open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
پیر روگرو پیکیو

**پیر روگرو پیکیو** (؛ ۲۷ سپتامبر ۱۸۸۰ – ) سپهبد خلبان نیروی هوایی ایتالیا بود، که در فاصله سال‌های ۱۹۲۶ تا ۱۹۲۷ به‌عنوان نخستین رئیس ستاد نیروی هوایی ایتالیا فعالیت می‌کرد. 

وی با ۲۴ پیروزی هوایی در طول دوران حرفه‌ای خود، یکی از تکخال‌های اصلی نیروی هوایی ایتالیا در جنگ جهانی اول است و تنها پس از کنت فرانچسکو باراکا و تننته سیلویو اسکارونی قرار دارد. پیچیو به درجه سپهبدی رسید و در سال‌های بعد، قبل و در طول جنگ جهانی دوم، سناتور رومی تحت حکومت فاشیست‌ها شد. وی برندهٔ جوایزی همچون لژیون دونور شده است. او از بنیانگذاران نیروی هوایی ایتالیا بود.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:اعضای سنای پادشاهی ایتالیا
رده:درگذشتگان ۱۹۶۵ (میلادی)
رده:رهبران هوانوردی نظامی جنگ جهانی اول
رده:زادگان ۱۸۸۰ (میلادی)
رده:سیاستمداران اهل رم
رده:سیاستمداران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:شوالیه‌های لژیون دونور
رده:کنت‌های ایتالیا
رده:نظامیان جنگ عثمانی و ایتالیا اهل ایتالیا
رده:نظامیان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایتالیا
دانیلا نوبیلی

**دانیلا نوبیلی** (؛ زادهٔ ۱۰ دسامبر ۱۹۴۲) بازیگر، صداپیشه و مدیر دوبلاژ اهل ایتالیا است.

## زندگی‌نامه
دانیلا نوبیلی بازیگری با آموزش تئاتری (دانش‌آموختهٔ آکادمی ملی هنرهای نمایشی سیلویو دامیکو) است که سال‌ها فعالیت بازیگری را با دوبله هم‌زمان دنبال کرده است. او در تئاتر، با برجسته‌ترین گروه‌های نمایشی همکاری داشته است: آنا پروکلمر و جورجو آلبرتاتسی، فرانکو زفیرلی، رینا مورلی و پائولو استوپا، آرنولدو فُوآ، لوکا رونکونی، جانکارلو جانینی، مونیکا ویتی و روسلا فالک، مائوریتسیو میکلی (که با او ازدواج کرده بود)، نینو تارانتو، آرولدو تیری و جولیانا لویودیچه.

به‌عنوان دوبلور، کارگردانی دوبله و نگارش دیالوگ‌های نسخه‌ی ایتالیایی بسیاری از سریال‌ها، مینی‌سریال‌ها و فیلم‌های تلویزیونی را بر عهده داشته است، از جمله *[[بنیتو (فیلم)|بنیتو]]* و *[[پرونده‌های ایکس]]*.

## زندگی خصوصی
با بازیگر مائوریتسیو میکلی ازدواج کرده بود که حاصل آن پسری به نام گوئیدو است. پس از طلاق، با کارآفرین و مدیر دوبلاژ جانی جی. گالاسی ازدواج کرد.

## نقش‌آفرینی‌ها
از فیلم‌هایی که وی در آن‌ها نقش داشته است، می‌توان به *[[گراویدا (فیلم)|گراویدا]]* اشاره نمود.
## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:بازیگران زن سده ۲۰ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:مدیران صدا اهل ایتالیا
رده:بازیگران زن تلویزیونی اهل ایتالیا
رده:بازیگران زن رادیو اهل ایتالیا
رده:بازیگران زن تئاتر اهل ایتالیا
رده:زادگان ۱۹۴۲ (میلادی)
رده:بازیگران زن فیلم اهل ایتالیا
مزمور ۶

**مزمور ۶** ششمین مزمور از کتاب مزامیر است که در ترجمه کینگ جیمز به زبان انگلیسی با عبارت «ای خداوندا، مرا در خشم خود توبیخ مکن و در خشم شدیدت مرا تأدیب مفرما» آغاز می‌شود. در لاتین، این مزمور با عنوان **«Domine ne in furore tuo arguas me»** شناخته می‌شود.  

این مزمور به طور سنتی به داوود نسبت داده می‌شود و یکی از مزامیر توبه به شمار می‌آید. مضمون آن دعای فردی است برای بخشش و رحمت خداوند در زمان رنج و بیماری.  

این مزمور بخشی منظم از آیین‌های یهودیت، کاتولیک، لوترانی، انگلیکان و سایر پروتستان‌هاست. همچنین توسط آهنگسازانی چون هاینریش شوتس، یوهان سباستیان باخ، ماکس رگر و ژول فان نوفل به موسیقی درآمده است.  

## منابع

رده:مزامیر
نیکولا چیارومونته

**نیکولا چیارومونته** (;  – ) مقاله‌نویس و فعال اجتماعی اهل ایتالیا بود.

## زندگی‌نامه
**نیکولا چیارومونته** (۱۹۰۵ در راپولا، پوتنزا – ۱۸ ژانویه ۱۹۷۲ در رم) فعال و نویسنده ایتالیایی بود. در سال ۱۹۳۴ او پس از مخالفت با دولت بنیتو موسولینی و فاشیست از ایتالیا به فرانسه گریخت. در پاریس او با *[[عدالت و آزادی (مجله)|عدالت و آزادی]]* همکاری کرد. در طول جنگ داخلی اسپانیا، او در اسکادران آندره مالرو پرواز کرد و علیه ژنرال فرانسیسکو فرانکو که مورد حمایت فاشیست‌ها بود جنگید. شخصیت اسکالی در رمان مالرو با عنوان *امید انسان* بر اساس چیارومونته ساخته شده‌است. پس از مهاجرت به نیویورک در سال ۱۹۴۱، او نقش مهمی در صحنه روشنفکری ضد استالینیسم چپ‌گرا در آن دوران ایفا کرد و برای *[[نیشن]]*، *[[نیو ریپابلیک]]*، *[[پولیتیکس (مجله ۱۹۴۴–۱۹۴۹)|پولیتیکس]]* و *[[پارتیزان ریویو]]* نوشت. در طول جنگ سرد، او در تأسیس نشریه ایتالیایی *[[تمپو پرزنته]]* نقش داشت و به عنوان سردبیر آن فعالیت کرد؛ نشریه‌ای که توسط کنگره آزادی فرهنگی منتشر می‌شد (سازمانی که به‌طور پنهانی از سوی سازمان اطلاعات مرکزی پشتیبانی می‌شد). مری مک‌کارتی در دوران اقامت او در آمریکا از دوستان نزدیکش بود. مقدمهٔ نسخهٔ ۱۹۸۵ کتاب مقالات چیارومونته با عنوان *پارادوکس تاریخ* (۱۹۷۰) را جوزف فرانک، پژوهشگر برجسته داستایوفسکی نوشت.

## آثار
**به ایتالیایی**
* *La situazione drammatica* (۱۹۶۰)
* *Credere e non credere* (۱۹۷۱)
* *Scritti politici e civili* (۱۹۷۶)
* *Scritti sul teatro* (۱۹۷۶)
* *Silenzio e parole* (۱۹۷۸)
* *Il tarlo della conscienza* (۱۹۹۲، با مقدمهٔ گوستاو هرلینگ-گرودژینسکی)
* *Che cosa rimane. Taccuini 1955-1971* (۱۹۹۵، با مقدمهٔ وویچیخ کارپینسکی)
* *Fra me e te la verità, lettere a Muska* (۲۰۱۳، با پس‌گفتار وویچیخ کارپینسکی) (مجموعه‌ای از نامه‌های او به ملانی فون ناگل، راهبه بندیکتین)

**به انگلیسی (ترجمه‌شده)**
* *The Worm of Consciousness and Other Essays* (۱۹۷۷) 
* *The Paradox of History: Stendhal, Tolstoy, Pasternak, and Others* (۱۹۷۰) 

## مطالعه بیشتر
* فرانسس کیرنان، *دیدن مری به‌طور ساده: زندگی مری مک‌کارتی*، (نیویورک: دبلیو. دبلیو. نورتون و شرکا، ۲۰۰۰)، ص. ۷۵۴.  
* فرانسس استونور ساندرز، *[[جنگ سرد فرهنگی: سیا و دنیای هنر و ادبیات]]*، (نیویورک: نیو پرس، ۱۹۹۹)

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:اعضای Giustizia e Libertà
رده:افراد جنگ داخلی اسپانیا اهل ایتالیا
رده:اهالی استان پوتنزا
رده:درگذشتگان ۱۹۷۲ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۰۵ (میلادی)
رده:ضدفاشیست‌های اهل ایتالیا
رده:فعالان اهل ایتالیا
رده:فیلسوفان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:ویراستاران مجله اهل ایتالیا
کلیسای کوسانتس آناپات (هاقپات)

**کلیسای کوسانتس آناپات (هاقپات)** (؛ Սուրբ Տիրամոր եկեղեցի) یک کلیسا متعلق به کلیسای حواری ارمنی واقع در شهر هاقپات، استان لوری ارمنستان می‌باشد. ساخت و ساز این ساختمان در  سده ۱۳ میلادی؛ به پایان رسید. این بنا به سبک معماری ارمنی طراحی شده است.

## نگارخانه

Kusanc anapat church 03.JPG
Khacqar in Kusanc Anapat 01.JPG
 

## منابع

* 

رده:صومعه‌ها و کلیساهای ارمنی بنیان‌گذاری‌شده در سده ۱۳ (میلادی)
رده:صومعه‌ها و کلیساهای اسقف‌نشین گوگارک
رده:صومعه‌های مسیحی در ارمنستان
رده:فرهنگ در ارمنستان
رده:کلیساهای حواری ارمنی
رده:کلیساهای سده ۱۳ (میلادی)
رده:کلیسای حواری ارمنی
رده:معماری ارمنی
کلیسای صلیب مقدس (گاوار)

بندانگشتی
**کلیسای صلیب مقدس (گاوار)** (؛ ) یک کلیسا متعلق به کلیسای حواری ارمنی واقع در شهر گاوار، استان گغارکونیک ارمنستان می‌باشد. ساخت و ساز این ساختمان در  سده ۱۳ میلادی؛ به پایان رسید. این بنا به سبک معماری ارمنی طراحی شده است.

## نگارخانه

Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Գավառ).jpg
Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Գավառ) 2.jpg
Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Գավառ) 3.jpg
Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Գավառ) 4.jpg
Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Գավառ) 5.jpg
Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Գավառ) 6.jpg
Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Գավառ) 7.jpg
Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Գավառ) 8.jpg
Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Գավառ) 9.jpg
Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Գավառ) 10.jpg
Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Գավառ) 11.jpg
Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Գավառ) 12.jpg


## منابع

* 

رده:صومعه‌ها و کلیساهای ارمنی بنیان‌گذاری‌شده در سده ۱۳ (میلادی)
آنتونیتا د پاچه

**آنتونیتا د پاچه** (;  – ) میهن‌پرست، آموزگار و پرستار نظامی ایتالیایی بود. او یکی از چهره‌های برجسته در مبارزه برای آزادی و اتحاد ایتالیا به‌شمار می‌رفت. او یکی از بنیان‌گذاران کمیته سیاسی زنان ناپولی بود.

## زندگی‌نامه
د پاچه در گالیپولی در فوریهٔ ۱۸۱۸ به دنیا آمد. او دختر بانکدار ثروتمند ناپلی، گرگوریو د پاچه، و لویزا روچی چِراسولی بود.

وقتی د پاچه هشت ساله بود، پدرش درگذشت و او و سه خواهرش، کیارا، کارلوتا و روزا، تحت مراقبت یک صومعه قرار گرفتند. روزا مدتی بعد ازدواج کرد و آنتونیتا را به همراه خود و همسرش، اپامینوندا والتینو، برد. وقتی والتینو در ۱۸۳۸ درگذشت، روزا، آنتونیتا و فرزندان روزا به ناپولی در جنوب ایتالیا نقل مکان کردند. 

آنتونیتا د پاچه در دوران پیش‌پارلمانی، به یکی از چهره‌های برجسته میان زنان میهن‌پرست ناپولی تبدیل شد. او زندگی خود را وقف خدمت مدنی و اتحاد ایتالیا کرد و بعدها بر ارتقاء موقعیت اجتماعی و فرهنگی زنان در کشور متمرکز شد.
## جستارهای وابسته
* زنان در ایتالیا

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:افراد در امپراتوری عثمانی
رده:درگذشتگان ۱۸۹۳ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۱۸ (میلادی)
رده:فعالان اهل ایتالیا
رده:فعالان زن اهل ایتالیا
با تو

**با تو** می‌تواند به موارد زیر اشاره کند:

## موسیقی
* با تو (آلبوم)، آلبومی از ابی
* با تو (ترانه ماریا کری)
* با تو (ترانه جیمین و ها سونگ وون)
* با تو (خیلی زیبا)

## فیلم
* با تو (فیلم)
## جستارهای وابسته
* باتو
مختصات همگن

بندانگشتی|منحنی گویای بزیه &#x2013; منحنی چندجمله‌ای تعریف‌شده در مختصات همگن (آبی) و تصویر آن روی صفحه &#x2013; منحنی گویا (قرمز)
**مختصات همگن** یا **مختصات تصویری** در ریاضیات که نخستین بار توسط آگوست فردیناند موبیوس در اثر سال ۱۸۲۷ خود با عنوان *Der barycentrische Calcul* معرفی شد، یک دستگاه مختصات مورد استفاده در هندسه تصویری هستند؛ همان‌گونه که مختصات دکارتی در هندسه اقلیدسی به‌کار می‌روند.

مزیت این دستگاه در آن است که مختصات نقاط، از جمله نقاط در بی‌نهایت را می‌توان با استفاده از مختصات متناهی نمایش داد. فرمول‌هایی که از مختصات همگن استفاده می‌کنند معمولاً ساده‌تر و متقارن‌تر از همتایان دکارتی خود هستند. مختصات همگن دامنه‌ای از کاربردها دارند، از جمله در گرافیک رایانه‌ای و بینایی رایانه‌ای سه‌بعدی، جایی که امکان نمایش سادهٔ تبدیل‌های آفین و به‌طور کلی تبدیل‌های تصویری را با یک ماتریس فراهم می‌کنند. همچنین این مختصات در الگوریتم‌های بنیادین رمزنگاری منحنی بیضوی نیز به کار می‌روند.

اگر مختصات همگن یک نقطه در یک عدد اسکالر ناصفر ضرب شوند، مختصات حاصل همچنان همان نقطه را نمایش می‌دهند. از آنجا که به نقاط بی‌نهایت نیز مختصات همگن نسبت داده می‌شود، تعداد مختصات مورد نیاز برای این گسترش یک واحد بیشتر از بُعد فضای تصویری مورد نظر است. برای نمونه، برای مشخص کردن یک نقطه روی خط تصویری به دو مختصات همگن نیاز است و برای مشخص کردن یک نقطه در صفحه تصویری به سه مختصات همگن نیاز خواهد بود.

## پانویس

## منابع

* 

## برای مطالعهٔ بیشتر

* 
* 

## پیوند به بیرون
* جولز بلومنتال و جان روکن، مختصات همگن http://www.unchainedgeometry.com/jbloom/pdf/homog-coords.pdf 
* چینگ-کوانگ شن، مختصات همگن http://www.cs.mtu.edu/~shene/COURSES/cs3621/NOTES/geometry/homo-coor.html
* دنیای ریاضی ولفرام

رده:جبر خطی
رده:علم در ۱۸۲۷ (میلادی)
رده:هندسه تصویری
کرومیری

**کرومیری** (به ایتالیایی: Krumiri) نوعی بیسکویت است که به عنوان یک خوراکی خاص در کازاله مونفراتو (به ایتالیایی: Casale Monferrato)، شهری در شمال غرب ایتالیا، شناخته می‌شود. این بیسکویت‌ها در سال ۱۸۷۸ توسط قنادی به نام دومنیکو روسی اختراع شد. کرمیرها بدون آب و از  آرد گندم ، شکر ، کره ، تخم‌مرغ و وانیل تهیه می‌گردد و به شکل استوانه‌ای کمی خمیده و با سطحی زبر درست می‌شوند. گفته شده که این شکل به منظور بزرگداشت ویکتور امانوئل دوم ، نخستین پادشاه ایتالیا، انتخاب شده است که سبیل‌های بسیار بلندی داشت.

این بیسکویت را می‌توان با چای، لیکور، شراب، زابایون و غیره خورد یا در آنها غوطه‌ور ساخت . 

## شناخت
کرومیری در نمایشگاه جهانی ۱۸۸۴ که در تورین ) برگزار شد، مدال برنز دریافت کرد و در سال بعد، تولیدکنندگان این بیسکویت‌ها گواهی سلطنتی برای تأمین نیازهای دوک آوستا را دریافت کردند. گواهی‌هایی از دوک جنوا  و از پادشاه اومبرتو اول  نیز در سال‌های ۱۸۸۶ و ۱۸۹۱ صادر شد. امروزه کرومیری از جمله محصولات ویژه پیدمونتی هستند که در فهرست رسمی منطقه به عنوان *محصولات کشاورزی و غذایی سنتی* گنجانده شده‌اند.

## منابع

رده:بیسکوئیت‌ها (سبک بریتانیایی)
رده:غذاهای پیمونت
رده:کازاله مونفراتو
انسان خوب سه چو آن

نمایشنامه **انسان خوب سچوان** (The Good Person Of Szechwan) اثر برتولت‌‌برشت در حدود سال‌های ۱۹۳۸ تا ۱۹۴۱ به نگارش درآمده و برای اولین بار در سال ۱۹۴۳ در شهر زوریخ به اجرا درآمده. این نمایشنامه در ایران با نام «زن خوب ایالت سچوان» توسط مهدی زمانیان ترجمه شده است.

## خلاصه داستان
نمایش با وانگ، یک فروشنده آب، آغاز می‌شود که برای تماشاگران توضیح می‌دهد که در حومه شهر منتظر چندین خدای مهم است. به زودی خدایان از راه می‌رسند و از وانگ می‌خواهند که برای آنها سرپناهی برای شب پیدا کند. آنها خسته هستند، زیرا به دنبال افراد خوبی که هنوز طبق اصولی که آنها، خدایان، به ارث برده‌اند، زندگی می‌کنند، به دوردست‌ها سفر کرده‌اند. در عوض، آنها فقط حرص و طمع، شر، نادرستی و خودخواهی یافته‌اند. همین امر در سچوان نیز صادق است: هیچ کس آنها را به خانه نمی‌برد، هیچ کس وقت یا وسیله‌ای برای مراقبت از دیگران ندارد - هیچ کس به جز فاحشه جوان فقیر شن ته...

بر برادرتان ستم رفته و شما پلک‌ها را برهم می‌نهید. ستم دیده نعره می‌کشد و شما لب از لب نمی‌گشایید. ستمگر آزادانه می‌گردد و قربانی می‌جوید. و شما می‌پندارید که از ستم او در امان‌اید، زیرا نافرمانی نکرده‌اید. این چه شهری است؟ شما چگونه انسان‌هایی هستید؟ در شهری که به کسی بی‌عدالتی می‌شود، باید مردم سر به شورش بردارند. شهری که در آن از شورش نشانی نیست، چه بهتر که قبل از رسیدن غروب آفتاب در میان شعله‌های آتش نابود شود.

## منابع

رده:برتولت برشت
رده:نمایش‌نامه‌ها
رده:نمایشنامه‌های ۱۹۴۳ (میلادی)
رده:نمایشنامه‌های برتولت برشت
سوسیس برا

**سوسیس برا** یک سوسیس ایتالیایی است که به عنوان یک محصول کشاورزی و غذایی سنتی شناخته می‌شود. این سوسیس منحصراً در *[[کومونه|بخش]]* (شهرداری) برا، پیمونت، توسط قصابی‌های مرتبط با کنسرسیوم حفاظت و بهبود سوسیس برا تولید می‌گردد.

## خاستگاه
سوسیس برا زمانی بدون استفاده از چربی گوشت خوک تولید می‌شد و عمدتاً برای جامعه یهودی چراسکو، پیمونت، در نظر گرفته شده بود که گوشت خود را از بازار مجاور برا تأمین می‌کردند. به عنوان اعضای دین یهود، آنها از مصرف سوسیس‌های دارای گوشت خوک منع شده بودند. یک فرمان سلطنتی در سال 1847 رسم برادیس را به رسمیت شناخت و به قصاب‌های شهرداری اجازه داد که سوسیس گوشت گاو تازه تولید کنند، در حالی که این مورد در سایر نقاط کشور ممنوع بود.

## آماده‌سازی
این سوسیس با گوشت گاو بدون چربی (۷۰–۸۰٪) و چربی خوک برای بقیه آن تهیه می‌شود.

## مصرف
سوسیس برا را می‌توان هم به صورت پخته (به ویژه روی گریل) و هم به صورت خام و تازه مصرف کرد.

## منابع

## پیوند به بیرون
* وب‌سایت رسمی
رده:سوسیس‌های ایتالیایی
رده:غذاهای پیمونت
رده:مقاله‌های دارای واژگان به زبان پیدمونتی
چاره‌ای نیست

***چاره‌ای نیست*** (؛ ) یک فیلم کمدی سیاه دلهره‌آور محصول کره جنوبی در سال ۲۰۲۵ به کارگردانی پارک چان ووک بر پایهٔ رمان *تبر* اثر دانلد ای وستلیک است. در این فیلم لی بیونگ هون، سون یه جین، پارک هی سون، لی سونگ مین، یوم هه ران و چا سونگ وون ایفای نقش کرده‌اند. این اثر دومین اقتباس سینمایی از این رمان پس از فیلم فرانسوی *[[تبر (فیلم ۲۰۰۵)|تبر]]* (۲۰۰۵) به‌شمار می‌آید.

این فیلم نخستین بار در بخش مسابقهٔ اصلی هشتاد و دومین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم ونیز در ۲۹ اوت ۲۰۲۵ به نمایش درآمد و نامزد شیر طلایی شد. همچنین، به عنوان فیلم افتتاحیهٔ سی‌امین جشنواره بین‌المللی فیلم بوسان در ۱۷ سپتامبر اکران خواهد شد و پس از آن در ۲۴ سپتامبر به‌وسیلهٔ سی‌جی انترتینمنت در سینماهای کره جنوبی به نمایش عمومی درمی‌آید.

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:پایان استخدام در فرهنگ عامه
رده:فیلم با ۲ تاریخ اکران
رده:فیلم‌ها به کارگردانی پک چن-اوک
رده:فیلم‌های ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:فیلم‌های اقتباس شده از آثار دانلد ای وستلیک
رده:فیلم‌های اقتباس‌شده از رمان‌های آمریکایی
رده:فیلم‌های کره جنوبی دهه ۲۰۲۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های کره‌ای‌زبان دهه ۲۰۲۰ (میلادی)
مانوئل اوسوریو مانریک د زونیگا

***مانوئل اوسوریو مانریک د زونیگا***  یک پرتره بزرگ تمام قد با رنگ روغن است که در سال‌های ۱۷۸۷–۱۷۸۸ توسط هنرمند اسپانیایی فرانسیسکو گویا نقاشی شده است. این نقاشی پسری سه یا چهار ساله را نشان می‌دهد که با لباس‌های قرمز، در کنار پرندگان و گربه‌ها ایستاده است. همچنین این اثر به عنوان *پسر قرمز* گویا شناخته می‌شود. این نقاشی توسط مورخ هنر، کلاوس ویرچ، در سال ۱۹۶۷ به عنوان یکی از جذاب‌ترین و موفق‌ترین پرتره‌های کودکان که تاکنون نقاشی شده‌اند و همچنین یکی از مشهورترین آن‌ها توصیف شد. این نقاشی از سال ۱۹۴۹ توسط موزه هنر متروپولیتن در نیویورک نگهداری می‌شود.

## منابع

## پیوند به بیرون
* 
* 

رده:سهره در هنر
رده:کلاغان در هنر
سوسیس خون شیرین

بندانگشتی|تهیه سوسیس خون
بندانگشتی|
**سوسیس خون شیرین** نوعی کرم شیرین ایتالیایی است که بر پایه شکلات تلخ و خون خوک تهیه می‌شود و به عنوان یک محصول کشاورزی و غذایی سنتی در چندین منطقه ایتالیا شناخته می‌شود. این خوراکی در درجه‌های مختلفی گرم و برای غوطه‌ور کردن رقیق شده یا به صورت پودینگ یا کیک تهیه می‌شود. در ناپل، این خوراکی به‌طور سنتی برای کارناوال تهیه می‌گردد. با این حال، فروش عمومی خون خوک به دلایل بهداشتی در سال ۱۹۹۲ ممنوع شد.

این دسر در سریال تلویزیونی *[[هانیبال (مجموعه تلویزیونی)|هانیبال]]* به عنوان دسر مورد علاقه هانیبال لکتر ظاهر می‌شود. 

## جستارهای وابسته
* خون به عنوان غذا

## منابع

رده:دسرهای ایتالیایی
رده:دسرهای شکلاتی
رده:غذاها با خون
کولوت

[چپ|بندانگشتی|شاه [لوئی شانزدهم|لویی شانزدهم (۱۷۵۴–۱۷۹۳)، لباس‌های به شکل کولوت به تن می‌کرد.]]
[چپ|بندانگشتی|[جیمز مونرو (۱۷۵۸–۱۸۳۱)، آخرین رئیس‌جمهور ایالات متحده که به سبک اواخر قرن ۱۸ لباس می‌پوشید، به همراه کابینه‌اش در سال ۱۸۲۳. رئیس‌جمهور شلوار کوتاه تا زانو می‌پوشد، در حالی که منشی‌هایش شلوار بلند می‌پوشند.]]

**کولوت‌** نوعی لباس است که نیمه پایینی بدن را می‌پوشاند. این اصطلاح می‌تواند به دامن‌های چاک‌دار، شلوارک‌های مردانه قدیمی یا زیرشلواری‌های زنانه نیز اشاره داشته باشد؛ این لباس نمونه‌ای از صنعت مد است که از طرح‌های مختلف در طول تاریخ، زبان‌ها و فرهنگ‌ها گرفته شده و سپس برای توصیف لباس‌های مختلف استفاده شده و اغلب باعث سردرگمی مورخان و خوانندگان می‌شود. کلمه فرانسوی  به معنای ***یک جفت*** شورت، شلوار، شورت کوتاه، شلوارک، یا (از نظر تاریخی) شلوارک است؛ که از کلمه فرانسوی *culot* به معنای نیمه پایینی یک چیز گرفته شده است که در این مورد به معنای لباس زیرین است.

در تاریخ کشورهای انگلیسی‌زبان، کولوت‌ها در اصل شلوارک‌هایی تا زانو بودند که به‌طور معمول توسط اشراف اروپایی از اواخر قرون وسطی (رنسانس) تا اوایل قرن نوزدهم پوشیده می‌شدند. این سبک شلوار تنگ که کمی پایین‌تر از زانو پایان می‌یافت، در فرانسه و در دوران سلطنت هانری سوم (۱۵۷۴–۱۵۸۹) رایج شد.

کولوت‌ها معمولاً در ناحیهٔ زانو با استفاده از دکمه، بند و سگک یا بندکِ کشیدنی بسته و محکم می‌شدند. در جریان انقلاب فرانسه (۱۷۸۹–۱۷۹۹)، انقلابیون طبقهٔ کارگر به نام **«سانس‌کولوت»** (به معنای تحت‌اللفظی «بی‌کولوت») شناخته شدند؛ نامی که از رد کردن پوشاک اشرافی گرفته شده بود.

در ایالات متحده، تنها پنج رئیس‌جمهور اول، از جورج واشینگتن (۱۷۳۲–۱۷۹۹) تا جیمز مونرو (۱۷۵۸–۱۸۳۱)، شلوارهای تنگ مطابق با سبک اواخر قرن هجدهم می‌پوشیدند. جان کوئینسی آدامز (۱۷۶۷–۱۸۴۸) در مراسم تحلیف خود در سال ۱۸۲۵ به جای شلوار کوتاه تا زانو، شلوار بلند پوشید و بدین ترتیب اولین رئیس‌جمهوری شد که این تغییر لباس را انجام داد.

## منابع

رده:دامن‌ها
رده:شلوار و شورت
رده:مد دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:مد دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
اشتباه دل چیست؟

**اشتباه دل چیست؟**  یا **چه‌طور قلب مقصر است؟**  فیلمی هندی محصول سال ۱۹۹۲ و به کارگردانی لارنس دسوزا است. در این فیلم بازیگرانی همچون دیویا بهرتی، پریتوی، سورش اوبروی، لاکسیمیکانت برد و ساتین کاپو ایفای نقش کرده‌اند.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* 

رده:فیلم با آهنگ‌سازی ندیم-شراوان
علیرضا ایزدی

**علیرضا ایزدی** (زادهٔ ۳۰ شهریور۱۳۵۷ در رشت) سرمربی تیم ملی شنا معلولان و ناشنوایان ایران است.

وی از سال ۱۳۸۹ فعالیت مربیگری را با حضور در تیم ملی شنا ایران آغاز کرد و تجربه همراهی تیم ملی را در مسابقات پارآسیایی جوانان ۲۰۱۳ مالزی و المپیک تابستانی ناشنوایان ۲۰۱۳ صوفیه، بلغارستان، مربی تیم ملی شنا ناشنوایان در بازیهایی آسیا و اقیانوسیه ۲۰۱۵ چین تایپه، تایوان با کسب ۱ مدال برنز و ۲ مدال برنز تیمی و نخستین مدال آسیا. سرمربی تیم ملی در بازیهایی پارآسیایی جوانان ۲۰۱۷ امارات و المپیک تابستانی ناشنوایان ۲۰۱۷ سامسون، ترکیه و مربی برتر کشور در ورزش‌های پارالمپیک و منتخب مربیان پارالمپیک در برنامه قهرمان ایران شیکه سه سیما.منتخب اخلاق در مربیگری در بین مربیان پارالمپیک ایران درسال ۱۴۰۲. سرمربی تیم ملی پاراشنا دربازیهایی پارآسیایی هانگژو سال ۲۰۲۲ کسب ۳ مدال طلا. ۴ نقره. ۴ برنز و ثبت یک رکورد آسیایی و یک رکورد بازیهایی پارآسیایی و کسب تیم پاراشنا ایران در جایگاه سوم آسیا. سرمربی تیم ملی در بازی‌های همبستگی اسلامی ۲۰۲۱ ترکیه کسب ۵ مدال طلا. ۶ مدال نقره. ۴ مدال برنز و مقام اولین بازیها در بخش مردان. سرمربی تیم ملی پاراشنا در مسابقات جهانی ایتالیا ۲۰۲۲. سرمربی تیم ملی پاراشنا در مسابقات قهرمانی جهان ۲۰۲۳ منچستر، انگلستان. سرمربی تیم ملی شنا در مسابقات پارالمپیک ۲۰۲۴ پاریس ،فرانسه. سرمربی تیم ملی شنا در المپیک ناشنوایان ۲۰۲۵ توکیو، ژاپن
[جایگزین=|راست|بندانگشتی|دکتر علیرضا ایزدی در کنار [علی محمودی خلخالی شناگر ناشنوا ایران. در المپیک تابستانی ناشنوایان ۲۰۱۷ سامسون. ترکیه]]
[راست|بندانگشتی|[شاهین ایزدیار و سینا ضیغمی نژاد در پارالمپیک ۲۰۲۴ پاریس ]]

## سوابق آموزشی
* مدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران
* مدرس دوره مربیگری شنا و تمرین در آب فدراسیون شنا از سال ۱۳۸۹

## سوابق کاری
* دبیر انجمن شنای فدراسیون ورزشهای ناشنوایان ایران
* دبیر انجمن شنای فدراسیون نابینایان و کم بینایان ایران
* سر داور استارتر مسابقات لیگ و قهرمانی کشور فدراسیون شنای جمهوری اسلامی ایران
* سرپرست کل مسابقات قهرمانی کشور تحت نظر IPC در سال ۱۴۰۲
* سرپرست فنی مسابقات قهرمانی کشور تحت نظر IPC در سال ۱۴۰۱
* مسئول کمیته داوران انجمن پاراشنا فدراسیون جانبازان و توان یابان از سال ۱۳۹۸ تا ۱۳۰۹
* سر داور مسابقات قهرمانی کشور پاراشنا از سال ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۸

## منابع
کیمکو ونوکس ۲۵۰

***کیمکو ونوکس ۲۵۰***  یک موتورسیکلت دوسیلندر تایوانی در سبک کروزر که توسط کمپانی کیمکو از سال ۲۰۰۳ در حال تولید است.

سیلندرهای وی شکل موتور ونوکس در پیکربندی V-twin با زاویه ۹۰ درجه قرار گرفته‌اند. این موتور دارای دو میل بادامک در بالا، چهار سوپاپ در هر سیلندر و سیستم خنک‌کننده مایع است. همه این موارد به ونوکس اجازه می‌دهد تا ۲۸ اسب بخار (۲۱ کیلووات) قدرت ارائه دهد، که نسبت به ۲۵۰ کروزر مانند **هوندا ربل۲۵۰** ۱۰ اسب بخار (۷٫۵ کیلووات) بهبود یافته است.

این موتورسیکلت دور سنج ندارد، اما موتور دارای محدودکننده است که به موتورسوار اجازه نمی‌دهد دور موتور را از خط قرمز آن فراتر ببرد. شیر سوخت در ونوکس اتوماتیک است. قبل از روشن کردن نیازی به روشن کردن آن نیست، هنگام کم شدن سوخت به‌طور خودکار به حالت رزرو تغییر می‌کند و به چراغ کم بودن سوخت در صفحه کیلومترشمار متصل است.

## منابع

## پیوند به بیرون

* 
* Venox review in Total Motorcycle
* Rider Magazine Venox 250i review
لورنزو گاسپرینی

**لورنزو گاسپرینی** (؛ زادهٔ ۱۹۷۲) فلسفه، مؤلف، آموزگار، فعال حقوق زنان اهل ایتالیا است.

## زندگی‌نامه
لورنزو گاسپارینی در سال ۱۹۷۲ در رم به دنیا آمد و در سال ۱۹۹۸ از دانشگاه ساپینزای رم در رشتهٔ فلسفه فارغ‌التحصیل شد و پایان‌نامه‌ای با عنوان *[[گیورگی لوکاچ|گیورگی لوکاچ]] و نظریهٔ رمان* ارائه داد. در ماه مهٔ ۲۰۰۴، در دانشگاه بولونیا، مدرک دکترای فلسفه در زمینهٔ فلسفه (زیبایی‌شناسی) با پایان‌نامه‌ای با عنوان *زبان و ادبیات در موریس مرلو-پونتی* دریافت کرد.

## دوران حرفه‌ای
در طول تحصیلات فلسفه و یک دورهٔ کوتاه فعالیت دانشگاهی در دانشگاه‌های مختلف در ایتالیا مرکزی، او با ادبیات فمینیستی و شخصیت‌های کلیدی آن آشنا شد. او تصمیم گرفت روی ترویج و شناساندن مطالعات جنسیت تمرکز کند، به‌ویژه برای مخاطب مرد. او سمینارها، کارگاه‌ها و آزمایشگاه‌هایی در دانشگاه‌ها، مدارس، مراکز اجتماعی، شرکت‌ها، اتحادیه‌های کارگری، انجمن‌های حرفه‌ای و گروه‌های خودگردان برگزار کرد. او برای مجلات تخصصی و عمومی، هم نسخهٔ آنلاین و هم چاپی می‌نویسد.

نوشته‌های گاسپارینی به فمینیسم و مردانگی جدید اختصاص دارد. آثار او توسط Tlon، Settenove، Eris و Effequ منتشر می‌شود. او سخنران در جشنوارهٔ روزنامه‌نگاری در پروجا و Elastica در بولونیا بوده است و در طول برنامه‌های کارشناسی ارشد برای دانشجویان تدریس می‌کند و بر مزایای استفاده از زبان فراگیر هم در محیط‌های حرفه‌ای و هم در زندگی روزمره تأکید می‌کند.

## آثار
### کتاب‌ها
* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

### مقالات
* 

* 

* 

* 

* 

## منابع

## پیوند به بیرون
* 
* وبلاگ شخصی
* لورنزو گاسپارینی در IBS
* لورنزو گاسپارینی در La Feltrinelli
* لورنزو گاسپارینی در TEDx Reggio Emilia
* 

رده:افراد زنده
رده:زادگان ۱۹۷۲ (میلادی)
رده:فعالان اهل ایتالیا
رده:فیلسوفان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:نویسندگان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایتالیا
هنر لذت (مجموعه تلویزیونی)

***هنر لذت*** () یک درام تلویزیونی ۶ قسمتی محصول سال ۲۰۲۵ است که بر اساس رمانی به همین نام، نوشته گولیاردا ساپینزا در سال ۱۹۹۸ ساخته شده است. این سریال از ۲۸ فوریه تا ۱۴ مارس ۲۰۲۵ از شبکه اسکای آتلانتیک پخش گردید.

## بازیگران
* تکلا اینسولیا در نقش مودستا اسپاتارو
* ویویانا موچیارو در نقش مودستای جوان
* یاسمینه ترینکا در نقش مادر لئونورا
* آنتونیو دِ ماتئو در نقش پدر
* آلیس کانزونیری در نقش مادر
* اریکا بونورا در نقش تینا
* ماریلا لو ساردو در نقش خواهر کوستانزا
* جیوانی کالکانیو در نقش میمو
* آلیسیا دبندی در نقش ایلاریا
* پائولا پیس در نقش خواهر ترزا
* جوزفه اسپاتا در نقش روکو
* لولو فرانکو در نقش آنتونیو
* ولری برونی تدسکی در نقش گایا برندیفورتی
* گوئیدو کاپرینو در نقش کارمین
* آلما نوس در نقش بئاتریس برندیفورتی
* الئونورا د لوکا در نقش آرجنتوویوو
* وینچنزو د میشل در نقش پیترو

## قسمت‌ها

## تولید
این مجموعه در کاتانیا، چفالو و باگریا فیلمبرداری شد. صحنه‌های داخل صومعه در کاستلو اورسینی-اودِسکالچی در براچانو فیلمبرداری گردید، در حالی که صحنه‌های بیرونی در یک صومعه سابق در نزدیکی کورلئونه فیلمبرداری شدند.

## انتشار
اولین قسمت از این سریال برای اولین بار در بخش نمایش‌های ویژه جشنواره فیلم کن ۲۰۲۴ به نمایش درآمد. این مینی‌سریال در دو بخش، در تاریخ‌های ۳۰ مه و ۱۳ ژوئن ۲۰۲۴، در سینماهای ایتالیا اکران شد؛ اکران سینمایی آن باعث شد که واجد شرایط دریافت جوایز دیوید دی دوناتلو در بخش‌های سینمایی شود.

## جوایز و نامزدی‌ها

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:برنامه‌های تلویزیونی اقتباس شده از رمان‌های ایتالیایی
رده:برنامه‌های تلویزیونی به زبان ایتالیایی
رده:سریال‌های تلویزیونی کوتاه ایتالیا
رده:مجموعه‌های تلویزیونی بریتانیایی آغازشده در ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی بریتانیایی پایان‌یافته در ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی واقع‌شده در دهه ۱۹۰۰ (میلادی)
رده:مینی‌سریال‌های تلویزیونی بریتانیایی دهه ۲۰۲۰ (میلادی)
دلم غریبه شده

**دلم غریبه شده**  یا **قلبم غریبه شد**  فیلمی هندی محصول سال ۲۰۰۳ و به کارگردانی ساوان کومار تاک است. در این فیلم بازیگرانی همچون کاپیل جواری، سالونی اسوانی، اشوتوش رانا، آمریش پوری، موکش ریشی، پریم چوپرا، ناوانی پریهار، راضا مراد و مشتاق خان ایفای نقش کرده‌اند.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
*
مانولو گونسالس

**مانولو گونسالس** (؛ زادهٔ ) بازیکن سابق و مربی فوتبال اهل اسپانیا است.

## منابع

* 

رده:افراد زنده
رده:بازیکنان فوتبال اهل بارسلون
رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل اسپانیا
رده:زادگان ۱۹۷۹ (میلادی)
رده:مربیان باشگاه فوتبال اسپانیول
رده:مربیان سگوندا دیویسیون بی
رده:مربیان سگوندا دیویسیون
رده:مربیان فوتبال اهل اسپانیا
رده:مربیان لا لیگا
ژوزف فرانسیس شی

**جوزف فرانسیس شیا** (۵ سپتامبر ۱۹۲۵ – ۱۴ فوریه ۱۹۹۹) مهندس هوافضا و مدیر ناسا اهل ایالات متحده آمریکا بود. او در منطقه برانکس شهر نیویورک به دنیا آمد و در دانشگاه میشیگان تحصیل کرد و در سال ۱۹۵۵ مدرک دکترای مکانیک مهندسی دریافت نمود. پس از فعالیت در آزمایشگاه‌های بل بر روی سیستم هدایت رادیویی-اینرسی موشک قاره‌پیمای تایتان I، در سال ۱۹۶۱ به استخدام ناسا درآمد.

شیا به عنوان معاون مدیر دفتر پروازهای سرنشین‌دار ناسا و سپس رئیس دفتر برنامه فضاپیمای آپولو، نقش کلیدی در شکل‌گیری مسیر برنامه آپولو ایفا کرد. او در تصمیم‌گیری ناسا برای استفاده از روش ملاقات در مدار ماه و همچنین حمایت از آزمایش کامل ("all up") موشک ساترن V تأثیرگذار بود. با وجود برخی جنجال‌ها درون سازمان، همکار سابقش جورج مولر از او به عنوان «یکی از بزرگ‌ترین مهندسان سیستم‌های زمان ما» یاد کرده است.

شیا در بررسی حادثه آتش‌سوزی مأموریت آپولو ۱ در سال ۱۹۶۷ به شدت درگیر بود و تحت فشار روانی قرار گرفت. او به موقعیتی دیگر در واشینگتن منتقل شد و اندکی بعد ناسا را ترک کرد. از سال ۱۹۶۸ تا ۱۹۹۰، به عنوان مدیر ارشد در شرکت ریتیون در لکسینگتون، ماساچوست فعالیت داشت و پس از آن استاد کمکی در رشته هوافضا در مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) شد. در سال ۱۹۹۳، شیا به عنوان مشاور ناسا در بازطراحی ایستگاه فضایی بین‌المللی خدمت کرد، اما به دلیل مشکلات سلامتی مجبور به استعفا شد.

## منابع

* 
* 
* 

رده:افراد آمریکایی ایرلندی‌تبار
رده:افراد ریتیون
رده:افسران نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا
رده:اهالی برانکس
رده:اهالی هانوفر (نیوجرسی)
رده:پیروان کلیسای کاتولیک اهل نیویورک (ایالت)
رده:درگذشتگان ۱۹۹۹ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۲۵ (میلادی)
رده:کارکنان ناسا
رده:مهندسان اهل نیوجرسی
رده:مهندسان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:مهندسان هوافضا اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نظامیان اهل ماساچوست
رده:نظامیان اهل نیویورک
رده:نظامیان نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا در جنگ جهانی دوم
تاریخ ساردینیا

[بندانگشتی|160px|[تندیس سنگی از لاکونی]]

شواهد باستان‌شناسی از سکونت انسان‌های پیشاتاریخی در جزیرهٔ ساردینیا به شکل نوراگه‌ها و دیگر بناهای پیشاتاریخی دیده می‌شود که در جای‌جای سرزمین پراکنده‌اند. **تاریخ مکتوب ساردینیا** با تماس‌های آن با مردمانی آغاز می‌شود که می‌خواستند بر تجارت غرب دریای مدیترانه در اروپای باستان چیره شوند: فنیقی‌ها، پونی‌ها و امپراتوری روم. در آغاز در پیوند سیاسی و اقتصادی با شهرهای فنیقی بود، اما در اواخر سده ششم پیش از میلاد بخشی از آن به دست کارتاژ افتاد و سپس پس از نخستین جنگ پونی (۲۳۰ پیش از میلاد) به‌طور کامل به دست روم افتاد. این جزیره سده‌ها بخشی از استان‌های روم، یعنی ساردینیا و کورسیکا (استان رومی) بود که در سده‌های سوم تا هفتم میلادی در اسقف‌نشین *[[ایتالیای رومی]]* ادغام شد.

در قرون وسطای آغازین، همراه با دوره مهاجرت اروپایی، کاهش نفوذ امپراتوری بیزانس در باختر دریای مدیترانه و یورش‌های سارازن‌ها، جزیره از حوزه نفوذ هر دولت مرکزی بیرون رفت؛ این امر به پیدایش چهار پادشاهی مستقل به نام *[[Judicates]]* (لاتین: *Judicati*؛ زبان ساردنیایی: *Judicados*) در سده‌های هشتم تا دهم انجامید. با افتادن زیر نفوذ پاپ، ساردینیا به کانون رقابت جمهوری جنوا، جمهوری پیزا و تاج آراگون بدل شد و سرانجام در سال ۱۳۲۴ به‌عنوان پادشاهی ساردینیا به تصرف آراگون درآمد. این پادشاهی ایبریایی تا سال ۱۷۱۸ دوام آورد، زمانی که به دودمان ساووی واگذار شد؛ ساووی‌ها از پیمونت سیاست گسترش به سراسر شبه‌جزیرهٔ ایتالیا را دنبال کردند و پادشاهی ساردینیا را در سال ۱۸۶۱ به «پادشاهی ایتالیا» تغییر نام دادند.

## پیشاتاریخ

[بندانگشتی|راست|220px|معبد پیشاتاریخی [مونته داکودی، یکی از کهن‌ترین بناهای جهان.]]
[بندانگشتی|[نکروپولیس پرانو موتدو]]
[راست|بندانگشتی|220px|دولمن [مورس (ساردینیا) مربوط به هزاره سوم پیش از میلاد]]
کهن‌ترین نشانه از حضور نخستی‌سان پیشاتاریخی انسان‌انگاری به نام *[[Oreopithecus bambolii]]* در ساردینیا به ۸٫۵ میلیون سال پیش بازمی‌گردد. در سال ۱۹۹۶ استخوانی از انگشت یک انسانیان، مربوط به حدود ۲۵۰ هزار سال پیش، در غاری در ناحیه لوگودورو یافت شد.

انسان در پارینه‌سنگی زبرین به این جزیره رسید. یک بند انگشت مربوط به ۱۸٬۰۰۰ پیش از میلاد در *[[غار کوربدو]]* نزدیک اولیه‌نا کشف شد. بقایای انسانی متعلق به میان‌سنگی نیز در *غار سو کلورو* در لائررو و همچنین در جنوب (سیری، آربوس، ساردینیا) یافت شده است.

در همان عصر سنگ، مونته آرچی نقش مهمی ایفا می‌کرد. این آتشفشان قدیمی یکی از کانون‌های اصلی استخراج و تراش ابسیدین برای ابزارهای برنده و سرنیزه‌ها بود. هنوز هم این شیشه آتشفشانی در دامنه‌های کوه یافت می‌شود.

دوران نوسنگی در ساردینیا در هزاره ششم (پیش از میلاد) با فرهنگ کاردیال آغاز شد. بعدها فرهنگ‌های مهمی همچون فرهنگ اوزیری و فرهنگ آرتزاکنا در اواخر نوسنگی و فرهنگ‌های آبیالزو-فیلیگوسا و مونته کلارو در دورهٔ مس‌سنگی در جزیره پدید آمدند که هم‌زمان با ظهور خرسنگ بودند.

فرهنگ دولمن‌ها، در پایان هزاره سوم پیش از میلاد، همراه با دیگر نمودهای مادی شاخص اروپای غربی (مانند فرهنگ پیاله ناقوسی) از سواحل ساردینیا به سیسیل نیز راه یافت.

بناها و آثار پیشاتاریخی و پیشانوراجیکی که سیمای ساردینیا را شکل داده‌اند، شامل دوموس دی یاناس ()، سنگ‌افراشت‌ها، تندیس‌های سنگی و میزسنگ هستند.

## منابع

 

## پیوند به بیرون

 

رده:تاریخ بر پایه جزایر
رده:تاریخ ساردنی
رده:تاریخ مدیترانه
رده:ساردینیا
دلم را به تو سپردم

**دلم را به تو سپردم**  و  فیلمی هندی محصول سال ۱۹۸۷ و به کارگردانی راکش کومار است. در این فیلم بازیگرانی همچون کومار گوراو، راتی آگنیهوتری، مالا سینها، پاریکشیت سهنی، آمریش پوری، آریونا ایرانی، سورش اوبروی، شارات ساکسنا و لیلا چیتنیس ایفای نقش کرده‌اند.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
*
تاریخ سیسیل

بندانگشتی|راست=۱٫۳۵|معبد سگستا

**تاریخ سیسیل** () تحت تأثیر گروه‌های قومی گوناگونی بوده است. سیسیل در دوره‌های مختلف به‌دست قدرت‌هایی چون کارتاژ، مگنا گراسیا، امپراتوری روم، پادشاهی آلان‌ها و وندال‌ها، پادشاهی استروگوت‌ها، امپراتوری بیزانس، امارت سیسیل، نورمن‌ها، تاج آراگون، اسپانیای هابسبورگ و پادشاهی هابسبورگ افتاده است. در عین حال، دوره‌هایی از استقلال نیز تجربه کرده است، از جمله در دوران اقوام سیکانی، الی‌می‌ها، سیکول‌ها، یونانی‌تباران Siceliotes (به‌ویژه سیراکوز و فرمانروایانش)، و بعدها در قالب کنت‌نشین سیسیل و پادشاهی سیسیل. این پادشاهی در سال ۱۱۳۰ به‌دست راجر دوم، پادشاه سیسیل از خاندان هاوتویل بنیان گذاشته شد. در این دوران، سیسیل از نظر اقتصادی شکوفا و از لحاظ سیاسی نیرومند بود و به یکی از ثروتمندترین دولت‌های اروپا بدل شد. سپس بر اثر جانشینی دودمانی، این پادشاهی به دست اشتاوفر افتاد. در پایان سده سیزدهم، با جنگ شامگاه سیسیلی میان دودمان کاپتی آنژو و تاج آراگون، جزیره به آراگون رسید. در سده‌های پس از آن، پادشاهی در اتحادی شخصی با تاج‌های اسپانیا و بوربون دو سیسیل قرار گرفت، هرچند استقلال مؤثر خود را تا سال ۱۸۱۶ حفظ کرد. در نهایت، سیسیل در سال ۱۸۶۱ با پادشاهی ایتالیا یکی شد.
امروزه هرچند ناحیه‌های ایتالیایی با اساسنامه ویژه در ایتالیا است، اما فرهنگ متمایز خود را دارد.

سیسیل هم بزرگ‌ترین ناحیه‌های ایتالیای کنونی ایتالیا و هم بزرگ‌ترین جزیرهٔ دریای مدیترانه است. موقعیت مرکزی و منابع طبیعی آن باعث شده است که همواره جایگاهی راهبردی، به‌ویژه برای مسیرهای بازرگانی مدیترانه‌ای، داشته باشد. سیسرون و شریف ادریسی به‌ترتیب سیراکوز و پالرمو را بزرگ‌ترین و زیباترین شهرهای یونان باستان و قرون وسطی توصیف کرده‌اند.

## پیشاتاریخ

بندانگشتی|راست=۱٫۳۵|مناطق سیسیل باستان

بومیان سیسیل که بعدها در جمعیت جزیره جذب شدند، قبیله‌هایی بودند که نویسندگان یونان باستان آن‌ها را الی‌می‌ها، اقوام سیکانی و سیکول‌ها نامیده‌اند (نام جزیره نیز از همین گروه اخیر گرفته شده است). از میان آن‌ها، سیکول‌ها آخرین قومی بودند که وارد شدند و با دیگر مردم ایتالیایی‌تبار جنوب ایتالیا، مانند *ایتالوی‌ها*ی کالابریا، اونوتریان‌ها، خونس‌ها، لئوترنی‌ها، اوسک‌ها و اوزون‌ها خویشاوندی داشتند. پیشنهاد شده است که سیکانی‌ها در اصل از قبیله‌های شبه‌جزیره ایبری بوده‌اند. همچنین گفته شده است که الی‌می‌ها نیز خاستگاه دوردستی در ناحیه دریای اژه داشته‌اند. کشف‌های تازه میزسنگ‌هایی متعلق به نیمه دوم هزاره سوم پیش از میلاد، چشم‌انداز تازه‌ای به ترکیب فرهنگی پیشاتاریخی سیسیل داده است.

پیشاتاریخ واپسین سیسیل پیچیده بود و دربرگیرندهٔ تعامل گروه‌های قومی گوناگون. با این حال، اثر دو جریان آشکار است: اروپاییانی که از شمال‌باختری می‌آمدند – برای نمونه، مردمان فرهنگ پیاله ناقوسی (که فرهنگ دولمن‌ها را به همراه داشتند و به‌تازگی در این جزیره کشف شده‌اند و به دوران نوسنگی و عصر مفرغ بازمی‌گردند) – و جریان دیگر از مدیترانه شرقی. از حدود ۱۳۰۰ پیش از میلاد، نشانه‌های شهرنشینی پیچیده در جزیره آشکارتر شد.

## منابع

 

## پیوند به بیرون
کلاودیو خیرالدس

**کلاودیو خیرالدس** (؛ زادهٔ ) بازیکن سابق و مربی فوتبال اهل اسپانیا است.

از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده است می‌توان به باشگاه فوتبال رئال مادرید کاستیا اشاره کرد.

## منابع

* 

رده:زادگان ۱۹۸۸ (میلادی)
رده:افراد زنده
رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل اسپانیا
رده:مدافعان مرد فوتبال
رده:بازیکنان سگوندا دیویژن بی
رده:بازیکنان لیگ دسته سوم فوتبال اسپانیا
رده:بازیکنان باشگاه رئال مادرید سی
رده:بازیکنان باشگاه رئال مادرید کاستیا
رده:بازیکنان باشگاه اتلتیکو مادرید بی
رده:مربیان فوتبال اهل اسپانیا
رده:مربیان لا لیگا
رده:مربیان باشگاه فوتبال سلتاویگو
رده:ورزشکاران مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل اسپانیا
اینجا کنار من (ترانه کیلرز)

«**اینجا کنار من**» () ترانه‌ای از گروه راک آمریکایی کیلرز است که در آلبوم چهارم استودیویی آنها با نام *بتل بورن* گنجانده شده است. این ترانه به‌عنوان سومین تک‌آهنگ آلبوم در ۱۶ دسامبر ۲۰۱۲ منتشر شد و توسط برندن فلاورز و فران هیلی نوشته شده و به تهیه‌کنندگی برندان اوبرایان است.

## بازخورد منتقدان
«اینجا کنار من» واکنش‌های متفاوتی از منتقدان دریافت کرده است. برخی منتقدان متن ترانه، به ویژه جملهٔ «تصویرت روی گوشی‌ام نمی‌خوام، می‌خوام همین‌جا کنارم باشی» را بیش از حد احساسی دانسته‌اند، اما ترکیب موسیقایی سازهای بادی و زهی را تحسین کرده‌اند. همچنین گروه کیلرز به خاطر توانایی‌شان در پیوند طبیعی این ترانه با کل آلبوم *بتل بورن* مورد ستایش قرار گرفته‌اند.

## عملکرد در جدول‌های موسیقی
پس از انتشار این تک‌آهنگ و اجرای کسیدی پوپ و کسیدی پوپ در برنامه *[[د ویس (مجموعه تلویزیونی)|د ویس]]*، ترانهٔ «اینجا کنار من» در چند جدول موسیقی *[[بیلبورد (مجله)|بیلبورد]]* رتبه‌های خوبی کسب کرد. اگرچه این تک‌آهنگ به ''بیلبورد'' هات ۱۰۰ راه پیدا نکرد، اما در جدول بابلینگ آندر هات ۱۰۰ به رتبهٔ ۱۹ رسید. این تک‌آهنگ در جدول‌های راک نیز موفق بود: رتبهٔ ۱۸ در جدول تراته‌های راک، رتبهٔ ۱۳ در تک‌آهنگ‌های دیجیتال راک. علاوه بر این، در جدول ترانه‌های دیجیتال آلترناتیو به رتبهٔ ۱۰ رسید و در سطح بین‌المللی، در جدول ۱۰۰ تک‌آهنگ داغ کانادا به رتبهٔ ۸۸ دست یافت.

## جدول‌های موسیقی

## منابع

رده:بالادهای دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:بالادهای راک
رده:ترانه‌های ۲۰۱۲ (میلادی)
رده:ترانه‌های سافت راک آمریکایی
رده:ترانه‌های ساخته برندن فلاورز
رده:ترانه‌های ساخته رانی ونوچی جونیور
رده:ترانه‌های ساخته مارک استورمر
رده:ترانه‌های کیلرز
رده:تک‌آهنگ‌های ۲۰۱۲ (میلادی)
رده:تک‌آهنگ‌های آیلند رکوردز
رده:نماهنگ‌های کارگردانی‌شده توسط تیم برتون
تاریخ تیرول جنوبی

بندانگشتی|250px|تیرول سابق امروز
----

**تیرول جنوبی** () امروزی، یک استان خودمختار ایتالیایی که در ۱۹۴۸ تأسیس شد، تا سال ۱۹۱۸ بخشی از کنت‌نشین تیرول در اتریش-مجارستان بود (که آن زمان به نام‌های *Deutschsüdtirol* و گاهی *Mitteltirol* شناخته می‌شد). پس از شکست قدرت‌های مرکزی در جنگ جهانی اول، به پادشاهی ایتالیا ملحق شد و از سال ۲۰۰۱ بخشی از نهاد مشترک فرامرزی Euroregion Tyrol-South Tyrol-Trentino شده است.

## پیش از سده نوزدهم

### دوران باستان
در ۱۵ پیش از میلاد، این منطقه که توسط جمعیت کوهستانی مردم رائتی مسکونی بود، به دست فرماندهان امپراتوری روم، نرون کلادیوس دروسوس و تیبریوس فتح شد و بخش‌های شمالی و شرقی آن به ترتیب به استان‌های رایتیا (استان رومی) و نوریکوم (استان رومی) افزوده گردید، در حالی که بخش جنوبی شامل دره‌های پایین‌دست آدیجه و آیزاک در اطراف شهر کنونی بولتسانو تا مرانو و پونته گرادنا (*Sublavio*) بخشی از ایتالیای رومی (*Italia*), Regio X Venetia et Histria شد. این منطقه کوهستانی عمدتاً یک مسیر عبوری در طول جاده‌های رومی در آلپ شرقی مانند Via Claudia Augusta بود و توسط قبایل رومی‌شده ایلیری‌ها و مردم رائتی که زبان لاتین عامیانه (لادین) را پذیرفته بودند، سکونت داشت.

### قرون وسطی
پس از فتح ایتالیا توسط گوت‌ها در ۴۹۳، تیرول بخشی از پادشاهی استروگوت‌ها در ایتالیا در سده‌های پنجم و ششم شد. در سال ۵۳۴، منطقه غربی Vinschgau به امپراتوری فرانک (*[[Alamannia]]*) پیوست، و پس از فروپاشی نهایی پادشاهی Ostrogoth در ۵۵۳، باواریایی‌های ژرمن غربی از شمال وارد منطقه شدند. وقتی لمباردها در ۵۶۸ به ایتالیا حمله کردند و پادشاهی لمباردها را بنیان گذاشتند، دوک‌نشین ترنتینو با بخش جنوبی تیرول نیز شامل شد. مرز با دوک‌نشین آلمانی تاریخ باواریا از جنوب‌غربی بولتسانو امروزی در امتداد رودخانه آدیجه می‌گذشت و سالورنو و کرانه راست (شامل اپان ان در واینشتراسه، کالدارو سولاسترادا دل وینو و منطقه تا لانا (کومونه) در رودخانه Falschauer) بخشی از پادشاهی لمبارد بود. هرچند مرز برای قرن‌ها بدون تغییر باقی ماند، مهاجران باواریایی به سمت جنوب تا سالورنو (*Salurn*) نیز رفتند. جمعیت توسط اسقف‌های بریکزن و ترنتو مسیحی شدند.

بندانگشتی|نقشه شهرستان تیرول، حدود ۱۷۰۰

در ۱۰۲۷، امپراتور کنراد دوم اسقف‌نشین پرنس‌نشین ترنت را برای تأمین مسیر گذرگاه برنر تأسیس کرد. او شهرستان‌های ترنتینو، بولتسانو و وینشگاو را به اسقف‌های ترنت واگذار کرد و نهایتاً سرزمین کرانه شرقی رودخانه آدیجه تا متزوکورونا (*Deutschmetz*) را از پادشاهی ایتالیا (امپراتوری مقدس روم) جدا کرد. *[[گائو (قلمرو)]]* نوری‌تال، شامل Wipptal, Eisacktal و Val Badia به اسقف‌نشین بریکزن واگذار شد و در ۱۰۹۱، دره پوستر نیز اضافه گردید. طی قرن‌ها، فرمانداران اسقفی (*[[Vogt|Vögte]]*) مستقر در قلعه تیرول نزدیک مرانو قلمرو خود را گسترش دادند و قدرت خود را بر اسقف‌ها که به‌صورت اسمی اربابان رعیت آنها بودند، چیره کردند. کنت‌نشین تیرول بعداً در زمان خلع دوک هاینریش شیر در ۱۱۸۰ از دوک‌نشین بایرن استقلال یافت. همچنین در این دوره، از اواخر سده دوازدهم تا سیزدهم، تقریباً تمام سکونتگاه‌های شهری موجود در امتداد محور برنر ایجاد شد که می‌توان آن‌ها را «شهرک‌های کوچک با الگوی مشخص و تراکم کم» مانند بولتسانو، مرانو، استرزینگ و برونک دسته‌بندی کرد.

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:مقاله‌های دارای ویدئو
تاریخ ناپل

**تاریخ ناپل** () طولانی و متنوع است و به سکونت‌های یونانی در منطقه ناپل در هزاره دوم (پیش از میلاد) بازمی‌گردد. در پایان اعصار تاریک یونان، مستعمره بزرگی در سرزمین اصلی – که در ابتدا با نام پارتنوپه شناخته می‌شد – در تپه پیتزوفالکونه در قرن ۸ پیش از میلاد شکل گرفت، و در قرن ۶ پیش از میلاد به عنوان نئوپالیس دوباره تأسیس شد: و نقش مهمی در مگنا گراسیا ایفا کرد. فرهنگ یونانی ناپل برای جامعه روم بعدی اهمیت داشت. هنگامی که شهر بخشی از جمهوری روم در استان مرکزی امپراتوری روم شد، به یک مرکز فرهنگی مهم تبدیل شد.

این شهر پایتخت دوک‌نشین ناپل (۶۶۱–۱۱۳۹)، پادشاهی سیسیل، پادشاهی ناپولی (۱۲۸۲–۱۸۱۶) و در نهایت پادشاهی دو سیسیل تا زمان وحدت ایتالیا در ۱۸۶۱ بود. ناپل شاهد ظهور و سقوط چندین تمدن و فرهنگ بوده است که هر یک ردپایی در هنر و معماری آن برجای گذاشته‌اند و در دوران رنسانس و عصر روشنگری به یک مرکز فرهنگی مهم تبدیل شد. این شهر همچنین پایتخت سبک باروک بود و حرفه هنرمند کاراواجو در قرن ۱۷ و انقلاب هنری او آغازگر این دوران شد.

در جریان جنگ ناپلی، شهر علیه پادشاهان بوربون شورش کرد و حرکت اولیه برای وحدت ایتالیا را تحریک نمود.

امروزه، ناپل بخشی از ایتالیا است، سومین شهرداری بزرگ (منطقه مرکزی) از نظر جمعیت پس از رم و میلان، و دارای دومین یا سومین کلان‌شهر بزرگ ایتالیا است.

## ریشه‌ها
قدیمی‌ترین نشانه‌های سکونت انسانی به دوره دوران نوسنگی بازمی‌گردد که با شواهدی از فرهنگ سررا دالتو در نزدیکی Santa Maria degli Angeli a Pizzofalcone باسیلیکا مشخص شده است. همچنین شواهدی از مس‌سنگی و اوایل/میان عصر برنز نیز در همان منطقه یافت شده است.

فرهنگ Gaudo در مقبره‌های مس‌سنگی ماتردی قابل مشاهده است.

کشف سرامیک‌ها در حوالی تپه پیتزوفالکونه، مجاور بندر ناپل و مربوط به اواخر عصر برنز تا اوایل عصر آهن، نشان‌دهنده وجود مکانی با فعالیت‌های ساحلی و احتمالاً تولیدی بوده است.

در هزاره دوم پیش از میلاد، اولین سکونتگاه میسنایی در نزدیکی موقعیت جغرافیایی آینده شهر پارتنوپه شکل گرفت.

## منابع

## پیوند به بیرون


رده:تاریخ شهرها در ایتالیا
تاریخ ورونا

**تاریخ [[ورونا]]** () ریشه‌های خود را از تأسیس نخستین سکونتگاه در تپه سان پیترو، احتمالاً مربوط به دوره دوران نوسنگی، تا روزگار حاضر دنبال می‌کند: شواهد این تاریخ کهن و غنی را می‌توان در بناهای تاریخی، خیابان‌ها و میدان‌ها و حتی زیر زمین مشاهده کرد، جایی که ویرانه‌ها و آثار تمدن‌های باستانی و به‌ویژه روم ظاهر می‌شوند. به‌ویژه در دوران حکمرانی روم، ورونا شکوفا شد و به یکی از مهم‌ترین شهرهای شمال ایتالیا تبدیل شد، وضعیتی که حتی پس از سقوط امپراتوری روم غربی، زمانی که شهر بارها به عنوان پایتخت پادشاهی‌های بربر انتخاب شد، حفظ گردید.

در قرون وسطای متأخر، ورونا به یک شهر آزاد تبدیل شد و اغلب درگیر نبردهای خونین بین گوئلف‌ها و گیبلین‌ها بود: گروه نخست به رهبری سامبونیفاشیو و گروه دوم ابتدا به رهبری مونتکی و سپس اسکالیگری؛ این گروه‌ها دو قرن نقش اصلی در تاریخ ورونا داشتند و تحت رهبری آن‌ها انتقالی آرام از کومونه به سینوریا رخ داد. در ۱۳۸۸، شهر اسکالیگری استقلال خود را از دست داد و ابتدا تحت سلطه ویسکانتی میلان و سپس کارارزی درآمد؛ با این حال، از سال ۱۴۰۵، تعلق ورونا به ونیز آغاز شد که تا سقوط آن در ۱۷۹۷، شهر را اداره کرد، و پس از آن حکومت فرانسوی و اتریشی حاکم شد. ورونا تنها در ۱۸۶۶ و پس از جنگ سوم استقلال ایتالیا به بخشی از پادشاهی ایتالیا تبدیل شد.

## تأسیس
ورونا در مکانی به نام تپه سان پیترو تأسیس شد، انتخابی که به دلیل شرایط طبیعی مساعد انجام گرفت: این تپه به‌راحتی در برابر حملات خارجی قابل دفاع بود، در حالی که سواحل رودخانه آدیجه خطرناک بودند، زیرا رودخانه مناطق اطراف را در معرض سیلاب سالانه قرار می‌داد؛ علاوه بر این، این تپه در انتهای دره آدیجه واقع شده بود، مسیر اصلی ارتباط با مردمان شمال اروپا.

### پیشاتاریخ

از دوران نوسنگی، احتمالاً یک روستا در بخش جنوبی تپه سان پیترو، در امتداد مسیر آدیجه وجود داشته است، زیرا این نقطه یکی از معدود محل‌های عبور رودخانه بود و همچنین از این نقطه می‌شد به سرعت به تپه‌های اطراف امن رسید (که سرشار از یافته‌های پیشاتاریخی هستند و جنبه انسان‌ساخت آن را تأیید می‌کنند). در پایان نوسنگی، یعنی پایان هزاره چهارم پیش از میلاد، گروه‌های کوچ‌نشین از فرانسه جنوبی مهاجرت کرده و در محل کنونی قلعه سان پیترو (روی تپه‌ای به همان نام) ساکن شدند، جایی که نخستین روستای امن از سیلاب سالانه رود آدیجه شکل گرفت. از نخستین قرن‌های هزاره چهارم پیش از میلاد، فرهنگ کوزه‌های دهانه مربعی نیز گسترش یافت، با سبک هندسی و خطی که بعدها به سبک مارپیچ و منحنی تبدیل شد.

منطقه تپه سان پیترو غنی از سایت‌های باستان‌شناسی است، جایی که حتی بقایای خانه‌هایی که روستای باستانی را تشکیل می‌دادند، یافت شده است، برخی از آن‌ها به‌عنوان سازه‌ها و پایه‌های خانه‌های نوع لسینیا تفسیر شده‌اند. روستا با گذر زمان گسترش یافت و جمعیت‌های مختلفی در آن سکونت کردند، مانند ساکنان تراماره در عصر برنز، در حالی که در عصر آهن آغاز تاریخ تمدن‌ها شکوفا شدند.

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:تاریخ شهرها در ایتالیا
دلدار (فیلم ۱۹۷۷)

**دلدار**  یا **عزیزم**  فیلمی هندی محصول سال ۱۹۷۷ و به کارگردانی کی. باپایا است. در این فیلم بازیگرانی همچون جیتندرا، ریکا، نازنین، پریم چوپرا، شاشیکالا، دون ورما، راضا مراد و ارومیلا بات ایفای نقش کرده‌اند.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
*
تقلا (فیلم ۲۰۰۶)

**تقلا**  و  فیلمی هندی محصول سال ۲۰۰۶ و به کارگردانی ساسی است. در این فیلم بازیگرانی همچون جیوا، ساندیا، نثار و ویشال ایفای نقش کرده‌اند.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

* 

رده:فیلم‌های هندی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های تامیلی‌زبان دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
دتوکسین

**دتوکسین** (با نام علمی عصاره ) یک فرآورده گیاهی است که در کاهش علائم سندرم محرومیت از اپیوئیدها (مانند تریاک و مشتقات آن) مورد مطالعه قرار گرفته است.

## کاربرد بالینی
این فرآورده به‌صورت کپسول‌های ۴۰۰ میلی‌گرمی عرضه می‌شود و در کارآزمایی بالینی انجام‌شده توسط پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، مصرف روزانه ۳ کپسول به مدت ۸ تا ۱۰ روز باعث کاهش معنی‌دار علائم ترک اپیوئیدها (مانند درد عضلانی، اسهال و اضطراب) شده است.

## فارماکولوژی

### ترکیبات فعال
عصاره دانه تلخ‌بیان حاوی آلکالوئیدهای زیر است:

* **ماترین** (Matrine)
* **سفوکارپین** (Sophocarpine)
* **سفورامین** (Sophoramine)

### مکانیسم اثر

* **ماترین: در مدل‌های حیوانی اثرات ضد درد، [[ضد اسهال]]، ضد اضطراب و [[داروهای ضدافسردگی|ضد افسردگی]] نشان داده‌است. مکانیسم احتمالی آن فعال‌سازی گیرنده‌های نیکوتینی و سیستم [[کولینرژیک]] است.**
* **سفوکارپین: اثر ضد درد آن در مطالعات حیوانی گزارش شده، اما مکانیسم دقیق آن مشخص نیست.**
* **عصاره کامل: بر اساس تست‌های حیوانی، تأثیری بر [[گیرنده‌های اوپیوئید|گیرنده‌های اپیوئید]]<nowiki/>ی μ ندارد و عوارضی مانند وابستگی جسمانی یا تضعیف تنفس ایجاد نمی‌کند.**

## دستور مصرف

* **دوز: روزانه ۳ کپسول ۴۰۰ میلی‌گرمی (مجموعاً ۱۰۱۰.۴ میلی‌گرم عصاره خشک)**
* **نحوه مصرف': همزمان پس از صبحانه**
* **مدت درمان': ۸ تا ۱۰ روز**
* **نکته: به دلیل احتمال افزایش دفع ادرار، توصیه می‌شود قبل از ساعت ۶ بعدازظهر مصرف شود.**

## عوارض جانبی
در مطالعه بالینی ۸ روزه بر روی افراد بدون بیماری زمینه‌ای:

* عوارض جدی کبدی، کلیوی یا هماتولوژیک مشاهده نشد.
* ممکن است غلظت آنزیم کبدی SGPT (ALT) تا ۳ برابر افزایش یابد (بدون اهمیت بالینی).
* در صورت بروز هرگونه عارضه، مصرف باید قطع و با پزشک مشورت شود.

## منع مصرف و احتیاط‌ها

* مطلقاً منع مصرف در بارداری و شیردهی.
* در صورت وجود بیماری‌های کبدی، کلیوی یا قلبی-عروقی، فقط با تجویز پزشک مصرف شود.
* از مصرف طولانی‌مدت خودداری شود.
* در صورت حساسیت به تلخ‌بیان یا سایر اجزای فرآورده، مصرف نشود.

## مطالعات بالینی
در یک کارآزمایی دوسوکور روی ۱۰۰ معتاد به ماده مخدر تریاک (۵۰ نفر دریافت‌کننده عصاره و ۵۰ نفر دارونما):

* کاهش معنی‌دار علائم ترک در گروه عصاره بر اساس مقیاس COWS (Clinical Opiate Withdrawal Scale) در روزهای ۳ و ۸.
* رضایت بیماران در گروه عصاره بر اساس مقیاس VAS (Visual Analog Scale) به‌طور قابل توجهی بالاتر بود.
* تغییرات پارامترهای خونی (کبدی، کلیوی، هماتولوژیک) بین دو گروه تفاوتی نداشت.
* نتیجه‌گیری: عصاره تلخ‌بیان با دوز ۳ کپسول روزانه، ایمن، مؤثر و تحمل‌پذیر در کنترل علائم ترک اپیوئید است.

## منابع

## پیوند به بیرون

* [پایگاه ملی داروهای گیاهی ایران] (https://fdo.iums.ac.ir)
* [مقالات مرتبط در PubMed] (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)
فتالات ها و اثرات آن هابر سلامت و مححیط زیست

**فتالات‌ها** (Phthalates) مشتقات اسید فتالیک هستند که عمدتاً به‌عنوان نرم‌کننده در پلیمرها و تثبیت‌کنندهٔ عطر در محصولات آرایشی–بهداشتی (مانند شامپو، لوسیون، کرم، عطر و لاک ناخن) به‌کار می‌روند. این ترکیبات از طریق پوست، استنشاق و بلع وارد بدن می‌شوند و به دلیل اثرات مختل‌کننده غدد درون‌ریز (EDCs) مورد توجه پژوهشگران و سازمان‌های نظارتی قرار گرفته‌اند.

## منابع مواجهه
* **محصولات آرایشی–بهداشتی**: مطالعات نشان داده‌اند استفادهٔ مکرر از محصولات عطری و لوسیون‌ها با افزایش غلظت متابولیت‌های فتالات در ادرار همبسته است.
* **محیط و غذا**: مهاجرت فتالات‌ها از بسته‌بندی‌های پلاستیکی تماس‌با‌غذا یکی از مسیرهای مهم ورود به بدن است. اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۳ مقررات جدیدی برای محدودیت این ترکیبات وضع کرد.

## گروه‌های آسیب‌پذیر
* **زنان باردار و جنین**: مواجههٔ پره‌ناتال با مخلوط EDCها با پیامدهای متابولیک در مادر و نوزاد مرتبط است.
* **نوزادان و کودکان**: مصرف محصولات مراقبت پوستی کودکان با افزایش سطح متابولیت‌های فتالات در ادرار همراه بوده است.

## اثرات بر سلامت
* **اختلالات هورمونی و تولیدمثلی**: برخی فتالات‌ها اثرات ضدآندروژنی و کاهش تستوسترون ایجاد می‌کنند.
* **قلبی–عروقی**: مطالعهٔ جهانی سال ۲۰۲۵ نسبت‌دادن ۳۵۶٬۲۳۸ مرگ قلبی در سال ۲۰۱۸ به مواجهه با DEHP را گزارش کرد.
* **اختلالات متابولیک**: مواجههٔ پره‌ناتال به مخلوط EDCها با سندرم متابولیک و تغییرات بیومارکرها مرتبط است.
* **کودکان**: مطالعات ارتباط مواجههٔ جنینی با فتالات‌ها و افزایش خطر آسم، آلرژی و اختلالات عصبی–رفتاری را نشان داده‌اند.

## بعد محیط‌زیستی
فتالات‌ها در آب‌های سطحی و رسوبات گسترده‌اند و برای آبزیان ریسک مزمن ایجاد می‌کنند. DEHP به‌عنوان مادهٔ بسیار نگران‌کننده (SVHC) در اتحادیه اروپا طبقه‌بندی شده است.

## مقررات
* اتحادیه اروپا: محدودیت DEHP، DBP، BBP و DIBP در محصولات بالای ۰.۱٪ طبق مقررات REACH.
* سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA): عدم شناسایی نگرانی فوری برای DEP، اما پایش مداوم ادامه دارد.

## توصیه‌ها
* انتخاب محصولات با برچسب «Phthalate-free» یا «Fragrance-free»  
* کاهش تعداد محصولات leave-on و عطری  
* اجتناب از گرم‌کردن غذا در ظروف پلاستیکی مشکوک  

## نتیجه‌گیری
شواهد ۲۰۲۰–۲۰۲۵ بار سلامتی و محیطی ناشی از فتالات‌ها را پررنگ‌تر کرده‌اند. اثرات قلبی–عروقی، تولیدمثلی، عصبی–شناختی و آلرژی کودکی، همراه با نگرانی‌های اکولوژیک، لزوم کاهش مواجههٔ فردی و تدوین سیاست‌های سخت‌گیرانه‌تر را برجسته می‌سازد.

## منابع
گوانچاله

**گوانچاله** یک فرآورده گوشتی نمک سود شده ایتالیایی است که از فک یا گونه گوشت خوک تهیه می‌شود. نام آن از  گرفته شده است که به معنای *گونه* است. چربی ذوب شده آن به سس‌های پاستا طعم می‌دهد و آن را غلیظ می‌کند.

## تولید
معمولاً آشپزها در رم به گوانچاله فقط نمک و فلفل سیاه آسیاب شده مالیده می‌شود، اما برخی تولیدکنندگان از ادویه‌ها، گیاهان دارویی، فلفل چیلی یا فلفل قرمز و گاهی سیر استفاده می‌کنند. این محصول به مدت سه هفته یا تا زمانی که حدود ۳۰٪ از وزن اولیه خود را از دست بدهد، نمک‌سود می‌شود. طعم آن قوی‌تر از سایر محصولات گوشتی خوک، مانند پانچتا است و بافت آن لطیف‌تر است. هنگام پخت، چربی آن معمولاً ذوب می‌شود.

## در آشپزی
گوانچاله ممکن است به صورت مستقیم و در قطعات کوچک بریده و خورده شود، اما اغلب به عنوان یک ماده در غذاهای پاستا مانند اسپاگتی آلا کاربونارا و سس‌هایی مانند سوگو آلا ماتریچیانا استفاده می‌شود.

این محصول فرآورده‌ای ویژه از مرکز ایتالیا، ویژه اومبریا و لاتزیو است. پانچتا، یک بیکن ایتالیایی نمک‌سود شده که معمولاً دودی نمی‌شود، گاهی در زمانی که گوانچاله در دسترس نیست، به عنوان جایگزین استفاده می‌شود.

## جستارهای وابسته

* کاربونارا

## منابع

رده:سالامی
رده:غذاهای بیکن