پرواز ۶۷۰ لوگان ایر

**پرواز ۶۷۰ لوگان ایر** () یک پرواز باری برای شرکت پست سلطنتی بریتانیا بود که از فرودگاه ادینبورگ-ترن‌هاوس در اسکاتلند به مقصد فرودگاه بین‌المللی بلفاست در ایرلند شمالی انجام می‌شد. این پرواز در تاریخ ۲۷ فوریهٔ ۲۰۰۱ با یک هواپیمای شورت ۳۶۰–۳۰۰ انجام می‌شد. اندکی پس از برخاستن، هر دو موتور هواپیما به‌طور هم‌زمان خاموش شدند و هواپیما در آب‌های خلیج خور فورث سقوط کرد. هر دو خلبان پرواز در این سانحه جان باختند. لاشهٔ هواپیما چند ساعت پس از سقوط در نزدیکی ساحل کشف شد و تحقیقات رسمی علت سانحه را به نقص در سامانهٔ سوخت‌رسانی و شرایط آب و هوا نسبت داد.

## هواپیما

هواپیمای مورد استفاده در پرواز ۶۷۰ یک شورت ۳۶۰–۳۰۰ (Short 360-300) با شمارهٔ ثبت G-BNMT بود. این هواپیما در سال ۱۹۸۷ توسط شرکت شورت برادرز در بلفاست ساخته شد و در ابتدا به‌عنوان هواپیمای مسافربری منطقه‌ای طراحی شده بود. ظرفیت استاندارد آن حدود ۳۶ تا ۳۹ مسافر بود، اما در این پرواز صندلی‌ها برداشته شده و هواپیما برای حمل بار پست سلطنتی بریتانیا مورد استفاده قرار گرفت.

این هواپیما مجهز به دو موتور توربوپراپ پرت اند ویتی کانادا (Pratt and Whitney Canada PT6A-67R) بود و به دلیل طراحی دم مربعی و بدنهٔ کوتاه، در میان خلبانان به «باکس‌کار پرنده» شهرت داشت. شمارهٔ سری ساخت آن SH.3723 ثبت شده بود.

هواپیما در زمان بهره‌برداری توسط لوگان‌ایر، نام اختصاصی «Koguty Łowickie» (به معنای «خروس‌های لوویک» در زبان لهستانی) را داشت. پیش از سانحه، این هواپیما سابقهٔ پروازهای منظم داخلی و باری در بریتانیا را داشت و تحت قرارداد حمل بار برای شرکت پست سلطنتی فعالیت می‌کرد.

### خدمه
پرواز ۶۷۰ توسط دو خلبان انجام می‌شد و هیچ سرنشین دیگری در هواپیما حضور نداشت چون پرواز باری بود.
* خلبان (Captain): اندرو کین (Andrew Kane)، ۴۰ ساله، با بیش از ۵۰۰۰ ساعت پرواز، از جمله حدود ۱۲۰۰ ساعت تجربه بر روی هواپیمای شورت ۳۶۰.
* کمک‌خلبان (First Officer): ریچارد گال (Richard Gall)، ۲۹ ساله، با حدود ۱۷۰۰ ساعت پرواز، از جمله ۱۰۰ ساعت بر روی شورت ۳۶۰.

هر دو خلبان در سانحه جان باختند و اجسادشان چند ساعت پس از سقوط در لاشهٔ هواپیما کشف شد. هیچ مسافر یا خدمهٔ دیگری در پرواز حضور نداشت، زیرا این پرواز صرفاً برای حمل بار پست سلطنتی بریتانیا برنامه‌ریزی شده بود.

## سانحه
در ساعت ۱۷:۱۰ به وقت محلی، کمک‌خلبان درخواست اجازهٔ پرواز کرد و پس از یک تأخیر کوتاه، خدمه به سمت باند حرکت کردند تا از باند ۰۶ برخیزند. با هدایت خلبان، برخاست عادی انجام شد و در ارتفاع ۱٬۲۰۰پا از سطح دریا کاهش توان معمول صورت گرفت. در ارتفاع ۲٬۲۰۰پا، کمک‌خلبان سامانه‌های ضدیخ را فعال کرد، در حالی که خلبان فرکانس رادیویی جدیدی را تنظیم می‌کرد. چهار ثانیه بعد، نشانگرهای گشتاور هر دو موتور به‌سرعت به صفر سقوط کردند و هواپیما دچار از دست دادن کامل نیروی پیشران پروانه شد.

هنگامی که کمک‌خلبان یک پیام می دی (Mayday) روی فرکانس کنترل ترافیک هوایی مخابره کرد، خلبان کاهش ارتفاع را با سرعت هوایی  آغاز نمود و هم‌زمان به سمت راست و به‌سوی ساحل گردش کرد. با درک اینکه امکان رسیدن به خشکی وجود ندارد، خدمه برای فرود اضطراری روی آب آماده شدند. در سرعت هوایی  با زاویهٔ دماغهٔ ۶٫۸درجه رو به بالا و بال چپ ۳٫۶درجه پایین، هواپیما با جهت ۱۰۹ درجهٔ مغناطیسی با سطح آب برخورد کرد.

## پس از سانحه
هواپیما در فاصلهٔ  از ساحل در وضعیت دماغه‌پایین با زاویهٔ ۴۵ درجه پیدا شد، در حالی که نیمهٔ جلویی بدنه در عمق تقریبی  آب فرورفته بود. کابین پرواز تقریباً به‌طور کامل نابود شده و بدنه محکم در شن‌ها فرورفته بود. بخش دم جدا شده و در فاصلهٔ  به سمت شرق لاشهٔ اصلی شناور پیدا شد. هر دو صندلی خدمه همچنان به کف کابین پرواز متصل بودند و سامانه‌های ایمنی کمربند هیچ‌گونه شکستگی نداشتند. ضبط‌کنندهٔ مکالمات کابین (CVR) و ضبط‌کنندهٔ داده‌های پرواز (FDR) هر دو سالم بازیابی شدند.

هواپیمای شورت ۳۶۰ در نهایت با دشواری از آب بیرون کشیده شد و پیش از انتقال به مقر شاخهٔ تحقیقات سوانح هوایی (AAIB) در فارنبرو برای بررسی دقیق، قطعه‌قطعه گردید.

## تحقیقات
بررسی‌ها نشان داد که سانحه عمدتاً به دلیل نبود یک رویهٔ عملی مشخص برای نصب پوشش‌های ورودی هوای موتور توسط خدمهٔ پرواز در شرایط آب‌وهوایی نامساعد رخ داده است.

هواپیما در نیمه‌شب و در شرایط برفی در فرودگاه ادینبورگ اسکاتلند فرود آمد و سپس به‌مدت حدود ۱۷ ساعت در حالی پارک شد که دماغهٔ آن مستقیماً رو به باد سطحی متوسط تا شدید قرار داشت. از آنجا که هیچ پوشش محافظی در ورودی‌های موتور قرار داده نشده بود، باد مقدار قابل‌توجهی برف را به داخل ورودی‌ها هدایت کرد. این پوشش‌ها جزو تجهیزات همراه هواپیما نبودند و در فرودگاه ادینبورگ نیز به‌راحتی در دسترس نبودند. اطلاعات مربوط به شرایط یخبندان که در دفترچهٔ نگهداری سازندهٔ هواپیما درج شده بود، در دفترچهٔ عملیات شورت ۳۶۰ شرکت هواپیمایی وارد نشده بود و بنابراین رعایت نشد.

شاخهٔ تحقیقات سوانح هوایی (AAIB) کشف کرد که حجم زیادی برف یا گل‌برف می‌توانسته در بخش‌هایی انباشته شود که در بازرسی پیش از پرواز به‌راحتی توسط خدمه قابل مشاهده نبود (ورودی‌های موتور در شورت ۳۶۰ حدود  بالاتر از سطح زمین قرار دارند). در هنگام برخاست، این برف جریان هوای ورودی موتور را تغییر داد و باعث شد هر دو موتور پس از باز شدن هم‌زمان صفحات ضدیخ طبق رویهٔ استاندارد، خاموش شوند.

بازرسان یادآور شدند که اگر سامانهٔ ضدیخ موتور به‌صورت متوالی و با فاصلهٔ زمانی فعال می‌شد، از خاموشی هم‌زمان هر دو موتور جلوگیری می‌گردید.

## در رسانه‌ها
این سانحه در فصل بیست‌وپنجم، قسمت پنجم از مجموعهٔ مستند کانادایی *[[پیام اضطراری|می دی]]* که با نام *Air Crash Investigation* (ACI)نیز شناخته می‌شود، با عنوان «شیرجه بی قدرت» به تصویر کشیده شد.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:اسکاتلند در ۲۰۰۱ (میلادی)
رده:حوادث و سوانح هوایی در ۲۰۰۱ (میلادی)
رده:حوادث و سوانح هوایی در اسکاتلند
رده:فاجعه‌های ۲۰۰۱ (میلادی) در بریتانیا

.