کشت زیتون در ایتالیا

بندانگشتی|دره بلیس در سیسیل با زیتون در منظره
**کشت زیتون در ایتالیا** بخش اصلی کشاورزی این کشور و همچنین بخش مهمی از رژیم غذایی مدیترانه‌ای است. این بخش برای بیش از ۹۰۰۰۰۰ کشاورز شغل ایجاد می‌کند و حدود ۱ میلیون هکتار باغ زیتون دارد. گردش مالی سالانه حدود ۳ میلیارد یورو است. درختان زیتون همچنین دارای ارزش زیست‌محیطی و میراث فرهنگی هستند و به جلوگیری از فرسایش خاک و زنده نگه داشتن مناطق روستایی کمک می‌کنند. ایتالیا بیشترین تعداد روغن زیتون نام مبدأ حفاظت‌شده و نشان‌های جغرافیایی و خوراک‌های سنتی را در اتحادیه اروپا دارد. این امر این کشور را به مرجعی برای روغن زیتون فوق بکر با کیفیت بالا تبدیل می‌کند.

## تاریخچه
کشت زیتون در شبه جزیره ایتالیا ریشه‌های باستانی دارد و از دوران پیش از روم آغاز می‌شود. یونانیان و رومی‌ها کشت را گسترش دادند و روش‌های پرس کردن را بهبود بخشیدند. در دوران امپراتوری روم، روغن زیتون برای غذا، روشنایی و اهداف مذهبی استفاده می‌شد. در قرون وسطی، رهبانیت این سنت را حفظ کردند و به تجارت کمک کردند.

در قرن‌های بعد، کشت زیتون به تپه‌ها و مناطق داخلی، حتی در مکان‌هایی با خاک‌های دشوار، گسترش یافت. این امر به این دلیل امکان‌پذیر بود که درخت زیتون روستایی است و می‌تواند در شرایط نامناسب زندگی کند. امروزه زیتون هنوز بخشی از آشپزی ایتالیایی و اقتصاد روستایی است، حتی اگر این بخش با چالش‌هایی روبرو باشد.

## آب و هوا
آب و هوای ایتالیا از شمال تا جنوب بسیار متفاوت است و باعث ایجاد ریزاقلیم‌های زیادی برای زیتون می‌شود. حدود ۶۲٪ از باغ‌ها در مناطق تپه‌ای، ۲۷٪ در دشت‌ها و ۱۱٪ در کوهستان‌ها قرار دارند. در جنوب ایتالیا، درختان زیتون از سطح دریا تا تپه‌های مرتفع رشد می‌کنند. در شمال ایتالیا، برای جلوگیری از سرمازدگی، آنها به ارتفاعات کم محدود می‌شوند. مناطق خاصی مانند دریاچه گاردا آب و هوای معتدلی دارند که امکان رشد زیتون را در مناطق شمالی‌تر از حد معمول فراهم می‌کند.

تغییرات اقلیمی موجب انتقال کشاورزی به مناطق جدید در شمال شده است، اما هم‌زمان خطراتی مانند خشکسالی، گرمای شدید و افزایش آفات را نیز به همراه دارد. در جنوب، برخی مناطق با بیابان‌زایی و کمبود آب مواجه هستند که باعث کاهش بهره‌وری می‌شود.

## مناطق کشت زیتون
بندانگشتی|درختان زیتون در توسکانی
باغ‌های زیتون در ایتالیا به‌طور مساوی پراکنده نیستند. حدود ۷۹٪ از این منطقه در جنوب قرار دارد، آپولیا و کالابریا تقریباً ۷۰٪ روغن را تولید می‌کنند. سیسیل، کامپانیا، باسیلیکاتا و ساردینیا نیز مهم هستند. مناطق مرکزی ۱۹٪ از این منطقه را در اختیار دارند، از جمله توسکانی، لاتزیو، مارکه و اومبریا که به خاطر روغن‌های باکیفیتشان مشهورند. تنها ۲٪ در شمال است، اما برخی از مناطق PDO مانند گاردا در آنجا قرار دارند. حدود ۱ میلیون هکتار باغ زیتون در حال استفاده تخصصی و یک میلیون هکتار دیگر در کشاورزی مختلط وجود دارد. اما حدود ۲۰۰۰۰۰ هکتار رها شده و ۳۰۰۰۰۰ هکتار به خوبی نگهداری نمی‌شوند، که باعث کاهش بهره‌وری می‌شود.

## انواع زیتون
راست|بندانگشتی|زیتون در بازار سیراکوز، سیسیل
ایتالیا دارای ۵۳۸ رقم زیتون است که بیشترین تنوع را در جهان دارد. از این میان، ۱۲۰ رقم به‌طور گسترده کشت می‌شوند و بسیاری دیگر محلی هستند. مهم‌ترین ارقام زیتون برای تولید روغن عبارت‌اند از: کوراتینا، اوگلیارولا سالنتینا، چلینا دی ناردو، کارولئا، فرانتو، لکچینو، مورایولو، بوسانا، چیما دی مولا و تاگیاسکا. تولید زیتون جدول‌خور (برای مصرف مستقیم) در مساحتی معادل ۴۲ هزار هکتار انجام می‌شود. ارقام کلیدی این نوع شامل نوچلارا دل بلیچه، نوچلارا اتنیا، بلا دی چریگنولا، پرانزانا، اسکولانا تنرا، توندا دی کالیاری، ایترانا، ماجاتیکا و دوباره تاگیاسکا هستند. برخی از ارقام بسته به تقاضای بازار برای روغن و مصرف مستقیم هر دو کاربرد دارند. تنوع ارقام یکی از نقاط قوت بزرگ زیتون‌کاری در ایتالیا محسوب می‌شود.
بندانگشتی|برداشت سنتی زیتون در سیسیل

## تولید
میانگین عملکرد حدود ۲٫۴۳ تن در هکتار زیتون تازه و ۰٫۴۸ تن روغن است. در دهه ۱۹۹۰، تولید بیش از ۶۰۰۰۰۰ تن بود، اما تا سال ۲۰۲۲، به زیر ۲۵۰۰۰۰ تن کاهش یافت. این به دلیل درختان قدیمی (بیش از ۶۰٪ بیش از ۵۰ سال سن دارند)، هزینه‌های بالا، مکانیزاسیون پایین، آفاتی مانند زایلا فستیدیوزا و باغ‌های متروکه است. در ایتالیا ۶۲۰۰ کارخانه زیتون وجود دارد که بسیاری از آنها کوچک هستند و به صورت قراردادی برای تولیدکنندگان کار می‌کنند. این امر به حفظ اصالت محلی کمک می‌کند، اما هزینه‌ها را نیز افزایش می‌دهد. ایتالیا همچنین ۸۰۰۰۰ تن زیتون خوراکی تولید می‌کند، اما برای تأمین تقاضای محلی بیش از ۵۰۰۰۰ تن وارد می‌کند. قیمت‌ها می‌توانند تحت تأثیر رقابت بین‌المللی و بازار کالا متغیر قرار گیرند.

## مقررات
بخش زیتون بخشی از سیاست مشترک کشاورزی است و از طرح‌های کیفیت اتحادیه اروپا پیروی می‌کند. ایتالیا ۴۳ PDO و ۱ PGI برای روغن زیتون و ۲ PDO برای زیتون خوراکی دارد. مناطق، برنامه‌های پشتیبانی، تبلیغات و کنترل کیفیت را مدیریت می‌کنند.

در سال‌های اخیر پیشنهادهایی برای طرح استراتژیک ملی زیتون ارائه شده است تا با ارقام مدرن دوباره کشت شود، باغ‌های متروکه احیا شوند، فناوری بهبود یابد و روغن ایتالیا در خارج از کشور ترویج شود. برخی گروه‌ها خواهان استراتژی‌های منطقه‌ای هستند، برخی دیگر قوانین ملی را ترجیح می‌دهند. هدف این است که ایتالیا در میان تولیدکنندگان برتر روغن با کیفیت بالا باقی بماند، در حالی که با چالش‌های هزینه، آب و هوا و بازار روبرو است.

## منابع

رده:زیتون‌ها در فرهنگ
رده:کشاورزی در ایتالیا
رده:محیط زیست ایتالیا