بخش رمله (قیمومت بریتانیا بر فلسطین)

**بخش رمله** (؛ ) یکی از بخش‌های قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود که بخشی از بخش لد در دوران قیمومت بریتانیا بر فلسطین (۱۹۲۰–۱۹۴۸) را تشکیل می‌داد. مرکز این زیربخش شهر رمله بود.

جمعیت کل این زیربخش در سال ۱۹۴۴ نزدیک به ۱۲۳٬۴۹۰ نفر برآورد شده بود که از این میان ۸۸٬۵۶۰ نفر مسلمان، ۲۹٬۴۲۰ نفر یهودی و ۵٬۵۰۰ نفر مسیحی بودند. شماری از روستاهای عرب فلسطینی در این زیربخش در جریان نکبت از سکنه تخلیه شدند؛ هم پیش از اعلام استقلال اسرائیل توسط نیروهای صهیونیستی و هم پس از آن توسط ارتش اسرائیل. پس از جنگ، سرزمینی که زیربخش رمله را تشکیل می‌داد به منطقه مرکزی اسرائیل پیوست و عمدتاً میان بخش رمله و بخش رخووت تقسیم شد.

## موقعیت جغرافیایی
بخش رمله در بخش میانی فلسطین در ساحل دریای مدیترانه قرار داشت. از شمال با بخش طولکرم و زیربخش یافا، از شرق با بخش رام‌الله و بخش اورشلیم و از جنوب با بخش الخلیل و بخش غزه هم‌مرز بود.

## پیشینه
شهر رمله از کهن‌ترین و بزرگ‌ترین شهرهای فلسطین تاریخی به‌شمار می‌رود. این شهر در سال ۷۱۶ میلادی به دست سلیمان بن عبدالملک خلیفه اموی بنیان نهاده شد و نام آن از ریگ‌زارهایی گرفته شده که پیرامون آن را فراگرفته بود. رمله بر سر راه کهن یافا به اورشلیم جای داشت و به همین دلیل موقعیتی راهبردی داشت و اندکی پس از بنیادگذاری به مرکز اداری منطقه تبدیل شد.

در دوران قیمومت بریتانیا بر فلسطین، رمله مرکز اداری این زیربخش بود و زیربخش رمله بخشی از بخش لد را تشکیل می‌داد. میان سال‌های ۱۹۴۹ تا ۱۹۶۷ جادهٔ رمله تنها مسیر ارتباطی میان مرکز بازرگانی تل‌آویو و نهادهای دولتی اسرائیل در اورشلیم بود. در سال ۱۹۶۷ جاده‌ای نو از مسیر لطرون که اسرائیل آن را در جنگ ۱۹۶۷ از اردن گرفته بود ساخته شد و اهمیت رمله کاهش یافت.

## جمعیت

بر پایه آمار سال ۱۹۴۴ که در بررسی فلسطین () آمده، کل جمعیت زیربخش نزدیک به ۱۲۳٬۴۹۰ نفر بود. ترکیب جمعیتی به شرح زیر بود:
* مسلمانان: ۸۸٬۵۶۰ نفر (نزدیک به ۷۲ درصد)
* یهودیان: ۲۹٬۴۲۰ نفر (نزدیک به ۲۴ درصد)
* مسیحیان: ۵٬۵۰۰ نفر (نزدیک به ۴ درصد)

دو شهر بزرگ عرب‌نشین زیربخش، لد (لده) با ۱۶٬۷۸۰ نفر و رمله با ۱۵٬۱۶۰ نفر بودند. دو شهر عمده یهودی‌نشین نیز رحوووت با ۱۰٬۰۲۰ نفر و ریشون لتسیون با ۸٬۱۰۰ نفر بودند.

## شهرها و روستاهای زیربخش
زیربخش رمله دربرگیرندهٔ شهرها و روستاهای متعدد عربی و یهودی بود. مهم‌ترین شهرهای عربی عبارت بودند از رمله، لد، یبنا، مجدل یابا و بیت نبالا. شهرک‌های یهودی نیز شامل رحوووت، ریشون لتسیون، بن شمن، گدرا و گیوعت برنر بودند.

## روستاها و شهرهای تخلیه‌شده

در جریان جنگ ۱۹۴۸ و نکبت، شمار زیادی از شهرها و روستاهای عرب‌نشین زیربخش رمله از سکنه تخلیه شدند. فهرست این روستاها و شهرها به شرح زیر است:

* ابوالفضل
* ابوشوشه
* عجنجول
* عاقر
* برفیلیه
* البریه
* بشیت
* خربه بیت فار
* بیت جیز
* بیت نبالا
* بیت شنه
* بیت سوسین
* بئر ماعین
* بئر سالم
* البرج
* خربة البویره
* دانیال
* دیر ابوسلامه
* دیر ایوب
* دیر محیسن
* دیر طریف
* خربة الظهیریه
* الحدیثه
* ادنبه
* عنابه
* جلیا
* جمزو
* خروبه
* الخیمه
* خلده
* الکنیسه
* لطرون
* لد
* المغار
* مجدل یابا
* المنصوره (فلسطین)
* المخیزن
* المزیرعه
* النعانی
* نبی روبین
* قطره
* قزازه
* القباب
* القبیبه
* قوله
* رمله
* سجد
* سلبیت
* صرفند العمار
* صرفند الخراب
* صیدون
* شحمه
* شلتا
* التینه
* الطیره
* ام‌کلخه
* وادی حنین
* یبنا
* خربة زکریا
* زرنوقه

## آوارگان زیربخش رمله
### آوارگان در کرانه باختری
آوارگان زیربخش رمله نزدیک به ۲۲ درصد از کل آوارگان ثبت‌شده در کرانه باختری را تشکیل می‌دهند. بیش از ۷۰ درصد از این آوارگان در اردوگاه‌های الامعری (۲۰٫۴ درصد)، جلزون (۱۸ درصد)، قلندیا (۱۲٫۷ درصد)، عسکر (۱۱٫۶ درصد) و بلاطه (۹٫۳ درصد) متمرکز هستند.

### آوارگان در نوار غزه
در اردوگاه‌های نوار غزه نیز آوارگانی از روستاهای متعدد زیربخش رمله از جمله ابوالفضل، ابوشوشه، ام‌کلخه، ادنبه، البرج، البریه، القبیبه، الکنیسه، المخیزن، المغار، المنصوره، نبی روبین، النعانی، بئر سالم، بئر ماعین، برفیلیه، قزازه، قطره، قوله، مجدل یابا، وادی حنین، یبنا و عاقر ساکن هستند.

## پس از جنگ ۱۹۴۸
پس از پایان جنگ ۱۹۴۸ و تأسیس دولت اسرائیل، سرزمین‌هایی که زیربخش رمله را تشکیل می‌دادند به منطقه مرکزی اسرائیل ملحق شدند و بیشتر آن میان بخش رمله و بخش رخووت تقسیم گردید.

## جستارهای وابسته
* قیمومت بریتانیا بر فلسطین
* قضاهای قیمومت بریتانیا بر فلسطین
* نکبت (فلسطین)
* فهرست شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
* منطقه مرکزی (اسرائیل)

## منابع

* 
* 
* 

رده:زیربخش‌های قیومت بریتانیا بر فلسطین