حمله هوایی ۲۰۲۵ به زندان صعده

در ۲۸ آوریل ۲۰۲۵، حملات هوایی نیروی هوایی آمریکا، یک مرکز بازداشت مهاجران تحت کنترل حوثی‌ها در شهر صعده در استان صعده یمن را هدف قرار داد. این حملات منجر به کشته شدن حداقل ۶۸ مهاجر آفریقایی بازداشت شده و زخمی شدن ۴۷ نفر دیگر شد. این حادثه بزرگ‌ترین تلفات غیرنظامیان در یک عملیات نظامی ایالات متحده از زمان حمله هوایی ۲۰۱۷ موصل بود.

این بازداشتگاه بخشی از یک مجتمع بزرگتر بود که سال‌ها قبل از حمله به عنوان یک بازداشتگاه فعالیت می‌کرد. پیش از این، نمایندگان کمیته بین‌المللی صلیب سرخ و سازمان ملل متحد از این زندان بازدید کرده بودند، که دومی هرگونه کارکرد نظامی در داخل این مجتمع را تکذیب می‌کرد. شاهدان و فعالان محلی گزارش دادند که حداقل سه حمله هوایی متوالی در اوایل صبح به این بازداشتگاه، در حالی که ساکنان آن خواب بودند، صورت گرفته است. یک ساختمان دیگر در نزدیکی آن با کاربری نامعلوم نیز مورد اصابت قرار گرفت، اگرچه هیچ تلفاتی گزارش نشده است. در میان خرابه‌های زندان، بقایای دو تا سه بمب هدایت‌شونده دقیق جی‌بی‌یو-۳۹ پیدا شد.

## پیشینه
در اوایل سال ۲۰۲۴، آمریکا در پاسخ به حملات خود به کشتی‌های تجاری و دریایی در دریای سرخ و خلیج عدن در حمایت از فلسطین در بحبوحه جنگ غزه، یک حمله هوایی علیه حوثی‌ها در سرزمین‌های تحت کنترل خود در یمن آغاز کرد. در ۱۵ مارس ۲۰۲۵، آمریکا عملیات راف رایدر را آغاز کرد، تشدیدی از مبارزات جاری خود که اهداف اصلی خود را از زیرساخت‌های نظامی حوثی‌ها به حمله به رهبری این گروه تغییر داد. این مبارزات در بحبوحه تلاش‌های فزاینده برای فشار بر ایران؛ حامیان اصلی حوثی‌ها، در دوره دوم ریاست جمهوری دونالد ترامپ، آغاز شد. به گفته ارتش ایالات متحده، این عملیات «تأسیسات فرماندهی و کنترل متعدد، سیستم‌های دفاع هوایی، تأسیسات تولید سلاح‌های پیشرفته و مکان‌های ذخیره‌سازی سلاح‌های پیشرفته» حوثی‌ها را نابود کرده است. با این حال، سازمان دیده‌بان ایروارز ادعا کرد که تغییر در استراتژی، غیرنظامیان را بیشتر در معرض خطر حملات ایالات متحده قرار داده است.

زندان شهر صعده پیش از این حمله، چندین سال به عنوان بازداشتگاه مهاجران مورد استفاده قرار می‌گرفت. به گزارش *[[واشینگتن پست]]*، سازمان ملل متحد آن را قبلاً شامل یک پادگان نظامی و اخیراً به عنوان یک بازداشتگاه توصیف کرده است. یک محقق حقوق بشر یمن ادعا کرد که این زندان در سال ۲۰۱۵ یا ۲۰۱۶ دیگر برای حوثی‌ها به عنوان یک مرکز نظامی مورد استفاده قرار نمی‌گرفت، در حالی که محقق دیگری به نام عدنان الجبارنی گفت که این زندان همچنان یک دارایی مهم اما مرموز برای حوثی‌ها است و «مهاجران فقط یک جبهه هستند.» ساختمان دیگری در این مجتمع قبلاً در یک حمله هوایی ائتلاف به رهبری عربستان سعودی در سال ۲۰۲۲ مورد حمله قرار گرفت و ۹۱ نفر کشته شدند. سخنگوی ارتش عربستان سعودی ادعا کرد که این مکان توسط حوثی‌ها برای اهداف نظامی مورد استفاده قرار می‌گرفته است، اما گزارش سازمان ملل متحد حاکی از آن است که نمایندگان بازدیدکننده آن هیچ نشانه‌ای مبنی بر کارکرد نظامی آن ندیده‌اند.

خودِ محوطه ۵۰ هکتار مساحت دارد و با دیواری احاطه شده است. دو ساختمانی که در این محوطه هدف قرار گرفتند، حدود ۱۲۰ فوت طول و ۵۰۰ فوت از هم فاصله داشتند و توسط یک جاده از هم جدا می‌شدند. ساختمان‌های انبار مانند از نظر طراحی مشابه بودند، با سقف‌های موج‌دار و پایه‌های بتنی ساده. این تأسیسات در یک منطقه باز و دور از هرگونه پایگاه نظامی قرار داشت.

این بازداشتگاه در زمان حمله، محل نگهداری ۱۱۵ مهاجر آفریقایی بدون مدرک بود. بازداشت‌شدگان عمدتاً اتیوپیایی و سومالیایی بودند و سایر آفریقایی‌ها نیز عمدتاً به دنبال عبور از مرز به عربستان سعودی بودند. حوثی‌ها ادعا کردند که این مرکز مهاجران تحت نظارت سازمان بین‌المللی مهاجرت و کمیته بین‌المللی صلیب سرخ فعالیت می‌کند، اگرچه هر دو سازمان این ادعا را رد کردند. با این حال، صلیب سرخ از سال ۲۰۱۸ نمایندگانی را برای بازدید دوره‌ای از این مجموعه اعزام کرده بود.

## حمله هوایی
در ۲۸ آوریل ۲۰۲۵، کمی قبل از ساعت ۰۵:۰۰ به وقت محلی، مرکز بازداشت مهاجران در حالی که ساکنان آن خواب بودند، مورد چندین حمله هوایی قرار گرفت. عابد ابراهیم صالح، یکی از بازماندگان، گفت: «هواپیماها دو بار از فاصله نزدیک حمله کردند. بار سوم به ما حمله کردند.» یک فعال محلی اتیوپیایی گفت که حداقل سه حمله هوایی به طور مستقیم و پشت سر هم به ساختمان اصابت کرد، در حالی که حمله چهارم در نزدیکی آن رخ داد. این حملات آمبولانس و دروازه اصلی مرکز را نابود کرد و عملیات نجات را مختل کرد. یک ساختمان دوم در همان نزدیکی که کاربری آن نامشخص بود نیز در حملات هوایی هدف قرار گرفت، اگرچه هیچ تلفاتی از آن شناسایی نشد.

ترور بال، متخصص سابق مواد منفجره ارتش آمریکا، گفت که احتمالاً از چندین بمب جی‌بی‌یو-۳۹ ساخت آمریکا در این حمله استفاده شده است و معتقد است که به دلیل ماهیت هدایت‌شونده دقیق مهمات و این واقعیت که چندین حمله به این مرکز انجام شده است، اهداف عمداً مورد اصابت قرار گرفته‌اند. *واشینگتن پست* حداقل دو محفظه فیوز جی‌بی‌یو-۳۹ را در خرابه‌های مرکز مهاجران شناسایی کرد. یک بررسی بصری توسط *[[نیویورک تایمز]]* به این نتیجه رسید که حداقل از سه جی‌بی‌یو-۳۹ در این حمله استفاده شده است؛ دو محفظه فیوز و یک قطعه سیستم هدایت در محل پیدا شد.

