فهرست حوادث و سوانح مربوط به لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲

بندانگشتی|یک فروند جنگنده F-35A Lightning II نیروی هوایی ایالات متحده در حال پرواز.
این مقاله فهرستی از حوادث و سوانح مربوط به هواپیمای لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲ مشهور به اف-۳۵ است. این فهرست شامل رویدادهایی است که منجر به از دست رفتن جان انسان‌ها، جراحات شدید یا آسیب‌های غیرقابل تعمیر به هواپیما شده‌اند. این حوادث هم نگرانی‌هایی را در مورد ایمنی به وجود آورد و هم به تجزیه و تحلیل‌هایی منجر شده است که نشان می‌دهد اف-۳۵ هواپیمای نظامی نسبتاً ایمنی برای پرواز است.

## ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۹
### ۲۰۱۴
* در تاریخ ۲۳ ژوئن ۲۰۱۴، موتور یک فروند F-35A (شماره دم ۱۰–۵۰۱۵) در پایگاه نیروی هوایی اگلین آتش گرفت. خلبان هیچ آسیبی ندید، اما هواپیما خسارتی معادل ۵۰ دلار آمریکا دید. نیروی هوایی پروازهای F-35 را در ۳ ژوئیه متوقف کرد و دوباره در ۱۵ ژوئیه با محدودیت‌های پوشش پروازها را از سر گرفت. در ژوئن ۲۰۱۵، گزارش رسمی فرماندهی آموزش و تمرین هوایی USAF (AETC) این نقص را به روتور مرحله سوم ماژول فن موتور نسبت داد که قطعاتی از آن از محفظه فن و بدنه بالایی عبور کرده بود. پرات اند ویتنی یک «مالش» طولانی برای افزایش فاصله بین استاتور دوم و آب‌بند بازویی انتگرال روتور سوم و همچنین تغییرات طراحی برای پیش‌ترانشه‌گذاری استاتور تا اوایل سال ۲۰۱۶ اعمال کرد.

### ۲۰۱۶
* در تاریخ ۲۳ سپتامبر ۲۰۱۶، یک فروند F-35A نیروی هوایی (شماره دم ۱۲–۵۰۵۲) در آتش‌سوزی در خط پرواز پایگاه هوایی نیروهای ویژه ماونتن هووم در آیداهو به شدت آسیب دید. بدنه هواپیما تا زمان انجام تعمیرات نگهداری شد. با این حال، مشخص شد که بدنه هواپیما به دلیل آسیب گسترده آتش‌سوزی قابل تعمیر نیست. بعداً، بدنه هواپیما با استفاده از قطعات یدکی دوباره مونتاژ شد تا به عنوان بدنه آموزشی در پایگاه هوایی هیل مورد استفاده قرار گیرد.
* در تاریخ ۲۷ اکتبر ۲۰۱۶، یک فروند F-35B نیروی دریایی (شماره دم ۱۶۸۰۵۷) دچار آتش‌سوزی در حین پرواز شد و خلبان را مجبور به فرود اضطراری در پایگاه هوایی سپاه تفنگداران بیوفورت در کارولینای جنوبی کرد. علت آتش‌سوزی را مشکل براکت معیوب تشخیص دادند که سیم‌کشی برق را در نزدیکی خطوط هیدرولیک خراشیده بود. این مشکلی بود که مقامات ناظر بر برنامه F-35 از قبل به عنوان یک خطر بالقوه شناخته بودند. دو سال بعد مشخص شد که بدنه هواپیما به گونه‌ای آسیب دیده که قابل تعمیر نیست، اما در انتظار استفاده به عنوان یک بدنه آموزشی نگهداری شد.

### ۲۰۱۸
* در تاریخ ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸، اولین تصادف F-35 رخ داد. یک فروند F-35B نیروی دریایی ایالات متحده (شماره دم ۱۶۸۷۱۹) در نزدیکی پایگاه هوایی سپاه تفنگداران دریایی بیوفورت در کارولینای جنوبی سقوط کرد و خلبان بدون آسیب از آن خارج شد. این تصادف به لوله سوختی معیوب نسبت داده شد. بعد از این حادثه همه F-35ها در ۱۱ اکتبر در انتظار بازرسی سراسری لوله‌های سوخت، زمین گیر شدند. روز بعد، اکثر F-35های نیروی هوایی ایالات متحده و نیروی دریایی ایالات متحده پس از بازرسی به وضعیت پرواز بازگشتند.

### ۲۰۱۹
* در تاریخ ۹ آوریل ۲۰۱۹، یک فروند F-35A نیروی هوایی ژاپن (با شماره دم ۷۹–۸۷۰۵) که به پایگاه هوایی میساوا متصل بود، در جریان مأموریتی آموزشی بر فراز اقیانوس آرام در شرق استان آئوموری سقوط کرد. ژاپن در طول تحقیقات دربارهٔ علت این حادثه، ۱۲ فروند F-35A خود را زمین‌گیر کرد. نیروی دریایی ایالات متحده و ژاپن به جستجوی هواپیمای گمشده و خلبان پرداختند و اندکی پس از آن بقایای آن را پیدا کردند. بقایای جسد خلبان را در ماه ژوئن بازیابی کردند. اگرچه گمانه‌زنی‌هایی مبنی بر تلاش چین یا روسیه برای نجات هواپیما وجود داشت، وزارت دفاع ژاپن گزارش داد که هیچ «فعالیت گزارش شده‌ای» از هیچ‌یک از این دو کشور وجود نداشته است. خلبان قبل از ناپدید شدن، قصد خود را برای لغو تمرین از طریق رادیو اعلام کرده بود. اگرچه خلبان ظاهراً تا ۱۵ ثانیه قبل از سقوط هوشیار و پاسخگو بود، اما هیچ گونه سیگنال اضطراری ارسال نکرد و هیچ مانور بازیابی انجام نداد، زیرا با سرعت زیاد در حال کاهش ارتفاع بود. گزارش حادثه علت را به سردرگمی فضایی خلبان نسبت داد.

## ۲۰۲۰–تاکنون
### ۲۰۲۰
* در تاریخ ۱۹ مه ۲۰۲۰، یک فروند F-35A نیروی هوایی ایالات متحده (شماره دم ۱۲–۵۰۵۳) از اسکادران جنگنده پنجاه و هشتم هنگام فرود در پایگاه هوایی اگلین سقوط کرد. خلبان از هواپیما خارج شد و در شرایط پایدار نجات پیدا کرد. علت این حادثه ترکیبی از خطای خلبان ناشی از خستگی، مشکل طراحی سیستم اکسیژن، ماهیت پیچیده و حواس‌پرت‌کننده هواپیما، نقص نمایشگر نصب شده روی سر و عدم پاسخگویی سیستم کنترل پرواز هواگرد اعلام شد.
* در تاریخ ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۰، یک فروند F-35B نیروی دریایی ایالات متحده (شماره دم ۱۶۹۲۹۴) پس از برخورد با یک فروند لاکهید مارتین کی‌سی-۱۳۰ نیروی دریایی در حین سوخت‌گیری هوایی، در شهرستان امپریال کالیفرنیا سقوط کرد. خلبان F-35B در اثر ایجکت کردن از هواپیما مجروح شد و KC-130 بدون باز کردن ارابه فرود، در مزرعه‌ای فرود آمد.

### ۲۰۲۱
* در تاریخ ۱۷ نوامبر ۲۰۲۱، یک فروند F-35B نیروی هوایی سلطنتی (شماره دم ZM152) از اسکادران ۶۱۷ در جریان عملیات معمول در دریای مدیترانه سقوط کرد. خلبان به سلامت به ناو هواپیمابر ''ملکه الیزابت'' منتقل شد. لاشه هواپیما، شامل تمام تجهیزات حساس امنیتی، تا حد زیادی با کمک نیروهای آمریکایی و ایتالیایی بازیابی شد. علت سقوط، باقی ماندن یک درپوش خالی‌کننده موتور در ورودی هوا اعلام شد.

### ۲۰۲۲
* در تاریخ ۴ ژانویه ۲۰۲۲، یک فروند F-35A نیروی هوایی کره جنوبی (شماره دم ۲۰–۰۱۷) پس از اینکه تمام سیستم‌ها به جز کنترل‌های پرواز و موتور از کار افتاد، با شکم فرود آمد. خلبان در حین پرواز در ارتفاع پایین صدای انفجار شنید و سیستم‌های مختلف از کار افتادند. برج مراقبت پیشنهاد داد که خلبان از هواپیما خارج شود، اما او موفق شد هواپیما را بدون باز کردن ارابه فرود، به روی زمین بنشاند و بدون هیچ آسیبی از هواپیما خارج شود.
* در تاریخ ۲۴ ژانویه ۲۰۲۲، یک فروند F-35C نیروی دریایی ایالات متحده (شماره دم ۱۶۹۳۰۴) با VFA-147 هنگام فرود بر روی  دچار سانحه شد و در دریای چین جنوبی ناپدید شد. هفت خدمه پرواز مجروح شدند اما خلبان بدون مشکل از هواپیما خارج شد و از آب بیرون کشیده شد. در ۲ مارس ۲۰۲۲، این هواپیما با کمک زهپاد و DSCV *Picasso*، یک کشتی غواصی عمیق از عمق حدود  دریا بیرون کشیده شد.
* در تاریخ ۱۹ اکتبر ۲۰۲۲، یک فروند F-35A (شماره دم ۱۵–۵۱۹۷) در انتهای شمالی باند فرودگاه پایگاه نیروی هوایی هیل در یوتا سقوط کرد. خلبان بدون مشکل از هواپیما خارج شد و آسیبی ندید. این سانحه ناشی از خطاهایی در سیستم داده‌های هوایی ناشی از تلاطم ناشی از جریان هوای ناشی از هواپیمای قبلی بود که منجر به چندین انتقال سریع بین منابع داده‌های شرایط پرواز اولیه و پشتیبان شد. این انتقال‌های سریع باعث تجمع مقادیر تنظیم مجدد شد و منجر به عملکرد قوانین کنترل پرواز بر اساس داده‌های نادرست شرایط پرواز شد و منجر به خروج کنترل شده از پرواز شد.
* در تاریخ ۱۵ دسامبر ۲۰۲۲، یک فروند F-35B (شماره دم ۱۷۰۰۶۱) در حین فرود عمودی ناموفق در پایگاه هوایی موقت فرت ورت در تگزاس سقوط کرد. خلبان که یک آزمایشگر دولتی بود روی زمین به بیرون پرتاب شد و آسیب جدی ندید. این هواپیما در حال انجام آزمایش‌های پروازی بود و هنوز سازنده آن را به ارتش ایالات متحده تحویل نداده بود.

### ۲۰۲۳
* در تاریخ ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۳، یک فروند F-35B (شماره دم ۱۶۹۵۹۱) پس از آنکه خلبان در جریان پروازی آموزشی از MCAS Beaufort از جت خود به بیرون پرتاب شد، بر فراز چارلستون شمالی در کارولینای جنوبی سقوط کرد. خلبان هیچ آسیبی ندید، اما جنگنده حدود ۳۰ ساعت پیدا نشد. لاشه جنگنده در عصر روز بعد، ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۳ پیدا شد.

### ۲۰۲۴
* در تاریخ ۲۸ مه ۲۰۲۴، یک فروند F-35B آزمایشی در حال توسعه (شماره دم 170067) کمی پس از برخاستن از پایگاه هوایی کرتلند در نیومکزیکو سقوط کرد. خلبان از هواپیما بیرون پرید و طبق گزارش‌ها مجروح شد.

### ۲۰۲۵
* در تاریخ ۲۸ ژانویه ۲۰۲۵، یک فروند F-35A (شماره دم ۱۹–۵۵۳۵) در پایگاه نیروی هوایی ایلسون، در ۲۰ مایلی جنوب فیربنکس در داخل آلاسکا سقوط کرد. طبق گزارش ارائه شده خلبان آسیبی ندید. در ۲۶ اوت ۲۰۲۵، تحقیقات نیروی هوایی نشان داد که خلبان ۵۰ دقیقه پس از برخاستن، با مهندسان لاکهید مارتین در یک کنفرانس تلفنی صحبت می‌کرده است. دمای انجماد (-۱۸ درجه سانتیگراد) باعث یخ زدگی مایع هیدرولیک و پارگی خطوط هیدرولیک از جمله خطوط مربوط به ارابه فرود شده بود. مشخص شد که یک‌سوم از سیستم‌های هیدرولیک در دماغه و ارابه فرود اصلی سمت راست با آب آلوده شده‌اند. هیئت بررسی حوادث نیروی هوایی ایالات متحده به این نتیجه رسید که عدم نظارت بر توزیع مایع هیدرولیک، رویه‌های نامناسب سرویس هیدرولیک هواپیما و تصمیم‌گیری خدمه، از جمله مهندسان حاضر در تماس، همگی در این سانحه نقش داشته‌اند.
* طبق بیانیه مطبوعاتی نیروی دریایی ایالات متحده، در تاریخ ۳۰ ژوئیه ۲۰۲۵، یک جت جنگنده F-35C نیروی دریایی ایالات متحده که به جنگنده تهاجمی اسکادران ۱۲۵، معروف به " *Rough Raiders* "، اختصاص داده شده بود، در مرکز کالیفرنیا در نزدیکی پایگاه هوایی نیروی دریایی لمور سقوط کرد. خلبان بدون مشکل از هواپیما خارج شد و علت سقوط که حدود ساعت ۶:۳۰ بعد از ظهر رخ داد، در دست بررسی است.

### ۲۰۲۶
* در ۱۹ مارس ۲۰۲۶، یک جنگندهٔ اف-۳۵ آمریکایی در خاورمیانه پس از آنکه در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در حریم هوایی ایران توسط پرتابه‌ای هدف قرار گرفت، مجبور به فرود اضطراری خارج از حریم هوایی ایران شد. این پرتابه به احتمال زیاد مربوط به نیروهای پدافندی ایران بود. کاپیتان تیم هاوکینز، سخنگوی فرماندهی مرکزی ایالات متحده، گفت که این جنگندهٔ رادارگریز «در حال انجام یک مأموریت رزمی بر فراز ایران» بود که مجبور به انجام یک فرود اضطراری شد. او افزود که «هواپیما با موفقیت فرود آمد و وضعیت خلبان پایدار است.»

## منابع

رده:لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