فقر در چین

بندانگشتی|سهم جمعیت در فقر شدید در طول زمان
بخش عمده **فقر در جمهوری خلق چین (PRC)** فقر روستایی است. دهه‌ها توسعه اقتصادی، فقر شدید شهری را کاهش داده است. طبق گزارش بانک جهانی، بیش از ۸۵۰ میلیون چینی از فقر شدید رهایی یافته‌اند؛ نرخ فقر چین از ۸۸ درصد در سال ۱۹۸۱ به ۰٫۷ درصد در سال ۲۰۱۵ کاهش یافته است، که با درصد افرادی که با معادل ۱٫۹۰ دلار آمریکا یا کمتر در روز در سال ۲۰۱۱ زندگی می‌کنند، بر اساس برابری قیمت خرید، اندازه‌گیری می‌شود که هنوز در سال ۲۰۲۲ پابرجاست.

تعریف چینی از فقر شدید، سختگیرانه‌تر از تعریف بانک جهانی است: درآمد کمتر از ۲٫۳۰ دلار در روز بر اساس برابری قدرت خرید (PPP). رشد اقتصادی باعث افزایش قابل توجه درآمد سرانه شده و مردم را از فقر شدید بیرون آورده است. درآمد سرانه چین بین سال‌های ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۰، پنج برابر افزایش یافته و از ۲۰۰ دلار به ۱۰۰۰ دلار رسیده است. همین نرخ افزایش از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۰ مشاهده شد و درآمد سرانه را به ۵۰۰۰ دلار رساند. این امر چین را به صف کشورهای با درآمد متوسط منتقل کرد.

کنت دنگ در سال ۲۰۰۰ می‌نویسد که تا سال ۱۹۷۸، دو سوم جمعیت روستایی چین سطح زندگی پایین‌تری نسبت به سال ۱۹۵۸ داشتند و در دوران مائو، چین به میزان بیشتری نسبت به هند و اتحاد جماهیر شوروی فقیر شد. تقریباً نیمی از خانوارها در سال ۱۹۷۸، دو سال پس از مرگ مائو، در فقر زندگی می‌کردند. برخلاف اتحاد جماهیر شوروی خروشچف یا حتی کره شمالی کیم، در دوران مائو به کاهش فقر توجه نشد و دولت در عوض درگیر «کارزارهای مبارزه طبقاتی» برای منحرف کردن مردم شد، زیرا فقر خود را تداوم می‌بخشید. کارملو مسا-لاگو، استاد دانشگاه، در سال ۲۰۲۵ نتیجه می‌گیرد که اجماع تاریخی این است که سیاست‌های چین در دوران مائو به‌طور قابل توجهی فقر را کاهش داد. جیسون هیکل و همکارانش توضیح می‌دهند که در دوران مائو، «دولت چین غذا و سرپناه را با هزینه کم یا بدون هزینه فراهم می‌کرد. این بدان معناست که با ۱٫۹۰ دلار آمریکا می‌توانستید مایحتاج اولیه بیشتری را در چین نسبت به کشورهای سرمایه‌داری مشابه خریداری کنید.»

بین سال‌های ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۵، پیشرفت چین بیش از سه چهارم کاهش فقر جهانی را به خود اختصاص داد و تا حد زیادی مسئول دستیابی جهان به هدف توسعه هزاره سازمان ملل متحد برای تقسیم فقر شدید به نصف بود. این امر را می‌توان به ترکیبی از بازار کار به سرعت در حال گسترش، ناشی از یک دوره طولانی رشد اقتصادی، و مجموعه‌ای از انتقال‌های دولتی، مانند یارانه شهری و معرفی مستمری روستایی نسبت داد. گروه بانک جهانی اعلام کرد که درصد جمعیتی که زیر خط فقر بین‌المللی ۱٫۹ دلار (برابری قدرت خرید ۲۰۱۱) زندگی می‌کنند، در سال ۲۰۱۵ به ۰٫۷ درصد کاهش یافته و خط فقر ۳٫۲ دلار (برابری قدرت خرید ۲۰۱۱) در سال ۲۰۱۵ به ۷ درصد کاهش یافته است.

در پایان سال ۲۰۱۸، تعداد افرادی که زیر خط فقر ملی چین، ۲۳۰۰ رنمینبی در سال (به قیمت‌های ثابت سال ۲۰۱۰) زندگی می‌کردند، ۱۶٫۶ میلیون نفر بود که معادل ۱٫۷٪ از جمعیت آن زمان بود. در ۲۳ نوامبر ۲۰۲۰، چین اعلام کرد که با افزایش سطح درآمد همه شهروندان خود فراتر از ۲۳۰۰ ین تعیین‌شده در سال (به قیمت‌های ثابت سال ۲۰۱۰)، یا حدود ۴۰۰۰ ین در سال در سال ۲۰۲۰، فقر مطلق را در سراسر کشور ریشه‌کن کرده است بانک جهانی برای کشورهایی با درآمد ناخالص ملی (GNI) متفاوت ، خطوط فقر متفاوتی دارد. با سرانه درآمد ناخالص ملی ۱۰۶۱۰ دلار در سال ۲۰۲۰، چین یک کشور با درآمد متوسط رو به بالا است. خط فقر برای یک کشور با درآمد متوسط رو به بالا، ۵٫۵ دلار در روز با برابری قدرت خرید است. تا سال ۲۰۲۰، چین در ریشه‌کن کردن فقر مطلق موفق بوده است، اما نه فقری که برای کشورهای با درآمد متوسط رو به بالا که چین جزو آنهاست، تعریف شده است. چین هنوز حدود ۱۳ درصد از جمعیت خود را در سال ۲۰۲۰ زیر خط فقر ۵٫۵۰ دلار در روز دارد در سال ۲۰۲۰، نخست‌وزیر لی که چیانگ، با استناد به دفتر ملی آمار (NBS) گفت که چین هنوز ۶۰۰ میلیون نفر دارد که با کمتر از ۱۰۰۰ یوان (۱۴۰ دلار) در ماه زندگی می‌کنند، اگرچه مقاله‌ای از *[[اکونومیست]]* گفت که روش مورد استفاده NBS ناقص است و بیان کرد که این رقم درآمد ترکیبی را در نظر گرفته است که سپس به‌طور مساوی تقسیم شده است.

## نمای کلی
از زمانی که دنگ شیائوپینگ در اواخر دهه ۱۹۷۰ شروع به اجرای اصلاحات بازار کرد، چین جزو سریع‌ترین اقتصادهای در حال رشد جهان بوده است و از سال ۱۹۷۸ تا ۲۰۱۰ به‌طور منظم از ۱۰ درصد رشد تولید ناخالص داخلی سالانه فراتر رفته است این رشد منجر به افزایش قابل توجه استانداردهای واقعی زندگی و کاهش قابل توجه فقر شده است. بین سال‌های ۱۹۸۱ تا ۲۰۰۸، تخمین زده می‌شود که نسبت جمعیت چین که با کمتر از ۱٫۲۵ دلار در روز زندگی می‌کنند از ۸۵ درصد به ۱۳٫۱ درصد کاهش یافته است، به این معنی که تقریباً ۶۰۰ میلیون نفر از فقر شدید خارج شده‌اند. در عین حال، این تغییر سریع انواع مختلفی از استرس‌ها را به همراه داشته است. چین با کمبود جدی منابع طبیعی و تخریب محیط زیست روبرو است. همچنین شاهد نابرابری‌های فزاینده‌ای بوده است زیرا مردم در نقاط مختلف کشور و با ویژگی‌های مختلف از رشد با نرخ‌های متفاوتی بهره‌مند شده‌اند.

از شرایط پیش از اصلاحات، افزایش نسبی نابرابری درآمدی اجتناب‌ناپذیر بود، زیرا مناطق شهری ساحلی مطلوب از سیاست گشایش بهره‌مند شدند و تعداد اندک افراد تحصیل‌کرده فرصت‌های جدیدی پیدا کردند. با این حال، ویژگی‌های خاص سیاست چین ممکن است به جای کاهش نابرابری‌های رو به رشد، آن را تشدید کرده باشد. سیستم ثبت خانوار (هوکو) مهاجرت روستایی-شهری را پایین‌تر از آنچه در غیر این صورت می‌بود، نگه داشت و به توسعه یکی از بزرگ‌ترین شکاف‌های درآمدی روستایی-شهری در جهان کمک کرد. مالکیت ضعیف بر زمین‌های روستایی نیز توانایی دهقانان را در بهره‌مندی از دارایی اصلی خود محدود کرد. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (مارس ۲۰۲۵)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D;

گذشته از نابرابری درآمدی، افزایش نابرابری در نتایج آموزشی و وضعیت سلامت نیز وجود داشته است که تا حدودی نتیجه سیستم مالی غیرمتمرکز چین است که در آن دولت محلی در درجه اول مسئول تأمین بودجه بهداشت و آموزش اولیه بوده است. مناطق فقیرنشین نتوانسته‌اند این خدمات را تأمین مالی کنند و خانوارهای فقیر نتوانسته‌اند از پس هزینه‌های بالای خصوصی آموزش اولیه و مراقبت‌های بهداشتی برآیند. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (مارس ۲۰۲۵)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D;

مازاد تجاری بزرگی که در چین پدیدار شده، نابرابری‌ها را تشدید کرده و رسیدگی به آنها را دشوارتر می‌سازد. مازاد تجاری، بخش تولید شهری را که از قبل نسبتاً مرفه است، تحریک می‌کند. این امر دامنه دولت را برای افزایش بودجه خدمات عمومی مانند بهداشت و آموزش روستایی محدود می‌کند. دولت در تلاش بوده است تا تولید چین را از سرمایه‌گذاری و صادرات به سمت مصرف و خدمات داخلی متعادل کند تا سلامت اقتصاد کلان کشور و وضعیت افراد نسبتاً فقیر در چین را در درازمدت بهبود بخشد. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (مارس ۲۰۲۵)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D;

اقدامات اخیر دولت برای کاهش نابرابری‌ها شامل تسهیل سیستم *هوکو*، لغو مالیات کشاورزی و افزایش انتقال‌های مرکزی برای تأمین بودجه بهداشت و آموزش در مناطق روستایی است. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (مارس ۲۰۲۵)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D;

## منابع

## پیوند به بیرون