پرواز ۱۱۵۴ هواپیمایی ازبکستان

**پرواز شماره ۱۱۵۴ هواپیمایی ازبکستان (HY1154/UZB1154)** یک پرواز مسافربری داخلی برنامه‌ریزی‌شده بود که توسط شرکت هواپیمایی ازبکستان ایرویز از فرودگاه ترمذ در شهر ترمذ، در نزدیکی مرز افغانستان، به مقصد تاشکند، پایتخت ازبکستان، انجام می‌شد. در ۱۳ ژانویه ۲۰۰۴، هواپیمای حامل این پرواز، یک فروند یاکوولف یاک-۴۰ با شماره ثبت یوکی-۸۷۹۸۵، هنگام فرود در تاشکند با یک ایستگاه رادار برخورد کرد، واژگون شد، آتش گرفت و منفجر شد و تمام ۳۷ سرنشین آن کشته شدند. طبق گزارش‌ها، هوا برای پرواز نامناسب بود.

## پرواز
هواپیمای یاکولف یاک-۴۰ در ازبکستان با شماره ثبت یوکی-۸۷۹۸۵ به ثبت رسیده بود. این پرواز یک پرواز داخلی از ترمز، شهری در نزدیکی مرز این کشور با افغانستان، به فرودگاه بین‌المللی تاشکند، پایتخت این کشور، بود. ترمز پس از آغاز جنگ علیه تروریسم در سال ۲۰۰۱ به مرکز اصلی کمک‌های بشردوستانه به شمال افغانستان تبدیل شد. نیروهای آلمانی همچنین از فرودگاه ترمز به عنوان پایگاه پشتیبانی برای نیروهای حافظ صلح در افغانستان استفاده می‌کردند. این پرواز تقریباً کاملاً بارگیری شده بود و ۳۲ مسافر و ۵ خدمه را حمل می‌کرد. خدمه پرواز شامل کاپیتان الکساندر الکسانف، افسر اول رستم ایلیاسوف، مربی پرواز اکمل کمالوف و مهندس پرواز نوئل کورمایف بودند.

این هواپیما حدود ساعت ۱۹:۰۰ به وقت محلی توسط کنترل‌کنندگان در تاشکند اجازه فرود یافت. منطقه در تاریکی کامل بود و هوا به‌طور قابل توجهی رو به وخامت گذاشته بود، به طوری که فرودگاه در مه فرورفته بود و دید زمینی به ۱۳۰۰ متر محدود شده بود. ۱۲٫۵ کیلومتر دورتر از فرودگاه، پرواز ۱۱۵۴ سرعت کاهش ارتفاع خود را افزایش داد و آن را به زیر شیب گلایدشیپ رساند. سپس خدمه پرواز، پرواز در سطح زمین را تا نزدیک‌تر شدن به فرودگاه حفظ کردند. وقتی هواپیما به آستانه باند فرودگاه نزدیک شد، هنوز ۳۰ تا ۴۰ متر بالاتر از سطح زمین بود، در حالی که باید کمتر از نصف این ارتفاع و در حالت فرود می‌بود. وقتی خلبانان متوجه شدند که از باند خارج شده‌اند، قدرت موتور را افزایش دادند، اما برای اوج گرفتن و دور زدن هواپیما خیلی دیر شده بود. بال راست هواپیما یا به یک چراغ رادیویی یا به یک پایه چراغ‌های تقرب برخورد کرد که باعث کنده شدن بال شد و سپس به یک دیوار بتنی برخورد کرد و بال چپ را از دست داد. سپس پرواز ۱۱۵۴ واژگون و منفجر شد. نیروهای امداد به محل سقوط رسیدند، اما هیچ بازمانده‌ای پیدا نکردند.

## پاسخ‌ها
بلافاصله پس از سقوط، پلیس ازبکستان محل سقوط را مسدود کرد. اسلام کریموف، رئیس‌جمهور ازبکستان، از محل سقوط بازدید و با امدادگران صحبت کرد. شوکت میرضیایف، نخست‌وزیر، و دستیارانش به فرودگاه تاشکند رسیده بودند و به بستگان قربانیان نزدیک شده و آنها را به اتاقی هدایت کردند.

چند ساعت پس از سقوط، فرودگاه بین‌المللی تاشکند به دلیل مه‌آلود بودن بسته شد.

## تحقیقات
دولت دستور تحقیقات کامل در مورد این سقوط را داد. نشانه‌های اولیه حاکی از آن بود که هوای بد علت حادثه بوده است. مقامات می‌گفتند که هیچ مدرکی دال بر وقوع جرم در این حادثه وجود ندارد. با این حال، کریگ موری، سفیر سابق بریتانیا در ازبکستان، در کتاب خود در سال ۲۰۰۶ *با عنوان «قتل در سمرقند»* نوشت که صحنه سقوط و اجساد قربانیان توسط مقامات ازبک دستکاری شده و «هرگز هیچ تلاشی برای تحقیقات مناسب صورت نگرفته است». در سال ۲۰۰۸، اکرام یعقوبوف، یک جاسوس سابق ازبک، ادعا کرد که سقوط هواپیما توسط رهبری ازبکستان مهندسی شده است، که به موضعی که مدت‌ها توسط فعالان و منتقدان اتخاذ شده بود، اعتبار بخشید. یعقوبوف در اوت ۲۰۰۹ در *[[نیوزنایت|برنامه نیوزنایت]]* بی‌بی‌سی حضور یافت. در سال ۲۰۰۸، رادیو اروپای آزاد از سفیر موری در مورد پرونده کانروی نقل قول کرد: «اینها ادعاهای خیالی نیستند. اینها چیزهایی هستند که شواهد جدید به تصویر چیزهایی که ما از قبل می‌دانستیم و شواهدی برای آنها داشتیم، اضافه می‌کند.»

## جستارهای وابسته
* پرواز ۳۰۵۴ خطوط هوایی تام

## منابع

## پیوند به بیرون
* شرح حادثه (سایت انگلیسی، اما محتوا به زبان روسی نوشته شده است) و شرح حادثه در سایت روسی، در کمیته هوانوردی بین ایالتی  - آدرس اینترنتی قدیمی به زبان روسی به صورت روایی
* عکس از ایستگاه رادار آسیب دیده، گتی ایمیجز
* شرح حادثه، شبکه ایمنی هوانوردی

رده:ازبکستان در ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:حوادث و سوانح هوایی در ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:مختصات در ویکی‌داده