فلیکس وایس دو ولدون

**فلیکس وایس دو ولدون** (به آلمانی: ؛ ۱۲ آوریل ۱۹۰۷ – ۳ ژوئن ۲۰۰۳) پیکره‌تراش اتریشی‌تبار آمریکایی بود. شناخته‌شده‌ترین آثار او یادمان جنگی سپاه تفنگداران دریایی ایالات متحده (یادمان ایوو جیما، ۱۹۵۴) در نزدیکی آرامستان ملی آرلینگتون در ویرجینیا و بنای یادبود ملی مالزی (۱۹۶۶) در کوالا لامپور هستند.

دو ولدون در وین زاده شد و پس از پایان آموزش‌های دانشگاهی در دانشگاه وین، در دهه ۱۹۲۰ به انجمن‌های هنری فرانسه، ایتالیا و اسپانیا پیوست. او سرانجام به لندن رفت و سفارش‌های هنری متعددی دریافت کرد. سفری سرنوشت‌ساز به کانادا برای ساخت پیکره نخست‌وزیر مکنزی کینگ او را به آمریکای شمالی کشاند و در ۱۹۳۷ در ایالات متحده ساکن شد. او در جنگ جهانی دوم در نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا خدمت کرد و در ۱۹۴۵ تابعیت آمریکایی گرفت.

در طول دوران هنری خود که بیش از شش دهه به درازا کشید، دو ولدون نزدیک به ۱۲۰۰ پیکره در هفت کشور جهان آفرید. او در ۳ ژوئن ۲۰۰۳ در سن ۹۶ سالگی در واشینگتن دی.سی. درگذشت و در آرامستان ملی آرلینگتون به خاک سپرده شد.

## زندگی‌نامه

فلیکس دو ولدون در ۱۲ آوریل ۱۹۰۷ در وین، پایتخت اتریش-مجارستان، زاده شد. بر پایه منابع آلمانی، او پسر ایگناتس وایس و فردریکا ونگر بود. آموزش نخستین خود را در دبستان سنت اگیشین گذراند و در ۱۹۲۵ مدرک بی‌ای خود را از کالج مارکتی (به آلمانی: ) که یک مدرسه پیش‌دانشگاهی بود دریافت کرد. سپس در آکادمی هنرهای زیبا و دانشکده معماری دانشگاه وین به تحصیل پرداخت و مدرک‌های کارشناسی ارشد خود را در ۱۹۲۷ و دکترا را در ۱۹۲۹ به دست آورد.

دو ولدون نخستین بار در ۱۷ سالگی با ساخت پیکره پروفسور لودو هارتمن، آموزگار و دیپلمات اتریشی، شهرت یافت. در دهه ۱۹۲۰ به انجمن‌های هنرمندان در فرانسه، ایتالیا و اسپانیا پیوست. سرانجام به لندن نقل مکان کرد و در آنجا کارگاهی برپا ساخت و سفارش‌های هنری چندی دریافت کرد که از جمله آن‌ها پیکره پرتره‌ای جرج پنجم پادشاه بریتانیا بود که برای گالری ملی پرتره لندن برگزیده شد.

### مهاجرت به آمریکای شمالی
سفر سرنوشت‌سازی به کانادا برای ساخت پیکره نخست‌وزیر مکنزی کینگ، دو ولدون را به آمریکای شمالی آورد. او در ۱۹۳۷ در ایالات متحده مستقر شد. در ۱۹۴۴ با مارگوت کریمر، شهروند آمریکایی، ازدواج کرد و دو پسر به نام‌های بایرون و دنیل دو ولدون داشتند. در دوران جنگ جهانی دوم در نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا به خدمت درآمد و با درجه نقاش درجه دو ترخیص شد. در ۱۹۴۵ تابعیت ایالات متحده را دریافت کرد.

### دوران پس از جنگ
در ۱۹۵۰ رئیس‌جمهور هری ترومن دو ولدون را به عضویت کمیسیون هنرهای زیبای ایالات متحده منصوب کرد. در ۱۹۵۶ از سوی رئیس‌جمهور دوایت آیزنهاور و در ۱۹۶۱ از سوی رئیس‌جمهور جان اف. کندی دوباره به این سمت برگزیده شد. در ۱۹۵۹ نشان شوالیه افتخاری از بریتانیا دریافت کرد. همچنین در ۱۹۶۱ نشان افتخار اتریشی برای دانش و هنر (به آلمانی: ) به او اعطا شد.

در ۱۹۵۱ دو ولدون املاک تاریخی بیکن راک در نیوپورت، رود آیلند را خرید و تا ۱۹۹۶ در آنجا زندگی کرد؛ اما سرانجام بر اثر مشکلات مالی این ملک و بیشتر دارایی‌هایش را از دست داد.

دو ولدون عضو دیرینه باشگاه هنرهای واشینگتن بود. او در ۳ ژوئن ۲۰۰۳ در سن ۹۶ سالگی در واشینگتن دی.سی. درگذشت و در آرامستان ملی آرلینگتون به خاک سپرده شد. از دو ولدون دو پسر بر جای ماند که یکی از آن‌ها دنیل دو ولدون بازیگر است.

## آثار

نزدیک به ۱۲۰۰ پیکره از دو ولدون در هفت کشور جهان پراکنده‌است. یکی از آثار او بنای یادبود ریچارد برد در پایگاه مک‌موردو در جنوبگان جای دارد.

### یادمان جنگی تفنگداران دریایی
پس از پایان جنگ جهانی دوم در ۱۹۴۵، کنگره ایالات متحده ساخت پیکره‌ای برای یادمان جنگی سپاه تفنگداران دریایی ایالات متحده را به دو ولدون سپرد. این اثر در سبک واقع‌گرایی بر پایه عکس نامدار جو رزنتال از خبرگزاری آسوشیتد پرس ساخته شد که در ۲۳ فوریه ۱۹۴۵ شش سرباز آمریکایی را در حال برافراشتن پرچم ایالات متحده آمریکا بر فراز کوه سوریباچی در ایوو جیما نشان می‌داد. دو ولدون پیکره سه تن از پرچم‌افرازان زنده را از روی مدل واقعی و سه تن دیگر را که در نبرد کشته شده بودند از روی عکس تراشید. ساخت این یادمان نُه سال به درازا کشید و صدها پیکره‌تراش دیگر نیز در آن همکاری کردند. یادمان در ۱۰ نوامبر ۱۹۵۴ رونمایی شد و پیکره برنزی ۱۰۰ تُنی آن در آرلینگتون ویرجینیا به نمایش گذاشته شده‌است.

### بنای یادبود ملی مالزی
دو ولدون همچنین سازنده بنای یادبود ملی مالزی (توگو نگارا) بود. تونکو عبدالرحمان، نخست‌وزیر مالزی، در سفر خود به آمریکا در اکتبر ۱۹۶۰ یادمان تفنگداران دریایی را دید و شخصاً از دو ولدون درخواست طراحی بنای یادبود ملی مالزی را کرد. این بنا در ۱۹۶۶ در کوالا لامپور ساخته شد. دو ولدون پس از این همکاری لقب تان‌سری (به مالایی: ) را دریافت کرد که معادل مالزیایی شوالیه‌گری عالی‌رتبه است.

## نگارخانه تصاویر

File:USMC War Memorial 2008-06-23.JPG|یادمان ایوو جیما – آرلینگتون، ویرجینیا
File:Richard Byrd's Bust.jpg|یادبود ریچارد برد، پایگاه مک‌موردو (نسخه مشابه در آرامستان آرلینگتون)
File:Simón Bolívar statue.JPG|پیکره سوارکاری سیمون بولیوار، واشینگتن دی.سی.
File:Savannahs waving girl florence martus.jpg|یادبود فلورنس مارتوس، ساوانا، جورجیا
File:Mother Joseph statue United States Capitol.jpg|پیکره مادر ژوزف، تالار پیکره‌های ملی، واشینگتن دی.سی.
File:Dennis Chavez.jpg|پیکره دنیس چاوز، تالار پیکره‌های ملی، واشینگتن دی.سی.
File:Rayburn statue.JPG|پیکره سم ریبرن، ساختمان اداری ریبرن، واشینگتن دی.سی.
File:TuguNegara.jpg|توگو نگارا (بنای یادبود ملی)، کوالا لامپور، مالزی
File:Richard Rowland Kirkland Monument in the Fredericksburg and Spotsylvania National Military Park.jpg|یادمان کرکلند، فردریکزبرگ (ویرجینیا)
File:De Weldon bust Naval War College.jpg|دو ولدون (چپ) پیکره نیم‌تنه دریاسالار چستر نیمیتز را به کالج جنگی نیروی دریایی تقدیم می‌کند (۱۹۶۴)
File:Felix de Weldon at the Marine Memorial dedication in Belleau Wood.jpg|فلیکس دو ولدون در مراسم رونمایی یادمان تفنگداران دریایی در بلو وود


## فهرست گزیده آثار عمومی
* ۱۹۳۵ – جرج پنجم پادشاه بریتانیا، گالری ملی پرتره، لندن
* ۱۹۳۶ – نیم‌تنه تاج‌گذاری ادوارد هشتم، لندن
* ۱۹۳۶ – نیم‌تنه تاج‌گذاری جرج ششم، لندن
* ۱۹۳۸ – نخست‌وزیر مکنزی کینگ، تپه پارلمان، اتاوا، کانادا
* ۱۹۴۵ – جرج واشینگتن، سفارت ایالات متحده، کانبرا، استرالیا
* ۱۹۴۸ – یادمان سیمون بولیوار، بالور (ویرجینیای غربی)
* ۱۹۴۸ – نیم‌تنه رئیس‌جمهور هری ترومن، کتابخانه ترومن، ایندیپندنس، میزوری
* ۱۹۴۹ – دریاسالار چستر نیمیتز، آکادمی دریایی ایالات متحده، آناپلیس، مریلند
* ۱۹۵۴ – یادمان ایوو جیما، آرلینگتن، ویرجینیا
* ۱۹۵۵ – یادمان تفنگداران دریایی (آیرن مایک)، بلو وود، فرانسه
* ۱۹۵۹ – پیکره سوارکاری سیمون بولیوار، واشینگتن دی.سی.
* ۱۹۵۹ – یادبود صلیب سرخ آمریکا، مقر صلیب سرخ آمریکا، واشینگتن دی.سی.
* ۱۹۶۱ – دریادار ریچارد اولین برد، آرامستان ملی آرلینگتون
* ۱۹۶۱ – دریادار ریچارد اولین برد، پایگاه مک‌موردو، جنوبگان
* ۱۹۶۳ – رئیس‌جمهور جان اف. کندی، کتابخانه کندی، بوستون، ماساچوست
* ۱۹۶۴ – سم ریبرن، ساختمان اداری ریبرن، واشینگتن دی.سی.
* ۱۹۶۶ – آبراهام لینکلن، پارک چاپولتپک، مکزیکوسیتی
* ۱۹۶۶ – بنای یادبود ملی (مالزی)، کوالا لامپور
* ۱۹۶۸ – آلوین یورک، کاپیتول ایالت تنسی، نشویل
* ۱۹۷۱ – سناتور باب بارتلت، تالار پیکره‌های ملی، کنگره ایالات متحده
* ۱۹۷۳ – یادبود سیبیز، آرامستان ملی آرلینگتون
* ۱۹۷۳ – بنجامین فرانکلین، کتابخانه عمومی لوئیویل، کنتاکی
* ۱۹۷۴ – پیکره فلورنس مارتوس («دختر دست‌تکان‌دهنده»)، ساوانا، جورجیا
* ۱۹۷۷ – پیکره تای کاب، رویستون، جورجیا
* ۱۹۸۰ – مادر ژوزف، تالار پیکره‌های ملی، کنگره ایالات متحده
* ۱۹۹۰ – رئیس‌جمهور جیمز مونرو، فردریکزبرگ (ویرجینیا)
* ۱۹۹۵ – الویس پریسلی، گریس‌لند، ممفیس، تنسی

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* نگارخانه هنری بین‌المللی فلیکس دو ولدون

رده:زادگان ۱۹۰۷ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۲۰۰۳ (میلادی)
رده:خاک‌سپاری‌ها در گورستان ملی آرلینگتون
رده:ملوانان نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه وین
رده:دور از وطن‌های اهل اتریش در بریتانیا
رده:اتریشی‌های مهاجرت‌کرده به ایالات متحده
رده:نظامیان نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا در جنگ جهانی دوم
رده:مجسمه‌سازان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:مجسمه‌سازان مرد اهل ایالات متحده آمریکا