ناشنوایی در ویتنام

**ناشنوایی در ویتنام** به شرایط، حقوق و سیستم‌های حمایتی برای افراد ناشنوا یا کم‌شنوا در این کشور اشاره دارد. تخمین زده می‌شود که ۲٫۵ میلیون نفر در ویتنام دچار معلولیت‌های شنوایی یا گفتاری هستند. با این حال، تنها حدود ۷۰ درصد از افراد کم‌شنوا به خدمات پزشکی دسترسی کامل دارند، که بخشی از آن به دلیل کمبود مترجم زبان اشاره و شکاف‌های گسترده‌تر سیستمی است. جامعه ناشنوایان در ویتنام از چندین زبان اشاره منطقه‌ای، از جمله زبان‌های اشاره سایگون، هانوی و هایفونگ، استفاده می‌کند و تلاش‌های مداومی برای ایجاد یک زبان اشاره ویتنامی استاندارد (VSL) انجام می‌شود.

دولت ویتنام با تصویب کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت (CRPD) و اجرای برنامه‌های اقدام ملی، گام‌هایی را برای افزایش دسترسی در آموزش، مراقبت‌های بهداشتی و اشتغال برداشته است. با وجود این تلاش‌ها، بسیاری از افراد ناشنوا و کم‌شنوا (DHH) هنوز با موانع قابل توجهی در اشتغال عادلانه، آموزش اولیه و خدمات عمومی روبرو هستند.

## ظهور زبان
### تغییرات زبان
سه زبان اشاره ویتنامی وجود دارد. زبان‌های اشاره ویتنام به عنوان زبان اشاره سایگون، زبان اشاره هانوی و زبان اشاره هایفونگ شناخته می‌شوند که در بخش‌های مختلف کشور مانند شهر هوشی مین، هانوی و هایفونگ استفاده می‌شوند. هر سه زبان به شدت تحت تأثیر زبان اشاره فرانسوی قرار گرفته‌اند که زمانی در مدارس ناشنوایان ویتنامی تدریس می‌شد. این کشور در حال حاضر در تلاش است تا یک زبان اشاره ملی به نام زبان اشاره ویتنامی (VSL) را در ویتنام پیاده‌سازی کند.

#### زبان اشاره سایگون (زبان اشاره شهر هوشی مین)
این زبان معمولاً در جنوب ویتنام مورد استفاده قرار می‌گیرد و در سال ۱۹۹۷ توسط زبان‌شناس جیمز وودوارد به‌طور گسترده مورد مطالعه قرار گرفت.

#### زبان اشاره هایفونگ
این زبان که بومی پایتخت است، در جامعه ناشنوایان شمالی صحبت می‌شود.

#### زبان اشاره هانوی
این زبان که در شهر ساحلی هایفونگ استفاده می‌شود، کمتر تحت تأثیر زبان اشاره فرانسوی (LSF) قرار گرفته و کلمات مشترکی با خانواده زبان اشاره چیانگمای-بانکوک قدیمی تایلند و شباهت‌هایی با زبان‌های اشاره لائوسی دارد.

## حقوق بشر و شهروندی
### فدراسیون ناشنوایان ویتنام
فدراسیون ناشنوایان ویتنام (VFD) در حال حاضر به عنوان یک سازمان عضو فدراسیون جهانی ناشنوایان فهرست نشده است

### وضعیت کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت
ویتنام یکی کنوانسیون حقوق افراد دارای ناتوانی است که این کنوانسیون را در ۲۲ اکتبر ۲۰۰۷ امضا و در ۵ فوریه ۲۰۱۵ تصویب کرده است با این حال، ویتنام پروتکل اختیاری کنوانسیون را که به افراد اجازه می‌دهد شکایات خود را به کمیته سی آر پی دی ارائه دهند، تصویب نکرده است.
* **آخرین گزارش کشوری ارائه شده:** ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۲
* **جدیدترین فهرست موارد ثبت‌شده توسط کمیته سی آر پی دی:** ۴ آوریل ۲۰۱۸
* پایگاه داده نهاد معاهدات سازمان ملل - گزارش‌های سی آر پی دی ویتنام

مواد کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت
* **حقوق زبان اشاره:** طبق مواد ۲، ۲۱(ب)، ۲۱(۳)، ۲۳(۳) و ۲۴(۳)(ب) به رسمیت شناخته شده است و حق استفاده از زبان اشاره در آموزش، خدمات عمومی و زندگی خانوادگی را تضمین می‌کند.
* **فرهنگ و هویت زبانی ناشنوایان:** تحت حمایت ماده ۳۰(۴)، با هدف ترویج احترام به هویت فرهنگی-زبانی جامعه ناشنوایان.
* **آموزش دوزبانه:** طبق مواد ۲۴(۱)، ۲۴(۳)(ب) و ۲۴(۴) الزامی شده است و از آموزش به هر دو زبان گفتاری/نوشتاری و زبان اشاره پشتیبانی می‌کند.
* **یادگیری مادام‌العمر:** در مواد ۵، ۲۴(۵) و ۲۷ تأیید شده است که دسترسی مداوم به آموزش و اشتغال را در طول زندگی تضمین می‌کند.
* **دسترسی‌پذیری:** مواد ۹ و ۲۱ بر دسترسی به زیرساخت‌های عمومی، فناوری اطلاعات و ارتباطات، پلتفرم‌های ارتباطی و اطلاعات تأکید دارند.
* **فرصت‌های شغلی برابر:** ماده ۲۷، حقوق برابر در کار و آموزش حرفه‌ای را الزامی می‌کند.

گزارش اولیه ویتنام که در سال ۲۰۱۸ ارائه شد، تعهدات این کشور به این اصول را مستند کرده و سیاست‌های ملی مانند قانون افراد دارای معلولیت (۲۰۱۰) و طرح ملی اجرای کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت (۲۰۱۶) را تشریح می‌کند.

#### وضعیت اجرا
##### مواد ۱ تا ۴: اصول کلی
ویتنام کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت را بدون هیچ قید و شرطی تصویب کرد و قانون سال ۲۰۱۰ در مورد افراد دارای معلولیت، حقوق برابر و شمول اجتماعی را تأیید می‌کند. معلولیت از نظر قانونی بر اساس نوع و شدت، از جمله معلولیت‌های شنوایی/گفتاری، تعریف و طبقه‌بندی می‌شود. کمیته ملی معلولیت ویتنام با حمایت کمیته‌های استانی و برنامه‌های اقدام ملی، بر اجرای آن نظارت دارد.

##### ماده ۹: دسترسی‌پذیری
قانون ویتنام دسترسی به زیرساخت‌های عمومی، فناوری اطلاعات و ارتباطات، آموزش و فضاهای فرهنگی را تضمین می‌کند. با این حال، از سال ۲۰۱۵، دسترسی در فضاهای عمومی همچنان محدود است. ترجمه زبان اشاره و دسترسی ویژه دی اچ اچ (مثلاً ویدیوهای اشاره در وب‌سایت‌ها) به‌طور گسترده اجرا نمی‌شوند. استانداردهای ملی وجود دارد، اما اجرای آنها متناقض است.

##### ماده ۲۱: آزادی بیان و اطلاعات
حق یادگیری زبان اشاره ویتنامی (VSL) از نظر قانونی به رسمیت شناخته شده است. برخی از کانال‌های تلویزیونی ملی شامل زبان اشاره و زیرنویس هستند و آموزش زبان اشاره پخش می‌شود. با این حال، زبان اشاره رسماً به عنوان یک زبان ملی شناخته نشده است و دسترسی به مترجم در خدمات عمومی نامشخص است. دسترسی به وب و رسانه‌ها برای افراد دارای معلولیت ذهنی همچنان محدود است.

##### ماده ۲۴: آموزش
دانش‌آموزان ناشنوایان می‌توانند در مدارس تخصصی به زبان اشاره تحصیل کنند. سیاست‌ها از آموزش فراگیر حمایت می‌کنند، اما انواع مختلف زبان اشاره ناشنوایان به‌طور گسترده در محیط‌های آموزشی اصلی استفاده نمی‌شوند. اطلاعات محدودی در مورد دسترسی به مترجم، مدل‌های آموزش دوزبانه-دوفرهنگی یا آموزش تحت هدایت ناشنوایان وجود دارد. دسترسی روستایی و آموزش معلمان دارای شکاف‌هایی است.

##### ماده ۳۰: مشارکت فرهنگی
ویتنام فعالیت‌های فرهنگی و تفریحی را برای افراد دارای معلولیت ترویج می‌دهد. برای افراد دارای معلولیت، فرهنگ ناشنوایان از طریق برنامه‌های هنری مدارس و مراکز دانشگاهی پشتیبانی می‌شود. با این حال، شمول گسترده‌تر در نهادهای فرهنگی جریان اصلی و گردشگری هنوز در حال توسعه است.

## مداخله زودهنگام در دوران کودکی
### سازمان ملل متحد
از سال ۲۰۱۳، ویتنام غربالگری شنوایی نوزادان (UNHS) را در سطح ملی اجباری نکرده است. تلاش‌های غربالگری همچنان محدود است و عمدتاً از طریق پروژه‌های آزمایشی یا ابتکارات بهداشتی محلی انجام می‌شود.

طبق گفتهٔ نیومن و همکاران (۲۰۲۰):
* تنها ۱ تا ۳ درصد از نوزادان تحت مراقبت‌های ویژه نوزادان (UNHS) قرار می‌گیرند و ۵ درصد دیگر نیز غربالگری هدفمند دریافت می‌کنند.
* غربالگری با استفاده از ۱۰۰٪ گسیل‌های صوتی گوش و ۱۰۰٪ آزمایش رفتاری انجام می‌شود.
* تقریباً از هر ۱۰۰۰ نوزاد، ۴ نفر مبتلا به کم‌شنوایی دائمی دوران کودکی (PCHL) هستند.
* میانگین سن تشخیص برای نوزادان غربالگری شده ۲۴ ماهگی است و دامنه آن بین ۳ تا ۱۵ ماهگی است. برای نوزادانی که غربالگری نشده‌اند، تشخیص بین ۳ تا ۴۰ ماهگی رخ می‌دهد.
* غربالگری در ۱۰٪ از مراکز زایمان انجام می‌شود که غربالگری‌کنندگان شامل ۲۵٪ پزشک و ۷۵٪ پرستار هستند.
* در حال حاضر هیچ الزام ملی برای غربالگری وجود ندارد.

این ارقام نشان دهنده موانع تشخیص و مداخله زودهنگام شنوایی در ویتنام است، چرا که بسیاری از نوزادان غربالگری یا تشخیص به موقع دریافت نمی‌کنند. گسترش پوشش غربالگری شنوایی و مشارکت قوی‌تر دولت می‌تواند نتایج اولیه را برای کودکان مبتلا به کم‌شنوایی تا حد زیادی بهبود بخشد. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:شیوه‌نامه/واژه‌هایی که باید مواظب استفاده از آن‌ها بود|<span title="The material near this tag may use weasel words or too-vague attribution. (ژوئیه ۲۰۲۵)">به گفته چه کسی؟</span>]]* &#x5D;

از آنجا که آزمایش شنوایی در بدو تولد اجباری نیست و فناوری شنوایی‌شناسی در ویتنام محدود است، اجرای مداخله زودهنگام (EI) دشوار است. خدمات برای کودکان ناشنوا و دی اچ اچ در ویتنام در درجه اول توسط سازمان‌های غیردولتی (NGO) و شرکای بین‌المللی ارائه می‌شود، زیرا دولت یک سیاست یا برنامه ملی جامع را اجباری یا تأمین مالی نمی‌کند. این خدمات ارائه شده توسط سازمان‌های غیردولتی بر درمان شنوایی-کلامی، آموزش زبان اشاره و حمایت از خانواده تمرکز دارند. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:تأییدپذیری|<span title="The material near this tag failed verification of its source citation(s). (ژوئیه ۲۰۲۵)">تأیید ناموفق</span>]]* &#x5D;

از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۵، پروژه «آموزش ناشنوایان بین نسلی» (IDEO)، آموزش زبان اشاره خانگی را به ۲۵۵ کودک ناشنوای زیر شش سال در چهار شهر ویتنام ارائه داد. این برنامه که توسط بانک جهانی تأمین مالی شده بود، مربیان ناشنوایان، معلمان شنوایی و مترجمان را برای حمایت از رشد اولیه زبان و شناخت آموزش داد. والدین نیز برای برقراری ارتباط با فرزندانشان آموزش دیدند، هرچند جزئیات آن مشخص نیست. به نظر می‌رسد دسترسی به آموزش اولیه و پشتیبانی زبان اشاره برای کودکان خردسال ناشنوا محدود است.

## آموزش
دسترسی به آموزش برای کودکان ناشنوا و ناشنوایان در ویتنام محدود و اغلب تفکیک شده است. اکثر کودکان ناشنوا در مدارس تخصصی که بر آموزش شفاهی تأکید دارند، با استفاده محدود از هرگونه زبان اشاره ویتنامی (VSL) تحصیل می‌کنند. آموزش فراگیر همچنان نادر است و مدارس عادی اغلب فاقد منابع لازم، کارکنان آموزش دیده یا امکاناتی مانند مترجم زبان اشاره برای حمایت مؤثر از دانش‌آموزان ناشنوا هستند.

اگرچه برخی از سازمان‌های غیردولتی (NGO) و پروژه‌های توسعه بین‌المللی مدل‌های آموزش فراگیر و آموزش VSL را راه‌اندازی کرده‌اند، این تلاش‌ها هنوز گسترده یا اجباری نشده‌اند. عدم مواجهه زودهنگام با VSL و آموزش ناکافی معلمان، به سوادآموزی و عملکرد تحصیلی پایین‌تر در بین دانش‌آموزان ناشنوا در مقایسه با همسالان شنوای آنها کمک می‌کند. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:تأییدپذیری|<span title="The material near this tag failed verification of its source citation(s). (ژوئیه ۲۰۲۵)">تأیید ناموفق</span>]]* &#x5D;

موانع در آموزش عالی نیز همچنان پابرجاست، جایی که تعداد کمی از دانشگاه‌ها خدمات ترجمه زبان اشاره یا سایر خدمات پشتیبانی را برای دانشجویان ناشنوایان ارائه می‌دهند. این چالش‌ها نابرابری‌های آموزشی را تقویت کرده و فرصت‌های تحصیلی بلندمدت را برای جوانان ناشنوا در ویتنام محدود می‌کند.

با این حال، تحولات اخیر نشان‌دهنده تغییر به سمت شیوه‌های فراگیرتر است. در ژوئن ۲۰۲۴، سازمان ملل متحد برنامه مشترک «همکاری برای آینده‌ای فراگیر» را بررسی کرد که تعهدات ملی به آموزش فراگیر را برجسته می‌کرد. قانون اصلاح‌شده مالکیت معنوی ژوئن ۲۰۲۲ شامل مقرراتی برای در دسترس قرار دادن کتاب‌ها در قالب‌های قابل دسترس برای افراد دارای معلولیت‌های چاپی است، در حالی که الحاق ویتنام به پیمان مراکش در دسامبر ۲۰۲۲ دسترسی گسترده‌تر به مواد آموزشی را برای دانش‌آموزان دارای معلولیت‌های بصری و چاپی تسهیل کرد. در فوریه ۲۰۲۴، وزارت آموزش و پرورش با ذینفعان برای ادغام آموزش فراگیر برای معلولیت در مورد جنسیت و تدوین دستورالعمل‌هایی برای مراکز منابع آموزش فراگیر، با هدف تقویت خدمات آموزشی فراگیر و اوایل دوران کودکی، همکاری کرد.

## اشتغال
افراد ناشنوا و کم‌شنوا (DHH) همچنان در زمینه اشتغال با موانع بزرگی روبرو هستند. این شکاف‌ها شامل دسترسی محدود به آموزش‌های حرفه‌ای، تسهیلات محل کار و پشتیبانی شغلی است. این مسائل مستقیماً به ماده ۲۷ کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت (CRPD) مربوط می‌شود که حق افراد دارای معلولیت را برای کار آزادانه در بازار کاری که باز، فراگیر و قابل دسترس است، به رسمیت می‌شناسد. برخی مطالعات و گزارش‌ها نشان می‌دهد که تصورات غلط در مورد توانایی‌های افراد ناشنوا ممکن است بر نگرش کارفرمایان تأثیر بگذارد.

طبق بررسی نیروی کار ویتنام (VLFS) در سال ۲۰۲۲، تنها ۷٫۸ درصد از افراد دارای معلولیت شدید شاغل هستند، در حالی که این رقم برای افراد بدون معلولیت ۷۸٫۲ درصد است. برای افراد دارای معلولیت متوسط، نرخ اشتغال هنوز فقط ۳۱٫۷ درصد است. این اختلاف با اصول مندرج در ماده ۲۷ که خواستار فرصت و رفتار برابر در اشتغال، از جمله در استخدام، پیشرفت شغلی و شرایط کاری ایمن و سالم است، مغایرت دارد.

بسیاری از افراد دارای معلولیت شدید (DHH) به دلیل دسترسی محدود به مشاغل دستمزدی، مترجم و امکانات رفاهی در محل کار، به خوداشتغالی روی می‌آورند. این نظرسنجی همچنین نشان داد که حمایت خانواده کم است و ۸۷ درصد از زنان دارای معلولیت شدید می‌گویند که خانواده‌هایشان از کار آنها حمایت نمی‌کنند. ماده ۲۷ تأکید می‌کند که افراد دارای معلولیت باید در به دست آوردن و حفظ شغل، از جمله از طریق دسترسی به آموزش و امکانات رفاهی معقول، حمایت شوند.

نیازهای رایج شامل کمک در جستجوی شغل، برنامه‌های انعطاف‌پذیر و وظایف اصلاح‌شده است. با این حال، تنها ۳۶٪ از مردان و ۲۴٪ از زنان دارای معلولیت گفتند که نیازهای رفاهی آنها به‌طور کامل برآورده شده است.

در حالی که برخی از سازمان‌های مردم‌نهاد آموزش شغلی و محیط‌های کاری فراگیر ارائه می‌دهند، این تلاش‌ها همچنان در مقیاس کوچک هستند. گسترش آنها از طریق سیاست‌های ملی می‌تواند نتایج اشتغال را برای جامعه دی اچ اچ بهبود بخشد.

### مراکز پشتیبانی و اشتغال بین‌المللی
در سال ۲۰۲۱، مؤسسه فناوری راچستر، با همکاری موسساتی در فیلیپین و ویتنام، کمک هزینه‌ای ۵۰۰۰۰۰ دلاری از بنیاد نیپون برای ایجاد مراکز اشتغال برای افراد ناشنوا دریافت کرد. این مرکز در ویتنام، واقع در دانشگاه دونگ نای، مشاوره شغلی، کاریابی و پشتیبانی از کارفرمایان ارائه می‌دهد. هدف این مراکز کاهش بیکاری و کمک به شرکت‌ها برای ایجاد محیط‌های فراگیر است.

همان‌طور که توماستین سارچت اشاره کرد، «هنوز هم نگرش‌های اجتماعی زیادی وجود دارد مبنی بر اینکه افراد ناشنوا به دلیل معلولیتشان نمی‌توانند استخدام شوند. در عوض، این فارغ‌التحصیلان ناشنوا، مشارکت‌کنندگان مثبتی در درآمد ناخالص ملی کشور هستند.»

### دسترسی به دانشگاه: پروژه دونگ نای
پروژه دونگ نای، که در سال ۲۰۰۰ آغاز شد و توسط بنیاد نیپون تأمین مالی شد، با هدف افزایش دسترسی افراد ناشنوا به دانشگاه‌ها انجام شد. این برنامه درسی که به زبان اشاره شهر هوشی مین و ویتنامی نوشتاری تدریس می‌شد، شامل پشتیبانی مترجم برای مربیان غیر اشاره‌گر بود. دانش‌آموزان ناشنوا می‌توانستند در رشته آموزش ابتدایی مدرک بگیرند و بسیاری از آنها معلم شوند. فارغ‌التحصیلان این برنامه می‌توانند یک برنامه ۱٫۵ ساله لیسانس هنر را به پایان برسانند و واجد شرایط موقعیت‌های تدریس در سراسر کشور شوند.

### تأثیر اقتصادی محرومیت
یک مطالعه در سال ۲۰۰۶ توسط سباستین باکاپ تخمین زد که حذف افراد دارای معلولیت از نیروی کار ویتنام تقریباً ۱٫۸۲ میلیارد دلار برای این کشور هزینه داشته است. گزارشی در سال ۲۰۱۰ توسط مؤسسه علوم کار، با حمایت سازمان بین‌المللی کار، این یافته را تکرار کرد و از سرمایه‌گذاری بیشتر در حمایت‌های اجتماعی و سیاست‌های اشتغال فراگیر حمایت کرد.

## منابع

رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده