عبدالله شاه غازی

**عبدالله شاه غازی** () (حدود ۷۲۰ - حدود ۷۷۳) عارف و صوفی مسلمانی بود که آرامگاهش در کلیفتون کراچی، در استان سند پاکستان واقع شده است.

## زندگی در ایالت سند
عبدالله شاه غازی در سال ۹۸ یا ۱۰۹ هجری به دنیا آمد. گفته می‌شود که در سال ۷۳۸ میلادی، در دوران حکومت امویان، به کراچی آمد. روایت‌ها حاکی است که هم امویان و هم عباسیان او را تهدیدی برای سلطنت خود می‌دیدند، و این امر منجر شد که عباسیان او را در سال ۱۵۱ هجری، در زمان خلافت ابو جعفر منصور، دومین خلیفهٔ سلسله عباسی، مورد آزار و شهادت قرار دهند. پیروان و شاگردان او تپه‌ای در کنار ساحل کراچی را به‌عنوان محل دفن او انتخاب کردند. همچنین روایت‌های دیگری دربارهٔ ورود این ولی و پیشینهٔ او در منطقه وجود دارد.

## شهادت
بندانگشتی|امامزاده قدیمی قبل از بازسازی
بندانگشتی|داخل حرم عبدالله شاه غازی
سهیل لاری در کتاب خود «تاریخ سند» بیان می‌کند که شاه غازی یک تاجر عرب بوده و همراه با اولین موج فاتحان عرب به سند آمده است. با این حال، مورخ دیگری به نام م. داودپوتا معتقد است که غازی به عنوان یک فرمانده از عراق به این منطقه وارد شده است که به همراه محمد بن قاسم در قرن هشتم با حاکم هندوی سند، راجا داهیر، جنگید. گفته می‌شود عبدالله شاه غازی در جنگلی در سند توسط دشمنانش کشته شد. مریدان او جسدش را در بالای تپه‌ای در منطقه‌ای ساحلی، جایی که پیش‌تر با یک کشتی عربی به آنجا رسیده بود، دفن کردند. این محل اکنون در مجاورت کلیفتون و سی ویو در کراچی واقع شده است.

## حرم
آرامگاه عبدالله شاه غازی بر سکویی مرتفع ساخته شده و جسد او در یک قبر زیرزمینی آرام گرفته است. این زیارتگاه شامل اتاقی بلند و مربعی شکل است که با کاشی‌کاری سنتی سندی، پرچم‌ها و ریسه‌ها تزئین شده و با گنبدی چشمگیر با نوارهای سبز و سفید مزین گردیده است. زائران با احترام، نردهٔ نقره‌ای اطراف محل دفن را لمس کرده و با گل‌تاج‌ها و ریسه‌های گل آن را تزئین می‌کنند. این زیارتگاه مورد تحسین و احترام عمیق مردم از اقوام و ادیان مختلف قرار دارد.

تا اوایل قرن بیستم، این زیارتگاه به شکل کلبه‌ای ساده بر فراز تپه‌ای شنی در کلیفتون قرار داشت. نادر علی شاه، یک صوفی مورد احترام از فرقه صوفیان قلندریه عثمان مروندی، متولی این زیارتگاه شد و نقش محوری در ساخت و توسعه آن ایفا کرد. تحت نظارت او، گنبد نمادین زیارتگاه، راهروی پنجره‌دار، مسجد، آشپزخانه‌های رایگان یا لنگرخانه، صحن قوالی و اقامتگاه زائران در محوطه آن ساخته شد. علاوه بر این، یک راه پله طولانی منتهی به زیارتگاه ساخته شد. تلاش‌های او زیارتگاه را به مرکزی برای معنویت و خدمات اجتماعی تبدیل کرد. در طول سال‌ها، این زیارتگاه به جاذبه‌ای برای افرادی از فرقه‌ها، قومیت‌ها و اقشار مختلف جامعه تبدیل شده است که به هاله معنوی و ارادت آن جذب می‌شوند. ویژگی‌های متمایز این زیارتگاه، مانند ارائه وعده‌های غذایی رایگان و اجراهای روح‌نواز قوالی، مدت‌هاست که در ارتباط با خانه درویشی سید نادر علی شاه، معروف به کافی سخی سرور، در سیهون شریف حفظ شده است. در سال ۱۹۶۲، کنترل اداری زیارتگاه به اداره اوقاف منتقل شد. متعاقباً، در سال ۲۰۱۱، نمای بیرونی زیارتگاه تحت مالکیت غول ساختمانی پاکستانی، شهرک بحریه، بازسازی شد. این بازسازی واکنش‌های متفاوتی را از سوی ساکنان کراچی برانگیخت.

در سال ۲۰۱۰، زیارتگاه عبدالله شاه غازی هدف حمله‌ای از سوی شبه‌نظامیان قرار گرفت که طی آن دو بمب انتحاری در این مکان منفجر شد و ۱۰ نفر کشته و ۵۰ نفر زخمی شدند.

## آشپزخانه رایگان
«لنگر» یا آشپزخانهٔ رایگان، روزانه سه وعده و هفت روز هفته به افراد نیازمند غذا ارائه می‌دهد. این سنت در دههٔ ۱۹۳۰ توسط سید نادر علی شاه، متولی وقت زیارتگاه، آغاز شد. پس از درگذشت او در سال ۱۹۷۴، این سنت توسط جانشینش، سید عارف علی شاه، ادامه یافت و از آن زمان تاکنون پیروان او این خدمت خیریه را به‌طور مستمر حفظ کرده‌اند.

## معاشرت با عبدالله الشتر
عبدالله شاه غازی اغلب با عبدالله الاشتر، پسر محمد النفس الزکیه که پس از شورش پدرش در سال ۷۶۲ به سند گریخت، مرتبط دانسته شده است. با این حال، این امر باعث ایجاد برخی سردرگمی‌ها شده است، زیرا برخی گزارش‌ها می‌گویند که عبدالله شاه غازی در زمان امویان به سند آمد و توسط آنها کشته شد، در حالی که عبدالله الاشتر تاریخی در زمان حکومت عباسیان آمد و توسط والی عباسی کشته شد.

## جستارهای وابسته
* محمد النفس زکیه از نوادگان امام حسن بن علی
* اسلام در جنوب آسیا

## منابع

رده:اهالی کراچی
رده:اهالی مدینه
رده:تاریخ استان سند
رده:حسنی‌ها
رده:درگذشتگان ۷۶۸ (میلادی)
رده:زادگان ۷۲۰ (میلادی)
رده:زیارتگاه‌ها در پاکستان
رده:زیارتگاه‌های صوفیان در پاکستان
رده:صوفیان استان سند
رده:عرب‌های سده ۸ (میلادی)