کشتار صرفند

**کشتار صرفند** (به عربی: ) کشتاری از پیش برنامه‌ریزی‌شده بود که سربازان استرالیایی، نیوزیلندی و اسکاتلندی در ۱۰ دسامبر ۱۹۱۸ علیه ساکنان روستای صرفند العمار و یک اردوگاه بادیه‌نشین در سرزمین فلسطین مرتکب شدند. این رویداد در پایان نبرد سینا و فلسطین در جنگ جهانی اول رخ داد؛ زمانی که نیروهای اشغالگر متفقین در منطقه، به‌ویژه سربازان استرالیایی و نیوزیلندی، از سرقت‌های پیاپی و قتل ادعایی یکی از همرزمانشان به دست عرب‌های محلی بدون پیگرد قضایی به‌شدت ناخرسند بودند.

شب ۹ دسامبر، سرباز نیوزیلندی لسلی لاوری به دست دزدی که کیسه‌بار او را ربوده بود کشته شد. لاوری بدون آنکه سخنی بگوید درگذشت، اما در کنار پیکرش قطعه‌ای از پوشاک عربی و ردّ پایی یافت شد که گفته می‌شد به‌سوی صرفند ادامه داشت. روز بعد، سربازان نیوزیلندی و استرالیایی به همراه شماری سرباز اسکاتلندی به روستا یورش بردند و دست‌کم ۴۰ تا ۱۳۷ تن از مردان روستا را کشتند و خانه‌هایشان را به آتش کشیدند. این کشتار شکاف ژرفی میان لشکر سواره آنزاک و فرمانده کل، ژنرال سر ادموند آلنبی، پدیدآورد.

## پیشینه
در جریان نبرد سینا و فلسطین در جنگ جهانی اول، نیروهای متفقین به‌تدریج ارتش امپراتوری عثمانی را از خاورمیانه بیرون راندند. در سال ۱۹۱۸، لشکر سواره آنزاک که از تیپ تفنگداران سواره نیوزیلند و تیپ‌های اول و دوم سواره سبک استرالیا تشکیل شده بود، در نزدیکی روستای صرفند العمار در سرزمین فلسطین اردو زد.

نزدیکی روستا به اردوگاه و بی‌توجهی ارتش بریتانیا به جرایم خُرد عرب‌های محلی سبب شده بود سرقت و حتی قتل بدون هرگونه مجازات رخ دهد. خودداری فرماندهان بریتانیایی از مجازات یا پیگرد این جرم‌ها، کینه‌ای فزاینده در میان نیروهای اشغالگر هم نسبت به ساکنان محلی و هم نسبت به فرماندهان بریتانیایی‌شان پدیدآورد.

## کشتار
### کشته شدن لسلی لاوری
شب ۹ دسامبر ۱۹۱۸، سرباز نیوزیلندی لسلی لاوری در حدود نیمه‌شب از خواب بیدار شد؛ کیسه‌بار او که به‌جای بالش از آن بهره می‌گرفت از چادرش دزدیده شده بود. لاوری دزد را تا بیرون اردوگاه دنبال کرد و در آنجا ظاهراً با گلوله کشته شد. گروهبان سی.اچ. کار که صدای درگیری و فریاد کمک‌خواهی شنیده بود، پیکر لاوری را در حدود ۴۰ متری خط چادرها روی شن یافت؛ از زخم گلوله‌ای در سینه خون‌ریزی می‌کرد. لاوری بی‌آنکه سخنی بگوید، هنگام رسیدن پزشک در حدود ساعت ۱:۳۰ بامداد سه‌شنبه ۱۰ دسامبر درگذشت. اردوگاه به حالت آماده‌باش درآمد و گروهی از سربازان نیوزیلندی ردّ پای دزد را دنبال کردند که در حدود صد یارد پیش از روستای صرفند پایان می‌یافت.

### محاصره روستا و بازجویی
سربازان روستا را محاصره کردند و از شیخ‌های آنجا خواستند قاتل را تحویل دهند، اما شیوخ هرگونه آگاهی از رویداد یا عامل آن را انکار کردند. روز بعد، سرگرد مگنوس جانسون با نخستین پرتو سپیده‌دم تحقیقات را آغاز کرد. قالب گچی از ردّ پاها گرفته شد و مشخص شد گلوله‌ای که لاوری را کشته از تپانچه کلت ۴۵ شلیک شده‌است؛ سلاحی که در اختیار تفنگداران سواره نیوزیلند نبود ولی در میان نیروهای ترک و عرب رایج بود. تا غروب آن روز هیچ تصمیمی دربارهٔ اقدام بعدی اتخاذ نشده بود.

بر پایه گزارش پلیس، هیچ مدرکی مبنی بر ارتباط کسی از روستا با قتل یافت نشد. گزارش چنین آمده بود:


ساعت ۹:۳۰ روز ۱۰ دسامبر ۱۹۱۸ پلیس آغاز به بازرسی روستا کرد و هیچ نشانی از مجرم یا حتی هیچ فرد مظنون دیگری نیافت. تنها سرنخ مادی یک کلاه بومی (شبیه سرپوش بادیه‌نشینان) بود که همرزم مقتول آن را برداشته و از سوی کاپیتان کاب به من تحویل داده بود. این کلاه در محل کشته‌شدن سرباز یافت شده بود.


### یورش به روستا

روز بعد، سربازان تفنگداران سواره نیوزیلند برای آنچه شامگاه رخ می‌داد آماده شدند. نخستین ساعات شب، در حدود دویست سرباز وارد روستا شدند و بخشی از زنان و کودکان را بیرون راندند، هرچند شماری دیگر در روستا ماندند. سربازان مسلح به چوبدستی‌های سنگین و سرنیزه به ساکنان باقی‌مانده حمله بردند و همزمان خانه‌ها را آتش زدند.

شمار کشته‌شدگان در یورش به صرفند و اردوگاه بادیه‌نشین پیرامون آن بر پایه منابع گوناگون میان ۴۰ تا ۱۳۷ تن برآورد شده‌است. بیشتر منابع رقم نزدیک به ۴۰ را ذکر می‌کنند، اما تنها گزارشی که مدعی شمارش پیکرها است نامه‌ای از ای.اس. مالهال است که شمار کشته‌ها را ۱۳۷ تن ذکر کرده‌است. افزون بر کشته‌شدگان، شمار نامعلومی از روستاییان زخمی شدند که یگان‌های آمبولانس صحرایی به آنان رسیدگی کردند.

## پیامدها
کشتار صرفند از مقر لشکر هم دیده و هم شنیده می‌شد. فرمانده کل، ژنرال سر ادموند آلنبی، از ستاد کل فرمان یافت عاملان کشتار و به‌ویژه سازمان‌دهندگان آن را شناسایی و مجازات کند. سربازان نیوزیلندی یکپارچه ایستادگی کردند و از نام‌بردن هر فردی خودداری نمودند؛ از این رو کسی را نتوانستند به‌طور قطعی متهم و مجازات کنند.

آلنبی فرمان داد لشکر در میدان مقر فرماندهی گرد آید. او بدون توجه به سلام نظامی فرمانده چیتور، خشم خود را با واژه‌هایی تند بیان داشت و آنان را «بزدلان و آدمکشان» خواند. بنا بر گزارش گالِت در «تاریخ رسمی استرالیا در جنگ ۱۹۱۴–۱۹۱۸»، لشکر انتظار تنبیه سخت نظامی داشت و آن را بی‌اعتراض می‌پذیرفت؛ اما لحن توهین‌آمیز آلنبی که همراه با بی‌کیفری بود، کینه و تلخکامی فراوانی در میان سربازان برانگیخت. این ناخرسندی با بازپس‌گیری پیشنهادهای آلنبی برای اعطای نشان و مدال به اعضای لشکر و سکوت یکساله او در برابرشان شدت یافت.

در ژوئن ۱۹۱۹ یک روزنامه‌نگار استرالیایی آلنبی را از خشم لشکر آگاه کرد. آلنبی سپس نامه‌ای ستایش‌آمیز برای سربازان سواره سبک استرالیا نوشت و از آنان به‌خاطر خدماتشان در فلسطین و سوریه سپاسگزاری کرد.

### غرامت
هیچ‌کس به‌خاطر کشتار محاکمه نشد، اما مبلغ ۲٬۰۶۰ پوند و ۱۱ شیلینگ و ۳ پنی برای بازسازی روستا به مقامات فلسطین پرداخت شد. دولت بریتانیا ۶۸۶ پوند به‌سبب مشارکت شمار اندکی سرباز اسکاتلندی پرداخت و در ۱۹۲۱ از استرالیا و نیوزیلند خواست دو سوم باقی‌مانده را بپردازند. استرالیا بی‌درنگ ۵۱۵ پوند و ۲ شیلینگ و ۹ پنی پرداخت. نیوزیلند نخست اعتراض کرد اما سرانجام زیر فشار بریتانیا در مه ۱۹۲۱ مبلغ ۸۵۸ پوند و ۱۱ شیلینگ و ۵ پنی را پرداخت.

## نقش استرالیا
هنگام کشتار، انجمن مسیحی مردان جوان فیلمی نمایش می‌داد که بسیاری از سربازان لشکر سواره آنزاک آن را تماشا می‌کردند. با رسیدن خبر درگیری، فرماندهی لشکر دستور آماده‌باش و حضور و غیاب فوری داد تا جایگاه هر سرباز در آن لحظه مشخص شود. برآیند این بررسی نشان داد بیشتر سربازان استرالیایی در محل نمایش فیلم بودند. افزون بر این، پاسگاه‌های پلیس پیرامون روستا استرالیایی‌های بسیاری را یافتند که خانه‌های در حال سوختن را تماشا می‌کردند؛ آنان فرمان یافتند به یگان‌هایشان بازگردند. هیچ گزارش پلیسی حضور سربازان استرالیایی را در درون روستا تأیید نکرد.

با این همه، مشارکت سربازان استرالیایی در کشتار صرفند همواره فرض انگاشته شده بود، هرچند هرگز اثبات نشد. هنری گالِت، تاریخ‌نگار، در جلد مربوطه از «تاریخ رسمی استرالیا در جنگ ۱۹۱۴–۱۹۱۸» نوشت نیروهای نیوزیلندی کشتار و ویرانی روستا را انجام دادند، اما با «پشتیبانی صمیمانه» و «همدلی کامل» استرالیایی‌ها.

در سال ۲۰۰۹، روزنامه‌نگار پل دیلی هنگام پژوهش برای کتابش «بئرشبع» ضبط صوتی در بایگانی یادمان جنگ استرالیا یافت که در آن تد اوبراین، سوارکار پیشین استرالیایی، شرح می‌داد چگونه او و همرزمانش «یک جیره خوب رُم نوشیده» و «با سرنیزه از روستا گذشته» بودند. اوبراین کارهایشان را «ناخداپسند» و «واقعاً کار بدی» خوانده بود.

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* مرکز پژوهش سواره سبک استرالیا — شامل گواهی‌ها و گزارش‌های پلیس نظامی
* صفحه نخست گزارش رسمی دادگاه تحقیق درباره مرگ لسلی لاوری
* صفحه دوم گزارش رسمی دادگاه تحقیق درباره مرگ لسلی لاوری
* نامه نماینده نظامی نیوزیلند در لندن درباره هزینه بازسازی روستا

رده:آنزاک
رده:کشتارها در قیمومت بریتانیا بر فلسطین
رده:تاریخ نظامی در ۱۹۱۸ (میلادی)
رده:تاریخ نظامی استرالیا در جریان جنگ جهانی اول
رده:نیوزیلند در جنگ جهانی اول
رده:کشتارها علیه فلسطینی‌ها
رده:خشونت علیه مردان در آسیا