کشتار البصه

**کشتار البصه** رویدادی است که در ۷ سپتامبر ۱۹۳۸ (۱۶ شهریور ۱۳۱۷) در روستای فلسطینی البصه در دوران قیمومت بریتانیا بر فلسطین و در جریان شورش اعراب در فلسطین (۱۹۳۶–۱۹۳۹) رخ داد. نیروهای بریتانیایی در واکنش تنبیهی به کشته شدن دو سرباز خود بر اثر انفجار مین کنار جاده، به این روستا حمله بردند و شمار زیادی از غیرنظامیان را کشتند و خانه‌های روستا را به آتش کشیدند.

این کشتار نمونه‌ای بارز از شیوه‌های خشونت‌بار ارتش بریتانیا برای سرکوب جنبش ملی‌گرایی عربی در فلسطین بود. برآوردها نشان می‌دهد که میان ۵۰ تا ۱۰۰ غیرنظامی فلسطینی در این رویداد جان باختند. این واقعه یکی از رویدادهای برجسته در حافظهٔ تاریخی فلسطینیان به‌شمار می‌رود.

## پیش‌زمینه
کشتار البصه در دوره‌ای از تنش‌های شدید در فلسطین تحت قیمومت بریتانیا روی داد. بریتانیا پس از جنگ جهانی اول کنترل این سرزمین را به دست گرفته بود و تا دههٔ ۱۹۳۰ بسیاری از فلسطینیان به‌طور فعال در برابر حکومت بریتانیا و مهاجرت گستردهٔ یهودیان به فلسطین مقاومت می‌کردند. شورش اعراب با هدف پایان دادن به ادارهٔ بریتانیایی و جلوگیری از سرازیر شدن مهاجران یهودی آغاز شد و درگیری‌های گسترده‌ای را در سراسر منطقه برانگیخت.

نیروهای بریتانیایی در واکنش به این شورش، اقدامات امنیتی سختگیرانه‌ای از جمله تخریب خانه‌ها، حکومت نظامی، بازداشت‌های گسترده و عملیات نظامی را برای سرکوب مقاومت محلی به کار بستند. روستاهایی که گمان می‌رفت از شورش پشتیبانی می‌کنند، مانند البصه، بیش از همه آماج این اقدامات تنبیهی قرار می‌گرفتند.

در شامگاه ۶ سپتامبر ۱۹۳۸ (۱۵ شهریور ۱۳۱۷)، دو تن از اعضای هنگ تفنگداران سلطنتی اولستر (به انگلیسی: ) بر اثر انفجار یک مین کنار جاده‌ای کشته شدند. این رویداد بهانه‌ای شد تا نیروهای بریتانیایی اقدام تنبیهی علیه روستای نزدیک البصه را آغاز کنند، هرچند ساکنان روستا هیچ دخالت مستقیمی در حمله نداشتند.

## رویدادهای کشتار
صبحگاه ۷ سپتامبر ۱۹۳۸، نیروهای نظامی بریتانیا متشکل از یک گروهان تفنگداران سلطنتی اولستر و یگان‌های زرهی هنگ یازدهم هوسار وارد روستای البصه در شمال‌باختری جلیل شدند.

پس از ورود، نیروهای بریتانیایی در حدود ۲۰ دقیقه روستا را با آتش مسلسل گلوله‌باران کردند. سپس سربازان خانه‌های روستا را یکی پس از دیگری آتش زدند؛ گاه در حالی که ساکنان هنوز درون خانه‌ها بودند. در پایان این عملیات، روستای البصه به‌طور کامل ویران شده بود. بر پایهٔ گزارش‌ها، نزدیک به ۱۰۰ تن از ساکنان البصه به یک اردوگاه نظامی نزدیک برده شدند و در آنجا چهار نفر در برابر دیدگان دیگران شکنجه شدند.

### انفجار اتوبوس
در اقدامی جداگانه در همان روز، سربازان بریتانیایی نزدیک به ۵۰ مرد روستا را بازداشت کردند و آنان را به‌زور سوار اتوبوسی کردند. سپس اتوبوس را روی یک مین راندند که منجر به کشته و زخمی شدن شمار زیادی از سرنشینان شد. کسانی که پیش از سوار شدن به اتوبوس تلاش کردند بگریزند، با گلوله کشته شدند. این مردان به‌طور تصادفی از خانه‌هایشان برده شده بودند و هیچ ارتباطی با حملهٔ پیشین نداشتند.

### پس از کشتار
پس از حملهٔ نخست، نیروهای بریتانیایی بازماندگان روستا را وادار کردند تا کشتگان را در گورهای دسته‌جمعی که به‌شتاب کنده شده بودند به خاک بسپارند.

رویدادهای البصه بخشی از سیاست گسترده‌تر اقدامات تنبیهی بود که مقامات بریتانیایی در جریان شورش اعراب به کار می‌بستند. این راهبرد شکل‌های گوناگونی از مجازات دسته‌جمعی علیه جوامع فلسطینی را دربرمی‌گرفت. پس از این رویداد، هیچ بازجویی رسمی یا پاسخ‌گویی از سوی نیروهای بریتانیایی درگیر صورت نگرفت که بازتاب‌دهندهٔ فضای کلی عملیات نظامی استعماری در آن دوره بود.

## شهادت یک افسر بریتانیایی
دزموند وودز (به انگلیسی: )، افسر تفنگداران سلطنتی اولستر، کشتار البصه را چنین توصیف کرده‌است:


من هرگز این رویداد را فراموش نخواهم کرد… ما در مالکیه، پایگاه مرزی دیگر بودیم و نزدیک ساعت ۶ صبح خبر رسید که یکی از گشتی‌های ما منفجر شده و میلی لاو [افسر کشته‌شده] کشته شده‌است. جرالد ویتفلد [سرهنگ جی.اچ.پی. ویتفلد، فرماندهٔ گردان] به مختارهای روستاها هشدار داده بود که اگر چنین اتفاقی بیفتد، اقدامات تنبیهی علیه نزدیک‌ترین روستا به محل حادثه انجام خواهد داد. نزدیک‌ترین روستا به محل انفجار مین جایی به نام البصه بود و گروهان سی ما مأمور شد در اقدامات تنبیهی شرکت کند. هرگز فراموش نمی‌کنم که وقتی به البصه رسیدم، خودروهای زرهی رولزرویس هنگ یازدهم هوسار را دیدم که البصه را با آتش مسلسل گلوله‌باران می‌کردند و این نزدیک به ۲۰ دقیقه ادامه داشت. سپس ما وارد شدیم و به یاد دارم که منقل‌های روشن داشتیم و خانه‌ها را آتش زدیم و روستا را تا پایه سوزاندیم… مونتی او [فرمانده گردان] را فراخواند و دربارهٔ ماجرا پرسید. جرالد ویتفلد توضیح داد و گفت: «قربان، من به مختارهای این روستاها هشدار داده بودم که اگر چنین اتفاقی برای افسران یا سربازانم بیفتد، اقدامات تنبیهی انجام خواهم داد و این کار را کردم و اگر نمی‌کردم، کنترل مرز را از دست می‌دادم.» مونتی گفت: «بسیار خب، ولی از این پس کمی آرام‌تر پیش برو.»


## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* کشتار البصه ۱۹۳۸ و تفنگداران سلطنتی اولستر در مرکز پَت فینوکین

رده:کشتارها در قیمومت بریتانیا بر فلسطین
رده:کشتارها علیه فلسطینی‌ها
رده:ناحیه عکا
رده:تاریخ نظامی بریتانیا در سده ۲۰ (میلادی)
رده:قیمومت بریتانیا بر فلسطین در ۱۹۳۸ (میلادی)
رده:مختصات در ویکی‌داده