حروف ایتالیک

[بندانگشتی|ایتالیک [الدوس منوتیوس در نسخه ۱۵۰۱ ویرژیل. ایتالیک تنها برای حروف کوچک به کار رفته و نه برای حروف بزرگ.]]

**حروف ایتالیک** (به انگلیسی: Italic type) در تایپوگرافی، نوعی قلم مبتنی بر شکل رسای خوشنویسی است که از دست‌خط کلیگرافیک الهام می‌گیرد. این سبک به همراه نوشته سیاه (Blackletter) و نوع رومی، یکی از سه سبک اصلی تایپ‌فیس در تاریخ تایپوگرافی غربی به شمار می‌آید.

حروف ایتالیک معمولاً اندکی به سمت راست کج می‌شوند. شکل گلیف‌ها در این سبک غالباً با نوع رومی‌متفاوت است — تأثیری دیگر از خوشنویسی — و حروف بزرگ ممکن است دارای پیچ‌وتاب‌های تزئینی (swash) باشند که از خوشنویسی آراسته الهام گرفته شده‌اند. نام این سبک از آن روست که تایپ‌فیس‌های مبتنی بر خوشنویسی نخست در ایتالیا طراحی شدند تا جایگزین اسناد نگاشته‌شده به سبک دست‌خط دیوانی (chancery hand) شوند. الدوس منوتیوس و لودوویکو آریگی — هر دو در فاصله قرن‌های پانزدهم و شانزدهم — از مهم‌ترین طراحان حروف در این فرایند بودند.

از نظر تاریخی، حروف ایتالیک سبکی مستقل بودند که جداگانه از نوع رومی‌به کار می‌رفتند؛ اما امروزه این دو در کنار یکدیگر استفاده می‌شوند. در این کاربرد، ایتالیک روشی است برای تأکید بر نکات کلیدی در متن چاپی، شناسایی انواع آثار خلاقانه، نقل واژه‌ها یا عبارت‌های خارجی، یا نشان دادن تأکید گوینده هنگام نقل‌قول.

## تاریخچه
بندانگشتی|چپ|نمونه‌ای از خط رسای نیکولی که به حروف ایتالیک تبدیل شد
[بندانگشتی|[کاترینای سیه‌نا، *Epistole* («نامه‌ها»)، چاپ‌شده در ونیز توسط آلدو مانوتزیو در سپتامبر ۱۵۰۰. این کتاب دربردارنده جدولی است که در آن نخستین کلماتی که تاکنون به صورت ایتالیک چاپ شده‌اند ظاهر می‌شوند.]]
بندانگشتی|صفحه‌ای از La Operina اثر لودوویکو وینتینو دلی آریگی، نشان‌دهنده نخستین تایپ‌فیس «chancery italic»

حروف ایتالیک نخستین‌بار توسط چاپگر و انسان‌گرا الدوس منوتیوس و مطبعه او در ونیز در سال ۱۵۰۰ میلادی به کار برده شد.

منوتیوس در نظر داشت از حروف ایتالیک نه برای تأکید، بلکه برای متن نسخه‌های کوچک و قابل حمل کتاب‌های پرخواننده — اغلب شعر — استفاده کند تا سبک دست‌نوشته‌های خطی آن دوره را بازسازی نماید. انتخاب ایتالیک به جای نوع رومی‌متداول، ظاهراً برای القای حس غیررسمی‌در نسخه‌هایی بود که برای خواندن در اوقات فراغت طراحی شده بودند. حروف ایتالیک منوتیوس توسط حرف‌ساز (punchcutter) او فرانچسکو گریفو تراشیده شد. این حروف دست‌خط آن دوره را بازنمایی می‌کرد و از سبک نیکولو دِ نیکولی — و احتمالاً از دست‌خط خود منوتیوس — الهام گرفته بود.

نخستین استفاده در یک کتاب کامل، نسخه ۱۵۰۱ ویرژیل بود که به ایتالیا تقدیم شده بود؛ هرچند پیش از آن به اختصار در صفحه عنوان نسخه ۱۵۰۰ نامه‌های کاترینای سیه‌نا به کار رفته بود. گریفو برای بازسازی دست‌خط، حداقل شصت‌وپنج حرف پیوسته (لیگاتور) در نسخه دانته و ویرژیل آلدین ۱۵۰۱ تراشید.

