open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
لوئی ژیسکار دستن

**لوئی ژواشان ماری فرانسوا ژیسکار دستن** (؛ زادهٔ ) سیاستمدار و عضو سابق مجمع ملی اهل فرانسه است. او فرزند رئیس‌جمهور فقید فرانسه، والری ژیسکار دستن (۱۹۲۶–۲۰۲۰) و آن-آیمون ژیسکار دستن (با نام خانوادگی اصلی سوواژ دو برانت) است. او از سال ۲۰۰۲، زمانی که پس از بازنشستگی پدرش کرسی قدیمی او را به دست آورد، تا سال ۲۰۱۲ که از کاندیدای حزب سبز، دانیل اوروآ شکست خورد، نماینده دپارتمان پوی-دو-دم بود. او همچنان شهردار شامالیر است؛ سمتی که از سال ۲۰۰۵ در اختیار دارد. پدر او نیز از سال ۱۹۶۷ تا ۱۹۷۴ شهردار شامالیر بود.

او از سال ۱۹۹۶ تا زمان مرگ نوال-الکساندرا عبید (۱۹۵۹–۲۰۱۱) در سال ۲۰۱۱، همسر این موسیقی‌شناس بود. نوال در سال ۱۹۵۹ در پاسادنا (کالیفرنیا) متولد شده و فارغ‌التحصیل دانشگاه جرج واشینگتن بود. این زوج یک پسر به نام پیر-لوئی ژیسکار دستن داشتند. او در سال ۲۰۱۶ با کلر لبیک مجدداً ازدواج کرد.

وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون شوالیه لژیون دونور شده است.

## منابع

رده:افراد زنده
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه پانتئون-آسا
رده:زادگان ۱۹۵۸ (میلادی)
رده:سیاستمداران اتحاد دموکرات‌ها و مستقل‌ها
رده:سیاستمداران اهل پاریس
رده:سیاستمداران حزب اتحاد برای جنبش مردمی
رده:نمایندگان دوره دوازدهم مجلس ملی جمهوری پنجم فرانسه
رده:نمایندگان دوره سیزدهم مجلس ملی جمهوری پنجم فرانسه
لو!

***لو!*** () یک مجموعه کتاب‌های کمیک و یک مجموعه پویانمایی تلویزیونی فرانسوی است که توسط ژولین نیل خلق شده است. کمیک آن توسط انتشارات گلانا منتشر می‌شود و سریال انیمیشنی آن در فرانسه از شبکه‌های ام ۶ و دیزنی فرانسه پخش می‌گردد. «فصل اول» کمیک اصلی در سال ۲۰۱۸ پس از هشت جلد به پایان رسید، اگرچه یک سری پیش‌درآمد با عنوان «*دنیای کوچک لو*» در سال ۲۰۱۹ منتشر شد و «فصل دوم» آن نیز با عنوان «*لو! سوناتا!*» با جلد نهم در سال ۲۰۲۰ آغاز گردید.

## بازخورد
استقبال جلد ۱، «*دفترچه خاطرات*»، جایزه بخش نوجوان برای سنین ۹ تا ۱۲ سال را در جشنواره آنگولم سال ۲۰۰۵ دریافت کرد. جلد ۵، «*لیزر نینجا*»، برنده جایزه بهترین کمیک نوجوان در جشنواره آنگولم سال ۲۰۱۰ شد.

## پویانمایی
انیمیشن جلد اول کمیک، «*دفترچه خاطرات*»، در قالب ۵۲ قسمت ۱۲ دقیقه‌ای اقتباس شد. این سریال توسط شرکت «GO-N Productions» با همکاری تلویزیون ام ۶ و دیزنی فرانسه تولید شد؛ کارگردانی آن بر عهده ژروم موسکاده، انطباق طراحی شخصیت‌ها توسط دیوید گیلسون و فیلم‌نامه آن توسط ژان-رمی فرانسوا و آنا فرگونس انجام شد.

## فیلم لایو اکشن
یک فیلم سینمایی اقتباسی (لایو اکشن) به نام *لو! دفتر خاطرات کوچک* بر اساس این کمیک در ۸ اکتبر ۲۰۱۴ در فرانسه اکران شد.[۳]

## منابع

رده:شخصیت‌های کمیک معرفی‌شده در ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:عنوان‌های کمیک فرانسوی
رده:کمیک‌های فرانسوی مورد اقتباس در فیلم‌ها
رده:کمیک‌های مورد اقتباس در مجموعه‌های پویانمایی
رده:کمیک‌های مورد اقتباس در مجموعه‌های تلویزیونی
فرانتس ریکلین

**فرانتس ریکلین** (؛  ؛   – ) روان‌پزشک اهل سوئیس بود.

ریکلین در اوایل دوران حرفه‌ای خود، در بیمارستان بورگ‌هولتسلی در زوریخ زیر نظر اویگن بلویلر (۱۹۳۹–۱۸۵۷) کار می‌کرد و روان‌شناسی تجربی را نزد امیل کرپلین (۱۹۲۶–۱۸۵۶) و گوستاف آشافنبورگ (۱۹۴۴–۱۸۶۶) در هایدلبرگ آموخت. او از ابتدای سال ۱۹۰۴، پزشک کلینیک روان‌پزشکی در رنو بود. در سال ۱۹۱۰، ریکلین اولین دبیر انجمن بین‌المللی روان‌کاوی (IPA) شد.

ریکلین به‌خاطر همکاری با کارل گوستاو یونگ (۱۹۶۱–۱۸۷۵) در زمینه آزمون‌های تداعی کلمات در یادها مانده است. در سال ۱۹۰۵، رساله «*تحقیقات تجربی دربارهٔ تداعی‌های افراد سالم*» در نتیجه پژوهش‌های آن‌ها منتشر شد. اثر مهم دیگر ریکلین، *«تحقق آرزو و نمادگرایی در قصه‌های پریان*» است.

در سال ۱۹۰۶، ریکلین با سوفیا فیختر، نوه کارل گوستاو یونگِ بزرگ (پدربزرگِ کارل گوستاو یونگ مشهور) و در نتیجه دخترعموی کارل یونگ، ازدواج کرد. آن‌ها صاحب چهار فرزند شدند. پسرشان، فرانس نیکلاوس، یک روان‌شناس تحلیلی و از همکاران نزدیک دایی‌اش یونگ شد که ویرایش نوشته‌های او را نیز بر عهده داشت.

## منابع

رده:اهالی سنت گالن
رده:درگذشتگان ۱۹۳۸ (میلادی)
رده:روان‌پزشکان اهل سوئیس
رده:زادگان ۱۸۷۸ (میلادی)
فرگشت و رفتار انسانی

***فرگشت و رفتار انسانی*** () یک نشریه دانشگاهی با داوری همتا است که هر دو ماه یک‌بار منتشر می‌شود. این نشریه پژوهش‌هایی را پوشش می‌دهد که در آن‌ها از دیدگاه‌های فرگشتی برای مطالعه رفتار انسان استفاده شده است؛ این حوزه‌ها طیف گسترده‌ای از روان‌شناسی فرگشتی تا انسان‌شناسی فرگشتی و فرگشت فرهنگی را در بر می‌گیرند.

این نشریه عمدتاً یک مجله علمی است، اما مقالاتی از پژوهشگران حوزه علوم انسانی را نیز منتشر می‌کند. مقالاتی که گزارش‌هایی دربارهٔ نظریه و شواهد تجربی کار روی سایر گونه‌ها ارائه می‌دهند، در صورتی که ارتباط آن‌ها با فرگشت انسان آشکار باشد، ممکن است در نشریه گنجانده شوند. این ژورنال در سال ۱۹۸۰ پایه‌گذاری شد و از جلد ۱۸ در سال ۱۹۹۷، توسط انتشارات الزویر به نمایندگی از «انجمن رفتار انسان و فرگشت» (Human Behavior and Evolution Society) منتشر می‌شود. در حال حاضر، سردبیر این نشریه «دبرا لیبرمن» از دانشگاه میامی (فلوریدا) است.

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:ژورنال‌های دوماهه
رده:مجله‌های علمی انگلیسی‌زبان
رده:نشریه‌های دانشگاهی الزویر
آگوستین سوریا

**آگوستین سوریا** (؛ زادهٔ ) بازیکن فوتبال اهل اروگوئه است.

وی سابقه بازی در باشگاه ورزشی دفنسور و باشگاه ورزشی السد را در کارنامه دارد.

## منابع

* 

رده:افراد زنده
رده:بازیکنان باشگاه السد
رده:بازیکنان باشگاه ورزشی دفنسور
رده:بازیکنان دسته برتر فوتبال اروگوئه
رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل اروگوئه
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن اهل اروگوئه
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن در قطر
رده:بازیکنان لیگ ستارگان قطر
رده:زادگان ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:ورزشکاران دور از وطن اهل اروگوئه در قطر
رده:هافبک‌های مرد فوتبال
خالد الهیل

**خالد الهیل** یک بازرگان قطری است که در لندن و موناکو  زندگی میکند. او بنیانگذار و رئیس حزب دموکراتیک ملی قطر (QNDP) است که به دنبال کاهش قدرت خاندان آل ثانی به خصوص خانواده شیخ تمیم بن حمد و پسرانش و دگرگونی پادشاهی مطلقه به پادشاهی مشروطه در قطر است. 

الهیل، که در گذشته با نخست وزیر سابق قطر، حامد بن جاسم همکاری داشته، از «کودتای بدون خونریزی» حمایت می‌کند.  الهیل در در پی کنش های سیاسی خود، در قطر زندانی و شکنجه شد.  او در فوریه ۲۰۱۵ به لندن نقل مکان کرد.  او در بیشتر گزارش‌های رسانه ای به عنوان رهبر حزب دموکراتیک ملی قطر شناخته می‌شود. 

الهیل در گفت‌وگو با کانال ۱۴ تلویزیون اسرائیل گفت در صورت موفقیت سیاسی برنامه او در قطر، او «توافقات ابراهیم» برای عادی‌سازی روابط با اسرائیل را امضا کرده و اقدام به بازگشایی سفارتخانه‌های دو طرف خواهد کرد.وی حماس را محکوم و خاندان سلطنتی را به تأمین مالی تروریسم متهم می‌کند.

الهیل در گفت و گو با روزنامه اسرائیل هیوم تصویری نادر از درون دربار قطر ارائه داد. این گفت‌وگو در ۱۳ ژانویه در لندن انجام شد؛ جایی که الهیل پس از فرار اجباری از قطر در تبعید زندگی می‌کند. او اخیراً مجبور شد با کمک ارتباطاتش در دستگاه‌های اطلاعاتی از محاکمه و زندان طولانی فرار کند.

قطر در ۳۰ سال گذشته دو کودتای درون‌خاندانی را تجربه کرده است:در سال ۱۹۹۵، حمد بن خلیفه پدرش را هنگام سفر به سوئیس برکنار کرد. هشت سال بعد، پسرش تمیم ولیعهد شد، در حالی که فرزند ارشد نبود و مادرش، شیخه موزه بنت ناصر، برای این کار نفوذ زیادی اعمال کرد.

الهیل می‌گوید:«از سال ۱۹۹۵ سیستم همان است. بعد از آن کودتا، حکومت همان ایدئولوژی را حفظ کرده است. تمیم بن حمد مردی است که زیر دامن مادرش پنهان می‌شود. او در بسیاری از مسائل نظری ندارد و فقط از تصمیم اسلام‌گرایان و استراتژیست‌هایشان پیروی می‌کند.» او اضافه می‌کند: «او تحت نفوذ جریان‌هایی مثل اخوان‌المسلمین است که مادر ایدئولوژیک حماس محسوب می‌شود.»

**درباره ایران و اعتراضات در ایران و قطر**

الهیل: «وقتی چند سال پیش انتخابات لغو شد، در قطر اعتراضاتی رخ داد. تمیم آن زمان از کشور فرار کرد چون می‌ترسید حتی هزار نفر هم بتوانند رژیم را تغییر دهند.» او می‌گوید قطر به رژیم ایران کمک می‌کند تا در قدرت بماند: «ایران حزب‌الله را دارد و قطر اخوان‌المسلمین را؛ حماس هم بخشی از همین شبکه است.»

**دربارهٔ حماس**

وی در اینباره می‌گوید «حضور حماس در قطر غیرقابل قبول است. ما نباید با تروریست‌ها مذاکره کنیم. قطر خود حماس را ایجاد کرده، از آن حمایت کرده و از طریق الجزیره آن را تبلیغ می‌کند.رهبران حماس در قطر زندگی لوکسی دارند. مردم قطر نمی‌خواهند آن‌ها در دوحه باشند و پولشان خرج آن ها شود.

## منابع
رده:افراد زنده

رده:سیاستمداران اهل قطر
سیدو سانو

**سیدو سانو** (؛ زادهٔ ) بازیکن فوتبال اهل سنگال است.

وی همچنین در تیم‌های ملی فوتبال زیر ۲۱ سال سنگال و سنگال بازی کرده است.

## منابع

* 

رده:افراد زنده
رده:بازیکنان باشگاه الغرافه
رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال جوانان سنگال
رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال سنگال
رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل سنگال
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن اهل سنگال
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن در پرتغال
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن در قطر
رده:بازیکنان لیگ ستارگان قطر
رده:زادگان ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:مدافعان مرد فوتبال
رده:ورزشکاران دور از وطن اهل سنگال در پرتغال
رده:ورزشکاران دور از وطن اهل سنگال در قطر
رده:ورزشکاران مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل سنگال
ماتیاس نورمان

**ماتیاس نورمان** (؛ زادهٔ ) بازیکن فوتبال اهل نروژ است.

از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده است می‌توان به باشگاه فوتبال بوده/گلیمت، باشگاه فوتبال دینامو مسکو، باشگاه فوتبال نوریچ سیتی، باشگاه فوتبال لچه و باشگاه فوتبال روستوف اشاره کرد.

وی همچنین در تیم‌های ملی فوتبال زیر ۱۷ سال نروژ، زیر ۱۸ سال نروژ، زیر ۲۱ سال نروژ، و نروژ بازی کرده است.

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:افراد زنده
رده:بازیکنان باشگاه الرائد
رده:بازیکنان باشگاه السیلیه
رده:بازیکنان باشگاه الغرافه
رده:بازیکنان باشگاه برایتون و هاو آلبیون
رده:بازیکنان باشگاه بوده/گلیمت
رده:بازیکنان باشگاه دینامو مسکو
رده:بازیکنان باشگاه روستوف
رده:بازیکنان باشگاه مولده
رده:بازیکنان باشگاه نوریچ سیتی
رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال جوانان نروژ
رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال زیر ۲۱ سال نروژ
رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال نروژ
رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل نروژ
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن اهل نروژ
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن در انگلستان
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن در روسیه
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن در عربستان سعودی
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن در قطر
رده:بازیکنان لیگ برتر فوتبال انگلستان
رده:بازیکنان لیگ برتر فوتبال روسیه
رده:بازیکنان لیگ برتر فوتبال نروژ
رده:بازیکنان لیگ حرفه‌ای فوتبال عربستان
رده:بازیکنان لیگ دسته اول فوتبال نروژ
رده:بازیکنان لیگ ستارگان قطر
رده:زادگان ۱۹۹۶ (میلادی)
رده:ورزشکاران دور از وطن اهل نروژ در انگلستان
رده:ورزشکاران دور از وطن اهل نروژ در روسیه
رده:ورزشکاران دور از وطن اهل نروژ در عربستان سعودی
رده:ورزشکاران مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل نروژ
رده:هافبک‌های مرد فوتبال
پادشاه، جایش را بگیر

***پادشاه، جایش را بگیر***  و  فیلمی هندی محصول سال ۲۰۱۵ و به کارگردانی آیشواریا راجینیکانث است. در این فیلم بازیگرانی همچون گوتام کارتیک، پریا آناند، ویوک، ساتیش، دانیل بالاجی، گایاتری راگورام، تاپسی پانو و دنوش ایفای نقش کرده‌اند.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* 

رده:فیلم‌های تامیلی‌زبان دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های جنایی دلهره‌آور ۲۰۱۵ (میلادی)
رده:فیلم‌های فیلمبرداری‌شده در اوساکا
رده:فیلم‌های فیلمبرداری‌شده در گوا
رده:فیلم‌های کمدی سیاه ۲۰۱۵ (میلادی)
رده:فیلم‌های کمدی سیاه هندی
رده:فیلم‌های جنایی مهیج هند
خنده‌های خطرناک

**خنده‌های خطرناک**  () مجموعه‌داستانی است از *[[استیون میلهاوزر]]*، نویسندهٔ مشهور آمریکایی و برندهٔ جایزهٔ پولیتزر. 
کتاب خنده‌های خطرناک شامل سیزده داستان است که در چهار بخش مجزا سامان یافته. نیویورک ‌تایمز، در سال ۲۰۰۸، این کتاب را در فهرست ده کتاب برتر سال قرار داد. آنچه در سبک و سیاق این داستان‌ها بارز است، خیالِ متصل به واقعیت و همچنین کمدی آمیخته به تراژدی، ترس، و فلسفه‌ورزی است. در داستان‌های میلهاوزر چیزها از خود بودن تن می‌زنند، به چیزی دیگر، چیزی بی‌نام، تبدیل می‌شوند و غریب به نظر می‌رسند. و این شروع ماجراست، ماجرای هیجان‌انگیز و پرخطر کشف معمای چیزها، جستجو در قلمروهای ناشناخته، احساسات نیازموده، امکانات تازه، و مفاهیم نو. با شروع ماجرا باید از راه ‌بُرید و به بی‌راهه ‌زد. در بیراهه‌های این ماجراجویی البته موقعیت‌های مضحک و ابلهانه هم کم نیست. سرک کشیدن به پشت و پسل‌ها و شیرجه زدن در اعماق خیلی با طمأنینه و وقار سازگار نیست و در گذر از بزنگاه‌ها از سبکسری و دیوانگی گریزی نیست. 
### فصول چهارگانه
«غیب‌ شدن‌ها» چهار داستان دارد: ماجرای اتاق تاریک زیر شیروانی، معمای دختر گمشده، تراژدی خندیدن تا آخرین نفس، روایت پریشانی مردی که در سکوت خود غرق می‌شود.  
«معماری‌های ناممکن» شامل چهار داستان است از چهار معماری غریب: اَبَرگنبدی که بزرگ‌ترین دستاورد تاریخ معماری می‌شود، کاخ‌های مینیاتوریِ نامرئی، شهری خالی که محض تماشا بر پا شده، برجی که به بهشت می‌رسد. 
«تاریخ‌های کفرآمیز» دربارهٔ مفهوم تاریخ است، دربارهٔ رویدادهای از یاد رفته و قهرمان‌های ناشناخته و بزنگاه‌های مغفول آن، چهار داستان دربارۀ نادیده‌ها و ناشنیده‌های تاریخ: داستان انجمن تاریخِ شهر و پرده‌برداری از «گذشتۀ نو»؛ ماجرایی در تاریخ مد لباسِ زنانه که بدن زن و لباس را از قید یکدیگر آزاد می‌کند؛ روایت نابغه‌ای ناشناس که پیش از ادیسن و برادران لومیر تصویرها را به حرکت واداشته بود؛ و داستان یک اختراع گم‌شده، ماشینی برای تقلید و ابداع احساسات لامسه. فصل چهارم یک داستان دارد: داستان موش و گربه، با همان دو شخصیت‌ آشنا که از کارتون تام و جری می‌شناسیم و همان ماجراهای تعقیب و گریز. اما مسئله این‌جا همین رابطۀ به‌ظاهر بدیهی است، همین تعقیب و گریز بی‌پایان که البته این بار به پایان می‌رسد.

