سرفه مزمن

در دستورالعمل‌های بالینی، **سرفه مزمن**  به سرفه‌ای اطلاق می‌شود که بیش‌از ۸ هفته در بزرگسالان و بیش‌از ۴ هفته در کودکان به طول انجامد. برخی از اظهارات اجماعی نشان می‌دهد که سرفه مزمن باید بیش‌از سه ماه یا بیشتر ادامه یابد تا مزمن در نظر گرفته شود. شیوع سرفه مزمن حدود ۱۰٪ است، اگرچه شیوع آن بسته به تعریف و منطقه جغرافیایی ممکن است متفاوت باشد. سرفه مزمن یک نشانه شایع در چندین بیماری تنفسی مختلف مانند بیماری مزمن انسدادی ریه یا فیبروز ریوی است، اما در افراد غیرسیگاری با عکس قفسه سینه طبیعی، سرفه مزمن اغلب با آسم، رینوسینوزیت و بیماری رفلاکس گاستروازوفاژیال همراه است یا می‌تواند علت خاصی نداشته باشد (ایدیوپاتیک). به‌طور کلی، سرفه، برای مثال پس‌از عفونت دستگاه تنفسی فوقانی، حدود یک تا دو هفته طول می‌کشد؛ بااین‌حال، سرفه مزمن می‌تواند برای مدت طولانی، در برخی موارد چندین سال، ادامه یابد. فرضیه فعلی در مورد علت سرفه مزمن، مستقل از شرایط همراه آن، این است که این بیماری ناشی از حساسیت بیش‌از حد در اعصاب حسی سرفه است که به آن سندرم حساسیت مفرط سرفه می‌گویند. تعدادی درمان در دسترس است که بسته به بیماری زمینه‌ای متفاوت است، اما مدیریت بالینی این بیماران همچنان یک چالش است. عوامل خطر شامل مواجهه با دود سیگار و قرار گرفتن در معرض آلودگی، به‌ویژه ذرات معلق است.

## علائم و نشانه‌ها
نشانه‌های شایع سرفه مزمن عبارتند از آلوتوسیا، سرفه‌ای که با محرک‌های بی‌ضرر مانند عطر یا صحبت کردن ایجاد می‌شود و هیپرتوسیا، افزایش حساسیت به محرک‌های سرفه‌آور مانند دود یا بخار. همچنین پارستزی حنجره، حس تحریک، قلقلک یا وجود توده در گلو نیز شایع است. دیگر نشانه‌ها شامل صاف کردن مکرر گلو و گلودرد، گرفتگی صدا، خس‌خس سینه یا تنگی نفس است. اگر سرفه مزمن با رینوسینوزیت یا رفلاکس همراه باشد، نشانه‌های آن ممکن است شامل آبریزش یا گرفتگی بینی، احساس جاری شدن مایع در پشت گلو (ترشحات پشت حلق), سوزش سر دل یا طعم ترش در دهان فرد و در موارد نادر سرفه خونی نیز باشد. اکثر بیماران مبتلا به سرفه مزمن، حساسیت بیش‌از حد به رفلکس سرفه مانند رفلکس عصب آرنولد دارند.

### عوارض
سرفه طولانی‌مدت و تحریک مداوم راه‌های هوایی فوقانی می‌تواند برای افرادی که سرفه مزمن دارند، مشکل‌ساز باشد. به دلیل سرفه مداوم، این وضعیت می‌تواند در زندگی روزمره فرد اختلال ایجاد کند؛ بنابراین، این تداخل می‌تواند مشکلات دیگری مانند تأثیر بر توانایی فرد برای داشتن خواب منظم، خستگی روزانه، مشکل در تمرکز در محل کار یا مدرسه، سردرد و سرگیجه ایجاد کند. دیگر عوارض شدیدتر اما نادر شامل غش، بی‌اختیاری ادرار و شکستگی دنده‌ها هستند که در اثر سرفه بیش‌از حد ایجاد می‌شوند.

## علل
علل احتمالی، به‌تنهایی یا همراه با یکدیگر، که باعث سرفه مزمن می‌شوند، شامل موارد زیر است.

ترشحات پشت حلق، زمانی رخ می‌دهد که مخاط اضافی در سینوس بینی تولید شده و به سمت پشت گلو سرازیر شده و باعث ایجاد رفلکس سرفه می‌شود که همچنین با عنوان سندرم سرفه راه‌های هوایی فوقانی شناخته می‌شود. سرفه ناشی از ترشحات پشت حلق می‌تواند ناشی از تحریک مستقیم ترشحات پشت حلق یا التهاب گیرنده‌های سرفه در راه‌های هوایی فوقانی باشد. موارد ترشحات پشت حلق، ۳۴٪ از موارد سرفه مزمن را تشکیل می‌دهند.

آسمی که دستگاه تنفسی فوقانی را درگیر می‌کند. همچنین علل دیگری مانند هوای سرد یا تنفس مواد شیمیایی نیز می‌توانند باعث سرفه شوند.

بیماری رفلاکس گاستروازوفاژیال یک بیماری شایع است که در آن برگشت اسید معده میان گلو و معده باعث سوزش و تحریک می‌شود و می‌تواند منجر به سرفه مزمن شود.

عفونت‌هایی مانند پنومونی، آنفلوآنزا، سرماخوردگی معمولی، سل یا دیگر عفونت‌های دستگاه تنفسی فوقانی اغلب شامل سرفه‌هایی هستند که حتی پس‌از فروکش کردن عفونت نیز می‌توانند ادامه داشته باشند. سرفه مزمن معمولاً به اشتباه به‌عنوان یکی از نشانه‌های عفونتی شناخته می‌شود که به سیاه سرفه معروف است.

داروهای فشار خون مانند آنزیم مبدل آنژیوتانسین که معمولاً برای افراد مبتلا به فشار خون بالا و نارسایی قلبی تجویز می‌شوند، به داشتن عارضه جانبی سرفه مزمن معروف هستند.

برونشیت مزمن، یعنی التهاب در راه‌های هوایی اصلی مانند لوله‌های برونشی، باعث سرفه همراه با خلط رنگی می‌شود. بیشتر ناقلین برونشیت مزمن، سابقه سیگار کشیدن دارند. برونشیت مزمن در طیفی از بیماری‌های ریوی مرتبط با مصرف سیگار قرار دارد که همچنین با نام بیماری مزمن انسدادی ریه شناخته می‌شود. دیگر بیماری‌های ریوی در این طیف مانند آمفیزم می‌توانند با بیماری مزمن انسدادی ریه همراه باشند. این بیماری ۵٪ از سرفه‌های مزمن را تشکیل می‌دهد.

مواد شیمیایی محرک، مانند دود سیگار، از عوامل شایعی هستند که می‌توانند منجر به سرفه مزمن شوند. این مواد محرک معمولاً در بروز برونشیت مزمن نقش دارند.

دیگر علل نادر قابل توجه شامل آسپیراسیون، برونشکتازی، برونشیولیت، فیبروز سیستیک، رفلاکس لارنگوفارنژیال، سرطان ریه، برونشیت ائوزینوفیلیک غیر-آسمی و سارکوئیدوز است.

## عوامل خطر

عوامل مرتبط با سبک زندگی، برخی از بیماری‌ها یا شرایط سلامت و مواجهه با عوامل محیطی می‌توانند افراد را در معرض خطر ابتلا به سرفه مزمن قرار دهند. عوامل خطر سبک زندگی شامل سیگار کشیدن است که فرد خودش می‌کشد یا از طریق تماس غیرمستقیم استنشاق می‌کند (دود دست دوم). قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض دود می‌تواند راه‌های هوایی را تحریک کرده و منجر به سرفه مزمن و در موارد شدید آسیب ریوی شود. دیگر عوامل خطر شامل قرار گرفتن در معرض هوای آلوده است. افراد شاغل در کارخانه‌ها یا آزمایشگاه‌هایی که با مواد شیمیایی سروکار دارند، در صورت مواجهه طولانی‌مدت با این مواد، احتمال ابتلا به سرفه مزمن را دارند.

### مکانیسم
سرفه مکانیسمی از بدن است که برای عملکرد فیزیولوژیکی طبیعی صاف کردن گلو ضروری است، که شامل رفلکس اندام حسی آوران، مرکز پردازش مرکزی مغز و اندام وابران می‌شود. همچنین با درگیر شدن اجزای بدن، گیرنده‌های حسی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند. این گیرنده‌ها عبارتند از گیرنده‌های با سازگاری سریع که به محرک‌های مکانیکی پاسخ می‌دهند، گیرنده‌های با سازگاری آهسته و گیرنده‌های درد که به محرک‌های شیمیایی مانند هورمون‌های بدن پاسخ می‌دهند. برای شروع رفلکس، تکانه‌های آوران به بصل‌النخاع مغز منتقل می‌شوند؛ سپس این محرک تفسیر می‌شود. سپس تکانه‌های وابران توسط بصل‌النخاع تحریک می‌شوند و باعث می‌شوند سیگنال در امتداد حنجره و درخت برونش (درخت برونش) حرکت کند. این امر سپس باعث ایجاد آبشاری از وقایع می‌شود که عضلات بین دنده‌ای، دیواره شکم، دیافراگم و کف لگن را درگیر می‌کند و در کنار هم رفلکسی به نام سرفه را ایجاد می‌کنند.

## تشخیص
سه نوع اصلی سرفه مزمن وجود دارد.

سندرم سرفه راه‌های هوایی فوقانی شایع‌ترین علت سرفه مزمن است. این بیماری زمانی تشخیص داده می‌شود که ترشح مخاط اضافی از بینی یا سینوس به حلق یا پشت گلو تخلیه شود و باعث سرفه القایی شود.

آسم یکی از دلایل اصلی ایجاد سرفه مزمن است. این امر به دلیل انسداد جریان هوا هنگام سرفه است که باعث تنگی نفس، خس‌خس سینه، دیس‌پنه و سرفه می‌شود.

بیماری رفلاکس گاستروازوفاژیال با دو مکانیسم شناسایی می‌شود، که عبارتند از تحریک اسید انتهایی مری که از طریق عصب واگ، باعث تحریک بازتاب سرفه مری-تراکئوبرونشیال می‌شود، و ورود محتویات میکروبی مری به حلق و تراکئوبرونشیال که باعث بازتاب سرفه می‌شود.

### تصویربرداری
از اشعه ایکس برای بررسی سرطان ریه، پنومونی و دیگر بیماری‌های ریوی که در سرفه مزمن نقش دارند، استفاده می‌شود. همچنین عکس‌برداری با اشعه ایکس از سینوس‌ها می‌تواند شواهدی از وجود عفونت در این ناحیه ارائه دهد.

از سی‌تی‌اسکن برای بررسی وضعیت ریه‌های بیمار و بررسی حفره‌های سینوسی از نظر عفونت استفاده می‌شود.

تست عملکرد ریه، یک تست ساده که در آن بیمار دم و بازدم را در یک اسپیرومتر انجام می‌دهد، معمولاً برای تشخیص آسم یا بیماری مزمن انسدادی ریه استفاده می‌شود.

با تست‌های آزمایشگاهی، نمونه‌ای از مخاط بیمار برای بررسی وجود باکتری تست می‌شود.

اگر تست‌های فوق قادر به تشخیص سرفه مزمن نباشند، از تست‌های اسکوپ استفاده می‌شود. ممکن است از یک تست ویژه استفاده شود که شامل یک لوله نازک و انعطاف‌پذیر دارای نور و دوربین است. این وسیله از طریق دستگاه تنفسی درون بدن بیمار جاگذاری می‌شود. از برونکوسکوپ برای دیدن ریه‌ها و راه‌های هوایی استفاده می‌شود و ممکن است از پوشش راه‌های هوایی نمونه‌برداری (بیوپسی) انجام شود. علاوه‌بر این، می‌توان از رینوسکوپ نیز برای بررسی دستگاه تنفسی فوقانی استفاده کرد.

کودکان معمولاً با عکس‌برداری از قفسه سینه یا اسپیرومتری تشخیص داده می‌شوند.

ارزیابی تیپیکال سرفه مزمن با تشخیص سبک زندگی فرد، مانند سیگار کشیدن، قرار گرفتن در معرض عوامل محیطی یا داروها، آغاز می‌شود. ازاین‌رو، پزشکان می‌توانند در صورتی که بیمار سیگار نمی‌کشد، مهارکننده آنزیم مبدل آنژیوتانسین مصرف نمی‌کند، یا پس‌از دوره مصرف دارو هنوز سرفه مداوم دارد، از رادیوگرافی قفسه سینه استفاده کنند.

### یافته‌های نگران‌کننده
سرفه طولانی‌مدت مانند سرفه‌ای که در دسته سندرم سرفه مزمن قرار می‌گیرد، می‌تواند به یک فوریت پزشکی تبدیل شود. نشانه‌های نگران‌کننده عبارتند از تب بالا، سرفه خونی، درد قفسه سینه، مشکل در تنفس، از دست دادن اشتها، سرفه همراه با خلط زیاد، خستگی، تعریق شبانه و کاهش وزن بی‌دلیل.

### انواع سرفه
با تشخیص نوع سرفه، افراد می‌توانند علت سرفه مزمن را بهتر شناسایی کنند. انواع سرفه شامل موارد زیر است. سرفه خشک، سرفه‌ای مداوم است که در آن مخاط وجود ندارد؛ این می‌تواند علامت عفونت باشد. سرفه مزمن مرطوب، سرفه‌ای است که در آن خلط بیش‌از حدی وجود دارد؛ بسته به رنگ خلط، ممکن است عفونت‌های باکتریایی نیز وجود داشته باشد. سرفه ناشی از استرس زمانی است که راه‌های هوایی گلو تا حدی مسدود می‌شوند که باعث ایجاد اسپاسم رفلکسی می‌شود. سیاه سرفه زمانی است که صدای «خروسک» شنیده می‌شود؛ این معمولاً اندیکاسیونی از عفونت است.

## درمان
درمان سندرم سرفه راه‌های هوایی فوقانی شامل اجتناب از محرک‌های محیطی (مواد شیمیایی) و آنتی‌ژن‌های مزاحم است. ممکن است شامل درمان سینوس با آنتی‌بیوتیک‌ها برای متوقف کردن آبریزش بینی باشد. افراد باید از مصرف داروهای از پیش طراحی‌شده دکونژستانت موجود در داروخانه‌ها خودداری کنند تا داروهای رینیت بتوانند اثر کنند. در موارد شدید که علت مشخص نیست، بیماران باید از درمان تجربی استفاده کنند که ترکیبی از آنتی‌هیستامین و دکونژستانت است. نتایج معمولاً طی دو هفته پس‌از شروع درمان مشاهده می‌شوند، اما ممکن است تا چند ماه طول بکشد تا نتایج خود را نشان دهند. فقدان روش بالینی استاندارد که آبریزش بینی و تولید خلط اضافی را تست می‌کند، نباید مانع از انجام یک کارآزمایی تجربی با آنتی‌هیستامین و دکونژستانت‌ها شود، زیرا آنها در درمان سندرم سرفه راه‌های هوایی فوقانی مؤثر نیستند.

درمان کودکانی که سرفه مزمن غیراختصاصی دارند با داروهای آسم مانند آگونیست‌های بتا-۲ استنشاقی (مثلا سالبوتامول) یا کورتیکواستروئیدهای استنشاقی، نشانه‌های بالینی را بهبود نمی‌بخشد.

داروهای سرفه مبتنی بر کدئین برای کودکان زیر ۱۲ سال به دلیل خطر سرکوب تنفسی و احتمال سمیّت با اُپیوئید منع مصرف دارند.

داروهای مبتنی بر آنتاگونیست گیرنده لکوترین و متیل‌گزانتین‌ها برای درمان کودکان مبتلا به سرفه مداوم غیراختصاصی توصیه نمی‌شوند.

درمان‌های بیماری رفلاکس گاستروازوفاژیال (GERD) می‌تواند شامل پایش دقیق با یک پروب pH دو کاناله ۲۴ ساعته برای تشخیص شدت GERD باشد. دیگر ابزارهای پایش مانند نازوفارنگوسکوپی می‌توانند تغییرات گلوت مرتبط با رفلاکس‌هایی که رخ می‌دهند را آشکار سازند. می‌توان از داروهای سرکوب‌کننده اسید استفاده کرد که شامل مسدودکننده‌های هیستامین-2 (H2)، مهارکننده‌های پمپ پروتون و عوامل پروکینتیک هستند. این داروها معمولاً طی دو هفته نتایج خود را نشان می‌دهد؛ بااین‌حال، شش تا هشت هفته برای کسب نتایج قطعی ایده‌آل است. بیماران می‌توانند تا شش ماه تحت درمان باقی بمانند.

شواهد با سطح متوسط نشان می‌دهد که استفاده از یک مسیر بالینی که شامل یک الگوریتم مبتنی بر شواهد (نمودار جریان) برای درمان کودکانی که سرفه مزمن دارند، ممکن است پیامدهای بالینی را بهبود بخشد.

شواهد کافی برای تعیین اینکه رویکردهای زیر برای درمان سرفه مزمن مفید هستند یا خیر، وجود ندارد: درمان آپنه انسدادی خواب در دوران کودکی، اصلاح کیفیت هوای داخل خانه، یا درمان با کرومون‌های استنشاقی.

## اپیدمیولوژی
شیوع سرفه مزمن در بسیاری از جوامع در اروپا و ایالات متحده ۹ تا ۳۳ درصد جمعیت را در بر می‌گیرد. سرفه مزمن در افرادی که سیگار می‌کشند، در مقایسه با افرادی که هرگز سیگار نکشیده‌اند، سه برابر شایع‌تر است. مهم‌ترین عوامل خطر برای سرفه مزمن، استعمال دخانیات و کار در محیط‌های پر از گردوغبار است. همچنین قرار گرفتن در معرض دود تنباکو در محیط خانه به دلیل استنشاق دود دست دوم، یک عامل خطر برای کودکان محسوب می‌شود. دیگر علل سرفه مزمن شامل غلظت بالاتر ذرات معلق در هوا است که با افزایش سرفه و گلودرد در کودکان مرتبط است. افزایش دی‌اکسید نیتروژن همچنین ارتباط فزاینده‌ای را با سندرم سرفه مزمن نشان داده است.

## کودکان
سرفه‌ای که چهار هفته یا بیشتر طول بکشد، برای کودکان مزمن محسوب می‌شود. شایع‌ترین علل سرفه در کودکان شامل آسم، عفونت‌های دستگاه تنفسی و بیماری رفلاکس گاستروازوفاژیال است. تخمین زده می‌شود که میان یک تا ۲۱ درصد از کودکان از سرفه مزمن رنج می‌برند. عللی که معمولاً تشخیص داده می‌شوند، شامل برونشیت ویروسی، سرفه پس‌از عفونت، آسم از نوع سرفه، سندرم سرفه راه‌های هوایی فوقانی، سرفه با منشأ روانی و بیماری رفلاکس گاستروازوفاژیال است. به دلیل تهاجمی بودن برخی از روش‌های تشخیصی، معمولاً کودکان زیر ۱۵ سال برای چنین تشخیصی مناسب نیستند. بااین‌حال، حداقل تست‌های لازم شامل رادیوگرافی قفسه سینه و اسپیرومتری است.

## جستارهای وابسته
* خروسک
* شربت (دارو)

 
## پانویس

## منابع

## برای مطالعه بیشتر

* https://www.thelancet.com/series/chronic-coug

رده:سرفه
رده:سندرم‌های تأثیرگذار بر دستگاه تنفس