روابط ازبکستان و لهستان

**روابط ازبکستان و لهستان**، روابط دوجانبه بین ازبکستان و لهستان است. این کشورها از روابط خوبی برخوردارند که مبتنی بر تجارت رو به رشد و همکاری‌های سیاسی و آموزشی است. هر دو کشور عضو کامل سازمان امنیت و همکاری اروپا و سازمان ملل متحد هستند.

## تاریخچه
[راست|بندانگشتی|[کلیسای جامع قلب مقدس، تاشکند، همچنین به عنوان کلیسای لهستانی شناخته می‌شود]]
شباهت‌های تاریخی متعددی بین لهستان و ازبکستان وجود دارد. از قرون وسطای پسین، هر دو ملت، کشورهای برجسته مناطق خود، یعنی اروپای شرقی-مرکزی و آسیای مرکزی، را تشکیل دادند، که در آنها شهرها به عنوان مراکز آموزشی (عمدتاً کراکوف و بخارا) شکوفا شدند، مراکز فرهنگی و سیاسی، که در معماری باشکوه منعکس شده بودند، و برخی از آنها، مانند کراکوف، تورون، ورشو، سمرقند و بخارا، اکنون به عنوان میراث جهانی یونسکو ثبت شده‌اند. هم لهستانی‌ها و هم ازبک‌ها متحمل چندین تهاجم خارجی، از جمله روسیه، شدند و کشورهای آنها در قرن ۱۸ رو به زوال گذاشت و در نهایت استقلال خود را به روسیه از دست داد. لهستان در تجزیه لهستان توسط روسیه، به هابسبورگ و پروس (بعداً آلمان) تقسیم شد، در حالی که خانات ازبک توسط روسیه فتح شدند. قلمرو ازبکستان که تحت کنترل روسیه بود، یکی از مکان‌هایی بود که لهستانی‌ها یا به عنوان زندانی سیاسی از زمان تجزیه لهستان توسط روسیه به آنجا تبعید می‌شدند یا پس از خدمت اجباری در ارتش روسیه به آنجا فرستاده می‌شدند. لهستانی‌ها کلیسای جامع قلب مقدس را در تاشکند، که با نام کلیسای لهستانی نیز شناخته می‌شود، ساختند که اکنون یک مکان میراث فرهنگی پایتخت ازبکستان است.

در طول جنگ جهانی اول، سربازان وظیفه و هنگ‌های لهستانی از ارتش‌های اتریش و آلمان توسط روس‌ها در اردوگاه اسرای جنگی در فرغانه نگهداری می‌شدند. آنها با اقلیت محلی لهستانی تماس برقرار کردند و از آنها کمک گرفتند، با این حال، بسیاری از اسرای لهستانی به دلیل شرایط سخت و همه‌گیری تیفوس جان خود را از دست دادند. پس از جنگ، لهستان استقلال خود را بازیافت و سپس با موفقیت تهاجم شوروی را دفع کرد. با این حال، ازبک‌ها تحت حکومت شوروی قرار گرفتند. اسرای جنگی لهستانی تنها پس از صلح ریگا در سال ۱۹۲۱ از ازبکستان آزاد شدند.
[بندانگشتی|گورستان جنگی لهستان در [گذار (شهر)|گوزور]]
پس از حمله مشترک آلمان و شوروی به لهستان که در سال ۱۹۳۹ جنگ جهانی دوم را آغاز کرد، جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان یکی از مقاصد تبعید لهستانی‌ها از شرق لهستان تحت اشغال شوروی بود. پس از پیمان سیکورسکی-مایسکی، یک پست دیپلماتیک لهستان در سال ۱۹۴۱ در تاشکند تأسیس شد و سپس در مارس ۱۹۴۲ به سمرقند منتقل شد و ولادیسلاو بوگایسکی به عنوان نماینده لهستان در تاشکند باقی ماند. در اوایل سال ۱۹۴۲، ارتش آندرس لهستان به همراه هزاران غیرنظامی به جمهوری‌های شوروی ازبکستان و قرقیزستان منتقل شد و گذار به مرکز سازمانی ارتش تبدیل شد. لهستانی‌ها از بیماری‌های همه‌گیر و قحطی رنج می‌بردند، بنابراین مراکز موقت تغذیه، پرورشگاه‌ها، درمانگاه‌ها و بیمارستان‌های کوچک افتتاح کردند، با این حال ۲۵۰۰ سرباز و بسیاری دیگر از غیرنظامیان جان خود را از دست دادند. از بقایای این دوره، گورستان‌های نظامی لهستانی واقع در ۱۵ شهر ازبکستان، از جمله چراغچی، گُزُر، جیزک، کرمنه، کانیمخ، کتاب، مرغیلان، آلمه‌زار، قرشی، شهر سبز، تاشکند، یکه‌باغ، ینگی‌یولهستند. از اواسط سال ۱۹۴۲، شوروی‌ها تلاش‌های لهستان برای بهبود اوضاع را خنثی کردند و کارکنان پست‌های دیپلماتیک لهستان را دستگیر کردند، ابتدا ولادیسلاو بوگایسکی در تاشکند در ماه مه ۱۹۴۲ و سپس کارکنان پست در سمرقند در ژوئیه ۱۹۴۲، و سپس پست را تصرف و تعطیل کردند. در سال ۱۹۴۲، ارتش آندرس به همراه بسیاری از غیرنظامیان به ایران منتقل شد. طبق داده‌های شوروی، تا سال ۱۹۴۳، هنوز بیش از ۲۵۰۰۰ شهروند لهستانی در ازبکستان بودند. پس از جنگ، بیش از ۳۲۰۰۰ لهستانی در سال‌های ۱۹۴۶ تا ۱۹۴۸ از جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان به لهستان بازگردانده شدند.

لهستان اندکی پس از اعلام استقلال ازبکستان، این کشور را به رسمیت شناخت و روابط دوجانبه در سال ۱۹۹۲ برقرار شد. در سال ۱۹۹۵ چندین توافق‌نامه از جمله توافق‌نامه اجتناب از مالیات مضاعف، پیمان دوستی و همکاری و توافق‌نامه همکاری فرهنگی امضا شد.

## روابط مدرن
بندانگشتی|سفارت ازبکستان در ورشو
در اوت ۲۰۲۱، در جریان حمله طالبان به افغانستان در سال ۲۰۲۱، ازبکستان به لهستان کمک کرد تا بیش از ۱۲۰۰ نفر، از جمله شهروندان لهستانی، را از افغانستان خارج کند. در سپتامبر ۲۰۲۱، لهستان بیش از ۲۵۰٬۰۰۰ واکسن کووید-۱۹ به ازبکستان اهدا کرد.

در سال ۲۰۲۳، یک کمیسیون تاریخی لهستانی-ازبکستانی توسط موزه یادبود سیبیر در بیاویستوک، موزه جنگ جهانی دوم در گدانسک و دانشگاه ملی ازبکستان در تاشکند تأسیس شد تا تحقیق و ترویج تاریخ مشترک دو ملت را تسهیل کند.

## ماموریت‌های دیپلماتیک
* لهستان در تاشکند سفارت دارد.
* ازبکستان یک سفارت در ورشو و یک کنسولگری افتخاری در پوزنان دارد.

## منابع


رده:روابط دوجانبه ازبکستان
رده:روابط دوجانبه لهستان