فروریختن سد وال دی استاوا

**فروریختن سد وال دی استاوا** در ۱۹ ژوئیه ۱۹۸۵ رخ داد، زمانی که دو سد باطله بالای روستای استاوا، در نزدیکی تسرو، ایتالیا، شکستند. این حادثه منجر به یکی از بدترین فجایع ایتالیا شد که منجر به کشته شدن ۲۶۸ نفر، تخریب ۶۳ ساختمان و تخریب هشت پل شد.

سد بالایی ابتدا شکست و منجر به فروریختن سد پایینی شد. حدود ۱۸۰٬۰۰۰ متر مکعب (۶٬۳۵۰٬۰۰۰ فوت مکعب) گل، ماسه و آب با سرعت ۹۰ به دره ریو دی استاوا و به سمت روستای استاوا رها شد. کیلومتر در ساعت (۵۶ پس از عبور از روستا، سیل ادامه یافت تا اینکه با سرعت ۴٫۲ مایل در ساعت به رودخانه آویسیو رسید. کیلومتر (۲٫۶ mi) دور می‌شود و هر چیزی را که سر راهش باشد، نابود می‌کند.

## علت
تحقیقات در مورد این فاجعه نشان داد که سدها به خوبی نگهداری نشده بودند و حاشیه ایمنی بهره‌برداری بسیار کم بود.

لوله‌ای که در سد بالایی برای تخلیه آب استفاده می‌شد، زیر وزن رسوبات شروع به خم شدن کرده بود و باعث می‌شد زهکشی سد کمتر مؤثر باشد. در همین حال، آب همچنان به مخزن پشت سد پمپاژ می‌شد که همراه با زهکشی کمتر، به این معنی بود که فشار روی دیواره سد بالایی شروع به افزایش کرد. با دنبال کردن مسیر کمترین مقاومت، آب شروع به نفوذ به دیواره کرد و باعث شد خاک داخل دیواره روان شود و دیواره را تضعیف کند تا اینکه فرو ریخت. سپس آب و باطله‌های سد بالایی به داخل سد پایینی جریان یافت که تحت فشار عظیم تولید شده، سی ثانیه بعد فرو ریخت.

در ژوئن ۱۹۹۲، ۱۰ نفر به دلیل نقششان در این حادثه به جرم ارتکاب فاجعه و قتل غیرعمد متعدد محکوم و همگی به زندان محکوم شدند.

## جستارهای وابسته
* حادثه کارخانه آلومینای آجکا در سال ۲۰۱۰
* سد واجونت

## منابع

## منابع
* AA.VV. , *Stava perché.* *La genesi, le shkak, la responsabilità della catastrofe di Stava negli atti dell'inchiesta ministriiale e nelle sentenze del procedimento penale*. Graziano Lucchi (Ed.), 254 pp. , Curcu & Genovese, Trento (1995).
* AA.VV. , *Stava un anno dopo*. ضمیمه شماره ۱۶۷ روزنامه *آلتو آدیجه* ۱۹ ژوئیه ۱۹۸۶، ۱۵۵ صفحه، بولزانو (۱۹۸۶).
* AA.VV. , *Stava, tragici bacini: pericolo mortale per l'abitato*. ACLI Milano (ویرایش)، انتشارات، ترنتو (۱۹۸۸).
* AA.VV. , *Stava tre anni dopo*. Associazione Sinistrati Val di Stava & Parrocchia di Tesero (ویرایش)، Cassa Rurale di Tesero e Panchià، Tesero (Trento) (1989).
* AA.VV. , *Genesi، باعث مسئولیت پذیری دل crollo delle discariche della miniera di Prestavel.* *La catastrofe della Val di Stava، 19 luglio 1985*. Fondazione Stava 1985 (Ed.), 16 pp. , Tesero (Trento) (۲۰۰۱).
* Bernardinatti R. & Basso G. , *Tesero: venerdì 19 luglio 1985* ; روزنامه *l'Adige*، ترنتو (۱۹۸۵).
* Calvino F. , Nosengo S. , Bassi G. , Ceola V. , Berti P. , Borasi F. , Farinelli R. , Cescatti L. , Gamberini S. & Canestrini S. , *Un processo alla speculazione industriale.* *La strage di Stava negli interventi della parte civile alternativa*, Collegio di difesa di parte civile alternativa (ویرایش)، ترنتو (۱۹۸۹)، ۲۰۵ ص.
* Decarli D. , Giovannini A. & Degasperi A. , *Tesero, 19 luglio 1985: per non dimenticare*, Publilux, Trento (1985).
* Doliana C.، *Stava.* *L'altra storia. 40 anni tra chimica e mistero* , Reverdito, Trento (2025).
* Giordani I. , Lucchi G. , Salghetti Drioli G. & Tosatti G. , *Stava 1985.* *Una documentazione*. Centro di documentazione della Fondazione Stava 1985, 96 pp. , Curcu & Genovese, Trento (2003).
* ISMES, *Indagini geotecniche di laboratorio su materiali pronienti dai bacini Prestavel در محلی Stava, Tesero (ترنتو)*. گزارش فنی نهایی برای هیئت کارشناسان دیوان ترنتو، ۵ جلد، برگامو (۱۹۸۶) - منتشر نشده.
* Salomoni P. & Doliana C. (Eds.), *Stava: dalla strage al processo: cittadini, politici, industriali, avvocati e una montagna di denaro attorno alla sciagura mineraria del 19 luglio 1985*, Publiprint, Trento (1988).
* Struffi M. (ویرایش)، *269 morti tendono giustizia*. ضمیمه شماره ۱۶۹ روزنامه *l'Adige* مورخ ۱۹ ژوئیه ۱۹۸۶ ترنتو (۱۹۸۶).
* Tosatti G. (ویرایش)، *Rassegna dei contributi Scientifici sul Disastro della Val di Stava (Provincia di Trento)، 19 luglio 1985 / مروری بر مشارکت‌های علمی در مورد فاجعه دره استاوا (آلپ شرقی ایتالیا)، ۱۹ ژوئیه ۱۹۸۵*. جلد ویژه GNDCI-CNR، ۴۸۰ صفحه، پیتاگورا ادیتریس، بولونیا (۲۰۰۳).

## پیوند به بیرون
* شکست سد باطله استاوا
* سایت رسمی Stava Fondazione Stava 1985 onlus
* سومین کلیپ از سریال Modern Marvels (بین دقایق ۲۰:۱۰ تا ۲۸:۲۵) جزئیات بسیار جالبی از زبان مردم محلی و دیگران در مورد فاجعه استاوا ارائه می‌دهد: https://youtube.com/watch?v=Hty-6x1u_6A&t=360s


رده:ایتالیا در ۱۹۸۵ (میلادی)
رده:تاریخ زیست‌محیطی ایتالیا
رده:حوادث و سوانح صنعتی در ایتالیا
رده:سدها در ایتالیا
رده:سیل‌ها در ایتالیا
رده:فاجعه‌های ۱۹۸۵ (میلادی) در اروپا
رده:فاجعه‌های دهه ۱۹۸۰ (میلادی) در ایتالیا
رده:فاجعه‌های صنعتی در ۱۹۸۵ (میلادی)
رده:قاب نقشه جعبه اطلاعات بدون شناسه مرتبط OSM در ویکی‌داده
رده:محاکمه‌ها در ایتالیا