قتل‌عام پیاتزاله لورتو

**قتل عام پیاتزاله لورتو** یک قتل‌عام نازی - فاشیستی بود که در ۱۰ اوت ۱۹۴۴ در پیازاله لورتو، میلان، در طول جنگ جهانی دوم در ایتالیا رخ داد.

پانزده پارتیزان ایتالیایی توسط سربازان گروه اوبردان از لژیون خودمختار سیار اتوره موتی جمهوری اجتماعی ایتالیا، به دستور سازمان اطلاعات نازی‌ها (اس‌دی)، تیرباران شدند و اجساد آنها در معرض دید عموم قرار گرفت.

## بمب‌گذاری ویاله ابروزی
در تاریخ ۸ اوت ۱۹۴۴، عناصری نامشخص با دو دستگاه انفجاری به یک کامیون آلمانی با شمارهٔ رجیستری WM 111092 که در خیابان آبراتزی، میلان پارک شده بود، حمله کردند. در این حمله، هیچ سرباز آلمانی کشته نشد (راننده، هاینز کون، که در کابین خوابیده بود، تنها صدمات جزئی دید)، اما شش شهروند میلان کشته و یازده نفر دیگر زخمی شدند. با وجود نبود قربانیان نظامی و عدم وجود ادعای مسئولیت، این واقعه همچنان به‌عنوان بهانه‌ای برای اعدام ۱۵ پارتیزان استفاده شد. ویژگی‌های این حمله در مقایسه با دیگر حملات پارتیزان‌ها متفاوت و غیرمعمول بود، که باعث شد در جریان یک محاکمهٔ دادگاهی در سال ۱۹۹۸، شک و گمان مطرح شود که این حادثه به‌طور حساب‌شده توسط خود آلمانی‌ها سازماندهی شده بود تا انتقام‌گیری‌های بعدی را توجیه کند.

### تیراندازی
در سپیده دم ۱۰ آگوست ۱۹۴۴، در میلان، پانزده پارتیزان از زندان سن ویتوره دستگیر و به پیازاله لورتو منتقل شدند، جایی که توسط جوخه آتش متشکل از شبه نظامیان فاشیست گروه اوبردان از لژیون «اتوره موتی» به رهبری کاپیتان پاسکواله کاردلا که تحت فرمان فرماندهی آلمان، به ویژه کاپیتان اس اس تئو سائوکه، که بعدها به عنوان جلاد پیازاله لورتو شناخته شد و در آن زمان فرمانده سرویس امنیتی (اس‌دی) میلان و استان آن بود، عمل می‌کرد، تیرباران شدند.

در اطلاعیه فرماندهی امنیتی نازی، آمده است که این قتل عام به دلیل مجموعه‌ای از «اقدامات خرابکارانه» انجام شده است که در میان آنها حمله به ویاله ابروزی به سختی قابل تشخیص است.

فرمانده GAP، جیووانی پشه، همیشه این موضوع را که حمله می‌توانسته توسط هر واحد پارتیزانی انجام شده باشد، انکار می‌کرد. برخی عناصر غیرعادی باعث شده‌اند که برخی این حمله را بحث‌برانگیز تعریف کنند: سرجوخه کوهن وسیله نقلیه را در فاصله کمی از یک گاراژ در خیابان ناتاله باتالیا و از هتل تیتانوس پارک کرده بود، که هر دو توسط ورماخت مصادره شده و در دسترس پرسنل نظامی نازی بودند. ممنوعیت کسلرینگ، که توسط اطلاعیه و سلسله مراتب بالای نازی‌ها به آن استناد می‌شد، تیراندازی به ده ایتالیایی را فقط در مورد قربانیان نازی در ازای هر آلمانی پیش‌بینی می‌کرد. اما در حمله ویاله ابروزی، هیچ سرباز آلمانی کشته نشد: کشته‌شدگان و مجروحان جدی همگی ایتالیایی بودند.
بندانگشتی|سربازی که از اجساد کشف شده محافظت می‌کند
بنابراین، همان‌طور که دادگاه نظامی تورین در محاکمه سائِکه انجام داد، می‌توان فرض کرد که قتل عام در پیازاله لورتو یک اقدام تروریستی عمدی بوده است که هدف استراتژیک آن از بین بردن همدردی مردمی با مقاومت بوده است تا از هرگونه همکاری جلوگیری شود و حداکثر آزادی حرکت برای نیروهای نازی به سمت گذرگاه برنر تضمین شود. تئو سائِکه، که فرماندهی او در آلبرگو رجینا و متروپولی از طریق سیلویو پلیکو، مقر اس‌اس، سرویس‌های امنیتی (اس‌دی) و پلیس سیاسی (گشتاپو) و یک شکنجه‌گاه شناخته شده بود، خواستار اعدام فوری پانزده ضد فاشیست شد و با این وجود این کار را انجام داد، و او خود این لیست را تهیه کرد، همان‌طور که النا مورگانته، که در دفتر اس‌اس استخدام شده بود و به او دستور داده شده بود آن را تایپ کند، شهادت داد.
بندانگشتی|اجساد در میدان روی هم انباشته شده بودند. تابلو آنها را «قاتل» تعریف می‌کرد.
پس از تیراندازی - که ساعت ۰۶:۱۰ رخ داد - به منظور ارعاب، اجساد تکه‌تکه شده تا حدود ساعت ۲۰ زیر آفتاب گرم تابستان، پوشیده از مگس، در معرض دید قرار گرفتند. یک کارتل، پارتیزان‌های تیرباران شده را به عنوان «قاتل» طبقه‌بندی کرد. اجساد، که توسط سربازان موتی محافظت می‌شدند و همچنین مانع از ادای احترام بستگان به کشته‌شدگان می‌شدند، توسط فاشیست‌ها و نیروهای کمکی RSI به هر طریقی مورد هتک حرمت و خشم عمومی قرار گرفتند. علاوه بر این، برای ارعاب مردم و از بین بردن هرگونه حمایتی از مقاومت، شبه‌نظامیان فاشیست، شهروندان را در حال عبور، پیاده، با دوچرخه یا تراموا، مجبور به شرکت در «نمایش» با سلاح کردند.

