شعارهای سیاسی علیه جمهوری اسلامی ایران

[بندانگشتی|330x330پیکسل| «[زن، زندگی، آزادی»، شعار مردمی که در خیزش ۱۴۰۱ ایران استفاده شد]]
**شعارهای سیاسی علیه جمهوری اسلامی ایران** مجموعه‌ای از شعارها و عباراتی است که عموم مردم ایران برای ابراز مخالفت با رژیم اسلامی و حکومت آن به کار می‌برند. این شعارها طی سال‌ها به عنوان پاسخی به نارضایتی گسترده از فضای سیاسی-اجتماعی کشور شکل گرفته است. بسیاری از ایرانیان می‌گویند که انقلاب ۱۳۵۷ که سلطنت شاه را سرنگون کرد، در ابتدا نوید دموکراسی و آزادی را داد، اما منجر به استقرار یک رژیم مذهبی تحت رهبری خمینی شد. با گذشت زمان، این شعارهای سیاسی به ابزاری قابل توجه برای ابراز مخالفت تبدیل شده است، که منعکس کننده آرزوهای میلیون‌ها نفر به دنبال آزادی، عدالت و تغییر سیستمی در ایران هستند.

انقلاب اسلامی ۱۹۷۹ که سلطنت را سرنگون کرد، در ابتدا نوید ایجاد جامعه‌ای دموکراتیک تر و عادلانه تر با عناصر آزادی و اصلاحات اجتماعی را داد. بسیاری از گروه‌ها، از جمله نیروهای سکولار، چپ‌گراها و روشنفکران، به امید تغییر سیاسی، آزادی بیشتر و پایان دادن به سلطنت در انقلاب شرکت کردند. با این حال، هنگامی که انقلاب به پیروزی رسید و خمینی و روحانیون قدرت را تثبیت کردند، با استقرار یک رژیم دینی، وعده دموکراسی از بین رفت.

در زمان خمینی، ساختار سیاسی به سمت نظام مبتنی بر شریعت رفت و مفهوم &#x22;ولایت فقیه&#x22; مطرح شد و قدرت مطلقه به روحانیت بخشیده شد. رژیم آزادی‌های سیاسی را محدود کرد، مخالفان را سرکوب کرد و سیاست‌های خشن را تحمیل کرد که منجر به تبعید، زندان یا اعدام بسیاری از متحدان سابق، از جمله گروه‌های سکولار و چپگرا شد.

در اوایل دهه ۱۹۸۰، بسیاری از کسانی که در انقلاب شرکت کرده بودند، احساس کردند که توسط سرکوب فزاینده رژیم به آنها خیانت شده است. گروه‌های سیاسی، دانشجویان و روشنفکران مدافع یا دموکراسی و حقوق مدنی شروع به سازماندهی اعتراضات کردند.

## جنبه‌های مخالفت با جمهوری اسلامی
### نقض حقوق بشر
دولت ایران به دلیل سرکوب سیستماتیک آزادی‌های اساسی از جمله بیان، مطبوعات و اجتماعات با محکومیت گسترده‌ای روبرو شده است. معترضان، روزنامه نگاران و فعالانی که دولت را به چالش می‌کشند، اغلب با عواقب شدیدی مانند بازداشت خودسرانه، آزار جسمی، آزار روانی، شکنجه و حتی اعدام مواجه می‌شوند. هدف این اقدامات درهم شکستن کردن و نابود کردن مخالفان و حفظ کنترل شدید بر جمعیت، ایجاد فضای ترس و سرکوب است. بسیاری از شعارها بر نیاز به آزادی و عدالت تأکید می‌کنند که نشان دهنده نارضایتی از رژیم برای سرکوب مخالفان و نقض حقوق بشر است، به عنوان مثال شعاری که اغلب در بین دانشجویان شنیده می‌شود: «آزادی، آزادی، آزادی».

### سوء مدیریت اقتصادی
مشکلات اقتصادی در ایران ناشی از ترکیبی از سوء مدیریت دولت، فساد و تحریم‌های بین‌المللی است. این کشور با وجود ثروت در منابع طبیعی، از جمله ذخایر عظیم نفت و گاز طبیعی، با بیکاری بالا، تورم و فقر گسترده مواجه است. فساد در داخل نهادهای دولتی وضعیت را بدتر کرده است و باعث می‌شود که ثروت در میان نخبگان ممتاز و آقازاده‌ها متمرکز شود در حالی که بسیاری از مردم برای برآوردن نیازهای اولیه تلاش می‌کنند. این چالش‌های داخلی با تحریم‌های مرتبط با برنامه هسته‌ای که تجارت جهانی را محدود می‌کند، ذخایر ارز خارجی را محدود می‌کند و هزینه کالاهای اساسی را بالا می‌برد، بیشتر می‌شود.

### حقوق زنان
بندانگشتی
مبارزه برای حقوق &#x27; در ایران عمیقاً با قوانین و سیاست‌های سختگیرانه این کشور که آزادی‌های شخصی را محدود می‌کند، گره خورده است. این قوانین، از جمله پوشش اجباری حجاب و محدودیت در آزادی رفت و آمد، تحصیل و اشتغال، به سیستم تبعیض جنسیتی کمک می‌کند که استقلال زنان را به شدت محدود می‌کند. این محدودیت‌های مبتنی بر جنسیت مخالفت عمومی قابل توجهی را برانگیخته است و بسیاری از زنان گام‌های جسورانه‌ای برای به چالش کشیدن وضعیت موجود برداشته‌اند. یکی از برجسته‌ترین شعارهایی که از اعتراضات سال ۲۰۲۲ پس از درگذشت مهسا امینی سربرآورد، «زن، زندگی، آزادی» بود. این عبارت به سرعت به شعاری برای مردمی تبدیل شد که از برابری جنسیتی، پایان دادن به قوانین لباس تحمیلی توسط دولت و آزادی‌های شخصی بیشتر برای زنان دفاع می‌کردند.

### سرمایه‌گذاری در محور مقاومت
دخالت دولت ایران در درگیری‌های منطقه‌ای و تشکیل محور مقاومت، با مخالفت‌های گسترده‌ای از سوی مردم ایران مواجه شده است. رژیم جمهوری اسلامی میلیاردها دلار در درگیری‌های کشورهای همسایه مانند سوریه و عراق سرمایه‌گذاری کرده و از سازمان‌هایی مانند حزب‌الله در لبنان، حماس در غزه و حوثی‌ها در یمن حمایت می‌کند. این حمایت مالی عظیم، اقتصاد ایران را تضعیف می‌کند؛ زیرا هم به دلیل تحریم‌های بین‌المللی که به دلیل حمایت از گروه‌های شبه‌نظامی مختلف بر ایران اعمال شده و هم به دلیل انحراف منابعی که می‌توانست به نفع مردم ایران باشد، اما به جنگ‌هایی که ارتباطی با منافع آن‌ها ندارد، اختصاص می‌یابد. یکی از شعارهای شنیده‌شده در اعتراضات، این است: «نه غزه، نه لبنان، جانم فدای ایران»

## فهرست شعارها
**ما همه مهسا هستیم، بجنگ تا بجنگیم:**این شعار برای گرامیداشت مهسا امینی است، دختری که مرگ او در بازداشت به نماد مبارزه برای حقوق زنان و عدالت در ایران تبدیل شد.

**[[اصلاح‌طلب، اصول‌گرا دیگه تمومه ماجرا]]:** این شعار برای اولین بار در اعتراضات دی ۱۳۹۶ سر داده شد و به معنای پایان فریب خوردن مردم از جناح‌های سیاسی جمهوری اسلامی است.

**[[رضاشاه روحت شاد|رضا شاه، روحت شاد]]:**رضا شاه، پادشاه ایران از ۱۹۲۵ تا ۱۹۴۱، با تلاش‌هایش برای مدرن‌سازی کشور و مبارزه با نفوذ روحانیت شناخته می‌شود. این شعار او را گرامی می‌دارد، به‌ویژه به خاطر ممنوعیت حجاب در سال ۱۹۳۶ و حمایت از حقوق زنان.

**[[زن، زندگی، آزادی]]:** این شعار خواسته ایرانیان برای آینده‌ای است که در آن زنان مورد احترام قرار گیرند و همه شهروندان بتوانند آزاد زندگی کنند. این شعار در اعتراضات ۲۰۲۲، پس از مرگ مهسا امینی، مورد استفاده قرار گرفت.

**[[نه غزه نه لبنان جانم فدای ایران|نه غزه نه لبنان، جانم فدای ایران]]:** این شعار علیه سیاست دولت ایران در سرمایه‌گذاری کلان بر حزب‌الله لبنان و حماس در غزه است. معترضان معتقدند که اولویت دادن دولت به درگیری‌های منطقه‌ای به جای مسائل داخلی، مردم ایران را در خطر قرار داده و بحران اقتصادی شدیدی در کشور ایجاد کرده است. این شعار خواستار توجه به منافع داخلی به جای مسائل منطقه‌ای است.

