آشپزی توگویی

[بندانگشتی|[غذای خیابانی|غذاهای خیابانی در لومه]]
**آشپزی توگو،** روش آشپزی جمهوری توگو، کشوری در غرب آفریقا است. غذاهای اصلی در آشپزی توگو شامل ذرت، برنج، ارزن، کاساوا، سیب‌زمینی شیرین، موز سبز و لوبیا است. ذرت رایج‌ترین غذای مصرفی در جمهوری توگو است. ماهی منبع مهمی از پروتئین است. مردم توگو تمایل دارند در خانه غذا بخورند، اما رستوران‌ها و دکه‌های غذا نیز وجود دارند.

## غذاها و خوراکی‌ها
[بندانگشتی|250x250پیکسل|''[فوفو* (چپ) و [[سوپ]] [[نخل روغنی]] (راست).]]
[[پرونده:Ablo.jpg|بندانگشتی|*آبلو*، غذایی بر پایه [[ذرت]]]]
سبک توگویی اغلب ترکیبی از تأثیرات از روش‌های آشپزی [[آشپزی آفریقایی|آفریقایی]]، [[آشپزی فرانسوی|فرانسوی]] و [[آشپزی آلمانی|آلمانی]] است. این آشپزی [[سس]]‌های فراوان و انواع مختلف *پاته* دارد که بسیاری از آنها از [[بادنجان|بادمجان]]، [[گوجه‌فرنگی|گوجه فرنگی]]، [[اسفناج]] و ماهی تهیه می‌شوند. در این آشپزی غذاها را با انواع مختلف [[گوشت]] و [[تره‌بار|سبزیجات]] ترکیب می‌شوند تا غذاهای خوش طعمی خلق کند. دکه‌های غذای کنار جاده‌ای غذاهایی مانند بادام زمینی، [[املت]]، [[سیخ|بروشت]]، بلال و میگوی پخته می‌فروشند.

غذاها و خوراکی‌های دیگر شامل موارد زیر است:
* *آگوتی*، معروف به «علف‌زن‌ها».
* *آکپان*، دسر ذرت تخمیر شده.
* *آکومه*، تهیه شده از ذرت آسیاب شده که با یک غذای جانبی، معمولاً سوپ بامیه، سرو می‌شود.
* نان [[باگت]]
* [[فلفل تند|فلفل چیلی]] اغلب به عنوان ادویه استفاده می‌شود
* *فوفو* بسیار رایج است، از سیب‌زمینی‌های هندی پوست‌کنده و آب‌پز تهیه می‌شود که سپس با هاون کوبیده می‌شوند تا به غلظت خمیر برسند. *فوفو* معمولاً با سس همراه است.
* [[گوشت بز]].
* *کوکلو میم*، [[گوشت مرغ|مرغ]] کبابی با سس چیلی.
* *کوکونته*، *رب* ساخته شده از کاساوا
* *پاته*، نوعی کیک ذرت که معمولاً مصرف می‌شود.
* [[بادام زمینی]]

== غذاهای جنوب توگو ==
[[پرونده:Gboma_dessi.jpg|بندانگشتی|گبوما دسی]]
* *سس ریز داراکیده*، یک غذای برنجی تهیه شده با [[سس بادام‌زمینی|سس بادام زمینی]] است.

=== پیش غذاها ===
* [[سالاد]] با [[پاپایا]]
* سالاد گوجه فرنگی و پیاز
* سالاد [[آووکادو]] با [[ماهی حلوا|سس سول]]
* سالاد آووکادو به صورت مکعبی، معمولاً با گوجه فرنگی، [[تخم‌مرغ آب‌پز|تخم مرغ آب‌پز]] و پیاز سرو می‌شود

=== سس‌ها ===
* *'فتری دسی**: سس بامیه (''فتری'' = بامیه؛ ''دسی'' = سس) پخته شده با روغن پالم یا روغن‌های دیگر، گوشت گاو، [[میگو]]، [[خرچنگ]]، [[ماهی دودی]]

[[پرونده:Okro_soup_with_beef_and_Seafoods.jpg|بندانگشتی|فرتی دسی]]
* **گبوما دسی**: سس اسفناج با گوشت، ماهی دودی یا غذاهای دریایی
* **ادمه دسی**: سس سبزیجات برگ دار (''ادمه'')
* **اگوسی دسی**: سس غلیظی از دانه‌های آسیاب شده اگوسی، برگ‌های ''گبوما''، گوجه فرنگی، پیاز، ادویه‌ها، گوشت گاو، ''آکپانمان'' (پوست نرم شده گاو)، غذاهای دریایی

