نایوتو هیگوچی

**نایوتو هیگوچی**  جامعه‌شناس ژاپنی و استاد دانشگاه واسدا در توکیو است. او به دلیل پژوهش‌های گسترده‌اش در زمینه‌های جامعه‌شناسی مهاجرت، بیگانه‌ستیزی و جنبش‌های راست افراطی در ژاپن شناخته می‌شود.

## تحصیلات
او تحصیلات دکتری خود را در رشته جامعه‌شناسی در دانشگاه هیتوتسوباشی به پایان رساند و پیش از پیوستن به دانشگاه واسدا، در دانشگاه توکوشیما به تدریس اشتغال داشت.

## پژوهش در حوزه ایرانیان مقیم ژاپن

تحقیقات هیگوچی عمدتاً بر وضعیت اقلیت‌ها و مهاجران در جامعه ژاپن تمرکز دارد. او در یکی از پژوهش‌های شاخص خود، به بررسی وضعیت ایرانیان در ژاپن در دهه ۱۹۹۰ (میلادی) پرداخته و تأثیر رفتارهای قانون‌گریزانه گروهی از مهاجران بر تغییر سیاست‌های روادید و نگرش منفی جامعه میزبان را واکاوی کرده است. او همچنین نویسنده کتاب تحسین‌شده «راستِ افراطی ژاپن» است که به تحلیل ناسیونالیسم مدرن در ژاپن می‌پردازد.

نایوتو هیگوچی یکی از معدود پژوهشگران ژاپنی است که به صورت میدانی و تخصصی به واکاوی حضور ایرانیان در ژاپن در اواخر دهه ۱۹۸۰ و دهه ۱۹۹۰ میلادی پرداخته است. او در پژوهش‌های خود، تمرکز ویژه‌ای بر نقش پارک اوئنو در توکیو به عنوان کانون تجمع و تبادل اطلاعات مهاجران ایرانی داشته و نشان می‌دهد که چگونه این فضا به محلی برای شکل‌گیری اقتصاد غیررسمی و ناهنجاری‌های رفتاری تبدیل شد.

هیگوچی در تحلیل‌های خود استدلال می‌کند که بروز رفتارهای قانون‌گریزانه و فعالیت‌های غیرقانونی (نظیر جعل کارت‌های تلفن و خرید و فروش مواد مخدر) توسط گروهی از مهاجران ایرانی، واکنشی به ساختار پیچیده و سخت‌گیرانه بازار کار و قوانین اقامتی در ژاپن بوده است. با این حال، او تأکید می‌کند که این کنش‌ها مستقیماً بر افکار عمومی جامعه ژاپن تأثیر گذاشته و زمینه‌ساز ایجاد موج‌های جدید بیگانه‌ستیزی (Xenophobia) و تغییرات بنیادین در سیاست‌های روادید میان دو کشور گردید که در نهایت به اخراج گسترده و لغو حق ورود بدون ویزا برای اتباع ایرانی انجامید.

هیروشی کومای در تحلیل‌های خود به پدیده عجیبی اشاره می‌کند که در آن گروهی از مهاجران ایرانی، بهره‌کشی از ثروت و سیستم‌های خدماتی ژاپن را «حق خود» تلقی می‌کردند. او ریشه‌های این ذهنیت را در سه محور اصلی تبیین کرده است:
* **عدالت توزیعی جهانی:** کومای معتقد است برخی مهاجران با این پیش‌فرض ذهنی وارد ژاپن شدند که ثروت عظیم این کشور ناشی از بهره‌کشی تاریخی از منابع جهانی است؛ لذا دور زدن سیستم‌های دولتی (مانند مخابرات) را نه یک جرم اخلاقی، بلکه نوعی بازپس‌گیری سهم خود از ثروت جهانی می‌دیدند.
* **سلسله‌مراتب اخلاقی در غربت:** او به وجود یک تضاد اخلاقی اشاره می‌کند که در آن، برخی افراد به دلیل تفاوت‌های مذهبی یا فرهنگی، خود را ملزم به رعایت اصول اخلاقی و قانونی در قبال جامعه میزبان نمی‌دیدند و اموال عمومی کشور میزبان را برای خود مباح می‌دانستند. کومای مشاهده کرده بود که برخی ایرانیان می‌گفتند: «ژاپنی‌ها کافر یا مشرک هستند و اموالشان برای ما مباح است». این توجیهِ شبه‌مذهبی یا فرهنگی به آن‌ها اجازه می‌داد بدون عذاب وجدان، سیستم‌های دولتی مثل شرکت NTT را دور بزنند.
* **واکنش به تحقیر اجتماعی:** از دیدگاه کومای، انجام مشاغل سخت و طاقت‌فرسای ۳K که شهروندان ژاپنی از انجام آن سر باز می‌زدند، نوعی روحیه «طلبکاری اجتماعی» در مهاجران ایجاد کرد. آن‌ها تصور می‌کردند در ازای این فداکاری جسمی، مجاز به استفاده غیرقانونی از امکانات رفاهی ژاپن برای کسب ثروت سریع هستند.

## جستارهای وابسته
* خلقیات ایرانیان
* کیکو ساکورای
* شیگه‌می ایناگا
* ایرانیان در ژاپن در دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
* آیکاوا کازوتوشی (دیپلمات)

## پانویس

رده:استادان دانشگاه واسدا
رده:افراد زنده
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه هیتوتسوباشی
رده:نویسندگان غیرداستانی اهل ژاپن