پایتخت کره

**پایتخت کره** به پیشینه شهرهایی اشاره دارد که در درازای تاریخ کره نقش پایتخت دولت‌ها و پادشاهی‌های گوناگون را بر عهده داشته‌اند. کره شبه‌جزیره‌ای در شرق آسیا است که امروزه به دو کشور بخش شده‌است: پایتخت کره شمالی شهر پیونگ‌یانگ و پایتخت کره جنوبی شهر سئول است.

بیشتر تاریخ‌نگاران میان پادشاهی‌های کهن واقع در سرزمین چین کنونی یا در گستره‌ای میان چین و کره با دو دولت کنونی کره پیوستگی تاریخی قائل‌اند. این نوشتار دگرگونی پایتخت‌های دولت‌ها و پادشاهی‌هایی را بررسی می‌کند که تا رسیدن به دو کشور امروزی پی‌درپی بر این سرزمین فرمان رانده‌اند.

## دوره گوجوسان
دودمان گوجوسان نخستین دولت شناخته‌شده در تاریخ کره به‌شمار می‌رود. بنا بر افسانه، تانگون بنیادگذار گوجوسان بود و پایتخت خود را در اسدال برپا کرد که جایگاه دقیق آن دانسته نیست. برخی روایت‌ها اسدال را در کوه‌های تائه‌بک در منچوری و برخی دیگر در یکی از چند کوه هم‌نام در کره امروزی می‌دانند.

پس از آن پایتخت به وانگ‌گوم () منتقل شد که احتمالاً در نزدیکی پیونگ‌یانگ کنونی قرار داشت (پس از ۴۰۰ پیش از میلاد). از دیدگاه تاریخی، گوجوسان در سده هشتم پیش از میلاد یک شهر-دولت استحکام‌یافته بود و از سده چهارم پیش از میلاد با پیوستن دیگر شهر-دولت‌ها به یک پادشاهی همپیمان تبدیل شد.

در آن روزگار سه جایگاه گوناگون «پیونگ‌یانگ» نامیده می‌شد: یکی در غرب رود لیائو، دیگری در شرق آن و سومی در کره امروزی. به احتمال زیاد نخستین پایتخت در غرب لیائو بود و زیر فشار چینیان به شرق و سپس در آغاز سده سوم پیش از میلاد به جایگاه کنونی پیونگ‌یانگ جابه‌جا شد.

در ۱۰۸ پیش از میلاد سپاه امپراتور وو از دودمان هان به گوجوسان یورش برد و وانگ‌گوم‌سونگ/پیونگ‌یانگ را نابود کرد. پس از آن فرمانداری چینی للانگ (فرمانداری‌های چهارگانه هان) در نزدیکی پیونگ‌یانگ برپا شد.

## پادشاهی پویو
پادشاهی بویو در شمال منچوری جای داشت اما پادشاهی‌های کهن کره آن را سرزمین خاستگاه خود می‌دانستند. پایتخت این پادشاهی در خاک چین کنونی بود: یا در بویوسونگ (نونگ‌آن کنونی در استان جیلین) یا نزدیک هاربین در استان هیلونگ‌جیانگ.

## دوره سه پادشاهی کره
سه پادشاهی کره دوره‌ای از تاریخ کره است که در آن سه پادشاهی گوگوریو، بکجه و شیلا بر شبه‌جزیره فرمان می‌راندند.

### گوگوریو
بنا بر سامگوک ساگی ()، پادشاهی گوگوریو در ۳۷ پیش از میلاد بنیادگذاری شد و چهار پایتخت داشت:
* **جولبون** () — نخستین پایتخت (۳۷ پیش از میلاد – ۳ میلادی). جومونگ بنیادگذار گوگوریو پایتخت را در منطقه جولبون در کوه اونیوسان (امروزه کوه وونو در چین) برپا کرد.
* **گونگنه** () — دومین پایتخت (۳ – ۲۰۹ میلادی). شاه یوری پایتخت را به دژ گونگنه (جیآن کنونی در استان جیلین چین) جابه‌جا کرد.
* **هواندو** () — سومین پایتخت (۲۰۹ – ۴۲۷ میلادی). هواندو در ۲۴۴ در جنگ میان گوگوریو و وی ویران شد و پادشاه ناچار به گریز شد. این شهر بار دیگر در ۳۴۱ ویران گشت.
* **پیونگ‌یانگ‌سونگ** (پیونگ‌یانگ کنونی) — چهارمین پایتخت (۴۲۷ – ۶۶۸ میلادی). بر پایه منابع چینی، در ۵۸۶ پایتخت به «جانگ‌آن‌سونگ» (بخش مرکزی پیونگ‌یانگ امروزی) جابه‌جا شد.

### بکجه
پادشاهی بکجه (۱۸ پیش از میلاد – ۶۶۰ میلادی) سه پایتخت داشت:
* **[[قلعه ویریه|ویریه‌سونگ]]** (سئول کنونی) — نخستین پایتخت (۱۸ پیش از میلاد – ۴۷۵ میلادی)
* **[[اونگجین]]** (گنگجو کنونی) — دومین پایتخت (۴۷۶ – ۵۳۸ میلادی)
* **[[قلعه سابی|سابی]]** (شهرستان بویئو کنونی) — سومین پایتخت (۵۳۸ – ۶۶۰ میلادی)

### شیلا
پایتخت شیلا شهر گوم‌سونگ بود که در ۹۴۰ به گیونگجو بازنامیده شد و هنوز همین نام را دارد (۵۷ پیش از میلاد – ۹۳۵ میلادی).

## دوره دولت‌های شمالی و جنوبی
در دوره دولت‌های شمالی و جنوبی پادشاهی شیلا بر جنوب شبه‌جزیره و پادشاهی بالهه (۶۹۸–۹۲۶) بر شمال فرمان می‌راندند.
* گیونگجو — پایتخت شیلا (۵۷ پیش از میلاد – ۹۳۵ میلادی)

پایتخت بالهه چندین بار جابه‌جا شد:
* **کوه دونگمو** — نخستین پایتخت (۶۹۸ – ۷۴۲ میلادی). ده‌جویونگ نخستین شاه بالهه پایتخت را در جنوب استان کنونی جیلین بنیاد نهاد.
* **جونگ‌گیونگ** (دون‌هوا کنونی) — دومین پایتخت (۷۴۲ – ۷۵۶ میلادی)
* **سانگ‌گیونگ** — سومین پایتخت (۷۵۶ – ۷۸۵ میلادی)
* **دونگ‌گیونگ** — چهارمین پایتخت (۷۸۵ – ۷۹۳ میلادی)
* **سانگ‌گیونگ** — بار دیگر پایتخت (۷۹۳ – ۹۲۶ میلادی)

## دوره سه پادشاهی پایانی
در دوره سه پادشاهی پایانی کره سه نیروی سیاسی بر شبه‌جزیره چیره بودند:
* گیونگجو — پایتخت شیلا (۵۷ پیش از میلاد – ۹۳۵ میلادی)
* **وان‌سانجو** (جونجو کنونی) — پایتخت بکجه پسین (۸۹۲ – ۹۳۶ میلادی)

### تائه‌بونگ
پادشاهی تائه‌بونگ () را گونگ‌یه راهب بودایی و جنگجوی شیلایی‌تبار در ۹۰۱ بنیاد نهاد.
* **سونگ‌آک** (که‌سونگ کنونی) — نخستین پایتخت (۹۰۱ – ۹۰۵ میلادی). گونگ‌یه در ۸۹۸ سونگ‌آک را گرفت و در ۹۰۱ آن را پایتخت پادشاهی نوبنیاد خود کرد.
* **چوروون** (شهرستان چوروون کنونی) — دومین پایتخت (۹۰۵ – ۹۱۸ میلادی). در ۹۰۴ گونگ‌یه نام پادشاهی را به ماجین دگرگون ساخت و در ۹۰۵ پایتخت را به چوروون جابه‌جا کرد. در ۹۱۱ نام پادشاهی به تائه‌بونگ تغییر یافت. چون وانگ‌گون در ۹۱۸ گونگ‌یه را سرنگون کرد، پایتخت اندکی در چوروون ماند و سپس به سونگ‌آک/که‌سونگ بازگردانده شد.

## دوره گوریو
پایتخت پادشاهی گوریو شهر گائه‌گیونگ (که‌سونگ کنونی) بود که از ۹۱۹ تا ۱۲۳۲ و از ۱۲۷۰ تا ۱۳۹۲ این نقش را داشت.

هنگام یورش نیروهای مغول در ۱۲۳۲ دربار به جزیره کانگ‌هوا پناه برد و این جزیره از ۱۲۳۲ تا ۱۲۷۰ پایتخت سیاسی گوریو شد.

## دوره چوسان و امپراتوری کره
تائه‌جو (۱۳۳۵–۱۴۰۸) نخستین شاه پادشاهی چوسان در آغاز فرمانروایی خود در گائه‌گیونگ، پایتخت گوریوی شکست‌خورده، مستقر شد و این شهر از ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۴ پایتخت باقی ماند.

اما شایسته بود که دودمان نو پایتختی نو داشته باشد. پس از بررسی چند گزینه، هان‌یانگ (امروزه سئول) در ۱۳۹۴ برگزیده و به هان‌سونگ بازنامیده شد. ساخت‌وسازها بی‌درنگ آغاز شد و کاخ گیونگ‌بوک‌گونگ در ۱۳۹۵ جایگاه رسمی شاه گردید. دگرگونی این شهر کوچک به پایتختی راستین دست‌کم نیم‌سده به درازا انجامید.

هان‌سونگ بیش از پنج سده پایتخت چوسان ماند و همچنین پایتخت امپراتوری کره (۱۸۹۷–۱۹۱۰) بود.

## اشغال ژاپن
در دوره استعمار ژاپن بر کره (۱۹۱۰–۱۹۴۵) شهر هان‌سونگ با نام ژاپنی «کی‌جو» () به عنوان مرکز اداری فرمانداری کل ژاپن در کره به کار خود ادامه داد.

## پایتخت‌های امروزی
### کره جنوبی
سئول پایتخت کره جنوبی (جمهوری کره) است. گزینش پایتخت در کره جنوبی جنبه قانون‌اساسی ندارد.

میان ۱۹۴۸ و ۱۹۷۲ سئول پایتخت قانونی کره شمالی نیز به‌شمار می‌رفت.

در جریان جنگ کره (۱۹۵۰–۱۹۵۳) پایتخت موقت کره جنوبی چندین بار جابه‌جا شد: به سووون، سپس بوسان و دوباره سئول.

### کره شمالی
پیونگ‌یانگ پایتخت کره شمالی (جمهوری دموکراتیک خلق کره) است. بر پایه قانون‌های اساسی پی‌درپی این کشور، «پایتخت جمهوری دموکراتیک خلق کره پیونگ‌یانگ است.» این عبارت در اصل ۱۴۹ قانون اساسی سوسیالیستی ۱۹۷۲، اصل ۱۷۱ قانون اساسی ۱۹۹۲، اصل ۱۶۶ قانون اساسی ۱۹۹۸ و اصل ۱۷۲ بازنگری ۲۰۰۹ آمده‌است.

در جنگ کره نیز پایتخت کره شمالی به‌طور موقت به کانگ‌گیه جابه‌جا شد (اکتبر تا دسامبر ۱۹۵۰).

## جدول پایتخت‌ها

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* کره جنوبی در کتاب حقایق جهانی از سیا
* کره شمالی در کتاب حقایق جهانی از سیا

رده:پایتخت‌های آسیا
رده:تاریخ کره
رده:جغرافیای کره
رده:شهرداری سئول
رده:پایتخت‌ها بر پایه کشور