بیلاخ مشتی

بندانگشتی|چپ|۲۲۰ پیکسل|نمایی از بیلاخ مشتی
**بیلاخِ مُشتی** یک ژست وقیحانه ملایم است که در آن انگشت شست بین دو انگشت دیگر گره می‌شود. این ژست بیشتر برای دور کردن چشم‌زخم، توهین به کسی یا رد کردن یک درخواست به کار می‌رود. استفاده از این حرکت دست‌کم از دوران روم باستان در جنوب اروپا و بخش‌هایی از حوضه مدیترانه، از جمله در فرهنگ در ترکیه رایج بوده است. برخی از کشورهای آسیایی، فرهنگ‌های اسلاو و آفریقای جنوبی نیز از آن استفاده می‌کنند. این نوع بیلاخ در شمال غربی اروپا و شمال آفریقا و کشورهایی مانند ایالات متحده آمریکا، کانادا، استرالیا، لیبی، تونس و جمهوری چک به صورت شوخی و در بازی «بینی‌ات را گرفتم» با کودکان (برای تظاهر به کندن بینی کودک) به کار می‌رود.

حرف «‏T‏» در هجی انگشتی آمریکایی بسیار شبیه به این ژست است.

## کاربرد تاریخی
در میان مسیحیان اولیه، این حرکت به عنوان (‏manus obscena‏) یا «دست شرم‌آور» شناخته می‌شد.

در روم باستان، **بیلاخ مشتی** یا (‏manus fica‏) توسط پاتر فامیلیاس (بزرگ خاندان) برای دور کردن اهریمن‌های مردگان به عنوان بخشی از آیین جشنواره لموریا انجام می‌شد. از نظر تاریخی جالب است که انجیر برای رومیان گیاهی مقدس بود؛ به‌ویژه درخت انجیر وحشی موسوم به (‏Ficus Ruminalis‏) که اعتقاد بر این بود حیات آن برای خوش‌اقبالی روم حیاتی است (برای نمونه، پوسیدن و سپس رویش دوبارهٔ ادعایی آن در اوایل دوران حکومت نرون).

یونانیان باستان طلسم‌هایی با طرح این ژست را برای محافظت در برابر چشم‌زخم به گردن می‌آویختند و از این حرکت در آثار هنری خود نیز استفاده می‌کردند. آن‌ها معتقد بودند که این ژستِ آشکارا جنسی، ارواح خبیثه را از ایجاد آسیب منحرف می‌کند.

واژه «سیکوفانت» (سخن‌چین یا چاپلوس) از واژه یونانی باستان (‏συκοφάντης‏) به معنای «کسی که انجیرها را نشان می‌دهد یا فاش می‌کند» گرفته شده است. اگرچه توضیح دقیقی برای علت نام‌گذاری چاپلوسان در یونان باستان به این نام وجود ندارد، اما یک توضیح این است که فرد سخن‌چین با اتهامات دروغین، به متهم به شیوه‌ای مشابه نشان دادن **بیلاخ مشتی** توهین می‌کرد.

در ایتالیا، این نشان که با نام‌های (‏fica in mano‏ به معنای انجیر در دست) یا (‏far le fiche‏ به معنای انجیر ساختن) شناخته می‌شد، در سده‌های گذشته ژستی بسیار بی‌ادبانه و مشابه نشان دادن انگشت میانی بود، اما مدت‌هاست که از رواج افتاده است. بقایای استفاده از این ژست در اثر دانته آلیگیری با نام کمدی الهی (بخش دوزخ، سرود ۲۵) دیده می‌شود و همچنین در نقاشی‌های قرون وسطایی از «مرد سوگوار» (‏Man of Sorrow‏) به تصویر کشیده شده است.

امروزه همین شکل دست به عنوان شوخی با کودکان در بازی «دزدیدن بینی» به کار می‌رود و در این بافتار، هیچ معنای توهین‌آمیز یا جنسی ندارد.

## نام‌گذاری‌های بین‌المللی
[بندانگشتی|اثر [فرانسیسکو گویا با نام *[[پرواز جادوگران]]*. مردی برای محافظت از خود، انگشتانش را به شکل **بیلاخ مشتی** گره کرده است.]]
[بندانگشتی|یک آویز طلای خوش‌اقبالی به شکل '''بیلاخ مشتی''' متعلق به [عصر هلنیستی.]]

### معانی تحقیرآمیز
* در یونان و به‌ویژه در جزایر ایونی، این ژست هنوز به عنوان جایگزینی برای موتزا استفاده می‌شود. این حرکت به عنوان «مشت-آلتی» شناخته می‌شود و گاهی با دراز کردن دست راست در حالی که دست چپ زیر بغل فشرده می‌شود، با لحنی تحقیرآمیز همراه است.
* در کرنتن (اتریش)، از این حرکت برای تمسخر و کوچک شمردن اندازه اندام جنسی مردانه استفاده می‌شود.
* در آفریقای جنوبی، این حرکت زمانی به عنوان «نشان زَپ» شناخته می‌شد و معادل نشان دادن انگشت میانی بود. امروزه این نشان به‌ویژه در فرهنگ آفریکانرها به نام «نشان تافی» معروف است.
* در ماداگاسکار، این ژست توهینی است که به اندام جنسی مادر فرد اشاره دارد.
* در رومانی و مولداوی، این ژست توهینی است که اغلب به معنای «خفه شو» یا «برو گمشو» به کار می‌رود.
* در مغولستان، این ژست «سالاوچ» (‏Салаавч‏) نامیده می‌شود و به معنای «میان شکاف» است. اغلب همراه با گفتن واژه «مای!» (‏май!‏) به معنای «بگیر اینو» یا «بفرما» (با لحن توهین‌آمیز) استفاده می‌شود. گاهی پیش از نشان دادن آن، به سمت مشت تف می‌کنند. این حرکت یادآور شکل فرج است و به همین دلیل بار توهین‌آمیز دارد.

### معانی جنسی
* در اندونزی، این حرکت نمادی برای آمیزش جنسی است؛ به گونه‌ای که انگشت شست نمایانگر اندام جنسی مردانه و انگشت‌های میانی و اشاره نمایانگر اندام جنسی زنانه هستند و این حالت، فروزش اندام مردانه در اندام زنانه را بازسازی می‌کند. این ژست به‌ویژه در میان مردان همچنان رایج است.
* در ژاپن، این نشان (‏sekkusu‏) نامیده می‌شود و به معنای «آمیزش جنسی» است.
* در بلژیک، دانمارک و آلمان، این ژست به عنوان دعوتی برای برقراری رابطه جنسی به کار می‌رود.

### به عنوان نشانه مخالفت یا رد درخواست
* در ارمنستان، برای نشان دادن بیزاری یا نافرمانی در برابر یک درخواست، از **بیلاخ مشتی** استفاده می‌شود. این حرکت می‌تواند معنای جنسی نیز داشته باشد و حتی به عنوان روشی برای گفتن «برو به جهنم!» به کار رود.
* در جمهوری آذربایجان، این حرکت ژستی بی‌ادبانه برای نشان دادن مخالفت است که گاهی با مفاهیم جنسی همراه می‌شود. این ژست معمولاً با بیان واژه (‏Zırt!‏) همراه است.
* در روسیه، بلاروس و اوکراین، این نشان با نام‌هایی چون (‏shish‏)، (‏kukish‏) یا (‏dulya‏) شناخته می‌شود. این ژست بی‌ادبانه تلقی شده و بیانگر ردی قاطعانه و نهایی است. عبارت (‏fig tebe!‏) به معنای «بیلاخ برای تو!» نیز گاهی به جای خودِ ژست به کار می‌رود.
* در لهستان، از این حرکت برای ابراز مخالفت با یک درخواست استفاده می‌شود. به این کار «نشان دادن انجیر به کسی» می‌گویند که گاهی با یک عبارت آهنگین به معنای «انجیر با خشخاش و زردک» همراه است تا بر رد کردن درخواست تأکید شود.
* در اسلواکی، این حرکت برای بیان «هیچ‌چیز» یا رد درخواست به کار می‌رود و معمولاً با عبارت (‏Figa borová‏) همراه است. اگرچه دلیل دقیق این نام‌گذاری مشخص نیست، اما نسخه قدیمی‌تر آن یعنی (‏Figa drevená‏) یا «انجیر چوبی» ممکن است به کاج اسکاتلندی مرتبط باشد؛ احتمالاً به این دلیل که مخروط‌های بذر آن شبیه به یک میوه بی‌ارزش و غیرقابل خوردن به نظر می‌رسند و شکل مخروط و خودِ این ژست به انجیر شباهت دارد.
* در لیتوانی، این نشان (‏špyga‏) نامیده می‌شود. همانند روسیه و لهستان، به معنای رد کردن و نپذیرفتن یک درخواست است. امروزه کاربرد آن کمتر شده و بیشتر میان نسل‌های متولد دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ و والدینشان رایج است.
* در کرواسی، صربستان و اسلوونی، هنگام رد یک درخواست یا خوردن سوگند دروغ استفاده می‌شود. در حالت رد درخواست، آن را انجیر (‏figa‏) یا میوه گل رز (‏Šipak‏) می‌نامند. عبارت «بیا اینم انجیر/میوه گل رز!» روشی نسبتاً بی‌ادبانه اما گاهی طنزآمیز برای رد کردن کسی است. علاوه بر این، هنگامی که کسی سوگند دروغ می‌خورد، اصطلاحاً گفته می‌شود که او با پنهان کردن یک **بیلاخ مشتی** در جیبش (‏figa u džepu‏) در حال پیمان‌شکنی است.
* در ترکیه، این یک ژست وقیحانه و معادل نشان دادن انگشت میانی است که برای بیان مخالفت با یک سخن یا رد درخواست به کار می‌رود. در حالت دوم، اغلب با واژه بی‌ادبانه (‏nah!‏) به معنای نفی، یا فعل امری (‏al!‏) به معنای «بگیر اینو!» همراه است. این ژست در بلغارستان نیز در بافتار مشابهی استفاده می‌شود.
* در کره، معنایی مشابه ترکیه دارد و به معنای «بیا، بگیرش!» است؛ اغلب با حرکتی همراه است که در آن فرد طوری در جیب‌هایش جستجو می‌کند که انگار دنبال چیزی می‌گردد و سپس ناگهان **بیلاخ مشتی** را نشان می‌دهد. این نشان قدیمی است و امروزه تا حد زیادی از رواج افتاده است.

### دیگر کاربردها
* در بسیاری از کشورها مانند بریتانیا، ایرلند، کانادا، فرانسه، آلمان، اسپانیا، جمهوری چک، آرژانتین، اروگوئه و ایالات متحده آمریکا، این نشان هیچ معنای وقیحانه‌ای ندارد و در عوض در بازی «دزدیدن بینی» به کار می‌رود. این کار معمولاً با کودکان کوچک انجام می‌شود که فرد وانمود می‌کند بینی آن‌ها را کنده و می‌گوید: «بینی‌ات پیش منه». در اینجا شست نشان‌دهنده بینی «دزدیده شده» است که بین انگشتان اشاره و میانی نگه داشته شده است. این معنای معصومانه ممکن است در کنار معنای وقیحانه در برخی فرهنگ‌ها وجود داشته باشد.
* در پرتغال، برزیل و برخی مناطق اسپانیا مانند گالیسیا و آستوریاس، این حرکتی برای خوش‌اقبالی یا حتی آرزوی خیر است. همچنین اعتقاد بر این است که چشم‌زخم را دور کرده و فرد را از گزند اهریمن حفظ می‌کند. در این کشورها، تعویذ و طلسمی به شکل دست در حالت **بیلاخ مشتی** برای خوش‌شانسی یا محافظت به گردن آویخته یا همراه برده می‌شود. در آستوریاس، این طلسم‌ها معمولاً از سنگ شبق ساخته می‌شوند و برای محافظت از کودکان در برابر چشم‌زخم به آن‌ها داده می‌شود. در زبان اسپانیایی به این طلسم‌ها (‏Higas‏)، در گالیسی و پرتغالی (‏Figas‏) و در زبان‌های آستوری-لئونی (‏Ciguas‏) می‌گویند.

## جستارهای وابسته
* بلاگردان

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:ژست دست
رده:نمادهای خوش‌شانسی
رده:وقاحت