کشتار کریات‌شمونا

**کشتار کریات‌شمونا** حمله‌ای بود که سه عضو جبهه خلق برای آزادی فلسطین - فرماندهی کل در ۱۱ آوریل ۱۹۷۴ (۲۲ فروردین ۱۳۵۳) در روز عید پسح علیه غیرنظامیان در شهر کریات‌شمونا در شمال اسرائیل انجام دادند. در این حمله ۱۸ نفر از جمله ۸ کودک کشته و ۱۶ نفر زخمی شدند.

کریات‌شمونا شهری در نزدیکی مرز اسرائیل و لبنان است. مهاجمان سحرگاه آن روز از مرز لبنان وارد اسرائیل شدند و نخست به دبستان یانوش کورچاک وارد شدند اما به دلیل تعطیلات پسح کلاس‌ها خالی بود. سپس به ساختمان‌های مسکونی مجاور حمله کردند و شمار زیادی از ساکنان را کشتند. سرانجام سه مهاجم در طبقه بالای ساختمان سنگر گرفتند و در تبادل آتش با نیروهای اسرائیلی کوله‌پشتی مواد منفجره آن‌ها منفجر شد و هر سه کشته شدند.

این رویداد یکی از خونبارترین حملات دوره مقاومت فلسطین در جنوب لبنان بود و واکنش‌های گسترده بین‌المللی را در پی داشت. اسرائیل دو روز پس از حمله عملیات تلافی‌جویانه‌ای را در جنوب لبنان انجام داد.

## جریان حمله
در بامداد ۱۱ آوریل ۱۹۷۴ سه عضو جبهه خلق برای آزادی فلسطین - فرماندهی کل از مرز لبنان وارد خاک اسرائیل شدند. آن‌ها نخست وارد دبستان یانوش کورچاک شدند اما چون آن روز عید پسح بود کلاس‌ها خالی بودند و مهاجمان بیش از یک ساعت شناسایی نشدند.

سپس مهاجمان از خیابان گذشتند و وارد ساختمان مسکونی شماره ۱۳ خیابان یهودا هلوی شدند و شماری از ساکنان را کشتند. پس از آن به ساختمان مجاور شماره ۱۵ رفتند و نخست باغبان ساختمان را کشتند و سپس از پلکان بالا رفتند و هرکس را که در مسیرشان بود به گلوله بستند. بنا بر منابع فرانسوی، مهاجمان شماری از ساکنان را به گروگان گرفتند و اعلام کردند که اگر تا ظهر خواسته‌هایشان برآورده نشود گروگان‌ها را خواهند کشت.

سه مهاجم مسلح سرانجام در آپارتمانی در طبقه بالای ساختمان سنگر گرفتند. پس از چند ساعت تبادل آتش با سربازان اسرائیلی، کوله‌پشتی حاوی مواد منفجره مهاجمان منفجر شد و هر سه کشته شدند. جبهه خلق برای آزادی فلسطین - فرماندهی کل مدعی شد که مهاجمان عمداً خود را منفجر کرده‌اند.

بنا بر گزارش پلیس اسرائیل، مهاجمان مجهز به آرپی‌جی بودند و کودکانی را از طبقه بالای ساختمان به پایین پرتاب کردند.

در مجموع ۱۸ نفر کشته شدند که ۸ تن از آن‌ها کودک بودند. دو نفر از کشته‌شدگان سرباز و بقیه غیرنظامی بودند. همچنین ۱۶ نفر زخمی شدند.

## خواسته‌های مهاجمان
یک گروه انشعابی فلسطینی با تماس تلفنی با رسانه‌ها مسئولیت حمله را بر عهده گرفت و آن را «حمله انتحاری» نامید. مهاجمان خواستار آزادی ۱۰۰ زندانی فلسطینی از زندان‌های اسرائیل شدند. بنا بر منابع فرانسوی و عربی، از جمله خواسته‌های آن‌ها آزادی کوزو اوکاموتو (به ژاپنی: ) بود که به دلیل مشارکت در عملیات فرودگاه لد در سال ۱۹۷۲ به حبس ابد محکوم شده بود.

## واکنش‌ها
آبا ابن، وزیر امور خارجه اسرائیل، از واکنش رسانه‌های مصری ابراز ناامیدی کرد؛ چراکه اسرائیل امیدوار بود توافق‌نامه جداسازی نیروهای اسرائیل و مصر در سال ۱۹۷۴ نشانه‌ای از تغییر رویکرد قاهره باشد.

شورای نمایندگان یهودیان فرانسه سیاست ضعف و بی‌توجهی غرب از جمله فرانسه را مقصر دانست. فرانسوا میتران تلگرامی تسلیت‌آمیز برای نخست‌وزیر اسرائیل گلدا مئیر فرستاد و از «تجاوز جنایتکارانه‌ای که بار دیگر قربانیان بی‌گناه غیرنظامی را هدف قرار داده» ابراز تأسف کرد. میشل ژوبر، وزیر امور خارجه فرانسه نیز چند روز پس از رویداد کشتار را محکوم کرد اما اعلام داشت که نمی‌تواند حملات تلافی‌جویانه به لبنان را توجیه کند.

در واشینگتن، سخنگوی دولت آمریکا حمله را «کشتار وحشیانه علیه غیرنظامیان بی‌گناه» خواند. دولت بریتانیا نیز حمله را محکوم کرد. پاپ پل ششم هم حمله را «عمل خشونت‌آمیز نکوهیده» توصیف کرد.

## پیامدها
نزدیک به ۴۰ درصد ساکنان شهر پس از کشتار کریات‌شمونا را ترک کردند.

در ۱۳ آوریل، نیروهای اسرائیلی ساعاتی پس از خاکسپاری قربانیان حملات تلافی‌جویانه‌ای را در جنوب لبنان انجام دادند و شش روستا را هدف قرار دادند. فرانسه تنها پس از حمله تلافی‌جویانه اسرائیل به لبنان بود که همزمان کشتار کریات‌شمونا را نیز محکوم کرد.

پس از این رویداد، حملات دیگری از سوی شبه‌نظامیان فلسطینی علیه شمال اسرائیل انجام شد از جمله کشتار معالوت در همان سال، حمله هتل ساووی و بحران گروگان‌گیری کفار یووال در سال ۱۹۷۵ و چندین هواپیماربایی که مشهورترین آن‌ها عملیات انتبه در سال ۱۹۷۶ بود.

## فراموشی و بازنمایی در سینما
بنا بر گزارش تایمز اسرائیل، تا سال ۲۰۲۳ یعنی نزدیک به ۵۰ سال پس از حمله، این رویداد تا حد زیادی از حافظه جمعی اسرائیلی‌ها محو شده بود. در آن سال لیزا پرتس، رابی المالیا و ایلانیت باومان مستند «خانه‌ای تسخیرشده» (به انگلیسی: ) را دربارهٔ این رویداد و آسیب‌های روانی پایدار آن بر ساکنان کریات‌شمونا در جشنواره فیلم اورشلیم به نمایش گذاشتند.

بنا بر گفته بازماندگانی که با فیلم‌سازان مصاحبه کردند، بی‌توجهی آشکار به حفظ یاد این رویداد از آن‌رو بود که بیشتر قربانیان از یهودیان مزراحی فقیر بودند که در منطقه‌ای دورافتاده زندگی می‌کردند. دلیل دیگر این بود که بازماندگان بیش از آن آسیب روانی دیده بودند که بتوانند دربارهٔ رویدادها به‌طور عمومی سخن بگویند.

المالیا در این‌باره گفت: «فکر می‌کنم یکی از دلایلی که این رویداد پوشش داده نمی‌شود — و نه فقط پوشش داده نمی‌شود بلکه سرکوب و پنهان شده — بیشتر به این دلیل است که در اینجا هیچ داستان دلاوری وجود ندارد. قهرمانی در این ماجرا نیست… کسی نتوانست کسی را نجات دهد. در نهایت ۱۸ نفر کشته شدند و سربازان در پایان وارد ساختمان شدند.»

فیلم‌سازان همچنین بر پایه مصاحبه با نظامیان پیشین بر این باورند که فراموشی عمدی از سوی مقامات اسرائیلی صورت گرفته‌است؛ چراکه آن‌ها نمی‌خواستند کندی واکنش ارتش بیش از حد مورد بحث قرار گیرد.

## فیلم‌شناسی
* رابی المالیا، لیزا پرتس، ایلانیت باومان، «خانه‌ای تسخیرشده» (به انگلیسی: )، ۲۰۲۳، ۵۵ دقیقه.

## جستارهای وابسته
* خشونت سیاسی فلسطینی
* مقاومت فلسطین در جنوب لبنان
* بمب‌گذاری اتوبوس مدرسه آویویم

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* گزارش تایمز اسرائیل درباره مستند «خانه‌ای تسخیرشده»

رده:اسرائیل در ۱۹۷۴ (میلادی)
رده:قتل کودک در اسرائیل
رده:مختصات در ویکی‌داده
رده:مقاله‌های دارای شرح مختصر
رده:شرح مختصر متفاوت با ویکی‌داده