دکترین نگروپونتی

[بندانگشتی|[جان نگروپونتی، سفیر ایالات متحده در سازمان ملل]]

**دکترین نگروپونتی** (به انگلیسی: Negroponte doctrine) به اعلام موضع جان نگروپونتی، سفیر ایالات متحده آمریکا در سازمان ملل، در تاریخ ۲۶ ژوئیه ۲۰۰۲ اشاره دارد. نگروپونتی در یک نشست غیرعلنی شورای امنیت سازمان ملل متحد اعلام کرد که ایالات متحده آمریکا در برابر هر قطعنامه‌ای دربارهٔ درگیری اسرائیل و فلسطین که اسرائیل را محکوم کند، بدون آنکه همزمان گروه‌های شبه‌نظامی فلسطینی را نیز محکوم کرده باشد، مخالفت خواهد کرد. این موضع‌گیری به دکترین نگروپونتی شهرت یافت و از سوی مقامات ایالات متحده به‌عنوان وزنه تعادلی در برابر قطعنامه‌های مکرر مجمع عمومی سازمان ملل متحد که اسرائیل را محکوم می‌کردند، تلقی شد.

## پیشینه
با آغاز انتفاضه دوم در سپتامبر ۲۰۰۰، موج گسترده‌ای از درگیری‌ها و خشونت‌ها در سرزمین‌های فلسطینی و اسرائیل درگرفت. در این دوره، شورای امنیت سازمان ملل متحد و مجمع عمومی سازمان ملل متحد بارها قطعنامه‌هایی در انتقاد از اقدامات نظامی اسرائیل مطرح کردند. ایالات متحده آمریکا به‌طور مکرر از حق وتو خود در شورای امنیت برای جلوگیری از تصویب این‌گونه قطعنامه‌ها بهره می‌گرفت.

جان نگروپونتی در آن زمان به‌عنوان نماینده دائم ایالات متحده آمریکا در سازمان ملل متحد خدمت می‌کرد و سیاست خارجی دولت جورج دبلیو بوش را در عرصه بین‌الملل نمایندگی می‌نمود. دولت بوش رویکردی اتخاذ کرده بود که بر اساس آن، محکوم کردن اقدامات اسرائیل بدون در نظر گرفتن همزمان خشونت‌های گروه‌های فلسطینی، مردود شمرده می‌شد.

## اعلام دکترین
در تاریخ ۲۶ ژوئیه ۲۰۰۲، نگروپونتی در یک نشست غیرعلنی شورای امنیت سازمان ملل متحد موضع رسمی ایالات متحده را در قبال قطعنامه‌های مربوط به مناقشه اسرائیل و فلسطین تشریح کرد. از آنجا که متن رسمی این سخنرانی در نشست غیرعلنی منتشر نشده‌است، خلاصه‌هایی که به‌طور گسترده در رسانه‌ها گزارش شده‌اند نشان می‌دهند که برای پیشروی هر قطعنامه‌ای دربارهٔ مناقشه اسرائیل و فلسطین، ایالات متحده — که در شورای پانزده‌عضوی دارای حق وتو است — انتظار داشت آن قطعنامه دارای چهار عنصر زیر باشد:
* محکومیت صریح و قوی تمام اشکال «تروریسم» و «تحریک به تروریسم»؛
* محکومیت صریح به‌نام گردان‌های شهدای الاقصی، جهاد اسلامی و حماس — گروه‌هایی که مسئولیت حملات انتحاری علیه اسرائیل را بر عهده گرفته‌اند؛
* فراخوان به همه طرف‌ها برای دستیابی به راه‌حل سیاسی بحران؛
* خواستار بهبود وضعیت امنیتی به‌عنوان شرط هر گونه فراخوان برای عقب‌نشینی نیروهای مسلح اسرائیلی به مواضعی که پیش از آغاز انتفاضه دوم در سپتامبر ۲۰۰۰ اشغال می‌کردند.

## اهمیت و واکنش‌ها
دکترین نگروپونتی از سوی مقامات ایالات متحده آمریکا به‌عنوان وزنه‌ای تعادلی در برابر قطعنامه‌های متعددی که مجمع عمومی سازمان ملل متحد در محکومیت اسرائیل صادر کرده بود، توصیف شد. این دکترین بازتاب رویکرد کلی‌تر دولت بوش در روابط اسرائیل و ایالات متحده آمریکا بود که بر اساس آن، هرگونه محکومیت یک‌جانبه اسرائیل در نهادهای بین‌المللی بدون اشاره به خشونت‌های گروه‌های فلسطینی، پذیرفتنی نبود.

جیمز زغبی از مؤسسه عرب آمریکایی با انتقاد تند از این موضع، گفت که به دلیل وتوهای پی‌درپی ایالات متحده در شورای امنیت سازمان ملل متحد دربارهٔ قطعنامه‌های مربوط به اسرائیل، «هرگز تحریم مؤثری علیه رفتار اسرائیل یا محدودیتی بر اسرائیل تحمیل نخواهد شد.»

دکترین نگروپونتی یکی از بارزترین نمونه‌های استفاده از تهدید وتو به‌عنوان ابزار سیاست خارجی آمریکا در قبال درگیری اسرائیل و فلسطین به‌شمار می‌آید و تأثیر ماندگاری بر چگونگی طرح و تصویب قطعنامه‌های مرتبط با این مناقشه در شورای امنیت داشته‌است.

## جستارهای وابسته
* روابط اسرائیل و ایالات متحده آمریکا
* حق وتو در شورای امنیت سازمان ملل متحد
* درگیری اسرائیل و فلسطین
* انتفاضه دوم
* حمایت آمریکا از اسرائیل در جنگ غزه

## منابع

* 
* 

## پیوند به بیرون
* 
* 

رده:ایالات متحده آمریکا در ۲۰۰۲ (میلادی)
رده:فلسطین، اسرائیل و سازمان ملل متحد
رده:روابط بین‌الملل در ۲۰۰۲ (میلادی)
رده:روابط اسرائیل و ایالات متحده آمریکا
رده:روابط فلسطین و ایالات متحده آمریکا
رده:همه مقاله‌های خرد
رده:مقاله‌های دارای شرح مختصر
رده:شرح مختصر متفاوت با ویکی‌داده