سلاح انفجاری

**سلاح انفجاری** (به انگلیسی: Explosive weapon)، سلاحی است که از ماده منفجره برای انفجار یا تکه‌تکه شدن از نقطه انفجار استفاده می‌کند.

در رویه معمول کشورها، سلاح‌های انفجاری عموماً در اختیار ارتش هستند و در شرایط درگیری مسلحانه مورد استفاده قرار می‌گیرند و به ندرت برای اهداف پلیس داخلی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

وقتی سلاح‌های انفجاری آنطور که طراحی شده‌اند عمل نمی‌کنند، اغلب به صورت مهمات منفجر نشده باقی می‌مانند.

## طبقه‌بندی

سلاح‌های انفجاری را می‌توان بر اساس روش ساخت آنها به مهمات انفجاری و وسایل انفجاری دست‌ساز تقسیم کرد. انواع خاصی از مهمات انفجاری و بسیاری از وسایل انفجاری دست‌ساز گاهی اوقات تحت عنوان عمومی بمب نامیده می‌شوند.

انواع خاصی از سلاح‌های انفجاری ممکن است به عنوان سلاح‌های سبک طبقه‌بندی شوند (مانند نارنجک، نارنجک‌انداز، موشک‌انداز، موشک‌انداز ضدتانک هدایت‌شونده، سیستم‌های پدافند هوایی قابل حمل توسط نفر و خمپاره‌هایی با کالیبر کمتر از ۱۰۰ میلی‌متر). بسیاری از سلاح‌های انفجاری، مانند بمب‌های هوایی، موشک‌اندازهای چندگانه، توپخانه و خمپاره‌های بزرگتر، به‌عنوان سلاح‌های سنگین طبقه‌بندی می‌شوند.

## تأثیر بشردوستانه
در مخاصمات مسلحانه، قواعد کلی حقوق بین‌الملل بشردوستانه حاکم بر نحوهٔ ادارهٔ مخاصمات، در مورد استفاده از انواع سلاح‌های انفجاری به‌عنوان وسیله یا روش جنگی اعمال می‌شود.

در مجموع، پروتکل اصلاح‌شده دوم و پروتکل پنجم کنوانسیون سازمان ملل متحد در مورد برخی سلاح‌های متعارف، مسئولیتی را بر دوش کاربران سلاح‌های انفجاری قرار می‌دهد تا اطلاعات مربوط به استفاده از چنین سلاح‌هایی (از جمله محل استفاده و نوع و مقدار سلاح‌های مورد استفاده) را ثبت و نگهداری کنند، این اطلاعات را در اختیار طرف‌های کنترل‌کننده قلمرو که ممکن است تحت تأثیر مهمات عمل نکرده قرار گیرند، قرار دهند و به رفع این تهدید کمک کنند.

انواع خاصی از سلاح‌های انفجاری در معاهدات بین‌المللی ممنوع شده‌اند. اعلامیه سن پترزبورگ در سال ۱۸۶۸ استفاده از برخی پرتابه‌های انفجاری تفنگ را ممنوع می‌کند. این ممنوعیت به ممنوعیت مهمات منفجره تحت حقوق بین‌الملل بشردوستانه عرفی تبدیل شده است که برای همه کشورها الزام‌آور است. پیمان منع مین ۱۹۹۷ و کنوانسیون مهمات خوشه‌ای ۲۰۰۸ نیز انواع سلاح‌های انفجاری، مین‌های زمینی ضد نفر و مهمات خوشه‌ای را برای کشورهای عضو این پیمان‌ها ممنوع کرده‌اند.

دبیرکل سازمان ملل متحد نگرانی فزاینده‌ای را در مورد «تأثیر انسانی سلاح‌های انفجاری، به ویژه هنگامی که در مناطق پرجمعیت استفاده می‌شوند» ابراز کرده است. رئیس کمیته بین‌المللی صلیب سرخ، یاکوب کلنبرگر، خاطرنشان کرده است که «عملیات‌های کلیدی کمیته بین‌المللی صلیب سرخ در سال ۲۰۰۹ - در نوار غزه و سریلانکا - نمونه‌های بارزی از پیامدهای انسانی بالقوه ویرانگر عملیات نظامی انجام شده در مناطق پرجمعیت، به‌ویژه هنگامی که از سلاح‌های سنگین یا بسیار انفجاری استفاده می‌شود، ارائه داده است.»

طبق گزارش سازمان غیردولتی بریتانیایی «اقدام علیه خشونت مسلحانه» (AOAV)، هنگامی که سلاح‌های انفجاری در مناطق پرجمعیت (شهرها، روستاها، محله‌های مسکونی) استفاده می‌شوند، اکثریت قریب به اتفاق (۹۱٪ در سال ۲۰۱۲) تلفات مستقیم، غیرنظامیان هستند.

اقدام علیه خشونت مسلحانه همچنین افزایش چشمگیر استفاده از بمب‌گذاری انتحاری و مواد منفجره دست‌ساز را در سطح جهان نشان داده است. داده‌های آنها نشان داد که تعداد غیرنظامیانی که در اثر انفجار خودرو، بمب‌های انتحاری و سایر مواد منفجره دست‌ساز کشته یا زخمی شده‌اند، در سه سال منتهی به ۲۰۱۳، ۷۰٪ افزایش یافته است.

شبکه بین‌المللی سلاح‌های انفجاری (INEW)، که حاصل همکاری سازمان‌های مردم‌نهاد است، خواستار اقدام فوری برای جلوگیری از آسیب‌های انسانی ناشی از استفاده از سلاح‌های انفجاری در مناطق پرجمعیت شده است.

## جستارهای وابسته
* کنوانسیون مهمات خوشه‌ای
* حمله دوضرب
* رادار دریایی

## منابع

رده:جنگ‌افزار انفجاری
رده:سلاح‌های آتش‌زا