اقلیت‌های عراق

**اقلیت‌های عراق** ()، تأثیر بسیار زیادی بر تاریخ این کشور داشته‌اند و شامل گروه‌های قومی و دینی گوناگونی می‌شوند. بزرگ‌ترین گروه اقلیت در عراق مردم کرد هستند و ترکمان‌های عراق در رتبه بعدی قرار دارند. پیش از حمله ۲۰۰۳ به عراق، آشوری‌ها جمعیت قابل توجهی بالغ بر ۱٫۵ میلیون نفر داشتند و به کلیساهای مختلفی مانند کلیسای آشوری مشرق، کلیسای کاتولیک کلدانی و کلیسای ارتدکس سریانی/کلیسای کاتولیک سریانی تعلق داشتند. دیگر گروه‌های اقلیت در عراق شامل ارمنی‌های عراق، مندائیان، بهائیت و عرب‌های هور و دیگران می‌شوند.

## کردها

اکثریت قریب به اتفاق کردهای عراق مسلمان سنی هستند و اقلیت‌های شیعه و مسیحی نیز در میانشان وجود دارد.

در دوران پادشاهی عراق، رهبر کرد مصطفی بارزانی در سال ۱۹۴۵ علیه دولت مرکزی در بغداد شورش کرد. پس از شکست این قیام، بارزانی و پیروانش به اتحاد جماهیر شوروی گریختند. در دهه ۱۹۶۰، هنگامی که سرتیپ عراقی عبدالکریم قاسم از رئیس‌جمهور مصر جمال عبدالناصر فاصله گرفت، با مخالفت فزاینده افسران طرفدار مصر در ارتش عراق روبرو شد. وقتی پادگان موصل علیه سیاست‌های قاسم شورش کرد، او به بارزانی اجازه داد از تبعید بازگردد تا به سرکوب شورشیان طرفدار ناصر کمک کند. تا سال ۱۹۶۱، بارزانی و کردها یک شورش تمام‌عیار را آغاز کردند.

پس از به قدرت رسیدن حزب بعث در عراق، دولت جدید برای پایان دادن به شورش کردها، خودمختاری محدودی به آن‌ها اعطا کرد. اما به دلایل مختلف، از جمله همدلی برخی کردها با ایران در طول جنگ ایران و عراق در دهه ۱۹۸۰، رژیم سیاست‌های ضدکردی را در پیش گرفت و یک جنگ داخلی غیررسمی درگرفت. از ۲۹ مارس ۱۹۸۷ تا ۲۳ آوریل ۱۹۸۹، عملیات انفال بدنام، یک نسل‌کشی سیستماتیک علیه مردم کرد عراق، آغاز شد. برای این اقدام، عراق به‌طور گسترده توسط جامعه بین‌الملل محکوم شد، اما هرگز به‌طور جدی به خاطر اقدامات سرکوبگرانه، از جمله استفاده از جنگ شیمیایی علیه کردها که منجر به مرگ هزاران نفر شد، مجازات نشد.

پس از جنگ خلیج فارس، کردها قیام دیگری علیه بعثی‌ها آغاز کردند و اقلیم کردستان عراق خودمختار را در شمال عراق تأسیس کردند که تا سال ۲۰۰۵ هرگز از سوی دولت عراق به رسمیت شناخته نشد. در همان سال، ترکیه که با کردهای داخل خاک خود در جنگ بود، مناطق کردنشین شمال عراق را بمباران کرد و ادعا کرد که پایگاه‌های سازمان تروریستی PKK در این منطقه قرار دارند. اما حمله ۲۰۰۳ به عراق و سقوط صدام، امید تازه‌ای برای کردها به ارمغان آورد. از آن زمان، کردها در تلاش برای توسعه منطقه و پیشبرد دموکراسی در کشور بوده‌اند. با این حال، اکثریت قریب به اتفاق کردها خواهان استقلال هستند. «در انتخابات ژانویه ۲۰۰۵ عراق، ۹۸٫۷ درصد کردها به جای آشتی با عراق، به استقلال کامل رأی دادند.» تقریباً هیچ گروه سیاسی یا اجتماعی دیگری در منطقه با ایده استقلال کردستان موافق نیست. کشورهای همسایه عراق مانند ترکیه به‌ویژه با این جنبش مخالفند، زیرا نگران هستند که یک کردستان مستقل عراقی، جنبش‌های استقلال‌طلب کرد در سرزمین‌های خودشان را تقویت کند.

نوری مالکی با رهبر کردها که تهدید به جدایی می‌کرد، بر سر مسئله نمادین برافراشتن پرچم ملی عراق بر ساختمان‌های دولتی در شمال خودمختار کرد به اختلاف افتاد. دولت تحت رهبری شیعیان عرب مالکی با دولت منطقه‌ای خودمختار کردستان که استفاده از پرچم دولت عراق بر ساختمان‌های عمومی را ممنوع کرده بود، درگیر اختلاف شد. نخست‌وزیر بیانیه صریحی صادر کرد و گفت: «پرچم عراق تنها پرچمی است که باید بر هر وجب از خاک عراق برافراشته شود.» اما مسعود بارزانی، رئیس منطقه کردستان عراق، به پارلمان کردستان گفت که رهبری ملی «شکست‌خورده» است و پرچم عراق نماد ستم گذشته بغداد بر مردمش است: «اگر در هر لحظه‌ای ما، مردم و پارلمان کردستان، تشخیص دهیم که اعلام استقلال به نفع ماست، این کار را خواهیم کرد و از هیچ‌کس نخواهیم ترسید.» این اختلاف شکاف رو به گسترش میان عرب‌ها و کردها را آشکار می‌کند که پس از درگیری فرقه‌ای فزاینده میان سنی‌ها و شیعیان عرب، دومین تهدید بزرگ برای بقای عراق به‌عنوان یک دولت است.

## جستارهای وابسته
* سیاست در عراق
* جمعیت‌شناسی عراق
* تاریخ عراق

## منابع

رده:اقلیت
رده:اقوام در عراق
رده:دین در عراق