open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
پنجره خودکار خودرو

در خودروها، **پنجره خودکار خودرو** یا پنجره‌های برقی یا پاور ویندوز، پنجرهایی هستند که با فشار دادن یک دکمه یا کلید بالا و پایین می‌روند، برخلاف پنجره‌هایی که با دسته مکانیکی (کرانک) باز و بسته می‌شوند.
[200px|بندانگشتی|کلیدهای معمولی پنجره‌ها همراه با کنترل غیرفعال‌سازی از راه دور روی درب راننده ([جیپ گرند چروکی|جیپ گرند چروکی - ۱۹۹۳)]]
## تاریخچه
تعداد کمی از خودروها در دهه ۱۹۲۰، مانند فلینت مدل E-55 سال ۱۹۲۵، دارای نوع اولیه‌ای از «پنجره‌های خودکار» بودند که از یک سیستم کاملاً مکانیکی با فنر برای بالا بردن پنجره‌ها استفاده می‌کردند. شرکت پکارد در پاییز سال ۱۹۴۰، برای خودروهای جدید سری ۱۸۰ مدل ۱۹۴۱ خود، بالابرهای هیدرولیکی پنجره (پنجره‌های برقی) را معرفی کرد. این سیستم هیدرولیک-الکتریکی بود و توسط پکارد «Hydro-Electric» نامیده می‌شد. در سال ۱۹۴۱، شرکت فورد نیز اولین پنجره‌های برقی خود را روی لینکلن کاستوم ارائه داد (فقط برای لیموزین و سدان‌های هفت نفره). شرکت کادیلاک نیز برای سری ۷۵ خود پنجره تقسیم‌کننده برقی مستقیم داشت (اما فقط برای پنجره‌های جداکننده، نه پنجره‌های جانبی).

کمک برقی (Power assist) از نیاز و تمایل به بالا و پایین بردن سقف‌های خودروهای کانورتیبل بدون استفاده از نیروی انسانی نشأت گرفت. ابتدایی‌ترین سیستم‌های کمک برقی، با استفاده از خلأ کار می‌کردند و در خودروهای شرکت کرایسلر، به‌ویژه کانورتیبل‌های ارزان‌قیمت پلیموث در اواخر دهه ۱۹۳۰ ارائه شدند.

## عملکرد
پنجره‌های برقی معمولاً زمانی که خودرو خاموش است کار نمی‌کنند. این ویژگی عمدتاً به دلیل مسائل امنیتی است. ممکن است به راحتی اجازه داده شود که پنجره‌های برقی حتی وقتی سوئیچ روشن نیست، قابل استفاده باشند، اما این کار خودرو را بسیار آسان‌تر برای سرقت می‌کند. برخی سیستم‌ها راه‌حل میانه‌ای ارائه می‌دهند و برق پنجره‌ها را تا زمانی که درب سرنشین باز نشود، فعال نگه می‌دارند و پس از باز شدن درب، برق پنجره‌ها قطع می‌شود.

سیستم‌های محرک هیدرولیکی می‌توانستند پنجره‌ها را در حالت خاموش خودرو پایین بیاورند، زیرا فشار سیستم هیدرولیک تنها آزاد می‌شد تا پنجره پایین رود. بالا بردن پنجره‌ها نیاز به پمپ برقی داشت تا فشار لازم به سیلندر مناسب وارد شود. این سیستم‌ها همچنین به خطوط فشار به هر سیلندر نیاز داشتند (در درها و همچنین در برخی خودروها به صندلی برقی و سقف کانورتیبل برقی). به دلیل پیچیدگی، این سیستم‌ها ممکن بود دچار نشت روغن شوند.

## منابع
* Ward, James Arthur (1995). The Fall of Packard Motor Car Company. Stanford University Press. ISBN 978-0-8047-2457-9.
* 
رده:اختراع‌های سده ۲۰ (میلادی)
رده:اختراع‌های آمریکایی
رده:پنجره‌های خودرو
ناوبندر کردستان

**ناوبندر کردستان** شناور نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران است که در ۸ آذر ۱۴۰۴ رونمایی شد. این ناو بالگردبر مانند ناوبندر مکران، از نوسازی یک نفت‌کش ساخته و تجهیز شده‌است.این کشتی که در سال ۱۹۹۱ ساخته شده بود، از اواخر ۱۴۰۱ تحت پروژه تبدیل به یک ناوبندر نظامی قرار گرفت.

## مشخصات فنی
این شناور با طول ۱۸۲ متر و عرض ۳۲ متر، از ابعاد قابل‌توجهی برخوردار است که امکان حمل تجهیزات سنگین، نیروی انسانی و انجام عملیات‌های متنوع را فراهم می‌کند. وزن بیشینه این کشتی به حدود ۴۵,۵۰۰ تن می‌رسد.

## منابع

رده:تجهیزات نظامی ایران
رده:کشتی‌های پشتیبانی نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران
رده:کشتی‌های نظامی ایران
رده:ناوهای جنگی نیروی دریایی ایران
رده:نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران
ایستگاه راه‌آهن فری‌هگ

چپ|بی‌قاب|250x250پیکسل
**ایستگاه راه‌آهن فری‌هگ** () ایستگاه راه‌آهن در لبه جنوب شرقی بوداپست، مجارستان است. راه‌آهن دولتی مجارستان خدمات حومه‌ای و راه دور را بین این ایستگاه و ایستگاه راه‌آهن نیوگاتی در مرکز شهر بوداپست از طریق کوبانیا-کیسپست ارائه می‌دهد.

این ایستگاه در مجاورت ترمینال شماره یک فرودگاه بین‌المللی بوداپست فری‌هگ (که اکنون فرودگاه بین‌المللی بوداپست فرنتس لیست نام دارد) واقع شده است که اکنون بسته است. ترمینال شماره دو فرودگاه تقریباً ۴ کیلومتر با آن فاصله دارد و با اتوبوس ۲۰۰E به ایستگاه متصل می‌شود. 

## منابع

*

## پیوند به بیرون

رده:ایستگاه‌های راه‌آهن در بوداپست
محمد رحیم خان

محمد رحیم خان (۱۷۷۵–۱۸۲۵) دومین خان و چهارمین فرمانروای سلسلهٔ کنقرات در خان‌نشین خیوه بود. او از سال ۱۸۰۶ تا ۱۸۲۵ بر این خان‌نشین حکومت کرد.

## زندگینامه
محمد رحیم خان پس از مرگ تراژیک برادر بزرگ‌ترش، التوزار (که بین سال‌های ۱۸۰۴ تا ۱۸۰۶ حکومت کرده بود و در جریان حملهٔ ناموفق به امارت بخارا در رود آمو دریا غرق شد)، به تخت خان‌نشین خیوه رسید. او توانست از آن نبرد جان سالم به در برده و به خیوه بازگردد.

### سیاست داخلی
برای تقویت و سامان‌دهی حکومتی که نزدیک به یک قرن درگیر هرج‌ومرج بود، محمد رحیم خان مجموعه‌ای از اصلاحات مهم را آغاز کرد. او شورای عالی را برای بهبود ادارهٔ کشور بنیان نهاد، نظام مالیات را اصلاح کرد و در گمرک‌ها نظم برقرار ساخت. همچنین نخستین فرمانروای کنقرات بود که سکه‌های طلا و نقره ضرب کرد؛ پیش‌تر در خیوه عمدتاً از پول امارت بخارا استفاده می‌شد. او سیاست توسعهٔ اقتصادی را دنبال کرد و به‌ویژه در زمینهٔ بهبود و گسترش شبکهٔ آبیاری اقدامات مؤثری انجام داد.

### سیاست خارجی

* در سال‌های ۱۸۰۸–۱۸۰۹ علیه قبیلهٔ چَودور لشکرکشی کرد.
* در ۱۸۱۱ قبایل ازبک دلتای آمو دریا را که از خیوه جدا شده بودند، مطیع ساخت.
* در سال‌های ۱۸۱۲–۱۸۱۳ قبایل قزاق در بخش‌های پایین رود سیردریا را تحت سلطه درآورد.
* در دههٔ ۱۸۲۰ شهر مرو را فتح کرد.

او روابط دیپلماتیک خود را با امپراتوری روسیه، عثمانی و افغانستان تقویت کرد. روابط با افغانستان به‌ویژه دوستانه بود؛ زیرا محمود شاه درانی، امیر افغان، بین سال‌های ۱۸۰۳ تا ۱۸۰۹ در خیوه پناه گرفت و پس از بازپس‌گیری تخت خود، امتیازاتی به بازرگانان خیوه داد تا آزادانه در کشورش تجارت کنند.

### روابط با روسیه
در سال‌های ۱۸۱۹–۱۸۲۰ فرستادهٔ روس، نیکلای موراو‌یوف-کارسکی، به دربار او در خیوه اعزام شد و در سال ۱۸۲۲ کتابی دربارهٔ سفر خود منتشر کرد. او جمعیت خان‌نشین را حدود ۳۰۰ هزار نفر برآورد کرد که بیشترشان ازبک یا ترکمن بودند. در سال ۱۸۲۰ نیز هیئت دیپلماتیک دیگری به سرپرستی الکساندر نگری به خیوه فرستاده شد.

### نفوذ فرهنگی
چپ|بندانگشتی|314x314پیکسل|آرامگاه محمد رحیم در آرامگاه پهلوان محمود در خیوه.
محمد رحیم خان علاوه بر زبان مادری خود، ازبکی، به زبان‌های فارسی و عربی نیز سخن می‌گفت. او در دوران حکومتش تلاش فراوانی برای حمایت از علوم و هنرها انجام داد. از جمله بناهایی که به دستور او ساخته شد می‌توان به مدرسهٔ کُتلُغ‌مراد ایناق و مسجد باغبانلی اشاره کرد. همچنین در سال ۱۸۱۵ تخت جدیدی سفارش داد که با صفحات نقره پوشانده و با نقش‌های اسلیمی تزئین شده بود؛ این تخت امروزه در یکی از موزه‌های مسکو نگهداری می‌شود. در همین دوره، تاریخ‌نگار خیوه‌ای، مؤنس خوارزمی، مشغول نگارش اثر خود با عنوان *تاریخ خوارزم* بود.

### درگذشت و جانشینی
محمد رحیم خان در سال ۱۸۲۵ درگذشت و پسرش الله‌قلی خان (۱۷۹۴–۱۸۴۲) پس از او بر تخت خان‌نشین خیوه نشست. یکی دیگر از پسرانش، سید محمد (۱۸۲۳–۱۸۶۴)، پس از مرگ کُتلُغ مراد خان ــ آخرین نوهٔ الله‌قلی خان که در سال ۱۸۵۶ در سن ۱۸ سالگی درگذشت ــ به قدرت رسید.

## منابع

* گولوموف خ. گ.، روابط دیپلماتیک کشورهای آسیای مرکزی با روسیه در قرن هجدهم - نیمه اول قرن نوزدهم. تاشکند، 2005
* گولیاموف، یا. گ.، تاریخ آبیاری خوارزم از دوران باستان تا به امروز. تاشکند، ۱۹۵۷
* تاریخ ازبکستان. ت.3. ت.، 1993.
* تاریخ ازبکستان در منابع. گردآوری شده توسط بی. وی. لونین. تاشکند، ۱۹۹۰
* تاریخ خوارزم. ویرایش شده توسط IM Muminov. تاشکند، 1976
رده:خان‌های خیوه
رده:درگذشتگان ۱۸۲۵ (میلادی)
رده:زادگان ۱۷۷۵ (میلادی)
زمردماهی کله‌گوسفندی آسیایی

**زمردماهی کله‌گوسفندی آسیایی** یا **سر گوسفندی آسیایی**   این ماهی که در ژاپن با نام **کوبودای**  نیز شناخته می‌شود، یکی از بزرگ‌ترین گونه‌های راس است. این ماهی بومی غرب اقیانوس آرام است و در مناطق صخره‌ای صخره‌ای زندگی می‌کند و آب‌های معتدل اطراف شبه جزیره کره، چین، ژاپن و جزایر اوگاساوارا را ترجیح می‌دهد. طول کل آن می‌تواند به ۱۰۰ سانتی‌متر (۳۹ اینچ) برسد و بیشترین وزن ثبت شده ۱۴٫۷ کیلوگرم (۳۲ پوند) است.

## طبقه‌بندی
راس سر گوسفندی آسیایی، همان‌طور که از نام رایج آن پیداست، یک راس است و بنابراین در خانواده لابریده قرار دارد. مدت‌هاست که این گونه در جنس زمردماهیان، همراه با ماهی کله‌گوسفندی کالیفرنیایی و خال‌طلایی، قرار داده شده است، اما یک مطالعه فیلوژنتیک مولکولی در سال ۲۰۱۶ نشان داد که این گونه (به همراه دو گونه هم خانواده‌اش در سمیکوسیفوس به خوک‌پوزه‌ها منتقل شده است، زیرا سمیکوسیفوس در اعماق همراه خوک‌پوزه‌ها لانه کرده‌اند.

## توضیحات
زمردماهی کله‌گوسفندی آسیایی یکی از بزرگ‌ترین گونه‌های لابرید است که در آب‌های غرب اقیانوس آرام یافت می‌شود و به وزنی حدود ۱۴٫۷ کیلوگرم (۳۲ پوند) و طولی معادل ۱۰۰ سانتی‌متر (۳۹ اینچ) می‌رسد. بدن این ماهی کروی شکل و حجیم است و نرها معمولاً بزرگتر از ماده‌ها هستند. دهان آن انتهایی است، که با این واقعیت که این ماهی معمولاً در وسط ستون آب قرار دارد و ترجیح می‌دهد طعمه را مستقیماً در مقابل یا زیر آنها بخورد، مطابقت دارد. این ماهی دارای ساختارهای سخت دندان مانند در دهان است که برای خرد کردن سخت پوستان عالی هستند. باله دمی آن کوتاه است.

این ماهی بیشتر به خاطر پیشانی پیازی شکلش شناخته می‌شود. با این حال، این ویژگی فقط در نرهای (بالغ) برجسته است و نوجوانان کاملاً فاقد این ویژگی هستند. با این حال، نوجوانان دارای نواحی سیاه روی باله‌های خاصی هستند. این نواحی در نهایت در بزرگسالان از بین می‌روند و جای خود را به رنگ غالب صورتی-خاکستری بزرگسالان می‌دهند؛ بنابراین، برخلاف بسیاری از راس‌های دیگر، راس سر گوسفندی آسیایی چندان رنگارنگ نیست.

مانند بسیاری از راس‌های دیگر، راس سر گوسفندی آسیایی گونه‌ای هرمافرودیت(نرماده) است. به‌طور خاص، آنها پروتوجینوس هستند، به این معنی که ماهی‌های این گونه همیشه ماده به دنیا می‌آیند و فقط وقتی بزرگتر می‌شوند (اگرچه سن مشخصی برای این اتفاق وجود ندارد) و به اندازه بدن بحرانی می‌رسند، جنسیت خود را تغییر می‌دهند. تغییر جنسیت همیشه اتفاق نمی‌افتد و تغییر معکوس نیز امکان‌پذیر نیست. پس از این گذار، ماهی پیشانی پیازی پیدا می‌کند.

## نگارخانه

File:Semicossyphus reticulatus Enosui.jpg
File:Semicossyphus reticulatus Awashima.jpg
File:Semicossyphus reticulatus Himeji.jpg|Juvenile
File:Kobudai1501-2.jpg
File:Kobudai1501-1.jpg
File:Kobudai1501-3.jpg
File:KobuDai 01.jpg|Attended by a bluestreak cleaner wrasse


## منابع
محمود میرزا (پسر محمدعلی‌شاه)

**محمود میرزا قاجار** (۹ اکتبر ۱۹۰۵ – ۲ ژوئیه ۱۹۸۸) شاهزاده ایرانی از دودمان قاجار و فرزند محمدعلی‌شاه بود.

او پس از مرگ برادرزاده‌اش حمید میرزا در ۵ مه ۱۹۸۸ تا زمان مرگ خودش در ۲ ژوئیه ۱۹۸۸، رئیس سلسله قاجار بود.
[بندانگشتی|مزار محمود میرزا، [پاریس]]

## منابع

* مشارکت‌کنندگان «Mahmoud Mirza» در ویکی‌پدیای انگلیسی

## پیوند به بیرون
* عکس از محمود میرزا
* صفحات قاجاری

رده:ایرانی‌تبارهای مهاجرت‌کرده به فرانسه
رده:درگذشتگان ۱۹۸۸ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۰۵ (میلادی)
رده:شاهزادگان قاجار
رده:مدعیان تاج و تخت ایران از دودمان قاجار
عملیات پنج سنگ

**عملیات پنج سنگ** ، عملیات نظامی اسرائیل در شمال کرانه باختری بود که در ۲۶ تا ۲۹ نوامبر ۲۰۲۵ ادامه یافت. این عملیات بر مبارزه با شبه‌نظامیان محلی فلسطینی در منطقه‌ای از استان طوباس که «پنتاگون روستاها» نامیده می‌شود، متمرکز بود که شامل طوباس، طمون، اردوگاه الفرع، عقبه و تیاسر می‌شد. در حالی که برخی منابع این عملیات را امتداد عملیات بزرگ «دیوار آهنین» اسرائیل توصیف کردند، نیروهای دفاعی اسرائیل اعلام کردند که این عملیات، دیوار آهنین نیست و از آن به عنوان یک عملیات جدید و متمایز یاد کردند.

## گاه‌شمار
### ۲۶ نوامبر
اسرائیل آغاز این عملیات را اعلام کرد که آن را «عملیات گسترده ضد تروریستی» در شمال کرانه باختری توصیف کرد. نیروهای اسرائیلی بخش‌های بزرگی از استان طوباس را محاصره و جاده‌ها را مسدود کردند. گزارش شده است که بالگردهای اسرائیلی به‌طور تصادفی بر فراز طوباس شلیک می‌کنند. به گفته محمود دراغمه، شهردار طوباس، این اولین بار از زمان انتفاضه دوم است که از بالگردهای نظامی در این شهر استفاده می‌شود.

به گفته احمد الاسد، فرماندار استان طوباس، نیروهای اسرائیلی طوباس را محاصره کرده و در چندین محله شهر مواضعی ایجاد کرده‌اند. او گفت که این عملیات «به نظر طولانی می‌آید» و نیروهای اسرائیلی در حال آواره کردن و دستگیری ساکنان هستند.

طبق رسانه‌های فلسطینی، سمیر بشارت، شهردار طمون، از جمله بازداشت‌شدگان توسط نیروهای اسرائیلی بود.

گردان طوباس اعلام کرد که «با تهاجم نیروهای اشغالگر مقابله کرده» و مواد منفجره را علیه خودروهای ارتش اسرائیل منفجر کرده است.

### ۲۷ نوامبر
نیروهای اسرائیلی در استان طوباس دو روزنامه‌نگار، یک فلسطینی و یک مصری را بازداشت کردند.

### ۲۸ نوامبر
ارتش اسرائیل صبح از طمون عقب‌نشینی کرد.

ارتش اسرائیل گزارش داد که ۴۰ شبه‌نظامی دستگیر، ده‌ها قبضه سلاح مصادره، ده‌ها کیلوگرم پتاسیم برای تولید مواد منفجره توقیف، یک «آپارتمان عملیاتی» در طمون تخریب و ده‌ها هزار شِکِل که برای تأمین مالی شبه‌نظامیان در نظر گرفته شده بود، مصادره شده است.

ارتش اسرائیل همچنین بازداشت‌های دسته‌جمعی را در اردوگاه الفرع انجام داد. با این حال، همان شب از اردوگاه عقب‌نشینی کرد.

### ۲۹ نوامبر
در طول روز، نیروهای اسرائیلی به عملیات خود در طوباس، عقبه و تیاسر ادامه دادند. با این حال، عصر همان روز، نیروهای اسرائیلی از استان طوباس عقب‌نشینی کردند و این نشان دهنده پایان عملیات بود.

## تحلیل
*[[ماندویس]]* با استناد به منابع محلی ادعا کرد که عملیات پنج سنگ به‌طور مخفیانه با هدف زمینه‌سازی برای مصادره گسترده زمین برای پروژه شهرک‌سازی آتی اسرائیل در این منطقه انجام می‌شود.

## جستارهای وابسته
* عملیات ۲۰۲۴ تشکیلات خودگردان فلسطین در طوباس

## منابع

رده:عملیات‌های نظامی اسرائیل
رده:عملیات‌های نظامی جنگ غزه
رده:فلسطین در ۲۰۲۵ (میلادی)
اسکین‌فاکسی و هریم‌فاکسی

بندانگشتی|«داگر» (۱۸۷۴) اثر پیتر نیکولای آربو.
[چپ|بندانگشتی|«نوت» اثر [پیتر نیکولای آربو .]]
در اساطیر اسکاندیناوی، **اسکین‌فاکسی** (نورس باستان: ) و **هریم‌فاکسی**  اسب‌های داگر (روز) و نوت (شب) هستند. نام‌های اسکین‌فاکسی و هریم‌فاکسی به ترتیب به معنای «یال درخشان» و «یال یخ» هستند. اسکین‌فاکسی هر روز ارابه داگر را در آسمان می‌کشد و یال او آسمان و زمین زیر پایش را روشن می‌کند. اعتقاد بر این است که «کف» از عنان هریم‌فاکسی به زمین می‌افتد و تبدیل به شبنم می‌شود.

## جستارهای وابسته
* آرواکر و آلسویدر، اسب‌هایی که خورشید را در اساطیر نورس می‌کِشند
* گولفاکسی
* اسب‌ها در جاهلیت ژرمنی
* فهرست اسب‌ها در اساطیر و فولکلور
* شدوفکس، اسبی در سرزمین میانه جی آر آر تالکین
* اسکین‌فکس (یخچال طبیعی)
* ریمفکس (یخچال طبیعی)

## منابع

رده:اسب‌ها در اسطوره‌شناسی نورس
جی‌دبلیو ۱۹۰۵۲۱

بندانگشتی|سیگنال جی‌دبلیو ۱۹۰۵۲۱
**جی‌دبلیو ۱۹۰۵۲۱** ، یک سیگنال موج گرانشی بود که در ۲۱ مه ۲۰۱۹ کشف شد و نشان دهنده ادغام دو سیاه‌چاله است که منجر به اولین کشف قطعی یک سیاه‌چاله باجرم متوسط شد. این رویداد که فاصله تقریبی آن ۱۷ میلیارد سال نوری است، به دلیل جرم بالای سیاه‌چاله‌های اولیه و همچنین پتانسیل ارتباط آن با یک فلش نوری قابل توجه است. این اتفاق احتمالاً با یک درخشش نور همزمان مرتبط بوده است؛ اگر این ارتباط صحیح باشد، ادغام در نزدیکی یک سیاه‌چاله کلان‌جرم سوم رخ داده است. این رویداد توسط آشکارسازهای لایگو و ویرگو در ۲۱ مه ۲۰۱۹ ساعت ۰۳:۰۲:۲۹ UTC مشاهده شد، و در ۲ سپتامبر ۲۰۲۰ منتشر شد. این رویداد دارای فاصله درخشندگی ۱۷ میلیارد سال نوری از زمین، در ناحیه‌ای به شعاع ۷۶۵ درجه مربع به سمت صورت‌های فلکی گیسو، تازی‌ها یا سیمرغ بود.

دو سیاه‌چاله تشکیل‌دهنده این ادغام به ترتیب با ۸۵ و ۶۶ جرم خورشیدی (M☉)، بزرگ‌ترین جرم‌های اولیه مشاهده شده تا به امروز هستند. سیاه‌چاله حاصل جرمی معادل ۱۴۲ برابر خورشید داشت که این اولین کشف واضح از یک سیاهچاله میان‌جرم بود. ۸ جرم خورشیدی باقی‌مانده به صورت انرژی به شکل امواج گرانشی تابش شدند.

دریافت این سیگنال گرانشی غیرمعمول باعث شگفتی دانشمندان شد. این سیگنال که GW190521 نامیده می‌شود، کمتر از ده میلی‌ثانیه طول داشت و برخلاف سیگنال‌های معمول حاصل از برخورد سیاه‌چاله‌ها، هیچ الگوی افزایش تدریجی نداشت. چنین مشخصه‌ای باعث شد تا دانشمندان فرض کنند که این سیگنال ممکن است از برخورد مستقیم دو سیاه‌چاله بدون چرخش حاصل شده باشد. این تیم با مدل‌سازی ریاضی، سیگنال احتمالی کرم‌چاله را شبیه‌سازی و با داده‌های واقعی GW190521 مقایسه کردند. نتایج نشان داد که مدل استاندارد برخورد سیاه‌چاله‌ها کمی بهتر با داده‌ها همخوانی دارد، اما مدل کرم‌چاله همچنان یک توضیح معتبر و ممکن برای این سیگنال است. اگر این فرضیه درست باشد، نه تنها وجود کرم‌چاله‌ها اثبات می‌شود، بلکه دانشمندان ابزاری قدرتمند برای مطالعه این پدیده‌ها به دست خواهند آورد. ابزارهای لایگو و ویرگو، با طول‌های تونل چند کیلومتری و فناوری لیزری فوق‌حساس، امواج گرانشی را شناسایی می‌کنند. این ابزارها قادرند تغییرات بسیار کوچک در بافت فضا-زمان را اندازه‌گیری کنند، حتی کوچک‌تر از یک ده‌هزارم عرض پروتون. استفاده از دو رصدخانه هم‌زمان به دانشمندان کمک می‌کند تا سیگنال واقعی را از نویز محیطی تفکیک کنند. یافته‌های GW190521 می‌تواند نخستین نگاه انسان به جهانی فراتر از جهان ما باشد.

## جستارهای وابسته
* اخترشناسی موج گرانشی
* جی‌دبلیو ۱۷۰۸۱۷

## منابع

## پیوند به بیرون
* 
*  (LIGO; ۳ سپتامبر ۲۰۲۰).
*  (AEI; ۲ سپتامبر ۲۰۲۰).
رده:فضا در ۲۰۱۹ (میلادی)
رده:علم در ۲۰۱۹ (میلادی)
رده:صورت فلکی قنطورس
رده:سیاهچاله‌های میان‌جرم
رده:مه ۲۰۱۹ (میلادی)
بیرامعلی خان قاجار

**بیرامعلی خان قاجار عزالدینلو** خان یا امیر مرو (۱۷۸۳–۱۷۸۶) از دودمان قاجار بود. خاندان او از زمان شاه عباس صفوی بر مرو حکومت می‌کردند. بیرام خان طی حمله شاه مراد خان حاکم بخارا به مرو کشته و پس از مرگش فرزندش محمد حسین خان جانشین او شد.

شعر بایرامعلی در ترکمنستان امروزی به نام اوست.

## حکومت
بیرامعلی خان با نام کامل بیرامعلی قاجار عزالدینلو بن شاهقلی بیگ، برجسته‌ترین امیر مرو بود. مدت سلطنت او مورد اختلاف است. میر عبدالکریم بخاری می‌گوید که او از سال ۱۷۸۲ تا ۱۷۸۵ سلطنت کرده است. با این حال، ویلیام وود این را یک اشتباه تایپی می‌داند؛ حاجی محمد حسین، پسر بایرام علی خان، می‌گوید که او یا ۳۱ سال سلطنت کرده یا ۵۰ سال. محمد صادق مروزی بیان می‌کند که بایرام علی خان توسط رهبران محلی برای رهبری پس از فروپاشی افشاریان (مدتی پس از ۱۷۴۷) انتخاب شد. کریستین نوئل-کریمی تاریخ مشخصی را ذکر نمی‌کند، اما اشاره می‌کند که پدر بیرامعلی خان، شاهقلی بیگ قاجار، در حدود سال ۱۷۴۱ به عنوان والی مرو منصوب شد و تا سال ۱۷۵۱، علینقی خان قاجار حاکم مرو بود و سپس حکومت به بیرامعلی خان منتقل شد. 

بیرامعلی خان روابط خوبی با دانیال بیگ امیر بخارا داشت. آن‌ها رابطه‌ای شبیه پدر و پسری داشتند در حدی که دانیال بیگ، بیرامعلی خان را «فرزند» خطاب می‌کرد.

پس از مرگ دانیال بیگ در سال ۱۷۸۵، بیرامعلی خان هدایایی برای پسر و جانشینش شاه مراد فرستاد. با این حال، شاه مراد لحن خصمانه‌ای نسبت به قاجارها در پیش گرفت زیرا می‌خواست از مرو به عنوان پایگاهی برای عملیات علیه ایران استفاده کند. در سال‌های ۱۷۸۵ و ۱۵۸۶، شاه مراد اولین لشکرکشی خود را به سمت مرو آغاز کرد. طی این حمله بیرامعلی خان قاجار کشته شد و سرش به بخارا فرستاده و به دار آویخته شد. پس از عقب‌نشینی نیروهای بخارا، مردم مرو، حاجی محمد حسین، پسر بیرامعلی خان را از مشهد بازگرداندند تا حاکم مرو شود. در سال ۱۷۸۸، شاه مراد دومین لشکرکشی خود را به سمت مرو رهبری کرد و شهر را فتح و سیستم آبیاری آن را نابود کرد. با حمله او حکومت قاجاریان بر مرو به پایان رسید زیرا محمد حسین خان مجبور شد برای حفظ امنیت خود به ایران فرار کند. اهالی ایرانی مرو نیز به اجبار به بخارا کوچانده شدند.

در سالی که مرو سقوط کرد، آقامحمد خان در حال جنگ و ستیز با دیگر مدعیان در نقاط مختلف ایران بود. البته هیچ نشانی از آن نیست که بیرامعلی خان از آقامحمد خان درخواست یاری کرده باشد یا حتی فرصت این کار را داشته است. در ۱۲۱۰ هجری قمری، آقامحمد خان که مشهد را تصرف کرده بود، در نامه‌ای به شاه‌مراد خان، به قتل بیرامعلی خان اعتراض نموده و با تهدید بخارا به حمله، خواستار بازگرداندن اهالی مرو شد. گرفتاری‌های آقامحمد خان در شمال غرب ایران و درگیری‌هایش با روس‌ها، او را از اقدام مؤثر در شمال شرق ایران بازداشت و پس از قتلش در قلعه شوشی، تهدیدش ناتمام ماند.

## منابع

* Mir Abd al-Karin al-Bukhari, *Histoire de l'Asie Centrale*, París 1876
رده:قاجاریان
رده:اهالی مرو
گروه جهانی جام دیویس ۲۰۰۹

**گروه جهانی** بالاترین سطح مسابقات جام دیویس در سال ۲۰۰۹ بود. بازنده‌های دور اول به مرحله پلی‌آف گروه جهانی جام دیویس راه پیدا می‌کردند و برندگان به مرحلهٔ یک‌چهارم نهایی راه می‌یافتند. تیم‌های راه‌یافته به یک‌چهارم نهایی، سهمیهٔ گروه جهانی سال ۲۰۱۰ را کسب می‌کردند.

## تیم‌های شرکت‌کننده

## قرعه‌کشی

## دور نخست
### آرژانتین در مقابل هلند

### جمهوری چک در مقابل فرانسه

### ایالات متحده در مقابل سوئیس

### کرواسی در مقابل شیلی

### سوئد در مقابل اسرائیل

#### مناقشه و شورش

با منع هواداران از تماشای مسابقات در داخل ورزشگاه بالتیسکا هالن در پی نگرانی از بروز خشونت‌های ضد اسرائیلی، این مسابقه به جنجال کشیده شد. چندین سیاستمدار سوئدی، از جمله شهردار مالمو و رئیس حزب سبز سوئد، گفتند که می‌خواهند به جای بازی یک تیم اسرائیلی در این شهر، مسابقه را لغو کنند، اما پس از اینکه به شدت به این نکته اشاره شد که سوئد متحمل ضرر مالی و حذف فوری از مسابقات جام خواهد شد، احتمال لغو مسابقه منتفی شد. پیشنهاد انتقال مسابقات به استکهلم به دلیل زمان محدود آماده‌سازی رد شد. اندی رام، بازیکن اسرائیلی، این تغییر را محکوم کرد و آن را «تصمیمی احمقانه» خواند. در ۷ مارس، گروهی جدا شده از یک اعتراض ضد اسرائیلی، در حالی که مسابقه در داخل ورزشگاه در جریان بود، به پلیس در خارج از ورزشگاه حمله کردند.

جام دیویس، فدراسیون تنیس سوئد را ۲۵٬۰۰۰ دلار جریمه کرد و به آن‌ها دستور داد ۱۵٬۰۰۰ دلار دیگر نیز برای جبران ضرر ورودی تماشاگران بپردازند. شهر مالمو همچنین از میزبانی مسابقات جام دیویس برای پنج سال آینده محروم شد و در صورت تکرار این اتفاق، سوئد حق انتخاب محل برگزاری مسابقات را از دست خواهد داد و موظف است تضمین کند که ورود به مسابقات آینده برای عموم آزاد خواهد بود. از سال ۲۰۰۹، تیم‌های اسرائیلی در رویدادهای ورزشی متعددی در داخل سوئد به رقابت پرداخته‌اند و از زمان رویداد مالمو، هیچ مورد تکراری از تلاش برای تحریم/ممنوعیت حضور تماشاگران دیده نشده است.

### رومانی در مقابل روسیه

### آلمان در مقابل اتریش

### اسپانیا در مقابل صربستان

## یک‌چهارم نهایی
### جمهوری چک در مقابل آرژانتین

### کرواسی در مقابل ایالات متحده

### اسرائیل در مقابل روسیه

### اسپانیا در مقابل آلمان

## نیمه‌نهایی
### کرواسی در مقابل جمهوری چک

### اسپانیا در مقابل اسرائیل

## فینال
### اسپانیا در مقابل جمهوری چک

## منابع

رده:تنیس در ۲۰۰۹ (میلادی)
رده:مناقشه‌های ۲۰۰۹ (میلادی)
تل ابیب

**تل ابیب** (؛ *تل‌آویو*؛ «تپه بهار»؛ از اکدی *تل ابوبی*؛ «تل سیل»)، یک تل («شهر تپه‌ای») ناشناس در **کانال کبار**، نزدیک نیپور در عراق امروزی است. حزقیال در حزقیال ۳:۱۵ از تل ابیب یاد کرده است:

## مکان
کانال (یا رودخانه) کبار یا چبار محل وقوع چندین صحنه مهم سفر حزقیال، از جمله آیات آغازین، است. این کتاب در مجموع هشت بار به این رودخانه اشاره می‌کند.

برخی از تفاسیر قدیمی‌تر کتاب مقدس، خابور را با رودخانه خابور در سوریه کنونی یکی می‌دانستند. خابور در  به عنوان «هابور» ذکر شده است. با این حال، تحقیقات جدیدتر بر این باورند که محل کانال کبار در نزدیکی نیپور در عراق است.

آبراه *کا-با-رو* (اکدی) در میان بایگانی‌های موراشو از نیپور در قرن پنجم پیش از میلاد ذکر شده است. این آبراه بخشی از یک شبکه پیچیده از کانال‌های آبیاری و حمل و نقل بود که شامل شط النیل، کانالی گل‌آلود به سمت شرق بابل، نیز می‌شد.

نباید آن را با رودخانه کبار در ایران، محل سد کبار، قدیمی‌ترین سد قوسی باقی‌مانده، اشتباه گرفت.

## میراث
ناحوم سوکولوف نام مکان کتاب مقدس را به عنوان عنوان ترجمه عبری خود از رمان آلتنولند ("سرزمین جدید قدیمی") اثر تئودور هرتسل در سال ۱۹۰۲ برگزید و آن را بر اساس استفاده باستان شناسان از کلمه عربی "تل" استخراج شده از نام مکان‌ها به معنای "تپه انباشته از آوار" برای "قدیمی" و "بهار" (فصل) برای "جدید" و "نوسازی" قرار داد. مناخم شنکین نام آن را به معنای یک روستای یهودی جدید در نزدیکی یافا انتخاب کرد که به شهر مدرن تل‌آویو در اسرائیل تبدیل شد. حرف عبری ב بدون dagesh صدایی مانند [v] را نشان می‌دهد، اما ترجمه‌های قدیمی تر انگلیسی کتاب مقدس به‌طور سنتی آن را به صورت "b" می‌نویسند.

## جستارهای وابسته
* سفر حزقیال
* تل (باستان‌شناسی)
* تاریخ اسرائیل

## منابع

رده:تاریخ تل‌آویو
رده:تل‌ها (باستان‌شناسی)
رده:کتاب حزقیال
رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در عراق
رده:مکان‌ها در کتاب مقدس عبری
انتخابات ریاست‌جمهوری ازبکستان ۲۰۲۳

انتخابات زودهنگام ریاست جمهوری در ازبکستان در ۹ ژوئیه ۲۰۲۳ برگزار شد این انتخابات زودهنگام پس از تصویب همه‌پرسی قانون اساسی برگزار شد که در آن محدودیت دوره‌های ریاست جمهوری مجدداً تنظیم شد و رئیس‌جمهور شوکت میرضیایف می‌تواند دو دوره هفت ساله دیگر خدمت کند.

## پیشینه
همه‌پرسی قانون اساسی در ۳۰ آوریل ۲۰۲۳ در ازبکستان برگزار شد این همه‌پرسی در مورد اصلاحات پیشنهادی قانون اساسی برگزار شد.

پارلمان در ۱۵ مارس ۲۰۲۳ همه‌پرسی را تصویب کرد. اصلاحات در همه‌پرسی با بیش از ۹۰ درصد آرا پذیرفته شد که به میرضیایف اجازه می‌دهد در صورت انتخاب مجدد، دو دوره دیگر رئیس‌جمهور باشد.

طبق قانون ازبکستان، حداقل ۳۳٪ از رأی‌دهندگان واجد شرایط باید در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کنند، در غیر این صورت، انتخابات نامعتبر اعلام خواهد شد. این قانون همچنین در صورتی که هیچ‌یک از نامزدها بیش از ۵۰٪ آرا را کسب نکنند، دور دوم را پیش‌بینی می‌کند. در عمل، هیچ‌یک از این رویدادها هنوز رخ نداده است، زیرا هر برنده انتخابات ریاست جمهوری از زمان استقلال این کشور در سال ۱۹۹۱ با بیش از ۸۰٪ آرا و با مشارکت بیش از ۷۹٪ پیروز شده است و هر رئیس‌جمهور فعلی که برای انتخاب مجدد نامزد شده است، دوباره انتخاب شده است.

## نامزدها

## رفتار
دفتر نهادهای دموکراتیک و حقوق بشر (ODIHR) اعلام کرد که منتخبان «علیرغم برخی تلاش‌ها برای اصلاحات، فاقد رقابت سیاسی واقعی بودند.» گزارش آنها «نشانه‌هایی از پر کردن صندوق‌های رأی و همچنین مشاهدات متعدد از امضاهای ظاهراً یکسان در فهرست‌های رأی‌دهندگان» را ذکر کرد و خاطرنشان کرد که «هیچ‌یک از نامزدهای ثبت‌شده علناً از رئیس‌جمهور فعلی انتقاد نکردند یا دیدگاه‌های سیاسی جایگزین ارائه ندادند و مبارزات انتخاباتی در کل بی‌سروصدا باقی ماند، و ناظران خاطرنشان کردند که رویدادها اغلب هماهنگ به نظر می‌رسیدند.» با این حال، این هیئت از آمادگی‌ها برای انتخابات ریاست جمهوری بسیار قدردانی کرد.

## نتایج
شوکت میرضیایف، رئیس‌جمهور ازبکستان، با ۸۸ درصد آرا دوباره انتخاب شد. نتایج اولیه انتخابات ریاست جمهوری در جلسه توجیهی زین الدین نظام خواجه اف، رئیس کمیسیون مرکزی انتخابات ازبکستان، اعلام شد. بیش از ۱۵ میلیون رأی دهنده در انتخابات شرکت کردند.

## واکنش‌های بین‌المللی
* : رئیس‌جمهور قاسم جومارت توقایف قزاقستان نخستین کسی بود که پیروزی همتای خود را تبریک گفت. رئیس‌جمهور توقایف نتایج انتخابات ریاست‌جمهوری را نشانهٔ حمایت مردم از مسیر سیاسی رئیس‌جمهور کنونی ازبکستان دانست؛ مسیری که هدف آن تضمین رشد پایدار، ثبات و شکوفایی ازبکستان است، بنا بر اعلام دفتر مطبوعاتی رئیس‌جمهور.
* : رئیس‌جمهور روسیه ولادیمیر پوتین روز دوشنبه در پیامی که در وبگاه کرملین منتشر شد، به میرضیایف تبریک گفت. پوتین اظهار داشت: «این پیروزی قاطع انتخاباتی، اقتدار بالای سیاسی شما را تأیید می‌کند و نشان‌دهندهٔ حمایت گستردهٔ مردمی از سیاست اصلاحات گستردهٔ شماست.»
* : رئیس‌جمهور و دبیرکل حزب کمونیست شی جین‌پینگ نیز ضمن تبریک، رهبری میرضیایف را ستود. او گفت: «مایلم با شما همکاری کنم تا توسعهٔ پیوستهٔ مشارکت راهبردی جامع چین–ازبکستان را ارتقا دهیم و نیروی تازه‌ای در ساخت جامعهٔ مشترک آیندهٔ چین–ازبکستان تزریق کنیم.»

## منابع

رده:انتخابات ۲۰۲۳ (میلادی) در آسیا
شاهرخ عبدالخلیلوف

**شاهرخ عبدالخلیلوف** () (متولد ۱۹ فوریه ۱۹۹۹) بازیگر و تهیه‌کننده فیلم ازبکی است. عبدالخلیلوف پس از بازی در سریال درام ازبکی «چول و نبیرا» در سال ۲۰۰۹، در ازبکستان به‌طور گسترده مورد توجه و تحسین قرار گرفت. او نامزد دریافت جوایز متعددی از جمله جایزه فیلم ازبک و دو جایزه یوزپلنگ طلایی، و همچنین دو جایزه فیلم و دو جایزه ان تی تی شده است.

## زندگی
عبدالخلیلوف در ۱۹ فوریه ۱۹۹۹ در شهر بکوباد، استان تاشکند، در یک خانواده روشنفکر متولد شد. پس از فارغ‌التحصیلی از دو مدرسه در بکوباد،  وارد لیسه آکادمیک دانشگاه جهانی اقتصاد و دیپلماسی در تاشکند شد. پس از فارغ‌التحصیلی از لیسه آکادمیک،  وارد دانشگاه یودژو در تاشکند شد. پس از تحصیل در رشته مدیریت بازرگانی و روابط اقتصادی بین‌المللی در آنجا، تصمیم گرفت برای تحصیل به لندن برود. در لندن، او در دانشگاه غرب لندن در رشته مدیریت بازرگانی، تجارت و امور مالی تحصیل کرد. پس از فارغ‌التحصیلی از این دانشگاه، به تاشکند بازگشت. او مدرک کارشناسی ارشد خود را در شعبه تاشکند دانشگاه اقتصاد روسیه، به نام جی.وی. پلکانوف، به پایان رساند.

## شغل
شاهرخ عبدالخلیلوف کار خود را در سال ۲۰۰۷ با ایفای نقش مکمل در فیلم معروف ازبکی «بوریلار» آغاز کرد و پس از آن در یکی از قسمت‌های فیلم «جازو» نیز شرکت کرد. اولین بازی کوچک شوکروکس از نقش علیشر در پروژه «چول و نبیرا» نشأت گرفت، و پس از آن او به نقش‌های بزرگتر دعوت شد. این اتفاق در فیلم ازبکی «یومید» رخ داد، جایی که این بازیگر در فیلم دولتی به عنوان شخصیت اصلی اولین بازی خود را انجام داد

او همچنین یکی از بزرگ‌ترین نقش‌ها را در سریال «دادا» به دست آورد. در سال ۲۰۱۱، شاهرخ نقش یک شخصیت مکمل را در پروژه «فرزندیم» به کارگردانی الیور خوشیموف بازی کرد. با این حال، شاهرخ پس از حضور در فیلم «سارق قلپوقچه» در پاییز ۲۰۱۲، به عنوان بازیگر سینما به شهرت و اعتبار زیادی دست یافت.

فیلم "ساریق قوریپاقچه ۲" شهرت زیادی برای او به ارمغان نیاورد. این تصویر به یکی از ویژگی‌های این بازیگر تبدیل شده است. پس از آن، شاهرخ  پیشنهادهای زیادی برای فیلم دریافت کرد و در فیلم‌های "فرزندیم ۲"، "اویلانیش موموسی" و "اویکیز ارتاگی" چندین نقش بازی کرد. در سال ۲۰۲۰، شاهرخ فعالیت تهیه‌کنندگی خود را نیز آغاز کرد؛ انتظار می‌رود اولین فعالیت تهیه‌کنندگی او، "سنسیز"، به زودی در سینماهای ازبکستان اکران شود. شاهرخ علاوه بر بازیگری، در تجارت نیز فعالیت دارد.

## فیلم‌شناسی
در زیر فهرستی از فیلم‌هایی که شاهرخ عبدالخلیلوف در آنها ایفای نقش کرده است، به ترتیب زمانی آمده است.

## جوایز و تقدیرنامه‌ها

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:ازبک‌ها
رده:افراد زنده
رده:اهالی ولایت تاشکند
رده:بازیگران زن سده ۲۱ (میلادی) اهل ازبکستان
رده:بازیگران فیلم اهل ازبکستان
رده:زادگان ۱۹۹۹ (میلادی)
رده:مجریان تلویزیونی اهل ازبکستان
رده:مجریان تلویزیونی زن اهل ازبکستان
دلنازه کوبایوا

**دلنازه کوبایوا** (; متولد ۲۲ نوامبر ۱۹۸۶) بازیگر تئاتر و سینما ازبکستان است. دلنوزا کوبایوا با تعدادی از نقش‌های متعدد در فیلم‌های مدرن ازبکی به شهرت رسید. کوبایوا بیشتر به خاطر بازی در فیلم‌هایی چون *کلگیندی کلین*، *تلبا*، *کچیکن حیاتوت*، *فرزندیم*، *هیجرون* و *کورگیم کلادی* شناخته می‌شود. در سال ۱۳۹۱ » به او اعطا شد ". از سال ۲۰۰۷، او در تئاتر ملی ازبکستان (Milliy teatr) مشغول به کار است. کوبایوا حدود ۳۰ نقش بزرگ و کوچک در اجراهای مختلف تئاتری ایفا کرده است. او همچنین در امور عمومی مشارکت فعال دارد و صمیمانه به هر موردی رسیدگی می‌کند. در سال ۲۰۱۰، کوبایوا نشان "ازبکستان بلژیکی" را دریافت کرد.

هنرمند ارجمند ازبکستان (۲۰۲۳)

## زندگی‌نامه
کوبایوا در ۲۲ نوامبر ۱۹۸۶ در تاشکند در خانواده‌ای تحصیل‌کرده متولد شد. او از سال ۱۹۹۳ تا ۱۹۹۶ در مدرسه راهنمایی شماره ۲۵۵ ناحیه یاشن‌آباد تاشکند، از سال ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۰ در مدرسه راهنمایی شماره ۳ ناحیه سرگلی و از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۳ در لیسئوم جمهوری «هنرهای زیبا» به نام علیشیر ناوی تحصیل کرد.

از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۷، او در مؤسسه دولتی هنرهای مانان اویغور تاشکند (دپارتمان تئاتر و سینمای درام) تحصیل کرد. کوبایوا پس از فارغ‌التحصیلی از این مؤسسه، مدرک لیسانس خود را دریافت کرد. از سال ۲۰۰۷، او به عنوان بازیگر در تئاتر ملی درام آکادمیک ازبکستان مشغول به کار است. در سال ۲۰۱۰، کوبایوا نشان «ازبکستان بلژیکی» را دریافت کرد و در همان سال در مسابقه جمهوری‌خواهان «انگ اولوگ، انگ عزیز» مقام دوم را کسب کرد. علاوه بر این، در سال ۲۰۱۲ به او «مدال شهرت» اهدا شد و در سال ۲۰۲۱، به افتخار «سی‌امین سالگرد استقلال جمهوری ازبکستان» جوایز و مدال‌های یادبودی به او اهدا شد. همسرش در سال ۲۰۰۹ درگذشت. پسرش کوبایوا محمدامین در ۲۸ مارس ۲۰۰۹ در تاشکند متولد شد. دلنازه کوبایوا همچنین به‌طور فعال در رویدادهای معتبر دولتی، مراسم اهدای جوایز، رویدادهای فرهنگی شرکت می‌کند و در شب‌های آموزشی و کنسرت‌های خوانندگان مشهور پاپ اجرا دارد.

## بازیگری
اولین حضور او در تئاتر در سال ۲۰۰۴ در فیلم *«اندیشالی کلینچاک»* و در سال ۲۰۰۵ در فیلم *«تقدیر چارخپالاگی»* بود.

## ترانه‌شناسی
### ویدیوهای موسیقی

## محبوب‌ترین آهنگ‌ها
در اینجا برخی از محبوب‌ترین آهنگ‌های دلنازه کوبایوا، که اغلب با همکاری دیگر هنرمندان مشهور ساخته شده‌اند، آورده شده است:
# یانگی ییل (به همراه علیشیر فیض)
# یوراگیم سزدی (با شوکسرت زوکیروف)
# یوراگیم سزدی (با شوکسرت زوکیروف)
# مونولوگ هایوت
# هایوت گوزل
# سوگیندیم اونامنی
# الدا بولسین
# ایلتیخو اتامان
# اودام بولالاری

## جوایز
* مدال افتخار جایزه دولتی شهرت ۲۰۱۲
* هنرمند ارجمند ازبکستان
* ۲۰۲۲ هنرمند ارجمند کاراکالپاکستان

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:ازبک‌ها
رده:افراد زنده
رده:بازیگران زن سده ۲۱ (میلادی) اهل ازبکستان
رده:بازیگران زن فیلم اهل ازبکستان
رده:زادگان ۱۹۸۶ (میلادی)
ایوو پوگورلیچ

**ایوُو پوگورِلیچ** (؛ زادهٔ ) پیانیست کلاسیک کروات است که به‌خاطر تفسیرهای گاه نامتعارفش شناخته می‌شود؛ تفسیرهایی که برای او هواداران بسیاری به همراه داشته و هم تحسین و هم انتقاد منتقدان موسیقی را برانگیخته است.

او موسیقی‌دانی با رپرتوار گسترده است و ضبط‌هایش شامل آثار طیفی از آهنگسازان از اوایل قرن هجدهم تا قرن بیستم می‌شود.

پوگورلیچ برندهٔ جوایزی همچون جایزه ولادیمیر نازور شده است.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

* 

رده:افراد زنده
رده:افراد کروات صرب‌تبار
رده:برندگان جایزه ولادیمیر نازور
رده:دانش‌آموختگان کنسرواتوار مسکو
رده:دور از وطن‌های اهل کرواسی در سوئیس
رده:زادگان ۱۹۵۸ (میلادی)
رده:موسیقی‌دانان اهل بلگراد
رده:موسیقی‌دانان اهل یوگسلاوی
رده:هنرمندان دویچه گرامافون
پدرو آیکارت

**پدرو آیکارت** (;  – ) بازیکن فوتبال اهل پرو بود که در پست مهاجم بازی می‌کرد. او که در بولیوی متولد شده بود، به پرو مهاجرت کرد و به خاطر دوران حرفه‌ای‌اش در یونیورسیتاریو و همچنین مدت کوتاهی بازی برای بارسلونا شناخته می‌شد.

## منابع

* 

رده:بازیکنان باشگاه بارسلونا اتلتیک
رده:بازیکنان باشگاه بارسلونا
رده:بازیکنان باشگاه هرکولس
رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل پرو
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن اهل پرو
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن در اسپانیا
رده:بازیکنان لا لیگا
رده:بازیکنان لیگ برتر فوتبال پرو
رده:بازیکنان لیگا ادلانته
رده:درگذشتگان ۲۰۱۳ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۵۲ (میلادی)
رده:مهاجمان مرد فوتبال
رده:ورزشکاران دور از وطن اهل پرو در اسپانیا
شاه مراد

**شاه مراد خان**، که همچنین با نام **بیگ جان**، **امیرالمؤمنین**، **امیر معصوم غازی** یا **پادشاه غازی** در تاریخ‌نگاری بخارا شناخته می‌شود،  اولین امیر امارت بخارا از سال ۱۷۸۵ تا زمان مرگش در سال ۱۷۹۹ بود. او فرزند آتالق دانیال بیگ (۱۷۵۸–۱۷۸۵) بود که پس از مرگ پدرش به قدرت رسید.

## منابع

رده:اهالی بخارا
رده:درگذشتگان ۱۷۹۹ (میلادی)
رده:زادگان ۱۷۴۹ (میلادی)
دیمیتری شیشکین

**دیمیتری ایگوروویچ شیشکین** (؛ زادهٔ ) پیانیست کلاسیک روس است که بیشتر به‌خاطر کسب رتبهٔ دوم در شانزدهمین دورهٔ مسابقهٔ بین‌المللی چایکوفسکی در سال ۲۰۱۹ شناخته می‌شود.

او در سال ۲۰۱۸ جایزهٔ نخست مسابقهٔ بین‌المللی موسیقی ژنو را به‌دست‌آورد. همچنین در هفدهمین دورهٔ مسابقهٔ بین‌المللی پیانوی شوپن در سال ۲۰۱۵ به رتبهٔ ششم دست یافت.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

* 

رده:افراد زنده
رده:برندگان جایزه رقابت بین‌المللی نوازندگی پیانو شوپن
رده:برندگان جایزه رقابت موسیقی ملکه الیزابت
رده:دانش‌آموختگان کنسرواتوار مسکو
رده:زادگان ۱۹۹۲ (میلادی)
رده:موسیقی‌دانان مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل روسیه
باشگاه فوتبال ترشنیوکا

**باشگاه فوتبال نوگومتنی ترشنیوکا** یک باشگاه فوتبال حرفه‌ای از شهر زاگرب است که در کرواسی واقع شده است.

این باشگاه که در سال ۱۹۲۶ با نام پانونیجا تأسیس شد، از سال ۱۹۲۹ با نام ترشنیوکا شناخته می‌شود. این باشگاه در سال ۱۹۶۳ به لیگ دسته اول یوگسلاوی صعود کرد و در همان فصل در یک رقابت اروپایی نیز شرکت کرد. با این حال، ترشنیوکا در سه سال حضور خود در لیگ برتر هرگز نتایج خوبی کسب نکرد (یازدهم، چهاردهم و شانزدهم). پس از سقوط در سال ۱۹۶۶، این باشگاه دیگر هرگز به لیگ دسته اول بازنگشت.

امروزه، ترشنیوکا در لیگ دسته سوم کرواسی بازی می‌کند و بازی‌های خانگی خود را در ورزشگاه ۲۰۰۰ هزار نفری ایگرالیشته ترشنیوکا-گرابا برگزار می‌کند.

## پیوند به بیرون
*Official site

رده:باشگاه‌های فوتبال بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۲۶ (میلادی)
رده:باشگاه‌های فوتبال در زاگرب
رده:باشگاه‌های فوتبال کرواسی
رده:باشگاه‌های فوتبال یوگسلاوی
میر محسن

میرمحسن میرصیادوف (۳ مهٔ ۱۹۲۱ – ۳ فوریهٔ ۲۰۰۵) شاعر و نویسندهٔ شوروی و ازبک بود.

## زندگی شخصی
او در خانواده‌ای فقیر و کوزه‌گر به دنیا آمد و از سال ۱۹۳۶ به سرودن شعر پرداخت. در سال ۱۹۴۱ از دانشکدهٔ زبان‌شناسی دانشگاه تاشکند فارغ‌التحصیل شد و در سال ۱۹۴۶ به حزب کمونیست شوروی پیوست. در سال ۱۹۵۰ به سمت سردبیر مجلهٔ «ستارهٔ شرق» (Shark Yulduzi) منصوب شد و تا سال ۱۹۶۰ این مسئولیت را بر عهده داشت؛ سپس در سال ۱۹۷۱ بار دیگر به این سمت بازگشت. او همچنین با مجلات «مشتم» و «گلستان» همکاری داشت.

میرصیادوف در طول فعالیت‌های ادبی و فرهنگی خود افتخارات متعددی کسب کرد: در سال ۱۹۶۸ عنوان کارگر افتخاری فرهنگ جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان را دریافت کرد. در سال ۱۹۷۴ برندهٔ جایزهٔ دولتی حمزه شد. و سرانجام در سال ۱۹۸۱ به عنوان نویسندهٔ مردمی ازبکستان شناخته شد.

## آثار برتر
میرمحسن میرصیادوف آثار فراوانی در قالب شعر و نثر برجای گذاشت. مجموعه‌های شعری او شامل «میهن» (۱۹۴۲)، «وفاداری» (۱۹۴۵)، «فرغانه» (۱۹۴۹)، «هم‌میهنان» (۱۹۵۳)، «میهمانان» (۱۹۵۴)، و «دل و فلسفه» (۱۹۶۳) است. او همچنین منظومه‌هایی دربارهٔ زندگی کشاورزان پنبهٔ شوروی، مانند «اُستا غیاس» (۱۹۴۷) و «کیشلاک سبز» (۱۹۴۸)، و رمان منظوم خانوادگی «زیاد و ادیبه» (۱۹۵۸) را نوشت.

در کنار شعر، در زمینهٔ نثر نیز فعال بود. مجموعهٔ داستانی «داستان‌ها» (۱۹۵۹)، رمان تاریخی «مرمر سفید» (۱۹۵۷)، رمان «برده» (۱۹۶۲) دربارهٔ تاریخ خان‌نشین خیوه، و رمان «صاعقهٔ شبانه» (۱۹۶۴) از جمله آثار اوست. او همچنین رمان‌های اجتماعی دربارهٔ طبقهٔ کارگر آسیای مرکزی مانند «زاکالکا» (جلد اول، ۱۹۶۴) و «پسر کارخانهٔ ذوب» (۱۹۷۲) را نوشت. رمان «امید» (۱۹۶۹) به شکل‌گیری روشنفکری شوروی ازبک اختصاص داشت، و رمان «ببر چاتکال» (۱۹۷۷) به زندگی روزمرهٔ ازبکستان معاصر می‌پرداخت. در حوزهٔ تاریخی نیز آثاری چون «معمار» (۱۹۷۴) و «تیمور ملک» (۱۹۸۵) را خلق کرد.

از آثار متأخر او می‌توان به «انتقام مار» (ایلون اوچی، ۱۹۹۵) و «ملکهٔ توران» (۱۹۹۸) اشاره کرد. افزون بر این، برای کودکان نیز داستان‌هایی نوشت، از جمله مجموعه‌های «ستارگان» (یولدوزلار، ۱۹۴۹)، «لاله» و «آلو و زردآلو» (۱۹۵۲). شماری از آثارش نیز به زبان روسی ترجمه شدند.

## جوایز

* کارگر محترم فرهنگ جمهوری شوروی ازبکستان (۱۹۶۸)
* جایزه دولتی حمزه (۱۹۷۴) 
* نویسنده مردمی جمهوری سوسیالیستی ازبکستان (۱۹۸۱)
* نشان لنین (۱۹۹۱)
* نشان پرچم سرخ کارگر
* دو نشان افتخار (۶ دسامبر ۱۹۵۱)
* نشان دوستی مردم (۱۹۸۱)
* نشان احترام کشور (۱۹۹۸)

## منابع

رده:نویسندگان مرد اهل ازبکستان
رده:شاعران مرد اهل ازبکستان
رده:نویسندگان ادبیات کودک اهل اتحاد شوروی
رده:دریافت کنندگان نشان پرچم سرخ کار
رده:دریافت‌کنندگان نشان لنین
رده:دریافت‌کنندگان نشان دوستی خلق
رده:دریافت‌کنندگان نشان برجسته افتخار
رده:درگذشتگان ۲۰۰۵ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۲۱ (میلادی)
حسن‌الدین نوربکوف

حسن‌الدین نوربیکوف (زادهٔ ۲۳ مهٔ ۱۹۸۷) ورزشکار پارالمپیکی اهل ازبکستان است که با فلج مغزی زندگی می‌کند. او در رشتهٔ پارا-دوومیدانی از برجسته‌ترین ورزشکاران کشورش به شمار می‌رود و توانسته در بازی‌های پارالمپیک تابستانی ۲۰۱۶، ۲۰۲۱ و ۲۰۲۴ عنوان قهرمانی کسب کند. نوربیکوف همچنین دارندهٔ پنج عنوان قهرمانی جهان در پارا-دوومیدانی است و به عنوان یکی از موفق‌ترین ورزشکاران پارالمپیکی ازبکستان شناخته می‌شود.

## حرفه
حسن‌الدین نوربیکوف از سال ۲۰۰۸ در زادگاهش، نَوایی، به ورزش حرفه‌ای روی آورد و از سال ۲۰۰۹ به عنوان عضو تیم ملی ازبکستان در رقابت‌های بین‌المللی شرکت کرد. در ۲۰۱۴ در بازی‌های پارالمپیک تابستانی اینچئون (کرهٔ جنوبی) مدال طلا گرفت. در ۲۰۱۵ در مسابقات جهانی پارا-دوومیدانی دوحه (قطر) مدال طلا در پرتاب دیسک (ردهٔ F37) و مدال برنز در پرتاب وزنه کسب کرد. در ۲۰۱۶ در پارالمپیک ریو دو ژانیرو (برزیل) مدال طلا در پرتاب دیسک (F37) و مدال برنز در پرتاب وزنه به دست آورد و به عنوان قهرمان المپیک شناخته شد. همان سال، رئیس‌جمهور ازبکستان، شوکت میرزیایف، به او عنوان «افتخار ازبکستان» اعطا کرد در ۲۰۱۷ در مسابقات جهانی لندن مدال طلا در پرتاب دیسک و مدال نقره در پرتاب وزنه گرفت. در ۲۰۱۸ در بازی‌های پاراآسیایی جاکارتا (اندونزی) مدال طلا کسب کرد.در ۲۰۱۹ در مسابقات جهانی دبی (امارات) مدال طلا گرفت و با پرتاب ۱۷٫۳۲ متر در پرتاب وزنه (F37) رکورد جهانی ثبت کرد. در ۲۰۲۰ در پارالمپیک توکیو (ژاپن) مدال طلا در پرتاب وزنه (F35) با رکورد ۱۶٫۱۳ متر به دست آورد و به قهرمان دو دورهٔ پارالمپیک تبدیل شد. همان سال، رئیس‌جمهور میرزیایف به او عنوان «ورزشکار شایستهٔ جمهوری ازبکستان» اعطا کرد.

این افتخارات، نوربیکوف را به یکی از پرافتخارترین و شناخته‌شده‌ترین ورزشکاران پارالمپیکی ازبکستان بدل کرده است.

## پیوندهای خارجی

* 

## منابع

رده:مدال‌آوران بازی‌های پاراآسیایی ۲۰۱۸
رده:مدال‌آوران بازی‌های پاراآسیایی ۲۰۱۴
رده:مدال‌آوران بازی‌های پاراآسیایی ۲۰۱۰
رده:ورزشکاران مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ازبکستان
رده:رکوردداران جهان در دو و میدانی پارالمپیک
رده:مدال‌آوران پارالمپیک تابستانی ۲۰۲۴
رده:مدال‌آوران پارالمپیک تابستانی ۲۰۱۶
رده:ورزشکاران (دو و میدانی) در پارالمپیک تابستانی ۲۰۱۶
رده:ورزشکاران (دو و میدانی) در پارالمپیک تابستانی ۲۰۱۲
رده:زادگان ۱۹۸۷ (میلادی)
رده:افراد زنده
دانیل بوگاکوف

دانيل بوگا‌کوف (به ازبکی: Данил Бугаков؛ زادهٔ ۲۹ ژانویهٔ ۱۹۸۸) شناگر پیشین اهل ازبکستان است که در رشته‌های کرال پشت، آزاد و شنای مختلط انفرادی تخصص داشت. او توانست در مادهٔ ۵۰ متر کرال پشت دو مدال در مسابقات قهرمانی شنای آسیا به دست آورد: یکی در سال ۲۰۰۶ در سنگاپور و دیگری در سال ۲۰۰۹ در فوشان چین. دانيل همچنین برادر ماریا بوگا‌کووا، شناگر آزاد و سه‌بار المپیکی ازبکستان است.

## حرفه شنا
دانيل بوگا‌کوف از سنین بسیار پایین وارد دنیای شنا شد. خانوادهٔ او ورزشی بودند و والدینش در استخر به عنوان «ذخایر کاری» (*Trudovie rezervi*) آموزش دیده بودند. در سال ۲۰۰۲ نخستین بار در مسابقات آسیایی رده‌های سنی در هنگ‌کنگ شرکت کرد و در رشتهٔ کرال پشت عنوان قهرمان جوانان را به دست آورد.

در المپیک تابستانی ۲۰۰۴ آتن، در سن شانزده‌سالگی، نخستین حضور رسمی خود را تجربه کرد و در مادهٔ ۱۰۰ متر کرال پشت با زمان ۱:۰۲٫۲۸ در مرحلهٔ مقدماتی، در جایگاه چهل‌وسوم قرار گرفت.

در اوج دوران ورزشی‌اش، موفقیت‌های زیادی کسب کرد: در ۲۰۰۵ در نخستین بازی‌های آسیایی داخل سالن در بانکوک، هفت مدال گرفت که یکی از آن‌ها نقرهٔ ۱۰۰ متر کرال پشت بود. در ۲۰۰۶ در مسابقات قهرمانی شنای آسیا در سنگاپور دو مدال دیگر، از جمله نقرهٔ رلهٔ آزاد، به دست آورد. در ۲۰۰۷ در مسابقات جهانی فینا رکورد شخصی‌اش را در ۱۰۰ متر کرال پشت به ۵۸٫۷۴ ثانیه رساند.

چهار سال بعد، در المپیک تابستانی ۲۰۰۸ پکن، دوباره به تیم ملی ازبکستان پیوست. او با ثبت رکوردهای ورودی استاندارد B فینا (۵۷٫۰۳ ثانیه در ۱۰۰ متر کرال پشت و ۲:۰۵٫۴۸ در ۲۰۰ متر مختلط انفرادی) واجد شرایط شد. در ۱۰۰ متر کرال پشت، بهترین رکورد شخصی‌اش یعنی ۵۶٫۵۹ ثانیه را ثبت کرد و در دور مقدماتی اول شد، اما در مجموع در جایگاه سی‌ونهم قرار گرفت. در ۲۰۰ متر مختلط انفرادی نیز با زمان ۲:۱۰٫۰۴ آخرین نفر گروه شد.

بوگا‌کوف فارغ‌التحصیل رشتهٔ اقتصاد با گرایش آمار و ریاضیات از دانشگاه اقتصاد دولتی تاشکند است. او اکنون عضو باشگاه Wasserfreunde 98 در هانوفر آلمان، تحت هدایت مربی فرانک لامودکه، فعالیت دارد و به سه زبان انگلیسی، آلمانی و ازبکی مسلط است.

## پیوندهای خارجی

* پروفایل المپیک NBC

## منابع

رده:ورزشکاران مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ازبکستان
رده:شناگران بازی‌های آسیایی ۲۰۱۰
رده:شناگران بازی‌های آسیایی ۲۰۰۶
رده:شناگران بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۰۸
رده:شناگران بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۰۴
رده:افراد زنده
رده:زادگان ۱۹۸۸ (میلادی)
شهرت مقصودوف

شهرت مقصودوف (زادهٔ ۱۴ سپتامبر ۱۹۷۰) فوتبالیست پیشین ازبکستانی است که در پست مهاجم برای تیم‌های پاختاکور و نفتچی فرغانه در لیگ ازبکستان بازی کرد. او در تیم ملی ازبکستان طی ۲۱ بازی ملی، ۱۱ گل به ثمر رساند.

## دوران باشگاهی
مقصودوف فوتبال حرفه‌ای را در باشگاه محلی انگرن در استان تاشکند آغاز کرد. در سال ۱۹۹۱ به پاختاکور پیوست و ابتدا در تیم ذخیره و سپس در تیم اصلی بازی کرد. در فصل ۱۹۹۳، پاختاکور نایب‌قهرمان لیگ شد و مقصودوف با ۱۵ گل سومین گلزن برتر لیگ بود. در سال ۱۹۹۷ به نفتچی فرغانه رفت و پس از پایان دوران بازیگری، به عنوان مربی در همان باشگاه فعالیت کرد.

## دوران ملی
او از نسل طلایی تیم ملی ازبکستان بود که در بازی‌های آسیایی ۱۹۹۴ قهرمان شد. در دیدار نهایی، ازبکستان با نتیجهٔ ۴–۲ چین را شکست داد و مقصودوف آخرین گل تیمش را به ثمر رساند.

## دوران مربیگری
از ۲۰۰۱ مربیگری را در نفتچی فرغانه به عنوان دستیار یوری سارکیسیان آغاز کرد. در جام ملت‌های آسیا ۲۰۱۱ دستیار وادیم آبراموف در تیم ملی ازبکستان بود. پس از برکناری آبراموف، به عنوان دستیار مربی در کنار میرجلال قاسیموف ادامه داد. در ۶ دسامبر ۲۰۱۳ توسط فدراسیون فوتبال ازبکستان به عنوان سرمربی تیم زیر ۲۲ سال منصوب شد تا تیم را برای قهرمانی زیر ۲۲ سال آسیا ۲۰۱۴ در عمان آماده کند.

در ۱۴ فوریه ۲۰۱۵ از سمت سرمربی تیم زیر ۲۳ سال برکنار شد.

## افتخارات

* لیگ ازبکستان : ۱۹۹۲؛ نایب قهرمان (۶) ۱۹۹۳، ۱۹۹۶، ۱۹۹۷، ۱۹۹۸، ۱۹۹۹، ۲۰۰۰
* نایب قهرمانی جام حذفی ازبکستان : ۱۹۹۶، ۱۹۹۷، ۲۰۰۱، ۲۰۰۲، ۲۰۰۵

ازبکستان

* بازی‌های آسیایی : ۱۹۹۴

فردی

* مقام سوم بهترین گلزن لیگ ازبکستان : ۱۹۹۳ (۱۵ گل)
* باشگاه گنادی کراسنیتسکی : ۱۲۳ گل

## پیوندهای خارجی

* آمار بازیکنان شهرت مقصودوف در uzfootball.uz 
*     (بایگانی شده)

## منابع

رده:مدال‌آوران بازی‌های آسیایی ۱۹۹۴
رده:مدال‌آوران طلا بازی‌های آسیایی اهل ازبکستان
رده:بازیکنان فوتبال در بازی‌های آسیایی ۱۹۹۴
رده:بازیکنان تیم نفتچی فرغانه
رده:بازیکنان باشگاه پاختاکور
رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال ازبکستان
رده:مهاجمان مرد فوتبال
رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل شوروی
رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل ازبکستان
رده:افراد زنده
رده:زادگان ۱۹۷۰ (میلادی)
راهروهای نجواگر

***راهروهای نجواگر*** () فیلمی محصول کره جنوبی در سبک ترسناک فراطبیعی به کارگردانی پارک کی-هیونگ است که در سال ۱۹۹۸ منتشر شد. این فیلم بخشی از طغیانی بود که پس از آزادسازی سانسور در سینمای کره جنوبی پس از پایان دیکتاتوری نظامی این کشور رخ داد. این فیلم نگاهی اجتماعی به اقتدارگرایی و متابعت در سیستم آموزشی خشک کره جنوبی دارد.

## منابع

رده:فیلم‌های ۱۹۹۸ (میلادی)
رده:فیلم‌های ارواح کره جنوبی
رده:فیلم‌های اولین ساخته کارگردان ۱۹۹۸ (میلادی)
رده:فیلم‌های ترسناک ۱۹۹۸ (میلادی)
رده:فیلم‌های ترسناک فراطبیعی کره جنوبی
رده:فیلم‌های دبیرستانی دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های مرتبط با دبیرستان کره جنوبی
باشگاه فوتبال آکادمی دینامو زاگرب

**باشگاه فوتبال آکادمی دینامو زاگرب**، که با نام **هیترک-کاسیان** () نیز شناخته می‌شود، تیم جوانان دینامو زاگرب است. این آکادمی در ۲۷ دسامبر ۱۹۶۷ تأسیس شد. در مجموع ده رده سنی در این آکادمی وجود دارد که قدیمی‌ترین آنها تیم نوجوانان (زیر ۱۹ سال) و جوان‌ترین آنها تیم زاگیچی || (زیر ۸ سال) است. آنها بسیاری از ستارگان تیم ملی کرواسی از جمله لوکا مودریچ، ودران چورلوکا، ادواردو، روبرت پروسینچکی و زوونیمیر بوبان را پرورش داده‌اند.
رده:باشگاه فوتبال دینامو زاگرب
غفور رحیموف

غفور رحیموف (به ازبکی: Gʻofur-Arslanbek Ahmetovich Rahimov؛ زادهٔ ۲۲ ژوئیهٔ ۱۹۵۱ در تاشکند) بازرگان و مدیر ورزشی ازبکستانی است که به عنوان رئیس انجمن بین‌المللی بوکس (AIBA) به مدت بیست ماه فعالیت داشت و در ژوئیهٔ ۲۰۱۹ استعفا داد.

## زندگینامه
او در جوانی به بوکس روی آورد و سپس به مربیگری پرداخت. پس از استقلال ازبکستان در سال ۱۹۹۱ چندین شرکت تجاری تأسیس کرد که در زمینهٔ صادرات و واردات مواد خام و کالاهای مصرفی فعالیت داشتند. در همان سال شرکت Agroplus را بنیان گذاشت و تا سال ۱۹۹۳ مدیریت آن را بر عهده داشت. رحیموف به تدریج به یکی از چهره‌های برجستهٔ بوکس آسیای مرکزی تبدیل شد و در سال‌های ۲۰۰۱ و ۲۰۰۵ به عنوان نایب‌رئیس کمیتهٔ ملی المپیک ازبکستان انتخاب شد.

در ۲۵ مهٔ ۱۹۹۸، روزنامه‌نگار روسی یوری شچکوچیخین او را همراه با ژنرال اِوگِنی خُخولکوف از اف‌اس‌بی و سلیم عبدوالایف به فعالیت‌های غیرمعمول متهم کرد. بعدها، الکساندر لیتویننکو مدعی شد که رحیموف و عبدوالایف با شبکهٔ قاچاق مواد مخدر مرتبط با ولادیمیر پوتین و مافیای روسی (ایزمائیلوفسکایا و تامبوف) در ارتباط بوده‌اند. این شبکه شامل چهره‌هایی چون ویچسلاو ایوانکوف (یاپونچیک) در آمریکا و علیمجان توختاخونوف (تایوانچیک) در اروپا بود و مسیر قاچاق از آسیای مرکزی و افغانستان تا بندر سن‌پترزبورگ برای انتقال به اروپا را در بر می‌گرفت.

در ۲۳ فوریهٔ ۲۰۱۲ وزارت خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا تحریم‌های مالی علیه رحیموف و چند فرد دیگر اعمال کرد و آن‌ها را به عضویت در سازمان جنایی موسوم به «دایرهٔ برادران» متهم ساخت. با این حال، رحیموف تاکنون در هیچ کشوری به طور رسمی به جرمی متهم یا محکوم نشده است. او در دادگاه‌های عالی بریتانیا، استرالیا و فرانسه در پرونده‌های افترا پیروز شد.

## منابع

رده:افراد زنده
رده:زادگان ۱۹۵۱ (میلادی)
آتش‌سوزی وانگ فوک کورت

در ۲۶ نوامبر ۲۰۲۵، آتش‌سوزی مرگباری در مجتمع آپارتمانی **وانگ فوک کورت**  در منطقه تای پو در مناطق جدید هنگ کنگ رخ داد. مقامات محلی گزارش کردند که دست‌کم ۱۲۸ نفر (از جمله یک آتش‌نشان) جان خود را از دست داده‌اند و ۸۴ نفر مجروح شده‌اند. همچنین حداقل ۱۵۰ نفر هنوز مفقود هستند.

آتش‌سوزی از شبکه‌های سبزرنگ داربست‌های بامبویی اطراف بلوک F (وانگ چونگ هاوس) آغاز شد و به سرعت به ساختمان‌های مجاور سرایت کرد و در نهایت هفت ساختمان را دربر گرفت.

این آتش‌سوزی به عنوان یک آتش‌سوزی پنج‌آژیر (بالاترین سطح هشدار) طبقه‌بندی شد؛ دومین مورد از این نوع پس از انتقال حاکمیت هنگ کنگ در سال ۱۹۹۷ و اولین مورد از زمان آتش‌سوزی *کورنوال کورت* در سال ۲۰۰۸ بود. این حادثه چهارمین آتش‌سوزی مرگبار در تاریخ هنگ کنگ و مرگبارترین آن از زمان آتش‌سوزی انبار *وینگ آن* در شیک تانگ تسوی در سال ۱۹۴۸ است که ۱۷۶ نفر را به کام مرگ کشاند.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:آتش‌سوزی‌های ۲۰۲۵ (میلادی) در آسیا
رده:فاجعه‌های ۲۰۲۵ (میلادی) در چین
رده:مقاله‌های دارای ویدئو
دلشاد عارفوف

دلشاد عارفوف (به ازبکی: Дильшод Арипов؛ زادهٔ ۲۰ مهٔ ۱۹۷۷ در تاشکند) کشتی‌گیر آماتور ازبکستانی در رشتهٔ کشتی فرنگی و در دستهٔ سبک‌وزن بود. او دو بار در بازی‌های آسیایی و پنج بار در مسابقات قهرمانی کشتی آسیا مدال گرفت.نخستین موفقیت بزرگ بین‌المللی‌اش در سال ۲۰۰۱ رقم خورد، زمانی که در مسابقات قهرمانی جهان در پاتراس یونان با شکست دادن کارن مناتساکانیان از ارمنستان مدال طلای وزن ۵۸ کیلوگرم را به دست آورد.

عارفوف در المپیک تابستانی ۲۰۰۰ سیدنی برای نخستین بار به صورت رسمی در وزن ۵۸ کیلوگرم شرکت کرد. او در دور مقدماتی برابر یوری ملنیچنکو از قزاقستان و کیم این-سوب از کرهٔ جنوبی قرار گرفت و با کسب دو امتیاز فنی در مجموع در جایگاه یازدهم ایستاد.

هشت سال بعد، در المپیک تابستانی ۲۰۰۸ پکن در وزن ۶۰ کیلوگرم حضور یافت. او ابتدا داور شتافانک از صربستان را شکست داد، اما در مسابقهٔ بعدی مغلوب روسلان تومن‌بایف از قرقیزستان شد که در نهایت مدال برنز این وزن را کسب کرد.

در مسابقات قهرمانی جهان ۲۰۰۹ در هرنینگ دانمارک، عارفوف پس از هشت سال دوباره به موفقیت رسید و مدال نقرهٔ وزن ۶۰ کیلوگرم را به دست آورد. او در دیدار پایانی برابر قهرمان المپیک، اسلام‌بک آلبیف از روسیه، با نتیجهٔ فنی ۰–۴ شکست خورد و به مقام دوم رسید.

## پیوند به بیرون
* پروفایل – پایگاه داده بین‌المللی کشتی
* پروفایل المپیک NBC

## منابع
رده:افراد زنده
رده:زادگان ۱۹۷۷ (میلادی)
رده:کشتی‌گیران بازی‌های المپیک ازبکستان
رده:کشتی‌گیران بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۰۰
رده:کشتی‌گیران بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۰۸
رده:کشتی‌گیران در بازی‌های آسیایی ۱۹۹۸
رده:کشتی‌گیران در بازی‌های آسیایی ۲۰۰۲
رده:کشتی‌گیران در بازی‌های آسیایی ۲۰۰۶
رده:کشتی‌گیران مرد اهل ازبکستان
رده:مدال‌آوران بازی‌های آسیایی ۲۰۰۲
رده:مدال‌آوران بازی‌های آسیایی ۲۰۰۶
رده:مدال‌آوران برنز بازی‌های آسیایی اهل ازبکستان
رده:مدال‌آوران مسابقات قهرمانی کشتی جهان
رده:مدال‌آوران نقره بازی‌های آسیایی اهل ازبکستان
عزیزبک تولکینبکوف

**عزیزبک تولکینبکوف** (زادهٔ ۱۰ فوریهٔ ۲۰۰۷) فوتبالیست حرفه‌ای اهل ازبکستان است که در پست مدافع میانی برای باشگاه «بنیادکار» در سوپرلیگ ازبکستان بازی می‌کند.

در سال ۲۰۲۴ روزنامهٔ انگلیسی *گاردین* او را در فهرست ۶۰ بازیکن جوان و آینده‌دار جهان قرار داد.

## فعالیت باشگاهی
تولکینبکوف پرورش‌یافتهٔ آکادمی باشگاه «بنیادکار» است و نخستین مربی او یِوگِنی کازاکوف بود. او در تاریخ ۷ نوامبر ۲۰۲۲ در دیدار سوپرلیگ برابر تیم «قوقند ۱۹۱۲» نخستین بازی حرفه‌ای خود را انجام داد. در آن زمان تنها ۱۵ سال و ۸ ماه و ۲۸ روز داشت و زیر نظر مربی ایوان بوشکوویچ به میدان رفت و به جوان‌ترین بازیکن تاریخ لیگ بدل شد.

در فصل ۲۰۲۳ تنها یک بار دیگر در سوپرلیگ به میدان رفت. اما در فصل ۲۰۲۴ به عضوی ثابت در ترکیب اصلی «بنیادکار» تبدیل شد و در طول فصل در ۱۷ مسابقهٔ لیگ برتر و ۴ دیدار جام ازبکستان حضور یافت. او در همین فصل نخستین گل حرفه‌ای خود را به تیم «جیحون» زد.

در ۱۵ اکتبر ۲۰۲۴ روزنامهٔ *گاردین* بار دیگر او را به عنوان یکی از بهترین فوتبالیست‌های متولد ۲۰۰۷ جهان معرفی کرد.

## فعالیت ملی
تولکینبکوف عضو تیم ملی جوانان ازبکستان است. او در ترکیب تیم زیر ۱۷ سال ازبکستان در جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۳ و جام جهانی زیر ۱۷ سال ۲۰۲۳ شرکت کرد و در مجموع ۱۷ مسابقه به میدان رفت. از سال ۲۰۲۴ تاکنون نیز در بازی‌های تیم ملی جوانان حضور داشته و در مجموع ۱۶ دیدار انجام داده است. او توانسته ۲ گل به ثمر برساند که هر دو برابر تیم ملی جوانان کامبوج بوده است.

## پیوندخارجی

## منابع

رده:بازیکنان باشگاه بنیادکار
رده:مدافعان مرد فوتبال
رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال جوانان ازبکستان
رده:ورزشکاران مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ازبکستان
رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل ازبکستان
رده:افراد زنده
رده:زادگان ۲۰۰۷ (میلادی)