جیکا-تابی

بندانگشتی|چپ|کالبدشناسی جیکا-تابی؛ بست‌های فلزی «کوهازه» در پشت چکمه، زیره‌های لاستیکی و بخش فوقانی پارچه‌ای دیده می‌شود.
**جیکا-تابی** (به ژاپنی: 地下足袋) که به معنای «جوراب‌های کفش‌مانندی که با زمین تماس دارد» است، سبکی از پای‌پوش با پنجه دوشاخه است که منشأ آن ژاپن می‌باشد. این پاپوش‌ها از نظر ظاهر و ساختار شبیه به جوراب‌های کفش‌مانند (تابی) هستند. اگرچه تابی را می‌توان با پاپوش‌های سنتی بنددار مانند گتا و زوری پوشید، اما جیکا-تابی عمدتاً برای پوشیدن به تنهایی و به عنوان یک پای‌پوش بیرونی طراحی شده است که شبیه به چکمه‌هایی است که تا میانه ساق پا می‌رسند. جیکا-تابی به «چکمه‌های تابی» نیز معروف هستند.

## تاریخچه

پرونده:Kutsu 1.JPG|تابی چرمی، دوره ادو (۱۶۰۳-۱۸۶۷)، پیش‌درآمد جیکا-تابی مدرن
پرونده:Honsei - Keisei Ura no Asagin - Walters 9583.jpg|چاپ اواخر دوره ادو از آراشی ریکان دوم در حال پوشیدن تابی بیرونی
پرونده:Weighing a Basket in Japan (1912 by Elstner Hilton).jpg|کارگران مزرعه در حال پوشیدن تابی بیرونی، ۱۹۱۲
پرونده:Marathon Tabi from Idaten.jpg|چکمه‌های تابی با زیره پارچه‌ای در اوایل قرن بیستم (بازسازی تابی ماراتن ۱۹۱۲)
پرونده:Showing Off His Catch on the river in Japan (1915 by Elstner Hilton).jpg|یک ماهیگیر در حال پوشیدن تابی با زیره‌های بافته شده از کاه (واراجی)، ۱۹۱۵


امروزه تابی‌های ژاپنی معمولاً به عنوان نوعی جوراب با پنجه دوشاخه شناخته می‌شوند که مانند جوراب‌های معمولی برای پوشیدن به تنهایی در بیرون از خانه در نظر گرفته نشده‌اند. با این حال، تابی‌ها در اصل نوعی کفش چرمی بودند که از یک لایه پوست حیوان ساخته می‌شدند؛ چنان‌که در کاربردهای تاریخی و شکل قدیمی‌تر این واژه یعنی «تانبی» (tanbi) با نگارش 単皮 مشهود است که کانجی آن لغتاً به معنای «تک‌پوست» می‌باشد. با تکامل پاپوش‌های ژاپنی، تابی نیز تغییر کرد و طراحی پنجه دوشاخه در اواخر دوره هی‌آن پدیدار شد تا به پوشنده اجازه دهد بند صندل‌های کاهی واراجی را برای تقویت زیره در بین انگشتان جای دهد. نسخه‌های بیرونی تابی شامل نوعی تقویت‌کننده بودند که در عکس‌های تاریخی بالا دیده می‌شود و زیره‌های آن‌ها به‌طور سنتی از پارچه، چرم یا کاه ساخته می‌شد.

برادران توکوجیرو ایشیباشی و شیجیرو ایشیباشی، بنیان‌گذاران شرکت لاستیک‌سازی بریجستون، به عنوان مخترعان جیکا-تابی با زیره لاستیکی در سال ۱۹۲۲ شناخته می‌شوند.

در طول نبرد خلیج میلنه در سال ۱۹۴۲ در قلمرو پاپوآ (بخشی از پاپوآ گینه نو کنونی)، متفقین جنگ جهانی دوم با «نیروهای ویژه فرود دریایی» ژاپن روبرو شدند که جیکا-تابی را به عنوان بخشی از لباس متحدالشکل خود می‌پوشیدند. رد پای متمایز به جا مانده از این چکمه‌ها به نیروهای متفقین (عمدتاً سربازان استرالیایی و برخی واحدهای ایالات متحده آمریکا) اجازه می‌داد تا رد سربازان ژاپنی را در جنگل‌های گل‌آلود دنبال کنند. نمونه‌هایی از این چکمه‌های پوشیده شده توسط سربازان ژاپنی در یادمان جنگ استرالیا نگهداری می‌شود.

## کاربرد

پرونده:庭師 (2676720132).jpg|یک باغبان در حال پوشیدن جیکا-تابی
پرونده:Rickshawers by malias in Asakusa, Tokyo.jpg|رانندگان ریگشا در توکیو، ۲۰۰۷
پرونده:Two-toed (4734956163).jpg|یک کارگر ساختمانی با جیکا-تابی و شلوار توبی، ۲۰۰۸
پرونده:New steel-toed tabi boots, home, Burbank, California, USA (29855620640).jpg|جیکا-تابی با پنجه فولادی

جیکا-تابی به عنوان پای‌پوشی شناخته می‌شود که معمولاً توسط کارگران ساختمانی، کشاورزان، باغبانان، رانندگان ریگشا و سایر کارگران استفاده می‌شود؛ این امر به دلیل مواد محکم و زیره‌های لاستیکی منعطف و بادوامی است که از آن ساخته شده‌اند.

اگرچه این پاپوش‌ها با ورود چکمه‌های کار با پنجه فولادی در برخی صنایع با رقابت روبرو شده‌اند، اما جیکا-تابی همچنان توسط برخی ترجیح داده می‌شود؛ زیرا انعطاف‌پذیری زیره‌ها به پوشنده اجازه می‌دهد تا چسبندگی و گیرایی بیشتری نسبت به کفش‌های با زیره صلب داشته باشد. انواع دیگر جیکا-تابی برای اهداف کارگری خاص توسعه یافته‌اند، مانند جیکا-تابی‌های تا زانو که کاملاً از لاستیک ساخته شده و توسط کارگران در شالیزارهای برنج و سایر محیط‌های خیس و گل‌آلود استفاده می‌شود.

در سال‌های اخیر، برخی تولیدکنندگان جیکا-تابی مدل‌هایی با پنجه فولادی یا رزین سخت معرفی کرده‌اند که توسط مرکز منابع ایمنی و بهداشت شغلی ژاپن تأیید شده است. این مدل‌ها سوابقی در زره‌های سنتی «کوگاکه» (تابی با جوشن یا زره صفحه‌ای) دارند.

در خارج از ژاپن، جیکا-تابی در فروشگاه‌های آنلاین و رزمی موجود است و توسط تمرین‌کنندگان هنر رزمی بوجینکان (Bujinkan budo taijutsu)، به ویژه هنگام تمرین در فضای باز، استفاده می‌شود. جیکا-تابی همچنین برای انواع خاصی از تمرینات، به ویژه دو صحرانوردی، پیاده‌روی و صعود ورزشی پوشیده می‌شود.

علاوه بر کار دستی و ورزش، جیکا-تابی برای راحتی و به عنوان یک کفش معمولی نیز پوشیده می‌شود. نوعی از جیکا-تابی که به نام «تابی ماتسوری» (تابیِ مخصوص جشنواره‌های ژاپن) شناخته می‌شود، به دلیل پوشیدن مداوم در جشنواره‌ها به این نام خوانده می‌شود؛ این نوع دارای بالشتک‌های اضافی در زیره برای راحتی بیشتر است.

بندانگشتی|مانکن با لباس نینجا در حال پوشیدن جیکا-تابی

## جستارهای وابسته
* تابی
* واراجی
* گتا (پاپوش ژاپنی)

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:اختراع‌های ژاپنی
رده:چکمه