فرهنگ چاپ در ویتنام

چاپ روی چوب عمدتاً توسط معابد بودایی در ویتنام انجام می‌شد. چاپ‌هایی مانند چاپ‌های دونگ هو، سنت‌های باستانی *[[عید تت|تت]]* یا جشن‌های سال نو قمری ویتنامی را نشان می‌دادند. از دیگر چاپ‌های چوبی می‌توان به نقاشی‌های کیم هوانگ و نقاشی‌های هانگ ترونگ اشاره کرد. فناوری چاپ که توسط دوران استعمار فرانسه معرفی شد، دستگاه چاپ را معرفی کرد که همچنین شاهد افزایش استفاده از الفبای لاتین ویتنامی، الفبای ویتنامی، در مقابل (خط چینی کلاسیک و ویتنامی-چینی دموتیک) بود. با این حال، سنت‌های تاریخی و باستانی چاپ روی چوب ویتنامی در دوران پیش از استعمار، با تغییراتی مانند " احیای بودایی " از بین نرفت.

## دوره پیش از استعمار: قرن ۱۷ تا ۱۹ میلادی
بندانگشتی|تصویر ''ببر سفید'' (''Bạch hổ'') از نقاشی هانگ ترونگ. نویسنده آن ناشناخته است زیرا یک نقاشی سنتی است که قدمت آن به قرن هفدهم میلادی برمی‌گردد.
معابد بودایی از قرن هفدهم تا نوزدهم، مکان‌های کلیدی فرهنگ چاپ بودند و به ترجمه، چاپ و انتشار سوتراهای کلیدی برای جمعیت‌های غیر روحانی در روستاهای شهری و روستایی می‌پرداختند. در این دوره، بیش از صد معبد به عنوان چاپخانه‌های فعال فعالیت می‌کردند و معابد بودایی تقریباً یک سوم کل چاپخانه‌های چوبی ویتنام در قرن نوزدهم را تشکیل می‌دادند. اگرچه ویتنام در دوره پیش از استعمار از فرهنگ چاپ پر جنب و جوشی برخوردار بود، اما گردش این چاپ‌های چوبی تا حد زیادی به معابد محدود می‌شد و هنوز در جامعه سکولار یا حوزه عمومی رواج نداشت. این وضعیت تنها در طول «احیای بودایی» تغییر کرد، زمانی که چاپ از طریق فناوری‌هایی مانند چاپخانه، اشکال مدرن به خود گرفت.

## دوره استعماری: ۱۹۱۵–۱۹۴۰
در اوایل قرن بیستم، ترکیبی از سیاست‌های فرانسه و پیشرفت‌های تکنولوژیکی منجر به ظهور سریع فرهنگ چاپ مدرن در مراکز شهری ویتنام شد. بسیاری از نشریات، مجلات و روزنامه‌های جدید در این مدت ایجاد شدند. ویتنامی‌ها بین سال‌های ۱۹۲۲ تا ۱۹۴۰، ۱۳۳۸۱ کتاب و رساله مختلف منتشر کردند و از سال ۱۹۱۸ تا ۱۹۳۹، حداقل ۱۶۳ نشریه به زبان ویتنامی در سایگون منتشر شد. با این حال، این آمار شامل تولید و توزیع مخفیانه کتاب‌ها، رساله‌ها و روزنامه‌های مخفی که از سانسور فرانسه می‌گریختند، نمی‌شود. در حالی که تخمین تعداد واقعی خوانندگان این متون دشوار است، این اشکال نوظهور چاپ احتمالاً شامل حدود میلیون‌ها نفر می‌شد، با این فرض که اکثر خوانندگان مشترک نبودند. در مجموع، حداقل ۱۵ میلیون نشریه صحافی شده از سال ۱۹۳۰ تا ۱۹۴۵ در ویتنام چاپ شد که به هشت یا نه کتاب به ازای هر فرد باسواد می‌رسید.
بندانگشتی|''دای کات (大吉، به معنی خوبی بزرگ)''، یک چاپ چوبی است که توسط صنعتگران روستای دونگ هو در ویتنام تولید می‌شود.
سیاست‌های استعماری فرانسه نقش بزرگی در شکل‌دهی به ماهیت فرهنگ چاپ ویتنام از طریق روش‌های مستقیم و غیرمستقیم، مانند معرفی چاپخانه و آزادسازی حوزه عمومی، ایفا کرد. تصمیم فرماندار کل ساروت مبنی بر اجازه دادن به هر ساکن ویتنام برای راه‌اندازی و اداره یک نشریه، عامل تعیین‌کننده‌ای در توضیح فرهنگ چاپ غیرمعمول و غنی ویتنام بود. برخی از روشنفکران ویتنامی نیز پس از شرکت در نمایشگاه‌های جهانی که توسط فرانسوی‌ها حمایت مالی می‌شدند، با روزنامه‌نگاری به سبک غربی و فناوری‌های مدرن چاپ آشنا شدند. بازدید نگوین ون وین از نمایشگاه استعماری مارسی در سال ۱۹۰۶ چنان سازنده بود که نگوین پس از بازگشت به ویتنام، خود را وقف ایجاد یک چاپخانه و چاپخانه به سبک غربی کرد. نگوین همچنین با چهره‌های تأثیرگذار فرانسوی مانند ارنست بابوت و اف.اچ. اشنایدر، چاپگر مشهور و همکار مطبوعات ویتنامی، که اصول اولیه چاپ، نشر و تبلیغات را به نگوین آموخت، دوستی و ارتباط برقرار کرد. فرانسوی‌ها همچنین مؤسساتی مانند کتابخانه‌های عمومی تأسیس کردند که مطالعه را برای عموم مردم ویتنام بسیار قابل دسترس‌تر کرد. کتابخانه مرکزی هانوی (Bibliothèque centrale de Hanoi) فضایی شکل‌دهنده به زندگی اجتماعی شهری بود که به عنوان مکانی با اهمیت اجتماعی و مدنی عمل می‌کرد.

## نشریات، ناشران و گروه‌های ادبی تأثیرگذار
روزنامه‌ها، نشریات و مجلات تأثیرگذار در این دوره زمانی شامل نام فونگ (باد جنوبی)، فونگ هوا و نگای نای بودند. این نشریات به رشد حوزه عمومی کمک کردند و جریان‌های سیاسی و فکری را در مراکز شهری ویتنام شکل دادند. بحث‌های اصلی حول محور سنت در مقابل مدرنیته، ضد استعمار و آگاهی ملی‌گرایانه متمرکز بود. فرهنگ چاپ نه تنها وسیله‌ای برای این ایده‌ها بود، بلکه تجلی فعال آنها نیز بود. فرهنگ چاپ به نمادی از مدرنیته تبدیل شد، ابزاری فرهنگی حیاتی که می‌توانست به ویتنام در ایجاد آینده‌ای جایگزین کمک کند. برای بسیاری از روشنفکران، انتشار این آثار چاپی نشان دهنده تلاشی خودآگاهانه در تشویق ملی‌گرایی فرهنگی ویتنامی و دامن زدن به هویت ملی نوظهور بود.

انتشاراتی‌هایی مانند *دوی نای* کار خود را بخشی از پروژه اصلاحات می‌دانستند و می‌خواستند ثابت کنند که ویتنامی‌ها قادر به تولید کتاب‌هایی مشابه کتاب‌های انتشاراتی‌های بزرگ اروپا و آمریکا هستند. بسیاری از روشنفکران از این می‌ترسیدند که خارجی‌ها کتاب‌ها و ادبیات ویتنامی را تحقیر کنند و احساس می‌کردند که هدف اصلی انتشار کتاب، ساختن مجموعه‌ای از ادبیات برای ملت مدرن ویتنام است. روشنفکرانی مانند نگوین ون وین نه تنها چاپخانه‌های خود را راه‌اندازی کردند - بلکه آنها همچنین گروه‌های ادبی مانند تو لوک ون دوآن (گروه ادبی خوداتکا) را تشکیل دادند یا به گروه‌های موجود مانند مدرسه آزاد تونکین پیوستند تا نوسازی فرهنگ و جامعه ویتنامی را در امتداد خطوط غربی ترویج دهند.

## سانسور فرانسه
بندانگشتی|متنی که زبان ویتنام را در یک کتاب آموزشی مربوط به سال ۱۹۲۵ به عنوان «زبان جنوبی» یا «تیانگ نام» توصیف می‌کند.
حتی با اینکه فرانسوی‌ها به برخی از اشکال چاپ اجازه شکوفایی می‌دادند، به‌طور فعال برخی دیگر را نیز محدود می‌کردند. اکثریت قریب به اتفاق درخواست‌ها برای راه‌اندازی روزنامه یا مجله رد می‌شد، اغلب به دلایلی مانند «چهار مجله به زبان آنام از قبل وجود داشت» یا به این دلیل که «برادر متقاضی به کافه‌هایی که رادیکال‌های جوان اغلب در آنها جمع می‌شوند، رفت و آمد می‌کند.» این سیاست‌های سانسور نه تنها بر محتوای چاپ، بلکه بر شکل آن نیز تأثیر می‌گذاشت. از آنجا که ناشران کمی جرئت انتشار رساله‌های غیرقانونی را داشتند، کمونیست‌ها مجبور بودند خودشان نشریات را چاپ کنند و به روش‌های چاپ ابتدایی‌تری متکی باشند که تفاوت‌های زیبایی‌شناختی قابل توجهی را ایجاد می‌کرد. بروشورهای کمونیستی معمولاً با حروف دستی، با استفاده از جوهر ارزان یا صفحات ژلاتینی چاپ می‌شدند و با دست کشیده می‌شدند. در مقابل، چاپ‌های بودایی و کنفوسیوسی معمولاً با لاینوتایپ چاپ می‌شدند.

با این حال، سرکوب گزینشی بود، نه تمامیت‌خواه، زیرا فرانسوی‌ها سیاستی مبتنی بر احتیاط را در پیش گرفتند که بسته به جغرافیا، ایدئولوژی و میزان افراط‌گرایی متفاوت بود. تفاوت در فضای سیاسی در شمال در مقابل جنوب، به دلیل نیاز به اقتباس‌های خلاقانه برای مقاومت در برابر سانسور، انواع مختلفی از آثار چاپی را از نظر محتوا و ژانر ایجاد کرد. کسانی که در آنام یا تانکین بودند، فقط می‌توانستند با استفاده از نام‌های مستعار برای روزنامه‌های جنوبی ستون بنویسند، از اصلاحات سیاسی تحت پوشش بحث در مورد فرهنگ حمایت کنند، یا به نوشتن کتاب (به ویژه داستان) روی آورند که قبلاً مشمول سانسور نبودند. در مقابل، مناظرات جنوبی‌ها عمدتاً سیاسی بود و بر مسائلی مانند اصلاحات انتخاباتی و مشارکت بومیان در نهادهای تصمیم‌گیری تمرکز داشت.

## چاپ‌های محبوب
در این دوره، اشکال متنوع بسیاری از فرهنگ‌های چاپی رواج یافت، از جمله نه تنها روزنامه‌ها، مجلات و نشریات ادواری، بلکه رمان‌ها، جزوه‌ها، سوتراها، سالنامه‌ها، کتاب‌های درسی و غیره. از میان تمام نشریات الفبای ویتنامی که بین سال‌های ۱۹۲۳ تا ۱۹۴۲ چاپ شدند، تنها ۱۰٪ شامل مقالات مدرن در مورد حقوق، اقتصاد، فلسفه و زبان‌شناسی بودند، در حالی که ۲۴٪ رمان‌های مدرن و مجموعه داستان‌های کوتاه، ۶٪ شامل چاپ‌های مجدد تئاتری و نمایش‌های دراماتیک مانند اپرای اصلاح‌طلب، ۱۹٪ شامل مطالب تفریحی مانند ادبیات سنتی، داستان‌های عامیانه، شعر و طنز عامیانه بودند؛ و ۲۰٪ نشریات مذهبی مانند رساله‌ها، کتاب‌های دعا، سرودهای آیینی و کاتشیسم‌ها بودند.

بیشتر نشریات منتشر شده در این دوره حول محور سیاست نبودند، بلکه به موضوعات متنوعی از جمله «داروسازی، اسب‌دوانی، خانه‌داری، اقتصاد، اخلاق، موتورسیکلت، رادیو، کشاورزی، هواپیما، سینمای معاصر، داستان‌های عاشقانه عامه‌پسند، زندگی کاتولیک، آموزش روستایی و شعر کلاسیک چینی» اختصاص داشتند. بسیاری از مجلات نه تنها مقالات سیاسی، بلکه شعر، رمان، داستان کوتاه، ترانه‌های عامیانه، درام، افسانه و ضرب‌المثل نیز منتشر می‌کردند. به همین ترتیب، نویسندگانی مانند وو ترونگ فونگ از نظر ایدئولوژیکی سیال بودند، زیرا وو به هیچ نویسنده یا جنبش ادبی خارجی خاصی وابسته نبود، در ژانرها و سبک‌های ادبی مختلف می‌نوشت و بین فرهنگ «والا» و «پست» تمایزی قائل نمی‌شد.

## اقتصاد چاپ
انتخاب‌های ناشران در چاپ نه تنها منعکس‌کننده تعهدات سیاسی، بلکه نشان‌دهنده نگرانی‌های اقتصادی عملی نیز بود. انتشارات دوی نای تا حدودی به دلیل نگرانی از اینکه سرمایه‌داری فرهنگ چاپ ویتنام را فاسد خواهد کرد، تأسیس شد و روشنفکرانی مانند نهو لین ابراز تاسف کردند که «در حال حاضر خوانندگان فقط دوست دارند رمان بخوانند… و همه آن انتشاراتی‌های سودجو فقط رمان چاپ می‌کنند. و هیچ‌کس زحمت چاپ کتاب در مورد تاریخ، جغرافیا، علم، فلسفه و غیره را به خود نمی‌دهد.» همچنین بازار پر جنب و جوشی برای کتابخوانی وجود داشت. دستفروشان و صاحبان غرفه‌های خیابانی نقش بزرگی در فروش کتاب به عموم مردم داشتند و بسیاری از مغازه‌ها در خیابان ترانسورس، خیابان همپ، خیابان هو و سایر مغازه‌ها در هانوی تابلوهایی با عبارت «داستان‌های اجاره‌ای» نصب کرده بودند، که در آن بازدیدکنندگان می‌توانستند با دو سو، کتابی را برای لذت خواندن امانت بگیرند.

## محدودیت‌های فرهنگ چاپ
فرهنگ چاپ در این دوران نیز عمدتاً پدیده‌ای مختص نخبگان، تحصیل‌کرده‌ها و شهری بود و لزوماً نمایندهٔ «ویتنام» به‌طور گسترده‌تر نبود.

در واقع، تعداد بسیار کمی از مردم می‌توانستند با خطوط مختلفی که در این دوره رایج بود، بخوانند و بنویسند. اکثر ویتنامی‌های روستایی، به ویژه در مورد خطوط پیچیده‌تر شخصیت‌های هان نوم، بی‌سواد باقی ماندند و به فرهنگ شفاهی به جای فرهنگ چاپی متکی بودند.

نویسندگان و تولیدکنندگان فرهنگ چاپی اغلب ادعا می‌کردند که از طرف مردمی که می‌خواستند نماینده آنها باشند، به ویژه کمونیست‌ها، صحبت می‌کنند. با این حال، بسیاری از روستاییان ایده‌ها و واژگانی را که کمونیست‌ها به کار می‌بردند، نمی‌فهمیدند و جزوه‌ها و روزنامه‌های کمونیستی اغلب شامل واژه‌نامه‌هایی از اصطلاحات بودند که ایده‌های کمونیستی قرض گرفته شده را به زبان محلی ترجمه می‌کردند. به‌طور مشابه، بسیاری از مقالات اولیه در نام فونگ حاوی کلمات جدید زیادی بودند که خوانندگان شکایت داشتند که درک آنها تقریباً غیرممکن است. همچنین مردان بسیار بیشتر از زنان می‌توانستند بخوانند و بنویسند. در روستایی در شمال روستایی آنام، تنها ۱۶٫۷٪ از مردان می‌توانستند ویتنامی را به خط رومی/لاتین بخوانند، در مقایسه با تنها ۱٫۴٪ از زنان.

علاوه بر این، در حالی که چاپ‌های کنفوسیوسی برای اعضای مرد باسواد نخبگان در نظر گرفته شده بود، چاپ‌های بودایی جذابیت بیشتری در بین زنان داشتند. همچنین تفاوت‌های جغرافیایی قابل توجهی وجود داشت. فرهنگ چاپ در دهه ۱۹۲۰ عمدتاً یک پدیده شهری بود که تحت سلطه سایگون و هانوی بود، زیرا این شهرها تولید مواد چاپی را در انحصار خود داشتند و به عنوان مراکز ادبی، مذهبی و سیاسی عمل می‌کردند. با این حال، بخش‌هایی از سواد و دانش در سراسر حومه شهر وجود داشت و از طریق بازارهای دوره‌ای، دستفروشان دوره‌گرد و معابد بودایی در گردش بود.

## منابع

## آثار مورد استناد
* 
رده:انتشارات بر پایه کشور
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:فرهنگ در ویتنام