حلیمه ناصروا

**حلیمه ناصروا** (؛ ) خواننده موسیقی ازبک اهل شوروی و ازبکستان بود. او فعالیت هنری خود را به عنوان بازیگر در سال ۱۹۲۷ آغاز کرد و هنرمند محبوب اتحاد جماهیر شوروی بود.

## زندگی‌نامه
او در ۲۹ دسامبر ۱۹۱۳ (طبق منابع دیگر، ۷ دسامبر ۱۹۱۲) در روستای تاگلیک، نزدیک خوقند (که اکنون در ولایت فرغانه ازبکستان قرار دارد) متولد شد. او نهمین فرزند خانواده بود و در یتیم‌خانه بزرگ شد.

از سال ۱۹۲۴ تا ۱۹۲۷، او همراه با گروهی از جوانان ازبکستانی در دانشکده فنی تئاتر باکو ـ که امروزه دانشگاه دولتی فرهنگ و هنر آذربایجان به‌شمار می‌رود ـ تحصیل کرد. از سال ۱۹۳۴ تا ۱۹۳۷ نیز در استودیوی اپرای ازبکستان وابسته به کنسرواتوار مسکو آموزش دید. از سال ۱۹۲۷، فعالیت حرفه‌ای خود را به‌عنوان بازیگر در تئاتر دولتی مرکزی ازبکستان در سمرقند آغاز کرد؛ این نهاد که از ۱۹۲۹ با عنوان تئاتر درام دولتی ازبک به نام حمزه در تاشکند شناخته می‌شد، از سال ۲۰۰۱ «تئاتر درام دانشگاهی ملی ازبکستان» نام گرفته است.

از سال ۱۹۳۰ تا ۱۹۸۶، او به‌عنوان تک‌خوان در تئاتر موسیقی و درام ازبکستان ـ که از سال ۱۹۳۹ تئاتر اپرا و باله دولتی ازبکستان و امروزه تئاتر نوایی در تاشکند نامیده می‌شود ـ فعالیت داشت. او در سال ۱۹۳۹ به مقام تک‌خوان برجسته دست یافت. رپرتوار هنری وی هم شامل آثار کلاسیک و هم اپراهای ملی ازبکستان بود. افزون بر این، به‌عنوان خواننده کنسرت نیز حضور داشت و علاوه بر ترانه‌های فولکلور ازبک، آثاری از فرهنگ‌های مختلف، از جمله تاجیکی، قزاق، ارمنی، آذربایجانی، چینی، روسی، اوکراینی و دیگر ملل را اجرا می‌کرد.

او به خارج از کشور نیز سفرهایی انجام داد و در آلمان شرقی، چین، هند، اندونزی، ایران و دیگر کشورها به اجرای برنامه پرداخت. از سال ۱۹۷۹ تا ۱۹۸۶، در بخش موسیقی شرقی کنسرواتوار تاشکند به تدریس اشتغال داشت. همچنین، او به‌عنوان نماینده در دوره پنجم مجلس شورای عالی اتحاد جماهیر شوروی فعالیت می‌کرد.

او در ۳ ژانویه ۲۰۰۳ در تاشکند درگذشت و در گورستان چیگاتای به خاک سپرده شد.

## فعالیت هنری
ناصروا در طول دوران حرفه‌ای خود نقش‌های زیادی ایفا کرد و در اپراها و فیلم‌های زیادی شرکت کرد:

### نقش‌ها
* *[[بازرس (نمایشنامه)|بازرس دولت]]* اثر ان. گوگول - ماریا آنتونونا
* *[[توران‌دخت (گوتزی)|توران‌دخت]]* اثر کی. گوتزی - آدلما
* *[[آرشین مال آلان]]* ساخته یو. حاجی‌بیگف - گلچهره
* *ایچکاریدا* اثر ام. محمدوف و کی. یاشن - گلساره
* ''فرهاد و شیرین'' اثر وی. اوسپنسکی - شیرین
* *حلیمه* اثر جی. ظفری - حلیمه

## اپراها
* ۱۹۳۹ - *بوران* اثر ام.ای. اشرفی و اس.ان. واسیلنکو - نارگیل
* ۱۹۴۰ - *[[لیلی و مجنون]]* اثر تی.اس. سادیکوف و آر.ام. گلیر - لیلی
* ۱۹۴۲ - *الغ‌بیک* اثر ای.اف. کوزلوفسکی - سین-دون-فان
* ۱۹۴۴ - *[[کارمن]]* اثر جی. بیزه - کارمن
* ۱۹۴۹ - *گلساره* اثر تی.اس. سادیکوف و آر.ام. گلیر - گلساره
* ۱۹۴۹ - *طاهر و زهره* اثر تی. جلیلوف و وی. بروتسین - زهره
* ۱۹۶۲ - *حمزه* اثر اس. بابایف - سعادت
* *ترفندهای میسره* اثر اس.ای. یوداکوف - میسره
* *زینب و عمون* اثر بی.آی. زیدمان، تی.اس. سادیکوف، یو. رجبی و دی. ذاکروف - زینب
* *سرود خوارزم* اثر ام. یوسوپوف - باخور
* *وزورشنیه* اثر یا.آر. سبزانوف - خاتیدزه خانم

## فیلم‌شناسی
* ۱۹۴۰ - *عسل* - عسل
* ۱۹۴۳ - *هدیه‌ای از سرزمین مادری* (فیلم موزیکال)
* ۱۹۴۴ - *کنسرت پنج جمهوری* (فیلم موزیکال)
* ۱۹۵۸ - *من مجذوب شده‌ام* - کامئو
* دهه ۱۹۶۰ - *حلیمه ناصروا* (مستند)

## افتخارات و جوایز
* هنرمند مردمی اتحاد جماهیر شوروی (۳۱ مه ۱۹۳۷)
* دو نشان پرچم سرخ کار (۳۱ مه ۱۹۳۷، ۱۸ مارس ۱۹۵۹)
* چهار نشان برجسته افتخار (۱۹۳۹، ۱۹۴۴، ۱۹۵۷، ۱۹۶۵)
* دو جایزه استالین:
** جایزه استالین درجه دو (۱۹۴۲) - برای اجرای نقش اصلی در اپرای ''لیلی و مجنون'' اثر یو. حاجی‌بیگف،
** جایزه استالین درجه سه (۱۹۵۱) - برای اجرای نقش اصلی در اپرای «گلساره» اثر تی.اس. سودیکوف و آر.ام. گلیر)
* دو نشان لنین (۱۶ ژانویه ۱۹۵۰، ۶ دسامبر ۱۹۵۱)
* جایزه دولتی حمزه (۱۹۶۸)
* نشان انقلاب اکتبر (۲۹ سپتامبر ۱۹۷۳)
* نشان دوستی مردم (۱۶ ژانویه ۱۹۸۴)
* نشان لیاقت برجسته (۲۸ اوت ۲۰۰۰)
* مدال جوبیلی «به یادبود صدمین سالگرد تولد ولادیمیر ایلیچ لنین»
* مدال «برای کار شجاعانه در جنگ بزرگ میهنی ۱۹۴۱–۱۹۴۵»

## کتاب‌شناسی
* *خورشید بر فراز شرق. یادداشت‌های یک بازیگر زن*. ام.، ۱۹۶۲. 
* *من یک دختر ازبک هستم*. تی.، ۱۹۶۸. 

## منابع

رده:آموزگاران موسیقی اهل اتحاد شوروی
رده:ازبک‌ها
رده:اعضای مجمع پنجم شورای عالی اتحاد شوروی
رده:بازیگران زن اهل ازبکستان
رده:بازیگران زن سده ۲۰ (میلادی) اهل اتحاد شوروی
رده:بازیگران زن سده ۲۰ (میلادی) اهل ازبکستان
رده:برندگان جایزه استالین
رده:خوانندگان زن اهل اتحاد شوروی
رده:دانش‌آموختگان کنسرواتوار مسکو
رده:درگذشتگان ۲۰۰۳ (میلادی)
رده:دریافت کنندگان نشان پرچم سرخ کار
رده:دریافت‌کنندگان نشان انقلاب اکتبر
رده:دریافت‌کنندگان نشان برجسته افتخار
رده:دریافت‌کنندگان نشان دوستی خلق
رده:دریافت‌کنندگان نشان لنین
رده:زادگان ۱۹۱۳ (میلادی)
رده:زنان اهل اتحاد شوروی در سیاست
رده:شرح مختصر متفاوت با ویکی‌داده
رده:مسلمان اهل امپراتوری روسیه
رده:مقاله‌ها با اچ‌کاردها
رده:مقاله‌های دارای شرح مختصر
رده:هنرمندان مردمی اتحاد شوروی