روابط ازبکستان و بنگلادش

**روابط بنگلادش و ازبکستان،** روابط دوجانبه بین بنگلادش و ازبکستان است. پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و ظهور ازبکستان به عنوان یک کشور مستقل، هر دو کشور شروع به تقویت روابط در تعدادی از بخش‌ها، از جمله تجارت، آموزش و همکاری‌های منطقه‌ای کردند. هر دو کشور عضو جنبش عدم تعهد و سازمان همکاری اسلامی هستند.

## تاریخچه
بنگلادش رسماً استقلال ازبکستان را در ۳۰ دسامبر ۱۹۹۱ به رسمیت شناخت. روابط دیپلماتیک رسماً در ۱۵ اکتبر ۱۹۹۲ برقرار شد. سفارت جمهوری خلق بنگلادش در تاشکند در مارس ۱۹۹۶ افتتاح شد که گامی نهادی در تعمیق روابط دوجانبه بود.

## بازدیدهای سطح بالا
دیدارهای سطح بالا به تقویت این روابط کمک کرده است. عبدالعزیز کاملوف، وزیر امور خارجه ازبکستان، در فوریه ۱۹۹۸ از بنگلادش بازدید کرد بعداً، در ژوئیه ۲۰۰۰، عبدالصمد آزاد، وزیر امور خارجه وقت بنگلادش، سفری رسمی به ازبکستان داشت. در آوریل ۲۰۱۸، شهریار عالم، وزیر مشاور در امور خارجه بنگلادش، از ازبکستان بازدید کرد و اولین سفر سطح بالا را در نزدیک به دو دهه رقم زد. در طول این بازدید، مذاکراتی در مورد گسترش همکاری و بازگشایی ارتباط هوایی انجام شد.

## روابط اقتصادی
بنگلادش و ازبکستان تلاش‌های مستمری برای تعمیق روابط اقتصادی خود از طریق سازوکارهای بین دولتی و دیدارهای سطح بالا انجام داده‌اند. در ماه مه ۲۰۱۲، اولین جلسه کمیسیون بین دولتی ازبکستان و بنگلادش در زمینه تجارت و همکاری اقتصادی در تاشکند برگزار شد که گامی مهم در نهادینه کردن تعاملات اقتصادی بود. جلسه دوم در آوریل ۲۰۱۴ در داکا به ریاست الیور گانیف، وزیر روابط اقتصادی خارجی ازبکستان، برای افزایش بیشتر همکاری در تجارت، سرمایه‌گذاری و توسعه برگزار شد.

سفارت بنگلادش در تاشکند در تاریخ ۱۰ آوریل ۲۰۱۸ با همکاری اتاق بازرگانی و صنایع ازبکستان، سمینار تجاری با موضوع «چشم‌انداز همکاری‌های تجاری و اقتصادی بین بنگلادش و ازبکستان» برگزار کرد.

شهریار عالم، وزیر محترم امور خارجه بنگلادش، به عنوان مهمان ویژه در این مراسم حضور داشت و علاقه بنگلادش را به تشویق بازرگانان ازبک برای همکاری با همتایان بنگلادشی خود ابراز کرد.

این سمینار شامل سخنرانی سفیر بنگلادش در ازبکستان، مسعود منان، بود که در آن به بررسی فرصت‌های تجاری بین دو کشور پرداخت. علاوه بر این، جنبه‌های حقوقی تجارت در ازبکستان توسط زلفیه اسلامووا، مدیر امور خارجه گروه حقوقی اس. ورین، مورد بررسی قرار گرفت.

در ژانویه ۲۰۱۸، یک هیئت عالی‌رتبه از ازبکستان به ریاست مبین میرزایف، معاون اول وزیر اقتصاد، از بنگلادش بازدید کرد. در طول این بازدید، این هیئت صنعت نساجی موفق بنگلادش را مورد بررسی قرار داد که نشان‌دهنده علاقه روزافزون ازبکستان به استفاده از تخصص بنگلادشی، به‌ویژه در تولید نساجی و توسعه نیروی کار است.

