هیولا از غار جن‌زده

**هیولا از غار جن‌زده** () یک فیلم ترسناک و فیلم سرقت محصول ۱۹۵۹ به کارگردانی مونتی هلمن و با بازی مایکل فورست، فرانک ولف و ریچارد سیناترا است. این فیلم توسط جین کورمن، برادر راجر کورمن، تهیه شده است. این فیلم در داکوتای جنوبی و هم‌زمان با فیلم «حمله گروه اسکی» (Ski Troop Attack) فیلم‌برداری شد و داستان سارقان بانکی را روایت می‌کند که در میان برف‌ها فرار می‌کنند و در غاری با یک هیولای غول‌پیکر عنکبوت‌مانند که از انسان‌ها تغذیه می‌کند، روبرو می‌شوند. این فیلم در ۱۰ ژوئن ۱۹۵۹ در قالب یک دو فیلم با یک بلیت همراه با فیلم «زن زنبوری» (۱۹۵۹) اکران شد.

این فیلم سرآغاز همکاری بین راجر کورمن و مونتی هلمن بود که پانزده سال به طول انجامید. هلمن در چندین فیلم کورمن کار کرد و او نیز هزینه چندین فیلم را که هلمن کارگردانی نمود، تأمین کرد.

## خلاصه داستان
گروهی از مجرمان به رهبری الکساندر واردِ بی‌رحم، نقشه‌ای برای سرقت شمش‌های طلا از خزانه بانکی در ددوود (داکوتای جنوبی) طراحی می‌کنند. وارد یکی از نوچه‌هایش به نام مارتی جونز را می‌فرستد تا یک بمب ساعتی در معدن طلای نزدیکی کار بگذارد. انفجار صبح روز بعد رخ خواهد داد و به عنوان عاملی برای انحراف توجه از سرقت آن‌ها عمل می‌کند. اگرچه مارتی، که توسط یک پیشخدمت محلی به نام ناتالی همراهی می‌شود، در نصب دستگاه موفق می‌شود، اما با یک هیولای بزرگ و پشمالو روبرو می‌شود. هیولا ناتالی را می‌گیرد، اما مارتی فرار می‌کند. بعداً فاش می‌شود که هیولا با خون اسیران خود زنده می‌ماند که در نهایت مرگی کند را تجربه می‌کنند. ناتالی تنها آخرین مورد از قربانیان متعدد آن است.

صبح روز بعد، مواد منفجره طبق برنامه منفجر می‌شود و الکس و گروهش در سرقت شمش‌های طلا از خزانه بانک موفق می‌شوند. سپس، به رهبری یک راهنمای محلی به نام گیل جکسون، آن‌ها به سمت کلبه‌ای دورافتاده حرکت می‌کنند و امیدوارند در آنجا سوار هواپیمایی شوند که به مقصد کانادا می‌رود. گیل در ابتدا از نقشه‌های آن‌ها بی‌اطلاع است، اما وقتی گزارش‌های سرقت را از رادیو می‌شنود و متوجه می‌شود مشتریانش اسلحه حمل می‌کنند، مشکوک می‌شود. آن‌ها بدون حادثه به کلبه می‌رسند، اما در آنجا، یک طوفان برف شدید پرواز هواپیما را به تأخیر می‌اندازد. جیپسی، همراه الکس، به گیل جوان علاقه‌مند می‌شود و به او می‌گوید که الکس قصد دارد پس از رسیدن هواپیما او را بکشد؛ بنابراین، گیل و جیپسی به سمت شهر فرار می‌کنند.

مارتی خاطرات ناخوشایندی از هیولا دارد و مدام حس می‌کند چیزی او را تماشا می‌کند؛ بنابراین وقتی گزارش می‌دهد که دوباره با هیولا روبرو شده است، همراهانش گمان می‌کنند که او دچار هذیان شده است. با این حال، در نهایت وقتی می‌بینند که هیولا به دیگر نوچه الکس، بایرون، حمله می‌کند، از وجود آن مطمئن می‌شوند. علیرغم ترس از حملات بعدی، گروه سعی می‌کنند گیل و جیپسی را قبل از رسیدن به شهر پیدا کنند. اما با نزدیک شدن طوفان برف، آن‌ها به غاری در همان نزدیکی پناه می‌برند. آب و هوا همچنین گیل و جیپسی را مجبور می‌کند در همان غار پناه بگیرند که در واقع لانه هیولا است. در مبارزه نهایی، هیولا سایر اعضای گروه را می‌کشد؛ اما مارتی قبل از مرگ، با یک تفنگ منور به آن شلیک می‌کند. گیل و جیپسی نظاره‌گر سوختن و مرگ هیولا می‌شوند.

## بازیگران
* مایکل فورست در نقش گیل جکسون
* شیلا نونان در نقش جیپسی بولت
* فرانک ولف در نقش الکساندر وارد
* ریچارد سیناترا در نقش مارتی جونز
* والی کامپو در نقش بایرون اسمیت
* لینه اهلستراند در نقش ناتالی، پیشخدمت
* کریس رابینسون (بازیگر) در نقش هیولا
* جکلین زمن در نقش جیل جکسون
* کی جنینگز در نقش کبوتر کوچک

## تولید

### توسعه
در اواسط دهه ۱۹۵۰، راجر کورمن تهیه‌کننده و کارگردان، به همراه برادرش جین کورمن، هلمن را که در آن زمان کارگردان تئاتر بود، استخدام کردند تا فیلمی را بر اساس فیلم‌نامه‌ای از چارلز بی. گریفیث، از همکاران همیشگی راجر کورمن، کارگردانی کند.

به گفته گریفیث، کورمن تحت تأثیر موفقیت فیلم «بهشت برهنه» (Naked Paradise) قرار داشت. او گفت: «راجر گفت "من فیلم بهشت برهنه را می‌خواهم، اما به جای مزرعه آناناس از یک معدن طلا استفاده کن. لوکیشن را به داکوتای جنوبی ببر و یک هیولا هم به آن اضافه کن." من نمی‌دانستم چطور یک هیولا به آن فیلم‌نامه اضافه کنم، بنابراین آن را در تمام مدت داخل یک پیله در یک غار قرار دادم که هر لحظه تهدید به بیرون آمدن می‌کرد. نمی‌دانم چطور شد که همان فیلم تبدیل به «هیولا از غار جن‌زده» شد.»

مونتی هلمن بیان کرد: «چیزی که برای من در مورد آن جالب بود این بود که واقعاً یک فیلم هیولایی نبود. راجر فیلم «کی لارگو» را خیلی دوست داشت. فکر می‌کنم یکی از فیلم‌های مورد علاقه او بود. او مدام نسخه‌های مختلفی از کی لارگو را می‌ساخت. در این مورد، او فقط یک هیولا به آن اضافه کرد.»

هر دو برادر کورمن از فیلم‌برداری در برانسون کانیون و باغ گیاه‌شناسی لس آنجلس خسته شده بودند و می‌خواستند در فیلم‌های آینده در مکان‌های جدیدی فیلم‌برداری کنند. این کار همچنین به آن‌ها اجازه می‌داد تا خدمه فنی را از شیکاگو با نرخی ارزان‌تر از لس آنجلس استخدام کنند.

آن‌ها پس از کسب اطلاعات از اتاق بازرگانی ایالات متحده آمریکا، تصمیم گرفتند فیلم را در بلک هیلز در داکوتای جنوبی فیلم‌برداری کنند. منطقه بلک هیلز برای فیلم‌برداری بسیار دشوار بود. جین کورمن ابتدا یک معدن در لید، داکوتای جنوبی را در نظر گرفت و سپس یک معدن متروکه در ددوود پیدا کرد.

برای سرشکن کردن هزینه‌ها، راجر کورمن فیلم دیگری به نام «حمله گروه اسکی» (Ski Troop Attack) را به‌طور هم‌زمان در همان مکان، با استفاده از همان فیلم‌نامه‌نویس و بازیگران اصلی تهیه کرد. فیلم‌برداری این دو فیلم در مجموع پنج هفته طول کشید که بین آن‌ها یک روز استراحت وجود داشت و ابتدا فیلم «هیولا» فیلم‌برداری شد. گروه در هتل فرانکلین مستقر بودند.

### انتخاب بازیگران
تیم بازیگری فیلم بیشتر از بازیگران همیشگی کورمن شامل ولف، کامپو، فورست، سیناترا (پسرعموی خواننده و بازیگر مشهور فرانک سیناترا) و نونان تشکیل شده بود. لینه اهلستراند، پلی‌میت ژوئیه ۱۹۵۸ مجله پلی‌بوی، نیز نقش کوتاهی به عنوان ناتالیِ پیشخدمت در فیلم داشت. مایکل فورست می‌گوید که هفته‌ای ۵۰۰ دلار دستمزد می‌گرفته و به یاد می‌آورد که «آنچه اتفاق می‌افتاد از نظر فیزیکی برای ما سخت بود.»

### فیلم‌برداری
فیلم‌برداری ۱۳ روز به طول انجامید. جین کورمن گفت: «این اولین باری بود که سعی می‌کردم در برف فیلم‌برداری کنم و بسیار دشوار بود. اما فیلم ظاهر کاملاً جدیدی پیدا کرد.»

هلمن می‌گوید: «ساختنش اصلاً لذت‌بخش نبود. این اولین فیلم من بود و ۱۳ روز برای فیلم‌برداری وقت داشتیم. تا ظهر روز اول نتوانستیم هیچ صحنه‌ای بگیریم چون تمام تجهیزات یخ زده بود؛ دما ۱۰ درجه زیر صفر بود و هیچ چیز کار نمی‌کرد... راجر کورمن که تهیه‌کننده اجرایی بود، پشت تلفن فریاد می‌زد که اگر سهمیه روز اول را تمام نکنیم، روز بعد با هواپیما می‌آید و کار را تحویل می‌گیرد. ما موفق شدیم تجهیزات را به کار بیندازیم؛ سرعت صدا کمی مشکل داشت اما توانستیم آن را اصلاح کنیم.»

صحنه‌های غار در یک معدن متروکه در ددوود فیلم‌برداری شد. هنگام فیلم‌برداری صحنه‌های تیراندازی در غار، طنین صدای شلیک گاهی باعث می‌شد بخش‌هایی از سقف غار جدا شود که باعث نگرانی بازیگران و عوامل در لوکیشن می‌شد.

مشکلات دیگری نیز در حین فیلم‌برداری در معدن به وجود آمد، از جمله اینکه هوا بسیار سنگین می‌شد تا جایی که خدمه مجبور بودند هوا را به داخل غار پمپ کنند؛ این مشکل به دلیل تجهیزات نامناسب هیچ‌گاه به‌طور کامل حل نشد.

پل بلیسدل، استاد جلوه‌های ویژه، در مصاحبه‌هایی ادعا کرد که راجر کورمن از او خواهش کرده بود تا هیولای فیلم را طراحی کند و بسازد، اما بودجه فیلم آنقدر ناچیز بود که بلیسدل بلافاصله آن را رد کرد و گفت که کورمن حتی هزینه مواد اولیه لازم برای ساخت موجود را هم پیشنهاد نداده است. بلیسدل گفت که بعد از آن دیگر هرگز برای راجر کورمن کار نکرد.

هیولای فیلم در نهایت توسط بازیگر، کریس رابینسون طراحی و اجرا شد. رابینسون پیشنهاد داد که اگر در تیتراژ نامش به عنوان مسئول جلوه‌های ویژه ذکر شود، این کار را رایگان انجام دهد و حتی هزینه مواد را خودش بپردازد.

به گفته رابینسون، طراحی هیولا که او نامش را «هامفراس» گذاشته بود، بر اساس یک حشره درازبال بدون بال بود. رابینسون برای ساختن اسکلت موجود، نوارهای آلومینیومی را به یک پایه تخته‌سه‌لایی اضافه کرد، سپس قاب را با توری مرغی پوشاند و در پارچه چلواری پیچید. او سپس قاب را در رنگ وینیل خیس کرد تا در برابر برف ضدآب شود. سر موجود از سیم آلومینیومی ساخته شده بود. رابینسون سپس بتونه و تکه‌های موی مصنوعی به آن اضافه کرد و در نهایت از الیاف شیشه و تزیینات درخت کریسمس استفاده کرد تا ظاهری شبیه به تار عنکبوت به آن بدهد.

هلمن گفت: «آن‌ها واقعاً فقط دو دلار در مغازه ارزان‌فروشی خرج کردند. آن هیولا بیشتر از موی فرشته و پاپیه ماشه ساخته شده بود.»

مایکل فورست گفت: «من به آن نگاه می‌کردم و با خودم فکر می‌کردم "این اصلاً مرا نمی‌ترساند!" [می‌خندد] اما قرار بود بترساند. گمانم کریس در آن شرایط تمام تلاشش را می‌کرد تا این موجود را راه ببرد در حالی که خودش به سختی می‌توانست در آن تکان بخورد.»

راجر کورمن فیلم‌برداری را به عنوان «چالشی بسیار سخت» به یاد می‌آورد. «هوا به‌طور باورنکردنی سرد بود و تمام مدت برف می‌بارید.»

هلمن می‌گوید که برای نویسندگی، تدوین و کارگردانی دستمزد گرفته بود، اما چون عضو اتحادیه نبود، نتوانست کار تدوین را انجام دهد. او افزود: «احمق‌ها شیرجه می‌زنند... من فقط انجامش دادم و احتمالا اشتباهات بیشتری نسبت به یک فرد معمولی که اولین فیلمش را می‌سازد، مرتکب شدم. من واقعاً هیچ کمکی نداشتم و هیچ کمکی هم قبول نمی‌کردم. باید خودم انجامش می‌دادم. وقتی اولین فیلمم را ساختم، خودم را یک فیلم‌ساز دانستم. تمام علاقه‌ام به تئاتر را از دست دادم و هرگز برنگشتم.»

### دنباله پیشنهادی
دنباله‌ای برای این فیلم برنامه‌ریزی شده بود که قرار بود سرنوشت شخصیت‌های بازمانده را مشخص کند، اما خیلی زود لغو شد و در نتیجه فیلم با پایانی باز تمام شد.

## اکران
[بندانگشتی|آگهی تبلیغاتی ۱۰ ژوئن ۱۹۵۹ برای فیلم «هیولا از غار جن‌زده» و فیلم همراه آن، «[زن زنبوری»]]
این فیلم در ۱۰ ژوئن ۱۹۵۹ توسط فیلم‌گروپ در قالب یک دو فیلم با یک بلیت همراه با فیلم «زن زنبوری» اکران شد.

### فروش
هلمن ادعا کرد که ۲ درصد از سود فیلم را دریافت کرده است که در طول پنج سال بعد به ۴۰۰ دلار رسید.

### بازخورد منتقدان
در یک نقد معاصر، «بولتن ماهانه فیلم» خاطرنشان کرد که علی‌رغم اینکه «به‌طور قابل‌توجهی با اکثر آثار هیولایی متفاوت است»، اما فیلم «محاسن مثبت اندکی» دارد. این نقد همچنین به «بازیگری و کارگردانی ناهماهنگ» اشاره کرد.

مجله «تایم اوت» نقد منفی به فیلم داد و آن را «معمولی» و فاقد «هرگونه ویژگی متمایز از سایر فیلم‌های ترسناک درجه Z دهه ۵۰» دانست.

آلن جونز از «ریدیو تایمز» به فیلم دو ستاره از پنج ستاره داد و به «ذوق و تخیل کارگردان مونتی هلمن» اشاره کرد، در حالی که بیان داشت این فیلم «یک تلاش بی‌دردسر و مقرون‌به‌صرفه به سبک معمول تهیه‌کننده راجر کورمن» است. لئونارد ملتین به فیلم ۲ ستاره از ۴ ستاره داد و آن را بازسازی فیلم «بهشت برهنه» دانست که یک هیولا به آن اضافه شده است.

## نسخه تلویزیونی
سه سال بعد، راجر کورمن از هلمن خواست تا چهار فیلم را برای تلویزیون تدوین کند؛ زمان آن‌ها کمی بیش از ۶۰ دقیقه بود و او برای فروش به بخش تلویزیونی شرکت «الاید آرتیستس» به ۸۰ دقیقه زمان نیاز داشت. او صحنه‌های اضافی برای فیلم‌های «هیولا از غار جن‌زده»، «موجودی از دریای جن‌زده»، «آخرین زن روی زمین» و «حمله گروه اسکی» فیلم‌برداری کرد.

هلمن می‌گوید: «خوش گذشت، من خودمختار بودم و کورمن اهمیتی نمی‌داد که چه چیزی فیلم‌برداری می‌کنم. از هر بازیگری که هنوز در دسترس بود استفاده کردم.»

## رسانه خانگی
در ۲۰ مارس ۲۰۰۱، این فیلم برای نخستین بار روی دی‌وی‌دی توسط مداسی منتشر شد. در سال ۲۰۰۲، یک «نسخه طولانی ویژه» از فیلم توسط سیناپس ویدیو منتشر شد. طی سال‌های بعد، این فیلم چندین بار توسط توزیع‌کنندگان مختلف بازنشر شد تا اینکه آخرین عرضه آن در سپتامبر ۲۰۱۵ توسط «اکو بریج» صورت گرفت.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:فیلم‌نامه‌های چارلز بی. گریفیث
رده:فیلم‌های ۱۹۵۹ (میلادی)
رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۱۹۵۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های ترسناک ۱۹۵۹ (میلادی)
رده:فیلم‌های ترسناک تخیلی آمریکایی
رده:فیلم‌های جنایی-هیجانی آمریکایی
رده:فیلم‌های سیاه‌وسفید آمریکایی
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در داکوتای جنوبی
رده:فیلم‌های مونته هلمن
رده:فیلم‌های هیولاهای غول‌پیکر
رده:فیلم‌های هیولایی آمریکایی
رده:فیلم‌های هیولایی دهه ۱۹۵۰ (میلادی)