البطیمات

**البطیمات** (، ) روستایی فلسطینی‌عرب‌نشین در بخش حیفا از توابع قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود که در فاصلهٔ نزدیک به ۳۱ کیلومتری جنوب شرقی حیفا و در ارتفاع نزدیک به ۲۰۰ متری از سطح دریا قرار داشت. این روستا در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ فلسطین در ۱ مه ۱۹۴۸ تخلیه شد و ساکنان آن آواره گردیدند.

نام البطیمات از واژهٔ عربی «بُطُم» به معنای درخت بنه گرفته شده‌است که به فراوانی در سرزمین شام می‌روید. این روستا از کهن‌ترین آبادی‌های وابسته به ام‌الفحم در منطقهٔ الروحه به‌شمار می‌رفت. در آخرین سرشماری پیش از تخلیه (۱۹۴۵)، جمعیت آن ۱۱۰ نفر و همگی مسلمان بودند.

## پیشینه
### دوران عثمانی و پیش‌تر
بر پایهٔ منابع عربی، در سال ۱۲۸۱ میلادی در دوران ممالیک، سلطان قلاوون از این روستا دیدن کرد و در آنجا پیمان آتش‌بسی میان مسلمانان و صلیبیان امضا شد.

در سال ۱۸۸۲ میلادی، گزارش «بررسی فلسطین غربی» از سوی صندوق اکتشاف فلسطین «آثار ویرانه‌ها» را در این مکان ثبت کرد.

در اواخر دوران عثمانی، مصطفی الخلیل بازرگان حیفایی زمین‌هایی در البطیمات و جاهای دیگر خریداری کرد.

در سدهٔ نوزدهم و نیمهٔ نخست سدهٔ بیستم، البطیمات یکی از آبادی‌های «اتحادیهٔ فحماوی» بود که تیره‌های خلیلی وابسته به ام‌الفحم آن را بنیان نهاده بودند. این اتحادیه شبکه‌ای از اجتماعات پیوسته با پیوندهای خویشاوندی بود که از نظر اجتماعی، اقتصادی و سیاسی به ام‌الفحم وابستگی داشت و بخش‌های گسترده‌ای از بلاد الروحه، وادی عاره و مرج ابن عامر را در بر می‌گرفت.

### دوران قیمومت بریتانیا
در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که حکومت قیمومتی بریتانیا انجام داد، جمعیت البطیمات ۱۳۷ نفر و همگی مسلمان بودند. در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین، این شمار به ۱۱۲ مسلمان در ۲۹ خانه کاهش یافت.

بر پایهٔ آمار سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا ۱۱۰ مسلمان بود و مساحت زمین‌های آن ۳٬۸۳۲ دونوم بود. از این میان، ۸ دونوم زمین آبی و باغی، ۲٬۵۰۸ دونوم زمین غلات و ۴ دونوم زمین ساخته‌شده (شهری) بود.

روستا دارای یک مسجد بود و ساکنان آن برای آشامیدن و کشاورزی از چشمه‌ها بهره می‌گرفتند که مهم‌ترین آن‌ها «عین الأفندی» نام داشت. اقتصاد روستا بر پایهٔ کشت غلات و دامداری استوار بود. در سال ۱۹۴۳ نیز ۱۱۳ دونوم از زمین‌های روستا زیر کشت زیتون بارور بود.

در سال ۱۹۴۵، کیبوتص گلعاد (ایون یتسحاق) بر روی زمین‌هایی که به‌صورت سنتی متعلق به روستا بود تأسیس شد.


File:Shauf 1942.jpg|البطیمات ۱۹۴۲ با مقیاس ۱:۲۰٬۰۰۰
File:Qannir 1945.jpg|البطیمات ۱۹۴۵ با مقیاس ۱:۲۵۰٬۰۰۰


### ۱۹۴۸ و پس از آن
بنی موریس تاریخ تخلیهٔ روستا را مه ۱۹۴۸ و علت آن را «ترس از گرفتار شدن در درگیری‌ها» می‌داند، هرچند این علت را با نشانهٔ پرسش همراه کرده‌است.

بیشتر ساکنان روستا به ام‌الفحم مهاجرت کردند.

## وضعیت کنونی
در سال ۱۹۹۲، ولید خالدی وضعیت محل روستا را چنین توصیف کرد: «محوطه حصارکشی شده و پوشیده از علف‌های هرز و کاکتوس است. هیچ نشانی از خانه‌ها وجود ندارد جز آجرهای خشتی پراکنده در سطح محوطه. بیشتر زمین‌های پیرامون به عنوان چراگاه بهره‌برداری می‌شود، هرچند بخشی از آن‌ها زیر کشت است.»

بر پایهٔ گزارش‌های دیگر، خانه‌های روستا تا سال ۱۹۶۷ هنوز قابل مشاهده بودند، اما شهرک ایون یتسحاق آثار آن‌ها را به‌طور کامل از میان برد تا ساکنان اصلی دیگر به بازدید از روستا نیایند. گورستان روستا هنوز پابرجاست اما رها شده و نشانه‌های آن ناپدید می‌شود. این گورستان در کنار چشمهٔ «عین الهندی» جای دارد.

## منابع

* 
* 
* 

## کتاب‌شناسی
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* البطیمات در فلسطین در خاطره‌ها
* البطیمات در ذاکرات

رده:بخش (تقسیم کشوری) حیفا
رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:روستاهای عربی خالی از سکنه پیش از جنگ ۱۹۴۸ عرب‌ها و اسرائیل