کالبدشکافی انقلاب

**کالبدشکافی انقلاب**  کتابی است که در سال ۱۹۳۸ توسط کرین برینتون نوشته شده و «یکنواختی‌های» چهار انقلاب سیاسی بزرگ را شرح می‌دهد: انقلاب‌های انگلیس، آمریکا، فرانسه و روسیه. برینتون خاطرنشان می‌کند که چگونه انقلاب‌ها چرخه حیات خود را از نظم کهن به یک رژیم میانه‌رو، سپس به یک رژیم رادیکال و در نهایت به واکنش ترمیدوری دنبال کردند. این کتاب "کلاسیک، «مشهور» و «نقطه عطفی در مطالعه انقلاب» نامیده شده است. و به اندازه کافی تأثیرگذار بوده است که مشاور امنیت ملی زبیگنیو برژینسکی در طول انقلاب ایران به رئیس جمهور ایالات متحده جیمی کارتر توصیه‌هایی داده است. در متن معروف «علوم سیاسی: مقدمه» نوشته مایکل جی. راسکین و همکاران به آن اشاره شده است.

یک نسخهٔ اصلاح‌شده در سال ۱۹۵۲ و یک نسخهٔ اصلاح‌شده و گسترش‌یافته در سال ۱۹۶۵ منتشر شد و همچنان در حال چاپ است. برینتون فرایند انقلابی را به صورت حرکت از «فروپاشی مالی، [به] سازماندهی ناراضیان برای جبران این فروپاشی… مطالبات انقلابی از سوی این ناراضیان سازمان‌یافته، مطالباتی که اگر برآورده شوند به معنای کناره‌گیری عملی حاکمان، تلاش دولت برای استفاده از زور، شکست آن و دستیابی انقلابیون به قدرت خواهد بود» خلاصه می‌کند. این انقلابیون تاکنون به عنوان یک گروه سازمان‌یافته و تقریباً متحد عمل کرده‌اند  ولی با دستیابی به قدرت، مشخص است که آنها متحد نیستند. گروهی که در این مراحل اولیه تسلط دارند را میانه‌روها می‌نامیم… قدرت با روش‌های خشونت‌آمیز… از راست به چپ منتقل می‌شود» (صفحه ۲۵۳).

## مضامین
به گفته برینتون، در حالی که «نباید انتظار داشته باشیم انقلاب‌هایمان یکسان باشند» (صفحه ۲۲۶)، ولی سه انقلاب از این چهار انقلاب (انگلیسی، فرانسوی و روسی) «با امید و اعتدال» آغاز شدند، به «بحرانی در حکومت وحشت» رسیدند و «به چیزی شبیه دیکتاتوری - کرامول، بناپارت، استالین» پایان یافتند. استثنا، انقلاب آمریکا است که «کاملاً از این الگو پیروی نمی‌کند» (صفحه ۲۴).

### سقوط رژیم سابق
انقلاب‌ها با مسائلی در رژیم پیش از انقلاب آغاز می‌شوند. این مشکلات شامل مسایل کارکردی می‌شود - "کسری بودجه دولت، شکایات بیش از حد معمول در مورد مالیات، طرفداری آشکار دولت از یک مجموعه از منافع اقتصادی نسبت به مجموعه دیگر، گرفتاری‌ها و سردرگمی‌های اداری". همچنین مسایل اجتماعی وجود دارد، مانند این احساس که برخی باورمندند مشاغل "برای استعدادها باز نیست" و قدرت اقتصادی از قدرت سیاسی و تمایز اجتماعی جدا شده است. "از دست دادن اعتماد به نفس در میان بسیاری از اعضای طبقه حاکم" وجود دارد، "بسیاری از اعضای آن طبقه به این باور روی می‌آورند که امتیازات آنها ناعادلانه یا برای جامعه مضر است" (صفحه ۶۵). "روشنفکران" وفاداری خود را از دولت تغییر می‌دهند (صفحه ۲۵۱). به طور خلاصه، "طبقه حاکم از نظر سیاسی بی‌کفایت می‌شود" (صفحه ۲۵۲).

مشکلات مالی نقش مهمی ایفا می‌کنند، زیرا «سه مورد از چهار انقلاب ما در میان مردمی آغاز شد که به مالیات‌های خاص اعتراض داشتند و برای اعتراض به آنها سازماندهی شدند... حتی در روسیه در سال ۱۹۱۷، مشکلات مالی واقعی و مهم بودند» (صفحه ۷۸).

دشمنان و حامیان انقلاب‌ها اختلاف نظر دارند که آیا توطئه‌ها و دستکاری‌های انقلابیون سبب سقوط رژیم سابق شد یا فساد و استبداد خود رژیم سابق. برینتون استدلال می‌کند هر دو حق دارند، زیرا هم شرایط مناسب و هم تحریک فعال برای موفقیت انقلاب ضروری است (صفحه ۸۵-۶).

در برهه‌ای از مراحل اولیه انقلاب‌ها «نقطه‌ای وجود دارد که اقتدار تثبیت‌شده توسط کنش‌های غیرقانونی انقلابیون به چالش کشیده می‌شود» و واکنش نیروهای امنیتی به طرز چشمگیری ناموفق است. در فرانسه در سال ۱۷۸۹ «پادشاه واقعاً تلاشی نکرد» تا شورش‌ها را به طور مؤثر سرکوب کند. در انگلستان، پادشاه «سربازان خوب کافی نداشت». در روسیه «در لحظه حساس، سربازان از راهپیمایی علیه مردم خودداری کردند» و در عوض به آنها پیوستند (صفحه ۸۸).

### پیشینه انقلابیون
انقلاب‌ها «از امید زاده می‌شوند» نه از بدبختی (صفحه ۲۵۰).

برخلاف این باور که انقلابیون به طور نامتناسبی فقیر یا تهیدست هستند، «انقلابیون کم و بیش بخشی از بشریت عادی هستند». در حالی که انقلابیون «به گونه‌ای رفتار می‌کنند که نباید از چنین افرادی انتظار داشت»، این را می‌توان با «محیط انقلابی» و نه با پیشینه آنها توضیح داد (صفحه ۱۲۰). «نجس‌ها» بسیار به ندرت شورش می‌کنند، و انقلاب‌های موفق برده‌داری، مانند هائیتی، تعدادشان کم است (صفحه ۲۵۰). انقلابیون «نامساعد نیستند» اما «احساس محدودیت، محدودیت، ... می‌کنند تا اینکه سرکوب شدید را تحمل کنند» (صفحه ۲۵۰).

### رژیم‌های انقلابی
در هر انقلاب، یک دوره کوتاه «ماه عسل» پس از سقوط رژیم سابق آغاز می‌شود و تا زمانی ادامه می‌یابد که «عناصر متناقض» در میان انقلابیون پیروز خود را نشان دهند (صفحه ۹۱). سپس قدرت تمایل دارد «از راست به مرکز و سپس به چپ برود» (صفحه ۱۲۳). برینتون در این فرآیند، به نقل از پیر ویکتورنین ورگنیود (صفحه ۱۲۱) می‌گوید: «انقلاب، مانند ساترن، فرزندان خود را می‌بلعد».

#### میانه‌روها و قدرت دوگانه
انقلاب‌های مورد مطالعه ابتدا یک دولت میانه‌رو «قانونی» ایجاد می‌کنند. این دولت در فرآیندی که به عنوان «قدرت دوگانه» یا همانطور که برینتون ترجیح می‌دهد آن را «حاکمیت دوگانه» بنامد، با یک دولت «غیرقانونی» رادیکال‌تر رقابت می‌کند. در انگلستان «میانه‌روهای پرسبیتری در پارلمان» رقبای «دولت غیرقانونی مستقل‌های افراطی در ارتش مدل جدید» بودند (صفحه ۱۳۵). در فرانسه، مجلس ملی توسط «میانه‌روهای ژیروندن کنترل می‌شد، در حالی که «افراط‌گرایان» مونتانارد «شبکه ژاکوبن‌ها»، «کمون پاریس» (صفحه ۱۳۶) و انجمن‌های دوستان قانون اساسی (صفحه ۱۶۲) را کنترل می‌کردند. در روسیه، دولت موقت میانه‌رو دوما با بلشویک‌های رادیکال که دولت غیرقانونی آنها «شبکه‌ای از شوراها» بود (صفحه ۱۳۶) درگیر شد.

«رادیکال‌ها» به این دلیل پیروز می‌شوند که:
* آنها «سازماندهی بهتری دارند، کارکنان بهتری دارند و از آنها بهتر اطاعت می‌شود» (صفحه ۱۳۴)،
* آنها «مسئولیت‌های نسبتاً کمی دارند، در حالی که دولت قانونی» باید بخشی از عدم محبوبیت دولت رژیم سابق را با «دستگاه فرسوده و نهادهای رژیم سابق» به دوش بکشد (صفحه ۱۳۴).
* میانه‌روها به دلیل تردیدشان در تغییر جهت و مبارزه با انقلابیون رادیکال، «که اخیراً با آنها متحد شده‌اند»، به نفع محافظه‌کاران، «که اخیراً علیه آنها قیام کرده‌اند» (صفحه ۱۴۰)، با مانع مواجه می‌شوند. آنها به شعار «چپ‌ها دشمن ندارند» (صفحه ۱۶۸) جذب می‌شوند.
* میانه‌روها از یک طرف توسط «محافظه‌کاران ناراضی اما هنوز ساکت نشده، و افراط‌گرایان با اعتماد به نفس و پرخاشگر» از طرف دیگر مورد حمله قرار می‌گیرند. سیاست‌های انقلابی میانه‌رو نمی‌تواند هیچ یک از طرفین را راضی کند. به عنوان مثال: لایحه ریشه و شاخه در انقلاب انگلیس که اسقف‌نشینی را لغو کرد، محافظه‌کاران را خشمگین کرد و نهادهایی را بدون کسب وفاداری رادیکال‌ها تأسیس کرد (صفحات ۱۴۱-۴۳).
* میانه‌روها «رهبران جنگی ضعیفی» در جنگ‌هایی که همراه انقلاب‌ها بودند، نشان دادند و قادر به «فراهم کردن نظم و انضباط و شور و شوق» مورد نیاز نبودند (صفحه ۱۴۴).

#### رادیکال‌ها و «حکومت‌های وحشت و فضیلت»
در مقایسه با میانه‌روها، رادیکال‌ها با فداکاری متعصبانه به آرمان خود، نظم و انضباط و (در انقلاب‌های اخیر) مطالعه تکنیک عمل انقلابی، اطاعت از رهبری خود، توانایی نادیده گرفتن تناقضات بین گفتار و عمل خود و پیشروی جسورانه یاری می‌شوند. (صفحات ۱۵۵-۶۰) حتی تعداد اندک آنها یک مزیت است و به آنها «توانایی حرکت سریع، تصمیم‌گیری‌های روشن و نهایی، و پیشبرد هدف بدون توجه به خلق و خوی آسیب‌دیده انسان‌ها» را می‌دهد (صفحه ۱۵۴).

رادیکال‌ها در روسیه با انقلاب اکتبر، در فرانسه با پاکسازی ژیروندن‌ها، در انگلستان با «پاکسازی غرور» (صفحه ۱۶۳) قدرت را به دست گرفتند. انقلاب آمریکا هرگز دیکتاتوری رادیکال و حکومت وحشت نداشت، «اگرچه در رفتار با وفاداران به سلطنت، در فشار برای پشتیبانی از ارتش، در برخی از مراحل زندگی اجتماعی، می‌توانید بسیاری از پدیده‌های وحشت را همانطور تشخیص دهید که در سه جامعه دیگر ما دیده می‌شود» (صفحه ۲۵۴).

حکومت رادیکال، حکومت «وحشت و فضیلت» است. وحشت ناشی از فراوانی اعدام فراقانونی دسته‌جمعی، جنگ خارجی و داخلی، مبارزه برای قدرت؛ فضیلت در قالب «زهد سازمان‌یافته» پیوریتن‌ها و سرکوب رذایلی همانند مستی، قمار و فحشا (صفحه ۱۸۰). در شور و حرارت خود، «تراژدی-کمدی» انقلابی، شهروند عادی را تحت تأثیر قرار می‌دهد، که برای او «سیاست به اندازه غذا و نوشیدنی، شغل و آب و هوا واقعی، ضروری و اجتناب‌ناپذیر می‌شود» (صفحه ۱۷۷).

رادیکال‌ها پس از به قدرت رسیدن، از طریق دیکتاتوری و "تمرکزگرایی خشن و آماده" حکومت می‌کنند. "شکل مشخص این مرجع عالی، شکل کمیته است" (صفحه ۱۷۱). شورای ایالتی در انگلستان، کمیته امنیت عمومی در فرانسه.

در مقطعی از این انقلاب‌ها، "روند انتقال قدرت از راست به چپ متوقف می‌شود" و گروه‌هایی حتی رادیکال‌تر از افراد در قدرت سرکوب می‌شوند (صفحه ۱۶۷). (در فرانسه، هبرتیست‌ها به گیوتین سپرده می‌شوند (صفحه ۱۶۸)، در روسیه شورش کرونشتات سرکوب می‌شود.)

حداقل در فرانسه و روسیه، به قدرت رسیدن رادیکال‌ها با کاهش مشارکت سیاسی نیز همراه است که با آرای ریخته شده سنجیده می‌شود زیرا «مردان و زنان عادی، صلح‌جو» و «بی‌خیال» که طرفدار میانه‌روی هستند، هیچ راه فراری برای باورهای سیاسی خود پیدا نمی‌کنند (صفحه ۱۵۳-۴).

در کنار تمرکزگرایی، نیروی مرگبار در سرکوب مخالفان، حکومت کمیته‌ای، سیاست‌های رادیکال شامل گسترش «انجیل انقلاب خود» به کشورهای دیگر نیز می‌شود. این نه تنها در انقلاب‌های روسیه و فرانسه، بلکه حتی در انگلستان سده هفدهم نیز یافت می‌شود، جایی که ادوارد سکسبی در بوردو «به رادیکال‌های فرانسوی یک قانون اساسی جمهوری‌خواهانه پیشنهاد داد که قرار بود «توافق مردم» نامیده شود - اقتباسی از «توافق مردم انگلیس» (صفحه ۱۹۳). این تلاش‌ها به ندرت تأثیر چشمگیری می‌گذارند زیرا انقلابیون «معمولاً خیلی فقیر و در خانه مشغول هستند» (صفحه ۲۱۳).

### "ترمیدور"
دوره وحشت رادیکال یا "بحران"، خیلی زود جای خود را به دوره ترمیدور می‌دهد، دوره‌ای از آرامش از سیاست‌های انقلابی یا "بهبود" از "تب" رادیکالیسم. ترمیدور به نام دوره پس از سقوط ماکسیمیلیان روبسپیر در انقلاب فرانسه نامگذاری شده است، در روسیه، سیاست‌های نوین اقتصادی سال ۱۹۲۱ "را می‌توان ترمیدور روسیه نامید" (صفحه ۲۰۷)، و "شاید بهترین تاریخ" برای آن دوره در انگلستان، "انحلال کفه کرامول" باشد (صفحه ۲۰۶).

ترمیدور با این ویژگی‌ها مشخص می‌شود:
* "استقرار یک "مستبد""، یعنی "یک حاکم غیرقانونی که توسط انقلاب به قدرت رسیده است" (صفحه 207). "رشته‌های ابریشمی" عادت، سنت، قانون‌گرایی" که پاره شده‌اند، "انسان‌ها باید در جامعه با "زنجیرهای آهنین" دیکتاتوری به هم بپیوندند" (صفحه 208).
* احیای بسیاری از شیوه‌های پیش از انقلاب. در روسیه، این به معنای کنار گذاشتن موضع آوانگارد بلشویک‌ها علیه نهاد خانواده بود - که قبلاً به عنوان "لانه کوچک و خفه‌ای که خودخواهی، حسادت، عشق به مال و بی‌تفاوتی نسبت به نیازهای بزرگ جامعه را پرورش می‌دهد" (صفحه ۲۲۴) تحقیر می‌شد. رژیم بلشویک موانع طلاق (صفحه ۲۲۵)، قوانین علیه همجنس‌گرایی (صفحه ۲۲۶) را احیا کرد و موضع ضد مذهبی و ضد ارتدکس شرقی کلیسای خود را تعدیل کرد.
* واکنش علیه پیوریتانیسم انقلاب. در انگلستان، کمدی بازگشت سلطنت که پس از انقلاب ظاهر شد، اکنون "نمادی از شیطنت" است (صفحه ۲۲۰). در فرانسه، دوران پس از انقلاب فهرست راهنما به عنوان دوران رونق سالن‌های رقص بازگشایی شده و «جوانان دوره گرد» متکبر شناخته می‌شد (صفحه ۲۱۸). در طول سیاست اقتصادی جدید در روسیه شوروی، تبلیغات شروع به ظهور کرد (صفحه ۲۲۵)، همانطور که طبقه جدیدی از کارآفرینان مشهور به نپمن که به «فوق‌العاده مبتذل، سودجو، خام و پر سر و صدا» شهرت داشتند (صفحه ۲۲۱).
* جایگزینی «روحیه تبلیغی» برای گسترش انقلاب با «ناسیونالیسم تهاجمی» (صفحه ۲۱۳). در انگلستان، کرامول ایرلند را دوباره فتح کرد و جامائیکا را تصرف کرد. در فرانسه ناپلئون یک امپراتوری ایجاد کرد (صفحه ۲۱۳).

آمریکا دوران درست و حسابیِ «حکومت وحشت و فضیلت» را نداشت، ولی «دهه ۱۷۸۰ به صورت ناقص برخی از نشانه‌های ترمیدور را نشان می‌دهد»، همانطور که در شکایت مورخ جی. اف. جیمسون مشهود است که «آمریکایی‌های هوشیار سال ۱۷۸۴ از روحیه گمانه‌زنی که جنگ و آشفتگی‌های ناشی از آن ایجاد کرده بود، بی‌قراری جوانان، بی‌احترامی به سنت و اقتدار، افزایش جرم و جنایت، سبکسری و اسراف جامعه ابراز تاسف می‌کردند» (صفحات ۲۳۵-۲۳۶).

### نتایج پایدار
برینتون نتایج پایدار انقلاب‌ها را ناامیدکننده می‌داند. در فرانسه، انقلاب «حوزه‌های قضایی قدیمیِ متداخل، سردرگمی‌ها و سازش‌های به ارث رسیده از مبارزه هزار ساله» بین سلطنت و اشراف فئودال را از بین برد. اوزان و مقیاس‌ها «که از منطقه‌ای به منطقه دیگر، در واقع از شهری به شهر دیگر متفاوت بودند» با سیستم متریک جایگزین شدند. همچنین سکه‌های غیر اعشاری که «برای تقسیم طولانی» مناسب نبودند، از بین رفتند (صفحه ۲۳۹). برخی از شیوه‌های قدیمی نیز در انگلستان حذف شدند (صفحه ۲۳۹). در روسیه، بلشویک‌ها صنعتی شدن و در نهایت ماهواره فضایی اسپوتنیک-۱ را به ارمغان آوردند (صفحه ۲۴۰). زمین‌های مصادره‌شده عمدتاً در دست مالکان جدید باقی ماند و زمین‌ها بین بسیاری از «دهقانان کوچک مستقل» در فرانسه (صفحات ۲۴۱-۲) و بازرگانان و روحانیون پیوریتن در انگلستان (صفحه ۲۴۲) توزیع مجدد شد.

روابط اجتماعی روزمره بین زن و شوهر و فرزندان اساساً «دست‌نخورده» باقی ماند. تلاش‌ها برای ایجاد ادیان جدید و عادات شخصی به جایی نمی‌رسد. نتایج انقلاب‌ها «در مقایسه با برادری انسان‌ها و دستیابی به عدالت در این زمین، بسیار ناچیز به نظر می‌رسد. به نظر می‌رسد خون شهدا برای ایجاد سکه اعشاری ضروری نیست» (صفحه ۲۵۹).

#### مقایسه‌ها
برینتون نتیجه می‌گیرد علیرغم جاه‌طلبی‌هایشان، انقلاب‌های سیاسی مورد مطالعه او، تغییرات اجتماعی بسیار کمتری نسبت به اختلالات و تغییرات «آنچه که به طور نامحسوس انقلاب صنعتی نامیده می‌شود» و اصلاحات از بالا به پایین  مصطفی کمال در ترکیه و یا پس از جنگ جهانی دوم احیای میجی دوران مک آرتور در ژاپن به همراه داشتند (صفحه ۲۴۶).

## محدودیت‌های این نظریه
# برینتون اذعان می‌کند که «انقلاب یک واژه مبهم است». آیا یک انقلاب همیشه باید خشونت‌آمیز باشد؟ آیا می‌تواند مانند انتخابات عمومی بریتانیا در سال ۱۹۴۵ با رضایت رخ دهد؟ او مطمئن نیست.
# او فرض می‌کند ایالات متحده «یک جامعه پایدار در میان جوامعی است که دستخوش تغییرات انقلابی هستند»... «ایالات متحده مانند یک جامعه پایدار به نظر می‌رسد که در آن یک انقلاب واقعی بسیار بعید است».  این موضوع، در آن زمان و بعدها توسط افراد دیگری از جمله موری فریدمن، لی ادواردز، پل کریگ رابرتس، برنارد استرنشر، ماریو اناودی، کارل ان. دگلر، که جنگ داخلی آمریکا را به عنوان «انقلاب دوم آمریکا» و رکود بزرگ را به عنوان انقلاب سوم نوشت، مورد بحث قرار گرفته است.
# برینتون ادعا می‌کند «انقلاب بزرگ روسیه کاملاً تمام شده، به پایان رسیده است». همچنین، «انقلاب‌ها در بازگشت به تعادل ختم می‌شوند... جامعه پایدار روسیه سرانجام باید ظهور کند... دیگر در میان کابوس دائمی... به نظر می‌رسد فراوانی در دهه ۱۹۶۰ در راه است.» مانند اکثر افراد، او متوجه تناقضات داخلی نشد که تنها ۲۵ سال بعد باعث فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شد.
# برینتون کتاب خود را «اثری در زمینه نظام‌مندسازی نامید که هنوز در مراحل ابتدایی خود است». «لزوم بررسی دقیق‌تر مشکلات مربوطه وجود داشت...، روزی از مطالعات کامل‌تر، یکنواختی‌های گسترده‌تری پدیدار خواهد شد.» او به فقدان عینیت اعتراف کرد؛ «انزوای مطلق، منطقه‌ای قطبی است که برای زندگی انسان نامناسب است.»' 
# با توجه به نکات ۲) و ۳) فوق، به طور گسترده پذیرفته شده است که جوامع سیاسی همیشه نمی‌توانند به شکلی پایدار در حال پیشرفت باشند. برای مثال، رجوع کنید به ابن خلدون؛ جاشوا اس. گلدشتاین؛ پاول کندی؛  ویلیام شایرر؛ و ساکوا.

## جستارهای وابسته
* فروپاشی دولت 
* ایدئولوژی 
* ایدئولوژی‌سالاری 
* اریک هوفر 
* کرین برینتون 
* سیاست قدرت 
* موج انقلابی
* علل انقلاب

## منابع

### یادداشت

## پیوند به بیرون
* ''کالبدشناسی انقلاب'' (نسخه اصلاح‌شده و گسترش‌یافته ۱۹۶۵) در بایگانی اینترنت
*  American Archive of Public Broadcasting has archived videos of the series of the same name in which Crane Brinton, the author, delivers lectures based on the contents of this book. They were produced by WGBH and broadcast in 1961.

## کتاب‌شناسی فارسی
* برینتون، کرین، ۱۳۶۲: کالبدشکافی چهار انقلاب، مترجم: محسن ثلاثی، تهران: نو، ۳۴۲ صفحه. 

رده:کتاب‌ها درباره انقلاب‌ها
رده:کتاب‌های غیرداستانی ۱۹۳۸ (میلادی)