هوج

**هوج** (به عربی: ) روستایی عربی فلسطینی بود که در حدود ۱۵ کیلومتری شمال شرقی شهر غزه قرار داشت. این روستا به‌عنوان محل شهر باستانی فلسطینی اوگا (Oga) شناسایی شده و روستای نوین آن در اوایل سده نوزدهم میلادی توسط عثمانیان بنیان نهاده شد.

هوج در منطقه‌ای تپه‌ماهوری در حاشیه شمالی بیابان نگب جای داشت و در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل از سکنه تهی شد. ساکنان روستا به‌زور از سرزمین‌هایشان رانده شدند و خانه‌هایشان ویران گردید.

## پیشینه
بازمانده‌های معماری از دوره‌های عصر آهن، هخامنشی و هلنیستی در این محل یافت شده‌است.

هوج با شهر فلسطینی اوگا یکی دانسته شده و به‌دلیل نمایش آن بر روی نقشه مادبا متعلق به سده ششم میلادی شناخته شده‌است. شش آرامگاه از دوره بیزانس در اینجا کاوش شده‌است.

همچنین بازمانده‌هایی از دوره خلافت اموی در این مکان به دست آمده‌است.

### دوره عثمانی
روستای نوین هوج در فاصله سال‌های ۱۸۱۸ تا ۱۸۲۰ میلادی به دستور مصطفی‌بیک، فرماندار عثمانی غزه و یافا، بنیان‌گذاری شد. او یک پاسگاه پلیس برای تأمین امنیت روستا بنا کرد و زمین رایگان به قبایل بادیه‌نشین اطراف پیشنهاد داد تا آنان را به مهاجرت به این محل تشویق کند. هوج و پیرامون آن زیر سلطه قبایل جبارات و وحیده قرار داشت. قبیله وحیده در شورش ۱۸۳۴ بر ضد حکومت مصری شرکت کرد. این شورش سرکوب شد و بیشتر افراد وحیده کشته، زندانی یا به کار اجباری در زمین‌ها گمارده شدند و بقیه از منطقه گریختند.

روستا بعدها توسط فلاحین از غزه دوباره سکونت یافت.

در سال ۱۸۳۸ ادوارد رابینسون آن را روستایی مسلمان‌نشین در بخش غزه ثبت کرد. او یادداشت کرد که خانه‌های روستا از خشت ساخته شده و جمعیت آن میان ۲۰۰ تا ۳۰۰ نفر است که بیشترشان از کشت غلات و نان‌پزی امرار معاش می‌کنند.

در سال ۱۸۶۳ کاوشگر فرانسوی ویکتور گِرَن از روستا دیدن کرد. او هوج را روستایی با حداکثر سیصد نفر جمعیت توصیف کرد. خانه‌ها به‌شکلی ساده از خشت خام ساخته شده بودند. در نزدیکی چاه آب که بسیار ژرف بود چند قطعه از ستون‌های باستانی از سنگ مرمر خاکستری-سفید بر زمین افتاده بود.

فهرست روستاهای عثمانی از حدود سال ۱۸۷۰ نشان می‌دهد که هوج ۱۵۳ نفر جمعیت در ۶۳ خانه داشت، هرچند این شمارش تنها مردان را دربرمی‌گرفت.

در سال ۱۸۸۳ بررسی فلسطین غربی وابسته به صندوق اکتشاف فلسطین هوج را این‌گونه توصیف کرد: «روستایی کوچک از گِل بر زمینی هموار. چاهی به ژرفای نزدیک به ۲۰۰ پا (۶۱ متر) دارد. نام آن از نِبی هوج گرفته شده‌است.»

### دوره قیمومت بریتانیا

هوج در سال ۱۹۱۷ شاهد نبردهایی میان نیروهای عثمانی و بریتانیایی بود که به یورش هوج شناخته می‌شود. پس از پیروزی بریتانیای کبیر و برقراری قیمومت بریتانیا بر فلسطین، روستای هوج به سمت شرق و غرب گسترش یافت. آب آشامیدنی از چاهی به ژرفای ۶۱ متر و نیز از چاه‌های دیگر در بسترهای رودخانه‌های پیرامونی تأمین می‌شد. ساکنان به کشت غلات، زردآلو، انجیر، انگور و بادام می‌پرداختند.

بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که مقامات قیمومت بریتانیا انجام دادند، هوج ۴۲۶ نفر جمعیت داشت که همگی مسلمان بودند. در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین جمعیت به ۶۱۸ نفر رسید که همچنان همگی مسلمان بودند و در ۱۱۸ خانه زندگی می‌کردند.

در آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت هوج همراه با کیبوتص دوروت شمرده شد؛ جمعیت مشترک آن‌ها ۸۱۰ مسلمان و ۲۳۰ یهودی با مجموع ۲۱٬۹۸۸ دونوم زمین بود. از این زمین‌ها عرب‌ها ۹۳ دونوم را به باغداری و کشت آبی و ۱۶٬۲۳۶ دونوم را به کشت غلات اختصاص داده بودند. بافت ساخته‌شده ۳۴ دونوم را دربرمی‌گرفت.

هوج سنت دوستی با یهودیان داشت: در سال ۱۹۴۶ مردانی از هاگانا که تحت تعقیب ارتش بریتانیا بودند از سوی ساکنان روستا پناه داده شدند. تنها پس از تصویب طرح سازمان ملل برای تقسیم فلسطین در اواخر نوامبر ۱۹۴۷ بود که روابط تیره شد و مختار روستا و برادرش به اتهام همکاری با یهودیان کشته شدند.


File:Huj ii.jpg|درون خانه‌ای در هوج، ۱۹۴۸
File:Huj iii.jpg|تیپ ۱۱ یفتاح در هوج، ۱۹۴۸
File:Huj Gaza.jpg|مجموعه عکس‌هایی از هوج از بایگانی پالماخ، ۱۹۴۸
File:Huj iv.jpg|هوج، ۱۹۴۸. عکس از بایگانی پالماخ.
File:Huj i.jpg|هوج پس از تصرف، ۱۹۴۸


### جنگ ۱۹۴۸ و پیامدها
با پیشروی ارتش مصر از جنوب، تیپ ۱۲ نگب در اواخر مه ۱۹۴۸ تصمیم به اخراج ساکنان هوج از سرزمین‌هایشان گرفت. در ۳۱ مه ۱۹۴۸ خانه‌های آنان منفجر و دارایی‌هایشان غارت شد و خود به سوی نوار غزه رانده شدند. سران سه کیبوتص همسایه یعنی فاردا از دوروت، گاوری از نیر-آم و فریش از روحامه، در ۴ اوت نامه اعتراضی دربارهٔ رفتار با فلسطینیان محلی به داوید بن گوریون نوشتند. بن‌گوریون شخصاً مداخله نکرد و آنچه رخ داده بود را محکوم نکرد اما ابراز امیدواری کرد که ستاد فرماندهی نیروهای دفاعی اسرائیل به شکایت آنان توجه کند:

«امیدوارم ستاد فرماندهی به آنچه می‌گویید توجه کند و از چنین اقدامات ناعادلانه و ناموجهی در آینده بپرهیزد و تا جایی که امکان دارد خطاهای گذشته را جبران نماید.»

در سپتامبر ۱۹۴۸ ساکنان پیشین هوج که آرامش منطقه را دیده بودند از اسرائیل درخواست بازگشت کردند. بخور-شالوم شطریت از وزارت امور اقلیت‌ها و یعقوب شیمونی نوشتند که ساکنان به‌دلیل «وفاداری» شان و اینکه فرار نکرده بلکه اخراج شده بودند سزاوار رفتار ویژه‌اند. با این حال مقامات دفاعی اسرائیل اجازه بازگشت آنان را ندادند.

حوات شیکمیم (مزرعه چنار مصری) بر زمین‌های هوج ساخته شد و بعدها در سال ۱۹۷۲ از سوی آریل شارون خریداری گردید.

در سال ۱۹۹۲ محل روستا چنین توصیف شد: «تنها یک ساختمان بتنی فرسوده با درها و پنجره‌های مستطیلی و سقف تخت باقی مانده‌است. کاربرد پیشین آن روشن نیست و اکنون به‌عنوان انبار مزرعه به کار می‌رود. بقایای آبشخوری نیز قابل شناسایی است. درختان چنار مصری و کاکتوس در حاشیه‌های شرقی و غربی محل رشد کرده‌اند. یک دامداری گوسفند اسرائیلی نیز در همین محل برپا شده‌است.»

در سال ۱۹۹۸ شمار آوارگان هوج در غزه نزدیک به ۵٬۷۷۰ نفر برآورد می‌شد.

## جستارهای وابسته
* دوروت
* حوات شیکمیم

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* هوج در وبگاه Palestineremembered.com
* هوج در ذاکرات

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده