روابط اسرائیل–مولداوی

**روابط اسرائیل–مولداوی** به پیوندهای دوجانبه دیپلماتیک، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی میان اسرائیل و مولداوی اشاره دارد. اسرائیل استقلال مولداوی را در ۲۵ دسامبر ۱۹۹۱ به رسمیت شناخت و روابط دیپلماتیک میان دو کشور در ۲۲ ژوئن ۱۹۹۲ برقرار شد. مولداوی سفارت خود را در تل‌آویو در سال ۱۹۹۴ گشود و اسرائیل نیز سفارتش در کیشیناو را در فوریه ۲۰۲۵ افتتاح کرد.

حجم بازرگانی میان دو کشور تا سال ۲۰۰۶ اندک بود، اما مقامات هر دو کشور بر ظرفیت‌های بهره‌برداری‌نشده برای گسترش همکاری‌های اقتصادی تأکید کرده‌اند. زمینه‌های همکاری بازرگانی شامل داروسازی، انرژی، فناوری اطلاعات و نرم‌افزار، الکترونیک، مهندسی نیرو، فرآوری فلزات و پلاستیک و مصالح ساختمانی است. در سال ۲۰۲۳ مذاکرات برای انعقاد پیمان تجارت آزاد آغاز شد و سفر وزیر امور خارجه اسرائیل به مولداوی نخستین دیدار از این دست در یک دهه بود.

## پیشینه

در ۲۵ دسامبر ۱۹۹۱ اسرائیل استقلال جمهوری مولداوی را به رسمیت شناخت. در ۲۲ ژوئن ۱۹۹۲ روابط دیپلماتیک رسمی میان دو کشور برقرار شد. در ۱ نوامبر ۱۹۹۴ نخستین سفارت جمهوری مولداوی در اسرائیل در خیابان رامبراند ۳۸ در تل‌آویو گشایش یافت.

از ۲۸ آوریل تا ۶ مه ۱۹۹۳ نخست‌وزیر مولداوی به اسرائیل سفر کرد. در ژوئن ۱۹۹۷ رئیس‌جمهور مولداوی دیدار رسمی از اسرائیل انجام داد.

در سال ۲۰۰۰ همکاری‌های دو کشور از جمله از راه برنامه‌های توسعه‌ای ماشاو (MASHAV) گسترش یافت.

در اکتبر ۲۰۰۷ اسرائیل کمک پزشکی شامل تجهیزات و داروها به بیمارستانی در کیشیناو ارسال کرد.

در سپتامبر ۲۰۱۱ آویگدور لیبرمن، وزیر امور خارجه اسرائیل که زادگاهش مولداوی بود، از این کشور دیدار رسمی کرد. او با نخست‌وزیر ولادیمیر فیلات و وزیر امور خارجه یوری لیانکه دیدار کرد و از یادبود هولوکاست و مدارس یهودی کیشیناو بازدید نمود.

در سال ۲۰۱۲ دو کشور موافقت‌نامه اجتناب از اخذ مالیات مضاعف را امضا کردند. در دسامبر همان سال دولت اسرائیل موافقت‌نامه‌ای را تصویب کرد که اشتغال موقت شهروندان مولداوی در اسرائیل را ممکن می‌ساخت.

در ۴ نوامبر ۲۰۱۴ درخواست گدعون ساعر، وزیر کشور اسرائیل، برای لغو الزام ویزای گردشگری برای شهروندان مولداوی تصویب شد. در ۳۰ نوامبر ۲۰۱۴ پروژه مشترک کشاورزی اسرائیل و مولداوی بنیان‌گذاری شد که در چارچوب آن آزمایشگاهی برای زیست‌شناسی مولکولی (Molecular biology) ایجاد گردید.

پس از عملیات لبه حفاظتی، عوزی لندائو وزیر گردشگری اسرائیل موافقت‌نامه اقتصادی میان اسرائیل و مولداوی را برای بازاریابی خدمات گردشگری اسرائیل در مولداوی امضا کرد.

در ژوئن ۲۰۱۷ آندری گالبور، وزیر امور خارجه مولداوی، به مناسبت بیست‌وپنجمین سالگرد روابط دیپلماتیک دو کشور تبریک رسمی فرستاد و بر اهمیت گفت‌وگوی سیاسی دوجانبه و تقویت بازرگانی و سرمایه‌گذاری تأکید کرد.

در مارس ۲۰۱۸ تودور اولیانوفسکی، وزیر امور خارجه مولداوی، با الیاهو یروشلمی سفیر اسرائیل در کیشیناو دیدار کرد. در این نشست بر توسعه روابط دوجانبه و تبادلات فرهنگی تأکید شد.

در دسامبر ۲۰۱۸ ایگور دودون رئیس‌جمهور مولداوی پس از ۱۴ سال نخستین سفر رسمی یک رئیس‌جمهور مولداویایی به اسرائیل را انجام داد. او با بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر و یولی ادلشتاین رئیس کنست دیدار و از مبارزه اسرائیل با حزب‌الله پشتیبانی کرد.

در ژوئن ۲۰۱۹ نخست‌وزیر مولداوی پاول فیلیپ از انتقال سفارت مولداوی در اسرائیل از تل‌آویو به اورشلیم خبر داد.

پس از رویدادهای ۷ اکتبر ۲۰۲۳ مولداوی حماس را محکوم کرد و از حق دفاع اسرائیل پشتیبانی نمود.

در دسامبر ۲۰۲۴ دولت اسرائیل تصمیم به گشایش سفارت در مولداوی گرفت و در ۴ فوریه ۲۰۲۵ گدعون ساعر وزیر امور خارجه اسرائیل طی سفر رسمی به کیشیناو سفارت اسرائیل را افتتاح کرد. در مراسم گشایش میخای پوپشوی معاون نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه مولداوی نیز حضور داشت. ساعر همچنین با مایا ساندو رئیس‌جمهور مولداوی دیدار کرد و روابط دوجانبه، مقابله با محور ایران و جنگ اوکراین را بررسی نمود.

## بازرگانی و اقتصاد
حجم مبادلات بازرگانی میان اسرائیل و مولداوی تا سال ۲۰۰۶ اندک بود. لاریسا میکولت، سومین سفیر مولداوی در اسرائیل، بر ظرفیت‌های فراوان بهره‌برداری‌نشده برای افزایش تجارت دوجانبه تأکید کرد. از دید کارآفرینان اسرائیلی، مولداوی به دلیل جایگاه جغرافیایی‌اش در مرکز اروپا، شفافیت بالای نهادهای دولتی و حذف بسیاری از موانع بوروکراتیک جذابیت داشت.

در ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۳ مقامات اسرائیلی و مولداویایی مذاکرات برای انعقاد پیمان تجارت آزاد را در اورشلیم آغاز کردند. این مذاکرات به ابتکار نیر برکت وزیر اقتصاد و صنعت اسرائیل و الکساندر رویتمن سفیر مولداوی در اسرائیل انجام شد.

تا سال ۲۰۲۳ صادرات مولداوی به اسرائیل شامل فلزات پایه، فراورده‌های غذایی آماده، منسوجات، کفش و کلاه بود و صادرات اسرائیل به مولداوی دربرگیرندهٔ ماشین‌آلات، منسوجات، لاستیک، پلاستیک، فراورده‌های شیمیایی، سنگ‌های گران‌بها و فراورده‌های غذایی آماده می‌شد.

سفیر رویتمن اعلام کرد که مولداوی و اسرائیل وارد مرحله نوینی از همکاری دوجانبه شده‌اند. سفر الی کوهن وزیر امور خارجه اسرائیل به مولداوی در ۸ اوت ۲۰۲۳ نخستین دیدار از این دست در یک دهه بود که گامی تاریخی برای ژرف‌تر کردن پیوندهای دو کشور تلقی شد. رویتمن فرایند ادغام مولداوی در اتحادیه اروپا را فرصتی برای تقویت همکاری با اسرائیل به‌ویژه در زمینه تجربه اجرای مقررات اتحادیه اروپا دانست. او همچنین از علاقه فزاینده کسب‌وکارهای اسرائیلی به مولداوی و برنامه‌هایی برای پروژه‌های راهبردی در بخش کشاورزی خبر داد.

رویتمن از آغاز پروازهای مستقیم میان تل‌آویو و کیشیناو در اکتبر ۲۰۲۳ نیز به عنوان عاملی در تقویت گردشگری و تبادلات بازرگانی یاد کرد.

در مارس ۲۰۲۴ سفیر رویتمن و میری رگف وزیر حمل‌ونقل اسرائیل موافقت‌نامه شناسایی متقابل گواهی‌نامه رانندگی را امضا کردند.

## همکاری امنیتی
به گفته سفیر رویتمن، همکاری امنیتی به بخش مهمی از مشارکت میان اسرائیل و مولداوی تبدیل شده‌است؛ به‌ویژه در بستر تهاجم روسیه به اوکراین. او بر نگرانی‌های مشترک دو کشور دربارهٔ نقش ایران در جنگ و همکاری نظامی رو به رشد روسیه و ایران تأکید کرد.

## سفارت مولداوی در تل‌آویو
سفارت مولداوی در تل‌آویو نمایندگی اصلی دیپلماتیک مولداوی در اسرائیل است. این سفارت امنیت، رفاه و صلح منطقه‌ای را از راه مشارکت با اسرائیل پی می‌گیرد و خدمات کنسولی را به شهروندان مولداویایی ساکن یا مسافر در اسرائیل ارائه می‌دهد. در ۲۳ دسامبر ۲۰۱۵ موران منو به عنوان کنسول افتخاری مولداوی در اشدود منصوب شد.

## سفیران مولداوی در اسرائیل
* میخای بالان (۱۲ سپتامبر ۱۹۹۵ – ۲۵ ژوئن ۲۰۰۱)
* آرتور کوزما (۲۵ ژوئن ۲۰۰۱ – ۶ ژانویه ۲۰۰۶)
* لاریسا میکولت (۶ ژانویه ۲۰۰۶ – ۲۳ دسامبر ۲۰۱۱)
* میخای بالان (۲۳ دسامبر ۲۰۱۱ – ۷ اوت ۲۰۱۳)
* آناتول وانگلی (۷ اوت ۲۰۱۳ –)

## پیشینه یهودیان در مولداوی
در سده پانزدهم میلادی بازرگانان یهودی سفاردی راه‌های بازرگانی به دریای سیاه و لهستان را از بسارابی (بخشی از مولداوی امروزی) گشودند. یافته‌های باستان‌شناسی نشان می‌دهد که نشیمنگاه‌های یهودی در بسارابی از سده شانزدهم وجود داشته‌است.

## شهرهای خواهرخوانده
بر پایه منابع عربی ویکی‌پدیا، پیوندهای خواهرخواندگی زیر میان شهرهای اسرائیلی و مولداویایی برقرار است:
* اور عقیفا و هینچشتی
* اشدود و کیشیناو (از ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۱)
* تل‌آویو و کیشیناو (از ۱۹۸۰)

## جستارهای وابسته
* روابط خارجی اسرائیل
* مولداوی
* اسرائیل

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه وزارت امور خارجه اسرائیل
* وب‌گاه وزارت امور خارجه مولداوی
* پیشینه یهودیان در مولداوی

رده:روابط دوجانبه اسرائیل
رده:روابط دوجانبه مولداوی