روابط ایتالیا و صربستان

**ایتالیا و صربستان** () روابط دیپلماتیک خود را که در سال ۱۸۷۹ برقرار شد، حفظ کرده‌اند. از سال ۱۹۱۸ تا ۲۰۰۶، ایتالیا روابط خود را با پادشاهی یوگسلاوی، جمهوری فدرال سوسیالیستی یوگسلاوی (SFRY) و جمهوری فدرال یوگسلاوی (FRY) (که بعدها به صربستان و مونته‌نگرو تبدیل شد) حفظ کرد، که صربستان به عنوان جانشین مشترک (SFRY) یا تنها (FRY) قانونی آن محسوب می‌شود.

## تاریخ

تعاملات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی میان شبه‌جزیره ایتالیا و بالکان تاریخ طولانی داشته و از زمان تسخیر منطقه توسط امپراتوری روم شدید بوده است. تاجگذاری استفان اول تاج‌گذاری‌شده، شاهزاده بزرگ صربستان (۱۱۶۵–۱۲۲۸) توسط نماینده‌ای از پاپ اوربان دوم انجام شد که برخی تاریخ‌نگاران صرب معتقدند استفان هم تاجگذاری کاتولیک و هم ارتدکس را تجربه کرده است، اما پژوهشگران معاصر بر این باورند که تنها تاجگذاری پاپی رخ داده است. سومین همسر استفان، آنا داندولو، نجیب‌زاده ونیزی، ملکه صربستان شد و مادر استفان اوروش اول بود. افسانه عامیانه ادعا می‌کند که صومعه ژیچا، مقر کلیسای ارتدکس صربی بین سال‌های ۱۲۱۹ تا ۱۲۵۳، عمداً در نقطه میانی بین رم و قسطنطنیه ساخته شده است.

دوک‌نشین صربستان روابط دوستانه‌ای با پادشاهی ساردنی داشت و از وحدت ایتالیا که پادشاهی ساردنی نقش مهمی در آن داشت، برای وحدت صربستان الهام گرفت. جنبش ایتالیایی الگوی اصلی برای جوانان متحد صرب شد که از جوزپه ماتزینی و ایتالیای جوان الهام گرفته بود. تا دهه ۱۸۶۰، صربستان و ایتالیا هر دو سیاست ضد اتریشی را دنبال می‌کردند که موجب نزدیکی دو کشور شد. پس از سازش اتریشی-مجار ۱۸۶۷، ایتالیا از رهبری صرب‌ها به عنوان پیه‌مونته اسلاوهای جنوبی با شاهزاده میهایلو اوبرنوویچ حمایت کرد. در طول کنگره برلین ایتالیا از درخواست استقلال صربستان حمایت کرد اما از دیگر درخواست‌های رهبری صربستان حمایت نکرد.

با آغاز جنگ جهانی اول، وزیر امور خارجه ایتالیا آنتونینو پاترنو کاستلو، مارکیز دی سان جولینو سیاستی محتاطانه پیش گرفت و حضور بیشتر ایتالیا در منطقه را از طریق سرمایه‌گذاری‌ها و ساخت راه‌آهن دنبال کرد. وزیر بعدی امور خارجه سیدنی سونینو این سیاست‌ها را دنبال نکرد و قصد داشت قلمرو ایتالیا را در دریای آدریاتیک (به‌ویژه مونته‌نگرو، دالماسی و آلبانی) گسترش دهد، که با سیاست وحدت صرب‌ها مغایرت داشت.

### دوره یوگسلاوی
در سال ۱۹۱۵، پادشاهی ایتالیا پیمان لندن (۱۹۱۵) محرمانه‌ای با اعضای تفاهم سه‌گانه امضا کرد. طبق این پیمان، ایتالیا قرار بود به اتحاد سه‌گانه اعلان جنگ دهد؛ در عوض، قرار بود جولیان مارچ، شمال دالماسی و حاکمیت بر آلبانی را دریافت کند.

در سال ۱۹۱۸، آنته ترومبیچ از کمیته یوگسلاوی و نماینده ایتالیا، آندره تور، توافقی امضا کردند که به‌وضوح اعلام می‌کرد مرز آینده بین پادشاهی یوگسلاوی (اتحاد پادشاهی صربستان و دولت اسلوونی‌ها، کروات‌ها و صرب‌ها) به‌صورت دموکراتیک تعیین شود.

در سال ۱۹۱۸، پس از تسلیم اتریش-مجارستان و آتش‌بس ویلا جوییستی، ایتالیا به‌طور نظامی جولیان مارچ، ایستریا، خلیج کوارنر و دالماسی را اشغال کرد که همگی مناطق اتریش-مجارستان بودند. در سواحل دالماسی، ایتالیا استانداری دالماسی را تأسیس کرد که هدف موقت آن آماده‌سازی منطقه برای ادغام کامل در پادشاهی ایتالیا و جایگزینی تدریجی قوانین ملی به جای قوانین پیشین بود.

با این حال، پیمان لندن در پیمان ورسای به دلیل اعتراض رئیس‌جمهور آمریکا وودرو ویلسون لغو شد. ایتالیا تنها جولیان مارچ، شهر دالماسی زادار و جزایر کرس (کرواسی), لوشینی و لاگوستا (لاستوو) را دریافت کرد. تعداد زیادی از ایتالیایی‌های دالماسی (حدود ۲۰٬۰۰۰ نفر) از مناطق دالماسی که به یوگسلاوی واگذار شده بودند، به پادشاهی ایتالیا مهاجرت کردند (عمدتاً به زادار). پس از پیامدهای جنگ جهانی اول و پیمان سن-ژرمن، دالماسی بخشی از پادشاهی یوگسلاوی تازه‌تشکیل‌شده شد (که بعدها نام آن به پادشاهی یوگسلاوی تغییر یافت).

پس از شکست توافق مرزی در کنفرانس صلح پاریس، مذاکرات بین پادشاهی ایتالیا و پادشاهی یوگسلاوی ادامه یافت. در طول سال ۱۹۲۰، دولت ایتالیا تحت فشار داخلی برای گسترش مرزهای خود به عنوان غرامت منصفانه برای قربانیان جنگ و بدهی‌های جنگی قرار داشت. نمونه‌ای از این فشار انتشار نامه‌ای جعل اسناد به نام آبراهام لینکلن به ماچدونیو ملونی بود که در آن لینکلن ظاهراً تمام ساحل بین ونیز و کوتور را به عنوان قلمرو ملی ایتالیا به رسمیت شناخته بود. به نظر می‌رسید روابط با امضای معاهده راپالو، الحاق دولت آزاد فیومه توسط ایتالیا و تخلیه استانداری دالماسی بهبود یابد.

روابط با پادشاهی یوگسلاوی شدیداً تحت تأثیر قرار گرفت و به‌طور مداوم تنش‌آلود باقی ماند، به دلیل اختلاف بر سر دالماسی و بندر-شهر رییکا. این منطقه طبق جامعه ملل به عنوان دولت آزاد تعیین شده بود، اما توسط برخی شورشیان ایتالیایی به رهبری نویسنده گابریله دآنونزیو اشغال شد. در سال ۱۹۲۴، شهر بین ایتالیا و یوگسلاوی تقسیم شد (معاهده راپالو). با آمدن فاشیسم به ایتالیا در سال ۱۹۲۲، سیاست‌های ملی‌گرایانه شامل دوره‌های ایتالیایی‌سازی و محدود کردن حقوق اقلیت‌ها به شدت اجرا شد.

تهاجم به یوگسلاوی در جنگ جهانی دوم، حمله نیروهای محور به پادشاهی یوگسلاوی بود که در ۶ آوریل ۱۹۴۱ آغاز شد. این تهاجم با تسلیم بدون قید و شرط ارتش سلطنتی یوگسلاوی در ۱۷ آوریل ۱۹۴۱ به پایان رسید، مناطق اشغال و الحاق شد و دولت مستقل کرواسی (*Nezavisna Država Hrvatska*, NDH) ایجاد گردید. ایتالیا منطقه‌ای را که استان لیوبلیانا را تشکیل می‌داد، الحاق کرد؛ این منطقه با استان فیومه و مناطق تشکیل‌دهنده دومین استانداری دالماسی ادغام شد.

پایان جنگ در مرز ایتالیا و یوگسلاوی، پس از آتش‌بس کاسیبیله در ۸ سپتامبر ۱۹۴۳، با قتل‌عام فوئیبه (توسط پارتیزان‌های یوگسلاوی) که عمدتاً در ایستریا بین سال‌های ۱۹۴۶ تا ۱۹۴۹ رخ داد، مشخص شد. همچنین خروج ایستریا-دالماسی انجام شد که شامل مهاجرت حدود ۳۵۰٬۰۰۰ ایتالیایی ایستریایی و ایتالیایی دالماسی بود و مسئله تریسته نیز مطرح بود.

جمهوری فدرال سوسیالیستی یوگسلاوی یکی از تنها دو کشور اروپایی بود که در طول جنگ جهانی دوم توسط نیروهای خود آزاد شد و تنها با کمک محدود متفقین روبرو شد. این کشور از دموکراسی‌های غربی و اتحاد جماهیر شوروی حمایت دریافت کرد و در پایان جنگ هیچ نیروی خارجی در خاک آن مستقر نبود. بخشی از این امر باعث شد یوگسلاوی در آغاز جنگ سرد موقعیتی میان دو بلوک پیدا کند.

در سال‌های ۱۹۴۷–۱۹۴۸، اتحاد جماهیر شوروی تلاش کرد تا از یوگسلاوی اطاعت بخواهد، عمدتاً در مسائل سیاست خارجی اتحاد جماهیر شوروی، که منجر به جدایی تیتو–استالین شد و تقریباً به یک درگیری نظامی منجر می‌گردید. دوره‌ای از روابط بسیار سرد با اتحاد جماهیر شوروی آغاز شد، در طول آن ایالات متحده و بریتانیا تلاش کردند یوگسلاوی را به ناتو جدید متقاعد کنند. این وضعیت در سال ۱۹۵۳ با بحران تریسته، یک اختلاف تنش‌زا بین یوگسلاوی و متفقین غربی بر سر مرز نهایی یوگسلاوی-ایتالیا، تغییر کرد و با آشتی یوگسلاوی و شوروی در سال ۱۹۵۶ تکمیل شد. این موقعیت دوگانه در آغاز جنگ سرد، به سیاست خارجی جنبش عدم تعهد تبدیل شد که یوگسلاوی تا زمان انحلال خود فعالانه آن را دنبال می‌کرد.

مسئله وضعیت تریسته نهایتاً با Treaty of Osimo در سال ۱۹۷۵ حل شد. این معاهده توسط دو کشور در اوسیمو، ایتالیا، برای تقسیم نهایی قلمرو آزاد تریسته بین دو کشور امضا شد. معاهده بر اساس یادداشت تفاهم لندن در سال ۱۹۵۴ بود که اداره مدنی منطقه A را به ایتالیا و منطقه B را به یوگسلاوی واگذار کرده بود. منطقه A، شامل شهر تریسته، به استان تریسته ایتالیا ملحق شد، اما یوگسلاوی دسترسی آزاد به بندر آن داشت.

## منابع

## پیوند به بیرون


رده:روابط دوجانبه ایتالیا
رده:روابط دوجانبه صربستان