آشپزی زامبیایی

[جایگزین=Nshima and beef relish from Proteas Hotel, Chingola, Zambia|بندانگشتی|300x300پیکسل|[اوگالی|نشیما و مخلفات گوشت گاو از هتل پروتئاس، چینگولا، زامبیا]]
**آشپزی زامبیایی** مجموعه‌ای از غذاها را ارائه می‌دهد که عمدتاً شامل نشیما است، که یک پوره غلیظ و اصلی است که از آرد ذرت تهیه می‌شود و به‌طور محلی به عنوان «میلی میل» شناخته می‌شود. نشیما خود طعمی ساده دارد، اما معمولاً با مجموعه‌ای از غذاهای جانبی سنتی زامبیایی همراه است که طعم‌های مختلفی را به وعده غذایی اضافه می‌کند.

## درباره
### غذا
تنوع فرهنگی زامبیا، که شامل بیش از ۷۲ قبیله در ۱۰ استان است، مجموعه‌ای از شیوه‌های آشپزی را به همراه دارد. آشپزی ملی زامبیا با غذاهای اصلی یکپارچه شده است، در حالی که تنوع‌ها عمدتاً در تکنیک‌های پخت و پز که بسته به منطقه متفاوت است، نمایان می‌شود. یک مثال قابل توجه، میان‌وعده محبوبی است که از کاساوا و بادام زمینی تهیه می‌گردد و در برخی مناطق کبابی و در دیگر مناطق سرخ می‌شود. علاوه بر این، آب و هوای گرمسیری زامبیا امکان کشت طیف وسیعی از محصولات را فراهم می‌کند که به آشپزی محلی کمک می‌کند. بازارها خیابانی مملو از سبزیجات تازه هستند و سبزیجات وحشی نیز بخشی از رژیم غذایی زامبیایی‌ها هستند.

غذای اصلی زامبیا ذرت است. *[[اوگالی|نشیما]]* جزء اصلی وعده‌های غذایی زامبیا را تشکیل می‌دهد و از ذرت سفید کوبیده شده تهیه می‌شود.  این غذا با «خورش»، خورش و سبزیجات سرو می‌شود و با دست (ترجیحاً با دست راست) خورده می‌شود.  *نشیما* در وعده‌های ناهار و شام مصرف می‌شود. *نشیما را* می‌توان در خانه، در دکه‌های غذا و در رستوران‌ها تهیه نمود.   در جوامع سنتی، تهیه *نشیما* یک فرایند طولانی است که شامل خشک کردن ذرت، مرتب کردن دانه‌ها، کوبیدن و در نهایت پختن آن می‌شود.

انواع چاشنی‌هایی که با *نشیما* خورده می‌شوند می‌توانند بسیار ساده باشند، مانند *چیبواوا*، که برگ‌های کدو حلوایی هستند. نام‌های دیگر برای چاشنی‌ها *کاتاپا، کالمبولا* و *تنت* هستند. چاشنی تهیه شده با سبزیجات سبز معمولاً به عنوان  یا  شناخته می‌شود. یک روش منحصر به فرد برای تهیه چاشنی به پخت با *چیدولو* و *کوتندلا* وابسته است. *چیدولو* در غذاهایی که با سبزیجات برگ‌دار سبز تهیه می‌گردند و همچنین برای قارچ‌های وحشی استفاده می‌شود. *چیدولو* از برگ‌های خشک و سوخته موز، ساقه‌های لوبیا یا ساقه‌ها و برگ‌های ذرت تهیه می‌شود. خاکسترها جمع‌آوری شده، به آب اضافه می‌شوند و سپس صاف می‌گردند. مایع حاصل طعمی شبیه سرکه دارد. *کوتندلا* پودر بادام‌زمینی آماده شده از بادام‌زمینی خام کوبیده شده است و به سس *چیدولو* اضافه می‌شود.

*ایفی‌ساشی* یکی دیگر از غذاهای رایج در زامبیا است. این یک نوع خورش است که با سبزیجات و بادام‌زمینی تهیه می‌شود و با نشیما سرو می‌گردد. ایفی‌ساشی می‌تواند گیاهی باشد یا می‌توان گوشت پخته شده به خورش اضافه کرد. سامپ نیز در زامبیا مصرف می‌گردد.

*[[ساردین تانگانیکا|کاپنتا]]*، نوعی ساردین کوچک از دریاچه تانگانیکا، به دریاچه‌های زامبیا راه یافته است.  این ماهی صید و خشک شده تا بعداً پخته شود، یا می‌توان آن را به صورت تازه پخت و مصرف کرد.  سنگدان نیز یک غذای لذیذ محبوب در زامبیا است. 

حشرات مختلفی نیز در این سبک آشپزی مصرف می‌شوند. این حشرات شامل ساس‌های بدبو  و کرم‌های موپانی  می‌گردند.

### غذاهای خیابانی
*توته نه امبالالا* (کاساوا با بادام زمینی) یک غذای خیابانی زامبیایی است که طعم آن با یک تلفیق دودی و آجیلی ارتقا می‌یابد. این میان‌وعده با بافت نشاسته‌ای کاساوا و غنای بادام زمینی ترکیب می‌شود و آن را به یک لقمه مناسب برای برداشتن و رفتن تبدیل می‌کند. *[[سمبوسه]]‌ها* یکی از محبوب‌ترین خوراکی‌های سرخ شده در زامبیا هستند که ریشه هندی داشته و به یک میان‌وعده محبوب تبدیل شده‌اند. با شکل مثلثی خود شناخته می‌شوند و با مواد خوش‌طعم گوشت چرخ‌کرده و سبزیجات ادویه‌دار مانند هویج و سیب‌زمینی پر شده‌اند. *ویتمبوا* (پاف-پاف) در زامبیا و بسیاری از کشورهای آفریقایی رایج است و توسط فروشندگان خیابانی و در بازارها فروخته می‌شود. این توپک‌های سرخ شده که از خمیر آرد گندم تهیه می‌شوند، با رنگ قهوه‌ای طلایی و قیمت مناسب، معمولاً در ایستگاه‌های اتوبوس و مدارس پیدا می‌شوند و مکملی عالی برای چای، قهوه یا آب‌میوه هستند. *چیکاندا* (پولونی آفریقایی) یکی دیگر از غذاهای منحصر به فرد زامبیا است که به اندازه کافی تنوع دارد تا به عنوان یک میان‌وعده، دسر، غذای جانبی یا حتی یک وعده اصلی مورد استفاده قرار گیرد و از قبیله بامبا در شمال شرقی زامبیا سرچشمه می‌گیرد. این غذا از غده‌های خشک و آسیاب شده ارکیده‌ها که با بادام‌زمینی و فلفل مخلوط شده‌اند تهیه می‌شود و بافت گوشتی دارد و به همین دلیل لقب «پولونی آفریقایی» را به خود اختصاص داده است.

### نوشیدنی‌ها
*توبوا* یک نوشیدنی سنتی زامبیا است که به خاطر محتوای کربوهیدرات خود شناخته می‌شود. در حالی که این نوشیدنی در سراسر آفریقا محبوب است و تصور می‌شود که منشأ آن نیز در اینجا بوده، اما به ویژه در مناطق شرقی زامبیا مورد توجه قرار دارد. توبوا از مواد ساده‌ای مانند شکر، آب و آرد دانه‌های میلت یا سورگوم تهیه می‌شود و نه تنها یک انتخاب تازه‌کننده است بلکه گزینه‌ای رایج برای صبحانه انرژی‌زا نیز به‌شمار می‌آید. این نوشیدنی را می‌توان به صورت گرم یا سرد مصرف کرد. *مونکویو* یک نوشیدنی بومی دیگر زامبیا است که از ریشه‌های گیاه مونکویو و آرد ذرت تهیه می‌شود. ریشه‌ها جزء کلیدی بسیاری از نوشیدنی‌های مغذی زامبیا هستند. تهیه این نوشیدنی شامل غلیظ کردن آرد ذرت با آب جوش، افزودن ریشه‌های مونکویو و سپس اجازه دادن به مخلوط برای تخمیر در طول شب است. پس از حذف ریشه‌ها، تخمیر بیشتری انجام می‌شود که منجر به نوشیدنی‌ای می‌شود که با گوشت یا ماهی خوب ترکیب می‌شود یا به تنهایی به عنوان یک نوشیدنی رضایت‌بخش مصرف می‌گردد. *ماهیُ* یک نوشیدنی محبوب در زامبیا است که مشابه توبوا است اما با پایه آرد ذرت تفاوت دارد. این مخلوط از آرد ذرت، آب و شکر در طول چند روز تخمیر می‌شود تا یک نوشیدنی غیرالکلی و ترش ایجاد کند. طعم ترش ماهی نتیجه تخمیر طبیعی آن است و تجربه‌ای بدون نگهدارنده را ارائه می‌دهد. این نوشیدنی سرد سرو می‌شود و به عنوان یکی از بسیاری از نوشیدنی‌های طبیعی موجود در زامبیا شناخته می‌گردد.

