درگیری‌های الاقصی (۲۰۰۹)

**درگیری‌های الاقصی (۲۰۰۹)** رشته‌ای از درگیری‌ها میان فلسطینیان مسلمان و پلیس اسرائیل بود که در ۲۷ سپتامبر ۲۰۰۹ آغاز شد و تا اواخر اکتبر همان سال ادامه یافت. خشونت‌ها در سراسر اورشلیم شرقی و بخش‌هایی از کرانه باختری گسترش یافت و دربرگیرندهٔ پرتاب کوکتل مولوتوف و سنگ به‌سوی نیروهای امنیتی اسرائیل و غیرنظامیان بود. پلیس اسرائیل با بازداشت شماری از آشوبگران و محدودسازی پراکندهٔ دسترسی به کوه معبد بر پایهٔ سن واکنش نشان داد. در این رویدادها ده‌ها تن از آشوبگران، نیروهای پلیس و غیرنظامیان اسرائیلی زخمی شدند.

مجموعهٔ الاقصی بر فراز کوه معبد جای دارد که مقدس‌ترین مکان در یهودیت به‌شمار می‌رود و همچنین جایگاه مسجد الاقصی و قبةالصخره است و سومین مکان مقدس در اسلام شمرده می‌شود. اسرائیل در سال ۱۹۶۷ پس از جنگ شش‌روزه این منطقه را از اردن گرفت و آن را به همراه بقیهٔ اورشلیم شرقی به پایتخت خود اورشلیم الحاق کرد؛ الحاقی که از سوی بیشتر کشورهای جهان به رسمیت شناخته نشده‌است. مکان‌های مقدس اسلامی در این محوطه زیر نظر وقف اسلامی اورشلیم اداره می‌شود، در حالی که اسرائیل مسئول ادارهٔ کلی آن است.

## پیش‌زمینه
این درگیری‌ها در پی تنش‌های فزاینده‌ای رخ داد که از ۲ اوت ۲۰۰۹ با اخراج اجباری نُه خانوادهٔ فلسطینی از محلهٔ شیخ جراح آغاز شده بود. در طول ماه رمضان، دسترسی فلسطینیان به مسجد الاقصی به‌طور فزاینده‌ای محدود شد. در هفتهٔ پایانی رمضان که به ۱۹ سپتامبر ختم می‌شد، فلسطینیان ساکن دیگر مناطق کرانه باختری از ورود به اورشلیم شرقی به بهانهٔ سال نو یهودی بازداشته شدند.

## گاه‌شمار رویدادها
### ۲۷ سپتامبر

در شامگاه یوم‌کیپور، گروهی نزدیک به ۱۵ تن از غیرمسلمانان با همراهی حدود ۷۰ افسر ضدشورش پلیس اسرائیل وارد محوطهٔ الاقصی شدند. پلیس اسرائیل نخست اعلام کرد که آنان یهودی بودند اما سپس آنان را «گردشگران غیریهودی فرانسوی» خواند، در حالی که شاهدان فلسطینی گفتند آنان اسرائیلی و احتمالاً شهرک‌نشین بوده و دست‌کم دو تن از آنان کیپا بر سر داشتند. نزدیک به ۱۵۰ نمازگزار مسلمان گرد آنان جمع شدند و برخی به سنگ‌پرانی پرداختند. ۱۸ افسر پلیس و ۱۷ نمازگزار به‌طور سبک زخمی شدند. همان شامگاه، فلسطینیان در محلهٔ عیسویه در شمال اورشلیم بمب‌های آتش‌زا و سنگ به‌سوی نیروهای امنیتی اسرائیل پرتاب کردند و شماری درخت را به آتش کشیدند. پنج افسر به‌طور سبک زخمی شدند.

### ۲۸ سپتامبر
بر پایهٔ منابع عبری، فلسطینیان دو کوکتل مولوتوف به‌سوی خانه‌های یهودیان در محلهٔ سیلوان در اورشلیم شرقی پرتاب کردند اما آسیبی وارد نشد.

### ۴ اکتبر
گروهی نزدیک به ۱۵۰ فلسطینی در محلهٔ وادی الجوز در اورشلیم، سنگ و بطری به‌سوی نیروهای امنیتی اسرائیل پرتاب کردند.

### ۵ اکتبر
گروهی از فلسطینیان محلهٔ رأس العمود در جنوب شرقی اورشلیم، مردان یهودی حریدی را که برای نماز در گورستان کوه زیتون توقف کرده بودند سنگ‌باران کردند. در ادامهٔ روز، سنگ‌پرانی به‌سوی پلیس درون رأس العمود از سر گرفته شد و آشوب‌های پراکنده در سراسر اورشلیم شرقی ادامه یافت. در نزدیکی ایست بازرسی شعفاط در شمال اورشلیم، جوانان فلسطینی سنگ به‌سوی نیروهای پلیس مرزی اسرائیل پرتاب کردند و یک افسر را به‌طور سبک زخمی ساختند. پس از آن، یک جوان فلسطینی یکی از نیروهای پلیس مرزی را با چاقو در گردن زد. سپس جوانان شعفاط به آشوب پرداختند و تا پایان شب سنگ‌پرانی به‌سوی پلیس مرزی ادامه داشت. در حومهٔ رام‌الله نیز نزدیک به ۵۰ جوان فلسطینی سنگ و اشیاء دیگر را به‌سوی سربازان اسرائیلی مستقر در نزدیکی آن‌جا پرتاب کردند.

### ۲۵ اکتبر
آشوبگران کوکتل مولوتوف و سنگ به‌سوی نیروهای پلیس اسرائیل مستقر در کوه معبد پرتاب کردند. یک یگان پلیس وارد محوطه شد و ۱۸ تن را بازداشت کرد. نُه افسر پلیس به‌طور سبک زخمی شدند و در مجموع ۲۱ آشوبگر دستگیر شدند. یک خبرنگار زن استرالیایی نیز بر اثر برخورد سنگ آسیب سبک دید. پس از ظهر همان روز، سه مرد عرب نقاب‌دار پس از سنگ‌پرانی به نیروهای امنیتی در محلهٔ رأس العمود بازداشت شدند. در شهر قدیم اورشلیم نیز سنگ به‌سوی رهگذران و پلیس پرتاب شد اما گزارشی از آسیب یا خسارت منتشر نشد.

## طرف‌های درگیر
### جنبش اسلامی در اسرائیل
شیخ رائد صلاح، رهبر شاخهٔ شمالی جنبش اسلامی در اسرائیل، در اوایل اکتبر به پیروانش گفت که اگر مسلمانان ناگزیر به انتخاب میان واگذاری مسجد الاقصی و شهادت شوند، شهادت را برمی‌گزینند:

اگر دولت اسرائیل ما را وادار به انتخاب کند… بی‌تردید شهادت را برمی‌گزینیم. ما ملتی هستیم که تسلیم نمی‌شود؛ خواهیم مرد و پیروز خواهیم شد. مسجد الاقصی چیزی نیست که بتوان از آن گذشت و ما به خواست خداوند پیروز خواهیم شد.

### تشکیلات خودگردان فلسطین
در ۵ اکتبر، سلام فیاض نخست‌وزیر فلسطین تصمیم اسرائیل برای محدودسازی ورود به محوطهٔ مسجد الاقصی در پی آشوب‌ها را محکوم کرد و فلسطینیان را به «رویارویی با اسرائیل» فراخواند:

ما از مردم فلسطین می‌خواهیم که در برابر اسرائیل و نقشه‌هایش بایستند؛ نقشه‌هایی که هدفشان بازداشتن ملت فلسطین از دستیابی به آرمان تشکیل دولت فلسطینی در سرزمین‌های اشغالی است.

تشکیلات خودگردان فلسطین همچنین «تلاش‌های اسرائیل برای برگزاری نماز یهودی در محوطهٔ الاقصی» را محکوم کرد و از جهان خواست «اسرائیل را وادار به توقف یهودی‌سازی شهر کند».

### حماس
در اوایل اکتبر، حماس خواستار انتفاضهٔ جدیدی برای «دفاع» از اورشلیم و مسجد الاقصی شد. این گروه در بیانیه‌ای اسرائیل را مسئول خشونت‌ها دانست و هشدار داد که «آسیب رساندن به الاقصی در برابر تجاوز صهیونیستی منفجر خواهد شد».

خالد مشعل، رهبر دفتر سیاسی حماس، در ۲۵ اکتبر اعلام کرد که سرنوشت اورشلیم نه از راه مذاکره بلکه از راه رویارویی تعیین خواهد شد و خواستار اعتراض‌های خشمگینانه در سراسر جهان عرب شد:

اسرائیلی‌ها می‌خواهند مسجد الاقصی را تقسیم کنند و این همهٔ ماجرا نیست. آن‌ها می‌خواهند مراسم مذهبی‌شان را در مسجد برگزار کنند… تا مقدمهٔ ویرانی آن و ساختن معبدشان را فراهم آورند… اورشلیم همهٔ اورشلیم است، نه فقط ابودیس. عرب‌ها و مسلمانان ساکنان آن هستند و صهیونیست‌ها هیچ حقی بر آن ندارند… من خواستار اعتراض‌های خشمگینانه در فلسطین و جهان عرب هستم.

## جستارهای وابسته
* شورش‌های ۱۹۲۹ فلسطین
* انتفاضهٔ الاقصی

## منابع

* 
* 
* 

رده:شورش‌های ۲۰۰۹ (میلادی)
رده:رویدادهای اکتبر ۲۰۰۹ در آسیا