مرکز تمدن اسلامی

بندانگشتی|مرکز تمدن اسلامی در تاشکند
**مرکز تمدن اسلامی** (uz *O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi O'zbekistonda islom sivilizatsiyasi markazi*) بزرگ‌ترین مجتمع فرهنگی، علمی و آموزشی در ازبکستان است. این مرکز ترکیبی از یک موزه، یک مؤسسه تحقیقاتی، کتابخانه‌ها، سازمان‌های همکار بین‌المللی، آزمایشگاه‌های علمی، مراکز صنایع دستی سنتی و بخش‌های آموزشی است.

فعالیت‌های این مرکز با هدف مطالعه جامع تاریخ ازبکستان از دوران باستان تا دوره مدرن، با تمرکز بر سهم این منطقه در تمدن جهانی در زمینه‌های علم، فرهنگ و میراث معنوی انجام می‌شود. توجه ویژه‌ای به میراث علمی محققان ازبکستان، مطالعه آثار آنها و همچنین تحقیقات دانشگاهی معاصر و اکتشافات جدید مبذول می‌شود.

در حال حاضر، این مرکز در حال ساخت است و قرار است در آینده نزدیک افتتاح شود.

## تاریخچه
این مرکز ابتکاری از سوی رئیس‌جمهور ازبکستان، شوکت میرضیایف، با هدف معرفی اسلام به عنوان دین «نیکی، صلح و مدارا» بود. میرضیایف این مرکز را به عنوان وسیله‌ای برای اثبات علمی عظمت تمدن اسلامی در نظر گرفته بود.

میرضیایف رسماً تأسیس مرکز فرهنگ اسلامی را در ژوئن ۲۰۱۷ اعلام کرد. بعداً، او پیشنهاد تغییر نام آن به مرکز تمدن اسلامی را داد.

در ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۱، رئیس‌جمهور میرضیایف این مرکز را به عنوان یک مرکز علمی و آموزشی توصیف کرد که نقش ازبکستان را در میراث فرهنگی منطقه ارتقا خواهد داد. از جمله ماموریت‌های آن می‌توان به ایجاد کتابخانه‌ها و آموزش راهنما و مترجم اشاره کرد. مرکز تمدن اسلامی با یونسکو، آیسسکو و سایر سازمان‌های بین‌المللی همکاری خواهد کرد. مرکز نسخ خطی آیسسکو در این مرکز قرار خواهد گرفت. این مرکز دارای چهار گالری موضوعی خواهد بود که بر میراث پیش از اسلام، رنسانس اول (قرن‌های ۸ تا ۱۳)، رنسانس دوم (قرن ۱۵) و ازبکستان مدرن تمرکز دارند.

در آماده‌سازی برای افتتاحیه، نسخه‌های خطی باستانی و اشیاء مرتبط با تاریخ و فرهنگ ازبکستان از فروشندگان عتیقه، مجموعه‌داران خصوصی و حراجی‌های بین‌المللی مانند کریستیز و ساتبیز خریداری شد.

در مراسم افتتاحیه کنفرانس عمومی یونسکو که در اکتبر ۲۰۲۵ به میزبانی ازبکستان برگزار شد، میرضیایف از سایر ملت‌ها دعوت کرد تا در کار این مرکز «برای پیشبرد تساهل، روشنگری و هماهنگی بین ادیان» همکاری کنند.

## طراحی و معماری
در اول سپتامبر ۲۰۱۷، میرضیایف از مجتمع حضرتی بازدید کرد تا محل انتخاب شده برای این پروژه را بررسی کند. زمینی به مساحت حدود ۱۰ هکتار در کنار این مجتمع اختصاص داده شد. میرضیایف شخصاً سنگ بنای آن را در ۱۵ ژوئن ۲۰۱۸ گذاشت. طول ساختمان سه طبقه مرکز تمدن اسلامی ۱۴۵ متر و عرض آن ۱۱۵ متر است. ارتفاع گنبد مرکزی ۶۵ متر است. حداقل ۱۶۱٫۸ میلیون دلار برای ساخت این ساختمان اختصاص داده شده است. قرار بود ساخت و ساز تا اوایل سال ۲۰۲۴ به پایان برسد، اما کار بر روی این پروژه همچنان ادامه دارد.

طبقه اول شامل یک مرکز تحقیقات، یک آزمایشگاه دیجیتالی‌سازی و مرمت داده‌ها، یک صندوق ذخیره‌سازی برای نمایشگاه‌های موزه و نسخه‌های خطی نادر خواهد بود. یک موزه با سالن نمایشگاهی حدود ۱۵۰۰۰ متر مربع برای طبقه دوم برنامه‌ریزی شده است. نمایشگاه‌های مختلفی از میراث فرهنگی جهان اسلام به ترتیب موضوعی به نمایش گذاشته خواهند شد. در مرکز موزه، زیر یک گنبد ۵۰ متری، قرآن عثمان قرار خواهد گرفت. کتابخانه‌ای با ۱۰۰۰۰۰ نسخه خطی و نسخه‌های دیجیتالی آنها در طبقه سوم قرار خواهد گرفت.

## موزه
این موزه شامل پنج سالن خواهد بود که به قرآن، تمدن پیش از اسلام، عصر طلایی اسلامی، رنسانس تیموری و تاریخ مدرن ازبکستان اختصاص داده شده است. از جمله محققانی که در تأسیس این موزه نقش داشته‌اند می‌توان به فرانسوا دروش و ایرینا پوپووا اشاره کرد. یک موزه تعاملی کودکان در این مرکز، «پرتره‌های زنده» از محققان مشهور را به نمایش خواهد گذاشت. بخش دیگری به زنان برجسته گذشته اختصاص داده خواهد شد.

## اداره
در ۲۵ ژوئیه ۲۰۱۷، دیپلمات شوعظیم مینوواروف به عنوان اولین مدیر مرکز تمدن اسلامی منصوب شد. در ۶ ژوئن ۲۰۲۴، فردوس عبدالخالیکوف، رئیس انجمن جهانی مطالعه، حفظ و ترویج میراث فرهنگی ازبکستان، به عنوان مدیر جدید این مرکز منصوب شد.

## شرکای بین‌المللی
* گروه ترند (ایتالیا)
* گروه اوستا

## نمایشگاه‌ها
قرآن خلیفه عثمان، یکی از قدیمی‌ترین نسخه‌های خطی جهان اسلام، در کنار ۱۱۴ قرآن، نمادی از ۱۱۴ سوره، که از دوره‌های مختلف تاریخی هستند، به نمایش گذاشته خواهد شد. هر یک از این متون، نوری بر توسعه خوشنویسی و فرهنگ معنوی زمان خود می‌افکند.

## منابع

## پیوند به بیرون
* ازبکستان یک مرکز آموزشی برای کودکان در مرکز تمدن اسلامی افتتاح کرد
رده:اسلام
رده:سازمان همکاری اسلامی
رده:سازمان‌های ازبکستان
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:مراکز فرهنگی