پرسئوس و آندرومدا (تیسین)

[370px|بندانگشتی|''پرسئوس و آندرومدا'' (۵۶-۱۵۵۴) اثری از [تیسین]]

***پرسئوس و آندرومدا***  اثری از تیسین، نقاش دوره رنسانس ایتالیا، هم‌اکنون در کلکسیون والاس در شهر لندن نگهداری می‌شود. این اثر در فاصله سال‌های ۱۵۵۴ تا ۱۵۵۶ میلادی خلق شد و بخشی از مجموعه نقاشی‌های اسطوره‌ای با عنوان *پوزیه* (به معنای شعر) بود که برای شاه فلیپه دوم طراحی شدند. تمام آثار این مجموعه که برگرفته از کتاب *[[دگردیسی‌ها]]* اثر اووید بودند، تصاویری از پیکره برهنه زنان را شامل می‌شدند. نقاشی پرسئوس و آندرومدا برگرفته از کتاب چهارم، خطوط ۶۶۳ تا ۷۵۲ است. 

این نقاشی با رنگ روغن روی بوم اجرا شده و ابعاد آن ۱۷۵ در ۱۸۹.۵ سانتی‌متر است. به نظر می‌رسد این نقاشی همان اثری است که در سال ۱۶۰۵ از آن با عنوان «آسیب‌دیده» یاد شده بود و در طول زمان نیز آسیب‌های بیشتری دید و احتمالاً از تمام جهات بریده شد. بررسی‌های علمی با استفاده از روش‌های تصویربرداری نشان داده‌اند که ترکیب‌بندی این اثر دستخوش تغییرات غیرمعمول و متعددی شده است.

در این نقاشی، پرسئوس در حال پرواز و نبرد با هیولای دریایی به تصویر کشیده شده که بنا بر بعضی منابع، توسط پوزئیدون و بنا بر بعضی منابع دیگر، توسط زئوس فرستاده شد تا آندرومدا را از بین ببرد. در این نقاشی، آندرومدا به‌عنوان قربانی به صخره‌ای در ساحل زنجیر شده و پرسئوس نیز پیش‌تر به هیولا حمله و شانه‌اش را زخمی کرده است.

این نقاشی مسیر پرماجرایی را طی کرده است؛ ابتدا در ونیز خلق شد؛ سپس به منطقه‌ای در بلژیک امروزی منتقل گردید و پس از آن به اسپانیا، ایتالیا، انگلستان و فرانسه رفت و در نهایت دوباره به انگلستان بازگشت. 

## موضوع و منابع
طبق اسطوره‌شناسی یونان، سرزمین اتیوپی تحت فرمانروایی ملکه‌ای زیبا اما مغرور به نام کاسیوپیا قرار داشت. او ادعا می‌کرد که خود و دخترش، آندرومدا، در زیبایی از نرئیدها، دختران پوزئیدون (خدای دریا)، برترند. هنگامی که دختران پوزئیدون از این ادعا آگاه شدند، نزد پدرشان شکایت بردند و پوزئیدون هم در واکنش، یک هیولای دریایی به نام کتوس را فراخواند تا سواحل اتیوپی را ویران کند و پادشاهی کاسیوپیا را در معرض نابودی قرار دهد. بنا بر توصیه ژوپیتر آمون، کاسیوپیا و همسرش، سفیوس، تصمیم گرفتند که دخترشان، آندرومدا، را به‌عنوان قربانی به هیولا تقدیم کنند. پرسئوس، که در راه بازگشت از مأموریت کشتن گورگون مدوسا بود، هیولا را از پا درآورد و آندرومدا را نجات داد؛ سپس با او ازدواج کرد.

تیسین در روایت خود از این داستان، تا حد زیادی از اووید پیروی کرده؛ هرچند به نظر می‌رسد که تسلط او بر زبان لاتین ضعیف بوده و بیشتر به نسخه‌های ساده‌شده این داستان به زبان ایتالیایی تکیه کرده است. این موضوع می‌تواند دلیل برخی تفاوت‌ها با نسخه لاتین باشد. همچنین ممکن است که تیسین صرفاً برداشت آزادانه‌ای از داستان را به تصویر کشیده باشد. در روایت اووید، والدین آندرومدا در نزدیکی وی حضور دارند؛ اما در نقاشی تیسین، احتمالاً آن‌ها در ساحل مقابل دیده می‌شوند. آندرومدا همچنین در میان صدف‌های دریایی و مرجان ایستاده است. اووید نیز به وجود مرجان در اطراف آندرومدا اشاره کرده؛ اما در زمانی که پرسئوس سر بریده مدوسا را روی زمین می‌گذارد و موهای مارمانند مدوسا در پی تماس با آب دریا باعث شکل‌گیری مرجان می‌شوند. بنابراین، حضور مرجان در این نقاشی درحالی که آندرومدا هنوز در بند هیولاست، از نظر زمانی با روایت اووید هم‌خوانی ندارد. اووید در روایت خود آورده که آندرومدا همچون مجسمه‌ای بود که گریه می‌کرد. تیسین نیز هر دو ویژگی را در تصویرسازی خود بازتاب داده است. پرسئوس شمشیر خمیده‌اش را از مرکوری و سپرش را از مینرو دریافت کرده بود. او همانند مرکوری، چکمه‌های بالدار به پا و کلاهی بالدار بر سر دارد.

تصاویر مختلفی به تیسین به‌عنوان منابع الهام‌بخش پیشنهاد شده‌اند؛ مثل تصویرسازی‌های چاپ چوبی از نسخه‌های مختلف آثار اووید، نقش‌برجسته‌های خاص کلاسیک و همچنین طراحی *مسیح برخاسته* اثر میکل‌آنژ که در موزه بریتانیا نگهداری می‌شود. در تمام این تصویرسازی‌ها، پرسئوس با کلاه‌خودی بالدار مشابه مرکوری به تصویر کشیده شده است؛ هرچند در متن اصلی داستان هیچ اشاره‌ای به این موضوع نشده است. همچنین او سپری کوچک و تزئینی به سبک باروک حمل می‌کند. این ویژگی‌ها ممکن است منابع الهام‌بخش تیسین بوده باشند.

## منابع
### پانویس

### کتاب‌شناسی

* Brigstocke, Hugh; *Italian and Spanish Paintings in the National Gallery of Scotland*, 2nd Edn, 1993, National Galleries of Scotland, 
* Hale, Sheila, *Titian, His Life*, 2012, Harper Press, 
* Hall, James, *Hall's Dictionary of Subjects and Symbols in Art*, 1996 (2nd edn.), John Murray, 
* Ingamells, John, *The Wallace Collection, Catalogue of Pictures, Vol I, British, German, Italian, Spanish*, Wallace Collection, 1985, . PDF's of each relevant opening of the book are available under the "media" tab on the Wallace Collection webpage.
* Penny, Nicholas,  National Gallery Catalogues (new series): *The Sixteenth Century Italian Paintings, Volume II, Venice 1540–1600*, 2008, National Gallery Publications Ltd, 
* Rearick, W. R. "Titian's Later Mythologies." 23, *Artibus Et Historiae* 17, no. 33 (1996): 23–67. doi:10.2307/1483551
* Wallace Collection page

رده:مقاله‌های ایجادشده توسط ایجادگر
رده:نقاشی‌های بر پایه دگردیسی‌ها
رده:آندرومدا (اسطوره) در نقاشی
رده:فیلیپ دوم اسپانیا
رده:آب در هنر
رده:نقاشی‌های برهنه زنان