موریس راژفوس

**موریس راژفوس** (؛   – ) روزنامه‌نگار، مورخ، نویسنده، کنشگر مدنی و مبارز ضد حاکمیت فرانسوی بود. او نویسنده کتاب‌های متعددی بود که به موضوعاتی همچون نسل‌کشی یهودیان در فرانسه، پلیس، و حملات به آزادی‌های مدنی می‌پرداخت.

در سال ۱۹۹۴ او «دیدبان آزادی‌های عمومی» را بنیان‌گذاری کرد که رهبری آن را نیز بر عهده داشت.

## زندگی
### سال‌های اولیه
موریس راژفوس در اوبرویلیه، در بخش شمالی پاریس به دنیا آمد. والدین او یهودیان لهستانی بودند که در اوایل دهه ۱۹۲۰ وارد فرانسه شده بودند. مراسم ازدواج آن‌ها توسط شهردار اوبرویلیه، پیر لاوال، انجام شده بود که «در آن زمان، هنوز یک وکیل صلح‌طلب بود.»

یک تجربه سرنوشت‌ساز در ژوئیه ۱۹۴۲، زمانی که او ۱۴ ساله بود، رخ داد. در واقعه‌ای که به به‌صف‌کشی ول دیو معروف شد، بیش از ۱۳٬۰۰۰ یهودی در پاریس و اطراف آن توسط پلیس و مقامات فرانسوی بازداشت شدند تا پیش از فرستاده شدن به اردوگاه کار اجباری آشویتس، در شرایطی هولناک در یک استادیوم دوچرخه‌سواری نگهداری شوند.
راژفوس، خواهر بزرگترش جنی و والدینش نیز مشمول این عملیات بودند. با این حال، در آخرین لحظه، کودکان یهودی فرانسوی بین ۱۴ تا ۱۶ سال آزاد شدند. آن کودکان دیگر هرگز والدین خود را ندیدند.
سال‌ها بعد، در ۱۹۸۸، او به سراغ مارسل مولو، یکی از دو پلیسی که به خانه‌شان آمده و آن‌ها را در آن موقعیت بازداشت کرده بود رفت تا سعی کند موضوع را «درک» کند. اما آن پلیس پاسخ داد که علاقه‌ای به بحث درخواستی ندارد.
از سال ۱۹۸۸، راژفوس بارها آن گفتگوی کوتاه را در مصاحبه‌ها و آثار منتشر شده‌اش یادآوری کرده و به «پلیس ویشی که گذشته‌اش امروز نیز همچنان با ماست، بدون پشیمانی و بدون حافظه» اشاره کرده است.

### پس از جنگ
بلافاصله پس از جنگ، او به «کمونیست‌های جوان» پیوست. با این حال، دو سال بعد در ۱۹۴۶، به دلیل هیتلرو-تروتسکیسم اخراج شد. او پیش از ۱۹۵۰ در بین‌الملل چهارم فعال بود و سپس در گروه سوسیالیست لیبرتارین «سوسیالیسم یا بربریت» در کنار کلود لوفور و کورنلیوس کاستوریادیس فعالیت کرد و پس از سال ۱۹۵۵، «جنبش خوابگاه‌های جوانان» را در مخالفت با جنگ الجزایر بسیج نمود.

بین سال‌های ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۹، او رئیس گروه مبارز ضد اجتماع ملی، به نام «را لو فرون»، بود.

### دیدبان آزادی‌های عمومی
یک سال پس از کشته شدن ماکومه ام‌بووله در ۶ آوریل ۱۹۹۳ توسط «گلوله‌ای که از کنار سرش گذشت» — در حالی که به او دستبند زده شده بود و در کلانتری «گراند کاری‌یر» تحت بازجویی بود — موریس راژفوس «دیدبان آزادی‌های عمومی» را بنیان نهاد که خبرنامه‌ای ماهانه با عنوان «پلیس چه می‌کند؟» منتشر می‌کند و وقایع شناسایی‌شده‌ای را که شامل خشونت‌های ادراکی پلیس است، گزارش می‌دهد.

