نقاشی‌های مقبره‌های سند

[بندانگشتی|نقاشی دیواری که داستان‌های عاشقانه [لیلی و مجنون (بالا) و ساسوی و پون‌هون (پایین) را در مقبره‌ای در گورستان میان نصیر محمد کلهورو در سند به تصویر می‌کشد.]]
**نقاشی‌های مقبره‌های سند**، نقاشی‌هایی هستند که در سراسر مقبره‌های استان سند پاکستان پراکنده شده‌اند.

## تاریخچه
نقاشی‌های دیواری عمدتاً در تحصیل شهدادکوت از ناحیه قنبر شهدادکوت یافت می‌شوند، اما در ناحیه دادو و سانگهار و سایر نواحی سند نیز یافت می‌شوند.

در دورهٔ کالهرا (۱۷۰۱–۱۷۸۳)، نقاشی‌های دیواری رواج یافتند. این نقاشی‌ها اغلب داستان‌های محلی، صحنه‌هایی از زندگی روستایی، رؤسای قبایل و نبردهای آنان را به تصویر می‌کشیدند.

مقبره‌های جمالی لارکانا و قمبر شهدادکوت به خاطر نقاشی‌هایی که داستان‌های عاشقانه ساسویی پونهون، مومال رانو، رساله شاه، لیلی و مجنون و نوری جام تماچی را به تصویر می‌کشند، شهرت دارند.

هنر نقاشی و طراحی در سند ریشه در تاریخ کهن دارد و به تمدن‌های موهنجودارو و آمری بازمی‌گردد. هنر نقاشی روی دیوارهای بناها در سند به‌ویژه در دورهٔ کالهرا به شکوفایی چشمگیری رسید. خاندان کالهرا تا سال ۱۷۸۲ میلادی بر سند حکمرانی کردند و پس از آن امیران تَلپور تا سال ۱۸۴۳ میلادی به حکومت ادامه دادند. هر دو خاندان حاکم به معماری و تزئین دیوارهای ساختمان‌های یادبود توجه ویژه‌ای داشتند و نقش مهمی در توسعهٔ هنر نقاشی دیواری در این منطقه ایفا کردند.

آرامگاه حاکم کالهرا، میان نور محمد کالهرو، یکی از نمونه‌های درخشان هنر زیبا و استادانهٔ نقاشان سند به‌شمار می‌رود. ویژگی متمایز این بناهای یادبود، استفاده از سرامیک و نقاشی‌های دیواری در آن‌هاست. آرامگاه‌های واقع در سند علیا، شامل مناطق لارکانا و دادو، عمدتاً با نقاشی تزئین شده‌اند، هرچند برخی آرامگاه‌ها نیز با سرامیک مزین شده‌اند. در مناطق سانگهار و نوابشاه در سند مرکزی، تعدادی آرامگاه با نقاشی‌های دیواری تزئین شده‌اند که بیشتر داستان‌های عاشقانهٔ عامیانه را به تصویر می‌کشند. این سنت تزئین با نقاشی‌های عاشقانهٔ مردمی از مناطق دادو و لارکانا به نوابشاه و سانگهار گسترش یافته است.

این مقبره، زندگی فرد مدفون را گرامی می‌دارد و نقاشی‌ها شباهت آشکاری به قهرمانان داستان دارند. صحنه‌های شکار، صحنه‌های نبرد، نگاهی اجمالی به زندگی خانوادگی و بازنمایی‌هایی از داستان‌های عاشقانهٔ بسیاری که هر سندی آن را خیال‌پردازی می‌کند، در آن وجود دارد. اعتقاد بر این است که کلهره‌ها مقبره‌های زیادی برای خود و سربازانشان ساخته‌اند. مقبره‌های حاکمان کلهره طرح‌های گلدار و هندسی را به تصویر می‌کشند، در حالی که مقبره‌های سربازان دارای بازنمایی‌های تصویری هستند.

مقبره‌های سندی نه تنها داستان‌های عاشقانه عامیانه رساله شاه، بلکه داستان‌های عاشقانه ساسویی و پون‌هون، لیلا و چانسار، لیلی و مجنون، مومال و رانو، عمر و مروی و نوری و جام تاماچی را نیز به تصویر می‌کشند. با این حال، نقاشی‌های دیواری داستان عامیانه مرتبط با سوهنی و مهر، یک ویژگی بصری کاملاً رایج در هر «گوشه و کنار» سند، هر کجا که مقبره‌های دوره کلهره و تالپور واقع شده‌اند، هستند. این نشان دهنده نگرش لیبرال حاکمانی است که از هنر خلق نقاشی‌های دیواری حمایت می‌کردند.

قدیمی‌ترین نقاشی‌ها در آرامگاه میان ناصر محمد کالهرو (۱۶۵۷–۱۶۹۲) یافت می‌شوند و صحنه‌هایی از شکار پلنگ و آهو را به تصویر می‌کشند. دو آرامگاه در گورستان مریدانی جمالی واقع در جوهی، بخش دادو، به‌ویژه چشمگیر هستند. در یکی از این آرامگاه‌ها، سه تابلو وجود دارد که شکارچیان را بر اسب نشان می‌دهد در حال شکار آهو، و شکارچیان با تفنگ‌های ساچمه‌ای به تصویر کشیده شده‌اند.

## نگارخانه
وسط|بندانگشتی|نقاشی دیواری لیلی و مجنون در مقبره سلطان مری در سند.
وسط|بندانگشتی|نقاشی دیواری لیلی و مجنون در سند.
وسط|بندانگشتی|نقاشی دیواری لیلی و مجنون در مقبره صاحب خان شاهانی در نزدیکی چینی در سند.
وسط|بندانگشتی|نقاشی دیواری لیلی و مجنون در مقبره پیارو رودنانی، روستای تول در سند.
وسط|بندانگشتی|نقاشی دیواری که داستان‌های عاشقانه لیلی و مجنون (بالا) و ساسوی و پون‌هون (پایین) را در مقبره‌ای در گورستان میان نصیر محمد کلهورو در سند به تصویر می‌کشد.
وسط|بندانگشتی|نقاشی‌های دیواری از داستان‌های عامیانهٔ رای دیاچ (سورت رای دیاچ) در سمت چپ و لیلی و مجنون در سمت راست در مقبرهٔ ریحان خان جمالی در سند.
وسط|بندانگشتی|نقاشی دیواری لیلی و مجنون در مقبره سودار جمالی در سند.

## منابع

رده:نقاشی هند
رده:نقاشی‌های پاکستان
رده:هنر پاکستان