روابط اسرائیل و مالت

**روابط اسرائیل و مالت** به روابط رسمی میان دولت اسرائیل و جمهوری مالت اشاره دارد که دربرگیرندهٔ تعاملات دیپلماتیک، اقتصادی و فرهنگی میان دو کشور است. روابط دیپلماتیک رسمی میان اسرائیل و مالت در سال ۱۹۶۵ برقرار شد و از آن زمان تاکنون این روابط فراز و نشیب‌های گوناگونی را تجربه کرده‌است.

مالت دارای سفارت در تل‌آویو است؛ اما اسرائیل سفارتی در مالت ندارد و نزدیک‌ترین سفارت اسرائیل در رم قرار دارد. هر دو کشور عضو اتحادیه برای مدیترانه هستند. روابط دو کشور به‌ویژه پس از آغاز جنگ غزه با تنش‌های بیشتری همراه شده‌است.

## پیشینه
پیش از تأسیس دولت اسرائیل و استقلال مالت، هر دو سرزمین بخشی از امپراتوری بریتانیا بودند؛ فلسطین به‌عنوان قیمومت بریتانیا بر فلسطین و مالت به‌عنوان مستعمرهٔ تاجی مالت اداره می‌شدند. از سال ۱۹۱۹ تا دههٔ ۱۹۲۰، مقامات استعماری بریتانیا در مالت تلاش کردند مالتی‌ها را به مهاجرت به فلسطین تشویق کنند، اما این تلاش‌ها عمدتاً ناموفق بود. بر پایهٔ سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین، ۳۸ نفر مالتی‌زبان در فلسطین تحت قیمومت زندگی می‌کردند که ۱۲ نفر در ناحیهٔ اورشلیم-یافا و ۲۶ نفر در ناحیهٔ شمالی بودند؛ از این میان ۴ نفر در اورشلیم، ۲ نفر در یافا، ۲۱ نفر در حیفا، ۵ نفر در ناصره و ۱ نفر در بیت جالا سکونت داشتند.

جوامع یهودی به‌صورت متناوب از دوران باستان در مالت وجود داشته‌اند. بر پایهٔ شواهد باستان‌شناختی، یهودیان در دوران باستان در مالت زندگی می‌کردند و در سده‌های میانه، جمعیت یهودی مالت نزدیک به یک‌سوم جمعیت شهر مدینه (پایتخت وقت مالت) را تشکیل می‌داد.

## برقراری روابط دیپلماتیک
در آغاز سال ۱۹۶۴، دام مینتوف از اسرائیل دیدن کرد و اعلام کرد که روابط میان دو کشور پس از استقلال مالت استوارتر خواهد شد. یوسف بورگ نمایندهٔ اسرائیل در جشن‌های استقلال مالت در سپتامبر ۱۹۶۴ بود و سندی را امضا کرد که روابط رسمی میان دو کشور را پایه‌گذاری می‌کرد. روابط دیپلماتیک رسمی میان اسرائیل و مالت در ۱ دسامبر ۱۹۶۵ برقرار شد.

## دوران دام مینتوف (دههٔ ۱۹۷۰)
مالت در درگیری عرب‌ها و اسرائیل سیاست بی‌طرفی را در پیش گرفته بود. در سال ۱۹۷۰، یوحانان مروز، مدیر بخش اروپای وزارت خارجهٔ اسرائیل، پس از گفتگو با رهبران مالت رضایت خود را از موضع بی‌طرفانهٔ این کشور ابراز کرد. در آغاز سال ۱۹۷۲، سخنگوی دولت مالت اعلام کرد که روابط مالت با اسرائیل «عالی» است و مالت حاضر نیست این روابط را در ازای کمک‌های مالی کشورهای عربی از دست بدهد.

با این حال، هنگامی که دام مینتوف نخست‌وزیر مالت بود، بر پایهٔ اسناد آمریکایی درزکرده در تلگراف‌های کیسینجر، او در مسائل مربوط به درگیری عرب‌ها و اسرائیل «رفتار نامتعادلی» داشت. در ۱۱ ژوئیهٔ ۱۹۷۳، مینتوف در یک مناظرهٔ پارلمانی استدلال کرد که تروریسم فلسطینی به دلیل اشغال سرزمین‌های فلسطینی توسط اسرائیل موجه است که این سخنان اعتراض رسمی سفیر اسرائیل در مالت، دورا بن یعقوب، را در پی داشت. در دسامبر ۱۹۷۳، مینتوف بنا به گزارش‌ها قصد داشت روابط خود با اسرائیل را قطع کند پس از آنکه دو ناوچهٔ گشتی اسرائیلی بدون هماهنگی با دولت مالت در آب‌های سرزمینی این کشور لنگر انداخته بودند.

بر پایهٔ اسناد محرمانه‌زدایی‌شدهٔ دولت بریتانیا، مینتوف به نخست‌وزیر بریتانیا ادوارد هیت گفته بود که مالت آمادگی دارد در میانجیگری درگیری اعراب و اسرائیل به بریتانیا کمک کند، اما به دلیل روابط تیرهٔ مالت با اسرائیل ناشی از روابط این جزیره با لیبی نتیجه‌ای حاصل نشد. گلدا مئیر، نخست‌وزیر اسرائیل، بنا بر گزارش‌ها «بیزاری شخصی شدیدی» از مینتوف داشت.

## ترور فتحی الشقاقی
در ۲۶ اکتبر ۱۹۹۵، فتحی الشقاقی، رهبر فلسطینی و بنیانگذار جنبش جهاد اسلامی فلسطین، در سلیمه در مالت توسط مهاجمی ناشناس و یک همدست ترور شد. این ترور به عوامل موساد نسبت داده شده‌است.

## روابط در سده بیست‌ویکم
### مسئلهٔ فلسطین و تنش‌ها
دولت مالت از سال ۱۹۸۸ آرمان‌های فلسطینی برای دولت‌سازی را به رسمیت شناخته و به‌طور سنتی روابط نزدیک و دوستانه‌ای با فلسطین داشته‌است. در سال ۲۰۰۲، ادوارد فنچ آدامی، نخست‌وزیر مالت و آلفرد سنت، رهبر مخالفان، هر دو در یک تظاهرات چفیه فلسطینی بر سر گذاشتند که خشم سفیر اسرائیل در مالت را برانگیخت.

در ۲۴ آوریل ۲۰۱۰، بیانکا زمیت، فعال مالتی و عضو جنبش اتحاد جهانی، هنگام شرکت در تظاهراتی صلح‌آمیز حامی فلسطین در کنار دیوار مرزی غزه و اسرائیل توسط سربازان نیروهای دفاعی اسرائیل در پایش مورد اصابت گلوله قرار گرفت. پس از اعتراض دولت مالت، آویگدور لیبرمن، وزیر خارجهٔ اسرائیل، رسماً بابت این رویداد عذرخواهی کرد. پس از بررسی، دو سرباز ارتش اسرائیل به دلیل سرپیچی از دستورات به حکم تعلیقی محکوم شدند. تونیو بورگ، وزیر خارجهٔ مالت، در دسامبر ۲۰۱۰ از اسرائیل و فلسطین اشغالی دیدار کرد و علیه محاصرهٔ نوار غزه سخن گفت.

### همکاری‌ها و گسترش روابط
در آوریل ۲۰۰۵، سیلوان شالوم، معاون نخست‌وزیر و وزیر خارجهٔ اسرائیل و میکائل فرندو، وزیر خارجهٔ مالت، موافقتنامهٔ همکاری در زمینهٔ بهداشت و پزشکی میان دو کشور را امضا کردند.

جوزف موسکات، نخست‌وزیر مالت، در سال ۲۰۱۳ از اسرائیل دیدار کرد که نخستین سفر خارجی او پس از تصدی مقام نخست‌وزیری بود. او با شیمون پرس، رئیس‌جمهور و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل دیدار کرد و دربارهٔ روابط دوجانبه به‌ویژه در زمینهٔ بهداشت و پژوهش‌های پزشکی و نیز حل‌وفصل درگیری اسرائیل و فلسطین گفتگو کرد.

در ۲۸ ژانویهٔ ۲۰۱۴، شرکت پست اسرائیل و مالتاپست به مناسبت پنجاهمین سالگرد روابط دیپلماتیک میان دو کشور تمبر مشترکی منتشر کردند.

پروازهای مستقیم ایر مالتا میان مالت و فرودگاه بین‌المللی بن گوریون در تل‌آویو از آوریل ۲۰۱۷ آغاز شد و در سال بعد، مالت ۲۲٬۶۴۵ گردشگر اسرائیلی پذیرفت. در فوریهٔ ۲۰۱۹، سفارت مالت در تل‌آویو به محل بزرگ‌تری منتقل شد و جستاری در تایمز اسرائیل در آوریل ۲۰۱۹ روابط اسرائیل و مالت را «بسیار مستحکم» توصیف کرد، جز در برخی اختلاف‌نظرها دربارهٔ وضعیت اورشلیم و درگیری اسرائیل و فلسطین.

