یکاهای اندازه‌گیری پارچه

الیاف نساجی، نخ‌های چندلا (Thread)، نخ‌های ریسیده (Yarn) و پارچه‌ها در واحدهای متعددی اندازه‌گیری می‌شوند.
* یک لیف، رشته‌ای واحد از مواد طبیعی مانند پنبه، کتان یا پشم، یا مواد مصنوعی مانند نایلون، پلی‌استر، فلز یا الیاف معدنی، یا الیاف سلولزی ساخت بشر مانند ویسکوز، مودال، لیوسل یا دیگر الیاف ریون، بر اساس چگالی خطی (چگالی خطی جرم)، یعنی وزن طول مشخصی از لیف اندازه‌گیری می‌شود. واحدهای مختلفی برای اشاره به اندازه یک لیف استفاده می‌شود، مانند: دنیر و تکس (چگالی خطی الیاف)، سوپر اس (ظرافت الیاف پشم)، نمره فاستونی (Worsted count)، نمره پشمی (Woolen count)، نمره کتان (ریسمانی تر) (یا نمره انگلیسی (Ne))، نمره پنبه (یا نمره انگلیسی (Ne))، نمره متریک (Nm) و بازده (معکوس دنیر و تکس).
* یک نخ (Yarn)، توده‌ای ریسیده شده (تجمع‌یافته) از الیاف که برای بافندگی (Knitting)، نساجی (Weaving) یا دوزندگی استفاده می‌شود، بر حسب نمره پنبه و چگالی نخ اندازه‌گیری می‌شود.
بندانگشتی|نخ دوزندگی (Thread) ساخته شده از تابیدن دو رشته نخ به هم، که هر کدام شامل سه نخ (Yarn) هستند
* نخ دوزندگی (Thread)، که معمولاً از چند نخ (Yarn) تابیده شده (چندلا شده) به هم تشکیل شده و رشته‌ای بلند و نازک برای استفاده در دوزندگی یا بافندگی ایجاد می‌کند، با همان واحدهای نخ (Yarn) اندازه‌گیری می‌شود.
* پارچه، ماده‌ای که معمولاً از طریق بافتن (Weaving)، کشبافی (Knitting) یا گره‌زدن الیاف نساجی، نخ‌ها یا ریسمان‌ها تولید می‌شود، با واحدهایی مانند مومی (Momme)، تراکم نخ (معیاری برای زبری یا ظرافت پارچه)، تار در اینچ (e.p.i) و پود در اینچ (p.p.i) اندازه‌گیری می‌شود.

## الیاف
### میکرونر
**میکرونر** (Micronaire) معیاری برای نفوذپذیری هوا در الیاف پنبه و نشان‌دهنده ظرافت و رسیدگی (بلوغ) آن است. میکرونر بر جنبه‌های مختلف فرآوری پنبه تأثیر می‌گذارد.

### میکرون

یک میلیونیم متر، یا یک هزارم میلی‌متر؛ حدود یک‌چهارم پهنای یک رشته ابریشم عنکبوت.

**اندازه عدل پنبه**

لینت پنبه (Cotton lint) معمولاً در عدل‌ها اندازه‌گیری می‌شود، اگرچه استاندارد واحدی وجود ندارد و اندازه عدل ممکن است از کشوری به کشور دیگر متفاوت باشد. برای مثال، در ایالات متحده اندازه آن تقریباً ۰٫۴۸ متر مکعب است و ۲۲۶٫۸ کیلوگرم وزن دارد. در هند، یک عدل برابر با ۱۷۰ کیلوگرم است.

### نمره S یا سوپر S
نمره S یا سوپر S یک واحد اندازه‌گیری واقعی نیست، بلکه شاخصی برای ظرافت الیاف پشم است و بیشتر به عنوان برچسب روی پوشاک پشمی، پارچه و نخ دیده می‌شود.

## فتیله، تاپس و نیم‌چه نخ
بندانگشتی|کارخانه ریسندگی نخ
فتیله‌ها (Slivers)، تاپس‌ها (Tops) و نیم‌چه نخ‌ها (Rovings) اصطلاحاتی هستند که در فرایند فاستونی (Worsted) استفاده می‌شوند. فتیله از دستگاه کاردینگ بیرون می‌آید، تاپس بعد از شانه‌زنی (Comb) به دست می‌آید، و نیم‌چه نخ (Roving) قبل از تبدیل شدن به نخ نهایی تولید می‌شود و همه آن‌ها چگالی خطی (وزن) سنگین‌تری دارند.

### گرم بر متر
اگر از سیستم متریک استفاده شود، چگالی خطی فتیله‌ها و تاپس‌ها بر حسب گرم بر متر بیان می‌شود. تاپس‌هایی که برای پردازش ماشینی در نظر گرفته شده‌اند، معمولاً ۲۰ گرم بر متر هستند. ریسندگان تفننی (دستی) معمولاً از تاپس‌های کمی سنگین‌تر استفاده می‌کنند.

### بازده (Yield)
مشابه تکس و دنیر، بازده (Yield) اصطلاحی است که به توصیف چگالی خطی یک نیم‌چه نخ از الیاف کمک می‌کند. با این حال، برخلاف تکس و دنیر، بازده معکوس چگالی خطی است و معمولاً بر حسب یارد بر پوند (yd/lb) بیان می‌شود.

## نخ و نخ دوزندگی
### تاب
بندانگشتی|تصویری که نحوه تعیین تعداد تاب در اینچ را در یک تکه نخ نشان می‌دهد

#### تاب در اینچ
تعداد تاب‌ها در هر اینچ.

#### تاب در متر
تعداد تاب‌ها در هر متر.

### چگالی خطی
دو سیستم برای ارائه چگالی خطی استفاده می‌شود: مستقیم و غیرمستقیم. وقتی از روش مستقیم استفاده می‌شود، طول ثابت است و وزن نخ اندازه‌گیری می‌شود؛ برای مثال، تکس وزن هزار متر نخ را بر حسب گرم می‌دهد. روش غیرمستقیم وزن را ثابت نگه می‌دارد و طول نخ ایجاد شده را ارائه می‌دهد.

#### واحدها
صنعت نساجی تاریخچه‌ای طولانی دارد و واحدهای مختلفی در آن استفاده می‌شود. تکس بیشتر در کانادا و اروپای قاره‌ای استفاده می‌شود، در حالی که دنیر در ایالات متحده رایج‌تر باقی مانده است.
* **tex** (تکس): گرم در ۱۰۰۰ متر نخ. تکس معیار مستقیم چگالی خطی است.
* **den** (دنیر): گرم در ۹۰۰۰ متر نخ. دن معیار مستقیم چگالی خطی است.
* **dtex** (دسی‌تکس): گرم در ۱۰٬۰۰۰ متر نخ. دسی‌تکس معیار مستقیم چگالی خطی است.
* **gr/yard:** گرین (Grains) در هر یارد نخ. این یک معیار مستقیم چگالی خطی است اما در صنعت نساجی مدرن به ندرت استفاده می‌شود.
* **ECC** یا **NeC** یا **Ne** (نمره پنبه انگلیسی): تعداد طول‌های ۸۴۰ یاردی در هر پوند. ECC معیار غیرمستقیم چگالی خطی است. این تعداد کلاف‌های (hanks) مواد ریسیده شده است که وزنشان ۱ پوند می‌شود. در این سیستم، هرچه عدد بالاتر باشد، نخ ظریف‌تر است. در ایالات متحده، نمره‌های پنبه بین ۱ تا ۲۰ به عنوان نمره‌های ضخیم (coarse counts) شناخته می‌شوند.
* **NeK** یا **NeW** (نمره فاستونی): تعداد طول‌های ۵۶۰ یاردی در هر ۱ پوند نخ. NeK معیار غیرمستقیم چگالی خطی است. به NeK نمره ریسندگی (spinning count) نیز گفته می‌شود.
* **NeL** یا **Lea** (نمره کتان): تعداد طول‌های ۳۰۰ یاردی در هر ۱ پوند نخ. NeL معیار غیرمستقیم چگالی خطی است.
* **NeS** (نمره پشمی یا کلاف‌های پشمی یورکشایر): تعداد طول‌های ۲۵۶ یاردی در هر ۱ پوند نخ. NeS معیار غیرمستقیم چگالی خطی است. یکی از شناخته‌شده‌ترین نمره‌ها در میان نمره‌های مختلف نخ پشمی.

