موزه یهودیان رم

**موزه یهودیان رم** () این موزه در زیرزمین کنیسه بزرگ رم واقع شده است و هم اطلاعاتی در مورد حضور یهودیان در رم از قرن دوم پیش از میلاد و هم مجموعه بزرگی از آثار هنری تولید شده توسط جامعه یهودی ارائه می‌دهد. بازدید از موزه شامل یک تور با راهنما از کنیسه بزرگ و کنیسه کوچکتر اسپانیایی در همان مجموعه است.

## تاریخچه
پس از اتحاد ایتالیا در سال ۱۸۷۰، به یهودیان تابعیت ایتالیا اعطا شد. در نتیجه توافق بین جامعه یهودی و مقامات شهر، گتوی رومی در اواخر قرن نوزدهم تخریب شد. ساختمانی که کنیسه گتو را در خود جای داده بود و در واقع شامل پنج کنیسه با سنت‌های مختلف بود، در سال ۱۹۰۸ تخریب شد، اما اثاثیه ثابت آن از جمله طاق‌های مقدس و تخت‌ها حفظ شدند. همچنین، در سال ۱۸۷۵، شهر برنامه‌ای بلندپروازانه برای ساخت خاکریز در امتداد رودخانه تیبر آغاز کرد تا از سیل، از جمله منطقه‌ای که قبلاً توسط گتو اشغال شده بود، محافظت کند. کنیسه بزرگ در منطقه گتو سابق، نزدیک رودخانه ساخته شد و در سال ۱۹۰۴ تکمیل شد.

این موزه در سال ۱۹۶۰ تأسیس شد. در ابتدا در اتاقی پشت صندوق تورات کنیسه بزرگ قرار گرفت. در سال ۱۹۸۰، راه پله منتهی به موزه توسط هنرمند اوا فیشر با شیشه رنگی تزئین شد. برای گسترش، موزه به زیرزمین کنیسه بزرگ در کنار کنیسه اسپانیایی منتقل شد و رسماً در ۲۲ نوامبر ۲۰۰۵ افتتاح شد. این به معنای جایگزینی سایر امکانات، مانند سالن ورزشی، تئاتر و اتاق‌های اجتماعات بود. در اوایل دهه ۲۰۰۰، موزه به «موزه یهودی رم» تغییر نام داد تا بر رابطه نزدیک بین جامعه یهودی و شهر تأکید شود. بنیادی برای حمایت از موزه تأسیس شد و در سال ۲۰۰۹ به افتخار خاخام ارشد سابق، الیو توآف، تغییر نام داد. حمایت از موزه جدید و مجموعه آن توسط اتحادیه اروپا، دولت‌های ایتالیا و لاتزیو و شهر رم و همچنین کمک‌های خصوصی، از جمله از شرکت آلکاتل، تأمین شد.

مجموعه هنری موزه عمدتاً توسط اعضای جامعه اهدا شده است. این مجموعه منعکس کننده تاریخ طولانی یهودیان در رم و به ویژه دوره گتو (۱۵۵۵–۱۸۷۰) است، زمانی که همه یهودیان رم و مناطق اطراف مجبور به زندگی در یک منطقه کوچک شدند. این مجموعه شامل حدود ۹۰۰ پارچه مذهبی و تشریفاتی، پوست‌های تذهیب شده، حدود ۱۰۰ قطعه مرمر و حدود ۴۰۰ قطعه نقره‌کاری است. همچنین برخی از اسناد فراوان موجود در بایگانی جامعه به نمایش گذاشته شده است.

## نمایشگاه
### دوران روم
این موزه تاریخ یهودیان و به ویژه رابطه آنها با روم را دنبال می‌کند. این به زمان یهودا مکابیوس برمی‌گردد که در اواسط قرن دوم پیش از میلاد، از روم درخواست کمک برای مقابله با پادشاهان هلنیستی برای بازگرداندن عبادت یهودیان در اورشلیم کرد. طبق سنت، دو سفیری که برای درخواست به سنای روم فرستاده شده بودند، توسط یهودیانی که از قبل در روم زندگی می‌کردند، پذیرفته شدند. در سال ۶۳ پیش از میلاد، یهودا توسط پمپی فتح شد و در سال ۷۰ میلادی، پس از اولین جنگ یهودی-رومی، توسط وسپاسیان و تیتوس به امپراتوری روم ضمیمه شد. این امر منجر به آمدن بسیاری از یهودیان به روم، به ویژه به عنوان برده، شد. گفته می‌شود در طول دوره امپراتوری، دوازده کنیسه در شهر وجود داشته است. شواهد باستان‌شناسی از دو دخمه یهودی در ویلا تورلونیا و ویگنا راندانینی به دست آمده است. این موزه قالب‌های گچی سنگ قبرهای دخمه را که در حال حاضر در موزه ملی روم و سایر موزه‌های روم نگهداری می‌شوند، به نمایش می‌گذارد.

### قرون وسطی
از قرن چهارم میلادی، یهودیان در سراسر اروپا پخش شدند و اغلب مجبور به ترک مناطقی شدند که در آن ساکن شده بودند. در سال ۱۴۹۲، همه یهودیان از اسپانیا اخراج شدند. برخی دیگر از جنوب ایتالیا و اروپای مرکزی و شمالی اخراج شدند. بسیاری از پناهندگان به رم راه یافتند؛ بنابراین، تنوع سنت‌های یهودی در این شهر وجود داشت و این سنت‌ها به خوبی در مجموعه نسخه‌های خطی و اسناد چاپی موزه نشان داده شده‌اند، زیرا رم مرکز مشهوری برای تولید نسخه‌های خطی بود.

### گتو
با وجود اعمال محدودیت‌های فراوان، رم تنها شهر اروپا است که هرگز یهودیان را اخراج نکرد. با این حال، در اوایل قرن شانزدهم، یهودیان حدود یک سیزدهم جمعیت رم را تشکیل می‌دادند و تلاش‌هایی برای تغییر دین آنها انجام شد. همچنین، نسخه‌هایی از تلمود سوزانده شد. این امر در سال ۱۵۵۵ به اوج خود رسید، زمانی که یک فرمان پاپ، گتو را تأسیس کرد که تا سال ۱۸۷۰ ادامه داشت. موزه اسناد و تصاویر قابل توجهی از این دوره دارد.

### لغو گتو
این موزه تصاویر جالبی از تغییرات پس از اتحاد ایتالیا در سال ۱۸۷۰ در منطقه اشغال شده توسط گتو ارائه می‌دهد و مراحل انجام شده برای توسعه کنیسه بزرگ را دنبال می‌کند. گتوی رم آخرین گتوی اروپایی بود که لغو شد.

### فاشیسم و اشغال آلمان
در سال ۱۹۳۸، موسولینی و پادشاه ویکتور امانوئل سوم، تحت تأثیر آدولف هیتلر، قوانینی موسوم به «دفاع از نژاد» را امضا کردند که تمام حقوق مدنی را از یهودیان در ایتالیا سلب و آنها را مجبور به ترک پست‌های دولتی کرد. تعدادی از روزنامه‌ها و مجلات آن زمان به نمایش گذاشته شده‌اند. متعاقباً، یهودیان آزار و اذیت بیشتری را تجربه کردند، مغازه‌ها مورد حمله قرار گرفتند و برخی از مردم مجبور به کار اجباری شدند. پس از سرنگونی موسولینی و آتش‌بس ایتالیا با متفقین در سپتامبر ۱۹۴۳، آلمانی‌ها رم را اشغال کردند. به جامعه یهودیان گفته شد که اگر ۵۰ کیلوگرم طلا تحویل دهند، به حال خود رها خواهند شد. نمونه‌هایی از رسیدهای داده شده به کسانی که کمک مالی کردند، از جمله غیریهودیان، به همراه پرونده‌هایی که در مورد یهودیان در ستاد اس‌اس نگهداری می‌شود، به نمایش گذاشته شده است. با این حال، این «توافق» رعایت نشد و در ۱۶ اکتبر ۱۹۴۳، آلمانی‌ها حدود ۲۰۰۰ نفر را جمع‌آوری و به اردوگاه‌های کار اجباری تبعید کردند که تعداد کمی از آنها بازگشتند. موزه این رویداد و همچنین قتل‌عام آردیاتین را ثبت کرده است، زمانی که یهودیان و دیگران به تلافی حمله مقاومت به نیروهای آلمانی به قتل رسیدند.

### زندگی روزمره در گتو
نمایشگاه‌های این بخش شامل پوشش خانه یهودیان، آشپزخانه، عروسی‌ها و جشن‌های اعیاد مذهبی است.

### پنج کنیسه
بسیاری از نمایشگاه‌ها از ساختمانی که پنج کنیسه (Cinque Scole) در آن قرار داشت، آمده‌اند که در سال ۱۹۰۸ تخریب شد. این موارد شامل پرده‌ها، منبت‌کاری‌ها، تخته‌های مرمر و لوسترها می‌شود. سایر اقلام در کنیسه اسپانیایی حفظ شده بودند. عکس‌هایی از کنیسه‌های سابق نیز به نمایش گذاشته شده است.

### گالری سنگ مرمر باستانی
این مجموعه ای از حکاکی‌ها و حکاکی‌های مرمری مربوط به قرن‌های شانزدهم تا نوزدهم است که حاوی شواهد مستند مهمی از تاریخ جامعه یهودیان در رم است. برخی به میراث به جا مانده از خانواده‌های ثروتمند اشاره دارند، برخی دیگر خرید قطعات گورستان را ثبت می‌کنند. این تخته سنگ‌های مرمر عنصر مهمی در تزئین پنج مدرسه بودند.

### پارچه‌ها
اینها عمدتاً از پنج کنیسه گرفته شده‌اند. آنها شامل مخمل‌های رنسانس و توری دوره باروک هستند. بیشتر آنها به صورت دست دوم از اشراف رومی خریداری شده و سپس با استفاده از گلدوزی و تزئینات، برای استفاده در کنیسه‌ها تطبیق داده شده‌اند.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۶۰ (میلادی) در ایتالیا
رده:تاریخ یهودیت در رم
رده:جاذبه‌های گردشگری رم
رده:موزه‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:موزه‌های رم