تنوع زیستی بورنئو

[بندانگشتی|جنگل بارانی در [پارک کینابالو، بورنئو. تنوع زیستی در جزیره بورنئو شامل ۱۵۰۰۰ گونه گیاهی و بیش از ۱۴۰۰ دوزیست، پرنده، ماهی، پستاندار، خزنده و حشره است.]]
جزیره بورنئو در فلات قاره سوندا واقع شده است، منطقه‌ای وسیع در جنوب شرقی آسیا که از نظر تنوع زیستی، جغرافیای زیستی و فیلوجغرافیای جانوران و گیاهان اهمیت زیادی دارد و آلفرد راسل والاس و دیگر زیست‌شناسان را از سراسر جهان به خود جذب کرده است.

نوسانات اقلیمی قبلی و تغییرات سطح دریا که منجر به انقباض و انبساط باران‌های گرمسیری شد، در انقراض و واگرایی ژنتیکی گونه‌ها در منطقه نقش داشت. هریسون (۱۹۵۸) اولین کسی بود که سکونتگاه‌های متناوب انسان را حدود ۴۹۰۰۰ سال پیش در پارک ملی غار نیاح کشف کرد. بیکر و همکاران (۲۰۰۷) پیچیدگی‌های سکونتگاه‌های غار نیاح از اواخر پلیستوسن تا هولوسن را آشکار کردند.

فلنلی (۱۹۹۸) و برد و همکاران (۲۰۰۵) زیستگاه پیوسته‌ای از ساوانا را پیشنهاد کردند که از سرزمین اصلی آسیا تا بورنئو امتداد داشته و توسط شبکه‌ای از سیستم رودخانه باستانی سوندا قطع شده است. دادسون و همکاران (۱۹۹۵) فرض کردند که تاریخ زیست‌جغرافیایی جنوب شرقی آسیا به اختلاط گسترده گروه‌های ژنتیکی ماهیان آب شیرین اجباری (گربه‌ماهی رودخانه‌ای، *Hemibagrus nemurus*) در طول دوره‌های سطح بالای دریا در دوران پلیستوسن کمک کرده است. در طول حداکثر یخبندان پلیستوسن، سطح دریا پایین‌تر از زمان حال بود و جزایر فلات قاره سوندا (سوماترا، بورنئو و جاوه) و سرزمین اصلی آسیا توسط زمین‌های پست که توسط رودخانه‌ها طی می‌شدند، به هم متصل بودند؛ بنابراین، ماهی‌های رودخانه‌های بارام، اندائو و مکونگ از نظر ژنتیکی با هم مرتبط بودند.

پایپر و همکاران (۲۰۰۸) ۲۷ گونه پستاندار، ۱۱ گونه پرنده و هشت گونه خزنده را که از رسوبات پایانه پلیستوسن در غار نیاح بازیابی شده بودند، شناسایی کردند. برخی از این حیوانات منقرض شده‌اند و پراکندگی آنها در بورنئو گسترده است. زیست‌شناسان دیگر، پناهگاه‌های پلیستوسن یافت شده در بورنئو را برای توضیح جریان ژن و واگرایی ژنتیکی گونه‌های خاص پیشنهاد کردند.

## عوامل تنوع زیستی در بورنئو و انقراض
بندانگشتی|رافلزیا، بزرگ‌ترین گل جهان، بومی جزیره بورنئو است.
جزیره بورنئو، که از سه کشور مالزی (صباح و ساراواک)، برونئی (سلطنت) و اندونزی (کالیمانتان) تشکیل شده است، سومین جزیره بزرگ جهان است. جزیره بورنئو منطقه‌ای غنی از تنوع زیستی است. این جزیره شامل ۱۵۰۰۰ گونه گیاهی و بیش از ۱۴۰۰ دوزیست، پرنده، ماهی، پستاندار، خزنده و حشره است. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (نوامبر ۲۰۲۱)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D; یکی از گیاهان شگفت‌انگیزی که می‌توانید در بورنئو پیدا کنید، رافلزیا است که بزرگ‌ترین گل جهان است. اول از همه، بورنئو مساحتی بالغ بر  را پوشش می‌دهد. با زیست‌بوم‌های مختلف. زیست‌بوم‌ها به جامعه اکولوژیکی اصلی اشاره دارند که پوشش گیاهی غالب را تشکیل می‌دهند و با سازگاری موجودات زنده با آن محیط خاص مشخص می‌شوند. جنگل‌های بورنئو از جمله متنوع‌ترین گونه‌های زیستی روی کره زمین هستند و آب و هوای ایده‌آلی برای نگهداری موجودات زنده دارند. برخی از جنگل‌های بورنئو عبارتند از جنگل‌های بارانی گرمسیری، جنگل‌های باتلاقی حرا، جنگل‌های باتلاقی پیت، جنگل‌های کوهستانی، جنگل‌های خلنگزار و جنگل‌های دیپتروکارپ. این زیستگاه‌های متنوع از نظر فیزیکی شرایط متفاوتی را برای زندگی موجودات مختلف فراهم می‌کنند؛ بنابراین، تنوع زیستی در حال افزایش است زیرا موجودات زنده زیستگاه مورد علاقه خود را برای زندگی پیدا کرده‌اند. به عنوان مثال، اوتان نارنجی فقط در جزایر بورنئو و سوماترا وجود دارد زیرا اوتان نارنجی برای میوه‌ها و پناهگاه‌ها به جنگل‌ها وابسته است. عامل دیگری که به سطح بالای تنوع زیستی در بورنئو کمک می‌کند، تکامل گونه‌ها در بورنئو است. تکامل را می‌توان به عنوان تمام تغییراتی که از ابتدای زندگی در موجودات زنده رخ داده است، تعریف کرد. تکامل، سازگاری بهتری را برای گونه‌ها فراهم می‌کند. هنوز گونه‌های کشف نشده زیادی در بورنئو وجود دارد. یکی از گونه‌های جدید کشف‌شده اخیر در بورنئو، قورباغه بدون ریه است که می‌تواند پرواز کند. سطح بالای تنوع زیستی در صورت وجود تغییرات اندک در شرایط محیطی و میزان متوسطی از آشفتگی ایجاد می‌شود. در مقایسه با شرایط ناپایدار، شرایط پایدار برای گونه‌ها مطلوب‌تر است. گونه‌ها می‌توانند در صورت مساعد بودن شرایط، توسعه یافته و تولید مثل کنند. بدون شک، یک فاجعه می‌تواند به‌طور کامل باعث انقراض یک منطقه شود، به عنوان مثال: سیل در تایلند (۲۰۱۱). با این حال، میزان کم یا متوسط آشفتگی نیز ممکن است تنوع زیستی را افزایش دهد. این اتفاق زمانی رخ داده است که کشاورزان منطقه کوچکی از جنگل را برای کاشت خود می‌سوزانند. پدیده‌های یخبندان در کوه کینابالو به عنوان شواهدی از بارش برف و کوه‌های پوشیده از یخ در منطقه استوایی گرم و ورقه یخ در مناطق پست در مناطق معتدل که در بسیاری از مقالات دیگر توضیح داده شده است. اثرات ال جی ام برای آخرین حداکثر یخبندان، دمای  سانتیگراد بود. کمتر از دمای فعلی ثبت شده است. در سطح جهانی، به دلیل کاهش دما ناشی از تغییرات اقلیمی، یخ/برف انباشته شده در کوه‌ها، وقفه‌ای در چرخه هیدرولوژیکی ایجاد شد به طوری که آب دوباره به رودخانه‌ها و دریاها تخلیه نشد؛ بنابراین سطح دریا به ۱۲۰ متر نسبت به زمان حال کاهش یافت. کمربندهای گیاهی و جوامع پستانداران دستخوش سازماندهی مجدد اساسی شدند. تمام بسترهای کم‌عمق دریا نمایان شدند و باعث شدند شبه‌جزیره مالزی از طریق پل‌های زمینی به بورنئو، سوماترا، جاوه و بالی متصل شود و به یک خشکی بزرگ تبدیل شود که جهت باد، جریان دریا را تغییر داده و جمعیت را به چندین پناهگاه جنگلی منزوی تقسیم می‌کند.

مشخص نیست که آیا ببر بورنئویی در دوران اخیر منقرض شده است یا در دوران ماقبل تاریخ.

## جستارهای وابسته
* رده:جانوران بومی بورنئو
* رده:گیاهان بومی بورنئو

## منابع

رده:بورنئو
رده:تنوع زیستی
رده:زیاگان بورنئو
رده:زیواگان اندونزی
رده:زیواگان برونئی
رده:زیواگان مالزی
رده:گیاگان بورنئو