کلیسای خانواده مقدس

**کلیسای خانواده مقدس** () در شهر غزه تنها کلیسای کاتولیک در نوار غزه، فلسطین است. ساخت این کلیسا در سال ۱۹۶۵ میلادی به پایان رسید. این کلیسا زیر نظر پاتریارک لاتین (اورشلیم) اداره می‌شود و کشیشان آن از انستیتوی کلمه متجسد هستند.

مجموعه کلیسا دربرمی‌گیرد مدرسه‌ای که آموزش مسیحی را به کودکان غزه ارائه می‌دهد و با انجمن‌های دینی نزدیک از جمله جمعیت مبلغان خیریه، خادمان سرور و باکره ماتارا (شاخه زنانه خانواده دینی کلمه متجسد) و خواهران تسبیح همکاری نزدیک دارد. جمعیت مبلغان خیریه از سالمندان و معلولان نگهداری می‌کنند و خواهران تسبیح نیز مدرسه‌ای را اداره می‌کنند. تا سال ۲۰۲۱ جامعه کاتولیک غزه از ۱۳۳ نفر تشکیل می‌شد و بیشتر مسیحیان نوار غزه که شمارشان در حدود سه هزار نفر بود ارتدوکس بودند.

کلیسا و مدرسه آن از آغاز جنگ غزه در سال ۲۰۲۳ بارها مورد حمله نیروهای دفاعی اسرائیل قرار گرفته و این حملات به کشته شدن شماری از مسیحیان غزه و آسیب رسیدن به ساختمان کلیسا انجامیده‌است.

## پیشینه
کلیسای خانواده مقدس در دهه ۱۹۶۰ ساخته شد و ساخت آن در سال ۱۹۶۵ به پایان رسید. در سال ۱۹۷۴ پاتریارک لاتین (اورشلیم) مدرسه خانواده مقدس را بنیان گذاشت که بیش از ۱۲۰۰ دانش‌آموز دارد. در سال ۲۰۰۰ خواهران تسبیح مدرسه دیگری (مهدکودک و دبستان) با نزدیک به ۸۰۰ دانش‌آموز تأسیس کردند. این مدارس بدون توجه به دین دانش‌آموزان آموزش ارائه می‌دهند و بسیاری از مسلمانان محلی فرزندان خود را به این مدارس می‌فرستند؛ حدود ۹۰ درصد دانش‌آموزان مسلمان هستند.

از سال ۱۹۹۵ تا ۲۰۰۹ کشیش مانوئل مصلم، فعال صلح فلسطینی، کشیش کلیسای خانواده مقدس بود. در سال ۲۰۰۷ صومعه خواهران تسبیح توسط افراد ناشناس غارت و تخریب شد. کشیش مصلم در پاسخ به پرسشی دربارهٔ روابط مسلمانان و مسیحیان در غزه پس از این حمله گفت که روابط بسیار خوب است و مسلمانان محلی وعده داده‌اند که به بازسازی خسارت‌ها کمک کنند.

در جریان جنگ ۲۰۱۴ غزه مدرسه کلیسا و دفتر کشیش بر اثر حمله هوایی اسرائیل به خانه‌ای در نزدیکی کلیسا تا حدی ویران شد.

مدرسه خواهران تسبیح در جریان بحران ۲۰۲۱ اسرائیل و فلسطین نیز بر اثر حمله هوایی اسرائیل آسیب دید.

## جنگ غزه (۲۰۲۳ تاکنون)
با آغاز جنگ غزه در اکتبر ۲۰۲۳ کلیسا و مدرسه و صومعه‌های آن به پناهگاه چندصد آواره تبدیل شد از جمله خانواده‌های مسیحی که خانه‌هایشان ویران شده بود. در ۹ اکتبر پاپ فرانسیس با کشیش کلیسا گابریل رومانلی تماس گرفت و برای جامعه مسیحی غزه دعا کرد. رومانلی در آن زمان در بیت‌لحم گرفتار شده بود و به دلیل جنگ نمی‌توانست به غزه بازگردد. در ۱۶ اکتبر پاپ فرانسیس با یوسف اسعد و نبیله صالح که هر دو در کلیسای خانواده مقدس خدمت می‌کردند تماس گرفت تا پشتیبانی بیشتری از مؤمنان غزه ابراز کند.

در ۴ نوامبر ۲۰۲۳ مدرسه خواهران تسبیح در حمله هوایی اسرائیل ویران شد. تا ۱ دسامبر ۲۰۲۳ بیش از ۶۰۰ نفر در کلیسا پناه گرفته بودند و رومانلی هنوز نتوانسته بود به غزه بازگردد. او از پاپ فرانسیس و پاتریارک پیتسابالا سپاسگزاری کرد و گفت که پاپ هر روز با کلیسا تماس می‌گیرد.

در ۱۱ دسامبر سازمان کمک به کلیسای نیازمند گزارش داد که ترکش‌های ناشی از حملات هوایی اسرائیل به کلیسا آسیب رسانده و پنل‌های خورشیدی، مخازن آب و ساختمان‌های دیگر مجموعه را ویران کرده‌است. همچنین سوخت کلیسا تمام شده بود که موجب قطع بیشتر ارتباطات شد. لیلا موران، نماینده بریتانیایی-فلسطینی مجلس عوام بریتانیا که اعضای خانواده‌اش در کلیسا پناه گرفته بودند گفت: «می‌ترسم خانواده‌ام که در کلیسایی در غزه زیر محاصره نیروهای اسرائیلی هستند تا کریسمس زنده نمانند؛ میان تک‌تیراندازها و کمبود آب.» رسانه‌ها گزارش دادند که نزدیک به ۶۵۰ مسیحی فلسطینی از آغاز جنگ در کلیسا پناه گرفته بودند.

### کشته شدن ناهده و سمر آنتون
در ۱۶ دسامبر ۲۰۲۳ ناهده و سمر آنتون (مادر و دختر) در محوطه کلیسا با تیراندازی کشته شدند. پیربتیستا پیتسابالا، پاتریارک لاتین (اورشلیم)، اعلام کرد: «ناهده و دخترش سمر هنگام رفتن به صومعه خواهران به ضرب گلوله کشته شدند. یکی هنگام تلاش برای رساندن دیگری به جای امن جان باخت. هفت نفر دیگر نیز هنگام تلاش برای حفاظت از دیگران در محوطه کلیسا با تیر زخمی شدند. هیچ هشداری داده نشده بود. آنها با خونسردی در محل کلیسا که هیچ جنگنده‌ای در آن حضور نداشت به گلوله بسته شدند.» پیتسابالا گفت که تیرانداز «یک تک‌تیرانداز نیروهای دفاعی اسرائیل» بود.

این رویداد به‌طور گسترده در رسانه‌ها بازتاب یافت و از سوی چهره‌های کلیسایی محکوم شد. پاپ فرانسیس این حمله را به‌شدت محکوم کرد و گفت: «ممکن است برخی بگویند این جنگ است. این تروریسم است.» کاردینال وینسنت نیکولز، سراسقف وست‌مینستر و برجسته‌ترین چهره کاتولیک بریتانیا نیز از این کشتار ابراز وحشت کرد.

ارتش اسرائیل ادعا کرد که کلیسا را هدف قرار نداده‌است. پس از بررسی، ارتش اسرائیل مدعی شد که حماس از نزدیکی کلیسا آرپی‌جی شلیک کرده و سربازان اسرائیلی آتش پاسخ داده‌اند. کلیسای کاتولیک همواره تأکید کرده که هیچ نیروی مسلح فلسطینی در منطقه حضور نداشته و پاتریارک لاتین اورشلیم بیانیه‌ای شدیداللحن صادر کرد و اعلام کرد که این دو زن «عمداً هدف قرار گرفته» و «با خونسردی کشته شده‌اند».

### بمباران ژوئیه ۲۰۲۴
در ۷ ژوئیه ۲۰۲۴ بمبی اسرائیلی که معاون وزیر کار فلسطین اهاب الغصین را هدف قرار داده بود به مدرسه کاتولیک خانواده مقدس اصابت کرد و چهار نفر از پناهندگان از جمله خود آن مقام کشته شدند. پاتریارک لاتین (اورشلیم) این حمله را محکوم کرد.

### حمله ژوئیه ۲۰۲۵
در ۱۷ ژوئیه ۲۰۲۵ نیروهای اسرائیلی با آتش تانک به کلیسا حمله کردند که سه نفر کشته و ده نفر از جمله کشیش کلیسا گابریل رومانلی زخمی شدند. جورجا ملونی، نخست‌وزیر ایتالیا، این حمله را محکوم کرد و گفت: «حملاتی که اسرائیل ماه‌هاست علیه غیرنظامیان انجام می‌دهد پذیرفتنی نیست. هیچ عملیات نظامی نمی‌تواند چنین رفتاری را توجیه کند.» پاپ لئون چهاردهم نیز اعلام کرد که «از آگاهی یافتن از تلفات جانی و جراحت‌های ناشی از حمله نظامی عمیقاً اندوهگین شده‌است».

نیروهای دفاعی اسرائیل ادعا کردند که کلیسا به اشتباه و بر اثر گلوله سرگردان مورد اصابت قرار گرفته اما کاردینال پیتسابالا، پاتریارک لاتین (اورشلیم)، این ادعا را رد کرد و پاتریارکیه حمله را «هدف قرار دادن غیرنظامیان و یک مکان مقدس» خواند. پس از این رویداد کمیته یهودیان آمریکا مبلغ ۲۵ هزار دلار از راه کلیسای جامع کاتولیک نیویورک برای بازسازی به کلیسا اهدا کرد؛ البته بدون انتقاد از اسرائیل و با تکرار توضیح ارتش اسرائیل دربارهٔ حمله.

## جستارهای وابسته
* کلیسای قدیس پورفیریوس، کلیسای ارتدوکس یونانی غزه
* کلیسای معمدانی غزه، کلیسای پروتستان غزه
* مسیحیان غزه

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* 
* Église de la Sainte-Famille (به فرانسوی)، بخشی از پروژه فهرست میراث بمباران‌شده غزه

رده:کلیساهای کاتولیک روم در دولت فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده