بشیت

**بشیت** ()، همچنین **بِششَیت**، روستایی عربی در بخش رمله در دورهٔ قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود که در ۱۶٫۵ کیلومتری جنوب غربی رمله و نزدیک به وادی بشیت قرار داشت. یافته‌های باستان‌شناختی این روستا نشان‌دهندهٔ سکونت در دورهٔ نخست اسلامی و سده‌های دوازدهم و سیزدهم میلادی است. جغرافی‌دانان عرب از سدهٔ سیزدهم به بعد از این روستا یاد کرده‌اند و آرامگاهی منسوب به «نبی شیت» (پیامبر شیث) در آن وجود داشت.

بشیت همچون بیشتر نقاط سرزمین فلسطین به‌ترتیب زیر فرمان صلیبیون، ممالیک، امپراتوری عثمانی و بریتانیا بود. در آغاز جنگ ۱۹۴۸ فلسطین و در جریان عملیات بَرَق، نیروهای تیپ ۸۴ گیواتی روستا را مورد حمله قرار دادند و ساکنان آن آواره شدند. پس از تخلیه، بیشتر ساختمان‌های روستا ویران شد و اکنون هفت شهرک اسرائیلی بر زمین‌های آن بنا شده‌است.

## ریشه‌شناسی نام
بنا بر گزارش صندوق اکتشاف فلسطین، نام بِششَیت برابر با «بیت شَیت» به معنای «خانهٔ شیث» است. آرامگاه «نبی شیت» (پیامبر شیث) در بشیت قرار داشت و زیارتگاه‌های دیگری نیز برای وی در منطقه وجود داشت، از جمله یکی در سامریه (حرم النبی شیت) و دیگری در النبی شیث در شمال لبنان. این آرامگاه درون مسجدی سه‌گنبد به همین نام واقع بود که بر دامنهٔ تپه‌ای در مرکز روستای پیشین قرار داشت.

## پیشینه
### دوران پیش از عثمانی
بقایای سفالی از دورهٔ نخست اسلامی و سکه‌ای از دورهٔ خلافت اموی (۶۹۷–۷۵۰ میلادی) در این مکان یافت شده‌است. همچنین بقایای سفالی از سده‌های دوازدهم و سیزدهم میلادی نیز به دست آمده‌است.

در دورهٔ صلیبیون در سرزمین فلسطین، بشیت با نام «باسیت» () شناخته می‌شد. یاقوت حموی (درگذشتهٔ ۱۲۲۸ میلادی) در کتاب «معجم البلدان» از آن یاد کرده و نزدیکی آن به رمله را توصیف نموده‌است.

سکه‌هایی از دورهٔ مملوکی (سدهٔ چهاردهم میلادی) نیز در این مکان کشف شده‌است.

### دورهٔ عثمانی
ابن عماد حنبلی در سدهٔ هفدهم میلادی شرحی از روستا ارائه داده و یادآور شده که دانشمند عرب جمال البشیتی (درگذشتهٔ ۱۴۱۷ میلادی) از این روستا بوده‌است.

در سال ۱۸۳۸ میلادی، بشیت با نام «بِشَیت» () به‌عنوان روستایی در ناحیهٔ غزه ثبت شد.

در مه ۱۸۶۳، ویکتور گِرَن جمعیت روستا را ۳۵۰ نفر برآورد کرد و یادآور شد که مزارع تنباکو آن را احاطه کرده‌اند. فهرست روستایی عثمانی در حدود ۱۸۷۰ جمعیت بشیت را ۱۵۹ نفر (تنها مردان) با ۵۷ خانه ثبت کرده و نام روستا را برگرفته از «خانهٔ شیث» دانسته‌است.

در اواخر سدهٔ نوزدهم، بشیت روستایی مهم میان یبنا و اسدود بود. ساختمان‌های روستا از خشت ساخته شده بودند و باغ‌های کشت‌شده‌ای با پرچین‌های کاکتوس در اطراف آن وجود داشت. بر فراز تپه‌ای، زیارتگاهی سه‌گنبد قرار داشت.

در پایان جنگ جهانی اول ظاهراً درگیری‌هایی در بشیت و اطراف آن رخ داد، زیرا مهمات بهره‌گیری‌شده از آن دوره در این مکان یافت شده‌است. تیپ سوارهٔ نیوزیلند در سال ۱۹۱۷ در این منطقه فعال بود.

### دورهٔ قیمومت بریتانیا
در دورهٔ قیمومت بریتانیا بر فلسطین، بشیت دارای مدرسه‌ای ابتدایی بود که در سال ۱۹۲۱ بنا شد و در اواسط دههٔ ۱۹۴۰ شمار ۱۴۸ دانش‌آموز در آن ثبت‌نام کرده بودند. روستا یک مسجد و چند چاه آرتزینی داشت و بیشتر ساکنان آن کشاورز بودند.

در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا انجام شد، جمعیت بشیت ۹۳۶ نفر بود که همگی مسلمان بودند. در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین این رقم به ۱٬۱۲۵ نفر افزایش یافت که همچنان همگی مسلمان بودند و در ۳۳۳ خانه زندگی می‌کردند.

میان اوت تا اکتبر ۱۹۴۲، ارتش آندرس مدرسهٔ نظامی جوانان خود () را در بشیت برپا کرد و سپس آن را به قسطینا منتقل نمود.

تا سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا به ۱٬۶۲۰ نفر رسیده بود که از نظر قومی همگی عرب بودند. مساحت کل روستا ۱۸٬۵۵۳ دونوم بود.

شمار زیادی از ساکنان به کشت غلات اشتغال داشتند که بیشترین بخش زمین‌ها را دربرمی‌گرفت. بخشی از زمین‌ها نیز به آبیاری و باغداری و کشت مرکبات و زیتون اختصاص داشت.

### جنگ ۱۹۴۸ و پیامدهای آن
میان ۱۰ تا ۱۳ مه ۱۹۴۸، روستا از سوی گردان‌های ۵۲ و ۵۳ تیپ ۸۴ گیواتی در چارچوب عملیات بَرَق مورد حمله قرار گرفت. ساکنان مقاومت چشمگیری نشان دادند، اما بیشتر خانه‌ها ویران شد.

بر پایهٔ منبع عبری، پیش از آغاز جنگ، جنگجویان عراقی در بشیت حضور داشتند که جوانان روستا را آموزش نظامی می‌دادند و نگهبانی از روستا را سازمان‌دهی کرده بودند.

امروز هفت شهرک اسرائیلی بر زمین‌های روستا ساخته شده‌اند: نوه میوتاح، میشار، کفار مردخای، میسگاو دوو، کانوت، شدِما و عسرت. از ساختمان‌های پیشین بشیت، سه خانه و یک حوض بر جا مانده‌است؛ دو خانه متروک هستند و یک خانواده اسرائیلی در خانهٔ سوم سکونت دارد. زمین‌های اطراف اکنون توسط اسرائیلی‌ها کشت می‌شود.

در روستا محوطهٔ باستانی النبی عرفات وجود دارد که ستون‌ها و آب‌انبارهایی در آن باقی مانده‌است. با این حال، محوطه حصارکشی شده و به‌عنوان «ساختمان خطرناک» نشانه‌گذاری شده و آب‌انبارها پر از خفاش است.

## کاوش‌های باستان‌شناختی
در سال ۱۹۹۹، سازمان باستان‌شناسی اسرائیل کاوش‌های باستان‌شناختی در این روستا را آغاز کرد. این کاوش به سرپرستی تزاخ کانیاس و با همکاری آ. حاجیان (نقشه‌برداری)، ر. گراف (ترسیم) و م. زالتسبرگر (عکاسی) انجام شد. حفاری خط فاضلاب، بقایای ساختمانی و قطعات سفالی از دورهٔ نخست اسلامی و سده‌های دوازدهم و سیزدهم میلادی را آشکار ساخت. سنگ‌های کورکاری به اندازه‌های گوناگون در ۰٫۹ متری زیر سطح زمین کشف شد، به همراه قطعات سفالی از دورهٔ نخست اسلامی و چند استخوان حیوان. همچنین تکه‌سفال‌های فراوانی مربوط به سده‌های دوازدهم و سیزدهم میلادی یافت شد، از جمله پایهٔ جعبه‌ای از رس با پوشش گچ فرنگی و تزئینات هندسی و بقایای کفی از گچ.

کاوش نجات‌بخشی در سال ۲۰۱۶ بقایایی از دوره‌های اموی، مملوکی و عثمانی را آشکار کرد.

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* به بشیت خوش آمدید
* بشیت در ذاکرات

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده