برعم

**برعم** (، به معنی «پسر مردم») یک کیبوتص در شمال اسرائیل است. این کیبوتص در نزدیکی مرز لبنان و در مجاورت خرابه‌های روستای باستانی یهودی کفر برعم واقع شده‌است. پارک ملی برعم به‌خاطر بقایای یکی از کهن‌ترین کنیسه‌های اسرائیل شناخته می‌شود. برعم زیر نظر شورای منطقه‌ای جلیل علیا (گالیله بالا) قرار دارد.

این کیبوتص در ارتفاع ۷۳۶ متری از سطح دریا و در حدود ۲۳ کیلومتری شمال‌غربی دریاچه طبریه جای گرفته‌است. برعم در ۱۴ ژوئن ۱۹۴۹ از سوی سربازان بسیج‌زدایی‌شده پالماخ و اعضای جنبش سوسیالیستی هشومر هتسعیر بنیاد نهاده شد. اقتصاد کیبوتص بر پایه کشاورزی، صنعت و گردشگری استوار است و کیبوتص برعم از آخرین کیبوتص‌هایی است که ساختار جمعی سنتی خود را حفظ کرده‌است.

## پیشینه
### دوران باستان و سده‌های میانه
این مکان از دیرباز محل سکونت یهودیان و نیاکان باستانی آنان، بنی‌اسرائیل، بوده‌است. روستای یهودی باستانی برعم دست‌کم از سده سوم پیش از میلاد وجود داشته و یهودیان تا پس از سده سیزدهم میلادی پیوسته در آن می‌زیسته‌اند. بر پایه یک روایت، ملکه استر در این مکان به خاک سپرده شده‌است.

در سال ۱۲۱۰ میلادی، ربی شموئل بار شیمشون از دو کنیسه زیبا در روستای برعم در جلیل یاد کرد که هنوز در دست بهره‌برداری بودند. بر پنجره بالای ورودی سمت راست کنیسه بزرگ‌تر، کتیبه‌ای به زبان آرامی حک شده که می‌خوانَد: «ساخته‌شده به دست الآزار پسر یودَن». در همان سال، ربی یحیئل پاریسی نیز از بازدید خود از این روستا در نوشته‌هایش گزارش داد. با این حال، در سال ۱۵۲۲ ربی موشه باسولای ایتالیایی از متروک بودن برعم نوشت و ربی موشه اورشلیمی نیز در سال ۱۷۶۹ همین وضعیت را تأیید کرد.

### دوره عثمانی و روستای مارونی
مسیحیان مارونی لبنانی در سده نوزدهم روستای خود را بر فراز خرابه‌های یهودی بنا کردند. کلیسای آنان بر بالای تپه‌ای روبه‌روی کنیسه بزرگ ساخته شد. این روستا به‌نام کفر برعم شناخته می‌شد.

### تخلیه ساکنان مارونی
در نوامبر ۱۹۴۸، در جریان جنگ استقلال اسرائیل، نزدیک به ۱۰۰۰ ساکن مارونی روستا که نه مسلح بودند و نه مقاومتی نشان دادند، از برعم تخلیه شدند. نیروهای دفاعی اسرائیل بر تخلیه منطقه مرزی با لبنان از فلسطینیان پای می‌فشردند. دادگاه عالی اسرائیل در سال ۱۹۵۱ حق بازگشت ساکنان را تأیید کرد، اما ارتش مانع اجرای حکم شد. در سال ۱۹۵۳ روستا برای جلوگیری از بازگشت پنهانی ساکنان منفجر شد و تنها کلیسای مارونی بر جای ماند.

از سال ۱۹۶۷ به ساکنان پیشین اجازه خاکسپاری در گورستان محلی داده شد. در انتخابات ۱۹۷۷، مناخم بگین همدلی خود را با ساکنان اعلام داشت و موضوع در کنست مطرح شد. در دهه ۱۹۸۰ چند وزیر لیکودی به شکایات آنان رسیدگی کردند اما مشکل حل نشد. دولت ائتلافی ایتسحاق رابین در ۱۹۹۲ نیز وعده جبران بی‌عدالتی را داد، ولی کمیسیون وزارتی تشکیل‌شده نتیجه عملی نداشت.

در سال ۱۹۹۵ دولت اسرائیل کمیسیون لیبعی را برای حل ادعاهای ساکنان آواره کفر برعم تشکیل داد. کمیته آوارگان کفر برعم طرحی برای همزیستی روستای بازسازی‌شده و کیبوتص‌ها ارائه داد.

دولت آریئل شارون در ژوئیه ۲۰۰۵ بازگشت جامعه مارونی را به دلایل امنیتی و نزدیکی به مرز لبنان رد کرد. همچنین از ایجاد سابقه حقوقی برای آوارگان فلسطینی جلوگیری شد. در سال ۲۰۰۹ جامعه مارونی از آنتونیو فرانکو، نماینده پاپ در اورشلیم، درخواست یاری کرد. در ۲۰۱۴ پاتریارک بشاره کاردینال رعی در بازدید از برعم پشتیبانی خود را اعلام داشت.

در سال ۲۰۰۴ سازمان ذاکرات ابتکاری را برای جفت‌سازی ساکنان برعم و آوارگان کفر برعم به‌منظور بررسی امکان‌های بازگشت و همزیستی آغاز کرد.

### کیبوتص برعم
کیبوتص نوین برعم یک کیبوتص سکولار است که در ۱۴ ژوئن ۱۹۴۹ از سوی اعضای جنبش سوسیالیستی هشومر هتسعیر و سربازان بسیج‌زدایی‌شده پالماخ از رومانی و چکسلواکی برای نگهبانی مرز با لبنان بنیاد نهاده شد. در نخستین فصل‌های برداشت زیتون، کیبوتص از فلسطینیانی که از کفر برعم آواره شده بودند بهره‌گیری کرد.

برعم آخرین کیبوتصی بود که در سال ۱۹۹۷ نظام پرورش جمعی کودکان (خوابگاه مشترک کودکان) را کنار گذاشت. این کیبوتص از آخرین کیبوتص‌هایی است که به ایدئولوژی آرمان‌گرایانه اولیه وفادار مانده و هنوز سه وعده غذا در سالن غذاخوری مشترک ارائه می‌دهد و نشست‌های عمومی برای بحث و رأی‌گیری دربارهٔ مسائل مهم برگزار می‌کند. برعم یکی از پرطرفدارترین کیبوتص‌ها برای داوطلبان از سراسر جهان است و داوطلبان از کشورهایی چون آفریقای جنوبی، دانمارک، سوئد، ایالات متحده، ژاپن، کره جنوبی، کانادا، بریتانیا، برزیل، کلمبیا، اکوادور، مکزیک و میانمار به آنجا می‌آیند.

### جنگ دوم لبنان و درگیری‌های بعدی
در سال ۲۰۰۶، در جریان جنگ دوم لبنان، کیبوتص از سوی نیروهای حزب‌الله لبنان مورد حمله قرار گرفت و بمباران سنگین و آتش موشکی زمین‌های کشاورزی آن را ویران کرد. در ژوئیه ۲۰۰۶ چندین موشک کاتیوشا در مزارع اطراف فرود آمد.

در درگیری ۲۰۲۳ حماس و اسرائیل، حزب‌الله لبنان جوامع مرزی شمال اسرائیل را هدف قرار داد و ساکنان برعم ناچار به تخلیه شدند. در ۲۱ اکتبر ۲۰۲۳ حزب‌الله آتش ضدزره به سوی برعم گشود و سه سرباز اسرائیلی زخمی شدند که یکی از آنان در وضعیت وخیم قرار داشت. در طول جنگ، حزب‌الله ده‌ها راکت و موشک ضدزره به سوی کیبوتص شلیک کرد و آسیب سنگینی به اموال وارد آمد. ساکنان در ۱ مارس ۲۰۲۵ به کیبوتص بازگشتند.

## جغرافیا
کیبوتص برعم در ارتفاع ۷۲۵ تا ۷۳۶ متری از سطح دریا، در لبه شمالی جلیل علیا و بر فلات مرزی با لبنان واقع است. در شمال کیبوتص وادی ناحال برعم آغاز می‌شود و به سوی شرق به دره عمیق ناحال دیشون می‌ریزد. کیبوتص در حدود ۱۲ کیلومتری شمال‌غرب شهر صفد و نزدیک به ۵۰ کیلومتری شمال‌شرقی حیفا جای دارد. برعم از طریق جاده محلی شماره ۸۹۹ که مرز اسرائیل و لبنان را دنبال می‌کند به شبکه راه‌ها متصل است.

در جنوب و جنوب‌غربی کیبوتص، از دهه ۱۹۵۰ مجموعه جنگلی برعم با مساحتی در حدود ۱۰ کیلومتر مربع کاشته شده‌است. درون این جنگل بیشه‌زار بلوط طبیعی وجود دارد که چون زمین متعلق به کلیسای مارونی بوده، از بریدن درختان جلوگیری شده و جنگل توسعه‌یافته‌ای از بلوط شکل گرفته‌است. از جاده ۸۹۹ راهی آسفالته به قله کوه شیفرا می‌رسد که در آن برج دیدبانی برعم در ارتفاع ۷۴۳ متری قرار دارد و چشم‌انداز گسترده‌ای از جنگل برعم و کوه‌های جلیل علیا فراهم می‌آورد.

## پارک ملی برعم

برعم همچنین یک پارک ملی است. در این پارک بقایای دو کنیسه باستانی یهودی نگهداری می‌شود که بر پایه یافته‌های باستان‌شناختی به اواخر سده چهارم یا اوایل سده پنجم میلادی تاریخ‌گذاری شده‌اند، هرچند معماری آنها به دوره‌ای پیش‌تر اشاره دارد.

از کنیسه بزرگ‌تر، نمای جلویی با سه دروازه ورودی به‌خوبی برجای مانده‌است. درون این کنیسه تالاری که از سنگ آهک تراشیده ساخته شده، ۱۴ ستون به شکل حرف U چیده شده‌اند. این ستون‌ها طبقه دوم — احتمالاً بالاخانه زنان — و سقف را نگه می‌داشتند. تالار در حدود ۱۵ در ۲۰ متر ابعاد دارد. سمت ورودی رو به جنوب و در راستای اورشلیم است، همچون بیشتر کنیسه‌های کهن در جلیل. پیش از ورودی، حیاط سرپوشیده‌ای با هشت ستون قرار داشت که پنج تای آنها هنوز بر پاست.

کنیسه کوچک‌تر باقی نمانده و بقایای آن در کاوش‌ها کشف شده‌است. سنگ‌نبشته سردر آن شامل دعایی («صلح بر این مکان و بر سراسر اسرائیل») و نام سازنده یوسف هلوی بن لوی است. این سردر امروزه در موزه لوور در پاریس نگهداری می‌شود.

## اقتصاد
اقتصاد کیبوتص برعم بر پایه کشاورزی استوار است. باغ‌های کیبوتص میوه‌های گوناگونی از جمله سیب، گلابی، شلیل، آلو، کیوی و انگور فرنگی چینی پرورش می‌دهند. میوه‌ها در کارخانه بسته‌بندی کیبوتص دسته‌بندی و در سردخانه نگهداری شده و سپس به بازارهای سراسر اسرائیل فرستاده می‌شوند. دیگر محصولات کشاورزی دربرمی‌گیرد ذرت، بادام‌زمینی و تخمه آفتاب‌گردان. کیبوتص همچنین استخرهایی برای پرورش ماهی دارد و زمین‌هایی در دره حوله نزدیک نئوت مردخای برای کشت پنبه در اختیار دارد. در زمین‌های آبی کیبوتص در دره حوله سیب‌زمینی، لوبیا، نخود و گندم نیز کاشته می‌شود.

کیبوتص دارای کارخانه‌ای به‌نام «الکم مدیکال» است که محصولات پلاستیکی یکبارمصرف پزشکی تولید می‌کند. واحد تولیدی دیگر این کارخانه در ناحیه صنعتی دلتون واقع است.

## فرهنگ

در کیبوتص برعم موزه بر-داوید واقع است که نمایشگاه‌های دوسالانه‌ای از مجموعه دائمی بزرگ نقاشی‌ها و اشیای آیینی یهودی و همچنین نمایشگاه‌های موقت هنرهای زیبا، پیکره‌سازی و عکاسی برگزار می‌کند. این موزه اتاق باستان‌شناسی کوچکی نیز دارد که اشیایی از منطقه مانند سفالینه‌ها، شیشه‌آلات، زیورآلات و مجسمه‌های کوچک را به نمایش می‌گذارد.

در بخش شرقی سالن غذاخوری، تالار اجراهای کیبوتص قرار دارد که ساکنان آن را «خانه مردم» می‌نامند.

## جمعیت
جمعیت کیبوتص برعم سکولار است و بیشتر ساکنان آن یهودی هستند. جمعیت کیبوتص روند رشد ملایمی داشته‌است. تا پایان سال ۲۰۱۴ جمعیت آن ۵۷۵ نفر بود و در طول آن سال ۱٫۶ درصد رشد داشت.

## جستارهای وابسته
* کفر برعم
* کیبوتص

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* وبگاه رسمی کیبوتص برعم 
* پارک ملی برعم در وبگاه سازمان طبیعت و پارک‌های اسرائیل
* تصاویر برعم در آرشیو عکس منار الآثار

رده:کیبوتص
رده:کیبوتص‌های اسرائیلی
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۴۹ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۴۹ (میلادی) در اسرائیل
رده:مناطق مسکونی در استان شمال (اسرائیل)
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند