مغز شکافته

**مغز شکافته**  یا **سندروم کالوزال** نوعی از سندروم‌های قطع اتصال است و زمانی رخ می‌دهد که جسم پینه‌ای که دو نیمکرهٔ مغز را به هم متصل می‌کند، به هر میزانی دچار انقطاع شده باشد. این وضعیت مجموعه‌ای از علائم است که در اثر اختلال یا تداخل در ارتباط بین نیمکره‌های مغز پدیدار می‌شود. عمل جراحی برای ایجاد این وضعیت، شامل برش جسم پینه‌ای است و معمولاً به عنوان آخرین راه حل برای درمان صرع مقاوم به درمان استفاده می‌شود. در ابتدا، کالوزوتومی‌های جزئی انجام می‌شود؛ اگر این عمل‌ها موفقیت‌آمیز نباشند، در مرحلهٔ بعد کالوزوتومی کامل برای کاهش خطر آسیب‌های فیزیکی تصادفی از طریق کاهش شدت و خشونت حملات صرعی انجام می‌گیرد. پیش انجام کالوزوتومی، صرع از طریق دارو مورد درمان قرار می‌گیرد. پس از جراحی، اغلب ارزیابی‌های روان‌شناختی-عصبی انجام می‌گیرد.

پس از جدا شدن مغز راست و چپ، هر نیمکره ادراک، مفاهیم و انگیزه‌های خاص خود را برای عمل خواهد داشت. داشتن دو «مغز» در یک بدن می‌تواند معماهای مشکل‌سازی را ایجاد کند. موردی گزارش شده است که در آن، وقتی یک بیمارِ دچار گسیختگی مغز می‌خواست لباس بپوشد، گاهی با یک دست شلوارش را بالا می‌کشید (سمتی از مغز که می‌خواست لباس بپوشد) و با دست دیگر آن را پایین می‌آورد (سمتی که نمی‌خواست). همچنین گزارش شده است که او با دست چپ همسرش را به شدت تکان می‌داد، در حالی که دست راستش به کمک همسرش می‌آمد و دست چپِ مهاجم را می‌گرفت (پدیده‌ای که گاهی رخ می‌دهد و به عنوان سندرم دست بیگانه شناخته می‌شود). با این حال، چنین تضادهایی بسیار نادر هستند. در مواقعی که تضادی ایجاد می‌شود، معمولاً یک نیمکره بر دیگری غلبه می‌کند.

زمانی که به بیمارانِ دچار گسیختگی مغز تصویری فقط در نیمه چپ میدان بینایی هر چشم نشان داده می‌شود، آن‌ها نمی‌توانند آنچه را دیده‌اند به صورت کلامی نام ببرند. این به این دلیل است که تجربیات حسی مغز به صورت دگرسو است. ارتباط بین دو نیمکره مهار شده است، بنابراین بیمار نمی‌تواند نام چیزی را که سمت راست مغز می‌بیند، با صدای بلند بگوید. اثر مشابه دیگری نیز زمانی رخ می‌دهد که بیمار شیئی را فقط با دست چپ لمس کند در حالی که هیچ نشانهٔ بینایی در میدان بینایی راست دریافت نمی‌کند؛ بیمار قادر به نام بردن شیء نخواهد بود، زیرا هر نیمکرهٔ مغزی در سامانه حسی-پیکری اولیه فقط حاوی یک نمایش لمسی از سمت مخالف بدن است. اگر مرکز کنترل تکلم در سمت راست مغز باشد، دقیقاً همین اتفاق می‌افتد اگر تصویر یا شیء فقط به میدان بینایی یا دست راست ارائه شده باشد.

همین پدیده برای جفت‌های بصری و استدلال نیز رخ می‌دهد. به عنوان مثال، به بیماری با مغز شکافته، تصویری از پای مرغ و یک دشت برفی در میدان‌های بینایی مجزا نشان داده می‌شود و از او خواسته می‌شود از لیستی از کلمات، مرتبط‌ترین کلمات با تصاویر را انتخاب کند. بیمار کلمهٔ «مرغ» را برای پای مرغ و «بیل» را برای برف انتخاب می‌کند؛ اما وقتی از او پرسیده می‌شود چرا بیل را انتخاب کرده است، پاسخ او به مرغ مربوط می‌شود (مثلاً «بیل برای تمیز کردن لانه مرغ است»).

## تاریخچه
کالبدشناسان اولیه، جالینوس و وزالیوس، جسم پینه‌ای را شناسایی کردند و پیش‌بینی کردند که نیمکره‌های چپ و راست مغز را به هم متصل می‌کند. در سال ۱۷۸۴، فلیکس ویک-دآزیر معتقد بود که این بخش به تسهیل ارتباط بین دو نیمکره کمک می‌کند و برداشتن آن، مغز را به دو منطقه مستقل تقسیم می‌کند. سپس در سال ۱۸۹۲، جوزف ژول دژرین بیماری داشت که هم به جسم پینه‌ای و هم به قشر بینایی‌اش آسیب وارد شده بود. بیمار می‌توانست بنویسد اما نمی‌توانست بخواند؛ این وضعیت به نام سندروم دژرین شناخته می‌شود. در سال ۱۹۰۸، هوگو لیپمن دریافت که با ایجاد ضایعه در جسم پینه‌ای، مغز سمت چپ می‌تواند منجر به آپراکسی (کنش‌پریشی) و آگرافیا (نوشتارپریشی) شود. این شرایط بر توانایی انجام حرکات هماهنگ معمول روزانه مانند نوشتن تأثیر می‌گذارد.

والتر دندی جراح مغز و اعصابی بود که اولین کالوزوتومی‌های جزئی جسم پینه‌ای را انجام داد. او این کار را به عنوان یک رویکرد جراحی برای تومورهای پینه‌آل انجام داد. در سال ۱۹۳۶، او سه مورد را گزارش کرد که در آن‌ها دو سوم جسم پینه‌ای را قطع کرده بود. او دریافت که این روش منجر به از دست دادن خون زیادی نمی‌شود و نقص‌های پس از عمل ناچیز یا صفر است. او استدلال کرد که یافته‌هایش ادعاهای قبلی دربارهٔ اهمیت عملکردی این ناحیه از مغز را به چالش می‌کشد.

قبل از دههٔ ۱۹۶۰، مشاهدات بالینی از بیماران دارای ضایعات نیمکرهٔ چپ، این ایده را تقویت می‌کرد که عملکردهای زبانی عمدتاً در آن نیمکره متمرکز شده‌اند. ضایعات در این ناحیه منجر به دشواری در تولید گفتار، درک مطلب و خواندن می‌شد. علاوه بر این، تحقیقات انجام شده توسط راجر اسپری و همکارانش بعداً نشان داد که قطع اتصالات بین‌نیمکره‌های مغز برای درمان صرع شدید، ظرفیت‌های عملکردی نیمکره راست را آشکار می‌کند. آن‌ها با هم نشان دادند که نیمکرهٔ راستِ جدا شده می‌تواند وظایف زبانی پایه را انجام دهد و در پردازش اطلاعات فضایی، موسیقی و محتوای احساسی قوی‌تر است. از سوی دیگر، نیمکرهٔ چپِ ایزوله شده مسئول استدلال‌های تحلیلی و توانایی‌های زبانی بود. اسپری به دلیل مشارکت‌هایش در توضیح عملکرد نیمکره‌ها و تخصیص عملکردهای مشخص به هر کدام از آن‌ها، جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی سال ۱۹۸۱ را دریافت کرد.

اسپری تحقیقات روی مغز شکافته را آغاز کرد و همکارش، مایکل گازانیگا، به او در خلاصه‌سازی یافته‌هایشان کمک کرد. آن‌ها در گزارششان در سال ۱۹۶۷ در مجلهٔ *Scientific American* با عنوان «مغز شکافته در انسان»، این موضوع را بررسی کردند که چگونه دو نیمکره پس از یک کورپوس کالوزوتومی به‌طور مستقل از یکدیگر عمل می‌کنند. ده بیمار تا آن زمان تحت عمل جراحی قرار گرفته بودند و چهار نفر در مطالعات تحقیقاتی آن‌ها شرکت کردند. بیماران الگوهای شناختی متمایزی نشان دادند، با این حال شخصیت و احساسات آن‌ها همچنان دست‌نخورده بود. اسپری و گازانیگا این تغییرات را با استفاده از تست‌های مربوط به ورودی‌های بینایی، لمسی و پردازش ترکیبی بینایی و لمسی تجزیه و تحلیل کردند.

### تست بینایی
شرکت‌کنندگان بر مرکز یک صفحهٔ نوری تمرکز کردند در حالی که لامپ‌هایی در هر دو میدان بینایی چشمک می‌زدند. از آن‌ها خواسته شد آنچه را دیده‌اند گزارش کنند و آن‌ها فقط نورهای ارائه شده به میدان بینایی راست را توصیف کردند. از آن‌ها خواسته شد به نورهای چشمک‌زن اشاره کنند و آن‌ها توانستند به دقت نورهای هر دو طرف را نشان دهند. هر نیمکره اطلاعات بینایی را دریافت کرده بود، اما فقط نیمکره چپ می‌توانست آن را به صورت کلامی گزارش کند. این نتایج نشان داد که تأیید کلامی یک محرک بینایی نیازمند ارتباط بین سیستم پردازش بینایی و ناحیهٔ نیمکرهٔ چپ است.

### تست لمسی
شرکت‌کنندگان شیئی را در یک دست بدون دیدن آن نگه داشتند. وقتی شیء در دست راست بود، سمت چپ مغز می‌توانست آن را شناسایی کند و بگوید چیست. وقتی در دست چپ بود، سمت راست می‌توانست تشخیص دهد چیست اما نمی‌توانست آن را به زبان بیاورد. فرد همچنین نمی‌توانست آن شیء را از بین اشیاء مشابه انتخاب کند. این نشان می‌دهد که سمت راست می‌توانست شیء را حس کند اما نمی‌توانست از کلمات برای توصیف آن استفاده کند.

## جستارهای وابسته
* تقسیم‌بندی وظایف مغز
* افسانه‌سازی
* ارنست هیلگارد
* دوجایگاهی
* سندرم دست بیگانه
* رایانش موازی
* مسئله ذهن و جسم
* فلسفه ذهن
* نظریه ذهن
* اثر ایدوموتور
* علوم اعصاب شناختی

## منابع

* 

رده:بی‌تقارنی مغز
رده:جسم پینه‌ای
رده:خودآگاهی
رده:رویه‌های جراحی مغز و اعصاب
رده:مخ
رده:مغز