المجدل

**المجدل** (به عربی: ) روستایی عربی بود که در ساحل غربی دریاچه طبریه و در بخش جنوبی دشت غویر ابوشوشه قرار داشت. نام «مجدل» در زبان عربی به معنای «برج» است. این روستا در دوران رومیان به نام «تاریخیا» (Taricheae) شناخته می‌شد و در عهد جدید با نام «مجدل» از آن یاد شده‌است. بر پایهٔ سنت مسیحی، این روستا زادگاه مریم مجدلیه بوده‌است.

المجدل در ۲۲ آوریل ۱۹۴۸ در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل از سکنه تخلیه شد و ساختمان‌های آن در پاییز همان سال ویران گردید. شهرک «میگدال» که از سال ۱۹۱۰ بر بخشی از زمین‌های روستا بنا شده بود، پس از تخلیهٔ روستا بر زمین‌های بیشتری گسترش یافت.

## جغرافیا
روستای المجدل در پایین کوهی به بلندای نزدیک به ۳۸۰ متر بالاتر از دشت و در فاصلهٔ نزدیک به ۵ کیلومتری شمال غربی شهر طبریه قرار داشت. ارتفاع روستا نزدیک به ۲۰۰ متر زیر سطح دریا بود و از راه جاده‌ای که در کنارهٔ دریاچه می‌گذشت به شهر طبریه متصل می‌شد.

## پیشینهٔ باستانی
المجدل در دوران رومیان با نام «تاریخیا» شناخته می‌شد. شهر در آن دوره دارای استحکامات بود و ساکنان آن به بافندگی، رنگرزی، فروش کبوتر و ماهیگیری اشتغال داشتند؛ ماهی صید شده به روم و اسپانیا صادر می‌شد. بر پایهٔ سنت مسیحی، مریم مجدلیه از همین روستا برخاسته و از پیروان و شاگردان مسیح بوده‌است.

## سده‌های نوزدهم و بیستم
در سدهٔ نوزدهم میلادی، کشاورزان فقیری از مصر در این مکان ساکن شدند و نام «مجدل» را که از یادگار سکونتگاه باستانی «مگدلا» برجای مانده بود بر روستا نهادند. نخستین گزارش مکتوب از این روستا به سال ۱۸۰۷ میلادی بازمی‌گردد که اولریش یاسپر زتسن (Ulrich Jasper Seetzen) هنگام عبور از روستا آن را ثبت کرد. جیمز سیلک باکینگهام در سال ۱۸۱۶ از سکونت شمار اندکی خانوادهٔ مسلمان در آنجا یاد کرده‌است.

یوهان لودویگ بورکهارت، خاورشناس سوئیسی، در سال ۱۸۱۲ از روستا گذشت و وضعیت نابسامان آن را در نوشته‌هایش ثبت کرد. ادوارد رابینسون، پژوهشگر آمریکایی، در سال ۱۸۳۸ روستا را «دهکده‌ای کوچک و فقیر مسلمان‌نشین که به ویرانه می‌ماند» توصیف کرد. ویلیام فرانسیس لینچ در سال ۱۸۴۹ آن را «روستایی فقیر با نزدیک به ۴۰ خانواده که همگی کشاورزند و خانه‌هایشان از سنگ با سقف گلی ساخته شده» نوشت.

ایزابل برتون، همسر ریچارد فرانسیس برتون، تنها کسی در سدهٔ نوزدهم بود که در خاطرات خود (منتشرشده در ۱۸۷۹) از وجود مقام شیخ محمد العجمی در سمت شمالی روستا و نیز آرامگاهی که بر پایهٔ سنت محلی به «دینا» دختر یعقوب نسبت داده می‌شد یاد کرد.

