دهمین قربانی

***دهمین قربانی*** () فیلمی علمی تخیلی محصول سال ۱۹۶۵ به کارگردانی و نویسندگی مشترک الیو پتری است که در آن مارچلو ماسترویانی، اورسولا آندرس، السا مارتینلی و سالوو راندون بازی می‌کنند. این فیلم که محصول مشترک بین‌المللی ایتالیا و فرانسه است، بر اساس داستان کوتاه «قربانی هفتم» نوشته رابرت شکلی در سال ۱۹۵۳ ساخته شده است.

داستان فیلم که در سال ۲۰۷۹ و پس از جنگ جهانی سوم اتفاق می‌افتد، بر برنامه‌ای تحت حمایت دولت به نام «شکار بزرگ» تمرکز دارد که در آن شرکت‌کنندگانی از سراسر جهان به عنوان «شکارچی» و «قربانی» در نبردهای دو نفره تا پای مرگ شرکت می‌کنند تا از جنگ‌های جمعی جلوگیری شود. داستان، کارولین مردیت (آندرس) و مارچلو پولتی (ماسترویانی) دو شرکت‌کنندهٔ کهنه‌کار «شکار بزرگ» را دنبال می‌کند که به ترتیب نقش شکارچی و قربانی را برای چنین رویارویی‌ای بر عهده می‌گیرند، رویارویی‌ای که با عشق نوپایشان پیچیده می‌شود. *«دهمین قربانی»* مانند دیگر فیلم‌های پتری، اثری طنزآمیز اجتماعی-سیاسی است، در عین حال مضامین علمی تخیلی را با قراردادهای ژانر *[[کمدی ایتالیایی]]* ترکیب می‌کند. 

پس از اکران، *فیلم «دهمین قربانی»* در ایتالیا پایین‌تر از انتظارات عمل کرد و نقدهای متفاوتی از منتقدان دریافت کرد.  در دهه‌های پس از انتشار اولیه، این فیلم طرفداران زیادی پیدا کرده است و تصاویر آن در فیلم‌های دیگر، به ویژه مجموعه فیلم‌های *«آستین پاورز»*، مورد اشاره یا تقلید قرار گرفته است. همچنین به عنوان پیشگام آثاری که مبارزات تلویزیونی تا سر حد مرگ را به تصویر می‌کشند، مانند *[[سه‌گانه بازی‌های گرسنگی|«بازی‌های گرسنگی»]]* در نظر گرفته می‌شود. رمانی از این فیلم، نوشتهٔ شِکلی، در سال ۱۹۶۶ منتشر شد، و پس از آن دو دنباله، *«قربانی نخست»* و *«شکارچی/قربانی»* به ترتیب در سال‌های ۱۹۸۷ و ۱۹۸۸ منتشر شدند. اگرچه تلاش‌های متعددی برای بازسازی *«دهمین قربانی»* اعلام شده است، اما هیچ‌کدام وارد مرحله تولید نشده‌اند.

## طرح
در قرن بیست و یکم، جنگ جهانی سوم به تازگی پایان یافته است. برای جلوگیری از جنگ چهارم احتمالی، به کسانی که گرایش‌های خشونت‌آمیز دارند، فرصتی داده می‌شود تا در «شکار بزرگ»، محبوب‌ترین شکل سرگرمی جهان، شرکت کنند. این رویداد، شرکت‌کنندگانی را که به دنبال شهرت و ثروت هستند، جذب می‌کند. این مسابقه شامل ده دور است که هر شرکت‌کننده پنج دور را به عنوان شکارچی و پنج دور را به عنوان قربانی تجربه می‌کند. آخرین نفری که پس از ده دور زنده می‌ماند، بسیار ثروتمند می‌شود و می‌تواند بازنشسته شود.

کارولین مردیت، به عنوان قربانی، نهمین قتل خود را انجام داده و نفر بعدی در جستجوی دهمین قتل است. مردیت که مشتاق به حداکثر رساندن سود مالی خود است، با جلب حمایت مالی قابل توجهی از شرکت چای مینگ، قصد دارد یک قتل بی‌نقص را در مقابل دوربین‌ها انجام دهد. مارچلو پولتی به عنوان قربانی انتخاب می‌شود؛ با این حال، جوایز او از شش قتل قبلاً توسط معشوقه‌اش، اولگا، و همسر سابقش، لیدیا، خرج شده است.

کارولین برای اجرای نقشه‌اش به رم سفر می‌کند و نقش خبرنگاری را بر عهده می‌گیرد که برای مطالعهٔ دغدغه‌های جنسی مردان ایتالیایی منصوب شده است. او درخواست مصاحبه با مارچلو در معبد ونوس را می‌کند. مارچلو که به چیزی مشکوک شده، نقشه می‌کشد که کارولین در مقابل دوربین‌های یک شرکت تلویزیونی رقیب مورد حملهٔ یک کروکودیل قرار گیرد، اما او موفق به فرار می‌شود. کارولین بعداً مارچلو را به ساحل می‌فریبد و او را به عشق خود متقاعد می‌کند. پس از بی‌هوش کردن مارچلو، او را به معبد ونوس بازمی‌گرداند.

در یک چرخش دراماتیک، کارولین در پخش زنده تلویزیونی به مارچلو شلیک می‌کند، اما متوجه می‌شود که او اسلحه را با فشنگ‌های مشقی پر کرده است. مارچلو با شلیک به او تلافی می‌کند، اما زره ضد گلوله‌اش او را نجات می‌دهد. مارچلو و کارولین تصمیم می‌گیرند از شکار بزرگ فرار کنند و سوار هواپیما شوند و در نهایت تصمیم به ازدواج می‌گیرند. فیلم با بارش گل توسط خلبان به پایان می‌رسد.

## تفاوت‌ها با داستان اصلی
داستان کوتاه اصلی از دیدگاه مردی نوشته شده بود که به دنبال هفتمین هدف خود، یک زن، است، در حالی که در فیلم، زن شکارچی است. مرد، زن را ظاهراً بی‌دفاع در کافه‌ای می‌بیند. زن در صحبت با مرد، به او می‌گوید که در این بازی تازه‌کار است اما نتوانسته هدف خود را بکشد و اکنون انتظار مرگ دارد. شکارچی، مانند فیلم، عاشق قربانی خود می‌شود و سرانجام هویت خود را فاش می‌کند. زن، قربانی را فریب داده است؛ به او شلیک می‌کند و به جمع «ده‌ها نفر» می‌پیوندد.

## تولید
پتری، خوانندهٔ مشتاق داستان‌های علمی تخیلی، در سال ۱۹۶۱ کار بر روی اقتباسی از داستان شکلی را آغاز کرد؛ کارلو پونتی، تهیه‌کننده، به دلیل مشارکت ماسترویانی، به این پروژه پیوست. فیلمنامه‌نویسان مختلفی، از جمله سوسو چکی دامیکو، نیت موناستر و ارنستو گاستالدی، بدون دریافت نام و نشان روی پرده، با درجات مختلف روی فیلمنامه کار کردند. عدم علاقهٔ پونتی به ژانر علمی تخیلی منجر به آن شد که برخلاف میل پتری، عناصر کمدی بیشتری را در داستان بگنجاند، از جمله تغییر پایان بدبینانه و اصلی آن. فیلمبرداری با حمایت مالی متعلق به جوزف ای. لوین، عمدتاً از ژوئن تا سپتامبر ۱۹۶۴ در رم و شهر نیویورک انجام شد. پتری که در اوج جنبش هنر پاپ در ایتالیا تولید شد، در پی خلق تصویری از آینده بود که تصاویر آن سبک را با سازه‌های معماری باستانی و مدرن رم، مانند کولوسئوم و منطقهٔ یورو، در کنار هم قرار دهد. 

## انتشار
*دهمین قربانی* در ۳ دسامبر ۱۹۶۵ در ایتالیا اکران شد.  این فیلم پس از اکران در سینماها، کمی بیش از ۶۲۰ میلیون *[[لیره ایتالیا|لیر]]* در ایتالیا فروش داشت.  این فیلم در ۱۰ فوریه ۱۹۶۷ در فرانسه اکران شد.

*فیلم «قربانی دهم»* در اواخر دسامبر ۱۹۶۵ در خارج از کشور، از جمله در ایالات متحده و کانادا، توزیع شد. 

## پذیرش
در سایت جمع‌آوری نقد راتن تومیتوز، این فیلم بر اساس ۱۰ نقد، امتیاز ۸۰٪ را کسب کرده است که میانگین امتیاز آن ۷٫۳۵/۱۰ است. در نقدهای معاصر، از جلوه‌های بصری فیلم تمجید کرد، اما اظهار داشت که "فیلم هرگز آنطور که باید سرگرم‌کننده نیست، احتمالاً به دلیل دوبله نسبتاً کسل‌کننده و احتمالاً به این دلیل که زوایای دوربین خلاقانه نمی‌توانند کاملاً کاستی‌های روایت را جبران کنند." بازلی کرادر از *[[نیویورک تایمز]]* به "طرح داستانی به‌شدت تخیلی" اشاره کرد، اما فیلم را به‌طور کلی "یک تمرین هوشمندانه اما آشکارا خودآگاهانه" اعلام کرد… این هوشمندی آنقدر مصرانه است که خیلی زود بیش از حد و پوچ می‌شود و بازی طنز بیش از حد بامزه و بیش از حد کسل‌کننده می‌شود." *[[ورایتی]]* این فیلم را برتر از *[[آلفاویل (فیلم)]]* ژان لوک گدار دانست و هم از ماسترویانی و آندرس و هم از السا مارتینلی و ماسیمو سراتو تمجید کرد.  این نقد همچنین به فیلم‌برداری جیانی دی ونانزو اشاره کرد.  ریچارد ال. کو از *[[واشینگتن پست|واشنگتن پست]]* نوشت که فیلم «به آن اندازه که محتوای فیلم وعده می‌دهد، دقیق و منسجم نیست» و دریافت که الیو پتری، کارگردان فیلم، «لحن دقیق و منسجمی را که چنین محتوای داستانی می‌طلبد، پیدا نکرده است. نتیجه به طرز عجیبی بی‌روح است.» آلگیس بودریس از *مجله علمی تخیلی گلکسی،* رمان‌نویسی شکلی را «یک رمان تعقیب و گریز نسبتاً خوب» توصیف کرد که با این وجود، خوانندگان را ناامید خواهد کرد، چه آنها نسخه ادبی طنز و نمادگرایی ایتالیایی فیلم را بخواهند و چه «فوتورامای ترسناک قتل غیرعمد قانونی» که روی جلد کتاب وعده داده شده بود.

## میراث
نیک چن از موسسه فیلم بریتانیا، *فیلم دهمین قربانی* را یک فیلم کالت توصیف کرد. این فیلم بر فیلم‌های بعدی مانند *[[آستین پاورز: جاسوسی که مرا تکان داد|آستین پاورز: جاسوسی که مرا تکه‌تکه کرد]]* (۱۹۹۹) تأثیر گذاشت. در تفسیر صوتی فیلم، جی روچ، کارگردان، اشاره می‌کند که یک سکانس «با الهام از دهمین قربانی» ساخته شده است، که بازیگر مایک مایرز در پاسخ می‌گوید که «از آن دزدیده شده است».

همچنین این اولین فیلمی بود که تم بازی مرگ در تلویزیون واقع‌نما را به نمایش گذاشت، که بعداً در آثار دیگری مانند *[[نبرد سلطنتی (رمان)|بتل رویال]]*، *سری ۷: مدعیان* و *[[سه‌گانه بازی‌های گرسنگی|بازی‌های گرسنگی]]* مورد استفاده قرار گرفت.
* آدمکش (بازی)
* *[[نبرد سلطنتی (فیلم)|نبرد رویال]]*
* *[[سه‌گانه بازی‌های گرسنگی|بازی‌های گرسنگی]]*
* *[[خطرناک‌ترین شکار|خطرناک‌ترین بازی]]*
* ''مرد فراری'' (فیلم)
* *فصل ۷: مدعیان*
* ''مسابقات'' (فیلم)

## منابع

## برای مطالعهٔ بیشتر
*  Pdf.

## پیوند به بیرون

* 

رده:آثار موسیقی پیرو پیچونی
رده:اقتباس‌ها از آثار رابرت شکلی
رده:شکار در فیلم
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:فیلم با ۲ تاریخ اکران
رده:فیلم‌ها به کارگردانی الیو پتری
رده:فیلم‌های ۱۹۶۵ (میلادی)
رده:فیلم‌های ایتالیایی دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های ایتالیایی‌زبان دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های تعقیب و گریزی دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های دارای تصاویر زنان مسلح
رده:فیلم‌های درباره بازی‌های مرگ
رده:فیلم‌های علمی–تخیلی ایتالیا
رده:فیلم‌های علمی–تخیلی فرانسه