فرانچسکو فارنزه

**فرانچسکو فارنیزی** (;  – ) از سال ۱۶۹۴ تا زمان مرگش به عنوان هفتمین دوک فارنیزی پارما و پیاچنزا سلطنت کرد. فرانچسکو برای جلوگیری از بازگرداندن جهیزیه‌اش، با دوروتیا سوفیا از پالاتینات، بیوه برادرش اودورادو، ازدواج کرد و هزینه‌های دربار را که در زمان پدر و سلفش، رانچیو دوم، بسیار زیاد بود، کاهش داد و در عین حال از اشغال دوک‌نشین پارما، که اسماً یک تیول پاپ بود، در طول جنگ جانشینی اسپانیا جلوگیری کرد.

پسر دوم رانچیو دوم فارنیزی و ماریا دِسته از مودنا، دوک، علیرغم تلاش‌هایش در غیر این صورت، شاهد اعلام پارما به عنوان تیول دوک‌نشین میلان، یک استان اتریشی در ایتالیا، در اواخر جنگ بود. ناتوانی او در تولید مثل، همراه با نازایی برادرش آنتونیو، منجر به تاجگذاری خواهرزاده‌اش، دون کارلوس، پسر ارشد ملکه اسپانیا، در سال ۱۷۳۱ شد.

## زندگی‌نامه
فرانچو، پسر دوم رانچیو دوم فارنیزی و ماریا دِسته از مودنا، متولد ۱۶۷۸، در سن ۱۶ سالگی در ۱۱ دسامبر ۱۶۹۴ به قلمرو پدرش صعود کرد. رانچیو دوم، پارما، یک دوک‌نشین کوچک و محصور در خشکی در شمال ایتالیا با اهمیت سیاسی کم، که عمدتاً به لطف دربار ولخرج پدرش، غرق در بدهی بود را ترک کرد؛ بنابراین، فرانچسکو به جای اینکه ببیند جهیزیه‌اش به برادرش، الکتور پالاتین، بازگردانده می‌شود، با بیوه بدخلق برادرش اودورادو، دوروتیا سوفیا از نویبورگ، ازدواج کرد.

در سال ۱۷۰۰، پس از مرگ چارلز دوم اسپانیا بدون وارث ظاهری، جنگ جانشینی اسپانیا بین فرانسه و اتریش آغاز شد. دوک فرانچسکو، که مشتاق دور نگه داشتن نیروهای خارجی از قلمرو دوک‌نشین خود بود، سیاست بی‌طرفی را اتخاذ کرد؛ با این حال، شاهزاده اوژن ساووی بخش‌هایی از سرزمین‌های فارنیزی را اشغال کرد. هنگامی که فرانچسکو از این موضوع به کارفرمای شاهزاده اوژن، امپراتور اتریش، لئوپولد اول، شکایت کرد، امپراتور پاسخ داد که بعداً غرامت مناسبی به او پرداخت خواهد شد. در اواخر جنگ، اتریش، که اکنون توسط پسر لئوپولد، جوزف اول، اداره می‌شد، وعده غرامت خود را نادیده گرفت و به عنوان بخشی از توافق‌نامه با کلیسا، پارما را تیول خود اعلام کرد.

فرانچسکو با کمک جولیو آلبرونی، خواهرزاده و دخترخوانده آبله‌رو خود، الیزابتا، را در سال ۱۷۱۴ به ازدواج فیلیپ پنجم اسپانیا، مدعی فرانسوی تاج و تخت اسپانیا، درآورد. فرانچسکو می‌خواست پسر ارشد الیزابتا، دون کارلوس، پس از مرگ برادر و وارثش، آنتونیو، بر قلمرو فارنز مسلط شود؛ بنابراین، فرانچسکو سعی کرد آنتونیو را از ازدواج و تداوم نسل خود منصرف کند، نقشه‌ای که در تمام طول عمر فرانچسکو مؤثر بود. آنتونیو، اگرچه با انریچتا دِسته از مودنا ازدواج کرده بود، اما در سال ۱۷۳۱ بدون فرزند درگذشت و راه را برای به سلطنت رسیدن دون کارلوس هموار کرد. با این حال، دون کارلوس چهار سال بعد پارما را به مقصد پادشاهی ناپل ترک کرد و تمام گنجینه‌های فارنِس، از جمله راه پله مرمرین کاخ دوک، را با خود به همراه آورد.

## تجربیات اولیه در حکومت
فرانچسکو پسر رانچیو دوم فارنیز و ماریا دِسته بود. او در دسامبر ۱۶۹۴، در سن ۱۶ سالگی، جانشین پدرش به عنوان حاکم دوک‌نشین پارما و پیاچنزا شد. او خجالتی و لکنت زبان داشت، اما از هوش سرشاری برخوردار بود و از نظر سیاسی در سطح تمام اشراف خانواده بود.

