قادر غلاموف

قادر غفورویچ غلاموف (به ازبکی: Qodir Gʻulomov، سیریلیک: Қодир Ғуломов، به روسی: Кадыр Гафурович Гуламов؛ زادهٔ ۱۷ فوریهٔ ۱۹۴۵) سیاستمدار ازبکستانی است که به عنوان وزیر دفاع ازبکستان خدمت کرده است. او تاکنون نخستین و تنها غیرنظامی بوده که ریاست یک نهاد نظامی در ازبکستان را بر عهده داشته است.

## زندگی‌نامه
[بندانگشتی|غلاموف به همراه [دونالد رامسفلد .]]
قادر غفورویچ غواموف در فوریهٔ ۱۹۴۵ در شهر تاشکند به دنیا آمد. او فرزند شاعر برجستهٔ شوروی-ازبک، غفور غلام بود. در سال ۱۹۶۳ تحصیل خود را در دانشگاه دولتی تاشکند آغاز کرد و در سال ۱۹۶۸ به آکادمی علوم ازبکستان فرستاده شد. طی سی سال بعد، به عنوان مقام رسمی در این آکادمی فعالیت داشت و در سال ۱۹۹۹ به سمت دبیر علمی ارشد منصوب شد. همان سال نخستین مسئولیت دولتی خود را بر عهده گرفت و به عنوان معاون وزیر دفاع و رئیس آکادمی نیروهای مسلح ازبکستان منصوب شد.

در ماه مه ۱۹۹۹ به خدمت نظامی فراخوانده شد و با فرمان ریاست‌جمهوری به درجهٔ سرهنگی ارتقا یافت. او در سال ۲۰۰۰ به عنوان نخستین وزیر دفاع غیرنظامی کشور منصوب شد و هم‌زمان سمت مشاور دولتی رئیس‌جمهور اسلام کریم‌اف را نیز بر عهده داشت. در سال ۲۰۰۵ از این سمت برکنار شد و از سال ۲۰۰۶ به عنوان پژوهشگر ارشد در انجمن «فیزیک-خورشید» فعالیت می‌کند.

در تاریخ ۱۵ نوامبر ۲۰۰۵، سه روز پیش از برکناری او، اتحادیهٔ اروپا فهرستی از ۱۲ مقام بلندپایهٔ ازبکستان منتشر کرد که ورودشان به کشورهای عضو اتحادیه به مدت یک سال ممنوع شد؛ نام غلاموف نیز در میان این افراد بود. این اقدام در واکنش به سرکوب اعتراضات شهر اندیجان در ماه مه همان سال صورت گرفت.

## کار به عنوان وزیر دفاع
انتصاب قادر غفورویچ غلاموف بخشی از طرح‌هایی بود که به گفتهٔ دبیر شورای امنیت ملی برای «ایجاد کنترل غیرنظامی بر ساختارهای نظامی درون دولت» انجام شد. در دورهٔ رهبری او، وزارت دفاع بیشتر نقش اداری ایفا می‌کرد و فرماندهان ارتش مسئولیت عملیات‌های نظامی را بر عهده داشتند.

او در سال ۲۰۰۴ مرکز شبیه‌سازی و مدل‌سازی نیروهای مسلح را بنیان‌گذاری کرد و پس از حملات ۱۱ سپتامبر و آغاز «جنگ جهانی علیه ترور»، همکاری‌های نظامی ازبکستان با ایالات متحده را هدایت کرد.

## فعالیت علمی
علایق علمی قادر غفورویچ غلاموف به مطالعهٔ فرایندهای تولید چندگانهٔ ذرات در برخورد هادرون‌ها و هسته‌ها با یکدیگر در حوزهٔ انرژی‌های شتاب‌دهنده مربوط می‌شود. او سرپرست مجموعه‌ای از آزمایش‌های امولسیون در مراکز علمی بزرگ جهان بود، از جمله در سرن (سوئیس)، آزمایشگاه‌های ملی فرمی و بروکهِیون (ایالات متحده)، مؤسسهٔ مشترک تحقیقات هسته‌ای و مؤسسهٔ فیزیک انرژی‌های بالا در پروت‌وینو (فدراسیون روسیه). در این مسیر حجم گسترده‌ای از داده‌های تجربی دربارهٔ برخوردهای هادرون‌ها و هسته‌ها در تمامی حوزه‌های انرژی شتاب‌دهنده به دست آورد.

غلاموف روش‌های تحلیل همبستگی را برای جست‌وجوی اثرات جمعی در برخوردهای هسته‌ای پیشنهاد و اجرا کرد، همبستگی‌های دینامیکی میان ذرات در نواحی جنبشی مختلف را مشاهده نمود و نشان داد که در برخوردهای مرکزی هسته‌ها، تولید چندگانهٔ ذرات ماهیتی چندفراکتالی دارد. او همچنین تحلیل انتقادی از رویکردهای نظری گوناگون در زمینهٔ تولید ذرات در برخوردهای هسته‌ای ارائه داد؛ برخی از این نظریه‌ها را از چرخهٔ علمی خارج کرد یا حدود کاربردشان را مشخص ساخت. این کار به روشن شدن ساختار کلی چنین فرایندهایی و شناسایی سازوکارهای غالب در نواحی جنبشی مختلف کمک کرد و نقشی مهم در جست‌وجوی اثرات جمعی ایفا نمود.

به ابتکار او، در سال ۱۹۹۳ «مؤسسهٔ علوم مواد» در آکادمی علوم ازبکستان تأسیس شد و در سال ۱۹۹۵ شبکهٔ علمی-آموزشی ازبکستان با نام UZSCINET ایجاد گردید. او در سال‌های ۱۹۹۷ و ۲۰۱۰ پیشنهاد تأسیس «مرکز بین‌المللی انرژی خورشیدی» در تاشکند را مطرح کرد. غلاموف بیش از ۳۰۰ اثر علمی منتشر کرده است که بیشتر آن‌ها در نشریات بین‌المللی چاپ شده‌اند.

او در سال ۱۹۸۰ درجهٔ دکترای علوم فیزیک و ریاضی را دریافت کرد، در سال ۱۹۸۹ عضو وابستهٔ آکادمی علوم ازبکستان شد و در سال ۱۹۹۵ به عضویت کامل (آکادمیک) درآمد. همچنین در سال ۱۹۹۷ عضو «آکادمی علوم جهان اسلام» شد. بین سال‌های ۱۹۹۳ تا ۲۰۰۰ نمایندهٔ ازبکستان در کمیتهٔ علمی ناتو بود، در سال‌های ۱۹۹۶ تا ۱۹۹۹ عضو شورای علمی برنامهٔ INTAS اتحادیهٔ اروپا، و عضو کمیتهٔ دائمی «اتحادیهٔ بین‌المللی انجمن‌های علمی برای علم و فناوری در کشورهای در حال توسعه» (ICSU COSTED) بود.

## جوایز
* جایزه دولتی جمهوری سوسیالیستی ازبکستان در زمینه علم و فناوری به نام ابوریحان بیرونی (۱۹۸۳)
* مدال مجلس اول «مستقلیک» (۱۹۹۲)
* درجه دوم شون شرف (2003)

## منابع
رده:افراد زنده
رده:دانشمندان اهل اتحاد شوروی
رده:زادگان ۱۹۴۵ (میلادی)