عبدالله عارفوف (شاعر)

**عبدالله عارفوف** (۲۱ مارس ۱۹۴۱–۵ نوامبر ۲۰۱۶) شاعر، مترجم ادبی و سیاستمدار ازبک بود. او بیشتر به عنوان نویسنده اشعار سرود ملی ازبکستان شناخته می‌شود. عارفوف علاوه بر سرودن اشعار خود، آثار بسیاری از شاعران مشهور خارجی مانند الکساندر پوشکین، دانته آلیگیری، نظامی گنجوی و تاراس شوچنکو را به زبان ازبکی ترجمه کرد.

وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون نشان دوستی خلق و نشان برجسته افتخار شده است.

عارفوف همچنین یک دولتمرد بود. او از سال ۲۰۰۵ تا زمان مرگش در سال ۲۰۱۶ عضو سنای ازبکستان بود. او همچنین از سال ۲۰۰۰ تا زمان مرگش به عنوان رئیس کمیته حق نشر ازبکستان خدمت کرد.

عارفوف در طول زندگی خود جوایز زیادی دریافت کرد. او در سال ۱۹۸۹ شاعر ملی جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان شد. در سال ۱۹۹۸، عنوان قهرمان ازبکستان، بالاترین عنوان افتخاری که می‌تواند به یک شهروند ازبکستان اعطا شود، به او اعطا شد.

## زندگی
عبدالله عارفوف در ۲۱ مارس ۱۹۴۱ در روستای نکوز در ولایت قشقه‌دریا، که در آن زمان جمهوری سوسیالیستی ازبکستان شوروی بود، متولد شد. خواهرش بی‌بی‌ساره عارفوا جراح و فعال حقوق زنان است. در سال ۱۹۵۸، عارفوف با افتخارات از دبیرستان فارغ‌التحصیل شد. در سال ۱۹۶۳، او از دانشگاه ملی ازبکستان با مدرک روزنامه‌نگاری فارغ‌التحصیل شد. عارفوف شش فرزند، پنج دختر و یک پسر داشت. او در ۵ نوامبر ۲۰۱۶ پس از یک بیماری طولانی در هوستون درگذشت.

## کار
عارفوف سرودن شعر را از دوران دانشجویی آغاز کرد و اولین مجموعه اشعار او *با عنوان* «*ستاره کوچک*» در سال ۱۹۶۵ منتشر شد.

از سال ۱۹۶۳ تا ۱۹۷۴، عارفوف در انتشارات یوش گواردیا (۱۹۶۳–۱۹۶۸) و گافور گولوم (۱۹۶۸–۱۹۷۴) کار کرد. بین سال‌های ۱۹۷۴ تا ۱۹۸۰، او برای نشریات ادواری مختلفی مانند *شرق یولدوزی* (*ستاره شرق*) و *گلخان* (*آتش*) کار کرد.

در سال ۱۹۷۱، عارفوف به عضویت اتحادیه نویسندگان ازبکستان درآمد و از سال ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۹، ریاست این اتحادیه را بر عهده داشت.

عارفوف همچنین یک دولتمرد بود. او از سال ۲۰۰۵ تا زمان مرگش در سال ۲۰۱۶ عضو سنای ازبکستان بود. او همچنین از سال ۲۰۰۰ تا زمان مرگش به عنوان رئیس کمیته حق نشر ازبکستان خدمت کرد.

## آثار ادبی
فهرست کتاب‌های شعر عارفوف به شرح زیر است:
* *میتی یولدوز* (*ستاره کوچک*) (۱۹۶۵)
* *کوزلاریم یولیندا* (*در انتظار تو*) (۱۹۶۶)
* *اوناجون* (*مادر عزیز*) (۱۹۶۹)
* *روحیم* (*۱۹۷۱*)
* *Oʻzbekiston* (*ازبکستان*) (۱۹۷۲)
* *قصیده* (*۱۹۷۲*)
* *حیرت* (*۱۹۷۴*)
* *خاطرات* (*۱۹۷۴*)
* *بادهای* *سرزمین من* (۱۹۷۴)
* *جاده بهشت* *(* ۱۹۷۸)
* *حکیم* *و اجل* (۱۳۵۹)
* *ناجوت قلعثی* (*قلعه امید*) (۱۹۸۱)
* *سوره و سیرت* (*تصویر و روح*) (۱۹۸۱)
* *ییلار آرمونی* (*رویاهای سال‌های گذشته*) (۱۹۸۴)
* *Ishonch koʻpriklari* (*پل‌های اعتماد*) (۱۹۸۹)
* *حاج دفتری* (*دفترچه خاطرات حج*) (۱۳۷۱)
* *مونوجوت* (۱۹۹۲)
* *دنیا* (*۱۹۹۵*)
* *سیلانما* (*آثار منتخب*) (۱۹۹۶)
* *Sohibqiron* (*Tamerlane*) (1996)
* *ساواب* (*ثواب*) (۱۹۹۷)
* *آثار* *آسالار* (۲۰۰۱) (در چهار جلد)
* *بیرینچی محبتیم* (*اولین عشق من*) (۲۰۰۵)
* *اورست* *و اقیانوس* (۲۰۱۵)
* *توتاش دونیولار* (*جهان‌های متصل*) (۲۰۱۵)

عارفوف همچنین در سال ۱۹۸۸ کتابی در زمینه شعر *با عنوان* «*پسر نیاز*» نوشت.
بندانگشتی|عارفوف بر روی تمبر ۲۰۲۱ ازبکستان

### ترجمه‌های ادبی
عارفوف آثار بسیاری از شاعران مشهور خارجی مانند الکساندر پوشکین، دانته آلیگری، هاریوانش رای باچان، جنو هلتای، کرستی مریلاس، خلیل رضا اولوتورک، لسیا اوکراینکا، نیکولای نکراسوف، نظامی گنجوی را ترجمه کرد. شوچنکو و یقیشه چارنتس به زبان ازبکی. به ویژه *[[کمدی الهی]]* دانته را به ازبکی ترجمه کرد. آثار خود عارفوف به زبان ازبکی به روسی و بسیاری از زبان‌های دیگر ترجمه شده است.

## جوایز
عارفوف در طول زندگی خود جوایز زیادی دریافت کرد. در سال ۱۹۸۱، جایزه دولتی حمزه به او اهدا شد. در سال ۱۹۸۴، نشان افتخار به او اعطا شد. در سال ۱۹۸۹، او شاعر ملی جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان شد. در سال ۱۹۹۲، جایزه معتبر دولتی علیشیر نوایی را دریافت کرد. در سال ۱۹۹۸، عنوان قهرمان ازبکستان، بالاترین عنوان افتخاری که می‌تواند توسط ازبکستان به یک شهروند اعطا شود، به او اعطا شد.

در سال ۲۰۲۳، فیلم سینمایی *[[عبدالله عارفوف (فیلم)|عبدالله عارفوف]]* اکران شد.

## منابع

## پیوند به بیرون
* وب‌سایتی مختص به زندگی و آثار عبدالله عارفوف 

رده:ازبک‌ها
رده:اهالی ولایت قشقه‌دریا
رده:درگذشتگان ۲۰۱۶ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۴۱ (میلادی)
رده:شاعران سده ۲۰ (میلادی) اهل ازبکستان
رده:شاعران مرد اهل ازبکستان
رده:مترجمان از روسی
رده:مترجمان دانته آلیگیری
رده:مترجمان سده ۲۰ (میلادی)
رده:مترجمان سده ۲۱ (میلادی)
رده:نویسندگان سرود ملی
رده:نویسندگان مرد سده ۲۱ (میلادی)