آدریان فورنهام

**آدریان فورنهام** (؛ زادهٔ ) دانشمند در زمینه روان‌شناسی اهل بریتانیا است. روان‌شناس بریتانیایی، نویسنده و استاد کالج دانشگاهی لندن (UCL) است. او بیش از هر چیز به‌دلیل پژوهش‌های گسترده‌اش در زمینه روان‌شناسی اجتماعی، تفاوت‌های فردی و به‌ویژه مطالعات میان‌فرهنگی دربارهٔ «باور به جهان عادل» شناخته می‌شود.

## پیشینه و فعالیت‌های علمی
فورنهام در آفریقای جنوبی زاده شد و تحصیلات خود را در دانشگاه آکسفورد و دانشگاه لندن به پایان رساند. او یکی از پرکارترین روان‌شناسان جهان محسوب می‌شود و بیش از ۹۰ کتاب و ۱۲۰۰ مقاله علمی در حوزه‌های مختلف روان‌شناسی منتشر کرده است. تمرکز اصلی او بر روی این موضوع است که چگونه باورهای افراد دربارهٔ عدالت و اقتصاد، بر قضاوت‌های اجتماعی و رفتارهای شغلی آن‌ها تأثیر می‌گذارد.

## سهم در نظریه جهان عادل
او در دهه ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ میلادی، با بازبینی ده سال پژوهش دربارهٔ فرضیه جهان عادل، ابعاد جدیدی از این سوگیری شناختی را روشن کرد. فورنهام نشان داد که چگونه افراد در جوامع مختلف از این مغالطه برای توجیه پدیده‌هایی نظیر فقر، بیکاری و بیماری‌های واگیردار (مانند ایدز) استفاده می‌کنند. او همچنین به تحلیل این موضوع پرداخت که چطور باور به عدالت جهانی می‌تواند به عنوان یک ابزار دفاعی در برابر اضطراب ناشی از شکست‌های بزرگ تاریخی و اجتماعی عمل کند.

## آثار شاخص
* *باور به جهان عادل: بررسی تفاوت‌های فردی* (Belief in a Just World: Review and Critique)
* *روان‌شناسی پول* (The Psychology of Money)
* *تفاوت‌های فردی در محیط کار* (Individual Differences at Work)

## پیشینه و فعالیت‌های علمی
فورنهام در آفریقای جنوبی زاده شد و تحصیلات خود را در دانشگاه آکسفورد و دانشگاه لندن به پایان رساند. او یکی از پرکارترین روان‌شناسان جهان محسوب می‌شود و بیش از ۹۰ کتاب و ۱۲۰۰ مقاله علمی در حوزه‌های مختلف روان‌شناسی منتشر کرده است. تمرکز اصلی او بر روی این موضوع است که چگونه باورهای افراد دربارهٔ عدالت و اقتصاد، بر قضاوت‌های اجتماعی و رفتارهای شغلی آن‌ها تأثیر می‌گذارد.

## سهم در نظریه جهان عادل
او در دهه ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ میلادی، با بازبینی ده سال پژوهش دربارهٔ فرضیه جهان عادل، ابعاد جدیدی از این سوگیری شناختی را روشن کرد. فورنهام نشان داد که چگونه افراد در جوامع مختلف از این مغالطه برای توجیه پدیده‌هایی نظیر فقر، بیکاری و بیماری‌های واگیردار (مانند ایدز) استفاده می‌کنند. او همچنین به تحلیل این موضوع پرداخت که چطور باور به عدالت جهانی می‌تواند به عنوان یک ابزار دفاعی در برابر اضطراب ناشی از شکست‌های بزرگ تاریخی و اجتماعی عمل کند.

### تحلیل‌های تاریخی و توجیه شکست
ملوین لرنر، بنیان‌گذار نظریه جهان عادل، معتقد است که این باور تنها محدود به قضاوت‌های فردی نیست و در ابعاد کلان تاریخی نیز ظاهر می‌شود. به باور او، جوامعی که با شکست‌های خردکننده روبرو می‌شوند، اغلب برای ترمیم باور خود به عدالت جهانی، شکست را به عنوان مجازاتی برای «خطاهای اخلاقی پیشین» خود تفسیر می‌کنند تا از این طریق، معنای جهان را حفظ نمایند.

## نظریه باور به دنیای عادل در پژوهش‌های آدریان فورنهام

آدریان فورنهام در پژوهش‌های روان‌شناختی خود به بررسی مفصلی از نظریه باور به دنیای عادل می‌پردازد. او اشاره می‌کند که این باور به عنوان یک مکانیسم دفاعی و مقابله‌ای عمل می‌کند که به افراد اجازه می‌دهد جهان را مکانی قابل‌پیش‌بینی و منصفانه در نظر بگیرند. بر اساس این نظریه، افراد برای حفظ آرامش روانی خود تمایل دارند باور کنند که «هر کس به آنچه سزاوارش است می‌رسد»؛ این رویکرد ذهنی مانع از پذیرش این حقیقت تلخ می‌شود که حوادث تصادفی یا ناگوار می‌توانند بدون دلیل اخلاقی بر سر افراد یا گروه‌ها بیایند.

در مطالعات میان‌فرهنگی فورنهام، مشخص شده است که این مکانیسم در مواجهه با ناعدالتی‌های اجتماعی بزرگ نیز فعال می‌شود. زمانی که افراد با رنجی عظیم روبرو می‌شوند که توجیه منطقی ندارد، به بازخوانی اخلاقی وقایع روی می‌آورند تا نظمی اخلاقی را جایگزین بی‌نظمی احتمالی کنند. این نوع بازخوانی، برای بازماندگان یا نظاره‌گران وقایع ناگوار، بار روانی کمتری داشته و تحمل واقعیت را ممکن می‌سازد؛ چرا که به جای پذیرش قدرتِ صرفِ عوامل بیرونی، بر مسئولیتِ درونی یا خطای اخلاقیِ آسیب‌دیدگان تمرکز می‌کند.

## آثار شاخص
* *باور به جهان عادل: بررسی تفاوت‌های فردی* (Belief in a Just World: Review and Critique)
* *روان‌شناسی پول* (The Psychology of Money)
* *تفاوت‌های فردی در محیط کار* (Individual Differences at Work)

## جستارهای وابسته
* فرضیه جهان عادل
* ملوین لرنر
* سوگیری شناختی

## منابع

رده:آفریقای جنوبی‌های مهاجرت‌کرده به بریتانیا
رده:آکادمیک‌های اهل دانشگاه آکسفورد
رده:استادان دانشگاه هنگ‌کنگ
رده:افراد زنده
رده:دانشگاهیان کالج دانشگاهی لندن
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه استرثکلاید
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه لندن
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه ناتال
رده:روان‌شناسان اهل بریتانیا
رده:زادگان ۱۹۵۳ (میلادی)
رده:نظریه‌پردازان کسب و کار اهل بریتانیا