استارگیزر

***استارگیزر***  یک هواگرد لاکهید ال-۱۰۱۱ تری‌استار است که در سال ۱۹۷۴ ساخته شد و در سال ۱۹۹۴ توسط اوربیتال ساینسز کورپوریشن (که اکنون بخشی از نورثروپ گرامن است) تغییر یافت تا به‌عنوان کشتی مادر برای پگاسوس، یک موشک مداری پرتاب‌شونده از هوا، به کار گرفته شود. تا ژوئن ۲۰۲۱، این هواپیما ۳۹ پرتاب پگاسوس را انجام داده و نزدیک به ۱۰۰ ماهواره را حمل کرده است. این هواپیما تا سال ۲۰۲۵ تنها مدل ال-۱۰۱۱ دارای قابلیت پرواز است که همچنان در خدمت باقی مانده است.

اگرچه *استارگیزر* از سال ۲۰۲۱ تاکنون از پرتاب پگاسوس پشتیبانی نکرده است، اما به انجام پروازهای منظم برای مشتریان نامشخص، از جمله مأموریت‌های مرتبط با موشک و آزمایش‌های پروازی، ادامه داده است.

## تاریخچه

این هواپیما از نوع ال-۱۰۱۱-۱۰۰ است؛ دومین گونهٔ تولیدی تری‌استار که با افزودن یک مخزن سوخت مرکزی جدید و افزایش وزن‌های ناخالص، برد پروازی آن را نسبت به گونهٔ اولیهٔ ال-۱۰۱۱-۱ افزایش داد. این هواپیما شمارهٔ ساخت لاکهید ۱۰۶۷ را دارد. بدنهٔ هواپیما نخستین بار در مارس ۱۹۷۴ با رجیستری C-FTNJ وارد خدمت ایر کانادا شد و در فوریهٔ ۱۹۸۲ برای چند هفته به ایر لانکا اجاره داده شد که در این مدت با رجیستری 4R-TNJ ثبت شده بود. ایر کانادا این هواپیما را در نوامبر ۱۹۹۰ در مارانا به انبار منتقل کرد.

اوربیتال ساینسز کورپوریشن این بدنهٔ هواپیما را در مهٔ ۱۹۹۲ خریداری کرد و در بریتانیا با مارشال ایرواسپیس قرارداد بست تا آن را به‌عنوان هواپیمای حاملِ وسیلهٔ مداریِ پرتاب‌شونده از هوا پگاسوس تغییر دهد. پیش از انتخاب ال-۱۰۱۱، این شرکت گزینه‌هایی از جمله بوئینگ بی-۵۲، بوئینگ ۷۴۷ و دی‌سی-۱۰ را ارزیابی کرد و عملکرد در ارتفاع و سرعت، الزامات تغییرات و هزینه‌های کلی بهره‌برداری را با یکدیگر مقایسه نمود.

نام *استارگیزر* به‌عنوان نوعی شوخی درون‌گروهی در نظر گرفته می‌شود: در مجموعهٔ *[[پیشتازان فضا: نسل بعدی]]*، افسر اول ویلیام رایکر پیش‌تر در سفینه‌ای با نام *پگاسوس* خدمت کرده بود، در حالی که کاپیتان ژان-لوک پیکارد پیش‌تر در سفینه‌ای با نام *استارگیزر* خدمت داشت.

*استارگیزر* نخستین مأموریت پگاسوس خود را در ۲۷ ژوئن ۱۹۹۴، هم‌زمان با پرواز نخست پگاسوس ایکس‌ال، پشتیبانی کرد. پرتاب‌های پیشین پگاسوس با استفاده از بوئینگ بی-۵۲ ناسا با نام «بالز ۸» انجام می‌شد که به دلیل ناکافی بودن فاصلهٔ لازم در طراحی اولیهٔ پگاسوس برای رهاسازی از ال-۱۰۱۱، برای چند مأموریت همچنان مورد استفاده قرار گرفت. گونهٔ «هیبریدی» پگاسوس که در آوریل ۱۹۹۵ معرفی شد، این مشکل را با افزودن باله‌های مایل مشابه باله‌های پگاسوس ایکس‌ال به پگاسوس استاندارد برطرف کرد و بدین ترتیب امکان حمل همهٔ پروازهای بعدی توسط *استارگیزر* فراهم شد.

حدود نیمی از همهٔ پرتاب‌های پگاسوس که توسط *استارگیزر* حمل شده‌اند، از پایگاه نیروی هوایی وندنبرگ در کالیفرنیا انجام شده‌اند. مأموریت‌های دیگری نیز از کیپ کاناورال و مرکز فضایی کندی در فلوریدا، تأسیسات پروازی ولوپس در ویرجینیا، و از پایگاه‌های برون‌مرزی از جمله آب‌سنگ حلقوی کواجالین در جزایر مارشال و پایگاه هوایی گاندو در اسپانیا انجام شده‌اند.

*استارگیزر* همچنین به‌صورت دوره‌ای برای مأموریت‌های پژوهشی و فعالیت‌های آزمایش پروازیِ نامرتبط با پگاسوس اجاره داده می‌شود. این هواپیما توانایی حمل محموله‌ای به وزن  تا ارتفاع  را دارد.

در سال ۲۰۱۰، این هواپیما به موتورهای توربوفن رولز-رویس آر.بی.۲۱۱-۵۲۴ مجهز شد؛ موتورهایی که برای گونهٔ بهبودیافتهٔ ال-۱۰۱۱-۵۰۰ طراحی شده بودند و  نیروی رانش تولید می‌کردند و جایگزین موتورهای اصلی آر.بی.۲۱۱-۲۲ شدند که  رانش تولید می‌کردند. این هواپیما در سال ۲۰۱۵، پس از تشکیل Orbital ATK، دوباره رنگ‌آمیزی شد و بار دیگر در سال ۲۰۱۸، پس از آنکه این شرکت توسط نورثروپ گرامن خریداری شد، رنگ‌آمیزی تازه‌ای دریافت کرد.

از سال ۲۰۱۶، پگاسوس تنها سه بار پرتاب شده است که جدیدترین آن‌ها مأموریت TacRL-2 در ژوئن ۲۰۲۱ بوده است. با وجود این وقفهٔ طولانی، نورثروپ گرامن اعلام کرده است که هم پگاسوس و هم *استارگیزر* همچنان آمادهٔ پرواز هستند. مقام‌های شرکت اشاره کرده‌اند که این هواپیما ممکن است آخرین ال-۱۰۱۱ِ دارای قابلیت پرواز باشد که هنوز پرواز می‌کند؛ موضوعی که به بهره‌بردار اجازه داده است قطعات یدکی را با قیمت‌هایی به‌طور غیرمعمول مطلوب تهیه کند. اگرچه *استارگیزر* از سال ۲۰۲۱ تاکنون از پرتاب پگاسوس پشتیبانی نکرده است، اما به انجام پروازهای منظم برای مشتریان نامشخص در زمینهٔ مأموریت‌های موشکی و آزمایش‌های پروازی ادامه داده است. در حال حاضر، یک پرتاب پگاسوس برای اواسط سال ۲۰۲۶ برنامه‌ریزی شده است.

## جستارهای وابسته

* اسکیلد کامپوزیتس وایت نایت
* پرتابگر یک
* اسکیلد کامپوزیتس استراتولانچ

## منابع

رده:اوربیتال ساینسز کورپوریشن
رده:پایگاه‌های پرتاب موشک
رده:هواگردهای انفرادی
رده:هواگردهای با کاربرد اختصاصی آمریکایی
رده:هواگردهای لاکهید
رده:هواگردهای مرتبط به پرواز فضایی