هازوریا

**هازوریا** (، به معنای «برزگر») یک کیبوتص در شمال اسرائیل است که در سال ۱۹۳۶ از سوی یهودیان آلمانی بنیان‌گذاری شد. این کیبوتص تنها کیبوتصی است که اعضای جنبش ورکلویته آن را پایه‌گذاری کردند. هازوریا در لبهٔ غربی مرج ابن عامر و زیر نظر شورای منطقه‌ای مگیدو قرار دارد. نام این کیبوتص از تل زاریق () واقع در همسایگی آن گرفته شده‌است.

هازوریا دارای جنگلی گسترده با نزدیک به ۲۰ میلیون درخت در جنوب و غرب خود است و موزهٔ ویلفرید اسرائیل که مجموعه‌ای از آثار باستان‌شناسی و هنر آسیایی را در خود جای داده در این کیبوتص واقع شده‌است. اقتصاد هازوریا بر پایهٔ کشاورزی، صنایع پلاستیک و آبزی‌پروری استوار است و این کیبوتص در سال‌های اخیر فرایند گذار از الگوی سنتی سوسیالیستی به شکل نوین‌تری از زندگی اشتراکی را آغاز کرده‌است.

## جغرافیا
هازوریا در لبهٔ غربی مرج ابن عامر جای دارد و جنگل هازوریا در جنوب و غرب آن، موشاوای یوکنعام در شمال و زمین‌های کشاورزی درهٔ یزرعیل در شرق آن قرار گرفته‌اند. این کیبوتص در حدود ۲۲ کیلومتری بندر حیفا واقع شده‌است.

جنگل هازوریا بخشی از پارک راموت منشه است که بر روی بلندی‌های منشه و به‌دست اعضای کیبوتص برای صندوق ملی یهود کاشته شده‌است. این جنگل دارای نزدیک به ۲۰ میلیون درخت از گونه‌های اکالیپتوس، کاج مدیترانه‌ای (Pinus halepensis)، سرو ناز (Cupressus sempervirens)، خرنوب (Ceratonia siliqua) و دیگر گونه‌هاست. در این جنگل امکانات تفریحی گوناگونی مانند مسیرهای پیاده‌روی به سوی رودخانهٔ شوفیت و چشمهٔ عین آمی و چندین چشم‌انداز وجود دارد.

### باستان‌شناسی
عین‌هاشرات غاری است در کنار چشمهٔ عین آمی که به‌عنوان گورستان به کار می‌رفته و دارای تونل‌ها و اتاق‌هایی با کتیبه‌هایی از دوران روم و بیزانس و گورهایی با قدمت دست‌کم اواخر عصر برنز است. در شرق این غار، محوطهٔ باستانی تل‌قیری (Tel Qiri) واقع شده که بازمانده‌هایی از دوران نوسنگی، مس‌سنگی، عصر برنز میانی و پایانی و عصر آهن در آن یافت شده‌است.

## پیشینه
### بنیان‌گذاری
هازوریا تنها کیبوتصی در اسرائیل است که جنبش ورکلویتهٔ آلمان آن را بنیان‌گذاری کرده‌است. ورکلویته جنبشی سوسیالیستی یهودی بود که در پی یافتن راه‌حل‌هایی برای یهودیان آلمان بود، اما در سال ۱۹۳۳ پس از به قدرت رسیدن آدولف هیتلر چشم‌انداز صهیونیسم کارگری را برگزید و تصمیم به پیوستن به یه‌شو در فلسطین تحت قیمومت بریتانیا و بنیان‌گذاری کیبوتص گرفت. آمادگی‌ها برای بنیان‌گذاری شامل گردآوری پول برای خرید زمین در فلسطین و آموزش زندگی کیبوتصی در چارچوب هخشارا بود. گردآوری مالی مبلغ ۵۰٬۰۰۰ لیرهٔ استرلینگ به دست آورد.

در آغاز سال ۱۹۳۴ نخستین گروه پیشگامان به فلسطین رسیدند. شصت عضو به دو گروه بخش شدند و آموزش کشاورزی را در میشمار هایمک از جنبش کیبوتص آرتصی و گیوات‌حایم از جنبش کیبوتص مئوحاد دریافت کردند تا تفاوت دو جنبش را بشناسند. در ۱۵ آوریل ۱۹۳۴ گروه دوباره گرد هم آمد و در محلی در خدرا مستقر شد و نام «هازوریا» را برگزید. به گفتهٔ شائول گنوسار، این نام بار نمادین داشت: «ما پیشقراول یهودیان آلمانی بودیم که آلمان را ترک کردند و به فلسطین آمدند. ما نخستین کسانی هستیم که می‌کاریم تا پس از آن محصول را درو کنیم.»

صندوق ملی یهود زمینی به مساحت ۳٬۵۰۰ دونوم در کنار موشاوای یوکنعام در دامنهٔ بلندی‌های منشه و کوه کرمل را برای کیبوتص برگزید و با کمک پول گردآوری‌شده از آلمان، این زمین از شرکت توسعهٔ اراضی فلسطین خریداری شد؛ شرکتی که پیش‌تر آن را از مالکان عرب از حیفا و لبنان خریده بود. در ۳ دسامبر ۱۹۳۵ گروه ۳۰ نفره در کاروانسرایی مستقر شد که ساکنان قیرا آن را ترک کرده بودند. به دلیل کندی تخلیهٔ مستأجران عرب، در آغاز تنها ۷۰ دونوم زمین در اختیار گروه قرار گرفت. در ۱۵ آوریل ۱۹۳۶ ساخت چادرها و کارگاه نجاری پایان یافت و همهٔ اعضا به زمین نقل مکان کردند. در ژوئیه ۱۹۳۶ بقیهٔ اعضای گروه هستهٔ بنیان‌گذار به کیبوتص پیوستند و در سال ۱۹۳۸ اعضا تصمیم به پیوستن به جنبش کیبوتص آرتصی گرفتند.

### سال‌های نخست
در سپتامبر ۱۹۳۶ اعضا در یک شب و بدون اجازهٔ مقامات، مرزهای کیبوتص را گسترش دادند. کشاورزی کیبوتص در زمینه‌های دامداری، زراعت، نهالستان و سبزیجات آغاز به رشد کرد. اعضا آب مورد نیاز را با گاری اسبی از میشمار هایمک می‌آوردند. دشواری‌های مالی ناشی از کمبود زمین اعضا را مجبور کرد که در حیفا به کارهایی چون باربری و خانه‌داری بپردازند. در سال ۱۹۳۷ گاوداری ساخته شد و نخستین گاوها خریداری شدند و در سال ۱۹۳۸ تاکستانی کاشته شد.

چند روز پس از بنیان‌گذاری کیبوتص، شورش عربی ۱۹۳۶–۱۹۳۹ آغاز شد و اعضا ناچار شدند موقتاً در کارگاه نجاری بخوابند که دیوارهایش با شن تقویت شده بود. اعضا برج دیده‌بانی چوبی برپا کردند و پس از تیراندازی‌های گروه‌های مسلح عرب، پست‌های نگهبانی بیشتری در اطراف کیبوتص مستقر شد. در سال ۱۹۳۷ نورافکنی در برج دیده‌بانی نصب شد و انبار تسلیحات در طبقهٔ نخست برج با اجازهٔ مقامات بریتانیایی ساخته شد. در دوران جنگ جهانی دوم اعضای کیبوتص در ارتش بریتانیا و پالماخ خدمت کردند و کیبوتص به‌عنوان پایگاه آموزش چتربازان نظامی به کار رفت.

در ۶ سپتامبر ۱۹۳۸ دولت بریتانیا فرمانی صادر کرد که به کیبوتص و یوکنعام امکان تصاحب زمین‌های تعیین‌شده در منطقهٔ دشت را داد. نیروی بزرگ پلیس و ارتش بریتانیا فرستاده شد و مرزهای هر دو سکونتگاه گسترش یافت. هازوریا ۵۰۰ دونوم اضافی دریافت کرد.

در سال ۱۹۳۷ اعضا نخستین ساختمان بتنی مستحکم یعنی آشپزخانه را ساختند. در سال ۱۹۳۸ سازه‌ای برای رختشویی و حمام‌های عمومی ساخته شد و در سال‌های بعد خانه‌های کودکان و ساختمان‌های مسکونی بنا شد. کیبوتص به شبکهٔ آبرسانی مکوروت متصل شد.

کیبوتص گروه‌های مهاجر گوناگونی را پذیرفت که بافت اجتماعی آن را غنی ساختند: گروه جوانان آلمانی (۱۹۳۹) که سپس به یاکوم رفتند؛ گروهی از اعضای ورکلویته به نام «میشمار هاداروم» (۱۹۴۲) پس از ناکامی در شامیر؛ گروهی از اعضای ورکلویته که در مقاومت هلند شرکت داشتند (نوامبر ۱۹۴۴)؛ گروه جوانان بلغارستانی (۱۹۴۷)؛ گروه «ارز» از سوریه و لبنان در جریان عالیای ب (۱۹۴۷)؛ گروهی از اعضای هاشومر هاتصعیر از بریتانیا (۱۹۴۸)؛ و گروهی از نوجوانان بازماندهٔ هولوکاست به نام «هاعوگن» از لهستان، یوگسلاوی، رومانی و مجارستان (۱۹۴۸).


File:קיבוץ הזורע - מראה-JNF004185.jpeg|هازوریا ۱۹۴۵
File:קיבוץ הזורע- מראה-JNF004189.jpeg|هازوریا ۱۹۴۵
File:הזורע (יקנעם) - מאגר מים-JNF033880.jpeg|هازوریا ۱۹۴۵
File:Kibbutz Sower.jpg|اعضای تیپ ۱۱ یفتاح از عین حرود در هفتهٔ آموزشی در هازوریا، آوریل ۱۹۴۸


### پس از استقلال اسرائیل
پس از پایان جنگ عربی–اسرائیلی ۱۹۴۸، قلمرو هازوریا هزاران دونوم گسترش یافت که امکان توسعهٔ بیشتر کشاورزی را فراهم ساخت. در سال ۱۹۶۱ کیبوتص کارخانهٔ پلاستیکی به نام «پلاستوپیل» ساخت و کارگاه نجاری به شرکتی با نام «مبلمان هازوریا» تبدیل شد. غرامت‌های پرداختی آلمان غربی پس از هولوکاست نقش مهمی در ساخت این تأسیسات ایفا کرد. مئیر نهاب از نسل بنیان‌گذاران در این باره گفته بود: «دگرگونی بزرگ برای ما با غرامت آلمان آغاز شد و چون همهٔ ما از آلمان بودیم، مبالغ زیادی دریافت کردیم.»

پذیرش گروه‌های تازه پس از استقلال نیز ادامه یافت. در سال ۱۹۵۲ گروه جوانان «بنی افرایم» از شمال آفریقا که ۱۰ و ۱۱ ساله بودند در کیبوتص آموزش دیدند و برخی از آنان ماندگار شدند. در سال ۱۹۵۶ کیبوتص اولپانی (مدرسهٔ زبان عبری) برپا کرد و برخی فارغ‌التحصیلان آن در کیبوتص ساکن شدند. گروهی از اعضای هاشومر هاتصعیر از ایالات متحده آمریکا نیز در سال‌های ۱۹۵۸ و ۱۹۵۹ در کیبوتص مستقر شدند.

در دههٔ ۱۹۵۰ هازوریا یکی از مراکز تلاش هاشومر هاتصعیر برای کار با جمعیت عرب محلی بود.


File:VIEW OF KIBBUTZ HAZOREA IN THE JEZREEL VALLEY. קיבוץ הזורע בעמק יזרעאל.D16-100.jpg|نمایی از کیبوتص هازوریا در مرج ابن عامر
File:VIEW OF KIBBUTZ HAZOREA. מראה כללי של קיבוץ הזורע בעמק יזרעאל.D832-061.jpg|نمای کلی کیبوتص هازوریا
File:A FAMILY MOVING THEIR FURNITURE INTO A TENT AT KIBBUTZ HAZOREA. משפחת חלוצים מכניסה את רהיטיה אל אוהל בקיבוץ הזורע.D16-101.jpg|خانواده‌ای در حال انتقال اثاثیه به چادر در کیبوتص هازوریا
File:A KIBBUTZ MEMBER WORKING IN THE KIBBUTZ LAUNDRY AT HAZOREA. אשה מכבסת בגדים בקיבוץ הזורע.D16-104.jpg|روز رختشویی در کیبوتص هازوریا
File:KIBBUTZ MEMBER HOUSES AT KIBBUTZ HAZOREA. בתים בקיבוץ הזורע בעמק יזרעאל.D16-111.jpg|خانه‌های اعضای کیبوتص هازوریا


## اقتصاد

صنایع هازوریا دربرمی‌گیرد: کارخانهٔ پلاستیک «پلاستوپیل»، گاوداری، مجموعهٔ آبزی‌پروری «هازوریا آکواتیکس»، مرکز کنترل کیفیت «مابا» و محصولات زراعی گوناگون.

هازوریا در فرایند پیچیده‌ای از دگرگونی از الگوی سنتی کیبوتص که همه‌چیز به‌طور برابر بخش می‌شد به شکل نوین‌تری از سکونتگاه قرار دارد. در اصل هازوریا هنوز به‌صورت جامعه‌ای سوسیالیستی اداره می‌شود و شرایط زندگی یکسانی برای اعضا فراهم می‌کند، اما دگرگونی‌های فردگرایانه‌ای مانند خصوصی‌سازی خدماتی چون سالن غذاخوری و برق انجام شده‌است. در سال ۲۰۱۳ تصمیم به خصوصی‌سازی کیبوتص گرفته شد.

هازوریا از سوی دبیرخانه‌ای با دو مسئول امور اجتماعی اداره می‌شود. شورای جامعه با ۱۵ عضو هفته‌ای یک بار گرد هم می‌آید و مرجع نهایی تصمیم‌گیری رأی‌گیری عمومی است که همهٔ اعضا حق شرکت در آن را دارند.

## آموزش و فرهنگ

هازوریا دارای سالن غذاخوری اشتراکی و تالاری برای کنش‌های فرهنگی و اجتماعی مانند جشن‌های اعیاد یهودی است. کیبوتص هفته‌نامه‌ای به نام «باشاعار» (، به معنای «در دروازه») منتشر می‌کند.

دبستان پلاگیم (بنیان‌گذاری ۱۹۹۱) در هازوریا واقع شده و کودکان کیبوتص و پنج سکونتگاه دیگر از پایهٔ یکم تا ششم در آن درس می‌خوانند. این مدرسه زیر نظر شورای منطقه‌ای مگیدو و بخشی از نظام آموزش دولتی اسرائیل است.

هازوریا میزبان موزهٔ ویلفرید اسرائیل است؛ موزه‌ای باستان‌شناسی و هنری که هستهٔ آن مجموعهٔ هنر آسیایی ویلفرید اسرائیل است. این موزه را آلفرد مانسفلد طراحی کرده‌است. یافته‌های باستان‌شناسی چشمگیری از عصر برنز در محوطهٔ هازوریا به دست آمده که برخی از آنها در این موزه به نمایش درآمده‌اند.

## افراد سرشناس
* گیدئون رافائل
* نوآم چامسکی

## منابع

* 
* 
* 
* 

## کتاب‌شناسی
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* تارنمای رسمی هازوریا 
* موزهٔ ویلفرید اسرائیل 
* پیشینه، اقتصاد، فرهنگ و آموزش هازوریا 

رده:کیبوتص
رده:کیبوتص‌های اسرائیلی
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۳۶ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۳۶ (میلادی) در قیمومت بریتانیا بر فلسطین
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند
رده:مختصات در ویکی‌داده
رده:مناطق مسکونی در استان شمال (اسرائیل)
رده:مقاله‌های دارای شرح مختصر
رده:مقاله‌های دارای منابع به زبان عبری (he)
رده:شرح مختصر متفاوت با ویکی‌داده