برای او، پیوند میان گذشته و حال جدایی‌ناپذیر بود، به ویژه وقتی نوبت به نظارت بر پلیس می‌رسید: «آن‌ها سال‌های زندگی را از والدین من دزدیدند. همه آن‌ها در زمان نیاز در آن بازداشت‌های دسته‌جمعی شرکت کردند. به ندرت کسی از آن‌ها استعفا داد. اگر پلیس فرانسه از آن دستورها اطاعت نمی‌کرد، هرگز چنین آسیبی رخ نمی‌داد. ۲۵۰٬۰۰۰ نفر از فرانسه تبعید شدند. ۷۶٬۰۰۰ نفر از آن‌ها یهودی بودند: بیشتر بقیه کمونیست‌ها و گولیست‌ها بودند… و چه می‌توان گفت دربارهٔ آن پلیسی که در حال نوشتن گزارش برای فرمانداری، جرئت کرد در ۲۲ ژوئیه بنویسد: «استادیوم زمستانی تخلیه شد». هنوز ۵۰ یهودی بیمار و تعدادی اشیاء گمشده آنجا بودند که همگی به اردوگاه موقت بازداشت‌شدگان در درانسی منتقل شدند.»

### نقد صهیونیسم
راژفوس صهیونیسم را به عنوان «پروژه‌ای که توسط بانیانش «سخاوتمندانه» ارائه شد و هدفش حل آزار و اذیت یهودیان و پوگروم‌های نژادپرستانه بود» شناسایی کرد که «به سرعت به یک تشکیلات نژادپرستانه مشابه تبدیل شد.» او همچنین استفاده از اتهام یهودستیزی را محکوم کرد و آن را «سلاحی علیه هر کسی که با صهیونیسم مخالفت می‌کند» توصیف نمود؛ «ایدئولوژی فعالی که نباید اجازه داد با کمترین انتقادی روبرو شود.»

او در سال ۱۹۹۰ کتاب‌های «*فلسطین: وقایع اتفاقیه، ۱۹۸۸–۱۹۸۹*» و «*دشمن داخلی: اسرائیل-فلسطین*» را منتشر کرد؛ کتاب‌هایی که در آن‌ها اسرائیل را به عنوان «یک دموکراسی تحت نظارت شدید» توصیف و سوءرفتارهای ارتش اسرائیل را محکوم کرد.

### تحصیلات
او که یتیم شده بود و در طول جنگ در ۱۴ سالگی مدرسه را ترک کرده بود، از تحصیلات متوسطه ساختارمند بازماند. با این وجود، او در سال ۱۹۹۲ دکترای جامعه‌شناسی دریافت کرد.

او چندین بار عضو هیئت داوران جوایز «برادر بزرگ» در فرانسه بود و مقدمه‌ای برای کتاب «*جوایز برادر بزرگ: ناظران تحت نظارت*» (۲۰۰۸) نوشت. اما او پیشینه آکادمیک به عنوان یک مورخ نداشت. همان‌طور که پیر ویدال-ناکه در مقدمه کتابی از راژفوس نوشت: «میان موریس راژفوس و خودم باید تفاوت دیگری را اضافه کنم. من یک «مورخ حرفه‌ای» هستم و او نیست، و گاهی نیاز می‌بینم که دربارهٔ نحوه برخورد او با مطالب تاریخی بحث کنم، اما مورخان عزیز — و من خودم را نیز مستثنی نمی‌کنم — ما باید (این کار را) شروع می‌کردیم.»

## منابع

رده:اهالی اوبرویلیه
رده:اهالی سن-سن-دنی
رده:تاریخ‌نگاران سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
رده:تاریخ‌نگاران هولوکاست
رده:تاریخ‌نگاران یهودی
رده:درگذشتگان ۲۰۲۰ (میلادی)
رده:روزنامه‌نگاران سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
رده:روزنامه‌نگاران مرد اهل فرانسه
رده:زادگان ۱۹۲۸ (میلادی)
رده:سوسیالیست‌های اهل فرانسه
رده:فرانسوی‌های لهستانی-یهودی‌تبار
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
رده:یهودیان سوسیالیست