کلیسای جامع فرایزینگ

**کلیسای جامع فرایزینگ** ( به آلمانی: Freisinger Dom) یا کلیسای جامع سنت ماریا و سنت کوربینیان در فرایزینگ که اغلب به‌صورت خلاصه و غیررسمی ماریندوم نیز نامیده می‌شود - کلیسای جامع و مقر اسقف اسقف‌نشین پیشین فرایزینگ بود، پیش از آنکه این اسقف نشین در سال ۱۸۰۳ منحل شود. بعد از انحلال دوباره در سال ۱۸۲۱ به عنوان *اسقف‌نشین اعظم [[مونیخ]] و فرایزینگ* تأسیس و به مونیخ منتقل گردید. کلیسای جامع بانوی ما در مونیخ در این روند به مقام کلیسای جامع ارتقا یافت. به همت اسقف‌اعظم پیشین مونیخ و فرایزینگ و پاپ اسبق، بندیکت شانزدهم، ژوزف کاردینال راتسینگر، این کلیسا مقام کلیسای جامع همکار را یافته است. مراسم تعیین کشیشان اسقف‌نشین اعظم کنونی در اینجا برگزار می‌شود. دومین قدیس حامی این کلیسا، سنت کوربینیان، همچنین حامی شهر فرایزینگ و اسقف‌نشین اعظم است.

## نمای بیرونی
برج‌ها از آجر و تا حدودی از سنگ توف ساخته شده‌اند. برج شمالی برخلاف برج جنوبی با دو فرو رفتگی جزئی که ناشی از تراشیدن تزئینات رومانسک است، باریک‌تر می‌شود. پلکان مارپیچ آن اصلی است. بقایایی از نوارهای طاق‌نما و نوارهای دیواری عمودی رومانسک شناسایی شده است که در سال ۱۷۲۴ و هنگام نقاشی برج‌ها از میان رفتند. برج‌های کلیسای جامع با ارتفاع ۵۶ متر و قرارگیری بر روی تپه کلیسای جامع، از نظر ارتفاع مطلق از سطح دریا (و با اختلاف تنها چند متر)، پس از برج مخابراتی جدید در گورستان جنگلی و برج آبی بر روی وربورگ، اما پیش از برج‌های آبی کارخانه آبجوسازی وای‌نشتفان و برج ۸۴ متری کلیسای محلی سنت گئورگ، سومین سازه بلند شهر فرایزینگ به شمار می‌روند.

## بخشهای مختلف

### ورودی پیشین (Vorhalle)
درگاه بیرونی باریک‌اندام (۱۶۸۱) با تندیسی از سنت کوربینیان، یک اثر زیبای سنگ‌تراشی و سنگ‌مجسمه‌سازی زالتسبورگ از مرمر قرمز آدنِت است که نوعی سنگ آهک محسوب می‌شود. طاق‌های جانبی این ورودی پیشین سه‌قسمتی متعلق به گوتیک آغازین تکامل‌یافته (۱۳۱۴) هستند. در محراب جانبی چپ، نقاشی از یوهان آندریاس ولف با عنوان "سربریدن سنت کاتارینا" مربوط به حدود ۱۶۹۹/۱۷۰۰ دیده می‌شود. از سال ۱۴۸۳ در زیر طاق شبکه‌ای اواخر گوتیک تالار میانی، درگاه اصلی عظیم رمانسک از بنای پیشین (پیش از ۱۱۹۰) قرار دارد. بر روی این درگاه اصلی، در جریان بازسازی سال ۱۱۵۹، مجسمه‌های سنگی نصب شده‌اند. پیکره سمت چپ به‌طور سنتی با فریدریش یکم بارباروسا، امپراتور امپراتوری مقدس روم، و با اسقف فرایزینگ و تاریخ‌نگار، اتو فون فرایزینگ (عموی او) شناسایی می‌شد؛ اما این شناسایی می‌تواند یک نوآوری باروکی باشد. پیکره سمت راست امروزه توسط یک کتیبه باروک به عنوان بئاتریکس فون بورگوند، همسر فریدریش، معرفی می‌شود، اما احتمالاً این پیکره نیز در اصل با مفهومی دیگر طراحی شده بوده است. به هر حال، برای مشارکت امپراتور بارباروسا در بازسازی پس از آتش‌سوزی سال ۱۱۵۹ هیچ مدرک هم‌عصر وجود ندارد. در زیر تصویر بئاتریکس، یک وزغ دیده می‌شود که از سده نوزدهم به بعد، برخی تمایل داشتند آن را نماد باروری برای فرزندان فراوان بدانند؛ اما وزغ در قرون وسطی نمادی منفی بوده است. این موضوع با شناسایی اولیه پیکره درگاه بالای آن به عنوان بئاتریکس فون بورگوند در تضاد است. احتمالاً این دو پیکره در اصل نمایشی از پادشاه سلیمان در سمت چپ و ملکه سبا در سمت راست بوده‌اند که پس از بازطراحی ضروری درگاه رمانسک به دلیل نصب ایوان ارگ، با افزودن ماهرانه کتیبه‌ها، به فریدریش بارباروسا و بئاتریکس بازتفسیر شده‌اند.

### محراب اصلی
تصویر محراب با عنوان «زن آخرالزمانی» در اصل اثر پتر پائول روبنس است؛ اصل این تابلو امروزه در آلته پیناکوتک در مونیخ نگهداری می‌شود و از سال ۱۹۲۶ یک 
بندانگشتی|Peter Paul Rubens - زن آخر الزمانی
کپی از اثر امیل بوم بر روی محراب نصب است. محراب اصلی کنونی در سال ۱۶۲۵ بر اساس طرح‌های هانس کرومپر ساخته شد که در آن *فیلیپ دیر*  پیکره‌ها را بر اساس طرح‌های *کرومپر* کنده‌کاری کرد. این محراب جایگزین محراب اصلی قدیمی‌تر گوتیک شد. در این تصویر، توفانی عظیم از رنگ و حرکت دیده می‌شود. در مرکز، زنی (مریم مقدس) با آرامش نظاره‌گر نبرد سهمگین فرشته مقرب میکائیل با اهریمن در ابر سیاه شوم است و تنها لباس او اندکی به اهتزاز درآمده است. او با فشاری نرم از پای خود، مار اهریمن را نگاه داشته است. سمت راست تصویر به‌طور شگفت‌انگیزی روشن است و فرشتگان از آن سو به او شادی می‌کنند. مریم با غروری مادرانه، فرزند خود، نجات‌دهنده جهان، را به سوی پدر آسمانی می‌برد. در لبه پایینی سمت راست تصویر، تپه کلیسای جامع فرایزینگ نیز به چشم می‌خورد. محراب اصلی در دو سوی خود با تندیس‌های کنده‌کاری‌شده توسط *دیر* از قدیسان *کوربینیان* (در سمت چپ با خرس) و *[[قدیس زیگیسموند|زیگیسموند]]* احاطه شده است. زیگیسموند سومین قدیس حامی کلیسای اسقفی فرایزینگ به شمار می‌رود. در این محراب اصلی، مطابق معمول دوره باروک و با الهام از شورای ترنت، از خیمه‌گاه مراسم عشای ربانی مرسوم در قرون وسطی صرف‌نظر شده و یک خیمه در درون خود محراب اصلی جای داده شده است. این ویژگی از نظر تاریخ هنر منحصربه‌فرد است، زیرا دستور مربوطه شورای ترنت برای کلیساهای اسقفی الزامی نبود.

### نیمکت‌های گروه سرایندگان
کلیسای جامع دارای نیمکت‌های گروه سرای گوتیک از سال ۱۴۸۸ با توالی تصاویر اسقف‌ها از سال ۷۲۴ است. هر بخش دارای تزئینات متفاوتی بر روی دیوار پشتی است.

### تالارهای کناری
راست|بندانگشتی|نمازخانه یوهانی
کلیسا امروزه به صورت پنج‌تالاره اجرا شده است. در بخش شمالی (تالار جانبی داخلی، در شرق)، نمازخانه آیین مقدس با گروه سوگواری اثر اراسموس گراسر که در سال ۱۴۹۲ خلق شده (محراب جانبی دوم) قرار دارد. در تالار جانبی بیرونی شمالی (انتهای شرقی)، یک نقاشی محراب از پیتر کاندید مربوط به سال ۱۶۲۶ با عنوان "مریم مقدس به دیدار خویشاوند خود الیزابت می‌رود" دیده می‌شود. 

### نماز‌خانه یوهان نپوموک
در محراب‌گاه تالار جانبی جنوبی، نمازخانه یوهان نپوموک (محراب جانبی نخست) واقع شده است. اگید کویرین آزام این نمازخانه را در سال‌های ۱۷۳۷ و ۱۷۳۸ به سبک باروک پایانی ایتالیایی طراحی کرد. سه پیکره گچی روی محراب، سه یوهان مقدس (یوهان باپتیست ( یحیی تعمید دهنده)، یوهان انجیل‌نویس (یوحنا) و یوهان نپوموک را نشان می‌دهند. از این رو، نام عمومی نمازخانه یوهان‌ها نیز برای آن به کار می‌رود. دو تالار جانبی بیرونی از نمازخانه‌های جانبی کوچک (سده‌های چهاردهم و پانزدهم) که به تدریج به کلیسا افزوده شده‌اند، توسعه یافته‌اند. میان تالارهای جانبی بیرونی و داخلی، نرده‌های تزئینی آهنگری شده‌ی باشکوهی کشیده شده است. این نرده‌های طلاکاری شده به فراوانی تزئین شده‌اند و آثاری از فرایزینگ در حدود سال ۱۶۳۰ هستند.

### سرداب
ساخت جدید کلیسای جامع با ساختن یک **[[کلیسا (ساختمان)#بخش سرداب|سرداب]]** به سبک رمانسک و چهارتالاره آغاز شد که از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این سرداب احتمالاً تا ۲ سپتامبر ۱۱۶۱ تکمیل شده بود، زمانی که در حضور اسقف اعظم ابرهارد فون سالزبورگ، یادگارهای مقدس سنت نونوسوس در آن به خاک سپرده شد.

طاق‌های سرداب به صورت دهانه به دهانه  طاق‌زنی شده و بر روی ۳ در ۸ ستون و ۲ در ۸ نیم‌ستون قرار دارد که وزن به طور کاملاً یکنواخت توزیع می‌شود. تمامی 
بندانگشتی|Bestiensäule - Dom Freising
ستون‌ها و سرستون‌های سرداب به صورت جداگانه طراحی شده‌اند. در مرکز سرداب، به‌عنوان ستون میانی، ستون حیوانات از سده دوازدهم قرار دارد که تنها نمونه از نوع خود در آلمان است.

در این سرداب، ضریح کوربینیان از سده نوزدهم به نمایش گذاشته شده است که یادگارهای مقدس سنت کوربینیان در آن نگهداری می‌شود. علاوه بر این، سنت لانت‌پرت نیز در آنجا به خاک سپرده شده است.

### نمازخانه ماکسیمیلیان
نمازخانه هشت‌ضلعی ماکسیمیلیان در سال ۱۷۱۰ توسط جیووانی آنتونیو ویسکاردی به عنوان توسعه‌ای در سمت شرقی به سرداب افزوده شد. گچ‌بری‌ها توسط نیکولاس لیختنفورت‌نر و نقاشی‌های سقفی توسط هانس گئورگ آزام اجرا شده‌اند. در زیر طاق‌نماها، نقاشی‌های دیواری از سال ۱۷۷۲ به دست یوهان باپتیست دایرر قرار دارد. محراب بزرگ توسط یوهان آندریاس ولف طراحی شده است. این نمازخانه همچنین یک یادگار‌دان کوچک را در خود جای داده که توسط کاردینال فردریش وِتِر اهدا شده و شامل یادگاری از کاسپار استانگاسینگر می‌باشد.

### راهروی سرپوشیده
راهروی سرپوشیده مستقیماً در شرق کلیسای جامع قرار گرفته است. این راهروی گوتیک در سده پانزدهم میلادی بازسازی شد و در سال ۱۷۱۶ گچ‌بری‌هایی توسط یوهان باپتیست تسیمرمان به آن افزوده گردید. در بخش شمال شرقی خود، این راهرو از میان کلیسای بندیکت متعلق به سده چهاردهم میلادی عبور می‌کند. در ضلع جنوبی، بالای راهروی سرپوشیده، تالار باروک کتابخانه کلیسای جامع از سال ۱۷۳۲ قرار دارد.

### ناقوس‌ها
یازده ناقوس کلیسای جامع فرایزینگ در دوره‌های رنسانس و باروک و همچنین در سال ۲۰۰۷ ریخته‌گری شده‌اند. مجموعه ناقوس‌های کلیسای جامع فرایزینگ بی‌همتا بوده و یک اثر فرهنگی بین‌المللی درجه یک به شمار می‌رود.

## نگارخانه

پرونده:Freisinger Dom Fresko.jpg|نقاشی سقفی
پرونده:Krypta (Freisinger Dom) p05.jpg|سردابه 
پرونده:Freisinger Dom Kreuzgang Deckengemälde 016.jpg|نقاشی سقفی راهروی سر پوشیده
پرونده:Altar der Allerheiligenkapelle (Kreuzgang Freisinger Dom) - 2025-11 - p02.jpg|یکی از محراب‌ها
پرونده:Das Freisinger Lukasbild 2.jpg|تصویر لوقا
پرونده:Freisinger Dom Mariä-Heimsuchung-Altar Hl Ursula.jpg|محراب اورزلا
پرونده:Freisinger Dom Kreuzgang 3.jpg|راهرو سرپوشیده
پرونده:Maximilianskapelle (Freisinger Dom) - 2024-05 p09.jpg|نمازخان ماکسیمیلیان
پرونده:Freisinger Dom - Krypta - 2024-05 p04.jpg|سرداب
پرونده:Diözesanmuseum Freising Freisinger Lukasbild Detail 2.jpg
پرونده:20221029 Freising Cathedral 04.jpg|ارگ


## منابع

رده:کلیساها بر پایه مذهب
رده:تاریخ آلمان
رده:کاتولیک‌ها
رده:بایرن
رده:مسیحیت
رده:کلیساهای جامع
رده:کلیساهای کاتولیک در آلمان
رده:معماری رومی‌وار در آلمان