انرژی هسته‌ای در کره شمالی

[بندانگشتی|[مرکز علمی و تحقیقات اتمی یونگ‌بیون|رآکتور آزمایشی ۵ مگاواتی که در یونگ‌بیون در دوره ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۵ ساخته شد.]]
کره شمالی (DPRK) از دهه ۱۹۵۰ در توسعه فناوری هسته‌ای فعال بوده است.

اگرچه این کشور در حال حاضر هیچ راکتور هسته‌ای فعالی برای تولید برق ندارد، اما تلاش‌ها برای توسعه بخش انرژی هسته‌ای آن ادامه دارد. علاوه بر این، کره شمالی سلاح‌های هسته‌ای توسعه داده است. این کشور در سال‌های ۲۰۰۶، ۲۰۰۹، ۲۰۱۳، ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷ آزمایش‌هایی را انجام داد که به‌طور گسترده به عنوان آزمایش‌های هسته‌ای پذیرفته شده‌اند

## تاریخچه
### تحولات اولیه (دهه‌های ۱۹۵۰ تا ۱۹۶۰)
از دهه ۱۹۵۰، کره شمالی به فناوری هسته‌ای علاقه‌مند بوده و با انتقال دانش و فناوری مرتبط با انرژی هسته‌ای از اتحاد جماهیر شوروی، استفاده از فناوری هسته‌ای را دنبال کرده است. در آوریل ۱۹۵۵، در دومین نشست عمومی آکادمی علوم کره شمالی، تصمیم به تأسیس مؤسسه تحقیقات فیزیک اتمی و هسته‌ای گرفت و شش دانشمند از آکادمی اتحاد جماهیر شوروی را به کنفرانسی که در ژوئن ۱۹۵۵ در اتحاد جماهیر شوروی برگزار شد، اعزام کرد. در سپتامبر ۱۹۵۹، توافق‌نامه‌ای در مورد استفاده از انرژی هسته‌ای با اتحاد جماهیر شوروی در مسکو امضا شد و اعزام یک دانشمند از کره شمالی به اتحاد جماهیر شوروی به یک گام سیستماتیک رو به جلو تبدیل شد.

یک راکتور تحقیقاتی از نوع استخری ای آر تی-۲۰۰۰ توسط اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۶۳ برای مرکز تحقیقات علمی هسته‌ای یونگ‌بیون تأمین شد و در سال ۱۹۶۵ شروع به کار کرد. پس از ارتقاء راکتور تحقیقاتی، سوخت‌های مورد استفاده در حال حاضر از نوع ای آر تی-۲ام با غلظت ۳۶٪ و ۸۰٪ اورانیوم بسیار غنی شده هستند. از آنجایی که این مرکز از زمان شوروی سوخت تازه دریافت نکرده است، این راکتور اکنون فقط گاهی برای تولید ید-۱۳۱ برای پرتودرمانی سرطان تیروئید به کار می‌افتد.

بر اساس مطالعه‌ای که در سال ۲۰۲۲ توسط دونگهیون وو انجام شد و او بر نشریات بررسی نشدهٔ قبلی کره شمالی و اسناد آرشیوی شوروی تکیه داشت، توسعه‌های هسته‌ای اولیهٔ کره شمالی به دلیل تمایل به مهار انرژی هسته‌ای به دلایل اقتصادی و نه توسعهٔ سلاح‌های هسته‌ای به دلایل امنیتی، صورت گرفت.

### گسترش برنامه (دهه‌های ۱۹۷۰ تا ۱۹۹۰)
در طول دهه ۱۹۷۰، تحقیقات کره شمالی مستقل‌تر شد. در سال ۱۹۷۴، کره شمالی رآکتور تأمین‌شده توسط شوروی خود را به ۸ مگاوات ارتقا داد و در سال ۱۹۷۹ شروع به ساخت دومین رآکتور تحقیقاتی بومی در مرکز تحقیقات علمی هسته‌ای یونگ‌بیون کرد. به موازات ساخت این رآکتور، یک کارخانه فرآوری سنگ معدن و یک کارخانه ساخت میله سوخت نیز ساخته شد.

در طول دهه ۱۹۸۰، دولت کره شمالی متوجه شد که راکتورهای آب سبک (LWR) برای تولید مقادیر زیاد برق مناسب‌تر هستند، که نیاز به آن رو به افزایش بود.

پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱، روسیه به کار میدانی انتخاب محل برای پروژه رآکتور سبک آبی سینپو ادامه داد. با این حال، کره شمالی از پرداخت هزینه این کار خودداری کرد و این پروژه عملاً متوقف شد.

#### مؤسسه انرژی اتمی
مؤسسه انرژی اتمی (IAE) در پیونگ یانگ در سال ۱۹۸۵ تأسیس شد و در ابتدا برای نگهداری یک سیکلوترون ۲۰ مگا الکترون ولتی و آزمایشگاه‌هایی که تحت برنامه همکاری فنی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از اتحاد جماهیر شوروی وارد شده بود، تأسیس شد. بخش عمده‌ای از کاربرد سیکلوترون، تولید گالیوم-۶۶ برای درمان سرطان کبد و سینه است. IAE رشد کرده و اکنون سه هدف دارد: تحقیق، کاربرد انرژی اتمی در پزشکی و صنعت، و ارائه امکانات آزمایشگاهی برای دانشجویان مطالعات هسته‌ای، به ویژه از دانشگاه کیم ایل سونگ و دانشگاه فناوری کیم چاک.

### تعهدات خلع سلاح هسته‌ای
در سال ۱۹۹۴، کره شمالی چارچوب توافق‌شده ایالات متحده و کره شمالی را با ایالات متحده امضا کرد. کره شمالی بدین ترتیب موافقت کرد که برنامه راکتور هسته‌ای با تعدیل گرافیتی خود، از جمله ساخت یک راکتور قدرت ۲۰۰ مگاواتی در تائچون، را در ازای ساخت دو راکتور آب سبک ۱۰۰۰ مگاواتی در کومهو، که به عنوان نیروگاه هسته‌ای سینپو شناخته می‌شوند، پایان دهد. ساخت این دو راکتور در سال ۲۰۰۰ توسط سازمان توسعه انرژی شبه‌جزیره کره آغاز شد، اما در نوامبر ۲۰۰۳ به حالت تعلیق درآمد. تحت مذاکرات شش‌جانبه که در ۱۹... در سپتامبر ۲۰۰۵، کره شمالی متعهد شد که تمام برنامه‌های هسته‌ای خود را متوقف کند و به پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای بازگردد و در ازای دریافت مزایایی از جمله کمک‌های انرژی و عادی‌سازی روابط با ژاپن و ایالات متحده، به بازرسی‌های بین‌المللی تن دهد.
[بندانگشتی|یک [کارگاه ماشین‌کاری خالی در تأسیسات تولید سوخت در یونگ‌بیون که در آن زمان غیرفعال بود، در سال ۲۰۰۸.]]
در ۲۵ ژوئن ۲۰۰۸، اعلام شد که کره شمالی قرار است برنامه هسته‌ای خود را پایان دهد؛ قرار بود اعلامیه هسته‌ای این کشور در ۲۶ ژوئن ۲۰۰۸ در پکن به چین تحویل داده شود. با این حال، قرار بود تجهیزات هسته‌ای که کره شمالی از قبل در اختیار داشت، در تاریخ دیگری تحویل داده شود. پیش از این، در ۲۳ ژوئن، کره شمالی اعلام کرده بود که شروع به برچیدن برنامه هسته‌ای خود کرده و اعلام کرده بود که تمام برنامه‌های خود را به جامعه بین‌المللی واگذار خواهد کرد.

در سال ۲۰۰۹، زیگفرید هکر، مدیر مشترک مرکز امنیت و همکاری بین‌المللی دانشگاه استنفورد، گفت که «کره شمالی پیش از پرتاب موشک در ماه آوریل، تقریباً ۶۱۰۰ میله سوخت از ۸۰۰۰ میله سوخت راکتور ۵ مگاواتی خود را به استخر خنک‌کننده تخلیه کرده بود، اما از کار انداختن راکتور به ۱۵ میله سوخت در هفته کاهش یافت و تکمیل برنامه‌ریزی‌شده تخلیه سوخت را تا سال ۲۰۱۱ به تعویق انداخت.»

علیرغم این تلاش‌های آشکار برای تعطیلی، آزمایش‌های هسته‌ای کره شمالی در سال‌های ۲۰۰۶، ۲۰۰۹ و ۲۰۱۳ تعهد این کشور به خلع سلاح هسته‌ای را زیر سؤال برده است. در آوریل ۲۰۱۳، در بحبوحه افزایش تنش‌ها با غرب، کره شمالی اعلام کرد که تأسیسات تعطیل شده یونگ‌بیون را مجدداً راه‌اندازی کرده و تولید پلوتونیوم با درجه تسلیحاتی را از سر خواهد گرفت.

در ۷ ژوئیه ۲۰۱۸، مایک پمپئو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، تارو کونو، وزیر امور خارجه ژاپن و کانگ کیونگ-وا، وزیر امور خارجه کره جنوبی در توکیو دیدار کردند و در آنجا بر اتحاد خود در ترغیب کره شمالی به خلع سلاح هسته‌ای طبق وعده، تأکید کردند. وزرا بر لزوم درخواست از کره شمالی برای برداشتن گام‌های مشخص در جهت خلع سلاح هسته‌ای و حفظ تحریم‌های اقتصادی موجود سازمان ملل تأکید کردند.

### ادعاهای همجوشی هسته‌ای
در ماه مه ۲۰۱۰، روزنامه دولتی کره شمالی، *[[رودونگ سینمون]]*، در مقاله‌ای اعلام کرد که کره شمالی با موفقیت یک واکنش همجوشی هسته‌ای را انجام داده است. مقاله مذکور، با اشاره به این آزمایش ادعایی به عنوان «رویدادی بزرگ که علم و فناوری پیشرفته و به سرعت در حال توسعه کره شمالی را نشان داد»، به تلاش‌های دانشمندان کره شمالی برای توسعه «انرژی جدید ایمن و سازگار با محیط زیست» نیز اشاره کرد و هیچ اشاره‌ای به برنامه‌هایی برای استفاده از فناوری همجوشی در برنامه تسلیحات هسته‌ای خود نکرد.

## جستارهای وابسته
* انرژی در کره شمالی
* گسترش سلاح‌های هسته‌ای

## منابع

## پیوند به بیرون
* 38North.org (38 North پروژه‌ای از مؤسسه ایالات متحده-کره در دانشکده مطالعات پیشرفته بین‌المللی پاول اچ. نیتز (SAIS)، دانشگاه جانز هاپکینز است)

رده:اقتصاد کره شمالی
رده:برنامه هسته‌ای کره شمالی
رده:دولت کره شمالی
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:فناوری هسته‌ای در کره شمالی
رده:فهرست‌های مربوط به کره (کشور)
رده:نیروی نظامی کره شمالی
رده:نیروی هسته‌ای در کره شمالی