فهرست‌های اقماری عرب

**فهرست‌های اقماری عرب** ()، همچنین شناخته‌شده با عنوان **فهرست‌های عربی** () یا **فهرست‌های اقلیت‌ها**، احزاب اقماری در اسرائیل بودند که به‌منظور جلب حمایت انتخاباتی جمعیت عرب برای ماپای (و سپس حزب کارگر اسرائیل) و دیگر احزاب صهیونیستی میان سال‌های ۱۹۴۸ تا اواسط دهه ۱۹۷۰ تشکیل شدند. این فهرست‌ها در عمل احزاب واقعی نبودند بلکه ترتیبات انتخاباتی موقتی برای انتخاب نمایندگان عرب به کنست بودند.

میان انتخابات ۱۹۴۹ و انتخابات ۱۹۶۹، بخش عمده آرای اعراب اسرائیلی میان احزاب کمونیستی ماکی و رکاح از یک‌سو و فهرست‌های اقماری عرب از سوی دیگر تقسیم می‌شد. دوره حکومت نظامی بر اعراب اسرائیل (۱۹۴۸–۱۹۶۶) «عصر طلایی» احزاب اقماری توصیف شده‌است. بیشتر این فهرست‌ها به دستور ماپای در دوره رهبری بن‌گوریون تأسیس شدند و بر پایه نفوذ محلی، قبایل و مذهب سازمان‌دهی می‌شدند.

حزب کارگر پیش از انتخابات ۱۹۸۱ حمایت خود را از آخرین فهرست اقماری‌اش بازپس گرفت و پس از آن هیچ‌یک از فهرست‌های اقماری موفق به عبور از آستانه انتخاباتی نشدند. حزب دموکراتیک عربی که در سال ۱۹۸۸ به‌عنوان انشعابی از حزب کارگر تأسیس شد عملاً جایگزین این فهرست‌ها در عرصه سیاسی گردید.

## پیشینه و ماهیت
فهرست‌های اقماری عرب بخشی از ساختار سیاسی اسرائیل در نخستین دهه‌های تأسیس آن بودند. یکی از دلایل اصلی پیدایش این فهرست‌ها آن بود که اعراب تا سال ۱۹۷۳ از عضویت در ماپای محروم بودند. بر خلاف احزاب سیاسی معمول، این فهرست‌ها در فاصله میان انتخابات فعالیتی نداشتند و سازمان‌های موقتی بودند که در آستانه انتخابات برای تضمین انتخاب رهبران خاصی شکل می‌گرفتند.

بیشتر فهرست‌ها بیش از یک دوره انتخاباتی دوام آوردند و همگی تابع سیاست‌های حامی خود یعنی ماپای بودند. این فهرست‌ها بر پایه نفوذ محلی، قبایل و وابستگی مذهبی سازمان‌دهی شده و متشکل از سیاستمداران محلی و رهبران طایفه‌ای بودند.

## هدف و کارکرد
به گفته ایلانا کافمن، فهرست‌های عربی «احزاب واقعی نبودند بلکه ترتیبات انتخاباتی موقتی برای انتخاب اعراب به کنست بودند». ماجد الحاج نیز می‌نویسد که هدف این فهرست‌ها «نه بسیج سیاسی جمعیت عرب بلکه جلب آرای عرب‌ها» بود.

دوره حکومت نظامی بر اعراب اسرائیل (۱۹۴۸–۱۹۶۶) «عصر طلایی» احزاب اقماری توصیف شده‌است. به گفته پژوهشگر اسرائیلی ربکا کوک، ماکی و رکاح تنها احزابی بودند که واقعاً منافع اعراب را نمایندگی می‌کردند تا آنکه فهرست پیشرو برای صلح در انتخابات ۱۹۸۴ دو کرسی به دست آورد.

## فروپاشی
حزب کارگر پیش از انتخابات ۱۹۸۱ حمایت خود را از آخرین فهرست اقماری‌اش یعنی فهرست متحد عربی بازپس گرفت. ائتلاف «همسویی» (اتحاد حزب کارگر و ماپام) در این انتخابات سهم خود از آرای عرب را سه برابر کرد در حالی که فهرست متحد عربی نتوانست از آستانه انتخاباتی عبور کند.

در کنار شکست دو فهرست دیگر یعنی فهرست برادری عربی به رهبری حنا حداد و فهرست شهروندان عرب به رهبری نوری العقبی، انتخابات ۱۹۸۱ پایان فهرست‌های شخصیت‌محور عربی مبتنی بر رهبری سنتی تلقی شد.

حزب دموکراتیک عربی که در سال ۱۹۸۸ به‌عنوان انشعابی از حزب کارگر تأسیس شد عملاً جایگزین این فهرست‌ها در عرصه سیاسی گردید اما موضعی انتقادی‌تر نسبت به احزاب صهیونیستی در مقایسه با احزاب اقماری اتخاذ کرد.

## فهرست فهرست‌های اقماری عرب

## توافقات تسهیم آرا
این فهرست‌ها معمولاً توافقات تسهیم آرا با حزب حامی خود یا با یکدیگر امضا می‌کردند. با این حال در انتخابات ۱۹۵۱ هیچ‌یک از فهرست‌ها چنین توافقی نداشتند. همچنین فراکسیون مستقل اعراب اسرائیلی و پیشرفت و کار در ۱۹۵۹، همکاری و برادری در ۱۹۷۳ و تمام فهرست‌ها در ۱۹۸۱ بدون توافق تسهیم آرا شرکت کردند.

## نتایج انتخابات
جدول زیر توزیع آرای شهروندان عرب اسرائیلی میان احزاب عربی، فهرست‌های اقماری و احزاب یهودی را نشان می‌دهد:

همان‌طور که جدول نشان می‌دهد، فهرست‌های اقماری در دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ بیشترین سهم از آرای عرب را داشتند. از انتخابات ۱۹۷۳ به بعد سهم آن‌ها رو به کاهش گذاشت و احزاب عربی مستقل و احزاب کمونیستی جایگزین آن‌ها شدند.

## جانشینی
پس از فروپاشی نظام فهرست‌های اقماری، حزب دموکراتیک عربی که در سال ۱۹۸۸ توسط عبدالوهاب دراوشه به‌عنوان انشعابی از حزب کارگر تأسیس شد عملاً جایگاه سیاسی این فهرست‌ها را پر کرد. با این حال حزب دموکراتیک عربی بر خلاف فهرست‌های اقماری موضعی انتقادی‌تر نسبت به احزاب صهیونیستی اتخاذ کرد.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* احزاب اقماری عرب – ابزاری دیگر برای کنترل در مؤسسه آکِوُت

رده:حزب‌های منحل‌شده در اسرائیل
رده:حزب‌های عربی در اسرائیل
رده:عرب‌های حامی اسرائیل
رده:شهروندان عرب اسرائیل