### الکل
در زامبیا، آبجو سنتی از ذرت تهیه می‌شود. هر روستا زمانی دستورالعمل‌های خاص خود را برای تهیه آبجو داشت و این نوشیدنی به صورت عمومی به اشتراک گذاشته می‌شد. آبجوی ذرت همچنین به صورت تجاری در لوساکا تولید می‌شود و برندهای محبوبی مانند چیبکو و شیک-شیک وجود دارند. سایر انواع آبجو که محبوب هستند شامل موسی و رینو هستند. اولین جشنواره آبجو زامبیا در تاریخ ۲۵ سپتامبر ۲۰۰۹ در مجموعه ورزشی بارکلیز در لوساکا برگزار شد.

## تاریخچه
استفاده از ذرت در غذاهایی مانند *نسیما* یا *نشیما* در نیمه دوم قرن بیستم اتفاق افتاد. 

مردم بمبا که در جایی که اکنون زامبیا است زندگی می‌کنند، به‌طور سنتی بسته به الگوهای آب و هوایی، هر چه در دسترس بود را می‌خوردند.  وعده‌های غذایی بمبا شامل نوعی فرنی غلیظ ساخته شده از ارزن به نام *اوبوالی* بود که با «طعم» به نام *اومونانی* خورده می‌شد.  *اوبوالی* تقریباً با هر وعده غذایی خورده می‌شد.  *اومونانی* اغلب نوعی خورش بود که با گوشت، ماهی، حشرات یا سبزیجات درست می‌شد.  بمبا ترجیح می‌دادند *اوبوالی را* فقط با یک نوع طعم در هر زمان بخورند.  خورش‌های تهیه شده با گوشت و سبزیجات با نمک و گاهی بادام زمینی پخته می‌شدند.  به‌طور کلی، بمبا غذای خام نمی‌خورد.  به‌طور کلی، آشپزی بمبا طعم نسبتاً ساده‌ای داشت و فقط گاهی اسیدی یا تند بود.  آبجو بخش مهمی از رویدادهای اجتماعی مردم بمبا بود و آبجو اغلب در ماه‌های برداشت دم می‌شد.  

مانند بمبا، مردم چوا نیز نوعی فرنی به نام *نسیما* می‌خورند که با سبزیجات خورده می‌شود و به عنوان اسکوپ استفاده می‌شود.

مردم تونگا در این منطقه به‌طور سنتی حشراتی را که پخته یا خشک شده‌اند، می‌خورند.

استفاده از ذرت در غذاهایی مانند *نسیمه* یا *نشیما* در نیمه دوم قرن بیستم آغاز شد.

مردم بمبا که در منطقه‌ای که اکنون زامبیا نامیده می‌شود زندگی می‌کنند، به‌طور سنتی بر اساس الگوهای آب و هوایی غذا می‌خوردند. وعده‌های غذایی بمبا شامل نوعی فرنی غلیظ به نام *اوبوالی* بود که از ارزن تهیه می‌شد و با «چاشنی» به نام *اومونانی* مصرف می‌گردید. *اوبوالی* تقریباً با هر وعده غذایی مصرف می‌شد. *اومونانی* معمولاً نوعی خورش بود که با گوشت، ماهی، حشرات یا سبزیجات تهیه می‌گشت. مردم بمبا ترجیح می‌دادند *اوبوالی* را با تنها یک نوع چاشنی در هر بار مصرف کنند. خورش‌های تهیه شده با گوشت و سبزیجات با نمک و گاهی بادام‌زمینی پخته می‌شدند. به‌طور کلی، مردم بمبا غذاهای خام نمی‌خوردند. پخت و پز در بمبا طعم نسبتاً ساده‌ای داشت و تنها گاهی اسیدی یا تند بود. آبجو بخشی مهم از رویدادهای اجتماعی برای مردم بمبا بود و در ماه‌های برداشت به‌طور مکرر تهیه می‌شد.

مانند بمبا، مردم چوا نیز فرنی به نام *نسیمه* می‌خورند که با سبزیجاتی خورده می‌شد که می‌توانست به عنوان قاشق استفاده شود.

مردم تونگا در این منطقه به‌طور سنتی حشراتی را می‌خورند که پخته یا خشک می‌شوند.

## منابع

### منابع
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* http://www.zambia-travel-guide.com/bradt_guide.asp?bradt=1149
* https://www.britannica.com/place/Zambia


رده:فرهنگ آفریقایی
رده:مقاله‌های با گزیده‌ها