صنعت خودروسازی در ایتالیا

**صنعت خودروسازی در ایتالیا** یکی از بخش‌های بزرگ اشتغال در کشور است و در سال ۲۰۰۶ بیش از ۲٬۱۳۱ شرکت فعال داشته و تقریباً ۲۵۰٬۰۰۰ نفر را به کار گرفته بود. صنعت خودروسازی ایتالیا بیشتر به خاطر طراحی خودروها، خودروهای شهری کوچک، خودروهای اسپرت و سوپرکارها شناخته می‌شود. این صنعت ۸٫۵٪ به تولید ناخالص داخلی ایتالیا کمک می‌کند.

ایتالیا یکی از کشورهای برتر در فهرست تولید خودرو در اروپا و جهان است.

امروزه صنعت خودروسازی ایتالیا تقریباً به‌طور کامل تحت سلطه شرکت استلانتیس (که پیش‌تر فیات نام داشت) است؛ در سال ۲۰۰۱ بیش از ۹۰٪ خودروها توسط این شرکت تولید می‌شد. استلانتیس علاوه بر محدوده مدل‌های خود که عمدتاً برای بازار انبوه است، مالک برندهای اصلی فیات اتومبیلز، برند لوکس آلفا رومئو و لانچیا و برند خاص مازراتی نیز می‌باشد.

## پیشینه

موتور بارسانتی-ماتوچی نخستین موتور درون‌سوز اختراع‌شده بود که از اصل پیستون آزاد در یک موتور دوزمانه جوی استفاده می‌کرد. در اواخر سال ۱۸۵۱ یا اوایل ۱۸۵۲، اوگنیو بارسانتی، استاد ریاضیات، و فلیس ماتئوچی، مهندس و متخصص در مکانیک و هیدرولیک، پروژه‌ای را آغاز کردند تا از انفجار و انبساط حرارتی مخلوط گازی هیدروژن و هوا، بخشی از انرژی آن را به انرژی مکانیکی تبدیل کنند. این ایده تقریباً ده سال قبل از آن توسط بارسانتی در دوران تدریس در کالج سنت مایکل در ولترا، ایتالیا مطرح شده بود. مهندسی از میلان به نام لوئیجی د کریستوفوریس ماشینی پنوماتیک را شرح داد که بعداً ساخته شد و با سوخت نفتا و مخلوط هوا کار می‌کرد و نخستین موتور سوخت مایع را تشکیل داد. طی دوازده سال همکاری بین بارسانتی و ماتئوچی چندین نمونه اولیه موتور درون‌سوز ساخته شد و این نخستین موتور درون‌سوز واقعی بود. ساده‌ترین نمونه آن از یک سیلندر عمودی تشکیل شده بود که انفجار مخلوط اتمسفر زمین و هیدروژن یا تاریخچه گازهای سوختی تولیدی پیستون را به سمت بالا پرتاب می‌کرد و در نتیجه خلأی در فضای زیر ایجاد می‌شد. وقتی پیستون به جایگاه اولیه بازمی‌گشت، به دلیل فشار اتمسفری، یک میله دندانه‌دار را می‌چرخاند که به چرخ زنجیر متصل بود و حرکت را به شفت محرک منتقل می‌کرد. اختراعات متعددی توسط این دو مخترع به ثبت رسید: اختراع انگلیسی ۱۸۵۷، پتنت‌های پیه‌مونتی، پتنت پیه‌مونتی ۱۸۶۱ بارسانتی، ماتئوچی و باباچی که مبنای ساخت موتور شرکت اسشر ویس در زوریخ شد و در اولین نمایشگاه ملی فلورانس در ۱۸۶۱ به نمایش درآمد، و پتنت انگلیسی ۱۸۶۱.

صنعت خودروسازی ایتالیا در اواخر دهه ۱۸۸۰ آغاز شد، با شرکت Stefanini-Martina که به‌عنوان نخستین تولیدکننده شناخته می‌شود اگرچه Enrico Bernardi در سال ۱۸۸۴ یک سه‌چرخه بنزینی ساخت. برناردی آموزش متوسطه خود را در ورونا تکمیل کرد و در اکتبر ۱۸۵۹ در دانشگاه پادووا ثبت‌نام نمود. او در ژوئن ۱۸۶۳ دکترای ریاضیات را از دانشگاه پادووا دریافت کرد و به‌عنوان دستیار در بخش‌های زمین‌سنجی، آب‌سنجی، مکانیک کلاسیک و فیزیک تجربی باقی ماند. در سال ۱۸۶۷، برناردی ریاست فیزیک و مکانیک در مؤسسه سلطنتی صنعت حرفه‌ای در ویتسانزا را برعهده گرفت و تا سال ۱۸۷۸ به عنوان رئیس مؤسسه باقی ماند، سپس استاد ماشین‌آلات هیدرولیک و کشاورزی در دانشگاه پادووا شد و از سال ۱۸۷۹ تا ۱۹۱۵ مؤسسه ماشین‌آلات را هدایت کرد.

## توضیح
### از دهه ۱۸۹۰ تا ۱۹۲۰

در سال ۱۸۸۸، جووانی باتیستا چیرانو شروع به ساخت دوچرخه‌های *ول‌آیز* کرد، که به دلیل جذابیت نام‌های انگلیسی برای فروش بهتر انتخاب شده بود. و در اکتبر ۱۸۹۸ با برادرانش ماتئو و ارنستو شرکت Ceirano GB & C را برای ساخت خودروی *ول‌آیز* تأسیس کرد. با مواجه شدن با مشکلات مقیاس و مالی، آن‌ها با کنسرسیومی از اشراف و تاجران محلی به رهبری جووانی آنیلی تماس گرفتند و در ژوئیه ۱۸۹۹، فیات کارخانه، طرح و اختراعات را خرید و نخستین خودروهای فیات اتومبیلز یعنی فیات ۴ اچ‌پی را تولید کرد. خودروی ول‌آیز / فیات ۴ اچ‌پی دارای موتور ۶۷۹ سی‌سی بود و می‌توانست به سرعت  برسد. فیات از ابتدا به دلیل استعداد و خلاقیت کارکنان مهندسی خود شناخته شد و تا سال ۱۹۰۳ کمی سود کرد و ۱۳۵ خودرو تولید نمود؛ این تعداد تا سال ۱۹۰۶ به ۱٬۱۴۹ خودرو رسید. سپس شرکت به صورت عمومی سهام خود را از طریق بورس ایتالیا فروخت.

