نظام بیگاری قراردادی در هند

**نظام بیگاری قراردادی** **در هند** (به ) نظامی از بردگی قراردادی بود که طی آن بیش از ۱/۶ میلیون کارگر از هندِ بریتانیا به مستعمرات اروپایی فرستاده شدند تا جایگزین بردگان آفریقایی شوند، پس از آنکه تجارت برده در اوایل قرن نوزدهم لغو شد.

اگرچه مقامات استعماری این جابه‌جایی را نوعی «مهاجرت آزاد» می‌نامیدند، اما در واقع بسیاری از کارگران با فریب، اجبار یا ربایش به خدمت گرفته می‌شدند؛ از همین‌رو تاریخ‌نگارانی مانند هیو تینکر (Hugh Tinker) این نظام را «شکل تازه‌ای از برده‌داری» دانسته‌اند.
بندانگشتی|نقاشی از نخستین کارگران هندی در حال دیدن جزیره‌ی موریس از عرشه‌ی کشتی اطلس در سال ۱۸۳۴
این نظام با سفر کشتی *Atlas* به موریس در سال ۱۸۳۴ آغاز شد، اما از آن‌جا که در سفرهای اولیه، نرخ مرگ‌ومیر کارگران بیش از ۱۷ درصد بود دولت بریتانیا مقررات سخت‌گیرانه‌تری برای حمل‌ونقل دریایی وضع کرد. پیش از آن در دوران نزدیک به یک قرن حکومت فرانسه بر موریس، در سال ۱۷۲۹ نخستین گروه از کارگران هندی از منطقه‌ی پودوچری برای کار به‌عنوان بنا و صنعتگر به موریس فرستاده شده بودند. در دوره‌ی حکومت بریتانیا، از سال ۱۸۳۴ تا اوایل دهه‌ی ۱۹۰۰، حدود نیم میلیون کارگر هندی تحت قرارداد بیگاری به موریس منتقل شدند. حدود دو سومِ آنان پس از پایان قراردادها در جزیره ماندند و ساکن دائمی شدند. نخستین گروه این کارگران، شامل ۳۶ نفر، در ۲ نوامبر ۱۸۳۴ با کشتی Atlas به موریس رسیدند. این روز امروزه در موریس با نام «آپراواسی دیوس» (Aapravasi Diwas) گرامی داشته می‌شود.

کارگران هندی وقتی از کشتی‌ها پیاده می‌شدند و قدم به سواحل کارائیب می‌گذاشتند، با دنیایی کاملاً متفاوت از سرزمین خود روبه‌رو می‌شدند. از همان لحظه، زندگی تازه‌شان در مزارع بزرگ نیشکر آغاز می‌شد. گرمای شدید و رطوبتِ استوایی نخستین چالش بود. بعد باید با خوراک ناآشنا و روش‌های تازه‌ی پخت‌وپز کنار می‌آمدند. کم‌کم مواد غذایی محلی را وارد آشپزی خود کردند و غذاهای تازه‌ای پدید آوردند که امروز بخشی از فرهنگ غذایی کارائیب است. مانع دیگر، زبان بود. چون با سرپرستان اروپایی هم‌زبان نبودند، به‌تدریج زبانی ساده و ترکیبی (پیجین) میانشان شکل گرفت که آثارش هنوز در گویش‌های محلی دیده می‌شود. در نهایت، آن‌ها آموختند چگونه سنت‌های خود را با آداب و فرهنگ دیگر گروه‌های قومی در جزایر درآمیزند، و از این آمیزش، فرهنگی چندلایه و غنی در کارائیب پدید آمد.
[بندانگشتی|کارگران بیگاری قراردادی که تازه از هند به [ترینیداد وارد شده بودند (تاریخ انتشار عکس:  ۱۸۹۷)]]
نظام بیگاری قراردادی پس از لغو برده‌داری در امپراتوری بریتانیا (در ۱۸۳۳)، در مستعمرات فرانسه (در ۱۸۴۸) و در امپراتوری هلند (در ۱۸۶۳) گسترش یافت. در هند بریتانیا، این نظام تا دهه‌ی ۱۹۲۰ ادامه داشت و به پیدایش جمعیت‌های گسترده‌ی جنوب‌آسیایی در سراسر جهان انجامید – از جمله در کارائیب، ناتال (آفریقای جنوبی)، رئونیون، موریس و فیجی – که پایه‌گذار جوامع هندی‌تبار کارائیبی، موریسی، فیجیایی و آفریقای جنوبی شدند. اگرچه بسیاری از بازماندگانِ این کارگران امروز از پایداری و حفظ فرهنگ نیاکانشان سخن می‌گویند، اما تاریخ‌پژوهان بر رنج، آوارگی و زخم‌های جمعیِ ناشی از نظام بیگاری قراردادی تأکید دارند.

در کشورهایی چون سری‌لانکا، مالزی و میانمار نیز نظامی مشابه وجود داشت که نظام کانگانی نامیده می‌شد. بیشتر جمعیت‌های تامیل‌های سری‌لانکایی، هندی‌تباران مالزی و میانمار، و نیز هندی‌تباران سنگاپور از نسل همین کارگران کانگانی هستند. به‌طور مشابه، هندی‌تباران شرق آفریقا از نسل کارگرانی‌اند که برای ساخت راه‌آهن کنیا–اوگاندا به آن منطقه رفتند، هرچند آنان رسماً بخشی از نظام بیگاری قراردادی محسوب نمی‌شدند.

## منابع

رده:تاریخ اجتماعی هند
رده:برده‌داری در امپراتوری بریتانیا
رده:جوامع دور از وطن هند
رده:تاریخ اقتصاد مالزی
رده:تاریخ اقتصاد آفریقای جنوبی
رده:جوامع دور از وطن پاکستان