زره کره‌ای

**زره کره‌ای** به انواع گوناگون زره اشاره دارد که پیش از دوران مدرن در کره به کار می‌رفت. کهن‌ترین نمونه‌های زره از شبه‌جزیره کره به دوره سه پادشاهی کره بازمی‌گردد. زره کره‌ای افزون بر زره سواره‌نظام، گونه‌هایی از زره ضدگلوله نخستین را نیز پیش از سده بیستم دربرمی‌گرفت.

زره‌سازی کره‌ای عمدتاً بر پدافند در برابر جنگ‌افزارهای پرتابی تمرکز داشت؛ زیرا زمین کوهستانی، نبرد میدانی را نسبت به دیگر سرزمین‌ها کم‌بسامد می‌ساخت و تصرف دژها شیوه رایج جنگ بود. زره فلزی در دوره سه پادشاهی به سبب جنگ‌های پیاپی نسبتاً فراگیر بود؛ اما پس از یکپارچگی کره کاربرد آن کاهش یافت. با برآمدن پادشاهی چوسان، نیروهای ایالتی زره لایی (پنبه‌دوزی‌شده) می‌پوشیدند، حال آنکه یگان‌های مرکزی توان تهیه زره فلزی را داشتند.

## درآمد

کهن‌ترین گونه‌های زره در عصر برنز پدیدار شدند و احتمالاً از پوست جانوران، استخوان یا چوب ساخته می‌شدند. نخستین یافته‌های زره آهنی از اتحادیه گایا و گوگوریو به دست آمده و زره استخوانی نیز در بکجه یافت شده‌است.

زره فلزی در دوره سه پادشاهی به دلیل جنگ‌های مداوم رواج داشت، ولی با یکپارچه شدن کره و تبدیل دزدان دریایی ژاپنی و کوچ‌نشینان استپ به دغدغه اصلی، کاربرد آن رو به افول نهاد. پس از فروپاشی شیلای متحد در سده دهم و فتح آن به دست گوریو، جنگ‌ها به بخش شمالی و مرکزی کره کشیده شد و زره‌های سبک‌تر رایج‌تر گشت؛ این امر به کاهش زره سنگینی انجامید که پیش‌تر در دولت‌های جنوبی رواج داشت.

نخستین کاربرد شناخته‌شده زره صفحه‌ای آهنی در کره به اتحادیه گایا در بازه ۴۲ تا ۵۶۲ میلادی بازمی‌گردد. شمار فراوانی از مصنوعات آهنی و فولادی، از جمله زره آهنی، زره اسب آهنی مانند کلاه‌خود و دهانه، و شمش‌های کوچک آهنی (که غالباً به‌عنوان پول به کار می‌رفتند) در گورستان باستانی ده‌سانگ-دانگ در گیم‌هه، یکی از مکان‌های میراث جهانی، کشف شده‌اند. گیم‌هه () به معنای «دریای آهن» است که گویی نام شهر نماد فراوانی آهن در این ناحیه باشد. نمونه‌های بازمانده اکنون در موزه ملی گیم‌هه در کره جنوبی به نمایش گذاشته شده‌اند.

نبردها بیشتر بر زمین‌های صعب‌العبور با بهره‌گیری از کمان‌های مرکّب و سپس جنگ‌افزارهای باروتی انجام می‌شد. سواره‌نظام در برابر یورش‌های پیوسته جورچن‌ها در دوره چوسان ترجیح داده می‌شد. کره‌ای‌ها که با نیروهای بسیار بزرگ‌تر چین و ژاپن می‌جنگیدند، تحرک و تاکتیک‌های دوربُرد را می‌پسندیدند و همین امر وابستگی به یگان‌های سنگین‌زره را محدود می‌ساخت، هرچند آموزش تن‌به‌تن نیز جایگاه مهمی داشت.

در دوره‌های پسین، زره کره‌ای گونه‌هایی از بریگاندین، جوشن و زره پولکی را نیز دربرگرفت. از آنجا که هزینه تجهیزات آهنی و فولادی اغلب برای سربازان وظیفه روستایی بسیار بالا بود، کلاه‌خودها همیشه تمام‌فولاد نبودند و کلاه‌های چرم سفت‌شده نیز رایج بود.

قطعات زره کره‌ای از بالا به پایین معمولاً شامل کلاه‌خود یا کلاهک، پوشش اصلی سنگین با سرشانه یا محافظ شانه و ساعد، پوشش پا (که با دامنه پوشش اصلی تکمیل می‌شد)، محافظ کشاله ران و محافظ اندام‌ها بود. از نظر سلاح‌بندی، ارتش کره‌ای پیاده‌نظام سنگین مسلح به شمشیر یا نیزه همراه با سپر، نیزه‌داران بلند، کمانداران، کمان‌بالستی‌اندازان و سواره‌نظام سنگین همه‌کاره با توانایی تیراندازی سواره به کار می‌گرفت. در جنگ دریایی کره‌ای نیز سپرهای چوبی سنگین برای پدافند از نفرات روی عرشه بالایی کشتی‌ها به‌طور گسترده به‌کار می‌رفت.

پس از برآمدن چوسان، زره رزمی کره‌ای دگرگونی یافت و از کاربرد عمده جوشن، زره صفحه‌ای و زره لاملار به بریگاندین (دوجانگ-گاپ) گرایش پیدا کرد. در میانه دوره چوسان، نیروهای ایالتی زره لایی می‌پوشیدند، حال آنکه یگان‌های مرکزی زره فلزی بر تن داشتند.

## دوره سه پادشاهی

زره کره‌ای در دوره سه پادشاهی کره از دو سبک عمده تشکیل می‌شد: زره لاملار «چالگاپ» که شبیه زره‌های کوچ‌نشینان سواره استپ و امپراتوری‌های چینی بود، و زره صفحه‌ای که در اتحادیه گایا و شیلا یافت شده‌است. لاملارها معمولاً از برنز، آهن، استخوان یا چرم سفت‌شده بودند، در حالی که صفحات همواره از آهن، فولاد یا برنز ساخته می‌شدند.

بهترین زره‌های بازمانده از دوره سه پادشاهی تقریباً به‌طور انحصاری از اتحادیه گایا به دست آمده‌اند. زره گایا بهترین نمونه زره صفحه‌ای از دوران باستان به‌شمار می‌رود و با زره‌های حوزه مدیترانه در همان دوره برابری می‌کند. این زره‌های صفحه‌ای به سبک گایا به سه دسته تقسیم می‌شوند: نخست، اتصال نوارهای فولادی عمودی برای تشکیل یک صفحه واحد؛ دوم، اتصال میله‌های افقی؛ و سوم، کنار هم چیدن قطعات مثلثی کوچک فولادی. گونه نخست در گایا و شیلا یافت شده، حال آنکه بیشتر نمونه‌های دو گونه دیگر در گایا قرار دارند و برخی نیز در شمال بکجه کشف شده‌اند. سبک‌های مشابهی نیز در کیوشو و هونشو در ژاپن یافت شده‌است.

زره گوگوریو از نوع لاملار بود و از صفحات کوچک فولادی ساخته می‌شد که با بند به هم بافته شده بودند. گورهای باستانی ناحیه جوکسائم در هوانگو-دانگ، گیونگ‌جو، گیونگ‌سانگ شمالی، نخستین نمونه را در سال ۲۰۰۹ آشکار ساختند. نقاشی‌های دیواری گوگوریو که در کره شمالی یافت شده‌اند نیز نمای زره گوگوریو را روشن‌تر کرده‌اند.


File:Dongshouprocessionmural.jpg|نقاشی دیواری رژه ارتش گوگوریو (آرامگاه شماره ۳ آناک، کره شمالی)
File:Goguryeo armor.jpg|سوار زره‌پوش گوگوریو (개마무사)
File:Armour of Korea.jpg|زره گوگوریو، بر تن سوار زره‌پوش
File:Periodo dei tre regni, kaya, elmetto da cavallo di ferro, 400-500 ca..JPG|زره اسب گایا
File:부산 복천동 38호분 출토 철제갑옷 일괄.jpg|زره صفحه‌ای شیلا
File:Korea-Gaya Warrior.jpg|زره گایا
File:Periodo dei tre regni, kaya, elmetto e armatura di ferro, 400-500 ca..JPG|زره گایا
File:Gaya amour(5th c).jpg|زره و کلاه‌خود گایا (سده پنجم)
File:Gaya Confederacy Iron Armor & Helmet.jpg|زره اتحادیه گایا
File:Pressapochista8.jpg|کلاه‌خود گایا


## زره دودمان گوریو

در دوره دودمان گوریو، سبک ویژه‌ای از زره به نام زره دوروماگی‌شکل () یا زره ردایی (پوهیونگ، ) پدیدار شد. بر پایه گوریوسا (تاریخ گوریو)، انواع گوناگونی از زره با جنس و رنگ متفاوت زیر نظارت دولتی ساخته می‌شد، از جمله: اوی‌گاپ () – زره پوشاکی، چئول‌گاب () – زره آهنی، اوی‌بک‌گاپ () – زره پوشاکی سفید، بک‌گاب تومو () – زره سفید با کلاه‌خود، اوی‌جوگاپ () – زره پوشاکی سرخ و جاگاپ () – زره بنفش. هنگامی که فرماندهان نظامی زره می‌پوشیدند، کلاه‌خود را به جای سر بر پشت خود حمل می‌کردند. افزون بر این، سربازان ردای نبرد «جئون‌پو» () بر تن داشتند.

شکل و ساختار دقیق این زره‌ها به‌روشنی دانسته نیست. با این حال، سو جینگ در «گزارش مصوّر گوریو» (گوریودوگیونگ) نوشته‌است که ارتش درنده ببر-اژدهای مرکزی گوریو (یانگ‌هو جونگ‌مئنگ‌گون، ) با نزدیک به ۳۰٬۰۰۰ نفر، همگی زره‌پوش بودند. این زره یک‌تکه ردایی بود که بخش بالایی و پایینی به هم پیوسته بود و سرشانه (بوباک، ) نداشت. زره دیگری متعلق به یک سردار چنین توصیف شده: صفحات آهنی (چئول‌چال، ) روکش‌شده با چرم سیاه که هر صفحه با ابریشم نقش‌دار دوخته و ثابت شده بود.

تصویرسازی‌های ژاپنی مانند «موکو شورای اکوتوبا» (، «گزارش مصوّر حملات مغول») نشان می‌دهد که در حملات مشترک گوریو-مغول به ژاپن، سربازان گوریو زره لاملار بلند جلیقه‌مانند (چال‌گاپ) و زره پارچه‌ای ردایی (پوهیونگ گاپ‌اوت) بر تن داشتند.

سبک ردایی (دوروماگی‌شکل) در میان کره‌ای‌ها محبوبیت ویژه‌ای داشت، زیرا این نوع زره که جلو آن باز بود، بیشترین آسایش را برای تیراندازی با کمان فراهم می‌ساخت. در کمان‌داری سنتی کره‌ای (گوک‌گونگ)، کمانداران برای پرتاب مؤثر تیر سینه خود را کاملاً باز می‌کنند و زره بسته جلو مانع این کار می‌شد. از همین رو بیشتر زره‌های دوره چوسان نیز ردایی‌شکل بودند.


File:Helmet (투구).jpg|کلاه‌خود احتمالاً از دودمان گوریو
File:A Goryeo Soldier wearing a durumagi.jpg|سرباز گوریویی با دوروماگی
File:Goryeo swaejagab (Chain Mail) with helmet.jpg|جوشن و کلاه‌خود
File:鄭地将軍甲衣.jpg|زره جوشنی و صفحه‌ای (گیونگ‌بئون‌گاپ)، گوریو، سده ۱۴
File:Goryeo gyeongbeongap (plate and mail armor) with helmet.jpg|زره جوشنی و صفحه‌ای با کلاه‌خود


## زره دودمان چوسان

زره دودمان چوسان را می‌توان به دو بازه زمانی تقسیم کرد: آغاز دودمان (سده‌های ۱۵ و ۱۶) و پایان دودمان (سده‌های ۱۷ تا ۱۹). نقطه دقیق گذار از زره‌های نخستین به متأخر هنوز حل‌نشده‌است، ولی به نظر می‌رسد در حوالی تهاجم ژاپن به کره (۱۵۹۸–۱۵۹۲) و تهاجم منچو به کره باشد که تنها دو جنگ تمام‌عیار کره در دوره چوسان بودند. در هر دو بازه، زره لایی (اؤم‌شیم‌گاپ، ) در میان سربازان عادی محبوب بود؛ زیرا چوسان از سربازان وظیفه روستایی می‌خواست خود تجهیزاتشان را فراهم آورند و این زره با بهایی اندک از بدن پدافند می‌کرد. مجموعه‌های زره چرمی «پی‌گاب‌جو» نامیده می‌شدند. زره فلزی بیشتر در یگان‌های مستقر در پایتخت دیده می‌شد که نیروی ضربتی اصلی ارتش خشکی چوسان را تشکیل می‌دادند.

بیشتر زره‌های کره‌ای این دوره از فلس‌ها یا لاملارهای فلزی (معمولاً آهنی) ساخته شده بودند که به بیرون پوشش زره دوخته می‌شدند. از سال ۱۴۵۷ میلادی به بعد، به دلیل هزینه و دشواری حمل‌ونقل، برنامه‌ای آغاز شد تا بخش‌های فلزی زره بیشتر سربازان با چرم سفت‌شده جایگزین گردد. زره چرم سفت‌شده گرم‌تر، سبک‌تر و انعطاف‌پذیرتر از فلس‌های آهنی بود، ولی حفاظت کمتری در نبرد فراهم می‌کرد.

### آغاز دودمان
در آغاز دودمان، نیروی دریایی چوسان و ارتش چوسان همچنان جوشن و زره صفحه‌ای دوره پایانی گوریو را به کار می‌بردند، در حالی که زره لاملار، شکل سنتی زره کره‌ای، نیز با برخی تأثیرپذیری‌ها از مغولان در سده‌های ۱۳ و ۱۴ دوام یافته بود. یک مجموعه کامل زره فلزی شامل کلاه‌خودی شبیه به کلاه‌خود دیگچه‌ای اروپایی با محافظ گردن جوشنی یا لاملار متصل، زره تنه تا ران یا زانو و یک جفت سرشانه برای حفاظت از بازو بود.

در هنگام تهاجم ژاپن به کره (۱۵۹۸–۱۵۹۲) از ۱۵۹۲ تا ۱۵۹۸، برخی بخش‌های زره نظامی کره‌ای از آهن به چرم سفت‌شده تغییر یافته بود، ولی نمونه‌های بازمانده و مستندات همروزگار نشان می‌دهند که سربازان زره‌پوش کره‌ای همچنان از فلس‌های آهنی بهره می‌بردند و چنین زره‌هایی در برابر بیشتر جنگ‌افزارهای ژاپنی (نه چندان در برابر سلاح گرم) کارآمد بود.

### پایان دودمان

با گذشت زمان، سبک زره فلسی کره‌ای دگرگون شد. در آغاز، فلس‌ها بر بیرون زره بودند و به پوشش پایه‌ای از چرم و پارچه دوخته می‌شدند، اما در اواخر دوره چوسان فلس‌ها (که در این هنگام بیشتر از چرم سفت‌شده بودند) با پرچ به درون پوشش زره کوبیده شدند و گونه‌ای بریگاندین پدیدآوردند. این زره «دوجانگ-گاپ» () نام گرفت و به شکل اصلی زره کره‌ای درآمد؛ هنگام پوشیدن اغلب تا زیر زانو می‌رسید و کلاه‌خود شکل مخروطی به خود گرفت. افسران، سربازان ارشد/برگزیده و سواره‌نظام همچنان صفحات و فلس‌های فلزی در زره خود داشتند (برای نیروی سواره «گاب‌سا» و برای پیاده «پنگ‌بئ‌سو» نامیده می‌شد)، حال آنکه سربازان روستایی و رتبه‌پایین زرهی با فلس‌های چرم سفت‌شده می‌پوشیدند.

### زره ضدگلوله پنبه‌ای
در میانه سده نوزدهم تلاشی برای ساخت زره ضدگلوله به نام میون‌جه بئ‌گاپ () صورت گرفت. این زره با دوختن لایه‌هایی از پارچه و پنبه و ترکیب آن‌ها در یک جلیقه ضخیم ساخته می‌شد تا در برابر آتش‌بار کوبنده تفنگ‌های نیروهای غربی مانند فرانسه و ایالات متحده پایداری کند. هرچند این اقدام تا اندازه‌ای با روش امروزی ساخت جلیقه ضدگلوله همخوانی داشت، به نظر نمی‌رسد که کارآمد بوده باشد.


File:Helmet MET 16.78 012mar2015.jpg|کلاه‌خود، چوسان، سده‌های ۱۷–۱۸
File:부산 첨주형 투구.jpg|کلاه‌خود آهنی از جنگ ایمجین (چوم‌جوهیونگ توگو)
File:Officer's Helmet with Crest MET 36.25.70a b 001 Apr2017.jpg|کلاه‌خود، چوسان (دوجانگ‌توگو)
File:Joseon armor sent to Austria.jpg|بریگاندین، دوجانگ-گاپ
File:Armor and helmet.Joseon period, 19th century. Musée Guimet.jpg|زره بریگاندین، چوسان
File:Joseon Dynasty archer.jpg|بازسازی مدرن یک مجموعه کامل دوجانگ-گاپ. هرچند به‌طور مرسوم قرمز نمایش داده می‌شود، پارچه به رنگ‌های گوناگون ساخته می‌شد.
File:국조오례의 경번갑.jpg|زره لاملار چوسان (یوئوپ‌گاپ)
File:두석린갑 (豆錫鱗甲).png|مجموعه زره پولکی، دوسوکرین‌گاپ
File:Duseokrinkapju.jpg|دوسوکرین‌گاپ
File:Korean armour 2505.jpg|زره به نمایش درآمده در یادبود نبرد دانگهانگ‌پو
File:Eomshimgap and Pigabju.jpg|مجموعه زره سربازان وظیفه روستایی
File:C0036507 4d479f50c69b4.jpg|زره جوشنی و صفحه‌ای سده ۱۴
File:Joseon plate mail in Gyeongbokgung Palace.jpg|زره جوشنی و صفحه‌ای با کلاه‌خود آهنی


## جستارهای وابسته
* هنرهای رزمی کره‌ای
* شمشیر کره‌ای
* زره چینی

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* Silk Road Designs Armoury — Brigandine
* Silk Road Designs Armoury — Armours of Scales
* زره دودمان گوریو
* زره آهنی

رده:تاریخ نظامی کره (کشور)
رده:تجهیزات نظامی کره