پیمان دولت-مافیا

اصطلاح **پیمان دولت-مافیا** (به ایتالیایی: *trattativa Stato-mafia*) به مجموعه‌ای از مذاکرات ادعایی بین مقامات مهم دولت ایتالیا و اعضای کوزا نوسترا اشاره دارد که پس از دوره حملات تروریستی ۱۹۹۲ و ۱۹۹۳ توسط مافیای سیسیل با هدف دستیابی به توافقی برای توقف حملات آغاز شد؛ طبق منابع و فرضیه‌های دیگر، این مذاکرات حتی زودتر آغاز شده بود. به‌طور خلاصه، سنگ بنای فرضی این توافق، پایان دادن به «فصل قتل‌عام» در ازای کاهش اقدامات بازداشتی پیش‌بینی شده برای رژیم زندان ماده ۴۱-بیس ایتالیا بود. ۴۱-بیس قانونی بود که طبق آن، گروه ضد مافیا به رهبری جووانی فالکونه صدها عضو مافیا را به «رژیم زندان سخت» محکوم کرده بود. فرضیه مذاکره موضوع تحقیقات طولانی، چه توسط دادگاه‌ها و چه در رسانه‌ها، بوده است. در سال ۲۰۲۱، دادگاه تجدیدنظر پالرمو یکی از نزدیکان نخست‌وزیر سابق سیلویو برلوسکونی را تبرئه کرد و در عین حال احکام روسای مافیا را تأیید نمود. این حکم در سال ۲۰۲۳ توسط دیوان عالی کشور ایتالیا تأیید شد.

## پیشینه تاریخی
بر اساس بازسازی‌ها، در سپتامبر تا اکتبر ۱۹۹۱، در جریان برخی جلسات «کمیسیون بین‌استانی» کوزا نوسترا که در اننا یا حوالی آن برگزار شد و به رهبری رئیس مافیا، سالواتوره رئینا، اداره می‌شد، تصمیم گرفته شد که اقدامات تروریستی آغاز شود، زیرا ۴۷۵ نفر که مظنون به عضویت در مافیا بودند، دستگیر شده بودند. تروریسم مافیایی علیه دولت ایتالیا باید تحت نام «فالانژ آرماطا» اعلام می‌شد.

بدین ترتیب، در دسامبر ۱۹۹۱، جلسهٔ دیگری از «کمیسیون بین‌استانی» برگزار شد که باز هم به رهبری رئینا بود و در آن تصمیم گرفته شد که به‌طور ویژه به قضات جووانی فالکونه، پائولو بورسلینو و چندین سیاستمدار ضربه زده شود: نمایندهٔ سیسیل، سالوو لیما و دستیارش سباستیانو پورپورا، وزیر مداخلات فوق‌العادهٔ مناطق جنوب، کالوجرو مانینو، وزیر دادگستری، کلادیو مارتلی، وزیر ارتباطات، کارلو ویتزینی و وزیر دفاع ایتالیا، سالوو آندو.

کلودیو مارتلی توسط روسای مافیا زیر نظر بود زیرا طبق گفته‌های پنتیتو آنجلو سینو، نینو جوفره و گاسپاره اسپاتوزا، او بین «آن چهار سوسیالیست *کراستی* (سیسیلی به معنای *بی‌غیرت*) که ابتدا در سال ۱۹۸۷ آرای ما را گرفتند و سپس علیه ما جنگ به راه انداختند» قرار داشت. به‌طور خاص، کلودیو مارتلی، جیووانی فالکونه را به عنوان رئیس اصلی امور کیفری در وزارتخانه فراخواند.

در ۳۰ ژانویه ۱۹۹۲، دادگاه عالی ایتالیا حکم دادگاه ماکسی را که رینا و بسیاری دیگر از رؤسای مافیا را به حبس ابد محکوم کرده بود، تأیید کرد؛ پس از صدور حکم، رؤسای مافیا، کمیسیون مافیای سیسیل و کمیسیون بین ایالتی، تصمیم گرفتند فصل قتل‌عام‌هایی را که از قبل برنامه‌ریزی شده بود، آغاز کنند.

### فرضیه
در سال ۱۹۹۲، رئیس جیووانی بروسکا سعی کرد اولین مذاکره را از طریق مافیایی آنتونیو جیوئه (که یکی از قاتلان بمب‌گذاری کاپاچی خواهد بود) آغاز کند، که توسط بلینی، یک قاچاقچی آثار هنری مرتبط با سرویس‌های مخفی، با او در تماس بود. بروسکا از طریق جیوئه به مارشال تمپستا، کارابینیری، اطلاع داد که در ازای بازیابی سایر آثار هنری گرانبها، خواستار توافق برای حبس خانگی پنج رئیس مافیایی، از جمله پدر برناردو بروسکا، است. مارشال تمپستا از مافوق‌های خود، سرهنگ ماریو موری و کاپیتان جوزپه د دونو، این درخواست را کرد و پاسخ این بود که «این درخواست غیرقابل قبول است». سپس جیوئه با اشاره به حمله‌ای به برج کج پیزا، تهدید کرد که می‌توانستند به میراث هنری ایتالیا ضربه بزنند.

### حملات
در ۱۲ مارس ۱۹۹۲، سالوو لیما، نماینده مجلس سیسیل از حزب دموکراتیا کریستینا، چند روز قبل از انتخابات عمومی ایتالیا کشته شد، زیرا دیگر قادر به تضمین منافع باندهای مافیایی در درون دولت نبود: به ویژه، او نتوانست بر محاکمه ماکسی در دیوان عالی کشور تأثیر بگذارد. در واقع هدف واقعی جولیو آندرئوتی بود: کوزا نوسترا می‌توانست از نخست‌وزیر انتقام بگیرد، اما او بیش از حد محافظت شده و غیرقابل دسترسی بود؛ بنابراین انتخاب به شخص مرجع آندرئوتی در سیسیل افتاد، و قتل با برچسب " فالانژ آرماتا " انجام شد.

پس از قتل لیما، معاون کالوگرو مانینو، که در آن زمان وزیر مداخلات فوق‌العاده متزوجورنو در کابینه آندرئوتی هفتم بود، (از طریق مارشال جولیانو گواتزلی) با آنتونیو سوبرانی، فرمانده وقت تماس گرفت، زیرا او با ارعاب مافیایی، تاج گل تشییع جنازه، تهدید آشکار به مرگ و ترس از کشته شدن مواجه شده بود.

در ۴ آوریل ۱۹۹۲، مارشال گواتزلی در امتداد جاده آگریجنتو - پورتو امپدوکله کشته شد و این قتل دوباره با برچسب «فالانژ آرماتا» به ثبت رسید. گواتزلی به این دلیل کشته شد که روسای مافیا می‌خواستند سیگنال محکمی به مانینو و سوبرانی بدهند، اوضاع را بدتر کنند و یک معامله سطح بالا را تحمیل کنند.

در ۲۳ مه، بمب‌گذاری ۱۹۹۲ کاپاچی رخ داد که در آن جیووانی فالکونه کشته شد، زیرا کمیسیون بین ایالتی و استانی کوزا نوسترا به رهبری رئیس، سالواتوره رینا، می‌خواست از فعالیت‌های قاضی ضد مافیایی او انتقام بگیرد. در این قتل‌عام حتی همسرش فرانچسکا مورویلو و سه اسکورت پلیس (ویتو شیفانی، روکو دیچیلو و آنتونیو مونتینارو) جان خود را از دست دادند. همچنین این بار این حمله با برچسب «فالانژ آرماتا» انجام شد.

در تاریخ ۸ ژوئن، کابینهٔ ایتالیا پس از بمب‌گذاری کاپاسی، قانون دیکره «اسکوتی-مارتلی» (که با نام «دیکره فالکونه» نیز شناخته می‌شود) را تصویب کرد. این قانون مادهٔ ۴۱-بیس را وارد نظام زندان کرد، یعنی «رژیم سخت زندان» که مختص زندانیان مافیا بود؛ روز بعد، تماسی تلفنی ناشناس از طرف گروه «فالانژ آرماطا» دریافت شد که تهدید کرد نظام‌های زندان تغییر نخواهد کرد.

هم‌زمان، کاپیتان کارابینیری، جوزپه دِ دونو، از طریق پسرش ماسیمو با ویتو چیانچیمینو تماس گرفت، به نمایندگی از سرهنگ ماریو موری (که در آن زمان معاون فرماندهٔ ROS بود) و موری این موضوع را به ژنرال سوبرانّی اطلاع داد؛ در ادامه، چیانچیمینو و پسرش از طریق آنتونینو سینا (پزشک و مافیای سان لورنزو در پالرمو) با رئینا تماس گرفتند.

علاوه بر این، گروهبان کارابینیری، روبرتو تمپستا، از طریق پائولو بلینی (تروریست سابق راست‌گرا و مأمور مخبر پلیس) با آنتونینو جویه (رئیس خانوادهٔ آلتفونته) تماس گرفت تا برخی آثار هنری ربوده‌شده را بازیابی کند؛ تمپستا این تماس‌ها را به موری اطلاع داد.

در تاریخ ۱ ژوئیه، قاضی بورسلینو که برای بازجویی از پنتیتو گاسپارِ موتولو در رم حضور داشت، به وینی‌ماله دعوت شد تا با وزیر مانچینو دیدار کند؛ بر اساس گفتهٔ موتولو، بورسلینو پس از این ملاقات به‌طور آشکار ناراحت و پریشان بازگشت.

در همان دوره، جووانی بروسکا از سوی سالواتوره بیوندینو دستور دریافت کرد که آماده‌سازی حمله علیه مانینو را متوقف کند، زیرا «در حال کار بر امور مهم‌تری بودند». بر اساس گفتهٔ سالواتوره کانچمی، در آن روزها رئینا اصرار داشت که قتل بورسلینو تسریع شود و با شیوه‌ای تأثیرگذار اجرا گردد.

در ۲۷ ژانویه ۱۹۹۴ در میلان، برادران گراویانو، که در سازماندهی تمام این سوءقصدها دست داشتند، دستگیر شدند: از آن لحظه به بعد، استراتژی قتل‌عام کوزا نوسترا متوقف شد.

## پاپلو و درخواست‌های ''کوزا نوسترا''
# تجدیدنظر در حکم دادگاه ماکسی؛
# لغو ماده ۴۱ مکرر قانون زندان؛
# تجدید نظر در قانون روگنونی-لا توره
# اصلاح قانون مربوط به *[[پنتیتو|پنتیتی]]*؛
# به رسمیت شناختن مزایای تفکیک‌شده برای محکومین مافیا؛
# حبس خانگی برای افراد بالای ۷۰ سال؛
# تعطیلی «ابر زندان‌ها»؛
# حبس در نزدیکی خانه‌های اقوام؛
# عدم سانسور مکاتبات خویشاوندان؛
# اقدامات پیشگیرانه و ارتباط با بستگان؛
# دستگیری فقط در جرایم مشهود؛
# معافیت مالیاتی بنزین در سیسیل.

## برای مطالعهٔ بیشتر
* مائوریتزیو تورری‌آلتا، *مذاکره*، انتشارات ایدیتوری ریونیتی، ۲۰۰۲
* پیرجورجیو موروزینی، *حمله به عدالت*، انتشارات روببتینو، ۲۰۱۱
* سباستیانو آردیتا، *باج به دولت*، اسپیرلینگ و کوپفر، ۲۰۱۱
* جووانی فازانلا، *یک مذاکره طولانی*، کیاره‌لتره، ۲۰۱۳
* نیکولا بیوندو و سیگفریدو رانوتسی، *پیمان*، کیاره‌لتره، ۲۰۱۳
* جووانی فیانداکا و سالواتوره لوپو، *مافیا پیروز نشد*، لاترزا، ۲۰۱۴
* مارکو تراوالیُ، *این کار مافیا بود*، کیاره‌لتره، ۲۰۱۴
* ساوریو لوداتو و نینو دی ماتئو، *پیمان کثیف*، کیاره‌لتره، ۲۰۱۸
* مارکو لیلو و مارکو تراوالیُ، *پدرخوانده‌های بنیان‌گذار*، پیپر فرست، ۲۰۱۸

## منابع

رده:ایتالیا در ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:ایتالیا در ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:ایتالیا در ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:تاریخ مافیا
رده:مقاله‌های دارای منابع به زبان ایتالیایی (it)