فوتبال در بوتان

**فوتبال در بوتان** () ورزشی است با پیشینه‌ای نسبتاً کوتاه در بوتان که نخستین بار در میانهٔ سدهٔ بیستم، به‌واسطهٔ آموزگاران هندی و اروپایی به این کشور معرفی شد. هرچند تیراندازی با کمان ورزش ملی بوتان محسوب می‌شود، اما فوتبال از دههٔ ۲۰۰۰ میلادی به‌طور چشمگیری محبوب شد، به‌ویژه پس از آغاز پخش تلویزیونی ماهواره‌ای رقابت‌های بین‌المللی. با وجود محبوبیت عمومی، فوتبال داخلی بوتان تا سال‌های پایانی قرن بیستم ساختار حرفه‌ای نداشت. نخستین لیگ رسمی در اواخر دههٔ ۱۹۸۰ بنیان گذاشته شد و رقابت‌های جدی از میانهٔ دههٔ ۱۹۹۰ آغاز گشت.

هرچند **لیگ برتر بوتان** در آغاز به‌صورت اسمی «ملی» نامیده می‌شد، اما عملاً تنها شامل تیم‌های پایتخت، تیمفو بود. در سال ۲۰۱۲، نخستین رقابت سراسری واقعی با عنوان لیگ برتر فوتبال بوتان (پیش‌تر «لیگ ملی») تأسیس شد. با وجود مشکلات مالی و حمل‌ونقلی، این لیگ تنها چند تیم خارج از پایتخت را دربر گرفت. باشگاه‌های بوتانی در تاریخ خود معمولاً در پایین‌ترین ردهٔ رقابت‌های آسیایی یعنی جام رئیس ای‌اف‌سی حضور داشتند و در سطح منطقه‌ای نیز، در فدراسیون فوتبال جنوب آسیا (SAFF)، از تیم‌های ضعیف‌تر محسوب می‌شدند.

تیم ملی بوتان سال‌ها در پایین‌ترین رتبهٔ فیفا قرار داشت و مدتی بدون هیچ امتیازی، «ضعیف‌ترین تیم ملی جهان» نامیده می‌شد. این تیم بیشتر در مسابقات قهرمانی فوتبال جنوب آسیا و مرحلهٔ مقدماتی جام چلنج ای‌اف‌سی شرکت می‌کرد و نخستین تلاشش برای حضور در جام جهانی فوتبال ۲۰۱۸ بود. بوتان با پیروزی ۲–۱ برابر سری‌لانکا در مرحلهٔ نخست، برای نخستین بار به مرحلهٔ دوم مقدماتی جام جهانی صعود کرد، هرچند در آن مرحله باخت‌های سنگینی از جمله ۱۵–۰ در برابر قطر و ۱۲–۰ مقابل چین متحمل شد.

## تاریخچه
### آغاز فوتبال در بوتان
مانند بسیاری از کشورها، دربارهٔ چگونگی ورود فوتبال به بوتان نیز ابهام‌هایی وجود دارد. در دوران استعماری، بوتان اگرچه توافق‌نامه‌هایی با هندِ تحت استعمار بریتانیا امضا کرده بود، اما هرگز مستقیماً مستعمرهٔ بریتانیا نبود و بنابراین ورزش‌های خارجی تا نیمهٔ سدهٔ بیستم در این کشور گسترش نیافتند. ورود فوتبال به بوتان با تأسیس مدارس در نواحی حا و پارو در دههٔ ۱۹۵۰ میلادی پیوند دارد، جایی‌که آموزگاران هندی و چند اروپایی، این ورزش را به دانش‌آموزان آموختند.
در آن زمان امکانات ورزشی وجود نداشت و بازی‌ها روی زمین‌های سنگی با توپ‌های پارچه‌ای برگزار می‌شد. فوتبال با افزایش شمار دانشجویان بوتانی در هند و بازگشت آنان به کشور گسترش یافت و به بخشی از برنامهٔ مدارس، به‌ویژه در تیمفو تبدیل شد. در دههٔ ۱۹۶۰، شهرهای مرزی چون فونت‌شولینگ و سامتسه مراکز اصلی فوتبال بودند و گاه تیم‌هایی از هند برای بازی‌های دوستانه به این مناطق می‌آمدند.

در دههٔ ۱۹۸۰ فوتبال سازمان‌یافته‌تری شکل گرفت. نخستین تیم ملی بوتان در سال ۱۹۸۲ برابر نپال بازی کرد و ۳–۱ شکست خورد. فدراسیون فوتبال بوتان در ۱۹۸۳ تشکیل شد و همان سال به بی‌اف‌اف تغییر نام داد. در ۱۹۸۶ نخستین لیگ ملی برگزار شد که ده تیم در آن حضور داشتند و باشگاه فوتبال ارتش سلطنتی بوتان قهرمان شد.

فوتبال داخلی تا دههٔ ۱۹۹۰ پیشرفت چندانی نداشت تا اینکه در سال ۱۹۹۶ رقابت‌های دستهٔ A برگزار شد و دروک پول اف‌سی برای پنج سال پیاپی قهرمان شد. در همین دوران، پخش تلویزیونی مسابقات جام جهانی فوتبال ۱۹۹۸ برای نخستین‌بار در کشور مجاز شد و به گسترش علاقهٔ عمومی انجامید.

در دههٔ ۲۰۰۰ تیم ملی برای نخستین‌بار در مقدماتی جام ملت‌های آسیا ۲۰۰۰ شرکت کرد و باخت تاریخی ۲۰–۰ برابر کویت را تجربه کرد. در همین سال‌ها، فیلم بوتانی *[[جام (فیلم)|جام]]* (۲۰۰۰) ساخته شد که دربارهٔ علاقهٔ راهبان بوتانی به فوتبال است.

در سال ۲۰۰۲ بوتان نخستین برد تاریخ خود را به‌دست‌آورد؛ پیروزی ۴–۰ برابر مونتسرات در ورزشگاه چانگلیمیتانگ، که با نام «فینال دیگر» شناخته شد.

در سال‌های پس از آن، لیگ داخلی گسترش یافت و سه ردهٔ A, B و C تشکیل شد. در سال ۲۰۱۲ آکادمی اوگین از خارج از تیمفو قهرمان لیگ ملی شد و نخستین تیم غیرپایتختی در رقابت‌های آسیایی بود.

## جستارهای وابسته
* تیم ملی فوتبال بوتان
* ورزش در بوتان
* لیگ برتر فوتبال بوتان

## منابع

## پیوند به بیرون
* وبگاه رسمی فدراسیون فوتبال بوتان
* آمار لیگ بوتان در RSSSF


رده:فوتبال بر پایه کشور
رده:ورزش در بوتان