کفار یام

**کفار یام** () یک شهرک کوچک غیرمذهبی اسرائیلی بود که در سال ۱۹۸۳ میلادی در ساحل جنوبی نوار غزه بنیان‌گذاری شد. این شهرک بخشی از بلوک گوش قطیف بود و در جریان خروج اسرائیل از نوار غزه در سال ۲۰۰۵ تخلیه و رها شد.

کفار یام بر روی تپه‌های شنی مشرف به ساحل دریای مدیترانه و در نزدیکی شهر خان یونس قرار داشت. این شهرک از کوچک‌ترین شهرک‌های اسرائیلی در نوار غزه به‌شمار می‌رفت و جمعیت آن هیچ‌گاه از چند خانوار فراتر نرفت. ساکنان آن عمدتاً به کشاورزی گلخانه‌ای اشتغال داشتند. در روز تخلیه، یکی از ساکنان افراطی با تهدید به بهره‌گیری از سلاح در برابر نیروهای پلیس مقاومت کرد، اما پس از ساعت‌ها گفت‌وگو تسلیم شد.

## موقعیت جغرافیایی

کفار یام در میان شهرک‌های بلوک گوش قطیف در ساحل نوار غزه واقع بود و در حدود ۴ کیلومتر شمال‌غربی خان یونس قرار داشت. شهرک شیرات هایام در شمال‌شرق و گان‌اور در جنوب آن قرار داشتند و نوه‌دکالیم نزدیک‌ترین شهرک بزرگ اسرائیلی در جنوب‌شرق آن بود. ایست بازرسی توفاح منطقهٔ شهرک‌نشین گوش قطیف را از خان یونس جدا می‌کرد.

ساختمان‌های شهرک بر روی تپه‌های شنی مشرف به ساحل دریا بنا شده بودند. در سال ۲۰۰۵ یک پایگاه کوچک اسرائیلی به نام «آواز دریا» با مساحتی در حدود ۵ دونم نیز در نزدیکی آن برپا شده بود.

## پیشینه
### بنیان‌گذاری
زمینی که کفار یام بر آن ساخته شد پیش‌تر دهکدهٔ تفریحی افسران ارتش اشغالگر مصر در دههٔ ۱۹۶۰ بود. در سال ۱۹۶۴ شهرداری خان یونس ۱۵ کلبه در این زمین ساخت و حق بهره‌برداری از آن را به دو تن از فلسطینیان خان یونس واگذار کرد.

در سال ۱۹۷۱ دولت اسرائیل اختیار زمین را از شهرداری خان یونس گرفت و از فلسطینیان ساکن آنجا اجاره‌بها مطالبه کرد. بر پایهٔ گزارش مرکز حقوق بشر فلسطین، یک شهرک‌نشین اسرائیلی پنج کلبه را تصرف کرد و کفار یام را به‌صورت شهرکی غیررسمی با مساحتی در حدود ۴۰ دونم بنا نهاد. سپس در سال ۱۹۸۳ پس از عقب‌نشینی اسرائیل از شبه‌جزیره سینا به‌موجب پیمان صلح اسرائیل و مصر، مقامات اسرائیلی از تمدید قرارداد اجاره خودداری کردند و ساکنان فلسطینی را بیرون راندند و اعلام کردند که زمین به شورای منطقه‌ای شهرک‌ها واگذار شده‌است. ساکنان فلسطینی به دادگاه شکایت بردند اما ناکام ماندند.

شورای منطقه‌ای ساحل غزه در آغاز قصد داشت از کلبه‌ها برای مقاصد گردشگری بهره‌گیری کند، اما مقامات نظامی اسرائیل به دلایل امنیتی مخالفت کردند. سرانجام پس از مداخلهٔ ژنرال موشه بارکوخوا شهرک تأیید شد و به مقامات نظامی دستور داده شد برنامه‌هایی برای توسعهٔ آن تدوین کنند.

### شرایط زندگی و توسعه
پس از بنیان‌گذاری، شمار اندکی شهرک‌نشین دیگر به کفار یام آمدند. ساکنان نخستین از نبود برق و دسترسی ناپایدار به آب لوله‌کشی سخن گفته‌اند. تازه‌واردان گاهی ساختمان‌های قدیمی را بازسازی می‌کردند یا ساختمان‌های نوی می‌ساختند. بر پایهٔ منابع روسی، در بخش جنوبی شهرک تلّ باستانی (تل الجینان) وجود داشت که به دوران مفرغ میانه و آغاز دوران استقرار قبایل بنی‌اسرائیل بازمی‌گشت.

ساکنان عمدتاً به کشاورزی فشرده در مجموعه‌های گلخانه‌ای و کارهای آزاد مشغول بودند.

### درگیری‌ها در دههٔ ۱۹۹۰
در دههٔ ۱۹۹۰ چندین درگیری و کشمکش میان ساکنان اسرائیلی کفار یام و فلسطینیان منطقهٔ المواصی پیرامون آن رخ داد. بر پایهٔ منابع روسی، شایا دویچ از ساکنان شهرک در جریان انتفاضهٔ نخست فلسطین کشته شد.

### تخلیه در سال ۲۰۰۵
در ماه‌های پیش از خروج اسرائیل از نوار غزه، تلاش‌هایی شبه‌نظامی برای مقاومت در برابر تخلیه سازمان‌دهی شد که بخشی از آن را آریه یتسحاقی، فعال راست‌گرا و مورخ نظامی ساکن کفار یام رهبری می‌کرد.

در ۱۸ اوت ۲۰۰۵ (۲۷ مرداد ۱۳۸۴) روز تخلیه، یتسحاقی گروهی در حدود ۴۰ نفره شامل اعضای خانواده‌اش و شماری نوجوان و معترض را رهبری کرد که خود را در ساختمانی سنگربندی کرده بودند. بر پایهٔ گزارش وای‌نت دست‌کم چهار نفر از آنان مسلح بودند و بر پشت‌بام ایستاده بودند. یتسحاقی پلیس را تهدید کرد که در صورت یورش به ساختمان آتش خواهند گشود. پس از ساعت‌ها گفت‌وگو، گروه تسلیم شد و تخلیه انجام گرفت. زمین شهرک به تشکیلات خودگردان فلسطینی واگذار شد.

## جمعیت
بر پایهٔ گزارش مرکز حقوق بشر فلسطین، جمعیت رسمی شهرک در سال ۱۹۹۷ ده نفر اعلام شده بود، اما این مرکز این رقم را مورد تردید قرار داد و مدعی شد تنها یک شهرک‌نشین به نام آموس در آنجا زندگی می‌کند. در سال ۲۰۰۵ دو خانوار در کفار یام سکونت داشتند که در ۱۸ اوت ۲۰۰۵ تخلیه شدند.

## پیامدها و میراث
پس از تخلیه، برخی ساختمان‌ها به‌طور کامل و برخی تنها تا اندازه‌ای ویران شدند. ارزیابی زیست‌محیطی دسامبر ۲۰۰۵ وجود پنبه نسوز (آزبست) را در آوار و سقف یکی از ساختمان‌های نیمه‌ویران تأیید کرد اما آلاینده‌های زیست‌محیطی دیگری گزارش نشد.

در شهر نتیوت اسرائیل خیابانی به نام کفار یام نام‌گذاری شده‌است.

## جستارهای وابسته
* خروج اسرائیل از نوار غزه
* شهرک‌های اسرائیلی
* المواصی
* نوار غزه

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* 

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مناطق مسکونی منحل‌شده در ۲۰۰۵ (میلادی)
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۸۳ (میلادی)
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند
رده:مختصات در ویکی‌داده
رده:انحلال‌های ۲۰۰۵ (میلادی) در فلسطین
رده:مقاله‌های دارای شرح مختصر
رده:پیوند رده انبار از ویکی‌داده
رده:شرح مختصر متفاوت با ویکی‌داده