آلبانی عثمانی

منظور از **آلبانی عثمانی** دوره‌ای در تاریخ آلبانی در دوران امپراتوری عثمانی است که از فتح آلبانی توسط عثمانی در اواخر قرن پانزدهم میلادی آغاز شد و تا اعلامیه استقلال آلبانی و جدایی رسمی از امپراتوری عثمانی در سال ۱۹۱۲ ادامه یافت. عثمانی‌ها برای نخستین بار در سال ۱۳۸۵ میلادی به دعوت نجیب‌زاده آلبانیایی، کارل توپیا، برای سرکوب نیروهای نجیب‌زاده دیگری به نام بالشای دوم در جریان نبرد ساورا وارد آلبانی شدند. آن‌ها پیش از آن نیز در برخی مناطق آلبانی پس از نبرد ساورا در سال ۱۳۸۵ نفوذ داشتند، اما کنترل مستقیمی اعمال نمی‌کردند. عثمانی‌ها تا دهه ۱۴۲۰ پادگان‌های خود را در سراسر جنوب آلبانی مستقر کردند و تا سال ۱۴۳۱ صلاحیت رسمی خود را در مرکز آلبانی تثبیت نمودند. اگرچه عثمانی‌ها ادعای حاکمیت بر تمام سرزمین‌های آلبانیایی را داشتند، اما اکثر قلمروهای قومی آلبانیایی همچنان توسط نجبای آلبانیایی قرون وسطایی اداره می‌شد که از سلطه عثمانی آزاد بودند. سنجاق آلبانی در سال ۱۴۲۰ یا ۱۴۳۰ تأسیس شد و عمدتاً مرکز آلبانی را تحت کنترل داشت، در حالی که حکومت عثمانی در سال ۱۴۸۱، پس از سقوط اشکودر و اتحادیه لژه، تثبیت شد؛ این در حالی بود که کشور (شامل مناطقی از کوزووی امروزی، مونته‌نگرو و مقدونیه) در دوره ۱۴۴۳–۱۴۸۱ عمدتاً آزاد بود. آلبانیایی‌ها بار دیگر در سال ۱۴۸۱ شورش کردند اما عثمانی‌ها سرانجام در سال ۱۴۸۸ کنترل آلبانی را به دست گرفتند.

اصطلاح مورد استفاده در منابع عثمانی برای این کشور ***آرناوودلق*** بود که مناطقی مانند آلبانی امروزی، کوزوو، غرب مقدونیه شمالی، جنوب صربستان، جنوب مونته‌نگرو و بخش‌هایی از شمال یونان را در بر می‌گرفت.

در سال ۱۴۳۱، بسیاری از شاهزادگان آلبانیایی از جمله جرج آریانیتی، خاندان زنوسی، آندریا توپیا و جان کاستریوتی جنگی را علیه امپراتوری عثمانی آغاز کردند که منجر به شکست کاستریوتی شد، اما برای آریانیتی چهار پیروزی در نبردها و برای توپیا یک پیروزی به همراه داشت. این پیروزی‌ها راه را برای آمدن اسکندربیگ در سال ۱۴۴۳ به کرویه هموار کرد. استقلال اکثر مناطق آلبانیایی در طول سال‌های ۱۴۴۳–۱۴۷۹ و در جریان قیام به رهبری اسکندربیگ حفظ شد؛ او به همراه دیگر نجبای آلبانیایی مانند جرج آریانیتی، آندریا توپیا و لکه دوکاگجینی، نتیجه خیره‌کننده بیش از سی پیروزی علیه امپراتوری عثمانی را به دست آورد.

مقاومت و جنگ آلبانیایی‌ها علیه عثمانی‌ها به مدت ۴۸ سال ادامه یافت. آخرین دژهایی که توسط عثمانی‌ها تسخیر شدند عبارت بودند از اشکودر در ۱۴۷۹، دراج در ۱۵۰۱ و هیماره در ۱۵۰۹.

آلبانیایی‌ها بعدها وارد دوره‌ای از اسلامی‌سازی شدند که از اواخر قرن چهاردهم و اوایل قرن پانزدهم آغاز شد و به ویژه در قرن‌های شانزدهم و هفدهم افزایش یافت. آلبانیایی‌ها با گرویدن به اسلام، در نهایت به تناسب جمعیت اندک خود در مقایسه با قلمرو وسیع و جمعیت عظیم امپراتوری عثمانی در آن زمان، بر ساختارهای قدرت عثمانی مسلط شدند. آن‌ها به یکی از مهم‌ترین و معتبرترین ملت‌های امپراتوری تبدیل شدند و نقش مهمی در قرن‌های پانزدهم و شانزدهم و به ویژه نقشی برجسته در قرن‌های هفدهم، هجدهم و نوزدهم ایفا کردند.

دوره‌ای از شبه‌استقلال برای حاکمان محلی آلبانیایی در دهه ۱۷۵۰ با عصر موسوم به پاشاهای مستقل آلبانیایی آغاز شد. در سال ۱۷۵۴، پاشالیک اشکودر خودمختار توسط خاندان بوشاتی به مرکزیت شهر اشکودر تأسیس شد. بعدها، پاشالیک برات خودمختار ایجاد شد و با پاشالیک یانینا به رهبری علی پاشا یوآنینا در سال ۱۷۸۷ به اوج خود رسید. پاشالیک‌های آلبانیایی در سال ۱۸۳۱ با سقوط آخرین آن‌ها یعنی پاشالیک بوشاتی به پایان رسیدند. این پاشالیک‌های آلبانیایی که «دو فاکتو» مستقل بودند، از بوسنی تا جنوب موره (پلوپونز) در یونان امروزی امتداد داشتند.

در همین حال، یک فرمانده آلبانیایی عثمانی به نام محمدعلی پاشا، در سال ۱۸۰۵ از طریق مزدوران آلبانیایی خود در مصر به قدرت رسید و دودمانی را بنیان نهاد که تا سال ۱۹۵۴ دوام آورد. او تا سال ۱۸۲۴ سودان و بسیاری از مناطق عربستان سعودی را تصرف کرد و بعدها در سال ۱۸۳۱ شامات را به کنترل خود درآورد و حتی عثمانی‌ها را در سال ۱۸۳۳ شکست داد. این درگیری دوباره در آنچه به عنوان جنگ مصر و عثمانی (۱۸۳۹-۱۸۴۱) شناخته می‌شود، بالا گرفت و تنها قدرت‌های اروپایی بودند که توانستند جلوی محمدعلی و پسرش ابراهیم پاشا را در تصرف قسطنطنیه و جایگزینی دودمان عثمانی با دودمان آلبانیایی بگیرند و بدین ترتیب بحران شرق (۱۸۴۰) را حل کنند. جوامع آلبانیایی تا به امروز در مصر و سایر مناطق شامات مانند سوریه و فلسطین وجود دارند.

سرزمینی که امروزه به آلبانی تعلق دارد، تا زمان اعلام استقلال در سال ۱۹۱۲ در جریان جنگ‌های بالکان، بخشی از امپراتوری عثمانی باقی ماند.

## تاریخ

### قرن چهاردهم
[بندانگشتی|چپ|[قلعه کرویه به عنوان اقامتگاه اشرافی خاندان کاستریوتی مورد استفاده قرار می‌گرفت. مبارزه اسکندربیگ برای مستقل نگه داشتن آلبانی برای هویت ملی آلبانیایی‌ها اهمیت زیادی پیدا کرد و قرن‌ها بعد در دوران رنسانس آلبانیایی به عنوان منبع الهامی در مبارزه آن‌ها برای وحدت ملی، آزادی و استقلال به کار گرفته شد.]]

ترکان عثمانی در اواسط قرن چهاردهم کنترل خود را از آناتولی به بالکان گسترش دادند. آن‌ها در سال ۱۳۵۲ وارد خاک اروپا شدند و در سال ۱۳۸۹ در نبرد کوزوو، ارتش ائتلاف بالکان به رهبری صرب‌ها را که شامل برخی از آلبانیایی‌ها و بوسنیایی‌ها نیز بود، شکست دادند. فشار عثمانی در سال ۱۴۰۲، زمانی که رهبر مغول، تیمور، از شرق به آناتولی حمله کرد، سلطان را کشت و جنگ داخلی به راه انداخت، کاهش یافت. با برقراری دوباره نظم، عثمانی‌ها پیشروی خود را به سمت غرب از سر گرفتند. در سال ۱۴۵۳، نیروهای سلطان محمد دوم به قسطنطنیه یورش بردند و آخرین امپراتور بیزانس را کشتند.

تقسیم سرزمین‌های آلبانی‌نشین به تیول‌های کوچک و متخاصم که توسط اربابان فئودال مستقل و روسای قبایل اداره می‌شد، آن‌ها را به طعمه‌ای آسان برای ارتش‌های عثمانی تبدیل کرد. در سال ۱۳۸۵، حاکم آلبانیایی دراج، کارل توپیا، از سلطان برای حمایت در برابر رقبای خود، خاندان بالشیت، درخواست کمک کرد. یک نیروی عثمانی به سرعت در امتداد ویا اگناتیا به آلبانی لشکر کشید و بالشای دوم را در نبرد ساورا در هم کوبید. برخی از شاهزاده‌نشین‌های آلبانیایی پس از سال ۱۴۲۰ به خراج‌گزار امپراتوری عثمانی تبدیل شدند. جیروکاستر در سال ۱۴۲۰ به مرکز سنجاق آلبانی تبدیل شد، و سپس کرویه پس از شکست عثمانی‌ها توسط جرج آریانیتی بین سال‌های ۱۴۳۱ تا ۱۴۳۵، به عنوان مرکز سنجاق آلبانی تثبیت شد.

عثمانی‌ها به روسای قبایل آلبانیایی اجازه دادند موقعیت، حکومت و دارایی خود را حفظ کنند، اما آن‌ها مجبور به پرداخت خراج، فرستادن پسران خود به دربار عثمانی به عنوان گروگان و تأمین نیروهای کمکی برای ارتش عثمانی بودند. با این حال، بسیاری از قبایل و شاهزاده‌نشین‌های آلبانیایی اقتدار عثمانی را به رسمیت نشناختند و خراج پرداخت نکردند.

#### مقاومت آلبانیایی‌ها

[180px|بندانگشتی|چپ|[اسکندربیگ از خاندان کاستریوتی مقاومت موفقی را در برابر گسترش عثمانی به اروپا رهبری کرد.]]

مقاومت آلبانیایی‌ها در برابر عثمانی‌ها در قرن چهاردهم و به ویژه در قرن پانزدهم میلادی، تحسین تمام اروپا را برانگیخت. جان کاستریوتی، حاکم کرویه، یکی از نجبای آلبانیایی و رهبران قبایلی بود که در سال ۱۴۲۵ تسلیم حاکمیت عثمانی شد. او مجبور شد چهار پسر خود را به پایتخت عثمانی بفرستد تا برای خدمت سربازی آموزش ببینند. جوان‌ترین آن‌ها، اسکندربیگ (۱۴۰۳–۱۴۶۸)، که بعدها به قهرمان ملی آلبانیایی‌ها تبدیل شد، توجه سلطان را جلب کرد. این مرد جوان که پس از گرویدن به اسلام «اسکندر» نامیده شد، در لشکرکشی‌های نظامی به آسیای صغیر و اروپا شرکت کرد و به یکی از ژنرال‌های اصلی عثمانی تبدیل شد. هنگامی که وی برای اداره یک منطقه در بالکان منصوب شد، به «اسکندربیگ» شهرت یافت. پس از آنکه نیروهای عثمانی تحت فرمان اسکندربیگ در نبردی در نزدیکی نیش در صربستان امروزی در سال ۱۴۴۳ شکست خوردند (که به عمد توسط خود او طراحی شده بود)، اسکندربیگ به کرویه شتافت و با فریب دادن یک پاشای ترک، قلعه آلبانیایی را تصرف کرد. اسکندربیگ سپس به مذهب کاتولیک رومی بازگشت و علیه امپراتوری عثمانی اعلام جنگ مقدس کرد.

