وسنا پارون

**وسنا پارون** (;;  – ) شاعر، نویسنده و مترجم اهل کرواسی بود که به‌عنوان یکی از مهم‌ترین شاعران قرن بیستم در ادبیات کروات شناخته می‌شود. او نخستین مجموعه شعر خود را در سال ۱۹۴۷ منتشر کرد و در طول زندگی‌اش بیش از ۶۰ کتاب در قالب شعر، نثر و آثار کودکانه نوشت. سبک او سرشار از احساسات عمیق، نمادگرایی و توجه به طبیعت، عشق و مسائل اجتماعی بود.

پارون همچنین مترجمی برجسته بود و آثار نویسندگان بزرگی از زبان‌های مختلف را به کرواتی ترجمه کرد. او به دلیل نقدهای اجتماعی و دیدگاه‌های نوآورانه‌اش در دوران حکومت یوگسلاوی، با محدودیت‌هایی روبه‌رو شد اما همچنان به نوشتن ادامه داد. میراث او همچنان در ادبیات کرواسی زنده است.

## زندگی‌نامه
پس از تحصیل در زلارین، شیبنیک و اسپلیت، وی در دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه زاگرب در رشته‌های زبان‌های رومی و فلسفه تحصیل کرد. از سال ۱۹۴۷، او به عنوان یک هنرمند مستقل به نوشتن شعر، جستار، نقد ادبی و ادبیات کودکان پرداخت. وی همچنین آثاری را از زبان اسلوونیایی، زبان آلمانی، زبان فرانسوی و زبان بلغاری ترجمه کرد. اولین مجموعه شعر او، *سپیده‌دم‌ها و گردبادها* (۱۹۴۷)، تضادی میان طراوت جوانی، عشق و طبیعت از یک‌سو و مرگ و نیروهای ویرانگر جنگ از سوی دیگر را به تصویر می‌کشد. این اثر نقدهای منفی از سوی منتقدان واقع‌گرایی سوسیالیستی دریافت کرد، چراکه آن را «سیاست‌گریزی» و «دکادنس» می‌دانستند، احتمالاً به این دلیل که با گرایش‌های ایدئولوژیک پس از جنگ جهانی دوم در شعر همخوانی نداشت.

از زمان انتشار مجموعه شعر *درخت زیتون سیاه* (۱۹۵۵)، عشق به عنوان مضمون اصلی آثار او برجسته شد. او به‌طور مداوم به سرودن شعر غنایی عاشقانه پرداخت و از دهه ۱۹۶۰ به بعد، اشعاری با مضامین طنز سیاسی و اروتیسم منتشر کرد. وی بیش از ۲۰ اثر برای کودکان نوشت که مشهورترین و پر اجراترین آن‌ها *گربه چنگیزخان و میکی تراسی* (۱۹۶۸) بود. او همچنین چندین اثر درام از جمله *ماریجا و ملوان* (۱۹۶۰) را نوشت.

او اولین زن در کرواسی بود که توانست تنها از طریق نویسندگی امرار معاش کند. وی برخی از کتاب‌های خود را به‌طور مستقل منتشر، چاپ و تصویرگری کرد.

## آثار منتخب
این فهرست شامل آثار برجستهٔ پارون است که در طول چندین دهه به انتشار رسیده‌اند. آثار او طیف وسیعی از سبک‌ها و مضامین را در بر می‌گیرد، از شعر و داستان‌های کوتاه گرفته تا رمان‌های بلند. برخی از آثار او مانند *Stid me je umrijeti* (شرمسارم از مردن) و *Smijeh od smrti jači* (خنده‌ای قوی‌تر از مرگ) منعکس‌کنندهٔ تأملات عمیق او دربارهٔ زندگی و مرگ هستند. همچنین، آثاری مانند *Konjanik* (سوارکار) و *Otvorena vrata* (درهای باز) نشان‌دهندهٔ نگاهی تاریخی و اجتماعی به فرهنگ و سنت‌های منطقهٔ بالکان هستند. سبک نوشتاری او اغلب شاعرانه، فلسفی و تأثیرگذار توصیف می‌شود.

آثار مهم دیگر پارون شامل:
* وفادار به سمورهای آبی (۱۹۵۷) - Vidrama vjerna
* اردک طلایی (۱۹۵۷) - Patka Zlatka
* تو و هرگز (۱۹۵۹) - Ti i nikad
* سوارکار (۱۹۶۱) - Konjanik
* درهای باز (۱۹۶۸) - Otvorena vrata
* باران نفرین‌شده (۱۹۶۹) - Ukleti dažd
* شرمسارم از مردن (۱۹۷۴) - Stid me je umrijeti
* بازی‌ها پیش از طوفان (۱۹۷۹) - Igre pred oluju
* صدای بال‌ها، صدای آب (۱۹۸۱) - Šum krila, šum vode
* پرش مرگبار (۱۹۸۱) - Salto mortale
* کنار رودخانه کوپه، وقتی گنجشک‌ها جمع می‌شوند (۱۹۸۹) - Pokraj rijeke Kupe kad se vrapci skupe
* موزاییک ناتمام (۱۹۹۰) - Nedovršeni mozaik
* پرندهٔ زمان (۱۹۹۶) - Ptica vremena
* خنده‌ای قوی‌تر از مرگ (۱۹۹۷) - Smijeh od smrti jači
* مغز در کیف (۲۰۰۱) - Mozak u torbi
* دریای آدریاتیک (۲۰۰۱) - More jadransko
* شبی برای شرارت: زندگی من در ۴۰ کیسه (۲۰۰۱) - Noć za pakost: moj život u 40 vreća
* کاش کشتی بودم (۲۰۰۲) - Da sam brod
* اشک‌ها سفر می‌کنند (۲۰۰۲) - Suze putuju

## جوایز
این شاعر برجسته جوایز متعددی برای دستاوردهای ادبی خود دریافت کرده است، از جمله جایزه شاعر سال (۱۹۵۹)، جایزه معتبر ولادیمیر نازور برای یک عمر فعالیت ادبی (۱۹۸۲)، و جایزه تین اویویچ برای مجموعه غزل (۲۰۰۳). همچنین، او در جشنواره‌ها و نشست‌های ادبی مختلف مورد تقدیر قرار گرفته و جوایزی مانند *Poeta Oliveatus* (1995) و جایزه اروپایی شهرداری ادبی ورشاتس (۲۰۱۰) را دریافت کرده است.

* ۱۹۵۹ – جایزه شاعر سال
* ۱۹۸۲ – جایزه ولادیمیر نازور برای یک عمر دستاورد ادبی
* ۱۹۹۵ – عنوان *Poeta Oliveatus* در جشنواره "*[[Croatia rediviva: Ča, Kaj, Što – baštinski dani]]*"
* ۲۰۰۲ – لوح تقدیر Visoka žuta žita در نشست‌های شاعران در Drenovci برای مجموع آثار ادبی و سهم پایدار در ادبیات کرواسی
* ۲۰۰۳ – جایزه تین اویویچ برای مجموعه غزل *Suze putuju*
* ۲۰۱۰ – جایزه اروپایی – Knjizevna opstina Vrsac (شهرداری ادبی ورشاتس)

## منابع

رده:اهالی شیبنیک
رده:برندگان جایزه ولادیمیر نازور
رده:درگذشتگان ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۲۲ (میلادی)
رده:شاعران اهل یوگسلاوی
رده:شاعران زن اهل کرواسی
رده:شاعران سده ۲۰ (میلادی) اهل کرواسی
رده:نویسندگان ادبیات کودک اهل کرواسی
رده:نویسندگان اهل یوگسلاوی
رده:نویسندگان زن سده ۲۰ (میلادی) اهل کرواسی