فهرست علائم و نشانه‌های اختلال‌های غواصی

**[[اختلال غواصی|اختلال‌های غواصی]]** بیماری‌هایی هستند که منحصراً ناشی از غواصی زیر آب به وجود می‌آیند. علائم و نشانه‌های بیماری این شرایط ممکن است در حین غواصی، هنگام بازگشت به سطح یا تا چندین ساعت پس از غواصی بروز کنند.

شرایط اصلی شامل بیماری کاهش فشار (که شامل بیماری ناشی از کاهش ناگهانی فشار و آمبولی هوا می‌شود)، نیتروژن نارکوسیس، سندرم عصبی ناشی از فشار بالا، مسمومیت با اکسیژن و باروترومای ریوی (پارگی ریه) هستند. اگرچه برخی از این شرایط ممکن است در سایر محیط‌ها رخ دهند، در فعالیت‌های غواصی اهمیت ویژه‌ای دارند.

این اختلال‌ها به دلیل تنفس گاز در فشارهای بالایی ایجاد می‌شوند؛ فشارهایی که در عمق آب تجربه می‌گردند. غواصان اغلب برای کاهش اثرات این فشارها از ترکیب گازی متفاوت از هوا استفاده می‌کنند. نایتروکس، که شامل اکسیژن بیشتر و نیتروژن کمتری است، به‌طور معمول به‌عنوان گاز تنفسی جهت کاهش خطر بیماری کاهش فشار در غواصی تفریحی (تا ۳۴ متر یا ۱۱۲ فوت برای ۳۲٪ اکسیژن) استفاده می‌شود.  
هلیوم ممکن است به ترکیب گازی افزوده شود تا درصد نیتروژن و اکسیژن کاهش یابد. این امر به کاهش اثرات نارکوسیس و جلوگیری از خطر مسمومیت با اکسیژن منجر می‌شود. در عمق‌هایی فراتر از حدود ، مخلوط هلیوم–اکسیژن (هلیوکس) موجب بروز سندرم عصبی ناشی از فشار بالا می‌شود.  
ترکیبات پیچیده‌تری مانند هیدرلیوکس (hydreliox) – که شامل مخلوط هیدروژن–هلیوم–اکسیژن است – در عمق‌های بسیار زیاد برای مقابله با این اثرات به کار گرفته می‌شوند.

## بیماری ناشی از کاهش ناگهانی فشار

بیماری ناشی از کاهش ناگهانی فشار (DCS) زمانی رخ می‌دهد که گازی که تحت فشار بالا تنفس شده است، در بافت‌های بدن حل شود. در هنگام صعود از غواصی، کاهش فشار باعث تشکیل حباب‌ها می‌شود. این شرایط می‌تواند طیف گسترده‌ای از عوارض را ایجاد کند؛ از درد در مفاصل تا انسداد سرخرگ (حباب هوا)  
این عوارض ممکن است موجب آسیب به بدن، خستگی، درد مفاصل و عضلات، تفکر مبهم، بی‌حسی، ضعف، فلج، جوش پوستی، هماهنگی ضعیف عضلانی یا عدم تعادل، فلج کامل و حتی مرگ شوند.  
اگرچه حباب‌ها می‌توانند در هر نقطه‌ای از بدن شکل بگیرند، DCS اغلب در شانه‌ها، آرنج‌ها، زانوها و مچ پا مشاهده می‌شود. درد مفصلی در حدود ۹۰٪ موارد DCS گزارش‌شده به نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا رخ می‌دهد. علائم عصب‌شناسی و تظاهرات پوستی در ۱۰٪ تا ۱۵٪ موارد مشاهده می‌شوند. موارد DCS در غواصان به ندرت، تنها شش مورد گزارش شده است.
جدول زیر علائم و نشانه‌های بیماری ناشی از کاهش ناگهانی فشار را طبقه‌بندی می‌کند.

## آمبولی هوا و باروتروما

اگر گاز فشرده در شش غواص، به‌ویژه در صورت صعود سریع، نتواند آزادانه خارج شود، بافت‌های شش ممکن است پاره شوند. این پاره‌شدن موجب بروز باروتروما (PBT) می‌شود. سپس گاز وارد دستگاه گردش خون شده و آمبولی هوا (AGE) ایجاد می‌کند؛ اثرات آن شبیه به بیماری ناشی از کاهش ناگهانی فشار شدید است.
اگرچه AGE ممکن است به دلایل دیگری رخ دهد، معمولاً به عنوان عارضه ثانویه PBT شناخته می‌شود. AGE دومین علت شایع مرگ و میر در هنگام غواصی است (در حالی که غرق‌شدگی شایع‌ترین علت اعلام‌شده مرگ محسوب می‌شود).  
حباب‌های گازی در دستگاه گردش خون می‌توانند باعث انسداد جریان خون به هر بخشی از بدن، از جمله مغز شوند. در نتیجه، طیف وسیعی از علائم رخ می‌دهد. جدول زیر علائم و نشانه‌هایی را که در بیش از ده درصد موارد تشخیص AGE مشاهده شده‌اند به همراه تخمین‌های تقریبی فراوانی ارائه می‌دهد.

شرایط دیگری که ممکن است به واسطه باروتروما ریوی ایجاد شوند شامل پنوموتوراکس (وجود هوا یا گاز در فضای پلورال که منجر به فروپاشی ریه می‌شود)، آمفیزم مدیاستینال (تجمع هوا در فضای مدیاستینال) و آمفیزم بینابینی (وجود هوا در بافت‌های بینابینی ریه) هستند.

## آمفیزم بینابینی
آمفیزم بینابینی (PIE) یک بیماری نسبتاً نادر اما جدی است که عمدتاً نوزادان نارس را تحت تأثیر قرار می‌دهد، اما می‌تواند در بزرگسالان نیز توسعه یابد. وزن کم هنگام تولد و نارس بودن از عوامل خطر اصلی برای PIE هستند که نشان‌دهنده نیاز به تشخیص و مدیریت زودهنگام است. ویژگی‌های آسیب‌شناسی PIE شامل آسیب ریوی ناشی از گشادشدگی بیش از حد آلوئول‌ها و راه‌های هوایی همراه با نشت هوا است. پزشکان باید از معیارهای حذف، مانورهای مناسب معاینه فیزیکی و تصویربرداری برای افزایش شاخص شک خود استفاده کنند.

## نیتروژن نارکوسیس

نیتروژن نارکوسیس تغییر در هوشیاری، عملکرد عصبی-عضلانی و رفتار است که با تنفس گازهای بی‌اثر فشرده، عمدتاً نیتروژن، ایجاد می‌شود. این پدیده همچنین با نام‌های مستی عمق، «نارکس» و شور و هیجان عمق شناخته می‌شود. این وضعیت می‌تواند منجر به کاهش توانایی غواص در تصمیم‌گیری یا انجام محاسبات شود. همچنین می‌تواند مهارت‌های حرکتی را کاهش دهد و عملکرد در وظایف نیازمند به دقت دستی را بدتر کند. با افزایش عمق، فشار و بنابراین شدت نارکوسیس نیز افزایش می‌یابد. اثرات این پدیده می‌تواند از فردی به فرد دیگر و حتی برای یک غواص در روزهای مختلف متفاوت باشد. به دلیل اثرات تغییردهنده ادراک ناشی از نارکوسیس، ممکن است یک غواص از علائم آگاه نباشد، اما مطالعات نشان داده‌اند که نقصان عملکرد همچنان رخ می‌دهد.
از آنجایی که انتخاب گاز تنفسی بر عمقی که نارکوسیس رخ می‌دهد تأثیر می‌گذارد، جدول زیر نمایانگر تظاهرات معمول هنگام تنفس هوا است.

## سندرم عصبی فشار بالا

هلیوم کمترین اثر مخدر را در بین تمام گازها دارد، و غواصان ممکن است از مخلوط‌های تنفسی حاوی درصدی از هلیوم برای غواصی در عمق‌های بیش از  استفاده کنند. در دهه ۱۹۶۰ پیش‌بینی می‌شد که اثرات مخدر هلیوم از عمق  ظاهر شود. با این حال، مشخص شد که علائم مختلفی، مانند لرزش، در عمق‌های کمتری حدود  رخ می‌دهند. این وضعیت به عنوان سندرم عصبی فشار بالا شناخته شد و مشخص شد که اثرات آن ناشی از عمق مطلق و سرعت نزول است. اگرچه اثرات این وضعیت از فردی به فرد دیگر متفاوت است، اما برای هر فرد پایدار و قابل‌تکرار می‌باشد؛ فهرست زیر خلاصه‌ای از علائم مشاهده‌شده در زیر آب و مطالعات انجام‌شده با شبیه‌سازی غواصی در خشکی، با استفاده از اتاق بازفشاری و نوار مغزی (EEG) ارائه می‌دهد.

## مسمومیت با اکسیژن

اگرچه اکسیژن برای زندگی ضروری است، اما در غلظت‌های بالاتر از حد طبیعی به سمیت تبدیل شده، دفاع‌های طبیعی بدن (آنتی‌اکسیدان)ها را از بین برده و باعث مرگ سلول‌ها در هر قسمتی از بدن می‌شود. شش‌ها و مغز به‌ویژه تحت تأثیر فشار نسبی بالای اکسیژن قرار می‌گیرند، همان‌طور که در غواصی اتفاق می‌افتد. بدن می‌تواند فشار نسبی اکسیژن حدود  را به‌طور نامحدود و تا  را برای چندین ساعت تحمل کند، اما فشارهای نسبی بالاتر به سرعت احتمال اثر خطرناک‌ترین پیامد مسمومیت با اکسیژن، یعنی یک تشنج شبیه به حمله صرع را افزایش می‌دهند.
حساسیت به مسمومیت با اکسیژن به‌طور قابل‌توجهی از فردی به فرد دیگر و در حد بسیار کم‌تر از روزی به روز دیگر برای همان غواص متغیر است.
پیش از بروز تشنج، ممکن است چندین علامت وجود داشته باشد – برجسته‌ترین آن‌ها آئورا است.

;یادداشت:

## منابع
رده:اختلالات غواصی زیرآب