تلاش برای تغییر رژیم در جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران

بندانگشتی|300x300پیکسل| ترامپ حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به ایران را در ۹ اسفند ۱۴۰۴ اعلام کرد و تغییر رژیم در این کشور را تشویق نمود.

در طول جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، آمریکا و اسرائیل به دنبال استراتژی‌هایی با هدف تغییر رژیم در جمهوری اسلامی ایران بوده‌اند و به دنبال بی‌ثبات کردن یا سرنگونی دولت از طریق حملات نظامی، ترور رهبران و تشویق قیام داخلی و همچنین به قدرت رساندن مخالفان ایرانی بوده‌اند. اندکی پس از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به اهداف ایرانی و کشته شدن سید علی خامنه‌ای در ۹ اسفند ۱۴۰۴، هم دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا و هم بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، اعلام کردند که هدف از این حملات تغییر رژیم است. این دو رهبر از مردم ایران خواستند که پس از فلج شدن و قطع سر ارتش و نهادهای آن، دولت را تصرف کنند.

## پیشینه
اگرچه مقامات موساد مدت‌ها احتمال تحریک شورش‌ها علیه جمهوری اسلامی را بررسی کرده‌اند، اما چنین طرح‌هایی را بیهوده و غیرممکن می‌دانستند و در عوض بر اعمال تحریم‌های اقتصادی فلج‌کننده و ترور شخصیت‌های هسته‌ای ایران تمرکز می‌کردند. پس از جنگ دوازده‌روزه در خرداد – تیر ۱۴۰۴، دیوید بارنیا، رئیس موساد، رویکرد موساد را معکوس کرد و طرح‌هایی را برای سرنگونی دولت در صورت وقوع جنگ دیگری علیه ایران بررسی کرد.

در آستانه آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴، دیوید بارنیا طرحی را برای سرنگونی جمهوری اسلامی ایران با تحریک مخالفان ایرانی پس از چند روز حملات و ترورهای آمریکا و اسرائیل، که آنها را به شورش و شورش علیه دولت و در نهایت فروپاشی آن سوق می‌داد، طراحی کرد. این طرح شامل قطع سر رهبری ایران و عملیات اطلاعاتی بود که منجر به قیام عمومی می‌شد. این طرح به بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، ارائه شد که این طرح را پذیرفت. همچنین در دی ۱۴۰۴ به مقامات ارشد دولت ترامپ ارائه شد که علیرغم تردید در مورد عملی بودن آن، ابراز خوش‌بینی کردند. در ۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، دونالد ترامپ علناً حمایت خود را از تغییر رژیم در ایران اعلام کرد و آن را «بهترین اتفاقی که می‌تواند بیفتد» خواند و اشاره کرد که «افرادی» هستند که می‌خواهد آنها را به دست بگیرد.

به گفته یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، اسرائیل قصد داشت در اواسط سال ۲۰۲۶ به ایران حمله کند، اما با توجه به خیزش ۱۴۰۴ ایران که از ۲۸ دسامبر ۲۰۲۵ ادامه داشته است، جدول زمانی زودتر به فوریه تغییر یافت.

## گاه‌شمار
### حملات قطع سر
در ۹ اسفند ۱۴۰۴، آمریکا و اسرائیل حملاتی را به مراکز نظامی و رهبران مختلف ایران انجام دادند که شامل ترور رهبر جمهوری اسلامی ایران، سید علی خامنه‌ای نیز می‌شد. دونالد ترامپ در جریان اعلام حملات به ایران، از مردم ایران خواست تا پس از پایان عملیات، از فرصت استفاده کرده و دولت خود را به دست گیرند. او با دعوت از مردم برای پناه گرفتن در حین ادامه حملات، اظهار داشت: «وقتی کار ما تمام شد، دولت خود را به دست بگیرید. این دولت متعلق به شما خواهد بود. این احتمالاً تنها فرصت شما برای نسل‌ها خواهد بود.» ترامپ همچنین از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نیروهای مسلح و پلیس خواست که «سلاح‌های خود را زمین بگذارند و مصونیت کامل داشته باشند» در غیر این صورت «با مرگ حتمی روبرو خواهند شد.» بنیامین نتانیاهو همچنین اظهار داشته است که «ضربات خردکننده» وارده توسط نیروی هوایی اسرائیل با هدف دستیابی به شرایط «بهینه» برای سرنگونی دولت ایرانیان انجام می‌شود و به آنها اطمینان داده است که «ما در کنار شما ایستاده‌ایم و به شما کمک می‌کنیم. اما در نهایت، همه چیز به شما بستگی دارد.»

در ۱۷ مارس، اسرائیل، علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی که اغلب به عنوان رهبر بالفعل ایران توصیف می‌شد را ترور کرد. لاریجانی هدف شماره یک و ارشدترین مقامی بود که پس از ترور سید علی خامنه‌ای کشته شد. حملات آمریکا و اسرائیل همچنین فرمانده بسیج، غلامرضا سلیمانی را کشته و تأسیسات بسیج و سپاه را در سراسر کشور هدف قرار داده است.

### عدم قیام
با گذشت چند هفته از جنگ، هیچ قیام گسترده‌ای علیه رژیم رخ نداده است. در نتیجه، مقامات آمریکایی تا حد زیادی صحبت از تغییر رژیم را متوقف کرده‌اند، اگرچه نتانیاهو همچنان به این کار ادامه می‌دهد. ترامپ به بی‌میلی معترضان برای آمدن به خیابان‌ها با توجه به کمبود سلاح و این واقعیت که نیروهای امنیتی ایران «اگر مردم بخواهند اعتراض کنند، آنها را با مسلسل هدف قرار می‌دهند» اذعان کرد. پیت هگست، وزیر دفاع، عنصر تغییر رژیم را کم‌اهمیت جلوه داد و ادعا کرد: «این یک جنگ به اصطلاح تغییر رژیم نیست… اما رژیم مطمئناً تغییر کرده است و جهان به خاطر آن در وضعیت بهتری قرار دارد.»

در ۲۰ مارس، نتانیاهو گفت که «شما نمی‌توانید انقلاب‌ها را از هوا انجام دهید» و بنابراین «باید یک بخش زمینی نیز وجود داشته باشد»، که «امکانات زیادی برای آن وجود دارد» و ابراز امیدواری کرد که «مردم ایران از شرایطی که ما برای آنها ایجاد می‌کنیم، برای آمدن به خیابان‌ها سوءاستفاده کنند.» در همین حال، ترامپ تأکید کرد که کشتن رهبران ایران به خودی خود «تغییر رژیم» است.

### حمله پیشنهادی کردهای ایران

از جمله برنامه‌های تغییر رژیم، حمایت نظامی از حمله کردهای ایرانی به ایران بود. طبق گزارش‌ها، مقامات دولت ترامپ با چهره‌های مخالف کرد ایرانی مانند ائتلاف نیروهای سیاسی کردستان ایران در کردستان عراق تماس گرفته‌اند، با هدف مسلح کردن آنها برای انجام یک حمله فرامرزی به کردستان ایران. ایالات متحده و اسرائیل پشتیبانی هوایی ارائه داده‌اند. جت‌های اسرائیلی به اهداف ایرانی در شمال غربی ایران حمله کرده‌اند تا راه را برای نیروهای کرد هموار کنند. در حالی که مقامات اسرائیلی همچنان به تضعیف توانایی‌های نظامی ایران در غرب ایران برای «باز کردن راه به تهران» اعتقاد دارند، مقامات آمریکایی دیگر به دنبال مسلح کردن حمله کردهای ایرانی نیستند.

## جایگزین‌های پیشنهادی
ترامپ با اشاره به چالش‌های موجود در تعیین جانشین مناسب برای علی خامنه‌ای، اظهار داشت که حملات هوایی آمریکا و اسرائیل بسیاری از افرادی را که قبلاً به عنوان جایگزین‌های میانه‌رو و عمل‌گرای بالقوه در نظر گرفته می‌شدند، کشته است؛ بنابراین، این امر مانع تلاش‌ها برای اجرای «مدل ونزوئلا» می‌شود - یعنی سرنگونی سریع رهبری ارشد و به دنبال آن انتصاب یک چهره مطیع از درون سیستم موجود، مشابه مداخله ۲۰۲۶ آمریکا در ونزوئلا که منجر به دستگیری رئیس‌جمهور نیکلاس مادورو و انتصاب معاون رئیس‌جمهور دلسی رودریگز به عنوان رهبر موقت تحت فشار آمریکا شد.

ترامپ همچنین در مورد چهره‌های مخالفان جمهوری اسلامی ایران مانند ولیعهد رضا پهلوی ابراز تردید کرده و گفته است که «شاید کسی از داخل مناسب‌تر باشد» و این سؤال را مطرح کرده است که آیا پهلوی حمایت داخلی کافی را به دست خواهد آورد یا خیر.

## منابع

رده:بحران خاورمیانه (۲۰۲۳–اکنون)
رده:بنیامین نتانیاهو
رده:جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران
رده:دومین دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ
رده:سیاست خارجی ایالات متحده آمریکا
رده:مداخله ایالات متحده آمریکا در تغییر رژیم