آنیلی تا زمان مرگش در سال ۱۹۴۵ شرکت را هدایت کرد، در حالی که ویتوریو والتا فعالیت‌های روزانه شرکت را اداره می‌کرد. نخستین خودروی فیات، فیات ۴ اچ‌پی (که تنها ۲۴ نسخه ساخته شد و تمام بدنه‌ها توسط آلسیو از تورین ساخته شد) بر اساس طراحی خریداری شده از Ceirano GB & C بود و موتور جعبه‌ای دو سیلندر  داشت. در سال ۱۹۰۳، فیات نخستین کامیون خود را تولید کرد. در سال ۱۹۰۸، نخستین خودروی فیات به آمریکا صادر شد. همان سال، نخستین موتور هواپیمای فیات تولید شد و در همان زمان، تاکسی‌های فیات در اروپا محبوب شدند.

ایزوتا فراشینی، تولیدکننده لوکس خودرو در ایتالیا، در سال ۱۹۰۰ در ابتدا با مونتاژ خودروهای مدل رنو تأسیس شد. این شرکت در میلان توسط چزاره ایزوتا و برادران وینچنزو، آنتونیو و اورسته فراشینی پایه‌گذاری شد. نام شرکت از مؤسسان آن گرفته شده بود، ایزوتا و وینچنزو فراشینی، که از سال ۱۸۹۹ خودروهای مورز و رنو و همچنین موتورهای اختصاصی آستر را وارد می‌کردند. پیش از عرضه محصولات خود در سال ۱۹۰۴، ایزوتا و فراشینی خودروهایی بسیار شبیه به رنو مونتاژ می‌کردند، با موتورهای آستر، اما با آرایش رادیاتور جلو کمی متفاوت. نخستین خودروی این برند مجهز به موتور چهار سیلندر با قدرت  بود.

ایتالا یک خودروساز مستقر در تورین، ایتالیا، از سال ۱۹۰۴ تا ۱۹۳۴ بود که توسط ماتئو چیرانو و پنج شریک دیگر در سال ۱۹۰۳ تأسیس شد. در سال اول، سه خودرو با قدرت‌های ۱۸، ۲۴ و ۵۰ اسب‌بخار عرضه شد. در سال ۱۹۰۵، خودروهای مسابقه‌ای با موتورهای بسیار بزرگ از جمله مدل پنج سیلندر ۱۴٫۸ لیتری تولید کردند که برنده Coppa Florio شد و سال بعد در Targa Florio پیروز شد. در سال ۱۹۰۷، مدل  با قدرت ۳۵/۴۵ اسب‌بخار به رانندگی کنت اسکیپونه بورگزه، برنده مسابقه رالی پکن به پاریس شد. این موفقیت‌های ورزشی باعث افزایش چشمگیر فروش شد و شرکت به رشد خود ادامه داد. شرکت با موتورهای نوآورانه مانند موتورهای متغیر، سوپاپ آستینی و چرخشی "Avalve" آزمایش کرد و در آغاز جنگ جهانی اول، طیف گسترده‌ای از خودروها را ارائه داد. در طول جنگ، ایتالا موتور هواپیما ساخت اما در تولید آن‌ها زیان کرد. یک نمونه ایتالا مدل ۳۵/۴۵ HP که اکنون در Museo Nazionale dell'Automobile در تورین به نمایش گذاشته شده، به دلیل پیروزی در رالی پکن به پاریس مشهور شد.

آلفا رومئو در ۲۴ ژوئن ۱۹۱۰ در میلان تحت عنوان A.L.F.A (Anonima Lombarda Fabbrica Automobili) تأسیس شد. این شرکت توسط کاوالیِره اوگو استلا برای تصاحب دارایی‌های زیرمجموعه ورشکسته ایتالیایی خودروساز فرانسوی داراک پایه‌گذاری شد. نخستین خودرو آن آلفا ۲۴ اچ‌پی بود که توسط جوزپه مِروزی طراحی شد و موفقیت تجاری داشت و در مسابقه استقامت ۱۹۱۱ Targa Florio شرکت کرد. در اوت ۱۹۱۵، ALFA توسط کارآفرین و مهندس نیکولا رومئو از ناپل خریداری شد و پرتفوی شرکت را شامل ماشین‌آلات سنگین و موتورهای هواپیما گسترش داد. در سال ۱۹۲۰، نام شرکت به آلفا رومئو تغییر یافت و نخستین خودرویی که برند جدید را حمل می‌کرد آلفا رومئو ۲۰/۳۰ اچ‌پی بود.

لانچیا در سال ۱۹۰۶ در تورین توسط وینچنزو لانچیا و کلودیو فوگولین تأسیس شد و در سال ۱۹۶۹ به فیات اتومبیلز پیوست. این برند به میراث قوی در رالی (اتومبیل‌رانی) و نوآوری‌های فنی مانند شاسی یون‌بادی مدل ۱۹۲۲ لانچیا لمبدا و جعبه‌دنده پنج‌سرعته معرفی شده در آردئا سال ۱۹۴۸ شناخته می‌شود. با اینکه از سال ۱۹۹۲ در رالی قهرمانی جهان شرکت نکرده است، لانچیا هنوز بیشترین تعداد قهرمانی سازندگان را در اختیار دارد. فروش خودروهای برند لانچیا از بیش از ۳۰۰٬۰۰۰ واحد سالانه در ۱۹۹۰ به کمتر از ۱۰۰٬۰۰۰ در سال ۲۰۱۰ کاهش یافت. با وجود حضور کمتر، لانچیا ایپسایلون همچنان در ایتالیا محبوب است و دومین خودروی پرفروش در سال ۲۰۱۹ بود.

گروپو برتونه یک شرکت ایتالیایی طراحی صنعتی بود که در طراحی خودرو، ساخت بدنه و تولید قراردادی تخصص داشت و همچنین شرکت خودروسازی بود. این شرکت در گرولیاسکو، شمال ایتالیا مستقر بود و به عنوان Carrozzeria Bertone در ۱۹۱۲ توسط جیووانی برتونه تأسیس شد. پس از جنگ جهانی دوم، نوچیو برتونه مسئولیت شرکت را برعهده گرفت و شرکت به دو بخش تقسیم شد: *Carrozzeria* برای تولید و *Stile Bertone* برای طراحی. تا زمان ورشکستگی در ۲۰۱۴، شرکت توسط همسر نوچیو برتونه، لیلی برتونه، اداره می‌شد و حدود ۱۰۰ کارمند مستقیم داشت. پس از ورشکستگی، نام برتونه توسط یک معمار خریداری شد و برخی از کارکنان سابق به عنوان دفتر کوچک طراحی خارجی Bertone Design مستقر در میلان ادامه دادند که بیشتر بر طراحی صنعتی و معماری تمرکز داشت. Bertone Design در سه‌ماهه دوم ۲۰۱۶ به گروه AKKA Technologies فروخته شد و سپس گروه AKKA برند برتونه را در ۲۰۲۰ به Mauro و Jean-Franck Ricci فروخت. در ۲۰۲۲، Mauro و Jean-Franck Ricci برند برتونه را احیا کردند و نخستین خودروی محدود، جی‌بی۱۱۰، در دسامبر ۲۰۲۲ معرفی شد و در ژوئن ۲۰۲۴ رونمایی شد.

مازراتی در سال ۱۹۱۴ در بولونیا تأسیس شد. دفتر مرکزی این شرکت اکنون در مودنا قرار دارد و نشان آن نیزه سه‌شاخ است. این شرکت از سال ۲۰۲۱ تحت مالکیت استلانتیس است. مازراتی در ابتدا با فراری مرتبط بود. در مه ۲۰۱۴، به دلیل برنامه‌ها و معرفی محصولات جدید، مازراتی رکورد فروش بیش از ۳٬۰۰۰ خودرو در یک ماه را ثبت کرد که منجر به افزایش تولید مدل‌های مازراتی کواتروپورته و گیبلی شد. علاوه بر مدل‌های گیبلی و کواتروپورته، مازراتی خودروهای مازراتی گرن‌توریزمو و دو شاسی‌بلند شامل مازراتی لوانته (اولین شاسی‌بلند تاریخ مازراتی) و مازراتی گریکاله را ارائه می‌دهد. تولید سالانه مازراتی در سطح جهانی به ۷۵٬۰۰۰ خودرو محدود شده است.

زاگاتو یک شرکت ساخت بدنه است که توسط اوگو زاگاتو در سال ۱۹۱۹ تأسیس شد. مرکز طراحی شرکت در ترازازانو، روستایی نزدیک رو (ایتالیا), ایتالیا واقع شده است. اوگو زاگاتو طراح و سازنده خودرو ایتالیایی بود که در جاولو، نزدیک روویگو متولد شد (۲۵ ژوئن ۱۸۹۰). او در سال ۱۹۱۹ و پس از ترک "Officine Aeronaut Aluminum Ti Che Pomilio" کسب‌وکار خود را در میلان راه‌اندازی کرد و قصد داشت تکنیک‌های ساخت از صنعت هوافضا را به بخش خودرو منتقل کند. خودروهای آن زمان اغلب سنگین بودند؛ اوگو زاگاتو آن‌ها را به عنوان سازه‌های سبک با چارچوبی از ورق آلومینیم مشابه بدنه هواپیما طراحی کرد.

صنعت خودروسازی به سرعت رشد کرد و تولیدکنندگان شامل آکویلا ایتالیانا، برادران چیرانو، Diatto, ایتالا، جونیور، سوسیتا چیرانو اتوموبیلی تورینو، اس.تی. اِر. رپید، اس.پی. آ و Zust بودند. در طول جنگ‌های جهانی اول و دوم و بحران اقتصادی دهه ۱۹۷۰، بسیاری از این برندها ناپدید شدند یا توسط فیات یا تولیدکنندگان خارجی خریداری شدند. در طول سال‌ها، صنعت خودرو ایتالیا همچنین در پروژه‌های متعدد خارج از ایتالیا مشارکت داشته است، بسیاری از آن‌ها شامل تولید مدل‌های مبتنی بر فیات، از جمله لادا در روسیه، زاستاوا و زاستاوا کورال در یوگسلاوی سابق، اف‌اس‌او (فیات پولسکی) در لهستان و سیات (که اکنون بخشی از فولکس‌واگن است) در اسپانیا بود.

### از دهه ۱۹۳۰ تا دهه ۱۹۶۰
پینینفارینا یک شرکت طراحی خودرو و کاروساز با دفتر مرکزی در کامبیانو، ایتالیا است. این شرکت در سال ۱۹۳۰ توسط باتیستا فارینا تأسیس شد. در ۱۴ دسامبر ۲۰۱۵، شرکت چندملیتی هندی گروه ماهیندرا، ۷۶٫۰۶٪ از سهام Pininfarina S.p.A. را به مبلغ تقریبی ۱۶۸ میلیون یورو خریداری کرد. پینینفارینا با شرکت‌های متنوعی در صنعت خودروسازی برای طراحی وسایل نقلیه همکاری دارد. این شرکت‌ها شامل مشتریان قدیمی مانند فراری، آلفا رومئو، پژو، فیات اتومبیلز، جنرال موتورز، لانچیا و مازراتی و همچنین شرکت‌های نوظهور در بازار آسیا با تولیدکنندگان چینی مانند AviChina، چری اتومبیل، چانفنگ موتور، برلیانس اتو، جی‌ای‌سی و VinFast در ویتنام و تولیدکنندگان کره‌ای دوو و هیوندای موتور بوده‌اند.

اینوچنتی یک کارخانه ماشین‌آلات بود که در ابتدا توسط فردیناندو اینوچنتی در سال ۱۹۳۳ در لمبراته، محله‌ای در حومه شرقی میلان تأسیس شد. در طول سال‌ها، این شرکت اسکوترهای لامبرتا و همچنین مجموعه‌ای از خودروها، عمدتاً با ریشه‌های بریتیش لیلاند، تولید کرد. این برند در سال ۱۹۹۶، شش سال پس از خرید توسط فیات بازنشسته شد. پس از جنگ جهانی دوم، این شرکت به مدت سال‌ها به خاطر مدل‌های اسکوتر لامبرتا مانند Lambretta 48، LI125، LI150، TV175، TV200، SX125، SX150، SX200، GP125، GP150 و GP200 مشهور بود.

گروه پیاجیو یک تولیدکننده وسایل نقلیه موتوری است که مجموعه‌ای از وسایل نقلیه دوچرخ و خودروهای تجاری جمع‌وجور را تحت چهار برند پیاجیو، وسپا، آوریلیا، موتو گوتزی و دبری تولید می‌کند. دفتر مرکزی این شرکت در پونتدرا، ایتالیا قرار دارد. شرکت توسط Rinaldo Piaggio در سال ۱۸۸۴ تأسیس شد و در ابتدا لوکوموتیو و واگن تولید می‌کرد. شرکت‌های تابعه گروه پیاجیو مجموعاً ۷٬۰۵۳ کارمند دارند و در سال ۲۰۱۴ مجموعاً ۵۱۹٬۷۰۰ دستگاه خودرو تولید کرده‌اند. این تولیدکننده دارای شش مرکز تحقیق و توسعه است و در بیش از ۵۰ کشور فعالیت می‌کند.

ایزو ریوولتا یک تولیدکننده خودرو و موتور سیکلت ایتالیایی است که از سال ۱۹۳۸ در صنعت وسایل نقلیه موتوری فعال است. در طول سال‌ها، این شرکت نام‌های مختلفی داشته است، از جمله Isothermos, Iso Autoveicoli Spa در ۱۹۵۲، Iso Rivolta در ۱۹۶۲، Iso Motors در ۱۹۷۳ و در سال ۲۰۱۷ بازگشت به ISO Rivolta. ریشه ISO Rivolta در Isothermos بولزانتو است، کارخانه‌ای که هیترها و کولرهای برقی تولید می‌کرد و توسط مهندس Renzo Rivolta در سال ۱۹۳۹ خریداری شد و در سال ۱۹۴۲ به برسو منتقل شد، پس از آنکه دفاتر آن در یک حمله بمب‌گذاری در جنوآ تخریب شدند. بلافاصله پس از پایان جنگ جهانی دوم، رنزو ریوولتا تصمیم گرفت شرکت خود را به تولید موتورسیکلت اختصاص دهد، بازاری که در آن سال‌ها سود تجاری قابل توجهی داشت. در اوایل دهه ۱۹۵۰، رنزو ریوولتا مفهوم خودرویی میان خودرو و موتور سیکلت را برای پر کردن فاصله بین موتورسیکلت کلاسیک و ارزان‌ترین خودروی ایتالیایی آن زمان، فیات توپولینو توسعه داد. هدف ایجاد موتورسیکلتی با بدنه بود تا وسیله‌ای اقتصادی با محافظت مشابه خودرو ایجاد شود. ثبت شرکت به Iso Autoveicoli تغییر کرد و در سال ۱۹۵۳ ایزتا معرفی شد. با آغاز فروش در ایالات متحده آمریکا و امضای قرارداد پایدار برای پیشرانه با جنرال موتورز، شرکت تولید مجموعه‌ای جدید از مدل‌ها بر اساس شاسی GT 300 (استاندارد، طولانی یا کوتاه) را آغاز کرد. نتیجه، کوپه اسپرت ایزو گریفو (۱۹۶۵) با موتورهایی از ۵٫۴ تا ۷ لیتر، سدان لوکس فیدیا (۱۹۶۸) و گرند تورر ۲+۲ ایزو لی‌لی (۱۹۶۹) بود که توسط مارچلو گاندینی، طراح ارشد برتون طراحی شد.

آبارت یک تولیدکننده خودروهای مسابقه‌ای و جاده‌ای و شرکت تیونینگ است که توسط ایتالو-اتریشی کارلو آبارت در سال ۱۹۴۹ تأسیس شد. شرکت Abarth & C. S.p.A. تحت مالکیت استلانتیس از طریق اف‌سی‌ای ایتالی قرار دارد. لوگوی آن یک سپر با کژدمی سبک‌شده بر زمینه زرد و قرمز است. کارلو آبارت از سال ۱۹۴۷ مدیر ورزشی تیم مسابقه‌ای سیسیتالیا بود. سال بعد، شرکت تعطیل شد و مؤسس آن پیرو دوزیو به آرژانتین سفر کرد.

فراری یک تولیدکننده لوکس خودروی اسپورت مستقر در مارانلو است. این شرکت در سال ۱۹۳۹ توسط انزو فراری (۱۸۹۸–۱۹۸۸) تأسیس شد و در سال ۱۹۴۰ اولین خودرو خود را ساخت، نام فعلی خود را در سال ۱۹۴۵ پذیرفت و تولید خودروهای جاده‌ای خود را از سال ۱۹۴۷ آغاز کرد. فراری در سال ۱۹۶۰ به یک شرکت سهامی عام تبدیل شد و از ۱۹۶۳ تا ۲۰۱۴ زیرمجموعه‌ای از فیات بود. این شرکت در سال ۲۰۱۶ به عنوان شرکت اسپین-آف از شرکت جانشین فیات، گروه فیات کرایسلر شد. شرکت در حال حاضر مجموعه‌ای گسترده از مدل‌ها را ارائه می‌دهد که شامل چندین خودروی سوپر اسپورت، خودروی جی‌تی و یک خودروی شاسی‌بلند است. بسیاری از فراری‌های اولیه، مربوط به دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰، جزو فهرست گران‌ترین خودروهای فروخته‌شده در حراج محسوب می‌شوند. فراری یکی از قوی‌ترین برندهای جهان است و تصویر برند خود را بر اساس میراث مسابقه‌ای، لوکس بودن و انحصار بنا کرده است. تا مه ۲۰۲۳، فراری همچنین یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان خودرو از نظر ارزش بازار با ارزشی حدود ۸۵٫۵ میلیارد دلار آمریکا است.

آتوبیانکی یک تولیدکننده خودرو بود که در سال ۱۹۵۵ به‌طور مشترک توسط بیانکی، پیرلی و فیات اتومبیلز تأسیس شد. آتوبیانکی در طول عمر خود تنها تعداد محدودی مدل تولید کرد که تقریباً همگی خودروهای کوچک بودند و بزرگ‌ترین آن‌ها آتوبیانکی ای۱۱۱، یک سگمنت سی، بود. قیمت آتوبیانکی‌ها بالاتر از مدل‌های فیات هم‌اندازه بود و برند توسط فیات برای آزمایش مفاهیم نوآورانه استفاده می‌شد که بعدها وارد خودروهای اصلی فیات شدند؛ این مفاهیم شامل بدنه‌های فایبرگلاس و خودروی محور جلو بود. معروف‌ترین مدل‌های آتوبیانکی شامل آتوبیانکی ای۱۱۲ معرفی شده در سال ۱۹۶۹، یک هاچ‌بک کوچک بسیار محبوب در ایتالیا برای مسابقات که تولید آن در سال ۱۹۸۶ متوقف شد؛ و همچنین آتوبیانکی وای۱۰، که اولین خودرویی بود که از موتور جدید FIRE (Fully Integrated Robotised Engine) فیات استفاده کرد.

