کارخانه آب شیرین کن اردن

**کارخانه آب شیرین کن اردن** (به ) یک کارخانه نمک‌زدایی آب دریا در شهر عقبه در اردن است. این تأسیسات توسط دولت اردن در حال توسعه است و هدف آن کاهش کسری آب در این کشور است. پیشنهادهای قرارداد مهندسی، تدارکات و ساخت (EPC) آگهی شد. در ژوئن ۲۰۲۱، سیزده کنسرسیوم بین‌المللی پاسخ دادند و پنج مورد از آنها برای پیشرفت به مرحله بعدی مناقصه در فهرست نهایی قرار گرفتند. ساخت کارخانه نمک‌زدایی تقریباً ۱ میلیارد دلار آمریکا بودجه‌بندی شده است و انتظار می‌رود تقریباً پنج سال طول بکشد. در ژانویه ۲۰۲۵، کنسرسیومی به رهبری مریدیام و سوئز یک قرارداد بزرگ را با دولت اردن به دست آورد و یک قرارداد امتیاز ۳۰ ساله برای توسعه دومین کارخانه نمک‌زدایی بزرگ جهان و یک شبکه خط لوله ۴۴۵ کیلومتری برای تأمین آب شهرهای عمان و عقبه امضا کرد.

کارخانهٔ اسمز معکوس با ظرفیت روزانهٔ ۸۵۱٬۰۰۰ متر مکعب طراحی شده است و پس از تکمیل، پیش‌بینی می‌شود آب آشامیدنی مورد نیاز ۳ میلیون نفر را تأمین کند؛ معادل ۴۰ درصد از تقاضای آب شرب کشور. این پروژهٔ ۴ میلیارد یورویی با حمایت مشترک «شرکت مالی توسعهٔ بین‌المللی ایالات متحده» (DFC)، «آژانس توسعهٔ بین‌المللی ایالات متحده» (USAID) در امان، «اتحادیهٔ اروپا» و چندین نهاد مالی بین‌المللی اجرا می‌شود. به همین دلیل، تأمین مالی پروژه مطابق با استانداردهای سخت‌گیرانهٔ زیست‌محیطی و اجتماعی انجام می‌گیرد. برای جبران نیازهای انرژی، یک نیروگاه خورشیدی با ظرفیت ۷۲۴ گیگاوات‌ساعت در سال احداث خواهد شد که با تعهدات پایداری پروژه هم‌راستا است.

## مکان
این کارخانه نمک‌زدایی در شهر ساحلی عقبه، در استان عقبه، در سواحل خلیج عقبه، بخشی از دریای سرخ، در منتهی‌الیه جنوب اردن واقع خواهد شد. عقبه، تنها شهر ساحلی اردن، تقریباً  فاصله دارد. جنوب عمان، پایتخت و بزرگ‌ترین شهر کشور.

## نمای کلی
پادشاهی اردن با جمعیتی حدود ۱۰ میلیون نفر، یکی از کشورهایی است که با شدیدترین بحران‌های کم‌آبی در جهان مواجه است. تا سپتامبر ۲۰۲۱، نیاز سالانهٔ این کشور به آب آشامیدنی حدود ۱٬۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ متر مکعب (معادل ۱٫۳×۱۰¹² لیتر) برآورد شده بود، در حالی که در آن زمان تنها بین ۸۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تا ۹۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ متر مکعب (۸٫۵×۱۰¹¹ تا ۹٫۰×۱۰¹¹ لیتر) آب در دسترس بود. این کمبود به عواملی چون بارندگی ضعیف، تغییرات اقلیمی، رشد سریع جمعیت و ورود گستردهٔ پناهجویان نسبت داده شده است.

برای کاهش کمبود آب، دولت اردن در سال ۲۰۱۷ یک کارخانهٔ آب‌شیرین‌کن را افتتاح کرد که با نام «کارخانهٔ آب‌شیرین‌کن عقبه» شناخته می‌شود. این تأسیسات سالانه حدود ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ متر مکعب (۵٫۰×۱۰⁹ لیتر) آب آشامیدنی تولید می‌کند که در مناطق مسکونی، صنعتی و کشاورزی منطقهٔ عقبه توزیع می‌شود. در همان زمان، پروژه‌ای بزرگ‌تر با عنوان «طرح انتقال آب از دریای سرخ به دریای مرده» در دست برنامه‌ریزی بود؛ طرحی مشترک میان اسرائیل، اردن و تشکیلات خودگردان فلسطین که هدف آن مقابله با بحران آب و احیای زیست‌محیطی دریای مرده بود.

در ژوئن ۲۰۲۱، پس از سال‌ها تأخیر و عدم تعهد سایر ذینفعان، دولت اردن پروژه RSDSC را رها کرد و بر روی این پروژه کارخانه نمک‌زدایی تمرکز کرد. آب دریا از دریای سرخ استخراج شده و از طریق خطوط لوله ورودی به یک کارخانه نمک‌زدایی در عقبه منتقل خواهد شد. آب تصفیه شده از طریق خط لوله به عمان و نقاط شمالی پمپ می‌شود. آب نمک خروجی نیز از طریق یک خط لوله تخلیه به شمال منتقل شده و به دریای مرده که سطح آن در سال‌های اخیر رو به کاهش بوده است، ریخته می‌شود.

## ملاحظات دیگر
آب شور (براین) که به دریای مرده پمپاژ می‌شود، قرار است به راه‌اندازی یک نیروگاه برق‌آبی کمک کند؛ به این صورت که در مسیر انتقال آن، ژنراتورهای برق نصب خواهند شد. این ابتکار بخشی از تلاش‌ها برای بهره‌برداری پایدار از منابع آبی و تولید انرژی تجدیدپذیر در منطقه است و می‌تواند نقش مهمی در کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و تقویت زیرساخت‌های انرژی ایفا کند.

تا زمانی که کارخانهٔ آب‌شیرین‌کن جدید اردن به مرحلهٔ بهره‌برداری تجاری برسد، این کشور همچنان سالانه حدود ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ متر مکعب (۱٫۰×۱۰¹¹ لیتر) آب آشامیدنی از اسرائیل خریداری می‌کند. این خرید بر اساس توافق‌نامه‌های صلح پیشین میان دو کشور انجام می‌شود و بخشی از راهبرد تأمین آب اردن در شرایط کم‌آبی شدید به‌شمار می‌آید.

## جستارهای وابسته
* نمک‌زدایی

## منابع

رده:آب در اردن
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در اردن
رده:عقبه
رده:قاب نقشه جعبه اطلاعات بدون شناسه مرتبط OSM در ویکی‌داده
رده:مختصات در ویکی‌داده
رده:مدیریت منابع آب