سیستم کدگذاری حرکات چهره

بندانگشتی|ماهیچه‌های سر و گردن
**سیستم کدگذاری حرکات چهره** (FACS) چارچوبی استاندارد برای طبقه‌بندی حرکات چهره انسان بر اساس تغییرات قابل مشاهده در ظاهر چهره است. این نظام در اصل توسط کالبدشناس سوئدی کارل-هرمان هجورتسجو مطرح شد و بعدها توسط پل اکمن و والاس وی. فریزن گسترش یافته و در سال ۱۹۷۸ به‌صورت رسمی منتشر شد.

در سال ۲۰۰۲، اکمن، فریزن و جوزف سی. هاگر بازنگری و به‌روزرسانی مهمی بر FACS ارائه کردند. این سیستم با ردیابی تغییرات ظریف و لحظه‌ای در حرکات ماهیچه‌های صورت، آن‌ها را به واحدهایی به نام واحدهای حرکتی (AUها) تقسیم و کدگذاری می‌کند.

کاربردهای FACS بسیار گسترده است؛ این سیستم هم برای روان‌شناسان به منظور مطالعه احساسات و رفتارهای غیرکلامی انسان ارزشمند بوده است، و هم توسط انیماتورها در صنایع انیمیشن و جلوه‌های بصری برای خلق چهره‌های واقع‌گرایانه به کار گرفته می‌شود.

## پیشینه
بندانگشتی|ساندرین مارتینت، ورزشکار نابینا، در رقابت‌های ورزشی حالتی از شادی را بروز داد. این پدیده نمونه‌ای مهم در مطالعات روان‌شناسی احساسات است، زیرا نشان می‌دهد که افراد نابینا ــ که امکان یادگیری حالات چهره از طریق مشاهده و تقلید بصری ندارند ــ همان الگوهای بیان هیجانات را به کار می‌برند که افراد بینا استفاده می‌کنند. از این واقعیت چنین نتیجه گرفته می‌شود که حالات چهره نه اکتسابی، بلکه ذاتی و جهان‌شمول هستند. به بیان دیگر، ابراز هیجانات پایه‌ای (مانند شادی، خشم، ترس یا غم) ریشه در زیست‌شناسی انسان دارد و مستقل از فرهنگ، قومیت یا توانایی بینایی شکل می‌گیرد..
در سال ۲۰۰۹، پژوهشی علمی به بررسی حالات چهرهٔ خودانگیخته در میان ورزشکاران جودو ــ چه افراد بینا و چه نابینا ــ پرداخت. یافته‌های این مطالعه نشان داد که بخش قابل‌توجهی از حالات چهره، ذاتی هستند و شکل‌گیری آنها به یادگیری از طریق بینایی وابسته نیست.

## روش
با استفاده از سیستم کدگذاری حرکات چهره (FACS), پژوهشگران یا کدنویسان انسانی قادرند تقریباً هر حالت چهره‌ای را که از نظر آناتومیکی امکان‌پذیر است، به‌طور دستی تحلیل و کدگذاری کنند. در این فرایند، حرکات صورت به اجزای پایه‌ای موسوم به «واحدهای عمل» (AU) و همچنین بخش‌های زمانی مربوط به بروز آنها تجزیه می‌شود؛ بدین ترتیب می‌توان منشأ دقیق یک حالت چهره را ردیابی کرد.

از آنجا که AUها به‌طور کامل مستقل از هرگونه تفسیر احساسی یا معنایی تعریف شده‌اند، این سیستم می‌تواند مبنایی عینی برای تحلیل‌های مرتبه بالاتر باشد؛ از جمله تشخیص احساسات بنیادی انسان یا حتی طراحی دستورات از پیش برنامه‌ریزی‌شده در محیط‌های هوشمند تعاملی.

کتابچه راهنمای FACS اثری جامع است که بیش از پانصد صفحه را دربرمی‌گیرد و نه‌تنها AUهای مختلف را با جزئیات شرح می‌دهد، بلکه تفسیر پل اکمن از معانی بالقوه و کاربردهای هرکدام از آنها را نیز ارائه می‌کند.

در سیستم کدگذاری حرکات چهره (FACS)، واحدهای عمل (AUها) به‌عنوان انقباض یا شل شدن یک یا چند عضله خاص صورت تعریف می‌شوند. هر AU به تغییرات قابل مشاهده‌ای در چهره مربوط است که می‌توان آن را به فعالیت یک یا چند عضله معین نسبت داد.

علاوه بر AUها، FACS مجموعه‌ای از مقوله‌های دیگر به نام «توصیف‌کننده‌های عمل» (ADها) را نیز معرفی می‌کند. این دسته، با AUها متفاوت‌اند زیرا:
* در مورد آنها مبنای عضلانی مشخصی تعیین نشده است.
* نویسندگان FACS رفتارهای خاص مربوط به ADها را با همان دقت و وضوح AUها تشریح نکرده‌اند.

به عبارت دیگر، AUها دقیقاً به فعالیت عضلات صورت متکی هستند، در حالی که ADها بیشتر برای توصیف تغییرات یا رفتارهایی به کار می‌روند که منشأ عضلانی یا جزئیات مکانیکی آنها ناشناخته یا غیرضروری است.

برای مثال، FACS می‌تواند برای تشخیص دو نوع لبخند زیر استفاده شود:
* لبخند مصنوعی: انقباض *[[ماهیچه گونه‌ای بزرگ|عضله گونه‌ای بزرگ]]* به تنهایی
* لبخند حقیقی: انقباض قسمت *اصلی و تحتانی گونه* و *[[ماهیچه حلقوی چشم]]*.

سیستم کدگذاری حرکات چهره (FACS) به‌گونه‌ای طراحی شده است که ماهیت خودآموز داشته باشد. افراد علاقه‌مند می‌توانند این تکنیک را با استفاده از منابع آموزشی گوناگون، از جمله کتابچه‌های راهنما، دوره‌های آموزشی و کارگاه‌های تخصصی فرا بگیرند. علاوه بر این، برای ارزیابی مهارت‌ها و اطمینان از تسلط کافی بر روش، آزمون‌های رسمی برگزار می‌شود و شرکت‌کنندگان می‌توانند پس از موفقیت در این آزمون‌ها، گواهینامه معتبر FACS دریافت کنند.
## منابع

رده:ارتباط جانوران
رده:حالت‌های چهره
رده:کدگذاری
رده:معرفی‌شده‌های ۱۹۷۸ (میلادی)