گورگو (فیلم)

**گورگو** () یک فیلم علمی تخیلی و کایجو بریتانیایی محصول سال ۱۹۶۱ به کارگردانی اوژن لوریه و با بازی بیل تراورز و ویلیام سیلوستر است. زمانی که یک آتشفشان زیردریا لرزه‌هایی در سراسر اقیانوس اطلس ایجاد می‌کند، موجودی ماقبل تاریخ از اعماق دریا رها می‌شود. خدمه یک کشتی نجات، این موجود دریایی دوزیست و غول‌پیکر را اسیر کرده و برای نمایش عمومی به لندن می‌برند. این اتفاق باعث می‌شود که مادرِ بسیار بزرگترِ این موجود در جستجوی فرزندش به لندن حمله کند و ویرانی‌های فاجعه‌باری در سراسر شهر به بار آورد.

## خلاصه داستان
کاپیتان جو رایان در سواحل ایرلند در حال جستجوی گنج است که یک آتشفشان فوران کرده و نزدیک است کشتی او را غرق کند. رایان و افسر اول و دوستش، سم اسلید، کشتی را برای تعمیر به جزیره نارا می‌برند. پیش از رسیدن بندربان، آقای مک‌کارتین، برای کمک به آن‌ها، خدمه با شان، یک پسر یتیم که به مک‌کارتین کمک می‌کند، ملاقات می‌کنند. شان آن‌ها را دعوت می‌کند تا مجموعه آثار باستانی وایکینگ‌های او را ببینند. رایان مجذوب اثری می‌شود که تصویر موجودی را بر خود دارد که شان آن را «اوگرا، روح دریا» می‌نامد.

جو و سم با مک‌کارتین تندخو مشورت می‌کنند و متوجه می‌شوند که او فراتر از علاقهٔ باستان‌شناسی، مخفیگاهی از اشیای طلای غیرقانونی استخراج‌شده از بندر دارد. رایان به او هشدار می‌دهد که از ناسازگاری دست بردارد، وگرنه با پلیس تماس خواهد گرفت. هنگامی که غواصان رایان بندر را برای یافتن غواصان دیگری که به طرز مرموزی ناپدید شده‌اند بررسی می‌کنند، یکی از آن‌ها از آب بیرون می‌آید و از «ترس» می‌میرد. همان شب گروهی از ماهیگیران برای بررسی آب می‌روند. آن‌ها مورد حمله موجودی غول‌پیکر قرار می‌گیرند، اما با استفاده از مشعل‌های آتش موفق می‌شوند آن را فراری دهند.

رایان و خدمه‌اش با کمک مک‌کارتین موفق می‌شوند موجود را اسیر کرده و به کشتی خود منتقل کنند. شان به آن‌ها هشدار می‌دهد که مرتکب اشتباه شده‌اند، اما خدمه به او بی‌توجهی می‌کنند. با شنیدن خبر پیدا شدن موجود، دو دانشمند از دانشگاه برای ملاقات با رایان و اسلید می‌آیند تا موجود را برای مطالعه علمی در اختیار بگیرند. با این حال، رایان پیش از این موجود را به سیرک دورکین در لندن فروخته است.

دورکین پیش از انتقال موجود به یک محوطه بزرگ و محصور در بترسی پارک برای نمایش عمومی، نام او را بر اساس گورگون مدوسا، «گورگو» می‌گذارد. رایان و اسلید دوباره با دانشمندان ملاقات می‌کنند و آن‌ها اطلاع می‌دهند که این موجود تنها یک نوزاد است. با توجه به اینکه مادر بزرگترِ آن هنوز در اعماق دریاست، نیروی دریایی پادشاهی بریتانیا مسئولیت عملیات را بر عهده می‌گیرد. اواخر همان شب، مادر گورگو از دریا بیرون می‌آید و پیش از ترک منطقه، در جستجوی فرزندش به جزیره نارا حمله می‌کند. وقتی او صبح روز بعد دوباره حمله می‌کند، یک ناوشکن نیروی دریایی راه او را سد می‌کند، اما او در برابر سلاح‌های آن‌ها مصون است و ناوشکن را غرق کرده و تمام سرنشینان آن را می‌کشد.

مادر بعداً به لندن حمله می‌کند. ارتش مداخله می‌کند اما موفق به متوقف کردن یا نابودی او نمی‌شود. رایان و اسلید برای یافتن شان از هم جدا می‌شوند و رایان موفق می‌شود پسر را پیدا کرده و او را در امان نگه دارد. در نهایت مادر گورگو به فرزندش می‌رسد، او را از محوطه آزاد می‌کند و هر دو به سلامت به دریا بازمی‌گردند.

## بازیگران
* بیل تراورز در نقش کاپیتان جو رایان
* ویلیام سیلوستر در نقش افسر اول سم اسلید
* وینسنت وینتر در نقش شان، پسر یتیم روستا
* کریستوفر رودز در نقش کوین مک‌کارتین، بندربان
* جوزف او کانر در نقش پروفسور لروی هندریکس
* بروس ستون در نقش پروفسور ماریوس فلاهرتی
* مارتین بنسون در نقش اندرو دورکین، صاحب سیرک
* باسیل دیگنام در نقش دریابان هیو بروکس
* بری کیگان در نقش افسر دوم هری
* درویس وارد در نقش ناوبان مایک
* میک دیلون در نقش گورگو
* دیو ویلدینگ در نقش اوگرا

## تولید
در ابتدا قرار بود «گورگو» با همکاری یک شرکت ژاپنی تولید شده و داستان آن در ژاپن بگذرد. سپس محل فیلم‌برداری به فرانسه و در نهایت به جزایر بریتانیا تغییر یافت؛ چرا که تهیه‌کنندگان تصمیم گرفتند فیلم را در «ام‌جی‌ام-بریتیش استودیوز» در بورهام‌وود هرتفوردشر بسازند.

مکانی که گورگو برای اولین بار در آن ظاهر می‌شود، یعنی جزیره خیالی نارا (Nara)، قلب‌نشانی از جزایر آران (Aran) در سواحل غربی ایرلند است. صحنه‌های خارجی مربوط به ایرلند در بندر کولیمور در دالکی (ایرلند) فیلم‌برداری شد.

صحنه‌هایی که در آن گورگو در خیابان‌های لندن حرکت داده می‌شود، در یک بعدازظهر یکشنبه که ترافیک کمی وجود داشت، فیلم‌برداری شدند.

جلوه‌های ویژه گورگو با استفاده از تکنیک سوتمیشن (suitmation) و مینیاتورسازی انجام شد؛ تکنیکی که در فیلم‌های «گودزیلا» پیشگام بود. گورگوی جوان‌تر از بیشتر هیولاهای غول‌پیکر کوچک‌تر بود، بنابراین دکورهای اطراف او در مقیاس بزرگتری ساخته شدند که منجر به افزایش حس واقع‌گرایی شد. صحنه‌های مربوط به موجودات با دوربین‌های سرعت‌بالا فیلم‌برداری شد تا حس عظمت و مقیاس آن‌ها القا شود.

## بازخورد
منتقد نشریه «کنزینگتون نیوز اند وست لندن تایمز»، فیلم گورگو را «یک اتلاف غم‌انگیز، نه از استعداد، بلکه از فرصت» نامید و نوشت: «برخی از جلوه‌ها بسیار متقاعدکننده هستند، اما لحن کلی فیلم آن‌ها را خنثی می‌کند. این فیلم هجویه‌ای بر هیولاهاست. گورگو می‌توانست فیلم خوبی باشد و عشق مادرانه، پوچی انسانیت یا ضعف واقعی بشر را موعظه کند یا می‌توانست صرفاً ترسناک باشد. متأسفانه هیچ‌کدام از این کارها را انجام نمی‌دهد.» آرتور استیل از «بیرمنگام میل» فیلم را برای «بزرگسالانِ نابالغ» توصیف کرد.

چارلز استینسون از «لس آنجلس تایمز» فیلمنامه را «نه چندان بی‌خردانه، اما کاملاً کلیشه‌ای» دانست. استینسون همچنین از فیلم‌برداری فاقد تخیل گله کرد اما افزود: «با این حال، رنگ‌ها واقعی و غنی هستند و جلوه‌های ویژه نسبتاً ماهرانه طراحی شده‌اند. بریتانیایی‌ها کارها را مرتب و تمیز انجام می‌دهند.»

فیلم در سینما «لندن پاویلیون» با استقبال خوبی اکران شد و برای چند هفته فروش مناسبی داشت.

جیمز لودر در نقد خود در شماره ۵۶ نشریه «وایت ولف اینفوبیا» (ژوئن ۱۹۹۵)، به فیلم امتیاز ۳٫۵ از ۵ داد و اظهار داشت: «جلوه‌های ویژه تام هوارد عالی هستند، با صحنه‌هایی شیک از لگدمال شدن لندن. شخصی که در لباس گورگو است موفق می‌شود تاور بریج، بیگ بن، پیکدیلی سرکس و بسیاری از خانه‌های ردیفی را در هم بکوبد. با این حال، اگر هیولا مدام گوش‌های بزرگ و باله‌مانند خود را تکان نمی‌داد، می‌توانست ترسناک‌تر باشد.»

## میراث
گروه راک اش از فیلم *گورگو* برای ویدئوی تبلیغاتی «ایچیبان» (Ichiban) استفاده کرد. این هفتمین انتشار از مجموعه تک‌آهنگ‌های A تا Z آن‌ها بود؛ یک اشتراک یک‌ساله شامل ۲۶ تک‌آهنگ. گفته می‌شود این ویدئو با استفاده از یک نسخه دی‌وی‌دی و نرم‌افزار رایگان ویرایش فیلم، تنها ۸ دلار هزینه تولید داشته است.

در سال ۲۰۱۰، یک فیلم کمدی کوتاه به نام «در انتظار گورگو» (Waiting for Gorgo) توسط شرکت بریتانیایی سینماجین (Cinemagine) تولید شد. کارگردانی این فیلم بر عهده بنجامین کریگ و نویسندگی آن بر عهده ام.جی. سیمپسون بود. داستان فیلم بر روی D.M.O.A تمرکز دارد، یک آژانس فوق سری دولتی بریتانیا که مأمور جلوگیری از بازگشت هیولای گورگو است. این فیلم بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۲ در بیش از ۲۶ جشنواره بین‌المللی فیلم، از جمله جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه کلرمون-فران، جشنواره بین‌المللی فیلم سیاتل و جشنواره فیلم‌های فانتزی اروپایی استراسبورگ به نمایش درآمد. این فیلم برنده جایزه ویژه هیئت داوران در جشنواره کَن (لهستان) و جشنواره بین‌المللی فیلم‌کاروان (ایتالیا) و بهترین فیلم کوتاه در جشنواره فیلم کانتو (آمریکا) شد.

آنگوس کینگ، فرماندار سابق مین، در یک آگهی تبلیغاتی برای رقابت‌های سال ۲۰۱۲ مجلس سنای ایالات متحده آمریکا، از بخشی از فیلم *گورگو* استفاده کرد.

در بازسازی دیزنی، یعنی فیلم فلابر، شخصیت فلابر در حالی که به چندین نسخه از خود تقسیم شده بود، در حال عوض کردن کانال‌های تلویزیون دیده می‌شد. صحنه‌هایی از هجوم مادر گورگو در لندن در حالی که فلابر کانال‌ها را عوض می‌کرد، روی صفحه نمایش ظاهر می‌شد.

گورگو در «داستان‌های پیچیده فیلیکس گربه» (The Twisted Tales of Felix the Cat) حضور کوتاهی داشت.

احتمالاً *گورگو* بر چندین محصول کایجو ژاپنی تأثیر گذاشته است، از جمله گاپا: هیولای سه‌زیست، اسپکترمن، گودزیلا در برابر گودزیلای مکانیکی ۲ و گامرا قهرمان.

### تئاتر علمی رمزآلود ۳۰۰۰
در سال ۱۹۹۸، این فیلم در قسمت ۹۰۹ مجموعه تلویزیونی تئاتر علمی رمزآلود ۳۰۰۰ نمایش داده شد. این قسمت در ۱۸ ژوئیه ۱۹۹۸ برای نخستین بار پخش شد و دو بار در همان روز از شبکه سای‌فای روی آنتن رفت؛ اما به دلیل مسائل مربوط به حق کپی‌رایت، این قسمت هرگز دوباره از تلویزیون پخش نشد. لئونارد ملتین، منتقد فیلم، در ابتدای قسمت برای معرفی فیلم ظاهر شد و به شخصیت شرور سریال، پرل فارستر، کمک کرد تا یک فیلم عذاب‌آور را انتخاب کند؛ او همچنین در انتهای قسمت حضور یافت. کوین مورفی، نویسنده و بازیگر، ملتین را «مردی جذاب، صمیمی و کاملاً حرفه‌ای» توصیف کرد که به خوبی با مری جو پل (بازیگر نقش فارستر) همکاری کرد. با این حال، او به رتبه‌ای که ملتین در کتاب راهنمای فیلم خود به *گورگو* داده بود — که مورفی آن را «لایه‌ای کرم‌خورده از پسماندهای فیلمیک» نامید — اعتراض کرد و گفت: «حیف که او به *گورگو* سه ستاره داد، آن احمق.»

جیم وورل، نویسنده مجله پیست، این قسمت را در رتبه ۱۲۸ قرار داد. وورل می‌نویسد که *گورگو* یک تقلید ضعیف بریتانیایی از گودزیلا است و در مقابل دو قسمت *تئاتر علمی رمزآلود ۳۰۰۰* که هیولای ژاپنی در آن‌ها حضور دارد، حرفی برای گفتن ندارد. وورل *گورگو* را «عبوس» و خسته‌کننده می‌خواند و گلایه می‌کند: «هیچ راهی وجود ندارد که یک فیلم با هیولای غول‌پیکر در سبک *گورگو* بتواند تا این حد خسته‌کننده باشد… گویی دی‌ان‌ای خشک و رسمی بریتانیایی فیلم مردی که به فضا پرتاب شد را به ارث برده است. دست‌کم فیلم‌های ژاپنی به شکلی رنگارنگ احمقانه هستند.» کریس مورگان، نویسنده، گورگو را به دلیل «فقدان مطلق اصالت»، به عنوان دهمین هیولای بد در فیلم‌های این مجموعه فهرست کرده است.

با وجود مشکلات حق پخش، شرکت Shout! Factory توانست مجوز فیلم را دوباره دریافت کند و این قسمت را در ۱۰ دسامبر ۲۰۱۳ به عنوان بخشی از مجموعه دی‌وی‌دی «تئاتر علمی رمزآلود ۳۰۰۰: نسخه بیست و پنجمین سالگرد» منتشر کرد. دیسک *گورگو* شامل فیلم کوتاهی به نام «نهمین شگفتی جهان: ساخت گورگو» و یک بخش جایزه یک‌دقیقه‌ای با حضور ملتین تحت عنوان «لئونارد ملتین چیزی را توضیح می‌دهد» است که در آن دربارهٔ علاقه خود به *گورگو* صحبت می‌کند. این دیسک همچنین شامل تریلر سینمایی *گورگو* است. سایر قسمت‌های موجود در این مجموعه عبارتند از: ماه صفر دو (قسمت ۱۱۱)، روزی که زمین یخ زد (قسمت ۴۲۲)، میتچل (قسمت ۵۱۲)، مغزی که نمی‌مرد (قسمت ۵۱۳) و زن زالو (قسمت ۸۰۲).

## رسانه خانگی
در سال ۱۹۸۴، فیلم *گورگو* توسط شرکت Memory Lane Video روی وی‌اچ‌اس منتشر شد. این فیلم در سال ۱۹۸۷ توسط United Home Video و بار دیگر در سال ۱۹۹۵ توسط آلفا ویدئو بر روی وی‌اچ‌اس بازپخش شد.

در سال ۲۰۱۳، *گورگو* بر روی دی‌وی‌دی و دیسک بلوری توسط VCI Video منتشر شد؛ این نسخه شامل مستندی به نام «نهمین شگفتی جهان: ساخت گورگو» به کارگردانی دانیل گریفیث است.

در همان سال، Shout! Factory فیلم را به عنوان بخشی از مجموعه «نسخه بیست و پنجمین سالگرد تئاتر علمی رمزآلود ۳۰۰۰» بر روی بلوری منتشر کرد که شامل نسخه طولانی‌تری از مستند «نهمین شگفتی جهان: ساخت گورگو» بود.

در سال ۲۰۲۳، نسخه بازسازی‌شده *گورگو* با وضوح ۴کی بر روی تلویزیون وضوح بسیار بالا و بلوری توسط Vinegar Syndrome عرضه شد.

## سایر رسانه‌ها
### اقتباس‌های رمان و کتاب کمیک

همزمان با اکران اصلی فیلم، یک رمان‌سازی از آن به صورت جلد شومیز توسط بروس کسیدی با نام مستعار کارسون بینگهام نوشته و توسط «مونارک بوکز» منتشر شد.

از سال ۱۹۶۱ تا ۱۹۶۵، چارلتون کمیکس ۲۳ شماره از کتاب کمیک «گورگو» را منتشر کرد. این مجموعه شامل آثاری از استیو دیتکو، یکی از خالقان مرد عنکبوتی بود. نام این سری از شماره ۲۴ به «غول‌های شگفت‌انگیز» (Fantastic Giants) تغییر یافت، که مشخص شد آخرین شماره از این مجموعه بوده است.

گورگو همچنین در یک مینی‌سریال سه شماره‌ای ظاهر شد که ابتدا با نام «انتقام گورگو» (Gorgo's Revenge) آغاز شد، اما از شماره ۲ به «بازگشت گورگو» (The Return of Gorgo) تغییر نام داد. این مجموعه از سال ۱۹۶۲ تا ۱۹۶۴ منتشر شد.

در سال ۱۹۶۷، پس از انقضای مجوز گورگو، چارلتون کمیکس نسخه اصلاح‌شده‌ای از این شخصیت به نام «جونیور» (Junior) را در شماره ۴۱ از سری «فایتین فایو» (Fightin' Five) معرفی کرد.

در سال ۱۹۹۰، استیو دیتکو یک داستان فرعی در «سالنامه وب مرد عنکبوتی» شماره ۶ با عنوان «ستاره کودک» (Child Star) تصویرگری کرد. در این داستان، کاپیتان یونیورس نسخه‌های غول‌پیکری از اسباب‌بازی‌های مبتنی بر شخصیت‌های گورگو و «کونگا» (Konga) را برای مبارزه با هیولاهای غول‌پیکری که به شهر نیویورک حمله کرده‌اند، خلق می‌کند. به دلایل حق کپی‌رایت، نام گورگو به «گورگا» (Gorga) تغییر یافت. این سکانس ادای احترام دیتکو به کارهای قبلی‌اش با این دو شخصیت در مجموعه کمیک‌های دهه ۱۹۶۰ چارلتون کمیکس بود.

در سال ۱۹۹۱، «ای-پلاس کمیکس» (A-Plus Comics) شماره‌های ۱ و ۳ را در یک کمیک تک‌شماره‌ای به نام «حمله هیولاهای جهش‌یافته» بازنشر کرد. به دلیل مسائل کپی‌رایت، نام گورگو به «کِگور» (Kegor) تغییر یافت.

برخی از این شماره‌ها در سال ۲۰۱۱ در یک کتاب تجاری با جلد شومیز به نام «میمون‌های خشمگین و مارمولک‌های جهنده» (Angry Apes n' Leapin Lizards) به صورت سیاه و سفید بازنشر شدند.

در مارس ۲۰۱۳، آی‌دی‌دبلیو پابلیشینگ تمام شماره‌هایی را که استیو دیتکو روی آن‌ها کار کرده بود (شماره‌های ۱–۳، ۱۱ و ۱۳–۱۶ از «گورگو» و شماره‌های ۲–۳ از «بازگشت گورگو») در یک مجموعه لوکس با جلد سخت (گالینگور) با عنوان «هیولاهای دیتکو: گورگو!» (Ditko's Monsters: Gorgo!) بازنشر کرد. در آوریل ۲۰۱۹، آی‌دی‌دبلیو کتابی به نام «هیولاهای دیتکو: گورگو در برابر کونگا» منتشر کرد که شماره‌های ۱ و ۱۳ این مجموعه را شامل می‌شد.

در سپتامبر ۲۰۲۱، انتشارات «فانتاکو» (Fantaco) تمام شماره‌هایی را که جو سینوت و وینس کولتا روی آن‌ها کار کرده بودند (شماره‌های ۵–۱۰ و ۱۲) در مجموعه‌ای با عنوان «گورگو حمله می‌کند!» (Gorgo Attacks!) منتشر کرد.

از دسامبر ۲۰۲۲، «پی‌اس آرت‌بوکس» (PS Artbooks) شروع به بازنشر کل این مجموعه در قالب نسخه‌های جلد سخت و شومیز تجاری کرد.

در تابستان ۲۰۲۵، شرکت «تایتانیک کریشنز» (Titanic Creations) که حقوق تجاری گورگو را به دست آورده است، مجموعه‌ای از کمیک‌ها را منتشر کرد که وقایع فیلم را در دنیای شخصیت‌های کایجو اصلی خود قرار می‌دهد؛ این مجموعه با پیش‌درآمدی به نام «میراث گورگو» (Gorgo Legacy) آغاز شد.

## یادداشت‌ها

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:فیلم‌های ۱۹۶۱ (میلادی)
رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های دایناسور
رده:فیلم‌های درباره رابطه مادر و پسر
رده:فیلم‌های درباره یتیم‌ها
رده:فیلم‌های فانتزی دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های فیلمبرداری‌شده در جمهوری ایرلند
رده:فیلم‌های کایجو
رده:فیلم‌های مترو گلدوین میر
رده:فیلم‌های مستقل بریتانیا
رده:فیلم‌های مورد اقتباس در کمیک‌ها
رده:فیلم‌های واقع‌شده در جزیره ایرلند
رده:فیلم‌های واقع‌شده در شهربازی‌ها
رده:فیلم‌های واقع‌شده در لندن
رده:فیلم‌های هیولاهای غول‌پیکر
رده:فیلم‌های هیولایی بریتانیایی
رده:کمیک‌های آغازشده در ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:کمیک‌های اقتباس شده از فیلم‌ها