آلکسی خومیاکوف

**آلکسی استپانوویچ خومیاکوف** (۱۳ مه ۱۸۰۴ – ۵ اکتبر ۱۸۶۰) فیلسوف، الهی‌دان، شاعر و هنرمند آماتور روسی با گرایش‌های انسان‌گرایانه و از پیشگامان ملی‌گرایی روسی بود. او همراه با ایوان کیریفسکی جنبش «اسلاودوستی» (اسلاوفیلی) را بنیان گذاشت و به یکی از برجسته‌ترین نظریه‌پردازان آن تبدیل شد.

خومیاکوف در مسکو و در خانواده‌ای اشرافی، نجیب‌زاده و ثروتمند به دنیا آمد، در دورانی که متعلق به عصر پتر کبیر بود؛ عصری که هنوز روسیه دستخوش دگرگونی‌ها و تحولات بعدی نشده بود. در آن زمان، فرهنگ تنها در انحصار قشر خاصی از جامعه قرار داشت، و همین امر به‌طور طبیعی این امکان را برای خمیاکوف فراهم آورد تا در دانشگاه مسکو به تحصیل ریاضیات و علوم طبیعی بپردازد. مدتی در سواره‌نظام خدمت کرد، اما در سال ۱۸۲۵ از خدمت کناره گرفت و به اروپای غربی سفر کرد. سپس در سال ۱۸۲۸ بار دیگر به ارتش بازگشت تا در آزادسازی «مسیحیان بالکان از سلطهٔ ترکان» مشارکت کند. پس از انجام این مأموریت، به املاک خود در لیپتسک بازگشت. خومیاکوف اصلاح‌طلبی بود که همواره خواهان اصلاحات اجتماعی بود. او نسبت به شرایط دشوار و طاقت‌فرسایی که دهقانان در آن زندگی می‌کردند، بسیار حساس بود و تلاش می‌کرد به آنان یاری رساند؛ از جمله با آموزش اصول اولیهٔ پزشکی و کشاورزی. او برای لغو تنبیه بدنی، مجازات اعدام و نیز الغای نظام رعیتی مبارزه کرد، و برای نشان دادن عمق پایبندی‌اش به عقاید خود، بردگان املاک خویش را آزاد ساخت.

از نظر دینی گرایش محافظه‌کارانه داشت و از رهبران جنبش ملی‌گرای اسلاو به‌شمار می‌رفت؛ جنبشی که با کاتولیک‌گرایی، پروتستانتیسم و به‌طور کلی با غرب سر ستیز داشت. خومیاکوف از معدود روشنفکران در روسیهٔ قرن نوزدهم بود که بیرون از دو جریان عمدهٔ فکری آن روزگار قرار داشت: جریان غرب‌گرایی که رؤیای سوق‌دادن روسیه به‌طور ریشه‌ای به سوی اروپایی‌شدن را در سر می‌پروراند؛ جریان بازگشت به سرچشمه‌های آرمانی فرهنگ ملی. علاوه بر این، خومیاکوف تحت‌تأثیر ایده‌آلیسم آلمانی قرار نگرفت، بلکه اندیشه‌اش بر تأمل در سرنوشت غرب و آیندهٔ میهن خویش متمرکز بود. او همچنین از راه اصلاحاتی که انجام داد، نقشی در تأثیرگذاری بر پتر کبیر ایفا کرد. برای خومیاکوف، سوسیالیسم و سرمایه‌داری هر دو فرزندان منفور فساد غرب بودند. غرب در حل مشکلات معنوی انسان ناکام مانده بود، او معتقد بود که غرب در حل مشکلات معنوی انسان ناکام مانده است، زیرا تمرکز بر رقابت فردی و موفقیت شخصی، بر همکاری و همیاری اجتماعی اولویت یافته بود. به گفته خودش: «کلیسای رم [کاتولیک‌ها] وحدت را به قیمت آزادی حفظ کرد، در حالی که پروتستان‌ها آزادی داشتند اما وحدت کلیسایی و مذهبی را از دست دادند».  پسرش، نیکلای، نماینده و رئیس مجلس دومای دولتی روسیه بود.

خومیاکوف، در دوران حکومت سرکوبگر نیکلاس یکم زندگی می‌کرد و فرصتی برای بهره‌گیری از توانایی‌های خود در خدمت به جامعه نداشت. تا پایان عمر تنها یک کاپیتان سواره‌نظام بازنشسته باقی ماند. او بر اثر ابتلا به وبا درگذشت؛ وبایی که از دهقانانی که درمان می‌کرد، به او منتقل شد.
## جستارهای وابسته
* فهرست فیلسوفان روسی
## منابع

## برای مطالعۀ بیشتر

* Lea B.Virághalmy: ''A homjakovi ekkléziológia szókincsének szemantikai elemzése.'' Budapest, 2002.
* Antonella Cavazza: *A. S. Chomjakov. Opinione di un russo sugli stranieri*. Bologna, 1997.
* Albert Gratieux: *A.S. Khomiakov et le Mouvement Slavophile* (In: Unam Sanctam 5–6) Paris, 1939.
* Georgio Paša: *Homjakovi doctrina de Ecclesia. Excerpta ex dissertatione ad lauream in facultate Theologica Pontificiae Universitatis Gregorianae*. Zagrebiae, 1943. 38 p.
* Peter Plank: *Parapolimena zur Ekklesiologie A. S. Chomjakovs* (In: Ostkirchliche Studien, Würzburg, 1980. pp.&nbsp;3–29)
* John S. Romanides: *Orthodox Ecclesiology According to Alexis Khomiakov* (In: The Greek Orthodox Theological Review 1956/II.1 pp.&nbsp;57–73.)
* Bernhard Schultze S.J.: *Chomjakows Lehre über die Eucharistie* (In: Orientalia Christiana Periodica. Vol.XIV. N0 I-II) Roma, 1948. pp.&nbsp;138–161.
* Ernst Christoph Suttner: *Offenbarung, Gnade und Kirche bei A.S. Chomjakov.* (In: Das östliche Christentum. Neue Folge 20) Würzburg, 1967. 200 p.
* Jurij Samarin: *Préface aux oeuvres théologiques de A.S. Khomiakov*. (In: Unam Sanctam 7) Paris, 1939. 95 p.
* Marcin Ks. Wojciechowski: *Nieomylość Kościoła Chrystusowego według A. Chomiakowa i jego zwolenników*. Lublin, 1938. 187 p.
* ed. Vladimir Tsurikov, *A.S. Khomiakov: Poet, Philosopher, Theologian*, Jordanville, 2004. 206 p.
* E. Skobtsova (Mother Maria). *The Crucible of Doubts -- Khomyakov, Dostoevsky, Solov'ev, In Search of Synthesis, Four 1929 Works*, frsj Publications, 2016, 166 p. 
* Nicholas Berdyaev. *Aleksei Stepanovich Khomyakov*, frsj Publications, 2017, 224 p. 

رده:زادگان ۱۸۰۴ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۱۸۶۰ (میلادی)
رده:نویسندگان اهل مسکو
رده:مسیحیان ارتدکس روسی اهل روسیه
رده:فیلسوفان سده ۱۹ (میلادی) اهل امپراتوری روسیه
رده:شاعران مرد اهل امپراتوری روسیه
رده:الهی‌دانان اهل روسیه
رده:الهی‌دانان ارتدوکس شرقی سده ۱۹ (میلادی)
رده:فیلسوفان ارتدوکس شرقی
رده:ملی‌گرایان اهل روسیه
رده:شاعران سده ۱۹ (میلادی) اهل روسیه
رده:اعضای مکاتبه‌ای فرهنگستان علوم سن پترزبورگ
رده:درگذشتگان به علت بیماری عفونی در روسیه
رده:درگذشتگان به علت وبا
رده:خاک‌سپاری‌ها در گورستان نووودویچی