نشست سران شرم‌الشیخ ۲۰۰۵

**نشست سران شرم‌الشیخ ۲۰۰۵** نشستی دیپلماتیک میان مصر، اسرائیل، اردن و تشکیلات خودگردان فلسطین بود که در ۸ فوریه ۲۰۰۵ در شهر شرم‌الشیخ در جنوب شبه‌جزیره سینا برگزار شد. هدف از برگزاری این نشست پایان دادن به انتفاضه دوم بود که از سپتامبر ۲۰۰۰ آغاز شده و تا آن زمان به کشته شدن بیش از ۳۰۰۰ فلسطینی و بیش از ۱۰۰۰ اسرائیلی انجامیده بود. چهار رهبر شرکت‌کننده در این نشست عبارت بودند از: حسنی مبارک رئیس‌جمهور مصر، آریل شارون نخست‌وزیر اسرائیل، عبدالله دوم پادشاه اردن و محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین.

محمود عباس اندکی پیش از این نشست و پس از درگذشت یاسر عرفات در نوامبر ۲۰۰۴ به مقام رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین رسیده بود. شارون و عباس در این نشست به‌صراحت متعهد شدند که همه اقدامات خشونت‌آمیز علیه یکدیگر را متوقف کنند و پایبندی خود را به نقشه راه برای صلح که از سوی کوارتت خاورمیانه پیشنهاد شده بود تأیید کردند. شارون همچنین پذیرفت ۹۰۰ تن از ۷۵۰۰ زندانی فلسطینی را آزاد کند و نیروهای اسرائیلی را از شهرهای کرانه باختری عقب بنشاند. این نشست به‌عنوان پایان رسمی انتفاضه دوم شناخته شد.

## پیش‌زمینه
انتفاضه دوم که در سپتامبر ۲۰۰۰ آغاز شد، تا فوریه ۲۰۰۵ به بیش از ۵۰۰۰ کشته و زخمی فلسطینی و اسرائیلی انجامید و خسارات اقتصادی و اجتماعی گسترده‌ای بر هر دو طرف وارد ساخت. چرخه خشونت در سراسر این دوره ادامه داشت، به‌جز یک آتش‌بس (هدنه) کوتاه‌مدت در تابستان ۲۰۰۳.

هیچ‌یک از طرفین تا زمانی که خشونت‌ها متوقف نشده بود آمادگی مذاکره نداشت. یاسر عرفات که بسیاری او را طراح انتفاضه و عامل تداوم آن می‌دانستند، در نوامبر ۲۰۰۴ درگذشت. در پی مرگ او، انتخابات ریاست‌جمهوری فلسطین (۲۰۰۵) در ۹ ژانویه ۲۰۰۵ برگزار شد و محمود عباس به‌عنوان رئیس تشکیلات خودگردان انتخاب شد. عباس تلاش‌های نخست خود را بر بازگرداندن نظم به سرزمین‌های فلسطینی و توقف حملات علیه اسرائیل متمرکز کرد. آریل شارون نیز در واکنش به این تحولات رویکرد خود را نسبت به مذاکرات تغییر داد و دستور کاهش چشمگیر عملیات نظامی اسرائیل در سرزمین‌های فلسطینی را صادر کرد و اقدامات انسان‌دوستانه‌ای برای کمک به غیرنظامیان فلسطینی انجام داد.

این گام‌های اعتمادساز به همراه از سرگیری هماهنگی امنیتی میان دو طرف و حمایت ایالات متحده آمریکا، اردن و مصر زمینه را برای برگزاری نشست سران شرم‌الشیخ فراهم ساخت.

## روند نشست
نشست با مجموعه‌ای از دیدارهای دوجانبه میان آریل شارون با حسنی مبارک، عبدالله دوم و محمود عباس آغاز شد. سپس همه رهبران به‌جز پادشاه اردن بیانیه‌هایی قرائت کردند که در آن‌ها پایبندی خود را به ادامه تلاش‌ها برای تثبیت اوضاع و پیشبرد فرایند نقشه راه برای صلح تأیید کردند.

## برآیندها
هرچند هیچ توافق‌نامه رسمی‌ای در این نشست امضا نشد، شارون و عباس در بیانیه‌های پایانی خود به‌صراحت قصد خود را برای توقف همه اقدامات خشونت‌آمیز علیه مردم یکدیگر اعلام کردند. این اعلامیه‌ها پایان رسمی انتفاضه دوم تلقی شد. همه طرف‌ها پایبندی خود را به فرایند نقشه راه برای صلح بازتأیید کردند. شارون همچنین پذیرفت ۹۰۰ زندانی فلسطینی را آزاد کند و نیروهای اسرائیلی را از شهرهای کرانه باختری عقب بنشاند.

بر پایه گزارش منابع عبری، مصر و اردن نیز در پی این نشست اعلام کردند سفیران خود را به اسرائیل بازخواهند گرداند؛ این سفیران پیش‌تر در اعتراض به اقدامات اسرائیل در جریان انتفاضه دوم فراخوانده شده بودند.

## رویدادهای پس از نشست
خشونت‌ها در اسرائیل و سرزمین‌های فلسطینی در سال‌های بعد ادامه یافت، هرچند بمب‌گذاری‌های انتحاری به‌طور چشمگیری کاهش پیدا کرد. تا ماه مه ۲۰۰۵، از ۹۰۰ زندانی که قرار بود آزاد شوند ۵۰۰ تن آزاد شده بودند. با این حال، پس از حملات راکت‌های قسام به سدروت در ۵ مه ۲۰۰۵، شارون آزادی ۴۰۰ زندانی باقی‌مانده را متوقف کرد و اعلام کرد تشکیلات خودگردان فلسطین باید شبه‌نظامیان را مهار کند.

## دیپلماسی و پیمان‌های صلح اعراب و اسرائیل
* توافقنامه‌های آتش‌بس ۱۹۴۹
* پیمان صلح اسرائیل و مصر (۱۹۷۹)
* کنفرانس ۱۹۹۱ مادرید
* پیمان‌های اسلو (۱۹۹۳)
* پیمان صلح اسرائیل و اردن (۱۹۹۴)
* فرایند صلح اسرائیل و فلسطین
* فهرست پیشنهادها برای صلح در خاورمیانه
* توافق‌نامه جابه‌جایی و دسترسی

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* 
* 

رده:فرایند صلح اسرائیل و فلسطین
رده:اسرائیل در ۲۰۰۵ (میلادی)
رده:گردهمایی‌های بین‌المللی در مصر
رده:همایش‌های دیپلماتیک سده ۲۱ (میلادی)
رده:روابط بین‌الملل در ۲۰۰۵ (میلادی)
رده:فلسطین در ۲۰۰۵ (میلادی)
رده:آریل شارون