کشتار الفاشر

از ۲۶ اکتبر ۲۰۲۵، بیش از ۲۵۰۰ غیرنظامی (از جمله حدود ۴۶۰ نفر در زایشگاه السعود) در شهر الفاشر سودان اعدام یا به قتل رسیده‌اند. این اعدام‌ها عمدتاً توسط نیروهای واکنش سریع پس از تصرف شهر، که آخرین دژ نیروهای مسلح سودان در دارفور بود، انجام شده است. این قتل‌عام‌ها بخشی از قتل‌عام‌های ماسالیت از ۲۰۲۳ هستند. قطعی ارتباطات در این شهر، اطلاعات را محدود می‌کند. آزمایشگاه‌های بشردوستانه ییل تخمین زده‌اند که ده‌ها هزار نفر کشته شده‌اند.

## پیشینه

از سال ۲۰۲۳، جنگ داخلی در سراسر سودان شعله‌ور بوده است. الفشیر تحت محاصره قرار گرفت و اولین نبرد بزرگ در آوریل ۲۰۲۳ در آنجا رخ داد. طی دو سال بعد، چندین درگیری بین نیروهای مسلح رخ داد. در اکتبر ۲۰۲۵، الفشیر آخرین دژ نیروهای مسلح سودان باقی ماند. طبق برآوردها، در طول سپتامبر و اکتبر ۲۰۲۵ بیش از ۲۶۰۰۰۰ غیرنظامی به دلیل محاصره در شهر گرفتار شدند. در این دوره، گزارش‌ها حاکی از وخامت بحران انسانی بود. پس از حملات نیروهای پشتیبانی سریع به شهر، نیروهای مسلح سودان عقب‌نشینی کردند و در نتیجه شهر در ۲۷ اکتبر ۲۰۲۵ سقوط کرد. در ۲۸ اکتبر، عبدالفتاح البرهان تأیید کرد که ارتش از شهر عقب‌نشینی کرده است.

## قتل‌عام
پس از تصرف شهر توسط نیروهای پشتیبانی سریع، منابع متعددی، از جمله سازمان‌های محلی، سازمان‌های غیردولتی بین‌المللی، سازمان ملل متحد و گروه‌های نظارتی مستقل، موجی از اعدام‌ها را گزارش کرده‌اند که غیرنظامیان غیرمسلح را هدف قرار داده است. طبق گزارش‌ها، بیش از ۲۰۰۰ نفر اعدام شده‌اند که بسیاری از آنها زنان، کودکان و سالمندان بوده‌اند. غیرنظامیان در داخل و اطراف پناهگاه‌های خانواده‌های آواره، بیمارستان‌ها و خانه‌ها کشته شده‌اند. شاهدان و کادر پزشکی گزارش داده‌اند که در حملاتی که عمداً غیرنظامیان را هدف قرار می‌دادند، از پهپادها، توپخانه، اسلحه و شلاق استفاده شده است. بنا به گزارش‌ها، افراد فراری با درخواست باج برای آزادی ربوده شده‌اند. حملات خانه به خانه و به دنبال آن اعدام‌ها توسط جنگجویان نیروهای واکنش سریع با پای پیاده، شتر یا وسایل نقلیه انجام شده است.

گزارش‌های رسیده از الفاشر، زنده سوزاندن مردم، اعدام‌های فراقضایی و حملات برنامه‌ریزی‌شده به برخی گروه‌های قومی را توصیف می‌کند. چندین مرکز برای آوارگان، از جمله مرکز آوارگان دارالارقم در دانشگاه اسلامی ام‌درمان، مورد حمله قرار گرفتند. گزارش‌ها همچنین ادعا می‌کنند که در یک حادثه، بیش از ۶۰ نفر، از جمله ۲۲ زن و ۱۷ کودک، کشته شدند. بسیاری از مردم به دلیل محاصره شهر نتوانستند فرار کنند و گروه‌های امدادی گفتند که هیچ مسیر امنی برای غیرنظامیان وجود ندارد. تصاویر ماهواره‌ای و شواهد منابع آزاد، گزارش‌های مربوط به گورهای دسته جمعی و تخریب گسترده را تأیید می‌کنند و «اشیاء» به اندازه انسان و آنچه گمان می‌رود کیسه‌های جسد و گودال‌های خون باشد را نشان می‌دهند. نیروهای مسلح سودان، نیروهای پشتیبانی سریع را به هدف قرار دادن مساجد و امدادگران متهم کرده‌اند.

رویترز گزارش می‌دهد که مردان از زنان جدا شده و در صورت عدم تمایل به پیوستن به نیروهای پشتیبانی سریع اعدام می‌شدند. آنها همچنین اعدام اسرای جنگی را گزارش کرده‌اند. تیم بشردوستانه سازمان ملل متحد گزارش‌های مربوط به اعدام‌های خودسرانه غیرنظامیان در مسیرهای فرار، یورش‌های خانه به خانه و سایر جنایات جنگی را تأیید کرده است. تصاویر و ویدیوهایی که توسط سربازان واکنش سریع در رسانه‌های اجتماعی منتشر شده است، آنها را در حال ژست گرفتن با اجساد غیرنظامیان نشان می‌دهد که اغلب "نماد V" را نشان می‌دهند.

پزشکان بدون مرز گزارش داده‌اند که از میان کودکانی که در طول هفته قبل از سقوط شهر به اردوگاه پناهندگان طویله رسیده‌اند، ۵٪ از کودکان دچار سوءتغذیه حاد و ۲۶٪ دچار سوءتغذیه شدید بوده‌اند. در روزهای ۲۶ و ۲۷ اکتبر، تخمین زده می‌شود که ۲۵۰۰۰ نفر از الفاشر فرار کردند، اما تنها ۲۰۰۰ نفر به طویله رسیدند.

### قتل‌عام زایشگاه زنان آل سعود
طبق گزارش‌ها، حداقل ۴۶۰ تا ۵۰۰ پزشک، بیمار و همراهان بیماران در بیمارستان زنان و زایمان السعود کشته شدند. سازمان جهانی بهداشت این قتل‌ها را تأیید کرده و نیروهای واکنش سریع را به گروگان گرفتن ۴ پزشک، یک داروساز و یک پرستار و درخواست بیش از ۱۵۰ هزار دلار باج برای آزادی آنها متهم کرده است.

## پیامدها و واکنش‌های بین‌المللی
پس از قتل‌عام، چندین هزار نفر از بازماندگان به طویله و مناطق اطراف گریختند. بحران جاری بدتر شد. صدها هزار نفر هنوز بدون غذا، آب یا مراقبت‌های پزشکی در محاصره بودند. سازمان ملل و گروه‌های حقوق بشر خواستار اقدام فوری بین‌المللی و تحقیق در مورد جنایت علیه بشریت و نسل‌کشی احتمالی شدند. شاهدان و گروه‌های مدافع حقوق بشر گفتند که حملات در الفشیر با هدف آشکار پاک‌سازی قومی انجام شده و بخشی از الگوی گسترده‌تر خشونت نیروهای واکنش سریع در سراسر دارفور است.

### نیروهای پشتیبانی سریع
نیروهای پشتیبانی سریع قتل‌عام‌ها را تکذیب کرده و گفته‌اند که ویدیوها تبلیغاتی و جعلی هستند. ژنرال محمد حمدان دقلو، فرمانده نیروهای پشتیبانی سریع، «سوءاستفاده‌های» انجام شده توسط نیروهای پشتیبانی سریع را پذیرفته و می‌گوید تحقیقات ادامه دارد. او از مرگ احتمالی غیرنظامیان عذرخواهی کرد و گفت که نیروهای پشتیبانی سریع از غیرنظامیان محافظت خواهند کرد. او سپس گفت که سودان «از طریق صلح یا جنگ» متحد خواهد شد.

### سازمان ملل متحد
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، سقوط الفشیر را «افزایش وحشتناک خشونت» خواند و از کشورهای خارجی خواست تا از دادن سلاح یا حمایت از گروه‌های جنگجو دست بردارند. سازمان ملل متحد خواستار ایجاد مسیری امن برای فرار غیرنظامیان از شهر شد. کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد موارد تکان‌دهنده‌ای از کشته شدن افراد بدون محاکمه و انگیزه‌های قومی پشت این قتل‌ها را گزارش کرد.

کمیساریای عالی سازمان ملل متحد برای پناهندگان هشدار داد که خشونت‌های فزاینده در الفاشر هزاران نفر را مجبور به فرار کرده است، در حالی که بسیاری دیگر در دام نبردهای سنگین گرفتار شده‌اند.

### سایر واکنش‌های بین‌المللی
اتحادیه آفریقا نگرانی عمیق خود را در مورد کشتار جمعی و نقض حقوق بشر پس از تصرف توسط نیروهای پشتیبانی سریع ابراز کرد.

اتحادیه اروپا نگرانی عمیق خود را در مورد خشونت ابراز کرد و خواستار کمک به افراد نیازمند و پاسخگویی مسئولان شد.

آلمان قتل‌ها، تجاوزها و شکنجه‌ها را به شدت محکوم کرد و خواستار توقف فوری خشونت شد.

ماکسیم پره‌ووت، وزیر امور خارجه بلژیک، این حمله را محکوم کرد، وضعیت را وحشتناک خواند و خواستار حفاظت از غیرنظامیان و اجازه کمک به امدادگران شد.

قانونگذاران آمریکا خواستار تعیین نیروهای واکنش سریع به عنوان یک سازمان تروریستی شدند. سناتور جین شاهین گفت که احتمالاً از تعیین تروریسم حمایت خواهد کرد و از امارات متحده عربی به دلیل حمایت از نیروهای واکنش سریع انتقاد کرد. مسعد بولس مشاور ارشد آمریکا در امور خاورمیانه و شمال آفریقا و پدر داماد دونالد ترامپ، این حملات را «شنیع و غیرقابل قبول» خواند و در پست‌های توییتری از نیروهای پشتیبانی سریع (RSF) خواست تا «فوراً حملات را متوقف کنند، از غیرنظامیان محافظت کنند و عبور امن را برای کسانی که از خشونت فرار می‌کنند تضمین کنند».

## پیامدهای انسانی و سیاسی
وقایع الفشیر فشار برای کمک و دیپلماسی در سودان را افزایش داده است. گروه‌های بین‌المللی نسبت به وقوع یک فاجعه بزرگ، کشتار جمعی، تجاوز، گرسنگی و آوارگی که بیش از ۱۴ میلیون نفر را در دارفور تا اواخر سال ۲۰۲۵ تحت تأثیر قرار خواهد داد، هشدار داده بودند. این قتل‌عام پس از شکست تلاش‌های صلح به نمادی از خشونت گسترده‌تر تبدیل شده است و ممکن است دستیابی به یک توافق مذاکره شده را در آینده نزدیک بعید کند.

## منابع

رده:آزار توسط مسلمانان
رده:سودان در ۲۰۲۵ (میلادی)