در ۱ مارس ۱۴۴۴، سران قبایل آلبانیایی در کلیسای جامع لژه به همراه شاهزاده مونته‌نگرو و نمایندگانی از جمهوری ونیز گرد هم آمدند و اسکندربیگ را به عنوان فرمانده مقاومت آلبانی اعلام کردند. تمام آلبانی رهبری او را علیه عثمانی‌ها پذیرفتند، اما رهبران محلی کنترل مناطق خود را حفظ کردند. تحت پرچمی سرخ با نشان خانوادگی اسکندربیگ، نیروی آلبانیایی متشکل از حدود ۱۰٬۰۰۰ تا ۱۵٬۰۰۰ نفر، به مدت بیست و چهار سال در زمان فرماندهی اسکندربیگ و ۱۱ سال دیگر پس از مرگ او، در برابر لشکرکشی‌های عثمانی به سرزمین‌هایشان ایستادگی کردند.

آلبانیایی‌ها سه بار بر محاصره کرویه پیروز شدند. در سال ۱۴۵۰، آلبانیایی‌ها شخص سلطان مراد دوم را شکست دادند. بعدها، آن‌ها حملات به رهبری سلطان محمد دوم را در سال‌های ۱۴۶۶ و ۱۴۶۷ دفع کردند. در سال ۱۴۶۱، اسکندربیگ به کمک پادشاه فرادست خود، آلفونسوی پنجم (آراگون)، در برابر پادشاهان سیسیل شتافت و عملاً تمام رقبای او را در جنوب ایتالیا شکست داد. آلبانیایی‌ها همچنین در سال ۱۴۴۹ در سه نبرد در جریان جنگ آلبانی و ونیز، ونیز را شکست دادند.

با این حال، گاهی اوقات دولت تحت رهبری اسکندربیگ بی‌ثبات بود و در زمان‌هایی حاکمان محلی آلبانیایی با عثمانی‌ها علیه او همکاری می‌کردند.

با حمایت سیاسی و مادی اندک از سوی پادشاهی ناپل و سریر مقدس، مقاومت در برابر امپراتوری عثمانی به مدت ۳۶ سال ادامه یافت.

کرویه تنها در سال ۱۴۷۸، ده سال پس از مرگ اسکندربیگ، به دست عثمانی‌ها افتاد؛ اشکودر نیز در سال ۱۴۷۹ پس از یک محاصره ناموفق در ۱۴۷۴ و محاصره‌ای شدیدتر در ۱۴۷۸ که با واگذاری شهر توسط ونیز به عثمانی‌ها پایان یافت، سقوط کرد. ونیتسی‌ها سپس در سال ۱۵۰۱ دراج را تخلیه کردند. این فتوحات باعث مهاجرت بزرگ نجبای آلبانیایی به ونیز و ایتالیا، به ویژه به پادشاهی ناپل و همچنین به سیسیل، رومانی و مصر شد. اکثر پناهندگان آلبانیایی متعلق به کلیسای ارتدوکس بودند. آلبانیایی‌های ایتالیا (آبرش‌ها) تأثیر بسزایی بر جنبش ملی آلبانی در قرن‌های آینده داشتند و فرانسیسکن‌های آلبانیایی، که اکثرشان از نسل مهاجران به ایتالیا بودند، نقش مهمی در حفظ مذهب کاتولیک در مناطق شمالی آلبانی ایفا کردند.

مبارزه طولانی اسکندربیگ برای آزاد نگه داشتن آلبانی برای مردم آلبانی بسیار حائز اهمیت شد، زیرا همبستگی آن‌ها را تقویت کرد، آن‌ها را نسبت به هویت ملی خود آگاه‌تر ساخت و بعدها به عنوان منبع بزرگی از الهام در مبارزه آن‌ها برای وحدت ملی، آزادی و هویت ملی عمل کرد. یاد مقاومت اواسط قرن پانزدهم تحت رهبری اسکندربیگ همچنان برای آلبانیایی‌ها مهم است و درفش خانوادگی او، که عقابی سیاه و دو سر در زمینه‌ای سرخ بود، به پرچم آلبانی تبدیل شد که جنبش ملی آلبانی قرن‌ها بعد تحت آن گرد آمد. ۱۱ سال پس از مرگ اسکندربیگ و سقوط کرویه، امپراتوری عثمانی کنترل سرزمین‌های قومی آلبانیایی را به دست گرفت و تغییرات سیاسی بسیاری ایجاد کرد.

### قرن‌های شانزدهم و هفدهم

جمعیت آلبانی به تدریج از طریق آموزه‌های بکتاشیه، که مزایای مادی قابل‌توجهی در شبکه‌های تجاری، بوروکراسی و ارتش عثمانی ارائه می‌داد، به اسلام گرویدند. بسیاری از آلبانیایی‌ها در ابتدا در ینی‌چری و دوشیرمه (در بسیاری از موارد پسران نجبای آلبانیایی) استخدام شدند و بعدها با مسلمان شدن، راه خود را برای مشاغل نظامی و سیاسی بسیار موفق باز کردند و سایر آلبانیایی‌ها را نیز به این کار ترغیب نمودند.

آلبانیایی‌ها در قرن پانزدهم و به ویژه قرن‌های شانزدهم و هفدهم وارد دوره‌ای از اسلامی‌سازی شدند. آلبانیایی‌ها با گرویدن به اسلام، در نهایت به نسبت جمعیت اندک خود در مقایسه با قلمرو وسیع و جمعیت عظیم امپراتوری عثمانی، بر ساختارهای قدرت عثمانی مسلط شدند. آن‌ها به یکی از مهم‌ترین و معتبرترین ملت‌های امپراتوری تبدیل شدند و از قرن پانزدهم نقشی برجسته ایفا کردند که این نقش در قرن‌های هفدهم، هجدهم و نوزدهم به اوج خود رسید.

به عنوان مثال، ۴۸ وزیر اعظم منشأ آلبانیایی داشتند که حدود ۱۹۰ سال دولت عثمانی را اداره کردند. برخی از برجسته‌ترین آلبانیایی‌ها در دوران حکومت عثمانی عبارت بودند از: اسکندربیگ، بالابان پاشا، قوجا داوود پاشا، آمسس کاستریوتا، ایلیاس هوجا، ابراهیم پاشای پارگایی، معمار سنان، نزیم فراکولا، کوپرولو محمد پاشا، علی پاشا یوآنینا، ادهم پاشا، عمر ورینی، پاطرونا خلیل، حاجی شهرتی، علی پاشا گوسینیه، ابراهیم پاشا براتی، کوپرولو فاضل احمد پاشا، محمدعلی پاشا، قره محمود پاشا بوشاتی، قره مراد پاشا، احمد کورت پاشا، مصطفی پاشا بوشاتی، ابراهیم پاشا بوشاتی و محمدآقا.

آلبانیایی‌ها همچنین پیش از کسب استقلال، نقش تعیین‌کننده‌ای در جنگ عثمانی و ونیز (۱۴۹۹–۱۵۰۳)، جنگ‌های عثمانی و مجارستان و جنگ‌های عثمانی و هابسبورگ ایفا کردند.

امپراتوری عثمانی در جنگ‌های خود بین اوایل دهه ۱۶۰۰ تا اواسط دهه ۱۸۰۰، تا پیش از اصلاحات تنظیمات، به شدت به مزدوران آلبانیایی وابسته بود.

### قرن‌های هجدهم و نوزدهم و پاشالیک‌های آلبانیایی

[بندانگشتی|راست|[علی پاشا یوآنینا نقشی ابزاری در تاریخ اواخر آلبانیِ عثمانی ایفا کرد. در اوج قدرت، حکومت او در داخل امپراتوری عثمانی بر بیشتر مناطق مرکزی و جنوبی آلبانی، و همچنین اکثر مناطق اپیروس، غرب مقدونیه (یونان)، تسالیا و بخش‌هایی از شمال پلوپونز در یونان گسترش یافت.]]

تضعیف اقتدار مرکزی عثمانی و نظام تیمار، هرج‌ومرج را به سرزمین‌های آلبانی‌نشین آورد. در قرن هجدهم، دو مرکز قدرت آلبانیایی پدیدار شد: اشکودر، تحت حکومت خاندان بوشاتی؛ و یوآنینا، تحت حکومت علی پاشا یوآنینا. هرگاه با اهدافشان سازگار بود، هر دو مرکز با باب عالی همکاری می‌کردند و هرگاه به چالش کشیدن دولت مرکزی مصلحت بود، هر یک به‌طور مستقل عمل می‌نمودند.
بندانگشتی|چپ|پاشالیک‌های آلبانیایی در سال ۱۷۸۹.
[بندانگشتی|''اتاق باریافت علی پاشا''، چاپ سنگی توسط [جورج د لا پوئر برسفورد، ۱۸۵۵.]]
خاندان بوشاتی در ابتدا از طریق شبکه‌ای از اتحادها با قبایل مختلف کوهستان بر منطقه اشکودر مسلط شدند و بعداً در مناطق وسیعی در مونته‌نگرو امروزی، شمال آلبانی، کوزوو، مقدونیه و جنوب صربستان گسترش یافتند. قره محمود پاشا بوشاتی تلاش کرد تا با بازی دادن اتریش و روسیه در برابر باب عالی، یک شاهزاده‌نشین مستقل «دو ژورو» (قانونی) ایجاد کند و سرزمین‌های تحت کنترل خود را گسترش دهد. در سال ۱۷۸۵، نیروهای قره محمود به قلمرو مونته‌نگرو حمله کرده و آن را فتح کردند و اتریش پیشنهاد داد در صورت اتحاد با وین علیه باب عالی، او را به عنوان حاکم تمام آلبانی به رسمیت بشناسد. قره محمود با استفاده از فرصت، در سال ۱۷۸۸ سرهای یک هیئت اتریشی را برای سلطان فرستاد و عثمانی‌ها او را به عنوان فرماندار اشکودر منصوب کردند. با این حال، هنگامی که او در سال ۱۷۹۶ تلاش کرد تا آخرین سرزمین‌ها را از چنگ آخرین قبایل آزاد در مونته‌نگرو خارج کند، در کمینی در شمال مونته‌نگرو کشته شد. برادر قره محمود، ابراهیم پاشا بوشاتی، تا زمان مرگش در سال ۱۸۱۰ با باب عالی همکاری کرد، اما جانشین او، مصطفی پاشا بوشاتی، علیرغم مشارکت مهم در لشکرکشی‌های نظامی عثمانی علیه جنگ استقلال یونان و پاشاهای شورشی، سرکش نشان داد. او با قبایل کوهستانی همکاری کرد و منطقه بزرگی در بالکان را مانند قره محمود بوشاتی تحت کنترل خود درآورد. چارلز رابرت کاکرل که در سال ۱۸۱۴ از آلبانی و علی پاشا دیدن کرد، حکومت علی پاشا را ستود و اظهار داشت: «قانون وجود دارد - زیرا همه به بی‌طرفی او در مقایسه با حاکمان سایر بخش‌های ترکیه اعتراف می‌کنند - و تجارت وجود دارد. او [علی پاشا] جاده‌ها ساخته، مرزها را مستحکم کرده، راهزنی را از بین برده و آلبانی را به قدرتی با اهمیت بزرگ در اروپا تبدیل کرده است.»

در اواخر قرن هجدهم و آغاز قرن نوزدهم، پاشالیک‌های آلبانیایی از بوسنی تا جنوب یونان امروزی در پلوپونز امتداد داشتند که نقطه اوجی از قدرت بود که آلبانیایی‌ها دیگر هرگز به آن دست نیافتند.

در جنوب رودخانه اشکومبینی، توسک‌ها که عمدتاً کشاورز بودند، در روستاهای متراکم تحت نظر حاکمان منتخب زندگی می‌کردند. برخی از توسک‌ها که در سکونتگاه‌های مرتفع کوهستانی زندگی می‌کردند، استقلال خود را حفظ کرده و اغلب از پرداخت مالیات فرار می‌کردند. با این حال، کنترل توسک‌های دشت برای مقامات عثمانی آسان بود. سیستم قبیله‌ای آلبانیایی در آنجا از بین رفت و عثمانی‌ها سیستمی از تیول‌های نظامی را تحمیل کردند که در آن سلطان به سربازان و سوارکاران در ازای خدمت سربازی، زمین‌های موقتی یا «تیمار» اعطا می‌کرد. تا قرن هجدهم، بسیاری از تیول‌های نظامی عملاً به زمین‌های موروثی خانواده‌های قدرتمند اقتصادی و سیاسی تبدیل شده بودند که ثروت را از کشاورزان مستأجر مسیحی و مسلمان خود بیرون می‌کشیدند. بیگ‌ها، مانند رؤسای قبایل کوه‌های شمالی، عملاً به حاکمان مستقل در استان‌های خود تبدیل شدند، گروه‌های نظامی خود را داشتند و اغلب برای افزایش دارایی و قدرت خود با یکدیگر می‌جنگیدند. باب عالی تلاش کرد تا سیاست «تفرقه بینداز و حکومت کن» را اعمال کند تا از اتحاد بیگ‌های محلی و ایجاد تهدید برای خودِ حکومت عثمانی جلوگیری کند، اما موفقیت چندانی نداشت.

بندانگشتی|چپ|پاشالیک‌های آلبانیایی در سال‌های ۱۸۱۵–۱۸۲۱.

روابط عثمانی و آلبانی در سال ۱۸۲۶ در دوره سلطنت محمود دوم رو به وخامت گذاشت؛ او پیشامد فرخنده را به راه انداخت و آشوبی که در پی آن رخ داد، باعث انحلال خشونت‌آمیز ینی‌چری، دوشیرمه و کل رهبری مسلمان بالکان در روم‌ایلی شد که موج جدیدی از شورش‌ها و بی‌ثباتی را در امپراتوری عثمانی که به تدریج ضعیف می‌شد، ایجاد کرد.

پس از سرکوب بوشاتی‌ها و علی پاشا، باب عالی مجموعه‌ای از اصلاحات موسوم به تنظیمات را معرفی کرد که هدف آن تقویت امپراتوری از طریق مهار پاشاهای تفرقه‌انداز بود. «تیمارها» به‌طور رسمی به زمین‌های بزرگ انفرادی، به ویژه در دشت‌ها تبدیل شدند. در سال ۱۸۳۵، باب عالی سرزمین‌های آلبانی‌نشین را به «ولایت‌های» یانینا و روم‌ایلی تقسیم کرد و مقاماتی را از قسطنطنیه برای اداره آن‌ها فرستاد. این امر باعث بروز مجموعه‌ای از شورش‌ها در سال‌های ۱۸۴۳–۱۸۴۴ شد، اما توسط ارتش عثمانی سرکوب گردید.

پس از سال ۱۸۶۵، مقامات مرکزی دوباره سرزمین‌های آلبانیایی را بین ولایت‌های اشکودر، یانیه و مناستیر تقسیم کردند. این اصلاحات باعث خشم سران قبایل کوهستانی آلبانی شد که امتیازات خود را بدون هیچ غرامت مشخصی کاهش‌یافته می‌دیدند و مقامات در نهایت تلاش‌ها برای کنترل آن‌ها را رها کردند. با این حال، نیروهای عثمانی شورش‌های محلی در دشت‌ها را سرکوب کردند و شرایط در آنجا تیره و تار باقی ماند. تقسیمات مذهبی قبایل شمال آلبانی آن‌ها را در مقابل هم قرار داد. قبایل مسلمان شمال آلبانی در لشکرکشی‌های عثمانی علیه قبایل مسیحی آلبانیایی شرکت کردند، مانند سال ۱۸۷۶ که سرزمین‌های کاتولیک‌نشین میردیته را ویران کردند. تعداد زیادی از توسک‌ها برای پیوستن به جوامع بزرگ مهاجر آلبانیایی در رومانی، مصر، بلغارستان، قسطنطنیه، جنوب ایتالیا و بعدها ایالات متحده مهاجرت کردند.

### قرن بیستم

[بندانگشتی|۱۸۰ پیکسل|چهار ولایت عثمانی، شامل [ولایت کوزوو، اشکودر، مناستیر و یانیه، که توسط آلبانیایی‌ها برای تشکیل ولایت متحد آلبانی پیشنهاد شده بودند.]]
[بندانگشتی|چپ|پرچم مورد استفاده در دوران [بیداری ملی آلبانی و توسط شورشیان آلبانیایی در اوایل قرن بیستم.]]

در سال ۱۹۰۶، گروه‌های اپوزیسیون در امپراتوری عثمانی پدیدار شدند که یکی از آن‌ها به کمیته اتحاد و ترقی تبدیل شد که بیشتر با نام ترکان جوان شناخته می‌شود؛ این گروه پیشنهاد بازگرداندن حکومت مشروطه در قسطنطنیه، در صورت لزوم از طریق انقلاب را مطرح کرد. در ژوئیه ۱۹۰۸، یک ماه پس از آنکه شورش ترکان جوان در مقدونیه که توسط قیام آلبانیایی‌ها در کوزوو و واردار مقدونیه حمایت می‌شد، به شورش گسترده در ارتش امپراتوری تبدیل شد، سلطان عبدالحمید دوم با درخواست‌های ترکان جوان برای بازگرداندن حکومت مشروطه موافقت کرد. بسیاری از آلبانیایی‌ها با این امید که ملتشان در داخل امپراتوری به خودمختاری دست یابد، در قیام ترکان جوان شرکت کردند. ترکان جوان ممنوعیت عثمانی بر مدارس زبان آلبانیایی و نوشتن به این زبان را لغو کردند. در نتیجه، روشنفکران آلبانیایی که در سال ۱۹۰۸ در بیتولا (شهر کنونی بیتولا) گرد هم آمدند، الفبای لاتین را به عنوان خط استاندارد انتخاب کردند. با این حال، ترکان جوان بر حفظ امپراتوری اصرار داشتند و علاقه‌ای به دادن امتیاز به گروه‌های ملی‌گرای متعدد در داخل مرزهای آن نداشتند. پس از برکناری عبدالحمید دوم در آوریل ۱۹۰۹، مقامات جدید مالیات‌های تازه‌ای وضع کردند، گروه‌های چریکی و انجمن‌های ملی‌گرایانه را غیرقانونی اعلام کردند و تلاش کردند تا کنترل قسطنطنیه را بر کوهستان‌نشینان شمال آلبانی گسترش دهند. علاوه بر این، ترکان جوان تنبیه با فلک یا ضربات چوب را حتی برای تخلفات کوچک قانونی کردند، حمل سلاح را ممنوع نمودند و وجود ملیت آلبانیایی را انکار کردند. دولت جدید همچنین برای از بین بردن وحدت آلبانیایی‌ها به همبستگی اسلامی متوسل شد و از روحانیون مسلمان برای تحمیل الفبای عربی استفاده کرد و در عین حال پرچم آلبانی را ممنوع کرد.

آلبانیایی‌ها از تسلیم شدن در برابر کارزار ترکان جوان برای «عثمانی‌سازی» اجباری خودداری کردند. شورش‌های جدید آلبانیایی در اوایل آوریل ۱۹۱۰ در کوزوو و کوهستان‌های شمالی آغاز شد. نیروهای عثمانی پس از سه ماه این شورش‌ها را سرکوب کردند، سازمان‌های آلبانیایی را غیرقانونی اعلام کردند، کل مناطق را خلع سلاح کردند و مدارس و نشریات را بستند. مونته‌نگرو که آماده می‌شد تا سرزمین‌های آلبانی‌نشین را برای خود تصرف کند، از شورش قبایل کوهستانی در سال ۱۹۱۱ علیه رژیم ترکان جوان حمایت کرد که به یک قیام گسترده تبدیل شد. دولت عثمانی که قادر به کنترل آلبانیایی‌ها با زور نبود، امتیازاتی در زمینه مدارس، نظام وظیفه و مالیات داد و استفاده از خط لاتین را برای زبان آلبانیایی تأیید کرد. با این حال، دولت از ادغام چهار ولایت آلبانی‌نشین در یک ولایت آلبانی واحد خودداری کرد.

## حکومت
از نظر اداری، عثمانی‌ها سرزمین‌های آلبانی‌نشین را میان تعدادی منطقه یا «ولایت» تقسیم کردند. مقامات عثمانی بر تغییر مذهب به اسلام پافشاری نمی‌کردند و این تغییر در ابتدا توسط نجبای آلبانیایی در اواخر قرن چهاردهم و اوایل قرن پانزدهم انجام شد و به تدریج توسط توده‌ها پذیرفته شد. عثمانی‌ها آلبانیایی‌های غیرمسلمان را تحت آزار قرار می‌دادند و همان‌طور که در افزوده‌های کتاب «مِشاری» اثر جون بوزوکو هنگام صحبت از نحوه برخورد حکومت ترک با مردم آلبانی ذکر شده است، برخوردهای خشونت‌آمیزی با آن‌ها صورت می‌گرفت.

تا سال ۱۴۷۹، تمام کشور به جز دراج، اولتسین و بار تحت حاکمیت عثمانی بود. وزیران و پاشاهای برجسته‌ای از آلبانی برخاستند و مدت‌ها پیش از آنکه اکثریت آلبانیایی‌ها مسلمان شوند، به پست‌های خود منصوب شده بودند.

### تقسیمات اداری
[بندانگشتی|۱۸۰ پیکسل|مزدوران آلبانیایی ([آرناووت) در ارتش عثمانی در سال ۱۸۵۷.]]

: «برای جزئیات بیشتر نگاه کنید به»: سازماندهی دولتی
سلطان عثمانی خود را نماینده خدا روی زمین و رهبر یک دولت مذهبی — و نه ملی — می‌دانست که هدفش دفاع و ترویج اسلام بود. غیرمسلمانان مالیات اضافی پرداخت می‌کردند و جایگاه پایین‌تری داشتند، اما می‌توانستند مذهب قدیمی خود و بخش بزرگی از خودمختاری محلی را حفظ کنند. افراد مغلوب می‌توانستند با گرویدن به اسلام، خود را به لایه‌های ممتاز جامعه برسانند. در سال‌های اولیه امپراتوری، تمام مقامات بلندپایه عثمانی بندگان سلطان بودند؛ فرزندان اتباع مسیحی که در کودکی به دلیل استعدادشان انتخاب شده، به اسلام گرویده و برای خدمت آموزش دیده بودند. برخی از میان اسیران جنگی انتخاب می‌شدند، برخی به عنوان هدیه فرستاده می‌شدند و برخی دیگر از طریق دوشیرمه (جمع‌آوری کودکان در سرزمین‌های بالکان امپراتوری عثمانی) به دست می‌آمدند. بسیاری از بهترین جنگجویان گارد نخبه سلطان، یعنی ینی‌چری، در کودکی از خانواده‌های مسیحی آلبانیایی به خدمت گرفته می‌شدند و مقامات عالی‌رتبه عثمانی اغلب محافظان آلبانیایی داشتند.

### مالیات
به گفته زیا شکودرا، مورخ، آلبانی به اندازه سایر نقاط بالکان توسعه یافته بود. در کوهستان‌های شمال رودخانه اشکومبینی، چوپان‌های گگ جامعه خودگردان خود را بر پایه قبایل حفظ کردند. اتحادیه‌ای از قبایل را بایراک می‌نامیدند.

جمع‌آوری مالیات از قبایل شمالی برای عثمانی‌ها به دلیل زمین‌های صعب‌العبور و سرسختی کوهستان‌نشینان آلبانیایی اگر نگوییم غیرممکن، بسیار دشوار بود. برخی از قبایل کوهستانی در طول قرن‌ها حکومت عثمانی موفق به دفاع از استقلال خود شدند و به جنگ‌های چریکی متناوب با عثمانی‌ها پرداختند؛ عثمانی‌هایی که هرگز تسلیم کردن آن‌ها را به‌صرفه نمی‌دانستند.

تا زمان‌های اخیر، سران قبایل گگ یا «بایراکتارها» قدرت‌های پدرسالارانه داشتند، ازدواج‌ها را ترتیب می‌دادند، در اختلافات میانجی‌گری می‌کردند و مجازات‌ها را تعیین می‌نمودند. قبایل کوهستان‌های شمال آلبانی قانونی جز «قانون لکه دوکاگجینی» (Kanuni i Lekë Dukagjinit) را به رسمیت نمی‌شناختند؛ مجموعه‌ای از قوانین قبیله‌ای که در قرن چهاردهم توسط یک کشیش کاتولیک رومی مکتوب شده بود. این قانون موضوعات مختلفی از جمله خون‌خواهی را تنظیم می‌کند. حتی امروزه نیز بسیاری از کوهستان‌نشینان آلبانیایی این قانون را به عنوان قانون برتر سرزمین خود می‌دانند.

## فرهنگ
### مذهب

[بندانگشتی|[مسجد سلطان احمد در استانبول ترکیه توسط معمار آلبانیایی، محمدآقا طراحی شده است.]]

[بندانگشتی|۱۸۰ پیکسل|[عبدالرحمن عبدی پاشا آرناووت عثمانی-آلبانیایی، یکی از مهم‌ترین فرماندهان عثمانی در طول جنگ بزرگ عثمانی بود.]]

چهار قرن حکومت عثمانی، مردم آلبانی را در امتداد خطوط مذهبی، منطقه‌ای و قبیله‌ای دسته‌بندی کرد. در قرن شانزدهم و اوایل قرن هفدهم، آلبانیایی‌ها در تعداد زیادی به اسلام گرویدند. در عرض یک قرن، جامعه آلبانیایی‌های مسلمان به بزرگ‌ترین جامعه مذهبی در کشور تبدیل شد و هویت مذهبی کاملاً ارتدوکس و کاتولیک قبلی خود را از دست داد. آلبانیایی‌ها در این زمان به دو گروه قبیله‌ای و گویشی متمایز تقسیم شدند: گگ‌ها و توسک‌ها (نگاه کنید به زبان آلبانیایی). در کوهستان‌های ناهموار شمالی، چوپان‌های گگ در یک جامعه قبیله‌ای زندگی می‌کردند که اغلب کاملاً مستقل از حکومت عثمانی بود. در جنوب، توسک‌های مسلمان و ارتدوکس شرقی برای بیگ‌های مسلمان، حاکمان استانی که مکرراً علیه اقتدار سلطان شورش می‌کردند، روی زمین کار می‌کردند.

در قرن پانزدهم و به ویژه قرن‌های شانزدهم و هفدهم، بسیاری از آلبانیایی‌های تازه مسلمان شده برای فرار از امپراتوری عثمانی به جاهای دیگر مهاجرت کردند. برخی به مناصب قدرتمندی در اداره عثمانی دست یافتند که این امر به شدت به ضرر جامعه کاتولیک بود، زیرا گرویدن به اسلام با وابستگی‌های طبقاتی بالا همراه بود. حدود ۴۸ آلبانیایی به مقام وزیر اعظم، یعنی معاون ارشد خود سلطان، رسیدند. در نیمه دوم قرن هفدهم، خاندان کوپرولو ۶ وزیر اعظم را تأمین کردند که با فساد مبارزه کردند، به‌طور موقت کنترل دولت مرکزی را بر بیگ‌های محلی غارتگر تقویت کردند و با گسترش حداکثری دولت‌های عثمانی تا دروازه‌های وین و مرکز اوکراین، چندین پیروزی نظامی به دست آوردند.

