بازداشت روزنامه‌نگاران آمریکایی توسط کره شمالی (۲۰۰۹)

**بازداشت روزنامه‌نگاران آمریکایی توسط کره شمالی (۲۰۰۹)** رویدادی دیپلماتیک میان ایالات متحده آمریکا و کره شمالی بود که در ۱۷ مارس ۲۰۰۹ با بازداشت دو روزنامه‌نگار آمریکایی به نام‌های یونا لی و لورا لینگ آغاز شد. این دو روزنامه‌نگار که برای شبکه تلویزیونی مستقل آمریکایی کارنت تی‌وی کار می‌کردند، در نزدیکی رود تومن در مرز چین–کره شمالی توسط سربازان ارتش خلق کره بازداشت شدند. دربارهٔ اینکه آیا گروه فیلم‌برداری وارد خاک کره شمالی شده بود یا در سمت چینی رودخانه دستگیرشده بود، اختلاف‌نظر وجود دارد.

دو روزنامه‌نگار در ژوئن ۲۰۰۹ به اتهام ورود غیرقانونی به کره شمالی مجرم شناخته شدند و به دوازده سال کار اجباری محکوم گردیدند. این محکومیت واکنش‌های گسترده بین‌المللی را برانگیخت و گزارشگران بدون مرز دادگاه آن‌ها را دادگاه نمایشی خواند. سرانجام، کیم جونگ ایل رهبر کره شمالی در ۵ اوت ۲۰۰۹ پس از سفر اعلام‌نشده بیل کلینتون رئیس‌جمهور پیشین آمریکا به پیونگ‌یانگ، هر دو روزنامه‌نگار را عفو کرد و آن‌ها همراه کلینتون به آمریکا بازگشتند.

## پیشینه

یونا لی، کره‌ای‌تبار آمریکایی، و لورا لینگ، چینی‌تبار آمریکایی، روزنامه‌نگارانی برای شبکه کارنت تی‌وی (به انگلیسی: ) با پایگاه در سان فرانسیسکو بودند. لی سردبیر خبری شبکه و لینگ یکی از خبرنگاران آن بود. لورا لینگ خواهر کوچک‌تر لیسا لینگ، خبرنگار ویژه شوی اپرا و سی‌ان‌ان بود. لیسا در سال ۲۰۰۵ مستندی دربارهٔ کره شمالی برای برنامه نشنال جئوگرافیک اکسپلورر (به انگلیسی: ) ساخته بود که در آن بدون افشای هویت روزنامه‌نگاری خود وارد کره شمالی شده بود.

دو خبرنگار را دو مرد همراهی می‌کردند: یک فیلم‌بردار آمریکایی به نام میچ کاس و یک راهنمای کره‌ای‌تبار تبعه چین.

کشیش چون کی‌وون از سازمان کمک به پناهندگان دوریهانا (به انگلیسی: ) که در مستند سال ۲۰۰۴ با نام «قطار سئول» حضور داشت، به لی و لینگ در سازمان‌دهی سفرشان به چین کمک کرده بود. پس از ورود آن‌ها به چین، چون روزنامه‌نگاران را با کیم سونگ‌چول ()، یک شهروند کره‌ای‌تبار چینی، آشنا کرد که در طول کارشان به‌عنوان راهنما همراهشان بود.

## بازداشت و محاکمه
در ۱۸ مارس، یک منبع دیپلماتیک ناشناس به نقل از خبرگزاری یونهاپ کره جنوبی گفت: «دو خبرنگار شاغل در یک رسانه خبری اینترنتی آمریکایی از جمله یک کره‌ای‌تبار آمریکایی، اوایل این هفته توسط مقامات کره شمالی بازداشت شده‌اند و همچنان در بازداشت هستند.» گزارش‌ها حاکی از آن بود که سربازان ارتش خلق کره بارها به روزنامه‌نگاران دربارهٔ عبور از مرز هشدار داده بودند. گفته می‌شد که آن‌ها هنگام بازداشت در رود تومن در حال تهیه گزارشی دربارهٔ قاچاق زنان و فیلم‌برداری از منطقه مرزی چین و کره شمالی بودند. آن‌ها توسط دو سرباز ارتش خلق کره به نام‌های سون یونگ‌هو و کیم چول دستگیر شدند. راهنمای آن‌ها کیم سونگ‌چول و فیلم‌بردار میچ کاس با فرار از دستگیری گریختند، اما سپس توسط مأموران اداره امنیت عمومی چین بازداشت شدند. کاس اندکی پس از آن چین را ترک کرد.

