یاصور

**یاصور** () روستایی فلسطینی در ۴۰ کیلومتری شمال شرقی غزه بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل تخلیه و ویران شد. ساکنان این روستا در ۹ ژوئن ۱۹۴۸ بر اثر حمله نظامی گردان نخست تیپ ۸۴ گیواتی اسرائیل در چارچوب عملیات باراک از روستا گریختند.

روستای یاصور در حدود ۲۴۴ خانه، یک مدرسه ابتدایی پسرانه و یک مسجد داشت. پس از جنگ، این منطقه به کشور اسرائیل الحاق شد و شهرک‌های تالمی یحیئل و بنی عایش بر زمین‌های پیشین یاصور بنا شدند. ویرانه‌های بافت ساخته‌شده روستا تخریب شد و امروزه محل آن در یک شهرک صنعتی میان بنی عایش و پایگاه هوایی هاتزر قرار دارد.

## پیشینه
سفالینه‌هایی از دوره بیزانس در یاصور یافت شده‌است.

در دوره مملوکی (۱۲۰۵–۱۵۱۷ میلادی) ایستگاه پست میان غزه و دمشق در یاصور قرار داشت، هرچند بعدها این ایستگاه به روستای بیت دراس منتقل شد.

### دوره عثمانی
یاصور در سال ۱۵۱۷ میلادی همراه با دیگر نقاط سرزمین فلسطین به امپراتوری عثمانی ملحق شد. بر پایه دفاتر مالیاتی سال ۱۵۹۶، این روستا در ناحیه (نَهیه) غزه از سنجق غزه قرار داشت و ۵۵ خانوار همگی مسلمان با جمعیت تخمینی ۳۰۳ نفر در آن زندگی می‌کردند. ساکنان مالیات ثابتی به نرخ ۲۵ درصد بر محصولات کشاورزی شامل گندم، جو، میوه و کنجد و نیز بر دیگر اموال مانند بزها، کندوهای عسل و گاومیش‌ها می‌پرداختند که در مجموع ۱۶٬۰۰۰ آقچه بود. تمام درآمد به یک نهاد خیریه وقفی اسلامی تعلق می‌گرفت.

پژوهشگر آمریکایی ادوارد رابینسون در سال ۱۸۳۸ به سرزمین فلسطین سفر کرد و یاصور را به‌عنوان روستایی مسلمان‌نشین در ناحیه غزه ثبت نمود.

جیمز ترنر بارکلی نیز در کتاب خود با عنوان  (۱۸۵۸) از عبور از کنار یاصور، بیت داجن و الصرفند در سفر میان یافا و حیفا یاد کرده‌است.

در سال ۱۸۶۳ کاوشگر فرانسوی ویکتور گِرَن روستا را بر فراز تپه‌ای با ۴۵۰ ساکن توصیف کرد. خانه‌ها از خشت ساخته شده بودند و مزارع تنباکو و زیتون پیرامون آن‌ها را فراگرفته بود. تنها بازمانده باستانی‌ای که او مشاهده کرد ستونی از سنگ مرمر خاکستری‌سفید در نزدیکی یک چاه آب بود. فهرست روستایی عثمانی در حدود ۱۸۷۰ جمعیت یاصور را ۱۰۳ نفر (تنها مردان) در ۷۲ خانه ثبت کرده‌است.

در سال ۱۸۸۲ بررسی فلسطین غربی (صندوق اکتشاف فلسطین) یاصور را روستایی «معمولی از خشت» توصیف کرد که چاهی در جنوب و باغ‌های بزرگی در شمال و شرق آن قرار داشت.

### دوره قیمومت بریتانیا

بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام شد، جمعیت یاصور ۴۵۶ نفر و همگی مسلمان بودند. در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین روستا ۱۲۹ خانه مسکونی و جمعیتی شامل ۶۴۸ مسلمان، ۵ مسیحی و ۱ یهودی داشت.

در آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت یاصور ۱٬۰۷۰ مسلمان بود و مساحت کل زمین‌های آن ۱۶٬۳۹۰ دونوم گزارش شد. از این میزان، ۶۳۶ دونوم به مرکبات و موز، ۱۸۰ دونوم به باغ‌ها و زمین‌های آبی، ۱۲٬۱۷۳ دونوم به غلات اختصاص داشت و ۳۵ دونوم بافت ساخته‌شده بود.

بنا بر منبع عربی، نخستین مدرسه ابتدایی روستا در سال ۱۹۲۳ گشایش یافت و تا اواسط دهه ۱۹۴۰ شمار دانش‌آموزان آن به ۱۳۲ نفر رسیده بود.

همچنین در اواخر دوره عثمانی و آغاز دوره قیمومت بریتانیا، یکی از نخستین فرودگاه‌های فلسطین در نزدیکی روستا ساخته شد که بعدها به پایگاه هوایی هاتزر تبدیل گردید.

### ۱۹۴۸ و پس از آن
بنا بر منابع فلسطینی و اسرائیلی، یاصور درست پیش از آغاز نخستین آتش‌بس جنگ، در شب ۱۰ تا ۱۱ ژوئن ۱۹۴۸ به اشغال درآمد. گردان نخست تیپ ۸۴ گیواتی در پایان عملیات باراک به روستا یورش برد و ساکنان آن را وادار به فرار کرد.

در اوایل ۱۹۴۹ گزارش شد که بسیاری از ساکنان یاصور در چادرهایی در اردوگاه آوارگان مغازی در نوار غزه زندگی می‌کردند.

ولید خالدی در سال ۱۹۹۲ وضعیت روستا را چنین توصیف کرده‌است:

شهرک‌های تالمی یحیئل و بنی عایش به‌ترتیب در سال‌های ۱۹۴۹ و ۱۹۵۸ بر زمین‌های روستا بنیان‌گذاری شدند.

## جغرافیا
یاصور بر تپه‌ای به ارتفاع ۵۰ متر در دشت ساحلی واقع بود و از راه‌های فرعی به جاده اصلی منتهی به مَجدَل (عسقلان) در جنوب غربی و جاده منتهی به شهر رمله در شمال شرقی متصل می‌شد. از جنوب روستا وادی الزریق می‌گذشت که سرشاخه‌ای از وادی صقریر بود.

## جستارهای وابسته
* جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل
* نوار غزه
* پایگاه هوایی هاتزر

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* Welcome To Yasur در وبگاه Palestine Remembered
* Yasur در وبگاه ذاکرات

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده
رده:یادکردهای دارای منبع به زبان فرانسوی