در اوایل قرن هجدهم، یک فرقه عرفانی اسلامی به نام درویش‌های بکتاشیه در سرزمین‌های آلبانی‌نشین امپراتوری گسترش یافت. بکتاشی‌گری که احتمالاً در اواخر قرن سیزدهم در آناتولی بنیان نهاده شده بود، در اواخر قرن شانزدهم به ایمان رسمی ینی‌چری‌ها تبدیل شد. فرقه بکتاشی دارای ویژگی‌هایی است که کاملاً از اسلام هنجاری متمایز است و بر انسان به عنوان بازتابی از امر الهی تأکید می‌کند. زنان در مراسم بکتاشی شرکت می‌کنند و علی‌رغم ممنوعیت الکل در اکثر تفاسیر اسلامی از احکام، پیروان این فرقه از شراب استفاده می‌کنند. بکتاشی‌ها پس از انحلال ینی‌چری‌ها توسط سلطان در سال ۱۸۲۶، به یک گروه مذهبی پرشور در جنوب آلبانی تبدیل شدند. رهبران بکتاشی نقش‌های کلیدی در جنبش ملی‌گرای آلبانی در اواخر قرن نوزدهم ایفا کردند.

در قرن نوزدهم، سلاطین عثمانی بیهوده تلاش کردند تا با معرفی مجموعه‌ای از اصلاحات با هدف مهار مقامات محلی سرکش و فرونشاندن آتش ناسیونالیسم در میان مردمان بی‌شمار خود، امپراتوری در حال فروپاشی خود را تقویت کنند. با این حال، قدرت ناسیونالیسم قوی‌تر از آن بود که بتوان با آن مقابله کرد.

امروزه آلبانیایی‌ها در نتیجه حدود ۵۰ سال حکومت کمونیسم (به ویژه تحت رژیم انور خوجه) که بی‌خدایی حکومتی را تحمیل کرد، تمایلی به وابستگی شدید به هویت‌های مذهبی متنوع خود ندارند.

## آلبانیایی‌های برجسته عثمانی
* اسکندربیگ (۱۴۰۵–۱۴۶۸)، ارباب فئودال و فرمانده نظامی آلبانیایی که شورشی را علیه امپراتوری عثمانی رهبری کرد.
* یعقوب بیگ موزاکا (درگذشته ۱۴۴۲)، سنجاق‌بیگ آلبانی.
* قوجا داوود پاشا (۱۴۴۶–۱۴۹۸)، ژنرال آلبانیایی عثمانی و وزیر اعظم.
* دوکاگین‌زاده احمد پاشا (درگذشته ۱۵۱۵)، وزیر اعظم.
* قوجا مراد رئیس (۱۵۳۴–۱۶۳۰)، قپودان پاشای نیروی دریایی عثمانی.
* صفیه سلطان (۱۵۵۰–۱۶۱۹)، خاصگی سلطان سلطان مراد سوم و والده سلطان به عنوان مادر سلطان محمد سوم.
* کوپرولو محمد پاشا (۱۵۷۵–۱۶۶۱)، وزیر اعظم.
* کمانکش قره مصطفی پاشا (۱۵۹۲–۱۶۴۴)، قپودان پاشا، فرمانده ینی‌چری و وزیر اعظم.
* عبدالرحمن عبدی پاشا آرناووت (۱۶۱۶–۱۶۸۶)، آخرین فرماندار ایالت بودین.
* کوپرولوزاده فاضل احمد پاشا (۱۶۳۵–۱۶۷۶)، وزیر اعظم.
* عموزاده کوپرولو حسین پاشا (۱۶۴۴–۱۷۰۲)، وزیر اعظم.
* کوپرولوزاده نعمان پاشا (۱۶۷۰–۱۷۱۹)، وزیر اعظم.
* پاطرونا خلیل (۱۶۹۰–۱۷۳۰)، محرک قیام مردمی.
* سنت کریستوس آروانی (درگذشته ۱۷۴۸)، قدیس ارتدوکس شرقی از آلبانی.
* علی پاشا یوآنینا (۱۷۴۰–۱۸۲۲)، پاشای پاشالیک یانینا.
* قره محمود پاشا بوشاتی (درگذشته ۱۷۹۶)، متصرف پاشالیک اشکودر.
* محمدعلی پاشا (۱۷۶۹–۱۸۴۹)
* نصوح‌زاده علی پاشا (درگذشته ۱۸۲۲)، قپودان پاشای آلبانیایی عثمانی در نیروی دریایی عثمانی.
* محمد فرید پاشا (۱۸۵۱–۱۹۱۴)، وزیر اعظم.
* عاکف پاشا الباسانی (۱۸۶۰–۱۹۲۶)، شخصیت سیاسی آلبانیایی عثمانی.
* سعید حلیم پاشا (۱۸۶۴–۱۹۲۱)، وزیر اعظم.
* ابراهیم تمو (۱۸۶۵–۱۹۴۵)، سیاستمدار، انقلابی، روشنفکر و پزشک آلبانیایی عثمانی.
* ثریا بی ولوره (۱۸۶۰–۱۹۴۰)، سیاستمدار آلبانیایی عثمانی.
* اسعد پاشا توپتانی (۱۸۶۳–۱۹۲۰)، افسر ارتش عثمانی، او به عنوان نماینده آلبانی در پارلمان عثمانی و بعدها نخست‌وزیر آلبانی خدمت کرد.
* اکرم بی ولوره (۱۸۸۵–۱۹۶۴)، سیاستمدار، نویسنده و یکی از نمایندگان مجلس ولوره.
* اسماعیل کمالی (۱۸۴۴–۱۹۱۹)، بنیان‌گذار آلبانی مدرن.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون


رده:آلبانی در قرون وسطی
رده:اسلام در آلبانی