فوتبال در چین

**فوتبال در چین** () زیر نظر اتحادیه فوتبال چین اداره می‌شود. این ورزش شامل هنگ‌کنگ و ماکائو نمی‌شود. در سال ۲۰۱۸، ۲۱٪ از مردم چین بسکتبال و ۱۷٪ فوتبال را به‌عنوان ورزش مورد علاقهٔ خود اعلام کردند.
در سال‌های اخیر، محبوبیت فوتبال رشد بیشتری نسبت به بسکتبال داشته است؛ طبق پژوهشی در ۲۰۲۲، ۲۲٪ از مردم چین بسکتبال و ۲۱٪ فوتبال را به‌عنوان ورزش مورد علاقهٔ خود معرفی کردند.

[بندانگشتی|[ورزشگاه کارگران پکن در سال ۲۰۲۳]]
[بندانگشتی|[ورزشگاه تدای تیانجین پیش از برگزاری یک مسابقه در سال ۲۰۲۳]]

## تاریخچه
### دوران باستان
شکل باستانی فوتبال با نام **چوجو** (؛ به‌معنی «ضربه‌زدن به توپ چرمی») بیش از ۲۳۰۰ سال پیش در شهر لین‌زی و در میان نیروهای نظامی چین برای آموزش بدنی و آمادگی سربازان انجام می‌شد.
در چوجو، بازیکنان باید توپ را با پا از میان یک دهانهٔ بزرگ به داخل تور می‌فرستادند و در برخی نسخه‌ها، استفاده از دست‌ها نیز مجاز بود. این بازی در دوران باستان چین به‌ویژه در میان طبقات اشراف، دانشمندان، سربازان و حتی مردم عادی رواج داشت.

دو نوع چوجو وجود داشت: یکی رقابتی با دو دروازه و دروازه‌بان‌ها، و دیگری نمایشی که با موسیقی زنده و حضور بازیکنان زن همراه بود و هدف آن نمایش مهارت و ظرافت حرکتی بود.
نخستین اشاره‌های مکتوب به چوجو به دوران ایالات متخاصم (۴۷۵–۲۲۱ پیش از میلاد) بازمی‌گردد. این بازی در دورهٔ دودمان هان (۲۰۲ پ.م. – ۲۲۰ م) رونق گرفت اما پس از سقوط این دودمان، محبوبیت خود را از دست داد.

در دورهٔ دودمان تانگ (۶۱۸–۹۰۷ م)، چوجو دوباره احیا شد و از سطح اشراف به میان مردم راه یافت. در دودمان سونگ (۹۶۰–۱۲۷۹ م) نیز این بازی به اوج شهرت خود رسید و بخشی از آیین‌های فرهنگی چین شد.

کتاب‌هایی مانند *شکوه پایتخت شرقی* به تاریخچهٔ چوجو پرداخته‌اند و حتی امپراتور تای‌زو از سونگ در یکی از نقاشی‌ها در حال بازی چوجو به تصویر کشیده شده است.
در دوران دودمان مینگ (۱۳۶۸–۱۶۴۴ م)، اهمیت چوجو دوباره کاهش یافت و نخستین پادشاه این دودمان آن را ممنوع اعلام کرد. با ورود فوتبال مدرن از غرب، چوجو برای همیشه از میان رفت.

### دوران مدرن
ورود فوتبال مدرن به چین به اواخر قرن نوزدهم میلادی بازمی‌گردد، زمانی‌که مبلغان مسیحی و بازرگانان بریتانیایی، این ورزش را به شهرهای بندری چون شانگهای، تیانجین و هنگ‌کنگ معرفی کردند.
در ابتدا، فوتبال تنها در مدارس و انجمن‌های مهاجران خارجی بازی می‌شد، اما به‌تدریج دانش‌آموزان چینی نیز به آن علاقه‌مند شدند. در دههٔ ۱۸۹۰ میلادی، نخستین باشگاه‌های فوتبال در شانگهای و تیانجین تشکیل شد و در سال ۱۹۰۸، نخستین مسابقهٔ رسمی میان تیم‌های چینی برگزار گردید.

در دوران جمهوری چین (۱۹۱۲–۱۹۴۹)، فوتبال به‌عنوان یکی از ورزش‌های ملی مورد توجه دولت قرار گرفت. تیم ملی فوتبال چین در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۳۶ در برلین شرکت کرد که نخستین حضور این کشور در رقابت‌های بین‌المللی بود.
با آغاز جنگ جهانی دوم و سپس جنگ داخلی چین، توسعهٔ فوتبال برای مدتی متوقف شد.

### پس از تأسیس جمهوری خلق چین
پس از تشکیل جمهوری خلق چین در سال ۱۹۴۹، فوتبال تحت نظارت دولت و نهاد تازه‌تأسیس اتحادیه فوتبال چین قرار گرفت. در دههٔ ۱۹۵۰، لیگ‌های داخلی در سطوح مختلف شکل گرفتند و تیم ملی چین نخستین دیدار رسمی خود را در برابر تیم ملی ویتنام شمالی انجام داد.

در دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰، با باز شدن فضای بین‌المللی چین، تیم‌های ملی و باشگاهی این کشور دوباره در مسابقات آسیایی شرکت کردند. تیم ملی فوتبال چین برای نخستین بار در جام ملت‌های آسیا ۱۹۷۶ حاضر شد و به مقام سوم رسید.

### حرفه‌ای‌سازی فوتبال در چین
نخستین گام‌های حرفه‌ای‌سازی فوتبال چین در سال ۱۹۹۴ برداشته شد، زمانی‌که لیگ فوتبال چین به‌صورت رسمی حرفه‌ای اعلام شد. این اقدام باعث رشد سریع باشگاه‌ها، جذب اسپانسرها و حضور بازیکنان خارجی شد.
در همین دوران، تیم ملی فوتبال چین نیز به یکی از قدرت‌های منطقه‌ای تبدیل شد و در نهایت در جام جهانی فوتبال ۲۰۰۲ برای نخستین بار در تاریخ خود شرکت کرد.

با آغاز دههٔ ۲۰۱۰، دولت چین برنامه‌ای بلندمدت برای توسعهٔ فوتبال تدوین کرد. شی جین پینگ، رئیس‌جمهور چین، فوتبال را به‌عنوان «اولویت ملی ورزشی» معرفی کرد و هدف سه‌مرحله‌ای برای این کشور تعیین شد: میزبانی جام جهانی فوتبال، راه‌یابی به مرحلهٔ نهایی، و در نهایت قهرمانی در آن.

در نتیجه، سرمایه‌گذاری عظیمی در باشگاه‌ها، آکادمی‌های پایه و زیرساخت‌های ورزشی انجام گرفت. تیم‌هایی مانند گوانگژو اورگراند و شانگهای SIPG با جذب ستارگان بین‌المللی مانند دیه‌گو کاستا، اسکار و هالک به شهرت جهانی رسیدند.
با وجود این سرمایه‌گذاری‌ها، فوتبال چین همچنان با چالش‌هایی همچون فساد اداری، ضعف در پرورش بازیکنان بومی، و ناکامی‌های پیاپی تیم ملی در رقابت‌های مقدماتی جام جهانی روبه‌رو است.

## منابع

## پیوند به بیرون


رده:فوتبال بر پایه کشور
رده:ورزش در چین