نوه یعقوب

**نوه یعقوب** (؛ به معنی «آبادی یعقوب») یک شهرک اسرائیلی در اورشلیم شرقی است که بخشی از سرزمین‌های تحت اشغال اسرائیل به‌شمار می‌رود. این شهرک در شمال شهرک پیسگات زئو و در جنوب شهرک فلسطینی‌نشین الرام واقع شده‌است. نوه یعقوب در سال ۱۹۲۴ میلادی در دوران قیمومت بریتانیا بر فلسطین بنیان‌گذاری شد و در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل تخلیه گردید. پس از تصرف این منطقه توسط اسرائیل در جنگ شش‌روزه، محله‌ای نوساز در آن برپا شد.

جامعه بین‌المللی شهرک‌های اسرائیلی در اورشلیم شرقی را بر پایه حقوق بین‌الملل غیرقانونی می‌داند، اما دولت اسرائیل این دیدگاه را نمی‌پذیرد و نوه یعقوب را محله‌ای در حوزه اختیارات شهرداری اورشلیم تعریف می‌کند. جمعیت نوه یعقوب نزدیک به ۲۳٬۳۰۰ نفر است. این شهرک یکی از «شهرک‌های حلقه‌ای» اورشلیم شرقی به‌شمار می‌آید و همچنین مقر فرماندهی مرکزی ارتش اسرائیل برای کرانه باختری، اورشلیم، شارون، گوش دان و شفله است.

## پیشینه

### دوره قیمومت بریتانیا
نوه یعقوب در سال ۱۹۲۴ بر روی زمینی به مساحت ۶۵ دونم بنیان‌گذاری شد که از ساکنان عرب بیت حنینا خریداری شده بود. خریداران اعضای جنبش صهیونیسم مذهبی آمریکایی «مزراحی» بودند. نام «هَکفار هَایوری نوه یعقوب» (دهکده یهودی نوه یعقوب) به افتخار رهبر این جنبش، خاخام یتسحاق یعقوب رینس (۱۸۳۹–۱۹۱۵)، انتخاب شد. این دهکده یک ساعت پیاده‌روی تا شهر قدیم اورشلیم فاصله داشت و تا زمان تخلیه در سال ۱۹۴۸ به همراه عطاروت تنها سکونتگاه‌های یهودی در شمال شهر قدیم بودند.

نخستین خانه‌ها در تابستان ۱۹۲۵ آماده سکونت شدند. خاخام دهکده، یتسحاق اویگدور اورنشتاین، فتوا داد که مالکان جدید می‌توانند حتی در دوره «نُه روز» (دوره عزاداری یهودی) به خانه‌هایشان نقل‌مکان کنند و اعلام کرد میتسوای سکونت در سرزمین اسرائیل بر قوانین عزاداری اولویت دارد.

دهکده که خانه ۱۵۰ خانواده بود با مشکلات مالی و کمبود آب دست‌وپنجه نرم می‌کرد. پس از سال‌ها حمل آب با سطل از چاهی در فاصله شش کیلومتری، خط لوله آب دولتی در سال ۱۹۳۵ به دهکده رسید و برق‌رسانی نیز در سال ۱۹۳۹ انجام شد.

ساکنان نوه یعقوب سال‌ها با روستاییان عرب همجوار در صلح و آرامش می‌زیستند و از آنها سبزیجات، میوه و تخم‌مرغ می‌خریدند. اما در جریان شورش‌های ۱۹۲۹ فلسطین مورد حمله قرار گرفتند و بسیاری از خانواده‌ها به شهر قدیم بازگشتند. بر پایه سرشماری سال ۱۹۳۱ که مقامات قیمومتی بریتانیا انجام دادند، نوه یعقوب ۱۰۱ ساکن در ۲۰ خانه داشت. در جریان شورش عربی ۱۹۳۶–۱۹۳۹ تقریباً هر شب صدای تیراندازی از سوی عرب‌ها شنیده می‌شد. دولت قیمومتی بریتانیا تسلیحاتی برای دفاع از دهکده فراهم کرد و اعضای هاگانا برای محافظت از دهکده و خط لوله آب آن مستقر شدند.

در سال‌های صلح‌آمیز ۱۹۴۰ تا ۱۹۴۷ دهکده مدرسه‌ای اداره می‌کرد که دانش‌آموزان از سراسر کشور در آن ثبت‌نام می‌کردند. اردوگاه‌های تابستانی و مراکز نقاهتگاهی نیز با بهره‌گیری از فضای روستایی و هوای پاک برپا شدند.

### جنگ ۱۹۴۸ و اشغال اردن
در ماه‌های پایانی قیمومت بریتانیا، تک‌تیراندازان مستقر در نوه یعقوب به سوی ترافیک جاده اورشلیم–رام‌الله شلیک می‌کردند. در مارس ۱۹۴۸ ارتش بریتانیا کاروان‌هایی برای حفاظت از مسافران ترتیب داد.

هنگامی که هنگ عربی اردن در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل از شمال به سوی اورشلیم پیشروی کرد، ساکنان نوه یعقوب و عطاروت پس از دریافت هشدار حمله قریب‌الوقوع، دهکده‌های خود را تخلیه کردند. عطاروت در ۱۷ مه ۱۹۴۸ تخلیه شد. منطقه تا جنگ شش‌روزه سال ۱۹۶۷ در اشغال اردن باقی ماند.

### مصادره زمین و بازسازی

بر پایه گزارش مؤسسه تحقیقات کاربردی اورشلیم (ARIJ)، اسرائیل برای بازسازی نوه یعقوب زمین‌هایی را از سه جامعه فلسطینی مصادره کرد:
* ۵۵۱ دونم از بیت حنینا
* ۳۸۵ دونم از حزما
* ۳۱۵ دونم از الرام

نخستین مصادره‌ها در آوریل ۱۹۶۸ (۷۶۵ دونم) و آوریل ۱۹۷۰ (۴۷۰ دونم) انجام شد. در اوت ۱۹۷۰ نیز ۳٬۵۰۰ ایکر زمین خصوصی فلسطینی‌ها با عنوان «اهداف عمومی» مصادره شد و بر روی آن چهار شهرک مسکونی از جمله نوه یعقوب با ۴٬۰۰۰ واحد مسکونی ساخته شد.

در سال ۱۹۷۲ محله جدیدی بر جای دهکده اصلی با ۴٬۹۰۰ آپارتمان در ساختمان‌های بلندمرتبه ساخته شد. ساکنان نخست مهاجران یهودی از بخارا، گرجستان، آمریکای لاتین، شمال آفریقا، فرانسه و ایران بودند. در دهه ۱۹۹۰ با موج‌های بزرگ مهاجرت یهودیان روسی و اتیوپیایی به اسرائیل، بسیاری از آنها در نوه یعقوب ساکن شدند.

گسترش نوه یعقوب بخشی از راهبرد محاصره روستای فلسطینی حزما با شهرک‌های اسرائیلی مانند پیسگات زئو بود.

در اکتبر ۱۹۷۱ خاخام مئیر کاهان یادداشتی به ناتان پلد، وزیر جذب مهاجر، ارائه کرد و در آن برنامه‌هایی برای ایجاد یک جامعه یهودی آمریکایی در نوه یعقوب تشریح نمود.

### تیراندازی ۲۰۲۳
در ۲۷ ژانویه ۲۰۲۳ یک مهاجم فلسطینی در تیراندازی در نوه یعقوب هفت اسرائیلی را کشت.

## جمعیت‌شناسی

در سال ۱۹۸۲ مجتمع مسکونی «قریات کامینتس» در لبه شرقی نوه یعقوب ساخته شد. این مجتمع به نام جامعه یهودی شهر کامنتس در لهستان نام‌گذاری شده بود که در هولوکاست نابود شد. چند صد آپارتمان آن را خانواده‌های جوان حریدی پر کردند که بسیاری از آنها از کشورهای انگلیسی‌زبان آمده بودند. در سال ۱۹۹۲ تعداد ۷۰۰ آپارتمان جدید به قریات کامینتس در دامنه شرقی کوه افزوده شد؛ این بخش نو به «نوه یعقوب میزراح» (نوه یعقوب شرقی) نیز شناخته می‌شود. در این محله تمرکز بالایی از خانواده‌های حسیدی و حریدی سفاردی وجود دارد و کنیسه‌ها و مدارس گوناگونی به هر گروه خدمات می‌دهند.

از سال ۲۰۰۴ با ورود زوج‌های تازه‌ازدواج‌کرده حریدی به بخش‌های قدیمی‌تر نوه یعقوب، ویژگی حریدی محله گسترش بیشتری یافت. این روند با واژه «میتحارِد» (به معنای «حریدی‌شدن») توصیف می‌شود. در سال ۲۰۰۹ حضور حریدی‌ها در نوه یعقوب نزدیک به ۹۰۰ خانواده برآورد می‌شد.

بر پایه آمار ژانویه ۲۰۱۶ شهرداری اورشلیم، جمعیت نوه یعقوب ۲۴٬۲۲۵ نفر بود که نزدیک به نیمی از آنها زیر ۲۱ سال سن داشتند و ۷۶ درصد جمعیت زیر ۴۰ سال بودند. نوه یعقوب بیشترین ثبت‌نام در مهدکودک‌ها را در سراسر اورشلیم دارد. بر اساس آمار ۲۰۱۶، ۹۱ درصد کودکان در مهدکودک‌های حریدی و ۸۶ درصد دانش‌آموزان دوره ابتدایی در مدارس حریدی ثبت‌نام شده بودند.

## آموزش
نوه یعقوب میزراح خانه دو مدرسه دینی (یشیوا) ویژه دانشجویان آمریکایی است: «یشیوات بیت ییسرائل» و «یشیوات لو آریه».

## جایگاه حقوقی
جامعه بین‌المللی شهرک‌های اسرائیلی در اورشلیم شرقی را بر پایه حقوق بین‌الملل غیرقانونی می‌داند. الحاق اورشلیم شرقی توسط اسرائیل در سال ۱۹۸۰ نیز از سوی سازمان ملل متحد به رسمیت شناخته نشده‌است. دولت اسرائیل این شهرک را محله‌ای در حوزه صلاحیت شهرداری اورشلیم تعریف می‌کند که همه خدمات شهری را ارائه می‌دهد.

## جستارهای وابسته
* شهرک‌های اسرائیلی
* اورشلیم شرقی

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون

* راهنمای نوه یعقوب در Go Jerusalem
* تصاویری از نوه یعقوب

رده:محله‌های اورشلیم
رده:شهرک‌های اسرائیلی
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۲۴ (میلادی)
رده:آشوب‌های فلسطین ۱۹۲۹ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۲۴ (میلادی) در آسیا