طرح موریسون-گریدی

بندانگشتی|چپ|۱۵۰px|طرح خودمختاری استانی پیشنهادی کمیته موریسون-گریدی

**طرح موریسون-گریدی**  که همچنین با نام‌های **طرح موریسون** یا **طرح خودمختاری استانی** شناخته می‌شود، یک طرح مشترک انگلیسی-آمریکایی بود که در ۳۱ ژوئیه ۱۹۴۶ برای ایجاد یک سرپرستی فدرال متحد در قیمومت بریتانیا بر فلسطین اعلام شد.

این طرح در عمل چندین دولت نیمه‌خودمختار ایجاد می‌کرد که همه زیر سلطه بریتانیا باقی می‌ماندند. بریتانیایی‌ها از این طرح حمایت می‌کردند زیرا می‌خواستند حضور خود را در خاورمیانه از طریق فلسطین حفظ کنند. اتحادیه عرب خواستار رد ادعاهای صهیونیستی و لغو قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود. صهیونیست‌ها با پشتیبانی دولت آمریکا با طرح موریسون-گریدی مخالفت کردند، زیرا ابهام آن را به منزله فرصتی برای بریتانیا جهت سوءاستفاده از توافق تفسیر می‌کردند.

## مراحل اولیه
پس از انتشار گزارش کمیته تحقیق انگلیسی-آمریکایی در ۲۰ آوریل ۱۹۴۶، کمیته‌ای جدید برای تعیین چگونگی اجرای پیشنهادهای انگلیسی-آمریکایی تشکیل شد. این کمیته به ریاست معاون نخست‌وزیر بریتانیا هربرت موریسون و دیپلمات آمریکایی هنری گریدی تشکیل گردید. موریسون طرح را در ۳۱ ژوئیه ۱۹۴۶ به پارلمان بریتانیا ارائه داد.

کمیته مشترک در ماه ژوئن ۱۹۴۶ تشکیل جلسه داد. ترومن در ۱۱ ژوئن اعلام کرد که یک کمیته کابینه‌ای برای فلسطین و مسائل مرتبط تشکیل می‌دهد. این کمیته متشکل از وزیر امور خارجه جیمز اف. بیرنز (رئیس)، وزیر جنگ رابرت پترسون، و وزیر خزانه‌داری جان اسنایدر بود. هنری گریدی، یک دیپلمات حرفه‌ای، به عنوان جانشین بیرنز برای ریاست هیئت آمریکایی اعزامی به لندن منصوب شد تا جزئیات را با بریتانیایی‌ها مورد بحث قرار دهد.

## مهاجرت
در جلسه کابینه مورخ ۱ اوت ۱۹۴۶ اعلام شد که بیش از ۲٬۰۰۰ مهاجر غیرقانونی در راه فلسطین هستند و احتمال بازداشت ۸٬۰۰۰ تا ۹٬۰۰۰ یهودی در قبرس وجود دارد. در ۷ اوت، کابینه تصمیم گرفت مهاجران غیرقانونی را به قبرس تبعید کند. این اقدام از نظر وزرا تنها راه جلوگیری از یک شورش عربی بود. این تصمیم منوط به موافقت ترومن دربارهٔ اجرای طرح موریسون-گریدی بود. در ۱۲ اوت، ترومن اعلام کرد که قادر به حمایت از این طرح نیست. روز بعد، بیش از ۱٬۲۰۰ مهاجر فرانسوی و یونانی بازداشت و به قبرس تبعید شدند.

## موضع ترومن
[بندانگشتی|ترومن در دفتر بیضی، در حال دریافت [منورا (حنوکیا)|منورای حنوکیا از نخست‌وزیر اسرائیل، داوید بن گوریون (وسط). در سمت راست آبا ابن، سفیر اسرائیل در ایالات متحده، دیده می‌شود.]]
در ایالات متحده، حمایت اولیه رئیس‌جمهور هری ترومن از طرح پس از فشارهای لابی صهیونیست آمریکایی در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر تغییر کرد. در بیانیه یوم کیپور خود در اکتبر ۱۹۴۶، ترومن راه‌حلی میانه میان خواسته‌های صهیونیستی و بریتانیایی پیشنهاد داد. صهیونیست‌ها از تلاش او برای «پر کردن شکاف» میان طرح‌های مختلف خودمختاری ناراضی بودند و این اقدام را تلاشی ناشیانه برای جلب آرای یهودیان می‌دانستند.

فشار صهیونیست‌های آمریکایی سرانجام باعث شد رئیس‌جمهور ترومن طرح را رد کند، با وجود اینکه این طرح توسط یکی از منصوبان خود ترومن پیشنهاد شده بود. پس از این رد، ایالات متحده هیچ سیاست مشخصی برای فلسطین نداشت. این طرح نقطه عزیمتی برای شد که بریطانیایی‌ها در ۱ اکتبر ۱۹۴۶ آن را برگزار کردند.

## محتوای طرح
بندانگشتی|چپ|پیشنهادهایی برای آینده فلسطین – ژوئیه ۱۹۴۶ – فوریه ۱۹۴۷، Cmd 7044
بر اساس مفاد طرح موریسون-گریدی، استان‌های یهودی و عربی تحت نظارت بریتانیا خودگردانی محدودی می‌داشتند، در حالی که اورشلیم/بیت‌المقدس و منطقه نگب تحت کنترل مستقیم بریتانیا باقی می‌ماندند. این ساختار متشکل از چهار بخش مجزا بود: استان یهودی، استان عربی، منطقه اورشلیم/بیت‌المقدس، و منطقه نگب که همگی زیر کنترل کلی بریتانیا قرار می‌گرفتند.

مسائل اصولاً در دست مقامات محلی بود، اما دولت مرکزی حرف آخر را می‌زد. این موضوع ابهامی جدی دربارهٔ میزان واقعی قدرت مناطق محلی ایجاد کرد که صهیونیست‌ها و دولت آمریکا را از مذاکره بر این اساس منصرف نمود. استان یهودی پیشنهادی نیز بسیار کوچک و پرجمعیت بود. طرح شامل مقرراتی برای پذیرش ۱۰۰٬۰۰۰ آواره یهودی بود.

استان یهودی طبق این طرح شامل شرق گالیله، بیشتر دشت‌های یزرعیل و اسدرلون، منطقه بیسان، حیفا، دشت‌های شارون (به استثنای شهر یافا) و بخشی از دشت‌های ساحلی جنوبی می‌شد. منطقه اورشلیم شامل اورشلیم/بیت‌المقدس، بیت لحم و حومه آن بود. منطقه نگب شامل مثلث خالی از سکنه در جنوب فلسطین، فراتر از مرز کشت فعلی، می‌گردید. استان عربی سایر مناطق فلسطین را در بر می‌گرفت.

از طریق طرح موریسون-گریدی، بریطانیا امیدوار بود نفوذ خود را در خاورمیانه در دوران پس از جنگ حفظ کند.

## واکنش‌ها
### موضع آمریکا
دیپلمات آمریکایی گریدی اصرار داشت که یهودیان «بهترین زمین‌های فلسطین» را دریافت خواهند کرد، که پذیرش حدود ۱۰۰٬۰۰۰ نفر از اروپا را تحت قیمومت بریطانیا در نظر می‌گرفت. اما بر اساس گزارش *نیویورک تایمز*، طبق طرح موریسون-گریدی، یهودیان به ۱٬۵۰۰ مایل مربع (حدود ۳٬۸۸۵ کیلومتر مربع) محدود می‌شدند که عدد بسیار محافظه‌کارانه‌تری نسبت به ۲٬۶۰۰ مایل مربعی بود که کمیسیون پیل در ابتدا در سال ۱۹۳۶ توصیه کرده بود. به همین دلیل، گمانه‌زنی‌هایی مطرح شد که بریتانیایی‌ها در تلاشند یک محله یهودی (گتو) در فلسطین ایجاد کنند. ترومن این ادعاها را رد کرد و اظهار داشت که «یهودیان بهترین بخش فلسطین را به عنوان استان خود دریافت می‌کنند».

مشاور ترومن، جیمز اف. بیرنز، او را پس از دیدار با کلمنت اتلی و بوین در پاریس تشویق کرد تا بیانیه‌ای عمومی در حمایت از طرح موریسون-گریدی صادر کند. اما ترومن هرگز چنین بیانیه‌ای صادر نکرد. بمب‌گذاری در هتل کینگ دیوید بریطانیایی‌ها را برانگیخت تا تلاش کنند طرح موریسون-گریدی را اجرایی کنند.

اطلاعاتی که توسط مطبوعات آمریکا به دست آمد به انتشار گزارشی از طرح منجر شد. رد طرح موریسون-گریدی توسط ترومن، ایالات متحده را بدون هیچ سیاست فلسطینی‌ای رها کرد.

### موضع اعراب
کشورهای عربی طرح را با بریطانیایی‌ها در مورد بحث قرار دادند، اما آن را به این دلیل رد کردند که به تقسیم منجر می‌شود و در عوض یک دولت مستقل واحد پیشنهاد دادند.

### موضع یهودیان
یهودیان از شرکت در کنفرانس خودداری کردند زیرا در یک کنفرانس جداگانه صهیونیستی، طرح خودمختاری موقت را رد کرده بودند. آن‌ها حضور خود را منوط به آزادی رهبران بازداشت‌شده‌شان کردند تا بتوانند آنها را در مذاکرات نمایندگی کنند، اما بریطانیایی‌ها این شرط را نپذیرفتند.

در پاسخ به طرح، آژانس یهود تصمیم گرفت نگب را در قالب طرحی موسوم به شهرک‌نشینی کند.

## پیامدها
بندانگشتی|تخریب هتل کینگ دیوید در ۲۲ ژوئیه ۱۹۴۶
در جلسه بعدی کنفرانس در فوریه سال بعد، بریطانیا طرحی موسوم به طرح بوین برای قیمومت پنج‌ساله بریطانیا پیشنهاد داد. هدف این قیمومت رسیدن به توافقی دائمی با موافقت همه طرف‌ها بود. هنگامی که هم اعراب و هم یهودیان این طرح را رد کردند، بریطانیا تصمیم گرفت مشکل را به سازمان ملل متحد ارجاع دهد که (UNSCOP) را تشکیل داد.

رجوع به سازمان ملل در نهایت به تصویب طرح سازمان ملل برای تقسیم فلسطین در نوامبر ۱۹۴۷ منجر شد، که خود آغازگر فصل جدیدی در مناقشه فلسطین گردید.

## منابع

* 
* 
* 

## کتاب‌شناسی
* Bain, Kenneth Ray. *The March to Zion: United States Policy and the Founding of Israel*. Texas A&M University Press, 1979.
* Charters, David A. *The British Army and Jewish Insurgency in Palestine, 1945–47*. Palgrave Macmillan UK, 1989. 
* Cohen, Michael J. "Truman and Palestine, 1945-1948: Revisionism, Politics and Diplomacy." *Modern Judaism* 2, no. 1 (1982): 7. 
* Cohen, Michael J. *Palestine to Israel: From Mandate to Independence*. Routledge, 2012. 
* Cohen, Michael Joseph. *The Rise of Israel: The Anglo-American Committee on Palestine, 1945–1946*. Garland Pub. , 1987. 
* Friesel, Evyatar. "Toward the Partition of Palestine: The Goldmann Mission in Washington, August 1946." *Nahum Goldmann: Statesman Without a State*, ed. Mark A. Raider (Albany, forthcoming), 2009.
* Grady, Henry Francis. *The Memoirs of Ambassador Henry F. Grady: From the Great War to the Cold War*. University of Missouri Press, 2009.
* Hattis, Susan Lee. *The bi-national idea in Palestine during Mandatory times*. Tel Shikmona, 1970.
* Karsh, Efraim; Miller, Rory. *Israel at Sixty: Rethinking the Birth of the Jewish State*. Routledge, 2013. 
* Khouri, Fred John. *The Arab-Israeli Dilemma*. Syracuse University Press, 1985. 
* Kochavi, Arieh J. "The Struggle against Jewish Immigration to Palestine." *Middle Eastern Studies* 34, no. 3 (1998): 155–156. 
* Kochavi, Arieh J. *Post-Holocaust Politics: Britain, the United States, and Jewish Refugees, 1945–1948*. Univ of North Carolina Press, 2003. 
* Levenberg, H. "Bevin's Disillusionment: The London Conference, Autumn 1946." *Middle Eastern Studies*, vol. 27, no. 4 (اکتبر ۱۹۹۱), pp. 615–630. 
* Ovendale, Ritchie. "The Palestine Policy of the British Labour Government 1945-1946." *International Affairs* 55, no. 3 (1979): 409. 
* Pappé, Ilan. *The Making of the Arab-Israeli Conflict, 1947–1951*. I.B.Tauris, 1994. 
* Radosh, Allis, and Radosh, Ronald. *A Safe Haven: Harry S. Truman and the Founding of Israel*. New York: Harper, 2009.
* Ravndal, Ellen Jenny. "Exit Britain: British Withdrawal From the Palestine Mandate in the Early Cold War, 1947–1948." *Diplomacy & Statecraft* 21, no. 3 (2010): 416–433.
* Spiegel, Steven L. *The Other Arab-Israeli Conflict: Making America's Middle East Policy, from Truman to Reagan*. University of Chicago Press, 2014. 
* Wilson, Evan M. "The Palestine Papers, 1943-1947." *Journal of Palestine Studies* 2, no. 4 (1973): 33–54. 

## پیوند به بیرون
* وزارت امور خارجه ایالات متحده (۱۹۴۶) ''روابط خارجی ایالات متحده: اسناد دیپلماتیک، ۱۹۴۶'', جلد هفتم: خاور نزدیک و آفریقا. واشینگتن، دی‌سی: اداره چاپ دولتی، صص. ۶۵۲–۶۶۷.

رده:روابط بین‌الملل در ۱۹۴۶ (میلادی)
رده:اسناد قیمومت بریتانیا بر فلسطین
رده:قیمومت بریتانیا بر فلسطین در ۱۹۴۶ (میلادی)
رده:قیمومت بریتانیا بر فلسطین در دهه ۱۹۴۰ (میلادی)
رده:گردهمایی‌های بین‌المللی در بریتانیا
رده:تاریخ سرزمین فلسطین