بیت اشل

**بیت اشل** () یک شهرک یهودی در بیابان نگو در فلسطین تحت قیمومت بریتانیا بود که در سال ۱۹۴۳ به‌عنوان یکی از «سه دیدبانگاه» در شمال نگو، در کنار روییویم و گوولوت بنیان‌گذاری شد. این شهرک در دو کیلومتری جنوب‌شرقی بئرشبع قرار داشت.

بنیان‌گذاران بیت اشل از بازماندگان هولوکاست و مهاجران یهودی از اتریش، چکسلواکی و آلمان بودند. ساکنان این شهرک وظیفه بررسی امکان‌پذیری کشاورزی در منطقه را بر پایه تحلیل آب‌وهوا و دسترسی به آب بر عهده داشتند. در ماه مه ۱۹۴۸ با آغاز تهاجم مصر در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل، بیت اشل از سرزمین‌های یهودی‌نشین بریده شد و زیر بمباران شدید مصری‌ها قرار گرفت. پس از آزادسازی بئرشبع در اکتبر ۱۹۴۸، ساکنان بیت اشل به‌دلیل ویرانی گسترده تصمیم به ترک شهرک گرفتند و موشاو جدیدی به نام هایوگو در مرج ابن عامر بنیان نهادند.

## نام
بر پایه گزارش صندوق ملی یهود، نام بیت اشل به معنای «خانه گز» است و به درختان گز (تاماریکس) اشاره دارد که بنا بر روایت، حضرت ابراهیم در بئرشبع کاشته بود.

## پیشینه
### بنیان‌گذاری شهرک
در سال‌های ۱۹۴۱ و ۱۹۴۲ یهودیان بررسی بخش‌های شمالی و غربی بیابان نگو را برای تعیین امکان توسعه شهرک‌های آینده آغاز کردند. پس از نتایج مثبت نخستین آزمایش‌ها، در سال ۱۹۴۳ سه شهرک به‌عنوان پایگاه آغازین شهرک‌سازی بیشتر پایه‌گذاری شدند: بیت اشل، گوولوت و روییویم.

بیت اشل در اوت ۱۹۴۳ در نزدیک به دو کیلومتری شرق بئرشبع بر روی زمین مستقر شد. بنیان‌گذاران گروهی از جوانان مهاجر اتریشی بودند که در کفار ویتکین آموزش دیده و در شیمرون کارآموزی کرده بودند. برخلاف کیبوتص‌های روییویم و گوولوت، ساکنان بیت اشل آرزوی برپایی یک موشاو عوودیم (موشاو کارگری) را داشتند. اقتصاد شهرک بر پایه زراعت، مرغداری، باغچه سبزیجات کوچک، فرآوری پشم گوسفند، آهنگری و صنایع دستی گوناگون بود.

شهرک از همان آغاز با کمبود شدید آب دست‌وپنجه نرم می‌کرد. با وجود حفر چاهی به ژرفای بیش از ۷۰ متر، کیفیت آب ناچیز بود. برنامه‌ریزی شده بود که آب از طریق شاخه شرقی لوله آب کیبوتص نیر-عام به بیت اشل برسد؛ اما به‌دلیل دشواری عبور از بئرشبع عرب‌نشین، لوله هرگز به بیت اشل نرسید.

در سال ۱۹۴۵ اردوگاه دائمی محصور در حصار برای اسکان ۲۵ نفر ساخته شد که شامل آشپزخانه و سالن غذاخوری، سه اتاق مسکونی، تسلیحاتی کوچک و ساختمان امنیتی دوطبقه بود. ساخت‌وساز را شرکت سولل بونه بر اساس طرح معمار یعقوب مطریکین انجام داد. در سال ۱۹۴۷ جمعیت شهرک به بیش از ۱۰۰ نفر رسیده بود.

### آغاز جنگ
در دسامبر ۱۹۴۷ شهرک همسایه نباطیم توسط صدها تن از شبه‌نظامیان روستاهای جنوب کوه‌های الخلیل مورد حمله قرار گرفت. مهاجمان با بهره‌گیری بداهه از یک هواپیمای سبک که در آن زمان در بیت اشل بود و بر آن مسلسل و نارنجک سوار کرده بودند، پس رانده شدند. نگو از مرکز سرزمین بریده شد و مجموعه نباطیم–بیت اشل که جاده دسترسی به آن از بئرشبع می‌گذشت، از شهرک‌های غرب بئرشبع جدا افتاد. کاروان‌های تدارکاتی مجبور بودند از مسیرهای دورزدنی فزاینده‌ای از طریق گوولوت، روییویم و بیر عسلوج بگذرند. پس از بحث‌های فراوان، تصمیم گرفته شد کودکان و مادران با کمک افسر بریتانیایی دوستانه‌ای به نام سرگرد بورن از آنجا تخلیه شوند. تخلیه‌شدگان بر زره‌پوش‌های ارتش بریتانیا سوار و با دور زدن بئرشبع از مسیر خان‌یونس تا نیر-عام و سپس به کفار ویتکین در شارون منتقل شدند.

