پرواز ۱۸۵ هارمونی جتز

در ۲۳ دسامبر ۲۰۲۵، یک فروند داسو فالکون ۵۰ متعلق به شرکت هواپیمایی هارمونی جتس، اندکی پس از برخاستن از فرودگاه اسنبوغای آنکارا، ترکیه سقوط کرد. هواپیما حامل محمد علی احمد الحداد، فرمانده ارتش لیبی، سه خدمه و چهار مسافر دیگر بود. در پی حادثه تمام مسافران و خدمه جان باختند.

## پیش‌زمینه
### هواپیما
هواپیمای درگیر سانحه یک فروند داسو فالکون ۵۰ اجاره‌ای با قدمت ۳۷ سال بود که توسط شرکت هارمونی جتس (Harmony Jets) بهره‌برداری می‌شد و در مالت به ثبت رسیده بود. شماره سریال این هواپیما ۱۸۵ بود.

### مسافران و خدمه
این هواپیما حامل مقام‌هایی بود که پس از سفری به آنکارا، برای گفت‌وگو دربارهٔ همکاری‌های امنیتی میان لیبی و ترکیه در حال بازگشت بودند. در این پرواز پنج مسافر بودند - محمدعلی احمد الحدّاد، رئیس ارتش لیبی؛ الفیتوری غریبیل، رئیس ستاد نیروهای زمینی؛ محمود القطاوی، رئیس سازمان صنایع نظامی؛ محمد الاساوی دیاب، مشاور الحدّاد؛ و محمد عمر احمد محجوب، عکاس نظامی. خدمه پرواز را سه نفر خدمه فرانسوی تشکیل می‌دادند.

## سقوط
این هواپیما ساعت ۱۷:۱۷ به وقت گرینویچ از فرودگاه اسنبوغای آنکارا به مقصد فرودگاه بین‌المللی میتیگا در طرابلسِ لیبی برخاست. در ساعت ۱۷:۳۲، روند اوج‌گیری آن در ارتفاع ۳۲٬۴۷۵ پا (۹٬۸۹۸ متر) متوقف شد. یک دقیقه بعد، کُد ترانسپوندر به اسکوآک ۷۷۰۰ (وضعیت اضطراری) تغییر یافت و خدمه نقص فنی الکتریکی را به برج مراقبت پرواز (ATC) گزارش دادند. خدمه درخواست فرود اضطراری کردند و پرواز به سمت فرودگاه اسن‌بوغا هدایت شد؛ هم‌زمان آماده‌سازی‌ها برای فرود آغاز گردید. سه دقیقه بعد، هواپیما شروع به کاهش ارتفاع کرد و سپس در ساعت ۱۷:۴۱ در نزدیکی روستای بابایاکوپ، حدود دو کیلومتر جنوب هیمنه، ارتباط آن با برج مراقبت قطع شد. گفته می‌شود انفجاری در تصاویر دوربین‌های امنیتی ثبت شده است. مقامات بقایای هواپیما را در نزدیکی روستای کسیق‌قاواک در بخش هایمانا کشف کردند. محل سقوط مساحتی در حدود ۳ کیلومتر مربع (۱٫۲ مایل مربع) را در بر می‌گرفت.

## پیامدها
بندانگشتی|199x199پیکسل|لوگوی سازمان مدیریت بحران و فوریت‌های ترکیه
این سقوط موجب تعطیلی موقت فرودگاه شد و چندین پرواز به مسیرهای جایگزین هدایت شدند. ترکیه یک تیم جست‌وجو و نجات متشکل از ۴۰۸ نفر را به محل اعزام کرد و سازمان مدیریت بحران و فوریت‌های ترکیه (AFAD) یک مرکز هماهنگی سیار در محل ایجاد نمود. عملیات بازیابی که به‌دلیل مه و باران شبانه با اختلال مواجه شده بود، صبح روز بعد ادامه یافت. به‌سبب گل‌آلود بودن منطقه، خودروهای تخصصی از جمله آمبولانس‌های شنی‌دار به‌کار گرفته شدند. محل سقوط توسط ژاندارمری تأمین و حفاظت شد.

شرکت هارمونی جتس با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد عمیقاً متأثر و اندوهگین است و قلب‌های اعضای این شرکت با همه افراد آسیب‌دیده همراه است. این شرکت همچنین گفت که به‌طور نزدیک با مقامات همکاری می‌کند و تمام تلاش خود را برای رسیدگی به خانواده‌های آسیب‌دیده و حمایت از اعضای تیم انجام می‌دهد.

رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، در تماس تلفنی با عبدالحمید دبیبه، نخست‌وزیر لیبی، مراتب تسلیت خود را ابراز کرد. در لیبی، دولت وحدت ملیِ مستقر در طرابلس که از سوی جامعه بین‌المللی به‌رسمیت شناخته می‌شود، سه روز عزای عمومی برای قربانیان این سانحه اعلام کرد، پرچم‌های دولتی را به حالت نیمه‌افراشته درآورد و مراسم‌ها و جشن‌های رسمی را به حالت تعلیق درآورد. مقام‌هایی از دولت رقیب «ثبات ملی» در شرق لیبی نیز، از جمله فرمانده نظامی خلیفه حفتر و مجلس نمایندگان، پیام‌های تسلیت صادر کردند. شورای ریاست‌جمهوری لیبی ژنرال صلاح‌الدین النمروش را به‌عنوان رئیس موقت ستاد ارتش لیبی برای جایگزینی الحدّاد منصوب کرد.

## تحقیق و بررسی
بندانگشتی|187x187پیکسل|جعبهٔ سیاه
مقام‌های ترکیه احتمال خرابکاری را رد کردند و اعلام کردند که علت اولیه سانحه نقص فنی بوده است؛ پس از آن‌که خلبان وجود ایراد الکتریکی را به برج مراقبت پرواز (ATC) اطلاع داده بود. لیبی یک هیئت ۲۲ نفره، شامل پنج نفر از بستگان قربانیان، را برای همکاری با مقام‌های ترکیه در روند بررسی سانحه به آنکارا اعزام کرد. این هیئت روز بعد به آنکارا رسید. هر دو جعبه سیاه هواپیما، شامل ضبط‌کننده صدای کابین خلبان و ضبط‌کننده داده‌های پرواز، کشف شدند.

وزارت دادگستری ترکیه چهار دادستان را برای تحقیق دربارهٔ این سانحه مأمور کرد. عبدالقادر اورال‌اوغلو، وزیر حمل‌ونقل ترکیه، اعلام کرد که بررسی داده‌های پرواز توسط یک «کشور ثالث بی‌طرف» انجام خواهد شد. در ۲۶ دسامبر، اعلام شد که جعبه سیاه به آلمان ارسال خواهد شد. آلمان متعاقباً از انجام تحقیقات خودداری نمود و به جای آن، بریتانیا برای بررسی جعبه سیاه انتخاب شد. علاوه بر این دفتر تحقیق و تحلیل ایمنی هوانوردی غیرنظامی فرانسه نیز اعلام کرد که در تحقیقات شرکت خواهد نمود.

## منابع
رده:تاریخ استان آنکارا
رده:روابط بین‌الملل در ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:فاجعه‌های ۲۰۲۵ (میلادی) در ترکیه

رده:تاریخ هوانوردی
رده:حوادث و سوانح هوانوردی
رده:حوادث و سوانح هوایی در ۲۰۲۵ (میلادی)