چون در مصاحبه‌ای در مارس گمانه‌زنی کرد که شاید دو خبرنگار وارد خاک کره شمالی شده باشند. با این حال، منابع دیگری مانند گزارشگران بدون مرز با استناد به گزارش شبکه تلویزیونی وای‌تی‌ان کره جنوبی مدعی شدند که نگهبانان مرزی کره شمالی از رود تومن عبور کرده و لینگ و لی را در سمت چینی بازداشت کرده‌اند.

در ۲۳ آوریل ۲۰۱۵، لورا لینگ خود در کانال یوتیوبی «سیکر استوریز» (به انگلیسی: ) داستان بازداشت خود را بازگو کرد. او گفت که هنگام فیلم‌برداری از کره شمالی در مرزهای شمال‌شرقی چین برای تهیه گزارشی دربارهٔ پناهجویان کره شمالی، گروهشان توسط سربازان کره شمالی تعقیب شدند. سرانجام او بیهوش شد و سربازان او را به داخل خاک کره شمالی کشاندند و زندانی کردند.

در ۳۰ مارس، خبرگزاری مرکزی کره (KCNA)، خبرگزاری دولتی کره شمالی، گزارش داد که مقدمات کیفرخواست و محاکمه در حال آماده‌سازی است و اعلام کرد: «ورود غیرقانونی خبرنگاران آمریکایی به جمهوری دموکراتیک خلق کره و اقدامات خصمانه مشکوک آن‌ها با مدارک و اعترافاتشان تأیید شده‌است.» محاکمه دو روزنامه‌نگار در ۴ ژوئن آغاز شد.

## محکومیت و زندان

در ۸ ژوئن، رسانه‌های کره شمالی اعلام کردند که دو خبرنگار به اتهام ورود غیرقانونی مجرم شناخته شده و به دوازده سال کار اجباری محکوم شده‌اند. شرایط در اردوگاه‌های زندانیان کره شمالی «بسیار سخت» توصیف شده‌است. پناهجویان کره شمالی مدعی شده‌اند که زندانیان در اردوگاه‌های کره شمالی در معرض شکنجه (از جمله شکنجه آبی)، گرسنگی مداوم، اعدام فراقانونی، ضرب‌وشتم روزانه و تمدید خودسرانه مدت محکومیت بدون مدرک هستند.

پس از محاکمه، خبرگزاری مرکزی کره تصاویری از لی و لینگ پخش کرد که به ادعای آن خبرگزاری آن‌ها را در حیاط یک خانه کره شمالی نشان می‌داد. خبرگزاری گزارش داد که بازجویی‌ها ثابت کرده‌است لی و لینگ با هدف تولید و پخش «مستندی تخریبی علیه جمهوری دموکراتیک خلق کره» وارد خاک کره شمالی شده‌اند و هر دو به ارتکاب «اقدامات مجرمانه» اعتراف کرده‌اند.

لیسا لینگ در ۹ ژوئیه بیانیه‌ای خواند و اعلام کرد که خواهرش واقعاً قانون کره شمالی را نقض کرده‌است؛ آن‌ها اخیراً برای سومین بار تلفنی با هم صحبت کرده بودند.

از آنجا که ایالات متحده آمریکا روابط دیپلماتیک با کره شمالی ندارد، ارتباطات از طریق سفیر سوئد در پیونگ‌یانگ، ماتس فویر، انجام می‌شد که همچنین از دو روزنامه‌نگار دیدار کرده بود. هان پارک، استاد علوم سیاسی دانشگاه جورجیا، برای مذاکره دربارهٔ آزادی آن‌ها به کره شمالی سفر کرد، اما هیلاری کلینتون حاضر نشد بگوید آیا پارک از سوی دولت آمریکا سفر کرده بود یا خیر. پارک اعلام کرد که دو روزنامه‌نگار در یک مهمان‌سرا نگهداری می‌شوند و هنوز به زندان منتقل نشده‌اند.

### واکنش‌ها

گزارشگران بدون مرز محاکمه و صدور حکم را یک «دادگاه نمایشی» خواند.

هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه آمریکا، در آغاز اتهامات وارده به روزنامه‌نگاران را «بی‌اساس» خواند. او فرستادن فرستاده‌ای به کره شمالی برای مذاکره دربارهٔ آزادی آن‌ها را بررسی می‌کرد. با این حال، پس از آن گزارش شد که وزارت امور خارجه از کره شمالی درخواست «عفو» برای دو روزنامه‌نگار خواهد کرد؛ واشینگتن پست این درخواست را به معنای پذیرش ضمنی تقصیر روزنامه‌نگاران از سوی دولت آمریکا تفسیر کرد. وزارت امور خارجه پیش‌تر خواستار آزادی آن‌ها بر پایه «ملاحظات انسان‌دوستانه» شده بود. همچنین سفر ال گور، هم‌بنیان‌گذار کارنت تی‌وی و معاون رئیس‌جمهور پیشین آمریکا، به کره شمالی نیز مورد بررسی قرار گرفت.

بر پایه گفته کیم ته‌وو از مؤسسه پژوهش‌های دفاعی کره (یک نهاد کره جنوبی)، «روزنامه‌نگاران اهرم فشار دولت خود علیه شمال را در مذاکرات جاری دربارهٔ برنامه هسته‌ای کره شمالی به‌شدت تضعیف کردند.» ویلیام استنتون، معاون رئیس هیئت نمایندگی آمریکا در سفارت سئول، به گزارش‌ها در اظهاراتی در ۸ آوریل خطاب به چند تن از کارکنان کنگره آمریکا که از کره جنوبی دیدن می‌کردند، دو روزنامه‌نگار را «احمق» خوانده و استدلال کرده بود که بازداشت آن‌ها «توجه را از مسائل بزرگ‌تر منحرف می‌کند». یکی از میهمانان استنتون چنان از سخنان او برآشفت که یادداشت اعتراضی به یکی از نمایندگان کنگره نوشت و این امر بحث گسترده‌ای برانگیخت.

برخی دیگر از کره‌جنوبی‌ها نیز از جمله چهره‌های مذهبی و فعالان حقوق بشر لی و لینگ را به خطر انداختن سوژه‌های گزارششان سرزنش کردند. لی چان‌وو، کشیش مسیحی که برنامه‌های کمک به پناهجویان کره شمالی را در چین اداره می‌کرد، در ۱۹ مارس خانه‌اش توسط پلیس چین بازرسی شد و سپس در آوریل از کشور اخراج گردید. پنج خانه امن تحت مدیریت او نیز بسته شد.

## سفر بیل کلینتون به کره شمالی
بیل کلینتون رئیس‌جمهور پیشین آمریکا در ۴ اوت ۲۰۰۹ سفری اعلام‌نشده به پیونگ‌یانگ انجام داد. کلینتون را پزشک شخصی‌اش راجر بند، داگ بند، جاستین کوپر، دیوید استراب و جان پدستا رئیس دفتر پیشین کاخ سفید همراهی می‌کردند. به کلینتون و هیئت همراهش توصیه شده بود که هنگام عکس‌برداری با کیم جونگ ایل نه لبخند بزنند و نه اخم کنند.

هرچند خبرگزاری مرکزی کره دلیل ورود کلینتون را اعلام نکرد، رسانه‌های غربی و کره جنوبی گمانه‌زنی کردند که هدف کلینتون مذاکره برای آزادی یونا لی و لورا لینگ بوده‌است. رابرت گیبس، سخنگوی کاخ سفید، تأیید کرد که کلینتون «صرفاً در مأموریتی خصوصی برای تأمین آزادی دو شهروند آمریکایی» سفر کرده بود.

کلینتون بیست ساعت در کره شمالی ماند و با کیم جونگ ایل دیدار کرد. بر پایه گزارش خبرگزاری مرکزی کره، او پیامی شفاهی از باراک اوباما رئیس‌جمهور آمریکا به کیم رساند، هرچند رابرت گیبس انکار کرد که کلینتون پیامی از دولت اوباما حمل می‌کرده‌است. خبرگزاری مرکزی کره گزارش داد که کلینتون و کیم «گفتگویی جامع» داشتند که دربرگیرنده «تبادل‌نظر گسترده دربارهٔ موضوعات مورد علاقه مشترک» بوده‌است.

## عفو و آزادی
کیم جونگ ایل در ۵ اوت ۲۰۰۹ یک روز پس از رسیدن بیل کلینتون به پیونگ‌یانگ، عفو ویژه‌ای برای یونا لی و لورا لینگ صادر کرد. دو روزنامه‌نگار همراه بیل کلینتون و هیئت همراهش به ایالات متحده بازگشتند. باراک اوباما رئیس‌جمهور آمریکا از بازگشت امن روزنامه‌نگاران ابراز «خوشحالی فوق‌العاده» کرد.

## سربازان کره شمالی
دو سرباز ارتش خلق کره که لی و لینگ را بازداشت کرده بودند، سون یونگ‌هو و کیم چول، در کره شمالی به‌عنوان قهرمان تجلیل شدند.

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* گزارش نیویورک تایمز درباره انتقاد از روزنامه‌نگاران پس از آزادی

رده:کره شمالی در ۲۰۰۹ (میلادی)
رده:روابط بین‌الملل در ۲۰۰۹ (میلادی)
رده:روابط کره شمالی و ایالات متحده آمریکا
رده:صفحه‌های دارای محتوای کره‌ای
رده:مقاله‌های دارای شرح مختصر
رده:شرح مختصر متفاوت با ویکی‌داده