صالح‌جان عبدالرحمانوف

**صالح‌جان عبدالرحمانوف** (به ازبکی: *Solijon Abdurahmonov*؛ زادهٔ ۲۸ مهٔ ۱۹۵۰ در نوکوس – درگذشتهٔ ۲۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۵ در آلمان) روزنامه‌نگار اهل ازبکستان بود. او با رسانه‌های بین‌المللی از جمله رادیو اروپای آزاد، صدای آمریکا و پایگاه خبری *uznews.net* همکاری داشت، در اکتبر ۲۰۰۸، عبدالرحمانوف به اتهام نگهداری ماری‌جوانا و افیون به ده سال زندان محکوم شد. وی همواره بر بی‌گناهی خود تأکید می‌کرد و مدعی بود که مواد مخدر توسط مأموران پلیس در وسایل او قرار داده شده است. چندین سازمان حقوق بشری بین‌المللی خواستار آزادی او شدند؛ از جمله عفو بین‌الملل که وی را «زندانی وجدان» اعلام کرد، عبدالرحمانوف در سال ۲۰۱۴ جایزهٔ «جان فیلیپ پام» را به پاس تلاش‌هایش در زمینهٔ آزادی بیان و مطبوعات دریافت کرد. او سرانجام در اکتبر ۲۰۱۷ از زندان آزاد شد.  

## حرفه ای
عبدالرحمانوف تا سال ۲۰۰۵ به عنوان خبرنگار رادیو اروپا آزاد کار کرد. او همچنین به مؤسسه گزارش جنگ و صلح کمک کرد. در زمان دستگیری او، به سرویس ازبک صدای آمریکا و همچنین سایت خبری مستقل uznews.net کمک کننده بود.

او فعال استقلال قره قله پاکستان بود که منطقه ای از ازبکستان است که در مرز دریای آرال قرار دارد.

قبل از حرفهٔ روزنامه‌نگاری اش، او ۲۳ سال در یک مدرسه روستایی در منطقه آمو دریا در کاراکالپاکستان زبان و ادبیات روسی را تدریس کرد.

## دستگیری به خاطر داشتن مواد مخدر
در ۷ ژوئن ۲۰۰۸، عبدالرحمانوف توسط پلیس ترافیک متوقف شد، که ماشین او را جستجو کرد و اعلام کرد که آنها ۱۱۴ گرم ماری جوانا و ۵ گرم افیوم را در ماشین یافتند. عبدالرحمانوف اظهار داشت که این مواد مخدر به عنوان انتقام برای یک داستان منتشر کرده بود که اخیراً در مورد فساد مشهود پلیس ترافیک منتشر کرده بود. بعد از اینکه آزمایش خون هیچ مواد مخدری در بدن عبدالرحمانوف پیدا نکرد، مقامات این مبلغ را به داشتن با قصد فروش افزایش دادند. در ۱۰ اکتبر ۲۰۰۸، او توسط یک دادگاه منطقه ای مقصر و به ۱۰ سال زندان محکوم شد. حکم توسط کمیسیون تجدید نظر دادگاه عالی کاراکالپک دو روز بعد تأیید شد.

زندان او توسط تعدادی از سازمان‌های بین‌المللی حقوق بشر محکوم شد که ادعا کردند که بازداشت او با روزنامه‌نگاری و فعالیت او برای جنبش جدایی طلبی قراقالپاکستان مرتبط است. ایمنسٹی بین‌المللی او را زندانی وجدان اعلام کرد، "تنها به خاطر انجام فعالیت‌های حقوق بشر و استفاده از حق آزادی بیان بازداشت شده است". فرنت لین اعلام کرد که از دستگیری " عمیقاً نگران است "، و فدراسیون بین‌المللی حقوق بشر و سازمان جهانی علیه شکنجه بیانیه ای مشترک منتشر کرده و خواستار آزادی او شد و بازداشتش را "خودخواهانه " و به تنهایی به منظور "عقوبت دادن به فعالیت‌های حقوق بشر " خواند. کمیته حفاظت از روزنامه نگاران خواستار آزادی عبدالرحمانوف و مسئولان دولت ازبکستان برای بازداشت او شد. سازمان امنیت و همکاری در اروپا اعلام کرد که اتهامات مواد مخدر "تزویر شده" است و محاکمه عبدالرحمانوف "به بررسی یک روش عادلانه تحمل نمی‌کند". سازمان دیده‌بان حقوق بشر این محکومیت را "انتقام به حقوق بشر و آزادی بیان" خواند.

جف گدن رئیس کارفرمای سابق عبدالرحمانوف رادیو اروپا آزاد نیز علیه این دستگیری صحبت کرد و گفت: «اگر رئیس جمهور اسلام کریموف مشتاق است تا شهرت کشور خود را بازسازی کند، باید از رفتار با آزادی بیان به عنوان یک جرم جنایی دست بکشد و عبدالرحمنوف و نزدیک به ۲۰ روزنامه نگار و مدافع حقوق بشر را بلافاصله از زندان بیرون کند».

## حادثه «مفسد»
در اواخر سال ۲۰۱۲، کمیته بین‌المللی صلیب سرخ تلاش کرد تا چند ماه با عبدالرحمانوف ملاقات کند اما موفق نشد. طبق گفته داورون پسر عبدالرحمانوف، در یک نقطه، مقامات زندان مردی دیگر را که ادعا می‌کند عبدالرحمانوف است به بازرس‌های کمیته بین‌المللی کرک معرفی کردند. بازرس‌های کمیته بین‌المللی کرک یک عکس از عبدالرحمانوف واقعی را دیدند و از باور به فریبکار انکار کردند.

## آزاد شدن از زندان
در ۴ اکتبر ۲۰۱۷ عبدالرحمانوف پس از ۹ سال و چهار ماه در زندان آزاد شد. در آزادی اش از سازمان‌های حقوق بشر برای حمایت آنها تشکر کرد.

شورای حقوق بشر سازمان ملل بعداً علیه محکومیت عبدالرحمانوف حکم داد و توصیه کرد که او برای دستگیری و محاکمه و زندان غیر منصفانه اش تعویض شود. در نتیجه، عبدالرحمانوف درخواست داد و در دادگاه عالی ازبکستان درخواست کرد که حکم محکومیت او رد شود. یک جلسه دادگاه نیم ساعته در ۲۳ سپتامبر ۲۰۱۹ درخواست را رد کرد. در جریان شنیدن، عبدالرحمانوف گفت که به عنوان معاون رئیس کمیته حقوق بشر ازبکستان فعالیت‌های حقوق بشر خود را ادامه می‌دهد و به عنوان روزنامه‌نگار کار می‌کند. چند روز بعد، در ۲۷ سپتامبر، عبدالرحمانوف توسط دادستان کرکالیپاکستان دربارهٔ ارسال یک ویدیو در یوتیوب و احتمال ابتزایی مورد بازجویی قرار گرفت. عبدالرحمانوف هرگونه دخالت را رد کرد و ادعا کرد که این بازجویی برای «تعلیم دادن به من» بود.

در ماه مه سال ۲۰۲۰ عبدالرحمانوف مصاحبه ای با ایمنسٹی بین‌المللی کرد که در آن او در مورد قدرتی که از نامه‌های حمایت بین‌المللی در طول زندانی شدن خود به دست آورده بود، بحث کرد.

## مرگ
عبدالرحمانوف در ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۵ در کشور آلمان فوت کرد.

## منابع

## پیوند به بیرون
* «سولیژون عبدالرحمانوف» یوتیوب

رده:اهالی نوکوس
رده:روزنامه‌نگاران اهل ازبکستان
رده:زندانیان وجدان عفو بین‌الملل
رده:زندانیان و بازداشت‌شدگان اهل ازبکستان
رده:کارکنان بخش فارسی صدای آمریکا
رده:محکومان به جرم‌های مربوط به مواد مخدر