خدمات تحلیلی مایکروسافت

**خدمات تحلیلی مایکروسافت** یا به عبارتی **خدمات تحلیلی مایکروسافت اس‌کیوال سرور**   یک ابزار پردازش تحلیلی برخط  و داده‌کاوی در مایکروسافت اس‌کیوال سرور است. اصولاً در سازمان‌ها از SSAS به عنوان ابزاری برای تلفیق و هم‌آوری داده و اطلاعات از چندین پایگاه داده پراکنده، جداول، یا فایل‌های ناهمگون استفاده می‌شود، و بدین سان، معنا و تحلیل از داده‌ها بدست می‌آید. مایکروسافت تعدادی خدمت مرتبط با هوش کسب‌وکار و انبار داده را در اس‌کیوال سرور گنجانده است. این خدمات شامل خدمات ادغام، خدمات گزارش‌دهی و خدمات تحلیلی هستند. خدمات تحلیلی شامل مجموعه‌ای از قابلیت‌های OLAP و داده‌کاوی است و در دو گونه چندبعدی و جدولی ارائه می‌شود که تفاوت این دو در نحوه ارائه داده‌ها است. در مدل جدولی، اطلاعات در قالب جدول‌های دوبعدی سازمان‌دهی می‌شوند و از این رو برای انسان خواناتر هستند. یک مدل چندبعدی می‌تواند اطلاعاتی با درجه آزادی بسیار زیاد را در خود جای دهد و برای افزایش خوانایی توسط انسان، باید «بازگشایی» شود.

## تاریخچه
در سال ۱۹۹۶، مایکروسافت با خرید فناوری نرم‌افزار اولَپ  از شرکت کانادایی نرم‌افزار پانوراما وارد حوزه سرورهای اولَپ شد. کمی بیش از دو سال بعد، در سال ۱۹۹۸، مایکروسافت خدمات اولَپ***' را به عنوان بخشی از اس‌کیوال سرور ۷ منتشر کرد. 

خدمات اولَپ معماری‌های [[پردازش تحلیلی برخط#پردازش تحلیلی آن‌لاین چندبعدی|MOLAP]]، [[پردازش تحلیلی برخط#پردازش تحلیلی آن‌لاین رابطه‌ای|ROLAP]] و [[پردازش تحلیلی برخط#پردازش تحلیلی آن‌لاین چندگانه|HOLAP]] را پشتیبانی می‌کرد و از [[الی دی‌بی برای اولپ|الی دی‌بی برای اولَپ]]***' به عنوان API دسترسی کلاینت و از اِم‌دی‌اِکس  به عنوان زبان پرس‌وجو بهره می‌برد.

این سرویس می‌توانست در حالت کاربر–سرور در وضعیت برخط یا در حالت غیربرخط با فایل‌های مکعب محلی کار کند. 

در سال ۲۰۰۰، مایکروسافت خدمات تحلیلی ۲۰۰۰ را منتشر کرد. این محصول به دلیل اضافه شدن خدمات داده‌کاوی، از «خدمات اولَپ» به «خدمات تحلیلی» تغییر نام داد. خدمات تحلیلی ۲۰۰۰ یک انتشار تکاملی محسوب می‌شد، زیرا بر همان معماری خدمات اولَپ بنا شده بود و بنابراین با نسخه‌های پیشین سازگار بود. بهبودهای اصلی در این نسخه شامل انعطاف‌پذیری بیشتر در طراحی ابعاد از طریق پشتیبانی از ابعاد والد–فرزند، ابعاد متغیر و ابعاد مجازی بود. ویژگی دیگر، موتور محاسباتی به مراتب بهبودیافته با پشتیبانی از عملگرهای یگانی، رول‌آپ‌های***' سفارشی و محاسبه های سلولی بود. از دیگر قابلیت‌ها می‌توان به امنیت در سطح ابعاد، شمارش متمایز، اتصال از طریق اِچ‌تی‌تی‌پی، مکعب‌های نشست، سطح‌بندی گروه‌ها و موارد بسیار دیگر اشاره کرد.