در دسامبر ۲۰۱۷ و ژوئن ۲۰۱۸، کارملو آبلا، وزیر خارجهٔ مالت، دو بار از اسرائیل دیدار کرد و با بنیامین نتانیاهو دیدار نمود. در دومین سفر، تفاهم‌نامه‌ای دربارهٔ همکاری در زمینهٔ مدیریت آب امضا شد و اتاق بازرگانی اسرائیل-مالت در تل‌آویو تأسیس گردید.

در ژانویهٔ ۲۰۱۹، هیئتی مالتی به ریاست ماری-لوئیز کولیرو پرکا، رئیس‌جمهور مالت، از اسرائیل دیدن کرد و موافقتنامه‌ای در زمینهٔ همکاری بهداشتی دوجانبه امضا شد.

### تحریم‌های اسرائیل
در دسامبر ۲۰۱۵، اسرائیل بر مالت و ۵ کشور دیگر عضو اتحادیهٔ اروپا به دلیل حمایت از تصمیم برچسب‌گذاری مناسب کالاهای تولیدشده در شهرک‌های یهودی‌نشین کرانهٔ باختری و بلندی‌های جولان تحریم‌هایی اعمال کرد.

### پیامدهای جنگ غزه
روابط اسرائیل و مالت در پی جنگ غزه با تنش‌های فزاینده‌ای همراه شده‌است. در نوامبر ۲۰۲۳، مالت پیشنهادی را به شورای امنیت سازمان ملل متحد برای آتش‌بس‌های فوری بشردوستانه و ایجاد کریدورهای بشردوستانه در نوار غزه ارائه داد که با رأی موافق ۱۲ کشور تصویب شد.

در آوریل ۲۰۲۴، مالت از اعطای عضویت کامل سازمان ملل به دولت فلسطین حمایت کرد که اعتراض رسمی اسرائیل را در پی داشت. در آغاز اکتبر ۲۰۲۴، مالت از اعطای مجوز پهلوگیری به کشتی‌ای که مواد منفجره برای اسرائیل حمل می‌کرد خودداری نمود.

در ۲ مه ۲۰۲۵، یک کشتی متعلق به ناوگان آزادی غزه در آب‌های بین‌المللی در فاصلهٔ نزدیک به ۲۶ تا ۳۱ کیلومتری سواحل مالت مورد حملهٔ پهپادی قرار گرفت؛ ادعا شده‌است که این حمله توسط ارتش اسرائیل انجام شده، هرچند این ادعا تأیید نشده‌است.

روبرت آبلا، نخست‌وزیر مالت، اعلام کرد که مالت در نشست سپتامبر ۲۰۲۵ مجمع عمومی سازمان ملل متحد رسماً دولت فلسطین را به رسمیت خواهد شناخت. الکس آگیوس سالیبا، نمایندهٔ مالتی پارلمان اروپا، وضعیت غزه را نسل‌کشی خوانده‌است.

## روابط بازرگانی
روابط بازرگانی میان دو کشور از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۳ رشد چشمگیری داشت. در سال ۲۰۱۲، مالت کالاهایی به ارزش ۸۴ میلیون یورو به اسرائیل صادر کرد که ۸۰ درصد آن مواد معدنی و روغن‌ها بود. واردات از اسرائیل نیز ۹۹٫۶ میلیون یورو بالغ شد.

## نمایندگی‌های دیپلماتیک
مالت سفارتی در تل‌آویو دارد. اسرائیل سفارتی در مالت ندارد و امور مربوط به این کشور از طریق سفارت اسرائیل در رم پیگیری می‌شود. گفتنی است که در گذشته سفارت اسرائیل در والتا فعال بوده اما پس از مدتی بسته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* تاریخ یهودیان در مالت
* روابط خارجی اسرائیل
* درگیری اسرائیل و فلسطین

## منابع

* 
* 
* 
* 

رده:روابط دوجانبه مالت
رده:روابط دوجانبه اسرائیل
رده:مقاله‌های دارای شرح مختصر
رده:شرح مختصر متفاوت با ویکی‌داده