عملیات بوته خاردار

**عملیات بوته خاردار** ()، یک نقشه اسرائیلی برای ترور صدام حسین، رئیس‌جمهور عراق، در سال ۱۹۹۲ بود. این نقشه در دسامبر ۲۰۰۳ توسط روزنامه اسرائیلی *[[یدیعوت اخرونوت]]* به‌طور کامل شرح داده شد، اما گزارش‌های خبری از ژانویه ۱۹۹۹ در مورد این توطئه منتشر شده بود. این نقشه به عنوان تلافی حملات موشک‌های اسکاد عراق در طول جنگ خلیج فارس طراحی شده بود. انگیزه دیگر، افشاگری پس از جنگ توسط بازرسان سازمان ملل بود مبنی بر اینکه عراق چند سال با توانایی بالقوه سلاح‌های هسته‌ای، شیمیایی و بیولوژیکی و همچنین توانایی موشکی برای حمله به اسرائیل فاصله داشته است، و ترس از اینکه صدام حسین به تلاش برای توسعه چنین قابلیت‌هایی ادامه دهد. این طرح پس از کشته شدن تصادفی پنج کماندو در طول تمرین نهایی برای این عملیات لغو شد. این حادثه در اسرائیل به عنوان **فاجعه تسئلیم بت** () شناخته می‌شود.

## طرح
ایهود باراک، رئیس ستاد ارتش اسرائیل، اسحاق شامیر، نخست‌وزیر و سپس جانشین او اسحاق رابین را متقاعد کرد تا عملیاتی را برای ترور صدام حسین تصویب کنند. در ژانویه ۱۹۹۲، او تیمی به ریاست امیرام لوین تشکیل داد تا راه‌های ترور صدام را بررسی کنند. طرح‌های مختلفی در نظر گرفته شد، از جمله سقوط یک هواپیما یا ماهواره اسرائیلی در عراق و سپس منفجر کردن آن هنگام بازدید صدام، ایجاد یک شرکت اروپایی برای فروش یک استودیوی تلویزیونی مدرن جدید به او که بتواند سخنرانی‌های خود را از آنجا پخش کند و منفجر کردن آن هنگام پخش، و منفجر کردن یک بنای یادبود بمب‌گذاری شده در حالی که او در یک مراسم یادبود در مقابل آن ایستاده بود.

وقتی مشخص شد که خیرالله طلفاح، عموی صدام، به بیماری لاعلاجی مبتلاست، اسرائیلی‌ها تصمیم گرفتند در مراسم خاکسپاری در قطعه خانوادگی‌شان در گورستان تکریت کمین کنند، زیرا آنجا تنها مکانی در خارج از بغداد به خوبی محافظت‌شده بود که مطمئناً خود صدام در آن حضور داشت و نه یک بدل. اسرائیلی‌ها از نزدیک روند درمان طلفاح را در اردن دنبال می‌کردند. وقتی مشخص شد که مرگ او خیلی طول می‌کشد، نقشه‌ای برای موساد طراحی شد تا برزان تکریتی، برادر ناتنی صدام که در آن زمان سفیر عراق در سازمان ملل متحد بود، را ترور کند و به جای او در مراسم تشییع جنازه صدام کمین کند.

طبق این طرح، قرار بود یک تیم کماندویی از واحد ویژه سایرت متکل ارتش اسرائیل با هلیکوپتر از فاصله‌ای دور وارد عراق شوند، با جیپ‌هایی که شبیه خودروهای ارتش عراق و مجهز به موشک‌انداز بودند به گورستان بروند و صدام را با موشک‌های هدایت‌شونده تلویزیونی «میدراس» بکشند.

کماندوهای سایرت متکل برای این عملیات با ماکتی از گورستان خانواده حسین در پایگاه آموزشی پیاده‌نظام در نزدیکی کیبوتص تزللیم در نگو تمرین کردند. هنگامی که کماندوها آماده اعلام شدند، در ۵ نوامبر ۱۹۹۲، تمرینی برای این عملیات به رهبری دورون کمپل برای فرماندهان ارشد ارتش اسرائیل برگزار شد. ایهود باراک از جمله حاضران در این تمرین بود. اجرای عملیات فقط برای دو روز دیگر برنامه‌ریزی شده بود.

## حادثه آموزشی
اعضای تیم ضربت با موشک‌های واقعی تمرین کردند، در حالی که اعضای اطلاعات و کارکنان اداری واحد نقش صدام و همراهانش را بازی می‌کردند. کماندوها پس از اشتباه گرفتن «عملیات خشک»، که در آن یک سرباز خود را به شکل صدام در حال دست تکان دادن برای جمعیت جا زده بود، با «عملیات خیس»، که در آن به دلیل خستگی ناشی از آموزش و همچنین برنامه‌ریزی ضعیف، قسمت صدام با یک مانکن جایگزین شده بود، به سمت کاروانی که هدف را شبیه‌سازی می‌کرد، گلوله‌های واقعی شلیک کردند. در نتیجه، کماندوها دو موشک به سمت سربازان دیگر خود که صدام و کاروانش را شبیه‌سازی می‌کردند، شلیک کردند که یکی از آنها به وسط کاروان برخورد کرد و دیگری در چند متری فرود آمد. پنج سرباز کشته و شش نفر زخمی شدند.

این طرح لغو شد. گزارش‌های مطبوعاتی اسرائیل این حادثه را به عنوان یک «حادثه آموزشی» توصیف کردند. سانسورچی‌های اسرائیلی سعی کردند از انتشار این واقعیت که رئیس اطلاعات ارتش، یوری ساگی، شاهد این حادثه بوده است، توسط روزنامه‌های اسرائیلی جلوگیری کنند، اما سانسورچی‌ها چند هفته بعد کوتاه آمدند. در ۲۴ نوامبر، روزنامه آمریکایی *[[میامی هرالد]]* گزارش داد که سربازان درگیر در این حادثه در حال تمرین نقشه‌ای برای ترور سید حسن نصرالله، رهبر حزب‌الله لبنان، بوده‌اند. *[[نیویورک تایمز]]*، *[[تایمز]]* و *[[ایندیپندنت]]* نیز در مورد این سوءقصد آشکار علیه نصرالله گزارش دادند و سانسورچی نظامی اسرائیل از خبرنگاران همه روزنامه‌های درگیر شکایت کرد که قوانین سانسور را نقض کرده‌اند.

## پیامدها
هفت سال بعد، عملیات بوش خاردار ۲ بار دیگر صدام را هدف قرار داد. مأموران موساد مکان‌هایی را در عراق برای کمین رهبر عراق شناسایی کرده بودند. با این حال، مانند گذشته، این طرح لغو شد، این بار به دلیل عملیات روباه صحرا آمریکا و بریتانیا و نگرانی‌هایی مبنی بر اینکه این عملیات می‌تواند به روند صلح اعراب و اسرائیل آسیب برساند.

## منابع

رده:پیامدهای جنگ خلیج فارس
رده:روابط اسرائیل و عراق
رده:صدام حسین
رده:عراق در ۱۹۹۲ (میلادی)
رده:عملیات‌های نیروهای دفاعی اسرائیل