ایتالیک منوتیوس با ایتالیک مدرن از جهاتی متفاوت بود. حروف بزرگ به صورت عمودی و بر اساس الگوی حروف مربعی رومی‌بودند، کوتاه‌تر از حروف کوچک ایتالیک صعودی، و در ابتدای هر سطر پیش از یک فاصله روشن و حروف کوچک به کار می‌رفتند. مورخ هری کارتر بیان می‌کند که ایتالیک منوتیوس تقریباً همان عرض نوع رومی‌را داشت.

### گسترش ایتالیک

حروف ایتالیک به سرعت بسیار محبوب شد و به طور گسترده — و اغلب نادرست — تقلید شد. مجلس سنای ونیز به آلدوس حق انحصاری استفاده از آن را اعطا کرد، امتیازی که سه پاپ متوالی آن را تأیید کردند؛ اما همین حروف در سال ۱۵۰۲ به شکل گسترده جعل شد. گریفو که در اثر اختلاف تجاری ونیز را ترک کرده بود، نسخه‌ای برای چاپگر گیرولامو «گرشوم» سونچینو تراشید و نسخه‌های دیگری در ایتالیا و لیون ظاهر شدند. ایتالیایی‌ها این حروف را «آلدینو» نامیدند، در حالی که دیگران آن را «ایتالیک» خواندند. مورخ اچ. دی. ال. ورولیه نخستین تولید ایتالیک در پاریس را به سال ۱۵۱۲ تاریخ‌گذاری می‌کند. برخی چاپگران اروپای شمالی افزوده‌های دست‌ساز را برای اضافه کردن نویسه‌هایی که در ایتالیایی به کار نمی‌رفتند، فراهم کردند یا آن را با حروف بزرگ جایگزین، از جمله گوتیک، جفت کردند.

### ایتالیک دیوانی
بندانگشتی|''Cancelleresca Bastarda'' اثر یان فان کریمپن، احیایی در قرن بیستم از سبک chancery italic

موجی دوم از ایتالیک‌های «دیوانی» (chancery italics) ظهور کرد که در ایتالیا از محبوبیت بیشتری برخوردار بود. ورولیه این ایتالیک‌ها را مبتنی بر «نوشتاری سنجیده‌تر و رسمی‌تر با اندام‌های بلندتر صعودی و نزولی، گاهی با انتهاهای خمیده یا گرد، و اغلب تنها در اندازه‌های بزرگ‌تر» توصیف می‌کند. ایتالیک‌های دیوانی حدود سال ۱۵۲۴ توسط آریگی — خوشنویس و نویسنده کتاب‌درسی خوشنویسی که حرفه چاپگری را در رم آغاز کرده بود — و نیز توسط جووانی آنتونیو تالیِنته از ونیز معرفی شدند، و تقلیدهایی از آن‌ها تا سال ۱۵۲۸ در فرانسه ظاهر شدند. این سبک در طول قرن شانزدهم به تدریج کمرنگ شد، هرچند از آغاز قرن بیستم احیاهایی از آن صورت گرفت. ایتالیک‌های دیوانی ممکن است دارای سریف‌های رو به عقب یا انتهاهای گرد رو به جلو بر روی اندام‌های صعودی باشند.

### تحولات بعدی

حروف بزرگ ایتالیک با شیب در قرن شانزدهم معرفی شدند. نخستین چاپگر شناخته‌شده‌ای که از آن‌ها استفاده کرد، یوهان سینگرینر در وین در سال ۱۵۲۴ بود و این رویه به آلمان، فرانسه و بلژیک گسترش یافت. روبر گرانژون، حرف‌ساز فرانسوی پرکار که به ویژه به مهارتش در تراشیدن حروف ایتالیک شهره بود، در گسترش کاربرد حروف بزرگ شیبدار نقش محوری داشت و ورولیه او را «نام اصلی مرتبط با این تغییر» در فرانسه می‌داند.

تکامل کاربرد ایتالیک برای نشان دادن تأکید در قرن شانزدهم اتفاق افتاد و تا قرن هفدهم به هنجاری آشکار تبدیل شده بود. حروف ایتالیک در سده‌های بعدی از نظر سبکی تکامل یافتند و تغییرات سلیقه در خوشنویسی و طراحی حروف را دنبال کردند. یکی از تحولات مهم که از پایان قرن هفدهم به تدریج رواج یافت، گذار به شکل باز حرف *h* بود که با *n* هماهنگ شد — تحولی که در نوع Romain du roi دهه ۱۶۹۰ دیده می‌شود و جایگزین شکل تاشده و بسته *h* در ایتالیک‌های قرن‌های شانزدهم و هفدهم شد.

## ایتالیک واقعی در برابر نوع مایل

اشکال واقعی ایتالیک اغلب ماهیتی رسا دارند، در حالی که اشکال مایل (oblique) معمولاً نسخه‌های کج‌شده از قلم رومی‌اند. تفاوت میان ایتالیک واقعی و نوع مایل در این است که در ایتالیک واقعی برخی شکل‌های حروف با نوع رومی‌متفاوتند، اما در نوع مایل حروف تنها کج می‌شوند بدون آنکه شکل رومی‌آن‌ها تغییر کند.

بندانگشتی|۴۰۰px|نمونه متن در هر دو نوع رومی (بالا) و ایتالیک (پایین)|alt=«The five boxing wizards jump quickly.» در هر دو نوع رومی (بالا) و ایتالیک (پایین).

بندانگشتی|۴۰۰px|همان نمونه متن در نوع مایل|alt=«The five boxing wizards jump quickly.» در نوع مایل.

تمایز میان ایتالیک رسا و ایتالیک کج‌شده در الفبای سیریلیک از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا شکل‌های متفاوت گلیف‌ها در آن — به ویژه در حروف کوچک — به روشنی قابل تشخیص‌اند.

## کاربردها
قاب|نمای رایج از زمان‌های استفاده از ایتالیک و پررنگ در تایپوگرافی

حروف ایتالیک در موارد گوناگونی به کار می‌روند:

* **تأکید**: برجسته کردن نکات کلیدی در متن چاپی، که اغلب با تکیه کلامی‌در گفتار تطابق دارد؛ برای نمونه: «اسمیت *تنها* متهم نبود». یک راهنمای کاربرد انگلیسی ایتالیک را «معادل چاپی زیرخط‌کشی» توصیف کرده است.
* **عنوان آثار مستقل**: عنوان کتاب‌ها، آلبوم‌ها، نقاشی‌ها، نمایشنامه‌ها، برنامه‌های تلویزیونی، فیلم‌ها و نشریه‌های ادواری. آثاری که در درون آثار بزرگ‌تری قرار دارند — مانند داستان‌های کوتاه، اشعار، مقالات روزنامه‌ای، ترانه‌ها و قسمت‌های تلویزیونی — به ایتالیک نوشته نمی‌شوند، بلکه در گیومه قرار می‌گیرند.
* **نام کشتی‌ها**: مانند «کشتی *Queen Mary* دیشب حرکت کرد».
* **واژه‌های خارجی**: از جمله نام‌گذاری دوتایی لاتین در رده‌بندی موجودات زنده؛ مانند «یک *[[کوک او ون|coq au vin]]* عالی سرو شد» یا «*Homo sapiens*».
* **نام روزنامه‌ها و مجلات**: مانند *[[روان‌شناسی امروز]]* و *[[شیکاگو تریبون]]*.
* **تمایز استفاده–ذکر** (use–mention distinction): هنگام اشاره به کلمه‌ای به عنوان نمونه‌ای از آن کلمه، نه برای محتوای معنایی‌اش؛ مانند «واژه *the* یک حرف تعریف است» یا «جان آزرده شد؛ آن‌ها یک‌بار دیگر *h* را در نامش فراموش کرده بودند».
* **معرفی یا تعریف اصطلاحات**: به ویژه اصطلاحات فنی یا آن‌هایی که به شیوه‌ای غیرمعمول به کار می‌روند؛ مانند «روان‌شناسی فرویدی بر *ایگو*، *سوپرایگو* و *اید* استوار است».
* **جریان فکر شخصیت‌ها در داستان**: گاهی در رمان‌ها برای نشان دادن فرایند اندیشه شخصیت‌ها: «*این نمی‌تواند واقعی باشد*، مری با خود اندیشید».
* **[[نسخه شاه جیمز]]**: در این ترجمه کتاب مقدس، ایتالیک برای «کاهش تأکید» بر کلماتی به کار می‌رود که در متن اصلی معادلی ندارند اما در انگلیسی ضروری‌اند؛ مانند: «And God saw the light, that *it was* good».

### کاربرد در علوم و ریاضیات

نمادهای جبری (ثوابت و متغیرها) به طور قراردادی با ایتالیک نوشته می‌شوند تا از متن و نشانه‌های واحد متمایز شوند. نمادهای کمیت‌های فیزیکی و ثوابت ریاضی نیز به همین شیوه نگاشته می‌شوند؛ برای نمونه: «سرعت نور، *c*، تقریباً برابر ۳٫۰۰×۱۰⁸ متر بر ثانیه است».

### کاربرد در زیست‌شناسی

در زیست‌شناسی، بر اساس هنجار بین‌المللی، نام‌های علمی‌از سطح جنس به پایین‌تر به صورت ایتالیک نوشته می‌شوند. اگر نام در داخل پرانتز باشد، خود پرانتزها ایتالیک نمی‌شوند؛ برای نمونه: «دانه‌های *Taxus baccata* بسیار سمی‌اند» یا «سرخدار اروپایی (*Taxus baccata*)». در ویروس‌شناسی، مطابق قوانین کمیته بین‌المللی طبقه‌بندی ویروس‌ها (ICTV)، تمامی‌رده‌های تاکسونومیک به همین شیوه ایتالیک نوشته می‌شوند، به استثنای نام جدایه‌های منفرد، نام‌های عمومی‌ویروس‌ها و مخفف‌ها.

### ایتالیک درون ایتالیک

اگر در درون یک گذار ایتالیک عبارتی باشد که خود نیز باید به سبک ایتالیک نوشته می‌شد — مانند نام اثری در متنی به زبان خارجی — از نوع رومی‌استفاده می‌شود تا برجستگی آن حفظ شود؛ برای نمونه: *I've never read Homer's* Iliad.

## ایتالیک در رایانه

در ویراستارهای WYSIWYG، معمولاً دکمه‌ای در نوار ابزار وجود دارد که امکان قالب‌بندی متن انتخاب‌شده به صورت ایتالیک را فراهم می‌کند؛ همچنین با نگه‌داشتن هیچ متنی در حالت انتخاب، می‌توان حالت ایتالیک را فعال کرد تا متن تایپ‌شده بعدی با این قالب نوشته شود. کلید میانبر Ctrl+I (یا Cmd+I در مک‌اینتاش) اغلب همین کارکرد را دارد.

در HTML، تگ `` برای ایتالیک به کار می‌رود؛ اما گاهی تگ `` که برای نشان دادن تأکید است، ترجیح داده می‌شود، زیرا استانداردهای W3C آن را به صورت پیش‌فرض ایتالیک نمایش می‌دهند و برای عامل‌های کاربری که توانایی نمایش ایتالیک را ندارند معنادارتر است. اگر ایتالیک جنبه تزئینی داشته باشد تا معنایی، اعلان CSS به صورت `font-style: italic` باید به جای آن استفاده شود.

در ویکی‌متن از `` (دو آپاستروف مستقیم) در دو سوی متن مورد نظر برای ایتالیک استفاده می‌شود. در BBCode از `[i]` استفاده می‌شود. در LaTeX، دستور `\textit{}` برای ایتالیک و دستور `\emph{}` برای تأکید به کار می‌رود؛ دومی‌در مدیریت «تأکید داخل ایتالیک» — که به صورت رومی‌نمایش داده می‌شود — مناسب‌تر است.

## منابع


## پیوند به بیرون
* Italics Examined — وبگاه Hoefler & Co.
* Designing Italics — پایان‌نامه دکتری ویکتور گاولتنی، دانشگاه ریدینگ
* Aldus Manutius — وبگاه Pioneers of Print، دانشگاه منچستر

رده:تایپوگرافی
رده:مقاله‌های دارای شرح مختصر
رده:شرح مختصر متفاوت با ویکی‌داده