سلوار

**سلوار** یا **شلوار** پارچه‌ای است که از کمر تا مچ پا پوشیده می‌شود و هر دو پا را جداگانه می‌پوشاند. این لباس، پایین‌تنه لباس شلوار قمیض است که در جنوب آسیا به‌طور گسترده پوشیده می‌شود. این لباس به دلیل رنگ‌های شاد، پارچه‌های غنی و گلدوزی‌هایش شناخته شده است. این لباس قرن‌هاست که بخشی از سنت پنجابی هند و پاکستان بوده است. همچنین لباس ملی پاکستان است، و از اواخر دهه ۱۹۶۰، سلوار در ادارات دولتی پاکستان استفاده می‌شود. سلوار را می‌توان از سوتن پنجابی که کوتاه‌تر از سلواراست، تشخیص داد.

## انواع
* شلوار افغانی - معمولاً گشاد است.
* شلوار انارکالی - شلوار باریک و تنگ.
* شال پیشاوری - تا مچ پا بسیار گشاد است.
* شلوار بلوچی - دارای یک شلوار بسیار جادار است که از پارچه‌های ضخیم و بلند ساخته شده است.
* شالار پنجابی - راسته است
* شال پاتیالا - در بالا گشاد است اما کاملاً به پاها می‌چسبد و در مچ پا جمع می‌شود.
* شلوار سرائیکی - بسیار گشاد و گشاد است و چین‌های حجیم زیادی دارد.
* سلوارسندی - در کمر کمتر بافته شده است.
* کانچای سندی - دارای پانچای بلند (آستین) در مچ پا است.

## تاریخچه
### تاریخ اولیه
سلواریک لباس پایین‌تنه است و در مناطق مختلف انواع گوناگونی دارد. قدیمی‌ترین شکل سلواراز آسیای مرکزی نشأت گرفته و استفاده از آن به جنوب آسیا، مردم عرب، ترکیه و سایر مناطقی که ترک‌ها امپراتوری خود را در قرن دوازدهم تأسیس کردند، گسترش یافت. عثمانی‌ها نیز استفاده از سلواررا در سراسر امپراتوری خود رواج دادند. سلوارپس از ورود مسلمانان به جنوب آسیا در قرن سیزدهم به این منطقه وارد شد و ابتدا توسط نجیب‌زادگان مغول پوشیده می‌شد. استفاده از سلواردر منطقهٔ پنجاب تحت تأثیر فرهنگ‌های خاورمیانه، ترک‌های آسیای مرکزی و در نهایت افغان‌ها شکل گرفت.

در پنجاب، لباسی مشابه سلواراما قدیمی‌تر وجود دارد که به آن «سوتان» می‌گویند. ست پنجابی سوتان شامل روسری سر، کوتاه/کرتی و سوتان پنجابی است. همچنین لباس جامو و چوری‌دار نیز از جمله لباس‌های منطقه‌ای هستند. اصطلاح «شلوارکمیس» یا سالوار-کمیس همچنین شامل لباس کشمیری «فیران/سوتان» نیز می‌شود.

در منطقه پنجاب، سلواربا استفاده از مقدار زیادی پارچه ساخته می‌شد اما هیچ چین یا تایی نداشت. سلواربزرگ در نهایت باعث پیدایش سلوارپنجابی شد.

### سلوارپنجابی
در دقیق‌ترین معنای خود، سالور گشاد و گشاد است که مستقیماً تا پایین پاها امتداد می‌یابد و به‌طور آزاد در مچ پا جمع می‌شود. در طول قرون وسطی، مردم در مولتان و سند همسایه، سبک سالور عراقی را پذیرفتند. این نوع سالور به‌طور سنتی بسیار گشاد و در مچ پا جمع می‌شود. هنوز هم توسط جامعه کرد در عراق پوشیده می‌شود. وجود سالور گشاد توسط البیرونی در قرن یازدهم میلادی مشاهده شد و بین قرن‌های شانزدهم و هجدهم میلادی در مولتان همچنان رواج داشت.

سلوارمولتانی شباهت زیادی به سوتان گشاد پنجابی دارد. تفاوت ظریف میان سوتان گشاد پنجابی و سلوارگشاد مولتانی در نوار مچ پای سوتان و همچنین تنگ‌تر شدن آن از زیر زانو تا پاها است؛ به این معنا که سوتان از زیر زانو کمی به شکل پا می‌نشیند، در حالی که سلوارمولتانی همچنان آزاد و گشاد باقی می‌ماند.

سلوارگشاد پنجابی اصلی به اندازه مدل مولتانی گشاد نبود، اما گشاد بود و قسمت جمع شده در مچ پا به اندازه‌ای گشاد بود که پاها را می‌پوشاند. در ابتدا، تا ده یارد پارچه برای دوخت سلوارپنجابی استفاده می‌شد. سلوارپنجابی اصلی همچنین به اندازه سایر اشکال سالوار، مانند نوعی که در افغانستان پوشیده می‌شود (پرتوگ)، سلواربلوچی، یا سوتن گشاد پنجابی، گشاد نبود و سریع‌تر زیر زانو جمع می‌شود و به یک بند تنگ ختم می‌شود. در نهایت، سلوارپنجابی مدرن به وجود آمد که تنگ و چسبان است و مانند قبل انتهای گشادی ندارد.

یکی دیگر از سبک‌های سالوار، سلوارپوتهوری از منطقه پوتهوری در منطقه پنجاب است. سلوارپوتهوری، پهنای سوتان پنجابی را حفظ کرده است. کمیز نیز گشاد است. چونی بازمانده چادر بزرگی است که در غرب پنجاب به نام سالاری محبوب است و پولکاری بزرگی که در مناطق مختلف منطقه پنجاب پوشیده می‌شود. با این حال، لباس سلوارپوتهوری مورد استقبال جهانی قرار نگرفت. سلواربهاولپوری نیز پهن و گشاد است و چین‌های زیادی دارد. جنس پارچه‌ای که به‌طور سنتی برای شلوار و سوتان بهاولپوری استفاده می‌شود، صوفی نام دارد که ترکیبی از تار پنبه‌ای مخلوط با پود ابریشمی و نخ‌های طلایی است که از پارچه به پایین کشیده شده‌اند.
پرونده:Nawab_Muhammad_Of_Bawalpur_1868-1900.JPG|جایگزین=Nawab Muhammad Of Bahawalpur (1868–1900) wearing a loose Bahawalpuri salwar| نواب محمد از بهاوالپور (۱۸۶۸-۱۹۰۰) با پوشیدن سلوارگشاد بهاوالپوری
پرونده:Prince_Suba_Sadiq_Abbasi.JPG|جایگزین=Prince Suba Sadiq Abbasi, Bahawalpur| شاهزاده سوبا صادق عباسی، بهاوالپور


### کمیس پنجابی
کمیس پنجابی یک لباس سنتی است که هم مردان و هم زنان در منطقه پنجاب جنوب آسیا، شامل بخش‌هایی از هند و پاکستان، آن را می‌پوشند. این پوشاک شامل یک تونیک یا پیراهن بلند با آستین‌های بلند و برش آزاد است که همراه با شلوار گشاد یا سلوارپوشیده می‌شود. این ست معمولاً با شالی یا روسری به نام دوپَتّا تکمیل می‌شود که روی سر یا شانه‌ها انداخته می‌شود. کمیس پنجابی به‌خاطر رنگ‌های زنده، گلدوزی‌های پیچیده و پارچه‌های غنی خود شناخته می‌شود که بسته به مناسبت و جایگاه اجتماعی فرد متفاوت است. این لباس پرطرفدار و چندکاره است و می‌توان آن را در موقعیت‌های رسمی و غیررسمی پوشید؛ همچنین به‌دلیل راحتی و زیبایی‌اش در سراسر جهان محبوبیت یافته است.

#### لباس زنانه: لباس سلوارپنجابی
ست سلوارپنجابی در مناطق پنجاب هند و پاکستان پوشیده می‌شود. این لباس شامل چُنی (روسری سر)، جهاگا (کمیس یا کُرتا) و سلواربرای زنان است. طول چُنی می‌تواند متفاوت باشد. جهاگا (کمیس) از دو تکه مستطیلی دوخته شده با شکاف‌های جانبی ساخته می‌شود و شباهت زیادی به تونیک دارد. علاوه بر آن، گاهی یک کوتای ساده نیز پوشیده می‌شود.

سلوارشبیه پیژامه یا شلوار است، که در بالا گشاد است و با پارچه‌ای سفت به نام ، دور مچ پا به صورت شل بسته می‌شود. در پنجاب، سلوارکمیز به عنوان لباس سلوارچونی جاگا نیز شناخته می‌شود.
پرونده:MissPooja2.jpg|جایگزین=Punjabi suit| کت و شلوار پنجابی
پرونده:Garba_-_graceful_flow_of_colours.jpg|جایگزین=Girls in Punjabi suits| دختران با لباس پنجابی
پرونده:Women_of_Puducherry.jpg|جایگزین=South Indian Women in Punjabi suits| زنان جنوب هند با کت و شلوار پنجابی
پرونده:Rohi's_Women_Dress_-_Bahawalpur_Museum.jpg|جایگزین=Rohi (Cholistan) woman's bandhani dress (Punjab, Pakistan)| لباس باندانی زنانه روهی (چولستان) (پنجاب، پاکستان)
پرونده:Dance,_Attari-Wagah,_Punjab_(10691014775).jpg|جایگزین=Dance, Attari-Wagah, women wearing Punjabi suits| رقص، عطاری-واگا، زنانی که لباس پنجابی پوشیده‌اند


#### لباس مردانه: کت و شلوار پنجابی سالوار
در برخی مناطق پنجاب، به‌ویژه مناطق شهری پنجاب پاکستان، مردان ست پنجابی مردانه می‌پوشند. لباس بالاتنه شامل کوتای یا کمیس با برش مستقیم است و سلوارشباهت به شلوار باریک یا پیژامهٔ جذب دارد. در گذشته، سوتان نیز به‌طور رایج توسط مردان پوشیده می‌شد؛ این سبک هنوز در برخی مناطق باقی مانده است، به‌ویژه در جامو و هیماچال پرادش.
پرونده:Shalvaar_qamiz.JPG|جایگزین=Men's Punjabi salwar suit| لباس سالور پنجابی مردانه
پرونده:Punjabi_kurta_Ferozepur_1845.jpg|جایگزین=Punjabi kurta Ferozepur 1845| کورتای پنجابی فیروزپور ۱۸۴۵


### جاگا
ترکان غزنوی لباس سالور/تونیک را در افغانستان رواج دادند.

## لباس سوتان و کورتا پنجابی
این لباس قبل از لباس سلواروجود داشته اما مکمل آن است.

### ریشه‌شناسی
واژهٔ «سوتان» از کلمهٔ سانسکریت «سواستانا» گرفته شده است که به معنای شلوار تنگ و جذب است. این کلمه خود از واژهٔ آسیای مرکزی «سامستامنی» نشأت گرفته است. سوتان شلواری است با برش مستقیم و تنگ، بر خلاف سلوارکه گشاد است و ممکن است چین‌های زیادی داشته باشد. سوتان تنگ تا زانو آزاد است، اما سوتان گشاد پنجابی تا پایین پا آزاد بوده و در مچ بسیار تنگ می‌شود. سلواردر انتها دارای بندی است که آزاد می‌نشیند. با وجود این تفاوت، مردم اغلب واژه‌های «سوتان» و «سالوار» را به‌طور متناوب برای اشاره به سوتان‌ها و سالوارهای گشاد به کار می‌برند، چرا که سوتان گشاد شباهت زیادی به سلواردارد.

پیش از استفاده از اصطلاح «پیژامه»، از واژهٔ «سوتان» استفاده می‌شد. به همین دلیل، پیژامه‌های پشمی گیلگیت نیز به‌عنوان سوتان شناخته می‌شوند، اگرچه این‌ها از نوع پنجابی نیستند. همچنین، پیژامهٔ چوری‌دار نیز قبلاً با نام سوتان نامیده می‌شد.

کلمه *سوثانا* در زبان هندی نیز برای اشاره به پیژامه استفاده می‌شد.

### تاریخچه
بندانگشتی|هنگ بیستم (پنجاب) پیاده‌نظام بومی بنگال. نقاشی اثر والتر فین (۱۸۲۸–۸۵)، ۱۸۶۸

#### سوتان
استفاده از سوتان در منطقهٔ پنجاب، که در پنجابی به آن «سوتانا» نیز گفته می‌شود، بازمانده‌ای از شلوارهای باستانی «سواستانا» است. سواستانا به پوشاک پایین‌تنه‌ای اشاره داشت که می‌توان آن را نوعی شلوار توصیف کرد. شواهد نشان می‌دهد که سواستانا در دوران حکمرانی موریان‌ها (۳۲۲–۱۸۵ قبل از میلاد) توسط طبقات حاکم استفاده می‌شد. همچنین استفاده از سواستانا در میان طبقات حاکم شمال هند در دوران امپراتوری کوشان، بین قرن اول تا سوم میلادی، مشاهده شده است. این شلوارها در دورهٔ امپراتوری گوپتا (قرن چهارم تا ششم میلادی) و همچنین در دوران حکومت شاه هارشا در قرن هفتم میلادی نیز مورد استفاده بوده‌اند.

نسخه‌ای از سواستانا در هند باستان مشاهده شده است که در قسمت ساق پا تنگ و چسبان بوده و دهانهٔ پایینی آن باریک است. این شبیه به «غوتانا» ٔ پنجابی است که در ران‌ها گشاد است، در زانوها تنگ می‌شود و تا ساق پا ادامه می‌یابد (در برخی نسخه‌ها تا زانو پایان می‌یابد و پایین پاها بدون پوشش می‌ماند). این امر نشان می‌دهد که استفاده از سوتان ریشهٔ بومی در منطقهٔ پنجاب دارد. با این حال، ممکن است سواستانا از آسیای مرکزی به هند باستان وارد شده باشد، اما استفاده از آن در میان مردم محلی در دورهٔ قرون وسطی، به‌ویژه قرن هفتم میلادی، محبوب شد. پوشیدن سوتان همراه با کوتای بلند یا کمیس تا دوران مغول‌ها بین سال‌های ۱۵۲۶ تا ۱۷۴۸ میلادی ادامه یافت و از آن زمان تاکنون به‌طور مداوم استفاده می‌شود. نشریهٔ National Review در سال ۱۹۲۵ اشاره می‌کند که سوتان در پنجاب به‌طور گسترده استفاده می‌شد، معمولاً از پارچهٔ سفید قابل شستشو، اما در روزهای جشن از پارچه‌های گران‌بها مانند ابریشم لاهور تهیه می‌شد. سواستانا معمولاً با تونیکی به نام «واربانا» که تنگ بود، پوشیده می‌شد.

## جستارهای وابسته
* شلوار قمیض

## منابع

رده:پوشاک پاکستانی
رده:پوشاک هندی
رده:فرهنگ در پاکستان
رده:مد هند