پارک آریل شارون

**پارک آریل شارون** () یک پارک زیست‌محیطی در اسرائیل است که در کنار رودخانه ایالون، میان فرودگاه بین‌المللی بن گوریون و بزرگراه ۲۰ (بزرگراه ایالون) واقع شده‌است. این پارک بر روی محل زباله‌دانی پیشین **حیریا** () در جنوب شرقی تل‌آویو ساخته شده و پارک مناخم بگین، روستای میکوه اسرائیل و مزرعه شالم را دربرمی‌گیرد. هدف از ایجاد آن، تبدیل شدن به «ریه سبز» بخش جنوبی کلان‌شهر تل‌آویو بوده‌است.

این پارک که در ۲۷ اکتبر ۲۰۰۷ گشایش یافت، با مساحتی نزدیک به ۸٫۵ کیلومتر مربع یکی از بزرگ‌ترین پارک‌های اسرائیل به‌شمار می‌رود. پس از تکمیل، اندازه آن سه برابر سنترال پارک نیویورک خواهد بود. طراحی پارک بر عهده پتر لاتس، معمار منظر و شهرساز آلمانی بوده و پارک به نام آریل شارون، نخست‌وزیر پیشین اسرائیل که از پشتیبانان سرسخت این پروژه بود، نام‌گذاری شده‌است.

## پیشینه
زباله‌دانی حیریا بر زمین‌های روستای فلسطینی الخیریه ساخته شد که نام حیریا نیز از آن برگرفته شده‌است. این روستا پیش‌تر «ابن ابراق» نام داشت که یادگار نام شهر کهن کتاب مقدسی بنی‌براق بود و در سال ۱۹۲۴ به الخیریه تغییر نام داد. در هفته‌های پیش از آغاز جنگ اعراب و اسرائیل ۱۹۴۸، ساکنان روستا پیش از رسیدن نیروهای هاگانا از آنجا گریختند.

به گفته رشل گرشوویتس از مجله «ایزرائل ونچر کپیتال»، مقامات بریتانیایی در دوره قیمومت بریتانیا بر فلسطین این منطقه را به‌عنوان زمین سلطنتی تعیین کردند و نقشه‌هایی برای بهره‌گیری از آن به‌عنوان دشت زهکشی برای حل مشکل سیل‌های سالانه تهیه شد.

حیریا در سال ۱۹۵۲ به‌عنوان محل دفن زباله تعیین شد و به‌تدریج به تپه‌ای با درازای بیش از ۸۰۰ متر و ارتفاعی بیش از ۸۰ متر از سطح دریا تبدیل شد. حجم پسماند آن نزدیک به ۱۶ میلیون مترمکعب برآورد می‌شد. افزایش آگاهی عمومی دربارهٔ آلودگی محیط زیست، آلودگی آب‌های زیرزمینی و انتشار گازهای سمّی موجب افزایش درخواست‌ها برای تعطیلی این محل شد. هزاران مرغ دریایی و پرندگان دیگر که جذب زباله‌های در حال تجزیه می‌شدند، خطری جدی برای هواپیماهای تجاری فرودگاه بن گوریون ایجاد می‌کردند.

در سال ۱۹۸۸ حیریا از کارکرد به‌عنوان محل دفن زباله بازایستاد و پس از انباشت ۲۵ میلیون تن پسماند، سرانجام در اوت ۱۹۹۸ به‌طور رسمی تعطیل شد. از آنجا که حیریا زیر نظر هیچ شهرداری‌ای نیست، مدیریت آن بر عهده هیئت بهداشت و دفع پسماند جامد اتحادیه شهرهای منطقه دان قرار دارد.

## پارک زیست‌محیطی

در سال ۲۰۰۴ مسابقه‌ای بین‌المللی برای ارائه ایده‌هایی دربارهٔ بازتوانی کوه زباله، تبدیل آن به نشانه‌ای مثبت و جلوگیری از فروریختنش در بستر رودخانه ایالون برگزار شد. سپس نقشه‌هایی برای پاک‌سازی محل و بهره‌گیری از کوه و زمین‌های پیرامون آن به‌عنوان هسته اصلی پارک آریل شارون تهیه شد. محدوده‌ای نزدیک به ۸ کیلومتر مربع در دوره نخست‌وزیری آریل شارون که از پشتیبانان پرشور این پروژه بود، برای پارک تعیین شد. پارک که در آغاز «ایالون» نام داشت، پس از آن به نام شارون نام‌گذاری شد. این پروژه از پشتیبانی کامل گیلعاد اردان، وزیر حفاظت از محیط زیست برخوردار بود و طراحی آن بر عهده پتر لاتس، معمار منظر و شهرساز آلمانی قرار گرفت.

لاتس فناوری ویژه‌ای برای حفاظت گل‌ها و میوه‌های آینده از آلاینده‌ها ابداع کرد: سطح زمین با لایه‌ای از «زیست‌پلاستیک» که مانع عبور گاز متان می‌شود پوشانده شده و سپس لایه‌هایی از شن و یک متر خاک پاک روی آن قرار می‌گیرد.

پارک از سال ۲۰۱۱ به‌صورت جزئی برای بازدیدکنندگان گشایش یافت در حالی که ساخت آن هنوز ادامه داشت. پس از تکمیل، این پارک سه برابر سنترال پارک نیویورک وسعت خواهد داشت و پارک مناخم بگین، روستای میکوه اسرائیل و مزرعه پیشین شالم را دربر خواهد گرفت. بر اساس برنامه‌ریزی، آمفی‌تئاتری با گنجایش ۵۰٬۰۰۰ نفر، رستوران‌ها، کافه‌ها، زمین‌های ورزشی و فضاهای آموزشی مرتبط با حفاظت محیط زیست نیز در آن ساخته خواهد شد.

در سال ۲۰۲۶ تصمیم گرفته شد که باغ‌وحش سافاری رمت‌گان به پارک آریل شارون منتقل شود تا در محل کنونی سافاری مسکن‌سازی انجام گیرد.

## تأسیسات بازیافت و پردازش پسماند

حیریا بزرگ‌ترین ایستگاه انتقال پسماند در اسرائیل را در خود جای داده‌است. سه کارخانه بازیافت در پایین کوه فعالیت می‌کنند: مرکز جداسازی پسماند، تأسیسات پسماند سبز که خاک‌پوش تولید می‌کند و کارخانه بازیافت مصالح ساختمانی. همچنین یک تأسیسات نمایشی تصفیه مکانیکی-زیستی در آنجا وجود دارد که پسماند جامد شهری را با بهره‌گیری از ویژگی‌های آب جداسازی می‌کند.

در سال ۲۰۰۷ پسماندهای باغی جداسازی شدند و تنه درختان به کارگاه نجاری حیریا فرستاده شد تا به مبلمان چوبی مانند نیمکت و لوازم باغی برای کاربرد در پارک بازیافت شوند. شصت چاه گاز در محل حفر شده تا گاز متان محبوس در محل دفن زباله جمع‌آوری شود. نیروگاه این مجموعه تمام برق مورد نیاز محل را تولید می‌کرد و مازاد آن را به شرکت برق اسرائیل می‌فروخت.

تأسیسات بازیافتی که توسط شرکت اسرائیلی اَروایکولوژی اداره می‌شد، فناوری نوینی به نام اَروبایو معرفی کرد که مواد بازیافتی را با فناوری آبی جداسازی می‌کند. هشتاد درصد از پسماندهای ورودی به سامانه بازکاربری می‌شوند و تنها ۲۰ درصد به محل دفن زباله فرستاده می‌شود.

این تأسیسات شامل هاضم‌های بی‌هوازی با بستر لجن جریان بالارونده برای تولید زیست‌گاز بود که به‌نوبه خود برای تولید انرژی تجدیدپذیر با موتورهای گازی به‌کار می‌رفت.

## فیلم
در سال ۲۰۱۱ فیلم کوتاهی دربارهٔ دگرگونی این محل با عنوان «پروژه حیریا: کوهی از دگرگونی» جایزه نخست مسابقه عکس و ویدئوی «سازوکار توسعه پاک، دگرگون‌کننده زندگی‌ها» را دریافت کرد. این مسابقه از سوی کنوانسیون چارچوب سازمان ملل متحد درباره تغییر اقلیم در شهر دوربان برگزار شده بود.

## جستارهای وابسته
* تالاب ساخته‌شده
* هضم بی‌هوازی

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه رسمی حیریا

رده:پارک‌ها در اسرائیل
رده:آریل شارون