مدیریت پسماند در ترکیه

ترکیه سالانه حدود ۳۰ میلیون تن زباله جامد شهری تولید می‌کند؛ میزان سرانه تولید زباله سالانه حدود ۴۰۰ کیلوگرم است. طبق گزارش اطلس زباله، نرخ پوشش جمع‌آوری زباله در ترکیه ۷۷ درصد است، در حالی که نرخ دفع زباله‌های ناسالم آن ۶۹ درصد است. در حالی که این کشور از نظر وضع مقررات مشترک برای مدیریت زباله، چارچوب قانونی قوی دارد، روند اجرای آن از ابتدای دهه ۱۹۹۰ کند بوده است.

## نمای کلی
بندانگشتی|مدیریت پسماندهای شهری به عنوان یک رویکرد مدیریت منطقه‌ای، بر عهده شهرداری‌ها است.
بندانگشتی|زباله‌های شهری طبق برنامه منظم جمع‌آوری می‌شوند
سیستم مدیریت پسماند ترکیه یک حوزه سیاست‌گذاری اولویت‌دار نیست. این کشور صرف نظر از این، از چندین شیوه مدیریت پسماند از جمله دفن بهداشتی زباله، سوزاندن (فقط برای زباله‌های خطرناک)، استریلیزاسیون، کمپوست و سایر روش‌های پیشرفته دفع مانند پیرولیز، گازسازی و همچنین پلاسما استفاده می‌کند. رایج‌ترین روش دفع پسماند در کشور، به ویژه برای زباله‌های شهری، دفن زباله است. زباله‌های شهری به‌طور منظم و برنامه‌ریزی شده جمع‌آوری می‌شوند. شهرداری کلان‌شهر و سایر شهرداری‌ها مسئول ارائه خدمات جمع‌آوری، حمل و نقل، جداسازی، بازیافت، دفع و ذخیره‌سازی زباله هستند.

ترکیه از رویکرد پراکنده‌ای برای مدیریت زباله استفاده می‌کند و وظایف و اختیارات را بین نهادها و سازمان‌های مختلف توزیع می‌کند. در اوایل دهه ۲۰۲۰، مقادیر زیادی زباله پلاستیکی خارجی به این کشور وارد شد.

### چارچوب قانونی
مدیریت زباله در ترکیه تحت پوشش قوانین محیط‌زیستی متعددی قرار دارد. این کشور بین سال‌های ۱۹۸۳ تا ۲۰۰۳ تنها سه قانون مرتبط با زباله داشت، در حالی که بین سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۸، ده مقرره جدید دیگر نیز معرفی شد. بیشتر مقررات محیط‌زیستی در ترکیه بر اساس ماده ۵۶ قانون اساسی است که مقرر می‌دارد:

قانون شماره ۲۸۷۲ ترکیه در مورد محیط زیست، اساس چارچوب قانونی برای شیوه‌های مدیریت پسماند در ترکیه را ایجاد می‌کند:

افزون بر این، مادهٔ ۱۱ قانون اصلاحات در قانون محیط‌زیست شمارهٔ ۵۴۹۱، مادهٔ ۷ قانون شهرداری‌های کلان‌شهر شمارهٔ ۵۲۱۶، و مواد ۱۴ و ۱۵ قانون شهرداری شمارهٔ ۵۳۹۳ وظایف نهادهای شهرداری را در زمینهٔ مدیریت محیط‌زیست تشریح می‌کنند. در همین راستا، مادهٔ ۹۷ قانون درآمدهای شهرداری‌ها شمارهٔ ۲۴۶۴ اصل «پرداخت توسط آلوده‌کننده» را پایه‌گذاری کرده است. در سطح کیفری، مواد ۱۸۱ و ۱۸۲ قانون جزای ترکیه شمارهٔ ۵۲۳۷ (در بخش «جرایم علیه محیط‌زیست») تصریح می‌کنند که آلودگی عمدی محیط‌زیست جرم محسوب شده و تا پنج سال حبس برای آن در نظر گرفته شده است. میزان مجازات بر اساس شدت آلودگی و تأثیر آن بر محیط‌زیست تعیین می‌شود.

### تلاش‌های دولت
بندانگشتی|محل‌های دفن زباله بدون پوشش، منابع بالقوه بیوگازهای قابل اشتعال، زباله‌های سرطان‌زا و سمی و همچنین بیماری‌های میکروبی هستند.
طبق اعلام وزارت محیط زیست و شهرسازی ترکیه، مدیریت زباله‌های شهری به عنوان یک رویکرد مدیریت منطقه‌ای توسط وزارت محیط زیست و شهرسازی، بر عهده شهرداری‌ها است. از سال ۲۰۰۳، شهرداری‌ها با همکاری سایر شهرداری‌های منطقه (از طریق اتحادیه شهرداری‌ها) پروژه‌های مدیریت زباله‌های شهری را اجرا می‌کنند. دولت ترکیه بر اساس این شناخت که دفع کنترل نشده و ناامن زباله بخش جدایی‌ناپذیر زندگی روزمره در ترکیه است و خطری جدی برای محیط زیست و سلامت ۷۰ میلیون نفر از ساکنان این کشور ایجاد می‌کند، یک طرح جامع برای سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۹ تدوین کرد. تعداد مکان‌های دفن زباله کنترل شده به تقریباً ۳۰۰۰ افزایش یافت - افزایشی شدید نسبت به ۹۰ مکانی که در دهه ۱۹۹۰ وجود داشت. از سال ۲۰۱۱، تقریباً یک مکان دفن زباله بهداشتی برای هر شهرداری وجود دارد.
راست|بندانگشتی|کمبود آگاهی زیست‌محیطی عمومی و بخشی، یک مشکل در ترکیه است
ابتکارات جاری در جهت بهبود مدیریت پسماند جامد شهری در ترکیه با هدف ایجاد یک سیستم مدیریت پسماند مطابق با قوانین ملی مربوطه و قوانین اتحادیه اروپا، شامل ایجاد تأسیسات لازم برای تصفیه پسماند (تأسیسات پیش‌تصفیه و محل‌های دفن زباله) و ایستگاه‌های انتقال، کاهش میزان پسماند، اطمینان از بازیافت و استفاده مجدد و کاهش هزینه‌های حمل و نقل پسماند انجام شده است.

## شیوه‌های نادرست مدیریت پسماند
سؤال اصلی در زمینه مدیریت پسماند، خودِ ترتیبات قانونی نیست؛ بلکه کاستی‌های موجود در اجرای آنهاست. در حالی که ترکیه از رویکردی پراکنده برای مدیریت پسماندهای خود استفاده می‌کند، اثربخشی فرایند درخواست به دلیل تکرارها و شکاف‌ها در تقسیم نقش‌ها و مسئولیت‌ها بین سازمان‌های مختلف، به‌طور منفی تحت تأثیر قرار گرفته است. این وضعیت، همراه با ظرفیت نهادی ناکافی و زیرساخت فنی ضعیف، توانایی قوانین مرتبط را برای هدایت اجرا محدود می‌کند. ترکیه همچنین هنوز یک طرح استراتژیک ملی جامع و مشخص در مورد مدیریت پسماند تدوین نکرده است.

داده‌های یوروستت نشان می‌دهد که ترکیه بین سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۰ هیچ‌یک از زباله‌های جامد شهری خود را بازیافت نکرده است، اگرچه گزارش‌دهی ضعیف، نه عملکرد، دلیل عدم وجود داده‌ها عنوان شده است. وزارت محیط زیست و شهرسازی ترکیه میزان کل زباله‌های بسته‌بندی بازیافتی در سال ۲۰۰۹ را ۲٫۵ میلیون تن گزارش می‌دهد و مطمئناً بخشی از این زباله‌های بسته‌بندی بازیافتی از منابع پسماند جامد شهری است، اما سهم آن مشخص نیست. از تقریباً ۳۰ میلیون تن زباله شهری تولید شده در سال ۲۰۱۰، ۲۵ میلیون تن یا ۸۴٪ جمع‌آوری شده و حدود ۹۸٪ از این زباله‌های جمع‌آوری شده یا در محل‌های دفن زباله بهداشتی (۵۴٪) یا محل‌های دفن زباله (۴۴٪) دفن شده‌اند.

از سال ۲۰۱۳، ترکیه هیچ مالیاتی برای دفن زباله وضع نکرده است. طبق گفته وزارت محیط زیست و شهرسازی ترکیه ، دستورالعمل دفن زباله اتحادیه اروپا (۹۹/۳۱/EC) تا سال ۲۰۲۵ انجام خواهد شد.

### تأثیر مدیریت ضعیف زباله
بزرگ‌ترین مشکل در زمینه مدیریت پسماند در کشور، ناشی از محل‌های دفن زباله بدون پوشش است، جایی که زباله‌ها به سادگی رها می‌شوند تا بپوسند. سیستم تأمین مالی پسماند ترکیه به اندازه کافی اصل پرداخت توسط آلوده‌کننده را در نظر نمی‌گیرد، بنابراین ابزارهای اقتصادی برای جلوگیری از آلودگی ضعیف هستند و منابع مالی برای سرمایه‌گذاری ناکافی است. استفاده از مناطق طبیعی (جنگل‌ها، سواحل و غیره) هنوز تهدید بزرگی برای محیط زیست محسوب می‌شود. علاوه بر این، ظرفیت ناکافی برای تصفیه و دفع زباله‌های خطرناک منجر به تخلیه غیرقانونی در طبیعت می‌شود. علاوه بر این، نرخ بازیافت به دلیل عدم وجود امکانات و مشوق‌های کافی در بخش پسماند، پایین است. محل‌های دفن زباله بدون پوشش به دلیل تغییرات ناکافی در وضعیت آنها از دهه ۱۹۹۰، همچنان منابع بالقوه بیوگازهای قابل اشتعال، زباله‌های سرطان‌زا و سمی و همچنین بیماری‌های میکروبی هستند. در کنار بودجه و گزارش‌دهی ضعیف، بخش بازیافت در ترکیه نیز از آگاهی زیست‌محیطی ضعیفی در سطح عمومی و صنعتی رنج می‌برد.

## منابع

رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:محیط زیست ترکیه
رده:مدیریت پسماند بر پایه کشور
رده:مقاله‌های با گزیده‌ها
رده:یادکردهای دارای منبع به زبان ترکی استانبولی