افغانستان در ۲۰۲۵

**افغانستان در ۲۰۲۵** همه روی‌دادهای تاثیرگذار و نیز مشهور رخ‌داده در این کشور در سال ۲۰۲۵ میلادی است. سال ۲۰۲۵ از روز چهارشنبه ۱۲ جدی ۱۴۰۳ (۳۰ جمادی الثانی ۱۴۴۶ قمری) تا چهارشنبه ۱۰ جدی ۱۴۰۴ (۱۱ رجب ۱۴۴۷ قمری) است. 

## متصدیان امور

* حزب یا گروه حاکم: طالبان
* حاکم بزرگ: هبت‌الله آخوندزاده، مقر حکومت: شهر قندهار در ولایت قندهار
* نخست‌وزیر: محمدحسن آخوند، مقر صدارت: ارگ، شهر کابل در ولایت کابل
* معاونان و وزیران ارشد: محمد یعقوب، سراج‌الدین حقانی و ملا برادر.

* قاضی کل: عبدالحکیم حقانی

## رویدادها

### در جریان

* *محرومیت دختران و زنان از تحصیل و کار و آزادی مدنی.*
* *[[حجاب اجباری]]، [[ازدواج اجباری]] و [[کودک‌همسری|ازدواج کودکان]].*
* *درگیری طالبان و مخالفان مسلحː جبهه ازادی افغانستان، جبهه مقاومت افغانستان.*
* *اعتراض مدنی علیه طالبان.*
* *[[اخراج ۱۴۰۴ افغان‌ها از ایران|اخراج مهاجران از ایران]] و پاکستان.*
* *تحریم به رسمیت شناختن طالبان از سوی دولت‌ها و نهادهای بین‌الملل.*
* *انحصار قدرت در طالبان.*
* *نبود قانون اساسی*
* *عدم رسمیت حقوق بشر*
* *تبعیض به اقوام غیر افغان (غیر پشتون)*
* *رواج اجباری شریعت و قوانین فقهی حنفی و تبعیض علیه مذاهب غیر حنفی.*

## تعطیلات

* ۱۴ فوریه. (۲۶ دلو ۱۴۰۳) روز خروج اخرین سرباز شوروی
* ۱ مارس. شروع ماه رمضان
* ۳۰ مارس تا ۱ آوریل. (۱ تا ۳ شوال) عید فطر
* ۲۸ آوریل. (۸ ثور ۱۴۰۴). روز پیروزی (سقوط دولت کمونیستی و ورود به کابل از سوی مجاهدین)
* ۵ جون. (۹ ذی‌الحجه) روز عرفات
* ۶ تا ۸ جون. (۱۰ تا ۱۲ ذی‌الحجه) عید قربان
* ۱۵ آگست. (۲۴ اسد) سالگرد بازگشت طالبان به قدرت
* ۱۹ آگست. (۲۸ اسد) روز استقلال افغانستان
* ۳۱ آگست. (۹ سنبله) روز خروج اخرین سرباز آمریکا
* ۴ سپتامبر. (۱۲ ربیع‌الاول) میلاد نبی

## فوت‌شدگان

* **۲۳ ژانویه** (۵ دلو). علیرضا آساهی، بدنساز. (زاده ۱۳۵۳) 
* **۱۴ جولای** (۲۳ سرطان). مطیع‌الله تراب، شاعر افغان و پشتو زبان.(زاده ۱۳۵۰)
* **۲۹ جولای** (۷ اسد). صالح محمد خلیق، شاعر و نویسنده.(زاده ۱۳۳۴)
* **۱۴ اگست** (۲۳ اسد). محمداسماعیل قاسم‌یار، فعال سیاسی و حقوقی.(زاده ۱۳۱۲)
* ۱**۸ آگست** (۲۷ اسد). محمدقوی کوشان، نویسنده و روزنامه‌نگار (زاده ۱۳۲۸)
* **۳ سپتامبر** (۱۲ سنبله). محمدعالم کوهکن؛ نویسنده، روزنامه‌نگار و فعال فرهنگی. (زاده ۱۳۴۱)
* **۴ اکتبر** (۱۲ میزان). محمدیونس طغیان ساکایی، استاد و پژوهشگر شاهنامه.(زاده ۱۳۳۵)  
* **۳ نوامبر** (۱۲ عقرب). هدایت امین ارسلان، سیاستمدار.(زاده ۱۳۲۰)
* **۱۳ نوامبر** (۲۰ عقرب). غلام‌حیدر اسیر هروی، شاعر، نویسنده و طنزنویس. (زاده ۱۳۴۰)
* **۱۶ نوامبر** (۲۵ عقرب). صالحه فاروق اعتمادی، از زنان پیشرو و فعال سیاسی و اجتماعی.(زاده ۱۳۱۰/ ۱۹۳۱)
* ۲۴ دسامبر (۳ جدی). اکرام‌الدین سریع، فرمانده پلیس سابق ولایت تخار.

### جنوری (ژانویه)

* **۲۱ جنوری (۲ دلو ۱۴۰۳)**.  طالبان اعلام کرد که دو شهروند آمریکایی را در برابر آزادی محمد خان، عضو مهم این گروه که در ولایت ننگرهار بازداشت شده و در ایالات متحده زندانی بود، آزاد کرده است.   
* ۲۱ جنوری. یک شهروند چینی در پی حمله گروهی با نام «جبهه بسیج ملی» به خودروی او در ولایت تخار کشته شد.  

### فبروری (فوریه)

* **۱ فبروی (۱۳ دلو)**. یک زوج بریتانیایی مقیم بامیان به دلایل نامشخصی توسط طالبان بازداشت شدند. 
* **۲ فبروری**.  یک عضو طالبان به مرکز سازمان ملل در کابل تیراندازی کرد و یک نگهبان را زخمی ساخت، سپس در شرایط نامعلوم مرده پیدا شد. دولت طالبان این رویداد را ناشی از یک «سوءتفاهم» دانست. 
* **۴ فبروی**. طالبان دستور تعلیق فعالیت‌های ایستگاه رادیویی «رادیو بیگم» را که توسط زنان اداره می‌شد، به دلیل «ارائه غیرمجاز» محتوا و برنامه به یک شبکه تلویزیونی خارج از کشور صادر کردند. 
* **۶ فبروری**. دولت ترکیه اعتبارنامه دیپلمات‌های افغانستانی را که نماینده نظام پیشین بودند، لغو کرد. 
* **۱۱ فبروری.** پنج نفر در یک بمب‌گذاری انتحاری در نزدیکی بانکی در استان قندوز کشته شدند. 
* **۱۳ فبروی**. یک نفر در یک بمب‌گذاری انتحاری در محوطه وزارت شهرسازی و مسکن در کابل کشته شد. 
* **۱۷ فبروری**. طالبان برای اولین بار از زمان به قدرت رسیدن در سال ۲۰۲۱، یک هیئت دیپلماتیک به ژاپن فرستاد. 
* **۲۰ فبروری** (۲ حوت). ایران و طالبان برای تقویت همکاری‌های بانکی تفاهم کردند.
* **۲۴ فبروری**. طالبان از دستگیری یک تبعه چینی-آمریکایی و مترجم او به دلیل استفاده بدون مجوز از پهپاد خبر داد. او متعاقباً در ۲۹ مارس آزاد شد.  
* **۲۶ فبروری**. گزارش شده است که حداقل ۳۶ نفر در اثر باران شدید و کولاک در سراسر کشور کشته شده‌اند. 

### مارس
* **۳ مارس**. یک سرباز افغان در جریان درگیری با نیروهای پاکستانی در گذرگاه مرزی تورخم کشته شد. 
* **۲۰ مارس**. (**۳۰ حوت ۱۴۰۳**) طالبان پس از مذاکراتی با میانجی‌گری قطر، آزادی گردش‌گر آمریکایی جورج گلزمن را که از سال 2022 در اسارت داشت، اعلام کرد. 
* **۲۳ مارس (۳ حمل ۱۴۰۴)**. طالبان اعلام کردند که جایزه‌هایی که ایالات متحده برای سه مقام ارشد این گروه، سراج‌الدین حقانی ، وزیر کشور؛ عبدالعزیز حقانی و یحیی حقانی تعیین کرده بود، لغو شده است. 

### اپریل

* **۱ اپریل**. دولت پاکستان اعلام کرد مرحله دوم اخراج مهاجران و پناه‌جویان افغانستانی را آغار کرده است.
* **۱۱ اپریل** (۲۲ حمل). ریچارد بنت، گزارش‌گر ویژه سازمان ملل متحد در امور افغانستان، با اشاره به گزارش اخیر دفتر هیأت معاونت این سازمان (یوناما) درباره قانون امر به معروف، می‌گوید که طالبان این کشور را از تعهدات بین‌المللی آن دور می‌کنند.

### می

* **۱۱ می**. طالبان با اشاره به نگرانی‌ها در مورد ارتباط شطرنج با قمار، ممنوعیت بازی شطرنج را در سراسر کشور اعلام کردند. 

### جون (ژوین)

* **۴ جون**. دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، با صدور بیانیه‌ای ورود اتباع افغانستان به ایالات متحده را ممنوع کرد. 

### جولای (ژوئیه)

* **۳ جولای**. روسیه اولین کشوری است که طالبان را به عنوان دولت مشروع افغانستان از زمان به قدرت رسیدن مجدد آنها در سال ۲۰۲۱ به رسمیت می‌شناسد. 
* **۴ جولای**. به گفته ارتش پاکستان ، ۳۰ جنگجو از خاک افغانستان وارد پاکستان شدند و سپس در وزیرستان شمالی کشته شدند. 
* **۸ جولای**. دادگاه بین‌المللی کیفری حکم بازداشت هیبت‌الله آخوندزاده، رهبر طالبان ، و عبدالحکیم حقانی، رئیس دادگاه عالی، را به دلیل آزار و اذیت زنان در افغانستان صادر کرد. 
* **۱۰ جولای**. IOM سازمان بین‌المللی مهاجرت اعلام کرد در سه هفته منتهی به ۹ جولای، دولت ایران بیش از نیم میلیون مهاجر افغانستانی را اخراج کرده است.
* **۱۷ جولای**. افغانستان ، پاکستان و ازبکستان یک توافقنامه سه جانبه در کابل برای انجام مطالعه امکان سنجی پروژه راه آهن سراسری افغانستان امضا کردند. 
* **۱۸ جولای**. آلمان دومین پرواز بازگشت خود به افغانستان را از زمان به قدرت رسیدن طالبان در سال ۲۰۲۱ آغاز کرد و ۸۱ تبعه افغانستان را اخراج کرد. 
* **۲۱ جولای** (۳۰ سرطان). طالبان اعلام کرد ۷۰۰ کارگر به قطر اعزام می‌کند.

### اگست (اوت)

* ۱**۱ آگست**. رادیو نسیم دایکندی اعلام کرد به دلیل بازداشت مسئول و کارکنانش از سوی طالبان، فعالیت خود را پس از ۱۳ سال متوقف کرد.
* ۱**۹ اگست.** تصادف جاده‌ای هرات ۲۰۲۵: یک اتوبوس حامل افغان‌هایی که از ایران بازمی‌گشتند، با یک کامیون حامل سوخت و یک موتورسیکلت در ولسوالی گذره، ولایت هرات برخورد کرده و دچار آتش‌سوزی شد، که در نتیجه ۷۹ نفر کشته و ۲ نفر زخمی شدند. 
* **۲۴ اگست**. ملا هبت‌الله در چهارمین سال‌روز شروع تسلط طالبان اعلام کرد که «وضعیت سرپرستی» دولت طالبان تمام شده است.
* **۳۱ آگست (۹ سنبله)**. زلزله ۶.۲ ریشتر در ننگرهار و کنر و اطراف اتفاق افتاد و قربانیان آن به ۳ هزار نفر رسیدند. ۴ هزار نفر زخمی شدند و ۸۴ هزار نفر تحت تاثیر قرار گرفتند. 

### سپتامبر

* **۱۷ سپتامبر**. طالبان اعلام کردند به‌دستور رهبرشان اینترنت فیبر نوری در چند ولایت پرجمعیت مانند بلخ، ننگرهار، قندهار و هلمند قطع شده؛ این‌کار برای جلوگیری از «منکرات» انجام شده است
* **۱۷  سپتامبر.** گوترش، دبیرکل سازمان ملل اعلام کرد طالبان در جولای، دست‌کم ۶۰ زن و دختر را در کابل به‌خاطر نقض حجاب بازداشت کردند. این اقدام را پولیس و مأموران وزارت امر به معروف و نهی از منکر انجام داده است. 
* **۱۸ سپتامبر**. طالبان بیش از ۵۰ موضوع از کتاب‌های درسی مکاتب حذف کردند، از جمله حقوق زنان، حقوق بشر، دموکراسی و صلح. همچنین جشن‌ها، روزهای ملی و برخی آثار فرهنگی و تاریخی مانند مجسمه‌های بامیان نیز از کتاب‌ها حذف شده‌اند
* **۲۱ سپتامبر**. دونالد ترامپ، رییس‌جمهور ایالات متحده: اگر افغانستان پایگاه هوایی بگرام را به کسانی که آن را ساخته‌اند، یعنی ایالات متحده آمریکا پس ندهد، اتفاقات بدی می‌افتد.»
***۲۹ و ۳۰ سپتامبر**. دولت طالبان اینترنت را در افغانستان دو روز قطع نمود.‌‌

### اکتبر

* **۱۱ تا ۱۵ اکتبر** . درگیری شدید بین نیروهای طالبان و پاکستان. این درگیریها پس از ان اتفاق افتاد که پاکستان اهدافی را در کابل مورد حمله پهبادی قرار داد.
* **۲۷ اکتبر** (۵ عقرب). تیم فوتبال زنان افغانستان که در خارج تشکیل شده، نخستین بازی خود را پس از روی‌کار آمدن حکومت طالبان و ممنوع شدن ورزش زنان، در مقابل تیم چاد در مسابقات زنان فیفا انجام داد.
* **۳۱ اکتبر** (۹ عقرب). تیم فوتسال زیر ۱۷ سال افغانستان در بازی‌های آسیایی (بحرین) با شکست تیم ایران به قهرمانی رسید.

### نوامبر

* **۳ نوامبر** (۱۲ عقرب). زلزله به بزرگی ۶.۳ ریشتر در ولایات بلخ و سمنگان و اطراف آنها رخ داد. از پیامدهای آن ۲۷ قربانی و حدود ۹۰۰ زخمی و خرابی ده‌ها خانه بود.
* **۷ نوامبر** (۱۶ عقرب). دفتر سازمان ملل متحد برای مواد مخدر و جرایم اعلام کرد که بر اساس بررسی‌های جدید و در مقایسه با سال گذشته در افغانستان میزان کشت خشخاش ۲۰ درصد و تولید تریاک ۳۲ درصد کمتر شده است.
* **۹ نوامبر** (۱۸ عقرب). ایران و طالبان پنج توافق اقتصادی امضاء کردند.
* **۱۳ نوامبر** (۲۲ عقرب). طالبان و دولت ازبکستان توافق کردند محصولات کشاورزی افغانستان از طریق ازبکستان به کشورهای آسیایی و اروپایی صادر شود.
* **۲۸ نوامبر** (۷ قوس). ترامپ فرمان اجرایی برای توقف رسیدگی به درخواست مهاجرت یا پناهندگی اتباع افغانستان به امریکا صادر کرد.
* **۲۹ نوامبر** (۸ قوس). احمدشریف چودری، سخن‌گوی ارتش پاکستانː در عملیات‌های ضدتروریستی پاکستان ۱۳۶ افغانستانی کشته شدند.

### دسامبر

* **۲ دسامبر** (۱۱ قوس). مذاکره چندباره طالبان و دولت پاکستان این‌بار در ریاض عربستان هم به نتیجه نرسید.
* ۲ دسامبر. ۱۱ افغانستانی که تلاش داشتند قاچاقی به ایران وارد شوند، در مرز ولایت فراه با شلیک مرزبانان ایرانی کشته شدند.
* **۴ دسامبر** (۱۳ قوس). طالبانː بازگشایی گذرگاه‌ مرزی با پاکستان مشروط به ارائهٔ تضمین‌های قطعی از سوی پاکستان است تا از آن‌ها به‌عنوان ابزاری برای فشار سیاسی و اقتصادی استفاده نکند.
* **۸ دسامبر** (۱۷ قوس). انفجار در مقر نظامی طالبان در پنج‌شیر. جبهه مقاومت افغانستان اجرای آن را به‌عهده گرفت.
* **۹ دسامبر** (۱۸ قوس). سبک مینیاتوری کمال‌الدین بهزاد، نقاش معروف هرات به‌نام افغانستان ثبت شد.
* **۱۴ دسامبر** (۲۳ قوس). نشست افغانستان در تهران بدون حضور طالبان و با شرکت همسایگان و روسیه برگزار شد.
* **۱۵ دسامبر** (۲۴ قوس). پناهجویان افغان از وزارت دفاع بریتانیا به دلیل افشای اطلاعات شکایت می‌کنند.
* ۱۵ دسامبر. رئیس شورای علمای پاکستان: طالبان علیه افراط‌گرایی اقدام کند.
* ۱۵ دسامبر. طالبان اعلام کرده به دستور رهبر این گروه، اداره مستقل گار و نفت ایجاد می‌کند.
* ۱۵ دسامبر. دور تازه واکسیناسیون فلج کودکان در چندین ولایت افغانستان آغاز شد.
* **۱۶ دسامبر.** (۲۵ قوس). دولت جرمنی اعلام کرد به ۶۵۱ پناه‌جوی افغانستانی در پاکستان، برای درخواست انتقال و پناهندگی به این کشور جواب رد داده است.
* ۱۶ دسامبر. هشدار سازمان ملل: ۱۷ میلیون نفر در زمستانِ افغانستان با کمبود جدی غذا مواجه‌اند 
* **۱۷ دسامبر (۲۶ قوس).** چند شهروند افغانستانی که تلاش می‌کردند قاچاقی از ارتفاعات مرزی ولایت هرات به ایران رد شوند، از شدت برف و سرما جان باختند. 
* **۲۴ دسامبر**. (۳ جدی). ترور اکرام‌الدین سریع، از فرماندهان پلیس سابق افغانستان در تهران. 

## منابع

رده:افغانستان در سال‌های سده ۲۱ (میلادی)
رده:افغانستان در دهه ۲۰۲۰ (میلادی)
رده:آسیا در ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:۲۰۲۵ (میلادی) بر پایه کشور
رده:افغانستان در ۲۰۲۵ (میلادی)