کاپرونی سی‌ای.۵

**کاپرونی سی‌ای. ۵** () یک بمب‌افکن سنگین ایتالیایی در جنگ جهانی اول و دوران پس از جنگ بود. این آخرین نسخه از سری هواپیماهایی بود که با کاپرونی سی‌ای. ۱ در سال ۱۹۱۴ آغاز شد.

## تاریخچه
برای افزایش عملکرد بمب‌افکن‌های سه‌موتوره خود، پس از وقفه سه‌باله Ca.40، جیووانی باتیستا «جیانی» کاپرونی خود را وقف طراحی مجدد Ca.33 برای تطبیق با موتورهای جدید ۲۰۰ اسب بخاری فیات A.12 کرد.

این هواپیما که از چوب پوشیده شده با برزنت ساخته شده بود، پیکربندی دو تیرک را که از Ca.31 به کار گرفته شده بود، حفظ کرد. بدنه کوتاه مرکزی شامل موتوری بود که یک پروانه فشاری را به حرکت درمی‌آورد، در حالی که دو بوم دم هر کدام یک موتور را که یک پروانه تراکتور را به حرکت درمی‌آورد، در خود جای داده بودند و بالای بال پایینی نصب شده بودند. بدنه مرکزی چهار خدمه را در یک کابین خلبان باز جای می‌داد. مسلسلچی در جلو قرار داشت و دو خلبان در کنار هم پشت سر او نشسته بودند. مکانیک/مسلح دوم در عقب قرار داشت. مانند Ca.32های بعدی، این مدل دارای یک برجک برجسته بود که بالای موتور نصب شده بود، راه حلی که میدان دید وسیع ۳۶۰ درجه را فراهم می‌کرد. برجک معمولاً یک مسلسل تکی، گاهی دو یا سه مسلسل را نصب می‌کرد. مانند مدل‌های قبلی، این هواپیما از چوب با روکش پارچه ساخته شده بود، به جز سطوح کنترلی با ساختار فلزی. دم هواپیما تک باله بود و باله‌ها بالای پایدارکننده نصب شده بودند. سه باله متصل به هم کاملاً متحرک بودند، به جز باله مرکزی با لبه حمله ثابت.

در مقایسه با Ca.33، بال‌ها کاملاً دوباره طراحی شدند و عرض و طول بال‌هایشان افزایش یافت؛ بنابراین مساحت بال از ۹۵٫۶۴ متر مربع Ca.33 به ۱۵۰٫۰ متر مربع افزایش یافت. بدنه جدیدی با مقطع تخم‌مرغی معرفی شد. نصب رادیاتور «برج» نیز کنار گذاشته شد. در مدل‌های قبلی مجهز به موتورهای خنک‌شونده با مایع، هر رادیاتور روی پایه بین‌باله‌ای نزدیک به موتوری که به آن متصل بود نصب می‌شد. در Ca.44، از چیدمان آیرودینامیکی‌تری استفاده شد. برای دو موتور بال که در ابتدای دو بوم دم و پروانه‌های تراکتور نصب شده بودند، رادیاتورها بلافاصله پس از پروانه نصب شدند. برای موتور هل دهنده مرکزی که در عقب بدنه نصب شده بود، رادیاتور در دماغه نصب شد. ارابه فرود نیز اصلاح شد و جفت چرخ‌های نصب شده در زیر دماغه حذف شدند تا خطر واژگونی کاهش یابد. علاوه بر موتورهای فیات، هواپیماهای تولیدی، مانند سایر موتورهای سه موتوره کاپرونی، به موتورهای ایزوتا فراشینی و لیبرتی L-12 مجهز شدند. دومی، با نام Ca.46، در مجموع تقریباً پنج برابر مدل‌های اولیه Ca.31 که تنها چند سال قبل پرواز کرده بودند، قدرت خروجی داشت.

## توسعه
در اواخر جنگ جهانی اول، پیشرفت در فناوری هواپیما، طرح‌های بمب‌افکن قدیمی‌تر را قادر به نفوذ به اهدافی که توسط جنگنده‌های مدرن محافظت می‌شدند، نمی‌کرد. پاسخ کاپرونی به این مشکل، افزایش قابل توجه قدرت طرح موجود سی‌ای. ۳ بود، به طوری که برخی از نسخه‌های سی‌ای. ۵ در نهایت موتورهایی با قدرت تقریباً پنج برابر کل قدرت اولین Ca.1 را حمل می‌کردند.

جدا از قدرت بیشتر، اصلاحات مختلفی در طرح انجام شد، از جمله اصلاحات در محفظه اصلی و ارابه فرود و بال‌های کاملاً جدید. اولین نمونه اولیه در اواخر سال ۱۹۱۷ پرواز کرد و این نوع تا سال ۱۹۲۱ در خط تولید باقی ماند. حدود ۶۵۹ فروند از تمام نسخه‌ها توسط کاپرونی ساخته شد و سه فروند دیگر تحت لیسانس در ایالات متحده ساخته شدند (دو Ca.44 توسط استاندارد و یک Ca.46 توسط فیشر). تولید تحت لیسانس برنامه‌ریزی شده در فرانسه با پایان جنگ لغو شد.

در طول جنگ، کاپرونی این هواپیماها را بر اساس مجموع قدرت موتورهایشان نامگذاری کرد. پس از آن، شرکت آنها را دوباره طراحی کرد.

## طراحی
کاپرونی سی‌ای. ۵ یک هواپیمای دو باله سه موتوره با ساختار چوبی و روکش پارچه‌ای بود. خدمه چهار نفره در یک محفظه مرکزی باز (توپچی جلو، دو خلبان و توپچی-مکانیک عقب) قرار داشتند. توپچی عقب، مسلسل‌های بالایی را هدایت می‌کرد که روی موتور مرکزی در یک «قفس» محافظ، درست قبل از پروانه، قرار داشتند.

تسلیحات شامل دو تا چهار مسلسل رولی ۶٫۵ میلی‌متری یا ۷٫۷ میلی‌متری بود، یکی روی پایه حلقه‌ای جلویی و یک، دو یا گاهی حتی سه تا روی پایه حلقه‌ای بالایی. بمب‌ها زیر بدنه آویزان بودند.

## استفاده عملیاتی
در مرحله اولیه، استفاده از کاپرونی سی‌ای. ۵ به دلیل آتش‌سوزی‌های خطرناک موتورهای فیات محدود بود، در حالی که هواپیماهایی که قرار بود به ایزوتا فراسچینی وی. ۶ مجهز شوند، به دلیل تأخیر در توسعه موتور، هنوز به خدمت گرفته نشده بودند.

اولین کاپرونی سی‌ای. ۵ به اسکادران اول نیروی دریایی سرگرد گابریل دانونزیو اختصاص داده شدند، اما به دلیل مشکلات مداوم در توسعه، این واحد هرگز از آنها در عملیات استفاده نکرد. اولین اسکادران که از آنها استفاده کرد، اسکادران ششم بود که سه هواپیمای اول را در اوت ۱۹۱۸ دریافت کرد و سه فروند سی‌ای. ۳۳ خود را به اسکادران چهارم تحویل داد. غسل تعمید آتش کاپرونی سی‌ای. ۵ در جریان عملیاتی با هدف قرار دادن گذرگاه توناله رخ داد. اسکادران ششم تنها واحدی بود که کاملاً به کاپرونی سی‌ای. ۵ مجهز شده بود. گروه ششم، مستقر در اوپی نزدیک اوپیانو، نیز از آن به همراه هواپیماهای دوباله سری قبلی استفاده می‌کرد.

گروه بمباران شمالی، یک واحد آمریکایی متشکل از پرسنل نیروی دریایی ایالات متحده و سپاه تفنگداران دریایی ایالات متحده که در جبهه غربی در شمال فرانسه مستقر بودند و توسط پرسنل بریتانیایی آموزش دیده بودند، نیز کاپرونی سی‌ای. ۵ دریافت کرد. ماموریت‌های بمباران، که شامل یافتن و انهدام زیردریایی‌های یو-بوت لنگر انداخته در پایگاه‌های دریایی امپریال در سواحل بلژیک بود، کاپرونی سی‌ای. ۵های تعیین شده را در مأموریتی بر فراز اوستند در ۱۵ اوت ۱۹۱۸ به کار گرفت، با این حال، استفاده از آنها به‌طور کلی گاه به گاه باقی ماند.

اسکادران چهاردهم از اکتبر به بعد در حالی که در جبهه غربی در فرانسه درگیر بود، به کاپرونی سی‌ای. ۵ها روی آورد.

در میان اقداماتی که کاپرونی سی‌ای. ۵ و خدمه آن را به عنوان قهرمانان خود نشان داد، موردی که شایسته ذکر ویژه است، مربوط به ۲۷ اکتبر ۱۹۱۸، کمی قبل از پایان جنگ است، زیرا مدال طلای شجاعت نظامی به یاد دیویت کولمن، یکی از معدود خارجی‌هایی که بالاترین نشان نظامی ایتالیا را دریافت کرد، اعطا شد. هواپیمای اسکادران ششم، با شماره سریال ۱۱۶۶۹، از فرودگاه ورونا-تومبتا برای عملیات در جبهه ویتوریو ونتو برخاسته بود. فرماندهی کاپرونی سی‌ای. ۵ بر عهده دی ویت و جیمز بال بود و وینچنزو کوتلو و تارسیسیو کانتاروتی در آن بودند. این هواپیما توسط گشتی متشکل از پنج جنگنده اتریشی، به خلبانی رومن اشمیت و امریش فون هوروات، بر فراز پرژین والسوگانا رهگیری و سرنگون شد.

اسکادران پانزدهم بمب‌افکن کاپرونی از ماه بعد از ۴ نوامبر به پرواز با کاپرونی سی‌ای. ۵ روی آورد.

پس از جنگ، این هواپیمای دوباله بزرگ به سرعت از آسمان ایتالیا ناپدید شد و جای خود را به هواپیمای قابل اعتمادتر Ca.36 داد. برخی از نمونه‌ها به هواپیماهای مسافربری تبدیل شدند. نوع غیرنظامی آن در ژانویه ۱۹۱۹ با پرواز رم-میلان رونمایی شد. چند ماه بعد، در اوت همان سال، یکی از این هواپیماها که بیشتر مسافران آن روزنامه‌نگار بودند، دچار سانحه‌ای شد که منجر به کشته شدن ۱۷ نفر شد و بدترین حادثه هوایی آن زمان را رقم زد. همچنین امکان تجهیز برخی از نمونه‌ها به موتور ۶ای با قدرت ۲۰۰ اسب بخار، یک موتور خطی خنک‌شونده با آب قابل اعتمادتر، مورد ارزیابی قرار گرفت.

## جستارهای وابسته
* کاپرونی کا.۳
* ویکرز ویمی

## منابع

* 
* 

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۱۷ (میلادی)
رده:هواگردهای با دم دوگانه
رده:هواگردهای دوباله