**ننگ ما، بسیج الدنگ ما:** این شعار به اعضای بسیج اشاره دارد، نیروی شبه‌نظامی که در سرکوب اعتراضات نقش داشته است.

**ما حکومت بچه‌کش نمی‌خواهیم، نمی‌خواهیم:** این شعار علیه خشونت قوای بسیج وسایر نیروهای امنیتی داخلی است که تحت دستور رژیم علیه معترضان ایرانی انجام شد. این شعار پس از آنکه ده‌ها کودک توسط پلیس در جریان اعتراضات مهسا امینی کشته شدند، نوشته و منتشر شد.

**استقلال، آزادی، حجاب اختیاری:**این شعار بیانگر خواست برای خودمختاری فردی است که در آن زنان بتوانند دربارهٔ پوشیدن یا نپوشیدن حجاب تصمیم شخصی بگیرند.

**مجتبی بمیری، رهبری رو نبینی:** بسیاری در ایران معتقدند که خامنه‌ای در تلاش است تا مجتبی، پسر بزرگ خود، را به رهبری برساند.

**بسیجی بی‌غیرت، داعش ما شمایی:** این شعار جمهوری اسلامی ایران را با داعش مقایسه می‌کند، به‌دلیل سرکوب حقوق زنان و آزادی‌های اجتماعی.

**دلارمون تو لبنان، جوونمون تو زندان:** با استفاده از این شعار، مردم ایران رژیم ایران را به خاطر اولویت دادن به حمایت اقتصادی از متحدان منطقه‌ای مانند حزب‌الله در لبنان به جای تأمین نیازهای ضروری مردم خود محکوم می‌کنند. به گفته آن‌ها، نه تنها دولت ایران پول شهروندان را در درگیری‌های خارجی که ارتباطی با آن‌ها ندارد هدر می‌دهد، بلکه رفتار خود را با شهروندانش سخت‌تر می‌کند و به شدت معترضان به رژیم را سرکوب می‌کند.

**بی‌شرف، بی‌شرف، بی‌شرف:**این عبارت بر شرمساری و خشم جمعی مردم نسبت به افراد یا گروه‌هایی که در سرکوب یا فساد دخیل هستند، تأکید دارد.

**[[تا آخوند کفن نشود، این وطن وطن نشود]]: ا**ین شعار علیه رژیم مذهبی بنیادگرای ایران که توسط آخوندها نمایندگی می‌شود، مطرح شده است. معترضان استدلال می‌کنند که تا زمانی که حکومت دینی در قدرت باقی بماند، مردم ایران نمی‌توانند ایران را وطن خود بنامند. این شعار در جریان اعتراضات شنیده شد و بعدها توسط موسیقیدان ایرانی شاهین نجفی به یک ترانه تبدیل شد.

**آزادی، آزادی، آزادی:** این شعار نمایانگر خواست مردم ایران برای رهایی و تغییرات سیستماتیک است.

**مرگ بر ستمگر، چه شاه باشه چه رهبر:** این شعار از انقلاب مشروطه ۱۹۰۵ سرچشمه می‌گیرد و علیه هر نوع دیکتاتوری است. 

** نه میر میخوایم نه رهبر، نه توله‌های اکبر:** سر دهندگان این شعار خواستار پایان حکومت جمهوری اسلامی و تمام وابستگان به آن از میرحسین موسوی تا علی خامنه‌ای و فرزندان هاشمی رفسنجانی هستند.

**ننگ ما، رهبر الدنگ ما:** این شعار رهبران را به‌عنوان افراد نالایق و فاسد توصیف می‌کند.

**دشمن ما همینجاست، دروغ می‌گن آمریکاست:**به گفته معترضان، رژیم ایران با ادعای اینکه ایالات متحده دشمن ایران است، دروغ می‌گوید. دشمن واقعی خود رژیم است که به مردم ایران آسیب می‌رساند.

**[[مرگ بر دیکتاتور]]:** این شعار به‌طور خاص علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی از سال ۱۹۸۹، را هدف قرار می‌دهد.

**می‌کشم، می‌کشم، هر آنکه خواهرم کشت:**این شعار همبستگی میان مردان و زنان ایرانی در مبارزه برای حقوق مدنی را نشان می‌دهد.

**[[مرگ بر خامنه‌ای]]:**یکی از رایج‌ترین شعارها در اعتراضات اخیر است که خواستار پایان حکومت خامنه‌ای است.

**جمهوری اسلامی، نمی‌خواهیم، نمی‌خواهیم:**این شعار نشان‌دهنده نارضایتی از حکومت استبدادی و رد نظام دینی حاکم بر ایران از سال ۱۹۷۹ است.

**ایرانی می‌میرد، ذلت نمی‌پذیرد:**این شعار علیه استفاده رژیم از خشونت برای سرکوب اعتراضات است و تأکید می‌کند که ایرانیان ترجیح می‌دهند بمیرند تا تحت ظلم زندگی کنند.

**نه غزه، نه لبنان، جانم فدای ایران:** بازتاب‌دهنده خشم نسبت به سیاست خارجی ایران. معترضان می‌گویند حمایت دیرینه تهران از گروه‌هایی مانند حماس و حزب‌الله، منابع کشور را از نیازهای فوری داخلی منحرف کرده است، در حالی که کشور با یک بحران شدید اقتصادی دست‌وپنجه نرم می‌کند. 

**امسال سالِ خونه، سید علی [خامنه‌ای] سرنگونه**: شعارهایی تهدیدآمیز علیه رهبر جمهوری اسلامی ایران در اعتراضات مهسا امینی و خیزش ۱۴۰۴ ایران.

## تأثیر بین‌المللی
شعارهای اعتراضی ایران به ویژه «زن، زندگی، آزادی» مرزهای ایران را درنوردیده و به نماد جهانی مقاومت در برابر ظلم تبدیل شده است. این شعار در جریان اعتراضات مهسا امینی ۲۰۲۲–۲۰۲۳ و دربرگیرنده فراخوان‌ها برای برابری جنسیتی، عدالت و کرامت انسانی، شهرت جهانی پیدا کرد. سادگی و جهانی بودن آن الهام بخش تظاهرات در شهرهای سراسر جهان از جمله برلین، تورنتو و لس آنجلس شده است. این عبارات توسط سازمان‌های فمینیستی و جنبش‌های حقوق بشر در سطح جهان پذیرفته شده‌اند و مبارزه ایران را در کمپین‌های گسترده‌تری برای دفاع از حقوق و آزادی زنان ادغام می‌کنند.

جوامع دیاسپورا نقش اساسی در تقویت این شعارها در صحنه بین‌المللی ایفا کرده‌اند. مهاجران و فعالان ایرانی مانند مسیح علینژاد از رسانه‌های اجتماعی و تظاهرات عمومی برای اطمینان از آگاهی جامعه جهانی از بحران حقوق بشر در ایران استفاده کرده‌اند. اعتراضات سازماندهی شده توسط این جوامع، شعارها را به زبانهای محلی ترجمه کرده است، آنها را برای مخاطبان مختلف قابل دسترس کرده و آنها را به فریادهایی برای عدالت‌خواهی تبدیل کرده است. این کنشگری دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی را برای اعمال تحریم‌ها، بررسی نقض حقوق بشر و اتخاذ مواضع قوی‌تر علیه رژیم ایران علی‌رغم چالش‌های ژئوپلیتیکی تحت فشار قرار داده است.

فراتر از اعتراضات، این شعارها الهام‌بخش هنر، موسیقی و ادبیات بوده و اطمینان می‌دهد که اخلاق جنبش به مخاطبان جهانی می‌رسد.

## ترانه‌های سیاسی علیه رژیم
#### [[شاهین نجفی]] -
##### شاه -
این آهنگ اطمینان به تظاهرات سیاسی مردم علیه رژیم می‌دهد و جمله‌ها در توش معنه مجداد صده مردم دارد. این آهنگ نقدی قوی به فساد سیاسی، بی‌عدالتی و همدستی در یک رژیم است. شعر به شدت از کسانی که به درد مردم بی‌توجهی می‌کنند و به دلایل ترس، منفعت یا فرصت‌طلبی چشم خود را به روی ظلم می‌بندند انتقاد می‌کند. این قطعه افرادی را محکوم می‌کند که جنایات را پنهان می‌کنند، چه از طریق سکوت، چه دستکاری حقیقت یا وعده‌های دروغین. همچنین به افرادی در رسانه‌ها، هنر و سیاست که از سیستم حمایت یا بهره‌برداری می‌کنند، حمله می‌کند. در این آهنگ تأکید شده که آزادی و عدالت هزینه‌بر است و مردم باید خودشان مسئول نجات خود باشند، نه اینکه منتظر یک ناجی خارجی بمانند. در پایان، این قطعه به اتحاد و اقدام جمعی فراخوان می‌دهد و باور دارد که مردم با هم می‌توانند تغییر ایجاد کنند. به عنوان مثال -

این جامعه چندتا رضا می خواد، سیاس وضعش ملتِ رفته خواب، کشور چل تیکه هرکی، هرکی، چشاتون چش به راهه مجتبائه…

#### [[توماج صالحی]] -
##### سوراخ موش -
این آهنگ نقدی قوی به فساد سیاسی، بی‌عدالتی و همدستی در یک رژیم است. شعر به شدت از کسانی که به درد مردم بی‌توجهی می‌کنند و به دلایل ترس، منفعت یا فرصت‌طلبی چشم خود را به روی ظلم می‌بندند انتقاد می‌کند. این قطعه افرادی را محکوم می‌کند که جنایات را پنهان می‌کنند، چه از طریق سکوت، چه دستکاری حقیقت یا وعده‌های دروغین. همچنین به افرادی در رسانه‌ها، هنر و سیاست که از سیستم حمایت یا بهره‌برداری می‌کنند، حمله می‌کند. در این آهنگ تأکید شده که آزادی و عدالت هزینه‌بر است و مردم باید خودشان مسئول نجات خود باشند، نه اینکه منتظر یک ناجی خارجی بمانند. در پایان، این قطعه به اتحاد و اقدام جمعی فراخوان می‌دهد و باور دارد که مردم با هم می‌توانند تغییر ایجاد کنند.

تی ام بکس -

##### سانسور -
توسط گروه رپ ایرانی تی ام بکس به موضوع سانسور می‌پردازد، به‌ویژه در زمینه محدودیت‌های اعمال‌شده بر موسیقی، هنر و بیان در ایران. این ترانه به نحوه‌ای که دولت بر آثار هنری کنترل و آن‌ها را سانسور می‌کند، انتقاد می‌کند و آزادی بیان و ابراز هنری را محدود می‌کند. اشعار به ناامیدی هنرمندان و افرادی که از این محدودیت‌ها احساس خفگی می‌کنند، اشاره دارد و همچنین تأثیرات اجتماعی گسترده سانسور بر جوانان و فرهنگ را مورد بررسی قرار می‌دهد. گروه تی ام بکس به خاطر برخورد با مسائل اجتماعی و سیاسی در موسیقی‌اش شناخته می‌شود و «سانسور» نیز از این قاعده مستثنی نیست. این ترانه به مبارزه برای آزادی بیان در شرایط سرکوبگر اشاره دارد و همچنین انعکاسی از خواسته برای آزادی و مبارزه برای حقوق فردی در محیطی سرکوبگر است.

شروین حاجی‌پور -

##### برای -
«برایِ» اثر شروین حاجی‌پور به یک سرود قدرتمند در ارتباط با اعتراضات ۲۰۲۲ ایران تبدیل شد که پس از مرگ مهسا امینی در بازداشت گشت ارشاد آغاز شد. این ترانه درد، ناامیدی و مقاومت مردم ایران را به تصویر می‌کشد و همزمان بیان‌گر نارضایتی‌ها و خواسته‌های جمعی مردم است. شعر «برایِ» حول عبارت «برایِ» ساخته شده که به دلایل مختلف اعتراضات اشاره دارد. هر خط از این ترانه دلیل و رنج‌های مختلفی را بیان می‌کند که مردم ایران در زندگی روزمره خود تجربه می‌کنند.

برخی از جملات برجسته که ارتباط ترانه با اعتراضات را نشان می‌دهند عبارتند از:
* **«برایِ همگی، برایِ همگی»** – این عبارت بر اتحاد جمعی و مبارزه‌ای که همه را شامل می‌شود تأکید دارد.
* **«برایِ گورِباغِ روحت که شکست، برایِ زندگی که به دستِ من نیست»** – این جملات حس ناامیدی و رویاهای شکسته را به تصویر می‌کشد و زندگی‌ای که تحت کنترل قدرت‌های بیرونی است.
* **«برایِ خندیدن، برایِ روشن کردن، برایِ روشن کردن»** – خواسته‌ای برای لذت‌های ساده و آزادی فکری.
* **«برایِ آزادی، برایِ خیزر»** – فریاد برای آزادی و حق زندگی با کرامت.

این ترانه بار عاطفی زیادی دارد و با شنوندگان داخل و خارج از ایران ارتباط برقرار کرده و تبدیل به نمادی از مبارزه برای آزادی و حقوق بشر در کشور شده است. هر عبارت از «برایِ» صدای یک احساس جمعی از مقاومت در برابر سرکوب است.

## جستارهای وابسته
* زن، زندگی، جنبش آزادی
* شعارهای سیاسی جمهوری اسلامی ایران
* حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران

## منابع

رده:تکیه‌کلام‌های سیاسی
رده:حقوق زنان در ایران
رده:شعارها
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:کارزارهای سیاسی
رده:واژگان سیاسی ایران
رده:نقدگرایی اسلام‌گرایی
رده:اعتراضات در ایران