الحمیدیه (فلسطین)

**الحمیدیه** () روستایی فلسطینی در قضای بیسان بود که در دوران قیمومت بریتانیا بر فلسطین واقع شده بود. این روستا در ۱۲ مه ۱۹۴۸ در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ فلسطین توسط شبه‌نظامیان یهودی که پیش‌درآمد نیروهای دفاعی اسرائیل بودند تخلیه و از سکنه خالی شد. این روستا در پنج کیلومتری شمال بیسان جای داشت و در چارچوب عملیات گدعون مورد حمله قرار گرفت.

جمعیت روستا در سال ۱۹۲۲ برابر با ۱۹۳ نفر بود که تا سال ۱۹۴۸ به ۲۵۵ نفر افزایش یافت. نام روستا برگرفته از نام عبدالحمید دوم، سلطان امپراتوری عثمانی است.

## پیشینه
نام این روستا از سلطان عبدالحمید دوم (امپراتوری عثمانی) که میان سال‌های ۱۸۷۶ تا ۱۹۰۹ فرمانروایی کرد گرفته شده‌است. پس از انقلاب ترکان جوان در سال ۱۹۰۸، حکومت عثمانی زمین‌هایی را که پیش‌تر در مالکیت شخصی سلطان بودند از جمله در منطقه بیسان مصادره کرد و آنها را به مستأجرانی که از پیش در آنجا ساکن بودند اجاره داد؛ این ساکنان احتمالاً پیش‌تر توسط خود سلطان در این املاک اسکان داده شده بودند. برخی از این مستأجران بدوی و برخی فلاحین (روستاییان) بودند. بدوی‌ها معمولاً نام روستای خود را «عرب ال…» و سپس نام قبیله می‌گذاشتند، اما نام‌گذاری حمیدیه از این الگو پیروی نمی‌کند که نشان‌دهندهٔ ریشهٔ فلاحی ساکنان آن است. فلاحین ترجیح می‌دادند روستای خود را به نام بنیان‌گذار یا مکان ساخت آن نام‌گذاری کنند.

### موقعیت جغرافیایی
الحمیدیه بر فراز یکی از تپه‌هایی قرار داشت که دامنه‌های بلندی‌های جلیل سفلی را تشکیل می‌داد و مشرف بر درهٔ شمال بیسان بود. در شمال آن وادی العشه و در جنوب آن وادی الخنازیر جریان داشت که به سمت شرق رفته و به رود اردن می‌پیوست. راه فرعی آسفالت‌شده‌ای روستا را به بیسان متصل می‌کرد و راه فرعی دیگری به طول ۲ کیلومتر آن را به خط‌آهن بیسان و پل مجامع در شرق روستا وصل می‌نمود. همچنین راه‌های فرعی دیگری الحمیدیه را به جبول و المرصص و البواطی و زبعه پیوند می‌داد.

### دوران قیمومت بریتانیا
بر پایهٔ سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام شد، جمعیت حمیدیه ۱۹۳ نفر بود: ۱ مسیحی کاتولیک رومی و ۱۹۲ مسلمان. در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین جمعیت اندکی کاهش یافت و به ۱۵۷ نفر رسید که همگی مسلمان بودند و در ۴۲ خانه زندگی می‌کردند.

در آمار سال ۱۹۴۵، این روستا همراه با کیبوتص یهودی حرمونیم شمارش شد. جمعیت عرب مسلمان الحمیدیه ۲۲۰ نفر و جمعیت یهودی حرمونیم ۱۰۰ نفر بود. مساحت کل زمین‌ها ۱۰٬۹۰۲ دونوم بود که عرب‌ها ۴٬۷۲۰ دونوم و یهودیان ۱٬۳۸۶ دونوم (نزدیک به ۱۳ درصد) از کل زمین‌ها را در اختیار داشتند. از این زمین‌ها، عرب‌ها ۱۶۴ دونوم را برای مرکبات و موز، ۸ دونوم را برای آبیاری و کشت باغی و ۴٬۳۹۵ دونوم را برای غلات به کار می‌بردند. همچنین ۱۰ دونوم زمین ساخته‌شدهٔ عربی بود.

### بهره‌برداری از زمین در سال ۱۹۴۵

### مالکیت زمین

### جنگ ۱۹۴۸ و پیامدهای آن
به گفتهٔ بنی موریس، ساکنان کیبوتص‌ها خواستار ویرانی روستاهای همسایه بودند و اغلب خود نیز این کار را انجام می‌دادند؛ انگیزهٔ آنها محلی و خودخواهانه بود و هدفشان جلوگیری از بازگشت روستاییان عرب بود. به همین دلیل، ناحوم هورویتز از رهبران کهنه‌کار محلی از کفار گلعادی در نامه‌ای در سپتامبر ۱۹۴۸ درخواست اجازهٔ ویرانی روستاهای البیره و کوکب الهوا و جبول و الحمیدیه را در منطقه مطرح کرد؛ دلیل او بیم از بهره‌گیری نظامی عرب‌ها از این روستاها و امکان «تصرف زمین‌های روستاها بود زیرا عرب‌ها دیگر نمی‌توانستند به آنجا بازگردند». پس از جنگ، این منطقه به دولت اسرائیل ملحق شد.

ولید خالدی، مورخ فلسطینی، در سال ۱۹۹۲ بازمانده‌های روستا را این‌گونه توصیف کرد: «به جز ویرانه‌های خانه‌های روستا (که به نخاله‌های سیمانی تبدیل شده‌اند) و یک گورستان و چند چاه، تنها خار و خاشاک در محل یافت می‌شود. زمین‌های اطراف توسط اسرائیلی‌ها برای کشاورزی و چرا به کار می‌رود.»

کیبوتص حمادیا در ۲ کیلومتری جنوب روستا نزدیک اما نه بر روی زمین‌های روستا قرار دارد.

## شمار جمعیت

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* الحمیدیه در وبگاه فلسطین در یادها
* الحمیدیه در ذاکرات
* الحمیدیه در مرکز فرهنگی خلیل سکاکینی

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده