اچ‌آی‌وی/ایدز در اندونزی

برنامه مشترک ملل متحد در زمینه ایدز اعلام کرده است که **HIV/AIDS در اندونزی** یکی از سریع‌ترین بیماری‌های همه‌گیر در حال رشد در آسیا است. در سال ۲۰۱۰، انتظار می‌رود ۵ میلیون اندونزیایی مبتلا به HIV/AIDS باشند. در سال ۲۰۰۷، اندونزی از نظر میزان شیوع در رتبه ۹۹ جهان قرار داشت، اما به دلیل درک کم از علائم این بیماری و انگ اجتماعی بالای مرتبط با آن، تنها ۵ تا ۱۰ درصد از مبتلایان به HIV/AIDS در واقع تشخیص داده شده و تحت درمان قرار می‌گیرند. طبق تخمینی که در سال ۲۰۱۹ انجام شد، تخمین زده می‌شود که ۶۴۰۴۴۳ نفر در این کشور با HIV زندگی می‌کنند. شیوع HIV/AIDS در بزرگسالان در این کشور ۰٫۴ درصد است. اندونزی کشوری در جنوب شرقی آسیا است که بیشترین تعداد افراد ثبت شده مبتلا به HIV را دارد، در حالی که تایلند بالاترین شیوع بزرگسالان را دارد.

## تاریخچه
اولین مورد ابتلا به HIV در اندونزی در سال ۱۹۸۷ گزارش شد و بین آن سال تا ۲۰۰۹، ۳٬۴۹۲ نفر از این بیماری جان خود را از دست دادند. از میان ۱۱٬۸۵۶ مورد گزارش شده در سال ۲۰۰۸، ۶٬۹۶۲ نفر زیر ۳۰ سال سن داشتند که شامل ۵۵ نوزاد زیر ۱ سال نیز می‌شدند. تعداد قابل توجهی از موارد مبتلا در گروه‌های پرخطر اندونزی متمرکز بود، از جمله مصرف‌کنندگان مواد مخدر تزریقی، کارگران جنسی و شرکای آن‌ها، مردان همجنس‌گرا و نوزادانی که از طریق مادر یا شیردهی به بیماری مبتلا شده‌اند.

در دو دهه گذشته، شیوع HIV/AIDS در اندونزی به یک اپیدمی عمومی تبدیل شده است. پیش‌بینی می‌شد تعداد مرگ‌ومیرهای مرتبط با ایدز در میان افراد بالای ۱۵ سال در سال ۲۰۱۵ به ۴۰٬۰۰۰ نفر در سال برسد. همچنین UNAIDS تخمین زده بود که در سال ۲۰۱۵ حدود ۱۱۰٬۰۰۰ یتیم بین ۰ تا ۱۷ سال به دلیل ایدز وجود داشته‌اند.

بر اساس داده‌های وزارت بهداشت در سال ۲۰۱۶، ۴۷٪ از موارد جدید ابتلا به HIV ناشی از رابطه جنسی پرخطر با جنس مخالف، ۲۵٪ مربوط به مردان همجنس‌گرا و ۲٪ مربوط به گروه سنی «زیر ۴ سال» بوده است. ترکیب این سه گروه تقریباً ۷۵٪ از کل موارد جدید ابتلا به HIV را تشکیل می‌دهد.

از نظر تاریخی ، پاپوآ، جاکارتا، جاوه شرقی، جاوه غربی، بالی و ریائو، بالاترین مناطق تمرکز مبتلایان به اچ‌آی‌وی بوده‌اند. جزیره جاوه که شامل پایتخت، جاکارتا، نیز می‌شود، اکنون بالاترین تمرکز موارد اچ‌آی‌وی در اندونزی را دارد. از ۳۴ استان پراکنده در سرزمین‌های وسیع اندونزی، دو استان بیش از یک چهارم (۲۸٪) از کل افراد مبتلا به اچ‌آی‌وی در سطح ملی را تشکیل می‌دهند - DKI جاکارتا و پاپوآ.

یک اپیدمی عمومی در استان‌های پاپوآ و پاپوآی غربی در حال وقوع بود، جایی که یک بررسی مبتنی بر جمعیت، میزان شیوع بزرگسالان را در سال ۲۰۰۶، ۲٫۴ درصد نشان داد. در زمان بررسی، ۴۸ درصد از مردم پاپوآ از HIV/AIDS بی‌اطلاع بودند و تعداد موارد ایدز در هر ۱۰۰۰۰۰ نفر در این دو استان تقریباً ۲۰ برابر میانگین ملی بود. درصد افرادی که گزارش دادند از HIV/AIDS بی‌اطلاع هستند، در بین جمعیت‌های بی‌سواد منطقه به ۷۴ درصد افزایش می‌یابد.

