شیخ رضوان

**شیخ رضوان**، منطقه‌ای از شهر غزه است که در فاصله تقریباً  در شمال غربی مرکز شهر واقع شده است. این منطقه از جنوب غربی با اردوگاه الشاطی، از جنوب با ریمال و از شرق با جبالیا هم‌مرز است. گورستان شیخ رضوان در این منطقه واقع شده است. این گورستان شامل صدها قبر برای فلسطینی‌هایی است که در درگیری فلسطین و اسرائیل کشته شده‌اند، از جمله رهبران حماس، احمد یاسین، عبدالعزیز الرنتیسی و سعید صیام.

## تاریخچه
این منطقه به نام شیخ رضوان نامگذاری شده است که *[[مزار (آرامگاه)|مزار]]* او (مقبره) بر فراز تپه‌ای در این منطقه با ارتفاع  واقع شده است. بالاتر از سطح دریا. این مقبره قبلاً به عنوان مسجد مورد استفاده قرار می‌گرفت، اما در حال حاضر غیرفعال است. دیوارهای آن از سنگ‌های ساختمانی باستانی و قطعاتی از تخته سنگ‌های مرمر که کاربرد ثانویه داشتند، ساخته شده‌اند. در قرن نوزدهم، اطراف آن را درختان کهنسال احاطه کرده بودند. ویکتور گرن، کاوشگر فرانسوی، که در سال ۱۸۶۳ از آن بازدید کرد، گمانه‌زنی کرد که این بنا می‌توانسته یک صومعه باستانی باشد و باغ‌های اطراف آن، بقایای باغ آن بوده‌اند.

تعدادی روایت در مورد هویت شیخ رضوان وجود دارد. محققان مسیحی او را به عنوان پیتر ایبریایی و مقبره را صومعه پطرس می‌دانند. یکی از روایات محلی می‌گوید که این مقبره متعلق به *[[ولی (اسلام)|والی]]* (قدیس صوفی) رضوان بن رسلان، پسر شیخ برجسته محلی، محمد البطحی، در قرن چهاردهم است. روایت دیگری ادعا می‌کند که رضوان برادر البطحی و شیخ عجلین بوده است که همگی از نوادگان خلیفه دوم مسلمانان، عمر بن خطاب، بوده‌اند. پیش از ساخت مسجد سید الهاشم در محله الدراج و زندگینامه‌های مدرن پیامبر اسلام، محمد، در قرن نوزدهم، روایت مسلمانان محلی این بود که مقبره امروزی شیخ رضوان، محل دفن هاشم بن عبدمناف، جد بزرگ محمد، بوده است. مورخ موشه شارون، روایات مختلف را به «تمایل مؤمنان به جستجوی مقبره‌های مقدسین» نسبت می‌دهد.

### دوران مدرن
در سال ۱۹۷۱، دولت اسرائیل طرح اسکان مجدد گسترده‌ای را برای کنترل جمعیت پناهندگان و جلوگیری از خشونت‌های جدایی‌طلبانه دنبال کرد. ایده این بود که پناهندگان به مسکن‌های بهتر منتقل شوند تا مناطق اردوگاه بتوانند بازسازی و بهبود یابند. این طرح بخشی از ۹ طرح جابجایی در نوار غزه بود، بخش‌هایی از اردوگاه الشاطی در نزدیکی آن با بولدوزر تخریب شد و یک پروژه مسکن در شیخ رضوان آغاز شد. در ابتدا، مهاجرت پناهندگان به شیخ رضوان غیرارادی بود زیرا مقامات اسرائیلی بیش از ۲۰۰۰ پناهگاه در اردوگاه‌ها را برای تعریض جاده‌ها به «دلایل امنیتی» تخریب کردند و از صدور مجوز برای ساکنان برای بازسازی خانه‌هایشان خودداری کردند. حدود ۸۰۰۰ پناهنده به پروژه‌های مسکن شیخ رضوان نقل مکان کردند. آنروا و سازمان آزادی‌بخش فلسطین در مخالفت با اقدام اسرائیل، با صدای بلند گفتند که این اسکان مجدد اجباری است. پس از شروع انتفاضه اول، شیخ رضوان فعال‌ترین منطقه در غزه بود.

عبدالعزیز الرنتیسی، دبیرکل حماس، در ۱۷ آوریل ۲۰۰۴ پس از شلیک یک هلیکوپتر آپاچی اسرائیلی به وسیله نقلیه‌اش در شیخ رضوان ترور شد. یکی از پسران و دو محافظ رنتیسی نیز کشته شدند. در ۳ اکتبر ۲۰۰۵، اعضای مسلح حماس به ایستگاه پلیس فلسطین در شیخ رضوان حمله کردند که منجر به مرگ هیام محمد نصار، ۳۰ ساله، در حالی که در حیاط بالکن مجاور ایستاده بود، شد. اعضای گردان‌های شهدای الاقصی تحت کنترل فتح برای دفاع از ایستگاه پلیس وارد شدند و شبه‌نظامیان حماس متعاقباً عقب‌نشینی کردند. از زمان تصرف نوار غزه توسط حماس در سال ۲۰۰۷، شیخ رضوان به عنوان دژی برای این سازمان در نظر گرفته شده است. در ۱۷ مه ۲۰۰۷، اسرائیل به‌طور ناموفقی یکی از اعضای ارشد حماس را در این منطقه هدف قرار داد و در عوض یک شبه‌نظامی را کشت و هشت نفر دیگر را زخمی کرد. در جریان جنگ غزه (۲۰۰۸–۲۰۰۹)، حمله هوایی اسرائیل به خانه‌ای در شیخ رضوان منجر به کشته شدن سه غیرنظامی و زخمی شدن ۲۵ نفر شد. این گورستان در طول جنگ به دلیل کمبود مکان‌های خالی برای دفن، بسته شد و پس از اصابت موشک اسرائیلی به گورستان، سی قبر تخریب شد.
بندانگشتی|ویرانه‌های مرکز بهداشت الشیخ رضوان وابسته به آنروا در فوریه ۲۰۲۴
در طول جنگ غزه، این محله مورد بمباران شدید اسرائیل قرار گرفت که منجر به «ویرانی بی‌سابقه» از جمله تخریب خانه‌ها، مساجد و اماکن عمومی شد.

در اوت ۲۰۲۴، گزارش شد که تالاب شیخ رضوان در نتیجه آسیب دیدن سیستم‌های بهداشتی منطقه در اثر جنگ غزه، توسط فاضلاب و آب باران راکد آلوده شده است. فقدان زیرساخت‌ها منجر به افزایش بیماری‌های منتقله از طریق آب، از جمله فلج اطفال، هپاتیت ای، وبا و عفونت‌های پوستی شده است. سازمان ملل متحد در نوامبر ۲۰۲۴ یک کلینیک واکسیناسیون در شیخ رضوان تأسیس کرد تا واکسن فلج اطفال را به کودکان فلسطینی توزیع کند. این کلینیک چند ساعت پس از افتتاح بمباران شد و دو بزرگسال و چهار کودک را زخمی کرد. نیروهای دفاعی اسرائیل و حماس هر دو مسئولیت این حمله را انکار کردند.

## منابع

## پیوند به بیرون
* به شیخ رضوان خوش آمدید
* نقشه‌برداری از غرب فلسطین، نقشه ۱۹: آی‌اِی‌اِی ، 

رده:محله‌های غزه
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در دهه ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:یادکردهای دارای منبع به زبان فرانسوی