محاصره فلورانس (۱۵۲۹–۱۵۳۰)

**محاصره فلورانس** از ۲۴ اکتبر ۱۵۲۹ تا ۱۰ اوت ۱۵۳۰، در پایان جنگ اتحادیه کنیاک، رخ داد. در کنگره بولونیا، پاپ کلمنت هفتم از خاندان مدیچی و امپراتور چارلز پنجم توافق کردند که خانواده مدیچی را در فلورانس احیا کنند. یک ارتش بزرگ امپراتوری و اسپانیا به فرماندهی فیلیبر از شالون، شاهزاده اورانژ و پیر ماریا سوم دِ روسی شهر را محاصره کردند و پس از محاصره‌ای نزدیک به ده ماه، آن را تصرف کردند. آنها جمهوری فلورانس را سرنگون کردند و آلساندرو دِ مدیچی به عنوان حاکم شهر منصوب کردند.

پس از غارت رم در سال ۱۵۲۷ میلادی، فلورانسی‌ها حکومت خاندان مدیچی را سرنگون کردند و جمهوری فلورانس را بنیان نهادند—تلاشی جسورانه برای بازگرداندن استقلال سیاسی در برابر سلطهٔ اشرافی. این جمهوری نوپا در ادامهٔ جنگ‌ها، در کنار فرانسه قرار گرفت و علیه امپراتوری مقدس روم مبارزه کرد. اما شکست‌های فرانسه در ناپل (۱۵۲۸) و لاندریانو (۱۵۲۹) موجب شد که فرانسوای اول، پادشاه فرانسه، با شارل پنجم، امپراتور مقدس روم، پیمان کامبرا را امضا کند.

با پیوستن پاپ کلمنت هفتم و جمهوری ونیز به این توافقات، فلورانس عملاً در میدان نبرد تنها ماند. شارل پنجم، برای جلب رضایت پاپ کلمنت—که خود از خاندان مدیچی بود—دستور داد ارتش‌های امپراتوری به فلورانس حمله کنند و حکومت مدیچی را بازگردانند. این تصمیم، نه‌تنها پایان استقلال جمهوری فلورانس را رقم زد، بلکه نشان‌دهندهٔ پیوند پیچیدهٔ سیاست، دین، و خاندان‌های اشرافی در ایتالیا بود؛ جایی که منافع پاپی، سلطنتی و امپراتوری در هم تنیده می‌شدند و سرنوشت شهرها را رقم می‌زدند.

جمهوری فلورانس با تمام توان در برابر یورش نیروهای امپراتوری مقاومت کرد؛ اما در غیاب متحدان و با خیانت بسیاری از مزدورانی که در خدمت داشت، توان ادامهٔ جنگ را از دست داد. سقوط شهر ولترا به دست نیروهای شارل پنجم و مرگ قهرمانانهٔ فرانچسکو فروچو در نبرد گاوینانا—که نماد مقاومت جمهوری‌خواهانه بود—ضربه‌ای سنگین به روحیه و توان نظامی فلورانس وارد کرد.

با از دست رفتن فرماندهی، تضعیف خطوط دفاعی، و انزوای سیاسی، ادامهٔ مقاومت غیرعملی شد. در نهایت، شهر در اوت ۱۵۳۰ تسلیم شد و با این تسلیم، حکومت جمهوری پایان یافت و خاندان مدیچی بار دیگر به قدرت بازگشتند. این لحظه، نقطهٔ پایانی بر یکی از آخرین تلاش‌های مستقل‌طلبانهٔ شهری در ایتالیا بود و آغاز دوره‌ای از سلطهٔ اشرافی و مداخلهٔ خارجی در سیاست داخلی فلورانس.

## مقدمه
در پایان پیمان بولونیا در تابستان ۱۵۲۹، چارلز و کلمنت، پدر الساندرو د مدیچی، شروع به برنامه‌ریزی برای حمله به جمهوری فلورانس کردند. شاهزاده اورانژ در پایان ماه ژوئیه به رم رسید. در آنجا، پاپ حدود ۳۰٬۰۰۰ دوکات (با وعده بودجه اضافی در آینده) به او داد و به او دستور داد تا به پروجا (که در اختیار مالاتستا بالیونی بود) و فلورانس حمله کند. شاهزاده اورانژ توانست حدود ۷۰۰۰ پیاده‌نظام را جمع‌آوری کند، که عمدتاً بقایای لندسکنخت‌هایی بودند که در سال ۱۵۲۶ به دنبال گئورگ فروندزبرگ وارد ایتالیا شده بودند و همچنین گروه‌های مختلف ایتالیایی که به دلیل پایان جنگ دیگر در خدمت نبودند. در همین حال، فلورانس در حال آماده شدن برای مقاومت در برابر حمله بود و نزدیک به ۱۰٬۰۰۰ شبه‌نظامی را گرد هم آورد و بخش‌هایی از شهر را که در خارج از دیوارها قرار داشتند، ویران کرد.

