روابط دانمارک و اسرائیل

**روابط دانمارک و اسرائیل** به مناسبات دوجانبه میان دانمارک و اسرائیل اشاره دارد. دانمارک در سال ۱۹۴۷ به تقسیم فلسطین رأی مثبت داد و در ۲ فوریه ۱۹۴۹ اسرائیل را به رسمیت شناخت و روابط دیپلماتیک میان دو کشور برقرار شد. دانمارک سفارتخانه‌ای در تل‌آویو و اسرائیل سفارتخانه‌ای در کپنهاگ دارد.

پایه‌های این رابطه بر پیشینه مشترک دوران جنگ جهانی دوم استوار است؛ به‌ویژه نجات یهودیان دانمارکی که در جریان آن جنبش مقاومت دانمارک نزدیک به ۷٬۰۰۰ یهودی را به سوئد گریزاند. این اقدام سبب شد ید وشم عنوان درستکار در میان ملل را به جنبش مقاومت دانمارک اعطا کند. در دهه‌های نخست پس از تأسیس اسرائیل، بسیاری از دانمارکی‌ها آن کشور نوبنیاد را ستایش می‌کردند و هزاران دانمارکی برای کار داوطلبانه در کیبوتص‌ها به اسرائیل رفتند.

## پیشینه
### پیش از تأسیس اسرائیل

در سال ۱۹۱۸ در جریان جنگ جهانی اول، سازمان جهانی صهیونیسم دفتر مرکزی خود را در کپنهاگ دایر کرد تا خواسته‌های یهودیان صهیونیست را در کنفرانس صلح پاریس مطرح سازد.

از ۹ آوریل ۱۹۴۰ تا اوت ۱۹۴۳، جامعه یهودیان دانمارک از آزار و شکنجه در امان بود. جنبش مقاومت دانمارک نزدیک به ۷٬۰۰۰ یهودی را به سوئد قاچاق کرد. این اقدام به اعطای عنوان افتخاری درستکار در میان ملل به جنبش مقاومت دانمارک انجامید و بنیان روابط دوجانبه دو کشور بر آن استوار شد. هر ۵ سال یکبار، عملیات نجات در هر دو کشور بزرگداشت می‌شود.

در اورشلیم (۱۹۶۲) و حیفا (۲۰۱۳)، یادمان‌های ویژه‌ای به‌یاد نجات یهودیان دانمارکی در میدان‌هایی به نام «میدان دنیا (دانمارک)» برپا شده‌است. در اورشلیم مدرسه‌ای به افتخار دانمارک نام‌گذاری شده و بیمارستان پادشاه کریستیان دهم در ایتانیم به نام پادشاه دانمارک در دوران جنگ جهانی دوم نامیده شده‌است. در کپنهاگ، یادبود اصلی سنگی در میدان اسرائیل () در سال ۱۹۶۸ نصب شد. یادگاه روانگن () در هله‌روپ (۱۹۵۰) نیز یادآور اعضای مقاومت دانمارکی است که جان خود را برای نجات یهودیان به خطر انداختند. دو یادبود دیگر در کنار اسکله‌هایی که یهودیان از آنجا به سوئد فرستاده شدند در گیللایه و کویه وجود دارد.

### تأسیس اسرائیل
دانمارک در سال ۱۹۴۷ به طرح تقسیم فلسطین رأی مثبت داد و از اسرائیل در سازمان ملل متحد پشتیبانی کرد. دانمارک در ۲ فوریه ۱۹۴۹ اسرائیل را به رسمیت شناخت و روابط دیپلماتیک برقرار شد. سفارت دانمارک در اسرائیل و سفارت اسرائیل در کپنهاگ از سال ۱۹۴۹ فعال هستند.

در دهه‌های نخست پس از تأسیس اسرائیل، بسیاری از دانمارکی‌ها کشور جوان را که بر پایه ارزش‌های سوسیالیستی در میان همسایگان خصمانه می‌کوشید رشد کند، تحسین می‌کردند. از دهه ۱۹۶۰ هزاران دانمارکی برای کار داوطلبانه در کیبوتص‌های اسرائیل رفتند. برآورد می‌شود بیش از ۲٬۰۰۰ دانمارکی داوطلب شدند و در سال ۲۰۱۰، ۲۰ نفر از ۱۷۹ عضو پارلمان دانمارک پیشتر داوطلب کیبوتص بودند.

## تحولات معاصر
در سال ۲۰۰۳، به مناسبت شصتمین سالگرد پایان جنگ جهانی دوم، نخست‌وزیر وقت آندرس فو راسموسن اعلام کرد که اقدامات همکاران نازی‌ها لکه ننگی بر شهرت دانمارک است. در مه ۲۰۰۵ دانمارک به‌خاطر فرستادن یهودیان به اردوگاه‌های کار اجباری آلمان نازی پوزش خواست.

در جریان جنگ غزه ۲۰۱۴، اعتراضاتی در کپنهاگ، آرهوس و ادنسه برگزار شد. پلیس کپنهاگ شمار معترضان در برابر سفارت اسرائیل را بین ۵۰۰ تا ۶۰۰ نفر برآورد کرد. در آرهوس ۴۰۰ نفر و در ادنسه ۵۰۰ نفر تظاهرات کردند.

در اکتبر ۲۰۲۴، دو شهروند سوئدی حمله نارنجکی به نزدیکی سفارت اسرائیل در کپنهاگ انجام دادند که خسارت مالی بر جای گذاشت اما تلفات جانی نداشت. در فوریه ۲۰۲۶ دادگاهی در دانمارک هر دو را به جرم تروریسم و اقدام به قتل محکوم کرد؛ متهم جوان‌تر (۱۸ ساله) به ۱۲ سال و متهم بزرگ‌تر (۲۱ ساله) به ۱۴ سال زندان محکوم شدند.

در اوایل ژوئن ۲۰۱۷ دولت دانمارک اعلام کرد که بودجه ۲۴ سازمان فلسطینی با گرایش‌های تروریستی را قطع می‌کند. این تصمیم پس از گفتگوهای بنیامین نتانیاهو با همتای دانمارکی‌اش لارس لوکه راسموسن و وزیر امور خارجه دانمارک آندرس ساموئلسن اتخاذ شد.

در مارس ۲۰۱۹ دانمارک همراه با بریتانیا، اتریش و استرالیا اعلام کرد که به همه قطعنامه‌های ضداسرائیلی در بند ۷ دستور کار شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد رأی منفی خواهد داد.

### شخصیت‌های مشترک سیاسی
زندگی سیاسی دو کشور تا اندازه‌ای درهم‌تنیده بوده‌است: میکاییل ملکیور، وزیر پیشین امور اجتماعی و دیاسپورای اسرائیل، زاده دانمارک و فرزند بنت ملکیور خاخام ارشد کپنهاگ بود. رون پونداک، مدیر اجرایی مرکز پرز برای صلح (۲۰۰۱–۲۰۱۱) که نقش مهمی در آغاز روند صلح اسلو و ابتکار ژنو داشت، فرزند هربرت پوندیک روزنامه‌نگار سرشناس دانمارکی بود. یوهانان پلسنر، سیاستمدار برجسته اسرائیلی نیز فرزند اولریک پلسنر معمار دانمارکی است.

## همکاری نظامی و امنیتی
در دسامبر ۲۰۱۹ رسانه‌ها گزارش دادند که سازمان اطلاعاتی موساد به جلوگیری از مجموعه‌ای از حملات تروریستی در دانمارک و دیگر کشورهای اروپایی کمک کرده‌است. بر پایه داده‌های دریافتی از اسرائیل، نیروهای امنیتی دانمارک یک هسته تروریستی را شناسایی و مظنونان را دستگیر کردند.

در ژانویه ۲۰۲۳ دانمارک سامانه‌های توپخانه‌ای اتموس و موشک‌های مربوطه را از اسرائیل به ارزش ۲۶۰ میلیون دلار خریداری کرد. در پی این معامله رسوایی فسادی آشکار شد که به برکناری معاون وزیر دفاع دانمارک انجامید.

در ۱۴ دسامبر ۲۰۲۳ نیروهای دفاعی دانمارک با راهنمایی شاباک و موساد، ۷ عضو حماس را در خاک دانمارک دستگیر کردند که برنامه حمله علیه اسرائیلی‌ها را داشتند.

## دیدارهای تاریخی
در ژانویه ۱۹۶۲، ویگو کمپمن نخست‌وزیر دانمارک نخستین شخصیت ارشد دانمارکی بود که از اسرائیل دیدن کرد. وی در جریان این سفر «میدان دنیا» را در اورشلیم در مراسمی با حضور داوید بن گوریون نخست‌وزیر پیشین اسرائیل و مردخای ایش‌شالوم شهردار اورشلیم گشایش کرد. در سال ۱۹۶۵ نخست‌وزیر ینس اوتو کراگ و در ۱۹۷۲ وزیر امور خارجه کنود بورگه آندرسن از اسرائیل دیدن کردند. در ۱۹۸۳ پل اشلوتر نخست‌وزیر دانمارک از اسرائیل بازدید کرد و نخستین شخصیت حزب محافظه‌کار خلق بود که چنین سفری انجام می‌داد.

در سال ۲۰۰۲ شیمون پرز وزیر امور خارجه اسرائیل، به مناسبت ریاست دوره‌ای دانمارک بر اتحادیه اروپا، از دانمارک دیدن کرد. در جریان این سفر، هنگام گردش در باغ‌های تیولی لیوانی آبجو به سوی او پرتاب شد.

در اکتبر ۲۰۱۳ فردریک، ولیعهد دانمارک نخستین عضو خاندان سلطنتی دانمارک و اسکاندیناوی بود که از اسرائیل دیدن کرد. وی با رئیس‌جمهور پرز دیدار کرد و پرز سپاس اسرائیل از مردم دانمارک برای نجات یهودیان در هولوکاست را ابراز داشت.

در ۲۰۱۶ لارس لوکه راسموسن سفر خصوصی به اسرائیل انجام داد و با بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل دیدار کرد.

در مه ۲۰۱۷ آندرس ساموئلسن وزیر امور خارجه دانمارک طی سفر رسمی ۳۶ ساعته از اسرائیل دیدن کرد و با رووین ریولین رئیس‌جمهور اسرائیل دیدار کرد. در این دیدار دو طرف بر ضرورت همکاری مشترک علیه تروریسم و افراط‌گرایی تأکید کردند.

در اکتبر ۲۰۱۸ رووین ریولین رئیس‌جمهور اسرائیل به مناسبت هفتادوپنجمین سالگرد نجات یهودیان دانمارکی از دانمارک دیدن کرد. وی در کلیسای گیللایه و کنیسه بزرگ کپنهاگ سخنرانی کرد و با ملکه مارگرته دوم و نخست‌وزیر لارس لوکه راسموسن دیدار نمود.

در مارس ۲۰۲۱ مته فردریکسن نخست‌وزیر دانمارک از اسرائیل دیدن کرد و با بنیامین نتانیاهو و سباستیان کورتس صدراعظم اتریش دیدار نمود. در این نشست سه کشور بر همکاری در زمینه واکسن‌های کرونا و مقابله با جهش‌های ویروس توافق کردند.

## روابط اسرائیل و جزایر فارو
در نوامبر ۲۰۱۹ وزیر امور خارجه جزایر فارو ینیس آو رانا اعلام کرد که این سرزمین خودمختار قصد دارد در پاییز ۲۰۲۰ نمایندگی خود را در اورشلیم بگشاید. به گفته وی ۹۰ درصد ساکنان جزایر از این اقدام پشتیبانی می‌کنند. گشایش نمایندگی دیپلماتیک در اورشلیم عملاً به معنای شناسایی آن به‌عنوان پایتخت اسرائیل است که با سیاست رسمی کپنهاگ و اتحادیه اروپا در تضاد قرار دارد.

## سفیران اسرائیل در دانمارک
* استر هرلیتز (۱۹۶۶–۱۹۷۱) — نخستین سفیر زن در تاریخ اسرائیل
* کارمی گیلون (۲۰۰۱–۲۰۰۳)
* باروخ بینا (۲۰۱۳–۲۰۱۷)
* بنی داگان (۲۰۱۷–)

## نمایندگی‌های دیپلماتیک
* دانمارک سفارتخانه‌ای در تل‌آویو دارد.
* اسرائیل سفارتخانه‌ای در کپنهاگ دارد.

## شهرهای خواهرخوانده
بر پایه منابع عربی ویکی‌پدیا، چند شهر دانمارکی و اسرائیلی پیمان خواهرخواندگی دارند:
* آلبورگ و حیفا (از ۱۹۶۷)
* ادنسه و پتاح تکوا (از ۱۹۹۱)

## جستارهای وابسته
* روابط خارجی اسرائیل
* نجات یهودیان دانمارکی
* جنبش مقاومت دانمارک

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* Israel.dk
* همکاری جهانی میان دانمارک و اسرائیل
* همکاری دوجانبه پژوهش و توسعه میان دانمارک و اسرائیل

رده:روابط دوجانبه دانمارک
رده:روابط دوجانبه اسرائیل
رده:مقاله‌های دارای شرح مختصر
رده:مقاله‌های دارای منابع به زبان دانمارکی (da)
رده:شرح مختصر متفاوت با ویکی‌داده