با شنیدن خبر، دون جیووانی باربارسکی، از اعضای حزب، نزد اسقف اعظم میلان، کاردینال آلفردو ایلدفونسو شوستر، رفت و از او التماس کرد که برود و اجساد را متبرک کند، اما کاردینال از او خواست که خودش برود، اگرچه هنوز شماس بود. او تا جایی که می‌توانست اجساد انباشته شده را دوباره جمع کرد و در جیب‌هایش به دنبال پیام‌هایی که ممکن بود نوشته باشند، گشت تا آنها را به خانواده‌ها برساند. او موفق شد این کار رحمت را قبل از اینکه یک شبه‌نظامی فاشیست او را بدرقه کند، انجام دهد. سه روز بعد، او به مقام کشیشی منصوب شد. باربارسکی سپس تعریف کرد که پس از دعا کردن روی زانوهایش در مقابل اجساد، برگشت و دید که همه جمعیت حاضر با او زانو زده‌اند. وقتی سال بعد اجساد بنیتو موسولینی، کلارا پتاچی و ۱۸ تن از رهبران فاشیست در همان مکان قرار گرفتند، دون باربارسکی برای متبرک کردن اجساد بازگشت.

اعدام و بدنام کردن اجساد، افکار عمومی را عمیقاً تحت تأثیر قرار داد، به طوری که فرماندار میلان و رئیس استان پیرو پارینی خاطرنشان می‌کند: «[*...* *] روش تیراندازی بسیار نامنظم و خلاف قوانین بوده است.* *این افراد بدبخت حتی از کمک کشیش هم برخوردار نبودند، چیزی که حتی از پست‌ترین قاتلان هم دریغ نمی‌شود.* *[* *...* *] فرماندهان نازی همگی به اعتراضات من به یک شکل پاسخ دادند: اعدام، اجرای ممنوعیت مارشال کسلرینگ بود [* *...* *]* *این تصور در شهر همچنان بسیار قوی است و خصومت نسبت به آلمانی‌ها به شدت افزایش یافته است.* *همچنین در برخی از کارخانه‌ها اعتصابات جزئی رخ داده است و شایعاتی وجود دارد که فردا اعتصابی در حال برگزاری است.* *[* *...* *]* *از شما پنهان نمی‌کنم که در دفترم عمیقاً احساس ناراحتی می‌کنم، زیرا شیوهٔ کار آلمان به گونه‌ای است که وظیفهٔ هر مرجعی را بسیار دشوار می‌کند و باعث بیزاری فزایندهٔ مردم از جمهوری می‌شود.»*

پس از این یادداشت، موسولینی به سفیر آلمان در RSI، رودولف ران، اطلاع داد که روش‌های مورد استفاده ارتش آلمان «مغایر با احساسات ایتالیایی‌ها بوده و نرمی طبیعی آنها را جریحه‌دار می‌کند»؛ با این حال، در واقع، بدون اینکه تعهد مشخصی برای برقراری عدالت بدهد. کمتر از یک سال بعد، در سپیده دم ۲۹ آوریل ۱۹۴۵، در همان میدان، اجساد موسولینی، معشوقه‌اش کلارتا پتاچی و ۱۵ فاشیست دیگر، در مقابل جمعیتی که برای شنیدن خبر مرگ دوچه گرد آمده بودند، به نمایش گذاشته شد.

## عاملان
### تئودور ساوکه
تئو سائوکه، از اعضای مقاومت میلان: *جلاد [[پیاتزاله لورتو]]*، توسط دادگاه نظامی تورین محاکمه و در ۹ ژوئن ۱۹۹۹ به حبس ابد محکوم شد. با این حال، علیرغم درخواست قوه قضائیه نظامی ایتالیا، او هرگز مسترد نشد و هیچ محاکمه‌ای در کشور خود نداشت. او در سال ۲۰۰۰ درگذشت. مانند دیگر جنایتکاران جنگی نازی، او پس از جنگ به سرویس مخفی ایالات متحده (با نام رمز کابانیو) فراخوانده شد و بعداً سمت مهم معاون رئیس سرویس‌های امنیتی جمهوری فدرال آلمان را بر عهده گرفت. در سال ۱۹۶۳، آلمان غربی اطلاعاتی در مورد فعالیت مجرمانه سائوکه در میلان در دوران اشغال نازی‌ها درخواست کرده بود که مقامات ایتالیایی پس از بررسی پرونده پنهان شده در کمد شرمساری، به همراه گزارشی از وزارت امور خارجه خطاب به وزارت همتای آلمانی خود، به آن پاسخ دادند.

## در فرهنگ عامه
### نقاشی ''کشته‌های پیاتزاله لورتو''
[بندانگشتی|آلیجی ساسو، «شهیدان میدان لورتو یا جنگ داخلی»، رنگ روغن روی بوم، ۱۹۴۴، [موزه ملی هنرهای معاصر، رم]]
آلیجی ساسو، *مارتیری دی پیازاله لورتو* (با عنوان اصلی *جنگ داخلی*) را تحت تأثیر این ترور وحشیانه نقاشی کرد. نقاشی سال ۱۹۴۴ (رنگ روغن روی بوم ۱۵۰ در ۲۰۰) سانتی‌متر) برای اولین بار در نمایشگاه ونیز در سال ۱۹۵۲، دوسالانه واقع‌گرایی، به نمایش گذاشته شد، جایی که مورخ هنر، جولیو کارلو آرگان، متوجه آن شد و آن را به موزه ملی هنرهای معاصر، در رم تحویل داد، که هنوز هم آن را به نمایش می‌گذارد. *مارتیری دی پیاتزاله لورتو،* رسم شاعرانگی ساسو را مطرح می‌کند، یعنی دیالکتیک بین ارائه واقعیت معاصر و تحقق اسطوره.

همان هنرمند، پارتیزانی که به همراه دی گرادا، گروسو و گوتوزو در زندگینامه خود با عنوان «*یک شبکه رنگی*» (انتشارات تودارو، لوگانو، ۱۹۹۸) فعالیت می‌کرد، یادآوری می‌کند: «من تابلوی *«مارتیری دی پیازاله لورتو»* را در اوت ۱۹۴۴، درست پس از دیدن تمسخری که جمهوری یاغی از اجساد برادرانمان به عمل آورد، نقاشی کردم. با این حال، در درون من، در آتش و اضطرابی که مرا در تلاش برای بیان آنچه دیده بودم، آشفته می‌کرد، آرامشی عظیم و نه نفرت، بلکه اندوهی عظیم برای مبارزه برادرکشی وجود داشت. از آن بدن‌های خونین و بی‌جان، هشداری برخاست: صلح، صلح».

### بنای یادبود در میدان لورتو
در پایان جنگ، یک سنگ یادبود در محل این فاجعه و به یاد شهیدانی که در آنجا جان باختند نصب شد. این سنگ یادبود در اوت ۱۹۶۰ با یادمانی جدید جایگزین شد که اثر مجسمه‌ساز جیانینو کاستیگلیونی (۱۸۸۴–۱۹۷۱) بود و در گوشهٔ میدان و خیابان آندریا دوریا قرار دارد. در نمای جلوی یادمان، یک پایه‌برجسته دیده می‌شود که شهیدی را نشان می‌دهد که در حال اعدام است و الهام گرفته از نمادشناسی سن سباستیان است. در نمای پشت یادمان، عبارت زیر حک شده است:

سر بالا با پیشانی روشن در راه آزادی افتادند

به همراه فهرست ۱۵ شهید، تاریخ فاجعه (۱۰ اوت ۱۹۴۴) و نمادهای جمهوری ایتالیا و شهرداری میلان.

## جستارهای وابسته
* میلان
* پیازاله لورتو
* جنبش مقاومت ایتالیا
* جمهوری اجتماعی ایتالیا

## منابع

رده:ایتالیا در ۱۹۴۴ (میلادی)
رده:ضدفاشیسم
رده:قاب نقشه جعبه اطلاعات بدون شناسه مرتبط OSM در ویکی‌داده
رده:مختصات در ویکی‌داده