#### جدول تبدیل
جدول زیر چندین معیار چگالی خطی را خلاصه کرده و معادل‌سازی‌ها را ارائه می‌دهد.

### دنیر
**دنیر** () یا **den** (مخفف **D**)، واحدی برای اندازه‌گیری چگالی خطی جرم الیاف است، که برابر است با جرم بر حسب گرم در هر ۹۰۰۰ متر از لیف. دنیر بر اساس یک مرجع طبیعی است: یک رشته تکی از ابریشم تقریباً یک دنیر است؛ یک رشته ۹۰۰۰ متری ابریشم حدود یک گرم وزن دارد. واژه *دنیر* از سکه فرانسوی دنیر می‌آید، سکه‌ای با ارزش کم (ارزش  *[[سو (سکه)|سو]]*). در مورد نخ، یک دنیر برابر با وزن  در نظر گرفته می‌شد.

بین اندازه‌گیری‌های *فیلامنت* (رشته) و *کل* در دنیر تفاوت وجود دارد. هر دو همان‌طور که در بالا تعریف شد هستند، اما اولی مربوط به یک رشته تکی از الیاف است (که معمولاً *دنیر در فیلامنت* یا *DPF* نامیده می‌شود)، در حالی که دومی مربوط به کل نخ است.

اصطلاحات گسترده‌تری مانند «ظریف» (Fine) ممکن است به کار روند، یا به دلیل اینکه نخ کلی ظریف است یا به این خاطر که الیاف درون نخ نازک هستند. یک نخ ۷۵ دنیر حتی اگر حاوی تعداد کمی الیاف باشد (مثلاً سی الیاف ۲٫۵ دنیر) ظریف محسوب می‌شود؛ اما یک نخ سنگین‌تر، مانند ۱۵۰ دنیر، تنها در صورتی ظریف تلقی می‌شود که الیاف آن به صورت تکی به نازکی یک دنیر باشند.

رابطه زیر برای فیلامنت‌های (رشته‌های) مستقیم و یکنواخت صدق می‌کند:
:DPF = دنیر کل / تعداد فیلامنت‌های یکنواخت

سیستم اندازه‌گیری دنیر هم برای الیاف تک‌فیلامنتی و هم دوفیلامنتی استفاده می‌شود. برخی محاسبات رایج به شرح زیر است:

در عمل، اندازه‌گیری ۹۰۰۰ متر هم‌زمان‌بر و هم غیرواقعی است. معمولاً نمونه‌ای به طول ۹۰۰ متر وزن می‌شود و نتیجه در ده ضرب می‌شود تا وزن دنیر به دست آید.
* یک لیف اگر یک دنیر یا کمتر باشد، معمولاً میکروفیبر در نظر گرفته می‌شود.
* یک فیلامنت پلی‌استر یک-دنیر دارای قطری حدود ۱۰ میکرومتر است.
* در جوراب‌شلواری و جوراب‌های ساق‌بلند زنانه، چگالی خطی نخ استفاده شده در فرایند تولید، میزان کدری (پوشانندگی) محصول را در دسته‌بندی‌های تجاری زیر تعیین می‌کند: فوق‌شفاف (زیر ۱۰ دنیر)، شفاف (۱۰ تا ۳۰ دنیر)، نیمه‌مات (۳۰ تا ۴۰ دنیر)، مات (۴۰ تا ۷۰ دنیر) و مات ضخیم (۷۰ دنیر یا بالاتر).

برای الیاف تکی، به جای وزن کردن، از دستگاهی به نام ویبروسکوپ (Vibroscope) استفاده می‌شود. طول مشخصی از لیف (معمولاً ۲۰ میلی‌متر) به ارتعاش درآورده می‌شود و بسامد پایه آن اندازه‌گیری می‌گردد که امکان محاسبه جرم و در نتیجه چگالی خطی را فراهم می‌کند.

### طول نخ
با داشتن چگالی خطی و وزن، طول نخ قابل محاسبه است؛ برای مثال:

، که در آن  طول نخ به متر،  نمره پنبه انگلیسی و  وزن نخ به کیلوگرم است.

