عطروت

**عطروت** (، ) یک موشاو در قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود که در شمال اورشلیم و در مسیر جاده رام‌الله قرار داشت. این روستا به نام شهر عطاروت مذکور در کتاب مقدس عبری (کتاب یوشع ۱۶:۲) نام‌گذاری شده بود که گمان می‌رفت در نزدیکی همان مکان واقع بوده‌است. موشاو عطروت در جریان جنگ عربی-اسرائیلی ۱۹۴۸ به دست هنگ عربی اردن تصرف و ویران شد.

پس از جنگ شش‌روزه ۱۹۶۷، این منطقه به همراه بقیه کرانه باختری به تصرف اسرائیل درآمد و به محدوده شهرداری اورشلیم الحاق شد. امروزه منطقه صنعتی عطروت در این مکان قرار دارد که بزرگ‌ترین شهرک صنعتی اورشلیم به‌شمار می‌رود. فرودگاه عطروت نیز در همین منطقه واقع بود که از زمان انتفاضه دوم تعطیل شده‌است.

## پیشینه
### بنیان‌گذاری
در سال ۱۹۱۲، شرکت توسعه زمین فلسطین زمین‌هایی را در تپه‌های شمال اورشلیم از روستای عربی قلندیا خریداری کرد. بر پایه منبع عربی، مساحت این زمین نزدیک به ۲۴۳ دونوم بود و از یک دلال زمین به نام نخله قطان خریداری شد. در سال ۱۹۱۳ این زمین‌ها با خرید اراضی بیشتر از روستاهای بیر نبالا و جدیره به نزدیک ۷۰۰ دونوم گسترش یافت.

در سال ۱۹۱۴ این زمین توسط جوانان صهیونیست موج دوم مهاجرت (عالیای دوم) آباد شد و آنان زمین سنگلاخ را برای کشاورزی آماده کردند. از جمله مهاجران لوی اشکول، نخست‌وزیر آینده اسرائیل، بود.

با آغاز جنگ جهانی اول پروژه رها شد و تا سال ۱۹۲۲ متوقف ماند؛ آن‌گاه گروهی از کارگران به منطقه بازگشتند و کار اصلاح و کشت زمین را از سر گرفتند. این گروه بخشی از زمین را به عرب‌های محلی اجاره داد و قطعات بیشتری برای سکونت خریداری کرد. هنگامی که این طرح ناموفق بود، صندوق ملی یهود ۳۷۵ دونوم از بهترین زمین‌ها را خرید و موشاو عطروت بر همین زمین بنیان نهاده شد.

در سال ۱۹۲۵ روستای نوه یعقوب به عطروت پیوست و مجموعه‌ای از سکونتگاه‌های یهودی در این منطقه شکل گرفت. در سال ۱۹۳۱ دولت قیمومت بریتانیا ۲۰۰ دونوم از ۳۷۵ دونوم را برای ساخت یک فرودگاه کوچک مصادره کرد و در این فرایند خانه‌هایی ویران و باغ‌های میوه ریشه‌کن شدند که به رشد روستا آسیب زد. شرکت توسعه زمین فلسطین بخش بیشتری از زمین‌ها را فروخت و اعضای موشاو تنها ۱۴ دونوم به ازای هر قطعه در اختیار داشتند، در حالی که ۳۰ دونوم حداقل لازم برای درآمد کافی بود. کمبود آب نیز مشکلی همیشگی بود و مخزن محلی نیاز ساکنان را برآورده نمی‌کرد؛ از این رو خرید آب از روستاهای عربی همسایه و لوله‌های گران‌بهای شهرداری اورشلیم ضرورت یافت.

کشاورزان عطروت میوه، سبزیجات و فرآورده‌های لبنی را به اورشلیم عرضه می‌کردند. برخی مزارع موشاو در فاصله‌ای دور قرار داشتند که در جریان شورش‌های ۱۹۲۹ فلسطین و شورش اعراب در فلسطین (۱۹۳۶–۱۹۳۹) مشکلات امنیتی پدیدآورد و ساکنان هدف تیراندازی و غارت قرار گرفتند.

### جمعیت
بر پایه سرشماری سال ۱۹۳۱ که مقامات قیمومت بریتانیا انجام دادند، عطروت ۲۵۰ ساکن در ۵۹ خانه مسکونی داشت. در دهه ۱۹۴۰ جمعیت روستا به نزدیک ۱۵۰ نفر رسید. بر پایه منبع عبری، در سال ۱۹۴۸ موشاو با ۴۸ خانوار به بیشینه جمعیت خود رسید.

### تخلیه در جنگ ۱۹۴۸
پس از صدور منشور استقلال اسرائیل و حمله ارتش‌های عربی، روستا در برابر حملات مکرر مقاومت کرد و در جریان محاصره اورشلیم ۱۹۴۸ توسط هنگ عربی اردن نقش سنگری دفاعی ایفا نمود. فرماندهی هاگانا در اورشلیم سرانجام تصمیم به تخلیه مدافعان باقی‌مانده گرفت و آنان در ۱۷ مه ۱۹۴۸ روستا را ترک کردند. نیروهای اردنی روستا را غارت و ویران کردند و زمین آن را به بخشی از فرودگاه قلندیا تبدیل نمودند.

آوارگان عطروت خواهان حفظ سازمان‌دهی خود به‌عنوان تعاونی کشاورزی بودند و در اوت همان سال در روستای تمپلری پیشین ویلهلما اسکان یافتند و نام آن را «بنی عطروت» گذاشتند تا یاد سرزمین اصلی خود را زنده نگه دارند.

نویسنده اسرائیلی استر اشتریت-ورتسل در سال ۲۰۰۵ به سفارش خانواده‌های بنیان‌گذار مأمور نگارش رویدادنامه روستا شد و سرانجام رمانی دربارهٔ آن نوشت.

### جنگ ۱۹۶۷ و پیامدهای آن
پس از جنگ شش‌روزه ۱۹۶۷، فرودگاه و محل روستای پیشین به همراه بقیه کرانه باختری به تصرف اسرائیل درآمد. این منطقه بر پایه قانون اورشلیم به محدوده گسترده شهرداری اورشلیم الحاق شد و شهرک صنعتی در کنار فرودگاه — که به نام روستای پیشین نام‌گذاری شده بود — توسعه یافت.

#### انتفاضه دوم
در جریان انتفاضه دوم، شهرک صنعتی و فرودگاه به دلیل نزدیکی به رام‌الله هدف حملات فلسطینی قرار گرفتند که به بسته شدن فرودگاه انجامید.

در ۲۷ فوریه ۲۰۰۰ یک تاجر جوان اسرائیلی به نام گادی رجوان که صاحب کارخانه‌ای در عطروت بود، توسط یکی از کارگران عربش به ضرب گلوله کشته شد.

## منطقه صنعتی
پیش از آغاز انتفاضه، منطقه صنعتی عطروت بیش از ۲۰۰ شرکت را در خود جای داده بود، از جمله کوکا کولا، مرسدس-بنز و صنایع هوایی اسرائیل، به همراه بنگاه‌های فراوان عربی و مشترک. نزدیک به ۴٬۰۰۰ نفر پیش از سال ۲۰۰۰ در آنجا کار می‌کردند که نزدیک دو سوم آنان عرب‌هایی از اورشلیم و کرانه باختری بودند.

با فروکش کردن خشونت‌ها، منطقه صنعتی عطروت دوباره فعال شد و شرکت‌های تازه‌ای به آن نقل مکان کردند. بزرگراه ۴۵ جدید این منطقه را به بزرگراه ۴۴۳ در مسیر کلان‌شهر تل‌آویو و بزرگراه ۵۰ (بلوار بگین) به مرکز اورشلیم متصل ساخت. تا سال ۲۰۰۳ این منطقه با پیشی گرفتن از هار حوتسویم به بزرگ‌ترین منطقه صنعتی اورشلیم تبدیل شد و ۱۶۰ کارخانه در صنایع گوناگون را در خود جای داد. بر پایه منبع چکی، این منطقه بر فضایی نزدیک ۱٬۵۰۰ دونوم (۱٫۵ کیلومتر مربع) گسترده شده و بیش از ۱۸۰ شرکت با ۴٬۵۰۰ فرصت شغلی در آن فعالیت دارند. این منطقه توسط یک سازمان غیرانتفاعی اداره می‌شود که حق مدیریت امنیت را از شهرداری اورشلیم به دست آورد.

### آلودگی
منطقه صنعتی عطروت مجموعه‌ای از کارخانه‌های بازیافت زباله، تصفیه فاضلاب، شیشه‌سازی و مواد شیمیایی را دربرمی‌گیرد. پسماندهای این کارخانه‌ها و بوی ناشی از آن‌ها آسیب‌های بهداشتی به شهرک‌های فلسطینی نزدیک وارد می‌کند؛ نزدیک دو سوم زباله شهر اورشلیم در اینجا فرآوری می‌شود.

## ایستگاه انتقال زباله
یک ایستگاه انتقال زباله تازه در عطروت از فوریه ۲۰۱۴ آغاز به دریافت زباله‌های اورشلیم کرد. به گفته وزارت حفاظت محیط زیست اسرائیل، این ایستگاه جدید امکان بستن تأسیسات آلاینده زباله واقع در ابو دیس را فراهم می‌سازد.

## طرح‌های آینده
در فوریه ۲۰۲۰ وزارت مسکن اسرائیل طرحی برای ساخت محله مسکونی جدید در منطقه عطروت به شهرداری اورشلیم ارائه داد. این طرح در نزدیکی دیوار حائل اسرائیل و در سمت اسرائیلی آن طراحی شده و قرار است میان کفر عقب و اورشلیم حائل ایجاد کند. مساحت طرح نزدیک ۱٬۲۴۳ دونوم است و نزدیک ۹٬۰۰۰ واحد مسکونی و فضاهای تجاری و اشتغال را دربرمی‌گیرد. در نوامبر ۲۰۲۱ شهرداری اورشلیم ساخت این محله را در کمیته برنامه‌ریزی و ساخت تصویب کرد.

## جغرافیا
عطروت در ارتفاعی بیش از ۷۵۰ متر از سطح دریا و نزدیک ۹ کیلومتری شمال بخش قدیمی اورشلیم قرار دارد. در جنوب آن محله عربی بیت حنینا و در شرق و شمالش دیوار حائل اسرائیل کشیده شده که الرام و دیگر آبادی‌های عربی را از آن جدا می‌کند. در غرب روستای عربی بیر نبالا و در شمال‌غربی قلندیا با اردوگاه آوارگانش واقع است.

## یادبود

پس از جنگ ۱۹۶۷ بقایای پیکر جانباختگان در جنوب باند فرودگاه عطروت شناسایی شد و خاخام شلومو گورن آن مکان را تقدیس کرد. بر فراز گور دسته‌جمعی ۱۸ پیکر، سنگ‌یادبودی نصب و محوطه‌ای آراسته با باغ و دیوار پیرامون آن ساخته شد. این مکان «قطعه پاسداران سرزمین» نام دارد. در موشاو بنی عطروت نیز در سال ۱۹۵۸ یادبودی ساده برپا شد و در سال ۱۹۸۸ اتاق یادبودی برای جانباختگان گشوده شد.

## جستارهای وابسته
* یه‌شو
* اقتصاد اسرائیل
* نوه یعقوب

## منابع

* 
* 
* 
* 

رده:محله‌های اورشلیم
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۱۲ (میلادی)