طبق گزارش کانال المسیره وابسته به حوثی‌ها و سازمان حقوق بشری «نظارت بر حقوق بشر اروپا-مدیترانه»، این حملات حداقل ۶۸ کشته و ۴۷ زخمی برجای گذاشت که همگی مهاجران آفریقایی بودند. به گفته یکی از رهبران محلی، تعداد کشته‌شدگان سومالیایی «بسیار کم» بود، زیرا گروهی از آنها سه روز قبل از مرکز خارج شده بودند. المسیره تصاویری از امدادگران را پخش کرد که در حال بیرون کشیدن حداقل دوازده جسد در میان آوارهای بتنی و فلزی از یک ساختمان بزرگ با دیوارهای نیمه تخریب شده و بدون سقف بودند. صلیب سرخ از جمعیت هلال احمر یمن در واکنش اضطراری به این حمله حمایت کرد. یک مقام سازمان ملل متحد بعداً در همان روز اظهار داشت که «دو بیمارستان مجاور تاکنون بیش از ۵۰ مجروح را پذیرش کرده‌اند که بسیاری از آنها به شدت زخمی شده‌اند.» *واشینگتن پست* فیلم‌های منتشر شده توسط حوثی‌ها را که نشان دهنده عواقب حمله است، تجزیه و تحلیل کرد. آنها حداقل ۳۸ نفر کشته و ۳۲ نفر زخمی را از این فیلم شناسایی کردند. آنها خاطرنشان کردند که این تقریباً مطمئناً کمتر از تعداد واقعی است و قادر به تشخیص این نیستند که آیا قربانیان همگی غیرنظامی بوده‌اند یا خیر، اما همچنین خاطرنشان کردند که هیچ تجهیزات نظامی در فیلم دیده نمی‌شود. *نیویورک تایمز* اعلام کرد که نمی‌تواند به طور مستقل تأیید کند که همه تلفات این حمله مهاجر بوده‌اند.

## واکنش‌ها

بیانیه‌ای از سوی فرماندهی مرکزی ایالات متحده در اوایل روز قبل از حمله، عدم انتشار جزئیات مربوط به عملیات‌هایش در یمن را توجیه کرد. بعداً در همان روز، پس از گزارش حمله هوایی توسط رسانه‌های محلی، یک مقام وزارت دفاع آمریکا گفت که فرماندهی مرکزی «از ادعاهای تلفات غیرنظامیان مربوط به حملات ایالات متحده در یمن آگاه است و ما این ادعاها را بسیار جدی می‌گیریم.» اضافه شد که «ما در حال حاضر در حال ارزیابی خسارات جنگی و تحقیق در مورد این ادعاها هستیم.»

محمد عبدالسلام، سخنگوی حوثی‌ها، در بیانیه‌ای در توییتر این حمله را «جنایتی وحشیانه» خواند. وزارت کشور حوثی‌ها بیانیه‌ای منتشر کرد و آنچه را که «جنایتی شنیع که توسط تجاوز آمریکا انجام شده است» نامید، محکوم کرد.

استفان دوجاریک، سخنگوی سازمان ملل، این حمله را «عمیقاً نگران‌کننده» خواند و از همه طرف‌ها خواست تا از غیرنظامیان محافظت کنند، بدون اینکه از ارتش آمریکا نامی ببرد. این اظهارات توسط هانس گروندبرگ، فرستاده ویژه سازمان ملل در یمن، نیز تکرار شد و او خواستار «پاسخگویی برای هر تلفات غیرنظامی» شد. کریستین سیپولا، رئیس هیئت صلیب سرخ در یمن، گفت: «غیرقابل تصور است که در حالی که مردم بازداشت شده‌اند و جایی برای فرار ندارند، در خط آتش نیز گرفتار شوند.»

## جستارهای وابسته
* حملات هوایی ۲۰۲۵ به پایانه نفتی رأس عیسی

## منابع

رده:جنایت‌های جنگی داخلی یمن
رده:حمله‌های هوایی ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:حمله‌های هوایی انجام شده توسط ایالات متحده آمریکا
رده:یمن در ۲۰۲۵ (میلادی)