روابط گواتمالا و اسرائیل

**روابط گواتمالا و اسرائیل** به روابط دوجانبه میان گواتمالا و اسرائیل اشاره دارد. این دو کشور از سال ۱۹۴۸ روابط دیپلماتیک کامل برقرار کرده‌اند. گواتمالا یکی از نخستین کشورهایی بود که در رأی‌گیری قطعنامه ۱۸۱ سازمان ملل متحد به سود ایجاد دولت یهودی رأی مثبت داد و نخستین کشور آمریکای لاتین در این زمینه به‌شمار می‌رود.

سفارت گواتمالا در اسرائیل در اورشلیم و سفارت اسرائیل در گواتمالا در گواتمالاسیتی قرار دارد. روابط دو کشور در زمینه‌های بازرگانی، کشاورزی، آموزش، بهداشت و امنیت گسترش یافته‌است. در سال ۲۰۲۴ پیمان آزادی بازرگانی میان دو کشور به اجرا درآمد.

## پیشینه
### کمیته ویژه سازمان ملل و قطعنامه ۱۸۱
در سال ۱۹۴۷ کمیته ویژه سازمان ملل دربارهٔ فلسطین (UNSCOP) متشکل از ۱۱ عضو تشکیل شد. خورخه گارسیا گرانادوس، سفیر گواتمالا در سازمان ملل متحد یکی از اعضای این کمیته بود که از طرح سازمان ملل برای تقسیم فلسطین و ایجاد دولت یهودی پشتیبانی کرد. گرانادوس همچنین با سفرای دیگر کشورهای آمریکای جنوبی در سازمان ملل گفت‌وگو کرد و آنها را به رأی‌دادن یکپارچه به سود این طرح ترغیب نمود. در ۲۹ نوامبر ۱۹۴۷ گواتمالا یکی از ۳۳ کشوری بود که به قطعنامه ۱۸۱ رأی مثبت داد.

پس از بازدید از سرزمین فلسطین، گرانادوس کتابی با عنوان «چگونه دولت اسرائیل زاده شد» نوشت. به افتخار وی خیابان‌هایی در شهرهای اورشلیم، رامات‌گان و نتانیا نام‌گذاری شده‌است.

### از ۱۹۴۸ تا ۲۰۰۰
در سال ۱۹۵۵ گواتمالا نخستین کشوری بود که سفارت خود را در اورشلیم گشود و در سال ۱۹۵۶ اسرائیل سفارتش را در گواتمالاسیتی بر پا کرد. خورخه گارسیا گرانادوس به عنوان نخستین سفیر گواتمالا در اسرائیل منصوب شد.

با تأسیس آژانس همکاری بین‌المللی توسعه اسرائیل (ماشاو) در سال ۱۹۵۸، بنیان‌گذار و وزیر امور خارجه اسرائیل گلدا مئیر در سال ۱۹۵۹ از گواتمالا دیدن کرد. در سال ۱۹۶۲ نخستین بورسیه کشاورزی گواتمالایی به اسرائیل فرستاده شد و گواتمالا یکی از نخستین کشورهای دریافت‌کننده کمک از ماشاو گردید. در ۲۷ نوامبر ۱۹۶۱ دو کشور پیمان‌نامه مبادلات فرهنگی در زمینه‌های فرهنگ، آموزش و دانش را امضا کردند که در ۲۸ مه ۱۹۶۲ به اجرا درآمد.

در سال ۱۹۷۲ گواتمالا و اسرائیل الزام روادید را برای همه انواع ویزا لغو کردند. در اواخر دهه ۱۹۷۰ نوه گرانادوس توسط چریک‌ها ربوده شد و خانواده وی از اسرائیل درخواست کمک کرد. نوه گرانادوس با موفقیت آزاد شد.

در سال ۱۹۸۰ گواتمالا در پی فشارهای بین‌المللی ناشی از قطعنامه ۴۷۸ شورای امنیت، سفارت خود را از اورشلیم به تل‌آویو منتقل کرد.

#### همکاری نظامی
همکاری نظامی میان دو کشور از سال ۱۹۷۱ آغاز شد و در سال ۱۹۷۷ پس از آنکه رئیس‌جمهور آمریکا جیمی کارتر کمک‌های نظامی به گواتمالا را به دلیل گزارش‌های نقض حقوق بشر به حالت تعلیق درآورد، به اوج خود رسید. در سال ۱۹۷۵ اسرائیل ۱۱ فروند هواپیمای آراوا (IAI Arava) به همراه تجهیزات نظامی دیگر به گواتمالا تحویل داد.

بنا بر گزارش روزنامه ، در سال ۱۹۸۲ شمار مشاوران اسرائیلی در گواتمالا در حدود ۳۰۰ نفر برآورد می‌شد. روزنامه نیویورک تایمز گزارش داد که اینان تیم‌هایی از متخصصان اطلاعاتی، امنیتی و ارتباطاتی بودند. گزارش شده بود که در آغاز دهه ۱۹۸۰ اسرائیل سلاح‌های مصادره‌شده از شبه‌نظامیان فلسطینی را به گواتمالا و هندوراس ارسال می‌کرد. در ژانویه ۱۹۸۳ رئیس ستاد کل ارتش گواتمالا، هکتور ماریو لوپز فوئنتس، اعلام کرد: «اسرائیل تأمین‌کننده اصلی سلاح ما و دوست شماره یک گواتمالا در جهان است».

### از ۲۰۰۰ تا کنون
در ۶ نوامبر ۲۰۰۶ دو کشور پیمان‌نامه ترویج و حمایت متقابل از سرمایه‌گذاری‌ها را امضا کردند که در ۱۴ ژانویه ۲۰۰۹ به اجرا درآمد.

در سال ۲۰۱۷ اتحادیه دوستی پارلمانی گواتمالا-اسرائیل با حضور احزاب گوناگون تأسیس شد. در مه ۲۰۱۸ گواتمالا تصمیم گرفت سفارت خود را از تل‌آویو به اورشلیم بازگرداند. جیمی مورالس، رئیس‌جمهور گواتمالا، در ۱۶ مه ۲۰۱۸ سفارت را در اورشلیم به‌طور رسمی گشود؛ دو روز پس از آنکه دونالد ترامپ سفارت ایالات متحده را به اورشلیم منتقل کرد.

در ۸ سپتامبر ۲۰۲۲ گواتمالا و اسرائیل پیمان آزادی بازرگانی (FTA) را در اورشلیم امضا کردند. وزیر اقتصاد اسرائیل اورنا باربیوای و وزیر امور خارجه گواتمالا ماریو آدولفو بوکارو فلورس این پیمان را به امضا رساندند. این پیمان‌نامه در اول مارس ۲۰۲۴ به اجرا درآمد و گواتمالا را چهل‌وششمین کشور دارای چنین پیمانی با اسرائیل ساخت.

برناردو آروالو، پنجاه‌ودومین رئیس‌جمهور گواتمالا که از ۱۵ ژانویه ۲۰۲۴ در این سمت خدمت می‌کند، پیوند شخصی با اسرائیل دارد. آروالو در دوران سفارت پدرش خوان خوزه آروالو در اسرائیل در آن کشور زندگی کرد، زبان عبری آموخت و مدرک کارشناسی جامعه‌شناسی از دانشگاه عبری اورشلیم دریافت نمود. او بعدها از ۱۹۸۴ تا ۱۹۸۶ به‌عنوان دبیر اول و کنسول در سفارت گواتمالا در اسرائیل کار کرد.

## بازرگانی
گواتمالا و اسرائیل از مارس ۲۰۲۴ دارای پیمان آزادی بازرگانی هستند. در سال ۲۰۰۴ حجم صادرات اسرائیل به گواتمالا ۸۸ درصد افزایش یافت و کالاهای عمده صادراتی دربرمی‌گرفت ابزار مخابراتی، ماشین‌آلات و فراورده‌های شیمیایی. تا سال ۲۰۰۵ حدود ۱۳۴ شرکت اسرائیلی در گواتمالا در زمینه‌هایی مانند جاده‌سازی، نیروگاه‌ها و فناوری‌های پیشرفته کشاورزی کار می‌کردند.

## کمک‌های اسرائیل به گواتمالا
### ماشاو
از سال ۱۹۶۲ گواتمالا یکی از دریافت‌کنندگان اصلی کمک‌های ماشاو بوده‌است. ۶۰۰۰ بورسیه به متخصصان گواتمالایی در زمینه‌های بهداشت، آموزش، توسعه پایدار، نوآوری، کارآفرینی، امنیت عمومی و روزنامه‌نگاری و ارتباطات اعطا شده‌است.

پس از فوران آتشفشان فوئگو در سال ۲۰۱۸، اسرائیل بیش از ۳۵ خانه به خانواده‌های آسیب‌دیده اهدا کرد و تیمی از پزشکان اسرائیلی به منطقه اعزام نمود. در دوران همه‌گیری کووید-۱۹ اسرائیل ۵۰۰۰ دُز واکسن به گواتمالا اهدا کرد. در سال ۲۰۲۲ ماشاو مرکز نوسازی کشاورزی با فناوری اسرائیلی را در مدرسه کشاورزی ENCA در بارسناس، ویا نوئوا گشود.

### اسرائید
اسرائید سازمان مردم‌نهاد اسرائیلی است که در سال ۲۰۰۱ بنیان‌گذاری شد و در گواتمالا نیز کنش‌ور است. پس از فوران آتشفشان فوئگو در سال ۲۰۱۸، اسرائید یکی از نخستین تیم‌های بین‌المللی بود که به منطقه رسید و دو روز پس از فوران در محل حاضر شد. از آن زمان مأموریت اسرائید در گواتمالا بر برنامه‌ریزی بلندمدت متمرکز شده‌است.

### قهرمانان برای زندگی
قهرمانان برای زندگی (Heroes for Life) سازمان مردم‌نهادی است که در سال ۲۰۱۳ توسط سه افسر نیروهای دفاعی اسرائیل که هشت سال در یگان دووددوان (Duvdevan) خدمت کرده بودند بنیان‌گذاری شد. داوطلبان این سازمان اسرائیلی‌هایی هستند که دوره خدمت سربازی خود را به پایان رسانده‌اند. این سازمان از سال ۲۰۱۷ در گواتمالا کنش‌ور است.

## جامعه یهودی در گواتمالا
بر پایه برآورد سال ۲۰۲۱ نزدیک به ۱۰۰۰ یهودی در گواتمالا زندگی می‌کنند که بیشترشان ساکن گواتمالاسیتی هستند. کنیسه‌های ماگن داوید و شعاری بنیامین ارتدوکس و کنیسه عدات اسرائیل اصلاح‌گرا هستند.

## دیدارهای دولتی

چندین رئیس‌جمهور گواتمالا از اسرائیل دیدن کرده‌اند:
* در دسامبر ۲۰۱۲ رئیس‌جمهور گواتمالا برای نخستین بار از اسرائیل بازدید کرد.
* اوتو پرز مولینا در سال ۲۰۱۴ با سفر رسمی از اسرائیل دیدن کرد.
* جیمی مورالس در نوامبر ۲۰۱۶ از اسرائیل بازدید کرد و اعلام نمود که روابط دو کشور پس از ۶۰ سال همچنان «عالی» است. در جریان این دیدار مورالس با نخست‌وزیر نتانیاهو دیدار کرد و مجموعه‌ای از پیمان‌نامه‌های همکاری دوجانبه در زمینه کشاورزی، دانش، فناوری و امنیت امضا شد.

## شهرهای خواهرخوانده
شهر کفر سابا در اسرائیل و شهر گواتمالاسیتی از سال ۱۹۸۱ خواهرخوانده هستند. همچنین یکی از خیابان‌های محله کریات یووِل در اورشلیم به نام گواتمالا نام‌گذاری شده‌است و در شهر گواتمالا میدانی به نام دولت اسرائیل وجود دارد.

## جستارهای وابسته
* روابط خارجی اسرائیل
* گواتمالا
* اسرائیل

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* سفارت اسرائیل در گواتمالاسیتی
* ماشاو - آژانس همکاری بین‌المللی توسعه اسرائیل

رده:روابط دوجانبه اسرائیل
رده:روابط دوجانبه گواتمالا