لا کالیستو

بندانگشتی|صفحه عنوان لیبرتوی ۱۶۵۱
***لا کالیستو*** اپرایی ایتالیایی اثر فرانچسکو کاوالی است که بر اساس لیبرتویی از جووانی فاستینی و بر اساس داستان اساطیری کالیستو ساخته شده است.

این اپرا اولین اجرای خود را در ۲۸ نوامبر ۱۶۵۱ در تئاتر سنت آپولینار، ونیز، انجام داد، جایی که در طول یازده اجرا، تماشاگران محدودی را به خود جذب کرد. در قرن بیستم، با موفقیت دوباره احیا شد.

## لیبرتو
این لیبرتو در سال ۱۶۵۱ توسط جولیانی و باتی منتشر شد. داستان دو اسطوره را با هم ترکیب می‌کند: اغوای کالیستو توسط ژوپیتر و ماجراجویی دیانا با اندیمیون. طرح داستان تا حدودی کلیشه‌ای است: جین گلاور در مورد اینکه چگونه نویسندهٔ لیبرتو مجبور بوده پیچیدگی‌هایی را برای برآورده کردن انتظارات مخاطبان در چارچوب اپرای ونیزی ابداع کند، اظهار نظر کرده است.

## سابقه عملکرد
فاوستینی، که علاوه بر نویسندهٔ اشعار اپرا، مدیر برنامه نیز بود، در سال ۱۶۵۰ تئاتر سنت آپولینار را اجاره کرد. او و کاوالی پیش از مرگش در دسامبر ۱۶۵۱، در طول اجرای اپرای *«لا کالیستو»*، سه اپرا در آنجا اجرا کردند. این تئاتر به دستگاه‌های صحنه‌ای پیچیده‌ای مجهز بود که برای تحت تأثیر قرار دادن تماشاگران اپرا با نمایش‌های دیدنی طراحی شده بود. با این حال، یازده اجرای *«لا کالیستو»* از ۲۸ نوامبر تا ۳۱ دسامبر ۱۶۵۱ تنها حدود ۱۲۰۰ نفر را به تئاتری که ۴۰۰ نفر گنجایش داشت، جذب کرد.

اجرای اصلی ونیزی دچار حوادث بسیاری شد، از جمله مرگ *خواننده اصلی* بونیفاتیو چِرِتی، اندکی پس از اجرای اول. این امر باعث تغییرات عمده‌ای در بازیگران اصلی شد: نقش اندیمیونه از آلتو به سوپرانو تغییر یافت و احتمالاً به یکی از برادران کارِسانا واگذار شد؛ این امر باعث شد خواننده جدیدی برای اجرای لینفئا پیدا شود که احتمالاً به زن جوانی به نام «پوتِلا» (به معنای دختر جوان) واگذار شده بود. دو سوپرانو فوری با یک باس فوریا جایگزین شدند که به احتمال زیاد توسط پالگرینو کانر اجرا می‌شد و یک شخصیت جدید، یک دهقان مست به نام بیفولکو، اضافه شد که احتمالاً توسط خواننده جدیدی به نام لورنزو فری اجرا می‌شد که نقش او در موسیقی متن باقی نمانده است. به احتمال زیاد، نقش اصلی کالیستو توسط کاترینا جیانی خوانده شده است که هزینه قایق او در طول تمرینات و اجرای اپرا توسط *مدیر اپرا* پرداخت شده بود، در حالی که *خواننده اصلی* دیگر، مارگاریتا دا کوستا، نقش دایانا را بازی می‌کرد. همچنین کاملاً محتمل است که نقش‌های گیوه و گیوه-این-دیانا توسط یک خواننده، جولیو چزاره دوناتی، اجرا شده باشد که قادر به اجرای هر دو صدای باس و سوپرانو با تکنیکی به نام *باسو آلا باستاردا* بود (به **نقش‌ها** در زیر مراجعه کنید).

نت‌های خطی اپرای *«لا کالیستو»* در کتابخانه مارسیانا، ونیز، به همراه دیگر اپراهای کاوالی نگهداری می‌شود. این امر باعث شده است که این اپرا در دوران مدرن احیا شود. اولین کسی که این نت را منتشر کرد، ریموند لپارد، رهبر ارکستر بریتانیایی، در سال ۱۹۷۵ بود. لپارد این اپرا را برای اجرا در جشنواره اپرای گلیندبورن در سال ۱۹۷۰ تنظیم کرده بود. این اجرا شامل تعدادی از خوانندگان برجسته آن زمان از جمله جانت بیکر در نقش دایانا بود. این اثر برای ایجاد مخاطبان جدید برای اپرای باروک بسیار مهم بود و نسخه ضبط شده آن هنوز هم شنیده می‌شود (روی دیسک فشرده منتشر شده است). با این حال، روشی که لپارد «درک» کرده بود (همان‌طور که او ارکستراسیون‌های خود را اینگونه می‌نامید)، اپرا از اثر اصلی حذف شده بود.

اولین اجرای این اپرا در ایالات متحده در آوریل ۱۹۷۲ برای افتتاح غرفه پاتریشیا کوربت در دانشگاه سینسیناتی - کالج-هنرستان موسیقی ارائه شد. بازیگران شامل باربارا دانیلز در نقش دایانا و تام فاکس در نقش گیو بودند. این اپرا در ژوئن ۱۹۸۴ توسط اپرا فکتوری در تئاتر رویال کورت در لندن با رهبری پاول دانیل، نوازنده هارپسیکورد، و گروهی متشکل از نه نوازنده سازهای باروک اجرا شد.

این اپرا همچنان در مکان‌های جدید اجرا می‌شود. به عنوان مثال، اولین اجرای آن در تئاتر رئال مادرید در سال ۲۰۱۹ بود، در حالی که در فصل ۱۹–۲۰ در آخن و نورنبرگ اجرا شد. این اپرا در سال ۲۰۲۱ با موفقیت در لا اسکالا با تهیه‌کنندگی دیوید مک‌ویکار اجرا شد. رهبر ارکستر کریستوف روسه بود که نوازندگان گروه موسیقی باروک خود، لِس تالنز لیریکز، را با اعضای ارکستر لا اسکالا ترکیب کرد تا سالن بزرگ را پر کنند. خوانندگان شامل چن ریس در نقش کالیستو، لوکا تیتوتو در نقش ژوپیتر، ورونیک گنس در نقش جونو، اولگا بززمرتنا در نقش دیانا، کریستوف دومو در نقش اندیمیون، کیارا آمارو در نقش لینفیا و مارکوس وربا در نقش مرکوری بودند.

## انتشار
### لپارد
نسخه ریموند لپارد در سال ۱۹۷۵ اولین انتشار این قطعه موسیقی بود. این نسخه شامل ترجمه‌های لیبرتو نیز می‌شود.

### قهوه‌ای
در سال ۲۰۰۸، نسخهٔ جنیفر ویلیامز براون از این اثر (نسخه‌های ای آر، ۲۰۰۷) برندهٔ جایزهٔ کلود وی. پالیسکا از انجمن موسیقی‌شناسی آمریکا (به پاس قدردانی از نسخه‌ها یا ترجمه‌های برجستهٔ علمی) شد.

### تورنته و بادولاتو
ناشر موسیقی آلمانی، شرکت بارنرایتر ، انتشار *اپراهای فرانچسکو کاوالی را* در سال ۲۰۱۲ با انتشار یک نسخه انتقادی جدید که توسط آلوارو تورنته و نیکولا بادولاتو تهیه شده بود، آغاز کرد که در تولیدات جدید اپرا در بایریش اشتات‌اُپر (۲۰۰۵)، رویال اپرا هاوس (۲۰۰۸)، تئاتر بازل (۲۰۱۰) و تئاتر رئال (۲۰۱۹) مورد استفاده قرار گرفت.

## نقش‌ها

## خلاصه داستان
داستان بر اساس اسطوره کالیستو از *[[دگردیسی‌ها|کتاب دگردیسی‌های]]* اووید است.

## ضبط‌ها
* تک‌خوان‌ها شامل جانت بیکر، جیمز بومن و ایلینا کوتروباش، گروه کر فستیوال گلیندبورن، ارکستر فیلارمونیک لندن، ریموند لپارد (دکا، ۱۹۷۱)
* آواز کنسرتو، رنه جاکوبز، مارسلو لیپی، ماریا بایو، و غیره (آرمونیا موندی، ۱۹۹۶)
* اپرای گلیمرگلاس، اثر جین گلاور (بی‌بی‌سی موزیک، ۱۹۹۶) - گزیده‌هایی از یک اجرای زنده

## منابع

; منابع
* هولدن، آماندا (ویراستار)، *راهنمای جدید اپرای پنگوئن*، نیویورک: انتشارات پنگوئن پاتنم، ۲۰۰۱. شماره استاندارد بین‌المللی کتاب 

## پیوند به بیرون
* گلیکسون، بث، روزاند، الن ''و همکاران'' ، ''کالیستو و ستاره: کاوالی و صحنه‌پردازی اپرای ونیزی''، متن سخنرانی‌ها و ارائه ویدیویی، کالج گرشام، ۲۲ سپتامبر ۲۰۰۸.
* 
* «مقدمه ای» بر نسخه انتقادی ''La Calisto'' اثر آلوارو تورنته، کاسل، برنرایتر، ۲۰۱۲.

رده:اپراها به زبان ایتالیایی
رده:اپراها
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده