open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
باشگاه فوتبال کصر

**باشگاه فوتبال کصر** () معروف به **کصر** یک باشگاه فوتبال موریتانیایی مستقر در نواکشوت، پایتخت موریتانی است. این باشگاه در لیگ ۱ موریتانی بازی می‌کند.

## افتخارات

* **لیگ ۱:** ۵ قهرمانی
* **جام رئیس‌جمهور:** ۵ قهرمانی
* **سوپر جام موریتانی:** ۱ قهرمانی

## منابع

رده:باشگاه‌های فوتبال بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۷۸ (میلادی)
رده:باشگاه‌های فوتبال موریتانی
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۷۸ (میلادی) در موریتانی
تیری آنسیس

**تیری آنسیس** (؛ زادهٔ ) بازیگر اهل بلژیک است.

از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به *[[نیمه‌شب در پاریس]]*، *[[سرهنگ (فیلم ۲۰۰۶)|سرهنگ]]*، *[[تبر (فیلم ۲۰۰۵)|تبر]]*، *[[انگلیسی شکسته (فیلم ۲۰۰۷)|انگلیسی شکسته]]* و *[[با عشق ... از عصر دلیل]] اشاره کرد.

او در سال ۲۰۱۰ برای بازی در فیلم «*مسابقه قایق‌رانی''» نامزد دریافت جایزه ماگریت برای عنوان بهترین بازیگر مرد شد.

## منابع

## پیوند به بیرون
*

رده:افراد زنده
رده:بازیگران مرد تئاتر اهل بلژیک
رده:بازیگران مرد تلویزیونی اهل بلژیک
رده:بازیگران مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل بلژیک
رده:بازیگران مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل بلژیک
رده:بازیگران مرد فیلم اهل بلژیک
رده:دانش‌آموختگان کور فلوران
رده:زادگان ۱۹۶۲ (میلادی)
لیگ قهرمانان عرب ۰۶–۲۰۰۵

**لیگ قهرمانان عرب ۰۶–۲۰۰۵** سومین دوره از فرمت جدیدی به نام لیگ قهرمانان عرب بود که جایگزین مسابقات باشگاه‌های متحد عربی سابق شد. تیم‌ها نماینده کشورهای عربی از آفریقا و آسیا بودند.

الرجا مراکش در فینال مقابل انپی مصر پیروز شد.

## یک‌شانزدهم نهایی

 

 

|}

:
: ۱ هر دو بازی در منامه، بحرین
: ۲ بازی رفت در دمشق، سوریه
: ۳ بازی برگشت در دمشق، سوریه
: ۴ هر دو بازی در امان، اردن

## یک‌هشتم نهایی

|}

:
: ۱ بازی برگشت در امان، اردن
: ۲ بازی برگشت در دمشق، سوریه

## یک‌چهارم نهایی

|}

## نیمه نهایی

|}۱  الهلال پس از هجوم هواداران به زمین و حمله به داور، با نتیجه ۳–۰ بازنده اعلام شد.

## فینال

|}

## قهرمان

## جایزه

## منابع


رده:فوتبال آسیا در ۲۰۰۵ (میلادی)
رده:فوتبال آسیا در ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:جام قهرمانان باشگاه‌های عربی
رده:فوتبال آفریقا در ۲۰۰۵ (میلادی)
رده:فوتبال آفریقا در ۲۰۰۶ (میلادی)
فینال لیگ قهرمانان عرب ۲۰۰۶

**فینال لیگ قهرمانان عرب ۲۰۰۶** بیست و دومین فینال جام باشگاه‌های یافا و سومین دوره لیگ قهرمانان عرب بود. این بازی به صورت رفت و برگشت و بین تیم‌های انپی مصر و الرجا مراکش برگزار شد.

## جزئیات مسابقات

### بازی رفت

### بازی برگشت

## منابع


رده:جام قهرمانان باشگاه‌های عربی
رده:فوتبال مصر در ۰۶–۲۰۰۵ (میلادی)
پاتریک بتونه

**پاتریک بتونه** (؛  ۲۸ مه ۱۹۵۶–۹ نوامبر ۲۰۱۷) بازیگر و صداپیشه اهل فرانسه بود. او که به‌طور فعال در زمینه دوبله فعالیت می‌کرد، دوبلور ثابت فرانسوی برندن گلیسون،  کیفر ساترلند (از جمله در سریال *[[۲۴ (مجموعه تلویزیونی)|۲۴]]*)، جان اشنایدر و تریت ویلیامز و همچنین یکی از صداپیشگان جان تراولتا بود. در سال ۲۰۱۲، در پی درگذشت مارک آلفوس، او همچنین به یکی از صداهای ثابت راسل کرو تبدیل شد و از سال ۲۰۱۳، با بازنشستگی کلود ژیرو در همان سال، جانشین او برای صداپیشگی رابرت ردفورد گردید.

در حوزه انیمیشن، او همچنین صداپیشه شخصیت کاپیتان هادوک در *[[ماجراهای تن‌تن (فیلم)|ماجراهای تن‌تن]]* (۲۰۱۱)، روئل استرود در *[[واکفو]]* (۲۰۰۸–۲۰۱۷)، لاکسوس دریر در *[[فری تیل]]* (۲۰۱۱–۲۰۱۷) و دیو مک‌کنزی در *لست‌من* (۲۰۱۶) بود. او که به‌طور منظم در بازی‌های ویدئویی نیز فعالیت داشت، به‌ویژه صدای جیم رینور در حماسه *[[استارکرفت]]* (۲۰۱۰–۲۰۱۷) و نظیر در *[[الدر اسکورولز ۵: اسکایریم]]* (۲۰۱۱) بود. در بازی‌های *[[فال‌آوت (مجموعه بازی)|فال‌آوت]]*، او صداپیشگی غول‌ها در *[[فال‌اوت ۳]]* (۲۰۰۸) و همچنین رائول ته‌خادا در *[[فال‌اوت: نیو وگاس]]* (۲۰۱۰) را بر عهده داشت.

## زندگی‌نامه
### آغاز فعالیت و دوران کودکی
پاتریک ژرژ موریس بتونه در ۲۸ مه ۱۹۵۶ در منطقه ۱۶ پاریس متولد شد.

### مسیر حرفه‌ای
وی پس از اشتغال در حرفه برگزارکننده کنسرت (مانند فرانک زاپا، دانا سامر، باب مارلی یا حتی رولینگ استونز و غیره) و سمساری (به مدت ۱۵ سال)، از ابتدای دهه ۲۰۰۰ به سمت تئاتر رفت و سپس در حوزه دوبله به صورت حرفه‌ای مشغول به کار شد. او به‌ویژه با دوبلهٔ صدای کیفر ساترلند در سریال *[[۲۴ (مجموعه تلویزیونی)|۲۴]]*، از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۰، نزد عموم مردم شناخته شد.

در سال ۲۰۱۱، پس از تماس با او برای اجرای صدای یک شخصیت در آنونس فیلم *[[ماجراهای تن‌تن (فیلم)|ماجراهای تن‌تن]]*، او که خود از طرفداران دنیای تن‌تن بود، درخواست کرد تا در تست صدای برنامه‌ریزی شده برای انتخاب بازیگر دوبله شخصیت کاپیتان هادوک در این فیلم شرکت کند. او موفق شد فرصت دوبله این شخصیت را به دست آورد. و در ۲۹ اکتبر ۲۰۱۱، پاتریک بتونه در پورت لوکات، در ششمین جشنواره بین‌المللی «صدای ستارگان»، جایزه اول بهترین بازیگر مرد برای صداپیشگی در سینمای انیمیشن را برای نقش کاپیتان هادوک در فیلم *[[ماجراهای تن‌تن (فیلم)|ماجراهای تن‌تن]]* به کارگردانی استیون اسپیلبرگ دریافت کرد.

### مرگ
پاتریک بتونه در ۹ نوامبر ۲۰۱۷ در منطقه ۵ پاریس در ۶۱ سالگی بر اثر بیماری سرطان درگذشت. پیکر او در ۱۷ نوامبر ۲۰۱۷ در مرده‌سوزخانه گورستان پر-لاشز سوزانده شد.

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:درگذشتگان ۲۰۱۷ (میلادی)
رده:بازیگران مرد تئاتر اهل فرانسه
رده:بازیگران مرد تلویزیونی اهل فرانسه
رده:بازیگران مرد فیلم اهل فرانسه
رده:درگذشتگان به علت سرطان در فرانسه
رده:زادگان ۱۹۵۶ (میلادی)
رده:صداپیشگان مرد اهل فرانسه
کریستیان پلیسیه

**کریستیان پلیسیه**  (؛  زادۀ ۲ سپتامبر ۱۹۴۵) بازیگر و کارگردان نمایش اهل فرانسه است.

او که بیشتر در حوزۀ تئاتر فعال است، بیش از هر چیز برای صداپیشگی شخصیت‌های متعدد در کارتون‌ها شناخته می‌شود، مانند کاپیتان هادوک در سریال انیمیشنی *[[ماجراهای تن‌تن (مجموعه تلویزیونی)|ماجراهای تن‌تن]]*، موجو جوجو در سریال‌های *[[پاورپاف گرلز]]* محصول ۱۹۹۸ و ۲۰۱۶، و همچنین یائو در *[[مولان (فیلم ۱۹۹۸)|مولان]]*. وی همچنین در مجموعه تلویزیونی *[[معلم (مجموعه تلویزیونی ۱۹۹۳)|معلم]]* هم بازی کرده است.

در بازی‌های ویدئویی، او به ویژه صداپیشۀ شخصیت‌های متعددی در حماسه *[[الدر اسکورولز]]* بوده است: ویوک در *[[الدر اسکورولز ۳: ماروویند]]* و همچنین در *[[الدر اسکورولز آنلاین]]*، خاجیت‌ها و آرگونی‌های مذکر در *[[الدر اسکورولز ۴: آبلیویئن]]* و گالمار رودپوینگ در *[[الدر اسکورولز ۵: اسکایریم]]*. او همچنین صدای گلوتیس در *[[گریم فندنگو]]* و سالوادور در *[[سرزمین‌های مرزی ۲]]* است.

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:زادگان ۱۹۴۵ (میلادی)
رده:بازیگران مرد بازی ویدئویی اهل فرانسه
رده:بازیگران مرد تئاتر اهل فرانسه
رده:بازیگران مرد تلویزیونی اهل فرانسه
رده:بازیگران مرد فیلم اهل فرانسه
رده:صداپیشگان مرد اهل فرانسه
ژول (نویسنده)

**ژولین برژو** () مشهور به **ژول** (؛ زادهٔ ) نویسنده کتاب‌های کمیک فرانسوی، کاریکاتوریست، فیلم‌نامه‌نویس، صداپیشه، بازیگر و کارگردان اهل فرانسه است. مشهورترین اثر ژول *[[سیلکس و شهر]]* (Silex and the City) نام دارد.

وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون نشان هنر و ادب شده است.

## منابع

رده:افراد زنده
رده:زادگان ۱۹۷۴ (میلادی)
رده:شوخی‌پردازان اهل فرانسه
رده:کارکنان شارلی ابدو
رده:کاریکاتوریست‌های اهل فرانسه
رده:نویسندگان کمیک اهل فرانسه
رده:هنرمندان کمیکس اهل فرانسه
سیلکس و شهر

**سیلکس و شهر** () یک مجموعه کتاب کمیک است که توسط ژول خلق شده است. این کمیک به یک سریال تلویزیونی انیمیشنی به نام «*داروینرها*» تبدیل شد. یک اقتباس سینمایی نیز در سال ۲۰۲۴ اکران شد.

## خلاصه داستان
این مجموعه در نسخه‌ای کمدی از عصر سنگ روایت می‌شود و ماجراهای «دات‌کام‌ها»، یک خانواده عصر سنگی را دنبال می‌کند.

## منابع

رده:کامیکس فرانسوی-بلژیکی
رده:کمیک طنز
رده:کمیک‌های آغازشده در ۲۰۰۹ (میلادی)
رده:کمیک‌های مورد اقتباس در مجموعه‌های پویانمایی
لیبون (نویسنده)

**لیبون** (؛ زادهٔ ) با نام واقعی **ایوان ترلکی**، نویسنده و طراح کمیک‌بوک اهل فرانسه است.

## زندگی‌نامه
ایوان ترلکی که متولد پاریس است، دوره‌هایی را در هنرهای زیبای بووه گذراند و سپس وارد یک مدرسه گرافیک شد. این امر به او اجازه داد تا در سال ۱۹۹۷ شغلی در زمینه گرافیک رایانه‌ای به دست آورد. او طراح گرافیک بازی «*استارت‌آپ ۲۰۰۰*» بود و در طراحی سه بازی دیگر که توسط «مجیک پاکتس» منتشر شد، مشارکت داشت. او که از کارش فرسوده شده بود، پس از پنج سال تصمیم گرفت به سمت کمیک‌بوک برود. 

او در ابتدا با بوله در بخش «میا» در مجله «*چو!*» همکاری کرد. در سال ۲۰۰۴، اولین متن تحریریه‌اش را در «*فلوئید گلاسیال*» امضا کرد، اما در مجله «*اسپیرو*» بود که اولین داستان کامل خود را با نام «کلود زیلا» منتشر کرد؛ داستانی دربارهٔ مارمولکی که پس از برخورد با یک مینی‌بمب اتمی بزرگ شده بود. این مجموعه که به «*ژاک، مارمولک کوچک غول‌پیکر*» تغییر نام داد، از آن زمان به‌طور منظم ادامه یافته است. اولین آلبوم آن در سال ۲۰۰۸ توسط انتشارات دوپویی منتشر شد. به‌طور موازی، او همکاری خود را با «فلوئید گلاسیال» دنبال کرد و مجموعه «هکتور کانن، یک نخبه خاص» را در سال ۲۰۰۶ آغاز کرد که پیش از انتشار آلبوم در سال ۲۰۰۸ و انتشار نسخه جامع در فوریه ۲۰۱۹ بود. لیبون با فیلمنامه‌ای از ژول، کتاب «*اسپیرو در میان دیوانگان*» را طراحی کرد: این تک‌جلد از مجموعه «*اسپیروِ…*» در اواخر سال ۲۰۲۲ منتشر شد و بار دیگر با استقبال خوب منتقدان روبرو شد. لیبون مجموعه دیگری به نام «*سوارکاران آپوکادیسپ*» را در انتشارات دوپویی منتشر می‌کند که داستان سه کودک است که ماجراهای مضحک و پوچی برایشان رخ می‌دهد و اولین جلد آن در تابستان ۲۰۱۸ به صورت آلبوم منتشر شد. جلد چهارم آن در ژانویه ۲۰۲۴ منتشر شد.

## منابع

رده:افراد زنده
رده:زادگان ۱۹۷۲ (میلادی)
رده:شوخی‌پردازان اهل فرانسه
رده:کاریکاتوریست‌های اهل فرانسه
رده:نویسندگان کمیک اهل فرانسه
رده:هنرمندان کمیکس اهل فرانسه
باشگاه فوتبال مکناسی

**باشگاه فوتبال مکناسی** یک باشگاه فوتبال مراکشی مستقر در مکناس است. باشگاه زمانی به وجود آمد که چهار تیم محلی; راشاد مکناسی، ای‌اس‌تی‌اف، اطلس و الاسماعیلیه در ۲۱ ژوئن ۱۹۶۲ ادغام شدند.

## افتخارات

* **[[لیگ برتر فوتبال مراکش|لیگ بطوله]]: ۱**
** قهرمان: ۱۹۹۵
** نایب قهرمان: ۱۹۸۱
* **لیگ بطوله ۲: ۳**
** قهرمان: ۷۵–۱۹۷۴، ۱۱–۲۰۱۰، ۲۴–۲۰۲۳
* **جام پادشاهی**
** قهرمان: ۱۹۶۶: ۱
** نایب قهرمان: ۱۹۸۱، ۲۰۱۱

## منابع

رده:باشگاه‌های فوتبال مراکش
رده:تیم‌های ورزشی در مراکش
باشگاه فوتبال مرکز طولکرم

**مرکز شباب طولکرم** یک تیم فوتبال حرفه‌ای فلسطینی مستقر در طولکرم است که در لیگ برتر کرانه باختری بازی می‌کند.

## منابع
باشگاه فوتبال اتحاد المنستیر

**باشگاه فوتبال اتحاد المنستیر** معروف به **اتحاد المنستیر** یا به زبان ساده **یواس‌ام**، یک باشگاه فوتبال تونسی مستقر در المنستیر است. این باشگاه در سال ۱۹۲۳ تاسیس شد و رنگ‌های آن آبی و سفید است. ورزشگاه خانگی آنها، ورزشگاه مصطفی بن جنات، گنجایش ۲۰،۰۰۰ تماشاگر را دارد. این باشگاه در حال حاضر در لیگ حرفه‌ای ۱ تونس رقابت می کند. اتحاد المنستیر دو جام مهم در تاریخ خود کسب کرده است: جام تونس و سوپر جام تونس، هر دو در سال ۲۰۲۰.

## افتخارات

* لیگ حرفه‌ای ۱ تونس
** ۳ نایب قهرمانی
* جام تونس
** ۱ قهرمانی
** ۱ نایب قهرمانی
* سوپر جام تونس
** ۱ قهرمانی
* لیگ حرفه‌ای ۲ تونس
** ۴ قهرمانی
** ۲ نایب قهرمانی

## منابع

رده:باشگاه‌های فوتبال تونس
رده:باشگاه‌های فوتبال بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۲۳ (میلادی)
رده:تیم‌های ورزشی در تونس
باشگاه فوتبال نصر سبخه

**باشگاه فرهنگی ورزشی نصر سبخه** معروف به **نصر سبخه** یک باشگاه فوتبال موریتانیایی مستقر در سبخه است که در سال ۱۹۹۷ تأسیس شد.

## دستاوردها

* **لیگ برتر موریتانی**
** ۳ قهرمانی
* **جام رئیس‌جمهور**
** ۱ قهرمانی
* **سوپر جام موریتانی**
** ۱ قهرمانی

## منابع
رده:باشگاه‌های فوتبال موریتانی
رده:باشگاه‌های فوتبال بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۹۷ (میلادی)
باشگاه فوتبال سید کارتیله

**باشگاه فوتبال شرکت املاک و مستغلات کارتیله جیبوتیان** ملقب به **سید کارتیله** یک تیم فوتبال از جیبوتی است که در لیگ دسته دوم جیبوتی، دومین لیگ مهم فوتبال در این کشور، بازی می‌کند.

## منابع

رده:باشگاه‌های فوتبال جیبوتی
رده:باشگاه‌های فوتبال بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۸۶ (میلادی)
دوپویی

**دوپویی** (؛ ) یک ناشر بلژیکی آلبوم‌ها و مجلات کمیک است.

دوپویی که در مارسینل در نزدیکی شارلروآ مستقر است، بیشتر برای آلبوم‌ها و مجلات کامیکس فرانسوی-بلژیکی خود شهرت دارد. این انتشارات که در ابتدا ناشری به زبان فرانسوی بود، اکنون نسخه‌های متعددی را به هر دو زبان فرانسوی و هلندی منتشر می‌کند. امتیاز انتشار به زبان‌های دیگر بیشتر به ناشران دیگر واگذار می‌شود.

در سال ۲۰۰۸، از تاریخ ۲۰ اوت، این ناشر لوگوی خود را تغییر داد و تایپوگرافی جدیدی را برگزید که یادآور لوگوی دهه ۱۹۵۰ اما در نسخه‌ای مدرن شده بود، تا «ضمن وفاداری به ریشه‌ها، بر جایگاه معاصر این خانه نشر بیش از صد ساله تأکید کند»؛ بنابراین آخرین آلبوم‌های کمیکی که دارای لوگوی قدیمی هستند، عناوین مربوط به طرح «کمیک ۵ یورویی» بودند که در طول تابستان ۲۰۰۸ منتشر شدند.

در سال ۲۰۱۵، دوپویی به ۱۲ فعال دیگر در دنیای نشر پیوست تا «یوروپ کمیکس» (Europe Comics) را پایه‌گذاری کند؛ پروژه‌ای که با بودجه مشترک برنامه «اروپای خلاق» کمیسیون اروپا اجرا شد.

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:شرکت‌های انتشاراتی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۲۲ (میلادی)
رده:شرکت‌های انتشاراتی کتاب کمیک در بلژیک
لیگ قهرمانان عرب ۰۷–۲۰۰۶

**لیگ قهرمانان عرب ۰۷–۲۰۰۶** چهارمین دوره لیگ قهرمانان عرب بود. ۳۲ تیم نماینده کشورهای عربی از آفریقا و آسیا بودند. وفاق سطیف الجزایر در فینال مقابل الفیصلی اردن پیروز شد.

## یک‌شانزدهم نهایی

 

 

## یک‌هشتم نهایی

## مرحله گروهی

### گروه A

### گروه B

## نیمه نهایی

## فینال

## قهرمان

## منابع



رده:فوتبال آسیا در ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:فوتبال آسیا در ۲۰۰۷ (میلادی)
رده:جام قهرمانان باشگاه‌های عربی
رده:فوتبال آفریقا در ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:فوتبال آفریقا در ۲۰۰۷ (میلادی)
فینال لیگ قهرمانان عرب ۲۰۰۷

**فینال لیگ قهرمانان عرب ۲۰۰۷** بیست و سومین فینال جام باشگاه‌های یافا و چهارمین دوره لیگ قهرمانان عرب بود. این بازی به صورت رفت و برگشت و بین تیم‌های وفاق سطیف الجزایر و الفیصلی اردن برگزار شد.

## جزئیات مسابقات

### بازی رفت

### بازی برگشت

## منابع


رده:جام قهرمانان باشگاه‌های عربی
اینیاس بارون

**اینیاس بارون** (؛ زاده ۲۰ اکتبر ۱۸۱۶ - درگذشته ۷ ژوئیه ۱۸۷۳) شاعر نابینای اهل سوئیس بود.

## زندگی‌نامه
اینیاس بارون زمانی که نابینا شد، مشغول تحصیل در رشته حقوق بود. او از آن پس خود را وقف ادبیات کرد و اشعاری نوشت که در روزنامه‌های فریبورگ منتشر شدند و بعدها در قالب مجموعه‌ای پس از مرگش گردآوری گشتند. او به‌ویژه نویسنده متنی است که از طریق آهنگسازی کازیمیر مایستر و اجرای ابه بووه، به تجلیل از یک شخصیت محبوب کوهستان‌های سوئیس، یعنی «چوپان مولزون» کمک کرد:

:من پادشاه کوهستانم، تکیه زده بر تختگاه زمستان‌ها!
:از شارلمانی بزرگ‌ترم، چرا که جهان، سراپا، زیر پای من است.
:آری، مولزون برایم یک امپراتوری‌ست؛ به جای کاخ لوور، کلبه‌های زیبای کوهستانی‌ام را دارم،
:مردمان من از آن جنون مرگباری که گریبان‌گیر بزرگان و قصرنشینان است، بی‌خبرند،
:آری، گنج من این پنیر است، برآمده از کارگاهی در دل آسمان،
:که پیروزی منطقه گرویر را به دورترین کرانه‌ها می‌برد.
:به یُمن او، جهان وامدارِ، چوپانِ مولزون است،
:و به نام او، بر هر دو نیمکره، نام من و برگ‌های افتخارم می‌درخشند.
## منابع

رده:نابینایان اهل سوئیس
رده:شاعران اهل سوئیس
مولزون

**مولزون** () با ارتفاع ۲۰۰۲ متر، کوهی در آلپ سوئیس است که بر بخش گرویر در کانتون فریبورگ مشرف است. این کوه در انتهای شمالی رشته‌کوهی میان دریاچه ژنو و دره سرین/سان (رود) قرار دارد.

قله این کوه به آسانی قابل دسترسی است؛ یک ایستگاه تله‌کابین در نزدیکی قله در ارتفاع ۱۹۸۲ متری و همچنین یک ایستگاه هواشناسی و یک رستوران در آنجا مستقر هستند. از روستای مولزون-سور-گرویر، قطار کابلیِ مولزون-سور-گرویر – پلان-فرانسه به منطقه پلان-فرانسه در ارتفاع ۱۵۱۷ متری می‌رود و تله‌کابین هوایی از آنجا آغاز می‌شود. این کوه همچنین از طریق راه‌های آهنکوب و مسیرهای پیاده‌روی قابل صعود است.

## آب و هوا

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

* Moléson on Hikr
* Moléson cable car

رده:آلپ برنیس
رده:کوه‌های آلپ
رده:کوه‌های دو هزار متری سوئیس
رده:کوه‌های سوئیس
برتران فرلو

**برتران فرلو** (؛ زاده ۲۵ مه ۱۹۴۶ - درگذشته ۲۷ ژوئن ۲۰۱۶)، مورخ و آموزگار فرانسوی و متخصص تاریخ شهر وَن در فرانسه بود. او همچنین یک شخصیت سیاسی و فرهنگی در این شهر به‌شمار می‌رفت و تا زمان مرگش مسئولیت‌های متعددی را بر عهده داشت: استاد تاریخ، عضو شورای شهر، رئیس انجمن «دوستان وَن» و انجمن «پلی‌ماتیک موربیان» و غیره.

## زندگی‌نامه
برتران فرلو برادرزاده ناتنی ژان فرلو، نقاش، حکاک و تصویرگر، و پسرعموی دومینیک فرلو، سیاستمدار، شهردار کلومب و نماینده مجلس او-دو-سن بود. برتران فرلو که در سال ۱۹۸۱ موفق به دریافت درجه «آگرژه» شد، دکترای تاریخ و تمدن داشت؛ او در دبیرستان سن-پل در وان و همچنین در دانشگاه بریتانی جنوبی در شهرهای وَن، لوریان و رن ۲ تدریس می‌کرد.

## منابع

رده:درگذشتگان ۲۰۱۶ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۴۶ (میلادی)
رده:نویسندگان اهل برتانی
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه رن ۲
تریستان ساوان

**تریستان ساوان** (؛ زاده ۱۰ اکتبر ۱۹۶۳)، روزنامه‌نگار و نویسنده اهل فرانسه است.

## زندگی‌نامه
تریستان ساوان از سال ۲۰۰۴ ستون‌نویس ادبی در مجله ادبی لیر (مجله) است و هر ماه در بخش «*روح مکان‌ها*» مقاله می‌نویسد. او همچنین با نشریات «*ژئو*»، اکسپرس، «*استایلز*» و وب‌سایت *lexpress.fr* همکاری دارد.

گزارش‌های ادبی (نویسندگان نیوزیلند، اتیوپی در جستجوی ردپای هوگو پرات، نشر ژاپن)، بررسی‌ها (فرانسواز ساگان، جی.ام. جی لو کلزیو، ژان دورمسون)، پرتره‌های مفصل (بوریس ویان، آلبر کامو، فردریک دارد، ارنست همینگوی، ویکتور هوگو)، گفتگوهای بزرگ (فرانسیس لاکاسان، هنینگ مانکل) و بسیاری از بخش‌های «*دنیای یک نویسنده*» (میشل دئون، ماریو بارگاس یوسا، ژان-کلود کاری‌یر، فردریک ویتو، پیر پلو، ژان-ماری لاکلاوتین و غیره) از آثار اوست. او به عنوان منتقد ادبی، در معرفی نویسندگانی چون علاء الاسوانی (نویسندهٔ رمان *عمارت یعقوبیان*)، عتیق رحیمی (نویسندهٔ رمان *سنگ صبور*، برنده جایزه گنکور) و داوید فوکمبرگ (نولاربور، برنده جایزه نیکولا بوویه) نقش داشته است. وی که پیش از هر چیز متخصص تاریخ ادبیات است، با کسب اولین مصاحبه اختصاصی با پسر بوریس ویان، خود را متمایز کرد. او چندین بار نامزد دریافت جایزه نقد ادبی «هنسی» شده و در سال ۲۰۰۹ به مرحله نهایی راه یافته است. وی همچنین مسئولیت سردبیری ویژه‌نامه‌های مجله «لیر» را بر عهده داشته است: تن‌تن، رنه گوسینی، مارسل پروست، آنتوان دو سنت‌اگزوپری، آگاتا کریستی و غیره.

او همچنین منتقد مجله «*آسیا*» و خبرنگار «*فصل‌های آلزاس*» بوده است. او با «*پلی‌بوی*»، «*ژون آفریک*» و مجله «*آ/آر*» نیز همکاری می‌کند. تریستان ساوان به عنوان نویسنده، داستان کوتاهی در مجله «*لو ژورنال دِ لوانتن*» (انتشارات بوشه شاستل) منتشر کرده و دو گلچین ادبی را در انتشارات «مرکور دو فرانس» معرفی نموده است: «*طعم حبشه*» (۲۰۰۹) و «*طعم تاهیتی*» (۲۰۱۲). 

او همچنین مؤلف فرهنگ‌نامه‌هایی در انتشارات اکسپرس است: «*شب‌بین؟ مادرت*» (۲۰۱۱، با مقدمه آلن ری که در انتشارات سوی در مجموعه «*طعم واژه‌ها*» اثر فیلیپ دلرم بازنشر شد) و «*قانونمند؟ خواهرت…*» (۲۰۱۲) با مقدمه کریستوف باربیه. در سال ۲۰۱۱، او اجرای ستونی اختصاص‌یافته به واژگان تخصصی را در «*فرانس اینفو*» بر عهده داشت.

او سردبیر و سپس مدیر مجله «*لون کور*» بود که در آن متون منتشرنشده‌ای از بلز ساندرار، ژان کریستف روفان، سیلون تسون، لوئیس سپولودا، مارک تواین، داگلاس کندی، علاء الاسوانی، اری دلوکا و دیگران را منتشر کرد. او به عنوان مترجم نیز کتاب‌های «*زنده ماندن در قلب طبیعت وحشی*» اثر میریام لنس‌وود، «*تله طلا*» و «*زن آلاسکا*» اثر جیمز الیور کروود را از انگلیسی ترجمه کرده است.

## منابع

رده:زادگان ۱۹۶۳ (میلادی)
رده:روزنامه‌نگاران سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
رده:روزنامه‌نگاران سده ۲۱ (میلادی) اهل فرانسه
آلن ری

**آلن ری** (؛  ؛   – ) فرهنگ‌نویس و زبان‌شناس اهل فرانسه بود و سردبیر انتشارات فرهنگ‌لغت فرانسوی «دیکسیونر لو روبر» بود. همسرش، ژوزت ری-دوبوو، نیز همکار او بود.

ری در ۳۰ اوت ۱۹۲۸ در پون-دو-شاتو متولد شد. او پس از تحصیل در رشته‌های علوم سیاسی، علوم انسانی و تاریخ هنر در دانشگاه سوربن، در هنگ چهارم نیروهای تونسی خدمت کرد. در سال ۱۹۵۲، زمانی که در الجزایر مستقر بود، به آگهی استخدام «*پل روبر*» پاسخ داد که در حال گردآوری یک فرهنگ لغت جدید فرانسوی بود و به دنبال زبان‌شناس می‌گشت. ری اولین همکار روبر در پروژه «*فرهنگ لغت الفبایی و قیاسی*» شد. شبکه فرهنگ‌نویسان روبر گسترش یافت و ری در سال ۱۹۵۴ با همکار خود، ژوزت دوبوو، ازدواج کرد. در سال ۱۹۶۴ اولین فرهنگ لغت «*لو روبر*» (Le Robert) منتشر شد و پس از آن در سال ۱۹۶۷، نسخه خلاصه‌شده‌ای با نام «*لو پتی روبر*» (Le Petit Robert) به چاپ رسید.

ری در ادامه، بر انتشار فرهنگ‌نامه‌های بسیار دیگری تحت برند «لو روبر» نظارت کرد:
* پُتی روبر (۱۹۶۷)
* میکرو روبر: یک فرهنگ لغت جیبی
* پُتی روبر اسامی خاص (۱۹۷۴): راهنمای نام‌های خاص
* فرهنگ اصطلاحات و عبارات (۱۹۷۹)
* گراند روبر زبان فرانسوی (۱۹۸۵): اثری در نُه جلد
* نسخه به‌روزشده: «نوو پُتی روبر زبان فرانسوی» (۱۹۹۳)
* فرهنگ تاریخی زبان فرانسوی (۱۹۹۲): در ۲۰ اکتبر ۲۰۱۶، ویرایش جدید و گسترده‌ای از این فرهنگ تاریخی در دو جلد منتشر شد.

وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون لژیون دونور (شوالیه) و لژیون دونور (افسر) شده است.

## منابع

رده:اهالی پوی-دو-دم
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه پاریس
رده:درگذشتگان ۲۰۲۰ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۲۸ (میلادی)
رده:زبان‌شناسان اهل فرانسه
رده:شوالیه‌های لژیون دونور
رده:فرماندهان نشان ادبیات و هنر
رده:فرهنگ‌نویسان اهل فرانسه
رده:مدفونان در پر-لاشز
پیتر فان دونگن

**پیتر فان دونگن** (؛ زادهٔ ) نویسنده و کارتونیست اهل هلند است. او در سال ۲۰۱۸ برنده جایزه «استریپس‌خاپ‌پرایس» (Stripschapprijs) شد که معتبرترین جایزه کمیک در هلند به‌شمار می‌رود.

مشهورترین اثر پیتر فان دونگن، رمان گرافیکی دو جلدی «رامپوکان» است. این اثر که با دقت تاریخی بسیار بالا و به سبک لینیه کلر — سبکی که یادآور آثار هرژه (خالق تن‌تن) است — طراحی شده، به یکی از مهم‌ترین دوره‌های تاریخ هلند و اندونزی می‌پردازد. داستان آن روایتگر سفر یک سرباز جوان هلندی به نام «یوهان کناپ» است که به هند شرقی هلند (اندونزی امروزی) بازمی‌گردد تا به دنبال ریشه‌های خود و دایه‌اش بگردد، اما خود را در میانه یک جنگ خونین و تضادهای اخلاقی می‌یابد.

موفقیت فان دونگن در تسلط بر سبک لینیه کلر باعث شد تا او به عنوان یکی از طراحان جدید مجموعه مشهور بلیک و مورتیمر انتخاب شود. او به همراه طراح دیگری به نام «تئون برکنس»، تصویرگری کتاب *[[دره فناناپذیران]]* را بر عهده گرفت. این انتخاب برای او افتخار بزرگی محسوب می‌شد، چرا که این مجموعه یکی از ستون‌های کمیک‌بوک‌های اروپایی (فرانسوی-بلژیکی) است.

## منابع

رده:افراد زنده
رده:زادگان ۱۹۶۶ (میلادی)
رده:هنرمندان اهل آمستردام
رده:هنرمندان کمیکس اهل هلند
باشگاه ورزشی طلائع الجیش

**باشگاه ورزشی طلائع الجیش** که با نام **آرمی** نیز شناخته می‌شود، یک باشگاه ورزشی مصری مستقر در قاهره، مصر است. این باشگاه عمدتاً به خاطر تیم فوتبال حرفه‌ای خود شناخته می‌شود که در حال حاضر در لیگ برتر مصر بازی می‌کند.

این باشگاه همچنین یک تیم بسکتبال مردان دارد که در سوپر لیگ بسکتبال مصر رقابت می‌کند.

## افتخارات

* **سوپر جام مصر**
** **قهرمانی:** ۲۱–۲۰۲۰

## منابع

رده:باشگاه‌های فوتبال بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۹۷ (میلادی)
رده:باشگاه‌های فوتبال مصر
رده:باشگاه‌های فوتبال در قاهره
رده:باشگاه‌های فوتبال نظامی
باشگاه فوتبال شیرازیان

**باشگاه فوتبال شیرازیان** یک باشگاه فوتبال کوموری است که در سال ۱۹۵۰ تأسیس شد و در دومینی، در جزیره آنژوان مستقر است.

## افتخارات

* جام کومور: ۱ قهرمانی
* جام قهرمانان: ۱ قهرمانی
* مسابقات آنژوان: ۱ قهرمانی

## منابع

رده:باشگاه‌های فوتبال بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۵۰ (میلادی)

رده:باشگاه‌های فوتبال کومور
باشگاه فوتبال علمان

**باشگاه ورزشی علمان** () یک باشگاه فوتبال سومالیایی مستقر در منطقه واداجیر موگادیشو است. این باشگاه در بالاترین سطح لیگ ملی سومالی رقابت می‌کند و در سطح محلی، به دلیل رنگ لباس‌هایشان، عمدتاً با لقب "زردها" شناخته می‌شود. این باشگاه موفق‌ترین باشگاه فوتبال در کشور است و رکورد ملی ۱۵ جام رسمی فوتبال را در اختیار دارد که شامل شش قهرمانی لیگ ملی سومالی، سه جام ژنرال داوود، پنج سوپر جام سومالی و یک لیگ ستارگان سومالی است.

این باشگاه در سال ۱۹۹۶ توسط گروهی از اعضای ورزش جوانان به رهبری عبدالرشید حاجی نور، اولین رئیس باشگاه ورزشی علمان، تأسیس شد.

## افتخارات

* **دسته اول سومالی**
** ۲۰۰۰، ۲۰۰۱، ۲۰۰۲، ۲۰۰۳، ۲۰۱۱، ۲۰۱۲
* **سوپر جام سومالی**
** قهرمانی (۵)
* **جام ژنرال داوود سومالی**
** قهرمانی (۳)
* **لیگ ستارگان سومالی**
** قهرمانی (۱)

## ورزشگاه
تیم فوتبال علمان مسابقات خود را در ورزشگاه جاماکاداها واقع در منطقه هودان برگزار می‌کند. این ورزشگاه ۱۵۰۰۰ صندلی ظرفیت دارد. این ورزشگاه علاوه بر مسابقات فوتبال محلی، میزبان تعدادی از مسابقات مانند لیگ جوانان دموتیک سومالی و برخی از لیگ‌های دسته سوم سومالی نیز می‌باشد.

## منابع
رده:باشگاه‌های فوتبال سومالی
ژوئل فاژرمان

**ژوئل فاژرمان** (؛ زادهٔ ۱۹۴۸) موسیقی‌دان، آهنگساز و نوازنده سینث‌سایزر اهل فرانسه است. او به‌ویژه برای خلق موسیقی تیتراژ مجموعه مستند *ماجراهای گیاهان* و قطعهٔ مشهور «عشقِ گل» شناخته شده است.

## زندگی‌نامه
### تولد و آغاز فعالیت‌ها
ژوئل فاژرمان در سال ۱۹۴۸ در پاریس متولد شد. او از سنین پایین (۵ سالگی) پیانو می‌نواخت و در ۱۳ سالگی شروع به یادگیری گیتار کرد. پس از ترک مدرسه در ۱۷ سالگی، به یک گروه راک پیوست و سپس در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ با هنرمندان سبک واریته نظیر نیکولتا، مایک برانت، داریو مورنو یا کلود فرانسوا به تور رفت. او در سال ۱۹۷۴ در گروه «لو پتی مَتان» مشارکت داشت که توسط شرکت «فلش»، لیبلِ کلود فرانسوا، منتشر شد. در سال ۱۹۷۶، او تیتراژ برنامه «*۳۰ میلیون رفیق*» را که توسط جک آرل ساخته شده بود، مشترکاً کارگردانی کرد و تنظیم‌های آن را بر عهده داشت. در سال ۱۹۷۸، او اولین قطعه بی‌کلام خود را در ژاپن به سفارش برند کورگ ساخت، کشوری که در آن چندین کنسرت نیز اجرا کرد. او گروه زودگذر «*کُنتاکت*» را در سال ۱۹۷۸ پایه‌گذاری کرد.

### نخستین تیتراژها
سپس، فعالیت حرفه‌ای او در آغاز دهه ۱۹۸۰ اوج گرفت. او موسیقی تیتراژ مسابقه تلویزیونی فرانسوی *شکار گنج‌ها*  را ساخت. او برای خلق موسیقی تیتراژ *ماجراهای گیاهان*  مشهور است؛ مجموعه مستندی از ژان-ماری پلت (گیاه‌شناس) و ژان-پیر کونـی (روزنامه‌نگار) که پخش آن از سال ۱۹۸۲ آغاز شد. از آن زمان، این برنامه در ۲۴ کشور پخش شده است. او با قطعه *عشقِ گل*  به اولین موفقیت خود دست یافت. او لقب «فلانژرمان» را به ارث برد که برگرفته از نام افکت «فلانژر» است که او دوست داشت در صداهای الکترونیک خود از آن استفاده کند.

### دوران حرفه‌ای
در سال ۱۹۸۶، او با توجه به شهرت بین‌المللی‌اش به عضویت دائمی سَسِم (SACEM) درآمد. به مناسبت دویستمین سالگرد انقلاب فرانسه، او در ساخت موسیقی متن و ترانه تیتراژ مجموعه انیمیشن تلویزیونی کانال+ با نام *فرزندان آزادی* با برندا همکاری کرد. در سال ۱۹۸۹، او بر روی سه فصل از یک مجموعه تلویزیونی شامل ۲۶ مستند به نام *اختراعات زندگی* برای کانال+ و آنتن ۲ کار کرد. او همچنین برای مستندی دربارهٔ تاریخ گرند پری موناکو با نام *پیستی در شهر* و همچنین دو تله‌فیلم تاریخی از ژاک دوپون موسیقی ساخت: *وِندین‌ها*  (دربارهٔ جنگ‌های وانده) و *راهنمای ارواح*  (ادای احترامی به کشیش فرانتس اشتوک). اخیراً، او موسیقی مجموعه پلیسی *[[کمیسر لسکو]]* را برای شبکه تی‌اف۱ (۴۹ قسمت، از سال ۲۰۰۰) ساخته است.

### سایر آثار
در سال ۲۰۰۰، ژوئل فاژرمان فضاسازی صوتی غرفه فرانسه در نمایشگاه جهانی هانوفر، موسوم به «غرفه قرن بیست و یکم»، را اجرا کرد.

قطعه «جادوی ارکیده» توسط رپر آمریکایی، جوس ورلد، در آهنگ «بسوز» (از آلبوم پس از مرگش با نام *مبارزه با شیاطین*، ۲۰۲۱) مورد استفاده قرار گرفته است.
## منابع

## پیوند به بیرون
* 
* ژوئل فاژرمان در اپل میوزیک

رده:زادگان ۱۹۴۸ (میلادی)
رده:موسیقی‌دانان مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل فرانسه
رده:آهنگسازان سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
سسم

**انجمن نویسندگان، آهنگسازان و ناشران موسیقی** () یا **سَسِم** () یک انجمن تخصصی فرانسوی است که حقوق هنرمندان را جمع‌آوری کرده و این حق‌الزحمه‌ها را میان ترانه‌سرایان، آهنگسازان و ناشران اصلی موسیقی توزیع می‌کند. این نهاد که در سال ۱۸۵۱ تأسیس شده است، یک موجودیت غیرانتفاعی و غیرتجاری است که توسط اعضای آن و بر اساس مدل کسب‌وکار تعاونی اداره می‌شود.

## تاریخچه
در سال ۱۸۴۷، آهنگسازان ارنست بورژه، ویکتور پاریزو و پل آنریون در پاریس موفق شدند حق‌الزحمه آثارشان را که در کافه-کنسرت اصلی آن زمان، یعنی «کافه دزامباسادور» نواخته می‌شد، دریافت کنند. دادگاه‌های فرانسه این حقوق مشروع را که بر قوانین انقلابی استوار بود، به رسمیت شناختند. بدین ترتیب، اتحادیه موقت نویسندگان، آهنگسازان و ناشران موسیقی در سال ۱۸۵۰ تأسیس شد و یک سال بعد، این اتحادیه حرفه‌ای به یک انجمن صنفی متشکل از نویسندگان، آهنگسازان و ناشرانی تبدیل گشت که حقوق جمع‌آوری‌شده مؤلف را میان اعضا تقسیم می‌کردند؛ و این قاعده تا به امروز حفظ شده است.

سَسِم در زمان تأسیس در دهه ۱۸۵۰، ابتدا ۳۵۰ عضو داشت که میان نویسندگان، آهنگسازان و ناشران موسیقی تقسیم شده بودند. این دوره با آغاز انقلاب شهری، رشد کلان‌شهرها و پیشرفت و افزایش کافه-کنسرت‌ها همراه بود. یک قرن پس از تأسیس سَسِم، تعداد اعضای آن ۱۷۰ برابر شد. در سال ۱۹۶۳، سَسِم فعالیت‌های فرهنگی خود را برای کمک به خلق موسیقی، انتشار آثار و ادغام متخصصان جوان گسترش داد. هر ساله بیش از یک میلیون اثر در سَسِم به ثبت می‌رسد.

## منابع

رده:سازمان‌های موسیقی فرانسه
پل آنریون

**پل آنریون** (؛ ۶ ژوئن ۱۸۱۷ – ) موسیقی‌دان و آهنگساز اهل فرانسه بود.

او رئیس انجمن نویسندگان، آهنگسازان و ناشران موسیقی (سَسِم) بود. او همچنین یک «گوگتیه» (ترانه‌سرای محافل غیررسمی) و عضو محفل «پولِه سوته» (Poulet sauté) بود. در چشم‌اندازی از دنیای ترانه در سال ۱۸۸۲ که توسط نشریه *[[فیگارو]]* منتشر شد، خبرنگار او را به عنوان «هنرمندی درجه اول که رمانس‌های سالنی‌اش مشهور هستند» توصیف کرد. آنریون گاهی آثار خود را با نام مستعار «آنری شارلمانی» امضا می‌کرد.

## منابع

رده:آهنگسازان رمانتیک اهل فرانسه
رده:درگذشتگان ۱۹۰۱ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۱۷ (میلادی)
فال (غذا)

**فال** (؛ ) یک خورش کاریِ فوق‌العاده تند است که خاستگاه آن بریتانیاست؛ این غذا به‌طور مشخص در سال ۱۹۷۱ در کاری‌فروشی‌های متعلق به بنگلادشی‌ها در بیرمنگامِ انگلستان پدید آمد.

## کاری بنگلادشی-بریتانیایی
فال یک خورش کاری است که در سال ۱۹۷۱ در کاری‌فروشی‌های متعلق به بنگلادشی‌ها در بیرمنگامِ انگلستان پدید آمد. این غذا نباید با «فالِ» بنگلور که یک لقمک، بدون سس و کباب‌شده روی زغال است، اشتباه گرفته شود. این غذا تندترین نوع کاری است که به‌طور معمول در دسترس است و حتی از ویندالو نیز تندتر است؛ در پخت آن از مقدار زیادی فلفل تند استاندارد آسیاب‌شده یا انواع تندتر فلفل مانند «اسکاچ بانت»، هابانرو یا کارولینا ریپر استفاده می‌شود. این غذا یک کاری غلیظ بر پایه گوجه‌فرنگی است و شامل زنجبیل و به صورت اختیاری، دانه‌های رازیانه است. فال به عنوان تندترین غذای به‌طور عام در دسترس در رستوران‌های هندی، بدنامی به دست آورده است.

در سال ۲۰۰۸ در بریتانیا، یک مسابقه خیریه در همپشر بر پایه خوردن فال‌هایی با تندیِ رو به افزایش توسط شرکت‌کنندگان برگزار شد.

## منابع

رده:آشپزی انگلیسی
میز توالت

**میز توالت** () یا **میز آرایش** نوعی از میز است که برای آرایش یا پیرایش شخصی طراحی می‌شود. این نوع میز معمولاً در اتاق خواب استفاده می‌شود.

## واژه‌شناسی
واژه توالت از واژهٔ فرانسوی toilette می‌آید که شکل مصغر واژهٔ toile است، در قرون وسطی این واژه به نوعی پارچه اشاره داشت که پیش از آرایش کردن روی میز پهن می‌شد.  در بسیاری زبان‌ها، با توجه به شباهت در تلفظ toilette با toilet (توالت، به معنی دستشویی) واژگان دیگری جایگزین میز توالت شده‌اند؛ مثلاً در زبان انگلیسی چندین واژه جایگزین به وجود آمده است. 

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:آرایش
رده:میزها
مسعود ذات‌پرور

**مسعود (مهدی) ذات‌پرور** (۱۳ مرداد ۱۳۶۵ – ۱۸ دی ۱۴۰۴) قهرمان پرورش‌اندام جهان بود که در خیزش ۱۴۰۴ ایران توسط نیروهای جمهوری اسلامی در رشت به قتل رسید.

## زندگی شخصی
مسعود ذات‌پرور در ۱۳ مرداد ۱۳۶۵ در رشت به دنیا آمد. او خانواده‌ای کاملاً ورزشی داشت و پدر او مجید ذات‌پرور و عمویش محمد ذات‌پرور هر دو از قهرمانان پرورش‌اندام بودند. هر دو برادر او، معین و مهیار، نیز از قهرمانان مطرح پرورش‌اندام هستند.

وی تحصیلات خود را در رشته فیزیولوژی ورزشی تا مقطع کارشناسی ارشد به پایان رساند و دانشجوی دکترای این رشته بود که با مرگش ناتمام ماند.

ذات‌پرور فردی مهربان و خیّر بود که مدیریت دو سازمان خیریه را برعهده داشت.

## موفقیت‌های ورزشی
او در دوران فعالیت حرفه‌ای خود توانست به چندین قهرمانی کشوری و جهانی دست پیدا کند:
* قهرمانی جوانان آسیا ۲۰۱۱ در ژاپن
* قهرمانی کشور در سال ۱۳۸۷
* عضویت در تیم ملی در سال ۱۳۸۹
* قهرمان قهرمانان (اورآل) در سال ۲۰۱۲
* قهرمانی در انتخابی تیم ملی در سال ۲۰۱۳
* قهرمانی جهان و اورآلی در سال ۲۰۱۳
* دعوت به مسابقات آرنولد کلاسیک آمریکا و قهرمانی در سال ۲۰۱۴

او سپس به‌عنوان مربی بدنسازی در رشت به ادامهٔ فعالیت پرداخت و همچنین به‌عنوان بلاگر حوزهٔ سلامت، مربیگری و تغذیه در اینستاگرام مطرح بود.

## پیوستن به اعتراضات، مرگ و واکنش‌ها
ذات‌پرور که در اعتراضات ۱۴۰۱ و جنبش مهسا در پست‌های گوناگونی از مردم حمایت کرده بود، در دی ۱۴۰۴ در آخرین پست صفحه اینستاگرامش نوشت که «فقط حق خودمان را می‌خواهیم. صدایی که چهل سال از من خفه شده، باید فریاد زده شود. خودتان باعث حال این روزهای ما هستید. خودتان جوانی، امید، آرزو و حداقل‌ها را از ما گرفتید. امروز من هستم. هستم تا فردا در آیینه خودم را نگاه نکنم و بگویم بی‌رگ بودم، بی‌غیرت بودم. ایستادم، بهایش هرچه باشد، می‌دهم. من، مسعود ذات‌پرور، امروز کف خیابانم، نه ترسی دارم، نه نگرانی! حقم را می‌خواهم.»

او در تاریخ ۱۸ دی ۱۴۰۴ با اصابت گلوله جنگی در رشت توسط مأموران جمهوری اسلامی کشته شد.

هادی چوپان در اینستاگرام خود در این‌باره نوشت: «یار و هم‌قطار و هم‌رزم خوبم. مرد همیشه خندان و همیشه دوستم. رود همیشه خروشانم، آرام بخواب رفیق. تا ابد غمخوارت هستم. چه سعادتی والاتر از عزیز مردم بودن. مردم شریف و صبور و درد کشیده. در غم همه مردم ایران شریکم و با عزای شما، عزادار و سیاه‌پوشم.». حمیدرضا امین‌جواهری نیز با انتشار استوری‌هایی کشته شدن او را تأیید و به عوامل آن اعتراض کرد. افرادی همچون مجتبی پوربخش، گزارشگر و مجری سابق صداوسیما، و همچنین مهدی موسوی، شاعر و نویسنده، نیز دربارهٔ مسعود ذات‌پرور و مرگ او در شبکه اجتماعی ایکس نوشتند و خواستار پاسخگویی مسئولان جمهوری اسلامی شدند.

رانی کولمن، قهرمان اسطوره‌ای بدنسازی جهان، نیز با انتشار ویدیویی به ذات‌پرور ادای احترام کرد. جواد کاظمیان، بازیکن سابق فوتبال، با انتشار تصویری از ذات‌پرور و همچنین مجتبی ترشیز نوشت: «چه مرگ زیبایی داشتید.» داتوک پل چوا، رئیس فدراسیون جهانی بدنسازی، نیز کشته‌شدن مسعود ذات‌پرور را «حقیقتاً اندوه‌بار» خواند.

در تاریخ ۲۰ دی، پس از خبری شدن کشته شدن ذات‌پرور و واکنش‌های جهانی، صفحه اینستاگرام او توسط رژیم از دسترس خارج شد.

## منابع

رده:زادگان ۱۳۶۵
رده:درگذشتگان ۱۴۰۴
رده:بدن‌سازان اهل ایران
رده:اهالی رشت
رده:معترضان اهل ایران
رده:کشته‌شدگان خیزش ۱۴۰۴
رده:جان‌باختگان اعتراضات در ایران
رده:قربانیان کشتار جمعی
انقلاب ملی ایران

**انقلاب ملی ایران** یا **انقلاب شیروخورشید**، اصطلاحی است که برخی تحلیلگران برای توصیف جنبش انقلابی سراسری در ایران به‌کار می‌برند و برخی ایران را در آستانه وقوع آن می‌دانند. فرایند این انقلاب با خیزش ۱۴۰۴ ایران آغاز شد و از آرمان‌هایی همچون استقلال سیاسی، آزادی‌های مدنی، پایان نظام ولایت فقیه و ایجاد حکومتی مردم‌سالار و سکولار حمایت می‌کند و می‌توان آن را بازتابِ خواست ملیِ بخش‌هایی از جامعه ایران دانست که علیه استبداد مذهبی–سیاسی قیام کرده‌اند.

## خیزش ۱۴۰۴
در دی ماه ۱۴۰۴ یک موج تازه اعتراضات در ایران آغاز شد که به سرعت در همهٔ ۳۱ استان کشور گسترش یافت. این اعتراضات ابتدا به دلیل بحران اقتصادی عمیق، سقوط ارزش ریال، افزایش بهای غذا و فشار معیشتی به‌وجود آمد و سپس به شعارهای سیاسی علیه نظام جمهوری اسلامی، از جمله خواست پایان حکومت مذهبی، آزادی‌های مدنی و عبور از جمهوری اسلامی تبدیل شد.

در این خیزش جدید، بازاریان و تاجران بازار بزرگ تهران در اعتراض به مشکلات اقتصادی و سقوط شدید ارزش پول ملی پیشگام شدند و سپس دانشجویان، جوانان و دیگر گروه‌ها به شکل گسترده‌تری به خیابان‌ها آمدند.

برخی تحلیل‌ها معتقدند که این موج، بزرگ‌ترین جنبش اعتراضی از سال ۲۰۲۲ و خیزش ۱۴۰۱ ایران تاکنون است و صدای انتقاد از حکومت را در سراسر کشور به‌طور برجسته‌ای بازتاب داده است.

مقاله تحلیلی رسانه هیل در گزارشی تحت عنوان «ارتش ایران ممکن است از رژیم جدا شود» آمده، ایران امروز، به نقطه‌ای نزدیک شده که از زمان انقلاب ۵۷ بی‌سابقه است. سقوط شدید ارزش ریال، کمبودهای گسترده آب و برق، فلج‌شدن اقتصاد روزمره و انسداد کامل اصلاحات سیاسی، جامعه را به مرحله‌ای رسانده که ترس دیگر ابزار کارآمدی برای حکومت نیست. اعتراضات گذشته ممکن بود سرنگونی به همراه نداشته‌اند، اما یک دستاورد تعیین‌کننده داشته‌اند: فرسایش قدرت در نظام و افزایش همگرایی در مردم.

## نمادها و حمایت‌های بین‌المللی
بندانگشتی|شبکه اجتماعی ایکس پس از درخواست کاربران ایرانی پرچم شیر و خورشید ایران را با پرچم جمهوری اسلامی در قسمت ایموجی‌هایش جایگزین کرد.
در موج جدید، رضا پهلوی به عنوان مرکز توجه شعارها و چهره‌ای سکولار و دموکراسی‌خواه، مردم را به ادامه اعتراضات، اعتصاب و اشغال مراکز شهری دعوت کرده است، هرچند نقش این شخصیت‌ها در داخل ایران محدودتر است.

در سطح بین‌المللی نیز دولت‌های غربی و سازمان‌های حقوق بشری بارها سرکوب معترضان توسط حکومت ایران را محکوم کرده‌اند و خواستار احترام به آزادی‌های اساسی مردم شده‌اند.

در بحبوحهٔ اعتراضات گستردهٔ ضدحکومتی در ایران، کاربران متوجه شدند که پلتفرم **X** ایموجی پرچم رسمی جمهوری اسلامی را با پرچم پیش از انقلابِ «شیر و خورشید» جایگزین کرده است. این نماد که قرن‌ها در دوران پادشاهی استفاده می‌شد، خورشیدِ ریشه‌دار در سنت‌های باستانی ایران و شیرِ نماد قدرت و حاکمیت را دربر می‌گیرد و در نسخه‌های متأخر به امام علی و شمشیر ذوالفقار نیز پیوند خورده بود. این تغییر نمادین همزمان با تشدید سرکوب‌ها و تنش‌های سیاسی، بازگشت نمادهای تاریخی به فضای عمومی و مجازی را برجسته کرده است.

## منابع

رده:انقلاب‌ها در ایران
رده:خیزش ۱۴۰۴ ایران
النی تئوکاروس

**النی تئوکاروس** (؛  زادهٔ ) یک نویسنده، شاعر، جراح و سیاستمدار اهل قبرس است که از تاریخ ۲۰۰۹ تا تاریخ ۲۰۰۹ عضو پارلمان اروپا را برعهده داشت.

## زندگی‌نامه
در ۲۴ ژوئن ۱۹۵۳ در آمیانتوس به دنیا آمد و از دانشگاه ارسطو فارغ‌التحصیل شد.  وی برنده جوایزی همچنین مدال مخیتار گش شده‌است. 

## یادداشت

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:اعضای مجلس نمایندگان (قبرس)
رده:افراد زنده
رده:اهالی لیماسول
رده:پزشکان بدون مرز
رده:جراحان زن
رده:جراحان
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه ارسطو
رده:زادگان ۱۹۵۳ (میلادی)
رده:شاعران سده ۲۰ (میلادی)
رده:شاعران سده ۲۱ (میلادی)
رده:نویسندگان زن سده ۲۰ (میلادی)
رده:نویسندگان زن سده ۲۱ (میلادی)
یارومیر اشتتینا

**یارومیر اشتِتینا** ( زادهٔ  - درگذشته ) یک سیاستمدار، روزنامه‌نگار، نویسنده، اقتصاددان، زمین‌شناس، مترجم، و خبرنگار جنگ اهل جمهوری چک بود که از تاریخ ۲۰۱۴ تا تاریخ ۲۰۱۹ سمت عضو پارلمان اروپا را برعهده داشت.

## زندگی‌نامه
در ۶ آوریل ۱۹۴۳ در پراگ به دنیا آمد و از دانشگاه اقتصاد و بازرگانی پراگ و دانشگاه کارل فارغ‌التحصیل شد. وی برنده جوایزی همچنین مدال مخیتار گش و مدال شایستگی جمهوری چک شده است. وی در ۱۷ آوریل ۲۰۲۵ در سن ۸۲ سالگی در پراگ درگذشت.

## یادداشت

## جستارهای وابسته

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

* 

رده:اعضای چکسلواکیایی حزب کمونیست
رده:خبرنگاران جنگ
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه چارلز پراگ
رده:درگذشتگان ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:دریافت‌کنندگان مدال شایستگی جمهوری چک
رده:روزنامه‌نگاران اهل جمهوری چک
رده:زادگان ۱۹۴۳ (میلادی)
رده:سیاستمداران اهل پراگ
هانس شوارتس (کارگردان)

**هانس شوارتس** (؛   – ) کارگردان فیلم اهل اتریش بود.

هانس شوارتز، پسر ایگناز شوارتس، تاجر، و همسرش ریسا اشتراسر، در آکادمی هنرهای زیبای وین تحصیل کرد. سپس در دوسلدورف و پاریس در رشته طراحی داخلی و نقاشی تحصیل کرد. سفرهای تحصیلی او را به مصر، انگلستان و دیگر کشورهای اروپایی برد. در اوایل دهه ۱۹۲۰، او از دولت بلغارستان مأموریتی برای تولید یک فیلم فرهنگی دریافت کرد که او را با سینما آشنا کرد.

از فیلم‌هایی که وی در آن نقش‌آفرینی کرده است می‌توان به *[[کاپیتان کرادوک]]* اشاره کرد.

## منابع

* Prawer, S.S. *Between Two Worlds: The Jewish Presence In German And Austrian Film, 1910-1933*. Berghahn Books, 2005.

## پیوند به بیرون
* 

رده:اتریشی‌های مهاجرت‌کرده به بریتانیا
رده:درگذشتگان ۱۹۴۵ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۸۸ (میلادی)
رده:کارگردانان فیلم انگلیسی‌زبان
رده:کارگردانان فیلم اهل اتریش
رده:کارگردانان فیلم‌های کمدی اهل اتریش
بوگاتی تیپ ۵۲

**بوگاتی تیپ ۵۲** () یک خودروی مسابقه‌ای برقی در ابعاد نصف بود که بر اساس بوگاتی تیپ ۳۵ برای کودکان ساخته شده بود. در مجموع حدود ۵۰۰ نمونه از آن تولید شد. حدود ۱۵۰ عدد از این تعداد، از نوعِ دماغ‌کوتاه بودند، در حالی که اکثریت تولیدات را مدل دماغ‌بلند تشکیل می‌داد که برای استفاده کودکان بزرگتر، ۱۰ سانتی‌متر طویل‌تر شده بود.

تولید در کارخانه مولشایم بین سال‌های ۱۹۲۷ و ۱۹۳۶ انجام شد و این خودروها اغلب هم به عنوان اسباب‌بازی و هم برای مسابقات جدی‌تر میان فرزندان نخبگان اروپایی مورد استفاده قرار می‌گرفتند.

نخستین نمونه از تیپ ۵۲ برای رولاند، پسر چهار ساله اتوره بوگاتی (مؤسس بوگاتی)، ساخته شد و برای اولین بار در نمایشگاهی در میلان به نمایش درآمد. شماره ۵۲ احتمالاً توسط هیو کانوی به آن اختصاص داده شده و هرگز توسط کارخانه استفاده نشده بود. کارخانه همیشه از این خودرو با نام «بیبی» (Baby) یاد می‌کرد.

تیپ ۵۲ نیرویش را از یک موتور الکتریکی تک ۱۲ ولتی با دنده جلو و عقب می‌گرفت. ترمزگیری به وسیله کفشک‌های چوبیِ منبسط‌شونده در درام‌های جلو و عقب انجام می‌شد.

فاصله بین چرخ‌های خودرو در ابتدا تنها ۱۲۰۰ میلی‌متر (۴۷٫۲ اینچ) بود، اما وقتی مشخص شد که حتی کودکان نیز با فضای پا مشکل دارند، این فاصله به ۱۳۵۰ میلی‌متر (۵۳٫۱ اینچ) افزایش یافت. طول کلی خودرو حدود ۱٬۸۰۰ میلی‌متر (۷۰٫۹ اینچ) و عرض محور آن ۶۲۵ میلی‌متر (۲۴٫۶ اینچ) بود.

در سال ۲۰۱۹، شرکت «لِیتل کار» مستقر در لانتونِ انگلستان، مجوز کامل را از بوگاتی دریافت کرد تا تیپ ۵۲ را به صورت یک خودروی تمام الکتریکی با ابعاد ۳/۴ برای کودکان بازتولید کند.

خودروی «بیبی ۲» که با این نام شناخته می‌شود، تقریباً پنجاه درصد بزرگتر از تیپ ۵۲ است. بیبی ۲ دارای فاصله محوری ۱٬۸۰۰ میلی‌متر (۷۰٫۹ اینچ) و طول کلی ۲٬۷۶۰ میلی‌متر (۱۰۸٫۷ اینچ) است. ارتفاع آن ۸۰۰ میلی‌متر (۳۱٫۵ اینچ) و عرض آن ۱٬۰۶۰ میلی‌متر (۴۱٫۷ اینچ) می‌باشد.

بیبی ۲ دارای دو گزینه پیشرانه الکتریکی است که از ۱ کیلووات تا ۴ کیلووات متغیر است، و با «کلید سرعت» که همراه با مدل‌های Pur Sang و Vitesse ارائه می‌شود، ۱۰ کیلووات قدرت آزاد شده و سرعت آن بدون محدودیت می‌شود که حداکثر سرعت آزمایش‌شده آن ۴۵ مایل بر ساعت است.

## منابع

رده:خودروهای بوگاتی
لیگ قهرمانان عرب ۰۸–۲۰۰۷

**لیگ قهرمانان عرب ۰۸–۲۰۰۷** پنجمین دوره لیگ قهرمانان عرب بود. ۳۲ تیم نماینده کشورهای عربی از آفریقا و آسیا بودند. وفاق سطیف الجزایر در فینال مقابل الوداد مراکش پیروز شد.

## فرمت

* هر فدراسیون با (۱ یا ۲) تیم از لیگ برتر خود وارد می‌شود.
* تعداد تیم‌های هر فدراسیون بر اساس نتایج دوره‌های قبلی لیگ قهرمانان عرب تعیین می‌شود.
* ای‌آرتی حامی رسمی مسابقات، می‌تواند تیم‌های باقیمانده را برای تکمیل ۳۲ تیم انتخاب کند، بنابراین ممکن است ۳ تیم از یک کشور باشند.

 وفاق سطیف به عنوان قهرمان دوره قبل به طور خودکار وارد مسابقات شد.

## تیم‌ها

### آسیا

### آفریقا

## جوایز

* قهرمان: ۱,۵۰۰,۰۰۰ دلار
* نایب قهرمان: ۱,۰۰۰,۰۰۰ دلار
* نیمه نهایی: ۴۰۰,۰۰۰ دلار
* مرحله گروهی: ۳۰۰,۰۰۰ دلار
* یک‌هشتم نهایی: ۶۰,۰۰۰ دلار
* یک‌شانزدهم نهایی: ۳۰,۰۰۰ دلار

## یک‌شانزدهم نهایی

|}۱  شباب رفح انصراف داد.

## یک‌هشتم نهایی

|}۱  العربی حذف شد و کویت از مسابقات بین‌المللی فوتبال تعلیق شد.

## مرحله گروهی

### گروه A

----
----
----
----
----

### گروه B

----
----
----
----
----

## نیمه نهایی

----

## فینال

## قهرمان

## منابع


رده:فوتبال آسیا در ۲۰۰۷ (میلادی)
رده:فوتبال آسیا در ۲۰۰۸ (میلادی)
رده:جام قهرمانان باشگاه‌های عربی
رده:فوتبال آفریقا در ۲۰۰۷ (میلادی)
رده:فوتبال آفریقا در ۲۰۰۸ (میلادی)
فینال لیگ قهرمانان عرب ۲۰۰۸

**فینال لیگ قهرمانان عرب ۲۰۰۸** بیست و چهارمین فینال جام باشگاه‌های یافا و پنجمین دوره لیگ قهرمانان عرب بود. این بازی به صورت رفت و برگشت و بین تیم‌های وفاق سطیف الجزایر و الوداد مراکش برگزار شد.

## جزئیات مسابقات

### بازی رفت

### بازی برگشت

## منابع


رده:جام قهرمانان باشگاه‌های عربی
باشگاه فوتبال میتسوجی

**باشگاه فرهنگی ورزشی میتسوجی** (عربی: الشبيبة الرياضية و ثقافي ميتسوجي)، با نام اختصاری **جی‌ای‌سی‌ام**، یک باشگاه فوتبال کوموری است که در سال ۱۹۷۲ تأسیس شد و در میتسوجی در جزیره گراند قمر مستقر است.

## منابع

رده:باشگاه‌های فوتبال بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۷۲ (میلادی)

رده:باشگاه‌های فوتبال کومور
باشگاه فوتبال صحفی

**باشگاه فوتبال صحفی** یک باشگاه فوتبال سومالیایی مستقر در موگادیشو، سومالی است. آنها برنده جام سومالی در سال ۲۰۰۷ بودند. آنها در لیگ سومالی در سال ۲۰۱۲ بازی کردند.

## تاریخچه
این باشگاه با نام **دالو** تأسیس شد و در سال ۲۰۱۲ نام خود را به **صحفی** تغییر داد.

## منابع

رده:باشگاه‌های فوتبال سومالی
رنو ناتیه

**رنو ناتیه** (؛  زاده ۲۸ ژانویه ۱۹۵۲) آموزگار و سپس کارمند عالی‌رتبه دولت است. او از سال ۲۰۱۶ مؤلف و متخصص دنیای تن‌تن و ژرژ برسنس است.

## زندگی‌نامه
رنو ناتیه که از پدر و مادری معلم متولد شده بود، در سال ۱۹۶۳ به تولون رفت و تحصیلات متوسطه خود را در دبیرستان دومون دورویل گذراند. او سپس تحصیل در رشته فلسفه را در دانشگاه پرووانس آغاز کرد و شاگرد استادانی چون ژیل-گاستون گرانژه و ژرار لبرون بود. او که شیفته فرهنگ و ادبیات اسپانیایی-آمریکایی بود، به‌طور همزمان در رشته زبان اسپانیایی نیز به تحصیل پرداخت.

او پس از مؤسسه مطالعات سیاسی پاریس به سمت اقتصاد تغییر مسیر داد و به تدریس علوم اقتصادی و اجتماعی در دبیرستان کلود برنار پاریس و سپس در چارچوب همکاری‌های بین‌المللی، در دبیرستان فرانسوی دوالا در کامرون و دانشگاه شیخ آنتا دیوپ در سنگال مشغول شد. او در سال ۱۹۸۷ وارد مدرسه ملی علوم اداری (فرانسه) شد و مسئولیت‌های متعددی را در وزارتخانه‌های مختلف بر عهده گرفت: ورزش و جوانان، امور خارجه و آموزش ملی (جایی که در سال ۲۰۱۷ دوران خدمت خود را به عنوان بازرس کل به پایان رساند).

رنو ناتیه حتی پیش از آنکه خواندن بیاموزد، مجذوب تن‌تن بود. موفقیت آثار هرژه موضوع نخستین کتاب او با عنوان «*راز تن‌تن*» بود که در سال ۲۰۱۶ توسط «لِز امپرسیون نـووِل»، خانه نشر بلژیکی که بنوآ پیترس یکی از بنیان‌گذاران آن است، منتشر شد. رنو ناتیه برای تبیین دلایل موفقیت جهانی تن‌تن، از کتاب «*دیالوگ‌های افلاطون*» (۱۹۴۴) اثر ویکتور گلدشمیت الهام گرفت؛ اثری که ایده به‌کارگیری روشی با الهام از ساختارگرایی را در تحلیلش به او داد. در فاصله سال‌های ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۵، نه جستار دیگر دربارهٔ دنیای تن‌تن و همچنین چندین مقاله در مجلات ادبی یا تخصصی در زمینه تن‌تن‌شناسی از او منتشر شد.

از نوامبر ۲۰۲۰ تا ژوئن ۲۰۲۳، رنو ناتیه مدیر مجموعه «*زوم روی هرژه*» در انتشارات سپیا بود. در ژانویه ۲۰۲۳، تحت فشار وارثان هرژه، نام این مجموعه تغییر کرد و به یک برند نشر با نام «*۱۰۰۰ سابورد*» (گروه لارماتان) تبدیل شد.

رنو ناتیه که به بازی با کلمات زبان فرانسوی علاقه وافری دارد، در سال ۲۰۲۰ در انتشارات اونوره شامپیون، کتاب «*فرهنگ‌نامه [[ژرژ برسنس]]، از آبلار تا زنگبار*» را منتشر کرد که به اسامی خاص در آثار این شاعر، آهنگساز و خواننده اختصاص داشت. در همان سال، او دو علاقه خود را در یک جستار با هم ترکیب کرد: «*برسنس و تن‌تن، دو دنیای موازی*». در سال ۲۰۲۱، او نخستین رمان پلیسی خود را با نام «*قتل‌ها در مولینسار*» و در سال ۲۰۲۲ نخستین زندگی‌نامه میلو را با عنوان «*میلو، انسانی، بسیار انسانی*» به چاپ رساند.

رنو ناتیه برادر کوچک‌تر ژان-ژاک ناتیه، متخصص ریشارد واگنر است که از پیشگامان علم «نشانه‌شناسی موسیقی» محسوب می‌شود.

## جستارهای وابسته
* تن‌تن‌شناسی
## منابع

رده:نویسندگان سده ۲۱ (میلادی) اهل فرانسه
رده:زادگان ۱۹۵۲ (میلادی)
رده:تن‌تن‌شناسی
ژان-ژاک ناتیه

**ژان-ژاک ناتیه** (؛  ،  ) موسیقی‌شناس و قوم‌موسیقی‌شناس فرانسوی فعال در کانادا است که شخصیتی تأثیرگذار در نشانه‌شناسی موسیقی محسوب می‌شود. او از سال ۱۹۷۲ استاد موسیقی‌شناسی در دانشگاه مونترآل بوده است. وی برادرِ بزرگِ آموزگار و مؤلف فرانسوی رنو ناتیه است.

## زندگی و حرفه
ژان-ژاک ناتیه در ۳۰ دسامبر ۱۹۴۵ در آمیان، فرانسه متولد شد. او نشانه‌شناسی را نزد ژرژ مونن و ژان مولینو، و نشانه‌شناسی موسیقی را (در مقطع دکتری) نزد نیکلا رووه آموخت.

او متخصص شناخته‌شده‌ای در زمینه نوشته‌های آهنگساز و رهبر ارکستر، پیر بولز است.

در سال ۱۹۹۰، او به عضویت نشان کانادا درآمد. در سال ۲۰۰۱، او به مقام شوالیه نشان ملی کبک منصوب شد.

## جوایز
* ۱۹۸۸، مدال دنت از انجمن سلطنتی موسیقی
* ۱۹۸۹، جایزه آندره-لوراندو برای علوم انسانی از انجمن فرانسوی-کانادایی برای پیشرفت علوم
* ۱۹۹۰، جایزه ملسون از شورای کانادا
* ۱۹۹۴، جایزه لئون-ژرن برای علوم اجتماعی از دولت کبک
* ۱۹۹۶، جایزه فومیو کویزومی برای قوم‌موسیقی‌شناسی، توکیو، ژاپن
* ۲۰۰۴، جایزه کیلام توسط شورای هنرهای کانادا
* در سال ۲۰۱۱، او به رتبه افسر نشان کانادا «به پاس خدماتش در توسعه موسیقی‌شناسی به عنوان پژوهشگر، استاد و متخصص نشانه‌شناسی موسیقی» ارتقا یافت.

## منابع

## کتاب‌شناسی

* 
* 
* 

رده:اعضای انجمن سلطنتی کانادا
رده:افراد زنده
رده:افسران نشان کانادا
رده:اهالی آمین
رده:زادگان ۱۹۴۵ (میلادی)
رده:نشانه‌شناسان اهل فرانسه
رده:نویسندگان مرد غیرداستانی اهل فرانسه
رده:واگنرشناسان
نونهنگیان

**نونهنگیان** (نام علمی: Neobalaenidae) یک تیره منسوخ از آب‌بازسانیان بی‌دندان است که شامل نهنگ صاف کوتوله موجود می‌شود. اگرچه به‌طور سنتی با نهنگان اصلی (balaenids) مرتبط دانسته می‌شدند، مطالعات اخیر توسط فوردایس و مارکس (۲۰۱۳) و لودوویک دوتویت و همکاران (۲۰۲۳) نهنگ صاف کوتوله زنده را به عنوان عضوی از نهنگ‌ددان بازیابی کرده‌اند که آن را به تنها گونه موجود از نهنگ‌ددان تبدیل می‌کند. همه نویسندگان با این طبقه‌بندی موافق نیستند.

## طبقه‌بندی
تیره نونهنگیان به دلیل شکل اسکلتی غیرمعمول این گونه نسبت به سایر آب‌بازسانان بی‌دندان موجود، مدت‌ها به نهنگ صاف کوتوله در نیم‌کره جنوبی محدود بود. تا اوایل دهه ۲۰۱۰، نونهنگیان در سوابق فسیلی ناشناخته بود، علی‌رغم مطالعه‌ای توسط ساساکی و همکاران (۲۰۰۵) که زمان جدایی نونهنگیان از سایر نهنگ‌های بالنی زنده را ۲۳ میلیون سال پیش تخمین زده بود.

فوردایس و مارکس بر اساس داده‌های مولکولی دریافتند که نهنگ صاف کوتوله یک کلاد با حمایت خوب را با نهنگان خاکستری و بزرگ‌باله‌ایان تشکیل می‌دهد و در میان «نهنگ‌ددان»، بیشترین نزدیکی را با هرپتوسیتین‌ها (*[[Herpetocetus]]* و *[[Nannocetus]]*) دارد که نهنگ صاف کوتوله را به تنها گونه زنده از نهنگ‌ددان تبدیل می‌کند. در همان زمان، بیسکونتی اولین نهنگ صاف کوتوله را از سوابق فسیلی به نام *[[Miocaperea]]* از سازند پیسکو در پرو توصیف کرد. با این حال، بیسکونتی بر اساس داده‌های مورفولوژیکی دریافت که این گونه با نهنگ قطبی و نهنگان راست نزدیکی بیشتری دارد، اما افزود که انتظار می‌رود نمونه‌های اضافی این نتایج متناقض را ظرف چند سال حل کنند. تحلیل‌های شاخه‌بندی توسط گولدین و استیمن تا حدودی با فوردایس و مارکس در بازیابی نونهنگیان به عنوان گروهی نزدیک‌تر به نهنگ‌ددان نسبت به تیره نهنگان راست موافق بود، اما با یافته‌های آن‌ها مبنی بر اینکه نهنگ صاف کوتوله یک هرپتوسیتین است مخالفت کرد و در عوض نونهنگیان را خارج از تیره نهنگ‌ددان قرار داد.

## سوابق فسیلی
نمونه‌هایی از نونهنگیان در سوابق فسیلی شامل *Miocaperea*، تعدادی استخوان گوش نامشخص از استرالیا (یکی مشابه با *Caperea*), و نمونه‌هایی از مناطق پلیستوسن در نیم‌کره شمالی است.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:آب‌بازسانان بی‌دندان
رده:تیره‌های پستانداران
رده:جانداران موجود پدیدآمده در تورتونین
گروه بی‌سر

**گروه بی‌سر** () به هر نوع از کلم‌هایی اشاره دارد که بدون «سر» مرکزی که ویژگی بسیاری از انواع کلم است، رشد می‌کنند. این‌ها در گونه *[[کلم وحشی|کلم وحشی]]* قرار می‌گیرند، مانند کلم برگ (*Brassica oleracea* var. *acephala*). این نام لغتاً به معنای «بدون سر» در تضاد با آن انواع شناخته شده به عنوان *capitata* یا «دارای سر» است. این گروه شامل تعدادی از گونه‌ها، اعم از وحشی و پرورشی است که بسیاری از آن‌ها برای برگ‌ها و گل‌های خوراکی‌شان کشت می‌شوند.

## گروه‌های رقم
منابع مختلف سرده *[[کلم‌ها|کلم]]* را به گروه‌های مختلفی تقسیم می‌کنند که در زیر نشان داده شده است:

### مبرلی
مبرلی گروه‌های زیر را در نظر می‌گیرد: گروه Napobrassica / گروه Pabularia / گروه Acephala / گروه Alboglabra / گروه Botrytis / گروه Capitata / گروه Gemmifera / گروه Gongylodes / گروه Italica / گروه Tronchuda / گروه Chinensis / گروه Japonica / گروه Pekinensis / گروه Perviridis / گروه Rapifera

### باغ‌های گیاه‌شناسی سلطنتی، کیو
باغ‌های گیاه‌شناسی سلطنتی، کیو هشت گروه رقم را فهرست کرده است: گروه بی‌سر (کلم برگ، کلم پیچ، کلم سبز) / گروه Alboglabra (کلم چینی، بروکلی چینی، گای لان، کای لان) / گروه Botrytis (بروکلی، گل کلم، کلم بروکلی-گل کلم، کالابرس) / گروه Capitata (کلم، کلم ساوی، کلم قرمز) / گروه Gemmifera (کلم بروکسل) / گروه Gongylodes (کلم‌قمی) / گروه Italica (بروکلی جوانه‌زده بنفش، کلم بروکلی جوانه‌زده) / گروه Tronchuda (کلم پرتغالی، کلم دریایی)

## اعضا
گروه بی‌سر از رقم‌ها یا واریته‌ها برای گونه *[[کلم وحشی|کلم وحشی]]* شامل موارد زیر است:
* کلم برگ، یا کلم وحشی
* کلم برگ
* کلم توسکانی (cavolo nero)، همچنین به عنوان کلم سیاه، کلم لاسی‌ناتو، یا کلم درخت نخل شناخته می‌شود.
* در انگلیسی آمریکایی کلم سبز، یا collard
* در انگلیسی بریتانیایی سبزه‌های بهاره
* کلم تزئینی، کلم برگ، کلم گل‌دار، کلم زینتی گل‌دار، یا کلم زینتی
* کلم جرسی، *Brassica oleracea longata*. ساقه‌های چوبی بلند آن برای عصا و شاخ و برگ آن برای علوفه گاو استفاده می‌شود.
* کلم اسکاتلندی

واژه *Acephala* به معنای «بدون سر» است زیرا این گیاهان دارای برگ‌هایی بدون سر مرکزی هستند؛ آرایشی که برخلاف کلم، یا کلم ساوی است. هر رقم به دلیل جهش، تکامل، کنج بوم‌شناختی، و اصلاح هدفمند گیاه توسط انسان، ژنوم متفاوتی دارد. مبرلی (۱۹۹۷، ص ۱۲۰) گروه بی‌سر را در سه زیرگروه قرار می‌دهد: کلم برگ، کلم پیچ، و کلم سبز.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:کلم