زندان بخارا

زندان بخارا ساختمانی مستحکم است که به‌طور سنتی به‌عنوان زندان **امیر بخارا** در ازبکستان مورد استفاده قرار می‌گرفت. این بنا در اواخر قرن هجدهم و در دوران حکومت **منغیت‌ها** ساخته شد و یکی از بزرگ‌ترین زندان‌های **امارت بخارا** به‌شمار می‌آمد.

پس از **انقلاب بخارا**، فروپاشی نظام سلطنتی و تشکیل **جمهوری خلق بخارا**، این زندان تعطیل شد. امروزه این بنا به‌عنوان یکی از مکان‌های دیدنی شهر شناخته می‌شود و در همان محل، **موزهٔ تاریخ حقوقی و قضایی بخارا** قرار دارد.

## تاریخچه
این زندان در **نیمهٔ دوم قرن هجدهم** و در دوران **سلسلهٔ منغیت** ساخته شد. محل آن در **گوشهٔ شمال‌غربی شهر کهن بخارا** قرار دارد، در نزدیکی آرامگاه **خواجه نظام‌الدین بُلو** و حدود صد متر در سمت شمال‌شرقی **ارگ بخارا** که قدمت آن به سده‌های میانه بازمی‌گردد.

## معماری
اطراف زندان با دیواری محکم محصور شده و بر فراز آن سازه‌ای بلند از خشت خام قرار دارد که دیوارهایش با پشت‌بندها تقویت شده‌اند. ورودی زندان از طریق درگاهی کوچک، قوسی‌شکل و دوطبقهٔ چوبیِ کهن انجام می‌شود. زندان به دو بخش تقسیم می‌شد، **زندان بالا** و **زندان پایین** بخش نخست شامل چندین اتاق برای زندانیان بود. در آن دوران، زندانیان این بخش هر ماه دوبار به‌طور علنی شلاق می‌خوردند؛ آنان با زنجیر از تیرکی آویزان می‌شدند و این مجازات را **پابرهنه و بدون هیچ‌گونه محافظتی** تحمل می‌کردند.

بخش دوم گودالی عمیق با قطر **۵ متر** و عمق **۶٫۵ متر** بود که با دیواری بلند و کنگره‌دار احاطه شده بود. در این گودال، مجرمان نگهداری می‌شدند و غذای آنان نیز به همان شیوه از بالا پایین آورده می‌شد.

در بسیاری از دولت‌های مسلمانِ آن دوران، **گودال‌های عمیق** برای تحقیر زندانیان یا محکومان به جرایم سنگین استفاده می‌شد. این مکان‌ها به‌طور ویژه برای **مقام‌های بلندپایه‌ای** در نظر گرفته می‌شد که به دلایل مختلف از جایگاه خود ساقط شده بودند. بیشترین کسانی که به این زندان انداخته می‌شدند عبارت بودند از: **شورشیان، قاتلان، دزدان، راهزنان، بدهکاران** (در صورتی که حکم اعدام برایشان صادر نشده بود)، کسانی که در انتظار اجرای حکم اعدام بودند، و همچنین **توطئه‌گران در انتظار محاکمه**.

حیاط زندان شامل ساختمان‌هایی از انواع مختلف خشت خام و متعلق به دوره‌های تاریخی گوناگون است. این بناها شامل **اتاق نگهبان زندان، محل مأموران مالیات، اتاق‌های بدهکاران، و سلول‌هایی برای زندانیان سیاسی و محکومان به مرگ** می‌شود.

زندان بخارا به‌عنوان بخشی از میراث کلی ازبکستان در **فهرست میراث جهانی یونسکو** ثبت شده است. همچنین در سال **۲۰۲۰**، بخش‌هایی از فیلمی دربارهٔ **بهبودی** در این زندان فیلم‌برداری شد.

## نگارخانه

پرونده:Pg179_Prisoners_of_Buchara.jpg|جایگزین=A group of prisoners in Bukhara, 1899| گروهی از زندانیان در بخارا، ۱۸۹۹
پرونده:All_the_Russias-_travels_and_studies_in_contemporary_European_Russia,_Finland,_Siberia,_the_Caucasus,_and_Central_Asia_(1902)_(14781088261).jpg|جایگزین=Bukhara prison, 1902| زندان بخارا، ۱۹۰۲
پرونده:Bokhara_Jailers.jpg|جایگزین=Executioners at the door of Bukhara prison, 1909| جلادان در مقابل درب زندان بخارا، ۱۹۰۹
پرونده:Prokudin-Gorskii-21.jpg|جایگزین=Bukhara. Photo of S. M. Prokudin-Gorsky, 1915| بخارا. عکس SM Prokudin-Gorsky, 1915
پرونده:Death_penalty_in_Bukhara.jpg|جایگزین=The process of beheading those sentenced to death in Bukhara, 1913| روند سر بریدن محکومان به اعدام در بخارا، ۱۹۱۳
پرونده:Gorskii_20009u.jpg|جایگزین=Prisoners in Bukhara.| زندانیان در بخارا.


## منابع

رده:جاذبه‌های گردشگری ازبکستان
رده:زندان‌های منحل‌شده
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در بخارا
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های کامل‌شده در سده ۱۸ (میلادی)