روابط ازبکستان و کوبا

[چپ|بندانگشتی|250x250پیکسل|[تاشکند]]
[چپ|بندانگشتی|250x250پیکسل|[هاوانا]]
روابط ازبکستان–کوبا (به اسپانیایی: *Relaciones de Cuba y Uzbekistán*) ـ روابط میان دو کشور عضو سازمان ملل متحد، جمهوری ازبکستان و جمهوری کوبا است. هر دو کشور یکدیگر را به‌عنوان دولت‌های مستقل و اعضای کامل جامعه جهانی به رسمیت می‌شناسند.

روابط دیپلماتیک میان دو کشور تنها در تاریخ ۱۳ مارس ۲۰۰۶ ـ پانزده سال پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی ـ برقرار شد. اعلامیهٔ مشترک مربوطه در پایتخت ازبکستان، تاشکند، به امضا رسید.

تا ژوئن ۲۰۱۹، طرفین در قلمرو یکدیگر سفارتخانه یا نمایندگی رسمی نداشتند. کوبا در محدودهٔ کنسولی سفارت جمهوری ازبکستان در واشنگتن (ایالات متحده آمریکا) قرار می‌گیرد و روابط دیپلماتیک کوبا با ازبکستان از طریق سفارت جمهوری کوبا در باکو (جمهوری آذربایجان) پشتیبانی می‌شود.

هر دو کشور عضو کامل جنبش عدم تعهد هستند.

میان اتحاد جماهیر شوروی (شوروی) و کوبا روابط سیاسی، اقتصادی و فرهنگی ـ انسانی بسیار گسترده‌ای وجود داشت. در واقع، روابط میان کوبا و ازبکستان پس از انقلاب کوبا در سال ۱۹۵۹ آغاز شد. در دوران شوروی، هیئت‌های کوبایی بارها به جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان سفر کردند.

به‌ویژه در ماه مه ۱۹۶۳، فیدل کاسترو به ازبکستان سفر نمود. بنا بر گفتهٔ شاهدان آن دیدار، برای استقبال از او ده‌ها هزار نفر به خیابان‌های تاشکند آمدند. به دلیل ازدحام جمعیت مشتاق دیدن رهبر انقلاب کوبا، خیابان‌هایی که کاروان کاسترو و دیگر مقامات از آن عبور می‌کردند توسط پلیس و نیروهای امنیتی محاصره شده بود.

فیدل کاسترو در سفر خود علاوه بر تاشکند، به سمرقند نیز رفت و با شماری از بناهای تاریخی و معماری کهن این شهر آشنا شد. او همچنین از سد تویابوغیز در استان تاشکند ـ که یک سال پیش از سفرش افتتاح شده بود ـ بازدید کرد و در کولخوز نمونهٔ «ازبکستان سرخ» در ناحیهٔ اورجونیکیدزه (قیبرای) با کشاورزی پیشرفتهٔ جمهوری آشنا گردید.

به افتخار حضور کاسترو، در همان کولخوز با حضور رهبران جمهوری و مقامات مرکزی شوروی ضیافت بزرگی برگزار شد. پس از سفر به ازبکستان، کاسترو تصمیم گرفت کوبا را نیز به کشوری با کشاورزی پیشرفته تبدیل کند و از شوروی، به‌ویژه ازبکستان، کارشناسان کشاورزی به کوبا دعوت شدند. در این سفر، رهبر وقت ازبکستان، شرف رشیدوف، کاسترو را همراهی می‌کرد.

از ژوئن ۲۰۱۹ میان دو کشور رژیم ویزا برقرار شد. برای ورود شهروندان کوبا به ازبکستان لازم است درخواست ویزای الکترونیکی ارائه شود، در حالی که شهروندان ازبکستان برای سفر به کوبا باید از طریق یکی از نمایندگی‌های دیپلماتیک کوبا در کشورهای مختلف جهان ویزای مربوطه را دریافت کنند.

در پایان سال ۲۰۱۸، تعداد ۳۵ شهروند کوبایی به ازبکستان سفر کردند.

از دلایل اصلی ضعف روابط میان دو کشور می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: فاصلهٔ جغرافیایی، بسیار زیاد (حدود ۱۵ هزار کیلومتر)، نبود پروازهای مستقیم و همچنین برخی عوامل اقتصادی دیگر.

وزارت امور خارجهٔ جمهوری ازبکستان در وب‌سایت رسمی خود اعلام کرده است که در روابط با شماری از کشورهای آمریکای لاتین ـ از جمله کوبا ـ تحرک و پویایی مشخصی مشاهده می‌شود.

بر اساس اطلاعات رسمی، به دنبال درگذشت اسلام کریموف، رئیس‌جمهور جمهوری ازبکستان، در تاریخ ۲ سپتامبر ۲۰۱۶، شورای دولتی جمهوری کوبا با صدور فرمانی در کشور عزای عمومی اعلام کرد.

این عزای رسمی در کوبا در تاریخ ۵ سپتامبر از ساعت ۰۶:۰۰ صبح تا ساعت ۲۴:۰۰ شب همان روز ادامه داشت. در طول این مدت، در تمامی نهادهای دولتی و نظامی کوبا، پرچم ملی جمهوری کوبا به حالت نیمه‌افراشته درآمد.

کوبا تنها کشوری در جهان (به جز خود ازبکستان) بود که به مناسبت درگذشت اسلام کریموف عزای عمومی اعلام کرد. بنا بر برخی گزارش‌ها، فیدل کاسترو و شماری از اعضای دولت کوبا نسبت به درگذشت کریموف ابراز همدردی کرده بودند.

در سپتامبر ۲۰۱۸، هیئت رسمی کوبا سفری کاری به تاشکند انجام داد. در جریان این سفر، نخستین دور مشورت‌های سیاسی میان وزارت‌های امور خارجه دو کشور برگزار شد. وزیر امور خارجهٔ ازبکستان با معاون وزیر امور خارجهٔ کوبا دیدار کرد.

در این گفت‌وگو تأکید شد که «با وجود فاصلهٔ جغرافیایی زیاد، ازبکستان و کوبا آماده‌اند تا با بهره‌گیری از ظرفیت‌های بالای موجود و امکانات واقعی در دو طرف، روابط اقتصادی را توسعه دهند.»

در این نشست، سفیر کوبا (مستقر در باکو) نیز حضور داشت.

## منابع

رده:روابط دوجانبه ازبکستان