لاگونا مارانو

**لاگونا مارانو** (ایتالیایی: *Laguna di Marano: Foci dello Stella*) یک تالاب گسترده در شمال‌شرقی ایتالیا است؛ این منطقه به‌عنوان تالاب رامسار نیز شناخته شده است و مساحتی در حدود **۱۶۰ کیلومتر مربع** دارد.
### شرح کلی
لاگونا مارانو از شهر **لیگنانو ساببیادورو** (Lignano Sabbiadoro) شروع می‌شود و در امتداد شرق به فاصله‌ای در حدود **۳۰ کیلومتر** گسترش دارد. اغلب با لاگونا وِنیز مقایسه می‌شود و گاهی به همراه لاگونا گِرادو، به «لاگونا مارانو-گرادو» اطلاق می‌شود. 

جغرافیای تالاب به دو قسمت اصلی تقسیم می‌شود:

* بخش **گرادو** (Grado Lagoon) در شمال دریای آدریاتیک
* بخش **مارانو** (Marano Lagoon) در جنوب آن

### بخش گرادو
بخش گرادو از جزیرهٔ فوسالون (نزدیک گرادو) تا جزیرهٔ آنفورا در دهانهٔ رودخانهٔ کوچک آوسا گسترش دارد.

* مساحت تقریباً **۹۰ کیلومتر مربع** دارد و نزدیک به **۱۲۰ جزیره** در آن واقع‌اند.
* این بخش به دو بخش شرقی و غربی تقسیم می‌شود: «Palud de sopra» در شرق و «Palud de soto» در غرب.
* ویژگی‌های فرهنگی و تاریخی گرادو شامل خانه‌هایی به نام *کازونی* (casoni) است که پوشش سقف آن‌ها کاه است و توسط ماهی‌گیران گرادو استفاده می‌شوند. 
* قایق سنتی مردم تالاب «باتِلا» نام دارد؛ کف تخت دارد، معمولاً بین ۵ تا ۱۰ متر طول دارد و به وسیلهٔ پارو هدایت می‌شود. 

#### زیر بخش‌ها

##### تالاب غربی (Palud de Soto)
* تالاب بزرگ‌تر است و شامل تقریباً ۱۰۰ جزیره است، مانند جزیرهٔ زیبای مارتینیانو.
* از جزیرهٔ سن پیِترو دی‌اُریو گرفته تا جزایر رایاویرینا و گورگو که در گذشته کلیسا داشته یا در جنگ جهانی دوم به کار نظامی رفته‌اند. 
* جزیرهٔ آنفورا، در زمان‌هایی دارای اهمیت استراتژیک بوده است؛ امروزه پلورتو بوسو (Porto Buso) شهری کوچک جزیره‌ای است. 

##### تالاب شرقی (Palud de Sora)
* عمیق‌تر نیست و پس از طرح‌بندی اراضی بازپس‌گرفته شده در جزیرهٔ فوسالون در نیمهٔ اول قرن بیستم، سطح آب این بخش به‌طور قابل توجهی کاهش یافته است. 
* جزایر کمتری دارد ولی تعداد درختان بزرگ و چشمگیری دارند، مخصوصاً جزیرهٔ پانِرا در شرق‌ترین نقطه.
* جزیرهٔ باربانا محل زیارتی است که قدمتی حدود ۱۵۰۰ سال دارد و جمعی از راهبان فرانسیسکن در آن ساکن‌اند. مراسم سالانه‌ای به نام *پرودّون دی باربان* (Perdòn di Barban) در اولین یکشنبهٔ ژوئیه برگزار می‌شود؛ در این مراسم کاروانی از قایق‌ها از گرادو به باربانا عبور می‌کند. 

### بخش مارانو
* بخش مارانو از نظر مساحت تقریباً **۷۰ کیلومتر مربع** است و جزایر کمتری نسبت به بخش گرادو دارد. 
* این بخش تحت مدیریت **کومونه مارانو لاگوناره** (Comune di Marano Lagunare) است، در حالی که بخش گرادو بیشتر تحت مدیریت **کومونه گرادو** است. 
* بندرها، ماریناها و امکانات قایقرانی متعددی دارد؛ مارینا لیگنانو ساببیادورو بزرگ‌ترین مارینا ایتالیا و یکی از بزرگترین‌ها در اروپا با بیش از ۵٬۰۰۰ اسکله قایقی است.
* منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ تالاب مارانو بیش از **۱٬۴۰۰ هکتار** وسعت دارد و شامل دو منطقهٔ فرعی حفاظت‌شده است: منطقهٔ دهانهٔ رودخانهٔ استِلا (Riserva Foci dello Stella) و منطقهٔ کانال نووو واله (Riserva Valle Canal Novo). 
* زیست‌بوم آن ترکیبی است از درختچه‌های ترشحات آبزی، آب صاف، و تپه‌های شنی. تفاوت در میزان شوری آب از ویژگی‌های خاص این تالاب است که به تنوع زیستی قابل توجهی در بخش خشکی و دریا منجر شده است؛ زندگی پرندگان به‌ویژه جالب توجه است.

### جزایر اصلی تالاب مارانو-گرادو
چند جزیرهٔ مهم این تالاب عبارت‌اند از:

* Anfora (کانال آنفورا)
* باربانا
* بِلی
* فوسالون
* گورگو
* گرادو
* مارتینیانو
* جزیرهٔ مورگو
* پانِرا
* Porto Buso
* جزیرهٔ Ravaiarina
* San Pietro d'Orio
* Schiusa (کانال) (Wikipedia)

### اهمیت و حفاظت
* تالاب مارانو یکی از سایت‌های رامسار است که برای حفاظت از تالاب‌ها و اکوسیستم‌های آبی مهم شناخته شده است.
* تنوع زیستی بالا، به‌خصوص در حیات پرندگان، آن را به منطقه‌ای مهم برای پرنده‌نگری تبدیل کرده است.
* وجود اراضی حفاظت‌شده و مدیریت بخش‌های مختلف تالاب کمک به حفظ اکوسیستم‌ها و گونه‌های گیاهی و جانوری می‌کند.

## منابع
* https://en.wikipedia.org/wiki/Marano_Lagoon

رده:تالاب‌ها
رده:کولاب‌های ایتالیا