جماعت الاحرار

**جماعت الاحرار** (، «مجمع آزادگان»، با اختصار **JuA**) گروهی شبه‌نظامی است که در اوت ۲۰۱۴ از طالبان پاکستان، یک گروه تروریستی بین‌المللی، منشعب شد. جماعت الاحرار پس از بر عهده گرفتن مسئولیت حمله انتحاری ۲۰۱۴ مرز واگاه به شهرت رسید. در اوت ۲۰۲۰، این گروه دوباره به طالبان پاکستان ملحق شد.

## تاریخچه
### ریشه‌ها و توسعه
در سپتامبر ۲۰۱۴، فضل‌الله، رئیس تحریک طالبان پاکستان، عمر خالد خراسانی، رئیس آژانس مومند (رهبر پیشین احرار الهند) را برکنار کرد. عمر خالد خراسانی و همکارانش در آژانس مومند، رهبری TTP را به انحراف از ایدئولوژی TTP متهم کردند، که منجر به تشکیل گروه انشعابی TTP جماعت الاحرار شد.

طالبان پاکستان، عملاً به دو جناح تقسیم شد. TTP اصلی تحت رهبری مولانا فضل‌الله قرار داشت، که در نوامبر ۲۰۱۳ پس از کشته شدن رئیس سابق، حکیم‌الله محسود، در حمله هواپیمای بدون سرنشین ایالات متحده، انتخاب شد. در فوریه ۲۰۱۴، احرار الهند، به رهبری عمر قاسمی (رهبر پیشین در لشکر جهنگوی) پس از آغاز مذاکرات صلح TTP با دولت پاکستان تشکیل شد. این گروه بعداً در جماعت الاحرار، دومین گروه انشعابی که در ۴ سپتامبر ۲۰۱۴ از تحریک طالبان پاکستان جدا شد، ادغام شد و عمر خالد خراسانی را به عنوان فرمانده خود معرفی کرد.

### روابط با طالبان پاکستان
این گروه اعلام کرده بود که دیگر ملا فضل‌الله را به عنوان امیر خود به رسمیت نمی‌شناسد و از او اطاعت نخواهد کرد. در مارس ۲۰۱۵، سخنگوی این گروه اعلام کرد که در حال بررسی بیعت دوباره با رهبری اصلی TTP است.

## تعیین به عنوان سازمان تروریستی
در ۶ ژوئیه ۲۰۱۷، کمیته تحریم‌های ۱۲۶۷ شورای امنیت اضافه شدن جماعت الاحرار را به فهرست نهادها و افرادی که مشمول مسدودسازی دارایی‌ها، ممنوعیت سفر و تحریم تسلیحاتی هستند، تصویب کرد. پاکستان این فهرست‌گذاری را پیشنهاد کرده بود. این گروه توسط اداره کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری ایالات متحده به عنوان سازمان تروریستی جهانی ویژه تحت فهرست ویژه اتباع و افراد مسدود شده تعیین شد، با آدرس‌هایی در ناحیه مومند، ناحیه باجور، ناحیه خیبر، ناحیه اوراکزی، چارسده، پیشاور، سوات، ایالت پنجاب، پاکستان.

## ساختار سازمانی
### رهبران
* عمر خالد خراسانی (که با نام عبدالولی نیز شناخته می‌شود) قبلاً رهبری جناحی به نام احرار الهند را بر عهده داشت. او همچنین یکی از اعضای مؤسس TTP و خبرنگار سابق آژانس مومند بود. گزارش شده بود که اسد منصور، سخنگوی JuA، به خبرگزاری فرانسه گفته است که خراسانی در ۱۸ اکتبر ۲۰۱۷ بر اثر جراحات وارده از حمله هواپیمای بدون سرنشین ایالات متحده در ولایت پکتیا افغانستان تسلیم شده است. با این حال، پژواک افغان نیوز اظهار داشت که منبعی نزدیک به این گروه مرگ او را تکذیب کرده است. لانگ وار ژورنال گزارش داد که بیانیه‌ای در تلگرام که با نام خراسانی صادر شده بود، مرگ او را تکذیب کرد، در حالی که مرگ خلیفه عمر منصور را تأیید کرد. این رسانه اشاره کرد که سخنگوی عامل حساب تلگرام این گروه مرگ او را اعلام نکرده است. مرگ او توسط ایالات متحده نیز تأیید نشد. گزارش‌های مرگ خراسانی در ۷ مارس ۲۰۱۸، زمانی که ایالات متحده خراسانی را به فهرست تحت تعقیب برنامه‌ی پاداش برای عدالت وزارت امور خارجه ایالات متحده اضافه کرد، نادرست بودن خود را ثابت کرد. در ۱۱ دسامبر ۲۰۲۰، ضیاالحق امرخیل، والی ولایت ننگرهار در حساب توییتر خود ادعا کرد که عبدالولی توسط ریاست امنیت ملی در ناحیه چپرهار کشته شده است، اگرچه مرگ او توسط ایالات متحده تأیید نشد. عبدالولی در ۷ اوت ۲۰۲۲ در ناحیه برمل، ولایت پکتیکا، افغانستان بر اثر انفجار ناشی از مین کنار جاده کشته شد.

### سخنگویان
* اسد منصور

#### سابق
* احسان‌الله احسان، او در آوریل ۲۰۱۷ خود را تسلیم نیروهای امنیتی پاکستان کرد و در فوریه ۲۰۲۰ از بازداشت فرار کرد.

## عملیات خیبر-۱

در ۹ نوامبر، حداقل ۱۳ شبه‌نظامی در حمله نیروهای امنیتی در آکاخیل کشته شدند که شامل دو بمب‌گذار انتحاری و یک فرمانده کلیدی بود. احسان تأیید کرد که فرمانده کلیدی آن‌ها، ابو جندال، در جریان بمب‌گذاری ۹ نوامبر در دره تیرا در آژانس خیبر کشته شده است.

## حملات ادعا شده و منتسب

*  ۲ نوامبر ۲۰۱۴، احسان‌الله احسان، سخنگوی جماعت الاحرار، در تماس تلفنی با *[[روزنامه داون]]* از افغانستان، مسئولیت حمله مرز واگاه را بر عهده گرفت. او گفت: «برخی گروه‌های دیگر مسئولیت این حمله را بر عهده گرفته‌اند، اما این ادعاها بی‌اساس هستند. ما به زودی ویدیوی این حمله را منتشر خواهیم کرد.» او افزود: «این حمله انتقام کشته شدن مردم بی‌گناه در وزیرستان شمالی است.»
*  ۷ نوامبر ۲۰۱۴، جماعت الاحرار مسئولیت انفجارهای دوقلو را که منجر به کشته شدن حداقل شش نفر در آژانس مومند شد، بر عهده گرفت. این بمب‌ها داوطلبان کمیته صلح را در روستای چیناری در تحصیل صافی هدف قرار دادند. احسان‌الله احسان مسئولیت را بر عهده گرفت و سوگند یاد کرد که به حمله به کمیته‌های صلح قبیله‌ای ادامه خواهد داد.
*  ۲۱ نوامبر ۲۰۱۴، جماعت الاحرار مسئولیت حمله نارنجکی به کمپ عضوگیری جنبش متحد قومی (MQM) در منطقه اورنگی تاون کراچی را بر عهده گرفت. سه عضو مجلس ایالتی سند و ۵۰ کارگر مجروح شدند.
*  ۱۵ مارس ۲۰۱۵، جماعت الاحرار مسئولیت انفجارهای دوقلو در یک کلیسای کاتولیک رومی و کلیسای مسیح در طول مراسم یکشنبه در شهر یوحناباد لاهور را بر عهده گرفت. در این حملات حداقل ۱۵ نفر کشته و هفتاد نفر زخمی شدند.
*  ۲۹ دسامبر ۲۰۱۵، جماعت الاحرار مسئولیت بمب‌گذاری انتحاری مردان را که منجر به کشته شدن ۲۹ نفر و زخمی شدن بیش از ۵۰ نفر دیگر در مردان، پاکستان شد، بر عهده گرفت.
*  ۷ مارس ۲۰۱۶، جماعت الاحرار مسئولیت یک حمله انتحاری را بر عهده گرفت که پس از منفجر کردن خود توسط یک مرد در خارج از دادگاه منطقه‌ای در شبقدر در ناحیه چارسده، ۱۱ کشته و ۱۵ زخمی برجای گذاشت.
*  ۲۷ مارس ۲۰۱۶، جماعت الاحرار مسئولیت حمله انتحاری در پارکی در لاهور را که اعضای جامعه مسیحی را در حال جشن عید پاک هدف قرار داده بود، بر عهده گرفت. دستگاه مملو از میخ در نزدیکی زمین بازی کودکان بیش از ۷۰ نفر را کشت که گزارش شده اکثراً مسلمان بودند. این حمله به عنوان تلاشی توسط این گروه برای «ایجاد جایگاه خود به عنوان تهاجمی‌ترین و خشن‌ترین» گروه اسلام‌گرای پاکستان توصیف شد.
*  در ۱۶ سپتامبر ۲۰۱۶، جماعت الاحرار مسئولیت حمله انتحاری در یک مسجد محلی در تحصیل آمبار در آژانس مومند را بر عهده گرفت که در آن حداقل ۲۸ نفر کشته و ۳۱ نفر زخمی شدند. در یک بیانیه ایمیل شده، احسان‌الله احسان، سخنگوی TTP جماعت الاحرار، گفت که یک بمب‌گذار انتحاری کمیته صلح را هدف قرار داده است.
*  در ۱۳ فوریه ۲۰۱۷، جماعت الاحرار مدعی شد که در یک حمله انتحاری که افسران ارشد پلیس را در تظاهراتی در مال رود لاهور هدف قرار داد، دست داشته است. این حمله ۱۳ کشته و ۳۱ زخمی برجای گذاشت. کشته‌شدگان شامل ۶ افسر پلیس، از جمله DIG پلیس ترافیک شهر لاهور، احمد مبین زیدی، و کفیل DIG (عملیات) زاهد گوندال بودند. این گروه تروریستی با ارسال پیامک مسئولیت خود را بر عهده گرفت و بعداً یک پیام ویدیویی منتشر کرد تا در مورد حملات آینده هشدار دهد.
*  در ۳۱ مارس ۲۰۱۷، جماعت الاحرار مسئولیت حمله‌ای در پاراچنار را بر عهده گرفت که ۲۴ کشته و ۶۸ زخمی برجای گذاشت.

## انشعاب
JuA به دو گروه تقسیم شد، که با انتشار یک بیانیه ویدیویی در ۱۲ نوامبر ۲۰۱۷ اعلام شد که گروه **حزب الاحرار**، که در ولایت ننگرهار افغانستان در ۱۱ نوامبر تشکیل شده است، توسط فرمانده شبه‌نظامی مکرم خان رهبری خواهد شد. خان قبلاً به عنوان یک فرمانده و سخنگوی مهم JuA خدمت کرده بود. این بیانیه گفت که خان به دلیل اختلاف نظر با رئیس خود در مورد «حملات علیه مسیحیان اقلیت، کشتار غیرنظامیان، اخاذی، آدم‌ربایی برای باج‌گیری و سایر اقداماتی که او غیراسلامی می‌دانست» از JuA جدا شده است. از آن زمان، حزب الاحرار حملات متعددی را علیه افسران پلیس و نیروهای ارتش ادعا کرده است؛ روش کار اصلی این گروه عمدتاً ترورهای هدفمند و انفجارهای بمب‌های دست‌ساز است.

## جستارهای وابسته
* شورش در خیبر پختونخوا
* بمب‌گذاری ۲۰۲۳ مسجد پیشاور

## منابع

رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۱۴ (میلادی) در پاکستان
رده:سازمان‌هایی که پاکستان تروریستی می‌داند
رده:طالبان پاکستان
رده:گروه‌های جهادی در پاکستان