## منابع

رده:کتاب‌ها
رده:کتاب‌های انتشارات آلفرد ای. کناف
رده:مجموعه داستان‌های کوتاه ۲۰۰۸ (میلادی)
باشگاه فوتبال زنان پرسپولیس در فصل ۰۵–۱۴۰۴

فصل **۰۵–۱۴۰۴**، اولین فصل حضور باشگاه **[[باشگاه فوتبال زنان پرسپولیس|زنان پرسپولیس]]** در لیگ برتر کوثر است. زنان پرسپولیس با قهرمانی در فصل قبل لیگ دسته اول فوتبال زنان ایران به این رقابت‌ها صعود کردند.

## لباس‌ها

## کادرفنی

## بازیکنان
### بازیکنان اصلی

## نقل و انتقالات
### ورودی
{|class="wikitable"style="text-align:center"
|-

### خروجی
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-

### تمدید قرارداد
{| class="wikitable"
|-

## پیش‌فصل و بازی‌های دوستانه

### پیش‌فصل
   

### بازی‌های دوستانه

## رقابت‌ها
### بررسی مسابقات

### [[لیگ برتر کوثر]]

#### جدول لیگ

#### عملکرد بازی‌های در خانه و بیرون

#### روند هفته به هفته

#### بازی‌ها
   

## آمار
### آمار تیم

### گلزنان

### هتریک‌ها

## منابع

رده:باشگاه پرسپولیس
رده:فوتبال زنان در ایران
ازدواج در حال فرار

***ازدواج در حال فرار***  یا **عروسی در حال فرار**  فیلمی هندی محصول سال ۲۰۱۷ و به کارگردانی آمیت روی است. در این فیلم بازیگرانی همچون آمیت ساد، تاپسی پانو، ارش باجوا، ریشا مینا و آبیشک شارما ایفای نقش کرده‌اند.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* 

رده:فیلم‌های درباره فناوری
رده:فیلم‌های رمانتیک کمدی ۲۰۱۷ (میلادی)
رده:فیلم‌های رمانتیک کمدی هند
رده:فیلم‌های هندی‌زبان دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های هندی‌زبان دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
شورای کشورهای دریای بالتیک

**شورای کشورهای دریای بالتیک** (; **CBSS**) یک سازمان بین‌المللی منطقه‌ای است که در سه حوزه اولویتی فعالیت دارد: هویت منطقه‌ای؛ امنیت و ایمنی منطقه‌ای و پایداری و آبادی منطقه. این سه حوزه اولویت‌دار با هدف پرداختن به موضوعات توسعه پایدار، محیط زیست، اقتصاد دریایی پایدار، آموزش، کار، فرهنگ، مشارکت جوانان، امنیت مدنی، حقوق کودکان و قاچاق انسان تشکیل شده‌اند.

## کشورهای عضو
CBSS دارای ۱۱ عضو است - ۱۰ کشور عضو و همچنین اتحادیه اروپا. کشورهای عضو عبارتند از:
* 
* 
* 
* 
*  (۱۹۹۵)
* 
* 
* 
* 
* 

### کشورهای عضو پیشین
*  (در مارس ۲۰۲۲ به حالت تعلیق درآمد و در ماه مه همان سال کنار کشید)

### کشورهای ناظر
۱۱ کشور دیگر نیز وضعیت ناظر دارند:
*  (تعلیق‌شده در ۲۰۲۲)
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## منابع

## پیوند به بیرون
* 
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۲ (میلادی) در دانمارک
رده:سازمان‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۹۲ (میلادی)
رده:سازمان‌های در استکهلم
بانک سرمایه‌گذاری نوردیک

**بانک سرمایه‌گذاری نوردیک** (; **NIB**) یک موسسه مالی بین‌المللی است که در سال ۱۹۷۵ توسط پنج کشور نوردیک (دانمارک، فنلاند، ایسلند، نروژ و سوئد) بنیان‌گذاری شد. در سال ۲۰۰۵، سه کشور بالتیک (استونی، لتونی و لیتوانی) نیز به عضویت این بانک درآمدند. دفتر مرکزی بانک در هلسینکی، فنلاند واقع شده است. NIB بودجه لازم برای وام‌دهی خود را از طریق استقراض از بازارهای سرمایه بین‌المللی تأمین می‌کند.
بندانگشتی|دفاتر بانک سرمایه‌گذاری نوردیک در هلسینکی.

## منابع

رده:بانک‌های توسعه چند جانبه
رده:بانک‌های فراملیتی
رده:بنیان‌گذاری‌های دهه ۱۹۷۰ (میلادی) در اروپا
روح مقدس (فیلم ۲۰۲۵)

**روح القدس** یک فیلم ترسناک معمایی آمریکایی است که در ۸ آگوست ۲۰۲۵ اکران شد.
## داستان
داستان در شهر آرام آگوستا اتفاق می‌افتد و درباره گریس براون، دختر جوانی است که از مزرعه یک آدم‌ربا نجات یافته است. او ادعا می‌کند که ناجی‌اش جیم ویلر، افسر پلیسی که یک سال قبل فوت کرده بود، بوده است. کارآگاه مدیسون ولز این پرونده را به دست می‌گیرد، اما خود را درگیر معمایی تاریک و پیچیده شامل قتل‌های گذشته، اسرار پنهان و یک سوال وهم‌آور می‌یابد - آیا روحی برای محافظت یا کشتن بازگشته است؟ با ناپدید شدن یک دختر دیگر، تحقیقات مدیسون حقایق نگران‌کننده‌ای را آشکار می‌کند که مرز بین زندگان و مردگان را محو می‌کند.
## بازیگران
* جن آزبورن در نقش مادی ولز
* کلیو لانگدیل در نقش ادوارد براون (مرد نقابدار)
* مایا آدلر در نقش گریس براون
* دیوید تیفن دنیل در نقش منسون
* دنیل اس. کارلان در نقش ویلیام ریو
* آرون بلومبرگ در نقش جیم ویلر
## تولید
روح مقدس (Holy Ghost) یک فیلم ترسناک و معمایی به کارگردانی و تدوین شروان تیواری است که فیلمنامه و دیالوگ‌های آن را نیز نوشته است. این فیلم که توسط ساندیپ پاتل تحت پرچم رسانه اس آر ،اچ پی تهیه شده است، دارای فیلمبرداری جمال اسکات و موسیقی متن و همچنین موسیقی متن ری است. طراحی لباس توسط شارلین فرانکو انجام شده است.این فیلم که کاملاً در ایالات متحده فیلمبرداری شده است، عمدتاً به زبان انگلیسی است و انتظار می‌رود گواهینامه UA را دریافت کند. روح مقدس در ۱ آگوست ۲۰۲۵ در ایالات متحده و در ۸ آگوست ۲۰۲۵ در هند اکران شد.
## پیوند به بیرون
* 
* Holy Ghost at BookMyShow 
* Holy Ghost at MOVIEBUFF
## منابع

رده:مقاله‌های ایجادشده توسط ایجادگر
رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۲۰۲۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های ترسناک ۲۰۲۵ (میلادی)
نوردیک-بالتیک هشت

**نوردیک-بالتیک هشت** (; **NB8**) یک قالب همکاری منطقه‌ای شامل دانمارک، استونی، فنلاند، ایسلند، لتونی، لیتوانی، نروژ و سوئد است. تحت NB8، جلسات منظمی با حضور نخست وزیران، روسای پارلمان‌ها، وزرای امور خارجه، وزرای شاخه‌های مختلف، دبیران دولت و مدیران سیاسی وزارتخانه‌های امور خارجه کشورهای بالتیک و نوردیک و همچنین مشاوره‌های تخصصی که در آن مسائل منطقه‌ای و موضوعات بین‌المللی جاری بررسی می‌شود، برگزار می‌شود.

## تاریخچه
از دیدگاه تاریخی، کشورهای منطقه با یکدیگر در پیوند و تعامل بودند و تجارت متقابل، عامل تعیین‌کننده‌ای در این تعامل بوده است. عمیق‌ترین پیوند، در دههٔ ۱۹۹۰ تشکیل شد.

شورای نوردیک نخستین بار در حدود سال ۱۹۸۹ با نمایندگان پارلمان بالتیک تماس گرفت. همکاری رسمی در نوامبر ۱۹۹۱ آغاز شد، زمانی که شورای نوردیک در جلسه افتتاحیه مجمع بالتیک در تالین شرکت کرد. یک توافقنامه همکاری رسمی بین شورای نوردیک و مجمع بالتیک در سال ۱۹۹۲ امضا شد.

کشورهای نوردیک از جمله قوی‌ترین حامیان استقلال کشورهای بالتیک بودند و بعدها نخستین کشورهایی بودند که مرزهای خود را باز کردند و رژیم‌های بدون ویزا را با کشورهای بالتیک برقرار کردند.

وقتی کشورهای بالتیک استقلال خود را بازیافتند و در جریان ادغامشان در ساختارهای اروپایی و فراآتلانتیکی، به شدت مورد حمایت همسایگان نوردیک خود قرار گرفتند. همکاری نوردیک-بالتیک در سطوح مختلفی صورت گرفت: شبکه‌سازی و همکاری بین سیاستمداران، کارمندان دولت و جوامع مدنی برقرار شد. کشورهای نوردیک به‌طور فعال به کشورهای بالتیک در آماده‌سازی برای ادغام در اتحادیه اروپا و ناتو کمک کردند.

این قالب که در آغاز همکاری ۳+۵ (پنج کشور نوردیک به علاوه سه کشور بالتیک) نامیده می‌شد، نام و دامنهٔ همکاری خود را تغییر داد. در جریان جلسه وزرای امور خارجه کشورهای بالتیک و کشورهای نوردیک در ۳۰ اوت ۲۰۰۰ در میدلفارت (دانمارک)، وزرا تصمیم گرفتند که جلسات وزرای کشورهای بالتیک و کشورهای نوردیک NB8 نامیده شود.

## منابع

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۲ (میلادی) در اروپا
رده:سازمان‌های بین‌المللی اروپا
رده:سازمان‌های میان‌دولتی
رده:صفحه‌هایی که از چندستونه با پارامتر کوچک استفاده می‌کنند
تاجگذاری امپراتور مقدس روم

تاجگذاری پادشاهان رومی-ژرمن و امپراتوران مقدس روم، سلسله‌ای از چندین مراسم حاکمیتی، تشریفاتی و تقدیس‌های سکولار و مقدس برای انتصاب حاکم جدید در امپراتوری مقدس روم بود.

بندانگشتی

این آیین‌ها که طی یک دوره طولانی توسعه یافتند، با توجه به ماهیت امپراتوری به عنوان یک پادشاهی انتخابی از دوران حکمرانی اتوی یکم در سال ۹۶۲ میلادی شکل گرفت. این آیین‌ها، سنت‌های روم باستان و امپراتوری‌های کارولنژی-فرانک را با سنت‌های سلطنتی اقوام ژرمنی و سنت‌های تقدیس کلیسایی ترکیب می‌کرد. از اواخر قرون وسطی به بعد، این آیین‌ها از مقررات فرمان طلایی، (قانون اساسی امپراتوری) که در سال ۱۳۵۶ تحت حکومت کارل  چهارم صادر شد، پیروی می‌کردند و تقریباً تا زمان تاجگذاری فرانتس دوم آخرین امپراتور در سال ۱۷۹۲ بدون تغییر باقی ماند.

## از پادشاهی تا امپراتوری
[راست|بندانگشتی|انتخابگران [هاینریش هفتم.]]

پیش از تاجگذاری به عنوان امپراتور توسط پاپ، یک پادشاه ابتدا باید حمایت اکثریت هفت امرای انتخابگر را در انتخابات امپراتوری به دست می‌آورد، سپس توسط یک اسقف اعظم، به عنوان مثال اسقف کلن، ماینز یا تریر، تاجگذاری می‌شد. سپس او باید یک *[[ایتالینزوگ]]* (*Romzug*) انجام می‌داد، به این معنا که امپراتور منتخب ارتش خود را از آلمان به رم هدایت می‌کرد و گاهی اوقات مجبور بود با دشمنانی که راه را سد می‌کردند، مبارزه کند و تاجگذاری خود را به یک لشکرکشی نظامی تبدیل کند. برخی از پادشاهان منتخب یا تاجگذاری شده روم هرگز به این مرحله نرسیدند و بنابراین هرگز توسط سریر مقدس به عنوان امپراتوران مقدس روم تأیید نشدند. تاجگذاری پاپ برای عنوان امپراتوری تا سال ۱۵۰۸ ضروری بود، تا اینکه ونیزی‌ها مانع سفر ماکسیمیلیان یکم شده و در عوض او توسط پاپ ژولیوس دوم در ترنت به عنوان امپراتور مقدس روم منتخب اعلام شد. این امر حق استفاده از عنوان امپراتوری را برای پادشاهان منتخب آلمان تثبیت کرد.

## منابع

رده:تاریخ آلمان بر پایه دوره
رده:تاریخ آلمان
رده:تاریخ سیاسی آلمان
اعترافات فرنی لانگتون (مجموعه تلویزیونی)

«اعترافات فرنی لانگتون» یک سریال تلویزیونی درام تاریخی چهار قسمتی بریتانیایی است که بر اساس رمانی از سارا کالینز ساخته شده و توسط خود کالینز اقتباس شده و توسط دراما ریپابلیک برای آی‌تی‌وی تهیه شده است. این سریال در ۸ دسامبر ۲۰۲۲ به عنوان بخشی از اولین مجموعه درام‌های سرویس پخش جدید آی تی وی ایکس پخش شد در ایالات متحده، این سریال در ۸ مارس ۲۰۲۳ در بریت باکس پادشاهی متحده انگلستان به نمایش درآمد.
## بازیگران
### اصلی
* کارلا-سیمون اسپنس در نقش فرنی لانگتون
** کیرا چانسا در نقش فرنی نوجوان
** کائلان بست در نقش فرنی جوان
* سوفی کوکسون در نقش مادام مارگریت بنهام
* استیون کمپبل مور در نقش جورج بنهام
* پاتریک مارتینز در نقش اولادا "لادی" کمبریج
* پوکی کوئزنل در نقش لینوکس
* آمار-جی سنت آبین در نقش سال
* هنری پتیگرو در نقش ویلیام پتیگرو
* جودی می در نقش هفزیبا "هپ" الیوت
* استیون مکینتاش در نقش جان لنگتون
## نقش مکمل
* لیدیا پیج در نقش پرو
* مینا آندالا در نقش فیبا
* جیمز الکساندرو در نقش کانستبل میک
* لو برادبنت در نقش خانم بلا لنگتون
* لورن کانروی در نقش مارتا
* تی شان ویلیامز در نقش کالیوپ
* مارتین فیشر در نقش سر پرسی بنهام

## پیوند به بیرون
*

رده:مقاله‌های ایجادشده توسط ایجادگر
## منبع
مشارکت کنندگان در ویکی پدیای انگلیسی https://en.wikipedia.org/wiki/The_Confessions_of_Frannie_Langton_(TV_series) آخرین بازبینی ۱۱ فوریه ۲۰۲۶
رده:مجموعه‌های تلویزیونی درام بریتانیایی دهه ۲۰۲۰ (میلادی)
رده:مینی‌سریال‌های تلویزیونی بریتانیایی دهه ۲۰۲۰ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی بریتانیایی آغازشده در ۲۰۲۲ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی بریتانیایی پایان‌یافته در ۲۰۲۲ (میلادی)
رده:برنامه‌های تلویزیونی مربوط به همجنس‌گرایی زنانه
رده:برنامه‌های تلویزیونی اقتباس شده از رمان‌های بریتانیایی
برای هرنیوس

***برای هرنیوس*** (با نام کامل *خطابه برای هرنیوس*؛ به لاتین: Rhetorica ad Herennium) کهن‌ترین اثر لاتینِ برجای‌مانده در حوزه بلاغت است و تاریخ نگارش آن به اواخر دهه ۸۰ پیش از میلاد بازمی‌گردد. این کتاب در گذشته به سیسرون یا کورنیفیکوس نسبت داده می‌شد، اما امروزه نویسنده آن ناشناخته دانسته می‌شود و گاه به فردی بی‌نام منسوب می‌گردد.

## نمای کلی
*رتوریکا اد هرنیوم* خطاب به گایوس هرنیوس، که اطلاعات دیگری از او در دست نیست، نگاشته شده است. این اثر در طول قرون وسطی و دوره رنسانس به عنوان محبوب‌ترین کتاب در حوزه بلاغت شناخته می‌شد و غالباً همراه با رساله *در باب اختراع* اثر سیسرون برای آموزش فن خطابه مورد استفاده قرار می‌گرفت. بیش از یکصد نسخه خطی از این کتاب برجای مانده و همچنین به‌طور گسترده به زبان‌های بومی اروپا ترجمه شده است. این اثر در سراسر دوره رنسانس همچنان به عنوان متن درسی معیار در زمینه بلاغت به کار می‌رفت. تمرکز اصلی آن بر کاربردهای عملی و ارائه نمونه‌های مشخص از فنون بلاغی است و از نخستین آثاری به‌شمار می‌آید که آموزش بلاغت را به شیوه‌ای ساختارمند و منظم سامان داده است.

بحث این اثر درباره *elocutio* (سبک)، کهن‌ترین بررسی نظام‌مندِ برجای‌مانده از سبک لاتین به شمار می‌آید و بسیاری از نمونه‌های ارائه‌شده در آن به رویدادهای معاصر روم اشاره دارد. این شیوه نوین، که در سده پس از نگارش این کتاب به شکوفایی رسید، زمینه‌ساز تحولات چشمگیری در ادبیات و خطابه رومی شد. با این حال، به باور برخی پژوهشگران، آموزش فن خطابه به زبان لاتین ذاتاً امری مناقشه‌برانگیز بود؛ زیرا خطابه ابزاری سیاسی تلقی می‌شد که می‌بایست در انحصار طبقه فرادست یونانی‌زبان باقی بماند. از این منظر، *رتوریکا اد هرنیوم* را می‌توان بخشی از جنبشی مردم‌گرایانه و لیبرال دانست که افرادی چون لوسیوس پلاتیوس گالوس آن را پی گرفتند؛ شخصی که در سال ۹۳ پیش از میلاد نخستین مدرسه فن بیان را در روم بنیان نهاد که آموزش در آن به‌طور کامل به زبان لاتین ارائه می‌شد. این اثر همچنین دربردارنده نخستین توصیف شناخته‌شده از روش لوکی، به‌عنوان یکی از فنون تقویت حافظه، است و افزون بر آن، نخستین بررسی جامع درباره *memoria* (حفظ و به‌خاطر سپردن خطابه‌ها) را عرضه می‌کند.

بر اساس *رتوریکا اد هرنیوم*، سه نوع انگیزه دعوی وجود دارد که خطیب در سخنرانی خود به آن‌ها می‌پردازد:

* **Demonstrativum** **(نمایشی)**: که به ستایش یا نکوهش فردی معین می‌پردازد.
* **Deliberativum (مشورتی)** که در آن درباره سیاست‌ها و تصمیمات عمومی بحث و رایزنی می‌شود.
* **Iudiciale (قضایی)** که به رسیدگی به اختلافات و دعاوی حقوقی اختصاص دارد.

## منابع

رده:آثار با پدیدآور نامشخص
رده:آثار علوم بلاغی
رده:کتاب‌ها درباره ترغیب
رده:کتاب‌های لاتین سده ۱ (پیش از میلاد)
رده:متن‌های نثر لاتین
رده:یادیارها
شبی که جهان منفجر شد

**شبی که جهان منفجر شد** () یک فیلم علمی تخیلی و فیلم فاجعه‌ای آمریکایی محصول سال ۱۹۵۷ به کارگردانی فرد اف. سیرز است. نویسندگی این فیلم بر عهده جک نتفورد و لوسی وارد بوده و سام کاتزمن تهیه‌کنندگی آن را بر عهده داشته است. هر دو نفر، کاتزمن و سیرز، برای ساخت فیلم‌های درجه ب مشهور بودند. این فیلم در ژوئن ۱۹۵۷ توسط کلمبیا پیکچرز در یک برنامه دو فیلمه همراه با فیلم *[[پنجه غول‌آسا]]* (۱۹۵۷) اکران شد.

## خلاصه داستان
تیم علمی متشکل از دکتر دیوید کانوی (ویلیام لسلی)، دکتر الیس مورتون (تریسترام کافین) و لورا هاچینسون (کاترین کرازبی) دستگاهی ساخته‌اند که می‌تواند زمین‌لرزه را پیش‌بینی کند. پس از اینکه آن‌ها پیش‌بینی می‌کنند زلزله‌ای در ۲۴ ساعت آینده کالیفرنیا را خواهد لرزاند، با ناباوری فرماندار چینی (ریموند گرین‌لیف) و مقامات سیاسی و دفاع مدنی ایالتی روبرو می‌شوند؛ اما زلزله به وقوع می‌پیوندد و خسارات عظیمی به بخش‌های شمالی ایالت وارد می‌کند. اکنون با جلب حمایت و بودجه لازم از سوی کسانی که پیش‌تر تردید داشتند، تیم روی پیش‌بینی‌های بعدی کار می‌کند و به این نتیجه می‌رسد که موجی از زمین‌لرزه‌ها در جنوب غربی ایالات متحده و اطراف آن در راه است. آن‌ها مرکز فاجعه قریب‌الوقوع را در منطقه‌ای زیر پارک ملی حفره‌های کارلزبد ردیابی کرده و به سطحی که تا کنون کاوش نشده بود، فرود می‌آیند.

آن‌ها در اینجا سنگ معدن عجیبی پیدا می‌کنند که وقتی از تماس با آب خارج می‌شود، به شدت منفجر می‌گردد و متوجه می‌شوند که این عنصر که به نحوی از اعماق زمین به بالا راه یافته، مسئول زمین‌لرزه‌ها است. اگرچه این ماده برای تعیین جایگاه در جدول تناوبی تجزیه و تحلیل نشده است، اما صرفاً به این دلیل که تا آن زمان ۱۱۱ عنصر شیمیایی کشف شده بود، نام آن را «عنصر ۱۱۲» می‌گذارند. یک رایانه تعیین می‌کند که در حدود یک ماه دیگر، مقدار کافی از عنصر ۱۱۲ از اعماق زمین خارج خواهد شد که باعث انفجار کل سیاره می‌شود. یک عملیات مستاصلانه در سراسر جهان آغاز می‌شود تا زمین را حفر کرده و با ایجاد کانال‌هایی، آب را به داخل هدایت کنند تا روی عنصر ۱۱۲ را بپوشاند و مانع از خشک شدن و انبساط آن شود.

## بازیگران

## تولید
تولید فیلم *شبی که جهان منفجر شد* با فیلم‌برداری در لوکیشن‌هایی در پارک ملی حفره‌های کارلزبد در نیومکزیکو، آیورسن مووی رنچ در چتس‌ورث، لس آنجلس و ساختمان شرکت الکترودیتا در پاسادنا، کالیفرنیا انجام شد. فیلم‌برداری اصلی از ۸ تا ۲۰ نوامبر ۱۹۵۶ صورت گرفت.

## بازخورد
کلمبیا پیکچرز فیلم *شبی که جهان منفجر شد* را به صورت دو فیلم با یک بلیت همراه با *[[پنجه غول‌آسا]]* (۱۹۵۷) در ژوئن ۱۹۵۷ اکران کرد. استقبال منتقدان مثبت نبود؛ هال اریکسون از *[[نیویورک تایمز]]* بعدها اظهار داشت: «علیرغم تمام اصطلاحات علمی پیچیده، این فیلم در اجرا و جذابیت خود سرسختانه غیرروشنفکرانه باقی می‌ماند.»

لئونارد ملتین، منتقد سینما، خاطرنشان کرد که فیلم ناامیدکننده بود: «دانشمندان معدنی عجیب و منفجرشونده را کشف می‌کنند که تهدید به ایجاد فاجعه‌ای (مطابق نام فیلم) می‌کند و برای جلوگیری از آن می‌شتابند. ایده‌ای خوب که بودجه کم مانع آن شده است.»

## جستارهای وابسته
* فهرست فیلم‌های آمریکایی سال ۱۹۵۷

### کتاب‌شناسی

* Walker, John, ed. *Halliwell's Who's Who in the Movies* (14th ed.). New York: HarperResource, 1997. .

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:فیلم‌های ۱۹۵۷ (میلادی)
رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۱۹۵۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های سیاه‌وسفید آمریکایی
رده:فیلم‌های علمی تخیلی آمریکایی
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در شهرستان لس آنجلس
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در نیومکزیکو
رده:فیلم‌های کلمبیا پیکچرز
از دست کارآگاه‌های این دوره‌وزمونه!

یک مجموعه مانگای ژاپنی به نویسندگی و تصویرگری ماساکونی ایگاراشی است. این اثر از آوریل ۲۰۱۶ در مجلهٔ *دنگه‌کی مائوه* وابسته به اسکی مدیا ورکس به‌صورت سریالی منتشر می‌شود. یک مجموعه انیمه تلویزیونی از این اثر توسط استودیو لیدن فیلمز اقتباس شده است که از ژوئیه تا سپتامبر ۲۰۲۵ پخش شد.

## خلاصه داستان
حدود بیست سال پیش، کیچیرو ناگومو با وجود آنکه هنوز دانش‌آموز دبیرستانی بود، به‌عنوان کارآگاهی نابغه در ژاپن شهرت داشت؛ هیچ پرونده‌ای آن‌قدر دشوار نبود که از حل آن ناتوان بماند. با این حال، اکنون در ۳۵ سالگی، گذر زمان تأثیر خود را بر او گذاشته است. ناگومو دیگر از انرژی و اعتبار دوران جوانی برخوردار نیست. او که از درد لگن و کمر رنج می‌برد و روزبه‌روز خسته‌تر می‌شود، در جذب مشتری برای دفتر کارآگاهی خود با مشکل مواجه است و حتی در تأمین هزینه‌های اجاره و خوراک نیز دچار دشواری شده است. روزی دختری پرانرژی و مشتاق به نام ماشیرو ناکانیشی، که دانش‌آموز دبیرستانی است، به دفتر او مراجعه می‌کند و درخواست می‌کند شاگردش شود؛ درخواستی که ناگومو در ابتدا آن را رد می‌کند. اما پس از آنکه ماشیرو به او در حل یک پرونده کمک می‌کند، ناگومو می‌پذیرد که او به‌عنوان شاگردی بدون دستمزد در کنارش بماند. ماشیرو با یاری رساندن در رسیدگی به طیف گسترده‌ای از پرونده‌ها—از یافتن حیوانات خانگی گمشده و مبارزه با آفات گرفته تا تعقیب تبهکاران نقابدار و گانگسترهای خشن—به‌تدریج اعتماد و توجه او را جلب کرده و لطف او را جبران می‌کند.

## بازخورد
تا اوت ۲۰۲۴، شمارگان این مجموعه از ۹۰۰٬۰۰۰ نسخه فراتر رفته است.

## منابع

## پیوند به بیرون
*  
*  
*  
* 
رده:انیمه کرانچی‌رول
رده:انیمه و مانگا کمدی
رده:انیمه و مانگا معمایی
رده:انیمه و مانگای کارآگاهی
رده:برنامه‌های ای‌تی-ایکس
رده:سینن مانگا
رده:مجموعه انیمه‌های اقتباس شده از مانگا
رده:مجموعه‌های تلویزیونی انیمه آغازشده در ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:مقاله‌های دارای واژگان به زبان ژاپنی
رده:یادکردهای دارای عنوان به خط ژاپنی (کد ja)
رده:یادکردهای دارای منبع به زبان ژاپنی
رده:مانگای ۲۰۱۶ (میلادی)
آشپزی فرما

یک مجموعه مانگای ژاپنی به نویسندگی و تصویرگری یوگو کوبایاشی شده است. این اثر از سپتامبر ۲۰۱۸ در *ماهنامه شونن مگزین* وابسته به کودانشا به‌صورت سریالی منتشر می‌شود. یک اقتباس درام تلویزیونی از این مانگا بین اکتبر تا دسامبر ۲۰۲۳ پخش شد. همچنین یک مجموعه تلویزیونی انیمه با تولید استودیو دومریکا از ژوئیه تا سپتامبر ۲۰۲۵ روی آنتن رفت.

## خلاصه داستان
داستان این مجموعه روایتگر گاکو کیتادا، یک نابغهٔ ریاضیات است که در نهایت دچار کمبود اعتماد به نفس شده و از تحقق رویای خود برای تبدیل شدن به ریاضیدان چشم می‌پوشد و توسط کای آساکورا، سرآشپزی مرموز و با استعداد، به استخدام درمی‌آید. گاکو با بهره‌گیری از دانش ریاضی خود، به خلق دستورهای آشپزی نوآورانه و شگفت‌انگیز می‌پردازد.

## منابع

## پیوند به بیرون
*  
*  
*  
* 
رده:آثار درباره ریاضیات
رده:آشپزی در انیمه و مانگا
رده:برنامه‌های تی‌وی آساهی
رده:شونن مانگا
رده:مانگای کودانشا
رده:مجموعه انیمه‌های اقتباس شده از مانگا
رده:مجموعه‌های تلویزیونی ژاپنی آغازشده در ۲۰۲۳ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی ژاپنی پایان‌یافته در ۲۰۲۳ (میلادی)
رده:مقاله‌های دارای واژگان به زبان ژاپنی
رده:یادکردهای دارای عنوان به خط ژاپنی (کد ja)
رده:یادکردهای دارای منبع به زبان ژاپنی
رده:مانگای ۲۰۱۸ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی انیمه آغازشده در ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی درام ژاپنی اقتباس شده از مانگا
نخست‌وزیر مجارستان

**نخست‌وزیر مجارستان** (به مجاری: Magyarország miniszterelnöke) رئیس دولت مجارستان است. نخست‌وزیر و کابینه به طور جمعی در قبال سیاست‌ها و اقدامات خود در برابر پارلمان، حزب سیاسی خود و در نهایت در برابر رأی دهندگان پاسخگو هستند. در حال حاضر، ویکتور اوربان، رهبر فیدس - اتحاد مدنی مجارستان، این سمت را بر عهده دارد که از ۲۹ مه ۲۰۱۰ در این سمت خدمت می‌کند.

## منابع

رده:نخست‌وزیران مجارستان
رده:تاریخ سیاسی مجارستان
باشگاه ورزشی کوئیک ۱۸۸۸

↵**باشگاه ورزشی کوئیک ۱۸۸۸** (که با نام کوئیک نایمخن نیز شناخته می‌شود) یک باشگاه ورزشی آماتور در نایمخن، هلند است. این باشگاه در سال ۱۸۸۸ به عنوان یک باشگاه کریکت تأسیس شد و در حال حاضر در کلیس توئید، که سطح پنجم فوتبال آماتور است، فوتبال بازی می‌کند.

کوئیک به عنوان یک باشگاه فوتبال، در سال ۱۹۴۹ به اوج شهرت خود رسید، زمانی که جام حذفی هلند را برد که یک ماکت از آن در ساختمان باشگاه به نمایش گذاشته شده است. پس از آن، این باشگاه فینال سوپرجام هلند ۱۹۴۹ را در مقابل شیدامسه فوتبال ورنیگینگ باخت. این باشگاه همچنین دارای شاخه‌های بدمینتون، دو و میدانی، کریکت، فریزبی آلتیمیت و هاکی روی چمن است.

## بازیکنان فوتبال بین‌المللی هلند

* فلیکس فون هایدن 	۱
* هنک استیمن 	۱
* پیت ولتویزن 	۱

## کریکت
باشگاه کریکت کوئیک، به عنوان یک باشگاه کریکت، تعدادی نماینده ملی در هر دو بخش مردان و زنان تربیت کرده است. اخیراً، دو عضو از این باشگاه، نماینده تیم ملی کریکت زنان هلند در مسابقات مقدماتی جام جهانی کریکت زنان ۲٠٠۸ بودند. این باشگاه وابسته به انجمن کریکت کونینکلیکه هلند است. این باشگاه در حال حاضر سه تیم، دو تیم بزرگسالان مردان و یک تیم پیشکسوتان دارد که آن را به یکی از بزرگترین باشگاه‌های کریکت در شرق هلند تبدیل می‌کند.

## تنیس
کوئیک دو زمین تنیس دارد.

## پیوند به بیرون

* وب‌سایت رسمی باشگاه
لیو جیاکون

**لیو جیاکون** (؛ زادهٔ ) معمار، و نویسنده اهل چین است. او برای تمرکزش بر مینیمالیسم، انسان‌گرایی و طراحی در سیاق محلی شناخته می‌شود. بیشتر ساختمان‌های لیو در شهر محل تولدش چنگدو در ایالت سی‌چوان ساخته شده‌اند.

وی همچنین برندهٔ جایزه معماری پریتزکر در سال ۲۰۲۵ شده است.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:افراد زنده
رده:برندگان جایزه پریتزکر
رده:زادگان ۱۹۵۶ (میلادی)
پادشاه مقابل

پادشاه مقابل پادشاهی است که - به دلیل ساختارهای قدرتی مختل، ناپایدار یا نامشخص، یا جانشینی نامنظم یا مورد مناقشه - در 
بندانگشتی|Portrait of Charles Günther, Count of Schwarzburg-Rudolstadt
مقابل پادشاه حاکم قرار می‌گرفت تا او را سرنگون کند. پادشاهان در سلطنت‌های انتخابی مانند امپراتوری مقدس روم بیشتر از سلطنت‌های موروثی مانند انگلستان یا فرانسه رایج بودند.

برخی از پادشاهان رقیب توانستند ادعای خود را بر تخت سلطنت مطرح کنند و به عنوان پادشاهان مشروع شناخته شدند، به عنوان مثال، فردریش دوم. در مورد برخی دیگر، مانند هاینریش دوم (باواریا) و اکبرت دوم (مایسِنْ)، وضعیت آنها به عنوان پادشاه یا پادشاه رقیب تا به امروز مورد اختلاف است.

با تنظیم انتخابات سلطنتی توسط فرمان مهر طلایی کارل چهارم (1356)، انتخاب پادشاه رقیب عملاً در امپراتوری مقدس روم منتفی شد.

## نام پادشاهان مقابل در امپراطوری مقدس روم
**آرنولف بد**  (۹۱۹–۹۲۱ در برابر **هاینریش یکم**  احتمالاً)

**هاینریش** **جنگجو**  (۹۸۴–۹۸۵ در برابر **اتوی سوم** احتمالاً)

**رودولف فون راینفلدن**  (۱۰۷۷–۱۰۸۰ در برابر **هاینریش چهارم** 

**هرمان فون زالم**  (۱۰۸۱–۱۰۸۸ در برابر **هاینریش چهارم** 

**کونراد (سوم)**(۱۰۹۳–۱۰۹۸ در برابر پدرش **هاینریش چهارم**، پیش‌تر از ۱۰۸۷ هم‌پادشاه وی)

**کونراد سوم** (۱۱۲۷–۱۱۳۵ در برابر **لوتار سوم** )، پادشاه یگانه ۱۱۵۲–۱۱۳۸

**فریدریش دوم**(۱۲۱۲–۱۲۱۵ در برابر **اتوی چهارم**)، پادشاه/امپراتور یگانه ۱۲۲۰/۱۲۱۵–۱۲۴۶

**هاینریش راسپه** (۱۲۴۶–۱۲۴۷ در برابر **فریدریش دوم**)

**ویلهلم هلند** (۱۲۴۸–۱۲۵۴ در برابر **فریدریش دوم** و **کونراد چهارم**)، پادشاه یگانه ۱۲۵۶–۱۲۵۴

**آلبرشت** یکم اتریش(۱۲۹۸ در برابر **آدولف ناسائو**)، پادشاه یگانه ۱۳۰۸–۱۲۹۸

**کارل چهارم** (۱۳۴۶ در برابر **لودویگ چهارم باواریایی**)، پادشاه/امپراتور یگانه ۱۳۴۹–۱۳۴۶ و ۱۳۷۸–۱۳۵۵/۱۳۴۹

**گونتر شوارتسبورگ** (۱۳۴۹ در برابر **کارل چهارم**)

## منابع

رده:تاریخ آلمان بر پایه دوره
رده:تاریخ آلمان بر پایه موضوع
رده:تاریخ آلمان
رده:تاریخ سیاسی
رده:تاریخ سیاسی آلمان
رده:حکمرانان
رده:مدعیان تاج و تخت
رده:عنوان‌های سلطنتی
آزاد (هیرمند)

**آزاد**، روستایی در دهستان جهان‌آباد بخش مرکزی شهرستان هیرمند در استان سیستان و بلوچستان ایران است.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با **۱۱۹** نفر (**۲۹** خانوار) بوده است.

## منابع

رده:روستاهای شهرستان هیرمند
ژان فان هامه

**ژان فان هامه** (؛ زادهٔ ) نویسنده، فیلم‌نامه‌نویس، رمان‌نویس و نویسنده کتاب کمیک اهل بلژیک است که نویسندگی داستان‌های برخی از مجموعه‌های کامیکس فرانسوی-بلژیکی را بر عهده داشته است.

شهرت فان هامه به عنوان یکی از نویسندگان اصلی کمیک اروپا کاملاً تثبیت شده است. هنرمندانی که او با آنها کار می‌کند، شخصیت‌ها را به سبکی واقع‌گرایانه ترسیم می‌کنند، حتی اگر خود داستان‌ها به سمت فانتزی گرایش داشته باشند.

پس از مرگ ادگار پ. یاکوبس، آخرین داستان ناتمام *[[بلیک و مورتیمر]]* توسط بوب دو مور به پایان رسید و ناشر برای نوشتن داستان‌های جدید به سراغ ژان فان هامه رفت. نخستین مورد، «*ماجرای فرانسیس بلیک*»، در سال ۱۹۹۶ منتشر شد و موفقیت چشمگیری به دست آورد، و فان هامه از آن زمان تاکنون دو داستان دیگر از «بلیک و مورتیمر» خلق کرده است.

ژان فان هامه یکی از پرفروش‌ترین نویسندگان کمیک اروپایی است و بسیاری از مجموعه‌های او هر ساله در فهرست پرفروش‌ترین‌های کمیک قرار می‌گیرند. در سال ۲۰۰۶، آخرین جلد «تورگال» اثر ون‌هام با چاپ ۲۸۰٬۰۰۰ نسخه در جایگاه پنجم فهرست فرانسه قرار گرفت، در حالی که «لیدی اس.» با همکاری فیلیپ ایموند، ۹۰٬۰۰۰ نسخه داشت. در سال ۲۰۰۵، «XIII» و «لارگو وینچ» هر کدام با ۵۰۰٬۰۰۰ نسخه به‌طور مشترک در جایگاه چهارم قرار گرفتند. در سال ۲۰۱۰، او با فروش ۱٫۰۵ میلیون نسخه، پس از کریستوف آرلستون و پیش از آلبر اودرزو و هرژه، دومین نویسنده پرفروش کمیک در فرانسه بود.

وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون نشان فرماندۀ هنر و ادب، جایزه سن-میشل و جایزه آدامسون شده است.

## منابع

* Jean Van Hamme publications in English www.europeancomics.net 

## پیوند به بیرون
* 

رده:افراد زنده
رده:زادگان ۱۹۳۹ (میلادی)
رده:شوالیه‌های اهل بلژیک
رده:فرماندهان نشان ادبیات و هنر
رده:نویسندگان اهل بلژیک در فرانسوی
رده:نویسندگان کمیک اهل بلژیک
فهرست قسمت‌های فضا: ۱۹۹۹

*[[فضا: ۱۹۹۹]]*، یک مجموعه تلویزیونی علمی تخیلی بریتانیایی، در ۴۸ قسمت از سال ۱۹۷۵ تا ۱۹۷۷ پخش شد. سری اول که شامل ۲۴ قسمت است (و اغلب با نام «سال اول» شناخته می‌شود)، در ۴ سپتامبر ۱۹۷۵ در بریتانیا آغاز شد، هرچند تولید اولین قسمت در سال ۱۹۷۳ شروع شده بود.

ایستگاه‌های مختلف شبکه آی‌تی‌وی قسمت‌ها را با ترتیب‌های متفاوتی نمایش دادند. تاریخ‌های پخش ذکر شده در زیر منعکس‌کننده ترتیب اولین پخش در بریتانیا است. این تاریخ‌ها و ترتیب با استرالیا متفاوت است، جایی که سریال زودتر و در ژوئیه ۱۹۷۵ آغاز شده بود.

## سری ۱ (۱۹۷۵–۱۹۷۶)
### قسمت‌ها

### یادداشت‌ها
* توضیحات مربوط به قسمت «خورشید سیاه» بر اساس خلاصه اصلی ITC اصلاح شده است؛ در آن خلاصه آمده بود که ماه در مسیر برخورد با سیارکی است که به خورشید سیاه تبدیل می‌شود. در این قسمت، یک سیارک تغییر مسیر داده و توسط آنچه ساکنان آلفا «خورشید سیاه» یا سیاه‌چاله می‌نامند، نابود می‌شود.

## سری ۲ (۱۹۷۶–۱۹۷۷)

### قسمت‌ها

### یادداشت‌ها
* قسمت‌های سال دوم در بازه زمانی بیش از یک سال از شبکه Associated Television پخش شدند. در برخی مناطق بریتانیا، قسمت پایانی با عنوان «دورکن‌ها» تا تابستان ۱۹۷۸ پخش نشد. در برخی دیگر نیز تا زمان بازپخش سال ۱۹۹۸ در شبکه بی‌بی‌سی دو نمایش داده نشد.
* مجموعه *[[پیشتازان فضا: مجموعه اصلی]]* نیز قسمتی با عنوان «سندروم ایمنی» دارد.

## پیوند به بیرون
* 
* 
* فهرست قسمت‌های ''فضا: ۱۹۹۹'' (سال اول) در Fanderson.org.uk
* فهرست قسمت‌های ''فضا: ۱۹۹۹'' (سال دوم) در Fanderson.org.uk
* فهرست قسمت‌های ''فضا: ۱۹۹۹'' (سال اول) در Space1999.net
* فهرست قسمت‌های ''فضا: ۱۹۹۹'' (سال دوم) در Space1999.net
* فهرست قسمت‌های ''فضا: ۱۹۹۹'' در CliveBanks.co.uk
* فهرست قسمت‌های ''فضا: ۱۹۹۹'' در TheVervoid.com

## منابع

* 

رده:قسمت‌های فضا: ۱۹۹۹
تد بنوآ

**تیری «تد» بنوآ** (؛   – ) هنرمند کمیک و نویسنده داستان های مصور  اهل فرانسه و چهره‌ای برجسته در صحنه کمیک‌های شیک فرانسوی-بلژیکی در سبک لینیه کلر در دهه ۱۹۸۰ بود. تأثیرگذاران بر او شامل ادگار پ. یاکوبس، ژان ژیرو، رابرت کرام و با شدتی کمتر، ژاک تاردی بودند.

از جمله آثار او در دهه ۱۹۸۰ می‌توان به «*بینگو بونگو و گروه کنگویی‌اش*» اشاره کرد، مجموعه‌ای دربارهٔ یک رمان‌نویس مشتاق به نام بینگو بی. بونگو و مصائب او؛ و همچنین «ری بنانا» که تقلیدی از فیلم نوآر بود. برخی از این آثار به زبان انگلیسی در مجله هوی متال منتشر شدند.

بنوآ دو کتاب از مجموعه *[[بلیک و مورتیمر]]* را تصویرگری کرد که هر دو توسط ژان فان هامه نوشته شده بودند: «*ماجرای فرانسیس بلیک*»، ۱۹۹۶؛ و «*ملاقات عجیب*»، ۲۰۰۱. بنوآ در ۳۰ سپتامبر ۲۰۱۶ در سن ۶۹ سالگی درگذشت.

## منابع

رده:اهالی نیور
رده:درگذشتگان ۲۰۱۶ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۴۷ (میلادی)
رده:هنرمندان کمیکس اهل فرانسه
بدر عبدالعاطی

**بدر احمد محمد عبدالعاطی** (عربی: بدر أحمد محمد عبد العاطي؛ متولد ۸ فوریه ۱۹۶۶) یک دیپلمات و سیاستمدار مصری است که از سال ۲۰۲۴ به عنوان وزیر امور خارجه مصر فعالیت می‌کند.

## حرفه
عبدالعاطی که در استان اسیوط به دنیا آمده است، در سال ۱۹۸۷ مدرک کارشناسی علوم سیاسی را دریافت کرد. او سپس در سال ۱۹۹۶ مدرک کارشناسی ارشد و دکترای روابط بین‌الملل را از دانشگاه قاهره اخذ کرد.

او از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ به‌عنوان سفیر مصر در آلمان خدمت کرد و در دوران صدراعظمی آنگلا مرکل نقش مهمی در تقویت روابط مصر و آلمان ایفا کرد. پیش از آن، بین سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۵ معاون دستیار وزیر امور خارجه و سخنگوی وزارت امور خارجه بود و همچنین به‌عنوان معاون دستیار وزیر در امور اتحادیه اروپا و اروپای غربی فعالیت داشت.

وی سمت‌های برجسته دیگری نیز بر عهده داشت، از جمله هماهنگ‌کننده ملی اتحادیه برای مدیترانه (۲۰۱۲–۲۰۱۳)، معاون رئیس هیئت نمایندگی در بروکسل (۲۰۰۸–۲۰۱۲) و مدیر امور فلسطین در وزارت امور خارجه مصر (۲۰۰۷–۲۰۰۸).

## منابع

بدر عبدالعاطی
بدر عبدالعاطی
بدر عبدالعاطی
بدر عبدالعاطی
بدر عبدالعاطی
بدر عبدالعاطی
تفکر ترکیبی

**تفکر ترکیبی** نوعی روش اندیشیدن است که عملکرد یک پدیده را در چارچوب یک سیستم بزرگ‌تر بررسی و توضیح می‌دهد. این روش در تضاد با تفکر تحلیلی قرار دارد، که در آن سیستم به اجزای کوچک‌تر تقسیم شده و هر بخش به‌طور جداگانه تحلیل می‌شود. نمونه‌ای از تفکر ترکیبی، تبیین عملکرد اندام‌های بدن انسان بر اساس نقش آن‌ها در کل ارگانیسم است، در حالی که تفکر تحلیلی بر رفتار بافت‌ها یا ساختارهای منفرد تمرکز دارد. همچنین، تفکر ترکیبی می‌تواند در فرایند خلاصه‌سازی و نتیجه‌گیری نیز کاربرد مفیدی داشته باشد.

تفکر ترکیبی به‌عنوان توانایی «بررسی مسائل به شیوه‌های نوین و کنار گذاشتن الگوهای فکری تثبیت‌شده» توصیف شده است و با مفهوم تفکر خارج از چارچوب مرتبط دانسته می‌شود، که به معنای تفکری متفاوت، غیرمتعارف یا مبتنی بر دیدگاهی تازه است.

## جستارهای وابسته
* رویکردهای پایین به بالا و بالا به پایین، استراتژی‌هایی برای پردازش اطلاعات و سازماندهی دانش
* تفکر شهودی، نوعی تفکر که با استفاده از شهود یا «احساس غریزی» مشخص می‌شود

## منابع

رده:اندیشه
رده:روان‌شناسی
رده:علوم شناختی
رده:فرایندهای ذهنی
رده:فلسفه
رده:معرفت‌شناسی
رده:مفاهیم در متافیزیک
گرن یوئینگ

**گرن یوئینگ** (؛ زادهٔ ۱۹۶۹ میلادی) تصویرگر، طراح و بیش از هر چیز، خالقِ داستان‌های مصور است که نویسندگی و تصویرگری *[[ارکیده هفت‌رنگ|ماجراهای جولیوس چنسر - ارکیده هفت‌رنگ]]* را بر عهده داشته است.

به عنوان فعالیتی جانبی، یوئینگ محقق و نویسنده پاره‌وقت در زمینه جنگ دوم انگلیس و افغانستان است و در اکتبر ۲۰۰۴ در همین رابطه توسط سو کوک در برنامه «*تاریخ‌سازی*» رادیو بی‌بی‌سی ۴ مورد مصاحبه قرار گرفت.

پس از انتشار چندین طرفدارنامه، او در سال ۱۹۸۸ انتشارات «کینگ رت» را با مجموعه‌ای به نام «کازموراما» آغاز کرد که شامل مشارکت‌کنندگانی چون استیو پیو، دیوید ویات، وارن الیس، پل اچ. برچ، رالف هورسلی و سارا راسل بود. در سال ۱۹۹۴، او نسخه کامل کمیک خود از نمایشنامه *[[طوفان (نمایشنامه)|طوفان]]* ویلیام شکسپیر را منتشر کرد که نسخه‌ای از آن در کتابخانه شکسپیر در استراتفوردِ آون نگهداری می‌شود. از آن زمان تاکنون، او به عنوان تصویرگر و طراح مشغول به کار بوده است.

مشهورترین اثر او، که نمونه‌ای از فرم کمیک لینیه کلر است، یک ماجراجویی معمایی به نام *[[ارکیده هفت‌رنگ]]* است که تحسین‌های منتقدانه بسیاری را دریافت کرده است، از جمله دو نامزدی برای جایزه ملی کمیک (۲۰۰۴) و برنده شدن جایزه کمیکِ جوانان در سال ۲۰۱۳ (بخشی از جوایز کمیک بریتانیا). این کتاب به زبان انگلیسی توسط گروه اگمونت، به هلندی توسط «سیلوستر اتریپس»، به فرانسوی توسط «بی‌دی ماست ادیشنز»، به اسپانیایی توسط «نت‌کام۲ ادیتوریال»، به آلمانی توسط «سالک پابلیکیشنز» و به دانمارکی توسط «تلراپ» منتشر شده است.

## منابع

رده:افراد زنده
رده:زادروز نامشخص (افراد زنده)
رده:زادگان ۱۹۶۹ (میلادی)
رده:نویسندگان رمان گرافیکی اهل انگلستان
کودتای ۱۹۱۹ افغانستان

**کودتای ۱۹۱۹ افغانستان** کودتایی بود که توسط امان‌الله خان علیه عمویش نصرالله خان انجام شد و به برکناری او و به‌قدرت رسیدن امان‌الله خان انجامید.

## پیش‌زمینه
حبیب‌الله خان، امیر پیشین افغانستان، در ژانویهٔ ۱۹۱۹ پیش از عزیمت به اقامتگاه زمستانی خود در جلال‌آباد، پسرش امان‌الله خان را به‌عنوان نایب‌السلطنه در کابل باقی گذاشت. او در فوریهٔ ۱۹۱۹ برای شکار به منطقهٔ کلاگوش در استان لغمان رفت، اما یک ماه بعد ترور شد. در همراهان او، برادرش نصرالله خان، پسر ارشدش عنایت‌الله خان و فرمانده کل قوا محمد نادر خان حضور داشتند. شب ۲۰ فوریهٔ ۱۹۱۹، یک فرد ناشناس با عبور از محافظان، امیر را در حالی که در خیمه‌اش خوابیده بود، از فاصلهٔ نزدیک از ناحیهٔ گوش هدف گلوله قرار داد و او را کشت.

پیکر امیر به جلال‌آباد منتقل و در آنجا به خاک سپرده شد.

یک روز بعد، سید نقیب گیلانی، حضرت چار باغ، با حمایت محمد نادر خان و علی احمد خان، نصرالله خان را امیر اعلام کرد. عنایت‌الله خان و برادرش حیات‌الله خان نیز با او بیعت کردند، اما امان‌الله خان با این امر مخالفت نمود.

## کودتا
امان‌الله خان با دریافت خبر در کابل، خزانهٔ دولتی را تصرف و علیه عمویش کودتا کرد. در ۲۸ فوریهٔ ۱۹۱۹، او خود را امیر اعلام کرد و نصرالله خان بازداشت شد.

## پیامدها
نصرالله خان به حبس ابد محکوم و یک سال بعد در زندان سلطنتی به قتل رسید و در قبری بی‌نام در کوه آسمایی دفن شد.

## یادداشت‌ها

## منابع

رده:افغانستان در ۱۹۱۹ (میلادی)
رده:کابل در سده ۲۰ (میلادی)
رده:کودتاهای دهه ۱۹۱۰ (میلادی)
رده:کودتاهای سده ۲۰ (میلای)
رده:کودتاهای نظامی در افغانستان
رده:امان‌الله شاه
بحران جانشینی درانی ۱۷۷۲

**بحران جانشینی درانی ۱۷۷۲** یک بحران جانشینی در امپراتوری درانی بود که در سال ۱۷۷۲ میان دو پسر احمدشاه درانی، یعنی پسر ارشد او سلیمان میرزا درانی و پسر دومش تیمور میرزا درانی رخ داد.

## پیش‌زمینه
پیش از مرگ احمدشاه، او اعلام کرد که پسرش تیمور میرزا وارث امپراتوری خواهد بود. این تصمیم در دربار جنجال‌برانگیز بود، زیرا بسیاری از رهبران قدرتمند نظامی و سران قبایل از پسر بزرگ‌تر احمدشاه، یعنی سلیمان میرزا حمایت می‌کردند و تلاش داشتند احمدشاه را وادار به تغییر نظر خود کنند. با این حال، احمدشاه معتقد بود که سلیمان فردی خشن، نامحبوب در میان درانی‌های قندهار است و توان رهبری ضعیفی دارد. انتصاب تیمور همچنین می‌توانست قدرت ژنرال‌های ارشد و شورای قبایل درانی را محدود کند.

تیمور در آن زمان در هرات به‌سر می‌برد و از پدر بیمار خود فاصله داشت. بیگی‌خان بامیزایی و سردار جهان‌خان از این فرصت استفاده کرده و کوشیدند احمدشاه را علیه پسرش تحریک کنند. هنگامی که تیمور برای دیدار پدرش آمد، احمدشاه از پذیرش او خودداری کرد. تیمور که وقوع درگیری با برادرش را حتمی می‌دانست، شروع به گردآوری نیرو کرد، اما این روند با شورش درویش علی‌خان، یک بیگ از سنی‌های هزاره‌ها، مختل شد؛ شورشی که احتمالاً با حمایت طرفداران سلیمان میرزا صورت گرفته بود. تیمور به درویش علی وعدهٔ عفو و قدرت داد، اما پس از رسیدن او به هرات، وی را اعدام کرد.

پس از مرگ احمدشاه در سال ۱۷۷۲، شاه ولی‌خان و سردار جهان‌خان وانمود کردند که شاه هنوز نمرده و تنها بیمار است و از دید همگان جز نزدیک‌ترین افراد پنهان شده است. آنان با پیکر احمدشاه به‌سوی پایتخت، قندهار، حرکت کردند و پس از رسیدن، خبر مرگ او را به سلیمان اعلام کرده و وی را شاه خواندند. تیمور نیز از طریق امیرانی که از شاه ولی روی‌گردان شده بودند، از این ماجرا آگاه شد و به سوی قندهار حرکت کرد.

دو طرف در فراه با یکدیگر روبه‌رو شدند؛ جایی که شاه ولی‌خان و پسرانش به قتل رسیدند. سلیمان میرزا بنا بر روایت امیر حبیب‌الله خان، تسلیم تیمور میرزا شد و وفاداری خود را اعلام کرد، اما به‌گفتهٔ لی، بعدها به هند گریخت.

تیمور میرزا در نوامبر ۱۷۷۲ به تخت نشست و لقب شاه را اختیار کرد و از آن پس به نام تیمورشاه شناخته شد.

در سال‌های بعد، در دوران سلطنت تیمورشاه، برادرش سکندر محور اصلی توطئه‌ای برای تصاحب تاج‌وتخت درانی شد؛ توطئه‌ای که پس از یک سوءقصد نافرجام به جان تیمورشاه در پیشاور شکل گرفت.

## منابع

رده:بحران های جانشینی
حلیم (روستا)

**حلیم**، روستایی در دهستان جهان‌آباد بخش مرکزی شهرستان هیرمند در استان سیستان و بلوچستان ایران است.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با **۵۸** نفر (**۱۳** خانوار) بوده است.

## منابع

رده:روستاهای شهرستان هیرمند
غارت کرتارپور

**غارت کرتارپور** حمله‌ای بود که توسط نیروهای افغانِ امپراتوری درانی علیه شهر سیک‌نشین کرتارپور در منطقهٔ دوآب جالندهار، در جریان لشکرکشی احمدشاه درانی به هند در سال ۱۷۵۷ انجام شد. این شهر غارت گردید، ساکنان آن قتل‌عام شدند و اماکن مذهبی مهم سیک‌ها مورد بی‌حرمتی قرار گرفته و ویران شدند.

## پیش‌زمینه
این غارت در جریان بازگشت شاهزاده تیمور شاه درانی و سردار او جهان‌خان به سوی لاهور رخ داد؛ زمانی که لشکر افغان پس از پایان لشکرکشی احمدشاه درانی در شمال هند در حال عقب‌نشینی بود.

## غارت
با ورود نیروهای افغان به دوآب جالندهار، آنان که بنا بر گزارش‌ها با راهنمایی نصیرعلی‌خان جالندهاری حرکت می‌کردند، حمله‌ای ناگهانی به کرتارپور انجام دادند. این شهر که فاقد استحکامات دفاعی بود، غافلگیر شد. بر اساس منابع معاصر و گزارش‌های تاریخی بعدی، نیروهای افغان دست به قتل‌عام گسترده و غارت بی‌رویهٔ ساکنان زدند. چندین گوردوارهٔ سیک‌ها به آتش کشیده و ویران شد، از جمله ساختمان‌هایی که با تاریخ آغازین آیین سیک مرتبط بودند. ستون تاریخی موسوم به *تهم صاحب* (Thamm Sahib) نیز بنا بر گزارش‌ها به خاکستر تبدیل شد. همچنین گزارش‌هایی از بی‌حرمتی به اماکن مذهبی، از جمله کشتار گاوها در محوطهٔ معابد، وجود دارد.

## پیامدها
ویرانی کرتارپور بخشی از کارزار گسترده‌تر سرکوب سیک‌ها در این مرحله از حاکمیت درانی‌ها بود. اندکی بعد، نیروهای افغان به امریتسار حمله کردند و در آنجا نیز اماکن مذهبی سیک‌ها مورد تخریب قرار گرفت. پس از این عملیات‌ها، احمدشاه درانی، تیمور شاه را به عنوان نایب‌السلطنهٔ پنجاب منصوب کرد و جهان‌خان را به عنوان معاون و فرماندهٔ کل نیروها گماشت. همچنین نیروی قابل‌توجهی از سپاه افغان در منطقه باقی ماند تا کنترل را حفظ کرده و مقاومت‌ها را سرکوب کند.

## منابع

رده:نبردهایی که سلطنت درانی در آن دخیل بود