کشتار فرودگاه لد

**کشتار فرودگاه لد** حمله‌ای بود که در ۳۰ مه ۱۹۷۲ به دست اعضای ارتش سرخ ژاپن در فرودگاه لد (اکنون فرودگاه بین‌المللی بن گوریون) در نزدیکی تل‌آویو انجام شد. این حمله به کشته‌شدن ۲۶ نفر و زخمی‌شدن ۸۰ تن دیگر انجامید. دو تن از مهاجمان کشته شدند و سومین آنها، کوزو اکاموتو، پس از زخمی‌شدن دستگیر شد.

در میان کشته‌شدگان ۱۷ زائر مسیحی از پورتوریکو، یک شهروند کانادایی و هشت اسرائیلی قرار داشتند. از جمله قربانیان اسرائیلی پروفسور اهارون کاتزیر، زیست‌فیزیک‌دان سرشناس در زمینه پروتئین و رئیس آکادمی ملی علوم اسرائیل بود که مجری برنامه رادیویی علمی پرمخاطبی نیز به‌شمار می‌رفت و نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری آینده اسرائیل بود. برادرش افاریم کاتزیر سال بعد به عنوان رئیس‌جمهور اسرائیل برگزیده شد.

از آنجا که تمرکز امنیت فرودگاه بر احتمال حمله فلسطینی بود، بهره‌گیری از مهاجمان ژاپنی نگهبانان را غافلگیر کرد. سه مهاجم — کوزو اکاموتو، تسویوشی اوکودایرا و یاسویوکی یاسودا — در بعلبک لبنان آموزش دیده بودند و برنامه‌ریزی عملی حمله را ودیع حداد (معروف به ابوهانی)، رئیس عملیات برون‌مرزی جبهه خلق برای آزادی فلسطین، با مشارکت اکاموتو انجام داده بود.

## حمله
مهاجمان ساعت ۱۰ شب با پروازی از ایر فرانس از رم به فرودگاه رسیدند. آنها پوشش محافظه‌کارانه‌ای داشتند و کیف‌های باریک ویولون حمل می‌کردند و از همین رو توجه چندانی را جلب نکردند. هنگامی که وارد سالن انتظار شدند، کیف‌های ویولون را گشوده و تفنگ‌های تهاجمی چک وی‌زیت. ۵۸ با قنداق جدا شده را بیرون آوردند. سپس بی‌هدف به سوی کارکنان فرودگاه و مسافران — از جمله گروهی از زائران پورتوریکویی — آتش گشودند و همزمان با تعویض خشاب‌ها نارنجک پرتاب کردند.

یاسودا به‌طور تصادفی با شلیک یکی از دو مهاجم دیگر کشته شد. اوکودایرا از ساختمان فرودگاه به محوطه فرود رفت و به مسافرانی که از هواپیمای ال عال پیاده می‌شدند تیراندازی کرد و سپس بر اثر انفجار نارنجک خودش — خواه تصادفی و خواه عمدی — کشته شد. اکاموتو از سوی نیروهای امنیتی هدف تیراندازی قرار گرفت و یکی از کارکنان ال عال او را بر زمین انداخت و هنگام تلاش برای ترک پایانه دستگیر شد.

دربارهٔ اینکه آیا همه قربانیان به دست مهاجمان کشته شدند یا برخی در تیراندازی متقابل میان مهاجمان و نیروهای امنیتی فرودگاه جان باختند اختلاف‌نظر وجود دارد.

## قربانیان
در مجموع ۲۶ نفر در این حمله کشته شدند: ۱۷ زائر مسیحی از پورتوریکو، هشت شهروند اسرائیلی و یک شهروند کانادایی. برجسته‌ترین قربانی پروفسور اهارون کاتزیر، بیوفیزیک‌دان بین‌المللی شناخته‌شده در حوزه پروتئین‌ها بود.

## پیامدها
### واکنش ژاپن و محاکمه اکاموتو
افکار عمومی ژاپن در آغاز با ناباوری به خبر ژاپنی بودن عاملان واکنش نشان داد تا اینکه یک مقام سفارت ژاپن در بیمارستان هویت اکاموتو را تأیید کرد. اکاموتو به دیپلمات ژاپنی گفت که هیچ کینه شخصی نسبت به مردم اسرائیل نداشته ولی «این وظیفه من به عنوان سرباز انقلاب بود».

اکاموتو در ژوئن ۱۹۷۲ از سوی دادگاه نظامی اسرائیل به حبس ابد محکوم شد. وی در جریان محاکمه آگاهانه دفاع وکیلش را تضعیف کرد و به‌ویژه به درخواست ارزیابی روان‌پزشکی اعتراض نمود اما با اقرار به گناه از مجازات اعدام گریخت.

اکاموتو تنها ۱۳ سال از دوران محکومیتش را گذراند و در سال ۱۹۸۵ همراه با بیش از ۱۰۰۰ زندانی دیگر در قبال سربازان اسیر اسرائیلی آزاد شد. وی در دره بقاع در لبنان سکنی گزید. در سال ۱۹۹۷ به اتهام جعل گذرنامه و تخلف از مقررات ویزا دستگیر شد اما در سال ۲۰۰۰ دولت لبنان به او پناهندگی سیاسی اعطا کرد. اکاموتو تا سال ۲۰۲۱ همچنان تحت تعقیب دولت ژاپن قرار داشت. چهار عضو دیگر ارتش سرخ ژاپن که همزمان بازداشت شده بودند به ژاپن مسترد شدند.

### ترور غسان کنفانی
چند هفته پس از حمله، موساد غسان کنفانی، سخنگوی جبهه خلق برای آزادی فلسطین را ترور کرد. مأموران موساد بمبی را در خودرویش کار گذاشتند که پس از روشن‌کردن موتور منفجر شد. خواهرزاده ۱۷ساله کنفانی نیز در این انفجار کشته شد.

رسانه‌های گوناگونی ادعا کرده‌اند که ودیع حداد، سازمان‌دهنده اصلی حمله، نیز به دست موساد ترور شده‌است؛ هرچند اسناد رسمی علت مرگ او را سرطان خون ذکر می‌کنند.

### دیدگاه رهبر ارتش سرخ ژاپن
فوساکو شیگه‌نوبو، رهبر ارتش سرخ ژاپن، در بازتاب این حمله گفت مردم ژاپن به فداکردن جان خود برای ملتشان عادت دارند اما به‌ندرت پیش می‌آید که ژاپنی‌ها خود را فدای دیگران — در این مورد فلسطینیان — کنند.

### تأمین مالی احتمالی
مجله اشپیگل بلافاصله پس از حمله گمانه‌زنی کرد که بخشی از هزینه این عملیات از محل ۵ میلیون دلار باج‌گیری تأمین شده بود که دولت آلمان غربی در فوریه ۱۹۷۲ در ازای آزادی گروگان‌های هواپیماربایی پرواز ۶۴۹ لوفت‌هانزا پرداخته بود.

## روز یادبود و بنای یادمان در پورتوریکو
در ژوئن ۲۰۰۶ طرح قانونی به ابتکار خوزه گاریگا پیکو، سناتور پورتوریکو، به تصویب هر دو مجلس قانون‌گذاری پورتوریکو رسید و هر ساله ۳۰ مه را «روز یادبود کشتار لد» اعلام کرد. این طرح در ۲ اوت ۲۰۰۶ از سوی فرماندار آنیبال آسوِدو ویلا به قانون تبدیل شد. بدین ترتیب ۳۰ مه ۲۰۰۷ که سی‌وپنجمین سالگرد کشتار بود نخستین «روز یادبود کشتار لد» رسمی در پورتوریکو شد.

مجلس قانون‌گذاری سپس دستور ساخت بنای یادمان کشتار لد را در کنار بنای یادبود هولوکاست در جنوب ساختمان کنگره پورتوریکو صادر کرد. این یادمان در سال ۲۰۱۲ نصب شد و شامل لوحه‌ای گرانیتی با شرح رویداد و نام ۱۷ شهروند آمریکایی پورتوریکویی‌تبار کشته‌شده و نیز یک کپسول زمان است.

## دادخواهی علیه کره شمالی
در سال ۲۰۰۸ هشت فرزند بازمانده کارملو کالدرون مولینا (از کشته‌شدگان حمله) و پابلو تیرادو (پسر پابلو تیرادو آیالا از زخمی‌شدگان) در دادگاه فدرال منطقه پورتوریکو علیه دولت کره شمالی دادخواست تنظیم کردند. آنها کره شمالی را به تأمین پشتیبانی مادی از جبهه خلق و ارتش سرخ ژاپن و برنامه‌ریزی حمله متهم نمودند و بر پایه قانون مصونیت‌های حاکمیتی خارجی ۱۹۷۶ حق اقامه دعوا داشتند. جلسات مقدماتی بررسی ادله در ۲ دسامبر ۲۰۰۹ با ریاست قاضی فرانسیسکو بسوسا آغاز شد. دولت کره شمالی به دادخواست پاسخ نداد و نماینده‌ای نفرستاد. وکلای خانواده‌های قربانیان از مرکز حقوقی شورات هادین به ریاست نیتسانا دارشان-لیتنر بودند.

در ژوئیه ۲۰۱۰ دادگاه آمریکا کره شمالی را به پرداخت ۳۷۸ میلیون دلار غرامت به خانواده‌های قربانیان محکوم کرد.

## جستارهای وابسته
* اخراج فلسطینیان از لد و رمله
* کشتار مونیخ
* عملیات انتبه
* مقاومت فلسطین در جنوب لبنان

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* ۱۹۷۲: ژاپنی‌ها ۲۶ نفر را در فرودگاه تل‌آویو کشتند (بی‌بی‌سی نیوز، در این روز، ۲۹ مه ۱۹۷۲)
* دادخواست و اسناد دادگاه بازماندگان علیه کره شمالی

رده:ژاپن در ۱۹۷۲ (میلادی)
رده:کشتار جمعی در ۱۹۷۲ (میلادی)
رده:مرگ‌ها به وسیله اسلحه گرم در اسرائیل
رده:روابط ژاپن و کانادا
رده:روابط اسرائیل و ایالات متحده آمریکا
رده:روابط ایالات متحده آمریکا و ژاپن
رده:روابط کره شمالی و ایالات متحده آمریکا
رده:روابط ژاپن و کره شمالی
رده:روابط اسرائیل و ژاپن
رده:ارتش سرخ ژاپن