در ماه مه ۱۶۹۵، سوگند شهرهای پارما و پیاچنزا را دریافت کرد و به نوبه خود، هیئتی را برای تجدید سوگند نزد پاپ به رم فرستاد، که او را به عنوان گونفالونیه کلیسای مقدس روم تأیید کرد.

با این حال، وضعیت مالی دوک‌نشین فاجعه‌بار بود. فرانچسکو برای تلاش برای اصلاح آن، تمام هزینه‌های غیرضروری دربار را کاهش داد و بسیاری از خدمتکاران، نوازندگان، دلقک‌ها و کوتوله‌ها را اخراج کرد. او همچنین نمایش‌ها، جشن‌های درباری و ضیافت‌ها را لغو کرد.

بندهای معاهده تورین ۱۶۹۶ و معاهده ویگِوانو، که دوک‌نشین را مجبور به نگهداری نیروهای آلمانی در دژهای خود می‌کرد، اوضاع را وخیم‌تر کرد.

اولین آزمون دیپلماتیک دوک، کنفرانس ریسویک ۱۶۹۷ بود که او مارکی پیر ماریا دالا روسا را با وظیفه دفاع مجدد از آرمان دوک‌نشین کاسترو به آن فرستاد. اما قدرت‌ها از پرداختن به این موضوع که آن را بیش از حد محلی می‌دانستند، خودداری کردند و فرستاده دوک تنها توانست به‌طور حاشیه‌ای در کنفرانس شرکت کند.

## ازدواج
دوروتیا سوفی نویبورگ، به تصویر کشیده شده توسط جیووانی ماریا دله پیانه در قرن ۱۸، موزه استاد، دوسلدورف

در ۷ سپتامبر ۱۶۹۶، برای اینکه جهیزیه را پس ندهد و به خاندان هابسبورگ وفادار بماند، با بیوه ادوارد دوم، دوروتیا سوفی نویبورگ، ازدواج کرد.

در ژانویه ۱۶۹۸، برای افزایش اعتبار خانواده، فرانسیس درخواست انتقال مقام استادی اعظم نشان مقدس نظامی کنستانتینی سنت جورج را کرد، که در اختیار دون جیووانی آندره‌آ آنجلو فلاویو کومنو، شاهزاده مقدونیه، کنت دریواستو و دوراتزو بود. این انتقال توسط پاپ اینوسنت دوازدهم با حکم رسولی «ایمان خالصانه» در ۲۴ اکتبر تأیید شد.

تحویل مقام استاد بزرگ جدید به‌طور رسمی در سال ۱۷۰۰ در کلیسای سانتا ماریا دلا استکاتا در پارما انجام شد، که از آن زمان به بعد به مقر این نشان تبدیل شد.

## جنگ جانشینی اسپانیا
پس از مرگ چارلز دوم اسپانیا در سال ۱۷۰۰، مسئله جانشینی او مطرح شد. این امر منجر به جنگ جانشینی اسپانیا شد. طبیعتاً این درگیری در ایتالیا، به‌طور خاص در سرزمین‌های دوک‌نشین نیز رخ داد. دوک‌نشین مجبور شد چندین نیروی نظامی را آماده کند و از کلیسا درخواست کمک‌های ملموس کرد. با این حال، پاپ نمی‌خواست خود را در معرض هیچ‌یک از طرفین متخاصم قرار دهد و با توجه به اینکه دوک‌نشین منطقه‌ای تحت نفوذ او بود، بی‌طرفی را توصیه کرد و درخواست کرد که پرچم‌هایش بر فراز شهرهای دوک‌نشین برافراشته شود.

در این شرایط، فرانسیس تصمیم گرفت از توصیه پاپ پیروی کند و توانست موقعیت مساوی بین دو طرف را حفظ کند و به دنبال غرامت برای اشغال‌های آلمان باشد که هرگز دریافت نشد، ضمن اینکه به فرمانده نیروهای فرانسوی-اسپانیایی، لویی جوزف بوربون-وندوم، که به ایتالیا رسیده بود، ادای احترام کرد. وقتی در سال ۱۷۰۶ به فرانسه بازگشت، جولیو آلبرونی، کشیش دوک‌نشین را که از سال ۱۷۰۲ فرستاده دوک فارنیز به ارتش فرانسه بود، با خود برد. در طول این سال‌ها، آلبرونی همیشه از سرزمین خود دفاع کرده بود و حتی در حالی که در خدمت فرانسه و اسپانیا بود، به این کار ادامه داد.

با وجود عقب‌نشینی فرانسه، نیروهای امپراتوری همچنان با هزینه دوک در سرزمین‌های دوک‌نشین مستقر بودند. در ۱۴ دسامبر ۱۷۰۶، او مجبور شد مبلغ سرسام‌آور ۱۴۰٬۰۰۰ فلورین برای نگهداری از نیروهای شاهزاده اوژن ساووی بپردازد. مقر مقدس دوک را از پرداخت این مبلغ منع کرد، اما در آن شرایط، او چاره‌ای نداشت.

در سال ۱۷۰۹، امپراتور، واگذاری شهرهای خود را به عنوان تیول‌های امپراتوری تحمیل کرد. فرانسیس هرگز این وضعیت را نپذیرفت، که در سال ۱۷۱۱ با مرگ امپراتور تغییر کرد. چارلز هابسبورگ جانشین او شد و تاج و تخت اسپانیا را به فیلیپ پنجم واگذار کرد.

## اتحاد با اسپانیا
پس از مرگ دوک وندوم، کاردینال آلبرونی به عنوان نماینده دوک پارما در مادرید منصوب شد و کنت را ایجاد کرد. در چارچوب سیاست اروپا، قدرت‌ها اکنون به دنبال کوچک کردن امپراتوری به نفع اسپانیا بودند و خانواده فارنیز نیز در این تلاش وارد شدند. آنها در صلح اوترخت در سال ۱۷۱۳ حضور داشتند و برای ادعای کاسترو و رونسیلیونه بازگشتند، اما فایده‌ای نداشت.

با این حال، ایتالیا در قربانگاه اتریش قربانی شد. پس از مرگ همسر فیلیپ پنجم، آلبرونی با کمک پرنسس دِ اورسین، یک اورسینی فرانسوی، پادشاه اسپانیا را متقاعد کرد که با الیزابت فارنیز، دخترخوانده و خواهرزاده دوک، ازدواج کند. الیزابت دختر دوروتیا سوفی و ادوارد دوم بود.

اکنون با حمایت اسپانیا، دوک سیاستی به شدت ضد اتریشی را آغاز کرد که منجر به لشکرکشی‌های ناموفق اسپانیا در ساردینیا و سیسیل شد که در نهایت به اخراج آلبرونی انجامید.

در سال ۱۷۱۷، دوک در جنگ ونیز علیه ترک‌ها شرکت کرد و یک هنگ کنستانتینی را به دالماتیا فرستاد. این هنگ تا پایان جنگ شجاعانه جنگید.

با این حال، بزرگ‌ترین نگرانی فرانچسکو، نداشتن وارث و بی‌میلی برادرش آنتونیو به ازدواج بود؛ بنابراین، پس از صلح لاهه و پیمان لندن در سال ۱۷۱۸، او چارلز، پسر الیزابت و فیلیپ پنجم را به عنوان وارث خود برگزید - جانشینی که هم پاپ و هم امپراتور با آن مخالف بودند.

## مرگ
برای تحکیم جبهه ضد اتریشی، دیپلماسی فارنیز تلاش کرد تا اختلاف بین فرانسه و اسپانیا را حل کند، اما پیش از آنکه بتواند کار خود را به پایان برساند، مرگ بر آن غلبه کرد. ۲۶ فوریه ۱۷۲۷ بود. دوک بر اثر یک بیماری ارثی خانوادگی درگذشته بود: چاقی.

دوک فرانچسکو فارنیز هیچ فرزندی نداشت. پس از مرگ او، دوک‌نشین به برادرش آنتونیو رسید.

## ارزیابی سلطنت او
سلطنت او روشنگرانه بود. او به هر قیمتی به دنبال صلح بود، هزینه‌های دربار را محدود کرد تا مردمش را زیر بار مالیات نکشاند، عرضه مواد غذایی را افزایش داد و بار مالیاتی را عادلانه‌تر توزیع کرد.

او یک سیستم هیدرولیک برای محافظت از شهر پیاچنزا در برابر فرسایش رودخانه پو ساخت.

او از گسترش دانشگاه پارما و کالج نوبل حمایت کرد و مطالعه حقوق عمومی، تاریخ، زبان‌ها و جغرافیا را تشویق کرد. او همچنین از هنرمندان، نویسندگان، موسیقیدانان و نمایشنامه‌نویسان حمایت کرد.

در سال ۱۷۱۲، او نوسازی قلعه کولورنو را آغاز کرد که در سال ۱۷۳۰ به پایان رسید.

## منابع

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* 

## پیوند به بیرون

رده:خانواده فارنیزی
رده:درگذشتگان ۱۷۲۷ (میلادی)
رده:زادگان ۱۶۷۸ (میلادی)