باشگاه فوتبال اسکودا زانتی

یک باشگاه فوتبال مستقر در زانتی، یونان است که در حال حاضر در گاما اتنیکی، سومین رده لیگ فوتبال در این کشور، به رقابت می‌پردازد.

## تاریخچه
این باشگاه در سال ۱۹۶۷ از ادغام دو باشگاه محلی شکل گرفت: آسپیدا زانتی که در سال ۱۹۲۲ تأسیس شده بود و باشگاه اقشار مردمی منطقه به‌شمار می‌رفت (این تیم که به «آبی‌ها» معروف بود، در سال ۱۹۶۱ قهرمان لیگ شمالی بتا اتنیکی شد، اما در دیدار پلی‌آف صعود را به پانلفسینیاکوس واگذار کرد) و اورفه‌اس زانتی که در سال ۱۹۰۳ تأسیس شده و نماینده طبقه بورژوازی شهر بود. اورفه‌اس از سال ۱۹۵۷ تا ۱۹۶۴ در گروه شمالی بتا اتنیکی (که آن زمان در سه گروه برگزار می‌شد) رقابت می‌کرد. دربی میان این دو تیم، شاخص‌ترین رقابت محلی بود و در هر دیدار، شهر عملا به دو بخش تقسیم می‌شد.

در ژوئن ۱۹۶۷ و هم‌زمان با روی کار بودن حکومت نظامی یونان، اقداماتی در زانتی صورت گرفت تا تیمی ایجاد شود که توان دو باشگاه را متحد کند؛ این اتفاق هم‌زمان با بازسازمان‌دهی رقابت‌های ملی فوتبال یونان بود. تقویت ورزش در مناطق مختلف کشور نیز در همان دوره رخ داد و باشگاه آ.او. زانتی (در کنار دیگر باشگاه‌ها) مستقیما در دسته دوم فوتبال یونان واحد حضور یافت. از سال ۱۹۶۷ تا ۱۹۸۵، این باشگاه در بتا اتنیکی باقی ماند و از بازسازی‌های مکرر این سطح رقابتی، به‌ویژه در سال‌های نخست، بهره برد. مشکلات فراوان بود و درآمدها اندک، اما ورزشگاه زانتی همواره مملو از تماشاگران می‌شد. زرد و مشکی‌های اورفه‌اس زانتی و طیف‌های رنگی آسپیدا زانتی، سرانجام رنگ قرمز آ.او. زانتی را پدید آوردند؛ رنگی که سال‌ها شهر را متحد کرد. آن سال‌ها متفاوت، دشوار اما «شیرین» بودند؛ در دورانی بدون وفور تصاویر، تخیل هواداران فوتبال‌دوستان را به «اسطوره‌هایی مقدس» بدل می‌کرد؛ پدیده‌ای که درباره همه تیم‌ها صدق می‌کرد.

باشگاه فوتبال زانتی به‌مدت ۱۸ سال در ورزشگاه‌های بتا اتنیکی حضور داشت. در این بازه، تیم اغلب فصل‌ها را در رتبه‌های پایین‌تر از دهم جدول به پایان می‌رساند و تنها در فصل ۷۰–۱۹۶۹ به رتبه هفتم و در فصل ۷۵–۱۹۷۴ به جایگاه نهم رسید. زمانی که نشانه‌های آماده‌سازی برای جهش به سطح اول نمایان شد، فصل ۸۳–۱۹۸۲ با رتبه پنجم و فصل بعد با جایگاه چهارم به پایان رسید، اما در فصل جاه‌طلبانه ۸۵–۱۹۸۴، تیم سقوط کرد.

در فصل ۸۶–۱۹۸۵ و با مدیریت جدید آقای کوکالاس، زانتی بازسازی شد و قدرتمندانه بازگشت. نخستین قهرمانی در گاما اتنیکی در همان فصل به‌دست آمد و پس از سه فصل دیگر حضور در بتا اتنیکی، رؤیای بزرگ محقق شد. پس از کسب رتبه‌های هشتم و یازدهم در سال‌های ۱۹۸۷ و ۱۹۸۸، در تابستان ۱۹۸۹ شهر و باشگاه لحظاتی فراموش‌نشدنی را تجربه کردند؛ قهرمانی در بتا اتنیکی و صعود تاریخی به سطح اول فوتبال یونان. در آن فصل، بهترین گلزن تیم آشیلئاس آداموپولوس با ۳۰ گل بود.
### نخستین سال‌ها در سطح اول
نخستین تجربه‌ها در آلفا اتنیکی منحصربه‌فرد، دشوار و فراموش‌نشدنی بودند. با شور، اشتیاق و فضایی «داغ» در ورزشگاه، هدف اصلی یعنی بقا در سال‌های ابتدایی، با اضطراب فراوان محقق شد. مدیریت کوکالاس برای نخستین بار بازیکنان خارجی را به تیم آورد؛ از جمله برزیلی‌هایی چون مارسلو وریدیانو و ساندرو و سپس دیگران. به‌ویژه مارسلو، جایگاهی ویژه در قلب هواداران دارد، چرا که همچنان بهترین گلزن تاریخ باشگاه محسوب می‌شود. با وجود فشار و اضطراب، زانتی تا اکتبر ۱۹۹۱ با همان الگو در آلفا اتنیکی باقی ماند.

در دوران ریاست تئودوروس کوکالاس، زانتی پیش‌تر با قهرمانی در گاما و بتا اتنیکی به آلفا اتنیکی صعود کرده بود. واردکننده یونانی شرکت اشکودا، یعنی «ویامار اس.ای.»، به‌عنوان اسپانسر اصلی انتخاب شد و نام باشگاه به «اسکودا زانتی» تغییر یافت. این توافق در ۱۰ اکتبر ۱۹۹۱ نهایی شد.

### دوران پانپوپولوس

تاریخ مدرن زانتی تا حد زیادی با نام سهام‌دار اصلی باشگاه، کریستوس پانپوپولوس، گره خورده است؛ کسی که به‌عنوان باسابقه‌ترین مالک در فوتبال یونان شناخته می‌شود و از زمان به‌دست گرفتن مدیریت باشگاه، آن را در سطح بالایی که خود تعیین کرده بود حفظ کرد. از سال ۲۰۱۶ و پس از پایان همکاری با اشکودا، نام باشگاه بار دیگر به شکل اصلی خود بازگشت.

در حالی که بسیاری از شرکت‌ها بازاریابی را صرفا ابزاری نمایشی می‌دانند، زانتی تحت مدیریت پانپوپولوس در این زمینه موفق عمل کرد. از سال ۱۹۹۱، باشگاه به ثبات اقتصادی دست یافت و به‌تدریج به نیرویی پایدار بدل شد. زانتی نخستین باشگاهی بود که در دهه ۱۹۹۰ برای سال‌ها جایزه بهترین بازیکن سال را با اهدای خودروی اسپانسری برگزار کرد. همچنین نخستین باشگاه شهرستانی بود که در سال ۱۹۹۴ یک تورنمنت بین‌المللی را در ورزشگاه زانتی با حضور کاونتری سیتی، پورتسموث و آاک آتن برگزار کرد. در همان سال، مربی نامدار هاوارد کندال را نیز به خدمت گرفت؛ مربی‌ای که چند ماه پیش‌تر هدایت اورتون را بر عهده داشت.

در سال ۲۰۰۵، اسطوره فوتبال جهان، پله، مرکز ورزشی و ورزشگاه جدید باشگاه، یعنی ورزشگاه زانتی اف‌سی آرنا، را افتتاح کرد و جلوه‌ای جهانی به این رویداد بخشید. در همان سال و در ۷ ژوئیه، زانتی یکی از بزرگ‌ترین نقل‌وانتقالات تاریخ خود را با جذب هافبک دفاعی برزیلی امرسون اعلام کرد.

### دوران بیل پاپاس
بیل پاپاس با پرداخت ۱۵ میلیون دلار آمریکا مالکیت باشگاه را به‌دست آورد. از سال ۲۰۲۱، زانتی در رسانه‌های استرالیا مورد توجه قرار گرفت؛ چرا که بیل پاپاس، مدیر گروه فوروم، به کلاهبرداری به ارزش ۴۰۰ میلیون دلار استرالیا متهم شد. در ۷ ژوئن ۲۰۲۲ گزارش شد که سهام پاپاس در باشگاه توسط مقامات یونانی مسدود شده است. در ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۲، باشگاه فوتبال زانتی اعلام کرد که به‌دلیل مشکلات مالی از سوپر لیگ یونان ۲ کناره‌گیری می‌کند. پاپاس اظهار داشت که طی بیش از ۹ ماه نتوانسته باشگاه را بفروشد یا منابع مالی جایگزینی برای ادامه فعالیت آن بیابد.

## بازیکنان مطرح
*  علیرضا منصوریان

## منابع

رده:باشگاه‌های فوتبال بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۶۷ (میلادی)
رده:زانتی