پیکره‌های تدفینی لیو تینگ‌سون از دورهٔ تانگ

**پیکره‌های تدفینی لیو تینگ‌سون از دورهٔ تانگ** (به چینی: 劉庭訓) مجموعه‌ای از سیزده پیکرهٔ سفالی هستند که در یک آرامگاه کشف شدند. گمان می‌رود که این آرامگاه متعلق به لیو تینگ‌سون، سردار چینیِ درگذشته در سال ۷۲۸ میلادی باشد. این پیکره‌ها در لوئویانگ یافت شده‌اند و اکنون در موزه بریتانیا در لندن نگهداری می‌شوند. نمونه‌های مشابهی از پیکره‌های تدفینی دودمان تانگ، شامل انسان‌ها و جانوران، از آرامگاه‌های هم‌دوره با این پیکره‌ها، در موزه‌های مختلف جهان دیده می‌شوند.

## توصیف
این سیزده پیکره، شامل پنج جفت و یک دستهٔ سه‌تایی هستند. همهٔ پیکره‌ها، با استفاده از تکنیک سان‌سای («سه‌رنگ») که در دوران دودمان تانگ توسعه یافت، تزئین شده‌اند. رنگ‌های لعابیِ آن دوره، با افزودن لایه‌هایی از اکسیدِ فلزات و پخت در دمای ۷۵۰ تا ۸۰۰ درجه سلسیوس به‌دست می‌آمد: اکسید مس رنگ سبز ایجاد می‌کرد و اکسید آهن رنگ‌های نارنجی یا قهوه‌ای؛ عناصر دیگر نیز رنگ‌های متنوع‌تری را فراهم می‌کردند.

در پیشاپیش این گروه از پیکره‌ها، دو پیکرهٔ نیمه‌انسانیِ بالدار و سم‌دار قرار دارند که برای ترساندن متجاوزان به آرامگاه ساخته شده‌اند؛ یکی از آن‌ها چهره انسانی دارد. در پشت آن‌ها، دو پیکرهٔ لوکاپالا، پاسداران بودایی مقابر، ایستاده‌اند. پس از این جفت پیکره، دو مقام رسمی دیده می‌شوند که یکی نظامی و دیگری غیرنظامی پنداشته می‌شود. در انتهای این گروه از پیکره‌ها، دو اسب و دو شتر قرار دارند. این پیکره‌ها، بزرگ‌تر بوده و به‌صورت قطعات جداگانه ساخته شده و سپس با گل‌مایه به هم چسبانده شده‌اند. شترها در چین به‌عنوان باربر و نیز برای دادوستد در امتداد جاده ابریشم به‌کار می‌رفتند. اسبان نیز ارزشمند بودند و نژادهای ممتاز آنها، از خارج از چین وارد می‌شدند؛ از این اسبان برای بازی چوگان بهره می‌بردند. نگهداری از حیوانات، بر عهدهٔ سه پیشکارِ با پیکره سفالی بوده است.

## تاریخچه
لیو تینگ‌سون، سردار و مشاور محرمانهٔ امپراتور، در میانهٔ دوران تانگ بود. او فرماندهٔ سپاه ژونگ‌وو و نایبِ فرماندهِ مناطق هه‌نان و هوی‌نان بود. وی در حدود سال ۶۵۶ میلادی زاده شد و در سال ۷۲۸، در سن ۷۲ سالگی درگذشت.

منزلت و ثروت ژنرال لیو، نه تنها از پیکره‌های سفالی، بلکه از سنگ‌نوشتهٔ تدفینیِ منتسب به او نیز آشکار می‌شوند. پیوند میان این پیکره‌ها و آرامگاه لیو، برای نخستین‌بار در مقاله‌ای از آر.ال. هابسن و در مجلهٔ برلینگتون در سال ۱۹۲۱ مطرح شد؛ متن کتیبه از روی یک چاپِ سنگی ترجمه و نقل شده بود که اکنون مکانِ آن نسخه ناشناخته است. سنگ‌نوشته به زبانِ اول‌شخص و گویی از زبانِ خودِ ژنرال نوشته شده و یادآور می‌شود که هنگام مرگ ۷۲ سال داشته و به توانایی‌هایش در سیاست و نظامی‌گری مباهات می‌کند.

پیکره‌های کشف‌شده در آرامگاه لیو، نمونه‌ای از مجسمه‌های تدفینی‌اند که به‌طور وفور، در مناطق شهریِ شمال‌غربیِ چین یافته شده‌اند و نشانهٔ جایگاه اجتماعیِ بلندِ متوفی به‌شمار می‌آیند. این سبک از پیکره‌های سفالی تدفینی، درحدود پنجاه سال، از حوالی سال ۷۰۰ میلادی رواج داشت. موزه بریتانیا این آثار را در سال‌های ۱۹۳۵ تا ۱۹۳۶، از جرج اومورفوپولوس، شرق‌شناس نامدار، خرید؛ بهای آن کمتر از نرخ بازار بود و این اقدام، که با فروش و اهداِی مجموعه‌ای بزرگ به موزه بریتانیا و موزه ویکتوریا و آلبرت همراه شد، «اقدامی شاهانه» از طرف او توصیف گردید.

## نگارخانه

پرونده:Tang_dynasty_model_horses.jpg|اسب‌ها و رام‌کنندگان آنها از مجموعه آرامگاه
پرونده:Chinese_Tang_tomb_figures,_British_Museum_1.jpg|تمام ۱۳ پیکره مقبره که در موزه بریتانیا به نمایش گذاشته شده‌اند
پرونده:SFEC_BritMus_Asia_024.JPG|شترهایی که از سفال‌های لعاب‌دار قهوه‌ای و سبز ساخته شده‌اند.
پرونده:Dinastia_tang,_gruppo_di_figure_in_porcellana_sancai,_dalla_rpovincia_Henan,_inizio_dell'VIII_sec_05_guardiani_lokapala_03.JPG|پیکره‌های نگهبانان بودایی که بر روی گاو نر ایستاده‌اند
پرونده:Dinastia_tang,_gruppo_di_figure_in_porcellana_sancai,_dalla_provincia_dell'Henan,_inizio_dell'VIII_sec_05_re_celesti_02.jpg|مجسمه‌های سرامیکی ماندارین‌ها یا کارمندان دولت
پرونده:Dinastia_tang,_gruppo_di_figure_in_porcellana_sancai,_dalla_provincia_dell'Henan,_inizio_dell'VIII_sec_07_mostro_guardiano_01.jpg|روحی زمینی که از سفال لعاب‌دار سبز و قهوه‌ای ساخته شده است.


## منابع

رده:اشیاء آسیایی در موزه بریتانیا
رده:روابط بریتانیا و چین
رده:سفالگری چین