در سال ۲۰۰۵، مایکروسافت نسل بعدی فناوری اولَپ و داده‌کاوی را با عنوان خدمات تحلیلی ۲۰۰۵ منتشر کرد.

این نسخه در سطح API [[سازگاری عقبرو]] را حفظ کرد، به‌طوری‌که اگرچه برنامه‌هایی که با [[الی دی‌بی برای اولپ|الی دی‌بی برای اولَپ]] و [[عبارات چندبعدی|اِم‌دی‌اِکس]] نوشته شده بودند همچنان کار می‌کردند، بااین حال معماری محصول به‌طور کامل متفاوت شده بود. تغییر اصلی در مدل، به‌صورت UDM***' یعنی مدل ابعادی یکپارچه اعمال شد.

### خط زمانی
رویدادهای کلیدی در تاریخچه **خدمات تحلیلی مایکروسافت** که تغییرات از سال ۱۹۹۶ را پوشش می‌دهند.

## حالت‌های ذخیره‌سازی چندبعدی
خدمات تحلیلی مایکروسافت در مناقشه میان MOLAP و ROLAP در میان محصولات اولَپ، موضعی خنثی اتخاذ می‌کند. این سامانه اجازه می‌دهد تمام گونه‌های اولَپ (MOLAP، ROLAP و HOLAP) درون یک مدل واحد استفاده شوند.

### حالت‌های ذخیره‌سازی پارتیشن

* MOLAP – پردازش تحلیلی برخط چندبعدی: هر دوی داده‌های واقعیت و همچنین تجمیع‌ها، مورد پردازش، ذخیره و نمایه‌گذاری قرار می‌گیرند و از قالبی ویژه و بهینه‌شده برای داده‌های چندبعدی استفاده می‌کنند.
* ROLAP – پردازش تحلیلی برخط رابطه‌ای: هر دوی داده‌های واقعیت و همچنین تجمیع‌ها، در منبع داده رابطه‌ای باقی می‌مانند و نیاز به پردازش ویژه را حذف می‌کنند.
* HOLAP – پردازش تحلیلی برخط ترکیبی: در این حالت، داده‌های واقعیت در منبع داده رابطه‌ای ذخیره می‌شوند، اما تجمیع‌ها و نمایه‌ها از پیش پردازش شده و در قالبی ویژه و بهینه برای داده‌های چندبعدی ذخیره می‌گردند.

### حالت‌های ذخیره‌سازی دارای بُعد

* MOLAP – ویژگی‌ها و سلسله‌مراتب‌های بُعد پردازش شده و در قالب ویژه ذخیره می‌شوند.
* ROLAP – ویژگی‌های بُعد پردازش نمی‌شوند و در منبع داده رابطه‌ای باقی می‌مانند.

### حالت ذخیره‌سازی جدولی
درون-حافظه‌ای – حالت ذخیره‌سازی جدولی، داده‌ها را فشرده کرده و مدل را برای اجرای سریع‌تر پرس‌وجوها در حافظه ذخیره می‌کند.

## APIها و مدل‌های شیء
خدمات تحلیلی مایکروسافت مجموعه‌های متفاوتی از APIها و مدل‌های شیء را برای عملیات مختلف و در محیط‌های برنامه‌نویسی گوناگون پشتیبانی می‌کند.

### پرس‌وجو

* اکس‌ام‌ال برای تحلیل – پایین‌ترین سطح API. می‌توان از آن در هر سکویی و با هر زبانی که از اِچ‌تی‌تی‌پی و اکس‌ام‌ال پشتیبانی می‌کند استفاده کرد.
* الی دی‌بی برای اولَپ – افزونه‌ای بر الی دی‌بی، مبتنی بر COM و مناسب برای برنامه‌های C و C++ در سکوی ویندوز.
* ADOMD – افزونه‌ای از ADO، مبتنی بر خودکارسازی COM و مناسب برای برنامه‌های ویژوال بیسیک در سکوی ویندوز.
* ADOMD.NET – افزونه‌ای از ADO.NET، مبتنی بر دات‌نت و مناسب برای برنامه‌های کد مدیریت‌شده در سکوهای سی‌اِل‌آر.
* ADO.NET Entity Framework – از Entity Framework و لینک می‌توان بر روی ADOMD.NET استفاده کرد (نیازمند SSAS Entity Framework Provider ).

### مدیریت و راهبری
DSO – برای AS 2000. مبتنی بر خودکارسازی COM و مناسب برای برنامه‌های Visual Basic در سکوی Windows. AMO – برای AS 2005 و نسخه‌های بعدی. مبتنی بر .NET و مناسب برای برنامه‌های کد مدیریت‌شده در سکوهای CLR.

## زبان‌های پرس‌وجو
خدمات تحلیلی مایکروسافت از زبان‌های پرس‌وجوی زیر پشتیبانی می‌کند:

### [[زبان تعریف داده‌ها|زبان تعریف داده‌ها (DDL)]]
زبان DDL در خدمات تحلیلی مبتنی بر XML است و از دستورهایی مانند ، ،  و  پشتیبانی می‌کند. برای واردسازی و صادر‌سازی مدل‌های داده‌کاوی، از PMML نیز پشتیبانی می‌شود.

### [[زبان دست‌کاری داده‌ها|زبان دست‌کاری داده‌ها (DML)]]

* اِم‌دی‌اِکس – برای پرس‌وجوی مکعب‌های اولَپ (MDX)
* اس‌کیوال – زیرمجموعه کوچکی از SQL (در قالب نماهای مدیریتی که با نام DMV شناخته می‌شوند) برای پرس‌وجوی مکعب‌ها و ابعاد اولَپ به‌گونه‌ای که گویی جدول هستند
* دی‌اِم‌اِکس – برای پرس‌وجوی مدل‌های داده‌کاوی (DMX)
* دَکس – برای پرس‌وجوی مدل‌های جدولی (DAX)
* لینک – برای پرس‌وجوی مکعب‌های اولَپ از دات‌نت با استفاده از ADO.NET Entity Framework و Language Integrated Query (نیازمند SSAS Entity Framework Provider)

## جستارهای وابسته

* مقایسه سرورهای اولَپ

## یادداشت‌ها


## مراجع


## کتاب‌نامه

* Sivakumar Harinath, Stephen Quinn: ’’Professional SQL Server Analysis Services 2005 with MDX‘‘. 
* Teo Lachev: ’’Applied Microsoft Analysis Services 2005 : And Microsoft Business Intelligence Platform‘‘. 
* Reed Jacobson: ’’Microsoft SQL Server 2000 Analysis Services Step by Step‘‘. 
* Claude Seidman: ’’Data Mining with Microsoft SQL Server 2000 Technical Reference‘‘. 
* George Spofford: ’’MDX-Solutions‘‘. Wiley, 2001. 
* Mosha Pasumansky, Mark Whitehorn, Rob Zare: ’’Fast Track to MDX‘‘. 
* ZhaoHui Tang, Jamie MacLennan: ’’Data Mining with SQL Server 2005‘‘. 
* Edward Melomed, Irina Gorbach, Alexander Berger, Py Bateman: ’’Microsoft SQL Server 2005 Analysis Services‘‘. 
* Chris Webb, Marco Russo, Alberto Ferrari: ’’Expert Cube Development with Microsoft SQL Server 2008 Analysis Services‘‘. 

## پیوند به بیرون

رده:نرم‌افزارهای پردازش داده
رده:پردازش تحلیلی برخط

رده:نرم‌افزار هوش کسب‌وکار
رده:محصولات انبارداری داده
رده:تکنولوژی مایکروسافت سرور
رده:نرم‌افزار پایگاه داده مایکروسافت