روابط اریتره و اسرائیل

**روابط اریتره و اسرائیل** به مناسبات خارجی میان اریتره و اسرائیل اشاره دارد. دو کشور در سال ۱۹۹۳ پس از استقلال اریتره روابط دیپلماتیک برقرار کردند. اریتره دارای سفارت در رمت گن است و اسرائیل نیز سفارتی در اسمره داشت که در ژوئیه ۲۰۲۲ بسته شد. پیوندهای دو کشور به‌طور کلی نزدیک ارزیابی می‌شد، اما پس از سال ۲۰۲۰ روابط رو به سردی نهاد. هر دو کشور به دریای سرخ دسترسی دارند.

اریتره در کنار کامرون یکی از دو کشور آفریقایی است که دولت فلسطین را به رسمیت نمی‌شناسد. روابط اسرائیل و اریتره به دلیل پیوندهای نزدیک اسرائیل با اتیوپی در دوران جنگ استقلال اریتره پیچیدگی‌های ویژه‌ای داشته‌است.

## جنگ استقلال اریتره
در بیشتر دوران جنگ استقلال اریتره، اسرائیل از اتیوپی پشتیبانی کرد. اسرائیل درگیری اریتره را دنباله‌ای از درگیری عرب‌ها و اسرائیل گسترده‌تر می‌دانست. بیشتر کشورهای عربی از جدایی اریتره از اتیوپی حمایت می‌کردند؛ آنها جمعیت قابل‌توجه مسلمان این سرزمین را ابزاری برای تضمین «عربی ماندن» دریای سرخ به‌شمار می‌آوردند. به همین دلیل اسرائیل با دولت اتیوپی متحد شد تا از ساحل بلند اریتره که بیش از ۱۰۸۰ کیلومتر گستره دارد بهره‌مند شود.

این همکاری از آغاز دهه ۱۹۶۰ آغاز شد، هنگامی که اسرائیل به دولت اتیوپی در نبرد علیه جبهه آزادی‌بخش اریتره (به انگلیسی: ) یاری رساند. دولت اتیوپی شورش اریتره را تهدیدی عربی برای منطقه آفریقا معرفی کرد و این استدلال اسرائیلی‌ها را به همسویی با اتیوپی قانع ساخت. اسرائیل نیروهای ضد شورش را برای مقابله با مبارزه مسلحانه جبهه آزادی‌بخش اریتره آموزش داد.

اسرائیل از این بیم داشت که اریتره مستقل و هوادار اعراب گذرگاه دریایی اسرائیل از دریای سرخ را مسدود کند. با ادامه جنگ، کمک‌های اسرائیل به دولت اتیوپی افزایش یافت. تا سال ۱۹۶۶ نزدیک به ۱۰۰ مستشار نظامی اسرائیلی در اتیوپی حضور داشتند و تا سال ۱۹۶۷ نیروهای آموزش‌دیده توسط مستشاران اسرائیلی بر بخش بزرگی از اریتره تسلط یافته بودند. در اواخر دهه ۱۹۷۰ جبهه آزادی‌بخش خلق اریتره (به انگلیسی: ) پس از شکست دادن جبهه آزادی‌بخش اریتره به گروه اصلی شورشی تبدیل شد. سرانجام در مه ۱۹۹۱ دولت اتیوپی به دست جبهه آزادی‌بخش خلق اریتره و جبهه آزادی‌بخش خلق تیگرای سرنگون شد و اریتره از راه همه‌پرسی زیر نظر سازمان ملل متحد به استقلال دست یافت.

## پس از استقلال
### شکل‌گیری روابط دیپلماتیک
رابطه راهبردی میان دولت نوپای اریتره و اسرائیل زمانی شکل گرفت که رئیس‌جمهور اریتره ایسایاس آفورکی در سال ۱۹۹۳ برای درمان پزشکی به اسرائیل سفر کرد. آفورکی با هواپیمای آمریکایی به اسرائیل منتقل شد؛ نماینده ایالات متحده در اسمره این پیشنهاد را پس از بیماری رهبر اریتره مطرح کرده بود. این رویدادها به همراه تلاش‌های آمریکا به گشایش سفارت اسرائیل در اسمره در ۱۵ مارس ۱۹۹۳ انجامید، یعنی پیش از اعلام رسمی برقراری روابط در ۲۷ آوریل همان سال.

کشورهای عربی ادعاهایی دربارهٔ پیوندهای نظامی و اطلاعاتی دو کشور مطرح کرده‌اند، از جمله اینکه اسرائیل در جریان درگیری جزایر حنیش به اریتره در برابر یمن (کشوری که اسرائیل را به رسمیت نمی‌شناسد) کمک رسانده‌است؛ اما شواهد روشنی در این‌باره وجود ندارد.

### نمایندگی‌های دیپلماتیک
اریتره سفارتی در رمت گن دارد، اما سفیر دائمی ندارد و یک نماینده موقت با کادری اندک نقش سفیر را بر عهده دارد. سفارت اسرائیل در اسمره در ژوئیه ۲۰۲۲ بسته شد.

بر پایه گزارش‌های عبری‌زبان، در ژوئیه ۲۰۲۰ اسماعیل خالدی به‌عنوان سفیر اسرائیل در اریتره منصوب شد و نخستین سفیر بدوی‌تبار وزارت خارجه اسرائیل شد؛ اما اریتره هرگز انتصاب وی را بدون ارائه دلیل نپذیرفت و او به‌عنوان سفیر غیرمقیم از اسرائیل فعالیت کرد تا اینکه دو سال بعد سفارت بسته شد.

### بدتر شدن روابط
پس از سال ۲۰۲۰ روابط دو کشور رو به وخامت گذاشت. بحران در روابط با رأی‌گیری‌های پیوسته منفی اریتره در مجامع بین‌المللی از جمله سازمان ملل متحد و مخالفت سرسختانه آن با بازگشت اسرائیل به‌عنوان ناظر به اتحادیه آفریقا نمایان شد.

## همکاری نظامی و امنیتی
بر پایه گزارش‌های رسانه‌ای، اسرائیل پایگاه نظامی‌ای در اریتره دارد که شامل ایستگاه شنود بر فراز کوه امبا ساواره و اسکله‌هایی در مجمع‌الجزایر دهلک در دریای سرخ است. این پایگاه دست‌کم از سال ۲۰۱۲ وجود داشته و کاربرد اصلی آن پایش فعالیت ایران در دریای سرخ و تنگه باب‌المندب گزارش شده‌است. در ژوئن ۲۰۱۶ گزارش شد که اسرائیل ساخت ایستگاه شنود بر کوه امبا ساواره را به پایان رسانده‌است.

در اکتبر ۲۰۲۳ بر پایه گزارش شبکه لبنانی المیادین، پایگاه دریایی اسرائیل در مجمع‌الجزایر دهلک مورد حمله مسلحانه قرار گرفت. این پایگاه بزرگ‌ترین پایگاه نیروی دریایی اسرائیل در خارج از آب‌های سرزمینی این کشور خوانده شده و بنا بر روزنامه یمنی «الثوره» در سال ۱۹۹۵ تأسیس شده بود.

## پناهجویان اریتره‌ای در اسرائیل
بر پایه آمار، تا ژوئیه ۲۰۱۸ نزدیک به ۳۵٬۶۵۹ تبعه اریتره و سودان در اسرائیل ساکن بودند که درخواست پناهندگی داده بودند. در اکتبر ۲۰۱۸ اسرائیل برای نخستین بار گفت‌وگوهای مستقیم با اسمره را دربارهٔ بازگشت نزدیک به ۲۰٬۰۰۰ پناهجوی اریتره‌ای آغاز کرد و خواستار تضمین عدم پیگرد بازگشتگان به دلیل فرار از خدمت نظامی شد. دولت اسرائیل به هر پناهجوی داوطلب بازگشت بلیت رایگان هواپیما و ۳٬۵۰۰ دلار نقد پیشنهاد می‌کرد؛ اما شمار داوطلبان اریتره‌ای از ۲٬۱۷۲ نفر در سال ۲۰۱۹ به ۶۰۶ نفر در سال ۲۰۲۰ کاهش یافت.

### درگیری‌های سپتامبر ۲۰۲۳ تل‌آویو
در ۲ سپتامبر ۲۰۲۳ درگیری‌های خشونت‌باری میان مهاجران اریتره‌ای هوادار و مخالف دولت آفورکی در تل‌آویو رخ داد. این درگیری‌ها در پی برنامه‌ریزی سفارت اریتره برای برگزاری جشنواره‌ای آغاز شد که مخالفان رژیم آن را نشانه حمایت از حکومت اریتره می‌دانستند. در این رویداد بیش از ۱۵۰ نفر زخمی شدند. بنیامین نتانیاهو خواستار اخراج پناهجویان اریتره‌ای شرکت‌کننده در درگیری‌ها شد. اسرائیل سیاست دیرینه‌ای در حفاظت از عوامل رژیم اریتره در خاک خود داشته‌است.

## جامعه یهودی اریتره
اریتره در گذشته جامعه یهودی کوچکی داشت که بیشتر در اسمره متمرکز بود. در زمان استقلال اریتره و برقراری روابط دیپلماتیک با اسرائیل، تنها یک یهودی از جامعه بومی به نام سامی کوهن در این کشور باقی مانده بود.

## جستارهای وابسته
* جنگ استقلال اریتره
* درگیری عرب‌ها و اسرائیل

## منابع

* 
* 
* 
* 

رده:همه مقاله‌های نیازمند ارجاع‌های اضافی
رده:مقاله‌های نیازمند ارجاع‌های اضافی از فوریه ۲۰۱۳
رده:مقاله‌های دارای شرح مختصر
رده:شرح مختصر متفاوت با ویکی‌داده