رنگ تایپوگرافیک

**رنگ تایپوگرافیک** (به انگلیسی: Type color؛ به فرانسوی: Gris typographique به معنی خاکستری تایپوگرافیک؛ به آلمانی: Grauwert به معنی ارزش خاکستری) اصطلاحی در تایپوگرافی است که میزان تراکم یا سنگینی ظاهری متن را بر روی صفحه توصیف می‌کند. این مفهوم به رنگ به معنای مصطلح آن—مانند سرخ، زرد یا آبی—اشاره ندارد؛ بلکه به سیاهی یا ضخامت بصری حروف بر زمینه سفید مربوط می‌شود. هرچه نوشتار متراکم‌تر یا پررنگ‌تر باشد، رنگ تایپوگرافیک آن تیره‌تر خواهد بود.

یافتن تعادل مناسب میان رنگ تایپوگرافیک و فضای سفید می‌تواند خوانایی متن را به‌طور چشمگیری بهبود بخشد. رنگ تایپوگرافیک نه‌تنها به یک حرف یا کلمه اطلاق می‌شود، بلکه به تأثیر کلی بصری یک بند یا صفحه متن نیز مربوط است؛ به‌گونه‌ای که هنگام نگاه به کل صفحه، یک برداشت یکپارچه از تیرگی یا روشنایی در ذهن خواننده شکل می‌گیرد.

رنگ تایپوگرافیک باید در سراسر یک متن نسبتاً یکنواخت باشد و تغییرات جزئی تنها برای اهداف تأکیدی مجاز است. اولین برداشت خواننده از یک متن و سهولت خواندن آن به‌شدت تحت تأثیر این عنصر قرار دارد.

## عوامل مؤثر بر رنگ تایپوگرافیک

چهار تصمیم اصلی وجود دارد که یک تایپوگراف می‌تواند بگیرد و بر رنگ تایپوگرافیک تأثیر بگذارد: فاصله‌گذاری حروف، طراحی قلم یا نوع حروف، فاصله‌گذاری کلمات و فاصله بین خطوط (کرسی‌بندی). عناصر دیگری نیز وجود دارند که درک آن‌ها دشوارتر است، مانند ریتم حروف، تضاد و بافت بصری متن.

### فاصله‌گذاری حروف

متن در صورتی تیره‌تر و سیاه‌تر به نظر می‌رسد که حروف با کرنینگ بیشتری در کنار هم قرار گیرند. فاصله بین حروف یکی از مهم‌ترین عوامل در تعیین تراکم بصری متن به شمار می‌رود.

### فاصله بین خطوط

کاهش فاصله بین خطوط متن باعث می‌شود نوشتار تیره‌تر به نظر برسد. در مقابل، افزایش این فاصله موجب می‌شود فضای سفید بیشتری در صفحه دیده شود و رنگ تایپوگرافیک کلی روشن‌تر گردد.

### طراحی قلم

نوع طراحی قلم مستقیماً بر رنگ تایپوگرافیک تأثیر می‌گذارد. قلم‌هایی با ضخامت ضربه بیشتر، رنگ تایپوگرافیک تیره‌تری ایجاد می‌کنند. مشابه نوشتن با قلم روی کاغذ، هرچه لایه‌های ضربه بیشتر باشند، متن تیره‌تر به نظر می‌رسد.

### وزن قلم

استفاده از وزن توپر (bold) یکی از راه‌های اصلی تنظیم رنگ تایپوگرافیک است. قلم توپر تضاد بیشتری در صفحه ایجاد می‌کند و در نتیجه تأکید بیشتری به وجود می‌آورد. قلم‌هایی که برای تایپ بلوک‌های بزرگ متن به‌کار می‌روند، معمولاً بیش از حد تیره یا سنگین نیستند تا تعادل مناسبی میان رنگ متن و فضای سفید برقرار گردد.

## کیفیت‌های رنگ تایپوگرافیک

دو ویژگی اصلی رنگ تایپوگرافیک خوب، تراکم و یکنواختی آن هستند. این دو ویژگی توسط عوامل زیر تعیین می‌شوند:

* طراحی خود حرف
* کیفیت فاصله‌گذاری حروف
* فاصله بین خطوط
* طول سطر (جاستیفیکیشن)
* نشانه‌گذاری

## رنگ تایپوگرافیک و خوانایی

رنگ تایپوگرافیک متن تحت تأثیر مقدار و وزن ضربه‌های خط بر صفحه قرار دارد. در اندازه‌های کوچک‌تر، متن تیره‌رنگ‌تر لزوماً خوانایی بیشتری ندارد؛ ضخامت و وزن بیش از حد در اندازه‌های کوچک می‌تواند خواندن متن را دشوارتر کند. برای همین است که قلم‌هایی که به‌طور معمول برای تایپ بلوک‌های بزرگ متن به‌کار می‌روند، بیش از حد تیره یا سنگین نیستند.

سطح قابل قبول و خوانای رنگ تایپوگرافیک ممکن است میان متن اصلی و عناوین یا تیترها متفاوت باشد. یک بند یا صفحه متن که متراکم‌تر یا پررنگ‌تر باشد، هنگام مشاهده به‌صورت کلی تأثیر تیره‌تری ایجاد می‌کند؛ در مقابل، قلم ظریف‌تر یا متن کم‌تراکم‌تر فضای سفید بیشتری خواهد داشت.

## ارزیابی یکنواختی رنگ تایپوگرافیک

یکنواختی رنگ تایپوگرافیک یک بند متن معمولاً با تنگ کردن چشم‌ها برای «تار کردن» متن و درک بهتر نوسانات بصری آن ارزیابی می‌شود. اگر لکه‌های تیره یا روشن زیادی در تصویر حاصل وجود داشته باشند، رنگ تایپوگرافیک هماهنگ و یکنواخت نیست.

## رنگ تایپوگرافیک در پردازش تصویر

مفهوم ارزش خاکستری (Grauwert) هم در تایپوگرافی و هم در پردازش تصویر به‌کار می‌رود. در پردازش تصویر، این مقدار نشان‌دهنده روشنایی یا شدت یک نقطه تصویری است و به‌طور مستقل از رنگ، میزان روشنایی آن نقطه را نشان می‌دهد. در صورت داشتن مقدار رنگ RGB، ارزش خاکستری با فرمول زیر محاسبه می‌شود:

: Grauwert = 0٫299 × Rotanteil + 0٫587 × Grünanteil + 0٫114 × Blauanteil

توزیع درصدی وزن‌دهی سه رنگ با حساسیت رنگی چشم انسان مرتبط است. در عمل پردازش تصویر، گاهی این توزیع نادیده گرفته می‌شود و هر سه کانال رنگ به‌طور یکسان وزن‌دهی می‌شوند.

## همچنین ببینید
* تأکید (تایپوگرافی)
* کرنینگ
* فضای سفید (هنرهای تجسمی)

## منابع


## پیوند به بیرون
* Butterick's Practical Typography - Color
* Grauwert در لغت‌نامه تایپوگرافی اروپای غربی

رده:تایپوگرافی
رده:رنگ
رده:همه مقاله‌های نیازمند ارجاع‌های اضافی
رده:همه مقاله‌های خرد
رده:مقاله‌های نیازمند ارجاع‌های اضافی از نوامبر ۲۰۱۴
رده:مقاله‌های دارای شرح مختصر
رده:شرح مختصر متفاوت با ویکی‌داده