open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
مونتزوما (اساطیر)

**مونتزوما**، نام یک خدای-قهرمان در اساطیر برخی قبایل بومیان آمریکا در جنوب غرب ایالات متحده بود، به‌ویژه توهونو اوئودهام و مردمان پوئبلو.

## روایت توهونو اوئودهام
در افسانه توهونو اوئودهام، در آغاز زمان، روح بزرگ با کندن حفره‌ای گِل می‌یابد؛ سپس گِل را دوباره در حفره می‌اندازد و مونتزوما از آن بیرون می‌آید که به او در بیرون آوردن همه قبایل سرخپوستی کمک می‌کند، و آپاچی‌ها آخر از همه بیرون می‌آیند. گفته می‌شود که در روزگار اولیه همه انسان‌ها و حیوانات به زبانی مشترک سخن می‌گفتند؛ اما سیلی بزرگ همه را نابود کرد و تنها مونتزوما و دوستش کایوتی جان به در بردند. چون کایوتی از پیش او را از سیل آگاه کرده بود، مونتزوما قایقی ساخته و آن را بر قله کوه‌های سانتا روزا در آریزونا آماده نگه داشته بود. کایوتی نیز برای خود قایقی ساخت، با جویدن یک نی غول‌آسا و بستن آن با سقز.

پس از فروکش کردن سیل، مونتزوما و کایوتی دوباره بر فراز مونته روزا به هم می‌رسند، و مونتزوما کایوتی را چهار بار، یک‌بار به هر سو، می‌فرستد تا بفهمد دریا تا کجاست. کایوتی از جنوب و غرب به سرعت بازگشت و گزارش داد که دریا نزدیک است. سفر به شرق کمی بیشتر طول کشید، اما سرانجام دریا را در آنجا نیز یافت. سرانجام به سمت شمال رفت و پیش از آنکه خسته شود، آبی نیافت.

در این میان، روح بزرگ با کمک مونتزوما دوباره جهان را از مردم و حیوانات پر کرده است. مونتزوما مسئولیت حکومت بر بشریت را به عهده می‌گیرد، اما متکبر و بدکار می‌شود، علیه روح بزرگ شورش می‌کند، کایوتی را می‌راند و به بشریت فرمان می‌دهد که خانه‌ای به بلندای آسمان بسازند. پیش از آنکه بتواند در این کار موفق شود، روح بزرگ آن را با صاعقه فرو می‌ریزد و زبان‌های بشریت را به هم می‌آمیزد.

مونتزوما در بدکاری‌اش پافشاری می‌کند و فرمان می‌دهد همه معابد ویران شوند؛ در پاسخ، روح بزرگ او را با فرستادن ملخی به شرق برای فراخواندن اسپانیایی‌ها کیفر می‌دهد که با مونتزوما به جنگ می‌پردازند و او را نابود می‌کنند.

## جستارهای وابسته
* پادشاه خفته در کوه

## منابع

رده:فرهنگ پوئبلو
رده:قهرمان‌های اسطوره‌ای و افسانه‌ای
کوه یوت

**کوه یوت** ()، قله‌ای در کوه‌های یوت (Ute Mountains) است؛ رشته‌کوه کوچکی که در گوشه جنوب غربی کلرادو واقع شده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست قله‌های ایالت کلرادو

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:مکان‌های مذهبی بومیان آمریکای شمالی
الیاهو مزراحی

**الیاهو مزراحی** (به عبری: ؛ زاده حدود ۱۴۵۵ – درگذشته ۱۵۲۵ یا ۱۵۲۶) دانشمند یهودی، تلمودشناس، مرجع هلاخا (پوسِک)، و ریاضی‌دان عثمانی بود. او بیش از همه به سبب اثرش «سِفِر هَمّزراحی» شناخته می‌شود که ابرتفسیری بر تفسیر راشی بر تورات است و خود از مهم‌ترین تفسیرهای تورات به‌شمار می‌رود. همچنین به لقب «ریم» (به عبری: ) مشهور است که سرنام عبری «رَبّی الیاهو مزراحی» است و با نام جانوری اسطوره‌ای در کتاب مقدس عبری همنام است.

مزراحی در قسطنطنیه در خانواده‌ای از یهودیان رومانیوت (یونانی‌زبان بومی) زاده شد و علوم تلمودی را نزد الیاهو هَلِوی و یهودا مینتس در پادوا آموخت. او افزون بر دانش‌های دینی، در ریاضیات و اخترشناسی نیز سرآمد بود. از سال ۱۴۹۷ تا پایان عمر، مقام خاخام‌باشی امپراتوری عثمانی را بر عهده داشت و در این دوره به مدارای خود با قرائیم شهرت یافت.

## زندگی
الیاهو مزراحی در قسطنطنیه به دنیا آمد. خانوادهٔ او از یهودیان رومانیوت بودند؛ یعنی از یهودیان یونانی‌زبان بومی منطقه به‌شمار می‌رفتند و از تبعیدیان اسپانیایی نبودند. او نزد دو خاخام برجسته به نام‌های الیاهو هَلِوی و یهودا مینتس در شهر پادوا به فراگیری علوم تلمودی و توراتی پرداخت و از جوانی توانایی چشمگیری در تلمودشناسی نشان داد.

مزراحی افزون بر دانش‌های دینی، در علوم دنیوی به‌ویژه ریاضیات و اخترشناسی تبحر داشت. گفته شده که وی از نخستین کسانی بود که روشی برای استخراج ریشه مکعب ابداع کرد. او به زبان عبری، یونانی بیزانسی و عربی تسلط داشت.

### خاخام‌باشی امپراتوری عثمانی
پس از درگذشت موسی کاپسالی (حدود ۱۴۹۵)، مزراحی در سال ۱۴۹۷ به مقام خاخام‌باشی امپراتوری عثمانی رسید و این سمت را تا پایان عمر حفظ کرد. از ویژگی‌های دوران ریاست او رفتار مداراجویانه‌اش با قرائیم بود که این رویکرد را از استادش الیاهو هَلِوی به ارث برده بود. او حتی آموزش تلمود به قرائیم را جایز می‌شمرد.

## آثار
### سِفِر هَمّزراحی
مهم‌ترین اثر مزراحی کتاب «سِفِر هَمّزراحی» است که ابرتفسیری بر تفسیر راشی بر تورات به‌شمار می‌رود. این کتاب نخستین بار در سال ۱۵۲۷ پس از مرگ مزراحی، به همت پسرش اسرائیل در ونیز به چاپ رسید. مزراحی خود این تفسیر را مهم‌ترین اثرش می‌دانست (پاسخ‌نامه‌ها، شماره‌های ۵ و ۷۸). در این اثر، منابع تلمودی و میدراشی راشی نشان داده شده و همهٔ عبارات مبهم روشن گردیده‌است. بخشی از انگیزهٔ نگارش کتاب، دفاع از راشی در برابر انتقادات مفسران متأخر به‌ویژه موشه بن نحمان (نحمانیدس) بود.

چندین اثر بر پایهٔ سِفِر هَمّزراحی نوشته شده‌است، از جمله: خلاصه‌ای به قلم یعقوب مارکاریا با عنوان «کیتسور مزراحی» (ترنتو، ۱۵۶۱)؛ خلاصه‌ای دیگر به قلم اسحاق هَکوهن از اوستروه با نام «مَتِّنَت عَنی» (پراگ، ۱۶۰۴–۱۶۰۹)؛ و تفسیرهایی از سوی شلومو لوریا (مَهَرشَل) با عنوان «یِریعوت شلومو» و نقدهایی از شموئل اِدلز (مَهَرشا).

### دیگر آثار دینی
* «توسِفِت سِمَگ»: حاشیه‌ای بر «سِفِر میتسووت گادول» (سمگ) اثر موسی بن یعقوب از کوسی.
* «تشووُت ریم»: مجموعه‌ای از پاسخ‌نامه‌های شرعی (رسپونسا).

### آثار ریاضی و علمی
* «سِفِر هَمیسپار» دربارهٔ حساب، و تفسیری بر «المجسطی» اثر بطلمیوس در اخترشناسی. (اثری مشابه با عنوان «مِلِخِت هَمیسپار» نیز به مزراحی نسبت داده شده که فصلی دربارهٔ شطرنج نیز دارد)
* تفسیری بر «اصول» اقلیدس.

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* الیاهو مزراحی در دانشنامه یهودی

رده:زادگان دهه ۱۴۵۰ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۱۵۲۵ (میلادی)
رده:مقاله‌های به‌کارگیرنده متن از دانشنامه یهودی ۱۹۰۶
رده:مقاله‌های به‌کارگیرنده یادکرد از دانشنامه یهودی ۱۹۰۶
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند
شاونی

**شاونی** ( ) یکی از اقوام بومی آمریکای شمالی در جنگل‌های شمال شرقی هستند. زبان آن‌ها، شاونی، از زبان‌های آلگانکی است.

سرزمین مادری شاونی‌ها در دوران پیشاکلمبی احتمالاً در جنوب اوهایو متمرکز بود. در قرن هفدهم، آن‌ها در سراسر اوهایو، ایلینوی، مریلند، دلاور (ایالت) و پنسیلوانیا پراکنده شدند. در اوایل قرن هجدهم، آن‌ها عمدتاً در شرق پنسیلوانیا متمرکز بودند، اما بعداً در همان قرن دوباره در پنسیلوانیا، ویرجینیای غربی، کنتاکی، اوهایو، ایندیانا و ایلینوی پراکنده شدند و گروه کوچکی از آن‌ها به مردم ماسکوگی در آلاباما پیوستند. در قرن نوزدهم، دولت فدرال ایالات متحده تحت قانون جابه‌جایی سرخ‌پوستان مصوب ۱۸۳۰، آن‌ها را به اجبار به مناطق غرب رودخانه می‌سی‌سی‌پی کوچاند؛ این سرزمین‌ها بعدها به ایالت‌های میزوری، کانزاس و تگزاس تبدیل شدند. آن‌ها متعاقباً به قلمرو سرخ‌پوستان منتقل شدند که در اوایل قرن بیستم به ایالت اکلاهما تبدیل شد.

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:بومیان آمریکا در انقلاب آمریکا
رده:قبایل بومی آمریکایی در آلاباما
رده:قبایل بومی آمریکایی در اکلاهما
رده:قبایل‌های بومی ایالات متحده آمریکا در کانزاس
غول خفته (کنتیکت)

**غول خفته** ()، (که با نام‌های **تپه‌های آبی** و **کوه کارمل** نیز شناخته می‌شود)، (به زبان Quiripi: *هابوموک* (Hobbomock)), یک کوه سنگِ تراپ ناهموار با ارتفاع  است که در  شمال نیوهیون، کنتیکت واقع شده است. غول خفته که یکی از عوارض برجسته منظره است و از مایل‌ها دورتر دیده می‌شود، نام خود را از شباهت انسان‌گونه‌اش به پیکر انسانی در حال خواب (وقتی از شمال یا جنوب دیده شود) گرفته است. این غول به‌خاطر چشم‌اندازهای گسترده از بالای صخره‌ها، توپوگرافی ناهموار و اکوسیستم‌های خرداقلیم شهرت دارد. بخش اعظم این غول در **پارک ایالتی غول خفته** قرار دارد. این کوه یک سایت تفریحی محبوب است: بیش از  مسیر پیاده‌گردی از آن عبور می‌کند، از جمله  از مسیر کوینیپیاک . دانشگاه کوینیپیاک در پای کوه کارمل در همدن واقع شده است.

## اساطیر
طبق باورهای سرخ‌پوستان ایالات متحده آمریکا از قبیله کوینیپیاک، روح سنگیِ غول‌پیکری به نام هابوموک (Hobbomock)، که چهره‌ای شرور در بسیاری از داستان‌هاست (ببینید: Pocumtuck Ridge و Quinnipiac), از بدرفتاری با مردمش به خشم آمد و پای خود را از عصبانیت به زمین کوبید که باعث تغییر مسیر رود کنتیکت شد (جایی که رودخانه در میدل‌تاون (کنتیکت) پس از صدها مایل حرکت به سمت جنوب، ناگهان به سمت شرق می‌پیچد). برای جلوگیری از ایجاد چنین ویرانی‌هایی در آینده، روح نیکوکار «کیتان» (Keitan)، هابوموک را طلسم کرد تا برای همیشه به شکل پیکر انسان‌نمای غول خفته به خواب برود.
در داستانِ اصلیِ مجموعه «غول خفته و داستان‌های دیگر» اثر Eleanor Estes (۱۹۴۸)، غول تصمیم می‌گیرد از جای خود بلند شده و آنجا را ترک کند. افسانه بومیان آمریکا نیز (با کمی دخل و تصرف) توسط جیسون جی. مارچی در کتاب مصور کودکانش با عنوان «افسانه هابوموک: غول خفته» که در سال ۲۰۱۵ منتشر شد، بازگو شده است.

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:جاذبه‌های گردشگری در شهرستان نیو هیون، کنتیکت
رده:جغرافیای شهرستان نیو هیون، کنتیکت
رده:زمین‌چهرهای شهرستان نیوهیون، کنتیکت
رده:مناطق حفاظت‌شده بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۲۴ (میلادی)
رده:والینگفورد
مردان و شهر

**مردان و شهر** (به عربی: ) رمانی ۳۲۰ صفحه‌ای به زبان عربی است که صدام حسین، رئیس‌جمهور پیشین عراق، آن را نوشته و در سال ۲۰۰۲ میلادی منتشر شده‌است. این اثر که تا اندازهٔ زیادی سرشتی زندگی‌نامه‌ای دارد، داستان نبرد پدربزرگ صدام حسین با عثمانی‌ها در دوران امپراتوری عثمانی را روایت می‌کند و همچنین بر خیزش حزب بعث عراق و برخی از خویشاوندان صدام از جمله عمویش تمرکز دارد.

قهرمان رمان شخصیتی به نام «صالح» است؛ اما به‌گستردگی باور بر این است که این شخصیت در واقع بازتاب خود صدام حسین با نامی ساختگی است. مردان و شهر سومین اثر ادبی صدام حسین بود و مانند آثار پیشین او با نام مستعار «مؤلف» و بدون درج نام نویسنده روی جلد منتشر شد. هدف کتاب ترسیم تصویری مثبت از صدام حسین و تقویت وجهه ملی‌گرایانهٔ او بود.

## درونمایه و محتوا
رمان مردان و شهر اثری تاریخی-زندگی‌نامه‌ای است که رویدادهای زندگی پدربزرگ صدام حسین و نبرد او با ترکان عثمانی را به تصویر می‌کشد. همچنین رمان به خیزش حزب بعث و چندین تن از خویشاوندان صدام از جمله عمویش می‌پردازد. قهرمان داستان شخصیتی با نام «صالح» است اما بیشتر تحلیل‌گران بر این باورند که این شخصیت در واقع زندگی‌نامهٔ خودنوشت صدام با پوشش داستانی است.

به گزارش حسن ام. فتاح، خبرنگار نیویورک تایمز، هدف اصلی کتاب ایجاد وجهه‌ای مثبت برای صدام حسین و تقویت «اعتبار ملی‌گرایانهٔ او از راه توصیف مبارزهٔ ادعایی پدربزرگش با ترکان عثمانی» بود.

## نویسندگی و انتشار
صدام حسین در مجموع چهار رمان منتشر کرد که همگی با نام مستعار «مؤلف» () به چاپ رسیدند. نام صدام هرگز بر جلد هیچ‌یک از کتاب‌هایش درج نشد و تنها عبارت «روایتی نوشته‌شده به دست مؤلفش» بر روی جلد دیده می‌شد. مردان و شهر سومین اثر ادبی صدام بود.

اگرچه گمانه‌زنی‌هایی دربارهٔ نگارش اثر توسط نویسندهٔ سایه مطرح شد، سعدون الزبیدی، مترجم رسمی ریاست‌جمهوری صدام حسین، نویسندگی صدام را تأیید کرد. او گفت:

## جایگاه در نظام آموزشی عراق
پیش از حملهٔ ۲۰۰۳ به عراق، رمان مردان و شهر به همراه دو رمان دیگر صدام یعنی زبیبه و پادشاه و دژ مستحکم در برنامهٔ درسی مدارس عراق گنجانده شد. رمان همچون آثار ادبی پیشین صدام مورد ستایش منتقدان و نویسندگان ادبی عراقی قرار گرفت.

پس از جنگ، کتاب‌های صدام محبوبیتی دوباره یافتند و نسخه‌های رسمی و غیررسمی آخرین کتاب او یعنی بیرون شو ای نفرین‌شده در داخل و خارج عراق به فروش رسید.

## جستارهای وابسته
* رمان‌های صدام حسین
* زبیبه و پادشاه
* بیرون شو ای نفرین‌شده

## منابع

* 
* 
* 
* 

رده:رمان‌های ۲۰۰۲ (میلادی)
رده:آثار منتشرشده با پدیدآور ناشناس
رده:خودزندگی‌نامه‌های سیاسی
رده:رمان‌های واقع‌شده در عراق
کوئینیپیاک

**کوئینیپیاک** () یک قوم بومی تاریخی در جنگل‌های شمال شرقی بودند. آن‌ها در شهرستان نیوهیون امروزی و در امتداد رودخانه کوئینیپیاک زندگی می‌کردند. دهکده اصلی آن‌ها که آن هم کوئینیپیاک نامیده می‌شد، در محل کنونی نیوهیون (کنتیکت) قرار داشت.

## نام ==نام کوئینیپیاک به «مردمِ آب‌های طویل» ترجمه می‌شود این نام به صورت‌های Quienepiage, Quenepiake, Qunnipiéuk, Qunnipiuck, Qunnipiug, Quinnpiipuck, Quunnipieuck و Qvinipiak نیز هجایی شده است.

## زبان ==کوئینیپیاک‌ها و چندین قبیله همسایه در مرکز کنتیکت و مرکز [[لانگ آیلند]] همگی به زبان [[Quiripi language|کوئیریپی]] سخن می‌گفتند که یک [[زبان‌های آلگانکی شرقی]] است. کشیش آبراهام پیرسون در سال ۱۶۵۸ [[کتکیزم|آموزه‌های دینی مسیحی]] را به زبان کوئیریپی ترجمه کرد. کشیش [[Ezra Stiles|ازرا استایلز]] و [[توماس جفرسون]] هر دو لیست واژگانی از این زبان را جمع‌آوری کردند. این زبان در اواخر قرن نوزدهم منقرض شد.

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:مردم آلگانکی
هیدیوشی اوباتا

**هیدیوشی اوباتا** (به ژاپنی: ، ؛ ۲ آوریل ۱۸۹۰ – ۱۱ اوت ۱۹۴۴) یک ژنرال نیروی زمینی امپراتوری ژاپن در جنگ جهانی دوم بود. او در دوران جنگ فرماندهی واحدهای هوایی و سپس ارتش سی‌ویکم را بر عهده داشت و مسئول دفاع از جزایر ماریانا در برابر نیروهای متفقین بود.

اوباتا در نبرد گوام (۱۹۴۴) فرماندهی نیروهای ژاپنی را بر عهده داشت اما در برابر برتری آتش و نیروی آمریکایی شکست خورد و در ۱۱ اوت ۱۹۴۴ در جیگو با انجام سپوکو خودکشی کرد. پس از مرگ به درجه ژنرال ارتقا یافت.

## زندگی‌نامه
### دوران آموزش و آغاز خدمت
اوباتا پنجمین فرزند یک پژوهشگر زبان چینی از استان اوساکا بود. او در مدارس مقدماتی نظامی آموزش دید و در دسامبر ۱۹۱۱ از دوره بیست‌وسوم آکادمی ارتش امپراتوری ژاپن دانش‌آموخته شد و در رشته عملیات سواره‌نظام تخصص یافت. در سال ۱۹۱۹ از دوره سی‌ویکم دانشگاه جنگ ارتش فارغ‌التحصیل شد و به درجه کاپیتان در سواره‌نظام ارتقا یافت.

### گرایش‌های سیاسی
بر پایه منابع فرانسوی، اوباتا در جوانی به سیاست‌های راست‌گرای ملی‌گرا گرایش داشت و عضو جناح تندرو «راه امپراتوری» (به ژاپنی ) به رهبری سادائو آراکی بود که در برابر جناح میانه‌رو کازوشیگه اوگاکی قرار داشت.

### مأموریت‌های وابستگی نظامی
از آوریل ۱۹۲۳ اوباتا به‌عنوان وابسته نظامی به بریتانیا اعزام شد و از نوامبر ۱۹۲۷ تا اوت ۱۹۳۴ وابسته نظامی در هند بریتانیایی بود. در اوت ۱۹۳۴ به درجه سرهنگ در سواره‌نظام ارتقا یافت و برای خدمت در ستاد کل امپراتوری به ژاپن فراخوانده شد.

### فرماندهی نیروهای هوایی
اوباتا در مارس ۱۹۳۸ به درجه سرلشکر ارتقا یافت و از سواره‌نظام به هوانیروز ارتش منتقل شد. در اوت ۱۹۳۸ فرمانده آموزشگاه هوایی ارتش آکنو شد. در دسامبر ۱۹۴۰ به درجه سپهبد ارتقا یافت و فرماندهی گروه پنجم هوایی ارتش در تایوان را بر عهده گرفت؛ او در آغاز جنگ اقیانوس آرام در همین پایگاه مستقر بود. فرماندهی او در سال ۱۹۴۲ به جبهه برمه اعزام شد. در مه ۱۹۴۳ فرمانده کل ارتش سوم هوایی شد اما در دسامبر همان سال به توکیو فراخوانده شد.

### نبرد گوآم و مرگ
در ۱۸ فوریه ۱۹۴۴ فرماندهی ارتش سی‌ویکم به اوباتا سپرده شد. این ارتش با لشکرهای ۲۹ و ۵۳ مسئول دفاع از جزایر ماریانا در برابر پیشروی نیروهای متفقین بود. اوباتا در هنگام تهاجم آمریکا به سایپان از ستاد فرماندهی خود دور بود و ستاد جدیدش را در گوآم برپا کرد.

در نبرد گوام (۱۹۴۴) اوباتا در نیمه‌شب ۲۵ ژوئیه ۱۹۴۴ دستور حمله سراسری صادر کرد، اما نیروهای او به‌سرعت در برابر برتری عددی و قدرت آتش آمریکایی‌ها شکست خوردند و بیش از ۸۰ درصد نیروهایش را از دست دادند. او با نیروهای باقی‌مانده به شمال جزیره عقب‌نشینی کرد و بیشتر آنان در اوایل اوت هنگام حمله به نیروهای زرهی آمریکایی کشته شدند.

اوباتا در ۱۱ اوت ۱۹۴۴ در جیگو، گوآم با انجام سپوکو خودکشی کرد و با مرگ او تلاش ژاپنی‌ها برای حفظ جزیره پایان یافت. پس از مرگ به درجه ژنرال ارتقا یافت.

## خانواده
همسر اوباتا دختر مارشال کاوامورا کاگه‌آکی بود.

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* 

رده:زادگان ۱۸۹۰ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۱۹۴۴ (میلادی)
رده:اهالی اوساکا
رده:نظامیان خودکشی کرده اهل ژاپن
رده:خودکشی با اجسام برنده در ایالات متحده آمریکا
رده:مقاله‌های دارای واژگان به زبان ژاپنی
رده:مقاله‌های دارای شرح مختصر
رده:شرح مختصر یکسان با ویکی‌داده
قدیس کوربینیان

**قدیس کوربینیان** (به لاتین: Corbinianus؛ زادهٔ حدود ۶۷۰ – درگذشتهٔ ۸ سپتامبر ۷۳۰ میلادی) یک اسقف فرانکی و مبشر مسیحیت در منطقه باواریا بود. او به عنوان بنیان‌گذار اسقف‌نشین فرایزینگ شناخته می‌شود و یکی از چهره‌های کلیدی در گسترش دین مسیح در جنوب آلمان امروزی است. مشهورترین نماد او در هنر دینی، «خرس کوربینیان» است که باری را بر پشت حمل می‌کند؛ نمادی که امروزه در نشان رسمی شهر فرایزینگ و همچنین نشان خانوادگی پاپ بندیکت شانزدهم دیده می‌شود.

## زندگی زاهدانه و سفر به رم
کوربینیان در نزدیکی ملون در پادشاهی فرانک‌ها (فرانسه امروزی) متولد شد. او که از جوانی تمایلات پارسایانه داشت، مدتی را به عنوان گوشه‌نشین در نزدیکی یک کلیسای محلی زندگی کرد. با افزایش شهرت او به تقدس، جمعیت زیادی برای طلب دعا نزد او می‌آمدند که این موضوع با روحیه خلوت‌گزین او سازگار نبود. به همین دلیل، او سفری را به مقصد رم آغاز کرد تا از پاپ گرگوری دوم اجازه بگیرد که به عنوان یک زاهد در انزوا زندگی کند. با این حال، پاپ که متوجه توانایی‌های تبلیغی و مدیریتی او شده بود، او را به عنوان اسقف منصوب کرد و مأمور ساخت تا برای تبشیر انجیل به مناطق شرقی و باواریا برود.

## مأموریت در باواریا و افسانه خرس
مهم‌ترین بخش زندگی کوربینیان در فرایزینگ رقم خورد. او تحت حمایت «گریموآلد»، دوک باواریا، به فعالیت پرداخت. طبق روایت‌های سنتی، در یکی از سفرهای او به رم، خرسی به اسب او حمله کرد و آن را درید. کوربینیان به عنوان تنبیه، خرس را وادار کرد تا زین و بارهای سفر را بر پشت خود بگذارد و تا رم همراه او بیاید. این داستان نمادی از غلبه مسیحیت بر وحشی‌گری و شرک در آن دوران تلقی می‌شود. با وجود موفقیت‌های مذهبی، او با دوک گریموآلد به دلیل ازدواج غیرقانونی‌اش با بیوه برادرش (بیلیتوردیس) دچار اختلاف شدید شد و مجبور شد مدتی از فرایزینگ تبعید شود.

## وفات و میراث
کوربینیان در ۸ سپتامبر ۷۳۰ میلادی در فرایزینگ درگذشت. او پیش از مرگ درخواست کرده بود که در کنار مزار «قدیس والنتین» در میسن دفن شود. بعدها در سال ۷۶۸ میلادی، پیکر او توسط اسقف «*آربئو*» به کلیسای جامع فرایزینگ منتقل شد که امروزه نیز محل زیارت مؤمنان است. او به عنوان حامی معنوی شهر فرایزینگ شناخته می‌شود و روز ۲۰ نوامبر در باواریا به عنوان سالروز انتقال پیکر او جشن گرفته می‌شود.

## منابع

رده:قدیسان مسیحی سده ۸ (میلادی)
رده:اسقف‌های سده ۸ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۷۳۰ (میلادی)
رده:قدیسان
رده:قدیسان مسیحی
رده:کاتولیک‌ها
رده:تاریخ آلمان
رده:زادگان ۶۷۰ (میلادی)
رده:قدیسان مسیحی در سده ۸ (میلادی)
دوکلیان

**دوکلیان** یا **دوکلیانین** ( یا ) شخصیتی در اسطوره‌شناسی صربی است که بازتابی از امپراتور روم دیوکلتیان است. او به عنوان شیطان خدا معرفی می‌شود، احتمالاً به دلیل آزار و اذیت‌های واقعی دیوکلتیان.

افسانه‌ها بنای شهر دوکلیا، مرز دوکلیان و جاده‌های رومی نزدیک توزی را به او نسبت می‌دهند (طبق یک داستان عامیانه، او آن‌ها را به سوی برادر و خواهرش پرتاب می‌کرد در حالی که آن‌ها به سوی هوم می‌گریختند).

یک ترانه عامیانه صربی درباره دوکلیان می‌گوید که او روزی خورشید را از آسمان برداشت و به زمین آورد. یحیی موفق شد او را فریب دهد و خورشید را به جای خود بازگرداند، اما پس از آن، در حالی که دوکلیان او را تعقیب می‌کرد، پاره‌ای از گوشت پای یحیی را کَند که این امر توضیح می‌دهد چرا انسان‌ها قوس کف پا دارند.

چندین روایت متفاوت از داستانی وجود دارد که او هنوز زنده است؛ بر اساس آن‌ها او در رودخانه موراچا نزدیک دوکلیا (پل وزیر) در زنجیر است. در برخی از این روایت‌ها، او پیوسته زنجیرهایش را می‌جود و هر سال در آستانه کریسمس (یا در آستانه جورجودان) نزدیک است که زنجیرها را بگسلد و جهان را نابود کند، که در این هنگام چهار آهنگر کولی زنجیرها را دوباره می‌سازند.

## جستارهای وابسته
* پادشاه خفته در کوه

## منابع

رده:اسطوره‌شناسی اسلاوی
رده:دیوکلسینی
رده:فولکلور صربستانی
رده:یحیی
تامامو-نو-مائه

230px|بندانگشتی
**تامامونومائه** (، ، همچنین ) شخصیتی افسانه‌ای در اسطوره‌شناسی ژاپنی است. یکی از داستان‌هایی که این افسانه را توضیح می‌دهد از ادبیات داستانی دوره موروماچی (۱۳۳۶ تا ۱۵۷۳) به نام *[[اوتوگی زوشی]]* می‌آید. در اوتوگی‌زوشی، تامامونومائه یک کورتیزان در دربار امپراتور ژاپن کونوئه (که از ۱۱۴۲ تا ۱۱۵۵ سلطنت کرد) بود.

گمان می‌رود تامامونومائه بر اساس ملکه تاریخی فوجیوارا نو نوریکو (۱۱۱۷–۱۱۶۰)، مادر کونوئه، شکل گرفته باشد که در تعدادی از کشمکش‌های جانشینی که به شورش هوگن و شورش هیجی انجامید شرکت داشت.

