تپه فرانسوی

**تپه فرانسوی** (، هَگیوعا هَتصَرفَتیت؛ ، اَت-تَل الفَرَنسیّه) که با نام **گیوعات شاپیرا** () نیز شناخته می‌شود، یک شهرک اسرائیلی در شمال اورشلیم شرقی است. این محله بر سرزمینی بنا شده که از جنگ شش‌روزه در سال ۱۹۶۷ تحت اشغال اسرائیل قرار دارد و پس از آن به‌صورت یکجانبه بر پایه قانون اورشلیم در سال ۱۹۸۰ توسط اسرائیل الحاق شد؛ اقدامی که جامعه بین‌المللی آن را غیرقانونی و «باطل و بی‌اعتبار» بر پایه حقوق بین‌الملل اعلام کرده‌است.

جامعه بین‌المللی شهرک‌های اسرائیلی در اورشلیم شرقی از جمله تپه فرانسوی را مغایر با حقوق بین‌الملل می‌داند، موضعی که دولت اسرائیل آن را رد می‌کند. ساخت‌وساز در این محله از سال ۱۹۶۹ آغاز شد و هدف از آن ایجاد پیوند زمینی میان اورشلیم غربی و دانشگاه عبری بر فراز کوه اسکوپوس بود. جمعیت این محله عمدتاً یهودی است و ترکیب قومی متنوعی از مهاجران آمریکای جنوبی، اتحاد جماهیر شوروی سابق و جوامع عرب دارد.

## ریشه‌شناسی نام

ریشه نام «تپه فرانسوی» آن است که زمین‌های این ناحیه به صومعه کاتولیک سنت آن تعلق داشت که راهبان آن عمدتاً از فرانسه بودند. در سال ۱۹۲۶ این صومعه قطعه زمینی را برای ساخت آب‌انباری جهت ذخیره آب پمپ‌شده از چشمه عین فاره اهدا کرد تا آب شهر اورشلیم تأمین شود. مراسم گشایش در ۱۵ ژوئیه ۱۹۲۶ برگزار شد و روزنامه‌ها این مکان را «تپه فرانسوی» نامیدند.

بر پایه افسانه‌ای محلی، این تپه به نام ژنرال بریتانیایی جان دنتون پینکستون فرنچ نام‌گذاری شده که گویا ستاد فرماندهی خود را بر این تپه داشته‌است. طبق این افسانه، اشتباهی در ترجمه به عبری رخ داده که نام مکان را به‌جای نام خانوادگی ژنرال، به نام کشور فرانسه (در عبری: تصَرفَت) نسبت داده‌است. با این حال، ژنرال فرنچ هرگز در این منطقه خدمت نکرد. اگر این محله به نام ژنرال فرنچ نام‌گذاری می‌شد، نام صحیح عبری آن «گیوعات فرنچ» می‌بود.

## پیشینه
بر پایه طرح سازمان ملل برای تقسیم فلسطین در سال ۱۹۴۷، تپه فرانسوی می‌بایست بخشی از منطقه بین‌المللی اورشلیم (کورپوس سپاراتوم) باشد که نه به کشور پیشنهادی یهودی و نه به کشور پیشنهادی عربی تعلق می‌داشت. در سال ۱۹۵۰ اردن رسماً این منطقه را الحاق کرد که تنها از سوی بریتانیا، عراق و پاکستان به رسمیت شناخته شد.

در دوران حاکمیت اردن، این منطقه () به پایگاه نظامی تبدیل شد. به گزارش منابع آلمانی، مقامات اردنی به دلایل حفاظت از میراث فرهنگی و نیز ترجیح توسعه شهر امّان، ساخت‌وساز بر این تپه را ممنوع کرده بودند. بر پایه گزارش مورخ فلسطینی ولید خالدی، شمار اندکی از فلسطینیان لیفتا پیش از ۱۹۶۷ به این منطقه نقل مکان کرده بودند.

بر پایه داده‌های مؤسسه پژوهشی کاربردی اورشلیم (اریج)، اسرائیل در سال ۱۹۶۸ زمین‌هایی از روستاهای فلسطینی زیر را برای ساخت تپه فرانسوی مصادره کرد:
* ۳۹۴ دونوم از عیسویه
* ۳۹۴ دونوم از شعفاط

در سال ۱۹۶۹ ساخت محله مسکونی جدید برای ایجاد پیوند زمینی میان اورشلیم غربی و دانشگاه عبری بر فراز کوه اسکوپوس آغاز شد که پیش از جنگ مکان محصوری اسرائیلی در خاک اردن بود. نام رسمی این محله جدید «گیوعات شاپیرا» نهاده شد.

لوی اشکول، نخست‌وزیر وقت اسرائیل، تپه فرانسوی را «نخستین اجتماع شهری برنامه‌ریزی‌شده در اورشلیم نوین» تصور می‌کرد. در سال ۲۰۱۴ این محله به‌عنوان محله‌ای آرام و تمیز با مسیرهای دوچرخه‌سواری، پارک‌ها، مراکز ورزشی، مرکز اجتماعی و کنیسه‌های متعدد توصیف شد.

بخش دیگری از تپه فرانسوی به نام «تصامِرِت هَبیرا» توسط مهاجران آمریکایی مسکونی شد.

در اواخر سال ۲۰۱۰ اسنادی که توسط شبکه رسانه‌ای الجزیره فاش شد نشان داد که تپه فرانسوی از جمله مناطقی بود که تشکیلات خودگردان فلسطین با واگذاری آن به اسرائیل موافقت کرده بود.

### پروژه تونل‌ها

تقاطع تپه فرانسوی یکی از پرترددترین تقاطع‌های اورشلیم است و روزانه ده‌ها هزار خودرو از آن عبور می‌کنند. در چارچوب پروژه تونل‌های تپه فرانسوی که توسط شهرداری اورشلیم و وزارت حمل‌ونقل اسرائیل اجرا می‌شود، چهار تونل برای کاهش ترافیک ساکنانی که به مرکز شهر رفت‌وآمد می‌کنند در حال ساخت است.

## جمعیت‌شناسی
در سال‌های ۲۰۰۲–۲۰۰۳ جمعیت تپه فرانسوی ۶٬۶۳۱ نفر بود. بر پایه آمار سال ۲۰۱۷ جمعیت این محله به ۷٬۸۹۶ نفر رسید. تراکم جمعیت در گیوعات شاپیرا ۱۰٬۹۰۰ نفر بر کیلومتر مربع و در تصامرت هبیرا ۴٬۷۰۰ نفر بر کیلومتر مربع بود.

جمعیت عمدتاً یهودی است و شمار زیادی از مهاجران آمریکای جنوبی و اتحاد جماهیر شوروی سابق را دربرمی‌گیرد. در سال‌های اخیر شمار فزاینده‌ای از اعراب در این محله آپارتمان خریداری کرده‌اند. همچنین موجی از یهودیان ارتدوکس به این محله سرازیر شده‌اند. ترکیب قومی تپه فرانسوی به دلیل نزدیکی به دانشگاه عبری و بیمارستان هداسا بر فراز کوه اسکوپوس متنوع‌تر از بیشتر محله‌های یهودی‌نشین شهر است.

## نهادهای آموزشی و مذهبی
تپه فرانسوی دارای ۹ کنیسه است. یکی از آن‌ها، «کِهیلات راموت صیون» ()، کنیسه‌ای مَسورتی (سنت‌گرای محافظه‌کار) است. نخستین دبستان اسرائیل که توسط جنبش مسورتی اداره می‌شد، مدرسه فرنکل، در گیوعات شاپیرا (تپه فرانسوی) بنیان نهاده شد.

## اقتصاد
هتل دن اورشلیم (نام پیشین:هایت ریجنسی) با ۵۰۲ اتاق و سوئیت، بزرگ‌ترین هتل اورشلیم است. ساختمان پلکانی این هتل توسط داوید رضنیک، معمار برنده جایزه اسرائیل طراحی شده‌است.

## درگیری‌های عرب و اسرائیل
تقاطع تپه فرانسوی که شمال اورشلیم را به ماعاله ادومیم و دریای مرده متصل می‌کند، صحنه یازده حمله فلسطینی بوده‌است. بر پایه گزارش نشریه آمریکایی یو.اس. نیوز اند ورلد ریپورت، «این بزرگراه پرتردد که محله یهودی‌نشین تپه فرانسوی را از محله عرب‌نشین شعفاط جدا می‌کند، در دسترس‌ترین نقطه شهر برای یک مهاجم از کرانه باختری است».

تپه فرانسوی از سال ۱۹۹۲ تا ۲۰۰۴ صحنه چندین حمله به غیرنظامیان بود که بیش از ۴۰ قربانی برجای گذاشت. در سال ۲۰۰۴ اعضای گردان‌های شهدای الأقصی جرج خوری، دانشجوی عرب اسرائیلی رشته اقتصاد را هنگام دویدن در تپه فرانسوی به ضرب گلوله کشتند؛ آنان او را به اشتباه یهودی پنداشته بودند.

## باستان‌شناسی
دژی ۲٬۷۰۰ ساله با حیاط باز و اتاق‌هایی در دو سوی آن در اواخر دهه ۱۹۶۰ بر فراز تپه‌ای در تپه فرانسوی کشف شد. باستان‌شناسان بر این باورند که این دژ بخشی از مجموعه استحکاماتی بود که برای نگهبانی از اورشلیم در دوره معبد نخست ساخته شده بود. یک کاوش نجات‌بخش در سال‌های ۱۹۷۰–۱۹۷۱ آرامگاه‌هایی از دوره‌های هلنیستی متأخر و هرودیان را آشکار ساخت. بر روی یکی از ۱۳ تابوت استخوانی (اُسوآری) کشف‌شده نام «یِهوسِف (یوسف) بن حَجای» حک شده بود.

## ساکنان سرشناس
* یونیت لوی
* جف سایدل
* یوسی کلاین هَلِوی

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون

رده:محله‌های اورشلیم
رده:شهرک‌های اسرائیلی