قیطیه

**قیطیه** (به عربی: ؛ به انگلیسی: ) روستایی فلسطینی عرب‌نشین در بخش صفد بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ۱۹ مه ۱۹۴۸ توسط گردان نخست پالماخ در چارچوب عملیات یفتاح از سکنه تخلیه شد. این روستا در ۲۸ کیلومتری شمال شرق صفد و در حاشیه رودهای حاصبانی و دان قرار داشت.

قیطیه در دشت حوله در شمال دریاچه حوله و در ارتفاع ۸۵ متری از سطح دریا بنا شده بود. رود حاصبانی از بخش غربی روستا می‌گذشت و رود بانیاس نیز در ۱٫۵ کیلومتری شرق آن جریان داشت. نام روستا به احتمال از واژه سریانی «قیطه» به معنای تابستان برگرفته شده‌است. در سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۹۴۰ نفر (همگی مسلمان) و مساحت کل اراضی آن ۵٬۳۹۰ دونوم بود.

## پیشینه
در سال ۱۸۸۱ میلادی، پیمایش غرب فلسطین که از سوی صندوق اکتشاف فلسطین انجام شد، قیطیه را زیر حکمرانی امپراتوری عثمانی روستایی ۸۰ نفری مسلمان‌نشین توصیف کرد که خانه‌هایش از خشت ساخته شده و آبراهه‌ها آن را فرا گرفته بودند؛ ساکنان در فصل بهار و برداشت در آن اقامت می‌کردند.

### دوره قیمومت بریتانیا
بر پایه سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین، جمعیت قیطیه ۸۲۴ نفر مسلمان در ۱۶۳ خانه بود.

روستا از دو بخش تشکیل شده بود: بخش شرقی (بزرگ‌تر) در ساحل غربی رود قارونی و در شرق رود حاصبانی، و بخش غربی (کوچک‌تر) در ساحل غربی رود حاصبانی.

طبق آمار روستایی ۱۹۴۵، جمعیت قیطیه ۹۴۰ نفر مسلمان بود و مساحت کل اراضی آن ۵٬۳۹۰ دونوم بود. از این مساحت، ۱۹ دونوم به مرکبات و موز، ۴٬۴۶۵ دونوم به باغ‌ها و زمین‌های آبی، ۴۴ دونوم به غلات و ۹۳ دونوم به بافت مسکونی اختصاص داشت. یهودیان ۱۸۳ دونوم (۳٫۴ درصد) از اراضی روستا را در اختیار داشتند.

روستا دارای آسیابی برای آرد کردن غلات در ساحل شرقی رود قارونی بود. اقتصاد روستا بر دامپروری و کشاورزی استوار بود و خدمات عمومی در آن وجود نداشت.

### تخلیه و پاکسازی
تخلیه ساکنان قیطیه به جنگ روانی سازمان هاگانا در چارچوب عملیات یفتاح نسبت داده شده‌است. مورخ اسرائیلی بنی موریس می‌نویسد که ساکنان در ۱۹ مه ۱۹۴۸ روستا را ترک کردند؛ اما در نیمه‌شب ۵ ژوئن، کامیون‌های ارتش اسرائیل روستا را محاصره کردند و سربازان ساکنان باقی‌مانده را گردآوری کرده و همراه با ساکنان روستاهای جاعونه و خصاص به دامنه تپه‌ای نزدیک عکبره در جنوب صفد انتقال دادند.

این یورش به سه روستا واکنش‌هایی را در میان برخی اسرائیلی‌های چپ‌گرا برانگیخت. نماینده‌ای از حزب مپام در کنست گفت که «روستاییان فلسطینی با خشونت رفتار شده‌اند… با لگد و دشنام و تحقیر». ارتش اسرائیل خشونت خود را با این ادعا توجیه کرد که اطلاعات سازمان جاسوسی سوریه نشان می‌داد آنان درصدد جلب همکاری روستاییان هستند. دیوید بن‌گوریون نخست‌وزیر اعلام کرد که دلایل ارتش را کافی می‌داند و نمی‌داند دقیقاً چه بر سر ساکنان قیطیه آمده‌است. با این حال موریس می‌نویسد که شرایط در عکبره جایی که آوارگان رها شدند، سال‌ها نابسامان باقی ماند.

## روستا در زمان حاضر
در سال ۱۹۹۲ وضعیت محل روستا چنین توصیف شد: «تنها چند سنگ از روستای قدیمی هنوز دیده می‌شود. زمین‌های پیرامون کشت شده‌اند، به‌جز بخش کوچکی که آوارهای سنگی در آن پراکنده و پوشیده از بوته‌های خاردار و درختان اکالیپتوس است.»

## شهرک‌های اسرائیلی بر اراضی روستا
در سال ۱۹۴۳ اسرائیلی‌ها شهرک «کفر بلوم» را در جنوب روستا بر زمین‌هایی که به قیطیه تعلق داشت بنیاد نهادند. شهرک «بیت‌هیلل» نیز در سال ۱۹۴۰ در ۰٫۷۵ کیلومتری شمال غرب روستا پایه‌گذاری شد. این شهرک در آغاز بر اراضی قیطیه واقع نبود اما پس از گسترش در سال ۱۹۴۸ احتمالاً بخشی از اراضی روستا را دربر گرفت. جمعیت بیت‌هیلل در سال ۱۹۵۰ به ۱۰۵ نفر رسید و در ۱۹۶۱ به ۲۶۰ نفر افزایش یافت که بیشترشان مهاجرانی از روسیه، لهستان و رومانی بودند؛ سپس در سال ۱۹۷۰ به ۱۷۳ نفر کاهش یافت.

## جستارهای وابسته

* فهرست شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین

## منابع

* 
* 
* 
* 

## کتاب‌شناسی
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* به قیطیه خوش آمدید
* قیطیه در ذاکرات
* قیطیه در villagesofpalestine

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:بخش صفد