[[پرونده:Egusi_soup_with_ponmo_and_beef.jpg|بندانگشتی|اگوسی دسی]]
* **گبو-لان دسی**: سس گوشت بز
* **آلین دسی**: سس گوشت گوسفند
* **گنی-لان دسی**: سس گوجه فرنگی گوشت گاو
* **گنی-فتی دسی**: سس گوجه فرنگی پای گاو
* **آگبانمه دسی**: سس گوجه فرنگی سبک با تکه‌های گوشت گاو یا ماهی
* **دکو دسی**: سس آجیل خرما با [[فراورده‌های فرعی گوشت|کله پاچه]]، گوشت گاو، ماهی
* **یبس-سی**: رب گوجه فرنگی تند خام و چیلی
* **هان-لان دسی**: سس گوجه فرنگی خوک
* **هولان دسی**: سس گوجه فرنگی دودی آگوتی ([[آگوتی]])
* **آزینگ دسی**: سس خمیر بادام زمینی
* **لان-مومو دسی**: سس ماهی با گوجه فرنگی

[[پرونده:Nigerian_Fisherman_Soup.jpg|بندانگشتی|لان-مومو دسی]]
* **کانلامی دسی**: سس گوجه فرنگی سرخ شده ماهی
* **سس دووی دسی**: سس با ماهی کولی تازه یا دودی

[[پرونده:Anchovies_with_palm_oil.jpg|بندانگشتی|دووی دسی]]
* **گبکوی دسی**: سس غلیظ سبزیجات برگ‌دار (''گبوما''، ''آمارانت''، ''کلئوم گیناندرا'') با گوشت یا ماهی
* **دسی هه**: سس سفید با سبزیجات و ماهی

=== نشاسته‌ها و خمیرها ===
* ***آکومه***: [[هلیم فرنگی|فرنی]] (خمیر) ذرت که از مواد اصلی تهیه می‌شود و در آب جوش پخته می‌شود و به عنوان غذای اصلی همراه با سس‌های مختلف سرو می‌گردد. دو روش اصلی برای تهیه آن وجود دارد:

:: ''éwɔ-koumé'': آرد ذرت خشک که مستقیماً در آب جوش هم زده می‌شود تا سفت شود. اگر به جای آن از آرد خشک کاساوا استفاده شود، به آن کنکوته می‌گویند (که در غنا نیز محبوب است)، شبیه به امالا در [[یوروبا|قوم یوروبا]].
:: ''اِما-کومِه'': خمیر ذرت مرطوب تخمیر شده، الک شده و ته‌نشین شده، سپس پخته شده و به خمیری نرم، سبک‌تر و سفیدتر تبدیل می‌شود. وقتی با خمیر تخمیر شده کاساوا تهیه شود، شبیه به پلاکالی از [[ساحل عاج]]، ''آگبلیما-کومِه'' نامیده می‌شود.
* ''آکومه'' (در زبان گن) همان ''اکپله'' ([[زبان اوه‌ای]]) یا بانکو ([[زبان گا]])، شبیه به توو ([[بورکینافاسو]]) است.

[[پرونده:Akple_and_ademe.jpg|بندانگشتی|آکومه با سس آدمه]]
* ***جنکومه***: نوعی شور، در [[بنین]] ''آمیوه''؛ خمیر ذرت پخته شده با آب نمک یا آب گوشت، که به صورت ساده با گوشت خورده می‌شود.
* **کوم (dokounou)**: توپ‌های بخارپز شده از خمیر ذرت سبوس‌دارِ از پیش پخته و تخمیر شده که در پوسته ذرت پیچیده شده‌اند؛ با ماهی سرخ‌شده و فلفل چیلی مخصوص کبابی (''yébéssé fionfion'') سرو می‌شوند. ''کوم'' در غنا در بین مردم ایو به‌طور گسترده مصرف می‌شود، که در زبان [[مردمان گا-آدانگبه|مردم گا]] به آن کنکی می‌گویند.

[[پرونده:Ga_Kenkey_&_Shrimps.jpg|بندانگشتی|کام با میگو]]
* **آبلو**: پنکیک ذرت بخارپز و کمی شیرین؛ همچنین با برنج تهیه می‌شود.
* **آکپان**: توپی نرم و کمی ترش از آرد کامل ذرت تخمیر و بخارپز شده در برگ موز.

[[پرونده:Banku_Wrapped_in_Plantain_leaves.jpg|بندانگشتی|آکپان]]
* **اگبلین**: توپی که از خامه ذرت بسیار تخمیر و بخارپز شده در برگ‌های کاساوا تهیه می‌شود.
* **فوفو*': پوره سیب‌زمینی شیرین آب‌پز، کاساوا، موز سبز یا تارو، کوبیده شده تا بافتی سبک و کشسان پیدا کند؛ با آبگوشت ماهی یا گوشت شفاف یا با سس نخل روغنی (*دکو دسی'') خورده می‌شود.

بندانگشتی|فوفو

## نوشیدنی‌ها
* شراب قرمز
* آبجو به سبک آمریکایی
* شراب سفید

## جستارهای وابسته
* آشپزی بنینی
* آشپزی بورکینافاسویی

## منابع

## پیوند به بیرون
* غذای توگو از دانشنامه آشپزی توسط ifood.tv

رده:آشپزی غرب آفریقا
رده:فرهنگ توگو