کشتار کارانتینا

**کشتار کارانتینا** (به عربی: ؛ ) کشتاری است که در ۱۸ ژانویه ۱۹۷۶ در آغاز جنگ داخلی لبنان در محله کارانتینا در بخش شرقی بیروت رخ داد. کارانتینا محله‌ای مسلمان‌نشین در بخش عمدتاً مسیحی شرق بیروت بود که زیر نگیره نیروهای سازمان آزادی‌بخش فلسطین و جنبش ملی لبنان قرار داشت و فلسطینیان، کردها، ارمنیان، سوری‌ها و مسلمانان لبنانی در آن زندگی می‌کردند.

شبه‌نظامیان جبهه لبنان، به‌ویژه نیروهای انتظامی کتائب وابسته به حزب کتائب، به این محله یورش بردند و آن را به تصرف درآوردند. در جریان این حمله و کشتار پس از آن که به محله مجاور مسلخ نیز کشیده شد، میان ۶۰۰ تا ۱٬۵۰۰ تن از ساکنان غیرنظامی کشته شدند. بسیاری از مردان و پسران مسلمان از زنان و کودکان جدا و اعدام شدند و شمار زیادی از زنان و دختران جوان مورد تجاوز قرار گرفتند.

این کشتار پیامدهای گسترده‌ای بر روند جنگ داخلی لبنان داشت. دو روز پس از آن، نیروهای فلسطینی و جنبش ملی لبنان در تلافی این رویداد دست به کشتار الدامور زدند و صدها مسیحی را کشتند. این دو رویداد شمار زیادی از ساکنان بیروت را واداشت تا محله‌های خود را ترک کنند و به مناطق زیر نگیره شبه‌نظامیان هم‌کیش خود پناه ببرند و در نهایت به دوپاره شدن پایتخت لبنان به بیروت شرقی مسیحی و بیروت غربی مسلمان انجامید.

## پیشینه
کارانتینا (به فرانسوی: ) منطقه‌ای حاشیه‌نشین در شرق بندر بیروت بود که بر دو پل بزرگ مشرف بود؛ این پل‌ها شرق مسیحی‌نشین پایتخت را به مناطق مسیحی کوه لبنان و نیز به بندر جونیه پیوند می‌دادند و از راه آن‌ها مهمات به نیروهای کتائب می‌رسید. سازمان آزادی‌بخش فلسطین یک اردوگاه آموزشی در این محله برپا کرده بود، هرچند بیشتر ساکنان فلسطینی نبودند بلکه کارگران خارجی کرد و ارمنی شاغل در بندر بودند. در ژوئیه ۱۹۷۵ نزدیک به ۳۰٬۰۰۰ تن در این محله زندگی می‌کردند و نیروهای راست‌گرای مسیحی یک بار بی‌نتیجه کوشیدند آن را تصرف کنند.

با فروپاشی ساختارهای دولتی لبنان، رویدادهایی چون کشتار پنجشنبه سیاه در ۶ دسامبر ۱۹۷۵ که در آن شبه‌نظامیان کتائبی صدها فلسطینی و مسلمان لبنانی را در بیروت کشتند، خشونت فرقه‌ای را شدت بخشید. در ۹ ژانویه ۱۹۷۶، سازمان آزادی‌بخش فلسطین و جنبش ملی لبنان شهرهای مسیحی‌نشین الجیه و الدامور را محاصره کردند و دسترسی ساکنان به آب و غذا و دارو را بریدند. در بیروت نیز بیم آن می‌رفت که اگر نیروهای مسلمان کارانتینا با محله نبعه ارتباط برقرار کنند، مسیحیان شرق بیروت محاصره شوند.

## روند کشتار
### محاصره و حمله
در ۴ ژانویه ۱۹۷۶، شبه‌نظامیان مسیحی با همکاری سربازان مسیحی ارتش لبنان محله کارانتینا را در محاصره گرفتند. محله زیر آتش خمپاره قرار گرفت، ولی عناصر سازمان آزادی‌بخش فلسطین اجازه خروج ساکنان را ندادند.

در ۱۸ ژانویه ۱۹۷۶، شبه‌نظامیان کتائب و حزب ملی آزادیخواه صدها گلوله توپ بر محله بارانیدند. سپس شبه‌نظامیان با بولدوزر وارد محله شدند و خانه‌ها را ویران کردند. نبردها سه روز به درازا کشید و جان بسیاری از ساکنان را گرفت.

### کشتار غیرنظامیان
به گزارش جاناتان رندل، خبرنگار وقت واشینگتن پست، بسیاری از مردان و پسران مسلمان از زنان و کودکان جدا شدند و به قتل رسیدند؛ شمار زیادی از زنان و دختران جوان نیز مورد تجاوز قرار گرفتند و کشته شدند. بر پایه گزارش‌های فلسطینیان، جنگجویان مسیحی زیر تأثیر مواد مخدر بودند و نارنجک به خانه‌ها پرتاب می‌کردند، مردانی را که سر راهشان قرار می‌گرفتند می‌کشتند و جواهرات و طلای ساکنان را به غارت می‌بردند.

کشتار و نبرد به محله مجاور مسلخ نیز کشیده شد و بیشتر خانه‌های هر دو محله ویران یا به آتش کشیده شد. سرانجام، شبه‌نظامیان مسیحی بر هر دو محله چیره شدند و محله به‌طور کامل با خاک یکسان شد.

## شمار قربانیان
برآوردها دربارهٔ شمار کشته‌شدگان بسیار متفاوت است. ویلیام هریس، پژوهشگر تاریخ لبنان، شمار قربانیان کارانتینا و مسلخ را ۱٬۵۰۰ تن فلسطینی، شیعه و دیگران برآورد کرده‌است. مرکز دانش جامعه مدنی لبنان رقم ۶۰۰ تا ۱٬۵۰۰ را گزارش کرده‌است. منابع فرانسوی‌زبان شمار کشته‌شدگان را در حدود ۱٬۰۰۰ تن ذکر کرده‌اند. دیلیپ هیرو نیز در پژوهش خود آمار مشابهی را آورده‌است. مسیحیان مدعی بودند که بیشتر کشته‌شدگان رزمندگان سازمان آزادی‌بخش فلسطین بودند که گاه از خروج ساکنان وحشت‌زده جلوگیری می‌کردند.

## پیامدها
### کشتار الدامور
دو روز پس از کشتار کارانتینا، در ۲۰ ژانویه ۱۹۷۶، شبه‌نظامیان فلسطینی و جنبش ملی لبنان در تلافی به شهر مسیحی‌نشین الدامور حمله کردند و صدها تن از مسیحیان را کشتند.

### دوپاره شدن بیروت
هر دو کشتار بسیاری از لبنانیان مسلمان و مسیحی را واداشت تا محله‌های خود را در بیروت ترک کنند و به مناطقی پناه ببرند که شبه‌نظامیان هم‌مذهبشان بر آن‌ها چیره بودند. این مهاجرت درونی به دوپاره شدن پایتخت لبنان به بیروت شرقی مسیحی‌نشین و بیروت غربی مسلمان‌نشین انجامید.

### محاصره و کشتار تل زعتر
پس از تسلط شبه‌نظامیان جبهه لبنان بر محله کارانتینا، اردوگاه آوارگان تل زعتر به مدت پنج ماه محاصره شد. شماری از بازماندگان کشتار کارانتینا به همین اردوگاه منتقل شده بودند. این محاصره در ۱۲ اوت ۱۹۷۶ با کشتار تل زعتر پایان یافت که طی آن بیش از ۱٬۰۰۰ تن کشته شدند.

### مقر بازجویی و گورهای دسته‌جمعی
پس از کشتار، شبه‌نظامیان مسیحی مقر فرماندهی متحد القوات اللبنانیه را در کارانتینا برپا کردند. در این مقر بازجویی‌های خشونت‌بار از بازداشت‌شدگان انجام می‌شد. بر پایه گزارش‌ها، نزدیک به ۲٬۰۰۰ تا ۳٬۰۰۰ تن از بازماندگان پس از بازجویی تیرباران و در گورهای دسته‌جمعی در حاشیه کارانتینا دفن شدند. در دهه ۱۹۸۰ استخوان‌ها به دره‌ای نزدیک روستای سکنتا منتقل شد و از آن پس آن مکان به «دره جمجمه‌ها» شهرت یافت.

## عکس برجسته

فرانسواز دمولدر، عکاس فرانسوی، در سال ۱۹۷۷ جایزه معتبر ورلد پرس فوتو (World Press Photo) را برای عکسی که در جریان این کشتار گرفته بود دریافت کرد. این عکس زنی فلسطینی را نشان می‌دهد که در برابر خانه‌ای شعله‌ور از شبه‌نظامی مسلحی التماس می‌کند. دمولدر بعدها گفت که این عکس سال‌ها او را تعقیب کرده و «نفرت دیوانه‌وار» آن قاتل نقاب‌دار در آن «قصابی‌خانه واقعی» همواره پیش چشمش بوده‌است.

## جستارهای وابسته
* پناهندگان فلسطینی
* کشتار تل زعتر
* جنگ داخلی لبنان

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* گزارش حمله به اردوگاه مسلخ-کارانتینا در مرکز دانش جامعه مدنی لبنان
* گزارش روزنامه لوریان لو ژور درباره کشتارهای کارانتینا و الدامور

رده:کشتارهای جنگ داخلی لبنان
رده:نبردهای جنگ داخلی لبنان
رده:خشونت علیه مردان در آسیا
رده:کشتارهای کردها
رده:کشتارها علیه فلسطینی‌ها
رده:مقاله‌های خرد لبنان