تولید پنبه در پاکستان

**تولید پنبه در [[پاکستان]]** بخش جدایی‌ناپذیری از توسعه اقتصادی این کشور است. این کشور تا حد زیادی به صنعت پنبه و بخش نساجی مرتبط با آن وابسته است و به این محصول جایگاه ویژه‌ای در کشور داده شده است. پنبه به عنوان یک محصول صنعتی در ۱۵٪ از اراضی کشور طی ماه‌های مونسون آوریل-مه، که به عنوان دوره خریف شناخته می‌شود، کشت می‌شود و در مقیاس کوچکتر بین فوریه و آوریل نیز کشت می‌گردد. پاکستان رتبه چهارم را در میان تولیدکنندگان پنبه در جهان دارا بود که سه کشور اول هند، چین و ایالات متحده آمریکا بودند.

## تاریخچه
قدیمی‌ترین ردپای تاریخی شناخته‌شده پنبه در مهرگره در نزدیکی شهر کویته یافت شده است که پاکستان را به یکی از اولین مناطق کشت پنبه تبدیل می‌کند. پنبه به صورت نخ‌هایی روی یک مهره مسی در یک محوطه تدفین متعلق به دوره نوسنگی (۶۰۰۰ قبل از میلاد) کشف شد. این نخ‌های کانی‌شده با ترکیبی از میکروسکوپ نوری بازتابی و میکروسکوپ الکترونی روبشی مورد تجزیه و تحلیل متالورژیکی قرار گرفتند و مشخص شد که از جنس پنبه (سرده *[[گوسیپیوم]]*) هستند. کشت پنبه در طول تمدن دره سند که بخش‌هایی از شرق پاکستان امروزی و شمال غربی هند را پوشش می‌داد، گسترده‌تر شد. شواهد باستان‌گیاه‌شناسی دانه‌ها به ۵۰۰۰ سال قبل از میلاد در مهرگره بازمی‌گردد، اگرچه مشخص نیست که آیا آنها به گونه وحشی یا کشت شده تعلق داشته‌اند. استفاده از پارچه پنبه‌ای در شهرهای تمدن دره سند، موهنجو دارو و هڑپه، به ۲۵۰۰ سال قبل از میلاد بازمی‌گردد. گرده پنبه در بالاکوت ثبت شده است. در هڑپه (دوره هڑپه بالغ ۲۵۰۰-۲۰۰۰ قبل از میلاد)، شواهدی از نخ‌های پنبه‌ای که به دسته یک آینه بسته شده بود، یک عتیقه از یک محل تدفین زنانه، و دور یک تیغ اصلاح مسی یافت شده است. همچنین شواهد بسیار دیگری از پنبه به شکلی دیگر وجود دارد، مانند نوعی گرده از تیره پنیرکیان، مشابه *گوسیپیوم* در بالاکوت (دوره هڑپه بالغ، ۲۵۰۰–۲۰۰۰ قبل از میلاد)؛ به صورت دانه در بانوالی (هڑپه بالغ، ۲۲۰۰–۱۹۰۰ قبل از میلاد)، سانگهول (هڑپه پسین، ۱۹۰۰–۱۴۰۰ قبل از میلاد)، کانمر، کچ (هڑپه پسین، ۲۰۰۰–۱۷۰۰ قبل از میلاد)، ایملیدهی خورد و گوراک‌پور (۱۳۰۰–۸۰۰ قبل از میلاد)؛ به صورت الیاف در سفال‌های اُخرایی رنگ در سرینگاوراپورا (۱۲۰۰–۷۰۰ قبل از میلاد)؛ و در هالور به صورت دانه‌ها و قطعات مربوط به عصر آهن اولیه (۹۵۰–۹۰۰ قبل از میلاد).

## مناطق کشت
پنبه یک محصول فیبر سلولزی خالص است، یکی از چهار محصول اصلی کشور، و با القاب رایج به عنوان "پنبه شاه" و "طلای سفید" شناخته می‌شود. این محصول ورودی اولیه برای صنعت نساجی پاکستان را تشکیل می‌دهد.
 
پنبه بخش جدایی‌ناپذیر اقتصاد پاکستان است. بر اساس تحلیلی در گزارش سرویس کشاورزی خارجی USDA در سال ۲۰۱۵، این محصول به عنوان یک محصول صنعتی در ۱۵٪ از اراضی کشور کشت می‌شود. این محصول در ماه‌های مونسون از مه تا اوت، که به عنوان دوره خریف شناخته می‌شود، کشت می‌گردد. همچنین در مقیاس کوچکتر بین فوریه و آوریل کشت می‌شود.

پنبه بیشتر در دو استان پنجاب و سند کشت می‌شود که استان اول ۷۹٪ و استان دوم ۲۰٪ از اراضی پنبه‌کاری کشور را به خود اختصاص داده‌اند. همچنین در استان‌های خیبر پختونخوا و بلوچستان کشت می‌شود. کل سطح زیر کشت پنبه در فصل زراعی ۲۰۱۴–۲۰۱۵ به میزان  گزارش شده است. به طور کلی، کشاورزان خرده‌پا با زمین‌های کمتر از  بزرگترین گروه کشاورزان را تشکیل می‌دهند؛ کشاورزانی که کمتر از  زمین دارند، ۵۰٪ از مزارع را تشکیل می‌دهند. زمین‌های با  زیر کشت پنبه کمتر از ۲٪ از مزارع را شامل می‌شوند. بر اساس برآورد سال ۲۰۱۳، ۱.۶ میلیون کشاورز (از مجموع ۵ میلیون کشاورز در تمام بخش‌ها) به کشت پنبه اشتغال داشتند و بیش از ۳ میلیون هکتار را زیر کشت می‌بردند.

## ارقام
کشاورزان از زمان اولین آزمایش آن در استان سند در سال ۲۰۰۲، به طور گسترده پنبه باسیلوس تورینجینسیس (Bt) را پذیرفته‌اند. اکنون در ۹۵٪ از منطقه استفاده می‌شود. شورای بذر پنجاب استفاده از ۱۸ رقم پنبه Bt و غیر Bt را برای کشت تأیید کرده است. این ارقام عبارتند از: ۱۲ رقم BT: FH-114, CIM-598, SITARA-009, A-one, BH-167, MIAD-852, CIM-573, SLH-317, TARZAN-1, NS-141, IR-NIBGE-3, MNH-886 و شش رقم غیر BT: NIBGE −115, FH-941, FH-942, IR-1524, Ali Akbar-802 و NEELAM-121. در استان سند، ارقام محلی پنبه سندی نیز در حدود ۴۰٪ از منطقه کشت می‌شود. آنها معمولاً از آوریل تا ژوئیه کاشته می‌شوند و در اوت تا دسامبر برداشت می‌گردند.

## تولید
پنبه به عنوان پایه بخش صنعتی کشور عمل می‌کند. تولید پنبه در سال ۲۰۱۴–۲۰۱۵ با رکورد ۱۵ میلیون عدل ۴۷۰ پوندی به صورت *پوتی* (پنبه دانه‌دار) گزارش شد که نسبت به فصل قبل (۲۰۱۳–۲۰۱۴) ۱۱٪ افزایش داشت. رشد چشمگیر آن از ۱.۳۸ میلیون عدل در سال ۱۹۶۱ به ۱۱.۱۳۸ میلیون عدل در سال ۲۰۱۴ بوده است، با ارقام برآوردی ۲۰۱۴–۲۰۱۵ که افزایش بیشتری را به ۱۵ میلیون عدل نشان می‌دهد. بین سال‌های ۱۹۸۰–۱۹۸۱ و ۱۹۹۰–۱۹۹۱، رشد تولید سریع بود و تولید از ۰.۷۰ میلیون تن به ۲.۲ میلیون تن افزایش یافت که به عنوان "سال جادویی" صنعت پنبه پاکستان نامیده شد. این امر به اقدامات بهتر کنترل آفات، استفاده از انواع بذر بهبود یافته و افزایش استفاده از کودها نسبت داده شد. صنایع پنبه و نساجی یکپارچه هستند و شامل ۱۰۰۰ پنبه‌پاک‌کنی، ۴۲۵ کارخانه نساجی و ۳۰۰ کارخانه روغن‌کشی از دانه پنبه می‌شوند. دورگه‌های پنبه، که با انتقال ژن Bt به ارقام سنتی ایجاد شده‌اند، توسط شرکت‌های محلی فعال در زمینه بذر توسعه یافته‌اند. در استان سند، پنبه در بیش از یک میلیون هکتار در بخش‌های بنظیرآباد، حیدرآباد، جمشورو، میرپور خاص، نوشهرو فیروز، سانگهار، بدین، سکهر، گوتکی، ته‌رپارکر، تهته و عمرکوت کشت می‌شود.

از نظر تولید، پاکستان در رتبه چهارم در میان تولیدکنندگان پنبه جهان قرار دارد؛ سه کشور اول به ترتیب چین، هند و ایالات متحده آمریکا هستند. صادرات پنبه خام از پاکستان بر اساس آمار سال ۲۰۱۲–۲۰۱۳ رتبه سوم را در جهان دارد. از نظر مصرف، رتبه چهارم را دارد (حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد از تولید خود). این کشور بزرگترین صادرکننده نخ پنبه است.

پنبه تولید شده در داخل کشور از نوع با الیاف متوسط است. از این رو پنبه با الیاف بلند برای تولید پارچه‌های با کیفیت برای صادرات وارد می‌شود. پنبه با الیاف متوسط که پنبه استاندارد الیاف متوسط نیز نامیده می‌شود، از نوع آمریکایی آپلند با طول الیاف متغیر از حدود  است. انواع پنبه با الیاف بلند دارای الیاف نسبتاً طولانی‌تری هستند، گران هستند و بیشتر برای تولید پارچه‌های ظریف، نخ‌ها و لباس‌های بافتنی استفاده می‌شوند. توسعه اقتصادی کشور تا حد زیادی به صنعت پنبه و بخش نساجی مرتبط با آن وابسته است و این امر باعث شده است که پنبه در کشور جایگاه ویژه‌ای داشته باشد. علاوه بر استفاده در منسوجات به صورت پنبه‌زایی، نخ، نخ‌تابیده، پارچه و پوشاک، از دانه‌های آن برای استخراج روغن استفاده می‌شود.

## بیماری‌ها
ویروس‌ها و آفات بر عملکرد ارقام پنبه Bt تأثیر می‌گذارند. ویروس پیچیدگی برگ پنبه، یک ویروس بیماری‌زای گیاهی از خانواده جمینی‌ویریده، رشد گیاه را متوقف کرده و به شدت بر عملکرد تأثیر می‌گذارد. آفاتی مانند مگس سفید، شپشک آردآلود، شته، کرم غوزه صورتی گیاهان را آلوده کرده و عملکرد را کاهش می‌دهند.

## صادرات
در فصل ۲۰۱۴–۲۰۱۵، ۴۷۴٬۰۹۱ عدل ۴۷۰ پوندی صادر شد که از ۳۸۲٬۰۰۶ عدل در سال ۲۰۱۴–۲۰۱۵ افزایش داشت. صنایع پنبه و نساجی نقش غالب در صادرات دارند؛ پنبه ۵۵ درصد از درآمد صادراتی کشور را تشکیل می‌دهد و پاکستان ۱۴ درصد از سهم صادرات پارچه جهان را دارد. اتحادیه اروپا (EU) در سال ۲۰۱۳ وضعیت "به‌علاوه" سیستم تعمیم‌یافته ترجیحات را به پاکستان اعطا کرد که باعث رونق صادرات نساجی به اتحادیه اروپا شده است.

## چارچوب قانونی
اگرچه یک سیستم نظارتی ایمنی زیستی بخشی از متمم هجدهم قانون اساسی پاکستان بود که چندین وظیفه را به استان‌ها "تفویض" کرد، این سیستم هنوز از نظر نهادهای نظارتی که می‌توانند بر تأیید فناوری‌های جدید بذر نظارت کنند، نامشخص است. در این زمینه، سه قانون نظارتی که در مراحل تأیید هستند عبارتند از: قانون حقوق پرورش‌دهندگان گیاهی، اصلاحیه‌های قانون بذر ۱۹۷۶، و قانون ایمنی زیستی. بر اساس گزارش سرویس کشاورزی خارجی USDA در سال ۲۰۱۵، تصویب این قوانین برای معرفی رویدادهای جدید زیست‌فناوری حیاتی است.

## منابع

## پیوندهای بیرونی
* 

پاکستان
رده:تولیدات کشاورزی در پاکستان
رده:صنعت نساجی در پاکستان