ارتزاینتسا

[چپ|بندانگشتی|275x275پیکسل|دفتر مرکزی Ertzaintza در [بیتوریا|ویتوریا-گاستیز]]
**** (به  و به اسپانیایی: Ertzaintza) یک *گارد مردمی* یا نیروی پلیس خودمختار برای کشور باسک است که تا حد زیادی جایگزین پلیس ملی اسپانیا (Policía Nacional) و گارد غیرنظامی (Guardia Civil) شده و نیروی اصلی اجرای قانون و امنیت در کشور باسک است. یک عضو ارتزاینتسا (Ertzaintsa) *ارتزاینا (به اسپانیایی: ertzaina*) نامیده می‌شود.

## تاریخچه
### ریشه‌ها
ریشه‌های ارتزاینتسای فعلی را می‌توان در شبه‌نظامیان قدیمی شهرداری جستجو کرد که سازمان‌های مردمی در خدمت نهادهای محلی بودند و برای برآوردن نیاز به امنیت عمومی ایجاد شده بودند. اما تا قرن نوزدهم، نیروی پلیس تقریباً دائمی با ماهیت حرفه‌ای ایجاد نشد.

این پاسخی به راهزنی ناشی از تحولات مداوم اجتماعی و سیاسی بود که از اواخر قرن هجدهم و تا قرن نوزدهم رخ داد. استدلال قطعی برای شکل‌گیری آن، جنگ اول کارلیست‌ها بود، زمانی که *میکولت‌های* بیسکای و گیپوسکوا و *مینون‌های* آلاوا فعالیت‌های خود را آغاز کردند.

پس از غلبه بر فوریت‌های جنگ، دولت اسپانیا تلاش کرد تا وظایف انجام شده توسط این نیروهای منطقه‌ای را بازیابی کرده و آنها را به گارد شهری که در سال ۱۸۴۴ ایجاد شده بود، منتقل کند. با این وجود، به دلیل مشکلاتی که هنگام استخدام نیرو برای این سپاه در استان‌های باسک پیش آمد، به علاوه فشار سایر دولت‌های منطقه‌ای، همان نیروهای منطقه‌ای کم و بیش توانستند به وظیفه خود ادامه دهند.

### پس از جنگ‌های کارلیست
پس از پایان جنگ دوم کارلیست‌ها (۱۸۷۶)، دولت اسپانیا مایل بود خودمختاری منطقه‌ای را محدود کند. نیروهای پلیس باسک مجبور بودند خود را با این گرایش جدید مرکزگرا وفق دهند و این تغییرات عمدتاً خود را در کاهش پرسنل و قابلیت‌های عملیاتی نشان دادند.

وقتی جمهوری دوم اسپانیا در سال ۱۹۳۱ اعلام شد، فعالیت‌های سیاسی افزایش یافت و ادعای باسک‌ها برای برقراری مجدد آزادی‌های منطقه‌ای که در سال ۱۸۷۶ لغو شده بود، نیز به اوج خود رسید؛ بنابراین، پروژه‌های مختلفی برای قانون خودمختاری مطرح شد.

در ۱ اکتبر ۱۹۳۶، در طول جنگ داخلی اسپانیا، قانون خودمختاری باسک لازم‌الاجرا شد و منجر به تأسیس یک دولت خودمختار با اقتدار واقعی بر استان‌های بیسکای و گیپوسکوا شد. یکی از اولویت‌های دولت جدید، برقراری مجدد نظم عمومی بود.
جایگزین=Photograph of a three-storey stone building. A stair leads to a porch with two grated windows on the sides on the ground floor. Three balconies on the first floor align with the porch and windows of the ground floor. There are five windows on the second floor. Three chimneys are visible on the roof. Before the building, there is red cement, looking darker because it is we. There is a tree in the middle of the cement. To the right there is a lawn with a white plastic cow with red stripes. Further there are three trees and parked cars. To the right a taller modern brick building overlooks the palace.|بندانگشتی|کاخ ایبایگان در سال ۲۰۱۸.
وزیر کشور باسک، تلسفورو مونزون، چندین نهاد مانند نیروی پلیس بین‌المللی، پلیس دریایی و سازمان نظم عمومی را تأسیس کرد. وظیفه اصلی آنها ایجاد یک نیروی پلیس به نام *ارتزانا* (اصطلاح باسک به معنای "مراقبت از مردم") با ۵۰۰ پیاده‌نظام و ۴۰۰ موتوری (*ارتزان ایگیلتوا*) بود که در مجموع نیروهای مشترکی حدود ۱۲۰۰ مأمور را تشکیل می‌دادند. اکثر خودروهای بریتانیایی رایلی موتور که برای پلیس موتوری خریداری شده بودند، به دلیل پیمان عدم مداخله نرسیدند. اکثر ارتزاناها، باسک زبانان حزب ملی باسک بودند دفتر مرکزی آن در بیلبائو، در کاخ ایبایگان (که در حال حاضر دفتر مرکزی اتلتیک بیلبائو است) قرار داشت.

