آزادی مذهب در جمهوری آذربایجان

**آزادی مذهب در آذربایجان** به‌طور قابل توجهی محدود شده است. دولت آذربایجان که از یک ایدئولوژی کاملاً سکولار و ضد مذهبی پیروی می‌کند، همه مذاهب را سرکوب می‌کند.

اکثریت جمعیت آذربایجان مسلمان و عمدتاً شیعه هستند. به گفته آنی سرکیسیان، دانشمند علوم سیاسی دانشگاه ایالتی میشیگان، «دولت آذربایجان تلاش می‌کند تا اعمال مذهبی را کنترل کند تا از تبدیل شدن آن به یک نیروی اجتماعی مستقل که ممکن است ماهیت غیردموکراتیک رژیم را تهدید کند، جلوگیری کند.»

دولت متون مذهبی را سانسور می‌کند و مؤسسات مذهبی را که نامناسب می‌داند، تعطیل می‌کند. سخنرانی سیاسی توسط مؤسسات مذهبی ممنوع است و روحانیون اجازه ندارند برای مناصب سیاسی نامزد شوند. نمایش وسایل مذهبی، پرچم‌ها و شعارها، به جز در عبادتگاه‌ها، مراکز مذهبی و ادارات، ممنوع است. برگزاری مراسم عاشورا در ملاء عام ممنوع است. پوشیدن حجاب در مؤسسات دولتی و مدارس ممنوع است.

دولت از تعطیلی مساجد برای سرکوب گروه‌های مسلمان مستقل که مستقل از دولت عمل می‌کنند، استفاده می‌کند. روحانیونی که به شیوه‌هایی عمل می‌کنند که مورد اعتراض دولت است، با اخراج و دستگیری مواجه می‌شوند. دولت تغییر مذهب را محدود نمی‌کند، اما تبلیغ دین را ممنوع می‌کند.

## جمعیت‌شناسی مذهبی
این کشور مساحتی معادل  دارد. و جمعیتی بالغ بر ۹٫۸ میلیون (۲۰۱۷). هیچ آمار قابل اعتمادی در مورد عضویت در گروه‌های مذهبی خاص وجود ندارد؛ با این حال، طبق آمار رسمی تقریباً ۹۶٪ از جمعیت مسلمان هستند. بقیه جمعیت عمدتاً شامل ارتدکس‌های روسی، ارمنی‌های حواری (که تقریباً همه آنها در منطقه جدا شده قره باغ کوهستانی زندگی می‌کنند)، یهودیان و غیرمسلمانان هستند. در میان اکثریت مسلمان، رعایت اصول مذهبی نسبتاً کم است و هویت مسلمانان بیشتر مبتنی بر فرهنگ و قومیت است تا مذهب.

طبق گزارش کمیته ایالتی کار با انجمن‌های مذهبی (SCWRA)، جمعیت مسلمانان تقریباً ۶۵ درصد شیعه و ۳۵ درصد سنی است؛ به‌طور سنتی، تفاوت‌ها به‌طور دقیق تعریف نمی‌شوند. در گزارشی در سال ۲۰۱۶، وزارت امور خارجه ایالات متحده این تعداد را برای سال ۲۰۱۱، ۶۵ درصد شیعه و ۳۵ درصد سنی اعلام کرده است. منابع دیگر تخمین می‌زنند که سنی‌ها بین ۴۰ تا ۵۰ درصد از کل جمعیت هستند، در حالی که تخمین زده می‌شود شیعیان حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد از کل جمعیت باشند.

در سال ۲۰۲۰، تحقیقات نشان داد که ۹۶٫۱۵٪ از شهروندان مسلمان، ۲٫۴۳٪ مسیحی، ۱٫۲۴٪ آگنوستیک و ۰٫۰۹٪ یهودی هستند. طبق تخمین کتاب حقایق جهانی سازمان سیا برای سال ۲۰۲۳، مسلمانان حدود ۹۷٫۳٪ از جمعیت آذربایجان را تشکیل می‌دهند.

اکثریت قریب به اتفاق مسیحیان، ارتدکس روسی هستند. به گفته وزارت امور خارجه ایالات متحده، «هویت آنها، مانند هویت مسلمانان، به همان اندازه که مبتنی بر مذهب است، مبتنی بر فرهنگ و قومیت نیز هست». مسیحیان در مناطق شهری باکو، پایتخت کشور، و سومقاییت، سومین شهر بزرگ آن، متمرکز بودند.

از کل جمعیت یهودی تقریباً ۱۵۰۰۰ نفری، اکثریت قریب به اتفاق آنها در باکو زندگی می‌کنند. جوامع بسیار کوچکتری در قوبا، در روستا و شهری به نام شهر سرخ و جاهای دیگر وجود دارند. پنج تا شش خاخام و شش کنیسه در این کشور وجود دارد.

شیعیان، سنی‌ها، ارتدکس‌های روسی و یهودیان به عنوان گروه‌های مذهبی «سنتی» این کشور در نظر گرفته می‌شوند. گروه‌های کوچکی از لوتری‌ها، کاتولیک‌های رومی، باپتیست‌ها، مولوکان‌ها (باورمندان قدیمی)، ادونتیست‌های روز هفتم و پیروان آیین بهائی بیش از ۱۰۰ سال است که در این کشور حضور دارند.

در دهه گذشته، تعدادی از گروه‌های مذهبی که توسط رژیم آذربایجان خارجی یا "غیرسنتی" تلقی می‌شوند، از جمله مسلمانان " وهابیت " و سلفی، مسیحیان پنطیکاستی و انجیلی، شاهدان یهوه، هاره کریشنا و گروه‌های خمینیست تحت حمایت ایران، حضور خود را تثبیت کرده‌اند. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (سپتامبر ۲۰۲۵)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D;

## جستارهای وابسته
* حقوق بشر در آذربایجان

## منابع

* دفتر دموکراسی، حقوق بشر و کار ایالات متحده. آذربایجان: گزارش آزادی مذهبی بین‌المللی ۲۰۰۷. *این مقاله شامل متنی از این منبع است که در [[مالکیت عمومی]] قرار دارد.*
رده:آزادی مذهب بر پایه کشور
رده:حقوق بشر در جمهوری آذربایجان
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:مذهب در جمهوری آذربایجان