کنترل‌های جدید صادرات ایالات متحده آمریکا بر محاسبات پیشرفته و نیمه‌هادی‌ها به چین

## پیشینه کنترل‌های جدید صادرات
### ممنوعیت استفاده از تجهیزات هواوی و زدتی‌ئی
در اوت ۲۰۱۸، رئیس‌جمهور ترامپ قانون مجوز دفاع ملی برای سال مالی ۲۰۱۹ (NDAA ۲۰۱۹) را امضا کرد. این قانون، همه سازمان‌های اجرایی دولت فدرال ایالات متحده را از استفاده و تهیه تجهیزات هواوی و زدتی‌ئی با استناد به نگرانی‌های امنیتی، منع کرد. در ژوئن ۲۰۲۰، دولت فدرال ایالات متحده رسماً هواوی و زدتی‌ئی را به دلیل روابط نزدیکشان با حزب کمونیست چین و ارتش چین، به عنوان تهدیدی برای امنیت ملی معرفی کرد. در مورد دلیل این طبقه‌بندی، سخنگوی کمیسیون فدرال ارتباطات ایالات متحده آمریکا (FCC)، اجیت پای، به این واقعیت اشاره کرد که هر دو شرکت به طور گسترده تابع قوانین چین هستند، بنابراین آنها ملزم به رعایت قوانین سرویس‌های اطلاعاتی چین هستند.

ممنوعیت شرکت‌های فناوری چینی، باعث افزایش شدید تقاضای تراشه‌های ساخت داخل چین شد. طبق گزارش بلومبرگ در سال ۲۰۲۱، نوزده شرکت از بیست شرکت سریع‌ترین رشد صنعت تراشه در جهان، از چین سرچشمه می‌گیرند. این رقم در سال ۲۰۲۰ فقط هشت شرکت چینی را نشان می‌داد. علاوه بر این، طبق آمار تجارت جهانی نیمه‌هادی (WSTS) و تخمین‌های انجمن صنعت نیمه‌هادی (SIA)، چین در سال ۲۰۲۱، ۳۵ درصد از بازار جهانی نیمه‌هادی را به خود اختصاص داده و جایگاه بزرگ‌ترین بازار تک‌کشوری را به خود اختصاص داده است.

### کووید-۱۹ باعث کمبود جهانی تراشه شد
از اوایل سال ۲۰۲۰، زمانی که قرنطینه‌های کووید-۱۹ در سطح جهان آغاز شد، تقاضا برای نیمه‌رساناها به شدت زیاد شد. طبق پژوهش گلدمن ساکس، تا آوریل ۲۰۲۱، بیش از ۱۶۹ صنعت گوناگون تحت تأثیر کمبود عرضه نیمه‌رساناها قرار گرفتند. کمبود عرضه نیمه‌رساناها در این صنایع می‌تواند تا ۱٪ بر تولید ناخالص داخلی ایالات متحده تأثیر بگذارد. توقف صادرات نیمه‌رساناهای مدرن می‌تواند باعث کاهش قیمت‌های محلی در ایالات متحده آمریکا شود و مصرف‌کننده آمریکایی را در اولویت تأثیر قرار دهد.

## احکام کنترل صادرات
سند رسمی «وزارت بازرگانی کنترل‌های صادراتی جدیدی را بر اقلام پیشرفته محاسباتی و تولید نیمه‌هادی به جمهوری خلق چین (PRC) اعمال می‌کند» را ۷ اکتبر ۲۰۲۲ دفتر صنعت و امنیت وزارت بازرگانی برای انتشار فوری صادر کرد. این سند جزئیات احکام جدید کنترل صادرات را شرح می‌دهد. به طور خاص، قوانین شامل این موارد هستند:
# تراشه‌های محاسباتی پیشرفته و با کارایی بالا و کالاهای کامپیوتری خاصی را که حاوی چنین تراشه‌هایی هستند به فهرست کنترل بازرگانی (CCL) اضافه می‌کند؛
# الزامات مجوز جدیدی را برای اقلامی که برای توسعه یا تولید نهایی یک ابررایانه یا نیمه‌رسانا در جمهوری خلق چین در نظر گرفته شده‌اند، اضافه می‌کند؛
# دامنه مقررات اداره صادرات (EAR) را بر برخی اقلام محاسباتی پیشرفته تولید خارجی و اقلام تولید خارجی برای کاربردهای نهایی ابررایانه گسترش می‌دهد؛
# دامنه اقلام تولید خارجی مشمول الزامات مجوز را به بیست و هشت نهاد موجود در فهرست نهادها که در جمهوری خلق چین واقع شده‌اند، گسترش می‌دهد؛
# تجهیزات تولید نیمه‌هادی خاص و اقلام مرتبط را به CCL اضافه می‌کند؛
# الزامات مجوز جدیدی را برای اقلامی که به یک «مرکز» تولید نیمه‌هادی در جمهوری خلق چین ارسال می‌شوند و ICها را مطابق با موارد مشخص شده تولید می‌کنند، اضافه می‌کند. مجوزهای مربوط به تأسیسات متعلق به نهادهای جمهوری خلق چین با «فرض رد» مواجه خواهند شد و تأسیسات متعلق به شرکت‌های چندملیتی به صورت موردی تصمیم‌گیری خواهند شد. آستانه‌های مربوط به شرح زیر است:
#* تراشه‌های منطقی با معماری ترانزیستورهای غیرمسطح (یعنی FinFET یا GAAFET) از ۱۶ نانومتر یا ۱۴ نانومتر یا کمتر؛
#* تراشه‌های حافظه DRAM از ۱۸ نانومتر نیم گام یا کمتر؛
#* تراشه‌های حافظه فلش NAND با ۱۲۸ لایه یا بیشتر.
# توانایی اشخاص آمریکایی را برای حمایت از توسعه یا تولید مدارات مجتمع در برخی از «تاسیسات» ساخت نیمه‌هادی واقع در جمهوری خلق چین بدون مجوز محدود می‌کند؛
# الزامات مجوز جدیدی را برای صادرات اقلام مورد نیاز برای توسعه یا تولید تجهیزات تولید نیمه‌هادی و اقلام مرتبط اضافه می‌کند؛ و
# یک مجوز عمومی موقت (TGL) ایجاد می‌کند تا با اجازه دادن به فعالیت‌های تولیدی خاص و محدود مربوط به اقلامی که برای استفاده در خارج از جمهوری خلق چین در نظر گرفته شده‌اند، تأثیر کوتاه‌مدت بر زنجیره تأمین نیمه‌هادی را به حداقل برساند.

احکامی که بر توانایی شهروندان آمریکایی برای کمک به توسعه یا تولید نیمه‌رساناها بدون مجوز تأثیر می‌گذارند، از ۱۲ اکتبر ۲۰۲۲ لازم‌الاجرا شدند و احکام دیگر از ۲۱ اکتبر ۲۰۲۲ لازم‌الاجرا شدند.

## هدف ایالات متحده آمریکا
دفتر صنعت و امنیت وزارت بازرگانی ایالات متحده آمریکا گفت که کنترل‌های جدید صادرات بخشی از مجموعه‌ای از به‌روزرسانی‌های هدفمند در کنترل‌های صادراتی این کشور به عنوان بخشی از تلاش‌های مداوم BIS برای محافظت از امنیت ملی و منافع سیاست خارجی ایالات متحده آمریکا است. کنترل‌های صادرات مستقیماً توانایی جمهوری خلق چین را در دستیابی، توسعه و تولید فناوری نیمه‌هادی پیشرفته محدود می‌کند.

جردن اشنایدر، تحلیلگر ارشد گروه رودیوم، گفت: «این تلاشی است که به صدها میلیارد دلار و مقدار باورنکردنی از استعداد و انرژی مهندسی نیاز دارد تا زنجیره تأمین نیمه‌هادی را که شامل فناوری ایالات متحده آمریکا نمی‌شود، بازسازی کند.» فناوری پیشرفته زنجیره تأمین نیمه‌هادی «هم جهانی شده و هم آنقدر تخصصی است که در هر مرحله از آن، تنها تعداد کمی از شرکت‌ها در جهان می‌توانند این کار را انجام دهند و اگر به نوعی از هر یک از این مراحل محروم شوید، نمی‌توانید تراشه بسازید.» کنترل‌های جدید صادرات ایالات متحده، ماهیت شکننده این صنعت را کاملاً تحت تأثیر قرار داد. این اعلامیه، گسترده‌ترین اقدام کنترل صادرات در دهه‌های اخیر و نشان دهنده تغییری اساسی در استراتژی سنتی زیربنایی رژیم کنترل صادرات ایالات متحده آمریکا و متحدانش است.

محدودیت‌های در نظر گرفته شده برای کنترل صادرات شامل دسترسی به تراشه‌های هوش مصنوعی، توانایی طراحی چینی، تولید تراشه‌های پیشرفته و دسترسی به فناوری تولید تراشه می‌شود. این اهداف با محدود کردن سخت‌افزار طراحی و تولید نیمه‌هادی‌ها، ابزارهای طراحی به کمک کامپیوتر (CAD) و سرمایه انسانی محقق می‌شوند.

### کاربردهای نیمه‌هادی‌های چین در ارتش
اداره اطلاعات مالی بین‌المللی (BIS) استفاده چین از نیمه‌رساناهای پیشرفته مورد استفاده در ارتش خود را دلیل اصلی ممنوعیت‌های جدید صادرات عنوان کرد. به طور خاص، ایالات متحده آمریکا گفته است که دسترسی چین به نیمه‌رساناهای پیشرفته، ارتش این کشور را قادر می‌سازد تا سیستم‌های نظامی پیشرفته از جمله سلاح‌های کشتار جمعی تولید کند، سرعت و دقت تصمیم‌گیری، برنامه‌ریزی و لجستیک نظامی را بهبود بخشد، سیستم‌های خودمختار ایجاد کند و در نهایت مرتکب نقض حقوق بشر شود.
### حفظ جایگاه برتر جهانی در هوش مصنوعی
معاون وزیر بازرگانی در امور صادرات آمریکا، تئا دی. روزمن کندلر، گفته است: «جمهوری خلق چین منابع خود را صرف توسعه قابلیت‌های ابررایانه‌ای کرده است و به دنبال تبدیل شدن به رهبر جهانی در هوش مصنوعی تا سال ۲۰۳۰ است. این کشور از این قابلیت‌ها برای نظارت، ردیابی و زیر نظر گرفتن شهروندان خود و همچنین پیشبرد نوسازی نظامی خود استفاده می‌کند.»

طبق گزارش نهایی سال ۲۰۲۱ کمیسیون امنیت ملی ایالات متحده در مورد هوش مصنوعی، اگر چین بتواند در فناوری تراشه از ایالات متحده آمریکا و متحدانش پیشی بگیرد، از نظر نظامی «در هر حوزه جنگی» دست بالا را خواهد داشت. این ابتکار، کلید جاه‌طلبی‌های ایالات متحده آمریکا در جلوگیری از دسترسی چین به محاسبات پیشرفته و نیمه‌هادی‌ها است و همچنین باعث محدود کردن توانایی چین در توسعه و تولید نیمه‌هادی‌های خود برای حفظ برتری جهانی در قابلیت‌های هوش مصنوعی می‌شود.

### محدود کردن سرمایه انسانی به جمهوری خلق چین
قانون شماره ۷ بر محدود کردن توانایی افراد آمریکایی برای کار در تأسیسات نیمه‌هادی مستقر در چین تمرکز دارد. شهروندان آمریکایی و همچنین دارندگان کارت سبز طبق این قانون مجبور به ترک و دوری از صنعت نیمه‌هادی چین خواهند شد. پیش‌بینی شده است که این قانون تأسیسات نیمه‌هادی فعلی فعال در چین را مختل می:ند، زیرا کارمندان فعال آمریکایی از ۱۲ اکتبر ۲۰۲۲ مجبور به ترک این کشور شدند. این کنترل صادرات همچنین ممکن است منجر به مشکلاتی برای جمهوری خلق چین شده باشد، چون تخصص انسانی کمتری برای کمک به تسریع رشد صنعت نیمه‌هادی پیشرفته چین در دسترس خواهد داشت.

## پیامدهای صنعت
### تأثیر مالی
پس از اعلام کنترل صادرات، قیمت سهام در بخش‌های فناوری پیشرفته ایالات متحده آمریکا و چین کم شد. ۱۱۸

چند روز پس از اعلام BIS، رئیس یکی از تأمین‌کنندگان اصلی تایوانی اپل به دنیای فناوری هشدار داد که برای «تلفات و عواقب» اقدامات ایالات متحده آمریکا آماده شود و این عواقب را به «زلزله» تشبیه کرد.

با توجه به تأثیر گسترده و دامنه کنترل‌های صادراتی، اکوسیستم جهانی نیمه‌هادی‌ها نیازمند تغییری اساسی است و شرکت‌ها باید با آن سازگار شوند. به عنوان مثال، احتمالاً شرکت‌ها مدل‌های کسب‌وکار را دوباره محاسبه می‌کنند، نقشه‌های راه را به‌روزرسانی می‌کنند و مشارکت‌های جدید و مقاوم‌تری را در زنجیره تأمین ایجاد می‌کنند. در جهانی‌شده‌ترین صنعت جهان، تغییراتی با این بزرگی قطعاً گران خواهد بود. هزینه‌ای که احتمالاً به ضرر مصرف‌کننده است.

### کاهش تحقیقات
به گفته برخی از شرکت‌های نیمه‌هادی آمریکایی، کنترل‌های جدید صادرات «اثرات موجی منفی» بر سرمایه‌گذاری‌های آینده در تحقیقات خواهد داشت. این شرکت‌ها به کاهش فروش به چین و زنجیره تأمین متراکم اشاره می‌کنند که به نوبه خود درآمدها را کم می‌کند و در نتیجه سرمایه‌ای را که قبلاً برای تأمین مالی تحقیقات برای نسل بعدی تراشه‌ها یا تجهیزات اختصاص داده شده بود، کم می‌شود. این امر به ویژه از آن جهت قابل توجه است که چین به‌طور مداوم حدود ۵۰ درصد از فروش جهانی تراشه را از نظر درآمد به خود اختصاص می‌دهد و تاکنون بزرگ‌ترین بازار واحد این صنعت است.

### تراشه‌های قدیمی
کنترل‌های جدید صادرات در درجه اول بر فناوری‌های پیشرفته تولید و طراحی نیمه‌هادی‌ها تمرکز دارند. این کنترل‌های صادراتی می‌توانند در کند کردن روند رو به رشد چین در پیشرفته‌ترین فناوری نیمه‌هادی مؤثر باشند اما تأثیر قابل توجهی بر توانایی چین در ادامه تولید تراشه‌های قدیمی‌تر ندارند. تراشه‌هایی که هنوز به شکلی گسترده استفاده می‌شوند و برای کاربردهای فراوانی مانند خودرو، فناوری‌های تجدیدپذیر، لوازم الکترونیکی مصرفی، سیستم‌های مخابراتی و بسیاری از سیستم‌های تسلیحاتی مورد تقاضا هستند. فناوری تراشه‌های قدیمی‌تر، علیرغم کنترل‌های صادراتی ایالات متحده آمریکا، از نظر اقتصادی برای چین قابل توجه بوده و خواهد بود. با این حال، به دلیل وابستگی متقابل ایالات متحده آمریکا به تراشه‌های قدیمی وارداتی ساخت چین، این موضوع احتمالاً در محدوده کنترل صادرات در نظر گرفته شده است.

## منابع

رده:روابط ایالات متحده آمریکا و چین
رده:قانون تجارت ایالات متحده
رده:وزارت بازرگانی ایالات متحده آمریکا