فرهنگ کانگراته

**فرهنگ کانگراته** یک تمدن ایتالیای ماقبل تاریخ بود که از اواخر سده ۱۳ پیش از میلاد تا ایتالیای ماقبل تاریخ در مناطقی که امروزه غرب لمباردی، شرق پیه‌مونته و کانتون تیچینو هستند، توسعه یافت. کانگراته دینامیک فرهنگی ویژه‌ای داشت که در سفال و آثار برنزی آن نمایان است و نمونه‌ای بارز از فرهنگ هالشتات غربی بود.

نام این فرهنگ از محل کانگراته در لمباردی گرفته شده است، جنوب لنیانو و ۲۵ کیلومتر شمال میلان، جایی که گویدو سوترمایستر یافته‌های مهم باستان‌شناختی (حدود ۵۰ گور با سفال و اشیاء فلزی) را کشف کرد. نخستین کاوش در سال ۱۹۲۶ در منطقه رونه سانتا کولومبا انجام شد و کاوش سیستماتیک بین مارس ۱۹۵۳ و پاییز ۱۹۵۶ صورت گرفت که به کشف یک گورستان با ۱۶۵ گور انجامید. این یکی از غنی‌ترین سایت‌های باستان‌شناسی شمال ایتالیا است.

## تاریخ

گورستان یافت‌شده در کانگراته شباهت زیادی به نمونه‌های هم‌دوره شمال آلپ دارد. این گورستان نمایانگر نخستین موج مهاجرتی جمعیت فرهنگ زمین خاکستردان از بخش شمال غربی آلپ است که از طریق گذرگاه‌های آلپ وارد و در دره غربی پو بین دریاچه ماجیوره و دریاچه کومو (فرهنگ اسکاموزینا) ساکن شدند. آن‌ها رسم جدید مراسم خاکسپاری یعنی آتش‌سپاری را که جایگزین خاکسپاری شد، به همراه آوردند.

رخساره کانگراته سبک تزئینی جدیدی در سفال معرفی می‌کند که شکافی تقریباً کامل با فرهنگ پیشین اسکاموزینا ایجاد می‌کند؛ این سبک به شمال غرب آلپ در نخستین فاز فرهنگ زمین خاکستردان مرتبط است. یافته‌های یکنواخت و مستقل کانگراته هیچ اثری از فرهنگ پولادا پیشین نشان نمی‌دهند و شواهدی برای ورود تدریجی کانگراته به منطقه ارائه نمی‌کنند.

دارندگان فرهنگ کانگراته تنها برای یک سده همگنی خود را حفظ کردند و سپس با جمعیت‌های بومی لیگوری‌ها ادغام شدند؛ این اتحاد منجر به شکل‌گیری فرهنگ جدید گولازکا شد.

ریشه‌های اوروبیی، جمعیتی که نویسندگان کلاسیک آن‌ها را در این مناطق مستقر دانسته و شهر کومو را بنیان گذاشتند، به فرهنگ کانگراته مرتبط شده است.

## گورستان

از دوران باستان، ساکنان دره اولوونا عمدتاً در فاصله‌ای دور از رودخانه، بر زمین‌های مرتفع زندگی می‌کردند که قطعاً تحت تأثیر سیلاب‌های فصلی قرار نمی‌گرفت. مهم‌ترین یافته‌های باستان‌شناسی، از پیشاتاریخ تا تاریخ شهر رم، در لبه‌های دره اولوونا کشف شده‌اند و شهر مردگان مرتبط با فرهنگ کانگراته استثناء نبوده است.

گورستان کانگراته در سال ۱۹۲۶ نزدیک کلیسای سانتا کولومبا کشف شد. بعدها مشخص شد که یافته‌ها به هیچ فرهنگ پیشاتاریخی دیگر تعلق ندارند. در ۱۹۵۳، یافته‌های دیگر در همان زمین هنگام ساخت یک خانه کشف شد؛ در ۱۹۵۶ کاوش‌ها در محدوده کودکستان «جوزپه گایو» که هفتصد متر جنوب کلیسای سانتا کولومبا است، انجام گرفت. نخستین فعالیت‌های باستان‌شناسی به سرپرستی گیدو سوتِرمه‌ستر انجام شد و کاوش‌های دهه ۱۹۵۰ تحت نظارت فرانتِه ریتاتوره ون‌ویلِر انجام گرفت. کاوش‌ها به‌طور سیستماتیک بین بهار ۱۹۵۳ و پاییز ۱۹۵۶ انجام شد.

گورها از نوع ساده چاله‌ای یا پوشیده با سنگ یا تخته‌سنگ هستند. بیشتر کوزه‌ها درپوش ندارند. برخی با یک تخته‌سنگ کوچک بسته شده‌اند و برخی دیگر برعکس در زمین قرار گرفته‌اند. کوزه‌ها اغلب خاکستر چند نفر را نیز در خود جای داده‌اند. وسایل برنزی همراه خاکستر (گردنبندها، سنجاق‌ها و حلقه‌ها) هدیه به مردگان نیستند، بلکه متعلق به خود فرد بوده‌اند. در واقع این اشیاء توسط حرارت آتش در طول آتش‌سپاری تغییر شکل یافته‌اند. سلاح‌های زیادی یافت نشده‌اند؛ در کل گورستان کانگراته تنها چهار شمشیر کشف شده است. بررسی یافته‌ها نشان داد که حدود ۳۰٪ گورها حاوی خاکستر نوجوانان یا کودکان بوده‌اند.

برآورد می‌شود که گورستان در اصل حدود ۲۰۰ گور داشته باشد که ۱۶۵ مورد آن کشف شده‌اند. دفن‌هایی که کشف نشده بودند، در جریان ساخت و سازهای ذکرشده تخریب شدند. این فعالیت‌ها پس از تشخیص اهمیت یافته‌ها متوقف شد و اجازه حفاظت از کل منطقه داده شد.

با توجه به وفور یافته‌ها، امکان شناسایی جنبه‌های فرهنگی و اجتماعی کلی جمعیت‌های متعلق به این تمدن پیشاتاریخی فراهم شد. از یافته‌های کشف‌شده در کانگراته می‌توان نتیجه گرفت که جمعیت‌های ساکن در آنجا زندگی نسبتاً سختی داشته و امید به زندگی کوتاهی داشتند. علاوه بر این، نرخ مرگ‌ومیر بسیار بالا بوده است. نوعی احترام به مردگان نیز از لباس‌های غنی دفن‌شده قابل استنباط است. به احتمال زیاد روستایی که جامعه سازنده دو گورستان در آن زندگی می‌کرد، فاصله زیادی با محل کشف نداشت. وجود دو گورستان نسبتاً نزدیک و کشف یافته‌های مشابه در منطقه می‌تواند نشان‌دهنده وجود چند روستا در فاصله نسبتاً کوتاه باشد. بقایای سکونت‌گاه‌هایی متعلق به جمعیت فرهنگ کانگراته در گابینلا در لنیانو کشف شده است. در طول کاوش‌ها که در اواسط دهه ۱۹۸۰ انجام شد، وسایل دوره برنز متأخر (اکثر تکه‌های سفال) نیز آشکار شدند.

گورستان‌های کوچک دیگری از فرهنگ کانگراته در آپیانو جنتیله، لیگوریا، کانتون تیچینو (گودو، روویو، لوکارنو، جوبیاسکو و بلانزونا), در نوار نووارا (نووارا، ویکولونگو و کاستلتو زوپرا تیچینو) و در وربانو (پرمنو) نیز کشف شده‌اند.

ویژگی برجسته، سفالگری است که اگرچه برخی نقاط مشترک با فرهنگ اسکاموزینا پیشین دارد، اما به‌طور کلی با آن متفاوت است و به‌طور مستقیم با فرهنگ زمین خاکستردان و به‌ویژه گروه‌های منطقه راین-سوئیس-فرانسه شرقی مرتبط است. سهم فرهنگ گورهای کوزه‌ای به‌ویژه در شکل و تزئینات کوزه‌ها و همچنین ترکیب آلیاژ فلزات برنزی اشیاء دفنی مشهود است.


File:Ritrovamenti Cultura di Canegrate.JPG|یافته‌های فرهنگ کانگراته از سانتا کولومبا، کانگراته (۱۹۵۳)
File:Olla ovoidale in argilla - Museo Sutermeister.jpg|کوزه سفالی با تزئین برجسته کشف‌شده در سانتا کولومبا، کانگراته، در ۱۹۲۶
File:Ritrovamenti età bronzo recente (XIII-XII sec. a.C.) (2).JPG|ظرف سفالی


## جستارهای وابسته
* کانگراته

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:فرهنگ‌های باستان‌شناختی اروپا
رده:فرهنگ‌های باستان‌شناختی در ایتالیا
رده:فرهنگ‌های عصر برنز اروپا