مسیرهای فرهنگی شورای اروپا

بندانگشتی|300px|لوگوی مسیرهای فرهنگی شورای اروپا
یک **مسیر فرهنگی شورای اروپا** (به آلمانی: Kulturroute des Europarats) یک پیوند واقعی یا مجازی بین مکان‌ها و سایت‌هایی است که رسماً توسط شورای اروپا به عنوان «مسیر فرهنگی» تأیید شده است. تا سال ۲۰۱۰، این مسیرها با نام **جاده فرهنگی اروپا** شناخته می‌شدند. یک «مسیر فرهنگی شورای اروپا» به یک کشور (یک منطقه) یا چندین کشور (مناطق) اشاره دارد و به موضوعاتی می‌پردازد که به دلیل علاقه تاریخی، هنری و اجتماعی، ماهیتی اروپایی دارند؛ چه به دلیل مسیر جغرافیایی و چه به دلیل محتوا و اهمیت آن.

## تاریخچه
برنامه مسیرهای فرهنگی اروپا در سال ۱۹۸۵ توسط کمیسیون اروپا پایه‌گذاری شد و در سال ۱۹۸۷ توسط شورای اروپا به تصویب رسید. اولین مسیری که در ۲۳ اکتبر ۱۹۸۷ تأیید شد، راه سانتیاگو (Jakobsweg) بود. اساس این برنامه از سال ۲۰۰۷ بر پایه «قطعنامه CM/Res(2007)12 در مورد جاده‌های فرهنگی» شورای اروپا استوار است که در ۱۰ اکتبر ۲۰۰۷ توسط کمیته وزرا تصویب شد.

## انواع مسیرهای فرهنگی
### بر اساس وسعت و مناطق درگیر
مسیرهای فرهنگی می‌توانند به صورت زیر باشند:
* پروژه‌های فراملی (چندین کشور درگیر هستند)
* پروژه‌های فرامنطقه‌ای (فرامرزی یا غیره)
* پروژه‌های منطقه‌ای (زمانی که اهمیت تاریخی-فرهنگی، هنری و اجتماعی پروژه فراتر از مرزهای منطقه یا کشور باشد).

### بر اساس قابلیت تردد و تعیین مسیر
بندانگشتی|مسیر اصلی جاده فرهنگ مگالیتیک؛ راه‌های فرعی بسیاری از مسیر اصلی جدا شده و به ایستگاه‌های مختلف ختم می‌شوند
برخی از مسیرهای فرهنگی با معیارهای یک جاده توریستی مطابقت دارند: می‌توان آن‌ها را با وسایل نقلیه موتوری از نقطه شروع تا پایان طی کرد یا به صورت یک مسیر دایره‌ای پیمود. یک نمونه از نوع اول، «جاده شیک‌هارت» (تأیید شده در ۱۹۹۲) است و نمونه‌ای از نوع دوم، بخش «ترانس‌رومانیکا» در زاکسن-آنهالت است. این مسیرها در نقشه‌های جاده‌ای مشخص شده و در طبیعت با علائم راهنمایی و رانندگی یکنواخت علامت‌گذاری شده‌اند.

[بندانگشتی|چپ|علامت‌گذاری مسیر Pickerweg با نماد [صدف سن‌ژاک، نشانه راه سانتیاگو]]
علاوه بر این، مسیرهایی وجود دارند که در بخش‌های طولانی فقط با پای پیاده یا دوچرخه (مانند بخش بزرگی از راه‌های سانتیاگو) یا با شناورهای آبی (مانند مسیرهای وایکینگ‌ها) قابل پیمایش هستند. در مورد راه‌های سانتیاگو، گاهی هنوز باید به‌طور دقیق مشخص شود که زائران در قرون وسطی از کدام مسیرها عبور می‌کردند.

همچنین مسیرهای فرهنگی وجود دارند که مسیر ثابتی ندارند، بلکه بیشتر به عنوان یک پیوند غیررسمی بین ایستگاه‌ها یا مناطق دارای اهمیت فرهنگی شناخته می‌شوند. یک نمونه از این مورد، پیوند بین بخش آلمانی و ایتالیایی «ترانس‌رومانیکا» است؛ هر گردشگر خود تصمیم می‌گیرد که چگونه از بخش آلمانی به بخش ایتالیایی این مسیر برسد. از این نظر، ترانس‌رومانیکا یک «مسیر خیالی» (imaginary route) است.

در نهایت، تفسیرهایی از اصطلاح «مسیر فرهنگی» وجود دارد که در آن مفهوم «مسیر» لزوماً به معنای یک جاده فیزیکی متصل‌کننده نیست، بلکه به عنوان یک «شبکه» عمل می‌کند. به عنوان مثال، «مسیر اروپایی شهرهای آب‌گرم تاریخی» یک شبکه در حال رشد است که میراث فرهنگی این شهرها را به هم پیوند می‌دهد. شبکه «هانزا» (Die Hanse) که در سال ۱۹۹۱ تأیید شد نیز به همین صورت عمل می‌کند.
## اهداف برنامه «مسیر فرهنگی شورای اروپا»
طبق اعلام شورای اروپا، کمیسیون اروپا در سال ۱۹۸۵ با این ایده پیش رفت که از طریق سفری در «زمان و مکان»، نشان دهد که چگونه میراث کشورهای مختلف و فرهنگ‌های اروپایی به یک میراث فرهنگی مشترک کمک می‌کنند. هدف این مسیرها، عملی کردن ارزش‌های بنیادی شورای اروپا است: حقوق بشر، دموکراسی، تنوع و هویت فرهنگی، گفتگو، تبادل متقابل و غنی‌سازی فراتر از مرزها و قرن‌ها. این مسیرها باید به عنوان یک «آزمایشگاه فضای باز» برای توسعه اروپا عمل کنند و کنوانسیون‌ها و توصیه‌های مربوط به میراث فرهنگی و گردشگری پایدار را از طریق رویکردهای آموزشی به واقعیت تبدیل نمایند.

برنامه مسیرهای فرهنگی شورای اروپا سه هدف اصلی را دنبال می‌کند:
# مرئی‌تر کردن هویت فرهنگی مشترک شهروندان اروپایی و زنده‌تر کردن آن در زندگی روزمره.
# حفظ و ارتقای میراث فرهنگی اروپا.
# ارائه فرصت‌های جدید «گردشگری فرهنگی» به شهروندان در اوقات فراغت، در جهت بهبود کیفیت زندگی و توسعه اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی.

## مسیرهای فرهنگی موجود
تا سال ۲۰۲۵، تعداد ۴۹ مسیر فرهنگی توسط شورای اروپا تأیید شده است:

# راه سانتیاگو (۱۹۸۷)
# هانزا (۱۹۹۱)
# مسیر فرهنگی وایکینگ‌ها (۱۹۹۳)
# جاده فرانسیگنا (۱۹۹۴)
# مسیر میراث الاندلس (۱۹۹۷)
# راه‌های موتسارت (۲۰۰۲)
# راه‌های فنیقی‌ها (۲۰۰۳)
# جاده آهن در پیرنه (۲۰۰۴)
# مسیرهای اروپایی میراث یهودی (۲۰۰۴)
# سایت‌های کلونی در اروپا (۲۰۰۵)
# مسیر مارتیننوس (۲۰۰۵)
# ویا رگیا (جاده شاهی، ۲۰۰۵)
# ترانس‌رومانیکا؛ راه‌های معماری رومانسک در اروپا (۲۰۰۷)
# ایتر ویتیس (راه‌های تاکستان‌ها، ۲۰۰۹)
# راه سنت اولاو (۲۰۱۰)
# راه‌های هنر سنگی پیش از تاریخ (۲۰۱۰)
# مسیر اروپایی فرهنگ آرامستان‌ها (۲۰۱۰)
# مسیر اروپایی شهرهای آب‌گرم تاریخی (۲۰۱۰)
# جاده سرامیک اروپا (۲۰۱۲)
# مسیرهای اروپایی فرهنگ مگالیتیک (۲۰۱۳)
# مسیر فرهنگی فرامنطقه‌ای پیاده‌روی هگونوها و والدنسی‌ها (۲۰۱۳)
# آتریوم (ATRIUM)؛ معماری رژیم‌های توتالیتر قرن بیستم (۲۰۱۴)
# شبکه اروپایی آر نووو (۲۰۱۴)
# ویا هابسبورگ (۲۰۱۴)
# در ردپای امپراتوران روم و شراب (۲۰۱۵)
# راه‌های اروپایی امپراتور شارل پنجم (۲۰۱۵)
# در ردپای رابرت لویی استیونسن (۲۰۱۵)
# مقصد ناپلئون (۲۰۱۵)
# مسیر شهرهای قلعه‌ای (۲۰۱۶)
# مسیرهای امپرسیونیسم (۲۰۱۸)
# مسیر اروپایی میراث صنعتی (۲۰۱۹)
# مسیر پرده آهنین (EV13) (۲۰۱۹)
# مقصدهای لو کوربوزیه: تفرجگاه‌های معماری (۲۰۱۹)
# مسیر آزادسازی اروپا (۲۰۱۹)
# مسیر اروپایی باغ‌های تاریخی (۲۰۲۰)
# مسیر آینیاس (۲۰۲۱)
# مسیر آلوار آلتو؛ معماری و طراحی قرن بیستم (۲۰۲۱)
# راه کیریل و متودیوس (۲۰۲۱)
# مسیر اروپایی دارتانیان (۲۰۲۱)
# مسیر عصر آهن دانوب (۲۰۲۱)
# جاده افسانه‌های اروپا (۲۰۲۲)
# مسیر زنان نویسنده (۲۰۲۲)
# مسیر کافه‌های تاریخی (۲۰۲۲)
# راه‌های کوچ‌نشینی ترانسهومانس (۲۰۲۳)
# مسیر اروپایی داروخانه‌ها و باغ‌های دارویی تاریخی (۲۰۲۴)
# مسیر لئوناردو داوینچی (۲۰۲۴)
# مسیرهای آزادی از طریق پیرنه (۲۰۲۵)
# رومئا استراتا (۲۰۲۵)
# راه‌های سنت فرانسیس (۲۰۲۵)
## منابع

رده:مسیحیت
رده:قدیسان
رده:مسیحیت در اروپا
رده:کاتولیک
رده:زیارت
رده:تاریخ اروپا
رده:شورای اروپا
رده:میراث فرهنگی اروپا
رده:چشم‌اندازهای فرهنگی
رده:گردشگری در اروپا