هوش و آموزش

رابطه بین هوش و آموزش، رابطه‌ای است که دانشمندان سال‌هاست در حال مطالعه آن هستند.

به‌طور معمول، اگر بهره هوشی (IQ) پدر و مادر بالا باشد، احتمال زیادی وجود دارد که فرزند آن‌ها نیز از هوش بالایی برخوردار باشد. پژوهشی که توسط پلاگ و ویوربرگ انجام شد نشان داد محیطی که کودک در آن رشد می‌کند نیز بر عملکرد تحصیلی آیندهٔ او تأثیرگذار است. کودکانی که توسط والدین بیولوژیکی خود بزرگ شده بودند، از نظر سطح هوش و عملکرد تحصیلی، شباهت بیشتری به خانوادهٔ خود داشتند نسبت به کودکانی که توسط والدین رضاعی یا سرپرستان غیرخونی پرورش یافته بودند.

همچنین در پژوهشی دیگر که توسط کمپبل و رامی انجام شد، تأثیر وضعیت اجتماعی‌ـاقتصادی بر هوش مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این مطالعه نشان داد که مداخلهٔ زودهنگام آموزشی و تربیتی می‌تواند برای کودکانی که در معرض خطر افت تحصیلی هستند، نتایج امیدوارکننده‌ای به همراه داشته باشد.

## آموزش به‌عنوان عاملی در شکل‌گیری هوش
شواهد قابل توجهی وجود دارد که نشان می‌دهد آموزش بر هوش تأثیر می‌گذارد.

## هوش به عنوان عاملی در نتایج آموزشی
مطالعات طولی نشان داده‌اند که میان هوش و میزان موفقیت تحصیلی نوعی رابطهٔ پیش‌بینی‌کننده و متقابل وجود دارد. در یکی از این پژوهش‌ها که بر روی حدود ۷۰ هزار کودک در بریتانیا انجام شد، پژوهشگران بررسی کردند که چگونه یک عامل کلی در آزمون توانایی‌های شناختی که در سن ۱۱ سالگی گرفته شده بود، با نمرات آزمون GCSE در سن ۱۶ سالگی هم‌بستگی دارد. نتایج نشان داد که میان این دو شاخص ضریب هم‌بستگی حدود ۰٫۸ وجود دارد؛ به این معنا که سطح هوش در سن ۱۱ سالگی می‌تواند به‌طور قابل توجهی نمرات تحصیلی در سن ۱۶ سالگی را پیش‌بینی کند. در این پژوهش، تمامی کودکان از سطح آموزشی مشابهی برخوردار بودند، بنابراین تفاوت مشاهده‌شده در نتایج عمدتاً به تفاوت‌های فردی در هوش نسبت داده شد، نه به تفاوت در میزان آموزش. افزون بر این، تأثیر پیش‌بینی‌کنندهٔ IQ بر موفقیت تحصیلی حتی پیش از آغاز آموزش رسمی نیز مشاهده شده است. در پژوهشی دیگر[۲]، هم‌بستگی میان بهرهٔ هوشی اندازه‌گیری‌شده در ابتدای دوران مدرسه و میزان پیشرفت تحصیلی شش سال بعد حدود ۰٫۴۶ گزارش شد. این یافته‌ها نشان می‌دهند که سطح اولیهٔ هوش می‌تواند شاخصی قوی برای پیش‌بینی موفقیت تحصیلی آینده باشد، حتی پیش از آنکه فرایند آموزش نقش قابل توجهی ایفا کند.

ارتش نمونه‌ای طبیعی از چگونگی یادگیری کمتر مؤثر افراد با هوش پایین‌تر و بهره‌مندی کمتر از آموزش را ارائه می‌دهد. این تأثیر از زمان جنگ جهانی دوم نشان داده شده است که در آن خلبانان جنگنده نظامی بر اساس یک باتری انتخابی که شامل معیارهای توانایی و انگیزه بود، به گروه‌هایی تقسیم می‌شدند. کسانی که در گروه برتر بودند، ۹۵٪ از زمان آموزش را برای اولین بار به پایان رساندند، در حالی که افراد گروه پایین فقط ۲۰٪ از زمان آموزش را برای اولین بار به پایان رساندند. نمونه‌هایی از استخدام افراد سطح پایین حتی منجر به اختلاف نظر در مورد اینکه آیا این افراد باید اصلاً به خدمت گرفته شوند یا خیر، شده است، زیرا آموزش آنها پرهزینه است، در هنگام آموزش در سطح پایین‌تری از حد متوسط عمل می‌کنند و به سادگی نمی‌توانند تخصص‌های خاصی را یاد بگیرند. حتی کسانی که طرفدار استخدام افراد کم‌هوش‌تر در ارتش هستند، محدودیت‌های این افراد خاص را تصدیق می‌کنند و در عوض سعی می‌کنند با تطبیق آموزش برای تأمین توانایی ذهنی افراد کم‌هوش‌تر، از این مسئله عبور کنند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که هوش برای یادگیری و هر نوع آموزشی ضروری است و کسانی که باهوش‌تر هستند، سریع‌تر و مؤثرتر از کسانی که کم‌هوش‌تر هستند، یادمی‌گیرند. این می‌تواند همبستگی بالای بین هوش و پیشرفت تحصیلی را توضیح دهد. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:ویکی‌پدیا چه چیزی نیست|<span title="Material appears to be speculative in nature. (فوریه ۲۰۲۲)">گمانه‌زنی؟</span>]]* &#x5D;

## تعامل آموزش و هوش
شواهد نشان می‌دهد که تحصیلات و هوش تعامل پیچیده‌ای دارند و این موضوع در یک مطالعه طولی توسط ریچاردز و ساکر نشان داده شده است. آنها داده‌هایی را از گروه متولدین سال ۱۹۴۶ بریتانیا جمع‌آوری کردند و بررسی کردند که چگونه هوش دوران کودکی، سایر نتایج بعدی زندگی از جمله پیشرفت تحصیلی و توانایی ذهنی در ۵۳ سالگی (با استفاده از آزمون ملی خواندن بزرگسالان) را پیش‌بینی می‌کند. نتایج این آزمایش یک مدل مسیر ایجاد کرد که در آن توانایی ذهنی در ۸ سالگی، هم پیشرفت تحصیلی در ۲۶ سالگی و هم توانایی ذهنی در ۵۳ سالگی را پیش‌بینی می‌کرد. و همچنین، نشان داده شد که تحصیلات، توانایی ذهنی در ۵۳ سالگی را پیش‌بینی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که هوش در ۸ سالگی مستقیماً با هوش در مراحل بعدی زندگی مرتبط است. با این حال، یک اثر واسطه‌ای آموزش بین دو معیار هوش نیز وجود دارد که نشان می‌دهد چگونه آموزش می‌تواند تأثیر مثبتی بر هوش داشته باشد. با این حال، به نظر می‌رسد این تأثیر با تأثیر قوی‌تر هوش اولیه محدود می‌شود.

پروژه تفکر انتقادی در آزمایشگاه علوم انسانی لندن، در مطالعه علمی تمام سیستم‌های آموزشی اصلی رایج امروزی مشارکت دارد تا ارزیابی کند که چگونه این سیستم‌ها در جهت ارتقای تفکر انتقادی و هوش عمل می‌کنند یا مانع آن می‌شوند.

## جستارهای وابسته
* روان‌شناسی تربیتی

## منابع

رده:روان‌شناسی تربیتی