جان سی. ولز

**جان سی. ولز** (؛ زادهٔ ) آواشناس بریتانیایی، اسپرانتیست و استاد دانشگاه اهل انگلستان است. ولز استاد بازنشسته در کالج دانشگاهی لندن است، جایی که تا زمان بازنشستگی‌اش در سال ۲۰۰۶، کرسی استادی دپارتمان آواشناسی را در اختیار داشت. او به‌خاطر آثارش دربارهٔ زبان اسپرانتو و ابداع «مجموعه‌های واژگانی استاندارد» و رمزگذاری «ایکس-سامپا» (مخفف «الفبای آواشناسیِ متد گسترش‌یافتهٔ ارزیابی گفتار») برای الفبای آوانگاری بین‌المللی شناخته می‌شود.

## اوایل زندگی
ولز در ۱۱ مارس ۱۹۳۹ در بوتل، انگلستان متولد شد.

ولز مدرک کارشناسی خود را از کالج ترینیتی، کمبریج، و مدارک کارشناسی ارشد و دکتری خود را از دانشگاه لندن دریافت کرد.

## سوابق حرفه‌ای
ولز به‌خاطر کتاب و کاست «*لهجه‌های انگلیسی*»، کتاب و سی‌دی «*آواهای [[الفبای آوانگاری بین‌المللی|آی‌پی‌ای]]*»، کتاب «*جنبه‌های زبان‌شناختی اسپرانتو*» و «*فرهنگ تلفظ لانگمن*» شناخته می‌شود. او نویسنده پرکاربردترین فرهنگ لغت انگلیسی-اسپرانتو است. -->

ولز تا زمان بازنشستگی، یک دوره تابستانی دو هفته‌ای آواشناسی را در کالج دانشگاهی لندن مدیریت می‌کرد که بر آواشناسی عملی و نظری و همچنین جنبه‌های آموزش آواشناسی تمرکز داشت. این دوره با آزمون‌های کتبی و شفاهی به پایان می‌رسد که طی آن «*گواهی مهارت انجمن بین‌المللی آواشناسی در آواشناسی انگلیسی*» اعطا می‌گردد.

او از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۷ رئیس انجمن آواشناسی بین‌المللی بود. او همچنین عضو کمیته شش نفره مشاوره آکادمیک در مؤسسه «لینگوافون» است.

ولز همواره در استفاده از فناوری‌های نو پیشگام بوده است. او ابداع‌کننده الفبای آواشناسی «ایکس-سامپا» بر پایه کدهای اسکی (ASCII) است که برای استفاده در رایانه‌های دیجیتالی که توانایی پردازش نمادهای آی‌پی‌ای را نداشتند، طراحی شده بود. او در اواسط دهه ۱۹۹۰ زبان اچ‌تی‌ام‌ال را فرا گرفت و صفحه‌ای وب ایجاد کرد که در آن ارجاعات رسانه‌ای به انگلیسی پای‌رودی را گردآوری می‌کرد، هرچند که خودش نسبت به این مفهوم بدبین بود. ولز پس از بازنشستگی، از مارس ۲۰۰۶ تا آوریل ۲۰۱۳ یک وبلاگ منظم در مورد موضوعات آواشناسی را اداره می‌کرد. او در ۲۲ آوریل ۲۰۱۳ پایان کار وبلاگ خود را اعلام کرد و گفت: «اگر چیزی برای گفتن ندارم، بهترین نقشه این است که صحبت کردن را متوقف کنم.»

### آثار پژوهشی دربارهٔ لهجه‌های انگلیسی
بخش قابل توجهی از تحقیقات ولز بر توصیف آواشناختی گونه‌های زبان انگلیسی تمرکز دارد. در سال ۱۹۸۲، انتشارات دانشگاه کمبریج سه جلد کتاب «لهجه‌های انگلیسی» او را منتشر کرد که لهجه‌ها را در سراسر دنیای انگلیسی‌زبان با اصطلاحات آواشناسی توصیف می‌کرد. این اثر، اصطلاحات منسجمی را برای لهجه‌هایی به کار برد که پیش از آن به‌صورت مجزا تحلیل شده بودند. کتاب «*لهجه‌های انگلیسی*» مفهوم «مجموعه‌های واژگانی» را تعریف کرد؛ مفهومی که کاربرد گسترده‌ای یافته است. یک مجموعه واژگانی، دسته‌ای از کلمات است (که با یک عنصر برگزیده نام‌گذاری می‌شوند) که دارای یک ویژگی خاص و مشترک هستند. برای مثال، کلماتی که به مجموعه واژگانی BATH تعلق دارند، در ایالات متحده دارای واج /æ/ و در انگلیسی فصیح دارای واج /ɑ:/ هستند. علاوه بر این، ولز به عنوان واضع اصطلاح راتیک شناخته می‌شود؛ اصطلاحی برای توصیف لهجه‌هایی که در آن‌ها حرف r در املا، همیشه به‌صورت آوایی تلفظ می‌شود.

