بت‌پرستی در یهودیت

**بت‌پرستی در یهودیت** (), **) بت‌پرستی در یهودیت ممنوع است. یهودیت بر این باور است که بت‌پرستی تنها به پرستش خودِ بت محدود نمی‌شود، بلکه هرگونه پرستشی را که شامل بازنمایی‌های هنری از خداوند باشد نیز در بر می‌گیرد. این ممنوعیت در دو «فرمان» نخست از ده فرمان تجلی یافته است: «من خداوند خدای تو هستم»، «تو را خدایان دیگر غیر از من نباشد» و «هیچ تمثالی از آنچه در آسمان، زمین یا دریاست برای خود مساز». این نواهی بارها توسط پیامبران بعدی مورد تأکید قرار گرفته‌اند که نشان‌دهندهٔ جذابیت مداوم دین کنعانی و همگون‌سازی همگرا (تلفیق‌گرا) برای بنی‌اسرائیل باستان بوده است.

علاوه بر این، بهره‌مندی (*Hana'ah*) از هر چیزی که وقف بت‌پرستی شده باشد، ممنوع است.

## دیدگاه یهودیت به بت‌پرستی
یهودیت در طول تاریخ به دلیل توحید انحصاری‌اش، در میان دیگر ادیان دنیای باستان متمایز بوده است. بر پایه الهیات یهودی، بت‌پرستی والاترین خیانت در رابطهٔ خداوند با بشریت و فاحش‌ترین خطای متافیزیکی محسوب می‌شود. بت‌پرستی همچنین به عنوان «*آوودا زارا*» (؛ به معنای لغوی «عبادت بیگانه») شناخته شده است.

هویت یهودی در تمدن‌های یونان و روم باستان بر پایهٔ طرد بت‌پرستی شکل گرفت. پرهیز شدید از بت‌پرستی، زندگی روزمرهٔ یهودیان را در زمینه‌هایی چون آشپزی، ضرب سکه، تعاملات اجتماعی و شرکت در بازی‌ها تحت تأثیر قرار می‌داد. قوانین سختگیرانهٔ یهود در منع بت‌پرستی به این معنا بود که تردد یهودیان در مناطقی که حاوی تمثال‌ها و تندیس‌ها بود، محدود می‌شد. تا قرن اول میلادی، یهودیان از طریق طنز و رساله‌های جدلی به بت‌پرستیِ غیریهودیان واکنش نشان می‌دادند. نویسندگان یهودی برای محکوم کردن بت‌پرستی، هم از متون مقدس خود و هم از آثار فیلسوفان یونانی بهره می‌بردند. اگرچه یهودیت هرگز به دنبال تحمیل ایمان خود به غیریهودیان نبوده، اما خواهان حذف بت‌پرستی از جهان است. به گفتهٔ مایمونیدس، به موسی دستور داده شد تا تمام جهان را به پذیرش قوانین هفت‌گانه نوح و پایان دادن به بت‌پرستی وادار کند. موضوع بت‌پرستی بسیار حساس بود، زیرا بر اساس کتب مقدس، اعمال بت‌پرستانه در دوران سرگردانی در بیابان، باعث نابودی شده بود. مایمونیدس استدلال می‌کند که قوانین تورات برای قربانی‌های آیینی، با هدف دور کردن تدریجی قوم یهود از بت‌پرستی تدوین شده است.

اگرچه یهودیان به‌طور کلی از بت‌پرستی بیزار بودند، اما برخی از اعضای جامعه پراکنده یهودی درگیر اعمال بت‌پرستانه شدند. این دسته از یهودیان اغلب به مادی‌انگاری خداوند می‌پرداختند، در معابد مشرکان به عبادت مشغول می‌شدند و میراث یهودی خود را رها می‌کردند. برخی از یهودیان نیز در تعریفِ اینکه چه عملی بت‌پرستی محسوب می‌شود، با دیگران اختلاف‌نظر داشتند. بر اساس گفته‌های آرتاپانوس اسکندرانی و پسودو-آریستیاس، برخی از یهودیان در سطح شناختی دچار بت‌پرستی بودند. شواهد به‌دست‌آمده از پاپیروس‌ها و کتیبه‌ها نیز نشان می‌دهد که برخی از یهودیان، حتی در حالی که به میراث یهودی خود پایبند بودند، با بت‌پرستی مخالفتی نداشتند.

میشنا و تلمود تعاریف مشخصی برای بت‌پرستی ارائه داده‌اند. این تعاریف شامل پرستش یک بت به شیوهٔ رایج میان پیروان آن است که «عبادت متعارف» نامیده می‌شود. معیار دیگر، پرستش بت از طریق اعمالی است که در معبد برای عبادت خداوند انجام می‌شد؛ این اعمال شامل قربانی کردن حیوان، سوزاندن بخور و پاشیدن خون است. انجام هر یک از این کارها باعث می‌شود که فرد «بت‌پرست» شناخته شود. سومین معیار بت‌پرستی، «سجده کردن» است که شامل خم شدن به شکلی است که حداقل سر یا زانوها با زمین تماس پیدا کند. اعمالی نظیر بوسیدن، در آغوش گرفتن و تکریم بت ممنوع است، اما در زمرهٔ بت‌پرستی مستقیم محسوب نمی‌شود؛ بنابراین، برخلاف بت‌پرستی که در قوانین یهود مجازات مرگ دارد، انجام‌دهندهٔ این اعمال مستوجب چنین مجازاتی نیست.

رسالهٔ *[[آوودا زارا]]* در تلمود، نحوهٔ تعامل یهودیان با بت‌پرستان را مدیریت می‌کند. این رساله محدودیت‌های خاصی را برای معاملات تجاری با بت‌پرستان در روزهای نزدیک به جشن‌های آنان وضع کرده است؛ چرا که بهره‌مندی از هرگونه سود حاصل از اعمال بت‌پرستانه ممنوع بود. این مقررات در طول قرون وسطی تأثیر شدیدی بر معاملات تجاری یهودیان با مسیحیان داشت. از آنجا که یهودیان در آن دوران، مسیحیان را به دلیل آموزه‌های الهیاتی نظیر تثلیث و همچنین استفاده از تندیس‌ها و شمایل‌ها، بت‌پرست قلمداد می‌کردند، در روزهای یکشنبه با آن‌ها معامله نمی‌کردند. با این حال، روابط تجاری با مسلمانان تحت تأثیر این قوانین قرار نگرفت؛ زیرا یهودیان، مسلمانان را مانند خود، موحد (یکتاپرست) خالص می‌دانستند.

## منابع

رده:الهیات یهودی
رده:بت‌پرستی
رده:شمایل‌شکنی