یحیعام

**یحیعام** () یک کیبوتص در شمال اسرائیل است. این کیبوتص در غرب جلیل علیا و در حدود ۱۳ کیلومتری شرق شهر ساحلی نهاریا و نزدیک به ۲۲ کیلومتری جنوب شرقی مرز لبنان قرار دارد و از نظر اداری زیر نظر شورای منطقه‌ای ماته آشر است. ارتفاع این شهرک از سطح دریای آزاد نزدیک به ۳۶۵ متر است.

یحیعام در کنار ویرانه‌های دژ دوره عثمانی خربه جدین ساخته شده که خود بر روی بقایای دژ صلیبی جودین از سده سیزدهم میلادی بنا شده بود. نام یحیعام به یاد یحیعام وایتس، پسر یوسف وایتس از مقامات آژانس یهود، برگزیده شد که در عملیات شب پل‌ها در ۱۶ تا ۱۷ ژوئن ۱۹۴۶ در نزدیکی روستای عربی الکابری کشته شد.

## پیشینه
### بنیان‌گذاری

یحیعام را گروهی از جنبش جوانان سوسیالیست-صهیونیستی هاشومر هاتزائیر بنیاد نهادند که بازماندگان هولوکاست از مجارستان و اعضایی از یه‌شو بودند. این گروه نخست خود را «کیبوتص هاسلع» (به معنی «صخره») نامیدند و مدتی در چادرهایی در منطقه کریات حاییم زندگی کردند. سرانجام در ۲۶ نوامبر ۱۹۴۶ کیبوتص یحیعام در محل دژ قرون وسطایی پایه‌گذاری شد و نخست تنها مردان در آنجا ساکن شدند؛ ابتدا در درون دژ و سپس در چادرهایی در دامنه آن. زنان، کودکان و برخی مردان در کریات حاییم ماندند و با کار کردن هزینه‌های گروه را تأمین می‌کردند.

سکونت نخستین در اتاق‌های بازمانده دژ تقریباً به فاجعه انجامید؛ زیرا کنه‌هایی که گله‌های بز بادیه‌نشینان محلی در ماه‌های زمستان به آنجا آورده بودند حامل بیماری بودند و پس از یک ماه و نیم ۲۰ نفر از اعضا دچار تب شدند. تزریق پنی‌سیلین که داروی نوپدید آن زمان بود جان آنها را نجات داد. علامت‌دهی تنها راه ارتباط با همراهان در کریات حاییم و جهان بیرون بود و کمبود آب آشامیدنی مشکل اصلی به‌شمار می‌رفت.

مقامات قیمومت بریتانیا با وجود مغایرت با سیاست رسمی بریتانیا به تأسیس کیبوتص کمک کردند.

### طرح تقسیم و جنگ ۱۹۴۸

قطعنامه طرح سازمان ملل برای تقسیم فلسطین در ۲۹ نوامبر ۱۹۴۷ یحیعام را در محدوده دولت عربی پیشنهادی قرار داد نه دولت یهودی.

در ۲۰ ژانویه ۱۹۴۸ نیرویی متشکل از ۲۰۰ تا ۳۰۰ سرباز گردان دوم یرموک ارتش آزادی‌بخش عرب مستقر در ترشیحا با خمپاره، مسلسل و تفنگ به یحیعام حمله کردند. این نیرو کیبوتص را از همه سو محاصره و راه‌های دسترسی را مسدود کرد. یک دسته از سربازان بریتانیایی با هنگ عربی درگیر شدند و مهاجمان عقب نشستند؛ اما شب بعد دوباره یورش آوردند که با رسیدن نیروهای کمکی هاگانا دفع شد. بر پایه منابع چک، در این حمله هشت نفر از مدافعان کشته شدند.

در ۲۷ مارس ۱۹۴۸ کاروان تدارکاتی هاگانا شامل پنج کامیون و یک خودروی زرهی برای رساندن آذوقه به کیبوتص محاصره‌شده فرستاده شد. این کاروان که به «کاروان یحیعام» شناخته می‌شود در نزدیکی الکابری مورد کمین ۲۵۰ عرب مسلح قرار گرفت و ۴۶ نفر از سرنشینان آن کشته شدند. از دست رفتن کاروان موجب قطع کامل راه زمینی تدارکات یحیعام شد و پس از آن آذوقه از راه هوایی و با دشواری فراوان می‌رسید.

بنیان‌گذاران یحیعام در چادرهایی میان ویرانه‌ها زندگی می‌کردند. آشپزخانه‌ای کوچک با آذوقه هوایی خوراک آنان را فراهم می‌ساخت. آنها از بالای تپه‌ها برای نیروهای عرب کاملاً پیدا بودند و زیر آتش سنگین قرار می‌گرفتند. ارتباط با جهان بیرون از راه آتش‌افروزی، علامت‌دهی با چراغ‌قوه و کبوتر نامه‌بر به نهاریا و کریات حاییم برقرار می‌شد. اعضای یحیعام همزمان با دفاع، زمین را کشت می‌کردند و سبزیجات، انگور و هلو می‌کاشتند.

در جریان عملیات دکل ارتش اسرائیل روستای بدوی‌نشین خربه جدین را در ۱۰ تا ۱۱ ژوئیه ۱۹۴۸ تصرف و تخلیه کرد. سرانجام در جریان عملیات حیرام بین ۲۹ تا ۳۱ اکتبر ۱۹۴۸ تمام منطقه جلیل به دست نیروهای یهودی افتاد.

### پس از جنگ
پس از جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل خانه‌های نوساز از جمله نخستین «خانه کودکان» ساخته شد. گروه‌های هاشومر هاتزائیر از نقاط گوناگون اسرائیل و همچنین مهاجرانی (علیا) از همان جنبش از کوبا، فرانسه، اروگوئه، آرژانتین، مکزیک، کلمبیا و ونزوئلا به کیبوتص پیوستند.

## اقتصاد

کارخانه شیرینی‌سازی از نخستین صنایع یحیعام بود. افزون بر آن کیبوتص شاخه‌های کشاورزی گوناگونی داشت از جمله موز، مرکبات، آووکادو، دامداری شیری، مرغداری، خوکداری، پرورش ماهی، گندم، پنبه، ذرت و کشت تنباکو در مقیاس بزرگ. از سال ۲۰۲۳ کشاورزی یحیعام عمدتاً بر موز، آووکادو و مرغداری استوار است.

در سال ۱۹۶۹ (۱۳۴۷ شمسی) کارخانه فرآورده‌های گوشتی کُشِر «دلی-یحیعام» تأسیس شد که در تولید گوشت سرد گاو و مرغ تخصص دارد. در سال ۲۰۰۶ این شرکت سری جدیدی از محصولات شامل پاسترامی با پسته، فلفل قرمز و زیتون تولید کرد و صادرات آن به اروپا سالانه به ۱۰ میلیون دلار می‌رسید.

در آغاز دهه ۱۹۹۰ یحیعام مهمانسرای ۶۰ اتاقه «تِوا بِیحیعام» را به سبک صلیبی در دامنه دژ ساخت.

پارک ملی دژ یحیعام دربرگیرنده دژی عربی است که در سده هجدهم میلادی ظاهر العمر بر بقایای دژ صلیبی ساخت و بعدها قبایل بدوی در آن سکنا گزیدند.

کیبوتص یحیعام در سال ۲۰۰۱ خصوصی‌سازی شد و برنامه‌ای برای جذب خانواده‌های جوان به اجرا درآمد. پس از خصوصی‌سازی اعضا بر پایه کار فردی دستمزد دریافت می‌کنند.

## جمعیت‌شناسی
ساکنان کیبوتص یحیعام سکولار هستند. پیش از سال ۱۹۴۹ کیبوتص ۳۱ ساکن و ۳٬۵۰۰ دونام (۳٫۵ کیلومتر مربع) زمین داشت. جمعیت کیبوتص در طول دهه‌ها نوسان داشته‌است؛ از ۱۶۳ نفر در سال ۱۹۴۸ به ۴۸۴ نفر در ۱۹۸۳ رسید و سپس کاهش یافت تا اینکه پس از خصوصی‌سازی دوباره رشد کرد و در سال ۲۰۱۴ به ۵۴۲ نفر رسید. تا پایان سال ۲۰۲۴ جمعیت آن به ۸۵۱ نفر رسیده بود که نزدیک به ۱۵۰ نفر آنها عضو رسمی کیبوتص بودند.

## امکانات و خدمات
در یحیعام استخر شنا، مجموعه ورزشی، مرکز اجتماعی، کتابخانه و درمانگاه وجود دارد. کودکان کیبوتص در مهدکودک‌های محلی و دبستان‌های کیبوتص‌های همسایه مانند کبری آموزش می‌بینند.

## افراد سرشناس
* یائل نیمن (زادهٔ ۱۹۶۰)، نویسنده
* یونا روزنکیر (زادهٔ ۱۹۸۱)، فیلم‌ساز

## جستارهای وابسته
* خربه جدین
* کیبوتص

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* وبگاه رسمی کیبوتص یحیعام
* دلی-یحیعام

رده:کیبوتص
رده:کیبوتص‌های اسرائیلی
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۴۶ (میلادی)
رده:مناطق مسکونی در استان شمال (اسرائیل)