خروبه (روستایی در قیمومت بریتانیا بر فلسطین)

**خروبه** () روستایی عرب فلسطینی در بخش رمله از سرزمین قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود که در نزدیکی مودیعین و ۸ کیلومتری شرق رمله جای داشت. نام این روستا از واژه عربی به معنای «درخت خرنوب» گرفته شده‌است.

خروبه در ۱۲ ژوئیه ۱۹۴۸ در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل از سکنه تخلیه شد. بر پایه سرشماری سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا ۱۷۰ نفر و همگی مسلمان بودند. مساحت کل زمین‌های آن ۳٬۳۷۴ دونوم بود. امروزه محل روستا زیر آوار خانه‌های ویران‌شده پوشیده از گیاهان خودرو است.

## پیشینه
### دوران باستان
برخی پژوهشگران احتمال داده‌اند که خروبه همان «کفار حریبا» یا «کفار حروبا» باشد که در تلمود اورشلیم از آن یاد شده و خاستگاه دو برادری بوده که در جریان شورش بارکوخبا با رومیان جنگیدند.

### دوره عثمانی
در سال ۱۵۵۲ میلادی، خروبه یک مزرعه () بود. بخشی از درآمدهای مالیاتی آن وقف «عمارت خاصگی سلطان» در اورشلیم شد که خرم سلطان، همسر محبوب سلیمان یکم، بنیاد نهاده بود. از نظر اداری، خروبه به ناحیه رمله در لوای غزه تعلق داشت.

در دفترهای مالیاتی عثمانی مربوط به سال ۱۵۹۶ میلادی، خروبه با نام «هَرنوبه» در ناحیه رمله از سنجق غزه ثبت شده‌است. این مکان به صورت خالی () نشان داده شده ولی ۲۵ درصد مالیات بر محصولات کشاورزی از آن دریافت می‌شد. این محصولات گندم، جو، محصولات تابستانی، تاکستان، درختان میوه، کنجد، بز و کندوی عسل را دربرمی‌گرفت و درآمد کل آن ۴٬۰۰۰ آقچه بود.

در سال ۱۸۳۸ میلادی، ادوارد رابینسون از آن به عنوان روستایی مسلمان‌نشین با نام «خُرّوبه» در ناحیه «ابن حمار» در بخش رمله یاد کرد.

در سال ۱۸۶۳ میلادی، ویکتور گرن خروبه را دهکده‌ای کوچک متشکل از چند کلبه توصیف کرد. او بقایای یک دژ سده‌های میانی را در آنجا مشاهده کرد و احتمال داد که ممکن است «قلعه آرنالدی» صلیبی باشد. در دهه بعد، پیمایش «صندوق اکتشاف فلسطین» تنها ویرانه‌هایی را در آنجا یافت.

در آغاز سده بیستم، ساکنانی از بیت اکسا به این مکان کوچ کردند و آن را به عنوان روستای وابسته به روستای مادر خود دوباره آباد ساختند.

### دوره قیمومت بریتانیا
در دوره قیمومت بریتانیا بر فلسطین، خروبه یکی از مراکز کلیدی تولید آهک برای مراکز شهری در حال توسعه در جلگه ساحلی فلسطین بود.

روستا بر روی زمینی هموار در جلگه ساحلی قرار داشت و در کمتر از ۴ کیلومتری شمال شرق جاده عمومی اورشلیم–رمله واقع بود. خانه‌های آن در کنار هم و با کوچه‌های باریک میان آن‌ها ساخته شده بود.

بر پایه سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین، خروبه ۲۱ خانه مسکونی و ۱۱۹ نفر جمعیت داشت که همگی مسلمان بودند.

در آمار سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا ۱۷۰ مسلمان بود. مساحت کل زمین‌ها ۳٬۳۷۴ دونوم بود که از این میان ۱٬۶۲۰ دونوم برای کشت غلات و ۲۵ دونوم برای باغ‌های آبی یا میوه به کار می‌رفت و ۳ دونوم نیز به عنوان مناطق ساخته‌شده عمومی طبقه‌بندی شده بود.


File:Innaba 1942.jpg|خروبه ۱۹۴۲ با مقیاس ۱:۲۰٬۰۰۰
File:Kharruba 1942.jpg|خروبه ۱۹۴۵ با مقیاس ۱:۲۵۰٬۰۰۰


### جنگ ۱۹۴۸ و پس از آن
خروبه در ۱۲ ژوئیه ۱۹۴۸ در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل به دست تیپ ۱۱ یفتاح از سکنه تخلیه شد. این تیپ گزارش داد که خانه‌ها را منفجر و «روستا را پاکسازی» کرده‌است.

بر پایه گزارش تیپ یفتاح به تاریخ ۱۰ ژوئیه ۱۹۴۸، روز بعد از اشغال به واحدها دستور داده شد که «در هر موضع تصرف‌شده سنگربندی کنند و هر خانه‌ای را که برای اسکان سربازان نیاز نیست ویران سازند». مورخ اسرائیلی بنی موریس این عملیات را بخشی از «عملیات دانی» می‌داند که با نیرویی در حدود چهار تیپ برای محاصره شهرهای لُد و رمله و روستاهای پیرامون آن‌ها اجرا شد.

در سال ۱۹۹۲ وضعیت محل روستا چنین توصیف شد: «محل زیر آوارهای سنگی خانه‌های ویران‌شده پوشیده از پوشش گیاهی است. بسیاری از گیاهانی که در محل می‌رویند همان‌هایی هستند که فلسطینیان به‌طور سنتی نزدیک خانه‌های خود می‌کاشتند: کاکتوس، بوته‌های کرچک، درختان سرو، درختان سِدر و درختان زیتون. زمین‌های پیرامون را اسرائیلی‌ها به عنوان چراگاه به کار می‌برند.»

## باستان‌شناسی
مکانی به نام «حروبه» در طومار مسی یاد شده‌است. طومار مسی تنها طوماری از طومارهای دریای مرده است که بر روی مس حکاکی شده نه بر روی پوست. پژوهشگران امروزی بر این باورند که آن مکان همین خروبه نیست.

در سال ۲۰۱۲، پنج مظنون به غارت آثار باستانی در خروبه دستگیر شدند. آنان به یک میقوه (حوض آیینی) متعلق به دوره معبد دوم و خندق‌هایی که در جریان شورش بارکوخبا به عنوان مخفیگاه به کار می‌رفتند آسیب رسانده بودند.

## کتاب‌شناسی

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* خروبه در Palestine Remembered
* خروبه در ذاکرات
* نقشه ۱۷ پیمایش فلسطین غربی: IAA, [//commons.wikimedia.org/wiki/File:Survey_of_Western_Palestine_1880.17.jpg ویکی‌مدیا کامنز]

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در اسرائیل
رده:مختصات در ویکی‌داده