کشاورزی در کشور گرجستان

چپ|بندانگشتی|300x300پیکسل|آب و هوای گرجستان، آن را برای کشت ذرت و برداشت انگور و چای ایده‌آل می‌کند.
بندانگشتی|تولید چای در گرجستان، که روی تمبر پستی شوروی در سال ۱۹۵۱ به تصویر کشیده شده است
اقلیم و خاک گرجستان باعث شده است که کشاورزی یکی از بخش‌های اقتصادی پربازده این کشور باشد؛ در سال ۱۹۹۰، ۱۸ درصد از زمین‌های قابل کشت گرجستان، ۳۲ درصد از محصول خالص مادی جمهوری را تولید می‌کردند. از پایان دوره شوروی، نیروی کار بخش کشاورزی کاهش یافته است: حدود ۲۵ درصد از نیروی کار گرجستان در سال ۱۹۹۰ در کشاورزی مشغول بودند، در حالی که این رقم در سال ۱۹۷۰، ۳۷ درصد بوده است.

در دوره شوروی، مناطق باتلاقی در غرب خشک و مناطق خشک در شرق با استفاده از یک سیستم پیچیده آبیاری احیا شدند که به کشاورزی گرجستان اجازه داد تولید خود را بین سال‌های ۱۹۱۸ تا ۱۹۸۰ ده برابر افزایش دهد. با این حال، تولید در دوره اتحاد جماهیر شوروی با مشکلاتی مواجه بود، از جمله تخصیص نادرست زمین‌های کشاورزی، مانند اختصاص دادن بهترین زمین‌های غلات به کشت چای و تخصص‌گرایی بیش از حد. تمرکز گرجستان بر محصولات پرکار مانند چای و انگور باعث شد که بهره‌وری نیروی کار روستایی در سطح رضایت‌بخشی باقی نماند.

تا سال ۲۰۱۱، ۲۸۱٬۰۰۰ هکتار زمین زیر کشت رفته بود که معادل ۳۵٫۰ درصد از زمین‌های قابل کشت بود؛ ۱٬۸۲۳٬۰۰۰ رأس دام ثبت شده بودند و بخش کشاورزی ۹٫۳ درصد از تولید ناخالص داخلی کشور را تشکیل می‌داد. داده‌های اولیه سال ۲۰۱۲ نشان می‌دهد که سهم بخش کشاورزی از تولید ناخالص داخلی ۸٫۴ درصد بوده است.

## تولید
تولیدات کشور گرجستان در سال ۲۰۱۸ عبارتند از:
* ۲۶۰ هزار تن انگور؛
* ۲۳۷ هزار تن سیب‌زمینی؛
* ۱۹۴ هزار تن ذرت؛
* ۱۰۷ هزار تن گندم؛
* ۸۲ هزار تن سیب؛
* ۶۲ هزار تن نارنگی؛
* ۵۷ هزار تن جو؛
* ۵۷ هزار تن هندوانه؛
* ۵۱ هزار تن گوجه فرنگی؛
* ۳۳ هزار تن خیار؛
* ۲۷ هزار تن هلو.

## محصولات زراعی
چپ|بندانگشتی|250x250پیکسل|یک تاکستان آزمایشی در جورجیا
[چپ|بندانگشتی|250x250پیکسل|یک مزرعه چای در [گوریا، که اخیراً توسط پروژه کمک به کشاورزان USAID در جورجیا بازسازی شده است]]
گرجستان عمدتاً غلات کشت می‌کند: در سال ۱۹۹۳، حدود ۸۵ درصد از زمین‌های زیر کشت، به استثنای باغ میوه، تاکستان و مزارع چای، به غلات اختصاص داشت. در این میان، ذرت در ۴۰ درصد از زمین‌ها و گندم زمستانه در ۳۷ درصد از زمین‌ها کشت می‌شد. دومین محصول کشاورزی مهم گرجستان انگور است که برای تولید شراب گرجی استفاده می‌شود. گرجستان یکی از قدیمی‌ترین و باکیفیت‌ترین سنت‌های شراب‌سازی جهان را دارد؛ یافته‌های باستان‌شناسی نشان می‌دهد که تولید شراب در گرجستان از حدود ۳۰۰ قبل از میلاد آغاز شده است. در سال ۱۹۹۰، حدود چهل کارخانه بزرگ شراب‌سازی فعال بودند و تقریباً ۵۰۰ نوع شراب محلی تولید می‌شد. مرکز صنعت شراب گرجستان منطقه کاختیای شرق این کشور است. گرجستان همچنین به کیفیت بالای آب‌های معدنی خود مشهور است.

سایر محصولات مهم عبارتند از چای، مرکبات و میوه‌های غیرمرکبات که به ترتیب ۱۸٫۳ درصد، ۷٫۷ درصد و ۸٫۴ درصد از تولیدات کشاورزی گرجستان را تشکیل می‌دهند. کشت چای و مرکبات به منطقه ساحلی غربی محدود می‌شود. چای ۳۶ درصد از تولیدات صنعت بزرگ فرآوری مواد غذایی را تشکیل می‌دهد، اگرچه کیفیت چای گرجستان در دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ تحت مدیریت شوروی به‌طور محسوسی کاهش یافت. دامداری، عمدتاً نگهداری گاو، خوک و گوسفند، حدود ۲۵ درصد از تولیدات کشاورزی گرجستان را تشکیل می‌دهد، اگرچه تراکم بالا و مکانیزاسیون پایین مانع از کارایی شده است.

تا سال ۱۹۹۲، دیگر جمهوری‌های شوروی ۹۵ درصد چای فرآوری‌شده، ۶۲ درصد شراب و ۷۰ درصد کنسروهای گرجستان را خریداری می‌کردند. در عوض، گرجستان برای ۷۵ درصد غلات خود به روسیه وابسته بود. یک سوم گوشت و ۶۰ درصد لبنیات گرجستان از خارج از این جمهوری تأمین می‌شد. عدم تعادل در این روابط، در اوایل دهه ۱۹۹۰ و در جریان فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، به بحران‌های غذایی گرجستان دامن زد.

## توزیع زمین
در دوران شوروی، کشاورزی با مالکیت مطلق دولتی بر تمام زمین‌های کشاورزی و تمرکز تولید در مزارع اشتراکی بزرگ، که به‌طور متوسط ۴۲۸ هکتار مساحت داشتند، مشخص می‌شد. هنگامی که گرجستان پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در پایان سال ۱۹۹۱ مستقل شد، کل کشور در آشفتگی کامل بود و با یک جنگ داخلی تلخ روبرو بود. کشاورزی گرجستان فروپاشید و زمین‌های تحت کنترل مزارع اشتراکی بزرگ به سرعت در تلاش برای جلوگیری از قحطی بین خانوارهای روستایی توزیع شد. این هدف ناامیدکننده با بهبود سریع کشاورزی گرجستان در سال‌های ۱۹۹۳–۱۹۹۵ محقق شد. این بهبود، حجم تولید کشاورزی را در سال‌های اخیر ۲۵ تا ۳۰ درصد بالاتر از پایین‌ترین سطح خود در سال ۱۹۹۳ افزایش داد، اما فروپاشی اولیه چنان چشمگیر بود که تولید کشاورزی در سال ۲۰۰۶ هنوز ۴۰ درصد کمتر از سال ۱۹۹۰ بود.
راست|بندانگشتی|180x180پیکسل|یک شرکت کشاورزی در گرجستان
حتی در دوران حکومت شوروی، گرجستان بخش کشاورزی خصوصی قدرتمندی داشت، که در زمین‌های کوچک اختصاص داده شده به ساکنان روستایی و ساکنان شهر به سبک املاک و مستغلات، محصولات کشاورزی و دامداری تولید می‌کرد. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (اکتبر ۲۰۲۰)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D; در سال ۱۹۹۰، طبق آمار رسمی، بخش خصوصی ۴۶٪ از تولید ناخالص کشاورزی را به خود اختصاص داده بود و بهره‌وری مزارع خصوصی به‌طور متوسط حدود دو برابر مزارع دولتی بود.

همانند خصوصی‌سازی شرکت‌ها، رئیس‌جمهور گامساخوردیا اصلاحات ارضی سیستماتیک را به تعویق انداخت زیرا از تسلط مافیاهای محلی بر روند توزیع مجدد زمین بیم داشت. گامساخوردیا در اوایل سال ۱۹۹۲ برکنار شد و ظرف چند هفته دولت جدید قطعنامه اصلاحات ارضی را صادر کرد که به موجب آن به افراد، نیم هکتار زمین اعطا می‌شد، با این شرط که زمین مورد کشت قرار گیرد. کمیسیون‌هایی در هر روستا برای فهرست‌برداری از قطعات زمین و شناسایی قطعاتی که باید خصوصی شوند، تشکیل شد. محدودیت‌هایی در مورد آنچه «مالکان» جدید می‌توانستند با زمین خود انجام دهند، اعمال شد و کشاورزان خصوصی بالقوه با مشکلات جدی در تهیه بذر، کود و تجهیزات مواجه شدند. تا پایان سال ۱۹۹۳، بیش از نیمی از زمین‌های کشت شده در دست بخش خصوصی بود. قطعات کوچک به صورت رایگان به ساکنان شهر داده شد تا کمبود شدید غذا در آن سال را جبران کنند.

گرجستان از اوایل سال‌های ۱۹۹۲–۱۹۹۳ کشاورزی خود را کاملاً خصوصی کرد. بخش خصوصی در گرجستان در حال حاضر تقریباً ۱۰۰٪ از تولیدات کشاورزی را تولید می‌کند، که نسبت به ۴۰٪ قبل از سال ۱۹۹۰ افزایش یافته است. تغییر تولید به بخش خصوصی، بازتابی از افزایش چشمگیر مالکیت زمین توسط خانوارهای روستایی است. قبل از سال ۱۹۹۰، تنها ۷٪ از زمین‌های کشاورزی مورد استفاده فردی بود. یک دهه بعد، در سال ۲۰۰۰، ۳۷٪ از زمین‌های کشاورزی (یا بیش از ۷۰٪ از زمین‌های زراعی) توسط کشاورزان خصوصی استفاده می‌شود.

توزیع زمین به‌طور کلی بین خانواده‌های روستایی، مالکیت زمین‌های نسبتاً کوچکی را ایجاد کرد؛ بنابراین، میانگین اندازه یک مزرعه شخصی در گرجستان ۰٫۹۶ هکتار است و تنها ۵٪ از مزارع بزرگتر از ۲ هکتار هستند.

### توزیع اندازه مزارع انفرادی در جورجیا (اوایل دهه ۲۰۰۰)

## جذب کشاورزان خارجی
چپ|بندانگشتی|کشاورز آفریکانر در جورجیا.
ساندرا روئلوفس، همسر هلندی میخائیل ساکاشویلی، رئیس‌جمهور سابق گرجستان، برنامه‌ای را ترویج کرده است که کشاورزان آفریقایی‌تبار آفریقای جنوبی را به مهاجرت به گرجستان تشویق می‌کند. این کشور به‌طور فعال کشاورزان آفریقایی‌تبار را برای کمک به احیای کشاورزی رو به زوال این کشور جذب می‌کند. در ۲۰ سال پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، نیمی از زمین‌های کشاورزی گرجستان از چرخه تولید خارج شده‌اند.

اخیراً کشاورزان هندی (عمدتاً از پنجاب) نیز به کشاورزی گرجستان علاقه نشان داده و در آن سرمایه‌گذاری کرده‌اند. کشاورزان پنجابی به خاطر سخت‌کوشی‌شان شناخته شده‌اند و پنجاب سبد غذایی هند نامیده می‌شود. باید دید که این کشاورزان چه تغییری در کشاورزی و اقتصاد گرجستان ایجاد می‌کنند. با این حال، اکثر آنها به هند بازگشته‌اند زیرا با مشکلات متعددی در بازاریابی محصولات خود مواجه شده‌اند و درخواست‌های اقامتشان مکرراً رد شده است.

## دولت
در سال‌های ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸، گرجستان فروش زمین‌های کشاورزی به خارجی‌ها را در قانون اساسی گرجستان ممنوع کرد. قانون اساسی جدید می‌گوید که زمین‌های کشاورزی «منبعی با اهمیت استثنایی» هستند و فقط می‌توانند متعلق به «دولت، یک نهاد خودگردان، یک شهروند گرجستان یا اتحادیه‌ای از شهروندان گرجستان» باشند.

## منابع خارجی
* ارزیابی بخش‌های کشاورزی و توسعه روستایی در کشورهای مشارکت شرقی. گرجستان (بوداپست. فائو، ۲۰۱۲)
* گرجستان - سرشماری کشاورزی ۲۰۰۳/۲۰۰۴ - نتایج اصلی (فائو، ۲۰۰۵)
* کشاورزان خرده‌پا و مزارع خانوادگی در گرجستان (بوداپست. فائو، ۲۰۲۰)

## منابع

رده:کشاورزی در آسیا بر پایه کشور
رده:کشاورزی در آسیا
رده:کشاورزی در گرجستان
رده:مقاله‌های با گزیده‌ها