تصوبا

**تصوبا** () که با نام‌های **پالماخ تصوبا** یا **تسوبا** نیز شناخته می‌شود، یک کیبوتص در مرکز اسرائیل است. این کیبوتص در تپه‌های یهودا در حاشیه غربی اورشلیم واقع شده و از نظر اداری زیر نظر منطقه آماری ماتیه یهودا قرار دارد.

تل تصوبا در مجاورت این کیبوتص، محل شهری باستانی در دوران داوود پادشاه بوده‌است. در سال ۱۱۷۰ میلادی دژ صلیبی بلمونت بر فراز این تپه ساخته شد و در سال ۱۱۹۱ به دست صلاح‌الدین ایوبی فتح گردید. روستای فلسطینی صوبا بر ویرانه‌های این دژ بنا شده بود و در جنگ ۱۹۴۸ به تصرف نیروهای پالماخ درآمد. در اکتبر ۱۹۴۸ گروهی از کهنه‌سربازان پالماخ کیبوتص کنونی را بنیان نهادند.

تصوبا از نظر اقتصادی به کارخانه شیشه ضدگلوله، هتل، پارک تفریحی کودکان، تاکستان‌ها و کارگاه شکلات‌سازی شهرت دارد. همچنین در سال ۱۹۹۹ غاری در نزدیکی باغ‌های کیبوتص کشف شد که گمان می‌رود غار یحیای تعمیددهنده بوده باشد.

## ارجاعات کتاب مقدس

تل تصوبا در مجاورت کیبوتص، محل شهری باستانی در روزگار داوود پادشاه بوده و شاید در دوران شائول نیز آبادان بوده‌است. ترجمه هفتادگانی در یوشع ۱۵:۵۹ فهرستی از یازده شهر در یهودا به دست می‌دهد که در متن مازورتی موجود نیست. یکی از این شهرها در بیشتر نسخه‌های خطی به صورت Σωρης (سوریس) آمده اما در دفترنامه واتیکانوس به شکل Εωβης (ائوبیس) ثبت شده‌است. این تفاوت به پیشنهاد آن انجامیده که صورت اصلی Σωβης (سوبیس) بوده و بنابراین قدمت تصوبا را می‌توان تا زمان یوشع بن نون ردیابی کرد.

نام کیبوتص همچنین با نام روستای تخلیه‌شده فلسطینی صوبا خویشاوندی و ارتباط دارد.

## پیشینه
### دوران باستان
گورتپه‌هایی از عصر برنز میانه در نزدیکی ویرانه‌های روستای عربی کاوش شده‌اند. کاوش‌های باستان‌شناسی در قله تپه (تل تصوبا) لایه‌های استقرار پیش از دوره صلیبی را آشکار کرده‌اند که شامل سفال‌ها و بقایای سازه‌هایی از عصر آهن (دوره معبد نخست) و نیز مراحل رومی–بیزانسی است.

در دوره‌های رومی و بیزانسی، برخی منابع آن را روستایی یهودی به نام «سبوعیم» توصیف کرده‌اند. بررسی بنیاد اکتشاف فلسطین در سده نوزدهم، روستای صوبا را «بی‌تردید یک محوطه یهودی باستانی» توصیف کرد و به گورهای صخره‌کند و دیگر بقایای پیرامون تپه اشاره نمود.

### دوره صلیبی
در سال ۱۱۷۰ میلادی، دژ صلیبی بلمونت بر فراز تل تصوبا برای پاسداری از راه اورشلیم ساخته شد. این دژ در پادشاهی امالریک یکم بنا گردید. بلمونت در سال ۱۱۹۱ به دست سپاه صلاح‌الدین ایوبی فتح شد.

### جنگ ۱۹۴۷–۱۹۴۹
روستای فلسطینی صوبا که بر ویرانه‌های دژ بلمونت بنا شده بود، به دلیل موقعیت راهبردی مشرف بر جاده اورشلیم صحنه نبردهای سختی در جنگ ۱۹۴۷–۱۹۴۹ فلسطین شد. در اواخر ۱۹۴۷ و اوایل ۱۹۴۸ نیروهای نامنظم مستقر در صوبا به کاروان‌های یهودی در بزرگراه تل‌آویو–اورشلیم حمله می‌کردند. روستا در شب ۱۲ تا ۱۳ ژوئیه ۱۹۴۸ در جریان عملیات دنی به دست پالماخ فتح شد. بیشتر ساکنان پیش از نبرد گریخته بودند و به تیپ‌های شرکت‌کننده در عملیات دستور داده شده بود از بازگشت آنان جلوگیری کنند. بیشتر آوارگان به امان در اردن یا قلندیا نقل مکان کردند، هرچند برخی تنها یک کیلومتر دورتر به روستای مجاور عین رافا رفتند و فرزندان آنان تا امروز در آنجا به عنوان شهروندان اسرائیلی زندگی می‌کنند.

در اکتبر ۱۹۴۸ گروهی از کهنه‌سربازان پالماخ کیبوتص «میسگاو پالماخ» را یک کیلومتر جنوب صوبا بنیان نهادند. کمیسیون نام‌گذاری شهرک‌ها پیشنهاد حفظ نام تاریخی تصوبا را داد و از این رو نام سازشی «پالماخ تصوبا» برگزیده شد. بنیانگذاران بعدها با یهودیان بازمانده هولوکاست و مهاجران یهودی از ترکیه تکمیل شدند.

### حمله سپتامبر ۲۰۲۵
در ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۵ حمله‌ای با چاقو در هتل تصوبا رخ داد. پلیس اسرائیل آن را حمله شبه‌نظامی توصیف کرد که طی آن یک کارمند فلسطینی دو مهمان را در سالن غذاخوری با چاقو زخمی کرد.

## جغرافیا
کیبوتص تصوبا در ارتفاع ۷۲۴ متر از سطح دریا بر دامنه‌های جنگلی تپه‌های یهودا واقع شده‌است. در جنوب کیبوتص زمین به دره عمیق آبراه ناحال تسوبا سقوط می‌کند که به سمت باختر جریان یافته و به رودخانه سورک می‌ریزد. کیبوتص نزدیک به ۱۰ کیلومتر غرب هسته تاریخی اورشلیم و نزدیک به ۴۵ کیلومتر جنوب‌شرقی تل‌آویو قرار دارد. در ۳ کیلومتری شمال‌غربی آن شهر ابوغوش و روستاهای عربی عین نقوبا و عین رافا در شمال کیبوتص واقع‌اند. پارک ملی تصوبا در ارتفاع ۷۶۹ متر از سطح دریا به کیبوتص متصل بوده و ویرانه‌های دژ بلمونت در محدوده آن قرار دارند.

## اقتصاد
درآمد اصلی کیبوتص از کارخانه شیشه‌سازی «اوران سیفتی گلس» (OSG) تأمین می‌شود که شیشه‌های لمینت، سکوریت و ضدگلوله امنیتی تولید می‌کند. گزارش شده که OSG ساخت شیشه جلوی ضدگلوله با نمایشگر لمسی تعبیه‌شده به نام «اسکرینکس» (ScreeneX) را آغاز کرده که به سامانه چندرسانه‌ای خودرو متصل شده و می‌تواند نقشه‌ها، تصاویر دوربین‌های دید روز و شب و دیگر گزینه‌های ویدئویی را نمایش دهد.

در کیبوتص همچنین هتلی با چشم‌انداز تپه‌های اورشلیم، پارک تفریحی کودکان به نام «کیفتسوبا»، باغ‌های میوه، تاکستان‌ها، کارگاه شراب‌سازی و کارگاه شکلات‌سازی وجود دارد. کارگاه شراب‌سازی کیبوتص شراب‌های قرمز و سفید گوناگونی تولید می‌کند که برخی از آن‌ها مدال‌های طلا و نقره در مسابقات بین‌المللی دریافت کرده‌اند. کیبوتص میزبان اولپان (مرکز آموزش عبری) برای مهاجران تازه‌وارد و گردشگران نیز هست. دیگر منابع درآمد کیبوتص دامداری شیری (واقع در کیبوتص تصورعا) و کشتزارهای پنبه است. از آنجا که کیبوتص بر اصول سوسیالیستی بنا شده، حقوق اعضایی که به‌طور مستقل در شهر کار می‌کنند به‌طور خودکار به صندوق مشترک واریز می‌شود.

## باستان‌شناسی
### غار یحیای تعمیددهنده
در سال ۱۹۹۹ غاری که گمان می‌رود غار یحیای تعمیددهنده بوده باشد، توسط رئوون کالیفون در جریان کاوش‌های باستان‌شناسی در منطقه باغ‌های کیبوتص و نه‌چندان دور از عین کرم (زادگاه سنتی یحیی) کشف شد.

در سده‌های چهارم و پنجم میلادی، این غار توسط راهبان بیزانسی تقدیس شده و به عنوان مکان مقدس مسیحی به کار می‌رفت. بر دیوارهای آن نمونه‌هایی از نخستین نقاشی‌های شناخته‌شده در هنر مسیحی محلی یافت شده‌است.

سازه‌های بیرون غار به دوره هلنیستی (سده دوم پیش از میلاد) بازمی‌گردند و نشان می‌دهند که غار هم به عنوان آبگیر و هم مکان شست‌وشو به کار می‌رفته‌است. آب از دره گردآوری و از راه حوضچه پالایش آب به درون غار هدایت می‌شد و دریچه‌ای بخشی از آب را برای آبیاری کشتزارها جدا می‌کرد.

باستان‌شناسان پلکانی با ۷ پله کشف کردند که به استخر آبی مستطیل‌شکل زیرزمینی دست‌ساز منتهی می‌شد. هزاران قطعه سفال، شاید بقایای کوزه‌های کوچک آبی که در آیین غسل تعمید به کار می‌رفتند، در این محوطه یافت شدند.

## هنر
در اوایل دهه ۱۹۷۰ یوسف زاریتسکی، رهبر گروه «افق‌های نو»، کارگاهی در تصوبا بنیان نهاد و هر سال تا زمان درگذشتش در ۱۹۸۵ از آن دیدن می‌کرد و چشم‌اندازهای منطقه را با زبان انتزاعی نقاشانه خود به تصویر می‌کشید.

در سال ۱۹۹۵ لری آبرامسون هنرمند، نمایشگاه «تصوبا» را در گالری کیبوتص برگزار کرد. این مجموعه به تپه ویرانه‌های صوبا در نزدیکی تصوبا می‌پرداخت. در حالی که زاریتسکی ویرانه‌های فلسطینی را نادیده گرفته و چشم‌انداز را انتزاعی کرده بود، آبرامسون منظره را واقع‌گرایانه نقاشی و سپس مخدوش کرد. او با «دیدن» ویرانه‌های روستای فلسطینی، دیدگاه اسرائیلی را که درپی پاک کردن هویت فلسطینی از سرزمین تصاحب‌شده بود نقد کرد.

در سال ۲۰۱۳ مجموعه نقاشی‌های «بر زمین» اثر یوناتان هیرشفلد در میشکنوت شانانیم به نمایش درآمد که در آن او به نقاشی‌های زاریتسکی و آبرامسون از تصوبا و گفت‌وگوی اخلاقی و زیبایی‌شناختی برخاسته از دیدار سه نسل هنرمندان ارجاع داد.

## جستارهای وابسته
* کیبوتص
* پالماخ
* جنگ‌های صلیبی

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* 
* وبگاه رسمی کیبوتص تصوبا

رده:کیبوتص
رده:کیبوتص‌های اسرائیلی
رده:قلعه‌های صلیبیون
رده:قلعه‌ها در اسرائیل
رده:قلعه‌ها و دژهای پادشاهی اورشلیم
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۴۸ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۴۸ (میلادی) در اسرائیل
رده:مناطق مسکونی در استان اورشلیم
رده:منطقه آماری ماتیه یهودا