روابط اسرائیل و کنیا

**روابط اسرائیل و کنیا** به مناسبات دیپلماتیک، بازرگانی، اقتصادی و امنیتی میان اسرائیل و کنیا اشاره دارد. دو کشور روابط دیپلماتیک خود را در دسامبر ۱۹۶۳ برقرار کردند. این روابط در سال ۱۹۷۳ در پی جنگ یوم کیپور قطع شد و در سال ۱۹۸۸ از سر گرفته شد و سرانجام در سال ۱۹۹۳ به‌طور رسمی بازبرقرار گردید.

اسرائیل سفارت خود را در نایروبی و کنیا سفارت خود را در تل‌آویو دارد. روابط دو کشور از پایدارترین و نزدیک‌ترین مناسبات اسرائیل با کشورهای آفریقایی به‌شمار می‌رود و در زمینه‌های گوناگونی همچون کشاورزی، امنیت، بازرگانی و انرژی همکاری گسترده‌ای میان آن‌ها وجود دارد.

## پیشینه

### سال‌های آغازین
از سال ۱۹۰۳ در چارچوب برنامه اوگاندای بریتانیا، سرزمینی که در آن زمان بخشی از اوگاندا بود ولی اکنون در قلمرو کنیا قرار دارد، به‌عنوان سرزمین یهودی پیشنهاد شد. با این حال، جنبش صهیونیسم سرانجام این پیشنهاد را در هفتمین کنگره صهیونیستی رد کرد.

### ۱۹۶۲–۱۹۷۵

در ژانویه ۱۹۶۲ تام مبویا، سیاست‌مدار کنیایی و دبیرکل اتحادیه ملی آفریقایی کنیا، با آهارون بکر، دبیرکل هیستادروت اسرائیل دیدار کرد.

در دسامبر ۱۹۶۳ گلدا مئیر، وزیر امور خارجه اسرائیل، با نخست‌وزیر کنیا جومو کنیاتا دیدار کرد. در این سفر، مئیر و کنیاتا سنگ بنای سفارت اسرائیل در نایروبی را گذاشتند. اسرائیل پذیرفت که در چارچوب برنامه ماشاو کنیایی‌ها را در زمینه‌های کشاورزی و پزشکی آموزش دهد و کارآموزان کنیایی برای تحصیل به اسرائیل اعزام شدند.

در سال ۱۹۶۶ نخست‌وزیر اسرائیل لوی اشکول از کنیا دیدار و با رئیس‌جمهور کنیاتا ملاقات کرد.

در سال ۱۹۷۳ در پی جنگ یوم کیپور روابط دیپلماتیک دو کشور قطع شد. کنیا نیز همانند بسیاری دیگر از کشورهای آفریقایی قطع مناسبات با اسرائیل را اعلام کرد.

### ۱۹۷۶–۱۹۸۶
در دوره قطع روابط، اسرائیل نمایندگی خود را در نایروبی برای برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد حفظ کرد.

بروس مکنزی، مقام دولتی کنیا، رئیس‌جمهور جومو کنیاتا را متقاعد کرد که به مأموران موساد اجازه دهد پیش از عملیات انتبه در سال ۱۹۷۶ اطلاعات گردآوری کنند. همچنین نیروی هوایی اسرائیل اجازه یافت از فرودگاهی در نایروبی بهره‌گیری کند. رئیس‌جمهور اوگاندا عیدی امین سپس دستور ترور مکنزی را صادر کرد و مکنزی بر اثر انفجار بمبی که به هواپیمایش نصب شده بود کشته شد. مائیر عامیت، رئیس موساد، دستور داد جنگلی در اسرائیل به نام مکنزی کاشته شود.

در سال ۱۹۷۹ عبدالله موِیداو، نماینده مومباسای جنوبی در مجلس کنیا، کارزار اطلاع‌رسانی‌ای در میان مسلمانان آمریکا برگزار کرد که در آن از کمک‌های اسرائیل به کشورهای در حال توسعه آفریقا و به‌ویژه به آموزش مسلمانان در کنیا ستایش کرد. رقیبان سیاسی‌اش به رهبری شریف قاسر این فعالیت‌ها را محکوم کردند و مویداو را «عامل صهیونیست» خواندند.

### ۱۹۸۷–۲۰۰۱
از سر گرفتن روابط دیپلماتیک در سال ۱۹۸۷ میان رئیس‌جمهور کنیا دنیل آراپ موی و نخست‌وزیر اسرائیل اسحاق شامیر مورد بحث قرار گرفت و روابط در سال ۱۹۸۸ از سر گرفته شد. کنیا تصمیم خود را بر پایه این واقعیت استوار کرد که سازمان آزادی‌بخش فلسطین قطعنامه‌های ۲۴۲ و ۳۳۸ شورای امنیت سازمان ملل را به رسمیت شناخته بود. در سال ۱۹۸۹ وزیر امور خارجه اسرائیل موشه آرنس از کنیا دیدار و پیمان همکاری امضا کرد.

پروژه آبیاری کیبوِزی در سال ۱۹۹۱ تلاشی مشترک میان دو کشور بود. در سال ۱۹۹۶ این پروژه ۴۰ هکتار مزرعه آبیاری آزمایشی در فلات یاتا را دربرمی‌گرفت.

در سال ۱۹۹۳ کنیا و اسرائیل روابط دیپلماتیک خود را به‌طور رسمی بازبرقرار کردند. در سال ۱۹۹۴ رئیس‌جمهور کنیا دنیل آراپ موی از اسرائیل دیدار کرد و در جلسه عمومی کنست سخنرانی کرد و با نخست‌وزیر اسحاق رابین و رئیس‌جمهور عیزر وایتسمن ملاقات نمود. در همان سال کنیا نخستین سفیر خود در اسرائیل را منصوب کرد.

### ۲۰۰۲ تا کنون

در جریان حملات سال ۲۰۰۲ مومباسا تروریست‌های انتحاری به ورودی هتل پارادایس که متعلق به اسرائیلی‌ها بود حمله کردند. پانزده نفر از جمله سه اسرائیلی در انفجار یک خودرو انفجاری در مقابل لابی هتل کشته شدند. تروریست‌ها همچنین دو موشک دستی به سوی هواپیمای اسرائیلی شلیک کردند که با ۲۶۴ مسافر از فرودگاه بین‌المللی موا در مومباسا برخاسته بود. پس از آن اسرائیل شهروندانش را از کنیا تخلیه کرد.

در سال ۲۰۰۳ کنیا از اسرائیل خواست در تدوین راهبرد ملی انرژی خورشیدی یاری‌اش دهد. رایلا اودینگا، وزیر راه‌ها و ساختمان کنیا، گفت: «اسرائیل کمیته استانداردهای انرژی خورشیدی دارد و ما به کمکشان نیاز داریم.» سفیر جدید اسرائیل در کنیا، عمانوئل سری، نیز بر تقویت پیوندهای اقتصادی تأکید کرد.

در سال ۲۰۰۶ پس از فروریختن یک ساختمان چندطبقه در نایروبی، اسرائیل تیم جست‌وجو و نجات متشکل از حدود هشتاد نفر شامل نیروهای امدادی و پزشکی به کنیا اعزام کرد.

پس از انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۰۷ کنیا و آشوب‌هایی که به دنبال آن رخ داد، اسرائیل با اهدای دارو به بیمارستان آموزشی و تحقیقاتی موا در الدورت به کنیایی‌ها یاری رساند.

در سال ۲۰۱۰ کنیا به‌دنبال خرید تسلیحات اسرائیلی از جمله سامانه‌های ضدشورش و پهپادها برای نظارت مرزی برآمد. در سال ۲۰۱۱ دو کشور پیمانی برای همکاری در مبارزه با تروریسم، پول‌شویی و دیگر جرائم امضا کردند.

در سال ۲۰۱۳ در جریان حمله تروریستی الشباب به مرکز خرید وست‌گیت در نایروبی، اسرائیل نیرو برای یاری به کنیا اعزام کرد. سازمان‌های اطلاعاتی اسرائیل نیز در بررسی این حمله که دست‌کم ۷۲ کشته بر جای گذاشت به کنیا کمک کردند. اعزام نیروهای اسرائیلی بر پایه پیمان امنیتی محرمانه‌ای میان دو کشور صورت گرفت.

در ژوئیه ۲۰۱۶ بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در چارچوب سفرش به آفریقا از کنیا دیدار کرد؛ این نخستین بازدید یک رهبر اسرائیلی از کنیا پس از ۵۰ سال بود. در این سفر توافق‌نامه‌هایی در زمینه بازرگانی، سرمایه‌گذاری، همکاری کشاورزی و امنیتی امضا شد و کنیا متعهد شد برای بازگرداندن جایگاه ناظر اسرائیل در اتحادیه آفریقا تلاش کند.

در تابستان ۲۰۱۷ بر پایه توافق‌نامه شش‌ساله‌ای که در سال ۲۰۱۶ میان رئیس‌جمهور کنیاتا و نخست‌وزیر نتانیاهو امضا شده بود، ۱۲۰ دانشجوی کنیایی برای گذراندن دوره ۱۱ ماهه آموزش کشاورزی پیشرفته در مرکز بین‌المللی علوم کشاورزی در عَراوا به اسرائیل اعزام شدند. بر پایه این توافق مجموعاً ۱۰۰۰ دانشجوی کنیایی در اسرائیل آموزش خواهند دید.

در جریان جنگ غزه و کمبود نیروی کار در اسرائیل، کنیا در دسامبر ۲۰۲۳ حدود ۱۵۰۰ کارگر به کشتزارهای اسرائیلی فرستاد. این کارگران ماهانه ۱۵۰۰ دلار دستمزد دریافت می‌کنند و قراردادشان تا سه سال قابل تمدید است.

در ژوئیه ۲۰۲۳ الی کوهن، وزیر امور خارجه اسرائیل، در بازدیدی رسمی از کنیا با رئیس‌جمهور ویلیام روتو و وزیر امور خارجه آلفرد موتوا دیدار کرد. گفته می‌شود کنیا میزبان مذاکراتی میان هیئت اسرائیلی و یک کشور مسلمان فاقد روابط دیپلماتیک با اسرائیل نیز بود.

در فوریه ۲۰۲۶ کنیا و اسرائیل در گفت‌وگوهای سطح بالا در نایروبی بر مشارکت راهبردی خود تأکید کردند. موسالیا موداوادی، دبیر ارشد کابینه کنیا، و گیدئون بهار، سفیر اسرائیل، دربارهٔ گسترش همکاری در زمینه‌های انرژی زمین‌گرمایی، اقدام آب‌وهوایی و امنیت غذایی گفت‌وگو کردند. موداوادی از سرمایه‌گذاری اسرائیلی در بخش زمین‌گرمایی کنیا برای دستیابی به هدف ۱۰۰ درصد انرژی تجدیدپذیر تا سال ۲۰۳۰ استقبال کرد.

### خرید سامانه پدافند هوایی
در دسامبر ۲۰۲۵ کنیا سامانه پدافند هوایی سیار اسپایدر (Spyder) ساخت شرکت رافائل اسرائیل را به مبلغ ۲۶ میلیون دلار خریداری کرد. پیش‌بینی می‌شود این سامانه در سال ۲۰۲۶ به بهره‌برداری برسد.

## روابط بازرگانی
میان سال‌های ۱۹۷۰ تا ۱۹۷۳ صادرات اسرائیل به کنیا در محدوده ۲٫۸ تا ۴٫۲ میلیون دلار و صادرات کنیا به اسرائیل در محدوده ۱٫۰ تا ۱٫۷ میلیون دلار بود.

تا سال ۲۰۱۱ بر پایه آمار علی مواکوره، وزیر بازرگانی کنیا، حجم بازرگانی دو کشور به ۱۵۰ میلیون دلار رسیده بود. اسرائیل کالای ساخته‌شده همچون ماشین‌آلات کشاورزی، تجهیزات آبیاری و دارو به کنیا صادر می‌کرد و کنیا فرآورده‌های خام مانند مواد غذایی و مواد اولیه به اسرائیل صادر می‌نمود.

در سال ۲۰۱۲ حجم بازرگانی دو کشور ۱۳۹ میلیون دلار بود که ۸ درصد کل بازرگانی اسرائیل با آفریقا را تشکیل می‌داد.

در مه ۲۰۲۲ دو کشور پیمانی برای تقویت همکاری اقتصادی امضا کردند. تا آن زمان کنیا چهارمین شریک بازرگانی اسرائیل در میان کشورهای جنوب صحرای آفریقا بود و حجم بازرگانی دوجانبه ۵۵ میلیون دلار بود که ۴۳ میلیون دلار آن صادرات اسرائیل به کنیا را تشکیل می‌داد.

## نمایندگی‌های دیپلماتیک

* اسرائیل سفارت در نایروبی دارد.
* کنیا سفارت در تل‌آویو دارد.

## جستارهای وابسته
* به رسمیت شناختن بین‌المللی اسرائیل
* یهودیان کنیا

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* سفارت اسرائیل در نایروبی
* سفارت کنیا در تل‌آویو

رده:روابط دوجانبه اسرائیل
رده:روابط دوجانبه کنیا
رده:مقاله‌های دارای شرح مختصر
رده:شرح مختصر متفاوت با ویکی‌داده