### تهاجم مصر

در ماه مه ۱۹۴۸ با تهاجم مصر در مراحل نخست جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل، بیت اشل از سرزمین‌های یهودی‌نشین بریده شد و زیر محاصره طولانی و بمباران پیوسته نیروی اعزامی مصر قرار گرفت. بلافاصله پس از تهاجم مصری‌ها، نیرویی متشکل از خمپاره‌اندازها و توپ‌ها در نزدیکی شهرک مستقر شد و آتش سنگینی گشود که در آن فرمانده محل، موشه آلبرت از کیبوتص عین‌خارود، کشته شد. بر پایه گزارش هاگانا، حمله دفع شد. در مجموع ۸ مرد و زن کشته شدند و بسیاری از ساختمان‌ها ویران یا آسیب‌دیده شدند و مصری‌ها به گلوله‌باران پراکنده شهرک ادامه دادند.

اعضای شهرک به همراه نیروهای پالماخ و تقویتی‌های جنبش موشاوها در خاک سنگر گرفتند و طی ۵ ماه بمباران‌های بسیار سنگینی را تحمل کردند. هنگامی که دریافتند ساختمان امنیتی دوطبقه نقطه نشانه‌گیری توپخانه مصر شده‌است، خود آن را منفجر کردند. تدارکات با هواپیماهای بزرگ به باند فرودی که در نباطیم آماده شده بود رسانده می‌شد و از آنجا شبانه بر پشت به بیت اشل حمل می‌گردید.

### آزادسازی و ترک شهرک
در اکتبر ۱۹۴۸ با تصرف بئرشبع توسط ارتش اسرائیل، مجموعه نباطیم–بیت اشل دوباره به اسرائیل پیوست. اما پس از پایان نبردها و هنگامی که روشن شد برنامه‌ای برای تکمیل خط آب شرقی وجود ندارد و نهادها قصد دارند تلاش شهرک‌سازی را در غرب بئرشبع متمرکز کنند، ساکنان تصمیم گرفتند به مرج ابن عامر بروند و موشاو کارگری جدیدی به نام هایوگو را بنیان نهند.


File:מראה בבית-אשל בנגב-JNF012095.jpeg|بیت اشل، ۱۹۴۵
File:Beit Eshel ii.jpg|بیت اشل پس از بازپس‌گیری توسط ارتش اسرائیل، ۱۹۴۸


## میراث و نگهداری

در اواخر دهه ۱۹۶۰ انجمن بیت اشل به دست گیدعون سَپیر و گروهی از داوطلبان ساکن بئرشبع تأسیس شد تا محوطه را به‌عنوان اثر میراث ملی حفظ کند. این انجمن به نگهداری دیدبانگاه بیت اشل و پیرامون آن می‌پردازد و محل را به اثری آموزشی برای گروه‌های نوجوانان، سربازان و دیگر چارچوب‌ها تبدیل کرده‌است. بازدیدکنندگان دربارهٔ تاریخ مکان و دوران آن توضیح می‌شنوند و چند ساعت به کار یدی می‌پردازند. این محوطه بخشی از پروژه پارک نحال بئرشبع است. در سال ۲۰۱۹ گردهمایی خانواده‌های بنیان‌گذاران بیت اشل در این محوطه برگزار شد که شماری از بنیان‌گذاران و فرزندانشان در آن شرکت کردند.

## باستان‌شناسی
کاوش‌های باستان‌شناسی در بیت اشل در سال ۲۰۰۳ توسط گروه مشترکی از سازمان باستان‌شناسی اسرائیل و بخش باستان‌شناسی دانشگاه بن‌گوریون نگو انجام شد. در این کاوش‌ها تیغه‌های داس سنگ‌چخماقی غسولینی متعلق به هزاره پنجم پیش از میلاد کشف شد که نشان می‌دهد این محل کارگاه ساخت ابزار سنگ‌چخماقی دوره غسولینی (عصر مس‌سنگی) بوده‌است.

## جستارهای وابسته
* نگو
* بئرشبع
* جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل
* صندوق ملی یهود

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* پایگاه بیت اشل
* کارگاه تیغه‌های داس غسولینی بیت اشل در آکادمیا

رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۴۳ (میلادی)
رده:جغرافیای استان جنوب (اسرائیل)
رده:روستاهای یهودی در قیومت بریتانیا بر فلسطین
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۴۳ (میلادی) در قیمومت بریتانیا بر فلسطین
رده:انحلال‌های ۱۹۴۸ (میلادی) در قیمومت بریتانیا بر فلسطین
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند