رسوایی کلیه در گورگان

رسوایی چند میلیارد روپیه‌ای **کلیه در گورگان** در ژانویه ۲۰۰۸ آشکار شد، زمانی که پلیس چندین نفر را به دلیل اداره یک باند پیوند کلیه در گورگان، یک شهرک صنعتی در نزدیکی دهلی نو، هند، دستگیر کرد. کلیه‌های اکثر قربانیان، که از فقرای غرب اوتار پرادش بودند، به مشتریانی از ایالات متحده، انگلستان، کانادا، عربستان سعودی و یونان پیوند زده شد. حمله پلیس به دلیل شکایات مردم محلی مرادآباد در مورد فروش غیرقانونی کلیه صورت گرفت. مردی که متهم به این رسوایی بود، آمیت کومار، در ۷ فوریه ۲۰۰۸ در نپال دستگیر شد و هرگونه دست داشتن در فعالیت مجرمانه را انکار کرد.

## گاهشمار وقایع
### یورش پلیس
در تاریخ ۲۴ ژانویه ۲۰۰۸، تیم‌های پلیس از ایالت‌های هاریانا و اوتار پرادش به یک ساختمان مسکونی و یک مهمان‌خانه متعلق به آمیت کومار یورش بردند.

به‌گفته پلیس گورگان، این رسوایی در یک کلینیک محلی به مدت شش تا هفت سال ادامه داشته است. اهداکنندگان با وعده دریافت حدود ۳۰٬۰۰۰ روپیه برای «اهدای» کلیه فریب داده می‌شدند. ابتدا آن‌ها با بهانه فرصت‌های شغلی به کلینیک کشانده می‌شدند، اما در ادامه از آن‌ها خواسته می‌شد کلیه خود را در ازای مبلغی اهدا کنند و کسانی که مقاومت می‌کردند، برخلاف میل‌شان بی‌هوش شده و تحت عمل جراحی قرار می‌گرفتند.

پلیس هریانا، که این جنایت در حوزه قضایی آن رخ داده است، حکم بازداشت اوپندرا آگاروال، پزشک عمومی و از همکاران آمیت کومار، را به دلیل دست داشتن در این رسوایی صادر کرد. با این حال، در زمان حمله پلیس، کومار و دیگر همدستان او پس از اطلاع از دستگیری‌های احتمالی فرار کردند.

این حمله به نجات پنج نفر و انتقال آنها به بیمارستان گورگان کمک کرد.

### پس از یورش
در تاریخ ۲۵ ژانویه ۲۰۰۸، پلیس یک زوج هندی مقیم ایالات متحده و سه شهروند یونانی را بازداشت کرد که دو نفر از آن‌ها از جمله بیماران دریافت‌کننده پیوند بودند.

پلیس اعلام کرد که  آمیت کومار و همدستانش طی یک دهه گذشته ۶۰۰ عمل پیوند کلیه انجام داده‌اند. همچنین دست‌کم دو بیمارستان در مراقبت‌های پس از عمل بیماران دخیل بوده‌اند. پلیس با استفاده از فناوری اثر انگشت مشخص کرد که کومار با نام‌های مستعار متعدد فعالیت می‌کرده و دست‌کم چهار بار به‌دلیل تجارت غیرقانونی اعضای بدن بازداشت شده است. همچنین مشخص شد که آمیت کومار، برادرش جیوان کومار، اوپندرا آگاروال و سراج کومار (متخصص بیهوشی) پیش‌تر سه بار به اتهام پیوند غیرقانونی اعضای انسانی در دهلی، آندرا پرادش و ماهاراشترا بازداشت شده‌اند، اما با وثیقه آزاد شده‌اند. در تاریخ ۷ ژانویه ۲۰۰۸، کومار توسط پلیس دهلی بازداشت شد اما با پرداخت رشوه‌ای به مبلغ ۲۰ لک روپیه آزاد گردید. جیوان کومار نیز در تاریخ ۱۷ فوریه ۲۰۰۸ در دهلی بازداشت شد.

انجمن پزشکی هند، تحقیقاتی را توسط کمیته سه نفره خود ترتیب داد و همچنین درخواست تحقیقات توسط دفتر مرکزی تحقیقات (CBI)، آژانس تحقیقات عالی هند، را مطرح کرد. پلیس هاریانا همچنین ۲ بیمارستان و ۱۰ آزمایشگاه در گریتر نویدا و میروت، شهرهای نزدیک دهلی نو، را به دلیل دست داشتن ادعایی آنها در این رسوایی کشف کرد.

در همین حال، دادگاهی در گورگان حکم بازداشت آمیت کومار و برادرش، جیوان کومار راوات، را صادر کرده بود. با افزایش سوءظن‌ها مبنی بر اینکه کومار ممکن است از کشور فرار کرده باشد، پلیس هریانا از CBI درخواست کرد تا اینترپل را مطلع کند. پس از آن، اخطارهای رد کورنر برای خواهر و برادر کومار صادر شد.

### دستگیری آمیت کومار
در تاریخ ۷ فوریه ۲۰۰۸، آمیت کومار در کشور همسایه نپال دستگیر شد. او در یک اقامتگاه حیات‌وحش، در حدود ۳۵ مایلی مرز هند و نپال مخفی شده بود. در زمان دستگیری، یک حواله بانکی به ارزش ۹۳۶٬۰۰۰ روپیه به‌همراه مجموعاً ۱۴۵٬۰۰۰ یورو و ۱۸٬۹۰۰ دلار پول نقد همراه داشت. او در همان اقامتگاه تلاش ناموفقی برای رشوه‌دادن به مأموران پلیس نپال جهت فرار از دستگیری انجام داد. اتهامات مطرح‌شده علیه او از سوی اداره تحقیقات مرکزی هند (CBI) شامل موارد زیر بود: ماده ۳۲۶ (ایجاد عمدی آسیب شدید با سلاح خطرناک)، ماده ۳۴۲ (حبس غیرقانونی)، ماده ۴۲۰ (فریب‌کاری) و ماده ۱۲۰B (تبانی مجرمانه).

### محکومیت بعدی
در مارس ۲۰۱۳، اداره تحقیقات مرکزی پنج متهم را محکوم و پنج نفر دیگر را در پرونده پیوند کلیه گورگان که در سال ۲۰۰۸ کشف و ضبط شده بود، تبرئه کرد.  اوپندر دوبلش و  آمیت کومار، که توسط دادگاه به صراحت «شکاک» نامیده شده بود، به هفت سال کار اجباری و همچنین جریمه نقدی بیش از ۶۰ لک روپیه برای هر کدام محکوم شدند.

## منابع

رده:تجارت اعضای بدن
رده:فاجعه‌های ۲۰۰۸ (میلادی) در هند
رده:فاجعه‌های بهداشتی در هند
رده:فساد در هاریانا