open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
حمله ۲۰۲۴ به عین عیسی

در شب ۸ دسامبر ۲۰۲۴، حملهٔ پهپادی ترکیه یک ساختمان مسکونی در روستای المستریحه در استان رقه را هدف قرار داد و یازده عضو یک خانواده از جمله شش کودک را کشت. دیدبان حقوق بشر سوریه، این رویداد تلفات گسترده غیرنظامیان، وحشت قابل توجهی را در میان مردم محلی در مناطق تحت کنترل اداره خودمختار شمال و شرق سوریه در مورد تشدید درگیری‌های نظامی در منطقه با شروع عملیات طلوع آزادی و حمله منبج در سال ۲۰۲۴ که توسط ارتش ملی سوریه طرفدار ترکیه علیه مواضع نیروهای دموکراتیک سوریه انجام شد، ایجاد کرد. این حملات هوایی در سه استان رخ داد: استان حسکه (۱۴۰ حمله منجر به کشته شدن ۳ سرباز سوری، ۲۴ پرسنل نظامی و ۶ غیرنظامی، از جمله یک زن)، استان رقه (۷ حمله منجر به کشته شدن ۴ پرسنل نظامی و ۱۱ غیرنظامی) و مناطق روستایی حلب (۴۵ حمله منجر به کشته شدن ۴ پرسنل نظامی و ۳ غیرنظامی).

## پیشینه
بر اساس آماری که توسط دیدبان حقوق بشر سوریه منتشر شده است، نیروهای ترکیه تا سال ۲۰۲۴، ۱۹۱ حمله پهپادی مستند در سراسر شمال سوریه انجام داده‌اند. این عملیات منجر به ۵۵ کشته و زخمی شدن ۴۹ پرسنل نظامی و ۷۳ غیرنظامی، از جمله شش زن و سه کودک، شده است. آمار تلفات شامل ۳۲ پرسنل نظامی اداره خودمختار، سه سرباز نیروهای مسلح عربی سوریه و ۲۰ غیرنظامی، از جمله یک زن، بوده است.

پس از تصرف تل رفعت، ارتش ملی سوریه که تحت حمایت ترکیه است، از آغاز یک عملیات نظامی با هدف قرار دادن منبج، شهری استراتژیک در حومه شرقی حلب، خبر داد. عملیات نظامی مخالفان به عنوان بخشی از عملیات «طلوع آزادی» همزمان با عملیات «بازدارندگی از تجاوز» که از ادلب به سمت حمص پیشروی می‌کرد، انجام شد.

## حمله پهپادی
در ۸ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۰۰ شب به زمان سوریه، حمله پهپادی ترکیه یک ساختمان مسکونی در روستای المستریحه، واقع در حومه عین عیسی در شمال رقه را هدف قرار داد. این حمله منجر به کشته شدن دوازده عضو یک خانواده شد که شش نفر از آنها کودک و چندین نفر از آنها زن بودند.

این حمله به وحشت موجود در میان مردم محلی در مناطق تحت کنترل اداره خودمختار شمال و شرق سوریه در مورد تشدید درگیری‌های نظامی در منطقه و افزایش حملات پهپادی به مناطق غیرنظامی دامن زد.

## جستارهای وابسته
* هورین خلف

## منابع

رده:استان رقه در جنگ داخلی سوریه
رده:حمله‌های هوایی ۲۰۲۴ (میلادی)
رده:حمله‌های هوایی ترکیه در جریان جنگ داخلی سوریه
رده:کشتار جمعی در ۲۰۲۴ (میلادی)
آرامگاه خانواده سلطنتی آلبانی

**آرامگاه خانواده سلطنتی آلبانی** ساختمانی در تیرانا، پایتخت آلبانی است که بقایای شاه زوغو یکم و دیگر اعضای خانواده‌اش (خاندان زوگو) را در خود جای داده است.

آرامگاه اصلی توسط معمار جمال بوتکا طراحی و در ۳۰ دسامبر ۱۹۳۵ برای سدیجه، مادر پادشاه که سال قبل فوت کرده بود، افتتاح شد. این ساختمان در ۱۷ نوامبر ۱۹۴۴ توسط نیروهای کمونیست تخریب شد. این بنا به شکل یک ماکت بازسازی شد و در ۱۷ نوامبر ۲۰۱۲ افتتاح شد تا بقایای شاه زوغو را که به عنوان بخشی از جشن‌های صدمین سالگرد استقلال آلبانی از پاریس آورده شده بودند، در خود جای دهد.

بقایای موارد زیر در آن نگهداری می‌شود:

* زوغو یکم، پادشاه آلبانیایی‌ها (۱۸۹۵–۱۹۶۱)؛
* جرالدین، ملکه همسر آلبانیایی‌ها (۱۹۱۵–۲۰۰۲، همسر شاه زوغو یکم)؛
* سدیجه، ملکه مادر آلبانیایی‌ها (۱۸۷۶–۱۹۳۴، مادر شاه زوغو یکم)؛
* لکا، ولیعهد آلبانیایی‌ها (۱۹۳۹–۲۰۱۱، پسر شاه زوغو یکم)؛
* سوزان، همسر ولیعهد آلبانیایی‌ها (۱۹۴۱–۲۰۰۴، عروس شاه زوغو یکم).

## منابع
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های کامل‌شده در ۲۰۱۲ (میلادی)
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در تیرانا
رده:آرامگاه‌ها
روابط اسرائیل و ازبکستان

**روابط اسرائیل و ازبکستان**، روابط دوجانبه بین اسرائیل و ازبکستان است.

اسرائیل و ازبکستان در ۲۱ فوریهٔ ۱۹۹۲ روابط خود را برقرار کردند.

در ماه مه ۱۹۹۲، اسرائیل سفارت خود را در تاشکند افتتاح کرد. در مارس ۱۹۹۷، ازبکستان سفارت خود را در تل‌آویو افتتاح کرد.

## تاریخچه
پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱ و استقلال ازبکستان، اسرائیل و ازبکستان در ۲۱ فوریه ۱۹۹۲ روابط خود را برقرار کردند. در مه ۱۹۹۲، اسرائیل سفارت خود را در ازبکستان افتتاح کرد و در مارس ۱۹۹۷، ازبکستان سفارت خود را در اسرائیل افتتاح کرد. شیمون پرز، وزیر امور خارجه سابق اسرائیل، در سال ۱۹۹۴ از ازبکستان بازدید کرد. در سال ۱۹۹۴، اسرائیل و ازبکستان توافقنامه‌ای در زمینه گردشگری امضا کردند که در سال ۱۹۹۵ به اجرا درآمد. در ۳ ژوئیه ۱۹۹۴، اسرائیل و ازبکستان توافقنامه‌ای در مورد ترویج و حمایت از سرمایه‌گذاری امضا کردند که در ۱۷ فوریه ۱۹۹۷ به اجرا درآمد، و در ۱۵ سپتامبر ۱۹۹۸ توافقنامه‌ای در مورد اجتناب از مالیات مضاعف امضا کردند که در ۳۱ دسامبر ۲۰۰۰ به اجرا درآمد در سال ۱۹۹۷، اسرائیل و ازبکستان توافقنامه‌ای در مورد همکاری در زمینه‌های فرهنگ، علم و آموزش امضا کردند که در همان سال به اجرا درآمد، و در سال ۱۹۹۸ اسرائیل و ازبکستان توافقنامه‌ای در مورد همکاری تجاری و اقتصادی امضا کردند که در سال ۱۹۹۹ به اجرا درآمد. اولین سفر رسمی در ۱۴ تا ۱۶ سپتامبر ۱۹۹۸ بود که اولین رئیس‌جمهور ازبکستان، اسلام کریموف، از اسرائیل بازدید کرد.

در سال ۲۰۲۲، سفارت اسرائیل در ازبکستان از بنای یادبودی در پارک ویکتوری تاشکند به افتخار ازبک‌هایی که در طول جنگ جهانی دوم به پناهندگان یهودی کمک کردند، رونمایی کرد.

## روابط اقتصادی
در سال ۲۰۲۴، اسرائیل درخواست ازبکستان برای پیوستن به سازمان تجارت جهانی را تصویب کرد.

## گردشگری
ازبکستان ایرویز از سال ۱۹۹۲ بین تل‌آویو و تاشکند پرواز داشته است. در سال ۲۰۱۸، حدود ۱۰ هزار اسرائیلی از ازبکستان بازدید کردند. در سال ۲۰۱۷، حدود ۲۵۰۰ اسرائیلی از ازبکستان بازدید کردند.

## جامعه یهودی
جمعیت یهودیان ازبکستان حدود ۱۳۰۰۰ نفر است که ۳۰۰۰ نفر از آنها یهودیان بخارایی هستند. اکثر یهودیان در تاشکند، حدود ۸۰۰۰ یهودی، زندگی می‌کنند. برخی از گروه‌ها در سمرقند، بخارا، فرغانه و اندیجان باقی مانده‌اند.

## جاسوس‌افزار پگاسوس
در آوریل ۲۰۲۵، ازبکستان برای اولین بار به عنوان کاربر جاسوس‌افزار پگاسوس، ابزاری نظارتی که توسط شرکت اسرائیلی ان‌اس‌او گروپ توسعه داده شده است، به‌طور عمومی شناسایی شد. این افشاگری در جریان جلسه دادگاه ایالات متحده در مورد دادخواستی که توسط واتس‌اپ مطرح شده بود، صورت گرفت. در این دادخواست، ان‌اس‌او به سوءاستفاده از یک آسیب‌پذیری در پلتفرم خود برای هدف قرار دادن تقریباً ۱۴۰۰ نفر در سال ۲۰۱۹ متهم شده بود. در میان هشت دولتی که طبق گزارش‌ها در آن زمان از پگاسوس استفاده می‌کردند، تنها مکزیک، عربستان سعودی و ازبکستان در دادگاه نام برده شدند. این جاسوس‌افزار که قادر به دسترسی مخفیانه به پیام‌ها، تماس‌ها و عملکردهای دستگاه است، با نظارت بر روزنامه‌نگاران، فعالان و اعضای جامعه مدنی مرتبط دانسته شده است. گروه ان‌اس‌او ادعا می‌کند که مجوز استفاده از پگاسوس را فقط به مشتریان دولتی که توسط اسرائیل برای استفاده قانونی، مانند مبارزه با تروریسم، تأیید شده‌اند، می‌دهد، اگرچه منتقدان معتقدند که این امر سرکوب را تسهیل کرده است.

## جستارهای وابسته
* روابط خارجی اسرائیل

## پیوند به بیرون
* سفارت اسرائیل در ازبکستان

## منابع

رده:روابط ازبکستان و اسرائیل
رده:روابط دوجانبه ازبکستان
رده:روابط دوجانبه اسرائیل
فوتبال در تایوان

**فوتبال در تایوان** ()
یکی از ورزش‌های پرطرفدار در تایوان است و توسط اتحادیه فوتبال چین تایپه اداره می‌شود.
این اتحادیه تمامی تیم‌های ملی فوتبال کشور و مسابقات داخلی را سازمان‌دهی می‌کند.
بر اساس آمار، حدود ۴۰٪ از مردم تایوان به فوتبال علاقه‌مند هستند.

## تاریخچه
بندانگشتی|تیم فوتبال دبیرستان چانگ جونگ در سال ۱۹۴۰، پس از قهرمانی مدارس تایوان
فوتبال برای نخستین‌بار توسط ادوارد بند، معلم و مدیر دبیرستان کلیسای پرسبیتری در تاینان (که بعدها به دبیرستان چانگ جونگ تغییر نام داد) به تایوان معرفی شد.

فوتبال به مرور رشد کرد و به یکی از ورزش‌های محبوب کشور تبدیل شد، تا جایی که در کنار بیسبال ــ ورزش سنتی و محبوب تایوان ــ قرار گرفت.

## منابع


رده:فوتبال بر پایه کشور
رده:ورزش در تایوان
ادیب کرمانی

**شیخ احمد ادیبِ کرمانی** شاعرِ قاجاریِ متخلّص به «دانش» است. از آثارِ او *سالارنامه* و *دستور حکمت* و *دیوان فارسی* و *دیوان عربی* را نام برده‌اند.

## منابع

* اسلام‌پناه، محمدحسین. «شرح حال شیخ احمد ادیب کرمانی». در *شاعر تاریخ: یادگارنامه محمدابراهیم باستانی پاریزی*. تهران: علم.
* 

رده:شاعران فارسی‌زبان اهل ایران
کتابخانه ملی پزشکی آلمان

**کتابخانه ملی پزشکی آلمان** ()، به اختصار **ZB MED** – مرکز اطلاعات علوم زیستی در کلن، و سایت بن، کتابخانه تخصصی مرکزی برای پزشکی، بهداشت عمومی، تغذیه، علوم محیط زیست و کشاورزی در آلمان است. تمرکز این کتابخانه بر توسعه مجموعه، ارائه متن کامل و پروژه‌هایی در حوزه علوم اطلاعاتی است. ZB MED به دانشمندان، محققان و دانشجویان و سایر علاقه‌مندان ادبیات و اطلاعات ارائه می‌دهد. این کتابخانه توسط دولت فدرال و ایالت فدرال نوردراین-وستفالن تأمین مالی می‌شود.

## تاریخچه
ریشه‌های ZB MED را می‌توان در دو مؤسسه‌ی پیشین که برای میراث راینلند مهم بودند، ردیابی کرد، یکی در سال ۱۸۴۷ در بن و دیگری در سال ۱۹۰۸ در کلن تأسیس شد.

## جستارهای وابسته
* فهرست کتابخانه‌های ملی و ایالتی
* کتابخانه ملی آلمان
* کتابخانه ملی اقتصاد آلمان
* کتابخانه ملی علوم و فناوری آلمان
* فهرست کتابخانه‌های آلمان
* فهرست بزرگ‌ترین کتابخانه‌ها

## منابع

## پیوند به بیرون
* 
* Search portal MEDPILOT
* German Medical Science (GMS) portal

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۷۳ (میلادی) در آلمان غربی
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در کلن
رده:سازمان‌های کلن
رده:قاب نقشه جعبه اطلاعات بدون شناسه مرتبط OSM در ویکی‌داده
رده:قانون واسپاری
رده:کتابخانه‌های آلمان
رده:کتابخانه‌های بن
رده:کتابخانه‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۷۳ (میلادی)
رده:کتابخانه‌های پزشکی
رده:کتابخانه‌های ملی
رده:مختصات در ویکی‌داده
نامانانا

***نامانانا*** (انگلیسی: Namanana؛ به‌معنی جنگلِ بارانی) دومین آلبوم استودیویی رپر و بازیگر چینی، لی عضو گروه پسرانه کره‌ای-چینی اکسو است. این آلبوم، در ۱۹ اکتبر ۲۰۱۸ توسط اس‌ام انترتینمنت منتشر شد و در مجموع ۲۲ قطعه دارد که ۱۱ قطعه آن به زبان چینی و هر کدام دارای نسخه انگلیسی هستند، از جمله دو تک‌آهنگ «بهم یک شانس بده» و «نامانانا». همچنین اولین آلبوم این خواننده در آمریکا با نام لی ژانگ است.

## پیش‌زمینه و انتشار
در ۲۱ سپتامبر، لی اولین حضور خود در آمریکا را با یک آلبوم کامل اعلام کرد که قرار شد در ۱۹ اکتبر منتشر شود. این هنرمند در تهیۀ تمام قطعات آلبوم مشارکت داشته است. در ۲۸ سپتامبر، اعلام شد که لی، ترانۀ *بهم یک شانس بده* را که توسط بزی نوشته و آهنگسازی شده است، در ۵ اکتبر پیش‌انتشار خواهد کرد؛ همچنین موزیک ویدیوی این ترانه را در روز تولدش، ۷ اکتبر، منتشر خواهد کرد.

در ۵ اکتبر، ترانۀ *بهم یک شانس بده* به‌همراه تیزری از موزیک ویدیو منتشر شد. در ۷ اکتبر، موزیک ویدیوی *بهم یک شانس بده* منتشر شد. در ۱۶ اکتبر، تیزر آلبوم منتشر و پیش‌فروش دیجیتال در چین آغاز شد. در ۱۸ اکتبر، تیزر موزیک ویدیوی *نامانانا* منتشر شد. در ۱۹ اکتبر، آلبوم و موزیک ویدیوی آهنگ اصلی "Namanana" رسماً منتشر شدند.

## تک‌آهنگ‌ها
«بهم یک شانس بده» در ۵ اکتبر منتشر شد.

## عملکرد تجاری
در عرض ۱۱ دقیقه و ۱۱ ثانیه از پیش‌فروش آلبوم در چین در ۱۶ اکتبر، *نامانانا* هشت رکورد شکست و به دومین الماس در کیوکیو موزیک رسید. این آلبوم به سریع‌ترین آلبوم دیجیتالی تبدیل شد که در چنین مدت کوتاهی تمام گواهینامه‌ها را گرفت. این آلبوم نهمین رکورد را در کیوکیو موزیک شکست و در ۱۱ ساعت و ۵۷ دقیقه به مقام الماس طلایی تالار مشاهیر رسید.

*نامانانا* به پرفروش‌ترین آلبوم سال ۲۰۱۸ کیوکیو موزیک و سریع‌ترین آلبومی تبدیل شد که هر ۹ گواهی فروش کیوکیو موزیک را دریافت کرد. تا ۱۱ دسامبر، *نامانانا* با فروش ۲۳.۴ میلیون رنمینبی (RMB) به پرفروش‌ترین آلبوم تمام دوران در کیوکیو موزیک تبدیل شد.

## فهرست ترانه‌ها
فهرست ترانه‌ها از کیوکیو موزیک گرفته شده است.

## چارت‌ها

### چارت‌های هفتگی

## فروش

## تاریخچهٔ انتشار

## منابع


رده:مقاله‌های ایجادشده توسط ایجادگر
رده:آلبوم‌های ۲۰۱۸ (میلادی)
رده:آلبوم‌های اس‌ام اینترتینمنت
رده:آلبوم‌های لی ژانگ
کتابخانه تحقیقاتی جورج پادمور

**کتابخانه تحقیقاتی [[جرج پدمور|جورج پادمور]]،** یک کتابخانه عمومی در حومه اوسو در آکرا، غنا است. این کتابخانه به یاد جورج پادمور توسط دکتر قوام نکرومه ساخته شده است. ادعا می‌شود که این کتابخانه تنها کتابخانه و مرکز تحقیقاتی در غنا است که طبق قانون، موظف به دریافت ودیعه قانونی می‌باشد. همچنین ادعا می‌شود که این کتابخانه موظف به انتشار ویدئوی ملی غنا است. این کتابخانه دارای مجموعه‌ای از بایگانی‌ها در مورد گروه‌های مبارزات فرهنگی، آموزشی و سیاسی، جزوه‌ها، مجلات، روزنامه‌ها، کتاب‌ها و نشریات سازمان‌های اجتماعی و ضد نژادپرستی بین سال‌های ۱۹۶۰ تا ۱۹۹۰ است.

## جستارهای وابسته

* فهرست کتابخانه‌های ملی و ایالتی

## منابع

## پیوند به بیرون
* کتابخانه تحقیقاتی جورج پادمور در یوتیوب
* کتابخانه تحقیقاتی جورج پادمور در فیسبوک

رده:قاب نقشه جعبه اطلاعات بدون شناسه مرتبط OSM در ویکی‌داده
رده:کتابخانه‌های تحقیقی
خاندان فرانس

**خاندان فرانس** دودمان پادشاهانی است که بر فرانسه فرمانروایی کرده‌اند و همچنین نوادگان آنان از راه نسب پدری. شاخه‌های گوناگونی از این دودمان به‌نوبت تاج و تخت فرانسه را در دست گرفته‌اند یا بر سرزمین‌های دیگری چون دو سیسیل، اسپانیا، مجارستان، ناوار و پرتغال حکومت کرده‌اند.

در دوران پادشاهی، تاریخ‌نگاران و حقوقدانان فرانسوی شاهزادگان مروونژی و کارولنژی را زیر عنوان‌های «نخستین و دومین نژاد» در خانهٔ فرانسه جای می‌دادند. دودمان کاپه‌تی‌ها از شاخه‌های گوناگونی تشکیل شده که همهٔ آن‌ها متعلق به خانهٔ فرانسه نیستند؛ بسیاری از این شاخه‌ها از فرزندان نامشروع (نسب طبیعی یا زنازادگی) پدید آمده‌اند، مانند خاندان آویش (۱۳۵۷)، دومین خاندان براگانسا (۱۳۷۷)، خاندان اورلئان-لونگوویل (۱۴۰۳)، خاندان بوربون بوسه (۱۴۶۴) یا خاندان سن‌رِمی (۱۵۵۷).

اصطلاح خانه‌ی فرانسه در دوران رژیم کهن بیانگر تداوم نهادهای سیاسی پادشاهی فرانسه در روابطش با پادشاهان دیگر کشورها بود. این تعبیر هم بُعدی خانوادگی داشت (خانوادهٔ سلطنتی و شاهزادگان خون) و هم بُعدی دارایی‌محور (قلمرو سلطنتی). تداوم خانهٔ فرانسه از نخستین نژاد تا امروز در پایداری دستگاه صدارت و در یگانگی نظام حقوق عمومی آن نمود یافته است.

این تداوم به‌سبب ثبات در توارث پادشاهانی که بر فرانسه فرمان رانده‌اند ممکن شد، از زمان پیمان وردن با کارولنژی‌ها و سپس از ۹۸۷ میلادی با کاپه‌تی‌ها و شاخه‌های گوناگونشان. سیاست پیوندهای خانوادگی با خاندان‌های شاهزاده‌نشین یا سلطنتی دیگر در طی قرن‌ها موجب استواری صلح، کنترل مرزها و تثبیت پایدار قلمرو سلطنتی شد؛ زیرا با بازپس‌گیری تیول‌های بی‌وارث، انسجام سرزمینی دوباره برقرار گردید.

به تخت نشستن فیلیپ پنجم طویل در ۱۳۱۶ به‌طور قطعی اصلی را تثبیت کرد که بر پایهٔ آن، تنها شاهزادگان مذکرِ زاده‌شده از هوگو کاپه و از ازدواجی مشروع حق جانشینی دارند. مقرراتی که حقوقدانان رژیم کهن تدوین کردند، عنوان شاهزادهٔ خون را به‌گونه‌ای بسیار دقیق محدود ساخت، گاه حتی برخلاف خواست خودِ شاهزاده. برای آگاهی بیشتر در این زمینه، می‌توان به مسئلهٔ حلال‌زادگانِ مشروع‌شده، دینِ شاهزاده و دیگر قوانین بنیادین پادشاهی فرانسه رجوع کرد.

## منابع

## پیوند به بیرون
فهرست آلبوم‌های شماره یک بیلبورد ۲۰۰ در سال ۱۹۹۱

نام جدول آلبوم‌ها تا ۷ سپتامبر ۱۹۹۱، «تاپ پاپ آلبوم‌ها» بود و پس از آن به «بیلبورد ۲۰۰ آلبوم‌های برتر» تغییر نام داد. این جدول که توسط مجله بیلبورد منتشر می‌شود، پرفروش‌ترین آلبوم‌ها و ای‌پی‌های (EPs) ایالات متحده را رتبه‌بندی می‌کند. در سال ۱۹۹۱، به‌طورکلی ۱۴ آلبوم به صدر جدول رسیدند. یکی از این آلبوم‌ها، «به سوی نهایت» اثر رپر آمریکایی وانیلا آیس بود که اوج فروش آن از شماره انتشار ۱۰ نوامبر ۱۹۹۰ شروع شده بود و در سال ۱۹۹۱، ۸ هفته در صدر جدول باقی ماند.

اولین آلبوم ماریا کری که همنام او بود، طولانی‌ترین آلبوم شماره یک سال بود که به مدت ۱۱ هفته متوالی در صدر جدول قرار داشت و پرفروش‌ترین آلبوم سال ۱۹۹۱ بود. از سال ۱۹۹۱، بیلبورد شروع به استفاده از داده‌های نیلسن ساونداسکن برای جدول آلبوم‌های خود کرد که آمار فروش دقیق‌تر و صحیح‌تری را می‌داد. اولین تاریخی که از این روش استفاده کرد، جدول تاریخ‌دار ۱ ژوئن ۱۹۹۱ بود، زمانی که آلبوم شماره یک، *[[وقت تمومه (آلبوم)|وقت تمومه]]* از آر.ئی.ام. بود که با فروش ۸۹٫۰۰۰ نسخه در صدر جدول قرار گرفت.
[جایگزین=A blonde woman wearing a black dress performing|بندانگشتی|[ماریا کری با آلبومی که همنام خودش بود، *[[ماریا کری (آلبوم)|ماریا کری]]*، در صدر جدول قرار گرفت و به مدت ۱۱ هفته در این جایگاه باقی ماند.]]
[چپ|بندانگشتی|252x252پیکسل|آلبوم ''[خطرناک (آلبوم)|خطرناک* از [[مایکل جکسون]] سومین آلبوم پی‌درپی او بود که در صدر [[بیلبورد ۲۰۰|*جدول بیلبورد* ۲۰۰]] قرار گرفت.]]
[[پرونده:"The_Voice"_of_Heavy_Metal_(4393755527).jpg|چپ|بندانگشتی|296x296پیکسل|آلبوم *Slave to the Grind'' از گروه اسکید رو (سباستین باک، خواننده) اولین آلبومی بود که در دوران Soundscan به رتبه اول رسید.]]

## تاریخچه جدول

## منابع

رده:جدول‌های موسیقی ۱۹۹۱ (میلادی)
رده:فهرست‌های آلبوم‌های شماره یک در ایالات متحده
فوتبال در برونئی

**فوتبال در برونئی** () محبوب‌ترین ورزش در این کشور است و زیر نظر فدراسیون فوتبال برونئی دارالسلام (FABD) اداره می‌شود. فوتبال در برونئی بیش از هر ورزش دیگری هوادار دارد.

## تاریخچه
### طرح هدف فیفا
در سال ۲۰۰۵ نخستین طرح هدف (Goal Project) فیفا برای برونئی تصویب شد که شامل ساخت ساختمان مرکزی فدراسیون فوتبال در بندر سری بگاوان بود. هزینهٔ کل این پروژه حدود ۱٫۵ میلیون دلار آمریکا برآورد شد.
دومین طرح هدف در سال ۲۰۱۳ تصویب شد و شامل نصب زمین چمن مصنوعی و طبیعی در محل ساختمان فدراسیون بود. هزینهٔ این طرح حدود ۱۸۵ هزار دلار آمریکا بود.

### طرح فوروارد فیفا
در سال ۲۰۲۰ فدراسیون فوتبال برونئی برای ساخت مرکز فنی و سکوهای کوچک به فیفا درخواست داد که در آوریل ۲۰۲۱ مورد تأیید قرار گرفت.

## نظام لیگ
باشگاه‌های فوتبال برای حضور در سوپرلیگ فوتبال برونئی و رقابت‌های جام باید با AFC و سامانهٔ صدور مجوز حرفه‌ای باشگاه‌ها انطباق داشته باشند.

## منابع

## پیوند به بیرون


رده:فوتبال بر پایه کشور
رده:ورزش در برونئی
کتابخانه ملی گواتمالا

**کتابخانه ملی گواتمالا** (*Biblioteca Nacional*) کتابخانه ملی گواتمالا است که در منطقه یک گواتمالاسیتی در نزدیکی کاخ ملی گواتمالا واقع شده است.

این کتابخانه دارای ۷ سالن مطالعه است که می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

**سالن مطالعه مدرسه** دارای ۲۲۵۰۰۰ جلد کتاب است.

**اتاق مطالعه عمومی** این کتابخانه با ۱۱۰٬۰۰۰ جلد کتاب به همراه مجموعه‌ای از کتاب‌های قدیمی، از اتاق مطالعه کتاب‌های قدیمی جدا شده است.

**اتاق مطالعه نابینایان** با ۷۰۰ جلد کتاب و ۱۰۰۰ نسخه کتاب صوتی، همچنین یک کتابخانه مجازی برای نابینایان با ۳۵۰۰۰ عنوان کتاب وجود دارد.

## جستارهای وابسته

* فهرست کتابخانه‌های ملی و ایالتی
## منابع

* کتابخانه ملی 

رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در گواتمالا
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در گواتمالاسیتی
رده:قاب نقشه جعبه اطلاعات بدون شناسه مرتبط OSM در ویکی‌داده
رده:کتابخانه‌های ملی
موزه سن سیرو

**موزه سن سیرو** (به )، موزه‌ای است که به ورزشگاه سن سیرو متصل است. این موزه در ۵ اکتبر ۱۹۹۶ افتتاح شد و تأسیس آن به مدیر فعلی‌اش یعنی اونوراتو آریتزی نسبت داده می‌شود.

این موزه، مجموعه‌ای استثنایی از آثار تاریخی از جمله پیراهن‌های اصلی بازیکنان متعددی که برای آ.ث. میلان یا اینتر میلان بازی کرده‌اند و همچنین اسطوره‌های فوتبال مانند پله، مارادونا، زین‌الدین زیدان و کرایف را در خود جای داده است. همچنین جام‌ها و جوایز تیمی و فردی هر دو باشگاه، توپ‌های استفاده شده در مسابقات مهم، توپ‌های قدیمی و کفش‌های بازیکنان را به نمایش می‌گذارد.

سینما موزه، تاریخچه اینتر میلان، آ.ث. میلان و ورزشگاه سن سیرو را به نمایش می‌گذارد و مهم‌ترین رویدادها و مسابقات خاطره‌انگیز تاریخ هر دو تیم و همچنین برترین لحظات تجربه شده توسط بازیکنان آنها را برجسته می‌کند. همچنین مجسمه‌هایی از اسطوره‌های هر دو تیم وجود دارد. برای باشگاه آث میلان، می‌توانید مجسمه‌های فرانکو بارزی، چزاره مالدینی، پائولو مالدینی، جانی ریورا، مارکو فان باستن، رود گولیت، نیلس لیدهولم، نرئو روکو، فابیو کودیچینی، گونار نوردال، فرانک ریکارد و جووانی تراپاتونی را پیدا کنید. از اینتر میلان، والتر زنگا، «عمو» جوزپه برگومی، جاچینتو فاکتی، ساندرو ماتزولا، لوئیس سوارز، کریستین ویری، خاویر زانتی، آرماندو پیکی، کارل-هاینتس رومنیگه و هلنیو هررا را در اندازه‌های واقعی خواهید یافت. هواداران همچنین می‌توانند با مجسمه‌ها و آدمک‌های بازیکنان مورد علاقه خود در اندازه‌های واقعی عکس بگیرند.

راهنماهای تور موزه، بهترین افراد در شناخت سن سیرو و تاریخچه آن هستند. پس از بازدید از موزه، می‌توانید با کمک راهنمایان تور به سالن غربی موزه بروید، جایی که یک سیستم الکترونیکی فوق‌العاده برای توضیح چیدمان ورزشگاه و بخش‌های آن از A تا Z پیدا خواهید کرد. در پایان تور، بازدیدکنندگان می‌توانند همراه با راهنما از ورزشگاه بازدید کنند که شامل دسترسی به رختکن‌ها، تونل بازیکنان و زمین بازی می‌شود.

## پیوند به بیرون

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۶ (میلادی) در ایتالیا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۶ (میلادی)
رده:موزه‌ها و تالار مشاهیر فوتبال
رده:موزه‌های ایتالیا
رده:موزه‌های میلان
رده:موزه‌های ورزش‌ها
جام قهرمانان باشگاه‌های عربی ۱۹۸۵

**جام قهرمانان باشگاه‌های عربی ۱۹۸۵** در بغداد، عراق برگزار شد و سه تیم در آن حضور داشتند. نماینده لیگ عراق، الرشید، قهرمانی را به عراق بازگرداند.

## شرکت کنندگان

## مرحله مقدماتی
### منطقه ۱
مسابقات در جده، عربستان سعودی برگزار شد.

 

۱ این مسابقه در ابتدا با نتیجه ۱–۱ به پایان رسید، اما به دلیل اینکه الاهلی صنعا با یک بازیکن سودانی بازی می‌کرد که طبق قوانین مسابقات ثبت نام نکرده بود، الرشید با نتیجه ۲–۰ برنده اعلام شد.

*[[باشگاه ورزشی الرشید|الرشید]] به مرحله نهایی راه یافت.*

### منطقه ۲
*[[باشگاه ورزشی النجمه|النجمه]] به مرحله نهایی راه یافت.*

### منطقه ۳
*[[اتحاد الحراش]] به مرحله نهایی راه یافت.*

## مرحله نهایی

## قهرمان

## منابع


رده:جام قهرمانان باشگاه‌های عربی
رده:فوتبال عراق در ۸۶–۱۹۸۵ (میلادی)
جینجیپین

**جینجیپین** () خانواده‌ای از پروتئازها هستند که توسط پورفیروموناس ژینجیوالیس ترشح می‌شوند. این آنزیم‌ها، در کنار سایر کارکردهای خود، با تخریب سیتوکین‌ها موجب کاهش پاسخ ایمنی میزبان از طریق کاهش التهاب می‌گردند. جینجیپین به دلیل نقش بالقوه‌اش در بروز بیماری آلزایمر مورد مطالعه قرار گرفته است.
## منابع

رده:پپتیداز
رده:عدد گروه آنزیمی ۳.۴
پورفیروموناس ژینژیوالیس

**پورفیروموناس ژینژیوالیس** () متعلق به شاخه باکتروئیدوتا است و یک باکتری غیرمتحرک، گرم-منفی، میله‌ای‌شکل، بی‌هوازی و بیماری‌زا می‌باشد. این باکتری روی آگار خون، کلنی‌های سیاه‌رنگ تشکیل می‌دهد.

این باکتری در حفره دهان یافت می‌شود و با بیماری‌های پریودنتال در ارتباط است، همچنین در لوله گوارش فوقانی، راه‌های هوایی و روده بزرگ نیز وجود دارد. پورفیروموناس ژینجیوالیس از زنان مبتلا به واژینوز باکتریایی نیز جدا شده است.

تخریب کلاژن که در بیماری‌های مزمن پریودنتال مشاهده می‌شود، تا حدی ناشی از آنزیم‌های کلاژناز این گونه باکتری است. در یک مطالعه در شرایط آزمایشگاهی نشان داده شده که این باکتری می‌تواند به فیبروبلاست‌های لثه انسان نفوذ کند و در حضور آنتی‌بیوتیک‌ها نیز زنده بماند. این باکتری به سلول‌های اپیتلیال لثه در تعداد زیاد حمله می‌کند و در این حالت، هم باکتری و هم سلول‌های بافت پوششی برای مدت طولانی زنده می‌مانند. در بیماران حامل این باکتری، سطوح بالایی از پادتن‌های اختصاصی قابل تشخیص است.

عفونت با پورفیروموناس ژینژیوالیس با بیماری آلزایمر و روماتیسم مفصلی مرتبط دانسته شده است. این باکتری دارای آنزیم «پپتیدیل-آرژینین دیمیناز» است که در فرایند سیترولیناسیون نقش دارد. بیماران مبتلا به روماتیسم مفصلی بیشتر در معرض بیماری‌های پریودنتال هستند؛ و پادتن‌های ضد این باکتری در این بیماران به‌طور معنی‌داری شایع‌تر است.

پورفیروموناس ژینژیوالیس بر اساس آنتی‌ژن کپسولی انواع مختلف خود به سروتیپ‌های K تقسیم می‌شود.

## ژنوم

ژنوم این باکتری در سال ۲۰۰۳ توصیف شد و شامل ۱٬۹۹۰ چارچوب خوانش باز (یعنی توالی‌های کدکننده پروتئین) است که توسط ۲٬۳۴۳٬۴۷۹ جفت باز (bp) رمزگذاری می‌شود و دارای میانگین محتوای سیتوزین-گوانین برابر با ۴۸٫۳٪ است. برآورد می‌شود که ۴۶۳ ژن برای بقای این باکتری ضروری باشند.
## منابع

رده:باکتری‌های بیماری‌زا
رده:باکتری‌های توصیف‌شده در ۱۹۸۸ (میلادی)
رده:بهداشت در سکس
رده:بیماری‌های التهاب دستگاه تناسلی
رده:پزشکی زنان
رده:دستگاه تولیدمثل
رده:واژینوز باکتریال
یوباکتریوم نوداتوم

**یوباکتریوم نوداتوم** () یک باکتری گرم-مثبت و از باکتری‌های فلور طبیعی دهان در برخی بیماران مبتلا به پریودنتیت مزمن است. این باکتری به‌تازگی به باکتری‌های کمپلکس قرمز که بیشترین ارتباط را با بیماری دارند، افزوده شده است.

## منابع

رده:باکتری‌های توصیف‌شده در ۱۹۸۰ (میلادی)
پارویموناس میکرا

**پارویموناس میکرا** () یک کوکوس بی‌هوازی گرم-مثبت است که به‌طور مکرر از پلاک دندانی بیماران مبتلا به پریودنتیت مزمن جدا می‌شود. این باکتری تنها گونه در سردهٔ خود است و یکی از اجزای شایع عفونت‌های بی‌هوازی مختلط مانند آبسه داخل شکمی به‌شمار می‌آید. به‌ندرت، این باکتری به‌عنوان عامل بیماری‌زا به‌تنهایی در آرتریت سپتیک، استئومیلیت و عفونت دیسک بین‌مهره‌ای مرتبط با اقدامات اخیر دندان‌پزشکی گزارش شده است.

## منابع

رده:باکتری‌های بیماری‌زا
رده:بی‌هوازی‌ها
انجمن حمایت پرندگان دریایی

**انجمن حمایت پرندگان دریایی**  در اواخر دهه ۱۸۶۰ توسط کشیش هنری فردریک بارنز-لارنس، که در صومعه بریدلینگتون مشغول به کار بود، بنیان‌گذاری شد تا از شکار پرندگان دریایی برای تفریح جلوگیری کند، عملی که در قانون حفاظت از پرندگان دریایی ۱۸۶۹ به تصویب رسیده بود. بارنز-فردریک علاوه بر ترویج انجمن در یورکشایر، شعبه‌ای را نیز در راید سازماندهی کرد که در آنجا به عنوان کشیش فعالیت داشت.

## منابع

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۶۸ (میلادی) در انگلستان
رده:سازمان‌های حفاظت پرندگان
رده:سازمان‌های رفاه جانوران بریتانیا
حفاظت نخجیر

**حفاظت نخجیر**  به معنای حفظ ذخایر نخجیر برای شکار قانونی است. این شامل موارد زیر است:
* جلوگیری از شکار غیرقانونی
* جلوگیری از تلفات ناشی از حمله شکارگران.
* تشویق به تولیدمثل و گاهی پرورش در اسارت برای رهاسازی.

## بریتانیا
تا پیش از اختراع اسلحه‌های دستی، شکار ورزشی عمدتاً برای گوزن یا گراز وحشی (توسط سگ‌های شکاری یا تیر و کمان بود، اما الفریک از اینشام در *کتاب «محاوره*» که در دوران آنگلوساکسون نوشته شده است، از روش معمول گرفتن گوزن که فرو بردن آنها در تور است صحبت می‌کند) یا خرگوش (توسط یک سگ سریع)؛ *در این کتاب* از دو گوزن نر و یک گراز وحشی به عنوان صید معمول روزانه یاد شده است.

آنچه اکنون پرندگان نخجیر نامیده می‌شوند، توسط بازداری صید می‌شدند، یا باید توسط پرنده‌گیر که توسط صاحب حق شکار استخدام شده بود، با تور یا تله یا دام به دام انداخته می‌شدند یا با چسب صید می‌شدند. وقتی پرنده‌گیر از بازداری استفاده می‌کرد، به نظر می‌رسد که نیاز داشت بازهای خود را بگیرد و آموزش دهد؛ *در این کنفرانس* ذکر شده است:
* شکارچی پیشنهاد فروش یک باز را در ازای یک سگ چابک می‌دهد.
* اینکه دو نوع باز وجود دارد، بزرگ‌تر و کوچک‌تر، محتمل‌ترین آنها طرلان شمالی و بازگنجشک است.

بیشتر نخجیرهای حفاظت‌شده و شکار غیرقانونی بر گوزن متمرکز بود.

ورود سلاح گرم، شکار پرندگان را تغییر داد. در ابتدا پرندگان باید به صورت نشسته شکار می‌شدند، اما تغییرات در طراحی تفنگ ساچمه‌ای در سدهٔ هجدهم امکان شلیک به آنها در حال پرواز را هم فراهم کرد.

### حفاظت نخجیر و حیات وحش
در بریتانیا، شکارگران وحشی و لاشخورها در دوران  حفاظت نخجیر در سده‌های ۱۸ و ۱۹، به شدت تحت تأثیر شلیک نخجیرداران به عنوان «موذی» قرار گرفتند: برای مثال، سوابق شکارچیان املاک گلنگری در اسکاتلند، کشتار در ۳ سال در سدهٔ ۱۹ را نشان می‌دهد:
* **پستانداران**: ۱۱ روباه، ۱۹۸ گربه وحشی، ۲۴۶ سمور، ۱۰۶ ، ۶۷ گورکن، ۳۰۱ سمور و راسو، ۴۶ سمور آبی، ۷۸ گربه خانگی
* **پرندگان شکاری**: ۲۷ عقاب دریایی دم‌سفید، ۱۵ عقاب طلایی، ۳ سارگپه عسلی، ۱۸ عقاب ماهیگیر، ۶۳ طرلان شمالی، ۲۸۵ سارگپه معمولی، ۳۷۱ سارگپه پرپا، ۸۳ سنقر خاکستری، ۵ سنقر تالابی، ۹۸ «باز آبی‌رنگ» (?= شاهین بحری)، ۷ شاهین پاسرخ، ۲۷۵ کورکور، ۱۱ لیل، ۷۸ ترم‌تای، ۶ شاهین شنقار، ۴۶۲ دلیجه، ۳۵ «جغد شاخدار»، ۷۱ «جغدهای سرخسی» (?= جغد تالابی)
* **پرندگان دیگر**: ۱۴۳۱ کلاغ ابلق، ۴۷۵ غراب، ۸ زاغی

## فرانسه
حفاظت نخجیر در فرانسه نیز به شدت و با جدیت اعمال می‌شد، تا اینکه انقلاب فرانسه به سرعت و با خشونت به قدرت اشراف روستایی پایان داد و یکی از نخستین اقدامات دولت انقلابی، لغو ریشه و اساس قوانین حفاظت نخجیر بود.

## منابع

رده:حفاظت حیات وحش
رده:حیات وحش
رده:شکار
نخجیربان در بریتانیا

[بندانگشتی|نخجیربان در پایان [سده نوزدهم میلادی|سدهٔ نوزدهم]]

در بریتانیا، **نخجیربان** یا **شکاربان**  (که اغلب به اختصار **نگهبان** نامیده می‌شود) کسی است که منطقه‌ای از منطقه روستایی (مثلاً مناطق جنگلی، خلنگزار، آبراه یا زمین کشاورزی) را مدیریت می‌کند تا مطمئن شود که شکار کافی برای شکار یا ماهی برای ماهیگیری وجود دارد و به عنوان راهنما برای کسانی که آنها را تعقیب می‌کنند، عمل می‌کند.

چندین نوع نخجیربانی وجود دارد:
* شکارچیان گوزن: نگهبانانی که در تعقیب پنهانی گوزن‌ها، عمدتاً در ارتفاعات اسکاتلند، تخصص دارند.
* نگهبانان پایین‌دست: پرورش‌دهندگان قرقاول و کبک و مدیریت زیستگاه‌های جلگه‌ای.

بندانگشتی|شکاربان (چپ) به همراه یک تیرانداز در حال شکار قرقاول در ارتفاعات، حدود سال ۱۹۲۲
* نگهبانان بلندبوم: مدیریت زمین‌های تپه‌ماهور برای پرورش پرپاخروس در مناطق بلندبوم.
*  /نگهبانان رودخانه: نگهبانانی که رودخانه‌هایی مانند رودخانه اسپای را برای پرورش ماهی قزل‌آلا و ماهی آزاد مدیریت می‌کنند.

[بندانگشتی|[آتش‌سوزی مصنوعی مهارشده|سوزاندن کنترل‌شده‌ی خلنگ، یکی از وظایف مدیریت روستایی شکاربانان]]
ارشدترین فردی که در یک ملک خاص با حیات وحش سروکار دارد، اغلب *سرپرست* یا *مراقب بالاسری* نامیده می‌شود.

شکاربانان و ورزش‌دوستان روستایی باور دارند که شکاربانی بخش مهمی از حفاظت از مناطق روستایی است. دو سوم از زمین‌های روستایی بریتانیا برای تیراندازی مدیریت می‌شود. صنعت تیراندازی ۱٫۶ میلیارد پوند درآمد ایجاد می‌کند. ۲۵۰ میلیون پوند در نتیجه تیراندازی برای حفاظت از محیط زیست هزینه می‌شود.

## منابع

رده:پیشه‌های کشاورزی (جانوران)
رده:پیشه‌های مراقبت از جانوران
رده:حرفه‌های ورزشی
شهباز شمالی

**شهباز شمالی** بر اساس تفاوت‌های ریخت‌شناختی و ژنتیکی قابل توجه به دو گونه تقسیم شده است:
* شهباز (طرلان) اوراسیایی، *Astur gentilis*
* شهباز آمریکایی، *Astur atricapillus*

## منابع

رده:پرندگان بر پایه نام رایج
رده:مجموعه‌نمایه نام‌های رایج جانوران
جانور زیان‌آور

[بندانگشتی|250x250پیکسل|خرگوش وحشی - به دلیل تخریب محصولات کشاورزی توسط بسیاری [آفت (ارگانیسم)|آفت محسوب می‌شود]]

**جانوران زیان‌آور** یا **جانوران موذی**  آفت یا جانوران مزاحمی هستند که بیماری‌ها را پخش می‌کنند و محصولات کشاورزی، دام و اموال را از بین می‌برند. از آنجایی که این اصطلاح در رابطه با فعالیت‌های انسانی تعریف می‌شود، اینکه کدام گونه‌ها شامل می‌شوند، بستگی به منطقه و پیشه متفاوت است.

این اصطلاح از کلمه لاتین *vermis* (کرم) گرفته شده است و در ابتدا برای لاروهای کرم‌مانند حشرات خاصی استفاده می‌شد که بسیاری از آنها به مواد غذایی حمله می‌کنند. اصطلاح *varmint* (و *vermint*) در منابع مربوط به حدود دهه ۱۵۳۰–۱۵۴۰ یافت شده است.

## تعریف
اصطلاح «جانوران زیان‌آور» برای اشاره به طیف گسترده‌ای از جانداران زنده، از جمله جوندگان (مانند موش‌های صحرایی و خانگی)، سوسک‌ها، موریانه‌ها، ساس‌ها، سمورها ، کلاغ‌ها و کبوترها استفاده می‌شود.

از نظر تاریخی، در سده‌های شانزدهم و هفدهم، این عبارت همچنین به عنوان یک اصطلاح تحقیرآمیز در ارتباط با گروه‌هایی از افراد که معمولاً توسط حشرات آزار می‌دیدند، یعنی گدایان و ولگردان و به‌طور کلی فقرا، مورد استفاده قرار می‌گرفت.

جوندگان و حشرات ناقل بیماری موارد معمول هستند، اما این اصطلاح برای جانوران بزرگ‌تر - به ویژه شکارگران کوچک - نیز به کار می‌رود، معمولاً به این دلیل که آنها منابعی را که انسان‌ها متعلق به خود می‌دانند، مانند دام و محصولات کشاورزی، مصرف می‌کنند. پرندگانی که غلات و میوه‌ها را می‌خورند، نمونه‌ای از این موارد هستند. کلاغ آمریکایی (*Corvus brachyrhynchos*) به دلیل غارت محصولات کشاورزی، مورد نفرت گسترده کشاورزان است. کبوترها که به‌طور گسترده در محیط‌های شهری معرفی شده‌اند، نیز گاهی به عنوان جانوران زیان‌آور در نظر گرفته می‌شوند. برخی از انواع مارها و عنکبوت‌ها نیز ممکن است به عنوان جانوران زیان‌آور شناخته شوند. «جانور زیان‌آور» همچنین توسط برخی افراد به عنوان یک اصطلاح توهین‌آمیز، چه به صورت فردی و چه به صورت جمعی، استفاده می‌شود.

اگرچه «varmint/varmit» کاربرد رایجی در انگلیسی نوشتاری استاندارد ندارد، اما توصیف رایجی برای انواع خاصی از سلاح‌ها و موقعیت‌های کنترل آفات در ایالت‌های آپالاچی و پیرامون آن و غرب و جنوب غربی آمریکا است که اصطلاحاتی مانند *تفنگ varmint* و *شکار varmint* را پذیرفته‌اند.

## منابع

رده:آفت‌ها
رده:بهداشت محیط
رده:جانوران و انسان‌ها
رده:شکار
ساس‌ها

***ساس‌ها (Cimex)*** سرده‌ای از حشرات از تیرۀ ساسان (Cimicidae) است.  گونه‌های *ساس* انگل‌های برونی هستند که معمولاً از خون پرندگان و پستانداران تغذیه می‌کنند. ساس تختخواب ''(Cimex lectularius)'' و *ساس گرمسیری (Cimex hemipterus)* به عنوان '''ساس تختخواب''' شناخته می‌شوند و اغلب از انسان تغذیه می‌کنند، اگرچه گونه‌های دیگر ممکن است به طور فرصت‌طلبانه انسان را انگلی کنند.  گونه‌هایی که در درجه اول خفاش‌ها را انگلی می‌کنند، به عنوان ساس خفاش شناخته می‌شوند.

این حشرات  هستند. بلند و دارای بدن‌های پهن به رنگ قهوه‌ای مایل به قرمز با بال‌های کوچک و غیرفعال هستند.
[بندانگشتی|ساس تختخوابی بالغ ( ''[ساس تختخواب|Cimex lectularius* )]]
*ساس‌ها* [[فرومون|از فرومون‌ها]] و [[کایرومون|کیمی‌هورمون‌ها]] برای ارتباط برقرار کردن دربارۀ مکان لانه‌سازی، تغذیه و تولیدمثل استفاده می‌کنند.
[[پرونده:CDC_11739_Cimex_lectularius_SEM.jpg|بندانگشتی|تصویر میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) که به صورت دیجیتالی رنگ‌آمیزی‌شده و قطعه‌های دهانی سوراخ‌کننده پوست با رنگ‌های بنفش و قرمز مشخص شده‌اند.]]
[[پرونده:Budbug_001.jpg|بندانگشتی|نوک پوزه]]
[[پرونده:Traumatic_insemination_1_edit1.jpg|بندانگشتی|ساس تختخوابی نر در حال تلقیح آسیب‌زا به یک ساس ماده]]
<gallery class="center">
پرونده:Cimex_lectularius_3.jpg|جایگزین=Slide of C. lectularius| اسلاید *C.&nbsp;لکتولاریوس''
پرونده:Bedbug1.JPG|جایگزین=On the right is recently sloughed skin from its nymph stage| در سمت راست، پوستی که اخیراً از مرحله پورگی‌اش جدا شده است، دیده می‌شود.
پرونده:Bed_bug_nymph,_Cimex_lectularius.jpg|جایگزین=Nymph feeding on host| تغذیه پوره از میزبان
پرونده:Cimex_lectularius2.jpg|جایگزین=Blood-fed stage (note differences in color with respect to digestion of blood meal)| مرحله تغذیه با خون (به تفاوت‌های رنگ در رابطه با هضم پودر خون توجه کنید)


## منابع

رده:سرده‌های ساس‌ریختان
رده:ساسان (حشرات)
رده:ساس
ساس خفاش

**ساس‌های خفاش**  حشرات خونخوار انگلی هستند که عمدتاً از خون خفاش‌ها - میزبانان خود - تغذیه می‌کنند. این نام به اعضای تیرهٔ *[[ساسان (حشرات)|ساسان (Cimicidae)]]* (مانند *[[ساس تختخواب|Cimex lectularius]]*، *[[خفاش‌گز آفریقایی|Afrocimex constrictus]]*) و همچنین به اعضای تیرهٔ *Polyctenidae* گفته می‌شود. ساس‌های خفاش ارتباط نزدیکی با ساس‌های تختخواب دارند و از نظر ظاهری بسیار شبیه به هم هستند که اغلب با ساس تختخواب اشتباه گرفته می‌شوند. برای تشخیص آنها، بررسی میکروسکوپی لازم است. ساس‌های خفاش در صورت امکان، انسان را نیز نیش می‌زنند. 

گونه‌های ساس خفاش عبارتند از:

* ساس خفاش آفریقایی (*Afrocimex constrictus*)
* ساس خفاش شرقی (*Cimex adjunctus*)

## منابع

رده:ساس‌ریختان
رده:نام‌های رایج حشرات
عمران عباسی کالی

عمران عباسی کالی (متولد ۱۳۵۴، روستای کالیکلا_ لفور،سوادکوه شمالی) دکتری  جامعه‌شناسی. نماینده شهرستان‌های قائم‌شهر، جویبار، سوادکوه، سوادکوه شمالی، سیمرغ در دورهٔ دوازدهم مجلس شورای اسلامی.
 عمران عباسی کالی با ۴۲ هزار و ۲۳ رأی به عنوان نامزد اول به عنوان نماینده حوزه انتخابیه قائمشهر، سوادکوه، جویبار، سیمرغ و سوادکوه شمالی راهی مجلس شورای اسلامی شد.

## '''سوابق'''
مدرس دانشگاه

معاون سیاسی اجتماعی و امنیتی فرماندار

مشاور مدیر کل آموزش و پرورش 

سرپرست بخشداری 

#### عضویت در کمیسیون
* سال دوم عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات
* سال اول عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات
* سال اول عضو کمیسیون تلفیق

رده:مازندران
رده:مجلس شورای اسلامی
رده:دوره دوازدهم مجلس شورای اسلامی
## منابع
ساس گرمسیری

**ساس گرمسیری** ، که به عنوان **[[ساس|ساس تختخواب]] گرمسیری** شناخته می‌شود، گونه‌ای از ساس تختخواب در تیرهٔ ساسان (Cimicidae) است که عمدتاً در آب و هوای گرمسیری زندگی می‌کند. با این حال، گزارش شده است که این گونه می‌تواند در آب و هوای معتدل‌تر به همراه گونه نزدیک ساس تختخواب *[[ساس تختخواب|، C. lectularius]] زندگی کند.* گونهٔ *C. hemipterus* یک انگل خونخوار و اجباری انسان است. این بدان معناست که برای زنده ماندن به خون میزبان انسانی خود نیاز دارد. هنگام گزش، انسان دچار خارش، کهیر و ضایعات در اطراف نواحی آسیب‌دیده روی پوست می‌شود. این گونه معمولاً در خانه‌های انسان در داخل ترک‌ها، شکاف‌ها یا تشک‌ها زندگی می‌کند و در کشورهای در حال توسعه شایع‌تر است. مانند دیگر ساس‌های تختخواب، *C. hemipterus* عمدتاً در طول شب فعال است.

## منابع

رده:حشرات آفت خانگی
رده:ساس
رده:ساسان (حشرات)
محمد اورخان عثمان‌اوغلو

شاهزاده **محمد اورخان افندی** (محمد اورخان عثمان‌اوغلو؛ ۱۲ اکتبر ۱۹۰۹–۱۲ مارس ۱۹۹۴) یک شاهزاده عثمانی و چهل و دومین رئیس دودمان عثمانی از سال ۱۹۸۳ تا ۱۹۹۴ بود. او مشاور زوغو یکم، پادشاه آلبانی بود و در ۹ دسامبر ۱۹۸۳، پس از مرگ شاهزاده علی واصب، به عنوان رئیس دودمان عثمانی جانشین او شد.

## اوایل زندگی

شاهزاده محمد اورخان در ۱۲ اکتبر ۱۹۰۹ در اسکودار متولد شد. به گفته عمه‌اش، عایشه سلطان، او در کاخ نعیمه سلطان متولد شد. پدرش شاهزاده محمد عبدالقادر، پسر عبدالحمید دوم و بیدار قادین، و مادرش مهربان خانم، از اهالی آبخاز بود. پس از طلاق والدینش در سال ۱۹۱۳، او و مادرش برای زندگی به نزد عمویش رفتند. سپس او در دبیرستان گالاتاسرای و کالج رابرت ثبت نام کرد.

## زندگی در تبعید
در زمان تبعید خانواده امپراتوری در مارس ۱۹۲۴، محمد اورخان در بوداپست، مجارستان اقامت گزید. سپس نزد عمویش در بیروت، لبنان، و سپس نزد عمه‌اش نعیمه سلطان در نیس، فرانسه، رفت. از آنجا به بوئنوس آیرس، آرژانتین، نقل مکان کرد و دو سال و نیم در آنجا زندگی کرد.
محمد اورهان به عنوان کشتی‌ساز و فروشنده نقاشی در یک گالری هنری در سائوپائولو، برزیل، راننده تاکسی در بیروت، لبنان و دمشق، سوریه، متصدی قبرستان در ایالات متحده آمریکا و مشاور زوغو یکم، پادشاه آلبانی، کار کرد.

از سال ۱۹۸۳، پس از مرگ علی واصب، او از خانه‌اش در نیس، فرانسه، به عنوان رئیس دودمان عثمانی خدمت کرد. او در مقاله‌ای در مجله لایف در سال ۱۹۹۰ گفت که میراث او «هم مقدس و هم خنده‌دار» است و گفت: «عثمانی بودن یعنی دانستن چگونگی نفس کشیدن با زمان».

## زندگی شخصی
همسر نخست محمد اورخان، نافیه خانم بود. او سومین دختر علیرضا بیگ از خانواده یگن و همسر نیمت خانم بود. آنها در سال ۱۹۳۲ ازدواج کردند. او مادر یک دختر به نام فاطمه نجلا سلطان بود که در سال ۱۹۳۳ متولد شد. پس از طلاق این دو در سال ۱۹۳۳، او با شاهزاده عباس حلیم از مصر ازدواج کرد. خواهر بزرگتر او، برکمال خانم، با محمد عبدالعزیز، چهلمین رئیس سلسله عثمانی از سال ۱۹۷۳ تا ۱۹۷۷، ازدواج کرده بود و مادر تنها دختر این زوج، خرم سلطان، بود.

همسر دوم او، مارگریت خانم فورنیه، یک زن فرانسوی بود. آنها در سال ۱۹۴۰ در پاریس، فرانسه، ازدواج کردند. آنها والدین یک پسر به نام شاهزاده محمد سلیم عثمان‌اوغلو بودند که در سال ۱۹۴۳ متولد شد. این دو در سال ۱۹۴۵ از هم جدا شدند.

همسر سوم او فرانچسکا خانیم فرانچتی، دختر یک بارون ایتالیایی بود. آنها پس از سال ۱۹۴۵ ازدواج کردند و پس از هفت سال از هم جدا شدند. این دو صاحب دختری به نام آیتن سلطان شدند.

## مرگ
محمد اورخان در سن هشتاد و چهار سالگی در ۱۲ مارس ۱۹۹۴ در نیس فرانسه درگذشت. او دو روز بعد، در ۱۴ مارس، در گورستان شرقی در نیس به خاک سپرده شد. در سال ۲۰۱۰، شهرداری نیس استخوان‌ها را از قبر او خارج کرد و آنها را در استودان شماره ۳ در همان گورستان قرار داد، با این استدلال که مجوز استفاده از محل دفن سال‌ها پرداخت نشده بود و امکان تماس با خانواده وجود نداشت.

## منابع
رده:دانش‌آموختگان کالج رابرت
رده:درگذشتگان ۱۹۹۴ (میلادی)
رده:رئیسان خانواده عثمان‌اوغلو
رده:زادگان ۱۹۰۹ (میلادی)
برتری اسپرم

چپ|بندانگشتی|تصویر رنگی کاذب از اسپرم

**برتری اسپرم**  که به عنوان **چیرگی اسپرم** نیز شناخته می‌شود، تمایل یک ماده است که توسط چندین نر جفت‌گیری کرده است تا فرزندان خود را با نسبت‌های نابرابر به دنیا بیاورد. برتری اسپرم عامل مهمی در رقابت اسپرم است.

برتری اسپرم می‌تواند زمانی باشد، به این صورت که یا نخستین یا واپسین نری که با ماده جفت‌گیری می‌کند، ترجیح داده شود (اولی به عنوان *برتری نخستین اسپرم* و دومی به عنوان *برتری واپسین اسپرم* شناخته می‌شود)، یا می‌تواند به سود نری باشد که اسپرمش بیشترین جنبش را دارد، یا نری که اسپرمش نزدیک‌ترین فاصله را به تخمک ماده داشته است. برتری نخستین اسپرم نر در گونه‌های مختلفی از جمله عنکبوت خرچنگی معمولی، *Misumena vatia*، دیده می‌شود.

## منابع

رده:تولیدمثل در پستانداران
کلیسای اسقفی سنت مارک

**کلیسای اسقفی سنت مارک** () یکی از کلیساهای محلی وابسته به کلیسای اسقفی در گلندیل، کالیفرنیا است که در سال ۱۸۹۳ تأسیس شد. اسناد نشان می‌دهند که نخستین مراسم عبادی در اوت ۱۸۸۸ برگزار شده است، یعنی پنج سال پیش از افتتاح رسمی کلیسا.

این کلیسای تاریخی در شماره ۱۰۲۰ بلوار برند شمالی، در شمال گلندیل واقع شده است. کشیش ارشد (رِکتور) آن «مارک اِی. وایتزل» است. این کلیسا محل برگزاری کنسرت‌ها و اجراهای نمایشی بسیاری بوده است.

در سال ۲۰۰۹، کلیسا با کمک بنیاد آمنسون، یک ارگ بادی بسیار باکیفیت ساخت ارنست ام. اسکینر (شماره ساخت اوپوس ۷۷۴) ساخته‌شده در سال ۱۹۲۹ را خریداری کرد. این کلیسا همچنین مهدکودک و برنامه پیش‌دبستانی برای کودکان دو تا پنج‌ساله اداره می‌کند. در سال ۲۰۱۳، کتابی دربارهٔ تاریخچه این کلیسا منتشر شد. توماس بوشنل، بی‌اس‌جی از بنیان‌گذاران برجسته پروژه گنو هرد، از اعضای کلیسای سنت مارک است.

## جستارهای وابسته
* انگلیکان
* مسیحیت
* لس آنجلس

## منابع

## پیوند به بیرون

* 

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۸۸ (میلادی) در کالیفرنیا
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در گلندیل (کالیفرنیا)
زینوکوتوزومب

**زینوکوتوزومب** () با نام تجاری **بای‌زِنگری** یک آنتی‌بادی منوکلونال انسانی‌شده است که برای درمان سرطان ریه سلول غیرکوچک یا سرطان لوزالمعده به کار می‌رود. این دارو یک ایمونوگلوبولین جی۱ دومیزبانه با طول کامل، انسان‌سازی‌شده و کم‌فوکوز است که علیه گیرنده‌های HER2 و HER3 عمل می‌کند.

شایع‌ترین واکنش‌های ناخواسته شامل اسهال، دردهای اسکلتی‌عضلانی، خستگی، تهوع، واکنش‌های مرتبط با انفوزیون، تنگی‌نفس، بثورات پوستی، یبوست، استفراغ، درد شکمی و ادم هستند. شایع‌ترین ناهنجاری‌های آزمایشگاهی درجه ۳ یا ۴ شامل افزایش گاما-گلوتامیل ترانسفراز، کاهش هموگلوبین، کاهش سدیم و کاهش پلاکت‌ها می‌باشد.

زینوکوتوزومب در دسامبر ۲۰۲۴ برای مصارف پزشکی در ایالات متحده تأیید شد. این دارو نخستین درمان سیستمیک است که توسط سازمان غذا و داروی آمریکا برای افراد مبتلا به سرطان ریه سلول غیرکوچک یا آدنوکارسینومای پانکراس دارای همجوشی ژن *[[نئورگولین ۱]]* تأیید شده است. سازمان غذا و داروی آمریکا، این دارو را به عنوان یک داروی پیشگام در رده خود در نظر می‌گیرد.

## موارد مصرف پزشکی
زینوکوتوزومب برای درمان بزرگسالان مبتلا به سرطان ریه سلول غیرکوچک پیشرفته، غیرقابل جراحی یا متاستاتیک که دارای همجوشی ژن *[[نئورگولین ۱]]* هستند و بیماری آن‌ها در حین یا پس از درمان سیستمیک قبلی پیشرفت کرده است، مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ همچنین برای بزرگسالان مبتلا به آدنوکارسینومای لوزالمعده پیشرفته، غیرقابل جراحی یا متاستاتیک با همجوشی ژن *[[نئورگولین ۱]]* و پیشرفت بیماری در حین یا پس از درمان سیستمیک قبلی کاربرد دارد.

## عوارض جانبی
اطلاعات تجویز زینوکوتوزومب توسط سازمان غذا و داروی آمریکا شامل هشدار جعبه‌ای دربارهٔ سمیت روی جنین است.

## تاریخچه
کارایی زینوکوتوزومب در مطالعه ای‌نرجی (ان‌سی‌تی۰۲۹۱۲۹۴۹)، یک کارآزمایی بالینی چندمرکزی، باز و چندگروهی، ارزیابی شد. این آزمایش شامل ۶۴ بزرگسال مبتلا به سرطان ریه سلول غیرکوچک پیشرفته یا متاستاتیک با همجوشی ژن *[[نئورگولین ۱]]* مثبت و ۳۰ بزرگسال مبتلا به آدنوکارسینومای لوزالمعده پیشرفته یا متاستاتیک با همجوشی ژن نئورگولین ۱ مثبت بود که بیماری آن‌ها پس از درمان استاندارد پیشرفت کرده بود. تعیین وضعیت مثبت همجوشی ژن *[[نئورگولین ۱]]* به‌صورت پیش‌بینانه با استفاده از روش‌های نسل بعدی توالی‌یابی انجام شد.

سازمان غذا و داروی آمریکا برای درخواست زینوکوتوزومب، بررسی اولویت‌دار، درمان پیشگام موفقیت‌آمیز و داروهای کم‌کاربرد را اعطا کرد.

## جامعه و فرهنگ
### وضعیت قانونی
زینوکوتوزومب در دسامبر ۲۰۲۴ برای مصارف پزشکی در ایالات متحده تأیید شد.

### نام‌
زینوکوتوزومب، نام نام غیراختصاصی بین‌المللی و همچنین نام پذیرفته‌شده در ایالات متحده آمریکا است.
## منابع

رده:آنتی‌بادی‌های منوکلونال جهت تومورها
رده:داروهای کم‌کاربرد
جومر

**جومر** (), (; ) پسر بزرگ یافث (و از سلسله یافثی‌ها) و پدر اشکناز، ریفث و توگرمه بر اساس «نسل‌های نوح» در کتاب مقدس عبری (سفر پیدایش) بود.

همچنین  نام قوم یا نام‌بخش جومر نیز وجود دارد، «ایستاده برای کل خانواده»، همان‌طور که گردآورندگان «دانشنامه یهودی» بیان کردند، همچنین در سفر حزقیال ۳۸:۶ به عنوان متحد یأجوج و مأجوج، رئیس سرزمین مأجوج (کتاب مقدس) ذکر شده است.

## جستارهای وابسته
* نسل‌های نوح

## منابع

رده:افراد در سفر پیدایش
رده:کتاب حزقیال
رده:ملت‌ها در عهد عتیق
وزارت پست، مخابرات و فناوری اطلاعات

**وزارت پست، مخابرات و فناوری اطلاعات** یک وزارتخانه دولتی بنگلادشی است. این وزارتخانه شامل دو بخش است. این وزارتخانه در ۱۰ فوریه ۲۰۱۴، پس از انتخابات عمومی ژانویه ۲۰۱۴، تشکیل شد. برای تقویت بیشتر بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات، بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات از وزارت علوم و فناوری جدا شد و در ۴ دسامبر ۲۰۱۱ به وزارت فناوری اطلاعات و ارتباطات ارتقا یافت.

## تاریخچه
پس از انتخابات عمومی سال ۲۰۰۱، وزارت علوم و فناوری (بنگلادش) در ۱۸ سپتامبر ۲۰۰۲ به وزارت علوم و فناوری اطلاعات و ارتباطات تغییر نام داد. برای تقویت بیشتر، بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات از وزارت علوم و فناوری جدا شد و در ۴ دسامبر ۲۰۱۱ به وزارت فناوری اطلاعات و ارتباطات ارتقا یافت. این تغییر، گواه درک اهمیت فناوری اطلاعات و ارتباطات از بالاترین سطح سیاست‌گذاری و همچنین نشانه‌ای از اشتیاق دولت برای همگام شدن با دنیای مدرن در حال تغییر است. پس از انتخابات ۲۰۱۴، وزارت پست و مخابرات و وزارت فناوری اطلاعات و ارتباطات در وزارت پست، مخابرات و فناوری اطلاعات ادغام شدند.
## ماموریت‌های عملیاتی
دستور ترتیبات اداری که در ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۵ صادر شد، مسئولیت‌های زیر را برای وزارتخانه شرح داد:

* سیاست‌ها و برنامه‌های پهنای باند

* سیاست‌ها و برنامه‌های پستی و مخابراتی

* مسائل سیاست ملی مربوط به اقتصاد دیجیتال

* سیاست محتوایی مربوط به اقتصاد اطلاعاتی

## منابع
رده:ارتباطات در بنگلادش
رده:اقتصاد بنگلادش
رده:وزارت‌خانه‌های ارتباطات
رده:وزارت‌خانه‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۱۴ (میلادی)
یوان (پسر یافث)

230px|بندانگشتی

**یوان** (), ()، طبق «نسل‌های نوح» (سفر پیدایش، باب ۱۰) در کتاب مقدس عبری چهارمین پسر پسر یافث بود. یوسف فلاوی عقیده سنتی را بیان می‌کند که این فرد جد یونانی‌ها بوده است.

همچنین به عنوان نام زبان عبری برای یونان یا به‌طور کلی یونانیان، יָוָן "Yavan" یا "Yāwān" از دیرباز با نام یونانیان شرقی، ایونی‌ها (یونانی Ἴωνες *Iōnes],] در نظر گرفته شده است. *Iáones*; [[زبان یونانی میسنی]] [[ستاره (نشان‌گذاری)]]یاϝονες *Iawones'').

## جستارهای وابسته
* جومر

## منابع

رده:افراد در سفر پیدایش
رده:اهالی ایونیا
رده:تاریخ یونانی یهودی باستان
رده:ملت‌ها در عهد عتیق
موتور تویوتا ZZ

**موتور تویوتا ZZ** ()

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:موتورهای چهارسیلندر خطی
سیمرغ (موتر)

**سیمرغ** که با نام‌های دیگری مانند **مادا۹**، **Black Swan** و **Helmet** نیز شناخته می‌شود، یک نمونه اولیه از یک ماشین اسپرت اقتصادی است که توسط محمد رضا احمدی مهندسی و توسط انتاب در افغانستان تولید شده است. این خودرو در اواخر سال ۲۰۲۲ با کمک وزارت فناوری اطلاعات افغانستان و مرکز نوآوری افغانستان در دانشگاه کابل به نمایش عمومی گذاشته شد. یک سال بعد، در نمایشگاه بین‌المللی خودرو ژنو به نمایش گذاشته شد. گزارش شده است که سیمرغ با موتور اصلاح شده تویوتا ZZ که در ابتدا برای یک تویوتا کرولا از سال ۲۰۰۰ در نظر گرفته شده بود، کار می‌کند. این ماشین عجیب و غریب در بیش از پنج سال توسط احمدی و تیمش در مرکز نوآوری موسسه فنی و حرفه‌ای افغانستان (ATVI) توسعه داده شد،

این نمونه اولیه از سیستم تعلیق pushrod به سبک F1 و شاسی لوله‌ای متشکل از مواد کامپوزیتی سبک‌وزن بهره می‌برد. تیم پشت این پروژه هنوز برنامه تولید خود را فاش نکرده است.

## جستارهای وابسته
* سیمرغ (ماشین)

## منابع

## پیوند به بیرون
*  (Oct. 11, 2023)
* Simurgh's legacy: Afghanistan's supercar marvel (Oct. 10, 2023)
*  (Al Jazeera English, ۲۳ ژانویه ۲۰۲۳)
*  (Ariana News, Jan. 18, 2023)
رده:خودروهای اسپرت
رده:خودروهای معرفی‌شده در ۲۰۲۲ (میلادی)
توبال

**توبال** (), (، *Tuḇāl*)، در سفر پیدایش ۱۰ (نسل‌های نوح)، نام پسری از یافث، پسر نوح بود. علم مدرن او را با تبال یکی دانسته است. به‌طور سنتی، او را پدر پادشاهی ایبری (اجداد مردم گرجی) طبق منابع اولیه می‌دانند. بعدها، جروم ایبریای قفقازی (گرجستان) را به شبه‌جزیره ایبری (اروپا غربی) تغییر داد و ایزیدور سویل این ایده را تثبیت کرد.

## جستارهای وابسته
* تبال
* جومر
* یوان (پسر یافث)
* مشک (پسر یافث)
* تیراس (پسر یافث)

## منابع

رده:افراد در سفر پیدایش
رده:ایبریایی‌ها
رده:ملت‌ها در عهد عتیق
مشک (پسر یافث)

240px|بندانگشتی|جهان آنگونه که برای عبرانیان شناخته شده بود. این نقشه مربوط به سال ۱۸۵۴، مشک را به همراه یأجوج و مأجوج، تقریباً در جنوب قفقاز، نشان می‌دهد.

**مشک** (), (، به عنوان پسر یافث در سفر پیدایش ۱۰:۲ و کتاب‌های تواریخ ۱:۵ نامگذاری شده است.

یک نفر دیگر به نام مشک به عنوان پسر سام پسر نوح در اول تواریخ ۱:۱۷ (مرتبط با شکل «مَش» در پیدایش ۱۰) نیز نامگذاری شده است.

## تفسیرهای تاریخی
مشک همراه با توبال (و روش به عنوان اصالت «یأجوج و مأجوج، شاهزاده مأجوج (کتاب مقدس)» در حزقیال ۳۸:۲ و ۳۸:۲ و ۳۹:۱ در نظر گرفته شده است. یوسف فلاوی می‌گوید با کاپادوکیه "Mosocheni" (Mushki، همچنین با فریگیه یا Bryges مرتبط است). در وقایع نگاری هیپولیتوس رومی (۲۳۴ پس از میلاد)، «ایلیری‌ها» را فرزندان مشک معرفی کردند. علاوه بر این، مردم گرجی روایاتی دارند مبنی بر اینکه آنها و سایر مردم قفقاز مانند مردم ارمنی از مشک (به گرجی: مسختی)، توبال و توگرمه مشترک هستند.

در سال ۱۴۹۸، آنیوس ویتربو قطعاتی معروف به «شبه بروسوس» را منتشر کرد که اکنون جعلی تلقی می‌شود و ادعا می‌کند که اسناد بابلی نشان می‌دهند که پسری از یافث به نام ساموتس در سیزدهمین سال نمرود شروع به سکونت در جایی کرده است که بعداً گالیا شد. مورخان بعدی مانند رافائل هولینشد (۱۵۷۷) ساموتس را به عنوان مشک معرفی کردند و ادعا کردند که او ابتدا در بریتانیا نیز حکومت می‌کرد.

از قرن شانزدهم، برخی از محققان اروپایی این ایده را مطرح کردند که مسکووی‌ها از مشک سرچشمه گرفته‌اند. والتر رالی (حدود ۱۶۱۶) این نظر را به فیلیپ ملانشتن (۱۴۹۷–۱۵۶۰) و بنیتو آریاس مونتانو (۱۵۷۱) نسبت می‌دهد، و همچنین بعداً جاناتان ادواردز (۱۷۰۳–۱۷۵۸) دنبال شد.
علاوه بر این، طبق افسانه ای که برای اولین بار در «سینوپسیس» (۱۶۷۴) ظاهر شد،مسکو (*مسکوا*) توسط پادشاه موسوخ پسر یافث (یعنی مشک) تأسیس شد و به نام او و همسرش، کوا، نامگذاری شد. در این افسانه، همچنین گفته می‌شود که آنها پسری به نام یا و دختری به نام ووزا داشته‌اند که نام‌های خود را به رود یائوزا نزدیک داده‌اند.

## جستارهای وابسته
* توبال
* جومر
* یوان (پسر یافث)
* تیراس (پسر یافث)

## منابع

رده:افراد در سفر پیدایش
رده:ملت‌ها در عهد عتیق