اقتصاد جمهوری ویتنام

[چپ|بندانگشتی|348x348پیکسل|فعالیت اقتصادی ویتنام جنوبی، ۱۹۷۲ (منبع: [سیا)]]
جمهوری ویتنام (ویتنام جنوبی) اقتصاد بازار آزاد داشت که عمدتاً مبتنی بر خدمات، کشاورزی و کمک‌های ایالات متحده بود. اگرچه رسماً یک اقتصاد بازار آزاد بود، اما توسعه اقتصادی عمدتاً مبتنی بر برنامه‌های اقتصادی پنج ساله یا چهار ساله بود. اقتصاد آن در ده سال اول پایدار ماند، سپس به دلیل تشدید جنگ ویتنام که منجر به رشد اقتصادی ناپایدار، کسری بودجه بالای دولت، تورم بالا و کسری تجاری شد، با مشکلاتی روبرو شد. دولت ویتنام جنوبی دو بار اصلاحات ارضی را انجام داد. ایالات متحده از طریق کمک‌های اقتصادی و فنی و تجارت نقش مهمی در این اقتصاد ایفا کرد.

## ساختار
### کشاورزی و ماهیگیری
کشاورزی حدود ۳۰ درصد از تولید اقتصادی ویتنام جنوبی را تشکیل می‌داد، سهمی که در طول سال‌ها تغییر قابل توجهی نداشت. کشاورزی ویتنام جنوبی در مجموع حدود ۶ میلیون هکتار مساحت داشت که بیشتر در مناطق جنوبی (دلتای رودخانه مکونگ و تقریباً جایی که اکنون منطقه جنوب شرقی است) بود، در حالی که ارتفاعات مرکزی مناطق کشت کمی داشت (به نقشه مراجعه کنید). سایر مناطق کشاورزی قابل توجه، زمین‌های پست در امتداد ساحل در شمال ویتنام جنوبی (ویتنام مرکزی شامل استان‌های هوئه، استان کوانگ نام، استان بین دین) بودند. مهم‌ترین محصولات کشاورزی برنج، کائوچو، قهوه و چای، میوه و سبزیجات بودند.

### صنعت
چپ|بندانگشتی|کارخانه کاغذسازی آنهائو، ۱۹۶۱
ویتنام جنوبی بخش صنعتی کوچکی داشت و از این نظر از سایر کشورهای منطقه بسیار عقب مانده بود. تولید در طول ۲۰ سال موجودیت این کشور ۲٫۵ تا ۳ برابر افزایش یافت، اما سهم آن در کل تولید ناخالص داخلی تنها حدود ۱۰ درصد باقی ماند، حتی در برخی سال‌ها به ۶ درصد کاهش یافت، در حالی که اقتصاد تحت سلطه بخش‌های قوی کشاورزی و خدمات بود. صنعت به شدت در سایگون، بین هوآ و گیا دونه متمرکز بود، به طوری که این سه شهر ۸۵ درصد از شرکت‌های صنعتی و ۹۰ درصد از تولیدات تولیدی را تشکیل می‌دادند، و برخی صنایع در شهرهای دیگر مانند وونگ تائو و دانانگ قرار داشتند. تولید صنعتی به شدت به نهاده‌های وارداتی (برخی به عنوان بخشی از برنامه‌های کمکی) وابسته بود و بیشتر به سمت بازارهای محلی گرایش داشت، در حالی که صادرات تحت سلطه محصولات کشاورزی و دریایی بود.

هنگام تأسیس جمهوری، چند تأسیسات صنعتی از دوره استعمار فرانسه باقی مانده بود، از جمله برخی کارخانه‌های دخانیات، نوشیدنی‌ها و الکل، دو کارخانه فرآوری شکر (Hiệp Hòa و Khánh Hội)، چند کارخانه ماشین‌آلات و کارخانه‌های فرآوری لاستیک میشلن. برخی از مشاغل صنعتی توسط چینی‌های محلی اداره می‌شد، از جمله نساجی، فرآوری مواد غذایی، در حالی که مردم محلی ویتنامی فقط فعالیت‌های صنعتی در حد کارگاه داشتند. صنعت ویتنام جنوبی از مهاجرت صنعتگران از ویتنام شمالی که با خود سرمایه و فناوری آورده بودند، بهره‌مند شد که با عملیات گذرگاه به سوی آزادی در سال ۱۹۵۴ آغاز شد.

صنایع غذایی و نساجی تا سال ۱۹۶۷ به بزرگ‌ترین صنایع تبدیل شدند، هر دو سرمایه خود را ده برابر افزایش داده و هر کدام بیش از ۱۷۰۰۰ کارگر را استخدام کردند. سایر صنایع مهم شامل کاغذ، لاستیک، مواد شیمیایی اساسی و سیمان بودند. پس از سال ۱۹۶۵، صنعت از تشدید جنگ و افزایش ورود کالاهای مصرفی آمریکایی آسیب دید. برخی از صنایع توانستند به رشد سریع خود ادامه دهند، از جمله فرآوری مواد غذایی، فرآوری چوب، مصالح ساختمانی و فلزات.

صنعت ویتنام جنوبی از خروج نیروهای خارجی در اوایل دهه ۱۹۷۰ آسیب دید که منجر به کاهش قابل توجه تقاضا شد. تولید صنعتی در سال ۱۹۷۲، ۵ درصد و در سال‌های ۱۹۷۳ و ۱۹۷۴، بیش از ۲۰ درصد کاهش یافت. تا سال ۱۹۷۳، فرآوری مواد غذایی از نظر تولید، بزرگ‌ترین صنعت بود (تقریباً نیمی از کل تولید صنعتی ۴۴۸ میلیارد دونگ)، و پس از آن نساجی (حدود ۱/۵ کل تولید، اما بزرگ‌ترین کارفرما با ۳۲۴۸۹ نفر از ۱۱۱۹۶۴ کارگر) و مواد شیمیایی (۱/۱۰) (از نظر سرمایه، برق بزرگ‌ترین صنعت بود) قرار داشتند.

### خدمات
در طول ۲۰ سال موجودیت ویتنام جنوبی، سهم خدمات در اقتصاد از حدود ۴۵ درصد به ۵۰ تا ۶۰ درصد افزایش یافت.

## مراحل رشد
چپ|بندانگشتی|300x300پیکسل|رشد سالانه تولید ناخالص داخلی جمهوری ویتنام
تولید ناخالص داخلی ویتنام شمالی و جنوبی (واحد: میلیارد دلار آمریکا، قیمت سال ۲۰۱۵).

سرانه تولید ناخالص داخلی ویتنام شمالی و جنوبی (واحد: دلار آمریکا)

