چراغ تیفانی

بندانگشتی|250x250پیکسل
**چراغ تیفانی** نوعی چراغ است که از شیشه ساخته می‌شود. شییشه آن توسط لوئیس کامفرت تیفانی یا هنرمندان وابسته باین هنر طراحی شده و نسخه‌های اصلی آن در کارگاه او تولید گردیده است. شیشه‌های به‌کاررفته در بدنه این چراغ‌ها، با تکنیک فویل مسی، به‌جای لحیم سربی سنتی شیشه‌های رنگین. در کنار هم قرار داده می‌شوند. چراغ‌های تیفانی، بخشی از جنبش هنر نو به‌شمار می‌آیند. تعداد قابل توجهی از طرح‌های گوناگون این چراغها، از سال ۱۸۹۳ به بعد تولید شد.

به‌دلیل نفوذ چشمگیر تیفانی در این سبک، اصطلاح «چراغ تیفانی» یا «چراغ به سبک تیفانی»، اغلب برای اشاره به چراغ‌های شیشه‌رنگینِ لحیم‌دار به‌کار می‌رود، حتی اگر نمونه‌هایی بوجود آمده باشند که مستقیماً توسط کارگاه تیفانی ساخته نشده باشند.

## تاریخچه
[بندانگشتی|250x250پیکسل|چراغ رومیزی[لوئیس کامفورت تیفانی|لوئیس کامفرت تیفانی با تاریخ تقریبی ۱۹۰۵، در حال نمایش در موزه د یانگ در سان فرانسیسکو. عکس از جیم هیفی.]]
نخستین چراغ تیفانی، در سال ۱۸۹۳ به نمایش گذاشته شد و تصور می‌شود که در همان سال ساخته شده باشد. هر چراغی، توسط استادکاران و به‌صورت دستی ساخته می‌شد و تولید آن بصورت انبوه و یا ماشینی نبود. بر خلاف تصور همگان، بیش از یک سده، طراح ابن چراغ‌ها، لوئیس کامفرت تیفانی نبود، بلکه هنرمند ناشناخته‌ای به نام کلارا دریسکول بود که در سال ۲۰۰۷ توسط مارتین آیدلبرگ، استاد دانشگاه راتگرز، به‌عنوان طراح اصلی و خلاق‌ترین چراغ‌های دارای شیشه‌رنگین کارگاه تیفانی شناسایی شد.

نخستین فعالیت تجاری تیفانی، کار برای یک شرکت طراحی داخلی در نیویورک بود که در آن به طراحی پنجره‌های شیشه‌رنگین پرداخت.

چراغ‌های تیفانی، پس از نمایشگاه جهانی کلمبیایی در شیکاگو (۱۸۹۳) بسیارشهرت یافتند. تیفانی چراغ‌های خود را در یک نمازخانه با الهام بیزانسی به نمایش گذاشت و بدین ترتیب، توجه بسیاری را جلب کرد، از جمله ویلهلم بوده و یولیوس لسینگ، مدیران موزه‌های دولتی در برلین. لسینگ چند قطعه خریداری کرد و در موزه هنرهای تزئینی برلین به نمایش گذاشت و بدین‌سان، نخستین موزه اروپایی، صاحب آثار تیفانی شد. آثار او در آلمان نیز محبوبیت بسیاری یافت، اما در کشورهایی چون فرانسه، با استقبال کمتری روبه‌رو شد، زیرا این کشور، به هنرهای دستی آمریکایی بیشتر پیوند داشت. تیفانی تنها با همکاری زیگفرید بینگ و کمک هنرمندان فرانسوی توانست به بازار فرانسه راه یابد. موفقیت او در اروپا، بیشتر مرهون بازارهای آلمان و اتریش-مجارستان و نیز نمایشگاه‌های پی‌درپی از ۱۸۹۷ در شهر درسدن بود. پس از پایان همکاری او با بینگ، علاقه به محصولات تیفانی در اروپا رو به کاهش گذاشت.

## طراحی
بندانگشتی|مجموعه‌ای از چراغ‌های تیفانی در موزه هنرهای زیبای ویرجینیابیشتر چراغ‌های تیفانی را می‌توان در یکی از گروههای زیر جای داد:

* لبه بالایی نامنظم
* لبه پایینی نامنظم
* شیشه فاوریل
* هندسی
* فرم گل‌ها
** مخروط گلدار
** کره گلدار
چراغ‌های لبه‌نامنظم تیفانی، دارای تاج‌بندی بازکاری‌شده ای هستند که شبیه شاخه یا درخت جلوه می‌کنند. دسته فاوریل که به‌معنای دست‌ساز است، نخستین چراغ‌های برچسب‌خورده تیفانی را شامل می‌شود. نشان اختصاری «LCT»، بعدها جایگزین مهر فاوریل شد. چراغهای دسته هندسی، عمدتاً به‌دست استادکاران مرد ساخته می‌شد و از اشکال هندسی چون مثلث، مربع، مستطیل و بیضی، برای ایجاد الگو بهره می‌برد. گروه فرم گل‌ها، به دو زیرشاخه تقسیم می‌شود: مخروط گلدار و کره گلدار. این چراغ‌ها، طراحی طبیعی و گیاه‌شناسانه دارند و از گل‌ها، سنجاقک‌ها، عنکبوت‌ها و تارهایشان، پروانه‌ها و پرهای طاووس الهام گرفته‌اند. تفاوت میان دو زیرگروه یادشده، در شکل چراغ است: یکی مخروطی و دیگری کروی.

## تولید
هر چراغ با روش تکنیک فویل مسی ساخته می‌شود. ابتدا طرح چراغ روی مقوای ضخیمی ترسیم و شماره‌گذاری شده و سپس رنگ شیشه‌ها مشخص می‌شود. سپس شیشه‌ها بر اساس الگو بریده و پرداخت می‌شوند. پس از تمیز کردن، فویل مسی به لبه‌ها افزوده می‌شود تا قطعات به‌هم بچسبند. آنگاه با لحیم‌کاری، لبه‌ها محکم شده و در پایان چراغ پاک‌سازی می‌شود.

## پانویس

رده:وسایل نوری
رده:آثار هنری شیشه‌ای