باروت سایا

[بندانگشتی|''«لا بولاکنا»''، نقاشی‌ای از [خوان لونا در سال ۱۸۹۵ که زنی از طبقه مرفه بولاکان را با *لباسی از مستیزا* نشان می‌دهد. این نقاشی گاهی به دلیل لباس زن، «*ماریا کلارا*» نیز نامیده می‌شود.]]
***باروت سایا*** یا ***بارو آت سایا*** (به معنای واقعی کلمه "بلوز و دامن") یک لباس سنتی است که زنان در فیلیپین می‌پوشند. این لباس ملی فیلیپین است و عناصری از سبک‌های لباس بومی فیلیپینی پیش از استعمار و اسپانیایی استعماری را با هم ترکیب می‌کند. این لباس به‌طور سنتی از چهار بخش تشکیل شده است: یک بلوز (*بارو* یا *کامیسا*)، یک دامن بلند (*سایا* یا *فالدا*)، یک دستمال سر که روی شانه‌ها پوشیده می‌شود (*پانوئلو*، *فیچو* یا *آلامپای*) و یک پارچه مستطیلی کوتاه که روی دامن پوشیده می‌شود (*تاپیس* یا *پاتادیونگ*).

*باروت سایا* انواع مختلفی دارد که تحت عنوان کلی **فیلیپینیانا** شناخته می‌شوند، از جمله لباس اشرافی ***تراجه د مستیزا*** (که **ماریا کلارا** نیز نامیده می‌شود)؛ ***کیمونای*** ویسایایی با بلوز گلدوزی شده آستین کوتاه یا پانچو مانند که با دامن *پاتادیونگ* ست می‌شود؛ و همچنین لباس یکپارچه‌ای که به عنوان ***ترنو*** شناخته می‌شود و نسخه غیررسمی و لباس کوکتل آن، ***بالینتاواک***. معادل مردانه *باروت سایا*، *بارونگ تاگالوگ* است.

## ریشه‌شناسی
*باروت سایا (Baro't saya)* ترکیبی از «بارو در سایا» است که به معنای «بلوز و دامن» است و از دو کلمه تاگالوگی *baro* (پیراهن یا لباس) و *saya* (دامن اسپانیایی) گرفته شده است.

## توضیحات
*باروت سایا (Baro't Saya*) یک لباس سنتی است که از چهار بخش تشکیل شده است: بلوز (*بارو* یا *کامیسا*)، دامن بلند (*سایا* یا *فالدا*)، دستمال سر که روی شانه‌ها پوشیده می‌شود (*پانوئلو*، *فیچو* یا *آلامپای*) و یک پارچه مستطیلی کوتاه که روی دامن پوشیده می‌شود (*تاپیس* یا *پاتادیونگ*).

## تاریخچه
### دوران پیش از استعمار
[راست|بندانگشتی|''ماگینو'' (اشراف) [مردم تاگالوگ|تاگالوگ که *بارو* پوشیده در کتاب بخر کدکس (حدود ۱۵۹۰)]]
باروت سایا از دو تکه لباس که زنان و مردان در دوره پیش از استعمار فیلیپین می‌پوشیدند، تکامل یافته است: *بارو* (همچنین *بارو* یا *بایو* در سایر زبان‌های فیلیپینی)، یک پیراهن یا ژاکت ساده بدون یقه با آستین‌های بلند تنگ؛ و *تاپیس* (که در ویسایاس و مجمع‌الجزایر سولو *پاتادیونگ* و در میندانائو *مالونگ* نیز نامیده می‌شود)، یک پارچه کوتاه مستطیلی یا لوله‌ای شکل که در کمر یا تا ارتفاع سینه پیچیده شده و با کمربند، پارچه بافته شده یا گره زده شده روی یک شانه محکم می‌شود. زنان همچنین معمولاً دستبندهایی روی *بارو* می‌پوشیدند. این نوع لباس‌ها هنوز در گروه‌های غیرمسیحی در فیلیپین باقی مانده است.

### دوران استعمار اسپانیا
بندانگشتی|''دورگه‌های مانیل'' اثر خوان راونت که ''لباس‌های'' چهارخانه ''و'' باریک زنان بومی فیلیپین در قرن هجدهم را نشان می‌دهد. همچنین به لباس‌های سبک اروپایی مردان توجه کنید. (حدود ۱۷۹۲–۱۷۹۴)
راست|بندانگشتی|''فیلیپینا''، نقاشی قرن نوزدهمی از زنی از طبقه کارگر با ''لباس باروت سایا'' اثر فابیان د لا روسا
روحانیون اسپانیایی در طول دوره استعمار، شیوه پوشش پیش از استعمار را برای زنان بی‌حیا می‌دانستند و دامن بلند (که با نام اسپانیایی *سایا* یا *فالدا* شناخته می‌شود) را برای پوشیدن زیر *تاپی* معرفی کردند. در ویسایا، *پاتادیونگ* برای مدت طولانی‌تری تحمل شد، اگرچه در نهایت در قرن نوزدهم با *سایا* جایگزین شد.

در اواخر قرن هجدهم، لباس سنتی روزمره زنان در فیلیپین شامل دو تکه لباس اساسی بود که به عنوان *پارس* ("جفت") شناخته می‌شدند. این شامل یک *سایا* که تا مچ پا می‌رسید (معمولاً چهارخانه) و یک *بارو* یا *کامیسا* بدون یقه (معمولاً ساده یا راه راه) بود. نام *پارس* بیشتر با دامن مرتبط بود، که برخلاف *سایای* بعدی، باریک و غلاف مانند بود و شبیه *تاپی‌های* پیش از استعمار بود. آنها در کمر توسط رشته‌هایی بسته می‌شدند و چین‌های پهن و صافی در امتداد خط کمر داشتند که توسط سنجاق به هم متصل می‌شدند. *بارو* کم و بیش مشابه *بارو* پیش از استعمار بود و آستین‌های بلند و باریکی داشت. مانند لباس‌های بعدی، این دو تکه لباس معمولاً با یک *تاپی* (که اکنون به عنوان دامن پوشیده می‌شد) و یک دستمال دور شانه‌ها که به عنوان *پانوئلو*، *فیچو* یا *آلامپای* (از همان جنس مات دامن‌ها ساخته می‌شد) شناخته می‌شد، تکمیل می‌شد.

پارچه‌های مورد استفاده برای *سایاهای* اولیه معمولاً پارچه‌های بومی بودند (به‌ویژه پارچه‌های ساخته شده توسط ویسایایی‌های کوهستانی در پانای). بعدها در قرن نوزدهم، آنها شروع به استفاده از پارچه‌های وارداتی مشابه، به‌ویژه کامبایا وارداتی از هند، کردند.

با این حال، پهنای کم پارس *سایا (* *Pares* Saya) در قرن هجدهم، آنها را برای زندگی روزمره غیرعملی می‌کرد. در دهه‌های ۱۸۲۰ تا ۱۸۴۰، *سایا* با دامنی موج‌دار به سبک غربی که به *سایا آ لا ماسکوتا (saya a la mascota)* معروف بود، جایگزین شد. برای زنان طبقات بالا (*principlia*)، این دامن‌ها معمولاً تا مچ پا بودند؛ در حالی که برای زنان طبقات پایین، معمولاً تا اواسط ساق پا می‌رسیدند تا حرکت آزادتری را در حین کار تسهیل کنند. مدل‌های تا زانو نیز برای دختران جوان مجاز بود.

طراحی و عناصر لباس نیز بعداً بین طبقه‌های پایین‌تر و طبقه‌های اشرافیک پرینسپالیا از اواسط قرن نوزدهم به بعد به شدت متفاوت بود. به عنوان مثال، *تابلوها* که منحصر به فرد لباس زنان فیلیپین بودند، بین دهه‌های ۱۸۴۰ تا ۱۸۶۰ بسیار کوتاه‌تر شدند. به *دلتال* این، آنها به هندستانی‌های بومی محدود تر شدند، در حالی که زنان اسپانیایی و برخی از میستیزها به دلیل شباهت آن به دلانتال (اپرون) پوشیده شده توسط خدمتکاران از پوشیدن آن اجتناب کردند. این دوتایی در رمان نولی می تانگِر از سال ۱۸۸۷ جوزِ ریزل نشان داده شد که در آن بازیگر اصلی ماریا کلارا یک *تابلوها* و بارو نمی‌پوشد، در حالی که یک بومی با یک *شبه جزیره* ازدواج کرده لباس‌های سبک اروپایی را بدون *تابلوها* می‌پوشد.

## نگارخانه

پرونده:Blouse_MET_37.109.1.jpg|جایگزین=19th-century camisa from the Metropolitan Museum of Art| *کامیسای* قرن نوزدهم از موزه هنر متروپولیتن
پرونده:Famous_Lumban_Laguna_Maria_Clara_gownD.jpg
پرونده:Rep._Maria_Clara_Lobregat_(8th_Congress).jpg
پرونده:Una_Mestiza_by_Juan_Luna.jpg|جایگزین=Una Mestiza by Juan Luna depicting a woman in a baro't saya (c.1887)| *اونا مستیزا* اثر خوان لونا، زنی را در *لباس باروت سایا* به تصویر می‌کشد (حدود ۱۸۸۷)
پرونده:La_Yndia_del_Campo_Tendedora_by_Justiniano_Asuncion.jpg|جایگزین="La India del Campo Vendedora" by Justiniano Asuncion (c.1855)| *"لا ایندیا دل کامپو وندِدورا"* اثر جاستینیانو آسونسیون (حدود ۱۸۵۵)
پرونده:Filipina_woman_1859.jpg
پرونده:La_lavandera,_de_Miguel_Zaragoza_(Museo_del_Prado).jpg|جایگزین=La Lavandera by Miguel Zaragoza in the Museo del Prado (c.1875)| لا لاواندرا اثر میگل ساراگوزا در موزه دل پرادو (حدود ۱۸۷۵)
پرونده:Chinese_mestizo_costume.jpg|جایگزین=Baro't saya worn by a mestizo de sangley couple by Jean Mallat de Bassilan (c.1846)| باروت سایا که توسط یک زن و شوهر مستیزو سنگلی توسط ژان ماله دو باسیلان (حدود ۱۸۴۶) پوشیده شده است.
پرونده:Severina_Ocampo_de_Arroyo_painting_by_Filipino_painter_Simon_Flores_y_de_la_Rosa.png
پرونده:2015_Richmond_Filipino_Festival_(20229861080)_-_cropped.jpg|جایگزین=A dancer wearing a modern traje de mestiza at the 2015 Richmond Filipino Festival| رقصنده‌ای با لباس مدرن «سفر مستیزا*»* در جشنواره فیلیپینی ریچموند ۲۰۱۵
پرونده:NAVFAC_Pacific_Realty_Specialist_Embraces_Filipino_Culture_During_Asian_American_and_Pacific_Islander_Heritage_Month_(14215864736).jpg|جایگزین=Woman wearing a baro't saya during the 2007 Asian Pacific American Heritage Month in Hawaii| زنی که در ماه میراث آسیایی-اقیانوسیه آمریکایی ۲۰۰۷ در هاوایی، *باروت سایا* پوشیده است
پرونده:María_Clara_Ruiz_(wife_of_José_Padilla).jpg
پرونده:Baro't_saya_dress.jpg|جایگزین=Filipina woman wearing baro't saya while working.| زن فیلیپینی با پوشیدن *باروت سایا* هنگام کار.
پرونده:Tinikling_folk_dance.jpg|جایگزین=Visayan girl wearing baro't saya while performing Tinikling.| دختر ویسایانی با پوشیدن باروت سایا هنگام اجرای تینکلینگ .
پرونده:Filipiniana_Dress.jpg
پرونده:Catriona_Gray_-_NCCA_Ternong_Terno.jpg
پرونده:WLF_frobas_(2).jpg
پرونده:Catriona_Gray_-_NCCA_Ternong_Terno_05.jpg
پرونده:Maria_Clara_Gown.jpg
پرونده:A_Governor's_daughters_Philippines_late_1800's.jpg
پرونده:US_Navy_100525-N-1906L-006_Hospital_Corpsman_2nd_Class_Jade_Zimmerman,_right,_leads_a_troupe_of_tinikling_dancers_from_U.S._Naval_Hospital_Guam_during_an_Asian_and_Pacific_American_Heritage_Month_celebration.jpg|جایگزین=Visayan Kimona| ویسایان کیمونا
پرونده:Filipina_girl_wearing_traditional_Corpiño_late_1800's_to_early_1900's.jpg|جایگزین=Traditional Corpiño which is the undergarment covering the torso, especially the chest, and is part of the whole Baro't Saya attire| کورپینوی سنتی که لباس زیر است و تنه، به ویژه سینه را می‌پوشاند و بخشی از لباس باروت سایا است.
پرونده:Filipina_Embroiders,_Late_19th_or_early_20th.jpg|جایگزین=Filipina Embroiders| گلدوزی‌های فیلیپینی


## منابع

## پیوند به بیرون
* 
رده:تاریخ پوشاک آسیایی
رده:زنان در فیلیپین
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:لباس‌های زنانه
رده:نمادهای ملی فیلیپین