آشپزی آنگولایی

**آشپزی آنگولایی** غذاهای بسیار محبوبی در بین اتباع و خارجی‌ها دارد، از جمله آنها می‌توان به فونگی (که از کاساوا یا آرد ذرت تهیه می‌شود)، مافت (ماهی کبابی، موز، سیب زمینی شیرین، کاساوا و گاری)، کالولو، مرغ مومبه، کیساکا و سوربه بائوباب اشاره کرد.

## تاریخچه
آشپزی آنگولا در شکل مدرن خود ترکیبی از مواد اولیه و تکنیک‌های پخت بومی آفریقایی و تأثیرات و مواد اولیه پرتغالی است که از دیگر مستعمرات پرتغال مانند برزیل به این کشور آورده شده‌اند.

## مواد اولیه
مواد اولیه اصلی شامل لوبیا، برنج، گوشت خوک و مرغ، انواع سس و سبزیجاتی مانند گوجه‌فرنگی و پیاز است. ادویه‌جاتی مانند سیر نیز به‌طور مکرر استفاده می‌شوند. *فونگ*، نوعی فرنی که با کاساوا تهیه می‌شود، یکی از غذاهای اصلی است.

تأثیرات زیادی از غذای پرتغالی وجود دارد، مانند استفاده از روغن زیتون. پری‌پری یک سس تند محلی است.

## غذاها
[بندانگشتی| ماهی ''[:pt:Calulu|کالولو*، یک غذای معمولی از آنگولا و سائوتومه و پرنسیپ]]
[[پرونده:Moamba_traditional_dish_in_Luanda.JPG|بندانگشتی| *Moamba de galinha*، غذای سنتی لواندا - روغن نخل، فرنی آرد کاساوا، بامیه، موز، اسفناج وحشی]]
[[پرونده:Funge.jpg|بندانگشتی| ذرت (سمت چپ) و *قارچ کاساوا* (راست)، یک [[مخلفات]] معمولی در آنگولا]]
[[پرونده:Feijão_com_óleo_de_palma.jpg|بندانگشتی| *Feijão de óleo de palma* - لوبیا با روغن نخل، یک غذای سنتی آنگولا]]
[[پرونده:Mufete_-_traditional_food_of_Angola.jpg|بندانگشتی| غذای مافت از آنگولا]]
*فونگی* غذاهای بسیار رایجی هستند و در خانواده‌های فقیر اغلب در هر وعده غذایی مصرف می‌شوند. این غذا معمولاً با ماهی، گوشت خوک، مرغ یا لوبیا خورده می‌شود. *فونگی د بومبو*، که بیشتر در شمال آنگولا رایج است، نوعی خمیر یا [[آش|فرنی]] از [[کاساوا]] (که به آن مانیوک یا یوکا نیز گفته می‌شود) است که از آرد کاساوا تهیه می‌شود. این غذا دارای قوام ژلاتینی و رنگ خاکستری است. *پیران*، که رنگ زرد دارد و مشابه [[پولنتا]] است، از آرد ذرت تهیه می‌شود و بیشتر در جنوب آنگولا رایج است. *فوبا* () اصطلاحی است که برای آردی که برای تهیه *فونگ* و *پیران* استفاده می‌شود به کار می‌رود و همچنین برای تهیه *آنگو*، پولنتای برزیلی، نیز استفاده می‌شود. هر دو غذا به عنوان غذاهای بی‌مزه اما سیرکننده توصیف می‌شوند و معمولاً با سس‌ها و آبمیوه‌ها یا با *گین‌دونگو*، یک چاشنی تند، خورده می‌شوند.

*موامبا د گالینیا* (یا *موامبای مرغ*) مرغی است که با خمیر [[نخلیان|خرما]]، بامیه، سیر و سس [[روغن نخل]] قرمز تهیه می‌شود و معمولاً با برنج و *فونگی* سرو می‌شود. هم *فونگی* و هم *موامبا د گالینیا* به عنوان [[غذای ملی]] این کشور شناخته شده‌اند. یک نوع دستور متفاوت از *موامبا د گالینیا*، *موامبا د جینگوبا*، به جای خمیر نخل از *جینگوبا* (سس بادام‌زمینی) استفاده می‌کند.

=== لیست غذاها ===
سایر غذاهای رایج در غذاهای آنگولا عبارتند از:
* *آرُز* ([[برنج]]) شامل غذاهایی مانند *آرُز د ایلا* (برنج با مرغ یا ماهی)، *آرُز د گارُوپا د ایلا* (برنج با گروپر)، و *آرُز د ماریسکو* (برنج سفید با غذاهای دریایی، معمولاً [[میگو]]، [[ماهی مرکب]]، [[ماهی سفید]] یا [[خرچنگ]]) است.
* *کابیدلا*، غذایی که در خون پخته می‌شود و با برنج و *فونگی* سرو می‌شود. معمولاً مرغ (*گالینیا د کابیدلا*، *گالینیا آ کابیدلا*)، که با [[سرکه]]، گوجه‌فرنگی، پیاز و سیر سرو می‌شود. این غذا همچنین به آشپزی برزیلی اضافه شده است.
* *کالدیرادا د کابریتو*، خورشت [[گوشت بز]] که با برنج سرو می‌شود و غذایی سنتی برای روز استقلال آنگولا، در ۱۱ نوامبر است.
* خورشت‌های ماهی، از جمله *کالدیرادا د پیچ*، که با «هر چیزی که در دسترس است» تهیه شده و با برنج سرو می‌شود و *موزونگه*، که از ماهی‌های خشک و تازه تهیه می‌شود و با روغن نخل، سیب‌زمینی شیرین، پیاز، گوجه‌فرنگی، اسفناج و ادویه‌جات پخته شده و با برنج، اسفناج، *فونگی* و *فاروفا* سرو می‌شود؛ برخی از آنگولایی‌ها معتقدند که این خورشت درمانی برای [[سر درد]] است، اگر قبل از شروع سردرد خورده شود.
* *کالولو*، ماهی خشک با سبزیجات، معمولاً پیاز، گوجه‌فرنگی، بامیه، سیب‌زمینی شیرین، سیر، روغن نخل و برگ‌های *گیمبوا* (مشابه اسفناج)؛ معمولاً با برنج، *فونگی*، لوبیا با روغن نخل و *فاروفا* سرو می‌شود.
* *کارورو*، خورشت [[میگو]] و بامیه، با منشأ برزیلی.
* *کاتاتو*، [[کرم (جانور)|کرم]] سرخ شده با سیر، که با برنج سرو می‌شود؛ ویژه اویگه
* *چیکوانگا*، نانی که از آرد مانیوک تهیه می‌شود و در برگ‌های موز پیچیده می‌شود؛ یک غذای ویژه در شمال شرق آنگولا.
* *ککادا آمارلا*، [[پودینگ]] نارگیل زرد که با شکر، نارگیل رنده شده، [[زرده تخم‌مرغ]] و دارچین آسیاب شده تهیه می‌شود، یک [[دسر]] در هر دو کشور موزامبیک و آنگولا. این دسر بسیار متفاوت از آنچه در برزیل به عنوان *ککادا* شناخته می‌شود، است.
* *دوسه د جینگوبا*، آب‌نبات بادام‌زمینی.
* *فاروفا*، [[برنج و لوبیا]] با آرد مانیوک تفت داده شده در بالا؛ غذایی با منشأ برزیلی که در آنگولا رایج است.
* *فیجان د اویو د پالم* یا *دندم*، لوبیا، پیاز و سیر که در روغن نخل پخته می‌شود؛ معمولاً با ماهی، موز و *فاروفا* سرو می‌شود.
* *فرانگو (گریل شده) پیری‌پیری*، بومی آنگولا و [[موزامبیک]]، همچنین یک مستعمره سابق پرتغالی؛ مرغ گریل شده در [[ماریناد]] بسیار تند از فلفل پیری‌پیری و گاهی نیز فلفل‌های خرد شده، نمک و آب‌لیمو یا لیمو.
* *گافانوتوس د پالمیرا*، [[ملخ]] تفت داده شده از درخت نخل، یک غذای. یژه در اویگه؛ معمولاً با *فونگی* سرو می‌شود.
* *گین‌دونگو*، یک [[چاشنی]] تند که از [[فلفل تند]]، سیر، پیاز و گاهی [[برندی]] تهیه می‌شود؛ برخی از آنگولایی‌ها معتقدند که این چاشنی [[هوس‌افزا|افزایش‌دهنده میل جنسی]] است.
* *جینگویگا*، [[سیرابی شیردان|سیراب شیردان]] و خون بز، ویژه در مالانژه، معمولاً با برنج و *فونگی* سرو می‌شود.
* *کیفولا*، [[گوشت شکار|گوشت وحشی]] که با ملخ‌های تفت داده شده و پخته شده از درخت نخل سرو می‌شود، یک غذای ویژه در اویگه، با *فونگی* سرو می‌شود.
* کیشوتو رومبو، بز کبابی با سیر و [[آب‌لیمو]]، که با برنج و سیب‌زمینی سرخ‌کرده سرو می‌شود.
* *کیتابا* یا *کویتابا*، یک خمیر بادام‌زمینی ترد که با فلفل تند طعم‌دار شده است.
* *کیتتاس*، صدف، معمولاً در سس [[شراب سفید]] پخته شده و با نان سرو می‌شود.
* *کیزاکا*، برگ‌های گیاه مانیوک، مشابه [[اسفناج]] و معمولاً با *جینگوبا* (بادام‌زمینی) و خرد شده و طعم‌دار شده تهیه می‌شود؛ *کیزاکا با ماهی*، *کیزاکا* با ماهی، پیاز و گوجه‌فرنگی، که با برنج و *فونگی* سرو می‌شود.
* *شیر ترش با پیران د میلو*، ویژه اویگه، شیر ترش با آش ذرت.
* *مافومه*، گوشت [[قورباغه]]، ویژه در [[استان کونه‌نه|کونه]]
* *ماریسکوس کزیدوس کُم گین‌دونگو*، خرچنگ‌ها، میگوها و [[صدف]]‌ها که در آب دریا پخته می‌شوند و با برنج و [[سس تند]] سرو می‌شوند.
* *موس د ماراکوجا*، یک [[موس]] از [[میوه گل ساعتی]] که بومی برزیل است اما در آنگولا محبوب است.
* *موفته د کاچوسو*، ماهی کبابی، معمولاً [[تیلاپیا]] رودخانه‌ای، در سس غنی از پیاز، سرکه و ادویه‌جات، که به‌طور مختلف با لوبیا، مانیوک پخته شده، برنج، سیب‌زمینی شیرین یا *فاروفا* سرو می‌شود.
* *موکوا*، [[میوه خشک]] درخت [[بائوباب]]، که معمولاً به [[بستنی]] تبدیل می‌شود.
* *ملهو کرو*، سس یا خمیر که با غذاهای دریایی و ماهی سرو می‌شود و از سیر، [[پیازچه]]، [[جعفری]]، [[زیره]]، نمک، سرکه و آب تهیه می‌شود.
* *نگونگوه‌نا*، آرد مانیوک تفت داده شده، شکر و شیر، یک غذای خوشمزه.
* [[پاپایا]] با [[شراب پورت]].
* *پاوِ د جینگوبا*، دسر کیک اسفونگیی بادام‌زمینی.
* *پِ د موله‌که*، آب‌نبات بادام‌زمینی و کارامل.
* *کیابوس کُم کاماراو*، میگوها با بامیه، سیر، پیاز و گوجه‌فرنگی، که با برنج سرو می‌شود.
* *تارکو*، [[شلغم]] با بادام‌زمینی، روغن نخل، گوجه‌فرنگی و پیاز، که در کنار گوشت یا ماهی سرو می‌شود.

== نوشیدنی‌ها ==
[[پرونده:Cervejangola.jpg|بندانگشتی| *Cerveja N'Gola*، یک آبجو آنگولا]]
چندین نوع [[نوشیدنی]]، هم [[نوشیدنی الکلی]] و هم غیر الکلی، در آنگولا رایج است.

در آنگولا انواع مختلفی از [[نوشیدنی‌های الکلی]] خانگی تهیه می‌شود، از جمله *کاپاتیکا* (تهیه شده از موز، ویژه کوانزا نورته)، *کاپوروتو* (تهیه شده از ذرت، ویژه مالانژه)، *کازی* یا *کاکسیپمبه* (تهیه شده از سیب‌زمینی و پوست مانیوک)، *کیمبومبو* (تهیه شده از ذرت)، *مالووا* یا *اوسیسانگوا* (تهیه شده از آب نخل، که گاهی به عنوان «[[شراب نخل]]» توصیف می‌شود، ویژه شمال آنگولا)، *نگونگوه‌نا* (تهیه شده از آرد مانیوک تفت داده شده) و *والنده* (تهیه شده از [[شکر]]، سیب‌زمینی شیرین، ذرت یا میوه‌ها، ویژه [[استان بیه|بیه]]). دیگر نوشیدنی‌ها شامل *کاپوکا* ([[وودکا]] خانگی)، *اووینگندو* ([[می‌انگبین|مِد]] تهیه شده از [[عسل]]) و *ویسکی کُتا* ([[ویسکی]] خانگی) است.

نوشیدنی‌های غیر الکلی محبوب شامل *کیسانگوا*، ویژه جنوب آنگولا، یک نوشیدنی غیر الکلی سنتی تهیه شده از آرد ذرت است که در مراسم درمانی بومی استفاده شده است. نوشیدنی‌های گازدار مانند [[کوکاکولا]]، [[پپسی]]، [[میرندا]]، [[اسپرایت]] و [[فانتا]] نیز محبوب هستند. در حالی که برخی از نوشیدنی‌های گازدار از [[آفریقای جنوبی]]، [[نامیبیا]]، [[برزیل]] و پرتغال وارد می‌شوند، صنعت نوشیدنی‌های گازدار آنگولا رشد کرده است و کارخانه‌های کوکاکولا در بوم جیزوس، [[استان بنگو]] و [[لوبنگو، آنگولا|لوبانگو]] از سال ۲۰۰۰ افتتاح شده‌اند.

*مونگوزو* یک [[آب‌جو]] خانگی سنتی است که از مغزهای نخل تهیه می‌شود و ویژه لونداس ([[استان لوندای شمالی|لوندای شمالی]] و [[استان لوندای جنوبی|لوندای جنوبی]]) است. مونگوزو توسط مردم چوکوه قبل از ورود اروپایی‌ها تهیه می‌شد و اکنون به صورت تجاری برای صادرات تولید می‌شود، از جمله به [[بلژیک]]، جایی که توسط شرکت وان استنبرگه تولید می‌شود.

انواع مختلفی از آب‌جوهای تجاری در آنگولا تولید می‌شود که قدیمی‌ترین آن *کُکا* است که در لواندا تولید می‌شود. دیگر آب‌جوها شامل *اکا* (تولید شده در دوندوی [[استان کوانزای شمالی|کوانزا نورته]])، *انگولا* (تولید شده در لوبانگو) و *نوکال'' (تولید شده در لواندا) هستند.

## منابع


رده:مقاله‌های با گزیده‌ها