یهودیان بخارایی در اسرائیل

**[[یهودیان بخارایی]] در [[اسرائیل]]**، که با نام بخاراییم نیز شناخته می‌شوند، به مهاجران و نوادگان مهاجران جوامع یهودی بخارایی اشاره دارد که اکنون در کشور اسرائیل ساکن هستند.

## تاریخچه
اولین یهودیان بخارایی که به اورشلیم مهاجرت کردند، در دهه‌های ۱۸۷۰ و ۱۸۸۰ از راه رسیدند و محله بخارایی را در اورشلیم تأسیس کردند.

### ۱۸۸۱–۱۹۴۷
در سال ۱۸۹۰، هفت نفر از اعضای جامعه یهودیان بخارا، انجمن هووی صهیون جوامع یهودی بخارا، سمرقند و تاشکند را تشکیل دادند. تا سال ۱۹۱۴، حدود ۱۵۰۰ یهودی بخارا مهاجرت کرده بودند و ۴۰۰۰ نفر دیگر در اوایل دهه ۱۹۳۰ به آنجا رسیدند. در سال ۱۹۴۰، نشریات بخارا به همراه اکثر مدارس بخارا توسط شوروی تعطیل شدند. یهودیان بخارا معمولاً ثروتمندتر از سایر گروه‌های یهودی بودند که از کشورهای با اکثریت مسلمان به فلسطین مهاجرت می‌کردند. این ثروت ناشی از فرصت‌های اقتصادی ناشی از فتح آسیای میانه توسط روسیه در اواسط تا اواخر قرن نوزدهم بود. این فتح همچنین مسیرهایی را از طریق دریای سیاه برای مهاجرت به فلسطین باز کرد. آنها از ثروت تازه به دست آمده خود برای کمک‌های مالی قابل توجه به خاخام‌های سفاردی استفاده کردند که به روابط مثبت بین دو گروه کمک کرد. بسیاری از سنت‌ها و آداب و رسوم جامعه یهودیان بخارایی در اورشلیم حفظ شد و محله بخارایی به عنوان یک مرکز معنوی عمل می‌کرد. تمایل آنها به تشکیل جوامع خودکفا به حفظ این شیوه زندگی سنتی کمک کرد. پس از کاهش فرصت‌های شغلی، دهه ۱۹۲۰ شاهد فشار برای اسکان در خارج از اورشلیم بود. بخارایی‌ها پس از ورود به شهرهای جدید، به ایجاد جوامع خودکفا ادامه دادند. در سال ۱۹۲۹، بخارایی‌ها در شهرهای مختلفی که در آنها ساکن شده بودند، اتحادیه‌ای به نام اتحادیه یهودیان بخارایی تأسیس کردند.

### ۱۹۴۸–۱۹۹۰
بندانگشتی|یهودیان بخارایی در اورشلیم، ۱۹۲۷
در سال ۱۹۴۸ «سال‌های سیاه یهودیان شوروی» آغاز شد، جایی که سرکوب دین یهود پس از توقف به دلیل جنگ، از سر گرفته شد. در سال ۱۹۵۰، سیزده یهودی مذهبی بخارایی در سمرقند دستگیر و به ۲۵ سال زندان محکوم شدند. دستگیری‌های مشابهی برای بخارایی‌های برجسته در کته‌قرغان و بخارا رخ داد. جنگ شش‌روزه منجر به افزایش میهن‌پرستی یهودیان در میان یهودیان بخارایی شد و بسیاری از آنها به عنوان معترض تظاهرات کردند. تا سال ۱۹۷۲، هیچ مهاجرت عمده‌ای از بخارایی‌ها به اسرائیل صورت نگرفت. از آن زمان تا سال ۱۹۷۵ بود که ۸۰۰۰ نفر موفق به مهاجرت از اتحاد جماهیر شوروی شدند. این موج جدید مهاجرت بخارایی‌ها توسط جوامع از پیش موجود در اسرائیل پشتیبانی شد. اتحاد هموطنان بخارایی برای کمک به بخارایی‌های تازه‌وارد و کمک به ادغام آنها در جامعه اسرائیل تأسیس شد. این اتحاد کمک مالی و همچنین حمایت از هنر، آموزش و ادبیات را ارائه می‌داد. تا سال ۱۹۸۷، ۳۲۰۰۰ یهودی بخارایی در اسرائیل زندگی می‌کردند که حدود ۴۰٪ از جمعیت بخارایی‌ها را تشکیل می‌داد. در سال ۱۹۹۰، شورش‌هایی علیه جمعیت یهودیان اندیجان و مناطق اطراف آن رخ داد. این امر منجر به مهاجرت اکثر یهودیان دره فرغانه به اسرائیل یا آمریکا شد.

از سال ۱۹۸۹ تا ۲۰۰۵، بیش از ۵۰۰۰ یهودی بخارایی از قرقیزستان به دلیل افزایش خصومت در منطقه به اسرائیل آمدند. در سال ۱۹۹۲، یک عملیات هوایی مخفی انجام شد که تعداد کمی از یهودیان بخارایی را از تاجیکستان به اسرائیل آورد. از سال ۱۹۸۹ تا ۲۰۰۰، بیش از ۱۰۰۰۰ نفر از تاجیکستان به اسرائیل مهاجرت کردند. امروزه، اکثر بخارایی‌ها در اسرائیل زندگی می‌کنند و جمعیت قابل توجهی از آنها در آمریکا هستند. تنها ۱۰۰۰ یهودی در تاجیکستان، ۱۵۰۰ نفر در ازبکستان و تنها ۱۵۰ نفر در شهر بخارا باقی مانده‌اند. از سال ۱۹۹۴، چندین پلتفرم رسانه‌ای یهودی-تاجیکی از جمله یک برنامه رادیویی توسط رئیس سابق دانشکده زبان‌های شرقی در بخارا وجود داشته است. امنون کوهن، عضو سابق کنست، اصالتاً بخارایی است.

## جستارهای وابسته
* یهودیان بخارایی
* علیا (صهیونیسم)
* ایرانیان اسرائیل
* علیای پساشوروی دهه ۱۹۹۰

## منابع

رده:افراد اسرائیلی ازبکستانی-یهودی‌تبار
رده:روابط ازبکستان و اسرائیل
رده:یهودیان مزراحی اهل اسرائیل