قانون بل-ماژندی

در کالبدشناسی و فیزیولوژی عصبی، **قانون بل-ماژندی** () یافته‌ای است که بر اساس آن ریشه‌های قدامی (شکمی) عصب نخاعی تنها حاوی آکسون‌های حرکتی و ریشه‌های خلفی (پشتی) تنها حاوی رشته‌های حسی هستند و تکانه‌های عصبی در هر مورد تنها در یک جهت هدایت می‌شوند. ماهیت و فیزیولوژی این پدیده به‌طور مستقل توسط دانشمند کالبدشناس بریتانیایی، چارلز بل و فیزیولوژیست فرانسوی، فرانسوا ماژندی توصیف شد و بعدها توسط فیزیولوژیست آلمانی، یوهانس پتر مولر تأیید گردید.


پرونده:Medulla spinalis - Section - English.svg| 
پرونده:François Magendie.jpg|فرانسوا ماژندی
پرونده:CharlesBell001.jpg|چارلز بل
پرونده:Johannes Mueller.jpg|یوهانس پتر مولر


## تاریخچه
این یافته‌ها به‌طور مستقل توسط دو استاد که در پارادایم‌های پزشکی متفاوتی فعالیت می‌کردند، توصیف شد: توسط سر چارلز بل، استاد کالبدشناسی و فرانسوا ماژندی، استاد پاتوفیزیولوژی و فیزیولوژی. مشاهدات مستقل آن‌ها ۱۱ سال با هم فاصله داشت. اثبات تجربی قاطع دیگری نیز ۹ سال پس از آزمایش‌های ماژندی، توسط یوهانس پتر مولر در طول یک زنده‌شکافی بر روی قورباغه در سال ۱۸۳۱ ارائه شد.

### کشف بل
در سال ۱۸۱۱، چارلز بل در جزوه‌ای که با هزینه شخصی منتشر کرده بود، به عملکردهای حرکتی رشته‌های عصبی که از ریشه شکمی طناب نخاعی خارج می‌شوند اشاره کرد، اما به عملکردهای حسی ریشه پشتی نپرداخت. این امر تا حدی به این دلیل بود که مطالعات او مبتنی بر کالبدشکافی بود و نه زنده‌شکافی؛ چرا که درد در حیوان هوشیار بهتر تحریک و شناسایی می‌شود. یک حیوان مرده یا بیهوش شده، هنگام تحریک رشته‌های ستون خاکستری (که مسئول حس و انتقال سیگنال‌های مضر هستند)، اثر مورد نظر را ایجاد نمی‌کند.

برادرزاده بل، جان شاو، در سال ۱۸۱۲ به پاریس سفر کرد و در آنجا سیستم بل را به کالبدشناسان فرانسوی معرفی نمود. گزارش شده است که شاو نمایشی را روی عصب چهره‌ای یک خر اجرا کرد که تأثیر مورد نظر را به همراه نداشت.

### آزمایش توله‌سگ‌های ماژندی
یازده سال بعد، ماژندی در مجله «Journal de physiologie expérimentale et de pathologie» کشف خود را اعلام کرد که بر اساس آن نورون‌های حرکتی از ریشه قدامی و نورون‌های حسی از ریشه پشتی خارج می‌شوند: «قطع ریشه پشتی حس را از بین می‌برد، قطع ریشه‌های شکمی فعالیت حرکتی را متوقف می‌کند و قطع هر دو ریشه هم حس و هم فعالیت حرکتی را از بین می‌برد.»

ماژندی اولین توصیف کامل از اثبات تجربی قانون بل-ماژندی را ارائه داد. آزمایش‌های او علنی بود و اغلب در حضور دانشجویان پزشکی و شهروندان کنجکاو انجام می‌شد. آن آزمایش خاص با قطع ریشه‌های قدامی و خلفی اعصاب نخاعی در ترکیبات مختلف روی چندین سگ از یک دسته توله‌سگ انجام شد. تحریک **ریشه‌های خلفی باعث ایجاد درد** و تحریک **ریشه‌های قدامی باعث حرکت** شد. این آزمایش به دلیل بی‌رحمی توسط انجمن‌های حمایت از حیوانات پاریس و لندن مورد انتقاد قرار گرفت. توصیف دقیق این آزمایش در همان مجله فیزیولوژی و پاتولوژی منتشر شد.

### آزمایش قورباغه مولر
سومین دانشمندی که نامش در عنوان این قانون ذکر نشده، پزشک و فیزیولوژیست آلمانی، یوهانس پتر مولر بود؛ او برای مدتی طولانی آزمایش‌های کالبدشناختی و فیزیولوژیکی عصبی را روی خرگوش‌ها انجام داد که موفقیتی در پی نداشت.

سپس او تصمیم گرفت با کاهش ابژه مورد مطالعه به یک دستگاه عصبی محیطی کم‌پیچیده‌تر (یعنی قورباغه)، آزمایش‌ها و در نتیجه تحلیل‌های خود را ساده‌تر کند. در این راه، دانشجو و فیزیولوژیست مشهور بعدی آلمانی، تئودور شوان، به او کمک کرد.


پرونده:Schwann Theodore.jpg|تئودور شوان


از آنجا که طناب نخاعی قورباغه نسبتاً ساده است و برداشتن آن آسان بوده و روابط بین ریشه‌های عصبی در آن آشکارتر است، مولر توانست طرح خود را ساده کند که منجر به بازتولیدپذیری بهتر آزمایش شد. آزمایش او شامل اعصاب محیطی پاهای عقبی قورباغه بود. یک روش شامل قطع ریشه‌های خلفی عصب نخاعی منتهی به پا بود که نتیجه آن بی‌حس شدن پا بدون فلج شدن آن بود. بخش دوم آزمایش شامل قطع ریشه‌های قدامی بود، به طوری که اندام فلج شد اما حس خود را از دست نداد. آزمایش قورباغه مولر به آزمایش محبوب اساتید فیزیولوژی تبدیل شد؛ زیرا آزمایشی با بازتولید آسان بود و به‌طور گسترده در آموزش نوروفیزیولوژی مورد استفاده قرار گرفت.

## جنجال نام‌گذاری
اختلاف بر سر یافته‌ها و متعاقباً نام‌گذاری این کشف با انتشار مقاله ماژندی آغاز شد. این درگیری تا زمان مرگ بل در سال ۱۸۴۲ ادامه داشت. برخی از مورخان علم تصمیم گرفته‌اند آن را به نام هر دو پزشک نام‌گذاری کنند و به بل اولویت افتخاری بدهند، اگرچه برخی دیگر ادعا کرده‌اند که این‌ها اساساً دو کشف هم‌پوشان هستند. به دلیل یافته‌های مستقل هر دو دانشمند (ادعای بل در مورد عملکرد حرکتی و ادعای ماژندی در مورد عملکرد حسی) و تضاد موجود بین انگلستان و فرانسه در عرصه سیاسی قرن نوزدهم، بحث در مورد قانون بل-ماژندی به موضوعی برای غرور ملی تبدیل شد. اساتید پزشکی انگلیسی، به ویژه بل و حتی سیاستمداران انگلیسی، «روش‌های خام» زنده‌شکافی فرانسوی را سرزنش کردند. کادر پزشکی و اساتید انگلیسی بیشتر مایل به جستجوی توضیحات کالبدشناختی و ساختاری از طریق کالبدشکافی بودند و رویکردی نوعی از کارکردگرایی ساختاری پزشکی را در پیش گرفتند. اختلاف بین این دو در دورانی رخ داد که رویکردی سکولارتر به کشف علمی حاکم شده بود و اثبات‌گرایی در بسیاری از علوم محبوب گشته بود. این تقریباً همزمان با انتشار آثار و نظریات اگوست کنت بود.

از سوی دیگر، ماژندی خود را به تعبیر خودش «تنها یک زباله‌جمع‌کن علم می‌دانست که با جمع‌آوری تکه‌های حقیقت طبیعت سعی در انجام علم دارد»؛ او به دنبال طرح‌های کلان نبود بلکه به دنبال «سیاهه قطعات و اجزای سیستم» بود. فرانسوی‌ها نیز به اکتشافات متعدد ماژندی و گسترش دانش بشری در زمینه‌های پاتولوژی، فیزیولوژی و داروشناسی افتخار می‌کردند و قاطعانه از ادعای او در این موضوع حمایت می‌کردند. با این حال، بسیاری از فرانسوی‌ها با انگلیسی‌ها هم‌عقیده بودند که زنده‌شکافی‌ها برای افراد دل‌نازک مناسب نیست. بل تا زمان مرگش در سال ۱۸۴۲ علیه روش‌های ماژندی می‌نوشت و در نامه‌ها و کتاب‌های خود از «بی‌رحمی طولانی‌مدت آزمایش‌های تشریح» ابراز نارضایتی می‌کرد.

## استثناها
رشته‌های عصبی گروه C بدون میلین که درد و دما را از احشای لگنی منتقل می‌کنند، از طریق ریشه شکمی در سطوح L5-S3 وارد طناب نخاعی می‌شوند و بدین ترتیب قانون بل-ماژندی را نقض می‌کنند.

## منابع

* 

رده:عصب‌های نخاعی
رده:فیزیولوژی عصبی
رده:کالبدشناسی اعصاب