رفیاح یام

**رفیاح یام** () یک شهرک اسرائیلی در جنوب نوار غزه بود که در سال ۱۹۸۴ بنیان‌گذاری شد و تا سال ۲۰۰۵ پابرجا بود. این شهرک در بخش جنوبی بلوک شهرک‌نشین گوش قطیف و تنها نزدیک به ۲۰۰ متر از مرز مصر و در نزدیکی شهر فلسطینی رفح قرار داشت.

رفیاح یام جنوب‌غربی‌ترین شهرک اسرائیلی در نوار غزه به‌شمار می‌رفت و دارای ترکیب جمعیتی مختلطی از ساکنان سکولار و مذهبی بود. ساکنان این شهرک عمدتاً به کشاورزی گلخانه‌ای اشتغال داشتند. در تابستان ۲۰۰۵ و در چارچوب طرح خروج یک‌جانبه اسرائیل، ساکنان شهرک به اجبار تخلیه شدند و ساختمان‌های آن ویران گردید.

## پیشینه
### بنیان‌گذاری و گسترش
شهرک رفیاح یام در اواخر سال ۱۹۸۴ و اندکی پس از تصویب کمیته وزیران شهرک‌سازی اسرائیل (۲۲ ژوئیه ۱۹۸۴) بنیان‌گذاری شد. این شهرک به عنوان یک جامعه مختلط متشکل از خانواده‌های سکولار و پیرو یهودیت ارتدکس و توسط هسته‌ای از زوج‌های جوان از نقاط مختلف اسرائیل تأسیس شد. ساکنان نخست در کاروان‌های موقت زندگی می‌کردند و در پایان سال ۱۹۹۱ به خانه‌های دائمی در مکانی نزدیک نقل مکان کردند.

هدف نخستین از ایجاد شهرک، بهره‌گیری از گردشگری بود؛ اما به دلیل وخامت وضعیت امنیتی، بیشتر ساکنان به کشاورزی گلخانه‌ای روی آوردند و به کشت گوجه‌فرنگی گیلاسی ارگانیک پرداختند. شماری از ساکنان نیز کارگاه‌های خیاطی خصوصی داشتند که برای شبکه‌های مُد اسرائیل تولید می‌کردند. همچنین صنایع نساجی در شهرک فعال بود. ساحل دریای مدیترانه در نزدیکی شهرک نیز از جاذبه‌های گردشگری آن بود.

از آنجا که رفیاح یام یکی از معدود شهرک‌های غیرارتدکس نوار غزه بود، کودکان شهرک هر روز با سرویس مدرسه به منطقه اشکول در بیرون از نوار غزه منتقل می‌شدند. در شهرک یک مهدکودک نیز فعالیت داشت.

### رویدادهای امنیتی
گسترش شهرک با آغاز انتفاضه نخست در اواخر سال ۱۹۸۷ با مشکل مواجه شد و شهرک از سنگ‌پراکنی از سوی رفح و آسیب به زیرساخت کشاورزی خود رنج می‌برد.

با وجود غیرنظامی بودن شهرک، یک گردان نیروهای ذخیره به‌طور دائم در آن مستقر بود و امنیت آن را تأمین می‌کرد. همچنین گروهی از سربازان رادار زمینی متحرک «قِشِت» را برای ردیابی نفوذ از مرز مصر در شب و در طول محور فیلادلفی به کار می‌بردند و نیروهای مرزبانی مسئول امنیت و حفظ نظم در رفح مجاور بودند.

در جریان انتفاضه دوم، رفیاح یام چندین حمله را تجربه کرد. در ۶ آوریل ۲۰۰۲ یک سرباز ذخیره کشته و پنج سرباز زخمی شدند که حاصل نفوذ یک گروه فلسطینی به شهرک بود. در ۱۱ مه همان سال، یک شهرک‌نشین اسرائیلی در نزدیکی ایست بازرسی رفیاح یام به ضرب گلوله کشته شد. در نوامبر ۲۰۰۲ یک کارگر فلسطینی که در کارگاه خیاطی شهرک کار می‌کرد به سوی کارکنان آتش گشود و دو نفر را کشت. در اوت ۲۰۰۳ یکی از ساکنان بر اثر تیراندازی تک‌تیرانداز به‌شدت زخمی شد و در نوامبر ۲۰۰۴ نیز دو سرباز بر اثر تیراندازی مجروح شدند. به دلیل نزدیکی شهرک به رفح، خمپاره‌های فراوانی نیز به سوی آن شلیک شد و بسیاری از خانواده‌ها آن را ترک کردند؛ به‌گونه‌ای که در سال ۲۰۰۳ کمتر از ۲۰ خانواده در شهرک باقی مانده بودند.

### تخلیه و ویرانی
در فوریه ۲۰۰۰، سندی در دستگاه امنیتی اسرائیل تهیه شد که در آن رفیاح یام در فهرست ۱۶ شهرکی قرار داشت که ممکن بود در چارچوب توافق نهایی با فلسطینیان تخلیه شوند.

پیش از اجرای طرح خروج یک‌جانبه، ساکنان تلاش کردند به‌صورت گروهی به کیبوتص نوه‌یام منتقل شوند؛ اما مذاکرات ناکام ماند. نزدیک به ۳۰ خانواده و دست‌کم ۱۵۰ نفر از ساکنان رفیاح یام در اوت ۲۰۰۵ توسط نیروهای دفاعی اسرائیل و پلیس اسرائیل در چارچوب طرح خروج یک‌جانبه به اجبار تخلیه شدند؛ هرچند بیشتر ساکنان پیش از تاریخ رسمی تخلیه شهرک را ترک کرده بودند. خانه‌های شهرک در ۲۲ اوت ۲۰۰۵ ویران شدند.

پس از تخلیه، خانواده‌ها در اردوگاه‌های کاروانی در نیتسان، مبقیعیم و عموقه پراکنده شدند. ساکنانی که به کشاورزی اشتغال داشتند بر اساس توافق‌نامه‌های «مبقیعیم» و «نیتسانیم» حقوق صاحبان مزرعه را دریافت کردند؛ هرچند رفیاح یام از نظر فنی به عنوان موشاو طبقه‌بندی نشده بود.

## جمعیت
جمعیت شهرک رفیاح یام اندک بود و رشد چندانی نداشت. بر پایه داده‌های اداره مرکزی آمار اسرائیل، در پایان سال ۲۰۰۴ شمار ساکنان ۱۲۲ نفر بود و در طول آن سال جمعیت نزدیک به ۵٫۲ درصد افزایش یافته بود.

## باستان‌شناسی
در نزدیکی شهرک، محوطه باستانی تل رفیاح یام قرار داشت که حاوی بقایای یک بندرگاه باستانی از دوره‌های یونانی‌مآبی و رومی بود.

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* تصویر ماهواره‌ای رفیاح یام در نقشه گوگل

رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۸۴ (میلادی)
رده:انحلال‌های ۲۰۰۵ (میلادی) در فلسطین