مراقبت‌های بهداشتی در قزاقستان

[بندانگشتی|[امید به زندگی|امید به زندگی در بدو تولد در قزاقستان]]
**مراقبت‌های بهداشتی در [[قزاقستان]]** یک سیستم مراقبت‌های بهداشتی پس از فروپاشی شوروی است که در حال اصلاح است. سازمان بهداشت جهانی (WHO) در سال ۲۰۰۰، سیستم مراقبت‌های بهداشتی قزاقستان را از نظر عملکرد کلی در رتبه ۶۴ و از نظر سطح کلی سلامت (در میان ۱۹۱ کشور عضو مورد مطالعه) در رتبه ۱۳۵ قرار داد.

اصلاحات اخیر بهداشتی این کشور با هدف پیشرفت به سمت پوشش همگانی سلامت از طریق مراقبت‌های بهداشتی اولیه قوی و ترویج پزشکی خانواده، به ویژه در مناطق روستایی و دورافتاده، انجام شده است. دولت‌های منطقه‌ای و محلی با افزایش استقلال مدیران مراکز بهداشتی اولیه، رهبری این تغییرات را بر عهده داشته‌اند.

از سال ۲۰۰۰ تاکنون دو برنامه اصلاحات بزرگ وجود داشته است. برنامه ملی اصلاحات و توسعه مراقبت‌های بهداشتی (۲۰۰۵–۲۰۱۰) و برنامه توسعه مراقبت‌های بهداشتی (۲۰۱۱–۲۰۱۵).

ابتکار سنجش حقوق بشر نشان می‌دهد که قزاقستان ۷۹٫۷٪ از آنچه را که باید برای حق سلامت بر اساس سطح درآمد خود انجام دهد، برآورده می‌کند. وقتی به حق سلامت در رابطه با کودکان نگاه می‌کنیم، قزاقستان ۹۶٫۱٪ از آنچه را که بر اساس درآمد فعلی خود انتظار می‌رود، محقق می‌کند. در مورد حق سلامت در میان جمعیت بزرگسال، این کشور تنها ۸۰٫۹٪ از آنچه را که بر اساس سطح درآمد کشور انتظار می‌رود، محقق می‌کند. قزاقستان هنگام ارزیابی حق سلامت باروری در دسته «بسیار بد» قرار می‌گیرد، زیرا این کشور تنها ۶۲٫۱٪ از آنچه را که انتظار می‌رود بر اساس منابع (درآمد) موجود خود به دست آورد، محقق می‌کند.

## بار بیماری
شایع‌ترین بیماری‌ها بیماری‌های قلبی عروقی، عفونت‌های تنفسی و نئوپلاسم‌ها هستند. بیماری‌های قلبی عروقی علت اصلی مرگ و میر هستند. از سال ۲۰۰۰، میزان ابتلا به ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV) و همچنین میزان ابتلا به سرطان‌های مرتبط با محیط زیست افزایش یافته است. در سال ۲۰۲۴، تخمین زده می‌شود که ۴۳۰۰۰ شهروند مبتلا به HIV بوده‌اند. در سال ۲۰۲۴، به ازای هر ۱۰۰۰۰۰ نفر در قزاقستان، ۷۰ نفر مبتلا به سل وجود داشت. همچنین تعداد خودکشی‌ها در قزاقستان بسیار زیاد بوده است که از سال ۲۰۱۸ رو به وخامت گذاشته است و تخمین زده می‌شود که ۱۸ نفر در هر ۱۰۰۰۰۰ نفر جمعیت باشد. مرگ و میر ناشی از آلودگی هوا از سال ۲۰۱۰ در حال بهبود است و در سال ۲۰۱۹، ۸۲ نفر در هر ۱۰۰۰۰۰ نفر جان خود را از دست داده‌اند.

در سال ۲۰۲۳، به ازای هر ۱۰۰۰۰۰ تولد زنده، ۱۰ مادر و به ازای هر ۱۰۰۰ تولد زنده، ۸ کودک فوت کرده‌اند. این نشان دهنده کاهش مداوم مرگ و میر از سال ۱۹۷۱ است، به استثنای افزایش ناگهانی مرگ و میر مادران در سال ۲۰۲۱ که به کووید-۱۹ نسبت داده شده است. امید به زندگی در سال ۲۰۲۳، ۷۴٫۴ سال بود.

فشار خون بالا، تغذیه نامناسب و سیگار کشیدن از علل اصلی مرگ و میر و بیماری هستند. قزاقستان سیاست‌هایی را با هدف قرار دادن این عوامل آغاز کرده است، از جمله ابتکاراتی برای کاهش مصرف نمک و مصرف دخانیات و ممنوعیت محصولات ویپ.

## سیستم مراقبت‌های بهداشتی
مراقبت‌های بهداشتی در قزاقستان توسط شبکه‌ای از مراکز مراقبت‌های اولیه، ثانویه و عالی ارائه می‌شود. مراکز مراقبت‌های بهداشتی عمدتاً متعلق به بخش دولتی هستند که توسط وزارت بهداشت نمایندگی می‌شود و توسط آن اداره می‌شوند. قزاقستان، به عنوان یک کشور شوروی سابق، از یک سیستم مراقبت‌های بهداشتی بیمارستان محور برخوردار است.

قزاقستان در سال ۲۰۲۰ به سیستم بیمه سلامت اجتماعی روی آورد. ساکنان به دو بسته دسترسی دارند: یک بسته تضمین‌شده توسط دولت برای همه و یک بسته بیمه سلامت اجتماعی با بسته گسترده‌تری از مزایا برای کسانی که حق بیمه پرداخت می‌کنند یا دولت از طرف آنها حق بیمه پرداخت می‌کند. هر دو بسته توسط سیستم بیمه اجتماعی اداره می‌شوند، اما با منابع مالی مجزا. از طرف افراد شاغل، کارفرمایان ۳٪ از دستمزد ماهانه (که سالانه بیش از ۱۰ برابر حداقل دستمزد نباشد) را پرداخت می‌کنند. در مقابل، افراد خوداشتغال یا خودپرداخت‌کننده ماهانه مبلغ ثابتی معادل ۵۹۵۰ تنگه (معادل تقریباً ۱۲ یورو در سال ۲۰۲۴) پرداخت می‌کنند. دولت حق بیمه گروه‌های خاصی مانند کودکان، افراد بیکار، زنان باردار، افراد در مرخصی والدین، مراقبان و مستمری‌بگیران را پوشش می‌دهد. در آغاز سال ۲۰۲۴، بیش از ۸۴٪ از جمعیت تحت پوشش شیف بودند. گروه‌های غیر تحت پوشش جمعیت شامل مهاجران بدون مدرک و افرادی هستند که در بخش غیررسمی کار می‌کنند.

بسته مزایای تضمین‌شده توسط دولت شامل خدمات پزشکی اورژانس، خدمات مراقبت‌های بهداشتی اولیه و خدمات تخصصی سرپایی و بستری برای موارد حاد و همچنین پیشگیری و درمان اچ‌آی‌وی، سل (TB) و سایر «بیماری‌های مهم اجتماعی» می‌شود. داروهای تجویزی سرپایی و واکسیناسیون برای این بیماری‌ها توسط بودجه عمومی پوشش داده می‌شود.

بسته سلامت بیمه اجتماعی موجود شامل مراقبت‌های تخصصی تشخیصی و سرپایی از طریق ارجاع پزشک عمومی، برنامه‌های مدیریت بیماری‌های مزمن، برخی مراقبت‌های دندانپزشکی، خدمات توانبخشی، مراقبت‌های بستری برنامه‌ریزی‌شده و اورژانسی برای بیماری‌هایی خارج از دسته «بیماری‌های مهم اجتماعی» (مانند سل، اچ‌آی‌وی/ایدز، هپاتیت، سرطان، دیابت یا سلامت روان ضعیف) و طیف وسیع‌تری از داروهای تجویزی سرپایی است. در هر دو بسته مزایا، پرداخت از جیب برای خدمات تخصصی ارائه شده بدون ارجاع و برخی از داروهای تجویزی الزامی است.

سرانه هزینه‌های سلامت در سال‌های اخیر به ۱۱۱۴ دلار آمریکا در سال ۲۰۲۱ افزایش یافته است. سهم هزینه‌های عمومی در کل هزینه‌های سلامت نیز در سال ۲۰۲۱ به ۶۵٫۳ درصد افزایش یافته است و اکنون بسیار بالاتر از کل کشورهای آسیای مرکزی (۳۹٫۶ درصد) است. هزینه‌های پرداخت از جیب (OOP) متعاقباً کاهش یافته است، از ۳۳٫۹ درصد هزینه‌های سلامت در سال ۲۰۱۹ به ۲۵٫۰ درصد در سال ۲۰۲۱.

خدمات مراقبت‌های بهداشتی اولیه توسط پزشکان عمومی یا ترکیبی از متخصصان داخلی منطقه‌ای (برای بزرگسالان) و متخصصان اطفال (برای کودکان) ارائه می‌شود که در واحدهای مراقبت‌های بهداشتی اولیه (پلی‌کلینیک‌ها) کار می‌کنند، که ممکن است مستقل باشند یا در بیمارستان‌های منطقه‌ای (روستایی) (که متعلق به بخش خصوصی یا اداره بهداشت استان یا شهر هستند) قرار داشته باشند. مراقبت‌های تخصصی در پلی‌کلینیک‌های بزرگ، مراکز مراقبت سرپایی، بیمارستان‌های روستایی، بیمارستان‌های شهری و بیمارستان‌های منطقه‌ای، تخصصی و ملی موجود است.

آخرین اصلاحات بهداشتی شامل واحدهای مراقبت سیار برای بهبود ارائه خدمات در مناطق روستایی است. خدمات پزشکی از راه دور برای مشاوره از راه دور در طول اقدامات قرنطینه مرتبط با کووید-۱۹ گسترش یافته است.

هیچ ارتباطی بین مراقبت‌های بهداشتی اولیه و ثانویه وجود ندارد و بسیاری از خدمات در ساختارهای عمودی موازی سازماندهی شده‌اند.

## وزارت بهداشت
وزارت بهداشت قزاقستان یکی از شاخه‌های اجرایی دولت قزاقستان است که وظیفه کنترل، تنظیم و سازماندهی ارائه خدمات اجتماعی در حوزه بهداشت عمومی و مراقبت‌های پزشکی را بر عهده دارد. یکی از روسای این دفتر، سالیدات کایربکوا بود. ادارات بهداشت استان‌ها نقش مهمی در مدیریت کلیه مراکز بهداشتی دولتی در قلمرو خود دارند.

وزارت بهداشت و درمان مالک مراکز درمانی در سطح ملی (عمدتاً بیمارستان‌های مراقبت‌های عالی) است. ادارات بهداشت استان یا شهرِ مقامات منطقه‌ای کشور (۱۷ استان و ۳ شهر - آلماتی، آستانه و چیمکنت) مالک تمام مراکز درمانی دولتی در قلمرو خود، صرف نظر از موقعیت شهری یا روستایی آن، هستند.

## پیوند به بیرون
* وزارت بهداشت و توسعه اجتماعی قزاقستان 
* سلامت و رفاه قزاقستان

## منابع

رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده