قدیتا

**قدیتا** (به عربی: ) روستایی عرب فلسطینی با جمعیت ۲۴۰ نفر بود که در حدود ۴٫۵ کیلومتری شمال‌غربی صفد قرار داشت. این روستا در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل تصرف و تخلیه شد و بخشی از ساکنان آن به روستای عکبره در جنوب صفد رانده شدند و در آنجا به‌عنوان آوارگان درون‌سرزمینی فلسطینی زندگی کردند؛ گروهی دیگر نیز به اردوگاه‌های پناهندگان در لبنان یا سوریه گریختند.

قدیتا بر فراز دامنهٔ تپه‌ای در جلیل علیا و در ارتفاع ۷۷۵ متری از سطح دریا بنا شده بود. کوه صفد (۸۱۶ متر) در ۲ کیلومتری جنوب‌شرقی آن جای داشت. اقتصاد روستا بر دامداری و کشاورزی ـ به‌ویژه غلات، انجیر، انار، انگور و زیتون ـ استوار بود. امروزه از روستا جز چند گور در گورستان و آوارهای سنگی خانه‌های ویران‌شده چیزی برجای نمانده‌است.

## پیشینه نام
به احتمال نام «قدیتا» تحریف عربی واژهٔ آرامی «قدیش» است.

## دوره عثمانی
قدیتا از سال ۱۵۱۷ میلادی زیر فرمان امپراتوری عثمانی قرار داشت. بر پایهٔ دفاتر مالیاتی عثمانی در حدود ۱۵۹۶، این روستا به ناحیهٔ جیره از سنجق صفد تعلق داشت و ۲۷ خانوار با جمعیت تخمینی ۱۴۹ نفر داشت که همگی مسلمان بودند. ساکنان مالیاتی ثابت به نرخ ۲۵ درصد بر گندم، جو، تاکستان‌ها، کندوهای عسل و بزها می‌پرداختند که مجموع آن ۴٬۰۳۰ آقچه بود.

روستا با نام «کدیس» () در نقشه‌ای که پیر ژاکوتن در جریان لشکرکشی ناپلئون به مصر و شام در سال ۱۷۹۹ ترسیم کرد نمایان است.

بنا بر گزارش‌ها، روستا در زلزله صفد ۱۸۳۷ به‌کلی ویران شد. ادوارد رابینسون در سال ۱۸۳۸ نوشت: «کدیتا تاکستان‌ها و درختان انجیر فراوانی در پیرامون خود دارد و از زلزله آسیب سنگینی دیده‌است.» او همچنین آن را روستایی در ناحیهٔ صفد ثبت کرد.

در سال ۱۸۷۵، ویکتور گرن تنها ده خانه یافت که ده خانوادهٔ مسلمان در آن‌ها ساکن بودند. او دربارهٔ آب‌انبارهای تراشیده‌شده در صخره نوشت که نشان‌دهندهٔ وجود یک سکونتگاه باستانی در آن مکان است.

در سال ۱۸۸۱، گزارش بررسی فلسطین غربی از سوی صندوق اکتشاف فلسطین روستای «کدیثا» را چنین توصیف کرد: «روستایی از گِل و سنگ با نزدیک به ۲۰۰ مسلمان بر دامنهٔ تپه‌ای با باغ‌های انجیر، دارای یک حوضچه و چشمه.»

فهرست جمعیتی حدود سال ۱۸۸۷ جمعیت روستا را نزدیک به ۳۱۵ نفر نشان می‌دهد که همگی مسلمان بودند.

## دوره قیمومت بریتانیا
در دورهٔ قیمومت بریتانیا بر فلسطین، قدیتا به سمت شمال و جنوب گسترش یافت؛ خانه‌ها به‌هم چسبیده و از سنگ ساخته شده بودند. در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین، جمعیت قدیتا ۱۱۰ نفر بود که همگی مسلمان بودند. این رقم در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین به ۱۷۰ نفر در ۳۲ خانه رسید که باز هم همگی مسلمان بودند.

اقتصاد روستا بر دامداری و کشت محصولات زراعی به‌ویژه غلات، انجیر، انار و انگور و نیز زیتون استوار بود. تا سال ۱۹۴۳ کشت زیتون ۷۷ دونوم از زمین‌ها را پوشش می‌داد. بر پایهٔ آمار سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا ۲۴۰ مسلمان بود و کل مساحت زمین ۲٬۴۴۱ دونوم بود که از این میان ۱۵۰ دونوم باغ و زمین آبی، ۱٬۴۵۲ دونوم زمین زراعی و ۳۱ دونوم زمین ساخته‌شده (شهری) بود.

## جنگ ۱۹۴۸ و پس از آن
مانند بسیاری از روستاهای فلسطینی در شرق جلیل، قدیتا یک روز پس از سقوط صفد به دست نیروهای اسرائیلی در جریان عملیات یفتاح در ۱۰ مه ۱۹۴۸ تخلیه شد. بنا بر گزارش‌های اطلاعات نظامی اسرائیل، چندین روستا در جلیل از جمله قدیتا بلافاصله پس از سقوط صفد از سکنه خالی شدند.

بخشی از ساکنان به روستای عکبره در جنوب صفد رانده شدند و به گفتهٔ ولید خالدی، در آنجا سال‌ها در شرایط بسیار دشواری زندگی کردند. هیچ شهرک یهودی‌نشینی بر زمین‌های خود روستا ساخته نشد، هرچند شهرک‌های کفر حوشن (بر زمین‌های روستای صفصاف در شمال‌غربی) و دالتون (بر زمین‌های روستای دلاته در شمال‌شرقی) در فاصلهٔ نزدیکی از موقعیت روستا قرار دارند.

خالدی بازمانده‌های روستا را چنین توصیف می‌کند: «گورهایی از گورستان و آوارهای سنگی خانه‌های ویران‌شده.» خار و گیاهان وحشی و نیز چند درخت انجیر و زیتون رهاشده محل روستا را پوشانده‌اند.

## جغرافیا
قدیتا بر فراز یکی از بلندی‌های جلیل علیا در ارتفاع ۷۷۵ متری از سطح دریا ساخته شده بود. کوه صفد (کوه کنعان) با ارتفاع ۸۱۶ متر در ۲ کیلومتری جنوب‌شرقی آن جای داشت. وادی العین در یک‌چهارم کیلومتری غرب و وادی طیطبا در نیم‌کیلومتری شرق روستا جریان داشتند. هر دو از سرشاخه‌های وادی الطواحین بودند که خود به وادی العمود و سرانجام به دریاچهٔ طبریه می‌ریخت. چاه آبی نیز در ۲۵۰ متری شمال‌غربی روستا وجود داشت.

## جستارهای وابسته
* کدیتا

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* قدیتا در Palestine Remembered
* قدیتا در ذاکرات

رده:بخش صفد
رده:روستاهای عربی خالی از سکنه پیش از جنگ ۱۹۴۸ عرب‌ها و اسرائیل
رده:مختصات در ویکی‌داده
رده:یادکردهای دارای منبع به زبان فرانسوی