قلعه بارقوق

**قلعه برقوق** () یا **کاروانسری یونس النوروزی** یا به زبان ساده **خان یونس** ، کاروانسرایی و مسجد مستحکم دوران ممالیک و بنای تاریخی همنام خان یونس در نوار غزه در منطقه فلسطین است. این قلعه  از مرز بین مصر و نوار غزه، در کنار جاده تاریخی قاهره به دمشق قرار دارد. شهر فلسطینی خان یونس به دلیل وجود این بنابه این نام نامگذاری شده است. این بنا در طول جنگ اسرائیل و حماس آسیب دید.

## تاریخچه و نام
راست|بندانگشتی|در سال 1881
راست|بندانگشتی|در دهه 1930
راست|بندانگشتی|در اوایل دهه 1900
کتیبه برجسته عربی بالای دروازه ورودی بیان می کند که این بنا در سال های ۱۳۸۷-۱۳۸۸ میلادی توسط يونس النوروزي دوادار یکی از مقامات عالی رتبه (دوادار ) سلطان ممالیک برقوق ساخته شده است. نامهای یونس و بارقوق هر دو در سه کتیبه عربی بالای دروازه اصلی ساختمان ذکر شده‌اند، و بنابراین تصور می شود که دو نام رایج ساختمان - قلعه بارقوق و خان یونس - از نام آنها گرفته شده است. برخی دیگر مدعی شده اند که منظور یونس پیامبر است. کلمه *قلعه در عربی* به معنای بنای مستحکم است، در حالی که *خان* واژه دیگری برای کاروانسرا است و به کاربرد اولیه آن به عنوان مکانی برای تجار سیار اشاره دارد. نام خان یونس متعاقباً توسط شهری که در اطراف ساختمان توسعه یافته بود پذیرفته شد.

## دوران ممالیک و عثمانی
این بنا به عنوان یک کاروانسرا ساخته شد تا به عنوان مرکزی در میانه راه بین دمشق و قاهره ، دو شهر بزرگ سلطنت مملوک، برای محافظت از کاروان های تجاری، زائران و مسافران باشد.  خان همچنین به عنوان ایستگاه استراحت برای پیک های *[[Barid|برید]]* ، شبکه پستی مملوک در فلسطین و سوریه خدمت کرد.

در طول قرن‌های ۱۷ و ۱۸، عثمانی‌ها یک پادگان عزب مرتبط با ارگ قاهره را برای محافظت از قلعه تعیین کردند. 

این بنا در سال ۱۸۶۳ میلادی توسط کاشف فرانسوی ویکتور گوئرین بازدید شد.

## تخریب و آسیب
در جریان تهاجم اسرائیل به نوار غزه ، صدها مکان تاریخی آسیب دیده و یا ویران شدند . ماهیت مداوم درگیری بازدید از سایت ها و ارزیابی آسیب را دشوار می کند و در ژانویه ۲۰۲۴ وضعیت سایت نامعلوم بود. ماه بعد *[[+972 Magazine|مجله +972]]* گزارش داد که قلعه برقق در هنگام حمله به منطقه آسیب دیده است. مرکز تاریخی خان یونس شدیدتر از درگیری های قبلی مورد هدف قرار گرفت و در نتیجه خسارات قابل توجهی به مکان های تاریخی از جمله قلعه برقوق وارد شد.  یونسکو در حال ارزیابی تاثیر درگیری بر سایت های میراث فرهنگی با استفاده از تجزیه و تحلیل از راه دور است. آنها بارقوق را در میان ۶۴ سایت با آسیب تأیید شده تا ۲۲ ژوئیه ۲۰۲۴ قرار دادند.

## پلان
[بندانگشتی|طرح [Dmitri Baramki|دیمیتری بارامکی از بقایای قلعه در دهه ۱۹۳۰]]
این قلعه در ابتدا مربع بود و اضلاع آن حدود  بود و مساحت  . هر گوشه یک برج گرد داشت. ورودی اصلی در نمای شمال غربی بود.  این قلعه از دو طبقه و یک مسجد برای نماز تشکیل شده است. 

## تصاویر

پرونده:Barquq_Castle_door,_also_known_as_the_Yunus_al-Nûrûzi_Caravansary,_or_simply_Khan_Yunis.jpg|جایگزین=The entrance on the south-east façade with an inscription above|ورودی در نمای جنوب شرقی با کتیبه ای در بالا
پرونده:Barquq_castle_exterior,_2016.jpg|جایگزین=The south-east façade viewed from the south|نمای جنوب شرقی که از جنوب دیده می شود
پرونده:Barquq_castle_interior_1.jpg
پرونده:Barquq_castle_interior.jpg
پرونده:Yunus_al-Nûrûzi_Caravansary,_2016.jpg
پرونده:Barquq_Castle_(Harat_el_Qala)_in_Khan_Yunis_1-2,500_,1940_(cropped).jpg|جایگزین=Survey of Palestine map, 1940, showing "Harat el Qala" ('Castle Quarter')|بررسی نقشه فلسطین ، 1940، نشان دهنده "حارات ال قلعه" ("محله قلعه")


## مراجع