دتوماسو یک شرکت تولیدکننده خودرو است. این شرکت در سال ۱۹۵۹ توسط الساندرو دی توماسو در مودنا تأسیس شد. در ابتدا انواع پروتوتایپ‌های اسپرت و خودروهای مسابقات اتومبیل‌رانی از جمله یک خودروی فرمول یک برای Frank Williams Racing Cars در سال ۱۹۷۰ تولید می‌کرد. بیشتر سرمایه‌گذاری این خودروساز توسط Amory Haskell Jr تأمین شد. در سال ۱۹۷۱ شرکت فورد موتور ۸۴ درصد سهام دتوماسو را خریداری کرد و خود آلخاندرو دی توماسو مالک بقیه بود. فورد سهام خود در این شرکت را در سال ۱۹۷۴ فروخت. برند دتوماسو در سال ۲۰۱۴ توسط شرکت Ideal Team Ventures مستقر در هنگ‌کنگ خریداری شد و در سال ۲۰۱۹ شرکت تازه‌تأسیس اولین محصول خود، یک خودروی اسپورت با طراحی کلاسیک به نام دتوماسو پی۷۲ را معرفی کرد.

ایتال‌دیزاین یک شرکت و برند طراحی و مهندسی مستقر در مونکالیری، ایتالیا است که ریشه‌های آن به تأسیس Studi Italiani Realizzazione Prototipi S.p.A. توسط جورجتو جوجارو و Aldo Mantovani در سال ۱۹۶۸ بازمی‌گردد. ایتال‌دیزاین به خاطر طراحی خودرو شهرت دارد و خدمات طراحی محصول، مدیریت پروژه، استایلینگ، بسته‌بندی، مهندسی، مدلسازی، نمونه‌سازی و تست را به تولیدکنندگان جهانی ارائه می‌دهد. تا سال ۲۰۱۹، ایتال‌دیزاین ۹۱۷ نفر کارمند داشت. در ۹ اوت ۲۰۱۰، لامبورگینی (گروه فولکس‌واگن) ۹۰٫۱٪ از سهام Italdesign Giugiaro S.p.A. از جمله حقوق برند و اختراعات آن را خرید. سهام باقی‌مانده در ۲۸ ژوئن ۲۰۱۵ به آئودی (گروه فولکس‌واگن) فروخته شد، زمانی که جورجتو جوجارو از شرکت استعفا داد. جورجتو جوجارو و آلدو مانتووانی Studi Italiani Realizzazione Prototipi S.p.A. (SIRP)، شرکتی که در نهایت به Italdesign تبدیل شد، را در ۱۳ فوریه ۱۹۶۸ در مونکالیری، ایتالیا تأسیس کردند.

### از دهه ۱۹۶۰ تا کنون
در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰، ایتالیا صنعت خودروسازی بزرگی را بازسازی کرد که در اروپا رتبه سوم یا چهارم و در جهان رتبه پنجم یا ششم را داشت. در دهه ۱۹۸۰، ایتالیا از بریتانیا پیشی گرفت اما به اتحاد جماهیر شوروی واگذار کرد که مانند اسپانیا، لهستان و یوگسلاوی، تولید خودرو در حجم بالا را با کمک فیات ایتالیا آغاز کرد. لامبورگینی یک تولیدکننده خودروهای لوکس خودروی اسپورت و خودروی شاسی‌بلند مستقر در سانتاگاتا بولونیزه است. این شرکت تحت مالکیت گروه فولکس‌واگن از طریق زیرمجموعه آن، آئودی قرار دارد. فروچو لامبورگینی (۱۹۱۶–۱۹۹۳)، تاجر و صنعتگر ایتالیایی، در سال ۱۹۶۳ شرکت Automobili Ferruccio Lamborghini S.p.A. را برای رقابت با فراری تأسیس کرد. این شرکت به دلیل استفاده از طراحی خودروهای موتور وسط عقب-محور عقب شناخته شد. لامبورگینی در دهه اول خود رشد سریعی داشت، اما فروش آن پس از رکود مالی جهانی ۱۹۷۳–۱۹۷۴ و بحران نفتی سال ۱۹۷۳ به شدت کاهش یافت. مالکیت شرکت پس از ۱۹۷۳ سه بار تغییر کرد، از جمله ورشکستگی در سال ۱۹۷۸. شرکت آمریکایی کرایسلر در سال ۱۹۸۷ کنترل لامبورگینی را در دست گرفت و در سال ۱۹۹۴ آن را به گروه سرمایه‌گذاری مالزیایی Mycom Setdco و گروه اندونزیایی V'Power Corporation فروخت. در سال ۱۹۹۸، Mycom Setdco و V'Power لامبورگینی را به گروه فولکس‌واگن فروختند و تحت کنترل بخش آئودی این گروه قرار گرفت. محصولات و خطوط مدل جدید به پرتفوی برند اضافه شدند و موجب افزایش بهره‌وری و فروش برند گردید. در اواخر دهه ۲۰۰۰، در زمان رکود بزرگ مالی، فروش لامبورگینی تقریباً ۵۰٪ کاهش یافت.

دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ دوره تغییرات بزرگی برای صنعت خودروسازی اروپا بود. سیستم محرک عقب، به ویژه در خودروهای خانوادگی، به تدریج جای خود را به محرک جلو داد. بدنه هاچ‌بک، که ابتدا در رنو ۱۶ فرانسه در سال ۱۹۶۵ دیده شد، تا اواسط دهه ۱۹۸۰ محبوب‌ترین سبک بدنه برای خودروهای کوچک شد. فیات در سال ۱۹۷۱ با هاچ‌بک فیات ۱۲۷ وارد بازار خودروهای کوچک شد و پس از آن خودرو خانوادگی فیات ریتمو را در سال ۱۹۷۸ معرفی کرد. تا پایان دهه، برندهای سطح بالاتر آلفا رومئو و لانچیا نیز هاچ‌بک را به مجموعه محصولات خود افزودند. خلاقیت صنعت خودروسازی ایتالیا در طراحی نوآورانه در دهه ۱۹۸۰ ادامه یافت، به‌گونه‌ای که فیات اونو سوپر مینی (۱۹۸۳) و تیپو هاچ‌بک خانوادگی (۱۹۸۸) هر دو به عنوان خودروی سال اروپا انتخاب شدند، عمدتاً به دلیل طراحی به‌روز و کاربردی آن‌ها. اونو در طول عمر تولید خود یکی از محبوب‌ترین خودروها در اروپا بود، اگرچه تیپو خارج از ایتالیا چندان محبوب نشد.

