روابط اسرائیل و مونته‌نگرو

**روابط اسرائیل و مونته‌نگرو** به روابط دوجانبه میان اسرائیل و مونته‌نگرو اشاره دارد. اسرائیل در ۱۳ ژوئن ۲۰۰۶ استقلال مونته‌نگرو را به رسمیت شناخت و یکی از نخستین کشورهایی بود که این اقدام را انجام داد. روابط دیپلماتیک میان دو کشور در ۱۲ ژوئیه ۲۰۰۶ برقرار شد. هر دو کشور از طریق سفیران غیرمقیم نمایندگی می‌شوند؛ سفارت اسرائیل در بلگراد پوشش‌دهنده امور مربوط به مونته‌نگرو نیز هست.

روابط میان دو کشور بر پایه دوستی، تفاهم متقابل و منافع مشترک رشد کرده و زمینه‌های همکاری آن‌ها گردشگری، فرهنگ، دفاع، سرمایه‌گذاری و پیوندهای تاریخی را دربرمی‌گیرد. دو کشور از دوران صربستان و مونته‌نگرو دارای پیمان‌نامه ترویج و حمایت متقابل از سرمایه‌گذاری هستند.

## پیشینه
پس از اعلام استقلال مونته‌نگرو در سال ۲۰۰۶، اسرائیل از نخستین کشورهایی بود که این استقلال را به رسمیت شناخت. روابط دیپلماتیک رسمی در ۱۲ ژوئیه ۲۰۰۶ برقرار شد. همکاری دو کشور بر پایه چشم‌انداز مشترک در طیف گسترده‌ای از موضوعات بین‌المللی و سرمایه‌گذاری‌های مشترک استوار است.

پیمان‌نامه ترویج و حمایت متقابل از سرمایه‌گذاری میان دو کشور از دوران اتحاد صربستان و مونته‌نگرو به اجرا درآمده و پس از استقلال مونته‌نگرو نیز همچنان معتبر مانده‌است.

در سال ۲۰۲۴ یادبود مخملی (Velvet Monument) در شهر نیکشیچ رونمایی شد. این یادبود در سال ۲۰۲۲ از سوی اسرائیل به نشانه قدردانی از یوگسلاوی پیشین و مونته‌نگرو اهدا شده بود.

## دیدارهای سطح بالا
در ۶ فوریه ۲۰۱۳ رئیس‌جمهور مونته‌نگرو فیلیپ وویانوویچ و رئیس پارلمان این کشور رانکو کریووکاپیچ در دیدارهای جداگانه با سفیر اسرائیل در مونته‌نگرو ملاقات کردند. در این دیدارها بر روند صعودی روابط دو کشور تأکید شد و وویانوویچ نقش جامعه یهودی مونته‌نگرو در تحکیم روابط دوجانبه را ستود.

در سال ۲۰۱۷ سرجان درمانوویچ وزیر امور خارجه مونته‌نگرو با تزاچی هانگبی وزیر همکاری‌های منطقه‌ای اسرائیل دیدار کرد. در این دیدار بر تقویت روابط اقتصادی و برگزاری نشست‌های مشترک بازرگانی تأکید شد و زمینه‌هایی چون گردشگری، انرژی، کشاورزی، ساختمان‌سازی و حفاظت از محیط زیست مورد بحث قرار گرفت.

در ۴ و ۵ ژوئیه ۲۰۱۸ یووِن روتِم مدیرکل وزارت امور خارجه اسرائیل از مونته‌نگرو بازدید کرد و در ۱۶ و ۱۷ ژوئیه همان سال درمانوویچ از اسرائیل دیدن کرد.

در ۲۷ مارس ۲۰۱۹ رئیس‌جمهور مونته‌نگرو میلو جوکانوویچ از اسرائیل دیدن کرد و با رئیس‌جمهور اسرائیل رووین ریولین ملاقات نمود. جوکانوویچ در این سفر اعلام کرد که مونته‌نگرو به رفتار خود با ملت یهود افتخار می‌کند. جوکانوویچ همچنین در ۲۲ و ۲۳ ژانویه ۲۰۲۰ به‌عنوان شرکت‌کننده در پنجمین مجمع جهانی هولوکاست در اورشلیم به اسرائیل سفر کرد.

آندریا ماندیچ رئیس پارلمان مونته‌نگرو نیز به دعوت امیر اوهانا رئیس کِنِست به‌طور رسمی از اسرائیل بازدید کرد. ماندیچ افزون بر دیدار با اوهانا با رئیس‌جمهور اسرائیل اسحاق هرتزوگ نیز ملاقات کرد. اسلاون رادونوویچ وزیر شهرسازی و مارکو کوواچوویچ شهردار نیکشیچ نیز بخشی از هیئت همراه ماندیچ بودند و با همتایان خود دیدار کردند.

## روابط اقتصادی
در دوره ژانویه تا اکتبر ۲۰۲۱ حجم تجارت میان اسرائیل و مونته‌نگرو به ۱۱٫۵ میلیون یورو رسید، در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۰ تنها ۲٫۶ میلیون یورو بود. سرمایه‌گذاری اسرائیل در مونته‌نگرو در همان دوره (ژانویه تا اکتبر ۲۰۲۱) ۱٫۰۸ میلیون یورو بود؛ این رقم در سال ۲۰۲۰ برابر ۰٫۱ میلیون یورو و در سال ۲۰۱۹ برابر ۲٫۸ میلیون یورو بود.

در سال ۲۰۱۹ مونته‌نگرو قراردادی به ارزش ۳۵ میلیون دلار با شرکت دفاعی و فناوری اسرائیلی البیت سیستمز امضا کرد. این قرارداد شامل تأمین جایگاه‌های تسلیحاتی کنترل‌شده از راه دور برای ارتش مونته‌نگرو بود. در سال ۲۰۲۳ قرارداد دیگری به ارزش ۲۲ میلیون دلار با البیت سیستمز برای تأمین سامانه‌های تسلیحاتی امضا شد.

## گردشگری
گردشگری یکی از مهم‌ترین ابعاد روابط دو کشور است. در دوره ژانویه تا اکتبر ۲۰۲۱ تعداد ۱۷٬۴۹۶ شهروند اسرائیلی از مونته‌نگرو بازدید کردند و ۴۹٬۶۴۶ شب اقامت داشتند. در سال ۲۰۲۰ به دلیل همه‌گیری کووید-۱۹ این رقم به ۵۵۸ نفر کاهش یافت. در سال ۲۰۱۹ تعداد ۴۰٬۷۶۴ اسرائیلی از مونته‌نگرو دیدن کردند و ۱۱۱٬۹۷۸ شب اقامت داشتند.

## جامعه یهودی مونته‌نگرو
جامعه یهودی مونته‌نگرو در سال ۲۰۲۳ نزدیک به ۵۰۰ نفر جمعیت داشت. در سال ۲۰۲۴ ساخت نخستین کنیسه در پودگوریتسا پایتخت مونته‌نگرو آغاز شد.

## جستارهای وابسته
* روابط خارجی اسرائیل
* مونته‌نگرو
* اسرائیل

## منابع

* 
* 

رده:روابط دوجانبه اسرائیل
رده:روابط دوجانبه مونته‌نگرو
رده:روابط اسرائیل و مونته‌نگرو