توفت کارتاژ

توفت کارتاژ منطقه‌ای مقدس و باستانی است که به خدایان فنیقی‌ تانیت و بعل هامون اختصاص دارد و در ناحیهٔ کارتاژی سالامبو در تونس، نزدیک بندرهای پونی قرار دارد. این توفت که «ترکیبی از زیارتگاه و گورستان» است، شامل تعداد زیادی آرامگاه کودکان می‌شود که بنا بر برخی تفسیرها، یا قربانی شده‌اند یا پس از مرگ زودهنگام در این‌جا دفن شده‌اند. این منطقه بخشی از محوطه باستان‌شناسی کارتاژ و یکی از میراث‌های جهانی یونسکو است.

مسئله سرنوشت این کودکان به‌شدت با دین فینیقی و کارتاژی مرتبط است، اما بیش از هر چیز به چگونگی برداشت از آیین‌های مذهبی – و فراتر از آن، تمدن فینیقی و پونی – توسط یهودیان (در مورد فینیقی‌ها) یا رومی‌ها (در دوران درگیری‌هایشان با کارتاژی‌ها) بستگی دارد. در واقع، واژه «توفت» در اصل برای اشاره به مکانی در نزدیکی اورشلیم به کار می‌رفت که مترادف با جهنم بود؛ این نام که از منابع کتاب مقدس گرفته شده، به تفسیری وحشتناک از آیین‌هایی که گفته می‌شود در آن‌جا برگزار می‌شدند، منجر شده است. آثار جدیدی با الهام از تاریخ این مکان شکل گرفته‌اند، مانند رمان سالامبو (۱۸۶۲)** اثر گوستاو فلوبر که نام خود را به محله‌ای داده که این زیارتگاه در آن کشف شد. همچنین، کمیک شبح کارتاژ از مجموعه ماجراهای آلیکس به قلم ژاک مارتن نیز از این مکان الهام گرفته است.

بزرگ‌ترین دشواری در تعیین علت این دفن‌ها در این است که تنها منابع مکتوبی که از آیین قربانی‌کردن کودکان گزارش می‌دهند، همگی منابعی بیگانه با شهر کارتاژ هستند (مانند کتاب مقدس). از سوی دیگر، منابع باستان‌شناسی – مانند سنگ‌نوشته‌ها و سنگ‌قبرها – نیز قابل تفسیرهای گوناگون‌اند. در نتیجه، بحث میان تاریخ‌نگاران مختلفی که به این موضوع پرداخته‌اند، مدت‌هاست که داغ و ادامه‌دار بوده و هنوز به نتیجه نهایی نرسیده است. بنابراین، نهایت احتیاط لازم است؛ چرا که تاریخ‌نگار باستان با منابع نوشتاری و باستان‌شناسی‌ای روبه‌رو است که اگر نگوییم متناقض‌اند، دست‌کم تفسیرپذیر و چندپهلو هستند.

## تاریخچه کشف و حفاری
وجود سنگ‌نوشته‌ها در این محوطه از مدت‌ها پیش شناخته شده بود و قدیمی‌ترین اشاره‌های ثبت‌شده به آن به سال ۱۸۱۷ بازمی‌گردد. این سنگ‌نوشته‌ها در سراسر محوطه باستانی کارتاژ پراکنده بودند، که علت آن به پراکندگی پس از ویرانی شهر در سال ۱۴۶ پیش از میلاد و نیز فعالیت‌های عمرانی بعدی در دوران ساخت شهر رومی بازمی‌گردد که باعث به‌هم‌ریختگی لایه‌های خاک شد. در گذر زمان، محوطه کارتاژ هدف بهره‌برداری‌های گسترده قرار گرفت، از جمله استخراج مصالح ساختمانی مانند سنگ مرمر، که این روند به تدریج موجب تخریب آثار اصلی شد. بین سال‌های ۱۸۲۵ تا ۱۸۲۷، ژان-امیل هومبر، سرباز و باستان‌شناس هلندی، سنگ‌قبرها و پایه‌های نیایشی را به موزه ملی آثار باستانی در لیدن فرستاد. موزه باستان‌شناسی کراکوف نیز تعدادی استل پونی بسیار زیبا از این محل در اختیار دارد.

در تاریخ کارتاژ، جایگاه ویژه‌ای باید به محموله موزه لوور و غرق‌شدن کشتی آیرونکلاد مژنتا اختصاص داد؛ ناو سرفرماندهی مدیترانه که در تاریخ ۳۱ اکتبر ۱۸۷۵ در بندر تولون، بر اثر آتش‌سوزی و انفجار بعدی، غرق شد. در این کشتی بیش از ۲۰۰۰ استل کارتاژی و دیگر اشیای باستانی قرار داشت، از جمله تندیس ویبیا سابینا، همسر امپراتور رومی هادریان (۱۱۷–۱۳۸ میلادی). این یافته‌های باستان‌شناسی در بندر حلق الوادی بارگیری شده بودند و حاصل کاوش‌هایی بودند که با مجوز صادق بیگ توسط پریکو دو سنت‌ماری، مترجم کنسولگری فرانسه، انجام شده بود. پس از غرق‌شدن کشتی، غواصان بخشی از استل‌ها و تندیس را بازیابی کردند، اما بسیاری از آثار باستانی در میان مجموعه‌های مختلف، از جمله کتابخانه ملی فرانسه، پراکنده شدند. خود لاشهٔ کشتی نیز برای جلوگیری از مسدود شدن مسیر بندر، منفجر شد. در عمق دوازده‌متری، بقایای کشتی به‌تدریج زیر لایه‌های گل و لای مدفون شدند. بین سال‌های ۱۹۹۵ تا ۱۹۹۸، سه عملیات باستان‌شناسی توسط ماکس گرو و گروه پژوهش باستان‌شناسی دریایی انجام شد تا سنگ‌نوشته‌ها و سر تندیس را بازیابی کنند. در آوریل تا مه ۱۹۹۵، سر تندیس سابینا پیدا شد؛ و در آوریل تا مه ۱۹۹۷ حدود ۶۰ قطعه از سنگ‌نوشته‌ها و بخش‌هایی از تندیس کشف شدند. سرانجام در سال ۱۹۹۸، تعداد ۷۷ قطعه یا سنگ‌نوشته‌ها از آب بیرون آورده شد.

ژان هرسزک اسپیرو (۱۸۴۷–۱۹۱۴)، کشیش و استاد سابق کالج صادقیه، یکی از پیشگامان این حوزه بود. او با ۱۹ استل به لوزان بازگشت و کتابی با عنوان کتیبه‌ها و استل‌های نیایشی کارتاژ (۱۸۹۵) نوشت. هیچ نشانه‌ای از کشف توفت نه در کاوش‌های پریکو دو سنت‌ماری و نه در کاوش‌های اسپیرو گزارش نشده است. در مورد اول، تنها به کشف استل‌هایی اشاره شده بود که در دیوارهای متعلق به دوره رومی دوباره استفاده شده بودند. همه این بقایا که در اصل از توفت منشأ گرفته بودند، در دوران باستان جابه‌جا شده بودند، و کسی به دنبال محل دقیقی نبود که بتوان تصور کرد همه در آن‌جا گرد آمده‌اند. مجموعه‌های باستان‌شناسی اسپیرو عمدتاً ماهیتی کتیبه‌ای (اپیگرافیک) داشتند. با این حال، یک کشف اتفاقی، درک ما را از بخشی کامل از جغرافیای شهری کارتاژ پونی تغییر داد.
## پانویس

رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در تونس
رده:بعل
رده:کارتاژ
رده:کودک‌کشی

## منابع
* .
* .
* 
* .
* 
* .
* 

### General works on Carthage

* .
* 
* 
* 
* .
* 
* 
* .
* .
* 
* 
* 
* 
* 
* .
* 
* 
* 
* .
* 

### Specific work on the Carthage tophet

* 
* .
* 
* 
* 
* 
*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

رده:کارتاژ
رده:کودک‌کشی
رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در تونس
رده:بعل