واحدهای طول زیر تعریف شده‌اند:
* **باندل** (Bundle): معمولاً 10 پوند
* **ترد** (Thread): طولی معادل 54 اینچ —محیط یک اسکند چله‌پیچی (warp beam)
* **لی** (Lea): 120 یارد 
* **کلاف** (Hank): طولی معادل ۷ «لی» یا 840 یارد 
* **اسپیندل** (Spyndle): ۱۴۴۰۰ یارد —استفاده شده در صنعت طناب انگلستان

## پارچه‌ها
### گرم بر متر مربع (GSM)
**وزن پارچه** بر حسب گرم بر متر مربع یا g/m2 (که با مخفف GSM نیز شناخته می‌شود) اندازه‌گیری می‌شود. GSM معیار متریک وزن پارچه است و یک پارامتر حیاتی برای هر محصول نساجی محسوب می‌شود. وزن می‌تواند بر تراکم، ضخامت و بسیاری از خواص فیزیکی پارچه مانند استحکام تأثیر بگذارد. GSM مسئول مترهای خطی و کاربرد خاص پارچه است. وزن پارچه بر حسب گرم اندازه‌گیری می‌شود. در دستگاه متریک، جرم بر واحد سطح انواع منسوجات به صورت گرم بر متر مربع (g/m2) بیان می‌شود.

**گرم** (نماد واحد SI: **g**) یک یکای جرم در دستگاه متریک است. یک گرم به عنوان یک هزارم یکای پایه SI، یعنی کیلوگرم، یا  تعریف می‌شود. متر مربع (نماد واحد SI: m2) مساحت سطحی برابر با مساحت مربعی است که طول هر ضلع آن یک متر باشد.

به‌طور معمول، پارچه یک تی‌شرت ارزان‌قیمت تقریباً ۱۵۰ g/m2 است. GSM پارچه به تعیین میزان مصرف، هزینه و کاربرد کمک می‌کند. هرچه GSM بیشتر باشد، ساختار پارچه ضخیم‌تر و سنگین‌تر می‌شود.

### مومی (Mommes)
**مومی** (Mommes) (با نماد mm)، که به‌طور سنتی برای اندازه‌گیری پارچه‌های ابریشم استفاده می‌شود، وزن بر حسب پوند یک تکه پارچه است *اگر* ابعاد آن ۴۵ اینچ در ۱۰۰ یارد (۱٫۲ متر در ۹۰ متر) باشد. یک مومی = ۴٫۳۴۰ g/m2؛ ۸ مومی تقریباً برابر با ۱ اونس در یارد مربع یا ۳۵ g/m2 است.

مومی بر اساس عرض استاندارد ابریشم که 45 اینچ است پایه‌گذاری شده (اگرچه ابریشم به‌طور معمول در عرض‌های 55 اینچ و ندرتاً در عرض‌های بزرگتر تولید می‌شود).

محدوده معمول وزن مومی برای بافت‌های مختلف ابریشم عبارتند از:
* هابوتای (Habutai)—۵ تا ۱۶ mm
* شیفون (Chiffon)—۶ تا ۸ mm (می‌تواند با ضخامت دو برابر ساخته شود، یعنی ۱۲ تا ۱۶ mm)
* کرپ دوشین (Crepe de Chine)—۱۲ تا ۱۶ mm
* گاز (Gauze)—۳ تا ۵ mm
* ابریشم خام—۳۵ تا ۴۰ mm (ابریشم‌های سنگین‌تر ظاهر «پشمی‌تری» دارند)
* ارگانزا—۴ تا ۶ mm
* شارموز (Charmeuse)—۱۲ تا ۳۰ mm

هرچه وزن بر حسب مومی بالاتر باشد، بافت بادوام‌تر و برای استفاده‌های سنگین مناسب‌تر است. همچنین، هرچه ابریشم سنگین‌تر باشد، مات‌تر می‌شود. این ویژگی حتی در یک نوع بافت ابریشم نیز می‌تواند متفاوت باشد: برای مثال، شارموز سبک‌وزن وقتی در پوشاک استفاده می‌شود شفاف (نازک‌ننما) است، اما شارموز ۳۰-مومی مات (پوشیده) است.

### تراکم نخ (Thread count)
**تراکم نخ** (Thread count) که به آن **شمار نخ** یا **نخ در اینچ** (**TPI**) نیز گفته می‌شود، معیاری برای سنجش زبری یا ظرافت پارچه است. این معیار با شمارش تعداد نخ‌های موجود در یک اینچ مربع یا یک سانتی‌متر مربع از پارچه، شامل هر دو نخ‌های طولی (تار) و عرضی (پود) اندازه‌گیری می‌شود. تراکم نخ حاصل‌جمع تعداد نخ‌های شمرده شده در دو ضلع (عمودی و افقی) یک اینچ مربع است. این معیار به‌ویژه در مورد منسوجات خانگی پنبه‌ای مانند ملحفه‌ها کاربرد دارد و در طبقه‌بندی حوله‌ها نیز استفاده می‌شود.