ایوکو یک شرکت چندملیتی ایتالیایی تولیدکننده وسایل نقلیه حمل‌ونقل است که دفتر مرکزی آن در تورین، ایتالیا قرار دارد. این شرکت وسایل نقلیه تجاری سبک، متوسط و سنگین طراحی و تولید می‌کند. نام IVECO برای اولین بار در سال ۱۹۷۵ پس از ادغام برندهای ایتالیایی، فرانسوی و آلمانی ظاهر شد. کارخانه‌های تولیدی آن در اروپا، چین، روسیه، استرالیا و آمریکای لاتین قرار دارند و حدود ۵۰۰۰ مرکز فروش و خدمات پس از فروش در بیش از ۱۶۰ کشور دارد. تولید سالانه جهانی این شرکت حدود ۱۵۰٬۰۰۰ وسیله نقلیه تجاری با گردش مالی تقریبی ۱۰ میلیارد یورو است.

جایگزین فیات اونو، یعنی فیات پونتو، در پایان سال ۱۹۹۳ معرفی شد و موفقیتی مشابه نسل قبلی خود کسب کرد، در حالی که فیات چینکوئه‌چنتو پیشین نقش مهمی در توسعه بازار خودروهای شهری در اروپا در دهه ۱۹۹۰ ایفا کرد. فیات در سال ۱۹۹۸ وارد بازار جدید MPV جمع‌وجور با مدل شش‌نفره فیات مولتیپلا شد، در حالی که قبلاً در میانه دهه وارد بازار MPV تمام‌سایز با یورو ون به عنوان بخشی از سرمایه‌گذاری مشترک با پژو شده بود.

در دهه ۱۹۹۰، صنعت خودروسازی ایتالیا دوباره رتبه سوم اروپا و پنجم جهان را با تولید سالانه نزدیک به ۲ میلیون خودرو (حداکثر ۲٬۲۲۰٬۷۷۴ در سال ۱۹۸۹) داشت. با این حال، در سال ۲۰۱۱، تولید برای اولین بار در نیم‌قرن گذشته به زیر ۸۰۰٬۰۰۰ واحد کاهش یافت و اکنون در فهرست کشورها بر پایه تولید خودرو قرار دارد.

پاگانی یک تولیدکننده خودروی اسپورت و قطعات پلیمر تقویت‌شده با الیاف کربن است. این شرکت در سال ۱۹۹۲ توسط بازرگان و مهندس آرژانتینی هوراسیو پاگانی تأسیس شد و در سان چساریو سول پانارو، نزدیک مودنا مستقر است. هوراسیو پاگانی که پیشتر بخش کامپوزیت لامبورگینی را ایجاد و مدیریت می‌کرد، در سال ۱۹۸۸ شرکت Pagani Composite Research را تأسیس کرد. این شرکت جدید با لامبورگینی در پروژه‌های متعددی همکاری کرد، از جمله بازطراحی لامبورگینی کونتاش، لامبورگینی ال‌ام۰۰۲، طرح مفهومی لامبورگینی پی۱۴۰ و لامبورگینی دیابلو. در اواخر دهه ۱۹۸۰، پاگانی شروع به طراحی خودروی خود، که در ابتدا "پروژه C8" نامیده می‌شد، کرد. پاگانی قصد داشت C8 را به "Fangio F1" تغییر نام دهد تا به دوست خود، قهرمان پنج‌باره فرمول یک آرژانتینی، خوان مانوئل فانخیو ادای احترام کند.

ایتالیا امروز همچنان یکی از بازیگران مهم طراحی و فناوری خودرو است و فیات دارای سرمایه‌گذاری‌های زیادی خارج از ایتالیا است، از جمله مالکیت ۱۰۰٪ شرکت آمریکایی کرایسلر تا ژانویه ۲۰۱۴. موفقیت‌های فیات از سال ۲۰۰۷ با خودرو شهری جدید فیات ۵۰۰ (۲۰۰۷) در سراسر اروپا تقویت شد، اگرچه تولید این خودرو در لهستان و مکزیک انجام می‌شود و نه در ایتالیا.

در طول دهه‌ها، صنعت خودروسازی ایتالیا تقریباً به‌طور کامل تحت سلطه اف‌سی‌ای ایتالی بوده است، که بعداً در سال ۲۰۱۴ به گروه فیات کرایسلر تبدیل شد؛ در سال ۲۰۰۱ بیش از ۹۰٪ خودروها توسط فیات تولید می‌شد. از ۱ ژانویه ۲۰۲۱، گروه FCA بخشی از شرکت هلندی استلانتیس شد.

## موزه‌های اتومبیل

موزه ملی اتومبیل، معروف به MAUTO، یک موزه اتومبیل در تورین، ایتالیا است که توسط کارلو بیسکارتی دی روفیا تأسیس شده است. این موزه دارای مجموعه‌ای از تقریباً ۲۰۰ خودرو از هشتاد برند اتومبیل است که نماینده هشت کشور هستند (ایتالیا، فرانسه، بریتانیا، آلمان، هلند، اسپانیا، ایالات متحده آمریکا، لهستان).
این موزه در ساختمانی متعلق به سال ۱۹۶۰ واقع شده و دارای سه طبقه است. پس از بازسازی در سال ۲۰۱۱، موزه دوباره بازگشایی شد و فضای نمایشگاهی آن از  به  افزایش یافت.
موزه همچنین دارای کتابخانه، مرکز اسناد، کتابفروشی و سالن اجتماعات خود است. مجموعه موزه شامل اولین خودروهای ایتالیایی، یک برناردی از سال ۱۸۹۶ و یک فیات اتومبیلز از سال ۱۸۹۹، یک رولز رویس سیلور گوست از سال ۱۹۱۴ و خودروهای مسابقه‌ای ساخته شده توسط فراری و آلفا رومئو است. همچنین شامل نمونه‌هایی مانند یک بنز ویکتوریا از سال ۱۸۹۳، یک پژو از سال ۱۸۹۴، یک اولدزموبیل از سال ۱۹۰۴، ایتالا سال ۱۹۰۷ از مسابقه رالی پکن به پاریس، یک دو دیون-بوتون از سال ۱۹۱۳، یک فورد مدل تی از سال ۱۹۱۶ و یک ایزوتا فراشینی تیپو ۸آ از سال ۱۹۲۹ است که در فیلم سانست بلوار ایفای نقش کرده است.

