روابط اسرائیل و پرو

**روابط اسرائیل و پرو** به روابط خارجی و پیوندهای دیپلماتیک میان دولت اسرائیل و جمهوری پرو اشاره دارد. دو کشور در ۱ ژانویه ۱۹۵۸ روابط دیپلماتیک خود را در سطح سفارت برقرار کردند. اسرائیل سفارتی در لیما و پرو سفارتی در تل‌آویو دارد. هر دو کشور عضو سازمان تجارت جهانی و سازمان ملل متحد هستند.

پیوندهای میان این دو کشور ریشه در حضور تاریخی جامعه یهودیان در پرو دارد که به دوران فتح پرو توسط اسپانیا بازمی‌گردد. پس از اعلام استقلال اسرائیل در ۱۹۴۸، پرو دولت نوبنیاد را به رسمیت شناخت و از آن پس روابط دوجانبه هرگز قطع نشده‌است. همکاری دو کشور به‌ویژه در زمینه‌های کشاورزی، بهداشت، آموزش و دفاعی گسترش یافته‌است.

## پیشینه
### یهودیان در پرو
پیش از تأسیس دولت یهودی، جامعه‌ای یهودی در پرو وجود داشت که پیشینه آن به دوران فتح پرو توسط اسپانیا بازمی‌گردد. نخستین یهودیان ساکن پرو سفاردی بودند که از شبه‌جزیره ایبری آمده بودند. جامعه اصلی یهودیان بر اثر تفتیش عقاید پرو عملاً ناپدید شد، هرچند رونق کائوچو در آمازون پرو از سال ۱۸۸۰ به مهاجرت شماری از سفاردی‌ها به این منطقه انجامید.

پس از استقلال پرو، یهودیان بسیاری از اروپا به‌ویژه از امپراتوری روسیه و پروس به این کشور مهاجرت کردند. در آغاز سده بیستم مهاجرت یهودیان از امپراتوری عثمانی و یونان از سر گرفته شد و نهادهای یهودی مانند اتحادیه اسرائیلی پرو (۱۹۲۳)، سازمان صهیونیستی پرو (۱۹۲۵) و انجمن خیریه سفاردی (۱۹۲۸) بنیان‌گذاری شدند. این جامعه در دوران جنگ جهانی دوم بار دیگر رشد کرد. در ۲۷ ژوئن ۱۹۴۵ کمیته «پرو حامی فلسطین عبری» به ریاست خوسه گالوس بارنه‌چئا و با مشارکت افرادی چون لوئیس ای. والکارسل و سزار میرو تأسیس شد.

### طرح تقسیم فلسطین و شناسایی اسرائیل
پرو عضو کمیته ویژه سازمان ملل دربارهٔ فلسطین (آنسکاپ) بود و آلبرتو اویوآ سوتومایور نماینده این کشور در کمیته بود. پرو به همراه کانادا، چکسلواکی، گواتمالا، هلند، سوئد و اروگوئه ایجاد دو دولت جداگانه عربی و یهودی با قرار گرفتن اورشلیم تحت اداره بین‌المللی را توصیه کرد. در ۲۹ نوامبر ۱۹۴۷ مجمع عمومی سازمان ملل طرح تقسیم را با ۳۳ رأی موافق (از جمله پرو)، ۱۳ رأی مخالف و ۱۰ رأی ممتنع تصویب کرد.

در ۱۴ مه ۱۹۴۸ استقلال اسرائیل اعلام شد و پرو دولت جدید را در ۹ فوریه ۱۹۴۹ به رسمیت شناخت.

### روابط دوجانبه
از ۱۹۵۰ به بعد جامعه یهودی پرو به شدت به صهیونیسم گرایش یافت. مارکوس رویتمان، صهیونیست یهودی-پرویی، در ۱۹۵۱ به عنوان کنسول افتخاری اسرائیل منصوب شد و کنسولگری در اواخر ۱۹۵۳ در خیابان کولمنا در لیما گشایش یافت.

روابط در ۱۹۵۶ در سطح نمایندگی و در ۱۹۵۸ در سطح سفارت رسمیت یافت. توویا آرازی نخستین سفیر اسرائیل در پرو بود. با وجود درگیری‌های متعدد اسرائیل (جنگ استقلال، جنگ شش‌روزه، جنگ یوم کیپور و درگیری با فلسطینیان) روابط دوجانبه هرگز قطع نشد و پرو نیروهایی به عملیات حفظ صلح سازمان ملل متحد در بلندی‌های جولان (۱۹۷۳) و شبه‌جزیره سینا (۱۹۷۴) اعزام کرد.

در ۱۹۹۸ اسرائیل و پرو بر سر آغاز مذاکرات تجارت آزاد میان دو کشور توافق کردند.

در جریان زمین‌لرزه‌های ویرانگر پرو (۱۹۷۰، ۲۰۰۵، ۲۰۰۷) اسرائیل نخستین کشوری بود که کمک فرستاد. یگان جستجو و نجات ۶۶۹ نیروهای دفاعی اسرائیل همراه با تیم پزشکی ارتش اعزام شد و بیمارستان صحرایی برپا کرد.

در ۲۰۰۱ الیان کارپ، شهروند پیشین اسرائیلی، بانوی اول پرو شد.

در ۲۰۱۱ ژنرال فرانسیسکو کنتررس، رئیس پیشین ستاد کل نیروهای مسلح پرو، دربارهٔ حضور روزافزون ایران در آمریکای جنوبی هشدار داد و بر لزوم افزایش همکاری کشورهایی مانند اسرائیل و پرو برای مقابله با تهدید تروریسم تأکید کرد.

در ۲۰۲۳ پرو «حملات تروریستی گروه حماس علیه اسرائیل» را محکوم کرد.

## دیدارهای سطح بالا
### دیدارهای مقامات اسرائیلی از پرو
* وزیر کشاورزی یعقوب تسور (۱۹۹۶)
* وزیر امور خارجه شیمون پرز (۲۰۰۱)
* وزیر امور خارجه آویگدور لیبرمن (۲۰۰۹)

### دیدارهای مقامات پرویی از اسرائیل
* بانوی اول الیان کارپ (۲۰۰۳)
* وزیر کشاورزی خوسه لئون ریورا (۲۰۰۴)
* رئیس‌جمهور الخاندرو تولدو (۲۰۰۵)
* وزیر تولید داوید لمور (۲۰۰۶)
* رئیس‌جمهور اولانتا هومالا (۲۰۱۴)

## بازرگانی
حجم بازرگانی دوجانبه در ۱۹۹۷ برابر ۳۷ میلیون دلار بود که ۳۱ میلیون دلار آن صادرات اسرائیل به پرو را شامل می‌شد. صادرات اسرائیل به پرو در سه‌ماهه نخست ۱۹۹۸ نسبت به دوره مشابه سال پیش ۷۱٫۵ درصد افزایش یافت. صادرات اسرائیل دربرگیرنده ماشین‌آلات و مواد پلاستیکی بود و اسرائیل مواد غذایی، نوشیدنی و تنباکو از پرو وارد می‌کرد.

در زمینه آبیاری نوین نیز اسرائیل نقش برجسته‌ای در پرو ایفا کرده و نزدیک به ۷۰ درصد سامانه‌های آبیاری مدرن پرو با فناوری اسرائیلی ساخته شده‌اند.

## همکاری‌های راهبردی
### نظامی
پیوندهای دفاعی اسرائیل با پرو چندین دهه قدمت دارد. در سال‌های اخیر این همکاری شامل فروش موشک ضدزره اسپایک () ساخت شرکت رافائل به ارتش پرو و نیز پهپادهای اسرائیلی به نیروی هوایی پرو بوده‌است.

در ۲۰۰۹ دولت پرو قراردادی ۹ میلیون دلاری با شرکت مشاوره دفاعی «گلوبال سی‌اس‌تی» () مستقر در پتح تیکوا و به مدیریت ژنرال بازنشسته اسرائیلی ایسرائل زیو امضا کرد. ژنرال کنتررس اعلام کرد که شرکت زیو بر آموزش نیروهای ویژه برای عملیات ضدتروریسم، تقویت شبکه‌های اطلاعاتی پرو و کمک به نیروهای امنیتی در مبارزه با اعضای سازمان مائوئیستی «سندرو لومینوسو» (راه درخشان) متمرکز شده‌است. به گفته کنتررس ترکیب کمک نظامی آمریکا و شرکت زیو سرنوشت جنگ پرو با تروریسم را دگرگون کرد.

در ۲۴ اکتبر ۲۰۱۳ وزارت‌های دفاع پرو و اسرائیل تفاهم‌نامه‌ای دربارهٔ همکاری فنی-نظامی امضا کردند.

### کشاورزی
اسرائیل از پیشگامان فناوری کشاورزی به‌ویژه مدیریت آب در مناطق خشک است. در مه ۲۰۱۳ میلتون فون هسه، وزیر کشاورزی پرو، با همتای اسرائیلی خود یائیر شامیر گفت‌وگو کرد و دو طرف بر تقویت همکاری کشاورزی و بهینه‌سازی بهره‌گیری از منابع آبی توافق کردند. در ۳ نوامبر ۲۰۱۳ بیانیه مشترکی برای افزایش همکاری کشاورزی و بهینه‌سازی منابع آبی امضا شد. در ۲۰۱۴ سی دانشجوی کشاورزی پرویی برای دوره آموزشی ده‌ماهه به اسرائیل اعزام شدند.

### پشتیبانی متقابل
پرو از عضویت اسرائیل در اتحاد اقیانوس آرام () به عنوان عضو ناظر حمایت کرد که در ۱۰ فوریه ۲۰۱۴ محقق شد.

## شهرهای خواهرخوانده
بر پایه منابع عربی، چند شهر اسرائیلی و پرویی پیمان خواهرخواندگی دارند:
* اورشلیم و کوسکو (از ۲۳ مارس ۱۹۹۶)
* ایلات و آریکا (از ۱۹ ژوئیه ۲۰۱۷)
* رمت‌گان و سن‌بورخا

## نمایندگی‌های دیپلماتیک

* اسرائیل سفارتی در لیما دارد.
* پرو سفارتی در تل‌آویو دارد.

## جستارهای وابسته
* روابط خارجی اسرائیل
* به رسمیت شناختن بین‌المللی اسرائیل

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* وبگاه وزارت امور خارجه اسرائیل
* وبگاه وزارت امور خارجه پرو

رده:روابط دوجانبه اسرائیل
رده:روابط دوجانبه پرو