بنیاد پژوهش فلسطین (Palestine Exploration Fund) در سال ۱۸۸۱ گزارش داد که روستا در دشتی نیمه‌کشت واقع است، خانه‌هایش از سنگ ساخته شده و نزدیک به ۸۰ نفر ساکن دارد. در آغاز سدهٔ بیستم بخشی از زمین‌های روستا به معمار آلمانی لندله (R. Lendle) برای کاوش‌های باستان‌شناسی فروخته شد، اما هیچ یافته‌ای از آن کاوش‌ها هرگز منتشر نشد.

## جمعیت
در سرشماری سال ۱۹۲۲ روستا ۲۱۰ نفر جمعیت داشت. در سرشماری ۱۹۳۱ شمار ساکنان به ۲۸۳ نفر و ۶۲ خانه رسید. بر پایهٔ آمار ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۳۶۰ نفر بود و در سال ۱۹۴۸ به ۴۱۸ نفر رسید. همهٔ ساکنان روستا مسلمان بودند و از راه کشاورزی شامل کشت سبزیجات، غلات، موز و مرکبات امرار معاش می‌کردند.

## ساختار روستا و نشانه‌های تاریخی
المجدل روستایی کشاورزی بود که خانه‌هایش از سنگ، سیمان، گِل و گاهی نی و چوب ساخته شده بود. در روستا بقایای دیوارها، طاق‌ها، تکه‌ستون‌ها، پی‌ها و گورستانی کهن (در فاصلهٔ نزدیک به ۲۰۰ متری جنوب روستا) یافت می‌شد.

در دورهٔ قیمومت بریتانیا، المجدل کوچک‌ترین روستای ناحیهٔ طبریه از نظر مساحت بود و طرحی مستطیلی داشت که بیشتر خانه‌ها در مرکز آن متمرکز بودند.

از نشانه‌های برجستهٔ پیرامون روستا می‌توان به این موارد اشاره کرد:
* **حجرالنمله**: صخره‌ای بر ساحل دریاچه در فاصلهٔ یک کیلومتری جنوب روستا. عبدالغنی نابلسی در سال ۱۱۰۱ هجری قمری هنگام سفر از دمشق به بیت‌المقدس از این مکان گذشت و آن را در سفرنامه‌اش یاد کرد.
* **قلعهٔ نعلا**: در غرب روستا به بلندای ۱۸۱ متر بالاتر از سطح دریا.
* **مقام شیخ محمد العجمی**: زیارتگاهی در شمال روستا، میان روستا و دهانهٔ وادی الحمام.

## تخلیه و ویرانی
بر پایهٔ طرح تقسیم سازمان ملل، المجدل در محدودهٔ دولت یهودی قرار می‌گرفت. پس از سقوط شهر قدیمی طبریه و تخلیهٔ جمعیت عرب آن در آوریل ۱۹۴۸، ساکنان المجدل به تخلیه رضایت دادند. نیروهای هاگانا ساکنان را با اتوبوس‌های شرکت «اِگد» تا نزدیکی کیبوتص گِشِر بردند و از آنجا به اردن فرستادند. تخلیه در ۲۲ آوریل ۱۹۴۸ انجام شد و در پاییز همان سال خانه‌های روستا ویران گردید.

## وضعیت کنونی
از بناهای روستا تنها مقام شیخ محمد العجمی برجای مانده‌است؛ ساختمانی مربع‌شکل و کوتاه با گنبدی که زمانی با گچ سفید شده بود و اکنون رها و بی‌نگهداری است. در محل روستا بوته‌های خارمسیح و چند درخت نخل و زیتون دیده می‌شود و زمین‌های پیرامون آن را اسرائیلی‌ها کشت می‌کنند.

شهرک «میگدال» که در سال ۱۹۱۰ بر زمین‌هایی که صهیونیست‌ها خریده بودند بنا شد، پس از تخلیهٔ روستا برای اسکان مهاجران تازه‌وارد بر زمین‌های بیشتری گسترش یافت.

## پیوند به بیرون
* المجدل در وبگاه فلسطین در خاطره

## منابع

* 
* 
* 
* 

رده:ناحیه طبریه
رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین