فاکتور نپتون

**فاکتور نپتون** () که با نام **فاجعه نپتون** (The Neptune Disaster) نیز شناخته می‌شود، یک فیلم علمی-تخیلی محصول سال ۱۹۷۳ به کارگردانی دنیل پتری است. فیلم‌برداری سینمایی زیر آب این فیلم توسط پل هربرمن انجام شده است. در جلوه‌های ویژه این فیلم از فیلم‌برداری زیر آب از مدل‌های مینیاتوری در کنار آبزیان واقعی استفاده شده است.

## داستان
دانشمندان علوم دریایی پس از یک اقامت طولانی برای انجام تحقیقات اقیانوس‌شناسی، آماده ترک آزمایشگاه زیرآبی خود می‌شوند. یک زمین‌لرزه زیرآبی برنامه‌های آن‌ها را مختل می‌کند. دکتر اندروز (والتر پیجن) از ادریان بلیک (بن گازارا)، کاپیتان یک زیردریایی آزمایشی، می‌خواهد تا خسارات را بررسی کرده و زیرآب‌پیما را نجات دهد. او «مک» مک‌کی (ارنست بورگناین)، سرپرست غواصان، و دکتر لیا جانسن (ایوت میمی‌یو)، نامزد یکی از دانشمندان، را نیز با خود همراه می‌کند.

بلیک متوجه می‌شود که آزمایشگاه از مهار خود جدا شده و به داخل یک گودال اقیانوسی کاوش‌نشده در ژرف‌دریا سقوط کرده است، اما احتمالاً سالم باقی مانده است. با کاهش ذخیره هوای آزمایشگاه، تیم به اعماق این گودال ناشناخته فرومی‌روند و با یک بوم‌سازگان شگفت‌انگیز روبرو می‌شوند که پر از ماهی‌های غول‌پیکر و غیرعادی است.

پس از زنده ماندن از مواجهه با ساکنان متخاصم اعماق، آن‌ها آزمایشگاه را در حالی که نیمه‌سالم است پیدا می‌کنند؛ دانشمندان بازمانده با استفاده از مخازن غواصی نفس می‌کشند و در حال دفع حملات مارماهی‌های غول‌پیکر و گرسنه هستند. غواصی به نام مولتون جان خود را فدا می‌کند تا حواس مارماهی‌ها را پرت کند تا دیگران نجات یابند. زیردریایی در نهایت با دو دانشمند نجات‌یافته به سطح آب بازمی‌گردد.

## بازیگران
* بن گازارا در نقش فرمانده ادریان بلیک
* ایوت میمی‌یو در نقش دکتر لیا جانسن
* والتر پیجن در نقش دکتر ساموئل اندروز
* ارنست بورگناین در نقش دان مک‌کی، سرپرست غواصان
* دونالی رودس در نقش باب کازینز، غواص
* کریس ویگینس در نقش کاپیتان ویلیامز
* مایکل جی. رینولدز در نقش دکتر هال همیلتون
* مارک واکر در نقش دیو مولتون، غواص
* لسلی کارلسون در نقش بریگز
* استوارت گیلارد در نقش فیل بردلی، غواص

## تولید
سندی هوارد، تهیه‌کننده آمریکایی، ایده فیلم را نزد دیوید پرلموتر و هارولد گرینبرگ برد. هوارد می‌خواست فیلم در ایالات متحده ساخته شود، اما گرینبرگ موفق شد شرایط فیلم‌برداری را در کانادا فراهم کند. این فیلم بر اساس داستانی از جک دویت ساخته شد. انتخاب بازیگرانی چون گازارا و بورگناین در اوت ۱۹۷۲ اعلام شد. این فیلم با عنوان فرعی «یک ادیسه زیرآبی» (An Underwater Odyssey) نیز معرفی شده است.

فیلم از ۲۵ سپتامبر تا ۱۶ دسامبر ۱۹۷۲ با بودجه‌ای معادل ۲٬۵۰۰٬۰۰۰ دلار فیلم‌برداری شد. «تله‌فیلم کانادا» مبلغ ۲۰۰٬۰۰۰ دلار به بودجه فیلم کمک کرد، به این شرط که دنیل پتری کارگردانی آن را بر عهده بگیرد. ساختار تأسیسات زیرآبی آزمایشگاه در این فیلم شباهت زیادی به پروژه‌های واقعی دهه ۱۹۶۰ مانند پروژه «کونسلف ۲» ژاک-ایو کوستو و «سی‌لب» نیروی دریایی آمریکا دارد.

## استقبال
مجله *[[تی‌وی گاید (رسانه دیجیتال)|تی‌وی گاید]]* به فیلم ۱ ستاره از ۵ ستاره داد و بیان کرد که اگرچه فیلم‌برداری زیر آب آن به خوبی انجام شده، اما داستان فیلم قابل پیش‌بینی، شخصیت‌ها کلیشه‌ای و روایت ضعیف است. روزنامه *[[نیویورک تایمز]]* نیز فیلم‌برداری آن را ستود، اما ارزش چندانی در سایر بخش‌های فیلم پیدا نکرد.

## جستارهای وابسته
* فهرست فیلم‌های آمریکایی سال ۱۹۷۳
* آزمایشگاه دریایی ۲۰۲۰

## پیوند به بیرون
* 
* 
* 

## منابع

* 

رده:آثار موسیقی لالو شیفرین
رده:فیلم‌ها به کارگردانی دنیل پتری
رده:فیلم‌های ۱۹۷۳ (میلادی)
رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های زیردریایی علمی تخیلی
رده:فیلم‌های علمی تخیلی آمریکایی
رده:فیلم‌های علمی–تخیلی کانادا
رده:فیلم‌های فاجعه‌محور دهه ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های فاکس قرن بیستم
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در جزایر کیمن
رده:فیلم‌های کانادایی به زبان انگلیسی
رده:فیلم‌های مرتبط با حوادث فاجعه‌انگیز و بلایای طبیعی آمریکایی
رده:فیلم‌های مرتبط با حوادث فاجعه‌انگیز و بلایای طبیعی کانادایی
رده:فیلم‌های واقع‌شده در نوا اسکوشیا