غابات کفر صور

**غابات کفر صور** () روستایی فلسطینی در قضای طولکرم در دوره قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود. این روستا در ۱۶ کیلومتری جنوب غربی طولکرم و در بخش جلگه‌ای ساحل قرار داشت. روستا بر بخشی از جنگل بزرگ ارسوف بنا شده بود و ساکنان آن بیشتر مسلمان بودند.

غابات کفر صور در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل و در چارچوب عملیات پاکسازی ساحلی که شبه‌نظامیان هاگانا انجام دادند، در ۱۵ مه ۱۹۴۸ از سکنه تخلیه شد. ساکنان روستا به روستاهای دیگر گریختند و هرگز نتوانستند بازگردند. امروزه بخش بزرگی از محل روستا از تپه‌های ماسه‌ای پوشیده از گیاهان وحشی تشکیل شده و بازمانده‌های سه خانه عربی بزرگ در میان باغ‌های پرتقال تازه‌کاشت به‌عنوان انبار کشاورزی به کار می‌رود.

## پیشینه
روستا بر زمینی واقع بود که بخشی از جنگل بزرگ ارسوف (به عربی: الغابة) را تشکیل می‌داد. در دهه ۱۸۶۰ میلادی، مقامات عثمانی قطعه زمین کشاورزی‌ای در محدوده پیشین این جنگل در جلگه ساحلی، در غرب روستای کفر صور، به ساکنان آن واگذار کردند. ساکنان کفر صور پس از پاکسازی زمین از درختان، به‌تدریج در آنجا اقامت گزیدند.

رمال ساحلی به بخش‌های میانی و جنوبی روستا پیشروی کرده و تپه‌های ماسه‌ای شیاردار ایجاد کرده بود. چاه‌ها و چشمه‌های فراوانی در بخش‌های شمالی و شرقی جنگل وجود داشت.

## دوره قیمومت بریتانیا
در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین، غابات کفر صور همراه با بیارات حنون و عرب البلاوینه شمارش شد. مجموع جمعیت آن‌ها ۵۵۹ نفر بود: ۶ مسیحی و ۵۵۳ مسلمان در ۱۲۸ خانه.

در سال ۱۹۳۲ دو شهرک یهودی بر زمین‌های خریداری‌شده از غابات کفر صور تأسیس شد و به نام‌های «کفار صور» و «تل صور» نام‌گذاری گردید که از نام روستای اصلی گرفته شده بود. کفار صور در سال ۱۹۳۳ به «بئر گانیم» تغییر نام داد. این دو شهرک در سال ۱۹۵۰ در شهرک اون یهودا ادغام شدند.

بر پایه آمار روستایی سال ۱۹۴۵ (فلسطین)، جمعیت غابات کفر صور ۷۴۰ مسلمان بود، در حالی که شهرک‌های یهودی نزدیک شامل بیت یهوشوع، کفار نتر و تل ییتسحاق مجموعاً ۳۹۰ نفر جمعیت یهودی داشتند. مجموع زمین‌های این منطقه ۱۹٬۶۶۶ دونوم بود که ۴٬۵۰۶ دونوم در مالکیت خصوصی اعراب و ۱۰٬۳۸۴ دونوم در مالکیت یهودیان قرار داشت. از این میان، اعراب مجموعاً ۱٬۳۳۳ دونوم را برای کشت مرکبات و موز، ۴۲ دونوم را برای باغ‌ها و زمین‌های آبی و ۲٬۷۰۰ دونوم را برای کشت غلات به کار می‌بردند. همچنین ۶٬۴۷۴ دونوم به‌عنوان زمین‌های «غیرقابل کشت» طبقه‌بندی شده بود.

### شهرک‌های صهیونیستی بر زمین‌های روستا
در سال ۱۹۳۸ صهیونیست‌ها شهرک‌های بیت یهوشوع و تل ییتسحاق را بر زمین‌هایی بنا کردند که صندوق ملی یهود خریداری کرده بود اما به‌طور سنتی متعلق به روستا بودند. شهرک کفار نتر نیز یک سال بعد در فاصله نزدیک به دو کیلومتری شمال بیت یهوشوع ساخته شد.

## پیامدهای جنگ ۱۹۴۸
بخش عمده غابات کفر صور در جریان عملیات پاکسازی ساحلی ویران شد. این عملیات از سوی گروه شبه‌نظامی صهیونیستی هاگانا انجام گرفت که شماری از آبادی‌های واقع در ساحل مدیترانه را تخریب کرد. فرماندهی کل هاگانا تصمیم گرفته بود تمام منطقه ساحلی میان یافا و زخرون یعقوب (رقعه‌ای به مساحت نزدیک به ۶۰ کیلومتر مربع) را با اخراج همه ساکنان عرب پیش از ۱۵ مه ۱۹۴۸ «ایمن‌سازی» کند.

یکی از بازماندگان به نام سلیم ابوسیف، کشته شدن زن عمویش را به دست صهیونیست‌ها روایت کرده‌است. روستاییان به الطیره گریختند و تا زمانی که نیروهای صهیونیستی آنان را نیز بیرون راندند، در آنجا ماندند.

سلیم ابوسیف که در سال ۲۰۰۱ در اردوگاه سوف در اردن مصاحبه شد، چنین گفت:

رزماری اسبر علت تخلیه جمعیت را چنین فهرست کرده‌است: «حمله مستقیم خمپاره‌ای به غیرنظامیان، محاصره و تیراندازی به اعراب در حال فرار».

## روستا در زمان حاضر

در سال ۱۹۹۲ بازمانده‌های غابات کفر صور چنین توصیف شد: بخش قابل توجهی از محل روستا از تپه‌های شنی پوشیده از گیاهان وحشی تشکیل شده‌است. چند درخت اکالیپتوس بزرگ نیز در آنجا رشد کرده‌است. بازمانده‌های سه خانه بزرگ عربی در میان باغ‌های پرتقال تازه‌کاشت در بخش شرقی و شمال شرقی محل دیده می‌شود که اسرائیلی‌ها آن‌ها را به‌عنوان انبار کشاورزی به کار می‌برند.

امروزه محل روستا در نزدیکی منطقه صنعتی کریات سفیر و محله‌های «بئر گانیم» و «تل صور» در شهرک اون یهودا قرار دارد.

## کتاب‌شناسی
* 
* 
* 
* 
* 

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* غابات کفر صور در وبگاه فلسطین در خاطره
* غابات کفر صور در ذاکرات

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده