تیزیانو ترزانی

**تیزیانو ترزانی** (;  – ) روزنامه‌نگار و نویسنده اهل ایتالیا بود.
## زندگی اولیه
ترزانی در فلورانس در خانواده‌ای فقیر و کارگری به دنیا آمد. مادرش کلاه‌ساز و پدرش در یک کارگاه مکانیکی کار می‌کرد. او به عنوان دانشجوی حقوق در دانشگاه پیزا تحصیل کرد و در *کالج پزشکی-حقوقی* Scuola Normale Superiore که امروزه مدرسه پیشرفته سنت‌آنا نامیده می‌شود، تحصیل نمود. پس از فارغ‌التحصیلی، در شرکت اُلیوتی، تولیدکننده تجهیزات اداری، مشغول به کار شد. در ۱۹۶۵ او برای مأموریت کاری به ژاپن رفت. این نخستین تماس او با آسیا و اولین گام او در تصمیم‌گیری برای تغییر بنیادین زندگی و کشف آسیا بود. در این سال‌ها او دوباره شروع به نوشتن برای *[[ل‌آسترولابیو]]* کرد. سپس از اُلیوتی استعفا داد و به نیویورک نقل مکان کرد تا در دانشگاه کلمبیا در دانشکده امور بین‌الملل و عمومی به مطالعه زبان و فرهنگ چینی بپردازد.

## دوران خبرنگاری
پس از اولین دورهٔ فعالیت خود به عنوان خبرنگار در *[[ایل جورناله (روزنامه)|Il Giorno]]*، در ۱۹۷۱ به سنگاپور نقل مکان کرد و به عنوان خبرنگار آسیایی هفته‌نامهٔ آلمانی *[[در اشپیگل]]* فعالیت نمود، به همراه همسرش آلمانی‌تبار آنجلا اشتوده و دو فرزند خردسالشان. سپس همکاری خود را با روزنامه‌های ایتالیایی *[[کوریره دلا سرا]]* و *[[لا رپوبلیکا]]* پیشنهاد داد. در این میان، به صورت نیمه‌مخفی، اطلاعاتی دربارهٔ سیاست شرق آسیا به بانکا کومرشاله ایتالیا که توسط رافائل ماتولی هدایت می‌شد، ارسال می‌کرد.

ترزانی دانش زیادی دربارهٔ زمینه‌های تاریخی و سیاسی آسیا داشت و همچنین علاقهٔ عمیقی به جنبه‌های فلسفی فرهنگ آسیایی نشان می‌داد. اگرچه بی‌اعتقاد بود، اما در سفرهای خود همواره به جنبه‌های معنوی کشورهای بازدید شده توجه داشت. او سال‌ها در پکن، توکیو، سنگاپور، هنگ کنگ، بانکوک و دهلی نو زندگی کرد. در هنگ کنگ، به عنوان خبرنگار، نام چینی او 鄧天諾 (Deng Tiannuo) بود که به معنی «وعدهٔ آسمانی/الهی» است. اقامت او در پکن در دههٔ ۱۹۸۰ پایان یافت، زمانی که در ۱۹۸۴ به دلیل فعالیت‌های "ضد انقلاب" دستگیر و اخراج شد. پس از این حادثه، استفاده از نام چینی خود را متوقف کرد. بر اساس تجربیاتش در چین، کتاب *La Porta Proibita* (*پشت در ممنوعه*) را نوشت.

## کتاب‌ها و مقالات
تجربیات ترزانی در آسیا در مقالات و یادداشت‌های روزنامه‌ای و همچنین در چندین کتابی که نوشته، بازتاب یافته است. در اولین کتابش، *Pelle di leopardo* (*پوست پلنگ*) (۱۹۷۳)، مراحل پایانی جنگ ویتنام را توصیف می‌کند. خاطره بعدی، *Giai Phong! سقوط و آزادسازی سایگون*، تصرف پایتخت ویتنام توسط ویت‌کنگ و تلاش آخرین غربی‌ها برای فرار با هلیکوپترهای آمریکایی را روایت می‌کند؛ او مدتی در آنجا ماند و شاهد تغییرات بود. دو سال بعد، تقریباً جان خود را هنگام مستندسازی "کامبوج دمکراتیک" از دست داد: خرمر روژ پس از ورود او به شهر مرزی پوئی‌پت قصد اعدامش را داشت و او تنها با دانستن زبان چینی جان خود را نجات داد. در یکی از شناخته‌شده‌ترین کتاب‌هایش، *Un indovino mi disse* (*یک فالگیر به من گفت*), ترزانی سفرهای خود در آسیا را با پای پیاده و دریایی دنبال می‌کند، مطابق توصیه و هشدار فالگیری در هنگ کنگ که به او گفته بود در طول سال ۱۹۹۳ از هواپیما استفاده نکند. یک فصل از کتاب به طور کامل به فردیناند اوسندوفسکی، مسافر لهستانی اختصاص دارد. ریشارد کاپوسچینسکی دربارهٔ این کتاب نوشت: "کتاب بزرگی است که در بهترین سنت‌های روزنامه‌نگاری ادبی نوشته شده... عمیق، غنی و تفکر برانگیز". کاپوسچینسکی و ترزانی دیدگاه مشترکی نسبت به روزنامه‌نگاری داشتند. پس از حملات ۱۱ سپتامبر، او کتاب *Lettere contro la guerra* (*نامه‌ها علیه جنگ*) را نوشت، که پاسخ به حملات ضد اسلامی منتشر شده توسط روزنامه‌نگار و نویسنده ایتالیایی اوریانا فالاسی در روزنامهٔ *Il Corriere della Sera* در ۲۹ سپتامبر ۲۰۰۱ بود.

## آخرین اثر و درگذشت
در آخرین کتابش *Un altro giro di giostra* (*یک دور دیگر در چرخ و فلک*، ۲۰۰۱)، ترزانی با بیماری خود، یک سرطان روده که در نهایت به مرگ او منجر شد، مواجه می‌شود، اما پیش از آن به جست‌وجو در کشورهای مختلف و تمدن‌ها برای یافتن درمان و دیدگاه نوینی از زندگی پرداخته است. بخشی کوتاه از کتاب او: "...پس از مدتی، هدف سفر من دیگر درمان سرطانم نبود، بلکه برای بیماری‌ای بود که همهٔ ما را درگیر می‌کند: مرگ‌پذیری". ترزانی اوایل دههٔ ۲۰۰۰ را در انزوا در منطقه کوهستانی هیمالیا در کلبه‌ای کوچک که برای مدیتیشن و نوشتن کتاب‌هایش اجاره کرده بود، گذراند. او به ندرت خانواده‌اش در ایتالیا را ملاقات می‌کرد اما مجبور شد از انزوا دست بکشد زمانی که بیماری‌اش بیش از حد پیشرفت کرد. او به ایتالیا بازگشت و آخرین ماه‌های زندگی را با همسر و پسر بزرگش در اورسینا، روستایی کوچک در کوه‌های آپنین در استان پیستویا گذراند، جایی که آن را "عشق واقعی و آخرین خود" می‌دانست.

ترزانی در ۲۸ ژوئیه ۲۰۰۴ در ۶۵ سالگی درگذشت. آخرین خاطراتش در مصاحبه‌ای برای تلویزیون ایتالیا با عنوان "Anam"، یک واژه هندی به معنی "کسی که نام ندارد"، ثبت شده است؛ لقب او در تجربه‌ای در اشرام در هند به دست آمده بود.

## میراث و فیلم بیوگرافی
کتاب وصیت او *La fine è il mio inizio* (*پایان، آغاز من است*) که به همراه پسرش فولکو نوشته شده بود، پس از مرگ در مارس ۲۰۰۶ منتشر شد و طی ۴ ماه ۴۰۰٬۰۰۰ نسخه فروخت. به گفته *The Times* موضوع ادعایی نو-ایج آن توسط واتیکان و برخی منابع کاتولیک رم، مانند روزنامه *[[آوِنویره]]* مورد انتقاد قرار گرفت. با این حال، بررسی مقالات مرتبط با ترزانی در *آوِنویره* نشان می‌دهد که دیدگاه کاملاً متفاوت است: "ترزانی مسیحی‌تر از یک استاد نو-ایج است". تأکید شده که تجربیات او به عنوان شاگرد (*شیشیا*) در اشرام سوامی دایاناندا در ۲۰۰۴ او را به "تبدیل" به هندوگرایی وادار نکرد و او به طور کلی نسبت به نو-ایج شکاک بود (مثلاً در *Un altro giro di giostra*, 2004).

کتاب‌های او به بسیاری از زبان‌ها ترجمه شده‌اند: آلمانی، فرانسوی، لهستانی، اسپانیایی، پرتغالی، هلندی، ترکی، اسلوونیایی، ژاپنی، چینی، روسی، مجاری و رومانیایی و در هند (به انگلیسی)، تایلند (به انگلیسی)، برزیل (به پرتغالی) و آرژانتین (به اسپانیایی) منتشر شده‌اند.

فیلم *[[پایان، آغاز من است]]* بر اساس کتاب هم‌نام ساخته شد و روزهای پایانی او (تابستان ۲۰۰۴، زمانی که به سرطان مبتلا شد) را نشان می‌دهد که او برای پسرش فولکو، ماجراهای زندگی، سفرها و دیدگاه‌های فلسفی خود دربارهٔ زندگی و مرگ را روایت می‌کند. نقش ترزانی بیمار و بازنشسته که در کوه‌های توسکانی زندگی می‌کند و لباس و ظاهر هندی‌ها (سادهو) را دارد، توسط بازیگر سوئیسی-آلمانی برونو گانز و نقش پسرش توسط بازیگر ایتالیایی الیو جرمانو بازی شده است. فیلم، تولیدی آرت‌هاوس آلمانی-ایتالیایی بود و انتظار نمی‌رفت پرفروش شود، اما در مطبوعات اروپایی نقدهای مثبتی دریافت کرد: "در این فیلم [به پایین نگاه کنید]، پدرتان به نوعی روحیه فرانسیسکانی دارد... «فکر می‌کنم این یک تعریف شگفت‌انگیز است. من روحیه فرانسیسکانی را با همکاری با مادر ترزا در کلکته و مراقبت از بیماران در حال مرگ واقعاً درک کردم».

## کتاب‌های منتشرشده به انگلیسی
* *Giai Phong! سقوط و آزادسازی سایگون* (*Giai Phong! La liberazione di Saigon*, ۱۹۷۶، چاپ مجدد در تایلند ۱۹۹۷ به عنوان *Saigon 1975: Three Days and Three Months*)
* *پشت در ممنوعه: سفرها در چین ناشناخته* (*La porta proibita*, ۱۹۸۵)
* *شب بخیر، آقای لنین: سفری در پایان امپراتوری شوروی* (*Buonanotte, signor Lenin*, ۱۹۹۳)
* *یک فالگیر به من گفت: سفرهای زمینی در شرق دور* (*Un indovino mi disse*, ۱۹۹۷)
* *نامه‌ها علیه جنگ* (*Lettere contro la guerra*, ۲۰۰۲)
* *یک دور دیگر در چرخ و فلک* (*Un altro giro di giostra*, ۲۰۱۶)

## کتاب‌های منتشرشده به ایتالیایی
* *پوست پلنگ. دفترچهٔ ویتنامی یک خبرنگار جنگی ۱۹۷۲-۱۹۷۳*, ۱۹۷۳
* *Giai Phong! سقوط و آزادسازی سایگون* (Giai Phon! The Liberation of Saigon), ۱۹۷۶
* *پشت در ممنوعه* (The Forbidden Door), ۱۹۸۴
* *شب بخیر، آقای لنین* (Goodnight Mr Lenin), ۱۹۹۲
* *یک فالگیر به من گفت* (A Fortune Teller Told Me), ۱۹۹۵
* *در آسیا* (Asia), ۱۹۹۸
* *نامه‌ها علیه جنگ* (Letters Against The War), ۲۰۰۲
* *یک دور دیگر در چرخ و فلک* (One More Ride on the Merry-Go-Round), ۲۰۰۴
* *پایان، آغاز من است* (The End Is My Beginning), ۲۰۰۶
* *اشباح: نامه‌ها از کامبوج* (Ghosts: Despatch from Cambogia),200۸
* *ایده‌ای از سرنوشت: دفترچه‌های یک زندگی استثنایی* (An Idea of Destiny: Diaries of an Extraordinary Life), ۲۰۱۴

## منابع

## پیوند به بیرون
* باشگاه طرفداران تیچیانو ترزانی (به ایتالیایی)
* Letters against the war به صورت PDF، انگلیسی
* ''وب‌سایت لهستانی اختصاصی تیچیانو ترزانی''
* [خانهٔ سابق تیچیانو در [بانکوک]]

رده:خبرنگاران جنگی اهل ایتالیا
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه پیزا
رده:درگذشتگان ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:روزنامه‌نگاران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:روزنامه‌نگاران مرد اهل ایتالیا
رده:زادگان ۱۹۳۸ (میلادی)
رده:سفرنامه‌نویسان اهل ایتالیا
رده:کنشگران ضدجنگ اهل ایتالیا
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایتالیا