ستون‌های آشوکا

**ستون‌های آشوکا** () مجموعه‌ای از ستون‌های تک‌سنگ هستند که در سراسر شبه‌قاره هند پراکنده شده‌اند و توسط امپراتور مائوریایی، آشوکا، در طول پادشاهی‌اش از  تا ۲۳۲ پیش از میلاد برپا شده‌اند یا دست‌کم احکام آشوکا بر روی آن‌ها حکاکی شده است. آشوکا از عبارت *Dhaṃma thaṃbhā* (استامبهه دمه)، یعنی «ستون‌های درمه» برای توصیف ستون‌های خود استفاده می‌کرد. این ستون‌ها بناهای مهمی از معماری هندی را تشکیل می‌دهند و بیشتر آن‌ها دارای ویژگی صیقل مائوریایی هستند. بیست عدد از ستون‌هایی که توسط آشوکا برپا شده بودند هنوز باقی مانده‌اند، از جمله آن‌هایی که کتیبه‌های احکام او را بر خود دارند. تنها تعداد کمی همراه با سرستون‌های حیوانات باقی مانده‌اند که از این میان هفت نمونه کامل شناخته شده است. دو ستون توسط فیروزشاه تغلق به سلطان‌نشین دهلی منتقل شدند. چندین ستون بعداً توسط حاکمان امپراتوری گورکانی جابه‌جا شدند و سرستون‌های حیوانات آن‌ها برداشته شد. این ستون‌ها با میانگین ارتفاع بین ۱۲ تا ۱۵ متر  و وزن تا ۵۰ تن، گاهی تا صدها مایل کشیده می‌شدند تا به محل نصب برسند.

ستون‌های آشوکا از جمله قدیمی‌ترین بقایای مجسمه‌سازی سنگی شناخته‌شده از هند هستند. تنها قطعه ستون دیگری، یعنی سرستون پاتالی‌پوترا، احتمالاً متعلق به تاریخی کمی قدیمی‌تر است. تصور می‌شود که پیش از سده ۳ پ. م، چوب به جای سنگ ماده اصلی ساخت‌وسازهای معماری هندی بوده است و استفاده از سنگ ممکن است در پی تعامل با شاهنشاهی هخامنشی و عصر هلنیستی اتخاذ شده باشد. یک بازنمایی گرافیکی از سرستون شیر آشوکا مربوط به ستونی در آنجا، در سال ۱۹۵۰ به عنوان نشان ملی هند پذیرفته شد.

همه ستون‌های آشوکا در صومعه‌های بودایی، بسیاری از مکان‌های مهم زندگی گوتاما بودا و مکان‌های زیارتی ساخته شدند. برخی از ستون‌ها دارای کتیبه‌هایی خطاب به راهبان و راهبه‌ها هستند. برخی برای یادبود بازدیدهای آشوکا برپا شدند. ستون‌های اصلی در ایالت‌های هندی بیهار، اوتار پرادش، مادیا پرادش و بخش‌هایی از هریانا قرار دارند.

## آشوکا و بودیسم
[انگشتی|ایستاده|[سرستون شیر آشوکا از سارناث، با چرخ قانون اخلاقی (بازسازی). سده ۳ پ.م.]]
آشوکا در ۲۶۹ پ. م به تخت نشست و امپراتوری مائوریا را که توسط پدربزرگش چاندراگوپتا مائوریا بنیان نهاده شده بود، به ارث برد. آشوکا بنا به روایات در آغاز سلطنتش یک خودکامه بود. هشت سال پس از تاج‌گذاری، او جنگ کالینگا را به راه انداخت که در آن به گفته خودش، «صد و پنجاه هزار نفر تبعید شدند، صد هزار نفر کشته شدند و به همان اندازه نیز از بین رفتند…». همان‌طور که او در احکامش توضیح می‌دهد، پس از این رویداد، آشوکا از پشیمانی برای از دست رفتن جان‌ها به بودیسم گروید. بودیسم به دین رسمی تبدیل شد و با حمایت آشوکا به سرعت گسترش یافت. کتیبه‌های روی ستون‌ها احکامی را دربارهٔ اخلاق بر اساس اصول بودایی بیان می‌کنند.
آن‌ها در سده ۳ پ. م اضافه شدند.

## ساخت

ایده سنتی مبنی بر اینکه تمام ستون‌ها در اصل در چونار، درست در جنوب بنارس استخراج شده و به مکان‌های خود منتقل شده‌اند (پیش یا پس از حکاکی)، «دیگر نمی‌تواند با اطمینان ادعا شود»، و در عوض به نظر می‌رسد که ستون‌ها از دو نوع سنگ تراشیده شده‌اند. برخی از ماسه‌سنگ قرمز و سفید لکه‌دار از منطقه ماتورا، و دیگران از ماسه‌سنگ سخت ریزدانه به رنگ نخودی، معمولاً با لکه‌های سیاه کوچک که در چونار نزدیک بنارس استخراج شده‌اند، بودند. یکنواختی سبک در سرستون‌ها نشان می‌دهد که همه آن‌ها توسط صنعتگران یک منطقه تراشیده شده‌اند؛ بنابراین به نظر می‌رسد که سنگ از ماتورا و چونار به مکان‌های مختلفی که ستون‌ها در آنجا پیدا شده‌اند منتقل شده و در آنجا توسط صنعتگران برش و تراش خورده است.

ستون‌ها دارای چهار بخش اصلی در دو قطعه هستند: سه بخش سرستون‌ها به صورت یک تکه ساخته شده‌اند، که اغلب از سنگی متفاوت نسبت به بدنه تک‌سنگی هستند که با یک رول‌پلاک فلزی بزرگ به آن متصل شده‌اند. بدنه‌ها همیشه ساده و صاف، در مقطع دایره‌ای، کمی رو به بالا باریک می‌شوند و همیشه از یک تکه سنگ تراشیده شده‌اند. هیچ پایه مشخصی در پایین بدنه وجود ندارد. قسمت‌های پایینی سرستون‌ها شکل و ظاهر زنگوله‌ای با قوس ملایم را دارند که از گلبرگ‌های نیلوفر آبی تشکیل شده است. لوحه‌ها از دو نوع هستند: مربعی و ساده، و دایره‌ای و تزئین‌شده، و این‌ها تناسبات متفاوتی دارند. حیوانات تاج‌گذاری‌کننده شاهکارهای هنر مائوریایی هستند که یا به صورت نشسته یا ایستاده نشان داده می‌شوند، همیشه به صورت تمام‌برجسته و به عنوان یک تکه واحد با لوحه‌ها تراشیده شده‌اند. احتمالاً تمام یا بیشتر ستون‌های دیگری که اکنون فاقد آن‌ها هستند، زمانی دارای سرستون و حیوانات بوده‌اند. آن‌ها همچنین برای یادبود رویدادهای زندگی بودا استفاده می‌شوند.

## جستارهای وابسته
* ستون آهنی دهلی
* غارهای بارابار
* تاریخ هند
* استامبهه
* قانون حمورابی

## منابع

* 

## پیوند به بیرون