این تعاملات نشان دهنده قصد هر دو کشور برای گسترش همکاری‌های دوجانبه در زمینه‌های داروسازی، نساجی، کشاورزی و ظرفیت‌سازی است و از این طریق به همکاری‌های اقتصادی گسترده‌تر کمک می‌کند.

در سال ۲۰۲۵، مذاکرات مهمی در مورد امکان برقراری ارتباط هوایی بین بنگلادش و ازبکستان صورت گرفت. محمد منیرالاسلام، سفیر بنگلادش، با چوریف جاسوربک ارگاشویچ، معاون وزیر حمل و نقل ازبکستان، در تاشکند دیدار کرد. در طول این دیدار، سفیر بر اهمیت امضای سریع توافقنامه خدمات هوایی پیشنهادی (ASA) برای راه‌اندازی پروازهای مستقیم بین داکا و تاشکند تأکید کرد. او اظهار داشت که معرفی شرکت هواپیمایی ازبکستان در این مسیر، شتاب جدیدی را برای تجارت، سرمایه‌گذاری، آموزش، فرهنگ و گردشگری دوجانبه بین دو کشور به ارمغان خواهد آورد.

معاون وزیر ازبکستان تأیید کرد که دولت آنها به‌طور فعال این موضوع را بررسی می‌کند و چالش‌ها و راه‌حل‌های بالقوه برای اجرای آن را مورد بحث قرار داد. هر دو طرف تعهد خود را برای تقویت بیشتر روابط دوجانبه ابراز کردند و بر تعهد خود برای همکاری در آینده تأکید کردند.

در سال ۲۰۲۳، بنگلادش رسماً از ازبکستان درخواست کرد که ارتباط هوایی مستقیم بین دو کشور برقرار کند و یک دفتر دیپلماتیک ازبکستان در داکا افتتاح کند. این اقدام با هدف تقویت تجارت، سرمایه‌گذاری، گردشگری و تبادلات مردمی با تمرکز بر گسترش همکاری‌ها شامل آموزش، اشتغال و ظرفیت‌سازی، در کنار روابط دیرینه تاریخی، فرهنگی و معنوی انجام می‌شود.

این درخواست در جریان سومین دور از رایزنی‌های وزارت امور خارجه (FOC) بین بنگلادش و ازبکستان که در ۱۱ ژوئن در تاشکند برگزار شد، مورد بحث قرار گرفت. مسعود بن مؤمن، وزیر امور خارجه، ریاست هیئت بنگلادشی را بر عهده داشت، در حالی که بهرام جان علویف، معاون اول وزیر امور خارجه ازبکستان، ریاست هیئت ازبکستان را بر عهده داشت. هر دو کشور بر اهمیت سفرهای سیاسی در سطح بالا، سرمایه‌گذاری‌های مشترک در زمینه‌های نساجی، داروسازی و کشاورزی و همچنین افزایش تبادلات گردشگری و فرهنگی تأکید کردند.

علاوه بر این، یک یادداشت تفاهم (MoU) بین آکادمی خدمات خارجی بنگلادش و آکادمی دیپلماتیک دانشگاه اقتصاد جهانی و دیپلماسی ازبکستان امضا شد. هر دو طرف توافق کردند که دور بعدی مشورت‌ها را در بنگلادش در زمانی که برای هر دو طرف مناسب باشد، برگزار کنند.

## تجارت دوجانبه
در سال ۲۰۱۹، ازبکستان علاقه زیادی به افزایش تجارت دوجانبه با بنگلادش، به ویژه در بخش‌های نساجی و داروسازی، ابراز کرد. فرهاد ارزیف، سفیر ازبکستان، در دیدار با رهبران اف بی سی سی ای در داکا، بر تنوع‌بخشی به تجارت از طریق تعامل بیشتر بخش‌های خصوصی هر دو کشور تأکید کرد. او همچنین از هیئتی از اف بی سی سی ای دعوت کرد تا برای بررسی فرصت‌های تجاری به ازبکستان سفر کنند. در سال مالی ۲۰۱۸–۲۰۱۹، بنگلادش ۱۱٫۵ میلیون دلار کالا به ازبکستان صادر و ۱۶٫۱ میلیون دلار کالا وارد کرد. عمده صادرات بنگلادش شامل کالاهای کنفی، دارویی و لوازم مکانیکی بود، در حالی که واردات از ازبکستان عمدتاً شامل منسوجات، محصولات گیاهی و مواد شیمیایی بود.

در سال ۲۰۲۲، بنگلادش و ازبکستان در مورد افزایش همکاری در بخش بانکی برای تقویت روابط تجاری و اقتصادی دوجانبه بحث و گفتگو کردند. سفیر بنگلادش در ازبکستان، محمد زاهانگیر عالم، با رئیس بانک مرکزی ازبکستان، ماماریزو بردی‌موراتوویچ نورمرادوف، دیدار کرد و در آنجا توافق کردند که امضای تفاهم‌نامه‌ای (MoU) بین بانک‌های مرکزی را بررسی کنند. آنها همچنین در مورد ایجاد یک توافقنامه مدیریت روابط (RMA) برای رسیدگی به چالش‌های پیش روی کسب‌وکارها در مورد اعتبارات اسنادی (LC) در تجارت بحث و گفتگو کردند. علاوه بر این، سفیر عالم از منطقه ناوی بازدید کرد و در آنجا با فرماندار نورمات تولکونوویچ تورسونوف دیدار کرد. آنها در مورد همکاری‌های بالقوه در زمینه نساجی، داروسازی، فناوری اطلاعات و ارتباطات و کشاورزی بحث و گفتگو کردند. سفیر همچنین بر اهمیت از سرگیری پروازهای مستقیم مسافربری و باری بین دو کشور تأکید کرد، پیشنهادی که مورد استقبال فرماندار قرار گرفت.

در سال ۲۰۲۳، ازبکستان علاقه خود را به افزایش تجارت با بنگلادش ابراز کرد و پیشنهاد سرمایه‌گذاری‌های مشترک و بهبود تعاملات تجاری را مطرح نمود. بحث‌ها بر بخش‌هایی مانند گردشگری، داروسازی، کالاهای کنفی و محصولات فرآوری شده کشاورزی متمرکز بود. طرف ازبک بر لزوم ارتباط هوایی بهتر تأکید کرد و پیشنهاد افتتاح یک دفتر نمایندگی ازبکستان در داکا را برای تسهیل مراحل ویزا برای بازرگانان و گردشگران ارائه داد. جاشم الدین، رئیس اف بی سی سی ای، تأکید کرد که بنگلادش و ازبکستان پتانسیل قابل توجهی در همکاری اقتصادی دارند. در دیدار با هیئتی ازبک به رهبری بهرام آلوئف، معاون وزیر امور خارجه، هر دو طرف بخش‌های کلیدی برای همکاری، از جمله نساجی، داروسازی، کشاورزی و فناوری اطلاعات را برجسته کردند. رئیس اف بی سی سی ای خاطرنشان کرد که تجارت دوجانبه در سال مالی ۲۰۲۲ به ۳۵٫۱۲ میلیون دلار آمریکا رسیده است و ابراز امیدواری کرد که از طریق سرمایه‌گذاری متقابل و تسهیل تجارت، تعامل عمیق‌تری برقرار شود. ازبکستان تشویق شد تا از مناطق اقتصادی بنگلادش و صنایع صادراتی رو به رشد مانند داروسازی و پوشاک آماده استفاده کند.

بنگلادش به دنبال افزایش تجارت با کشورهای مستقل مشترک المنافع مانند ازبکستان، قرقیزستان و تاجیکستان است و بر بخش‌هایی مانند نساجی، کشاورزی و کشاورزی قراردادی تمرکز دارد. اگرچه حجم تجارت فعلی اندک است، اما فرصت‌ها به ویژه در نساجی و کشاورزی در حال رشد هستند. اقتصاد ازبکستان شاهد رشد بوده است و به دلیل اصلاحات، تولید ناخالص داخلی آن در سال ۲۰۲۱، ۶٫۲ درصد افزایش یافته است. قرقیزستان، با منابع طبیعی غنی، پتانسیل گسترش تجارت را نیز ارائه می‌دهد. بنگلادش می‌تواند از سیاست‌های سرمایه‌گذاری خارجی لیبرال این کشورها، به ویژه در سرمایه‌گذاری‌های مشترک و کشاورزی قراردادی، بهره‌مند شود. تجربه خوشه‌های پنبه ازبکستان، با ترکیب تولید و ساخت، می‌تواند درس‌های ارزشمندی برای بخش نساجی بنگلادش ارائه دهد.

در سپتامبر ۲۰۲۴، طی نشستی در سمرقند، بنگلادش از ازبکستان خواست تا دسترسی بیشتری به بازار اقلام صادراتی بنگلادش مانند پوشاک آماده، دارو و نخ کنفی فراهم کند. این درخواست توسط شهریار قادر صدیقی، دبیر بخش روابط اقتصادی (ERD)، در جریان مذاکرات با وزیر سرمایه‌گذاری، صنعت و تجارت ازبکستان، لذیز قدرتوف، مطرح شد. هر دو طرف علاقه خود را به تقویت روابط اقتصادی از طریق انعقاد توافق‌نامه‌های در حال بررسی، از جمله حمایت از سرمایه‌گذاری و اجتناب از مالیات مضاعف، ابراز کردند. بنگلادش همچنین پیشنهاد از سرگیری ارتباط هوایی مستقیم بین داکا و تاشکند را برای افزایش تجارت و ارتباط مردم با مردم ارائه داد. ازبکستان از همکاری بیشتر استقبال کرد و علاقه خود را به برگزاری نمایشگاه‌های تجاری در داکا برای ترویج تجارت دوجانبه نشان داد.

اجلاس تجاری بنگلادش و ازبکستان در تاشکند در تاریخ ۲۶ و ۲۷ مه ۲۰۲۵ با هدف تقویت تجارت و سرمایه‌گذاری برگزار می‌شود. تجارت بین بنگلادش و ازبکستان پتانسیل بالایی دارد و چشم‌انداز افزایش پنج برابری صادرات را دارد. بنگلادش می‌تواند محصولات مختلفی از جمله منسوجات، دارو، کالاهای چرمی و خدمات فناوری اطلاعات صادر کند. ازبکستان دروازه‌ای به آسیای میانه و اروپای شرقی برای مشاغل بنگلادشی ارائه می‌دهد. در سال مالی ۲۰۲۲، تجارت بین دو کشور ۳۵٫۱۳ میلیون دلار ارزش داشت که بنگلادش ۲۶٫۳۳ میلیون دلار کالا صادر کرد. ازبکستان شرایط مطلوبی را برای سرمایه‌گذاران خارجی از جمله هزینه‌های پایین انرژی و دسترسی آسان زمینی ارائه می‌دهد. اتصال هوایی مستقیم یک مسئله کلیدی است، زیرا مسیرهای مسافرتی فعلی پرهزینه و غیرمستقیم هستند.

## روابط فرهنگی و آموزشی
اگرچه تبادلات فرهنگی بین بنگلادش و ازبکستان محدود مانده است، اما هر دو کشور علاقه خود را به افزایش همکاری در زمینه‌های آموزش، فرهنگ و ارتباط مردم با مردم ابراز کرده‌اند. ازبکستان با اشاره به سفر شیخ مجیب‌الرحمن بنگاباندو به تاشکند در سال ۱۹۷۳ که پایه و اساس نمادینی برای تفاهم فرهنگی آینده بنا نهاد، پیوند تاریخی بین این دو ملت را پذیرفته است.

در گفتگوی دوجانبه سال ۲۰۱۸، هر دو دولت در مورد امکان امضای برنامه‌های تبادل فرهنگی و ارتقای همکاری‌های دانشگاهی بین دانشگاه‌ها و مؤسسات بحث و تبادل نظر کردند. ازبکستان به میزبانی از دانشجویان بنگلادشی، به ویژه در زمینه‌هایی مانند مهندسی نساجی و علوم پزشکی، که بنگلادش در آنها تخصص رو به رشدی دارد، ابراز علاقه کرد.

علاوه بر این، این کشورها از طریق مشارکت در رویدادهایی که توسط سازمان همکاری اسلامی (OIC) و سایر مجامع چندجانبه سازماندهی شده است، در بازنمایی فرهنگی مشارکت داشته‌اند. در این رویدادها، میراث اسلامی، زبان و سنت‌های فرهنگی به عنوان رشته‌های اتصال عمل می‌کنند.

در آوریل ۲۰۲۵، سفارت بنگلادش در ازبکستان دو مناسبت ملی مهم - سال نو بنگالی ۱۴۳۲ (پاهلا بایشاخ) و روز استقلال و ملی بنگلادش - را با رویدادهای پر جنب و جوش در تاشکند جشن گرفت.

در ۱۴ آوریل، سفارت میزبان جشن پرشوری به مناسبت اولین روز تقویم بنگالی، پاهلا بایشاخ، بود. این رویداد شامل سمیناری با عنوان «روابط بنگلادش و ازبکستان: چشم‌اندازها و فرصت‌های همکاری در حوزه گردشگری» بود که مقامات بخش‌های گردشگری و هتلداری ازبکستان در آن حضور داشتند. محمد منیر الاسلام، سفیر بنگلادش در ازبکستان، بر پیوندهای عمیق تاریخی، فرهنگی و مذهبی بین دو کشور تأکید کرد و نسبت به گسترش همکاری‌های گردشگری و فرهنگی ابراز خوش‌بینی کرد. این جشن همچنین شامل رقص‌ها و اجراهای سنتی محلی بنگلادش بود و دانشجویان دانشگاه ازبکستان به بازی کبدی، ورزش ملی بنگلادش، پرداختند.

در تاریخ ۲۴ آوریل، سفارت به مناسبت روز استقلال و ملی بنگلادش، مراسمی را در هتل‌هایت ریجنسی برگزار کرد. در این مراسم که با حضور وزیر ورزش ازبکستان، آدخام اکرموف، و مقامات ارشد دولتی، دیپلمات‌ها و اعضای جامعه فرهنگی و تجاری برگزار شد، از دستاوردها و دوستی پایدار بنگلادش با ازبکستان تجلیل شد. سفیر اسلام به مبارزان آزادی سال ۱۹۷۱ ادای احترام کرد و بر پیشرفت بنگلادش در زمینه‌های اجتماعی-اقتصادی مانند کاهش فقر، توانمندسازی زنان و تغییرات اقلیمی تأکید کرد. او همچنین در مورد تقویت روابط دوجانبه، به ویژه در بخش‌هایی مانند نساجی، داروسازی و آموزش و پرورش بحث کرد.

هر دو جشن، با تبادلات فرهنگی و بحث در مورد همکاری‌های بیشتر در زمینه‌های مختلف، بر تعمیق روابط بین مردم بنگلادش و ازبکستان تأکید کردند.

## منابع

رده:روابط دوجانبه ازبکستان
رده:روابط دوجانبه بنگلادش
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده