بیمارستان کمال عدوان

**بیمارستان کمال عدوان** () بیمارستانی دولتی در بیت لاهیا در بخش شمالی نوار غزه در فلسطین است. این بیمارستان در سال ۲۰۰۲ گشایش یافت و زیر نظر وزارت بهداشت فلسطین اداره می‌شد. بیمارستان کمال عدوان تا پیش از سال ۲۰۲۳ خدمات بهداشتی و درمانی نزدیک به ۴۰۰ هزار نفر را بر عهده داشت و بزرگ‌ترین بیمارستان شمال غزه به‌شمار می‌رفت.

نام این بیمارستان برگرفته از کمال عدوان، از بنیان‌گذاران سازمان آزادی‌بخش فلسطین است که در سال ۱۹۷۳ در جریان عملیات بهار جوانی به دست نیروهای اسرائیلی در بیروت کشته شد. مجموعه بیمارستان دارای چهار ساختمان بود و بخش‌هایی همچون زایمان، زنان، کودکان، جراحی عمومی، ارتوپدی، داخلی، اورژانس، مراقبت‌های ویژه، تصویربرداری پزشکی، آزمایشگاه، داروخانه و اتاق عمل را دربرمی‌گرفت. در جریان جنگ اسرائیل و حماس از اکتبر ۲۰۲۳ بارها مورد حمله و محاصره قرار گرفت و سرانجام در ۲۷ دسامبر ۲۰۲۴ به‌طور کامل از کار افتاد.

## پیشینه
بیمارستان کمال عدوان در سال ۲۰۰۲ به‌منظور درمان مجروحان انتفاضه دوم فلسطین بنیان‌گذاری شد. پیش از آن این مرکز با نام «درمانگاه پروژه بیت لاهیا» شناخته می‌شد و برای پاسخ‌گویی به نیازهای درمانی مناطق جبالیا، بیت لاهیا و بیت حانون در شمال نوار غزه به بیمارستان تبدیل شد.

در سال ۲۰۱۳ ظرفیت بیمارستان به ۱۰۸ تخت افزایش یافت. در سال ۲۰۱۵ پس از گشایش بیمارستان اندونزی در بیت لاهیا، بیمارستان کمال عدوان برای بازسازی بسته شد و یک سال بعد بازگشایی گردید.

در سال ۲۰۱۶ بخش کودکان به‌طور چشمگیری گسترش یافت و بخش‌های زنان و زایمان نیز نوسازی شدند. در سال‌های ۲۰۱۷ و ۲۰۲۳ نیز بیمارستان بازسازی و خدمات آن گسترده‌تر شد. در مارس ۲۰۲۳ بخش‌های اورژانس و پذیرش زنان و زایمان به‌روزرسانی شدند.

به دلیل کنترل اسرائیل بر مرزهای نوار غزه، بسیاری از بیماران امکان سفر به خارج برای درمان را نداشتند و واردات دارو نیز اغلب محدود بود.

## ساختمان‌ها و خدمات
بیمارستان کمال عدوان چهار ساختمان داشت:
* **ساختمان بخش‌های قدیمی:** دو طبقه با مساحت هر طبقه نزدیک به ۷۳۱ مترمربع، دارای ۴۱ تخت، دو اتاق عمل و یک اتاق ریکاوری.
* **ساختمان نو:** سه طبقه با مساحت ۷۳۱ مترمربع و نزدیک به ۴۴ تخت.
* **ساختمان جانبی نخست:** شامل آشپزخانه و بخش مهندسی و نگهداری.
* **ساختمان جانبی دوم:** دارای ۱۰ تخت، شامل بخش پذیرش کودکان، داروخانه، دفترهای اداری و اقامتگاه پزشکان.

بخش‌های اصلی بیمارستان عبارت بودند از: اورژانس، پذیرش عمومی، پذیرش کودکان، جراحی عمومی (مردان و زنان)، ارتوپدی (مردان و زنان)، داخلی (مردان و زنان)، کودکان، مراقبت‌های ویژه، تصویربرداری پزشکی، آزمایشگاه، داروخانه و خدمات اداری.

## جنگ اسرائیل و حماس (از اکتبر ۲۰۲۳)
از آغاز جنگ اسرائیل و حماس در اکتبر ۲۰۲۳ بیمارستان و پیرامون آن بارها هدف بمباران اسرائیل قرار گرفت.

### هشدار تخلیه و حملات نخستین
در ۱۴ اکتبر ۲۰۲۳ ارتش اسرائیل به مدیریت بیمارستان هشدار تخلیه داد. در ۲۳ اکتبر ارتش اسرائیل خانه‌ای در کنار بیمارستان را هدف قرار داد. در ۳ دسامبر ۲۰۲۳ موشکی از سوی پهپاد اسرائیلی دروازه شمالی بیمارستان را هدف قرار داد و شماری کشته و زخمی شدند.

### محاصره و یورش دسامبر ۲۰۲۳
در ۱۲ دسامبر ۲۰۲۳ وزارت بهداشت غزه اعلام کرد ارتش اسرائیل پس از محاصره بیمارستان به آن یورش برده‌است. وزارت بهداشت از مرگ احتمالی ۱۲ نوزاد در بخش مراقبت‌های ویژه کودکان به دلیل نبود شیرخشک و دستگاه‌های حمایت از حیات ابراز نگرانی کرد. سازمان بهداشت جهانی خواستار حفاظت فوری از همه افراد در بیمارستان و آتش‌بس فوری شد. در ۱۴ دسامبر یکی از مسئولان بیمارستان گزارش داد که تانک‌ها و تک‌تیراندازهای اسرائیلی بیمارستان را محاصره کرده و به‌صورت بی‌هدف تیراندازی می‌کنند.

### بحران کودکان و گرسنگی
در ۱۵ ژانویه ۲۰۲۴ حسام ابوصفیه، مدیر بیمارستان، اعلام کرد نبود واکسیناسیون نقش بزرگی در گسترش بیماری‌ها میان کودکان شمال غزه داشته‌است و تراکم آوارگان شرایط را برای شیوع سریع عفونت‌ها فراهم کرده‌است. در ۳ مارس ۲۰۲۴ ابوصفیه گفت شمار کودکانی که بر اثر گرسنگی، سوءتغذیه و نبود سوخت جان باخته‌اند به ۱۵ تن رسیده‌است. در ۲۸ فوریه ۲۰۲۴ بیمارستان به‌طور موقت از کار افتاد اما سپس دوباره به کار خود ادامه داد.

### یورش نهایی و تعطیلی بیمارستان (دسامبر ۲۰۲۴)
با از کار افتادن بیمارستان‌های دیگر در شمال نوار غزه، بیمارستان کمال عدوان تنها مرکز درمانی فعال در آن منطقه بود. در ۲۲ دسامبر ۲۰۲۴ اسرائیل دستور تخلیه و تعطیلی بیمارستان را صادر کرد اما مدیر بیمارستان از پذیرش آن سر باز زد.

در ۲۶ دسامبر ۲۰۲۴ بر پایه گزارش مقامات بهداشتی، پنج کارمند پزشکی از جمله یک متخصص کودکان بر اثر آتش اسرائیل در بیمارستان کشته شدند. در ۲۷ دسامبر ارتش اسرائیل بیمارستان را اشغال و تعطیل کرد. این آخرین بیمارستان فعال در شمال نوار غزه بود. نیروهای اسرائیلی حسام ابوصفیه، مدیر بیمارستان و متخصص کودکان، را بازداشت کردند و او را به همکاری با حماس متهم ساختند.

سازمان بهداشت جهانی گزارشی منتشر کرد مبنی بر اینکه بخش‌هایی از بیمارستان در جریان یورش نیروهای اسرائیلی به آتش کشیده و به‌شدت آسیب دیده‌اند. آزمایشگاه، بخش جراحی، بخش فنی و نگهداری، اتاق عمل و انبار پزشکی به‌طور کامل ویران شدند. در هفته کریسمس ۲۰۲۴ دست‌کم ۵۰ نفر از جمله پنج کارمند بیمارستان در بمباران‌های پیرامون بیمارستان کشته شدند. سازمان بهداشت جهانی تعطیلی بیمارستان را پایان نابودی نظام‌مند زیرساخت بهداشتی توصیف کرد و اعلام نمود که دیگر هیچ خدمات درمانی برای مردم شمال غزه وجود ندارد. اسرائیل تعطیلی بیمارستان را با ادعای اینکه این مرکز پایگاه حماس بوده توجیه کرد اما مدرکی ارائه نداد.

شورای امنیت سازمان ملل متحد نشست ویژه‌ای دربارهٔ حمله اسرائیل به بیمارستان کمال عدوان برگزار کرد.

### بازداشت و شکنجه حسام ابوصفیه
بر پایه گزارش‌های شاهدان، حسام ابوصفیه مدیر بیمارستان با کابل برق ضخیم به‌شدت کتک خورد و به بازداشت‌گاه سده تیمان منتقل شد که وکلای اسرائیلی آن را «بدتر از ابوغریب و گوانتانامو» توصیف کرده بودند. سازمان حقوق بشری یورومد مانیتور هشدار داد که شکنجه در صده تیمان سلامت ابوصفیه را به خطر انداخته و از احتمال اعدام او ابراز نگرانی کرد. این سازمان به سرنوشت پزشکان دیگری اشاره کرد که در بازداشتگاه‌های اسرائیلی بر اثر شکنجه جان باختند: عدنان البرش، رئیس بخش ارتوپدی بیمارستان الشفا، در آوریل ۲۰۲۴ و ایاد الرنتیسی، رئیس بخش زایمان بیمارستان کمال عدوان، در نوامبر ۲۰۲۳.

یورومد مانیتور همچنین گزارش داد نیروهای اسرائیلی در جریان حمله به بیمارستان کمال عدوان زنان و دختران را مورد آزار جنسی قرار دادند.

در ۱۲ فوریه ۲۰۲۵ فرمانده فرماندهی جنوبی ارتش اسرائیل، یارون فینکلمن، دستور نگهداری ابوصفیه را بر پایه «قانون رزمندگان غیرقانونی» صادر کرد. این تصمیم پس از آن گرفته شد که وکیلی از سازمان حقوق بشری المیزان در ۱۱ فوریه ۲۰۲۵ پس از ۴۷ روز بازداشت بدون تماس با جهان بیرون در زندان عوفر با ابوصفیه دیدار کرد. وکیل اعلام کرد که پزشک در معرض گرسنگی و شکنجه شدید بوده و بیش از ۲۰ روز در سلول انفرادی نگهداری شده‌است. سازمان المیزان بازداشت او را نقض حقوق بشردوستانه بین‌المللی دانست زیرا ابوصفیه یک پزشک غیرنظامی است.

## واکنش‌های بین‌المللی
سازمان بهداشت جهانی بارها عملکرد اسرائیل و نابودی نظام‌مند زیرساخت بهداشتی نوار غزه را محکوم کرد. سازمان بهداشت جهانی همچنین اعلام کرد پیش از حمله به بیمارستان هیچ دستور تخلیه‌ای صادر نشده بود.

## جستارهای وابسته
* نوار غزه
* جنگ غزه
* بیمارستان الشفا
* کمال عدوان

## منابع

* 
* 
* 
* 

رده:بیمارستان‌ها در فلسطین
رده:بیمارستان‌های منحل‌شده در ۲۰۲۴ (میلادی)
رده:انحلال‌های ۲۰۲۴ (میلادی) در فلسطین