موزه فراری یک موزه شرکت فراری است که به برند خودروی اسپورت فراری اختصاص دارد. این موزه صرفاً مختص خودرو نیست؛ بلکه شامل جام‌ها، عکس‌ها و دیگر اشیای تاریخی مرتبط با صنعت ورزش‌های موتوری ایتالیا نیز می‌شود. علاوه بر این، نمایشگاه موزه نوآوری‌های فناوری را معرفی می‌کند که برخی از آن‌ها از خودروهای مسابقه‌ای به خودروهای جاده‌ای منتقل شده‌اند. موزه در فاصله حدود  از کارخانه فراری در شهر زادگاه فراری، مارانلو، نزدیک مودنا، ایتالیا واقع شده است. این موزه اولین بار در فوریه ۱۹۹۰ افتتاح شد، و در اکتبر ۲۰۰۴ یک بخش جدید به آن اضافه شد. خود شرکت فراری از سال ۱۹۹۵ مدیریت این موزه را بر عهده دارد. مساحت کل موزه اکنون ۲۵۰۰ متر مربع است و تعداد بازدیدکنندگان سالانه حدود ۱۸۰٬۰۰۰ نفر است. نمایشگاه‌ها عمدتاً ترکیبی از خودروهای جاده‌ای و مسابقه‌ای فراری هستند.

موزه آلفا رومئو ('موزه تاریخی آلفا رومئو') موزه رسمی آلفا رومئو است که در آرزه (استان میلان) واقع شده و مجموعه دائمی از خودروها و موتورهای آلفا رومئو را به نمایش می‌گذارد. پس از بسته شدن در سال ۲۰۱۱، این موزه در ژوئن ۲۰۱۵ دوباره افتتاح شد. موزه رسماً در ۱۸ دسامبر ۱۹۷۶ افتتاح شد، و در منطقه کارخانه سابق آلفا رومئو آرزه قرار دارد. تولید خودروها در سال ۲۰۰۲ و تولید موتور در سال ۲۰۰۶ در مجموعه کارخانه آرزه پایان یافت. اوایل سال ۲۰۰۹ موزه برای اولین بار به دلیل بازسازی تعطیل شد و در پایان همان سال، به مناسبت صدمین سالگرد آلفا رومئو در ۲۰۱۰ دوباره باز شد. این موزه بار دیگر در فوریه ۲۰۱۱ به دلیل کارهای بازسازی بسته شد.
پروژه بازسازی در پایان ۲۰۱۳ تعیین شد و کارهای مرمت فقط از تابستان ۲۰۱۴ آغاز شد.
مرکز ساختار تازه شده سقف‌های قرمز آلفا است که به ساختمان اصلی دهه ۱۹۷۰ اضافه شده‌اند. پس از چهار سال، موزه رسماً در ۲۴ ژوئن ۲۰۱۵ دوباره افتتاح شد و در این مراسم پرده‌برداری از خودروی کاملاً جدید آلفا رومئو جیولیا (۹۵۲) و لوگوی آلفا رومئو انجام شد، که هر دو گام‌های مهمی در احیای برند بودند. در ۳۰ ژوئن ۲۰۱۵ موزه برای عموم باز شد. این موزه به بیش از ۱۰۰ سال تاریخ برند آلفا رومئو اختصاص دارد، که تولیدات آن شامل خودروها، وسایل نقلیه تجاری، لوکوموتیوهای ریلی، تراکتورها، اتوبوس‌ها، ترامواها و موتورهای دریایی و هواپیما بوده است. موزه در مساحتی برابر  گسترده شده است. شش طبقه آن به چهار بخش موضوعی تقسیم شده‌اند، از جمله مرور تاریخی تمامی خودروهای جاده‌ای آلفا رومئو تولید شده از سال ۱۹۱۰، نمونه‌های اولیه و خودروی مفهومیها، پروژه‌های هواگرد و هوافضا، و مدل‌های مقیاس و جوایز. مجموعه موزه بیش از ۲۵۰ خودرو و ۱۵۰ موتور دارد که تقریباً نیمی از آن‌ها به نمایش گذاشته شده‌اند. این مجموعه شامل حداقل یک نمونه از هر مدل تولید شده، به همراه نمونه‌های اولیه و خودروهای مسابقه‌ای است.
برخی از خودروهای موزه به‌طور منظم برای جشنواره‌ها و رویدادهای تاریخی به امانت داده می‌شوند، مانند پبل بیچ کانکورز دلیگانس، جشنواره سرعت گودوود و Mille Miglia.

موزه لامبورگینی ('موزه لامبورگینی') یک موزه اتومبیل است که توسط شرکت لامبورگینی در سانتاگاتا بولونیزه، امیلیا-رومانیا، ایتالیا مالکیت و اداره می‌شود. این موزه دو طبقه در سال ۲۰۰۱ افتتاح شد و در ژوئن ۲۰۱۶ بازسازی شد تا فضای نمایشگاهی برای مدل‌های بیشتری فراهم شود. هدف موزه پوشش تمام نقاط عطف مهم در تاریخ لامبورگینی است. برای این منظور، موزه یک درخت خانوادگی را نمایش می‌دهد که تمامی مدل‌های تولید شده توسط شرکت را نشان می‌دهد. گالری فعلی شامل سوپراسپرت‌هایی مانند لامبورگینی ۳۵۰جی‌تی و لامبورگینی سستو المنتو، و خودروهای تک نمونه و مفهومی مانند لامبورگینی وننو و مفهومی لامبورگینی میورا است.

موزه میل میگلیا یک موزه اتومبیل است که در ۱۰ نوامبر ۲۰۰۴ به ابتکار باشگاه اتومبیل برشا و برخی علاقه‌مندان خصوصی مسابقه معروف میل میگلیا تأسیس شد. این موزه در صومعه قدیمی سنت یوفیمیا در خیابان ویای دله ریممبرانزه در برشا واقع شده و دقیق‌تر، در خارج از محله سنت یوفیمیا قرار دارد. مسیر موزه به نه بخش زمانی تقسیم شده است، هفت بخش به مسابقات میل میگلیا از ۱۹۲۷ تا ۱۹۵۷، یک بخش به میل میگلیا از ۱۹۵۸ تا ۱۹۶۱ و یک بخش به میل میگلیا معاصر اختصاص دارد و در هر یک از این بخش‌ها خودروهای تاریخی قرار دارند که به‌طور دوره‌ای تعویض می‌شوند تا امکان شرکت آن‌ها در مسابقات مختلف خودروهای تاریخی، از جمله میل میگلیا فراهم شود.

موزه لانچیا (به زبان ایتالیایی: Museo Vincenzo Lancia) موزه‌ای است متعلق به خانواده لانچیا و برند خودرو لانچیا. موزه در فوبلو، ایتالیا واقع شده است. این موزه در ۲۰ سپتامبر ۲۰۰۹ افتتاح شد و نمایشگاه در طبقه دوم پالازو جوزپه لانچیا قرار دارد که خود وینچنزو لانچیا آن را به عنوان ساختمان مدرسه ساخته بود. موزه به افتخار مهندس بزرگ وینچنزو لانچیا تأسیس شده است. در این خانه عکس‌ها، درخت‌های خانوادگی و اسنادی مرتبط با خانواده وجود دارد. موزه به چهار اتاق تقسیم شده است که هر یک به نام یک مدل مشهور لانچیا نام‌گذاری شده‌اند: لانچیا آگوستا، لانچیا آرتنا، لانچیا آسترا و لانچیا آپریلیا.

موزه خانه انزو فراری یک موزه در مودنا است که به زندگی و آثار انزو فراری، بنیان‌گذار برند فراری خودروهای اسپورت اختصاص دارد. مجموعه موزه شامل دو ساختمان جداگانه است: یک خانه و کارگاه سابق که متعلق به پدر انزو فراری بوده و یک ساختمان جدید که توسط دفتر معماری Future Systems طراحی شده است. ساختمان جدید با مساحت  در یک گالری بزرگ، نمایشگاهی دائمی از برخی خودروهای برجسته فراری را به نمایش می‌گذارد، از جمله خودروهای کمیاب دهه ۱۹۵۰، خودروهای مسابقه‌ای فرمول یک و خودروهای اسپورت جدیدتر. گالری نمایشگاهی موزه در فوریه ۲۰۱۴ به‌طور اساسی بازسازی و به‌روز شد. نمایشگاه‌ها شامل خودروهای فراری، آلفا رومئو و مازراتی و همچنین یک ویدئوی بزرگ از زندگی انزو فراری هستند.

موزه فروچو لامبورگینی یک موزه ایتالیایی در آرگلاتو، چند کیلومتر از مرکز بولونیا، امیلیا-رومانیا است که به زندگی و آثار فروچو لامبورگینی، بنیان‌گذار برند لامبورگینی خودروهای اسپورت اختصاص دارد. این موزه اخیراً از محل اولیه خود در فِرّاره (Dosso di سانت آگوستینو (امیلیا–رومانیا)) به یک سایت جدید در کارخانه سابق لامبورگینی در آرگلاتو منتقل شده است. در سال ۱۹۹۵، اولین موزه فروچو لامبورگینی در کنار کارخانه لامبورگینی کالور افتتاح شد، واقع در زادگاه روستایی فرارا، محل تولد فروچو لامبورگینی.

پس از ۱۹ سال و هزاران بازدیدکننده از سراسر جهان، پسر او، آنتونیو (تونی‌نو) لامبورگینی، با روحیه کارآفرینی و شخصیت پیشرو که مشخصه هر پروژه اوست، تصمیم گرفت موزه را به شهر بولونیا نزدیک‌تر کند و بر تاریخچه پدرش، نابغه مکانیک و Cavaliere del Lavoro تأکید بیشتری داشته باشد و یک فضای نمایشگاهی جدید به او اختصاص دهد. این موزه تمام تولیدات صنعتی دکتر مهندسی (افتخاری) لامبورگینی را جمع‌آوری می‌کند، از تراکتور اول کریوکا که شرکتش را در سال ۱۹۴۷ آغاز کرد تا خودروهای اسپورت دهه‌های ۱۹۵۰، ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰. مجموعه شخصی فروچو لامبورگینی در موزه شامل لامبورگینی میورا، فیات بارچتا اسپورت که برای شرکت در مسابقه Mille Miglia سال ۱۹۴۸ تغییر یافته بود، لامبورگینی کونتاش، مدل‌های لامبورگینی جارما، لامبورگینی اوراکو و لامبورگینی اسپادا است.

## آمار تولید

تولید وسایل نقلیه موتوری در ایتالیا:

### تولیدکنندگان فعلی

تولیدکنندگان فعلی خودرو در ایتالیا شامل موارد زیر هستند:

* آبارت
* آلفا رومئو
* آرس دیزاین پروجکت۱
* آسترا
* B. Engineering
* دی‌آر اتومبیلز
* استرما
* فراری
* فیات اتومبیلز
* فرناساری
* کازالینی
* ایوکو
* ایزوتا فراشینی
* ایتال‌دیزاین
* لامبورگینی
* لانچیا
* مانیفاتورا اتومبیلی تورینو
* مازراتی
* مازانتی
* پاگانی
* پیاجو
* پینینفارینا
* زاگاتو

### تولیدکنندگان منحل‌شده

 
تولیدکنندگان منحل‌شده:

* آپایس
* آکویلا ایتالیانا
* Amilcar Italiana
* Ansaldi
* آنسالدو
* اورئا
* ای‌تی‌اس
* آسا
* آتوبیانکی
* باندینی
* گروپو برتونه
* بیزارینی
* Brixia-Zust
* چیِرانو
* Ceirano GB & C
* فِراتِلی چیِرانو & C.
* Ceirano Junior & C.
* کارخانه خودروسازی جیوانی چیِرانو
* چیریبیری
* سیسیتالیا
* سیزتا
* کولی
* سی‌ام‌ان
* دتوماسو
* دِ وکی
* Diatto
* Fabrica Anonima Torinese Automobili (FATA)
* اف.او. دی
* کارخانه خودروسازی لیگور ایتالیا جنوا (F.L.A.G.)
* فلورنتیا
* کاروزریا گیا
* Gecav
* IENA
* اینوچنتی
* Intermeccanica
* ایزو ریوولتا
* ایتالا
* ماجیورا
* مارتین
* مورتی موتور
* کارخانه ناردی
* اوام
* اوسکا
* اُ. اِس. آی
* Qvale
* شرکت خودروسازی تورین سریع (S.T.A.R.) با برند ''Rapid''
* اِس. سی. اِی. تی.
* اِس. سی. اِی. تی-چیِرانو
* سرنیسیما
* Siata
* اِس. پی. اِی
* اِستانگویلینی
* S.T.A.R. - با برند ''Rapid''
* Storero
* Zust

## منابع

## پیوند به بیرون


رده:صنعت در ایتالیا
رده:علم و فناوری در ایتالیا