جیووانی برانکا

**جووانی برانکا** (۲۲ آوریل ۱۵۷۱–۲۴ ژانویه ۱۶۴۵) مهندس و معمار ایتالیایی بود که امروزه عمدتاً به خاطر چیزی که برخی مفسران آن را یک توربین بخار اولیه دانسته‌اند، به یاد آورده می‌شود.

## زندگی
برانکا در ۲۲ آوریل ۱۵۷۱ در سنت آنجلو در لیزولا متولد شد. از سال ۱۶۱۶ برانکا در ساکرا کاسا (خانه مقدس ویرجین) در لورتو مشغول به کار شد. او در سال ۱۶۲۲ شهروند رم شد. او در ۲۴ ژانویه ۱۶۴۵ در لورتو درگذشت.

## ماشین لو
راست|بندانگشتی|''ماشین لو''، ۱۶۲۹
[بندانگشتی|«[توربین بخار» برانکا]]
برانکا اختراعات مکانیکی مختلفی را طراحی کرد که مجموعه‌ای از آنها را به چِنسی، فرماندار لورتو، آنکونا، تقدیم کرد. این آثار بعداً در سال ۱۶۲۹ به صورت کتاب در رم با عنوان *«ماشین»* منتشر شدند. این اثر شامل ۶۳ حکاکی با توضیحاتی به زبان‌های ایتالیایی و لاتین است و نمونه‌ای از ژانر *«تئاتر ماشین‌ها»* است که در قرن شانزدهم پدیدار شده بود و به نام *«تئاتروم اینستروروم*» ژاک بسون در سال ۱۵۷۱ نامگذاری شده بود. با این حال، در حالی که کتاب بسون به زیبایی با حکاکی‌ها مصور شده بود، کتاب برانکا یک جلد کوچک هشت‌برگ بود که با حکاکی‌های چوبی نسبتاً بی‌کیفیت مصور شده بود.

برانکا برخلاف نویسندگان پیشین، ادعا نکرد که خالق بسیاری از ماشین‌ها است و در یک مورد حتی در مورد نحوهٔ کارکرد ماشین مورد نظر مطمئن نیست. به گفتهٔ مورخ الکس کلر، ماشین‌های او «شبیه اختراعات روی صندلی راحتی هستند که به ندرت نمونه‌های سه‌بعدی مشابهی داشته‌اند».

موتور بخار برانکا به عنوان صفحه بیست و پنجم در کتاب *ماشین بخار (Le Machine)* ظاهر می‌شود. این موتور شامل چرخی با پره‌های مسطح مانند چرخ پارویی است که توسط بخار تولید شده در یک ظرف بسته چرخانده شده و از طریق یک لوله به پره‌ها هدایت می‌شود (و از این رو مناسب‌تر است که توربین بخار نامیده شود). برانکا پیشنهاد کرد که ممکن است از آن برای به حرکت درآوردن دسته‌هاون و ملات، ماشین‌های سنگ‌زنی، بالا آوردن آب و اره کردن چوب استفاده شود. این موتور هیچ ارتباطی با هیچ‌یک از کاربردهای بعدی نیروی بخار ندارد و پیشرفت چندانی نسبت به آئولیپایلی که توسط هرون اسکندرانی در قرن اول میلادی توصیف شده است، ندارد.

## دفترچه راهنمای معماری
*کتاب «راهنمای معماری»* برانکا که در سال ۱۶۲۹ منتشر شد، یک راهنمای عملی برای برنامه‌ریزی و ساخت‌وساز بود و اولین کتابچه راهنمای معماری «جیبی» محسوب می‌شود. تجربه برانکا به عنوان یک معمار به دلیل سمت او به عنوان سرپرست آثار *ساکرا کازا* در لورتو بود که توسط دوک اوربینو به آنجا منصوب شده بود. بیشتر آثار معماری او، رندرهای معماری دقیق ژاک بسون و آندروئه دو سرسو هستند. این کتاب در سال ۱۷۷۲ توسط لئوناردو دو وگنی بازنشر شد.

برانکا با بندتو کاستلی ارتباط برقرار کرد و در فصل آخر کتاب «*مانواله»*، فصلی دربارهٔ رودخانه‌ها، به کار او اشاره می‌کند. کاستلی، که اغلب به عنوان بنیان‌گذار رشته هیدرودینامیک شناخته می‌شود، به برانکا نامه نوشت و از او خواست تا از خود در برابر افراد ساده‌لوح یا علاقه‌مندی مانند ونیزی‌ها که نظرات کاستلی را در مورد دلیل لجن‌آلود شدن تالاب‌هایشان رد کرده بودند، دفاع کند. در موردی دیگر، برانکا در مورد طرحی برای نازلی برای نصب سیفون معکوس در یک فواره به کاستلی نامه نوشت. کاستلی همچنین شاهد بی‌گناهی کلیسایی *لو ماشین* برای تفتیش عقاید بود.

## تأثیر کار برانکا
مشخص نیست که آثار برانکا چقدر تأثیرگذار بوده است. اما مشخص بود که رابرت هوک نسخه‌ای از آثار برانکا را در اختیار داشته است. در سال ۱۷۸۹، جوزپه ماریا سولی از مودنا *، کتاب راهنمای معماری* برانکا را دوباره منتشر کرد.

## منابع

رده:اهالی استان پزارو و اوربینو
رده:درگذشتگان ۱۶۴۵ (میلادی)
رده:زادگان ۱۵۷۱ (میلادی)
رده:معماران ایتالیایی سده ۱۶ (میلادی)
رده:معماران ایتالیایی سده ۱۷ (میلادی)
رده:معماران رنسانس اهل ایتالیا
رده:مهندسان اهل ایتالیا
رده:نویسندگان معماری اهل ایتالیا