مختار اشرفی

**مختار اشرفویچ اشرفی**  ( ۱۵ دسامبر ۱۹۷۵) آهنگساز ازبک اهل شوروی بود. او در سال ۱۹۵۱ عنوان هنرمند مردمی اتحاد جماهیر شوروی را دریافت کرد او در سال ۱۹۴۱ عضو حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی شد و در سال‌های ۱۹۴۳ و ۱۹۵۲ جایزه استالین را دریافت کرد او به عنوان نویسنده اولین اپرای ازبکی «بوران» (به همراه سرگئی واسیلنکو) و اولین سمفونی ازبک شناخته می‌شود.

دخترش مقدمّه، متخصص قرون وسطی مشهوری بود.

## اوایل زندگی و تحصیلات
مختار اشرفی در ۲۹ مه (۱۱ ژوئن) ۱۹۱۲ در بخارا متولد شد. او در خانواده پدرش، اشرف‌جان حافظ، خواننده و نوازنده مشهور بخارایی، بزرگ شد. اشرفی در هفت سالگی شروع به نواختن سازهای محلی ازبک با بداهه‌نوازی دوتار کرد. در سال ۱۹۲۴، وارد مدرسه موسیقی شرقی در بخارا شد. در سال ۱۹۲۸، اشرفی از کلاس دوتار در بخارا فارغ‌التحصیل شد و وارد مؤسسه موسیقی و رقص سمرقند شد.

از سال ۱۹۳۴ تا ۱۹۳۶، او در کلاس آهنگسازی سرگئی واسیلنکو در کنسرواتوار مسکو تحصیل کرد. در سال ۱۹۳۴، اشرفی آهنگ‌های کومسومول و آهنگ‌های پیشگام را نوشت و در سال‌های ۱۹۳۵–۱۹۳۶، آهنگ‌های تغزلی بر اساس اشعار روزولی نوشت و همزمان روی اولین اپرای خود کار کرد.

اشرفی به همراه استادش، سرگئی واسیلنکو، اولین اپرای ازبکی «بوران» را نوشت که در سال ۱۹۳۹ به روی صحنه رفت و آغازگر تاریخ اپرا و تئاتر باله ازبک بود.

اشرفی در سال‌های ۱۹۴۱–۱۹۴۴ در کنسرواتوار لنینگراد به تحصیل آهنگسازی پرداخت. در سال ۱۹۴۸، او به عنوان دانشجوی خارجی از دانشکده رهبری کنسرواتوار لنینگراد فارغ‌التحصیل شد.

## شغل
در سال ۱۹۴۲، اشرفی اولین سمفونی قهرمانانه ازبک را خلق کرد. از سال ۱۹۴۳ تا ۱۹۴۷، اشرفی مدیر تئاتر اپرا و باله ازبک علیشیر نوایی بود. از سال ۱۹۴۴ اشرفی معلم و از سال ۱۹۵۳ استاد کنسرواتوار تاشکند بود.

در سال‌های ۱۹۶۴ تا ۱۹۶۶ او کارگردان، مدیر هنری و رهبر ارکستر تئاتر اپرا و باله سمرقند و از سال ۱۹۶۶ - کارگردان، مدیر هنری و رهبر ارکستر تئاتر بولشوی دانشگاهی دولتی جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان در تاشکند بود.

اشرفی از سال ۱۹۷۱ تا ۱۹۷۵ رئیس کنسرواتوار تاشکند بود.

اشرفی نویسنده کتاب‌های «خاطرات هند» (به زبان‌های روسی و ازبکی)، «موسیقی در زندگی من» و مقالات متعدد در مجلات و نشریات است.

او در ۱۵ دسامبر ۱۹۷۵ در تاشکند درگذشت.

## جوایز و افتخارات
* هنرمند مردمی اتحاد جماهیر شوروی (۶ دسامبر ۱۹۵۱)
* هنرمند مردمی جمهوری شوروی ازبکستان (۱۹۳۹)
* جایزه استالین درجه دو (۱۹۴۳)
* جایزه استالین درجه ۳ (۱۹۵۲)
* جایزه دولتی حمزه (۱۹۷۰)
* دو نشان لنین (۶ دسامبر ۱۹۵۱ و ۱۲ ژوئن ۱۹۷۲)
* دو نشان پرچم سرخ کارگر (۲۲ دسامبر ۱۹۳۹ و ۱۸ مارس ۱۹۵۹)
* نشان افتخار (۳۱ مه ۱۹۳۷)
* مدال "برای کار شجاعانه در جنگ بزرگ میهنی ۱۹۴۱–۱۹۴۵" (۲۵ دسامبر ۱۹۴۴)

در سال ۱۹۷۶، کنسرواتوار تاشکند به نام او نامگذاری شد. به مناسبت هفتادمین سالگرد تولد اشرفی، در ۱۱ ژوئن ۱۹۸۲، موزه‌ای در خانه‌ای که او از سال ۱۹۶۷ تا ۱۹۷۵ در آن زندگی و کار می‌کرد، افتتاح شد در سال ۲۰۱۹، مراسم یادبود اشرفی در سالن اجتماعات اتحادیه آهنگسازان و باستاکورهای ازبکستان برگزار شد.

## آثار برگزیده
; اپراها
* *بوران* (۱۹۳۹، با سرگئی واسیلنکو)
* *گراند کانال* (۱۹۴۱، به همراه س. واسیلنکو)
* *دلارام* (۱۹۵۸)
* *قلب یک شاعر* (۱۹۶۲)

; باله‌ها
* *طلسم عشق* (۱۹۶۹)
* *تیمور ملک* (۱۹۷۰)
* *استویکوست* (۱۹۷۱)
* *عشق و رؤیا* (۱۹۷۳)

; آثار ارکسترال
* سمفونی شماره ۱ «قهرمانانه» (۱۹۴۲؛ برنده جایزه استالین)
* سمفونی شماره ۲ «درود بر پیروزان» (۱۹۴۴)
* *کانتاتو او شاستیه (۱۹۵۲)*؛ برنده جایزه استالین)
* اوراتوریو اسکازانیه او رستمه (۱۹۷۴)
* موسیقی برای تئاتر، فیلم و غیره

## جنجال
اشرفی در سال ۱۹۵۹ به سرقت ادبی متهم شد و دیمیتری شوستاکوویچ به این نتیجه رسید که این ادعاها درست بوده‌اند. او از اتحادیه آهنگسازان اخراج شد، اما بعداً اجازه بازگشت به آن را یافت. 

## منابع

### برای مطالعهٔ بیشتر
* 
* 
* 

رده:آهنگسازان اهل اتحاد شوروی
رده:آهنگسازان موسیقی کلاسیک سده ۲۰ (میلادی)
رده:اعضای حزب کمونیست اتحاد شوروی
رده:اهالی بخارا
رده:برندگان جایزه استالین
رده:دانش‌آموختگان کنسرواتوار سنت پیترزبورگ
رده:دانش‌آموختگان کنسرواتوار مسکو
رده:درگذشتگان ۱۹۷۵ (میلادی)
رده:دریافت کنندگان نشان پرچم سرخ کار
رده:دریافت‌کنندگان نشان لنین
رده:زادگان ۱۹۱۲ (میلادی)
رده:شرح مختصر متفاوت با ویکی‌داده
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:صفحه‌های دارای محتوای روسی
رده:مقاله‌ها با اچ‌کاردها
رده:مقاله‌های دارای شرح مختصر
رده:هنرمندان مردمی اتحاد شوروی