وقتی جنگ در جبهه باسک به پایان رسید، ارتزانا منحل شد و رژیم ملی‌گرای فرانکو وانمود کرد که این نهاد از ابتدا هرگز وجود نداشته است.

بیسکای و گیپوسکوا که با جناح جمهوری‌خواهِ بازنده متحد شده بودند، «استان‌های خائن» تلقی شدند و بیشتر خودمختاری آنها لغو شد. با این حال، از آنجایی که در آغاز جنگ داخلی، آلاوا و ناوار به ملی‌گرایان پیوسته بودند، *مینون‌ها* و *میکله‌ته‌ها* به انجام وظایف خود ادامه دادند و وظایفی مانند گشت‌های ترافیکی و نظارت بر نهادهای منطقه‌ای را بر عهده گرفتند.

### در طول گذار
پس از گذار اسپانیا به دموکراسی، دولت خودمختار باسک احیا شد. دولت آن بار دیگر روح ارتزانا ۱۹۳۶ را به کار گرفت تا در سال ۱۹۸۰، نیروی پلیس خودمختار جدید کشور باسک، ارتزانتزا (یک شکل دستوری‌تر) را طراحی کند. پیش از این، یک فرمان سلطنتی، «فورالس» و «میکولتس» را در بیسکای و گیپوسکوا مجدداً تأسیس کرد و پیکربندی جدیدی به سپاه «مینونز» در آلاوا داد. این نهادها در نیروی پلیس جدید باسک ادغام شدند.

ناوارا، در جریان وقایع پیرامون قانون اساسی ۱۹۷۸ اسپانیا، به وضعیت یک جامعه خودمختار رسید و با جامعه خودمختار باسک یکی نشد، و نیروی پلیس آن (پلیسیا فورال) همچنان مستقل از ارتزاینتسا باقی ماند.

### افسران
اولین افسران، اعضای حزب ملی‌گرای باسک بودند. اگرچه قانون ایجاب می‌کرد که افسران مأمور ارتزاینتسا باید قبلاً عضو ارتش اسپانیا یا نیروهای پلیس ایالتی باشند، اما این قانون اغلب نادیده گرفته می‌شد.

این نیروی پلیس جدید، متشکل از شهروندان باسک، از سال ۱۹۸۲ به صورت سازمان‌یافته توسعه یافت و به تدریج از روستاها به سمت شهرها گسترش یافت.

### تجهیزات
مانند بسیاری دیگر از آژانس‌های نظامی و پلیس اسپانیا، ارتزاینتسا، کالیبر ۹ میلی‌متری H&K USP Compact را تولید می‌کند.
جایگزین=A white rectangle with a black border. In black, E – 1660. The E does not match the type of the numbers. It has a long curled tail.|بندانگشتی|پلاک ماشین ارتزاینتسا.
وسایل نقلیه ارتزاینتسا پلاک‌های اسپانیایی را با حرف E و یک عدد نمایش می‌دهند. آنها همچنین در طرح شماره عمومی ثبت شده‌اند اما کد نمایش داده نمی‌شود.

## نشان رتبه

[بندانگشتی|240x240پیکسل|یک [سیات آلتئا|صندلی آلتئا XL از برند ارتزاینتزا]]
[بندانگشتی|240x240پیکسل|موتورسیکلت‌های [ب‌ام‌و|بی‌ام‌و ارتزاینتزا]]
بندانگشتی|ارتزایناس در حال دستگیری
بندانگشتی|تیپ متحرک Ertzaintza 'Beltzak'

## مشکلات مربوط به ETA و جنجال‌ها
ارتزاینتزا توسط احزاب ملی‌گرای باسک، اتا و باتاسونا، پذیرفته نشده است و آنها آن را به عنوان *زیپایوک* یا سپوی، نیرویی بومی در خدمت قدرت استعماری، مسخره می‌کنند. از آنجایی که ارتزاینتزا نقش مهم‌تری در مبارزه با اتا به عهده گرفت، به هدفی برای آنها تبدیل شد. خیلی زود اعضای اتا، مانند ایناکی د خوانا کیاس، به آن نفوذ کردند. در مناطقی که حمایت از اتا بیشتر است، *ارتزایناها* مجبور به اقامت در جای دیگری و رفت و آمد به محل کار می‌شوند. چهارده ارتزاینا توسط اتا کشته یا زخمی شده‌اند که گاهی اوقات به‌طور خاص هدف قرار گرفته‌اند.

دولت اسپانیا در مورد ارتزاینتسا ملاحظاتی داشته است. احزاب اسپانیایی اغلب وزارت کشور باسک (که بیشتر این اصطلاحات متعلق به حزب ملی‌گرای باسک است) را به سهل‌انگاری در مبارزه با اتا و حزب حامی آن، باتاسونا، متهم کرده‌اند. دو افسر پلیس ارتزاینتسا گفتند که دولت ملی‌گرای سابق «به آنها دستور داده بود که علیه اعضای اتا و محیط اجتماعی آن اقدامی نکنند». به دلیل نفوذ، ارتزینتزا از سوی وزارت کشور اسپانیا اجازه دسترسی به شبکه اطلاعاتی اینترپل را ندارد. در ۱ مارس ۲۰۱۰، ارتزینتزا به مرکز همکاری پلیس و گمرک در هندایه، فرانسه، در نزدیکی مرز اسپانیا پیوست. این مرکز، یک ایستگاه پلیس مشترک برای تبادل اطلاعات با پلیس فرانسه است. گارد مدنی اسپانیا، سپاه پلیس ملی اسپانیا و خدمات دیده‌بانی گمرک آژانس مالیاتی اسپانیا نیز بخشی از این مرکز هستند.

کمبود ارتباطات گاهی اوقات منجر به تیراندازی بین نیروهای پلیس شده است.

برخی از اعضای شورای شهر باسک گفتند که به دلیل نقش مهم فعلی ارتزاینتسا علیه تروریسم، «کاهش تهدید طرفداران اتا» را مشاهده کرده‌اند.

## ریشه‌شناسی
ارتزانا (اسپانیایی: Ertzaña) یک واژه جدید باسکی از (اسپانیایی: eŕi) به معنی «مردم» و (اسپانیایی: zañ) به معنی «نگهبان» بود که توسط شاعر ملی‌گرا، استبان اورکیاگا لاواکستا، ساخته شد. کلمه عمومی باسکی برای (اسپانیایی: polizia) به معنی «پلیس» است. پس از استانداردسازی زبان باسکی در دهه ۱۹۶۰، نام نیروی بازسازی‌شده به "Ertzaintza" تبدیل شد که از هجی کردن herri و zain (مقایسه کنید با artzain، "چوپان" از ardi + zain) با پسوند -tza (با Osakidetza، سرویس بهداشتی باسک مقایسه کنید) گرفته شده است. با این حال، برای حفظ ارتباط با گذشته، H صامت در آن گنجانده نشده است. گروه پاپ باسکی هرتزایناک ("پلیس‌ها") نام خود را قبل از تأسیس مجدد سپاه انتخاب کردند و قوانین املایی مدرن را اعمال کردند.

## منابع

رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:مقاله‌های دارای واژگان به زبان باسکی