ولز پیش از نگارش «لهجه‌های انگلیسی»، دو نقد بسیار تند بر «اطلس زبان‌شناختی انگلستان» نوشت که خروجی اصلی «*پیمایش گویش‌های انگلیسی*» بود. او استدلال کرد که روش‌شناسی آن قدیمی است، نمونه‌ها معرف کل جمعیت نیستند و امکان ندارد که بتوان «با قطعیت، نظام مصوت‌های هم‌زمانی را در هر یک از مناطق مورد بررسی کشف کرد.» کِی. ام. پتیت در نقد خود بر کتاب «*لهجه‌های انگلیسی*» خاطرنشان کرد که ولز در برخی از بخش‌های اثرش، به وفور از داده‌های «پیمایش گویش‌های انگلیسی» استفاده کرده است، در حالی که در بخش‌های دیگر همان اثر، از این پیمایش انتقاد کرده است.

ولز عضو کمیته «اطلس زبان‌های اروپا» برای انگلستان و ولز بود، اما هرگز نقش گسترده‌ای در آن ایفا نکرد.

### فرهنگ تلفظ لانگمن
ولز توسط انتشارات لانگمن مأمور شد تا فرهنگ تلفظ این انتشارات را تألیف کند که نخستین ویرایش آن در سال ۱۹۹۰ منتشر شد. از سال ۱۹۷۷، زمانی که آلفرد سی. گیمسون آخرین ویرایش خود (ویرایش چهاردهم) از «*فرهنگ تلفظ انگلیسی*» را منتشر کرد، هیچ فرهنگ تلفظی در بریتانیا نشر نیافته بود.

کتاب ولز دامنه بسیار گسترده‌تری داشت و شامل تلفظ‌های آمریکایی و همچنین تلفظ‌های معیار می‌شد و تلفظ‌های غیرمعیار رایج در بریتانیای کبیر را نیز در بر می‌گرفت (مانند استفاده از مصوت کوتاه در کلماتی چون bath, chance, last و غیره، و مصوت بلند در کلماتی مانند book, look و غیره). کتاب او همچنین شامل آوانویسی کلمات خارجی به زبان‌های بومی‌شان و تلفظ‌های محلیِ نام مکان‌ها در سراسر دنیای انگلیسی‌زبان بود.

### اسپرانتو
ولز از سال ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۵ رئیس انجمن جهانی اسپرانتو بود. او همچنین ریاست فرهنگستان اسپرانتو (۲۰۱۳–۲۰۰۷) و انجمن اسپرانتوی بریتانیا (۲۰۱۳–۲۰۱۱) را بر عهده داشته است.

### فعالیت در زمینه اصلاح نظام املایی
ولز از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۳ رئیس «انجمن املایی» (Spelling Society) بود که از اصلاح نظام املایی حمایت می‌کند. در سال ۲۰۰۸، او در سخنرانی دیوید کامرون، رهبر وقت اپوزیسیون، مورد انتقاد قرار گرفت؛ کامرون بدون نام بردن از او و تنها با عنوان «رئیس انجمن املایی»، وی را به‌دلیل ترویج رواداری نسبت به زبان پیامکی سرزنش کرد.

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:آواشناسان
رده:افراد زنده
رده:اهالی بوتل، انگلستان
رده:پرزیدنت‌های سازمان جهانی اسپرانتو
رده:دانشگاهیان کالج دانشگاهی لندن
رده:دانش‌آموختگان ترینیتی کالج، کمبریج
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه لندن
رده:زادگان ۱۹۳۹ (میلادی)
رده:زبان‌شناسان اهل بریتانیا
رده:زبان‌شناسان زبان انگلیسی
رده:نویسندگان سده ۲۱ (میلادی) اهل انگلستان
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل انگلستان
رده:نویسندگان مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل انگلستان