این همه‌گیری در اندونزی یکی از سریع‌ترین نرخ‌های رشد اچ‌آی‌وی در میان کشورهای آسیایی را دارد. در سال ۲۰۰۶، مصرف تزریقی مواد مخدر به‌عنوان اصلی‌ترین روش انتقال بیماری در نظر گرفته می‌شد و نه رابطه جنسی با جنس مخالف؛ به طوری که مصرف‌کنندگان تزریقی مواد مخدر ۵۹٪ و انتقال از طریق رابطه جنسی با جنس مخالف ۴۱٪ از موارد ابتلا را تشکیل می‌دادند. طبق گزارش وزارت بهداشت اندونزی، بررسی‌ها نشان می‌دهد که بیش از ۴۰٪ از مصرف‌کنندگان تزریقی مواد مخدر در جاکارتا و حدود ۱۳٪ در غرب جاوا آزمایش HIV مثبت داشته‌اند. همچنین در سال ۲۰۰۵، ۲۵٪ از معتادان تزریقی در باندونگ، جاکارتا و مدان اعلام کردند که در ۱۲ ماه گذشته رابطه جنسی محافظت‌نشده با پول داشته‌اند.

سرعت رشد عفونت‌های HIV در اندونزی از داده‌های ارائه‌شده در گزارش «مستندسازی به‌روزرسانی مدل‌سازی اولیه برای تحلیل سرمایه‌گذاری و برنامه استراتژیک ملی HIV ۲۰۱۵–۲۰۱۹» وزارت بهداشت اندونزی قابل مشاهده است. این گزارش نشان می‌دهد که در سال ۲۰۱۶ تقریباً ۶۹۷٬۰۰۰ نفر در اندونزی مبتلا به HIV بودند و پیش‌بینی می‌شود این رقم تا سال ۲۰۱۹ با ۱۱٫۶٪ افزایش به تقریباً ۷۷۸٬۰۰۰ نفر برسد. این افزایش بسیار فراتر از نرخ رشد طبیعی جمعیت پیش‌بینی‌شده ۳٫۶٪ در همان دوره است.

این مدل‌سازی همچنین نشان می‌دهد که بزرگ‌ترین گروه جمعیتی کلیدی، از نظر تعداد موارد جدید پیش‌بینی‌شده و کل افراد مبتلا به HIV، زنان با ریسک پایین هستند. با این حال، مردان HIV مثبت بالای ۱۵ سال (۴۲۰٬۰۰۰ نفر) در همان گروه سنی تقریباً دو برابر زنان (۲۴۷٬۰۰۰ نفر) هستند، بر اساس داده‌های PEPFAR (2016).

طبق گزارش کمیسیون ملی ایدز اندونزی، «تعداد سالانهٔ افراد جدید که از درمان ضد رتروویروسی استفاده می‌کنند، همچنان از تعداد تخمینی سالانهٔ موارد جدید ابتلا به HIV کمتر است و میزان ناکافی ماندگاری در درمان، هم تأثیر منابع صرف شده برای درمان HIV در پیشگیری و هم تأثیر مرگ و میر را محدود می‌کند. استراتژی‌های به کار گرفته شده برای مهار HIV در اندونزی با توجه به مرحلهٔ همه‌گیری HIV، تا حد زیادی مناسب هستند، اما به دلیل مقیاس ناکافی و مشکلات اجرای برنامه، تأثیر کامل خود را محقق نکرده‌اند.»

## چالش‌های مقابله با اچ‌آی‌وی/ایدز در اندونزی
اندونزی ترکیبی از ترتیبات قانونی و حکومتی دارد که از دولت مرکزی ملی گرفته تا مناطق اداری محلی کوچک‌تر و شهرداری‌ها را در بر می‌گیرد. بخش آچه اندونزی تحت قوانین شریعت محلی زندگی می‌کند.

سال‌هاست که تعهد ملی برای کاهش اچ‌آی‌وی وجود دارد. در سال ۲۰۱۱، رئیس‌جمهور سابق ، سوسیلو بامبانگ یودهویونو، به اهداف «به صفر رساندن» برنامه مشترک سازمان ملل متحد در زمینه ایدز (UNAIDS 2011) متعهد شد که شامل تعهد به توقف شیوع عفونت‌های جدید تا سال ۲۰۱۵ از طریق افزایش خدمات درمانی بود. با وجود این تعهدات، اندونزی در دستیابی به پیشرفت‌هایی که دولت به آنها متعهد شده بود، شکست خورده است. دلایل احتمالی زیادی از جمله سیستم غیرمتمرکز دولت در اندونزی وجود دارد که اجرای نهایی هر استراتژی یا دستورالعملی را به سطوح پایین‌تر دولت مانند دولت‌های محلی و منطقه‌ای واگذار می‌کند.

عدم سرمایه‌گذاری مناسب در حوزهٔ مراقبت‌های بهداشتی و درمان‌های HIV باعث شده است که این بیماری همچنان در میان جمعیت اندونزیایی در همهٔ سنین گسترش یابد و مرگ و میر ایجاد کند. در برنامهٔ ملی استراتژی و اقدام HIV و AIDS اندونزی ۲۰۱۰–۲۰۱۴، تعهداتی شامل «دستیابی به پوشش ۸۰٪ از جمعیت‌های کلیدی تحت تأثیر برنامه‌های مؤثر، با مشارکت ۶۰٪ از آنها در رفتارهای ایمن، و تأمین ۷۰٪ از بودجهٔ پاسخ هدفمند از منابع داخلی» لحاظ شده بود.

با این حال، واقعیت بسیار متفاوت است. اهداف مربوط به دستیابی به جمعیت‌های کلیدی با برنامه‌های مؤثر و تشویق آنها به رفتار ایمن، بر اساس گزارش PEPFAR (۲۰۱۶)، محقق نشدند.[۱] یک کمپین بازاریابی اجتماعی در سال ۲۰۱۳ با هدف افزایش استفاده از کاندوم برای پیشگیری از HIV توسط وزیر بهداشت وقت، موفق به تغییر نرخ استفاده از کاندوم در میان جمعیت‌های کلیدی نشد و در واقع، استفاده از کاندوم در میان افرادی که مواد تزریقی مصرف می‌کنند کاهش یافت (PEPFAR 2016).

علیرغم شواهد علمی روشن که از ارائه فوری درمان ضد رتروویروسی به فردی که به تازگی به HIV مبتلا شده است، صرف نظر از تعداد CD4 او، حمایت می‌کند، پوشش درمانی ضد رتروویروسی به طرز اسفناک پایین است. تخمین زده می‌شود که ۵۷۱۹۴ نفر از تقریباً ۸۰۰۰۰۰ نفر مبتلا به HIV، یا ۷٪، تا سال ۲۰۱۹ تحت درمان ضد رتروویروسی قرار خواهند گرفت. طبق گزارش UNAIDS GAP در سال ۲۰۱۴، تنها ۸٪ پوشش ملی ART در زمان نگارش گزارش محقق شده بود. از سال ۲۰۱۱، عفونت‌های جدید در بین جمعیت‌های کلیدی افزایش یافته یا در اعداد خام تا حد زیادی بدون تغییر باقی مانده است.

علاوه بر کمبود ارائه درمان ضدویروسی (ART)، بر اساس گزارش PEPFAR (۲۰۱۶)، «تست بار ویروسی هنوز در کشور به‌طور گسترده در دسترس نیست و آزمایش CD4 همیشه به‌طور منظم برای افرادی که هم‌اکنون تحت درمان ART هستند انجام نمی‌شود».[۱] این امر نظارت بر اثربخشی داروهای ART در میان جمعیت HIV مثبت که داروهای HIV برای آن‌ها تجویز شده است را بسیار دشوار می‌سازد. در نتیجه، فقدان زیرساخت‌های سیستمیک به‌شدت مانع استفاده از سرکوب ویروسی—حالتی که در آن یک فرد HIV مثبت به مقدار ویروس «غیرقابل تشخیص» رسیده و از نظر تئوریک نمی‌تواند ویروس را منتقل کند—به عنوان ابزار پیشگیری در اندونزی می‌شود.

کمیسیون ملی ایدز اندونزی در سال ۲۰۱۵ با اشاره به نیاز به افزایش سرمایه‌گذاری در پیشگیری از اچ‌آی‌وی، مدل‌سازی اپیدمیولوژیک را ارائه داد که نشان می‌دهد اندونزی تا سال ۲۰۳۰ به صفر عفونت‌های جدید و صفر مرگ و میر ناشی از اچ‌آی‌وی دست نخواهد یافت این یک هدف UNAIDS و به‌طور کلی یک هدف سازمان ملل متحد است که اندونزی عضو آن است و دستیابی به این اهداف «صفر» برای اچ‌آی‌وی تا سال ۲۰۳۰ را دنبال می‌کند.

سرمایه‌گذاری در حوزهٔ سلامت مناسب تنها به بیماری HIV محدود نمی‌شود. بنا بر گزارش وزارت امور خارجه و تجارت استرالیا (۲۰۱۶)، «اندونزی کمترین میزان هزینه در منطقه را برای سلامت نسبت به تولید ناخالص داخلی دارد و برخی از پایین‌ترین شاخص‌های سلامت را داراست». در مطالعه‌ای که بار جهانی بیماری‌ها را ارزیابی کرده و در نشریهٔ *The Lancet* در سال ۲۰۱۶ منتشر شده، اندونزی در رتبهٔ ۹۱ از میان ۱۸۸ کشور قرار گرفته است. با این حال، طرح جدیدی برای بیمهٔ سلامت در حال اجراست که تاریخ نهایی‌سازی آزمایشی آن سال ۲۰۱۹ تعیین شده است.

طبق گزارش «نظارت بیولوژیکی رفتاری یکپارچه» وزارت بهداشت اندونزی، استفاده از کاندوم در میان «گروه‌های پرخطر» (به جز زنان کم‌خطر که انتظار می‌رود بزرگ‌ترین گروه برای عفونت‌های جدید در طول سال‌های ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۹ باشند) پایین است، به طوری که ۶۱٪ از کارگران جنسی زن در «آخرین مواجهه جنسی تجاری» خود از کاندوم استفاده کرده‌اند. کمتر از نیمی از آنها استفاده مداوم از کاندوم را گزارش کرده‌اند. مصرف‌کنندگان تزریقی مواد مخدر و مردانی که با مردان رابطه جنسی دارند نیز میزان استفاده کمتر از ۶۰٪ داشته‌اند. کارگران جنسی تراجنسیتی (واریا) به ۸۰٪ استفاده از کاندوم دست یافته‌اند.

در رابطه با هدف تأمین مالی، بیانیه اخیر وزارت بهداشت اندونزی در ژوئن ۲۰۱۶ نشان می‌دهد که این هدف محقق نشده یا پایدار نمانده است: «اندونزی در حال حاضر تقریباً ۶۰٪ از کل نیازهای درمانی HIV را تأمین مالی می‌کند و مصمم است آن را در آینده افزایش دهد». طبق گزارش PEPFAR، بقیه بودجه فعلی از کمک‌های خارجی و سازمان‌های غیردولتی تأمین می‌شود. این در حالی است که اندونزی یک کشور با درآمد متوسط است (بانک جهانی 2016)

همچنین موانع اجتماعی-فرهنگی و قانونی برای جلوگیری از انتقال اچ‌آی‌وی در اندونزی وجود دارد، همان‌طور که در مشاوره ملی در مورد موانع قانونی و سیاسی اچ‌آی‌وی در اندونزی در سال ۲۰۱۵ ذکر شده است. کار جنسی جرم است و کاندوم در دادگاه به عنوان مدرکی برای معامله جنسی بین دو نفر قابل قبول است، که مانع اصلی استفاده از کاندوم در طول این نوع برخورد جنسی است. برخی از رهبران تلاش کرده‌اند تا کار جنسی را که ممکن است صنعتی غیرممکن باشد، تعطیل کنند.

به‌طور کلی، کمبود دانش دقیق سلامت دربارهٔ ایدز، نحوهٔ انتقال آن و روش‌های درمانی‌اش در جامعه وجود دارد. در سال ۲۰۱۵، روزنامهٔ *Jakarta Globe* گزارش داد که یکی از وزرای دولت اندونزی ادعا کرده بود لباس‌های دست‌دوم «ویروس ایدز را منتقل می‌کنند»؛ این اظهارنظر نشان می‌دهد که حتی در بالاترین سطوح رهبری کشور نیز درک نادرستی ازایدز وجود دارد. چنین باورهای غلط می‌توانند مانعی جدی در مسیر آموزش، پیشگیری و درمان مؤثر این بیماری باشند.

## واکنش ملی
اندونزی در سال ۱۹۹۴ کمیسیون ملی ایدز را تأسیس کرد تا بر پیشگیری از گسترش HIV، رسیدگی به نیازهای افراد مبتلا به ایدز، و هماهنگی میان دولت، سازمان‌های غیردولتی، بخش خصوصی و فعالیت‌های اجتماعی تمرکز کند. دولت اندونزی در سال ۲۰۰۵ با تخصیص بودجه‌ای معادل ۱۳ میلیون دلار به برنامه‌های ایدز—افزایشی ۴۰ درصدی نسبت به سال قبل—تعهد خود را نسبت به مبارزه با این بیماری نشان داد. با این حال، بودجهٔ ملی برای HIV/AIDS از آن زمان تاکنون در وضعیت رکود باقی مانده است.

در سال ۲۰۰۶، یک فرمان ریاست‌جمهوری جایگاه این کمیسیون را تقویت کرد، در حالی که راهبرد ملی ایدز برای سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۷ بر نقش محوری پیشگیری در برنامهٔ ایدز اندونزی تأکید داشت و در عین حال نیاز فوری به گسترش خدمات درمان، مراقبت و حمایت را به رسمیت شناخت. این راهبرد بر اهمیت پایش دقیق ایدز و بیماری‌های آمیزشی، انجام پژوهش‌های عملیاتی، ایجاد فضای حمایتی از طریق قانون‌گذاری، حمایت‌گری، ارتقای ظرفیت و تلاش‌های ضدتبعیض، و ترویج پایداری تأکید داشت.

بر پایهٔ همین چارچوب، راهبرد ملی ایدز برای سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۰ اهداف اولویت‌داری را اضافه کرد؛ از جمله: رساندن برنامه‌های جامع پیشگیری به ۸۰ درصد از افراد در معرض بیشترین خطر، ترغیب ۶۰ درصد از این جمعیت به تغییر رفتار، و ارائهٔ درمان ضدویروسی (ART) به ۸۰ درصد از افراد نیازمند.

دولت اندونزی در سال ۲۰۰۴ برنامه‌ای را برای یارانه دادن به هزینه‌های درمان ضد رتروویروسی آغاز کرد. تا سال ۲۰۰۵، این برنامه درمان ضد رتروویروسی کم‌هزینه را در ۵۰ بیمارستان ارائه می‌داد. با این حال، طبق گزارش UNAIDS، تنها ۲۰ درصد از افراد مبتلا به HIV در سال ۲۰۰۶ درمان ضد رتروویروسی دریافت کردند و به ازای هر یک نفری که درمان ضد رتروویروسی را شروع می‌کند، شش نفر دیگر آلوده می‌شوند. پایبندی به درمان همچنان در اندونزی یک چالش است، زیرا اغلب افراد مبتلا به HIV به دلیل عوامل پیچیده بسیاری، درمان ضد رتروویروسی را رها می‌کنند. سایر خواسته‌های رقیب از دولت مانند مقابله با بلایای طبیعی و سایر فوریت‌های بهداشتی مانند آنفولانزای مرغی نیز چالش‌هایی را برای حفظ شتاب واکنش به ایدز ایجاد می‌کنند.

دولت‌های محلی اندونزی تکنیک‌های نوآورانه‌ای را برای کاهش سرعت شیوع این بیماری بررسی کرده‌اند، از جمله استفاده از فناوری برچسب‌گذاری میکروچیپ برای ردیابی افراد آلوده‌ای که از نظر جنسی فعال هستند.

## کمک‌های بین‌المللی
اندونزی از چندین سازمان بین‌المللی اهداکنندهٔ کمک‌های مالی، از جمله «صندوق جهانی مبارزه با ایدز، سل و مالاریا» (Global Fund)، حمایت دریافت می‌کند. این صندوق در سال ۲۰۰۵، در دور چهارم اعطای کمک‌ها، بودجه‌ای را برای اندونزی تصویب کرد تا خدمات مراقبتی جامع برای افراد مبتلا و آسیب‌دیده از HIV/AIDS فراهم شود. این حمایت بخشی از تلاش‌های جهانی برای تقویت زیرساخت‌های سلامت و ارتقای دسترسی به درمان در کشورهای در حال توسعه محسوب می‌شود.

در سال ۲۰۰۷، استرالیا مبلغ ۱۰۰ میلیون دلار استرالیا برای مهار همه‌گیری HIV/AIDS در اندونزی اهدا کرد. هدف این برنامه کاهش تعداد مبتلایان از طریق آموزش گروه‌های در معرض خطر، بهبود کیفیت زندگی مبتلایان، و کاهش پیامدهای اجتماعی-اقتصادی این بیماری در اندونزی بود. استرالیا بیش از ۱۵ سال در زمینهٔ مقابله با HIV/AIDS به اندونزی کمک کرده و نخستین برنامهٔ درمان با متادون را در یک زندان در آسیا راه‌اندازی کرده است؛ برنامه‌ای که اکنون در ۹۵ زندان در سراسر اندونزی اجرا می‌شود.

## منابع

رده:ایدز بر پایه کشور
رده:سلامت در اندونزی
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده