ورد یریحو

**ورد یریحو** (، به معنای «گل رز اریحا») یک شهرک اسرائیلی است که به‌صورت موشاو در کرانه باختری سازمان‌دهی شده‌است. این شهرک در نزدیکی اریحا در دره رود اردن واقع شده و از نظر اداری در حوزهٔ صلاحیت شورای منطقه‌ای مگیلوت قرار دارد.

جامعهٔ بین‌المللی شهرک‌های اسرائیلی در کرانه باختری را بر پایهٔ حقوق بین‌الملل غیرقانونی می‌داند، اما دولت اسرائیل این دیدگاه را نمی‌پذیرد. ورد یریحو در سال ۱۹۷۹ بنیان‌گذاری شد و بر تپه‌ای مشرف بر اردوگاه عقبه جبر جای گرفته‌است. از جادهٔ پیرامونی موشاو می‌توان شهر اریحا و شمال دریای مرده را دید.

## پیشینه
### بنیان‌گذاری
شهرک ورد یریحو در پی انشعاب میان گروه‌های سکولار و مذهبی در جامعهٔ میتسپه یریحو پدید آمد. میتسپه یریحو در سال ۱۹۷۷ بنیان‌گذاری شده بود و پس از تصمیم کمیتهٔ وزارتی شهرک‌سازی برای حل اختلاف، ایجاد جامعهٔ جدید از آوریل ۱۹۸۰ آغاز شد. یک گروه هسته‌ای وابسته به اتحادیه کشاورزی در نوامبر ۱۹۸۰ در این مکان مستقر شد؛ با این حال ساکنان سکولار میتسپه یریحو از پیوستن به آنان خودداری کردند و استدلال کردند که نمی‌خواهند در دره رود اردن سکونت گزینند بلکه ترجیح می‌دهند نزدیک شهرک موجود که به اورشلیم نزدیک‌تر بود بمانند.

بر پایهٔ گزارش سازمان غیردولتی فلسطینی ARIJ، در سال ۱۹۷۸ اسرائیل ۶۱۸ دونوم زمین از محل نبی موسی را برای ساخت ورد یریحو مصادره کرد. در محوطهٔ ورد یریحو سازه‌ای باستانی متعلق به اواخر سدهٔ هفتم و اوایل سدهٔ ششم پیش از میلاد از دوران پادشاهی یهودا کشف شده‌است. مشخص نیست که این سازه دژ، مزرعه یا پرستشگاه بوده‌است. همچنین یک شمشیر دولبه به درازای ۱٫۰۴ متر از عصر آهن (دورهٔ اسرائیلی) در این مکان یافت شده‌است که بزرگ‌ترین شمشیر عصر آهن کشف‌شده در اسرائیل به‌شمار می‌رود.

مراسم گشایش رسمی شهرک در ۳۰ دسامبر ۱۹۸۰ با حضور آریل شارون، وزیر کشاورزی وقت، برگزار شد.

موشاو نخست به‌طور موقت «میتسپه یریحو ب» نامیده می‌شد. نام دائمی آن، ورد یریحو، از آیه‌ای در حکمت یشوع بن سیراخ گرفته شده‌است: «مانند درخت خرما در عین‌جدی بالا رفتم و مانند بوته‌های گل رز در اریحا».

### دههٔ ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰
جامعهٔ ورد یریحو از نخستین روز با دشواری‌های اقتصادی دست‌وپنجه نرم کرد. شهرک‌نشینان هزینهٔ ساخت خانه‌ها و زیرساخت‌های کشاورزی را از جیب خود و از راه اتحادیه کشاورزی تأمین می‌کردند. تورم شتابان در اسرائیل در سال‌های ۱۹۸۴ و ۱۹۸۵ بحران را شدیدتر کرد و در سال ۱۹۸۶ ساکنان ناگزیر به ترک شهرک شدند، به‌ویژه پس از آنکه شرکت آب ملی مکوروت به دلیل بدهی‌های پرداخت‌نشدهٔ آب، آب‌رسانی به شهرک را قطع کرد. در دهه ۱۹۹۰ در چارچوب طرح تسویه بدهی‌های موشاوها و پس از تصویب قانون گال، بدهی‌های موشاو بخشیده شد.

پس از توافق‌نامهٔ غزه–اریحا در مه ۱۹۹۴، شهر اریحا به کنترل تشکیلات خودگردان فلسطین درآمد، از جمله اردوگاه عقبه جبر که در حدود ۵۰۰ متری شمال شهرک قرار داشت. منطقه پس از آن رشد اقتصادی را تجربه کرد. افزایش گردشگری بسیاری از ساکنان را بر آن داشت تا کشاورزی را رها کنند و اقامتگاه‌های بوم‌گردی راه‌اندازی کنند. در سال ۱۹۹۸ کازینوی اریحا در نزدیکی موشاو گشایش یافت و هر روز صدها قمارباز اسرائیلی را به خود جذب می‌کرد. ساکنان موشاو نیز غرفهٔ تبدیل ارز در نزدیکی کازینو برپا کردند.

### از سال ۲۰۰۰
در سپتامبر ۲۰۰۰ با آغاز انتفاضه دوم کارکرد کازینو متوقف شد و گردشگری منطقه فروپاشید که دشواری‌های اقتصادی تازه‌ای را برای جامعه به همراه آورد. در ۱۳ نوامبر ۲۰۰۰ افراد مسلح تحت فرماندهی توفیق طیراوی از ساختمان کازینو به سوی ورد یریحو آتش گشودند. نیروهای دفاعی اسرائیل با شلیک گلولهٔ تانک به ساختمان پاسخ دادند و بخشی از آن را ویران کردند. در آوریل ۲۰۰۱ کازینو به‌سرعت بازسازی شد و آمادهٔ بازگشایی بود، اما ارتش اسرائیل ورود شهروندان اسرائیلی به منطقهٔ الف را ممنوع کرد و کازینو رها شده باقی ماند.

در سال ۲۰۰۹ شرکت ساختمانی بنی آمانا در چارچوب طرح گسترش جامعه، ساخت خانه‌های جدید را در موشاو آغاز کرد.

## جایگاه حقوقی
جامعهٔ بین‌المللی شهرک‌های اسرائیلی در کرانه باختری را بر پایهٔ حقوق بین‌الملل غیرقانونی می‌شمارد، اما دولت اسرائیل این دیدگاه را رد می‌کند.

## جغرافیا
ورد یریحو بر تپه‌ای مشرف بر اردوگاه عقبه جبر واقع شده‌است. بخشی از جادهٔ موشاو چشم‌اندازی به شهر اریحا و بخش شمالی دریای مرده دارد.

## منابع

* 
* 
* 
* 

رده:آبادی‌های اسرائیلی در استان یهودا و سامره
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۷۹ (میلادی)
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند
رده:مقاله‌های خرد جغرافیای اسرائیل