شاهزاده اورانژ به سمت فلورانس حرکت کرد و در طول مسیر نیروهای بیشتری را جمع‌آوری کرد. کمبود توپخانه مانع او شد و مجبور شد از سینا تعدادی توپخانه درخواست کند. اهالی سینا که علاقه چندانی به پاپ نداشتند، آن را تأمین کردند؛ اما تا جایی که می‌توانستند ورود آن را به تأخیر انداختند. تا ۲۴ سپتامبر، نیروهای امپراتوری هنوز در مونته‌وارچی، بیست و پنج مایلی فلورانس، منتظر توپ‌های وعده داده شده بودند.

در بحبوحهٔ بحران فلورانس، فضای سیاسی و نظامی شهر آکنده از سردرگمی و اختلاف بود. شورای ده‌نفره، که مسئول امور اجرایی جمهوری بود، خواستار تسلیم در برابر پاپ کلمنت هفتم شد؛ اما *گونفالونیِره*—مقام عالی‌رتبه جمهوری—با سرسختی مخالفت کرد و دستور داد که کارهای دفاعی ادامه یابد. این اختلاف، شکاف عمیقی میان نهادهای حکومتی ایجاد کرد و انسجام دفاعی شهر را تضعیف نمود. در همین زمان، شماری از *کوندوتیِری*‌ها—سربازان مزدوری که جمهوری پیش‌تر استخدام کرده بود—از جنگیدن علیه امپراتور شارل پنجم خودداری کردند. این امتناع، نه‌تنها ضربه‌ای به توان نظامی فلورانس بود، بلکه نشانه‌ای از فروپاشی اعتماد و وفاداری در صفوف نیروهای دفاعی محسوب می‌شد.

پس از غارت شهر فیرنتسولا به‌دست نیروهای امپراتوری، بسیاری از شهروندان برجستهٔ فلورانس از ترس جان گریختند. در میان آنان، میکل‌آنژ بوناروتی—هنرمند و معمار بزرگ رنسانس—نیز حضور داشت. او که مسئولیت طراحی و فرماندهی استحکامات دفاعی شهر را بر عهده داشت، در ۱۰ سپتامبر فلورانس را ترک کرد؛ پیش از آن، بی‌نتیجه تلاش کرده بود تا گونفالونیِره را از خیانت قریب‌الوقوع مالاتستا باگلیونی آگاه سازد. با این حال، در اقدامی شجاعانه و وفادارانه، میکل‌آنژ در اواسط نوامبر به فلورانس بازگشت و بار دیگر مسئولیت خود را پذیرفت، و تا پایان محاصره در کنار شهر باقی ماند.

در جریان آماده‌سازی برای دفاع از شهر، تعدادی از صومعه‌ها و دیرهای اطراف ویران شدند، از جمله کلیسای صومعه سن جیووانی اوانجلیستا، کلیسای سن گالو در خارج از پورتا سن گالو، صومعه‌های مونت دومینی و مونتیچلی، صومعه کامالدولی سن بندتو فوئوری دلا پورتا پینتی، سن دوناتو در پولوروسا، و سن جوستو دلی اینگسواتی، به همراه نقاشی‌های دیواری آن توسط پیترو پروجینو. سایر آثار نقاشی شده برای سن جوستو توسط پروجینو، به همراه محراب آن توسط دومنیکو گیرلاندایو، در موزه اوفیتزی نگهداری می‌شوند.
[راست|بندانگشتی|270x270پیکسل|''مطالعهٔ استحکامات برای دروازهٔ ال پراتوی اوگنیسانتی'' توسط [میکل‌آنژ|میکل‌آنژ بوناروتی ۱۵۲۹–۱۵۳۰. میکل‌آنژ در طول محاصره به عنوان فرماندار استحکامات خدمت کرد.]]

## محاصره
[چپ|بندانگشتی|309x309پیکسل|پرتره [الساندرو مدیچی، دوک فلورانس|الساندرو دِ مدیچی. رنگ روغن روی بوم اثر یاکوپو پونتورمو ۱۵۳۴–۱۵۳۵. سربازان پیروز امپراتوری-اسپانیا، الساندرو را به عنوان دوک فلورانس منصوب کردند.]]
با پیشرفت چشمگیر در ساخت استحکامات دفاعی و تأخیر در حرکت نیروهای امپراتوری، ارادهٔ فلورانس برای مقاومت تقویت شد. در ۵ اکتبر، شاهزادهٔ اورانژ بار دیگر حرکت خود را آغاز کرد و تا ۲۴ اکتبر، ارتش خود را در تپه‌های اطراف فلورانس مستقر ساخت. شهر در آن زمان توسط حدود ۸٬۰۰۰ سرباز از نیروهای گوناگون.

با مشاهدهٔ استحکامات خاکی فلورانس که برای حملهٔ مستقیم بسیار مستحکم بودند، ارتش امپراتوری به‌جای یورش، به الگوی نبردهای توپخانه‌ای و درگیری‌های پراکنده با مدافعان روی آورد. این نوع جنگ فرسایشی، هدفش تضعیف روحیه و منابع شهر بود، نه فتح سریع. در همین حال، رکود جنگ در سایر مناطق ایتالیا موجب شد هزاران سرباز بیکار به ارتش امپراتوری بپیوندند و صفوف آن را به‌طور قابل‌توجهی تقویت کنند. در میان تازه‌واردان، نام فابریتزیو مارامالدو به چشم می‌خورد—سربازی با شهرتی چنان بی‌رحمانه که حتی پاپ کلمنت هفتم با حضور او در محاصره مخالفت کرده بود. حضور چنین چهره‌هایی، نه‌تنها بر شدت خشونت در میدان نبرد افزود، بلکه نشان‌دهندهٔ تنش میان اهداف نظامی امپراتوری و ملاحظات اخلاقی و سیاسی پاپی بود.

وعده‌های کمکی که فلورانسی‌ها از فرانسیس اول فرانسه دریافت کرده بودند، اغراق‌آمیز از آب درآمد. اگرچه پسرانش از مادرید آزاد شده بودند، فرانسیس نمی‌خواست به این زودی آشکارا چارلز را به چالش بکشد. در حالی که او مبالغی پول به بازرگانان فلورانسی پرداخت کرد - پولی که ظاهراً از ابتدا به آنها بدهکار بود - اما همان‌طور که قول داده بود، هیچ نیرویی برای کمک به فلورانس نفرستاد.

سپس تمرکز نبرد به شهر ولترا منتقل شد که خطوط ارتباطی با فلورانس را فرماندهی می‌کرد و دژ آن هنوز در دست فلورانسی‌ها بود. نیروهای امپراتوری به ولترا حمله کردند؛ فلورانسی‌ها با اعزام فرانچسکو فروچیو، فرمانده پادگان امپولی، برای کمک به آن، پاسخ دادند. فروچیو به راحتی نیروهای امپراتوری را شکست داد؛ اما با سرپیچی از دستورات شورای ده نفره که او را به ماندن در ولترا فرا می‌خواند، با اکثریت نیروهایش به امپولی بازگشت. این امر باعث شد تا حمله دوم و موفق‌تر امپراتوری پس از عزیمت او انجام شود.

با سقوط ولترا، امیدهای فلورانس برای گشودن خط تأمین به داخل شهر به‌شدت کاهش یافت. نگاه‌ها به ارتش کمکی فرانچسکو فروچو دوخته شد—فرمانده‌ای جمهوری‌خواه که نیروهای خود را در اطراف پیزا گرد آورده بود و نماد آخرین امید مقاومت به‌شمار می‌رفت. در پاسخ، شاهزادهٔ اورانژ با اطمینان از آنکه مالاتستا باگلیونی. در غیاب او به نیروهای امپراتوری حمله نخواهد کرد، با بخش عمده‌ای از ارتش خود به‌سوی فروچو حرکت کرد تا او را پیش از رسیدن به فلورانس متوقف سازد. در سوم اوت ۱۵۳۰، دو ارتش در نبرد گاوینانا با یکدیگر روبه‌رو شدند. هر دو فرمانده، شاهزادهٔ اورانژ و فرانچسکو فروچو، در میدان جنگ کشته شدند؛ و نیروهای فلورانس، با وجود شجاعت و انگیزهٔ بالا، شکست سختی را متحمل شدند. این شکست، عملاً آخرین مقاومت نظامی جمهوری فلورانس را در هم شکست و راه را برای تسلیم نهایی شهر هموار ساخت.

نبرد گاوینانا، فراتر از یک درگیری نظامی، نقطهٔ پایانی بر آرمان‌های جمهوری‌خواهانهٔ فلورانس در عصر رنسانس بود—جایی که هنر، آزادی، و مقاومت در برابر سلطهٔ اشرافی در هم آمیخته بودند. اگر بخواهی، می‌توانم این لحظهٔ تاریخی را از منظر فرهنگی، هنری، یا حتی حافظهٔ جمعی فلورانسی‌ها بررسی و گسترش دهم.

### کالچو
این شهر در ۱۷ فوریه ۱۵۳۰، در مخالفت با سربازان امپراتوری، یک مسابقه کالچو برگزار کرد. «بازی اشرافی» در میدان سانتا کروچه، فقط توسط سربازان برجسته، لردها، اشراف و شاهزادگان انجام می‌شد.

## پیامدها
با وجود تلاش‌های برخی از شهروندان برای ادامه مقاومت - و همچنین درگیری‌های داخلی در درون حکومت شهر - فلورانس نتوانست با نابودی ارتش فروچیو مقاومت کند. در ۱۰ اوت، نمایندگان جمهوری تسلیم نیروهای امپراتوری شدند. بالیونی و باقی‌مانده سربازانش شهر را ترک کردند و مدیچی‌ها به قدرت بازگشتند. طی چند ماه بعد، بسیاری از رهبران جمهوری اعدام یا تبعید شدند.

## منابع


رده:درگیری‌ها در ۱۵۲۹ (میلادی)