پاندوا، مالدا

**پاندوا ، که از نظر تاریخی با نام حضرت پاندوا** و بعدها **فیروزآباد** نیز شناخته می‌شود ، شهری ویران‌شده در ناحیه مالدا در ایالت بنگال غربی هند است . این شهر نزدیک به یک قرن پایتخت سلطنت مستقل بنگال بود، تا اینکه پایتخت در سال ۱۴۵۰ به لکهنوتی، شهری در همان نزدیکی، منتقل شد.

## تاریخچه
سکه‌های سلسله بالبان از سلطنت دهلی ، پاندوا را فیروزآباد می‌نامند که اشاره‌ای به سلطنت شمس‌الدین فیروزشاه است . در سال ۱۳۵۲، شمس‌الدین الیاس شاه، فرماندار شورشی، سه ایالت مسلمان بنگال را در یک سلطنت واحد متحد کرد و سلسله الیاس شاهی را تأسیس نمود . سلطنت دهلی درگیر حملات مغول‌ها در شمال غربی هند بود. فرمانداران مسلمان در بنگال به دلیل فاصله زمینی قابل توجه با دهلی، زمان مناسبی را برای ایجاد یک حکومت مستقل احساس کردند. ایجاد این سلطنت در تاریخ بنگال از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا منجر به جدایی حکومت از دهلی و متحد شدن تمام بخش‌های بنگال در یک ایالت واحد شد. پاندوا پایتخت صد سال اول سلطنت بنگال بود.  این شهر به دلیل حضور گسترده واعظان صوفی ، *حضرت پاندوا* نامیده می‌شد . پاندوا شهری محصور بود .

در طول ۱۱۴ سال، نه پادشاه از پاندوا بر بنگال حکومت کردند. همه آنها از سلسله الیاس شاهی بودند، به استثنای راجا گانشا ، پسرش جلال الدین محمد شاه و نوه‌اش شمس الدین احمد شاه . آنها کاخ‌ها، قلعه‌ها، پل‌ها، مساجد و مقبره‌ها را ساختند که بسیاری از آنها اکنون ویران شده یا کاملاً ناپدید شده‌اند. سلطان سکندر شاه پس از پیروزی بنگال در جنگ سلطنت بنگال و سلطنت دهلی ، دستور ساخت مسجد آدینا را داد . مسجد آدینا با الگوبرداری از مسجد جامع دمشق ساخته شد و به بزرگترین مسجد در شبه قاره هند تبدیل شد. سلطان جلال الدین محمد شاه در مقبره اکلاخی ، که نمونه‌ای از معماری سفالی بنگالی است، به خاک سپرده شد . کاخ سلطنتی دارای پله‌های بلند، نه دیوار، سه دروازه و یک اتاق دربار بود. یک روایت معاصر، اتاق دربار را دارای ستون‌هایی با روکش برنجی، حکاکی شده، صیقل داده شده و مزین به مجسمه‌های گل و حیوانات توصیف می‌کند. پادشاه چهارزانو بر تختی مرتفع مزین به سنگ‌های قیمتی و شمشیری دو لبه که بر روی زانوانش قرار داشت، می‌نشست. سلاطین بنگال از سنت‌های درباری پارسی تقلید می‌کردند.  به گفته سفیر مینگ ، ما هوان ، پاندوا از یک دهکده کوچک به یک پایتخت و مرکز تجاری جهان‌وطنی و همچنین یک پادگان نظامی تبدیل شد. جمعیت شامل خانواده سلطنتی، اشراف، سربازان، مزدوران، بومیان و مسافران و بازرگانان اوراسیایی بود که یا ساکن شده بودند یا جمعیتی شناور در امتداد مسیرهای تجاری بودند . ما هوان نوشت که "دیوارهای شهر بسیار با ابهت هستند، بازارها به خوبی چیده شده‌اند، مغازه‌ها در کنار هم، ستون‌ها در ردیف‌های منظم، پر از انواع کالاها هستند". پاندوا مرکز تولید و بازاریابی بود. حداقل شش نوع پارچه موسلین مرغوب و همچنین محصولات ابریشمی در بازارهای پاندوا یافت می‌شد. چهار نوع شراب وجود داشت. کاغذ با کیفیت بالا از پوست درختان توت در منطقه اطراف پایتخت تولید می‌شد. این کاغذ شبیه پارچه نخی سفید سبک بود. 

مردم از نقاط مختلف جهان شناخته شده در پاندوا ساکن بودند. این شهر صادرات قابل توجهی از جمله پارچه و شراب داشت. بازرگانان کشتی می‌ساختند، برای تجارت به خارج از کشور می‌رفتند و به عنوان فرستادگان سلطنتی عمل می‌کردند. ثروتمندان در پاندوا با اسراف زندگی می‌کردند. آنها صبح‌ها با نوای نوازندگان *سهنای از خواب بیدار می‌شدند که با* تاکا و شراب پاداش می‌گرفتند . اشراف با زنان رقصنده پذیرایی می‌کردند. پان به بازدیدکنندگان تعارف می‌شد. از مهمانان با گوشت گاو کبابی، گوشت گوسفند، گلاب و انواع شربت پذیرایی می‌شد .  ساکنان مرد شهر لباس‌ها و پیراهن‌های نخی، عمامه ، دوتی ، کفش‌های چرمی و کمربند می‌پوشیدند. زنان ساری نخی می‌پوشیدند . زنان طبقه بالا جواهرات طلا به خود می‌بستند. اجراکنندگان با یک ببر زنجیر شده اجرا می‌کردند . هندوها گوشت گاو نمی‌خوردند. بنگالی زبان رایج بود. درباریان و بازرگانان اغلب به فارسی صحبت می‌کردند . 

پایتخت بنگال در سال 1450 از پاندوا به گور منتقل شد. دلایل این تغییر هنوز مشخص نیست، اما تغییر مسیر یک رودخانه حدس زده می‌شود.  پاندوا همچنان میزبان ضرابخانه‌هایی بود که در طول دوره سلطنت، تاکای نقره تولید می‌کردند. این شهر یک مرکز اداری مهم بود. این ضرابخانه‌ها با نام‌های شهر نو و مظفرآباد شناخته می‌شدند.  زوال پاندوا با فتح شیرشاه سوری آغاز شد . پاندوا به بخشی از طبیعت وحشی تبدیل شد . زلزله‌ها در طول قرن نوزدهم به ساختمان‌های آن آسیب رساندند. رطوبت بالا و فصول موسمی بنگال نیز باعث فرو ریختن بسیاری از معماری‌های آن شد. از کاخ سلطنتی سابق چیزی جز آثاری در تپه‌های مرتفع باقی نمانده است.

## منابع