تل کوناره

**تل کوناره** () یک تَلّ یا محوطه باستانی در نزدیکی سلیمانیه در منطقه کردستان عراق است. این محوطه در کنار رودخانه رود تنجیرو قرار دارد و از دوره مس‌سنگی تا اوایل هزاره دوم پیش از میلاد مسکون بوده است.

## تاریخچه
این محوطه در دوره‌های امپراتوری اکد، اور و ایسین-لارسا مسکون بوده است. کاوشگران حدس می‌زنند که این شهر با ساختمان‌های بزرگ خود، پایتخت دولت لولوبی (قوم) بوده است. در ابتدا سه سطح کاوش تعریف شد (سطوح ۱ و ۲ با روش رادیوکربن تاریخ‌گذاری شده‌اند):
* سطح ۱ – عصر برنز میانه (۲۰۰۰–۱۹۰۰ پ. م) (در منطقه C)
* سطح ۲ – پایان عصر برنز اولیه (۲۲۰۰–۲۰۰۰ پ. م) (در مناطق B و E)
* سطح ۳ – عصر برنز اولیه (۲۳۵۰–۲۲۰۰ پ. م) (در مناطق A و D)

شواهد کتیبه‌ای نشان می‌دهد که این شهر یک انسی (حاکم) داشته است، اما تحت چه شرایطی در حال حاضر مشخص نیست. یک سوکال (واژه سومری) (مقام بلندپایه) نیز در این شهر حضور داشته است.

## باستان‌شناسی

تل کوناره از دو تپه بیضی‌شکل تشکیل شده است؛ تپه غربی بلندتر از تپه شرقی است و یک جاده مدرن این دو را از هم جدا می‌کند. تپه غربی به عنوان شهر بالایی (منطقه کاوش A) و تپه شرقی به عنوان شهر پایینی (مناطق کاوش B, C، D و E) شناخته می‌شوند. به‌طور کلی، این محوطه حدود ۶۰۰ متر در ۴۰۰ متر یا حدود ۱۰ هکتار وسعت دارد. این محوطه برای اولین بار در سال ۱۹۴۳ مورد بازدید قرار گرفت، زمانی که صبری شکری از اداره کل آثار باستانی عراق در بغداد یک بررسی انجام داد و گزارشی به تاریخ ۱۰ نوامبر ۱۹۴۳ صادر کرد.

این محوطه در سال ۲۰۱۱ به عنوان بخشی از یک بررسی بزرگ‌تر توسط C. Kepinski مورد مطالعه قرار گرفت. یک بررسی ژئومغناطیسی در تل کوناره نشانه‌هایی از یک ساختمان بزرگ (۶۰ متر در ۳۰ متر) در شهر پایینی نشان داد. از آن زمان، این محوطه در نه فصل از سال ۲۰۱۲ توسط تیمی از مرکز ملی پژوهش‌های علمی فرانسه به سرپرستی کریستین کپینسکی و آلین تینو کاوش شده است. از سال ۲۰۱۲، کاوش‌ها عمدتاً بر روی شهر پایینی متمرکز بوده است.

در سال ۲۰۱۵، چندین لوح خط میخی به ابعاد ۱۰ سانتی‌متر در ۱۰ سانتی‌متر در منطقه C یافت شد (بیشتر مربوط به آرد)، و ۷۰ لوح و قطعه دیگر در سال ۲۰۱۷، و گروه دیگری در سال ۲۰۱۸ در منطقه E (بیشتر مربوط به غلات) کشف شد که مجموع آن‌ها به حدود ۱۰۰ عدد می‌رسد. مقادیر حجمی در نوع جدیدی از گور (GUR of Šubartu) که قبلاً شناخته نشده بود، ذکر شده‌اند، برخلاف گور امپراتوری اکد که انتظار می‌رفت.

فصل ۲۰۱۸ شامل یک جلسه مطالعه بر روی لوح‌ها و قطعات لوح کشف‌شده در سال ۲۰۱۷ بود. سپس کاوش‌ها در مناطق B, C و E ادامه یافت. کار در سال ۲۰۱۹ با یک مأموریت مطالعه و سپس کاوش از ۱۴ سپتامبر تا ۱۳ اکتبر در مناطق B, C و E ادامه یافت.
* منطقه A – در تپه بالایی. در این منطقه، یک بنای یادمانی کشف شد که دیواری به عرض ۲٫۶ متر داشت و بر روی پی‌ای سنگی بسیار بزرگ ساخته شده بود. دیوارها از «لایه‌هایی از خشت‌های مستطیلی، با بتومین رقیق شده محافظت شده و با ملات حاوی استخوان خرد شده پیوند خورده، که با حدود ۰٫۶۰ متر خاک کوبیده متناوب شده‌اند» تشکیل شده بود. این بنا بر روی سازه‌ای قدیمی‌تر با نقشه مشابه قرار داشت و در جلوی آن حیاطی به مساحت ۱۰۰ متر مربع وجود داشت که یک لوله تراکوتا به طول ۱۰ متر برای زه‌کشی در آن تعبیه شده بود. بخش فوقانی تپه ابتدا با لایه‌ای چند متری از ماسه صاف و مهر و موم شده بود. یافته‌های کوچک شامل یک آویز مفرغی بود.
* منطقه B – در شهر پایینی، برای بررسی ساختمان یادمانی (ساختمان B.712) که در بررسی‌های اولیه شناسایی شده بود. در لایه ۱، بنایی ساده و ضعیف‌الحفاظ یافت شد. در لایه ۲، ساختمان یادمانی مورد انتظار ظاهر شد. پی این دیوارها به ضخامت ۱٫۶ متر از سنگ‌های عظیم با نمای سنگی ساخته شده بود. مشخص شد که این بنا در واقع چهار ساختمان به هم پیوسته در طرحی قائم‌الزاویه است که با مسیرهایی سنگ‌ریزه‌ای به هم متصل شده‌اند. بقایای لایه ۳ دیوارهایی بزرگ با جهت‌گیری کاملاً متفاوت داشت. یافته‌های کوچک شامل سنجاق‌های مفرغی، مهره‌ها، قالب‌هایی برای ریخته‌گری تیغه‌های مفرغی، ابزارهای سنگی، و یک مهر استوانه‌ای سنگی سبز کم‌رنگ از دوره اکدی با کنده‌کاری ظریف بود.
* منطقه C – کاوشی گسترده اما کم‌عمق در لبه بیرونی محوطه. قطعات سفال دوره عصر آهن در سطح زمین یافت شد و تاریخ‌گذاری رادیوکربنی مواد به حدود ۱۱۱۰–۹۰۹ پ. م بازمی‌گردد. در جنوب، بقایای لایه ۱ پراکنده است اما به نظر می‌رسد با تولید مواد غذایی مرتبط باشد. در لایه‌های ۲ و ۳ بخش‌هایی از یک ساختمان یادمانی با دیوارهایی به ضخامت ۱٫۴ متر آشکار شد. در کف پایینی بسیاری از کوزه‌های ذخیره‌سازی یافت شد. شماری لوح خط میخی تکه‌تکه نیز به دست آمد.
* منطقه D – چند ترانشه باریک در شیب شهر پایینی به منظور یافتن دیوار دفاعی و بررسی رابطه آن با شهر بالایی. یافته‌های کوچک در این منطقه شامل مهره‌ها، قطعه‌ای از ابسیدین، و سری پیکانی سنگی از نوع اکدی بود.
* منطقه E – در بخش شمالی شهر پایینی. فقط یک لایه سکونت دارد. یک ساختمان یادمانی (که در جریان ساخت جاده مدرن آسیب دیده و احتمالاً دیگر ساختمان‌ها از بین رفته‌اند) و یک خانه کوچک در این منطقه کشف شد. ساختمان یادمانی دارای دیوارهایی به طول حداقل ۲۰ متر و با پی‌سنگی بود. خانه حدود ۳۶ متر مربع وسعت و سه اتاق داشت. بزرگ‌ترین اتاق حدود ۱۵ متر مربع بود. در این منطقه چندین لوح خط میخی کشف شد.

## عکس‌هایی از کاوش‌ها

File:Oct. 2015, French excavations at Tell Kunara, Akkadian-Lullubian, 2300-2000 BCE. Sulaymaniyah Governorate, Iraq.jpg|کاوش‌های فرانسوی در تل کوناره، ۲۳۰۰–۲۰۰۰ پ.م، اکتبر ۲۰۱۵
File:Oct. 2015, French excavations at Tell Kunara. Akkadian-Lullubian, 2300-2000 BCE. Sulaymaniyah Governorate, Iraq.jpg|کاوش‌های فرانسوی در تل کوناره، ۲۳۰۰–۲۰۰۰ پ.م، اکتبر ۲۰۱۵
File:Wall. Excavations at Tell Kunara, Akkadian-Lullubian, 2300-2000 BCE. Sulaymaniyah Governorate, Iraq.jpg|دیوار. کاوش‌های تل کوناره، ۲۳۰۰–۲۰۰۰ پ.م
File:Excavations at Tell Kunara. Akkadian-Lullubian, 2300-2000 BCE. Sulaymaniyah Governorate, Republic of Iraq. October 3, 2019.jpg|کاوش‌ها در تل کوناره. ۲۳۰۰–۲۰۰۰ پ.م، ۳ اکتبر ۲۰۱۹
File:Excavations at Tell Kunara. Akkadian-Lullubian, 2300-2000 BCE. Sulaymaniyah, Republic of Iraq. October 3, 2019.jpg|کاوش‌ها در تل کوناره. ۲۳۰۰–۲۰۰۰ پ.م، ۳ اکتبر ۲۰۱۹
File:Drainage system. Excavations at Tell Kunara. October 3, 2019. Akkadian-Lullubian, 2300-2000 BCE. Sulaymaniyah, Republic of Iraq.jpg|سامانه زه‌کشی. کاوش‌ها در تل کوناره. ۲۳۰۰–۲۰۰۰ پ.م، ۳ اکتبر ۲۰۱۹
File:Foundation-walls. Excavations at Tell Kunara. October 3, 2019. Akkadian-Lullubian, 2300-2000 BCE. Sulaymaniyah, Republic of Iraq.jpg|دیوارهای پی‌گذاری. کاوش‌ها در تل کوناره. ۲۳۰۰–۲۰۰۰ پ.م، ۳ اکتبر ۲۰۱۹
File:French Excavations at Tell Kunara. Akkadian-Lullubian, 2300-2000 BCE. Sulaymaniyah Governorate, Republic of Iraq, October 3, 2019.jpg|کاوش‌های فرانسوی در تل کوناره. ۲۳۰۰–۲۰۰۰ پ.م، ۳ اکتبر ۲۰۱۹
File:A dagger, a turquoise piece, and a skeleton. Excavations at Tell Kunara, Akkadian-Lullubian, 2300-2000 BCE. Sulaymaniyah Governorate, Iraq.jpg|یک خنجر، قطعه‌ای فیروزه و یک اسکلت. کاوش‌ها در تل کوناره، ۲۳۰۰–۲۰۰۰ پ.م
File:Excavations at Tell Kunara. October 3, 2019, Akkadian-Lullubian, 2300-2000 BCE. Sulaymaniyah, Republic of Iraq.jpg|کاوش‌ها در تل کوناره. ۲۳۰۰–۲۰۰۰ پ.م، ۳ اکتبر ۲۰۱۹


## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در عراق