یک تصور غلط رایج وجود دارد که تراکم نخ مهم‌ترین فاکتور هنگام خرید کالای خواب است. با این حال، کارشناسان منسوجات ادعا می‌کنند که بالاتر از تراکم ۴۰۰، تفاوتی در کیفیت وجود ندارد. آن‌ها همچنین تأکید می‌کنند که جنس ملحفه اهمیت بیشتری نسبت به تراکم نخ دارد. مقدار نخی که می‌تواند در یک اینچ مربع از پارچه جای گیرد محدود است، که نشان می‌دهد تراکم‌های بالای ۴۰۰ در کالای خواب احتمالاً یک استراتژی بازاریابی هستند. تراکم نخ‌های اغراق‌آمیز معمولاً نتیجه لحاظ کردن تعداد رشته‌های (strands) موجود در یک نخ تابیده شده (twisted yarn) در محاسبه تراکم کل است.

#### استاندارد صنعتی
تراکم نخ اغلب به عنوان معیاری برای کیفیت پارچه استفاده می‌شود؛ بدین ترتیب تراکم نخ پنبه‌ای «استاندارد» حدود ۱۵۰ است، در حالی که ملحفه‌های «با کیفیت خوب» از ۱۸۰ شروع می‌شوند و تراکم ۲۰۰ یا بالاتر «پرکال» (Percale) در نظر گرفته می‌شود. برخی (اما نه همه) تراکم‌های بسیار بالا (معمولاً بالای ۵۰۰) گمراه‌کننده هستند، زیرا معمولاً نخ‌های انفرادی موجود در نخ‌های «چندلا» (نخی که از تابیدن چند نخ ظریف‌تر به یکدیگر ساخته می‌شود) را می‌شمارند. برای مقاصد بازاریابی، یک پارچه با ۲۵۰ نخ دولا (two-ply) در هر دو جهت عمودی و افقی می‌تواند با شمارش اجزای نخ‌ها به عنوان تراکم ۱۰۰۰ معرفی شود، اگرچه طبق نظر انجمن ملی نساجی (NTA), که به استناد گروه استانداردهای بین‌المللی ASTM عمل می‌کند، رویه پذیرفته‌شده صنعتی این است که هر نخ به عنوان یک واحد شمرده شود، حتی اگر به صورت نخ دو یا سه لا ریسیده شده باشد. کمیسیون تجارت فدرال (FTC) در نامه‌ای در اوت ۲۰۰۵ به NTA موافقت کرد که مصرف‌کنندگان ممکن است با تراکم‌های نخ اغراق‌آمیز «فریب خورده یا گمراه شوند».

در سال ۲۰۰۲، ASTM تعریفی برای «تراکم نخ» پیشنهاد کرد که «اولین تعریف رسمی صنعت برای تراکم نخ» نامیده شد. تعداد کمی از اعضای کمیته ASTM برای عدد بالاتر تراکم نخ که با شمارش هر تک‌نخ در یک نخ چندلا به دست می‌آمد استدلال کردند و به عنوان مرجع به مقررات مربوط به پارچه بافته‌شده در *جدول تعرفه هماهنگ‌شده ایالات متحده* استناد کردند که بیان می‌کند هر لا باید با استفاده از «میانگین نمره نخ» به عنوان یک واحد شمارش شود. در سال ۲۰۱۷، کمیسیون تجارت فدرال یک دستور انحصار عمومی صادر کرد که ورود پارچه‌ها و محصولات نساجی بافته‌شده با علامت‌گذاری تراکم نخ اغراق‌آمیز را ممنوع می‌کرد. تراکم‌های نخ متورم‌شده تحت بخش ۴۳ قانون لانهام (Lanham Act)، به عنوان تبلیغات کاذب تلقی شدند.

#### در تارتان‌ها

در زمینه تارتان‌ها (پارچه‌های چهارخانه اسکاتلندی)، تراکم نخ نه برای تعیین زبری، بلکه برای ثبت و تکرار قابل اعتماد الگوی راه‌راه متقاطع پارچه استفاده می‌شود. چنین شمارش نخی (که برای پارچه معمول پشم فاستونی مورد استفاده در دامن‌های اسکاتلندی یا کیلت باید در مجموع بخش‌پذیر بر ۴ باشد) به صورت مجموعه‌ای از جفت‌های کد رنگ و تعداد نخ ارائه می‌شود. گاهی اوقات، در تارتان‌های متقارن (بازتابی) معمولی، از علامت اسلش (/) در انتهای کدها استفاده می‌شود تا نشان دهد آیا (و چه مقدار از) یک رنگ «محور» (pivot) هنگام آینه‌ای شدن و تکرار معکوس طرح باید تکرار شود.

برای مثال،  الگویی از (چپ به راست) آبی، سفید، آبی، قرمز، سیاه، سبز و سفید را می‌طلبد و نشان می‌دهد که هنگام آینه‌ای شدن، دو نخ سفید (که به یک جهت می‌روند) یا ۲۴ نخ آبی (که به جهت دیگر می‌روند) پس از آینه‌ای شدن تکرار می‌شوند، که منجر به مجموع ۴ نخ سفید به سمت راست و ۴۸ نخ آبی به سمت چپ می‌شود. این روش به عنوان تراکم نخ «نیم‌شمار در محور» (half-count at pivot) شناخته می‌شود. همان سِت (یا از نظر فنی نیم‌ست) می‌تواند به صورت  نیز نمایش داده شود که تراکم نخ «تمام‌شمار در محور» (full-count at pivot) است؛ این نشان می‌دهد که پس از چهار نخ سفید، الگو به صورت معکوس با ۲۴ نخ سبز بدون تکرار هیچ‌یک از شمارش‌های سفید ادامه می‌یابد. سبک قدیمی، بدون علامت‌گذاری اسلش——مبهم در نظر گرفته می‌شود، اما اغلب به عنوان یک شمارش کامل تفسیر می‌گردد. تارتان‌های غیرمتقارن که نسبتاً کمیاب هستند، در سِت‌های کامل ارائه می‌شوند و به سادگی بدون آینه‌ای شدن تکرار می‌گردند.

### تراکم تار (Ends per inch)
**تراکم تار** یا **سرنخ در اینچ** (Ends per inch یا EPI/e.p.i.)، تعداد نخ‌های تار در هر اینچ از پارچه بافته شده است. به‌طور کلی، هرچه تعداد سرنخ‌ها در اینچ بیشتر باشد، پارچه ظریف‌تر است.

تراکم تار بسیار رایج توسط بافندگانی استفاده می‌شود که باید از این عدد برای انتخاب شانه (Reed) مناسب جهت بافندگی استفاده کنند. تعداد سرنخ‌ها در اینچ بر اساس طرحی که باید بافته شود و ضخامت نخ تغییر می‌کند. تعداد دفعاتی که نخ می‌تواند دور یک خط‌کش در پیچش‌های مجاور هم در طول یک اینچ پیچیده شود، **پیچش در اینچ** (wraps per inch) نامیده می‌شود. بافت‌های تفته یا ساده (Plain weaves) معمولاً از نصف تعداد پیچش در اینچ برای تعیین تعداد سرنخ در اینچ استفاده می‌کنند، در حالی که بافت‌های متراکم‌تر مانند سرژه (Twill) یا کج‌راه از نسبت بالاتری مانند دو-سوم تعداد پیچش در اینچ استفاده می‌کنند. نخ‌های ظریف‌تر نسبت به نخ‌های ضخیم به تعداد نخ‌های بیشتری در اینچ نیاز دارند و در نتیجه منجر به عدد بالاتری برای تراکم تار می‌شوند.

تعداد سرنخ‌ها در اینچ در یک تکه پارچه بافته شده بسته به مرحله تولید متفاوت است. قبل از بافته شدن پارچه، چله (تار) دارای تعداد مشخصی سرنخ در اینچ است که مستقیماً با اندازه شانه مورد استفاده مرتبط است. پس از بافت، تعداد سرنخ‌ها در اینچ افزایش می‌یابد و پس از شستشو نیز مجدداً افزایش خواهد یافت. این افزایش در تعداد سرنخ‌ها در اینچ (و تراکم پود) و آبرفتگی (Shrinkage) در اندازه پارچه به عنوان **جمع‌شدگی** (take-up) شناخته می‌شود. جمع‌شدگی به عوامل زیادی از جمله جنس مواد و میزان سفتی بافت پارچه بستگی دارد. پارچه‌هایی که سفت بافته شده‌اند (و همچنین نخ‌ها و الیاف کشسان‌تر) نسبت به پارچه‌هایی که شل بافته شده‌اند، بیشتر جمع می‌شوند (و در نتیجه تعداد سرنخ در اینچ آن‌ها بیشتر افزایش می‌یابد).

### تراکم پود (Picks per inch)
**تراکم پود** یا **پود در اینچ** (Picks per inch یا p.p.i.)، تعداد نخ‌های پود در هر اینچ از پارچه بافته شده است. یک «پیک» (Pick) معادل یک نخ پود تکی است، و این اصطلاح از آنجا نشأت می‌گیرد. به‌طور کلی، هرچه تراکم پود بیشتر باشد، پارچه ظریف‌تر است.

### رج‌ها و ردیف‌ها (Courses and wales)
حلقه‌ها (Loops) بلوک‌های سازنده پارچه‌های کشباف (Knitted fabrics) هستند و «رج‌ها» (Courses) و «ردیف‌ها» (Wales) در پارچه‌های کشباف شباهت مهمی به تار و پود در پارچه‌های تاری-پودی دارند. ساختار بافت حلقوی با درگیری (Intermeshing) حلقه‌ها در ردیف‌های متوالی شکل می‌گیرد.
* **رج‌ها** (Courses): تعداد کل ردیف‌های افقی هستند که در هر اینچ یا هر سانتی‌متر اندازه‌گیری می‌شوند. رج یک ردیف افقی از حلقه‌هاست که توسط تمام سوزن‌های مجاور در طول یک دور گردش ایجاد می‌شود. طول رج با ضرب کردن طول حلقه در تعداد سوزن‌های درگیر در تولید آن رج به دست می‌آید.
* **ردیف‌ها** (Wales): تعداد ستون‌های عمودی هستند که در هر اینچ یا هر سانتی‌متر اندازه‌گیری می‌شوند.
* از آنجا که تعداد رج‌ها و ردیف‌ها در هر اینچ یا سانتی‌متر (کم و بیش) نشان‌دهنده سفتی یا شلی بافت است، **تراکم کوک یا حلقه** (Stitch or loop density) به عنوان تعداد کل حلقه‌ها در واحد سطح، مانند سانتی‌متر مربع یا اینچ مربع تعریف می‌شود.
* **طول کوک/حلقه** (Stitch/loop length) فاکتور مهمی در کیفیت کلی پارچه کشباف است که بر ثبات ابعادی، ریزش (drape)، ظاهر و غیره تأثیر می‌گذارد. طول حلقه، طول نخی است که برای تشکیل یک حلقه مصرف شده است.

### نفوذپذیری هوا
**نفوذپذیری هوا** (Air permeability) معیاری برای توانایی عبور هوا از میان یک پارچه است. نفوذپذیری هوا به عنوان «حجم هوایی (به سانتی‌متر مکعب cm3) که در مدت یک ثانیه از میان ۱۰۰ سانتی‌متر مربع پارچه با اختلاف فشار ۱۰ سانتی‌متر ستون آب عبور می‌کند» تعریف می‌شود، که به عنوان واحد گرلی (Gurley unit) نیز شناخته می‌شود. این شاخص توسط استانداردهایی مانند ASTM D737-18 و ISO 9237-1995 استانداردسازی شده است.

عواملی که بر نفوذپذیری هوا تأثیر می‌گذارند شامل تخلخل (porosity)، ضخامت و ساختار پارچه، چگالی نخ، تاب نخ، تجعد (crimp)، لایه‌بندی و رطوبت موجود در پارچه هستند.

مفهوم نفوذپذیری هوا برای طراحی لباس ورزشی (active wear) و توری پشه‌بند (insect netting) اهمیت دارد.

## منابع

## کتاب‌شناسی
* 
* 

## پیوند به بیرون
* واژه‌نامه هوش نساجی (Textiles Intelligence Glossary)

رده:نساجی
اندازه‌گیری نساجی
رده:منسوجات