لشکرکشی ایتالیا ۱۷۹۶–۱۷۹۷

**لشکرکشی ایتالیا در سال‌های ۱۷۹۶–۱۷۹۷** (به ایتالیایی: *Campagna d'Italia*)، که با نام **اولین لشکرکشی ایتالیا** نیز شناخته می‌شود، مجموعه‌ای از عملیات نظامی در ایتالیا در طول جنگ ائتلاف اول بود. ارتش ایتالیا در جمهوری اول فرانسه به رهبری ناپلئون بناپارت، با ارتش‌های پادشاهی ساردینیا، سلطنت هابسبورگ و ایالات پاپی و همچنین شورش‌های مختلف، به ویژه در جمهوری ونیز، جنگید و آنها را شکست داد.

کارزار ایتالیا که ناپلئون بناپارت در بهار ۱۷۹۶ آغاز کرد، نقطهٔ عطفی در تاریخ نظامی و سیاسی اروپا بود. این عملیات با نبرد مونتنوت در دهم آوریل آغاز شد؛ جایی که ناپلئون با وجود محدودیت‌های لجستیکی و منابع، از کوه‌های آلپ گذر کرد و وارد خاک ایتالیا شد. در این مرحله، او با مجموعه‌ای از پیروزی‌های برق‌آسا، پادشاهی ساردینی را از ائتلاف اول خارج ساخت و عملاً جبههٔ غربی دشمن را فروپاشید.

پس از این موفقیت، ناپلئون تمرکز خود را بر تعقیب ارتش اتریش در لمباردی گذاشت. این تعقیب با نبرد لودی در دهم مه ۱۷۹۶ به اوج رسید؛ جایی که نیروهای فرانسوی با عبور جسورانه از پل لودی، ارتش اتریش را شکست دادند و روحیهٔ نیروهای فرانسوی را به‌شدت تقویت کردند. این پیروزی، ناپلئون را به چهره‌ای کاریزماتیک در میان سربازانش بدل کرد و جایگاه فرماندهی‌اش را تثبیت نمود.

در ادامه، ناپلئون شورش‌هایی را که در شهرهای پاویا و میلان علیه حضور فرانسوی‌ها شکل گرفته بود، با قاطعیت سرکوب کرد. این اقدامات، کنترل سیاسی و نظامی فرانسه را بر شمال ایتالیا تحکیم بخشید. از ژوئن ۱۷۹۶، تمرکز جنگ به محاصرهٔ طولانی و پیچیدهٔ شهر مانتوا منتقل شد. این محاصره، که از اوت ۱۷۹۶ تا ژانویه ۱۷۹۷ ادامه یافت، شامل چهار تلاش ارتش اتریش برای شکستن حلقهٔ محاصره بود که همگی با شکست مواجه شدند. ناپلئون با مهارت نظامی و چابکی تاکتیکی، توانست هر بار نیروهای امدادی اتریش را در نبردهایی چون کستلیونه، باسانو، و آرکول شکست دهد. هم‌زمان با محاصرهٔ مانتوا، ناپلئون فرماندهی مجموعه‌ای از تهاجمات به ایالت‌های مرکزی و شمالی ایتالیا را نیز بر عهده داشت. او به مودنا و رجیو حمله کرد، با جمهوری جنوا وارد مذاکره شد، و ایالات پاپی را تحت فشار نظامی قرار داد. این اقدامات نه‌تنها جنبهٔ نظامی داشتند، بلکه بخشی از راهبرد سیاسی فرانسه برای تضعیف نفوذ کلیسا و سلطنت‌های محلی در ایتالیا بودند. در کنار این تحرکات نظامی و سیاسی، ناپلئون در دهم اکتبر ۱۷۹۶ موفق به انعقاد پیمانی میان فرانسه، سیسیل و ناپل شد. این پیمان، موقعیت فرانسه را در جنوب ایتالیا تثبیت کرد و از گسترش جبهه‌های دشمن جلوگیری نمود. کارزار ایتالیا، با ترکیب هوشمندانهٔ عملیات نظامی، دیپلماسی، و سرکوب داخلی، الگویی از فرماندهی مدرن را به نمایش گذاشت و ناپلئون را به یکی از برجسته‌ترین چهره‌های نظامی اروپا بدل ساخت.

پس از نابودی آخرین نیروی امدادی اتریش در نبرد ریولی در ژانویه ۱۷۹۷، پادگان ضعیف و گرسنهٔ مانتوا سرانجام در دوم فوریه تسلیم شد. ناپلئون در زمان تسلیم حضور نداشت، زیرا درگیر تهاجم دیگری به ایالات پاپی بود که به پیمان تولنتینو در نوزدهم فوریه انجامید. پس از آن، ناپلئون از ایتالیا به سمت شمال حرکت کرد؛ نیروی اصلی او به‌سوی شمال‌شرق پیشروی کرد و نیروی دوم وارد تیرول شد. با وجود دشواری‌های عبور از آلپ، تا پایان مارس به کلگن‌فورت رسید، اما حملهٔ پشتیبانی که از سوی نیروهای فرانسوی در کنار رود راین انتظار داشت، با تأخیر مواجه شد و در پشت جبهه‌اش شورش‌هایی شکل گرفت. ناپلئون به‌جای عقب‌نشینی، تصمیم گرفت خطوط ارتباطی خود را در معرض خطر قرار دهد و به‌عنوان نمایش قدرت، به پیشروی در خاک اتریش ادامه دهد. این اقدام جسورانه در نهایت به صلح لئوبن در هجدهم آوریل ۱۷۹۷ انجامید. بر اساس مفاد این توافق، اتریش کنترل ونیز را به‌دست‌آورد و ناپلئون در ماه مه همان سال جمهوری ونیز را منحل کرد. این مرحله پایانی کارزار ایتالیا، نه‌تنها پیروزی نظامی فرانسه را تثبیت کرد، بلکه نقشهٔ سیاسی منطقه را به‌طور بنیادین دگرگون ساخت.

لشکرکشی ناپلئون شاهد پیروزی‌های قاطع فرانسوی‌ها بود و تسلط فرانسه را بر بخش بزرگی از شمال و مرکز ایتالیا تثبیت کرد. اگرچه ناپلئون تجربه نظامی قبلی داشت، اما این لشکرکشی اولین فرماندهی او بر یک ارتش کامل بود و پیروزی‌های او منجر به اعتبار شخصی بزرگ و محبوبیت گسترده در فرانسه شد. در طول این لشکرکشی، او به‌طور مستقل بر سرزمین‌های فتح شده اعمال قدرت کرد و مجموعه‌ای از جمهوری‌های خواهرخوانده را تحت سلطه فرانسه تأسیس کرد. اگرچه ناپلئون اغلب با دستورالعمل‌های دایرکتوری فرانسه در تضاد بود یا آنها را نادیده می‌گرفت، پیروزی‌های او در سراسر ایتالیا و پیشروی او به اتریش، جنگ را برای جمهوری اول فرانسه با پیروزی به پایان رساند و در ۱۷ اکتبر ۱۷۹۷، شخصاً پیمان کامپو فورمیو را امضا کرد. این پیمان شکست امپراتوری مقدس روم و ائتلاف اول را تأیید کرد و تسلط نفوذ فرانسه در ایتالیا، به ویژه بر نخبگان شبه جزیره را تأیید کرد.

## پیشینه
### ژنرال بناپارت و ارتش ایتالیا
ناپلئون بناپارت که پس از مشارکت در پیروزی تولون در سال ۱۷۹۳ به درجه سرتیپ ارتقا یافته بود، برای تصدی سمت جدید بازرس توپخانه در ارتش ایتالیا (تحت فرماندهی ژنرال پیر ژادار دو مربیون) به نیس رفت، جایی که دو نماینده کنوانسیون ملی، آگوستین دو روبسپیر (برادر ماکسیمیلیان) و آنتوان کریستوف سالیسیتی، که پیش از این در محاصره تولون با او بودند، به او ملحق شدند. 

در بهار سال ۱۷۹۴، ارتش ایتالیا که دو سال بود با پادشاهی ساردنی به فرماندهی ویکتور آمادئوس سوم در جنگ بود، در وضعیت بحرانی قرار داشت. نیروهای فرانسوی از شمال توسط ارتش پیمونت و از جنوب توسط نیروی دریایی بریتانیا محاصره شده بودند؛ نیرویی که با همکاری ناوگان دریایی پیمونت مستقر در اونلیا، تجارت دریایی جمهوری جنوا را مسدود کرده بود. در چنین شرایطی، با توجه به استقرار مستحکم نیروهای ساردنی در اطراف سائورجو، ناپلئون تصمیم گرفت با سرعت به تصرف اونلیا اقدام کند و هم‌زمان حملاتی را در دره‌های رودخانه‌های رؤیا و نرویا به‌سوی اورمئا و تا تانارو ترتیب دهد، در حالی که حمله‌ای فریبنده به سائورجو نیز طراحی شده بود.

با اجرای این طرح، ارتباط با جنوا دوباره برقرار می‌شد، ارتش ساردنی از جناح غافلگیر می‌گردید و ناچار به عقب‌نشینی می‌شد، و ارتش ایتالیا در موقعیتی بسیار مطلوب‌تر قرار می‌گرفت—با کنترل گذرگاه‌های کوهستانی و نزدیکی به دشت‌های پیمونت. این مانور نه‌تنها از نظر نظامی هوشمندانه بود، بلکه از نظر سیاسی نیز راه را برای نفوذ بیشتر فرانسه در شمال ایتالیا هموار می‌کرد.
جایگزین=Napoleon Bonaparte, in a dark brown coat, green sash and dark brown pants, looks to the left with a fact of contempt. He has a white and gold hat, and this was painted in the early stages of the campaign.|راست|بندانگشتی|بناپارت در مراحل اولیه مبارزات انتخاباتی
دو مربیون ۲۰٬۰۰۰ نفر از ۴۳٬۰۰۰ نفر خود را به ناپلئون سپرد که بلافاصله ژنرال لشکر آندره ماسنا را برای حمله در ۱۶ آوریل ۱۷۹۴ مأمور کرد. ماسنا به سرعت و بدون مواجهه با مقاومت، اورما را فتح کرد، سپس به سمت غرب تغییر مسیر داد تا عقب‌نشینی اتریشی‌های سائورجو را که در این میان تسلیم ارتش دو مربیون شده بودند و از نیس حرکت کرده بودند، قطع کند. اونگلیا، آلبنگا و لوانو در امتداد ساحل سقوط کردند، به طوری که تا ماه مه، ارتش فرانسه گذرگاه‌های آرگنترا، کوله دی تندا و کوله سن برناردو را تحت کنترل خود درآورده بود. 

در این مرحله، ناپلئون از طریق نمایندگان روبسپیر و سالیچتی، نقشه بخش دوم حمله را به پاریس فرستاد، که قرار بود ارتش فرانسه را به موندووی هدایت کند، جایی که مشکلات مربوط به تأمین سربازان که مدتی آنها را آزار می‌داد، برطرف می‌شد. ارتش دو مربیون، به ویژه ارتش ایتالیا و ارتش آلپ، باید به سمت شرق پیشروی می‌کردند و در نزدیکی کونئو که به خوبی محافظت می‌شد، تجمع می‌کردند، در حالی که ستون دیگری می‌توانست پیدمونتی‌ها را در اطراف کوله دی تندا شکست دهد. وزیر جنگ لازار کارنو و کمیته امنیت عمومی، نقشه‌ها و عملیات بناپارت را که در ۵ ژوئن آغاز شد، تأیید کردند که بلافاصله تحولات مثبتی را به همراه داشت. با این حال، کارنو هرگونه گام بعدی را متوقف کرد تا منتظر تحولات در جبهه راین بماند و از دور کردن بیش از حد سربازان از جنوب فرانسه، جایی که اخیراً شورشی سرکوب شده بود، جلوگیری کند. خود روبسپیر برای منصرف کردن کمیته به پاریس سفر کرد. در حالی که بحث در جریان بود، کودتایی در ۲۷ ژوئیه ۱۷۹۴ منجر به مرگ ماکسیمیلیان روبسپیر و بیشتر هوادارانش شد. خود ناپلئون نیز در این ماجرا دست داشت: او در ۶ اوت به دستور سالیسیتی به دلیل روابط دوستانه‌ای که با آگوستین روبسپیر داشت، دستگیر شد. 

بی‌تحرکی که ارتش ایتالیا پس از دستگیری ژنرال بناپارت دچار آن شد، سالیچیتی را مجبور کرد تا او را تبرئه کند و از ابتکارات نظامی‌اش حمایت کند؛ نیروهای اتریشی نیز در دره بورمیدا برای بازپس‌گیری ساونا متمرکز شده بودند. ناپلئون بلافاصله دستور داد تا پادگان شهر لیگوریا تقویت شود و نمایندگان کنوانسیون جدید ترمیدوریا، با وجود اینکه وتوی کارنو هنوز پابرجا بود، حمله را مجاز دانستند. در ۱۹ سپتامبر ۱۷۹۴، فرانسوی‌ها به حمله دست زدند و اتریشی‌ها را غافلگیر کردند و آنها تا دگو پیشروی کردند، جایی که در ۲۱ سپتامبر به سختی شکست خوردند.

### تصمیم باراس
ناپلئون پس از بازگشت به تولون برای شرکت در عملیات نظامی کورس، در ماه مه ۱۷۹۵ به تیپ پیاده‌نظامی گمارده شد که مأمور سرکوب شورش‌های منطقهٔ ونده بود. از این مأموریت ناخرسند شد و استعفا داد، اما تنها هشت روز بعد، در ۲۹ ژوئن، ارتش اتریش موفق شد سی‌هزار سرباز ارتش ایتالیا را تا شهر لوانو عقب براند. فرمانده وقت ارتش، فرانسیس کریستف دی کلرمان، در نامه‌ای به پاریس نوشت که حتی در حفظ شهر نیس نیز اطمینانی ندارد. این تحولات، دولت فرانسه را ناچار ساخت تا ناپلئون را به‌عنوان ژنرال توپخانه فراخواند و به ادارهٔ توپ‌نگاری وزارت جنگ، یعنی ستاد کل ارتش، اعزام کند.

در ژوئیه ۱۷۹۵، ناپلئون دیدگاه‌های نظامی خود را با دقت و جسارت ارائه داد. او بازپس‌گیری بندر وادو لیگوره و شهر استراتژیک چِوا را اقدامی اساسی برای بازسازی موقعیت ارتش فرانسه در شمال ایتالیا دانست. این پیشنهادها نه‌تنها مورد پذیرش قرار گرفت، بلکه به فرمانده جدید ارتش ایتالیا، بارتیلمی لوئی ژوزف شرر، منتقل شد تا در طراحی عملیات‌های آینده لحاظ شود. ناپلئون در این مرحله، با تحلیل دقیق جغرافیای نظامی منطقه، نشان داد که توانایی‌اش در فراتر رفتن از نقش‌های اجرایی و ورود به سطح راهبردی جنگ، او را به چهره‌ای برجسته در میان افسران ارتش بدل کرده است.

این بازگشت به صحنهٔ فرماندهی، مقدمه‌ای بود بر کارزارهای درخشان بعدی او در ایتالیا. ناپلئون با ترکیب دانش توپخانه، قدرت تحلیل، و جسارت عملیاتی، به‌تدریج جایگاه خود را در ساختار نظامی فرانسه تثبیت کرد و مسیرش را به‌سوی فرماندهی کل هموار ساخت. این دوره، نقطهٔ آغاز تحولی بود که نه‌تنها سرنوشت جنگ‌های ائتلاف را تغییر داد، بلکه چهرهٔ سیاسی اروپا را نیز دگرگون ساخت.

کندی ۱۶۰۰۰ سرباز کمکی به این معنی بود که در آغاز اکتبر، شرر تنها می‌توانست ۳۳۰۰۰ نفر در اختیار داشته باشد، اما اختلافاتی بین فرمانده ۳۰۰۰۰ نیروی اتریشی و ژنرال میکل‌آنجلو الساندرو کولی-مارچی در رأس ۱۲۰۰۰ نیروی پیدمونتی وجود داشت که به نفع او بود؛ چنین اختلاف نظری مانع هرگونه پیشرفت بیشتر دو جناح متحد شد. شرر نیروهای خود را به سه لشکر تقسیم کرد: یکی تحت فرماندهی ژان متیو فیلیبر سروریه که از اورما عملیات می‌کرد، یکی تحت فرماندهی ماسنا مستقر در زوکارلو و دیگری به رهبری پیر فرانسوا چارلز اوژرو مستقر در بورگتو سانتو اسپیریتو. در ۲۳ نوامبر، فرانسوی‌ها حمله را با پیروزی ماسنا در نبرد لوانو آغاز کردند، اما به دلیل طولانی شدن خطوط تدارکاتی، شرر انگیزه اولیه را از دست داد و اتریشی‌ها در ۲۹ نوامبر موفق شدند یک خط دفاعی در آکوی ایجاد کنند.

وضعیت سیاسی ناپایدار در پاریس منجر به تغییر جدیدی در کارکنان کمیته امنیت عمومی شد و در ۱۵ سپتامبر، ناپلئون از فهرست ژنرال‌های در حال خدمت واقعی حذف شد. کمتر از یک ماه بعد، قیام سیزدهم سال چهارم (۵ اکتبر ۱۷۹۵) به رهبری سلطنت‌طلبان آغاز شد که در رأس ۲۰۰۰۰ سرباز گارد ملی فرانسه، به سمت کاخ تویلری، مقر دولت، راهپیمایی کردند. دولت بلافاصله پل باراس را برای حل این وضعیت پیچیده مأمور کرد. باراس بلافاصله از بناپارت درخواست کمک کرد که با صدور دستور شلیک توپ‌ها، شورشیان را پراکنده کرد. پنج روز بعد، ناپلئون به صفوف ارتش فرانسه بازگشت و در ۲ مارس ۱۷۹۶ فرماندهی ارتش ایتالیا به او سپرده شد.

### وضعیت ارتش‌ها و نقشه فرانسه
[جایگزین=French Army General Andrea Massena, with a red rank-signifying sash and medals, looking forward. He won the battle of Loano with his troops.|بندانگشتی|ژنرال فرانسوی [آندره ماسنا|آندره‌آ ماسنا، برنده نبرد لوانو]]
در سال ۱۷۹۰، امپراتور مقدس روم، جوزف دوم، ارتشی متشکل از ۳۵۰۰۰۰ سرباز داشت که ۵۸۰۰۰ نفر از آنها بخشی از بهترین سواره‌نظام آن زمان محسوب می‌شدند. با این حال، ترکیب ارتش ناهمگن بود و نشان‌دهنده وسعت قلمرو جوزف دوم بود: در واقع اتریشی‌ها، مجارها، صرب‌ها، کروات‌ها، چک‌ها، اسلواک‌ها و ایتالیایی‌ها نیز در ارتش بودند و مشکلات ارتباطی قابل توجهی داشتند. تاکتیک‌ها، مانند هر ارتش سلطنت‌طلب دیگر، مبتنی بر مفهوم استقرار خطی بود که اگر در ابتدا نتایج خوبی در برابر نیروهای بی‌انضباط فرانسوی داشت، از سال ۱۷۹۶ در برابر نبوغ ناپلئون تسلیم شد. حملات شامل رگبارهایی از آتش تفنگ و به دنبال آن حملات پیاده‌نظام بود و هیچ ژنرال توپخانه توانمندی در دسترس نبود.  فرماندهی عالی متعلق به امپراتور بود، تنها مرجع برتر از شورای درباری متشکل از ژنرال‌هایی که مسئول دیکته کردن استراتژی‌ها بودند. اتریشی‌ها نیز ارتش ساردینیا را طبق دیدگاه‌های خود آموزش می‌دادند، اما بی‌اعتمادی متقابل بین دو متحد حاکم بود، به طوری که شورای دربار به یوهان پیتر بولیو، فرمانده عالی نیروهای اتریشی در ایتالیا، هشدار داده بود که هر لحظه منتظر «خیانت دیگری» باشد. بولیو می‌توانست سه ارتش برای عملیات نظامی داشته باشد: ارتش اول، تحت کنترل مستقیم او، شامل ۱۹۵۰۰ سرباز بود که نیمی از آنها در اطراف آلساندریا مستقر بودند؛ ارتش دوم، تحت فرماندهی آرژانتو که مقر آن در آکی ترمه بود، با ۱۵۰۰۰ سرباز مستقر بین کارکاره و ارتفاعات بالای جنوا، قوی بود؛ ارتش سوم تحت فرماندهی ژنرال کولی-مارچی بود و شامل ۲۰۰۰۰ سرباز ساردینیایی بود که در غرب تورین مستقر بودند و توسط یک گروه اتریشی به فرماندهی ژنرال جیووانی پروورا که از کونئو تا سوا و کوزریا مستقر بودند، احاطه شده بودند. تعداد کل نیروها حدود ۵۴۵۰۰ نفر بود.
جایگزین=Johann Beaulieu, an Austrian Commander in chief, seen in a black-and-white sketch with a black hat, grey overcoat, and a blank expression.|راست|بندانگشتی|یوهان بولیو، فرمانده کل قوای اتریشی که پس از نبرد لودی جای خود را به داگوبرت زیگموند فون ورمسر داد
یکی از ویژگی‌های خاص ارتش فرانسه در آن دوران، سرعت بالای تحرکات نظامی بود که ناشی از کمبود منابع و تدارکات بود. این محدودیت‌ها باعث می‌شد سربازان به‌جای حمل بارهای سنگین آذوقه، از منابع مناطق اشغالی تغذیه کنند و بدون وابستگی به کاروان‌های طولانی تدارکاتی، به‌سرعت جابه‌جا شوند. این شیوه، ضمن افزایش چابکی ارتش، فشار سنگینی بر جمعیت غیرنظامی مناطق تحت اشغال وارد می‌کرد.

در سال ۱۷۹۶، ارتش ایتالیا شامل حدود ۶۳ هزار نفر بود—در حالی که در سال ۱۷۹۲ شمار نیروها به ۱۰۶ هزار نفر می‌رسید. با این حال، از این تعداد تنها ۳۷٬۶۰۰ نفر آمادهٔ عملیات فوری بودند. افزون بر آن، حدود ۲۰ هزار سرباز از ارتش آلپ نیز قابل اضافه شدن بودند، اما این نیروها در وضعیت نامساعدی قرار داشتند: پراکنده در امتداد جادهٔ ساحلی میان نیس و ساوونا، فاقد انسجام عملیاتی، و در معرض تهدیدهای چندجانبه. از سمت دریا، کشتی‌های بریتانیایی آن‌ها را تهدید می‌کردند؛ از تپه‌ها، چریک‌های والدنی؛ و از کوهستان‌ها، ارتش اتریش.

کمبود مزمن جیرهٔ غذایی و تأخیر چندماهه در پرداخت حقوق، روحیهٔ سربازان را به‌شدت تضعیف کرده بود. برخی واحدهای نیمه‌تیپ حتی میزبان شوراهای سلطنت‌طلب شده بودند و در ۲۵ مارس ۱۷۹۶، دو گردان در شهر نیس دست به شورش زدند. این وضعیت بحرانی، نه‌تنها کارایی ارتش را کاهش داده بود، بلکه تهدیدی جدی برای انسجام سیاسی و نظامی جمهوری فرانسه در جبههٔ ایتالیا محسوب می‌شد.

برنامه‌های وزارت جنگ پیش‌بینی می‌کرد که ارتش ایتالیا باید دشت لومبارد را تصرف کند و سپس به سمت رودخانه آدیجه ادامه دهد، جایی که پس از برخورد با ترنتو، از دره بالا رفته و از آلپ عبور کنند و در نهایت به تیرول برسند، جایی که به همراه ژنرال ژان ویکتور ماری مورو، که از راین می‌آمد، ارتش اتریش را شکست داده و وین را فتح کنند. به‌طور مشخص‌تر، دستوراتی که وزارت جنگ برای ناپلئون نوشته بود، او را ملزم می‌کرد که با یک حمله ثانویه علیه آکوی و سوا به منطقه میلان پیشروی کند تا بیشتر از این با دولت پیدمونت که جمعیت آن کاملاً با ایده‌های انقلابی مخالف نبودند، مخالفت نکند. با این حال، بناپارت فتح پیدمونت را ضروری می‌دانست و آنقدر اصرار داشت که هیئت مدیره، در ۶ مارس ۱۷۹۶، دستورات را به شرح زیر اصلاح کرد:

«وضعیت ایجاب می‌کند که [...] دشمن را مجبور به عبور مجدد از رود پو کنیم تا بتوانیم حداکثر تلاش خود را به سمت میلان به کار گیریم. به نظر می‌رسد که این عملیات اساسی بدون فتح سوا توسط ارتش فرانسه به عنوان یک حرکت مقدماتی، قابل انجام نیست. دایرکتوری، فرمانده کل را آزاد می‌گذارد تا عملیات را با حمله به دشمن در آن منطقه آغاز کند و چه در آنجا به پیروزی کامل دست یابد یا دشمن به تورین عقب‌نشینی کرده باشد، دایرکتوری به او اجازه می‌دهد تا او را تعقیب کند و دوباره به او حمله کند و همچنین در صورت نیاز، پایتخت را بمباران کند. پس از تصرف سوا و آوردن سمت چپ ارتش ایتالیا به منطقه کونئو [...]، ژنرال [...] نیروهای خود را به سمت منطقه میلان، اساساً علیه اتریشی‌ها، هدایت خواهد کرد. او باید دشمن را فراتر از پو [...] دفع کند و سعی خواهد کرد قلعه‌های آست و والنزا را تصرف کند.» 

## رویدادها
### شکست ساردینیا
در همان روزی که او فرمانده کل ارتش ایتالیا شد، یعنی ۲۷ مارس ۱۷۹۶، ناپلئون سه ژنرال ارشد لشکر را از طریق رئیس ستاد خود ، لویی الکساندر برتیه، به ستاد خود فراخواند تا در مورد لشکرکشی پیش رو به آنها دستور دهد. ژان متیو فیلیبر سروریه، پیر فرانسوا شارل اوژرو و آندره‌آ ماسنا خود را معرفی کردند. همچنین در این جلسه، آجودان یواخیم مورات، سرگرد ژان آندوش جونو، برادر ناپلئون، لویی بناپارت و آگوست مارمون حضور داشتند. تاریخ شروع عملیات ۱۵ آوریل اعلام شد، جایی که برای وزارت جنگ در پاریس در مقایسه با راین، که ستون فقرات واقعی پیشروی به سمت هدف نهایی، یعنی وین، بود، جبهه فرعی محسوب می‌شد.
[جایگزین=A map of northern Italy, showing the advance of French Troops across the Po River.|بندانگشتی|243x243پیکسل|پیشروی نیروهای فرانسوی از [پو (رود)|رودخانه پو به سمت ورونا]]
ناپلئون در ۹ آوریل ستاد فرماندهی خود را از نیس به آلبنگا و از آنجا به ساونا منتقل کرد. ناپلئون با شناسایی حلقه ضعیف در ارتباط بین ارتش‌های اتریش و پیدمونت در شهر کارکاره، قصد داشت این موقعیت را فتح کند و سپس به کولی که اکنون منزوی شده بود حمله کند و سایر واحدها را برای رویارویی با آرژانتوی اتریشی در دگو رها کند. پیشروی به سمت کول دی کادیبونا بهترین راه حل به نظر می‌رسید، زیرا به فرانسوی‌ها اجازه می‌داد تا به سرعت با توپخانه کامل به کارکاره نزدیک شوند، بدون اینکه به حریف زمان آماده شدن برای دفاع را بدهند. سپس ناپلئون به لشکر ماسنا دستور داد تا به کادیبونا لشکرکشی کند و در آنجا به اوژرو بپیوندد که از فینال لیگوره و از طریق توو سن جیاکومو، برای حمله مشترک به کارکاره در حال پیشروی بود. این حمله قرار بود با یک حرکت انحرافی توسط سروریه در اورمیا و با حرکت به سمت کونئو توسط ۶۸۰۰ سرباز تحت فرمان ژنرال‌های فرانسوا مک‌کارد و پیر دومینیک گارنیه پشتیبانی شود. علاوه بر این، در جبهه مدیترانه، بخشی از لشکر آمده امانوئل فرانسوا لاهارپه وظیفه داشت تا ساسلو را فتح کند، در حالی که بقیه افراد در تماس نزدیک با ژنرال ژان باپتیست سرونی بودند که دائماً در اطراف ولتری فعال بود تا مردم را متقاعد کند که حمله به جنوا قریب‌الوقوع است.
جایگزین=Brigade leader Rampon defends the redoubt of Monte-Legino against the Austro-Sardins, near Montenotte on 10 April 1796. Smoke rises in the background, and Rampon stand above charging troops, pointing at the enemy with a longsword.|راست|بندانگشتی|268x268پیکسل|رامپون، فرمانده تیپ، در ۱۰ آوریل ۱۷۹۶ در نزدیکی مونتنوته، از استحکامات مونته-لجینو در برابر ارتش اتریش-ساردین‌ها دفاع می‌کند.
در واقع، حمله غیرمنتظره اتریشی‌ها به ولتری، ناپلئون را مجبور کرد تا عملیات تهاجمی را چهار روز (۱۱ آوریل) جلو بیندازد. در واقع، بولیو، با درک وضعیت ناپایدار تیپ سرونی، به افرادش دستور داد تا در دو ستون از طریق گذرگاه بوکتا و گذرگاه تورچینو پیشروی کنند تا ولتری را دور بزنند، همزمان با حرکت آرژانتو که از تپه‌ها به ساونا نفوذ می‌کرد و ماسنا و لاهارپ را منزوی می‌کرد؛ سپس بخش عمده‌ای از سربازان به آلساندریا و وال بورمیدا نقل مکان می‌کردند، جایی که حمایت از کولی و آرژانتو ادامه می‌یافت. سرونی، با توجه به ضعف عددی آشکار خود، دستور عقب‌نشینی داد و ناپلئون نقشه حمله را آغاز کرد، زیرا اکنون از موقعیت بولیو و ولتری آگاه بود، بنابراین فرضیه‌ای مطرح کرد که این کار مدتی طول خواهد کشید تا بتواند پیدمونتی‌های کولی را نجات دهد. علاوه بر این، آرژانتو تنها در ۱۱ آوریل دستورات خود را دریافت کرد و قبل از اینکه بتواند نیروهای خود را جمع کند، لاهارپ و ماسنا تلاش‌های او برای اقدام را در ۱۲ آوریل در نبرد مونتنوت متوقف کردند. این لشکرکشی که نامش را بر خود داشت، سریع بود و تنها دو هفته طول کشید و نشانه‌ای از تسلیم پیدمونتی‌ها بود.

در پی تأخیر اوژه‌رو، ماسنا ناچار شد فوراً به سمت کارکاره حرکت کند و پیش از رسیدن نیروهای اتریشی، آن موقعیت را اشغال نماید. ناپلئون، همراه با رئیس ستاد ارتش برتیه، تصمیم گرفت که در روز ۲۵ فروردین ۱۱۷۵ ماسنا با نیمی از نیروهایش شهر دِگو را تصرف کند تا ارتباطات ارتش اتریش را قطع نماید، در حالی که نیمهٔ دیگر نیروها با پشتیبانی اوژه‌رو به سمت نیروهای پیمونتی در چِوا پیشروی کنند و هم‌زمان سِرویه از اورمئا وارد میدان شود. هدف فرمانده کل ارتش فرانسه از این طرح، تمرکز ۲۵ هزار سرباز برای شکست ارتش پیمونت بود. شش گردان و تمام واحدهای سواره‌نظام تحت فرماندهی ژنرال آنری کریستیان میشل استنگل به‌عنوان نیروی ذخیرهٔ تاکتیکی در کارکاره مستقر شدند. در همان روز، ارتش فرانسه در نبرد میلسیمو به پیروزی دست یافت، اما اوژه‌رو در کوسریا متوقف شد؛ جایی که ۹۰۰ سرباز گارد ویژهٔ اتریشی-پیمونتی در قلعه‌ای مستقر بودند و با مقاومت خود، مسیر دید و حرکت به‌سوی چِوا را مسدود کردند. این گره تاکتیکی، بخشی از طرح ناپلئون را با چالش مواجه ساخت، اما در عین حال نشان‌دهندهٔ پیچیدگی و چندلایگی عملیات نظامی در کارزار ایتالیا بود.

ماسنا همچنین خود را در دگو با مانعی از سوی گروه بزرگی از اتریشی‌ها مواجه دید، به طوری که در ۱۴ آوریل، ناپلئون تنها یک تیپ در کوزریا باقی گذاشت و نیروهای کمکی به دگو فرستاد که ظهر روز بعد با هزینه ۵۰۰۰ اسیر اتریشی به همراه ۱۹ توپ اشغال شد. در این میان، خبر تسلیم پادگان کوزریا رسید، اما این رویداد به درستی مورد بهره‌برداری قرار نگرفت زیرا افراد ماسنا برای جستجوی غنایم پراکنده شدند و توسط جوزف فیلیپ فون ووکاسوویچ کروات قتل‌عام شدند.
جایگزین=Napoleon receiving the captured Austro-Sardinian flags. He is in a bed, surrounded by other high-ranking officers, and the room is dimly-lit.|بندانگشتی|292x292پیکسل|بناپارت پس از نبرد مونتنوت، پرچم‌های اتریش-ساردنیایی تصرف‌شده را دریافت می‌کند.
بناپارت پس از اطمینان از امنیت جناح خود، توجه خود را به سوا، جایی که پیدمونتی‌های کولی حمله اوژرو را دفع کرده بودند، معطوف کرد. به ماسنا دستور داده شد که به سمت مومبارکارو حرکت کند، جایی که در صورت تلاش برای حمله به دگو، به راحتی می‌توانست به جناح و عقب بولیو نفوذ کند. در حالی که همه چیز برای حمله جدید علیه کولی آماده بود، او به موقعیت بهتری، در گوشه‌ای که از تلاقی رودخانه تانارو با نهر کورساگلیا تشکیل شده بود، عقب‌نشینی کرد. سپس ناپلئون سعی کرد با دستور حمله از جلو به سروریه و اوژرو برای پایین آمدن در امتداد ساحل شرقی تانارو و حمله به جناح کولی، مشکل را حل کند. با این حال، اوژرو نتوانست گذرگاهی پیدا کند و سروریه که بدون پشتیبانی مانده بود، افراد خود را متوقف کرد. حمله جدیدی که در ۱۹ آوریل انجام شد، سرنوشت ناموفق مشابهی داشت، اما در همان روز فرانسوی‌ها مسیر تدارکاتی جدیدی را باز کردند که به جای عبور از کوله دی کادیبونا، از دره بالایی تانارو به اورمئا می‌رفت و بدین ترتیب به ناپلئون این امکان را داد تا نیروهایی را که دیگر از نظر استراتژیک اساسی نبودند، علیه کولی اعزام کند، اما کولی با عقب‌نشینی به موندووی در شب بین ۲۰ تا ۲۱ آوریل، از درگیری دیگری جلوگیری کرد. 

کولی که تحت فشار سواره نظام فرانسه بود (که با این حال ژنرال استنگل را در نبرد از دست داد)، بلافاصله در ۲۱ آوریل در نبرد موندووی با سروریه روبرو شد، که با شکست ژنرال پیدمونتی پایان یافت. با تصرف شهر، ناپلئون دسترسی به ذخایر غنی آن و مهم‌تر از همه، خروجی به دشت حاصلخیز پیدمونت را تضمین کرده بود و در نتیجه مشکلات لجستیکی به شدت کاهش یافت. با این حال، پیدمونت هنوز شکست نخورده بود، بنابراین ناپلئون در ۲۳ آوریل به سمت تورین پیشروی کرد، اما همان شب کولی درخواست آتش‌بس کرد که تنها پس از اشغال چراسکو و اوژرو آلبا توسط ماسنا پذیرفته شد و بدین ترتیب جدایی پیدمونتی‌ها و اتریشی‌ها تکمیل شد. در ۲۸ آوریل ۱۷۹۶، ویتوریو آمدئو سوم آتش‌بس چراسکو را امضا کرد و به دنبال آن در ۱۵ مه پیمان قطعی پاریس امضا شد. ناپلئون در ده روز نبرد و با از دست دادن ۶۰۰۰ سرباز، یکی از دو دشمن خود را در شمال ایتالیا شکست داد و امنیت پهلو و عقب ارتش خود را تضمین کرد.

مرحله‌ای از نبردها که از ۲۲ تا ۳۲ فروردین ۱۱۷۵ (۱۱ تا ۲۱ آوریل ۱۷۹۶) ادامه یافت، نقطهٔ عطفی تعیین‌کننده در جنگ و همچنین در مسیر حرفه‌ای ژنرال جوان ناپلئون بناپارت بود. مجموعه‌ای از پیروزی‌های پی‌درپی که بعدها در تبلیغات رسمی با عنوان «پیروزی‌های جاودانه» شناخته شد، اعتبار و شهرت فراوانی برای فرمانده ارتش ایتالیا به همراه آورد. در این ده روز، نبردها به‌طور روزانه و بی‌وقفه ادامه یافتند تا جایی که به یک نبرد بزرگ و پیوسته تبدیل شدند.

شتاب و نیروی محرکه‌ای که ارتش فرانسه از خود نشان داد. ژنرال‌های دشمن را کاملاً سردرگم کرد. آنان نتوانستند با سبک جدید جنگ ناپلئونی مقابله کنند و در برابر تاکتیک‌های نوآورانه و سرعت عمل ارتش فرانسه، ناتوان ظاهر شدند. این مرحله نه‌تنها پیروزی نظامی فرانسه را تثبیت کرد، بلکه ناپلئون را به چهره‌ای برجسته در صحنهٔ سیاسی و نظامی اروپا بدل ساخت و زمینه‌ساز صعود سریع او در ساختار قدرت جمهوری فرانسه شد.

### پل لودی
جایگزین=A black-and-white drawing of the Battle of Lodi. Smoke rises in the background, as multiple troops get ready to fire a cannon, pointed to the right. A destroyed cannon is visible in the bottom of the drawing.|راست|بندانگشتی|275x275پیکسل|نبرد لودی، همان‌طور که در اثری از میرباخ-راینفلد به تصویر کشیده شده است
ناپلئون بناپارت پس از آنکه با پیروزی در موندووی، پادشاهی ساردینیا را مجبور به تسلیم کرد، هدف خود را نابودی ارتش بولیو، فرمانده کل نیروهای اتریشی در ایتالیا، قرار داد. ناپلئون پس از استراحت کوتاهی به افراد خود، آماده شد تا در اسرع وقت عملیات را آغاز کند. اولین گام در این مسیر توسط ژنرال فرانسوی، فرستادن زیردستش لاهارپ به سمت آکی ترمه، مقر فرماندهی بولیو، در ۲۸ آوریل بود، اما شورشی به دلیل کمبود غذا، ورود او را تا ۳۰ آوریل به تأخیر انداخت، زمانی که بخش بزرگی از اتریشی‌ها خود را نجات داده بودند. ناپلئون که در این هدف شکست خورده بود، و ۳۹۶۰۰ نفر از افرادش بین تورتونا، آلساندریا و والنتسا متمرکز شدند و به دنبال راهی برای عبور از رودخانه پو در مقابل ارتش بولیو و در نتیجه وادار کردن آن به نبرد تن به تن بودند. ناپلئون با بهره‌گیری از این واقعیت که ژنرال اتریشی به جای رودخانه دورتر تیچینو، در والجیو مستقر بود، تصمیم گرفت با استفاده از یک گروه نخبه متشکل از ۳۶۰۰ نارنجک‌انداز و ۲۵۰۰ سواره نظام تحت فرمان ژنرال کلود دالمانیه، از رودخانه پو در نزدیکی پیاچنزا عبور کند. 

دالمانی ساعت ۹:۰۰ روز ۷ مه به پیاچنزا رسید و بلافاصله عملیات عبور از رودخانه پو را آغاز کرد. تا اواسط بعد از ظهر، لشکر لاهارپ نیز در کرانه مقابل بود، درست به موقع برای رویارویی با ژنرال اتریشی لیپتای که از ۴ مه در اشغال پل‌های اطراف پاویا و نظارت بر گذرگاه‌های شرقی طبق دستور بولیو فعال بود. بولیو فریب تلاش‌های ساختگی سروریه برای تصرف والنتسا را نخورده بود و در واقع، بلافاصله در ۷ مه به همراه ۴۵۰۰ سرباز ووکاسوویج به کمک لیپتای شتافت. در همین حال، فرانسوی‌ها فومبیو را اشغال کردند و اوژرو در وراتو از رودخانه پو عبور کرد. در طول شب، ستون‌های بولیو که در منطقه در حال همگرایی بودند، در نزدیکی کودونیو با نیروهای فرانسوی درگیر شدند و در این آشفتگی، لاهارپه به اشتباه توسط افراد خودش کشته شد. او که بدون رهبر مانده بود، توسط رئیس ستاد ناپلئون، برتیه و دیگر زیردستان او نجات یافت و با شکست دادن اتریشی‌ها، اوضاع را به دست گرفت. این درگیری‌ها باعث شد بولیو دستور عقب‌نشینی عمومی به لودی، در کنار رودخانه آدا، را صادر کند و بناپارت را برای تکمیل سازماندهی مجدد ارتش ایتالیا آزاد بگذارد. 

آوانگارد فرانسوی در ساعات اولیه صبح ۱۰ مه به لودی رسید، که در آن زمان کل ارتش اتریش در آن سوی آدا توسط یک گارد عقب ۱۰٬۰۰۰ نفری به فرماندهی ژنرال کارل فیلیپ سبوتندورف محافظت می‌شد. این گارد سه گردان و دوازده توپ را در مواضعی مستقر کرده بود که بر پل لودی و جاده دسترسی تسلط داشتند. ناپلئون به محض بازگشت از یک عملیات شناسایی در منطقه و تصرف آسان لودی، توپ‌های خود را در ساحل جنوبی مستقر کرد و یک گروه سواره نظام را به فرماندهی میشل اوردنر و مارک-آنتوان بومونت به بالا و پایین رودخانه فرستاد تا به دنبال گذرگاهی بگردند و بدین ترتیب دشمن را دور بزنند. نارنجک‌اندازهای فرانسوی حمله را آغاز کردند اما در میانه پل متزلزل شدند، با این حال حمله بلافاصله با مشارکت مستقیم ماسنا، برتیه، دالمانی و سرونی تکرار شد و این بار حمله به ساحل دیگر رسید. یک ضدحمله از سوی سبوتندورف تقریباً اتریشی‌ها را مجبور به بازپس‌گیری پل کرد، اما مردان ماسنا و اوگرو با نفوذ به خطوط دشمن، که با ورود سواره نظام اُردنر که در این میان یک گذرگاه پیدا کرده بود، نیز مواجه شدند، عملیات را متوقف کردند. سبوتندورف بلافاصله عقب‌نشینی کرد و به سمت بدنه اصلی نیروهای بولیو عقب‌نشینی کرد.

پیروزی که بناپارت در لودی به دست آورد را نمی‌توان کامل دانست؛ در واقع، بولیو موفق شد با بیشتر نیروهایش عقب‌نشینی کند. چیزی که شور و شوق را کاهش داد، پیامی از سوی دایرکتوری پاریس بود که در آن تصمیم تقسیم فرماندهی ارتش ایتالیا بین بناپارت و کلرمن ابلاغ شده بود، به طوری که به اولی وظیفه نابودی پاپ و به دومی وظیفه حفظ کنترل دره پو واگذار شود. ناپلئون با نارضایتی پاسخ داد و برای اینکه خطر استعفای او را تهدید نکند، دایرکتوری در ۲۱ مه ۱۷۹۶ به او اعتماد کامل داد و کلرمن ۱۰۰۰۰ نیروی کمکی فرستاد. پنج روز پس از نبرد لودی، بناپارت وارد میلان شد، جایی که تنها گروهی از اتریشی‌ها که در قلعه اسفورزا سنگر گرفته بودند، مقاومت کردند. با وجود تلاش‌های ناپلئون برای معرفی خود و ارتشش با ملی‌گرایی ایتالیایی، غارت، چپاول و مالیات‌ها به زودی میلانی‌ها را به مخالفت واداشت و برعکس، حدود نیمی از حقوق معوقه سربازان فرانسوی را تأمین کرد.

در ۲۲ مه، روز پس از شنیدن خبر صلح با پیدمونت (معاهده پاریس در ۱۵ مه ۱۷۹۶)، ۵۰۰۰ فرانسوی برای محاصره قلعه اسفورزسکو باقی ماندند، در حالی که ۳۰۰۰۰ نفر دیگر دوباره برای متوقف کردن بولیو که در این میان ۲۸۰۰۰ نفر خود را به شیوه‌ای پراکنده در آن سوی مینچو مستقر کرده بود، حرکت کردند، به طوری که پهلوهای آنها توسط دریاچه گاردا در شمال و رودخانه پو در جنوب پوشانده شده بود. ناپلئون قصد داشت خطوط دشمن را در بورگتو سول مینچو بشکند و حمله را با یک حمله نمایشی به پشیرا دل گاردا پوشش دهد.  این حرکات با شورش‌هایی که در میلان و پاویا رخ داد، مختل شد، بنابراین ناپلئون مجبور شد برای کنترل مجدد اوضاع به عقب برگردد. در ۲۸ مه، بناپارت در برشا (که قلمرو جمهوری ونیز بود و بی‌طرفی آن نیز توسط بولیو نقض شده بود) بود و دو روز بعد، اتریشی‌ها را از بورگتو سول مینچو بیرون راند و آنها را مجبور به عقب‌نشینی به آدیجه کرد.  اوژرو بلافاصله به سمت پشیرا دل گاردا، سروریه ابتدا به سمت کاستلنوو دل گاردا و سپس به سمت مانتوا حرکت کرد، در حالی که ماسنا وارد ورونا شد. در حالی که بولیو به سمت ترنتو عقب‌نشینی می‌کرد، اولین محاصره مانتوا آغاز شد، جایی که ۱۲۰۰۰ اتریشی به دام افتادند و مرحله دوم لشکرکشی ایتالیا با تسلط بناپارت بر دشت لومبارد و تقریباً کل چهارضلعی (به استثنای مانتوا) به پایان رسید. با این حال، با توجه به اینکه ارتش اتریش هنوز مجبور به نبرد تن به تن و تعیین‌کننده نشده بود، و در واقع با توجه به عدم فعالیت فرانسه در راین و با توجه به این واقعیت که خطوط ارتباطی دشمن لزوماً طولانی‌تر شده بود، خود را برای یک ضدحمله آماده می‌کرد، این لشکرکشی به هیچ وجه پایان نیافته بود؛ بنابراین، ناپلئون رفتن به حالت دفاعی را ایده خوبی دانست. 

### قلعه مانتوآ - کاستیلیونه و باسانو
جایگزین=A painting of the Battle of Castiglione. A line of soldiers are firing muskets over a hill, and grassy hills rise in the background.|بندانگشتی|236x236پیکسل|نبرد کاستیلیونه در ۵ اوت ۱۷۹۶: تحت هدایت ناپلئون، مارمون توپخانه را در کوه مدولانو مستقر می‌کند، در حالی که حمله مرکزی لشکر اوگرو در دشت پایین آغاز می‌شود (نقاشی از ویکتور آدام)
ناپلئون در ۳ ژوئن به سروریه دستور داد تا مانتوا را محاصره کند و سپس توجه خود را به ایالات پاپی پاپ پیوس ششم و دوک‌نشین بزرگ توسکانی فردیناند سوم معطوف کرد. بناپارت به همراه اوژرو و ووبوا، در ۲۳ ژوئن قلعه قدرتمند اوربانو (قلعه پاپی واقع در نزدیکی کاستل‌فرانکو امیلیا فعلی) را تصرف کرد که توپ‌های آن پس از متقاعد کردن کهنه سربازان کاستلو اسفورزسکو در میلان به تسلیم در ۲۹ ژوئن، به مانتوا فرستاده شده بودند. فلورانس و فرارا خود به خود درهای خود را به روی فرانسوی‌ها گشودند و ووبوا لیورنو را اشغال کرد و بدین ترتیب نیروی دریایی سلطنتی را از یک پایگاه مفید در مدیترانه محروم کرد. با این حال، حتی قبل از آن، پیوس ششم در ازای اشغال آنکونا، فرارا و بولونیا و پرداخت مبلغ زیادی پول از جمله برخی آثار هنری، خواستار آتش‌بس بولونیا شد و آن را به دست آورد. 

فرانسوی‌ها، پس از اتمام موفقیت‌آمیز حمله به جنوب، دوباره در اطراف مانتوا متمرکز شدند، اما شبح یک ضدحمله خطرناک اتریشی‌ها که از تیرول می‌آمد، بناپارت را متقاعد کرد که در ۳۱ ژوئیه محاصره را بشکند و به مواضع بهتری عقب‌نشینی کند. این تصمیم مناسب بود زیرا فرمانده کل جدید اتریش در ایتالیا، داگوبرت زیگموند فون ورمسر، موفق شده بود حدود ۵۰۰۰۰ سرباز را در ترنتو جمع کند و با آنها پیشروی برای آزادسازی مانتوا را آغاز کند. در ۲۹ ژوئیه، آوانگاردهای اتریشی ماسنا را مجبور به عقب‌نشینی فراتر از مینچو و ترک ورونا کردند و پیتر ویتوس فون کووسدانوویچ سالو را فتح کرد، اما در ۱ اوت توسط اوژرو در برشیا متوقف شد.  اوضاع برای ناپلئون در بهترین حالت نبود، چرا که احتمال اتحاد مجدد ورمسر و کواسدانوویچ نیروهایشان در جنوب دریاچه گاردا و کسب برتری عددی چشمگیر، او را تهدید می‌کرد. با این حال، این اتفاق نیفتاد زیرا ورمسر از ۳۰ ژوئیه تا ۲ اوت در نزدیکی والجیو سول مینچیو ماند تا از لغو مؤثر محاصره مانتوا اطمینان حاصل کند و بدین ترتیب زمان کافی برای فرانسوی‌ها باقی ماند تا خود را سازماندهی کرده و دو جناح اتریشی را به‌طور جداگانه شکست دهند: در ۳ و ۴ اوت، ۱۸۰۰۰ نفر از افراد کواسدانوویچ در نبرد لوناتو توسط ماسنا شکست خوردند، در حالی که اوژرو قهرمانانه ورمسر را در کاستیلیونه دله استیویره مسدود کرد.  ماسنه با یک راهپیمایی اجباری موفق شد به سمت چپ اوژرو حرکت کند، در حالی که لشکر سروریه (که در اول اوت به دلیل تب به فرانسه عزیمت کرد)، پس از عقب راندن یک لشکر ۴۰۰۰ نفری اتریشی به مانتوا، مانوری برای قرار گرفتن در سمت چپ ورمسر انجام داد، که در ۵ اوت در نبرد کاستیلیونه شکست سختی متحمل شد و ورمسر را مجبور به عقب‌نشینی به تیرول کرد. 
جایگزین=A black-and-white portrait of Dagobert Sigmund von Wurmser. He is highly decorated, and is pictured with a blank expression, facing forward. He is within a frame, and illegible text is at the bottom.|راست|بندانگشتی|داگوبرت زیگموند فون ورمسر، فرمانده کل قوای اتریشی که پس از نبرد لودی جانشین بولیو شد
در ۷ اوت، ورونا به دست فرانسوی‌ها بازگشت، ورمسر در ترنتو پناه گرفت و مانتوا، که توسط دو تیپ اتریشی تقویت شده بود، بار دیگر محاصره شد. ناپلئون با هزینه ۶۰۰۰ کشته و زخمی و ۴۰۰۰ اسیر، موفق شده بود اولین تلاش اتریشی‌ها برای فتح مجدد دشت لومبارد را دفع کند و حداقل ۱۶۷۰۰ تلفات به دشمن وارد کند.  هیئت مدیره زمان را برای دستور به ارتش ایتالیا برای تعقیب ورمسر تا تیرول (همان‌طور که در طرح استراتژیک اولیه که حمله همزمان مورو و بناپارت علیه اتریش را پیش‌بینی می‌کرد، پیش‌بینی شده بود) مناسب دانست، اما ناپلئون در مورد اجرای واقعی آن تردید داشت: راهپیمایی‌های اجباری طاقت‌فرسایی که ورمسر را غافلگیر و شکست داده بود، ارتش ایتالیا را فرسوده کرده بود، مانتوا همچنان خطری برای عقبه بود، علاوه بر این، پاییز بود، فصلی نامناسب برای عبور از آلپ. با وجود این، فرمانده ارتش ایتالیا دستور تجدید حمله را داد. ژنرال ساهوگت به همراه ۱۰٬۰۰۰ نفر به عنوان فرمانده محاصره مانتوا منصوب شد، کیلمین برای محافظت از ورونا و آدیجه سفلی در برابر حمله احتمالی اتریشی‌ها از تریسته منصوب شد، در حالی که ۳۳۰۰۰ سرباز باقی مانده، به فرماندهی ژنرال‌های ووبوا، ماسنا و اوگرو، به ترنتو ادامه دادند و سعی کردند با مورو در رودخانه لچ ملاقات کنند. 

بخشی (۱۹۰۰۰ تا ۲۰۰۰۰ نفر) از ارتش ورمسر، که همچنان در مجموع منظم بودند، آماده شدند تا بار دیگر از دستورات فرمانده خود پیروی کنند، که به نوبه خود مستقیماً از وین دستور گرفته بود تا بار دیگر برای آزادسازی مانتوا تلاش کند. نقشه‌ای که قرار بود اجرا شود، حرکت به سمت دره برنتا به سمت دریای آدریاتیک بود و ژنرال پاول داویدوویچ را با ۲۵۰۰۰ سرباز برای محافظت از ترنتو و تیرول باقی می‌گذاشت. با این استقرار نیروهای اتریشی، ماسنا و ووبوا، پیش از موعد، ۱۴۰۰۰ نفر از اتریشی‌های داویدوویچ را در نبرد روورتو شکست دادند. تنها در این مرحله بود که ناپلئون از حرکت ورمسر به سمت برنتا اطمینان حاصل کرد، اما او یک راه حل غیرمنتظره و پرخطر را در پیش گرفت: به جای عقب‌نشینی در امتداد آدیجه، همان‌طور که ژنرال‌های اتریشی انتظار داشتند، ووبوا و ۱۰۰۰۰ نفر از افرادش را برای مسدود کردن مسیرهای شمالی به ترنتو فرستاد و ۲۲۰۰۰ سرباز باقی مانده را در همان مسیری که اتریشی‌ها دنبال کرده بودند، به دنبال ورمسر فرستاد. ناپلئون محاسبه کرد که ورمسر، با مسدود شدن خطوط ارتباطی، باید نبرد یا عقب‌نشینی به آدریاتیک را بپذیرد و در هر صورت پادگانی را که مانتوا را محاصره کرده بود، در آرامش رها کند.  در ۶ سپتامبر، نقشه فرانسه به ثمر نشست و در ۷ سپتامبر، اوژرو پس از یک راهپیمایی سریع که فرمانده کل اتریشی را غافلگیر کرد، در شب به سیسمون دل گراپا رسید و به دفاع اتریشی‌ها در پریمولانو پایان داد. در ۸ سپتامبر، اتریشی‌ها در نبرد باسانو توسط پیاده‌نظام و سواره‌نظام فرانسه شکست خوردند و به دو بخش تقسیم شدند: یکی به سمت فریولی عقب‌نشینی کرد و دیگری (حدود ۳۵۰۰ نفر به همراه ورمسرها که توسط ۱۶۰۰۰ نفر ژنرال مزاروش تقویت شده بودند)، برخلاف پیش‌بینی‌های بناپارت، سرسختانه به سمت مانتوا پیشروی کرد. 

ورمسر با کمک کیلمین که برخی از پادگان‌های محافظ آدیجه را برای جلوگیری از تصرف ورونا توسط مزاروش عقب‌نشینی کرده بود، در ۱۰ سپتامبر بدون مشکل از آدیجه عبور کرد. ماسنا و اوژرو بار دیگر مجبور شدند راهپیمایی‌های اجباری کمرشکنی را بر افراد خود تحمیل کنند تا قبل از تماس با نیروهای محاصره شده در مانتوا، اتریشی‌ها را قطع کنند، اما ورمسر محاصره فرانسوی‌ها را شکست و در ۱۲ سپتامبر از دروازه‌های مانتوا عبور کرد و تعداد سربازان پادگان را به ۲۳۰۰۰ نفر رساند که در ۱۵ سپتامبر بعد نیز سعی کردند با یک حمله هوایی محاصره را به‌طور قطعی بشکنند، این بار توسط ماسنا و ساهوگه مهار شد. دومین تلاش اتریشی‌ها برای آزادسازی مانتوا در نهایت شکست خورد زیرا ورمسر خود را در تله‌ای گرفتار کرده بود، علاوه بر این، افزایش تعداد افراد نیازمند غذا، وضعیت غذایی از قبل نامناسب محاصره شدگان را بدتر کرد. 

### کالدیرو و آرکول
پس از تحولات سپتامبر، نیروهای فرانسوی در ایتالیا از یک دوره استراحت نسبی برخوردار بودند.  در این زمان، ارتش فرانسه، با ۱۴۰۰۰ بیمار و ۹۰۰۰ نفر که از مجموع ۴۱۴۰۰ نیروی مؤثر در اطراف مانتوا مستقر بودند، توسط ناپلئون به گونه‌ای مستقر شد که از حملات جدید اتریشی‌ها جلوگیری کند: لشکر ووبوا (حدود ۱۰۰۰۰ نفر) در لاویس در دره آدیجه در تقاطع با وال دی سمبرا صف آرایی کرد تا دسترسی به دریاچه گاردا را مسدود کند و ماسنا باسانو دل گراپا را اشغال کرد. کیلمین در راس پادگانی قرار گرفت که مانتوا را محاصره کرده بود، زیرا سروریه هنوز بیمار بود، در حالی که ستاد فرماندهی در ورونا مستقر شده بود و توسط لشکر اوژرو به عنوان نیروی ذخیره پشتیبانی می‌شد. 

واقعیت استراتژیک پیچیده‌تر بود و ناپلئون نمی‌توانست صرفاً بر اتریشی‌ها تمرکز کند؛ درخواست‌های فرانسوی‌ها از ایالت‌های محلی برای کمک‌های جنگی، نارضایتی گسترده‌ای ایجاد کرد و بسیاری از ایالت‌های ایتالیایی، به رهبری پاپ، از قبل برای اخراج فرانسوی‌ها از شبه‌جزیره توطئه می‌کردند. پاپ برنامه‌ریزی کرده بود که ۳۰۰۰۰ ناپلیایی با بناپارت بجنگند و ساردینیا، مودنا و ونیز را نیز به پیوستن به خود ترغیب کند. با این حال، در این رویداد، ناپلئون اولین ضربه را زد. او دوک‌نشین مودنا و رجیو را اشغال کرد، یک پایگاه نظامی در جنوا تأسیس کرد، ونیز را با تظاهرات نظامی مرعوب کرد و در ۱۰ اکتبر یک پیمان فرانسوی-سیسیلی-ناپلی منعقد کرد و پاپ را منزوی ساخت.  علاوه بر این، در ۱۵ اکتبر جمهوری ترانسپادان در میلان متولد شد و بلافاصله پس از آن جمهوری سیسپدانان تشکیل شد که در ژوئن ۱۷۹۷ با آن ادغام شد و جمهوری سیسالپین را ایجاد کرد. با این حال، این تلاش‌ها باعث خصومت شد و به خودی خود نمی‌توانست ثبات سیاسی موقعیت بناپارت را در ایتالیا تضمین کند.  موفقیت‌های او تاکنون، علاوه بر مشکلات بناپارت، حسادت زیادی را در میان افسران غیرنظامی پیرو ارتش برانگیخته بود، که گزارش‌های موهن به پاریس می‌فرستادند مبنی بر اینکه هدف او پادشاه ایتالیا شدن است؛ با وجود قدرت و اعتباری که تا آن زمان به دست آورده بود، بعید بود که بناپارت از یک شکست نظامی جان سالم به در ببرد. 
[جایگزین=Napoleon, as seen pictured in a painting at the Bridge of Arcole. He is clad in black clothing, and carries a flag.|بندانگشتی|ناپلئون در پل آرکول، همان‌طور که در نقاشی [آنتوان-ژان گروس|آنتوان ژان-گروس به تصویر کشیده شده است]]
آرامش در ایتالیا با تحولات در راین شکسته شد، جایی که اتریشی‌ها به رهبری آرشیدوک چارلز، نیروهای فرانسوی را تا کرانه غربی راین عقب رانده بودند. شکست فرانسه در جبهه راین عواقب شدیدی برای ناپلئون داشت، زیرا نشان دهنده تمرکز اتریشی‌ها از صحنه آلمان و تمرکز بر جنگ در ایتالیا بود.  تا آغاز نوامبر، نیروی جدیدی متشکل از ۴۶۰۰۰ اتریشی آماده حمله به ایتالیا بود. اتریشی‌ها به رهبری فرمانده کل جدید اتریش، جوزف آلوینچی فون بربرک، و ژنرال داویدوویچ، قصد داشتند از نیروهای پراکنده ناپلئون به نفع خود استفاده کنند. اهداف آنها ابتدا ترنتو و باسانو دل گراپا بود، سپس ارتش که در ابتدا به دو ستون تقسیم شده بود، در ورونا متحد می‌شد و از آنجا به مانتوا ادامه می‌داد. سازوکارهایی برای فریب ناپلئون به کار گرفته شد تا تنها تهدید، لشکر ۲۸۰۰۰ نفری آلوینچی باشد که به سمت باسانو در حرکت بودند، به این امید که در لحظه مناسب حمله داویدوویچ به ترنتو، ارتش ایتالیا را به وحشت بیندازد.  گزینه‌های ناپلئون با پادگان عظیم ۲۳۰۰۰ نفری در مانتوا که نمی‌توانست آن را نادیده بگیرد، محدودتر می‌شد. 

در اوایل نوامبر، هنگامی که ستون‌های ارتش اتریش حرکت خود را آغاز کردند، ژنرال آلوینتسی از تصمیم ناپلئون مبنی بر اعزام ووبوا به ترنتو برای مقابله با واحدهای دشمن—که از نظر او ضعیف بودند—ابراز رضایت کرد. اما با رسیدن نخستین گزارش‌های شناسایی به ارتش فرانسه، ناپلئون متوجه شد که اندازه و قدرت واقعی نیروهای دشمن بسیار بیشتر از آن چیزی است که تصور می‌شد؛ بنابراین، بلافاصله نقشه‌های خود را تغییر داد و دستور داد ووبوا تا حد امکان موقعیت خود را حفظ کند تا زمانی که آلوینتسی شکست بخورد.

در همین حین، در ششم نوامبر، آلوینتسی موفق شد ماسنا را هم در فونتانوا و هم در باسانو دل گرپا عقب براند و با تصرف ترنتو و رووره‌تو—که ووبوا نتوانسته بود از آن‌ها دفاع کند—نیروهای خود را تقویت کرد. پیشروی اتریش تنها در ریولی ورونزه متوقف شد. در برابر این وضعیت بحرانی، ناپلئون دستور داد ماسنا و اوژه‌رو به موقعیتی امن‌تر در پشت رود آدیجه عقب‌نشینی کنند و دو تیپ از نیروهای مستقر در مانتوا را برای تقویت واحدهای ووبوا اعزام کرد.

این واکنش سریع و تغییر تاکتیکی ناپلئون، نمونه‌ای از توانایی او در ارزیابی مجدد شرایط و تنظیم فوری نقشه‌های عملیاتی بود—ویژگی‌ای که در طول کارزار ایتالیا بارها موجب برتری ارتش فرانسه شد.

وقتی ستون‌های اتریشی در اوایل نوامبر راهپیمایی خود را آغاز کردند، آلوینچی از اینکه بناپارت، ووبوا را به ترنتو منتقل کرد تا به نظر او واحدهای ضعیف دشمن را که در حال پیشروی بودند، از بین ببرد، خوشحال شد. با این حال، هنگامی که اولین گزارش‌های شناسایی به فرانسوی‌ها رسید، اندازه دشمن برای ناپلئون آشکارتر شد؛ بنابراین، او بلافاصله نقشه‌های خود را تغییر داد و به ووبوا دستور داد تا تا حد امکان موقعیت را حفظ کند تا زمانی که آلوینچی شکست بخورد. در این میان، در ۶ نوامبر، آلوینچی موفق شده بود ماسنا را هم در فونتانیوا و هم در باسانو دل گراپا عقب براند. آلوینچی همچنین با تصرف ترنتو و روورتو که ووبوا در دفاع از آنها شکست خورده بود، تجدید قوا کرد و پیشروی اتریشی‌ها را تنها در ریوولی ورونزه متوقف کرد. ناپلئون در مواجهه با این وضعیت، به ماسنا و اوژرو دستور داد تا موقعیت امن‌تری در پشت آدیجه بگیرند و دو تیپ از مانتوا را برای تقویت واحدهای ووبوا اعزام کرد. 

بی‌تحرکی غیرقابل توضیح داویدوویچ از ۷ تا ۹ نوامبر، بناپارت را تشویق کرد تا در ۱۲ نوامبر با ۱۳۰۰۰ نفر در کالدیرو به جناح راست آلوینچی حمله کند که با شکست به پایان رسید.  آخرین فرصت برای جلوگیری از اتحاد مجدد ارتش‌های اتریش و در نتیجه از دست دادن احتمالی متصرفات ایتالیا ، شکست دادن ۲۳۰۰۰ سرباز آلوینچی با ۱۸۰۰۰ سرباز آخر اوژرو و ماسنه در یک نبرد سرنوشت‌ساز بود. ناپلئون نقشه‌ای برای تصرف ویلانووا دی سان بونیفاسیو کشید، به این امید که در منطقه باتلاقی بین رودخانه‌های آلپون و آدیجه با آلوینچی درگیر شود و برتری عددی اتریش را خنثی کند. 

در ۲۳ آبان ۱۱۷۵ (۱۴ نوامبر ۱۷۹۶)، نیروهای پیشتاز آلوینتسی به نزدیکی ویلانوا رسیدند. روز بعد، واحدهای اوژه‌رو و ماسنا روستای پورچیله را اشغال کردند، اما اوژه‌رو در عبور از رود آلپونه و تصرف ویلانوا ناکام ماند، زیرا در پل آرکوله زیر آتش سنگین نیروهای اتریشی گرفتار شد. ناپلئون که دریافت هرگونه تأخیر احتمال به دام انداختن آلوینتسی را کاهش می‌دهد، پرچم سه‌رنگ فرانسه را در دست گرفت و شخصاً در رأس نیروهایش حمله‌ای جسورانه به پل آرکوله ترتیب داد. این حمله نیز دفع شد و ناپلئون به داخل گودالی افتاد که توسط آجودانش نجات یافت.

فرانسوی‌ها تا ساعت هفت عصر موفق به تصرف آرکوله شدند، اما این پیروزی با خبر نگران‌کننده‌ای از سوی ووبوا خنثی شد؛ او اعلام کرد که تا بوسولنگو عقب رانده شده است. ناپلئون در واکنش، تصمیم دشواری گرفت و دستور داد آرکوله را رها کرده و نیروها را به سمت رود آدیجه منتقل کنند تا در صورت نیاز بتوانند به سرعت به کمک ووبوا بشتابند.

صبح روز ۲۵ آبان (۱۶ نوامبر)، فرانسوی‌ها با مشاهدهٔ بی‌تحرکی داویدوویچ در برابر ووبوا، بار دیگر تلاش کردند پورچیله و آرکوله را—که شبانه دوباره به دست اتریشی‌ها افتاده بود—تصرف کنند. پس از یک روز کامل نبرد، تنها موفق به بازپس‌گیری پورچیله شدند. همانند روز قبل، ناپلئون با فرا رسیدن شب، همهٔ نیروهایش را به آدیجه عقب کشید تا در صورت نیاز، آمادهٔ پشتیبانی از ووبوا باشند.

این مرحله از نبرد، نمونه‌ای از انعطاف‌پذیری تاکتیکی ناپلئون و توانایی او در مدیریت هم‌زمان چند جبههٔ بحرانی بود؛ تصمیماتی که در لحظه گرفته می‌شدند و سرنوشت کارزار را رقم می‌زدند.

در هفدهم، در حالی که هنوز هیچ خبری از جبهه ووبوا نبود، فرانسوی‌ها در آرکول برای سومین بار به اتریشی‌ها حمله کردند، که نیروهایشان اکنون به دو بخش تقسیم شده بودند و حدود یک سوم سربازان تحت فرمان پروورا و هوهنزولرن در منطقه باتلاقی مستقر بودند. بناپارت برای وارد کردن ضربه نهایی به دشمن، دستور حمله به بدنه اصلی نیروهای آلوینچی را داد. اتریشی‌ها که به عقب رانده شده بودند، پس از درگیری با فرانسوی‌ها با سرنیزه، مجبور به تسلیم بخشی از آرکول شدند.  ناپلئون برای بهره‌برداری از این موقعیت، چهار شیپورچی و تعداد کمی از «راهنما» (محافظان شخصی خود) را با هدف فریب دشمن جمع کرد. این گروه کوچک، که دیده نمی‌شد، از آلپون عبور کرد و به لطف صدای آلات موسیقی، نزدیک شدن یک واحد بزرگ را درست پشت سر اتریشی‌های مستقر در آرکول شبیه‌سازی کرد که بلافاصله به سمت شمال عقب‌نشینی کردند، زیرا از حمله قریب‌الوقوع نیروهای فرانسوی مطمئن بودند. به لطف این تدبیر، واحدهایی که اوژرو را مسدود کرده بودند، منحل شدند و به ژنرال فرانسوی فرصت دادند تا در یک آرکول آزاد با ماسنا متحد شود، و از آنجا، به همراه سربازانی که از لگناگو می‌آمدند، در مناطق اطراف پخش شدند. آلوینچی، که با تهدیدی جدی برای عقبه خود روبرو شده بود، به کل ارتش دستور داد تا به سمت ویچنزا عقب‌نشینی کنند. 

با هزینه ۴۵۰۰ کشته در سه روز نبرد، ناپلئون به‌طور قطعی تلاش آلوینچی برای اتحاد مجدد با داویدوویچ را در هم شکست. با ۷۰۰۰ کشته کمتر در آرکول، آلوینچی به سختی توانست به باسانو بازگردد. با شکست آلوینچی، ناپلئون بلافاصله نیروهای خود را به کمک ووبوا فرستاد و به اوژرو دستور داد تا با هدف به دام انداختن داویدوویچ، به سمت دولچه راهپیمایی اجباری کند. داویدوویچ که تا آن زمان ووبوا را تا کاستلنوو شکست داده بود، دستاوردهای خود را رها کرد و عقب‌نشینی خود را انجام داد، اما به قیمت ۱۵۰۰ اسیر، نه توپ، دو قطار پل‌سازی و بیشتر بار و بنه‌اش. با شکست داویدوویچ، آلوینچی سرانجام به سمت برنتا عقب‌نشینی کرد و سومین تلاش امدادی اتریشی‌ها را به پایان رساند. 

### ریوولی و سقوط مانتوا
[جایگزین=A black-and-white drawing of the Battle of Rivoli. A skirmish is underway on the ground, and mountains rise in the background, along with plumes of smoke.|راست|بندانگشتی|237x237پیکسل|صحنه نبرد ریوولی، که پس از آن فرانسوی‌ها [شمال ایتالیا|شمال ایتالیا را تصرف کردند]]
در پایان ماه نوامبر، دولت فرانسه تصمیم گرفت تا با اتریشی‌ها صلح برقرار کند. ژنرال کلارک به عنوان نمایندهٔ هیئت مدیره منصوب شد و اولین ابتکارات دیپلماتیک را با امپراتور فرانسیس دوم آغاز کرد. با این حال، این تلاش‌های صلح به دلیل درخواست اتریشی‌ها مبنی بر اجازهٔ تأمین مجدد مانتوا، حتی در حالی که مذاکرات در جریان بود، با شکست مواجه شد، که فرانسوی‌ها آن را غیرقابل تصور می‌دانستند. 

با آغاز سال ۱۷۹۷، ناپلئون توانست ۳۴۰۰۰ نفر را در جبهه ایتالیا (علاوه بر ۱۰۰۰۰ نفری که در محاصره مانتوا درگیر بودند) و ۷۸ توپ صحرایی علیه آلوینچی مستقر کند، که می‌توانست ۴۵۰۰۰ نفر را (علاوه بر پادگان بزرگ در مانتوا) مستقر کند. نیروهای آلوینچی اولین حمله را انجام دادند و نیروهای فرانسوی در لگناگو، ورونا و لا کرونا همگی از ۷ ژانویه تا ۱۲ ژانویه مورد حمله قرار گرفتند. پس از مکاتبه با ژوبر در ۱۳ ژانویه، ناپلئون ریوولی را که ژوبر از لا کرونا به آنجا عقب‌نشینی کرده بود، به عنوان نقطه کلیدی درگیری‌ها و دو حمله دیگر را به عنوان حملات نمایشی شناسایی کرد. او به ژوبر دستور داد که محکم بایستد و به ماسنا و ری دستور داد که به سمت ریوولی پیشروی کنند، جایی که آلوینچی در واقع نیروی اصلی ۲۸۰۰۰ نفری خود را در آنجا متمرکز کرده بود.
[جایگزین=A colored portrait of Archduke Charles of Habsburg-Teschen. He is in all-white, and brandished a sash that is in the colors of the flag of Austria (Red, White, and Red). He looks with a blank expression.|بندانگشتی|[کارل، دوک تشن|آرشیدوک چارلز از هابسبورگ-تشن، آخرین فرمانده کل قوای اتریش در این لشکرکشی]]
آلوینچی از پیروزی که بر ژوبرت به دست آورده بود، بهره نبرده بود و ارتش خود را به شش ستون تحت فرماندهی ژنرال‌های کووسدانوویچ، لوسیگنان، لیپتای، کوبلوس، اوسکای و ووکاسوویج تقسیم کرده بود. برای روز چهاردهم، او یک نقشه نبرد پیچیده آماده کرد که در آن لیپتای، کوبلوس و اوکسای از شمال به فرانسوی‌ها حمله می‌کردند، در حالی که لوسیگنان و ووکاسوویچ از هر دو طرف فرانسوی‌ها را دور می‌زدند و کووسدانوویچ به تنگه اوستریا حمله می‌کرد. با این حال، هماهنگی پیچیدگی این نقشه دشوار بود.  در همین حال، ناپلئون در شب سیزدهم به ژوبرت پیوست و انتظار نمی‌رفت نیروهایی که او دستور داده بود به سمت ریوولی پیشروی کنند، تا روز بعد برسند. تمام مردان موجود برای استقرار در زمین‌های جلوی مواضع مرکزی اتریش و روستای سن مارکو، که موقعیتی کلیدی برای حفظ تنگه اوستریا بود، اعزام شدند.

در سپیده دم روز چهاردهم، ژوبرت به ستون‌های اتریشی قبل از آنها حمله کرد، اما توسط کوبلوس دفع شد و لیپتای از پهلو به آنها حمله کرد. نیروهای کمکی ماسنه این شکاف را پر کردند، اگرچه در جنوب موقعیت فرانسه، لوزینیان پیشروی گسترده خود را تکمیل کرد که خط عقب‌نشینی بناپارت را قطع کرد. ناپلئون نیروها را به سمت لوزینیان منحرف کرد، اما موقعیت فرانسه بدتر شد زیرا اتریشی‌ها مواضع مستحکمی را که بر تنگه اوستریا مسلط بودند، تصرف کرده بودند، در حالی که فرانسوی‌ها بر نبرد در شمال متمرکز بودند. تا ساعت یازده صبح، اتریشی‌ها با فرانسوی‌ها در اوستریا جنگیده بودند و به نظر می‌رسید که آماده عبور از ژوبرت هستند. در این لحظه، ناپلئون ناگهان تیپ‌های ژوبرت را از نبرد با کوبلوس و لیپتای در شمال به شرق منحرف کرد و حمله اتریشی‌ها را از اوستریا با یک باتری توپخانه در برد نزدیک به سیاهی، خنثی کرد. توپ‌های فرانسوی، که نیروهای اتریشی را در هم می‌شکستند، با شلیکی خوش‌شانس دو واگن مهمات اتریشی را منفجر کردند و حمله فرانسوی‌ها در میان هرج و مرج ناشی از آن، اتریشی‌ها را برای همیشه در شرق به عقب راند. در شمال، کوبلوش و لیپتای هنوز در دسترس بودند، بنابراین ناپلئون نیروهایی را که تازه اوستریا را فتح کرده بودند، به نبرد بازگرداند و به این ترتیب فرانسوی‌ها نیز حمله از شمال را دفع کردند. لوزینیان، که بین نیروهای پیروز فرانسوی در شمال و نیروهای کمکی تازه‌نفس فرانسوی که از جنوب به او نزدیک می‌شدند، گرفتار شده بود، نیز عقب‌نشینی کرد.

بناپارت که از کنترل کامل اوضاع در ریوولی توسط فرانسه مطمئن بود و می‌دانست که اتریشی‌های تحت فرمان پروورا در شرف عبور از آدیجه در آنژیاری هستند، تعقیب نیروهای شکست‌خورده آلوینچی را به ژوبرت سپرد و خود به سمت جنوب شتافت تا عملیات اطراف مانتوا را هدایت کند. ژوبرت در ۱۵ ژانویه سرانجام سه ستون مرکزی اتریش را در موقعیت لا کرونا عقب راند، که عقب‌نشینی آنها توسط مورات و ویال که گذرگاه‌های کوهستانی در پشت سر آنها را کنترل می‌کردند، قطع شد.  در همان روز، پروورا موفق شد، نه بدون تلفات، به نزدیکی مانتوا برسد، اما توسط سربازان سروریه که شهر را محاصره کرده بودند، متوقف شد. در ۱۶ ژانویه، آخرین یورش ژنرال قدیمی ورمسر با شکست مواجه شد و بعد از ظهر، ورود ناپلئون و اوژرو که پروورا را محاصره کرده و او را مجبور به تسلیم کردند، باعث پایان تلاش‌های اتریشی‌ها برای آزادسازی مانتوا شد. . شهر سرانجام دو هفته بعد، در ۲ فوریه ۱۷۹۷، با افتخار اسلحه تسلیم شد.

سقوط مانتوا، کنترل فرانسه بر شمال ایتالیا را قطعی کرد. در همان روزی که سروریه رژه ورمسر را از مانتوا تماشا می‌کرد، بناپارت ۹۰۰۰ مرد را گرد هم آورد و با آنها در رومانیا حاضر شد و پیوس ششم را مجبور به امضای پیمان تولنتینو کرد که با آن فرانسه مبلغ زیادی پول برای ادامه جنگ علیه اتریش و منطقه رومانیا که از ایالات پاپی واگذار شده بود، تأمین کرد. در مورد اتریشی‌ها، آنها شکست خورده بودند، اما کاملاً شکست نخورده بودند. در واقع ، آرشیدوک چارلز از هابسبورگ-تشن دوباره در حال جمع‌آوری ارتش برای مقابله با فرانسوی‌ها بود.

### راهپیمایی به سوی لئوبن
در فوریه ۱۷۹۷، هیئت مدیره، با توجه به تحولات ایتالیا، استراتژی خود را با اختصاص دادن نفرات و منابع به ناپلئون به ضرر جبهه آلمان تغییر داد و امید به پایان خوش جنگ را در ژنرال کورسیایی قرار داد.  با این حال، نقشه بناپارت این نبود که منتظر بماند تا آرشیدوک چارلز ۵۰۰۰۰ سرباز دیگر را در فریولی و تیرول جمع‌آوری کند. ژنرال فرانسوی که اکنون ۶۰۰۰۰ نفر داشت، در صورت حمله دشمن، ۱۰۰۰۰ نفر را تحت فرماندهی ژوبرت در تیرول باقی گذاشت، حتی اگر هدف اصلی پیشروی در دو ستون (ژوبرت و ناپلئون، به ترتیب، در امتداد دره آویسیو و فریولی) بود که در دره رودخانه دراوا به هم می‌پیوستند تا به سمت وین همگرا شوند. 
[جایگزین=A painting of General Jean-Baptiste Bernadotte, standing on a rock, with a black hat and brandishing a sheathed sword.|بندانگشتی|ژنرال [کارل چهاردهم یوهان|ژان باپتیست برنادوت، که با نیروهای کمکی از ارتش سامبره و موز وارد ایتالیا شد]]
اولین ژنرال‌های فرانسوی که حرکت کردند، ماسنا، گیو، ژان باپتیست برنادوت و سروریه بودند که بدون هیچ مشکلی در ۱ مارس پریمولانو را اشغال کردند. در ۱۰ مارس، ارتش ایتالیا دوباره برای قطع هر چهار مسیر عقب‌نشینی احتمالی (دره تاگلیامنتو، ایسونزو و تارویزیو، لیوبلیانا و کلاگنفورت یا دره رودخانه مورا) آرشیدوک چارلز، که بین اسپیلیمبرگو و سن ویتو آل تاگلیامنتو قرار داشت، حرکت کرد. هسته اصلی حمله از ۳۲۰۰۰ فرانسوی تشکیل شده بود که به سمت والوازون حرکت می‌کردند و از سمت چپ توسط ۱۱۰۰۰ نفر ماسنا پوشش داده می‌شدند و در ۱۶ مارس، فرانسوی‌ها به رهبری ژنرال برنادوت از تاگلیامنتو عبور کردند و ۵۰۰ اتریشی و ۶ توپ را به غنیمت گرفتند. آرشیدوک چارلز دستور عقب‌نشینی به اودین را داد، اما فرانسوی‌ها به پیشروی خود ادامه دادند و در تارویزیو با لوسیگنان اتریشی درگیر شدند که اگرچه توسط سه لشکر تقویت شده بود، اما با ۳۲ توپ و ۵۰۰۰ نفر نتوانست شهر را از دست ندهد، در حالی که برنادوت بقیه ارتش اتریش را به سمت لیوبلیانا دنبال کرد و ژنرال دوگوا وارد تریسته شد.  نتیجه همه این مانورها و نبردها این بود که آرشیدوک چارلز تا ۲۵ مارس در اولین لشکرکشی خود علیه بناپارت ۱۵۰۰۰ نفر را از دست داده بود.  در همین حال، ستون ژوبرت در تیرول موفق شده بود بولزانو و برسانونه را تصرف کند و راه را برای کلاگنفورت هموار کند، که خوشبختانه در ۲۹ مارس توسط ماسنا، گیو و شابوت (به جای سروریه که دوباره بیمار شده بود) به آن رسید. 

در این مرحله، ناپلئون تصمیم گرفت خطوط ارتباطی را بدون محافظ رها کند و به ژوبرت، برنادوت و ویکتور دستور داد تا در کلاگنفورت متمرکز شوند (در واقع به دلیل واحدهای قوی باقی مانده برای محافظت از جناحین نیروهای فرانسوی، برای پیشروی به سمت وین به نیروهای کمکی نیاز بود)، و منتظر حمله ژنرال مورو به راین ماند، که با این حال هیچ نشانه‌ای از تمایل به اقدام نشان نداد. برای جلوگیری از این امر، فرانسوی‌ها در ۷ آوریل ۱۷۹۷ لئوبن (در استیریای امروزی) را اشغال کردند تا قدرت خود را نشان دهند و آرشیدوک چارلز را به پذیرش تعلیق خصومت‌هایی که از ۳۱ مارس آغاز شده بود، وادار کنند. با رسیدن پیشقراولان ناپلئون به سمرینگ، چارلز در ۷ آوریل آتش‌بس پنج روزه امضا کرد. این توافق وضعیت فرانسه را بهبود نبخشید زیرا مورو هنوز حمله نکرده بود و علاوه بر این، شورش‌هایی در تیرول و ونیز در حال شکل‌گیری بود. با توجه به این وقایع، ناپلئون در ۱۳ آوریل آتش‌بس پنج روزه دیگری برقرار کرد، اما در ۱۶ آوریل، بدون اینکه منتظر نماینده تام‌الاختیار هیئت مدیره، ژنرال کلارک، بماند، مجموعه‌ای از نکات را در صلح لئوبن مطرح کرد که اتریشی‌ها آن را پذیرفتند و در ۱۸ آوریل ۱۷۹۷ امضا کردند.  به این ترتیب، لشکرکشی به ایتالیا پایان یافت.

## میراث
این لشکرکشی توانایی‌های ناپلئون را به عنوان رهبر ارتش فرانسه نشان داد. بناپارت در فرانسه و در سراسر اروپا مشهور شد. هنری ژاک گیوم کلارک، نماینده فرانسوی هیئت مدیره، دربارهٔ ناپلئون پس از لشکرکشی اظهار داشت:

«سرلشکر اعظم مهم‌ترین خدمات را ارائه داده است… سرنوشت ایتالیا بارها به ترکیب‌های دانشمندانهٔ او وابسته بوده است. اینجا هیچ‌کس نیست که او را مردی نابغه نداند، و او عملاً چنین است. در ایتالیا از او می‌ترسند، دوستش دارند و به او احترام می‌گذارند… قضاوت سالم و ایده‌های روشنگرانه، او را در تشخیص درست از نادرست توانمند کرده است. «کودتای» او قطعی است. تصمیمات او با انرژی و شور و شوق دنبال می‌شوند. «خونسردی» او در زنده‌ترین امور به همان اندازه سرعت عمل فوق‌العاده‌اش در تغییر برنامه‌هایش در مواقعی که شرایط پیش‌بینی نشده‌ای ایجاب می‌کند، قابل توجه است. شیوهٔ اجرای او آموخته و حساب‌شده است. بناپارت می‌تواند در بیش از یک حرفه موفق باشد. استعدادهای برتر و دانش او به او این امکان را می‌دهد… ای مدیران شهروند، فکر نکنید که من از روی شور و شوق در مورد او صحبت می‌کنم. من با آرامش می‌نویسم و هیچ علاقه‌ای جز آگاه کردن شما از حقیقت مرا هدایت نمی‌کند. بناپارت توسط آیندگان در رتبهٔ … قرار خواهد گرفت.» بزرگ‌ترین مردان.»

## منابع

رده:ایتالیا در ۱۷۹۶ (میلادی)
رده:ایتالیا در ۱۷۹۷ (میلادی)
رده:جنگ ائتلاف اول
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:ناپلئون بناپارت