جام باشگاه‌های بالکان

**جام باشگاه‌های بالکان** با نام رسمی **بالکانز کاپ**  یک رقابت بین‌المللی فوتبال برای باشگاه‌هایی از آلبانی، بلغارستان، یونان، رومانی، ترکیه و یوگسلاوی بود. این رقابت در سال ۱۹۶۱ شکل گرفت و در دهه ۱۹۶۰ محبوبیب بسیاری داشت، به قدری که فینال سال ۱۹۶۷ از این مسابقات، ۴۲٬۰۰۰ تماشاگر را به خود جذب کرد. این جام پس از لیگ قهرمانان اروپا، دومین رقابت مهم باشگاهی بین‌المللی برای باشگاه‌های این منطقه از اروپا بود؛ چرا که در لیگ قهرمانان، تنها باشگاه های قهرمان لیگ می‌توانستند شرکت کنند و رقابت های جام در جام اروپا در ابتدا تیم‌های کمی از این منطقه را جذب می‌کرد زیرا بسیاری از کشورهای این منطقه، جام‌های داخلیشان را به‌طور منظم برگزار نمی‌کردند و از میان این کشورها، تنها یوگسلاوی نمایندگان قابل توجهی در مسابقات فیرز کاپ داشت.

پس از اینکه باشگاه‌های منطقه بالکان سهمیه های بیشتری در دو رقابت کوچک یوفا کسب کردند، اهمیت و محبوبیت این رقابت‌ها کاهش یافت و در نهایت منحل شد.

## دوره‌ها
:*ترتیب فینال‌ها بر اساس [[میزبان (ورزش‌ها)|میزبان]] و [[مهمان (ورزش)|مهمان]] است.*



* فرمت مسابقات:
: **مسابقات گردشی:** یک گروه.
: **دو گروه:** دو گروه، تیم برتر هر گروه به فینال راه می‌یابد.
: **ناک-اوت:** حذف مستقیم.
: **سه گروه:** دو گروه ۳ تیمی و یک گروه ۴ تیمی؛ تیم‌های برتر گروه‌های ۳ تیمی و دو تیم برتر گروه‌های ۴ تیمی به نیمه‌نهایی راه پیدا می‌کنند.

## اجراها

### بر اساس باشگاه
*وقتی جدول بر اساس سال برد یا باخت در فینال(های) مختلف مرتب شده باشد، بر اساس سال اولین فینال هر باشگاه مرتب می‌شود.*

* تمام **۲۴ باشگاه** (از مجموع ۸۹ باشگاه) که ۳ بار یا بیشتر در جام بالکان حضور داشتند، در نهایت **به فینال رسیدند،** به استثنای: گالاتاسرای (۵ حضور) و بشیکتاش (۳) از ترکیه ، ولازنیا اشکودر (۳) از آلبانی و یونیورسیتاتئا کرایووا (۳) از رومانی .
* **تیم برئو استارا زاگورا** از بلغارستان **رکورددار** تعداد حضور (۷ دوره)، تعداد حضور در فینال (۴ دوره، به علاوه یک مقام اول گروهی) و تعداد برد (۴ دوره) در این رقابت‌ها است، در حالی که در تک باخت فینال خود مقابل پارتیزانی در دوره ۱۹۷۰ ، آنها ترجیح دادند در تیرانا در بازی برگشت که در خانه با تساوی ۱-۱ به پایان رسید، حاضر نشوند.
* در کنار ۴ بردِ بِروئه، هم‌وطن‌هایشان اسلاویا صوفیه به **۳ فینال** (۲ برد) رسیدند، در حالی که آرگش پیتِشتی رومانیایی ۲ فینال (بدون برد) و یک نایب قهرمانی در گروه داشت (هر بار که وارد مسابقات شدند، در نهایت در گروه بازنده‌ها قرار گرفتند).
* شش باشگاه **در مسابقات تک‌دوره‌ای خود قهرمان جام بالکان شدند** : دینامو زاگرب ( یوگسلاوی ، کرواسی فعلی) در سال ۱۹۷۶ ، پاناتینایکوس آتن ( یونان ) در سال ۱۹۷۷ ، ولژ موستار (یوگسلاوی، بوسنی و هرزگوین فعلی) در سال‌های ۱۹۸۰-۱۹۸۱ ، اینتر سیبیو (رومانی) در سال‌های ۱۹۹۰-۱۹۹۱ ، ساری‌یر استانبول (ترکیه) در سال‌های ۱۹۹۱-۱۹۹۲ و ادسایکوس ادسا (یونان) در سال‌های ۱۹۹۲-۱۹۹۳ .

### بر اساس کشور
*باشگاه‌هایی از بوسنی و هرزگوین، کرواسی، مقدونیه شمالی، مونته‌نگرو و صربستان به عنوان بخشی از [[جمهوری فدرال سوسیالیستی یوگسلاوی|فدراسیون فوتبال یوگسلاوی سابق]] در این مسابقات شرکت کردند.*

**برترین بازیکن** بر اساس کشور:

## مشارکت

### بر اساس باشگاه
در طول ۳۳ سال حضورش، در مجموع **۸۹ باشگاه** از ۶ کشور در **۲۸ دوره جام بالکان** حضور داشتند. دو باشگاه از آنها که هر دو ترک بودند ، قبل از انجام حتی یک مسابقه از شرکت در این مسابقات انصراف دادند: زونگولداک‌اسپور در فصل ۱۹۸۰-۱۹۸۱ و ترابوزان‌اسپور در سال ۱۹۸۶. تیم‌هایی که ۴ بار یا بیشتر در این مسابقات شرکت کرده‌اند:

تیم‌های بلغاری و ترکی در هر یک از ۲۸ دوره جام بالکان حضور داشتند، در حالی که تیم یوگسلاوی در مجموع ۹ بار غایب بود و در آخرین دهه حیات خود تنها دو بار وارد این مسابقات شد (از قضا، به هر دو فینال رسید). به طور کلی، اسلاوهای جنوبی (اعم از فدراسیون فوتبال و باشگاه‌ها) هرگز از این رقابت‌ها حمایت پرشوری نداشتند، زیرا آنها نیز از جام بالکان تیم‌های ملی خود استقبال نکرده بودند.

با وجود این واقعیت که در هر دوره حداقل یک تیم ترکیه‌ای در ابتدا وارد می‌شد، در حداقل ۵ مورد، این تیم قبل از انجام یک مسابقه و در ۵ مورد دیگر در مرحله گروهی، پس از نتایج ناموفق، انصراف داد. یونانی‌ها با ۱ انصراف و ۴ انصراف، پس از آنها قرار گرفتند، در حالی که باشگاه‌های همه کشورها به طور پراکنده به جز آلبانی ، در مراحل اولیه مسابقات به مشارکت خود پایان دادند. بروئی استارا زاگورا ، دارنده چندین عنوان قهرمانی و چندین رکورد دیگر، تنها تیم بلغاری بود که تا به حال از یک مسابقه جام بالکان انصراف داده یا انصراف داده است و تنها تیمی بود که در فینال این کار را انجام داد، با عدم حضور در بازی برگشت دوره ۱۹۷۰ مقابل پارتیزانی تیرانا آلبانی، پس از تساوی ۱-۱ در خانه.

## همچنین ببینید

* جام بالکان
* جام چالش
* جام راه‌آهن اروپا
* جام لاتین
* جام میتروپا

## منابع

## پیوندهای خارجی

* *[http://www.rsssf.com/tablesb/balkan-club.html آرشیو جام بالکان]* ، رومئو یونسکو، *RSSSF (بنیاد آمار فوتبال تفریحی و ورزشی)*
* *[http://www.angelfire.com/nj/sivritepe/balkan.html جام بالکان]* ، مهمت چلیک، *فوتبال ترکیه*

رده:رقابت‌های فوتبال در یوگسلاوی
رده:رقابت‌های فوتبال در آلبانی
رده:انحلال‌های ۱۹۹۴ (میلادی) در اروپا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۶۱ (میلادی) در اروپا
رده:رویدادهای ورزشی تکرارشونده بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۶۱ (میلادی)
رده:رقابت‌های فوتبال در ترکیه
رده:رقابت‌های فوتبال در رومانی
رده:رقابت‌های فوتبال در بلغارستان
رده:رقابت‌های بین‌المللی باشگاهی فوتبال منحل‌شده در اروپا