رفائل مئیر بن یهودا پانیژل

**رفائل مئیر بن یهودا پانیژل** (به انگلیسی: Raphael Meir Panigel؛ عبری: ؛ ۱۸۰۴–۱۸۹۳) خاخام ارشد سفاردی اورشلیم در دوران امپراتوری عثمانی بود. او از سال ۱۸۸۰ تا هنگام درگذشتش در ۱۸۹۳ عنوان «ریشون لتصیون» (نخستین صهیون) را بر عهده داشت و در ۱۸۹۰ از سوی مقامات عثمانی به مقام «حاخام‌باشی» (رهبر جامعه یهودیان فلسطین) برگزیده شد.

پانیژل در پازارجیک، بلغارستان زاده شد و در کودکی همراه خانواده‌اش به سرزمین اسرائیل مهاجرت کرد. او بارها به‌عنوان فرستاده (شادار) از سوی خاخام‌های اورشلیم و حبرون به کشورهای شمال آفریقا و ایتالیا سفر کرد. در ۱۸۴۵ در واتیکان با پاپ گریگوریوس شانزدهم دیدار کرد. پانیژل نویسنده کتاب «لِو مَرپِه» (۱۸۸۷) شامل نوآوری‌های تلمودی، پاسخ‌نامه‌ها و موعظه‌ها بود. پس از درگذشت او، دامادش یعقوب شائول الیشار جانشینش شد.

## زندگی‌نامه
### کودکی و آموزش
رفائل مئیر پانیژل در سال ۱۸۰۴ در شهر پازارجیک در بلغارستان عثمانی به دنیا آمد. او تنها فرزند یهودا و سارا بود. هنگامی که نزدیک به سه سال داشت، در حدود سال ۱۸۰۷، خانواده‌اش به سرزمین اسرائیل مهاجرت کردند. در اورشلیم به آموختن تورات در مکتب‌خانه‌ها و یشیواها (مدارس دینی یهودی) پرداخت. در سن ۱۵ سالگی، در سال ۱۸۱۹، پدرش درگذشت و او تنها و بی‌چیز ماند.

در سال ۱۸۲۱ با وینزیانا، دختر خاخام آشر هَلِوی که از بزرگان خاخام‌های اورشلیم بود، ازدواج کرد.

### مأموریت‌های فرستادگی
پانیژل در طول زندگی خود بارها به‌عنوان «شادار» (فرستاده خاخامی) به سرزمین‌های دور سفر کرد. در سال‌های ۱۸۲۸ تا ۱۸۳۰ به نمایندگی از ساکنان اورشلیم به مراکش سفر کرد و در ۱۸۳۱ به تونس رفت. در ۱۸۶۳ بار دیگر به‌عنوان فرستاده اورشلیم به کشورهای شمال آفریقا اعزام شد و در هر دو نوبت چندین سال در آن سرزمین‌ها اقامت گزید.

### معجزه‌های منسوب در تونس
در سال ۱۸۶۳ هنگام مأموریتش در مراکش و تونس، پانیژل به‌عنوان مردی نمونه شناخته شد و شهرت «قدیس معجزه‌گر» یافت. آن سال خشکسالی و قحطی سختی در منطقه رخ داده بود. پس از رسیدن او به تونس، خاخام‌های محلی از او خواستند برای بارش باران دعا کند؛ هنگام نیایش او آسمان تاریک شد و باران بارید. فرماندار تونس به پاس این رویداد، بنا بر رسم وزیران تونسی، جامه‌ای گلدوزی‌شده به او هدیه کرد.

در رویداد مشهور دیگری در تونس، شیری از باغ‌وحش شهر گریخت و مردم را به وحشت انداخت. گفته می‌شود خود خاخام پانیژل شیر را گرفتار کرد و چون از او پرسیدند چگونه این کار را انجام داد، پاسخ داد: «آن که پرهیزکار است و از خدا می‌ترسد، نیازی به ترس از چیز دیگری ندارد.»

### دیدار با پاپ در واتیکان
در سال ۱۸۴۵ پانیژل به‌عنوان فرستاده حبرون به ایتالیا سفر کرد. در جریان یکی از سفرهایش به ایتالیا (بر پایه منبع عبری در حدود ۱۸۴۰) مأموریت آشتی‌دادن دو بخش متخاصم جامعه یهودی رُم را بر عهده گرفت و در این کار موفق شد. این خبر به گوش پاپ پاپ گریگوری شانزدهم رسید و پاپ شخصاً او را به واتیکان دعوت کرد و از کتابخانه رسولی و دیگر یادگارهای واتیکان بازدید کرد. گفته شده او در آنجا بازمانده‌هایی از ظروف معبد اورشلیم را مشاهده کرد. این دیدار پاپ را بر آن داشت که از جوامع یهودی در سرزمین‌های مسیحی حمایت کند.

### ریشون لتصیون و حاخام‌باشی
در ۱۴ اوت ۱۸۸۰ پانیژل به مقام ریشون لتصیون (خاخام ارشد سفاردی سرزمین اسرائیل) و جانشین حاخام‌باشی منصوب شد. مچوتنش (خویشاوند سببی) خاخام یعقوب شائول الیشار به دلیل سن بالای پانیژل این مقام را به او واگذار کرده بود. در سال ۱۸۸۹ به‌لطف تلاش‌های خاخام‌باشی ترکیه، خاخام موشه هَلِوی، مقام او از جانشین به حاخام‌باشی رسمی ارتقا یافت.

پانیژل نزد همه جوامع و مقامات از احترام بسیاری برخوردار بود. الیزر بن-یهودا، پدر زبان عبری نوین، در خاطراتش از شکوه و هیبت او با شگفتی یاد کرده و دمای او را به پدران مقدس تورات تشبیه کرده‌است. بن‌یهودا نوشت که حاخام‌باشی پیکری شرقی و باشکوه داشت، بلندبالا و راست‌قامت بود و در لباس رسمی بسیار باوقار به نظر می‌رسید.

### درگذشت
خاخام پانیژل پس از چند هفته بیماری در ۲ ژانویه ۱۸۹۳ (۱۴ طِوِت ۵۶۵۳ عبری) در اورشلیم درگذشت. او در بخش سفاردی‌ها در کوه زیتون به خاک سپرده شد. پس از او، مچوتنش یعقوب شائول الیشار به مقام ریشون لتصیون رسید.

## خانواده
پانیژل سه فرزند زیستی داشت: ویدا لئا الیشار، یهودا شلومو پانیژل و سینیورا مریم الیشار. همچنین دو فرزندخوانده به نام‌های یهودا بخار و الیاهو موشه بخار پانیژل داشت. دخترش ویدا با خاخام حاییم موشه الیشار ازدواج کرد و نوه‌اش خاخام یوسف شائول الیشار بود.

## آثار
پانیژل نویسنده چندین اثر دینی بود:
* **لِو مَرپِه** (به عبری: ، ۱۸۸۷): دربرگیرنده مباحث حلاخایی (فقه یهودی) بر پایه الفبا، پاسخ‌نامه‌ها (شوت)، نوآوری‌های تلمودی و موعظه‌ها.
* **لِشون مَرپِه** (به عبری: ): پاسخ‌نامه‌ها.
* یادداشت‌ها و حاشیه‌نویسی بر آثار ابن میمون.

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* معرفی خاخام پانیژل در وبگاه Jew of the Week

رده:زادگان ۱۸۰۴ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۱۸۹۳ (میلادی)
رده:اهالی پازارجیک، بلغارستان
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند
رده:خاخام‌ها
رده:یهودیت