تولیو کامپانیولو

**جنتولیو کامپانیولو** (۲۶ اوت ۱۹۰۱–۳ فوریه ۱۹۸۳) دوچرخه‌سوار مسابقه‌ای ایتالیایی و مخترعی بود که سیخ کباب‌پزی سریع را به ثبت رساند و همچنین بنیانگذار شرکت قطعات دوچرخه کامپانیولو بود. کامپاگنولو همچنین بنیان‌گذار شرکت کامپانیولو بود، یکی از معتبرترین تولیدکنندگان قطعات دوچرخه در جهان، که به‌ویژه در میان دوچرخه‌سواران حرفه‌ای شهرت دارد. محصولات این شرکت، از دسته‌دنده‌ها تا توپی‌ها و سیستم‌های انتقال قدرت، به‌خاطر دقت مهندسی، دوام بالا، و طراحی زیباشناختی مورد تحسین قرار گرفته‌اند.

بسیاری از دوچرخه‌سواران حرفه‌ای از قطعات کامپانیولو استفاده کرده‌اند، از جمله فائوستو کوپی، جینو بارتالی، ادی مرکس (مرککس دوست صمیمی کامپانیولو بود و به نمادی نمادین از این شرکت تبدیل شد)، برنارد اینو، گرگ لوموند، میگل ایندوراین و فیلیپ گیلبرت.

## پیشینه
جنتولیویو کامپاگنولو در سال ۱۹۰۱ در شهر ویچنزا، ایتالیا، در خانواده‌ای از طبقه‌ی متوسط به دنیا آمد. علاقه‌ی او به اختراع و مهندسی از همان دوران کودکی شکل گرفت، زمانی که در فروشگاه ابزارآلات پدرش مشغول به کار بود. در این محیط، او با قطعات مکانیکی مختلف آشنا شد و نخستین تجربه‌های عملی و فنی خود را کسب کرد؛ تجربه‌هایی که بعدها پایه‌ی نوآوری‌ها و اختراعات او در زمینه‌ی دوچرخه‌سازی شد و مسیر حرفه‌ای او را شکل داد.

در سال ۱۹۲۲، جنتولیویو کامپاگنولو فعالیت خود را به عنوان دوچرخه‌سوار آماتور آغاز کرد. او با شور و اشتیاق فراوان در مسابقات گوناگون شرکت می‌کرد، از جمله جیرو دی لومباردیا، میلان–سان رمو و چند مرحله‌ی مقدماتی المپیک. این تجربه‌های ورزشی نه تنها توانایی‌های بدنی و استقامت او را بهبود بخشیدند، بلکه درک عملی و عمیق او از نیازهای فنی دوچرخه‌سواران را نیز شکل دادند. همین آگاهی عملی بعدها به او کمک کرد تا نوآوری‌های مهمی در طراحی و تولید قطعات دوچرخه ارائه دهد و مسیر او را به عنوان مخترعی تأثیرگذار در صنعت دوچرخه‌سازی هموار سازد.

در ۱۱ نوامبر ۱۹۲۷، در هوای یخبندان و برف، کامپانیولو در حالی که در دولومیت‌های ایتالیا مسابقه می‌داد، به دلیل اینکه نتوانست مهره چرخ را برای تعویض دنده باز کند، مسابقه را باخت. عنوان قهرمانی که در گردنه کروچه دان از دست رفت، کامپانیولو را تشویق کرد تا مکانیزم قفل چرخ با قابلیت جدا شدن سریع را توسعه دهد. این سیخ با قابلیت جدا شدن سریع، که امروزه نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد، امکان جدا کردن و اتصال سریع چرخ دوچرخه را فراهم می‌کند و اولین اختراع از اختراعات متعدد او در کارگاه پدرش در ویچنزا بود که به خاطر آن شناخته می‌شود.

## اختراعات
در طول زندگی خود، تولیو کامپاگنولو موفق شد برای مجموعه‌ای گسترده از اختراعات و طراحی‌ها ثبت اختراع و مالکیت صنعتی به‌دست آورد؛ برخی از این نوآوری‌ها حتی فراتر از حوزه‌ی دوچرخه و قطعات مرتبط با آن بودند. طراحی‌های او تأثیری عمیق و پایدار بر صنعت گذاشتند و در بسیاری موارد مورد تقلید سایر تولیدکنندگان قرار گرفتند. با این حال، مصرف‌کنندگان و ورزشکاران حرفه‌ای همواره نسخه‌های اصلی را به‌عنوان نمادی از اعتبار و تضمین کیفیت ترجیح می‌دادند و ارزش افزوده‌ای که از نوآوری و دقت تولید کامپاگنولو ناشی می‌شد را به رسمیت می‌شناختند.

در سال ۱۹۳۰، کامپاگنولو موفق شد مکانیزم اهرم بادامکی رهاسازی سریع را ثبت کند؛ نوآوری‌ای که به‌سرعت به استانداردی صنعتی در دوچرخه‌سازی بدل شد و تغییر بنیادینی در راحتی و کارایی تعویض چرخ‌ها ایجاد کرد. سه سال بعد، در سال ۱۹۳۳، نخستین توپی‌های رهاسازی سریع توسط شرکت او تولید شدند و به بازار عرضه گردیدند. در همان سال، کامپاگنولو اختراعات دیگری نیز ارائه کرد: توپی لغزنده و سیستم تعویض دنده با اهرم دوگانه که به میله‌های زین متصل می‌شد و با عملکرد پدال معکوس کار می‌کرد. این طراحی نوآورانه موجب شد که تعویض دنده‌ها سریع‌تر و دقیق‌تر انجام شود. در سال ۱۹۴۹، او این سیستم تعویض دنده پیشرفته را در نمایشگاه تجاری میلان معرفی کرد؛ اولین نمونه از دنده عقب مدرن با طراحی موازی‌گرای دو کابل که نقطه‌ی عطفی در تاریخ تجهیزات دوچرخه‌سواری به شمار می‌رود و مبنایی برای فناوری‌های مدرن بعدی شد.

کامپاگنولو در مهندسی مواد برای طراحی و ساخت قطعات دوچرخه نیز پیشگام بود. در سال ۱۹۶۱، او نخستین فردی شد که از ریخته‌گری کم‌فشار منیزیم برای تولید قطعات دوچرخه استفاده کرد؛ روشی نوآورانه که امکان ساخت قطعات سبک‌تر و در عین حال مقاوم‌تر را فراهم می‌کرد و مرزهای فناوری آن زمان را جابجا کرد. علاوه بر این، کامپاگنولو از آلیاژهای جدید آلومینیوم و فلز تیتانیوم بهره گرفت؛ موادی که در آن زمان هنوز در صنعت دوچرخه‌سازی به طور گسترده به کار نمی‌رفتند، اما به او امکان می‌داد قطعاتی بسازد که هم عملکردی بهتر و هم وزن کمتری داشتند.

در سال ۱۹۶۶، او اختراع دیگری را به ثبت رساند: در بازکن خود-مرکزکننده بطری شراب؛ ابزاری با طراحی دقیق و عملکرد مکانیکی بی‌نقص که نشان‌دهنده‌ی علاقه و توانایی او در مهندسی فراتر از حوزه‌ی دوچرخه‌سازی بود. این اختراع گواهی است بر ذهن خلاق و مهندسی دقیق کامپاگنولو، که توانست دانش فنی خود را در زمینه‌های مختلف عملی و کاربردی به کار گیرد.

## میراث
جنتولیویو کامپاگنولو در سال ۱۹۸۳ درگذشت، اندکی پس از معرفی مجموعه قطعات پنجاهمین سالگرد شرکتش. این مجموعه ویژه عمدتاً از آلومینیوم مرغوب ساخته شده بود و با قطعاتی به رنگ طلایی تزئین شده بود تا از تولیدات معمول شرکت متمایز گردد و به‌عنوان نسخه‌ای یادبود و نمادی از تاریخ و اعتبار برند کامپاگنولو شناخته شود. در همان سال، قطعه شماره ۰۰۰۲ این مجموعه در یک دیدار خصوصی به پاپ ژان پل دوم اهدا شد؛ مراسمی که با حضور گروهی از دوچرخه‌سواران و علاقه‌مندان ایتالیایی برگزار گردید و به شکلی نمادین، هم نوآوری‌های فنی کامپاگنولو و هم جایگاه او در تاریخ دوچرخه‌سواری را گرامی داشت. این اقدام نه تنها ارج نهادن به میراث او بود، بلکه پیوندی میان تکنولوژی، هنر و فرهنگ دوچرخه‌سواری در ایتالیا ایجاد کرد.

برای بزرگداشت هشتادمین سال تأسیس شرکت کامپانیولو، مجموعه‌ای ویژه نیز تولید شد.

## در فرهنگ عامه
«تولیو» نام یک آهنگ بی‌کلام از آلن هولدزورث، گیتاریست جاز فیوژن، از آلبوم استودیویی او *با نام «منطقهٔ کلاه سخت»* در سال ۱۹۹۳ است. هولدزورث خود از علاقه‌مندان به دوچرخه‌سواری بود.

## منابع
رده:درگذشتگان ۱۹۸۳ (میلادی)
رده:دوچرخه‌سواران مرد اهل ایتالیا
رده:زادگان ۱۹۰۱ (میلادی)