## افسانه‌ها
داستان‌های تامامونومائه به عنوان یک کیتسونه افسانه‌ای در دوران دوره موروماچی به صورت اوتوگی زوشی (روایت‌های منثور) ظاهر شدند و توری‌یاما سکیئن نیز در *[[Konjaku Hyakki Shūi|کونجاکو هیاکی شوئی]]* به آن‌ها اشاره کرده است. فولکلور دوره ادو سپس این افسانه را با داستان‌های مشابه خارجی دربارهٔ روح‌های روباه که حاکمان را فاسد می‌کنند و در سرزمین‌هایشان هرج و مرج به پا می‌کنند درهم آمیخت.

در داستانی که کاتسوشیکا هوکوسائی روایت کرده و در دوره ادو شکل گرفته، روباه نه‌دمه نخست در چین ظاهر شد و داجی، معشوقه آخرین حاکم دودمان شانگ یعنی دی شین را تسخیر کرد. او پادشاه را افسون کرد و دوران وحشتی به پا کرد که به شورشی انجامید که به دودمان شانگ پایان داد. روح روباه به مگادا از تیانژو (هند باستان) گریخت و به بانو کایو ()، معشوقه ولیعهد بانزوکو (؛ برگرفته از داستان‌های هندی دربارهٔ کالماشاپادا آدم‌خوار)، تبدیل شد و او را واداشت تا سر هزار مرد را ببرد. این بار نیز شکست خورد و از کشور گریخت. همان روباه حدود ۷۸۰ پیش از میلاد به چین بازگشت و گفته می‌شود بائو سی، معشوقه پادشاه یو از دودمان ژو را تسخیر کرد. بار دیگر توسط نیروهای نظامی انسانی رانده شد.

روباه مدتی آرام ماند. سپس در ژاپن به صورت تامامونومائه، محبوب‌ترین کورتیزان امپراتور کونوئه ظاهر شد. گفته می‌شد او زیباترین و باهوش‌ترین زن بود که می‌توانست به هر سؤالی پاسخ دهد. او امپراتور را سخت بیمار کرد و سرانجام توسط ستاره‌شناس آبه نو یاسوچیکا که برای تشخیص علت بیماری امپراتور فراخوانده شده بود، به عنوان روح روباه رسوا شد. چند سال بعد، امپراتور کازوسا-نو-سوکه () و میورا-نو-سوکه () را فرستاد تا روباه را در دشت‌های ناسو، توچیگی بکشند.

در *تامامونو سوشی* () در سال ۱۶۵۳، الحاقیه‌ای به داستان افزوده شد که توضیح می‌داد روح تامامونومائه در سنگی به نام *[[Sesshō-seki|سِشو-سِکی]]* جای گرفت. این سنگ پیوسته گاز سمی آزاد می‌کرد و هر چیزی را که با آن تماس می‌یافت می‌کشت. گفته می‌شود این سنگ در دوره نانبوکوچو توسط راهب بودایی گِنو شینشو () که روح روباهِ اکنون پشیمان را برانداخت، نابود شد. او پس از این کار مراسم یادبود بودایی برگزار کرد و به روح اجازه داد سرانجام در آرامش بیاساید.

سنگ در پنجم مارس ۲۰۲۲ به دو نیم شد. ترک‌هایی در سنگ چند سال پیش از شکستن دیده شده بود که احتمالاً به آب باران اجازه داد نفوذ کند و آن را تضعیف نماید، بنابراین بسیار محتمل است که سنگ به‌طور طبیعی ترکیده باشد. برخی با شوخی حدس زدند که این امر تامامونومائه را آزاد کرده و شبکه‌های اجتماعی ژاپن پیش‌بینی کردند که نیروهای تاریکی آزاد شده‌اند.

## جستارهای وابسته
* پادشاه خفته در کوه

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:آفریده‌های افسانه‌ای زن
رده:فولکلور ژاپن
سشو-سکی

**سشو-سکی** ()، یا «سنگ کشتار»، سنگی است در کوه‌های آتشفشانی ناسو، توچیگی، منطقه‌ای در استان توچیگی، ژاپن، که به خاطر چشمه‌های گوگردی شهرت دارد. در اسطوره‌شناسی ژاپنی، گفته می‌شود این سنگ هر کسی را که با آن تماس پیدا کند می‌کشد. در ژاپن، سنگ‌ها و تخته‌سنگ‌های بزرگ در مناطقی که گاز آتشفشانی تولید می‌شود اغلب «سِشو-سِکی» (殺生石) به معنای سنگ کشتار نامیده می‌شوند و نماینده این سنگ‌ها همین سنگی است که با افسانه تامامو-نو-مائه و کیتسونه پیوند دارد.

## افسانه
این سنگ را تبدیل‌یافته جسد تامامو-نو-مائه، زنی زیبا که رسوا شد به عنوان روباه در خدمت یک دایمیوی شرور که نقشه کشتن امپراتور کونوئه و تصاحب تخت او را می‌کشید، می‌دانند. طبق *[[اوتوگی زوشی]]*، هنگامی که روباه نه‌دمه توسط جنگجوی نامدار میورا-نو-سوکه کشته شد، جسدش به سِشو-سِکی تبدیل شد. بعدها یک کشیش بودایی به نام گِنو برای استراحت نزدیک سنگ توقف کرد و روح تامامونومائه او را تهدید کرد. گِنو مراسم جن‌گیری برگزار کرد و از روح التماس کرد که به نجات خود بیندیشد. تامامونومائه نرم شد و سوگند خورد که هرگز دیگر سنگ را آشوب نکند.

## شکافتن

در پنجم مارس ۲۰۲۲ گزارش شد که سنگ به دو بخش شکافته، احتمالاً در نتیجه فرسایش طبیعی. برخی نگرانی خود را از آزاد شدن کیتسونه برانداخته‌شده ابراز کردند. در ۲۶ مارس ۲۰۲۲، دولت محلی از کاهنان خواست تا مراسمی برای آرام کردن روح و رام کردن جانور در محل با دعا، نذورات و تکان دادن *[[اونیوسا]]* بر روی سنگ شکافته برگزار کنند.

## در فرهنگ عامه
* نمایشنامه‌ای به سبک نو (تئاتر) دربارهٔ سنگ، منسوب به هیوشی ساآمی.
* در کتاب *[[Oku no Hosomichi|اوکو نو هوسومیچی]]* اثر ماتسوئو باشو به آن اشاره شده، چرا که او در قرن هفدهم از این سنگ بازدید کرد و بازدیدش را در کتابش (*جاده باریک به شمال عمیق*) روایت کرده است.
* *تامامونومائه*، رمانی از کیدو اوکاموتو، بر اساس افسانه این سنگ نوشته شده است. اقتباس سینمایی آن با عنوان *کیووبی نو کیتسونه تو توبیمارو (سِشوسِکی)* نیز ساخته شد.
* در فصل ۱۲۳ مانگای *[[باکی گریپلر]]* نویسنده از داستان شکستن سنگ برای نشان دادن قدرت لگد یکی از شخصیت‌ها استفاده کرد.
* این افسانه در سال ۱۹۶۸ به فیلم انیمه‌ای با عنوان **کیووبی نو کیتسونه تو توبیمارو (سِشوسِکی)** (九尾の狐と飛丸(殺生石)) تبدیل شد.

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:اسطوره‌شناسی ژاپن
رده:اشیاء در اسطوره‌شناسی
رده:سنگ‌ها
رده:فیلم‌های انیمه ۱۹۶۸ (میلادی)
فولکلور صربی

**فولکلور صربی** سنت‌های عامیانه در میان قوم صرب است. قدیمی‌ترین نمونه‌های فولکلور صربی در آداب و رسوم پیش از مسیحیت آیین اسلاوی که به مسیحیت تبدیل شده‌اند دیده می‌شود.

## ریشه‌ها و ویژگی‌ها

## فولکلور
رسولان اسلاوها، سیریل و متودی مقدس، از زمان مسیحی‌شدن آن‌ها در سال ۸۶۷ توسط ارتدوکس شرقی صربی مورد احترام بوده‌اند.

در کراییشته و ولاسینا داستان‌های حماسی دربارهٔ نابودی روم باستان در یک نبرد و سکونت صرب‌ها (مردم آنتس) وجود دارد.

برخلاف اسطوره‌شناسی اسلاوهای شرقی، اسطوره‌شناسی اسلاوهای جنوبی میان دو نوع مختلف اژدها تمایز قائل می‌شود: زمِی نیکوکار و آلای بدخواه.

### شعر حماسی صربی

شعر حماسی صربی نوعی حماسه است که توسط صرب‌ها و با ریشه در صربستان، بوسنی و هرزگوین و مونته‌نگرو امروزی سروده شده است. چرخه‌های اصلی توسط نویسندگان ناشناس صرب بین قرن‌های چهاردهم و نوزدهم سروده شده‌اند و عمدتاً به رویدادها و شخصیت‌های تاریخی می‌پردازند.

مجموعه شعر حماسی صربی به چرخه‌های زیر تقسیم می‌شود:
* چرخه غیرتاریخی
* چرخه پیش از کوزوو - اشعار دربارهٔ رویدادهای پیش از نبرد کوزوو - سرودهای دربارهٔ خاندان سلطنتی نمانیچی و ترانه‌های عامیانه
* چرخه شاهزاده مارکو
* چرخه کوزوو - اشعار دربارهٔ رویدادهای بلافاصله پیش و پس از نبرد کوزوو (هیچ شعری خود نبرد را پوشش نمی‌دهد)
* چرخه پس از کوزوو - اشعار دربارهٔ رویدادهای پس از نبرد
* اشعار دربارهٔ آزادسازی صربستان
* اشعار دربارهٔ آزادسازی مونته‌نگرو

## جستارهای وابسته
* مقالهٔ مرتبط

## پانویس

رده:فولکلور صربستانی
قدیس زیگیسموند

**قدیس زیگیسموند** (به لاتین: Sigismundus؛ درگذشتهٔ ۱ مه ۵۲۴ میلادی) پادشاه بورگوندی از سال ۵۱۶ تا زمان مرگش بود. او فرزند «گوندوباد» بود و پیش از نشستن بر تخت سلطنت، از مذهب آریانیسم به مذهب کاتولیک گروید. زیگیسموند به دلیل توبه عمیق پس از قتل فرزندش و همچنین شهادتش به دست فرانک‌ها، در کلیساهای کاتولیک و ارتدکس به عنوان قدیس شناخته می‌شود.

## توبه و تأسیس صومعه سنت موریس
بزرگ‌ترین لکه تاریک در زندگی زیگیسموند، دستور قتل پسرش «سیگریک» در سال ۵۲۲ میلادی بود. طبق روایات تاریخی، همسر دوم زیگیسموند با دسیسه و اتهام دروغین، پادشاه را متقاعد کرد که پسرش قصد خیانت دارد. زیگیسموند در لحظه‌ای از خشم، دستور خفه کردن پسرش را صادر کرد. او بلافاصله پس از این واقعه دچار پشیمانی شدیدی شد و برای توبه به صومعه «سنت موریس» در واله رفت. او این صومعه را بازسازی کرد و سنت «تسبیح دائمی» (Laus Perennis) را در آنجا بنا نهاد که در آن راهبان به‌صورت شبانه‌روزی و بدون وقفه به ستایش خداوند می‌پرداختند.

## جنگ با فرانک‌ها و شهادت
در سال ۵۲۳ میلادی، پادشاهان فرانک‌ها (پسران کلوویس یکم) به قلمرو بورگوندی حمله کردند تا انتقام مادربزرگ خود «کلوتیلد» را بگیرند. زیگیسموند در نبرد شکست خورد و پس از مدتی آوارگی در لباس راهب، توسط «کلودومر» پادشاه اورلئان اسیر شد. در ۱ مه ۵۲۴، به دستور کلودومر، زیگیسموند را به همراه همسر و دو فرزندش به منطقه «کولمیر» بردند و آن‌ها را در چاهی انداختند تا غرق شوند. پیکر او بعدها از چاه خارج و به صومعه سنت موریس منتقل شد.

## میراث و انتقال به پراگ
شهرت زیگیسموند به عنوان یک پادشاه توبه‌کار و شهید در سراسر اروپا گسترش یافت. در قرن چهاردهم میلادی، امپراتور کارل چهارم (امپراتور مقدس روم) که ارادت خاصی به او داشت، بخشی از بقایای پیکر او را به پراگ منتقل کرد و او را به عنوان یکی از قدیسان حامی پادشاهی بوهم معرفی نمود. امروزه مزار او در کلیسای جامع سنت ویتوس در پراگ یکی از زیارتگاه‌های مهم اروپای مرکزی محسوب می‌شود و نام او در بسیاری از کشورهای اروپایی (مانند لهستان و مجارستان) به نامی رایج برای پادشاهان تبدیل شد.

## منابع

رده:قدیسان مسیحی
رده:پادشاهان بورگوندی
رده:درگذشتگان ۵۲۴ (میلادی)
رده:کاتولیک‌ها
رده:قدیسان
رده:مسیحیت
رده:تاریخ آلمان
رده:قدیسان ارتودکس شرقی
رده:آنگلیکان
رده:زادگان سده ۵ (میلادی)
رده:شهیدان مسیحی سده ۶ (میلادی)
رده:حکم‌رانان اروپا در سده ۶ (میلادی)
رده:قدیسان سلطنتی مسیحی
رده:اعدام‌شدگان با گردن‌زدن
میسر

**میسر** (به عربی: ) یا **قمار** (به عربی: ) در اسلام به بخت‌آزمایی و هرگونه بازی شانسی اشاره دارد که در آن دارایی یا سود مادی از راه بخت و اقبال به دست آید، نه از راه تلاش و کار. میسر به‌طور کامل در شریعت اسلامی حرام شمرده شده‌است، زیرا توافق میان شرکت‌کنندگان بر پایهٔ انگیزه‌ای نادرست و امیدهای واهی استوار است که صرفاً بر شانس تکیه دارد و احتمال زیان را نادیده می‌گیرد.

واژهٔ میسر در قرآن به‌کار رفته و در کنار شراب، از «گناه بزرگ» و «پلیدی از کار شیطان» یاد شده‌است. این حکم در احادیث نبوی نیز تأکید شده‌است. در اقتصاد اسلامی، ممنوعیت میسر یکی از سه اصل بنیادین (در کنار ممنوعیت ربا و غرر) به‌شمار می‌آید و نقشی کلیدی در شکل‌دهی بانکداری اسلامی و قراردادهای مالی اسلامی دارد.

## ریشه‌شناسی و شرح واژه
واژهٔ میسر از ریشهٔ عربی «یُسر» به معنای آسانی گرفته شده و به دست آوردن دارایی با آسانی و بدون تلاش اشاره دارد. هر دو واژهٔ «قمار» و «میسر» به بازی‌های شانسی اشاره دارند، اما قمار گونه‌ای ویژه یا زیرمجموعه‌ای از میسر است.

محمد ایوب، میسر را چنین شرح می‌دهد: «خواستن چیزی ارزشمند به آسانی و بدون پرداخت بهای برابر، یا بدون کار کردن برای آن، یا بدون پذیرفتن هیچ مسئولیتی در برابر آن، از راه یک بازی شانسی». فلیل جمال‌الدین نیز میسر را «به دست آوردن دارایی از راه شانس (نه از راه تلاش)» و «هرگونه بازی شانسی» تعریف کرده‌است.

ایوب قمار را نیز این‌گونه شرح می‌دهد: «دریافت پول، سود یا بهره‌مندی به بهای دیگران، با ادعای حق بر آن پول یا سود صرفاً از راه شانس».

### میسر در دوران پیش از اسلام
واژهٔ قرآنی میسر در اصل به تیرهای قرعه اشاره داشت. در این بازی که در میان اعراب پیش از اسلام رایج بود، حداکثر هفت بازیکن تیرهای نشان‌دار خود را در ظرفی می‌گذاشتند و تیرهای خنثی نیز به آنها افزوده می‌شد. سپس تیرها تکان داده شده و بیرون کشیده می‌شدند. بازی برای نمونه بر سر شتر انجام می‌شد و کسی که تیرش بیرون کشیده نمی‌شد باید بهای شتر را می‌پرداخت.

## در قرآن
قرآن در چند آیه به‌روشنی از قمار به‌عنوان کاری زیان‌بار و کار شیطان یاد کرده‌است.

در سورهٔ بقره آمده‌است:

و در سورهٔ مائده:

## در حدیث
در احادیث نبوی نیز از قمار به‌عنوان کاری ناپسند یاد شده‌است. بر پایهٔ حدیثی از ابوهریره، پیامبر اسلام فرمود: «هرکس در سوگند خود بگوید «به لات و عُزّی سوگند»، باید بگوید «هیچ معبودی جز خدا نیست»؛ و هرکس به دوستش بگوید «بیا با هم قمار کنیم»، باید چیزی صدقه دهد.»

## بنیاد حکم تحریم

ممنوعیت میسر بر چند پایهٔ اصلی استوار است. نخست آنکه میسر دارایی‌ای را پدیدمی‌آورد که بر شانس بنا شده نه بر کار و تلاش سازنده. این حکم همهٔ بازی‌های شانسی و شرط‌بندی بر سر پول یا چیزهای ارزشمند را دربرمی‌گیرد که در صورت نبردن، سرمایهٔ بازیکن از دست می‌رود. دوم آنکه میسر سرچشمهٔ بی‌عدالتی اجتماعی و دور شدن از معنویت شناخته شده‌است. سوم آنکه چنان‌که در قرآن آمده، شیطان از راه شراب و قمار می‌خواهد میان مردم دشمنی و کینه بیندازد و آنان را از یاد خدا و نماز بازدارد.

در اقتصاد اسلامی و بانکداری اسلامی، ممنوعیت میسر در کنار ممنوعیت ربا و غرر (ابهام و نادانسته‌ها در معامله) سه اصل بنیادین شمرده می‌شوند که قراردادها و ابزارهای مالی اسلامی بر پایهٔ آنها شکل می‌گیرند.

## جستارهای وابسته
* فهرست اصطلاحات اسلام
* رئوس مطالب اسلام
* خمر (نوشیدنی الکلی)
* احکام اسلام
* ربا (اسلام)
* بانکداری اسلامی
* اقتصاد اسلامی
* حقوق جزای اسلامی

## منابع

* 
* 
* 
* 

رده:حقوق جزای اسلامی
رده:اصطلاحات اسلامی
روابط اسرائیل و تونگا

**روابط اسرائیل و تونگا** به پیوندهای دوجانبه میان دولت اسرائیل و پادشاهی تونگا اشاره دارد. این دو کشور در سال ۱۹۷۷ میلادی، هفت سال پس از استقلال تونگا، روابط دیپلماتیک رسمی خود را برقرار کردند. اسرائیل نمایندگی خود در تونگا را از راه سفارتش در ولینگتون، نیوزیلند اداره می‌کند و تونگا نیز کنسول افتخاری به نام رون کلایمن در اسرائیل دارد.

اسرائیل در طول سال‌ها به تونگا در زمینه‌های بهداشت و درمان و توسعه یاری رسانده‌است. دو کشور در سال ۲۰۱۰ توافق‌نامه لغو روادید امضا کردند و بازدیدهای رسمی متعددی در سطح سران و نمایندگان پارلمانی میان آن‌ها انجام شده‌است.

## پیشینه
دولت اسرائیل و پادشاهی تونگا در سال ۱۹۷۷ میلادی روابط دیپلماتیک رسمی خود را برقرار کردند. نخستین بازدید رسمی میان دو کشور در ۲۱ دسامبر ۱۹۸۰ صورت گرفت که طی آن شاهزاده توپواتوآ، ولیعهد تونگا (توفا آهو توپو چهارم)، به اسرائیل سفر کرد. شاهزاده در این سفر با رئیس‌جمهور اسرائیل اسحاق نافون، وزیر امور خارجه اسحاق شامیر و معاون وزیر دفاع مردخای تسیپوری دیدار کرد.

### توافق‌نامه لغو روادید
در ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۰ دو کشور توافق‌نامه لغو روادید برای دارندگان گذرنامه‌های خود امضا کردند.

### بازدیدهای رسمی دهه ۲۰۱۰
در سال ۲۰۱۱ شمی تسور، سفیر اسرائیل در ولینگتون، استوارنامه خود را به پادشاه تونگا (توپو پنجم) تقدیم کرد. در همان سال، رووین ریولین، رئیس کنست، به تونگا سفر کرد و از سوی دولت اسرائیل محموله بزرگی از کمک‌های پزشکی برای درمان بیماری دیابت را که در تونگا شیوع بالایی دارد به وزارت بهداشت این کشور اهدا کرد. در پایان همان سال نیز هیئتی پارلمانی از تونگا از اسرائیل بازدید کرد.

در سال ۲۰۱۲ هیئتی رسمی به ریاست نخست‌وزیر تونگا، لرد توئی‌واکانو، به همراه وزیران آموزش و بهداشت و مدیرکل دفتر نخست‌وزیری به اسرائیل سفر کرد. این هیئت با نخست‌وزیر اسرائیل بنیامین نتانیاهو و دیگر مقامات ارشد دیدار کرد و از مرکز درمانی هداسا در اورشلیم بازدید نمود. افزون بر این، کارشناسان سازمان CINADCO آخرین دستاوردهای اسرائیل در زمینه کشاورزی و فناوری‌های گلخانه‌ای را به هیئت تونگایی نشان دادند.

### سال ۲۰۱۳
در سال ۲۰۱۳ سفیر جدید اسرائیل، یوسف لیونه، استوارنامه خود را به پادشاه توپو ششم تقدیم کرد و با معاون نخست‌وزیر، وزیر بهداشت و مدیرکل وزارت کشاورزی تونگا دیدار نمود. او همچنین از سوی بنیاد ریگان میلستاین تجهیزات ورزشی فوتبال به وزیر ورزش تونگا اهدا کرد.

### سال ۲۰۲۳
در ماه مه ۲۰۲۳ ران یعقوبی، سفیر اسرائیل، از تونگا بازدید کرد. این نخستین بازدید رسمی یک سفیر اسرائیلی در تونگا پس از ارائه مجازی استوارنامه او در سال ۲۰۲۱ در دوران همه‌گیری کووید-۱۹ بود.

## نمایندگی دیپلماتیک
اسرائیل سفارت مستقلی در تونگا ندارد و نمایندگی خود را از راه سفارتش در ولینگتون، نیوزیلند اداره می‌کند. سفیر اسرائیل در ولینگتون همزمان سفیر غیرمقیم در تونگا، ساموآ، جزایر کوک و نیوئه نیز هست. تونگا نیز سفارتی در اسرائیل ندارد و رون کلایمن به عنوان کنسول افتخاری این کشور در اسرائیل انجام وظیفه می‌کند.

## همکاری‌ها
اسرائیل در طول سال‌ها به تونگا در زمینه‌های بهداشت و درمان و توسعه کمک کرده‌است. از جمله این همکاری‌ها می‌توان به ارسال کمک‌های پزشکی برای مبارزه با بیماری دیابت در تونگا و نمایش فناوری‌های نوین کشاورزی و گلخانه‌ای اسرائیل به مقامات تونگایی اشاره کرد.

## منابع

* 
* 
* 
* 

رده:روابط دوجانبه اسرائیل
رده:روابط دوجانبه تونگا
اویتال

**اویتال** (به عبری: ) یک موشاو در شمال اسرائیل است. این روستا در ده کیلومتری جنوب عفوله واقع شده و در حوزه اداری شورای منطقه‌ای گلبوع قرار دارد. جمعیت آن بر پایه سرشماری سال ۲۰۱۴ برابر با ۴۹۱ نفر بوده‌است.

اویتال در سال ۱۹۵۳ توسط مهاجران یهودی از ایران و ترکیه بنیان‌گذاری شد و بعدها یهودیان کرد نیز به جمعیت آن پیوستند. این روستا بخشی از مجموعه روستاهای کشاورزی تعناخ است و بر زمین‌هایی بنا شده که پیش‌تر به روستای فلسطینی زرعین تعلق داشت.

## پیشینه
روستای اویتال در ۲ ژوئن ۱۹۵۳ به‌عنوان بخشی از جنبش موشاویم و در قالب مجموعه روستاهای تعناخ تأسیس شد. نخستین ساکنان آن مهاجران یهودی از ایران و ترکیه بودند. نام کاری این روستا در آغاز «تعناخ الف» (תענך א) بود و نخستین روستایی بود که در مجموعه تعناخ بنیان‌گذاری شد.

ساکنان نخستین پیشینه‌ای در کشاورزی نداشتند و ناگزیر بودند آموزش کشاورزی ببینند. اقتصاد موشاو در سال‌های آغازین بر پرورش مرغ و دام و کشت سبزیجات استوار بود. سپس یهودیان کرد که پیش‌تر در اردوگاه مهاجران «معبرت زرعین» در نزدیکی کیبوتص یزرعئل سکونت داشتند به جمعیت روستا افزوده شدند.

اویتال بر زمین‌هایی واقع شده که تا سال ۱۹۳۳ متعلق به روستای فلسطینی زرعین بود.

## نام‌گذاری
نام «اویتال» به معنای «شبنم پدر من است» و یک نام سنتی زنانه عبری است. این نام با شاه داوود پیوند دارد؛ اویتال یکی از همسران او بود (دوم سموئیل ۳:۴). همچنین واژه «تال» (به عبری: ، به معنای شبنم) یادآور سوگنامه داوود در این منطقه است: «ای کوه‌های گلبوع، شبنم و باران بر شما مباد» (دوم سموئیل ۱:۲۱).

## جغرافیا
اویتال در بخش جنوب‌شرقی مرج ابن عامر و در نزدیکی رشته‌کوه گلبوع در ارتفاع ۷۰ متری از سطح دریا قرار دارد. این موشاو در حدود ۳۰ کیلومتری جنوب‌غربی دریاچه طبریه، ۲۵ کیلومتری غرب رود اردن و ۵ کیلومتری شمال خط سبز واقع شده‌است.

اویتال در شرقی‌ترین خوشه از سه گروه روستایی مجموعه تعناخ جای دارد و همراه با روستاهای پرازون و میتاو و روستای مرکزی مرکز یاعل قرار گرفته‌است.

## جمعیت‌شناسی
جمعیت اویتال ترکیبی از ساکنان سکولار و دین‌دار است. بر پایه آمار سال ۲۰۱۴ بیشتر ساکنان یهودی هستند. جمعیت روستا در درازمدت تقریباً ایستا بوده و در پایان سال ۲۰۱۴ به ۴۹۱ نفر رسیده‌است.

## وضعیت کنونی
در زمان کنونی کشاورزی هنوز بخشی از اقتصاد روستا را تشکیل می‌دهد اما بیشتر ساکنان برای کار به بیرون از روستا رفت‌وآمد می‌کنند. در اویتال یک مرکز بهداشتی، فروشگاه، کنیسه و میقوه وجود دارد.

## جستارهای وابسته
* موشاو
* شورای منطقه‌ای گلبوع
* ایرانیان اسرائیل

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
*  نمایه رسمی روستا در پایگاه گالیل
*  نمایه رسمی روستا در پایگاه بت آلون

رده:مناطق مسکونی در استان شمال (اسرائیل)
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۵۳ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۵۳ (میلادی) در اسرائیل
رده:مقاله‌های خرد جغرافیای اسرائیل
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند
گوا (کیبوتص اسرائیلی)

**گوا** (به عبری: ، به معنی تپه) یک کیبوتص در دشت یزرعئل در اسرائیل است. این کیبوتص در نزدیکی شهر عفوله قرار دارد و از نظر اداری زیر نظر شورای منطقه‌ای گلبوع است.

گوا در سال ۱۹۲۱ میلادی توسط مهاجران یهودی از لهستان و روسیه در چارچوب موج دوم و سوم مهاجرت (عالیا) بنیان نهاده شد و از نخستین شهرک‌های یهودی‌نشینی بود که در دشت یزرعئل پایه‌گذاری شدند. این کیبوتص در طول پیشینه خود رویدادهای گوناگونی را تجربه کرده و زادگاه یا محل زندگی شخصیت‌های برجسته‌ای همچون شیمون پرز بوده‌است.

## پیشینه
گوا در ۱۷ دسامبر ۱۹۲۱ توسط مهاجران یهودی از لهستان و روسیه بنیان‌گذاری شد. این کیبوتص یکی از پنج شهرک نخست یهودی‌نشین بود که در پاییز ۱۹۲۱ در دشت یزرعئل پایه‌گذاری شدند.

در دهه ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰ میلادی گروه‌هایی از لیتوانی، لتونی و مجارستان نیز به ساکنان کیبوتص پیوستند.

### حمله ۱۹۲۹
در اوت ۱۹۲۹ این کیبوتص در جریان آشوب‌های فلسطین هدف حمله قرار گرفت و بر اثر آتش‌سوزی ویران شد.

### جمعیت
تا سال ۱۹۴۸ جمعیت گوا به ۴۳۹ نفر رسیده بود و در پایان سال ۱۹۵۱ این رقم به ۵۰۶ نفر افزایش یافت. در سال ۱۹۹۵ کیبوتص ۵۴۷ ساکن داشت.

## پیشگامان آلمانی
گوا پیوند ویژه‌ای نیز با پیشگامان آلمانی‌تبار داشت. گروهی از اعضای جنبش بلاو-وایس (به آلمانی: ) که پیش‌تر در پروژه شهرک‌سازی یهودی در هالبه در براندنبورگ آموزش دیده بودند، در تابستان ۱۹۲۱ به فلسطین آمدند و به همراه اعضای هشومر هتصعیر به گوا رفتند. این گروه آلمانی در بنیان‌گذاری گوا مشارکت داشتند و شامل افرادی چون آدولف مارکس، ماکس هیرش، کارل اشتاین‌اشنایدر و زیگفرید هیرش بودند.

پیشگامان آلمانی در کارهای سخت زهکشی زمین‌های باتلاقی دشت یزرعئل مشارکت کردند. این کارها به سفارش شرکت رعنانیا (به عبری: )، شرکت وابسته به صندوق ملی یهود، انجام می‌شد. در اواخر ۱۹۲۲ و اوایل ۱۹۲۳ پیشگامان آلمانی گوا را ترک کردند و به بیت آلفا رفتند.

## بازدید فون میلدنشتاین (۱۹۳۳)
در سال ۱۹۳۳ کورت توخلر، صهیونیست آلمانی، و لئوپولد فون میلدنشتاین، افسر بلندپایه اس‌اس، به همراه همسرانشان از فلسطین دیدن کردند و به گوا نیز آمدند. فون میلدنشتاین از دستاوردهای شهرک‌نشینان که در اندک سالی باتلاق‌ها را به زمین‌های بارور تبدیل کرده بودند شگفت‌زده شد. رهبر کیبوتص که یهودی روسی‌تباری به نام گوریون بود، به او توضیح داد که زندگی اشتراکی در کیبوتص امنیت اجتماعی و بازدهی بیشتری را برای اعضا فراهم می‌کند.

## گواترون

گروه آوازخوانی گواترون (به عبری: ) در سال ۱۹۴۸ توسط اعضای کیبوتص گوا پایه‌گذاری شد. این گروه بیش از ۲۰ آلبوم ضبط کرد. در اوج محبوبیت خود در دهه ۱۹۸۰ میلادی، گواترون در پارک یرکون در تل‌آویو در برابر ۱۲۰٬۰۰۰ تماشاگر اجرا کرد. این گروه با برخی از سرشناس‌ترین خوانندگان اسرائیل از جمله یورام گائون، شوشانا دماری و یهودیت راویتس همکاری داشت.

گواترون در سال ۱۹۷۲ جایزه چنگ داوود، در سال ۱۹۹۲ جایزه هیستادروت و در سال ۲۰۰۸ جایزه اسرائیل را دریافت کرد.

## اقتصاد
ساکنان گوا بیشتر از کشاورزی (بادام، مرکبات، دامداری و پرورش ماهی) و ماشین‌سازی (ساخت تجهیزات پنوماتیک) امرار معاش می‌کنند. گردشگری نقش چندانی در اقتصاد کیبوتص ندارد.

## ساکنان برجسته
* شیمون پرز (۱۹۲۳–۲۰۱۶)، نخست‌وزیر و رئیس‌جمهور پیشین اسرائیل، مدتی در گوا زندگی کرد.

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون

* تارنمای رسمی کیبوتص گوا

رده:کیبوتص
رده:کیبوتص‌های اسرائیلی
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۲۲ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۲۲ (میلادی) در قیمومت بریتانیا بر فلسطین
رده:مناطق مسکونی در استان شمال (اسرائیل)
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند
کلیسای جامع اسن

**کلیسای جامع اسن** (به آلمانی: Essener Münster) که با نام کلیسای مریم مقدس، *کوسماس* و *دامیان* نیز شناخته می‌شود، کلیسای اسقف‌نشین کاتولیک در شهر اسن آلمان است. این بنا که در ابتدا به عنوان کلیسای یک صومعه زنانه (Frauenstift) در حدود سال ۸۴۵ میلادی پایه‌گذاری شد، امروزه یکی از مهم‌ترین بناهای تاریخی منطقه رور و ایالت نوردراین-وستفالن محسوب می‌شود.

## تاریخچه و معماری
این کلیسا توسط «آلتفرید»، اسقف هیلدس‌‌هایم، بنا گردید. بنای فعلی ترکیبی منحصر‌به‌فرد از سبک‌های معماری است؛ بخش غربی آن متعلق به دوران اتونی (سده ۱۰ و ۱۱ میلادی) است که از نظر تاریخی ارزش جهانی دارد، در حالی که شبستان اصلی آن پس از آتش‌سوزی سده ۱۳ میلادی به سبک گوتیک بازسازی شد. در جریان جنگ جهانی دوم، این کلیسا در اثر بمباران‌های سنگین آسیب جدی دید، اما در بین سال‌های ۱۹۵۱ تا ۱۹۵۸ به دقت بازسازی شد و از سال ۱۹۵۸ به مقام کلیسای جامع ارتقا یافت.

## گنجینه کلیسای جامع
کلیسای جامع اسن محل نگهداری «گنجینه کلیسای اسن» (Domschatz) است که یکی از غنی‌ترین و ارزشمندترین مجموعه‌های هنر مذهبی در آلمان به شمار می‌رود. مشهورترین اثر این گنجینه، مدونای طلایی اسن است؛ این مجسمه که قدمت آن به سال ۹۸۰ میلادی بازمی‌گردد، قدیمی‌ترین مجسمه تمام‌قد مریم عذرا در جهان مسیحیت غربی است. همچنین «*شمعدان هفت‌شاخه*» برنزی عظیم که توسط راهبه بزرگ «ماتیلده» در حدود سال ۱۰۰۰ میلادی وقف شد، از دیگر آثار منحصر‌به‌فرد این مکان است.

## اهمیت مذهبی و فرهنگی
این کلیسا برای قرن‌ها قلب تپنده صومعه اسن بود، جایی که دختران اشراف بلندپایه آلمانی در آن آموزش می‌دیدند. امروزه این بنا نه تنها مرکز اسقف‌نشین اسن است، بلکه به عنوان نمادی از تداوم تاریخی شهر از دوران قرون وسطی تا عصر صنعتی شناخته می‌شود. در سردابه (Crypt) این کلیسا، بقایای اسقف آلتفرید، بنیان‌گذار شهر اسن، به خاک سپرده شده است که سالانه زائران و گردشگران بسیاری را به خود جذب می‌کند.
## نگارخانه

پرونده:Essen 2011 39-2.jpg|نمای داخلی
پرونده:Strahlenkranzmadonna-Domschatz-Essen.jpg|گنچینه‌های هنری - مریم درخشنده
پرونده:Essen 2011 22 stitched.jpg
پرونده:Essen 2011 40.jpg
پرونده:Dom zu Essen, Inneres nach Nordosten.jpg|شمعدان برنزی متیلدا
پرونده:20190322 060 essen.jpg|ارگ کلیسا
پرونده:Essen Kreuzgang 1.jpg|راهرو سرپوشیده
پرونده:Grabplatte Äbtissin Elisabeth von Bergh im Essener Münster.jpg
پرونده:Essen muenster goldene madonna-3.jpg|مدونای طلایی اسن
پرونده:Essen 2011 35.jpg
پرونده:Essen 2011 31.jpg
پرونده:Essen Münster Grablegung Christi.jpg|تدفین عیسی
پرونده:JuengeresMathildenkreuz.jpg
پرونده:Krypta des Essener Münsters.jpg|گورابه کلیسا


## منابع

رده:کلیساهای جامع کاتولیک در آلمان
رده:معماری گوتیک در آلمان
رده:بناهای تاریخی اسن
رده:ساختمان‌های مذهبی کامل‌شده در ۱۹۵۸ (میلادی)
رده:تاریخ معماری
رده:تاریخ معماری آلمان
رده:معماری گوتیک
رده:گردشگری در آلمان
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های بازسازی‌شده در آلمان
رده:کلیساهای جامع کاتولیک در نوردراین-وستفالن
تل یوسف

**تل یوسف** (به عبری: ) یک کیبوتص در شمال شرقی اسرائیل است. این کیبوتص در مرج ابن عامر واقع شده و در حوزه اداری شورای منطقه‌ای گلبوع قرار دارد. تل یوسف در سال ۱۹۲۱ توسط اعضای گدود هاعاوودا (گردان کار) بنیان‌گذاری شد و نام آن به یاد یوسف ترومپلدور انتخاب گردید.

اقتصاد کیبوتص بر پایه کشاورزی، دامداری، صنایع لبنی و صنعت استوار است. تل یوسف در مسیر جاده‌ای میان عفوله و بیت شئان و در نزدیکی کیبوتص عین حرود جای دارد.

## پیشینه
در سال ۱۹۲۱ اعضای گدود هاعاوودا (گردان کار) که کارهای جاده‌سازی‌شان رو به کاهش بود، اردوگاه کاری در دره حرود (بخش شرقی مرج ابن عامر) در دامنه کوه جلبوع برپا کردند. کیبوتص در همان سال بر روی تپه شیخ حسن بنا شد و به یاد یوسف ترومپلدور نام‌گذاری گردید. ساکنان به خشکاندن باتلاق‌ها که منبع دائمی مالاریا بودند مشغول شدند.

گروه تل یوسف-عین حرود در ژوئیه ۱۹۲۳ بر سر اختلافات مربوط به خودمختاری اقتصادی از هم جدا شد؛ دو سوم گروه در تل یوسف و بقیه در عین حرود ساکن شدند. گاهی گفته می‌شود که عین حرود در ۱۹۲۱ و تل یوسف در ۱۹۲۳ بنیان‌گذاری شدند اما در واقع هر دو یک واحد کشاورزی واحد را تشکیل می‌دادند. در سال ۱۹۲۶ با فروپاشی گدود هاعاوودا بر اثر شکاف‌های ایدئولوژیک میان مارکسیست‌ها و چپ‌گرایان میانه‌رو، همکاری نزدیک عین حرود و تل یوسف پایان یافت.

بر پایه سرشماری سال ۱۹۲۲ که توسط مقامات قیمومت بریتانیا انجام شد، تل یوسف ۱۱۲ ساکن یهودی داشت. در اوت ۱۹۲۹ کیبوتص هدف آشوب‌های فلسطین ۱۹۲۹ قرار گرفت و در آتش ویران شد. کیبوتص در همان سال ۱۹۲۹ به مکان کنونی خود منتقل شد.

در زمان سرشماری ۱۹۳۱ تل یوسف ۷۲ خانه مسکونی و ۲۶۱ نفر جمعیت داشت که همگی یهودی بودند. کیبوتص در اوج خود ۶۰۰ عضو داشت. در اوایل دهه ۱۹۵۰ اختلاف ایدئولوژیکی به رهبری ییتسحاق طبنکین به انشعابی انجامید که طی آن ۲۵۰ عضو به کیبوتص همسایه بیت هشیطا پیوستند و هواداران داوید بن گوریون در تل یوسف ماندند.

در سال‌های ۱۹۳۶–۱۹۳۹ و در جریان شورش اعراب، تل یوسف پایگاهی برای برنامه آبادسازی «دیوار و برج» بود و پالماخ نیز از آن به عنوان یکی از مراکز پشتیبانی خود بهره می‌گرفت.


File:תל יוסף - מראה כללי.-JNF044190.jpeg|تل یوسف ۱۹۳۰
File:מראה תל יוסף בעמק יזרעאל-JNF034478.jpeg|تل یوسف ۱۹۳۰
File:הרפת בקיבוץ תל-יוסף-JNF015241.jpeg|تل یوسف ۱۹۴۵


## اقتصاد
نخستین محصول مرکبات در سال ۱۹۳۱ کاشته شد. در سال ۱۹۳۶ شرکت تنووا نخستین کارخانه لبنیات خود را در تل یوسف افتتاح کرد که در تولید پنیرهای سخت تخصص داشت. در سال ۱۹۴۲ کیبوتص نخستین استخرهای پرورش ماهی تجاری کشور را ساخت.

بر پایه منابع روسی، اقتصاد کیبوتص همچنین دربرگیرنده کارخانه تولید ماشین‌آلات کشاورزی، چاپخانه، زراعت (از جمله پنبه‌کاری) و باغداری (مرکبات و زیتون) است.

## نهادهای فرهنگی
تل یوسف دارای یک مدرسه اورت، موزه خانه یوسف ترومپلدور و بایگانی‌های گدود هاعاوودا، موج سوم مهاجرت (عالیه سوم) و جنبش کیبوتصی است.

## ساکنان سرشناس
* آوری رایزمن، نقاش

## منابع

* 
* 
* 

رده:کیبوتص
رده:کیبوتص‌های اسرائیلی
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۲۱ (میلادی)
رده:مناطق مسکونی در استان شمال (اسرائیل)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۲۱ (میلادی) در قیمومت بریتانیا بر فلسطین
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند
رده:مختصات در ویکی‌داده
والتر اروین جردن

**والتر اروین جردن** (؛ ۳۱ مارس ۱۹۰۲ – ۱۶ اکتبر ۱۹۴۷) افسر سپاه تفنگداران دریایی ایالات متحده آمریکا با درجه سرهنگ و دریافت‌کننده نشان ستاره نقره‌ای بود که در جنگ جهانی دوم خدمت کرد. او نخستین فرمانده گارد امنیتی تفنگداران دریایی در سفارت آمریکا در لندن بود.

جردن در نبردهای مهمی از جمله نبرد تاراوا، نبرد سایپن و نبرد ایوو جیما شرکت داشت. وی در نبرد تاراوا پس از کشته شدن فرمانده گردان، فرماندهی گردان دوم هنگ دوم تفنگداران دریایی را بر عهده گرفت و به دلیل شجاعت و رهبری خود نشان ستاره نقره‌ای دریافت کرد.

## زندگی‌نامه نظامی
جردن در نورفک (ویرجینیا) زاده شد و در مؤسسه نظامی ویرجینیا تحصیل کرد؛ جایی که نایب‌رئیس کلاس ۱۹۲۴ بود. پس از فارغ‌التحصیلی، یک دوره خدمت در نیکاراگوئه و در دریا را پشت سر گذاشت و سپس به فرماندهی گارد امنیتی تفنگداران دریایی در لندن گمارده شد.

وی در نبرد تاراوا به عنوان ناظر لشکر ۴ تفنگداران دریایی حضور داشت. در جریان نبرد و پس از کشته شدن فرمانده گردان، سرهنگ‌دوم هربرت آر. اِمی جونیور، جردن بی‌درنگ فرماندهی گردان دوم هنگ دوم تفنگداران دریایی را بر عهده گرفت. به پاس این اقدام، نشان ستاره نقره‌ای به او اعطا شد. همچنین دو نشان لژیون افتخار دریافت کرد: یکی در نبرد سایپن و دیگری به عنوان فرمانده هنگ ۲۴ تفنگداران دریایی در نبرد ایوو جیما.

### متن تقدیرنامه ستاره نقره‌ای

رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا با افتخار نشان ستاره نقره‌ای را به سرهنگ‌دوم والتر آی. جردن (شماره خدمتی: ۰–۳۹۳۹) از سپاه تفنگداران دریایی ایالات متحده، به دلیل شجاعت و دلیری چشمگیر به عنوان ناظر لشکر چهارم تفنگداران دریایی که موقتاً به لشکر دوم تفنگداران دریایی ملحق شده بود، در جریان عملیات علیه نیروهای دشمن ژاپنی در تاراوا، جزایر گیلبرت، از ۲۰ تا ۲۲ نوامبر ۱۹۴۳ اعطا می‌کند. با کشته شدن فرمانده گردان دوم هنگ دوم تفنگداران دریایی لشکر دوم و مجروح شدن یا منزوی ماندن ستاد در جریان درگیری‌های سهمگین روز دی-دی، سرهنگ‌دوم جردن بی‌درنگ فرماندهی گردان پراکنده را بر عهده گرفت و با سازماندهی سریع نیروها برای بیشینه بازدهی، آنان را در حملات بی‌امان و مصممانه علیه دشمنی متعصب به مدت دو روز طاقت‌فرسا رهبری کرد و تنها پس از الحاق بقایای یگان به فرماندهی دیگری در ساحل، به جایگاه خود بازگشت. با رهبری قاطعانه، روحیه رزمی دلاورانه و شجاعت خلل‌ناپذیر در برابر خطر شدید، سرهنگ‌دوم جردن سهمی بنیادین در استقرار نخستین سنگر ساحلی و پیروزی بعدی نیروهای ما در تصرف پایگاه حیاتی دشمن داشت. تعهد پرشور او به وظیفه، بالاترین اعتبار را برای نیروی دریایی ایالات متحده به ارمغان می‌آورد.


## درگذشت
جردن در ۱۶ اکتبر ۱۹۴۷ بر اثر انسداد عروق کرونر () در اقامتگاهش در ویرجینیا بیچ (ویرجینیا) درگذشت. در هنگام مرگ، وی معاون رئیس ستاد بخش اطلاعات نیروی تفنگداران دریایی ناوگان اقیانوس اطلس بود.

جردن در آرامستان ملی آرلینگتون، بخش ۸، قطعه ۶۴۶۲ به خاک سپرده شده‌است.

## منابع

* 
* 

رده:زادگان ۱۹۰۲ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۱۹۴۷ (میلادی)
رده:دریافت‌کنندگان ستاره نقره‌ای
رده:دریافت‌کننده مدال دلیری نیروهای نظامی ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان دانشکده نظامی ویرجینیا
فهرست کشورهای آسیایی بر پایه امید به زندگی

**فهرست کشورهای آسیایی بر پایه امید به زندگی** فهرستی است از کشورها و سرزمین‌های آسیا بر پایه امید به زندگی در بدو تولد و سنین گوناگون. داده‌های این فهرست بر پایه برآوردهای سازمان ملل متحد برای سال ۲۰۲۳ میلادی گردآوری شده‌اند.

بر پایه این برآوردها، هنگ‌کنگ با امید به زندگی ۸۵٫۵۱ سال در صدر کشورها و سرزمین‌های آسیایی قرار دارد و پس از آن ژاپن با ۸۴٫۷۱ سال و کره جنوبی با ۸۴٫۳۳ سال در رده‌های بعدی جای دارند. میانگین امید به زندگی در آسیا ۷۴٫۵۷ سال است که بالاتر از میانگین جهانی (۷۳٫۱۷ سال) به‌شمار می‌رود. در همه کشورهای آسیایی امید به زندگی زنان بیشتر از مردان است و بیشترین شکاف جنسیتی در ویتنام (۹٫۳۹ سال) و گرجستان (۹٫۵۴ سال) دیده می‌شود.

## سازمان ملل متحد (۲۰۲۳)
داده‌های زیر برآورد اداره امور اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد است که در گزارش «چشم‌انداز جمعیت جهان ۲۰۲۴» منتشر شده‌اند.

### برآورد امید به زندگی برای سنین گوناگون در سال ۲۰۲۳
جدول زیر امید به زندگی را در بدو تولد و در سنین ۱۵، ۶۵ و ۸۰ سالگی برای جمعیت عمومی و به تفکیک جنسیت نشان می‌دهد. ستون «شکاف جنسیتی» نمایانگر تفاوت امید به زندگی میان زنان و مردان است. جمعیت بر حسب هزار نفر و بر پایه تخمین اول ژوئیه ۲۰۲۳ ارائه شده‌است.

منبع: چشم‌انداز جمعیت جهان ۲۰۲۴، سازمان ملل متحد

## یادداشت‌ها
* داده‌ها بر پایه برآوردهای سال ۲۰۲۳ هستند و ممکن است با آمار ملی هر کشور تفاوت‌هایی داشته باشند.
* تایوان و هنگ‌کنگ و ماکائو به‌عنوان سرزمین‌های جداگانه (نه کشورهای مستقل) در این فهرست آمده‌اند.
* ستون «شکاف جنسیتی» از تفاضل امید به زندگی زنان و مردان به دست می‌آید؛ عدد مثبت به معنای بالاتر بودن امید به زندگی زنان است.

## جستارهای وابسته
* امید به زندگی
* فهرست کشورها بر پایه امید به زندگی

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* چشم‌انداز جمعیت جهان در تارنمای سازمان ملل متحد

رده:فهرست‌های کشورها در آسیا