مدیریت پسماند در تایلند

مسائل مختلفی در **مدیریت پسماند در تایلند** وجود دارد، از جمله مصرف بیش‌ازحد پلاستیک، ضعف در تفکیک زباله، و زیرساخت‌های ناکافی برای بازیافت و کنترل پسماندهای خطرناک. رشد سریع شهرنشینی، صنعت و گردشگری فشار زیادی بر سیستم مدیریت زباله وارد کرده است.

چالش‌های اصلی شامل مصرف گستردهٔ پلاستیک‌های یک‌بار مصرف، به‌ویژه در بسته‌بندی مواد غذایی و فروشگاه‌ها، و مدیریت نامناسب پسماندهای صنعتی است که اغلب بدون تصفیهٔ کافی دفع می‌شوند. در بسیاری از مناطق شهری، زباله‌ها در مبدأ تفکیک نمی‌شوند و این موضوع مانع بازیافت مؤثر و موجب وابستگی بیشتر به محل‌های دفن زباله شده است. بسیاری از این محل‌ها فاقد نظارت و مدیریت مناسب هستند و باعث آلودگی خاک و منابع آبی می‌شوند.

## زباله‌های جامد
### زباله‌های جامد شهری
سرانه تولید تایلندی‌ها حدود ۱٫۱۴ تخمین زده می‌شود کیلوگرم زباله جامد در روز - ۵۰ درصد آن زیست تخریب پذیر است. طبق آمار وزارت کشور، زباله در سراسر کشور در سال ۲۰۱۶ به ۲۷ میلیون تن رسید که حدود ۰٫۷ درصد نسبت به سال قبل افزایش یافته است. از این مقدار، ۴٫۲ میلیون تن در بانکوک تولید شده است. رقم سالانه در سال ۲۰۰۹، ۱۵٫۱ میلیون تن بود. حدود بیست درصد از کل در منطقه شهری بانکوک (BMA) تولید می‌شود. از زباله‌های تولید شده در سال ۲۰۱۵، تنها حدود پنج میلیون تن بازیافت شد. تنها حدود هشت میلیون تن مطابق با بهترین شیوه‌های جهانی مدیریت شدند. از ۲۵۰۰ محل دفن زباله در تایلند، تنها حدود ۲۰ درصد به درستی مدیریت می‌شوند. طبق گزارش اداره کنترل آلودگی (PCD)، نهاد اصلی نظارت بر زباله در تایلند، این کشور با مشکلات جدی در مدیریت زباله‌های جامد روبرو است. این مشکلات در حال افزایش است. ویچان سیماچایا، مدیر کل PCD، گفت که حجم زباله می‌تواند به دلیل افزایش جمعیت و گردشگری، سالانه ۶۰۰۰۰۰ تن افزایش یابد.

برنامهٔ مدیریت پسماند تایلند هدف‌گذاری کرده بود که تا سال ۲۰۲۱، ۷۵ درصد از کل زباله‌های جامد این کشور به‌طور مناسب دفع یا بازیافت شوند؛ رقمی که نسبت به نرخ فعلی ۴۹ درصد افزایش قابل‌توجهی محسوب می‌شد. برای تحقق این هدف، دولت و بخش خصوصی مجموعاً ۱۷۷ میلیارد بات تایلند (معادل ۵٫۱ میلیارد دلار آمریکا) برای فناوری‌های مدیریت پسماند و کمپین‌های آگاهی عمومی اختصاص دادند. با این حال، اجرای مؤثر این برنامه با چالش‌هایی روبه‌رو بود. ویجارن اظهار داشت: «برای ریختن زباله جریمه‌هایی وجود دارد، اما کسی اهمیتی نمی‌دهد. ما باید اجرای قانون را تقویت کنیم و مردم را آموزش دهیم تا زباله‌ها را بازیافت، استفادهٔ مجدد و کاهش دهند.»

در تایلند، نقش‌ها در مدیریت پسماند جامد (MSW) و مدیریت پسماند صنعتی توسط دولت سلطنتی تایلند سازماندهی می‌شود که سپس بین دولت مرکزی، دولت‌های منطقه‌ای و دولت‌های محلی تقسیم می‌شود. هر دولت مسئول وظایف مختلفی است. دولت مرکزی مسئول تنظیم مقررات، سیاست‌ها و استانداردها است. دولت‌های منطقه‌ای مسئول هماهنگی دولت‌های مرکزی و محلی هستند. دولت‌های محلی مسئول مدیریت پسماند در منطقه تحت حاکمیت خود هستند. دولت‌های محلی خود پسماندها را دفع نمی‌کنند، بلکه در عوض شرکت‌های خصوصی را که این حق را توسط PCD به آنها اعطا شده است، استخدام می‌کنند. یک مشکل عمده، کمبود بودجه برای مدیریت پسماند است - یک خانوار تایلندی به‌طور متوسط کمتر از یک دلار در ماه برای دفع پسماندهای جامد خود پرداخت می‌کند. شرکت‌های اصلی عبارتند از: مرکز مدیریت پسماند صنعتی بانگپو؛ شرکت عمومی حفاظت از محیط زیست محدود (GENCO); SGS تایلند؛ شرکت مدیریت پسماند سیام محدود (WMS); شرکت عمومی سبز دنیای بهتر (BWG). و شرکت سهامی عام فناوری حرفه‌ای پسماند (۱۹۹۹) با مسئولیت محدود، یکی از شرکت‌های پیشرو در زمینه بازیابی منابع، وانگپانیت است که مواد بازیافتی ترکیبی (کاغذ، پلاستیک، شیشه، آلومینیوم، فولاد) را با قیمتی حدود ۱۱۳۰۰ بات در هر تن خریداری می‌کند. این شرکت‌ها مسئول زباله‌هایی هستند که قبل از دفع از مشتریان خود جمع‌آوری کرده‌اند.

#### زباله‌های آلی
بر اساس برآوردهای ادارهٔ کنترل آلودگی (PCD)، در سال ۲۰۱۷ حدود دو سوم از کل زباله‌های جمع‌آوری‌شده توسط شهرداری‌های تایلند را زباله‌های آلی تشکیل داده‌اند؛ رقمی معادل ۷٫۶ میلیون تن یا ۶۴ درصد از کل پسماندها. بخش قابل‌توجهی از این زباله‌ها تنها پوست میوه و سبزی نیستند، بلکه شامل مواد غذایی قابل‌مصرفی هستند که به‌عنوان ضایعات دور ریخته شده‌اند. این در حالی است که در کشوری مانند تایلند، بین ۴۰۰٬۰۰۰ تا ۶۰۰٬۰۰۰ کودک ممکن است به‌دلیل فقر دچار سوءتغذیه باشند، در حالی که ۱۰ درصد از کودکان نیز با چاقی مواجه‌اند. چنین تضادی نشان‌دهندهٔ ناکارآمدی در توزیع منابع غذایی و مدیریت پسماند است. نگرش غالب در جامعهٔ تایلند شامل فرهنگ کمپوست‌سازی یا تفکیک زباله نمی‌شود؛ طبق یک مطالعه، ۶۴ درصد از جمعیت این کشور زباله‌های خود را تفکیک نمی‌کنند.

#### ضایعات پلاستیکی
تایلند مصرف‌کنندهٔ بی‌بندوباری از پلاستیک‌های یکبار مصرف است. تایلندی‌ها سالانه ۷۰ میلیارد کیسه پلاستیکی استفاده می‌کنند. این کشور به همراه چین، اندونزی، فیلیپین، ویتنام و سریلانکا، سهم عمده‌ای در تولید تا ۶۰ درصد آلودگی پلاستیکی اقیانوس‌ها دارند. ۲۳ استان ساحلی تایلند سالانه حدود یک میلیون تن زباله را به دریا می‌ریزند. کیسه‌های پلاستیکی ۱۵ درصد، نی‌های پلاستیکی هفت درصد و ته سیگار پنج درصد را تشکیل می‌دهند. طبق اعلام وزارت منابع طبیعی و محیط زیست، سالانه ۱۵۰ لاک‌پشت دریایی، ۱۰۰ نهنگ و دلفین و ۱۲ فیل دریایی در اثر زباله‌های رها شده می‌میرند که نیمی از آنها در اثر خوردن کیسه‌های پلاستیکی می‌میرند.

در ژوئن ۲۰۱۷، تایلند در یک مجمع بین‌المللی متعهد شد که مصرف پلاستیک را کاهش دهد. تایلند اذعان کرد که سوءمدیریت زباله عامل اصلی سابقه بد تایلند است. نمایندگان دولت نظامی تایلند در این کنفرانس متعهد شدند که به این مشکل پایان دهند. بر این اساس، مدیریت زباله را در استراتژی ملی ۲۰ ساله خود گنجانده است.

در اقدامی ساده اما مؤثر، ادارهٔ کنترل آلودگی تایلند (PCD) موفق شد از پنج شرکت بزرگ تولیدکنندهٔ آب آشامیدنی موافقت بگیرد تا از تاریخ ۱ آوریل ۲۰۱۸ استفاده از پوشش پلاستیکی درپوش بطری‌ها را متوقف کنند. این پوشش‌ها همان لفاف‌های پلاستیکی کوچکی هستند که روی در بطری قالب‌گیری شده و پیش از باز کردن بطری باید جدا شوند. مطالعات نشان داده‌اند که نبود این پوشش‌ها هیچ‌گونه خطر بهداشتی برای مصرف‌کننده ایجاد نمی‌کند. هدف PCD این بود که تا پایان سال ۲۰۱۸ این پوشش‌ها از تمام بطری‌های آب حذف شوند. طبق آمار این سازمان، تایلند سالانه ۴٫۴ میلیارد بطری پلاستیکی آب تولید می‌کند که ۶۰ درصد آن‌ها—یعنی حدود ۲٫۶ میلیارد بطری—دارای پوشش درپوش هستند. وزن مجموع این پوشش‌های پلاستیکی به حدود ۵۲۰ تن در سال می‌رسد.

در ۲۱ ژوئیه ۲۰۱۸، دولت تایلند کمپینی را برای کاهش استفاده از ظروف فومی و کیسه‌های پلاستیکی یکبار مصرف در بازارهای تازه در سراسر کشور آغاز کرد. نشانه‌های اولیه حاکی از آن است که این تلاش‌ها مورد استقبال عموم مردم تایلند قرار نگرفته است.

در نهایت، ممنوعیت استفاده از کیسه‌های پلاستیکی یکبار مصرف با ضخامت کمتر از ۳۶ میکرون در خرده‌فروشی‌های بزرگ از اول ژانویه ۲۰۲۰ به اجرا گذاشته شد. این ممنوعیت، تا سال ۲۰۲۱، ۴۰ درصد از کل حجم کیسه‌های یکبار مصرف مورد استفاده در بازارهای مرطوب و رستوران‌ها را از این قانون مستثنی می‌کند. تولیدکنندگان کیسه با این استدلال که راه حل آلودگی پلاستیکی، دفع صحیح کیسه‌ها و بازیافت آنهاست، به شدت اعتراض کرده‌اند. برای بدتر شدن اوضاع برای تولیدکنندگان، هشت کانال تلویزیونی در ۲ ژانویه ۲۰۲۰ با وزارت منابع طبیعی و محیط زیست توافق‌نامه‌ای امضا کردند تا تصاویر و فیلم‌های کیسه‌های پلاستیکی یکبار مصرف را روی صفحه محو کنند، همان‌طور که در تایلند برای سلاح گرم، سیگار و الکل انجام می‌شود. تایلند در سال ۲۰۱۸، ۴۸۰ هزار تن زباله پلاستیکی از خارج از کشور وارد کرد و قرار است قبل از انقضای قراردادهای موجود در سپتامبر ۲۰۲۰، ۲۲۰ هزار تن دیگر نیز وارد کند. طبق اعلام وزارت بازرگانی، بین سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۸، تایلند ۹۰۶ هزار و ۵۲۱ تن پلاستیک از ۸۱ کشور وارد کرده است. واردات پلاستیک بین سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۱۹ به دلیل افزایش واردات چین تقریباً دو برابر شده است.

### زباله‌های صنعتی و سمی
تا سال ۲۰۱۶، تایلند زباله‌های صنعتی تولیدشده توسط ۶۸٬۲۶۱ شرکت را جمع‌آوری و پردازش کرده است. ظرفیت این کشور برای پردازش پسماندهای صنعتی و سمی سالانه به ۳۷٫۶ میلیون تن می‌رسد که حدود ۲٫۸ میلیون تن از آن را زباله‌های سمی تشکیل می‌دهند. این ظرفیت در سال ۲۰۱۵ برابر با ۲۵٫۸ میلیون تن بوده است. وزارت صنعت تایلند از طریق ادارهٔ امور صنعتی (DIW) برنامه‌ریزی کرده تا در چارچوب برنامهٔ پنج‌سالهٔ مدیریت پسماند (۲۰۱۵–۲۰۱۹)، ۱۵ مرکز منطقه‌ای مدیریت زباله در سراسر کشور تأسیس کند. این مراکز با هدف تمرکززدایی، افزایش ظرفیت پردازش، و ارتقای ایمنی زیست‌محیطی طراحی شده‌اند.

#### زباله‌های پزشکی
بیمارستان عمومی وابسته به ادارهٔ کل شهرداری بانکوک با ظرفیت ۵۰۰ تخت، ماهانه حدود ۱۹۶٬۰۰۰ قطعه زبالهٔ پزشکی تولید می‌کند. تقریباً نیمی از این زباله‌ها را «محصولات پاک» تشکیل می‌دهند؛ مانند بسته‌بندی‌ها، کیسه‌های PVC محلول دیالیز، و سایر اقلام غیرعفونی که قابلیت به‌یافت یا استفادهٔ مجدد دارند. در سطح کشور، تایلند دارای ۳۳ بیمارستان با ظرفیت ۵۰۰ تخت یا بیشتر است، و همچنین ۳۲۱ بیمارستان و مرکز درمانی دیگر با ظرفیت بین ۱۱ تا ۲۵۰ تخت فعال هستند. این آمار نشان می‌دهد که حجم زباله‌های پزشکی تولیدشده در سطح ملی بسیار قابل‌توجه است و مدیریت مؤثر آن، به‌ویژه تفکیک زباله‌های عفونی از غیرعفونی، می‌تواند نقش مهمی در کاهش بار زیست‌محیطی و ارتقای بهره‌وری منابع ایفا کند.

#### ضایعات الکترونیکی
تایلند در ژوئن ۲۰۱۹، همان سالی که چین واردات زباله‌های الکترونیکی خارجی (e-waste) را ممنوع کرد، واردات این زباله‌ها را ممنوع کرد. علیرغم این ممنوعیت، کارخانه‌های بازیافت جدیدی در سراسر تایلند، به ویژه در استان‌های شرقی، افتتاح شده‌اند و تن‌ها زباله الکترونیکی بالقوه خطرناک در حال فرآوری هستند. از زمان ممنوعیت زباله‌های الکترونیکی، ۲۸ کارخانه بازیافت جدید، که اکثر آنها زباله‌های الکترونیکی را فرآوری می‌کنند، تنها در استان چاچوئنگسائو راه‌اندازی شده‌اند. در سال ۲۰۱۹، به ۱۴ کسب و کار در آن استان مجوز فرآوری زباله‌های الکترونیکی اعطا شد. در اکتبر ۲۰۱۹، قوه مقننه تایلند مقررات کار و محیط زیست را برای همه کارخانه‌ها تسهیل کرد که این امر موهبتی برای صنعت زباله‌های الکترونیکی بود. یکی از مفاد این قانون حتی شرکت‌های کوچک را از نظارت بر آلودگی معاف می‌کند. همزمان، لایحه‌ای برای تقویت محدودیت‌های زباله‌های الکترونیکی در پارلمان به جایی نرسیده است. یکی از مقامات شبکه اقدام بازل، که علیه دفن زباله در کشورهای فقیر مبارزه می‌کند، گفت: «زباله‌های الکترونیکی باید به جایی بروند و چینی‌ها به سادگی کل عملیات خود را به جنوب شرقی آسیا منتقل می‌کنند. تنها راه کسب درآمد، جمع‌آوری حجم عظیمی از این زباله‌ها با نیروی کار ارزان و غیرقانونی و آلوده کردن محیط زیست به طرز وحشتناکی است.»

## فاضلاب
در مطالعه‌ای که در سال ۲۰۰۴ به سفارش بانک جهانی دربارهٔ وضعیت زیرساخت‌های تایلند انجام شد، نویسندگان به این نتیجه رسیدند که «ضعیف‌ترین عملکرد زیرساختی در تایلند مربوط به تصفیهٔ فاضلاب است… عملاً هیچ‌یک از سامانه‌های تصفیهٔ فاضلاب فعال نیستند… تنها سه واحد تصفیهٔ فاضلاب به‌صورت پراکنده فعالیت می‌کنند.» مشکل اصلی این است که هیچ‌گونه هزینه‌ای از کاربران دریافت نمی‌شود و خانوارها و شرکت‌ها ملزم به اتصال به این سامانه‌ها نیستند. نهادهای تأمین آب نیز به‌طور مداوم از افزودن هزینهٔ فاضلاب به قبوض آب خودداری کرده‌اند، با وجود شواهد روشن از تجربه‌های بین‌المللی که این اقدام را بهترین روش می‌دانند.

در پایان سال ۲۰۱۶، اداره کلان‌شهر بانکوک (BMA) در حال بررسی وضع عوارض فاضلاب است که در انتظار تأیید شورای BMA است. در صورت تصویب، این اقدام عوارضی را برای رهاسازی فاضلاب اعمال خواهد کرد:
* خانوارهایی که ماهانه ۱۰ تا ۱۰۰ متر مکعب فاضلاب تولید می‌کنند، ۳۰ بات جریمه خواهند شد.
* از ادارات دولتی، مدارس، شرکت‌ها و بیمارستان‌هایی که کمتر از ۵۰۰ متر مکعب تولید می‌کنند، ۵۰۰ بات دریافت خواهد شد.
* تخلیه بین ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ متر مکعب، ۱۰۰۰ بات هزینه خواهد داشت.
* تخلیه بیش از ۱۰۰۰ متر مکعب، ۱۵۰۰ بات جریمه خواهد داشت.
* کارخانه‌ها، هتل‌ها و سایر کاربران بزرگ، چهار بات به ازای هر متر مکعب پرداخت خواهند کرد.

هزینه‌های جمع‌آوری‌شده برای بهبود تأسیسات فاضلاب اداره‌شده توسط BMA استفاده خواهد شد.

در سال ۲۰۱۵، تایلند حدود ۹٫۵ میلیون مترمکعب فاضلاب تولید کرد که معادل مصرف روزانهٔ ۱۵۰ لیتر به‌ازای هر نفر بود. با این حال، تنها ۳۴ درصد از این فاضلاب در یکی از ۹۳ واحد تصفیهٔ فاضلاب کشور پردازش شد و سپس به محیط‌زیست بازگردانده شد. این سطح پایین از تصفیهٔ فاضلاب منجر به افت محسوس کیفیت آب‌های ساحلی تایلند شد و پیامدهای زیست‌محیطی قابل‌توجهی به‌همراه داشت.

## جستارهای وابسته
* زباله‌های شیمیایی
* زباله‌های خطرناک
* بازیافت
* آلودگی خاک
* زباله‌های سمی

## منابع

رده:آب در تایلند
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:مدیریت پسماند بر پایه کشور
رده:مسائل زیست‌محیطی در تایلند