انتخابات آینده ریاست‌جمهوری ونزوئلا

طبق قانون اساسی ۱۹۹۹ و اصلاحیه قانون اساسی ۲۰۰۹، رئیس‌جمهور ونزوئلا برای یک دوره شش ساله با رأی مستقیم مردم انتخاب می‌شود و می‌تواند به‌طور نامحدود مجدداً انتخاب شود. در ۳ ژانویهٔ ۲۰۲۶، نیکلاس مادورو در ونزوئلا توسط نیروهای آمریکایی در جریان یک عملیات نظامی گسترده دستگیر و برای رسیدگی به اتهامات مربوط به مواد مخدر به نیویورک منتقل شد و این امر باعث ایجاد یک بحران سیاسی و قانون اساسی بزرگ شد. دلسی رودریگز، معاون رئیس‌جمهور، توسط دادگاه عالی ونزوئلا به عنوان رئیس‌جمهور موقت منصوب شد که وضعیت مادورو را «غیبت موقت» توصیف کرد و زمان انتخابات ریاست جمهوری بعدی را نامشخص گذاشت.

## پیشینه
### چارچوب قانون اساسی و طول دوره
قانون اساسی جمهوری بولیواری ونزوئلا، که در سال ۱۹۹۹ تصویب شد، دوره ریاست جمهوری را شش سال تعیین می‌کند. ماده ۲۳۰ طول دوره را تعیین می‌کند، در حالی که اصلاحیه قانون اساسی در سال ۲۰۰۹ محدودیت دوره برای ریاست جمهوری و سایر مناصب انتخابی را حذف کرد و امکان انتخاب مجدد نامحدود را فراهم کرد. ماده ۲۳۱ مقرر می‌دارد که رئیس‌جمهور منتخب باید در ۱۰ ژانویه سال اول دوره با ادای سوگند در برابر مجلس ملی یا در برابر دیوان عالی عدالت در صورتی که شرایط مانع از مراسم تحلیف در برابر قوه مقننه شود، قدرت را به دست گیرد. ماده ۲۳۳ «غیبت مطلق» رئیس‌جمهور (به دلیل فوت، استعفا، برکناری توسط دیوان عالی کشور، ناتوانی دائمی، ترک مقام یا فراخوان از طریق همه‌پرسی) را تنظیم می‌کند. اگر چنین غیبتی در چهار سال اول دوره رخ دهد، باید ظرف ۳۰ روز انتخابات ریاست جمهوری جدید برگزار شود و معاون اجرایی رئیس‌جمهور به‌طور موقت ریاست جمهوری را بر عهده می‌گیرد. در دو سال آخر، معاون اجرایی رئیس‌جمهور دوره را تکمیل می‌کند. اگر رئیس‌جمهور فقط «به‌طور دائم در دسترس نباشد»، معاون اجرایی رئیس‌جمهور می‌تواند به‌طور موقت به مدت ۹۰ روز ریاست جمهوری را بر عهده بگیرد و - با تصویب مجلس ملی - این دوره موقت می‌تواند تا شش ماه تمدید شود.

### انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴
انتخابات ریاست‌جمهوری در ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۴ برای انتخاب رئیس‌جمهور برای دوره ۲۰۲۵–۲۰۳۱ برگزار شد. طبق نتایج رسمی گزارش شده توسط مقامات ونزوئلا، شورای ملی انتخابات، نیکلاس مادورو، نامزد حزب سوسیالیست متحد ونزوئلا، را با ۶٬۴۰۸٬۸۴۴ رأی، معادل ۵۱٫۹۵٪ از آرای معتبر، مجدداً انتخاب کرد.

پلتفرم متحد مخالفان، شمارش موازی آرا را بر اساس برگه‌های شمارش آرای حوزه‌های رأی‌گیری ترتیب داد و نتایج را از طریق وبگاه *resultadosconvzla.com* منتشر کرد که نشان‌دهنده پیروزی آشکار ادموندو گونزالس، نامزد مخالفان، بود. یک تحلیل آکادمیک از مجموعه داده‌های مخالفان به این نتیجه رسید که شمارش آرای مخالفان بیش از ۸۰ درصد حوزه‌های رأی‌گیری را پوشش می‌دهد و نشان می‌دهد که گونزالس سهم قابل توجهی بیشتر از آرا را نسبت به مادورو به دست آورده است.

چندین سازمان بین‌المللی و دولت، اعتبار نتایج رسمی را زیر سؤال بردند و از فقدان داده‌های دقیق حوزه‌های رأی‌گیری و سرکوب اعتراضات پس از انتخابات انتقاد کردند.

### انتخابات پارلمانی و منطقه‌ای ۲۰۲۵
در ۲۵ مه ۲۰۲۵، ونزوئلا انتخاباتی را برای تمدید تمام ۲۸۵ کرسی مجلس ملی و همچنین اکثر فرمانداری‌های ایالتی و مجالس قانونگذاری منطقه‌ای برگزار کرد. ائتلاف حاکم «قطب بزرگ میهن‌پرستان» به رهبری حزب سوسیالیست متحد ونزوئلا، تقریباً ۸۳٪ آرا را برای مجلس و ۲۳ فرمانداری از ۲۴ فرمانداری ایالتی به دست آورد، در حالی که مشارکت حدود ۴۳٪ بود و اپوزیسیون دچار تفرقه بود که برخی از جناح‌های آن خواستار تحریم شده بودند.

طبق قانون اساسی، نمایندگان برای دوره‌های پنج ساله خدمت می‌کنند، که به این معنی است که انتخابات پارلمانی بعدی در سال ۲۰۳۰ برگزار خواهد شد، مگر اینکه انتخابات زودهنگام اعلام شود.

### دستگیری نیکلاس مادورو در سال ۲۰۲۶ و ریاست جمهوری موقت دلسی رودریگز
در ۳ ژانویه ۲۰۲۶، نیروهای ایالات متحده عملیات گسترده‌ای را در ونزوئلا انجام دادند که منجر به دستگیری رئیس‌جمهور نیکولاس مادورو و همسرش، سیلیا فلورس شد. بیش از ۱۵۰ هواپیما در این حمله شرکت داشتند و مادورو متعاقباً برای مواجهه با کیفرخواست‌های طولانی مدت ایالات متحده در مورد قاچاق مواد مخدر و سلاح به نیویورک منتقل شد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام کرد که ایالات متحده ونزوئلا را تا زمانی که او آن را یک گذار امن نامید، «اداره» خواهد کرد و هشدار داد که در صورت عدم همکاری مقامات جدید، حملات بیشتری ممکن است. قانونی بودن این عملیات به‌طور گسترده در سازمان ملل متحد و توسط کارشناسان حقوق بین‌الملل زیر سؤال رفت.

اندکی پس از این عملیات، دیوان عالی دادگستری به دلسی رودریگز، معاون اجرایی رئیس‌جمهور، دستور داد تا ریاست جمهوری را به‌طور موقت به عهده بگیرد. نیروهای مسلح علناً او را به عنوان رئیس موقت دولت تأیید کردند. در ابتدا رودریگز اقدام ایالات متحده را به عنوان یک «آدم‌ربایی غیرقانونی» محکوم کرد، اما ظرف چند روز، در تغییری که توسط رسانه‌های بین‌المللی گزارش شد، تمایل خود را برای همکاری با واشینگتن در مورد آینده ونزوئلا نشان داد.

ایالات متحده اعلام کرده است که رودریگز را به عنوان یک رهبر منتخب دموکراتیک به رسمیت نمی‌شناسد و خواستار انتقال قدرت به «انتخابات آزاد و عادلانه» شده است.

## نظام انتخاباتی
رئیس‌جمهور ونزوئلا با رأی مستقیم و مخفی در یک حوزه انتخابیه سراسری با استفاده از رأی‌گیری اکثریتی (نخستی) انتخاب می‌شود. انتخابات توسط شورای ملی انتخابات، یکی از پنج قوه شناخته شده در قانون اساسی، سازماندهی و نظارت می‌شود که بر یک سیستم رأی‌گیری خودکار با دستگاه‌های الکترونیکی و چک‌های کاغذی نظارت دارد.

ماده ۲۲۷ قانون اساسی معیارهای واجد شرایط بودن برای نامزدهای ریاست جمهوری را تعیین می‌کند، از جمله اینکه متولد ونزوئلا باشند و تابعیت دیگری نداشته باشند، حداقل ۳۰ سال سن داشته باشند و هیچ گونه محکومیت کیفری نداشته باشند، در حالی که ماده ۲۲۹ معاونان اجرایی رئیس‌جمهور، وزرا، استانداران و شهرداران شاغل را از نامزدی منع می‌کند، مگر اینکه قبلاً سمت خود را ترک کرده باشند.

## جستارهای وابسته
* انتخابات ریاست‌جمهوری ونزوئلا (۲۰۲۴)
* بحران ریاست‌جمهوری ونزوئلا

## منابع

رده:انتخابات آتی در آمریکای جنوبی