### قبل از ۱۹۶۵
دوره پیش از ۱۹۶۵ شاهد نرخ رشد تولید ناخالص داخلی نسبتاً سریع اقتصاد ویتنام جنوبی، همراه با افزایش معقول شاخص قیمت مصرف‌کننده بود. بودجه دولتی جمهوری ویتنام در مراحل اولیه مازاد داشت، اما از سال ۱۹۶۱ به زودی به کسری تبدیل شد. سرمایه‌گذاری همچنان قوی باقی ماند، صنعت و کشاورزی عموماً نرخ رشد بالایی را حفظ کردند. در سال ۱۹۵۵، دولت نگو دینه دیم، بانک ملی و دفتر مبادلات ارزی را تأسیس کرد، ارز جدیدی را جایگزین پیاستر هندوچینی فرانسه کرد و نرخ ارز دونگ در برابر دلار آمریکا را ۳۵ به ۱ تعیین کرد. اصلاحات ارضی انجام شد و تا سال ۱۹۶۰ ادامه یافت. زمین‌های بلااستفاده تصرف و بین کشاورزان توزیع مجدد شد. مالکیت زمین به ۱ کیلومتر مربع برای هر نفر محدود شد، منطقه چپ این محدوده مالکیت باید به دولت فروخته می‌شد و دولت به نوبه خود زمین‌ها را به دهقانان مورد نیاز می‌فروخت. دهقانان و مالکان زمین باید قرارداد استفاده از زمین را امضا می‌کردند که طبق آن اجاره زمین یک ماده اجباری بود. این سلسله تغییرات در شکل زمین‌ها منجر به مالکیت دو سوم زمین‌های ویتنام جنوبی به مالکان ثروتمند زمین شد؛ بنابراین، دولت نگوین وان تیو اصلاحات ارضی را برای تغییر این وضعیت دوباره اجرا کرد. در سال ۱۹۵۶، جمهوری ویتنام قانون اساسی را تصویب کرد که در آن تأسیس و نقش شورای اقتصاد ملی مشخص شد. این شورا به ریاست معاون رئیس‌جمهور جمهوری ویتنام اداره می‌شد. در همان سال، این کشور به صندوق بین‌المللی پول (IMF) پیوست. در مارس ۱۹۵۷، نگو دین دیم اعلامیه ریاست جمهوری اول را اعلام کرد و خواستار سرمایه‌گذاری خصوصی خارجی و داخلی و تعهد به حمایت دولتی از منافع سرمایه‌گذاران و همچنین سیاست‌های تشویق سرمایه‌گذاری (نرخ‌های مالیاتی ترجیحی، اجاره زمین، مالیات بر درآمد …) شد.

دولت نگو دینه دینم سیاست صنعتی‌سازی صادرات‌محور را برای جایگزینی کالاهای وارداتی اجرا کرد و سیاست حمایت از تولیدات داخلی را برقرار نمود، موانع تعرفه‌ای و غیرتعرفه‌ای برای حمایت از مشاغل صنایع سبک ایجاد شد. نتیجه این سیاست، تأسیس اولین کارخانه کاغذ ویتنام، کارخانه کاغذ آن هائو (۱۹۶۱) در بین هوا بود که ۳۰ تا ۴۰ درصد از تقاضای داخلی کاغذ را تأمین می‌کرد. واردات ماشین‌آلات، تجهیزات، فلزات - عوامل ورودی صنایع حمایت‌شده - در اولویت قرار گرفت، در عین حال، صادرات از اقدامات تشویقی با چندین کالای صادراتی که توسط شرکت‌های تابعه دولتی دریافت شده بود، برخوردار شد. نرخ ارز به نفع صادرات تنظیم شد. صادرات این کشور در سال‌های ۱۹۵۵–۱۹۶۵ به موفقیت‌های خوبی دست یافت. دولت نقش خود را در توسعه اقتصادی از طریق برنامه‌های اقتصادی پنج ساله از سال ۱۹۵۷ تا ۱۹۶۲ ایفا کرد.

## منابع

* وونگ، کوان هوانگ (۲۰۱۰)، *بازارهای مالی در اقتصاد در حال گذار ویتنام: حقایق، بینش‌ها، پیامدها*، VDM Verlag، 66123 Saarbrücken، آلمان، فوریه.
* Đặng Phong (2004)، *Kinh tế Miền Nam Việt nam thời kỳ ۱۹۵۵–۱۹۷۵*، Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội، ۲.
* داگلاس سی. دیسی (۱۹۸۶)، *کمک‌های خارجی، جنگ و توسعه اقتصادی: ویتنام جنوبی، ۱۹۵۵–۱۹۷۵* ، انتشارات دانشگاه کمبریج.
* Trần Văn Thọ chủ biên (2000)، *Kinh tế Việt Nam 1955 - 2000: Tính toán mới, phân tích mới,* Nhà xuất bản kê Thốàng.
* Ngân hàng Quốc gia Việt Nam (1974)، *Kinh tế niên báo* , Sài Gòn.
رده:اقتصاد بر پایه کشور پیشین
رده:تاریخ اقتصاد ویتنام
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:ویتنام جنوبی