گولیلمو اوبردان

چپ|بندانگشتی|گولیلمو اوبردان

**گولیلمو اوبردان**  (تریسته، ۱ فوریه ۱۸۵۸ - ۲۰ دسامبر ۱۸۸۲) یک ایتالیایی طرفدار الحاق بود. او پس از تلاش ناموفق برای ترور امپراتور اتریش، فرانتس جوزف، اعدام شد و به شهید جنبش وحدت ایتالیا تبدیل شد.

## زندگینامه

[چپ|بندانگشتی|250x250پیکسل|لوح یادبود اوبردان در [بولونیا.]]

او در شهر تریسته، که در آن زمان اتریشی بود، متولد شد. اوبردان با نام دیونیزیو گولیلمو کارلو غسل تعمید داده شد. نام کوچک او نام پدربزرگش بود. گولیلمو در واقع نام دوم او بود که به افتخار پدرخوانده‌اش، گولیلمو رُسی، به او داده شد. مادرش زنی اسلوونیایی از شامپاس (ایتالیایی: Sambasso، آلمانی: Schönpass) در شهرستان گوریزیا و گرادیسکا بود، در حالی که پدرش، والنتینو فالسیه، یک سرباز ونیزی در ارتش اتریش بود (اگرچه در اسناد مدنی تریسته از او به عنوان نانوا یاد شده است). شکل اصلی نام خانوادگی مادرش اوبردانک (یا اوبردانچ) بود که بعدها توسط خود گولیلمو اوبردان به ایتالیایی و به اوبردان تبدیل شد. پدرش اصالتاً اهل نوونتا دی پیاوه بود؛ او سال‌های آخر عمر خود را در ونیز گذراند و در سال ۱۸۷۸ در آنجا درگذشت. او پسرش را به فرزندی قبول نکرد، بنابراین گولیلمو نام خانوادگی مادرش را گرفت. او توسط مادر و ناپدری‌اش، فرانچسکو فرنسیچ (اسلوونیایی)، که مادرش وقتی اوبردان چهار ساله بود با او ازدواج کرد، بزرگ شد. شایعاتی مبنی بر بدرفتاری ناپدری‌اش با او وجود داشت که توسط فرانچسکو سالاتا، زندگینامه‌نویس اوبردان، رد می‌شود. او در عوض به رابطه خوب آنها اشاره می‌کند و گزارش می‌دهد که ناپدری‌اش هیچ تمایزی بین اوبردان و پسران دیگرش قائل نبود، به طوری که اوبردان او را بابا صدا می‌زد و در طول اقامتش در رم نامه‌های محبت‌آمیزی برای او می‌نوشت، و در آخرین نامه خود از زندان قبل از اعدام اظهار داشت که دیدار ناپدری‌اش مایه تسلی خاطر زیادی بوده است، علاوه بر اینکه از او برای همه چیز تشکر کرد.

او در یک محیط فرهنگی ایتالیایی تحصیل کرد، ایده‌های الحاق‌طلبانه را پذیرفت و نام ایتالیایی خود را به "گولیلمو اوبردان" تغییر داد. در سال ۱۸۷۷ در دانشکده فناوری وین (که اکنون دانشگاه فناوری وین است) ثبت نام کرد و در آنجا مهندسی خواند. از آنجایی که او از ایده استقلال برای همه گروه‌های ملی امپراتوری حمایت می‌کرد، از اشغال بوسنی و هرزگوین توسط اتریش-مجارستان خشمگین شد و بنابراین از ارتش اتریش-مجارستان فرار کرد زیرا نمی‌خواست در فعالیت‌های نظامی در آنجا شرکت کند. در عوض، برای ادامه تحصیل به رم گریخت. در پایتخت ایتالیا، او ایده‌های الحاق‌گرایانه را پذیرفت و هدف آن الحاق سرزمین‌های ایتالیایی زبان که کماکان تحت حکومت اتریش-مجارستان  به ایتالیا بود. در سال ۱۸۸۲، او با رهبر و یکی از بنیانگذاران الحاق‌طلبان، ماتئو رناتو ایمبریانی، ملاقات کرد. بگفته می‌شود در آن زمان بود که او به این باور رسید که تنها اقدامات رادیکال شهادت‌طلبانه می‌تواند آزادی تریسته را از حکومت اتریش به ارمغان بیاورد.

## سوء قصد

در همان سال، امپراتور فرانتس یوزف در حال برنامه‌ریزی برای بازدید از تریسته به عنوان بخشی از جشن پانصدمین سالگرد حکومت هابسبورگ بود. اگرچه این شهر به دلیل عدم مشارکت در انقلاب‌های دهه ۱۸۴۰ عنوان افتخاری «وفادارترین شهر» (urbs fidelissima) را به خود اختصاص داده بود، اما با این وجود، این شهر کانون هواداران الحاق ایتالیایی بود. این مراسم با تظاهرات ضد اتریشی همراه بود. در این فرصت، اوبردان و داروساز ایستریایی، دوناتو راگوزا، نقشه ترور امپراتور را طراحی کردند. تلاش اوبردان شکست خورد، زیرا او اندکی پس از عبور از مرز به داخل خاک اتریش در رونچی دستگیر شد. این دستگیری به لطف دو خبرچین اتریشی در جنبش الحاق که اوبردان از نمایندگان برجسته آن بود، امکان‌پذیر شد. اگرچه نظریه دیگری نیز وجود دارد مبنی بر اینکه هواداران الحاق ایتالیایی، اوبردان را به دلیل اصالت اسلوونیایی‌اش به مقامات اتریشی لو داده‌اند. پس از دستگیری، اوبردان در ابتدا نام جعلی (گولیلمو رُسی، نام پدرخوانده‌اش) ارائه داد و اصرار داشت که او گولیلمو اوبردان نیست. به گفته سالاتا، این کار نه از روی بزدلی، بلکه برای محافظت از خانواده و همراهش انجام شده است.

اوبردان دستگیر و توسط دادگاهی در اتریش به اعدام محکوم شد. مادرش، ویکتور هوگو، و جوسوئه کاردوچی درخواست عفو کردند - اما بی‌فایده بود. حکم اعدام به دلیل اعتراف خود اوبردان به نقشه ترور امپراتور صادر شد. بدون این اعتراف، او جان خود را نجات می‌داد. به گفته سالاتا، نقشه اوبردان این بود که برای ایتالیا یک شهید در راه آرمان تریسته بی‌چون و چرا فراهم کند و تلاش برای ترور، وسیله‌ای برای رسیدن به این هدف بود.  با شکست تلاش برای ترور و جلوگیری از اقدام او به زندان، او برای رسیدن به هدفش به خودفداکردن متوسل شد.. اوبردانِ محکوم، از تمام مناسک مذهبی امتناع ورزید و اظهار داشت که من یک ریاضیدان و آزاداندیش هستم و به جاودانگی روح اعتقادی ندارم. درست قبل از اعدام، او فریاد زد: «زنده باد ایتالیا!» (Viva l'Italia!) که به تثبیت شهرت بعدی او به عنوان شهید آرمان ملی ایتالیا کمک کرد. مجسمه‌های او در شهرها و شهرستان‌های سراسر ایتالیای متحد ساخته شد.

امپراتور فرانتس جوزف، که ۳۵ سال دیگر سلطنت کرد، دیگر هرگز از تریسته بازدید نکرد.

گفته می‌شود ترور بعدی آرشیدوک فرانتس فردیناند در سال ۱۹۱۴، و احیای الحاق‌گرایی که پس از آن رخ داد، به تلاش قبلی اوبردان اشاره داشت.

## مسئولیت حمله و قتل قبلی
در طول روند رسیدگی به پرونده اوبردان و در سال‌های بعد، بحث‌هایی در مورد مسئولیت اوبردان در حادثه‌ای که در ۲ آگوست همان سال (۱۸۸۲) در تریسته رخ داده بود، وجود داشت. ساعت ۹ شب، در جریان رژه کهنه سربازان اتریش-مجارستان، فردی ناشناس بمبی را بین ردیف آخر گروه رژه و ردیف اول صفوف پرتاب کرد که منجر به زخمی شدن ۱۵ نفر و کشته شدن یک نفر، آنجلو استوکی، یک جوان ۱۵ ساله اهل تریسته، شد که در گوشه‌ای در سمت دیگر جاده ایستاده بود و بر اثر اصابت ترکش به شدت مجروح شد. بمب (مدل اورسینی) مورد استفاده در این حمله از همان مدلی بود که در زمان دستگیری اوبردان در اختیار او قرار داشت. اوبردان در زمان این حادثه در تریسته حضور داشت، همانطور که صاحب هتل «آلا سیتی دی وین»، جایی که او اقامت داشت، و همچنین دخترش، دستفروشی که او را در حال عبور دیده بود و با قطعیت کمتری، باربر هتل، شاهد بودند. اوبردان خود را به عنوان یک آلمانی استتار کرد و با صاحبخانه به زبان آلمانی نیز ارتباط برقرار کرد. اوبردان سه ماه بعد، پس از دستگیری در رونچی، توسط دادگاه نظامی مسئول شناخته شد. مسئولیت اوبردان در این حمله در محافل طرفدار اتحاد تایید شد (اگرچه این ممکن است برای محافظت از افراد دیگر نیز اتفاق افتاده باشد).

در دفتر خاطرات خواهران اونگارو، دختران لوئیجی اونگارو، گزارش شده است که بمب توسط شخصی به نام آدلا دلفینو، خواهر یکی از همکلاسی‌های اوبردان، که گفته می‌شود عاشق او بوده و از آپارتمانی که اوبردان در شب بین ۱ تا ۲ آگوست به همراه اوبردان و شاید در آن اقامت داشته، پرتاب شده است. لئوپولدو کانتنتو و همچنین پیشخدمت در لیوبلیانا توقف کردند. مشخص شد که بمب نه از پیاده‌رو، بلکه از پنجره یک ساختمان (طبقه اول شماره ۹ در خیابان کورسو) پرتاب شده است که از آن مردی جوان با ریش قرمز و کلاه sulle ventitré با عجله بیرون آمد. نخستین مظنون فردی به نام لئوپولدو کانتنتو بود که شباهت زیادی به اوبردان داشت. دختری که با چاقو در لیوبلیانا متوقف شده بود و توسط خانواده‌ای که در شماره ۹ خیابان کورسو زندگی می‌کردند، استخدام شده بود، بعداً مورد سوءظن قرار گرفت. این مظنون نیز به سرعت کنار گذاشته شد و اوبردان مظنون اصلی شد. پانزده روز بعد، پلیس اتریش، پس از گزارش پلیس ایتالیا، چمدانی پر از بروشورهای خرابکارانه، بمب‌های اورسینی و ترقه را در کشتی بخار میلانو کشف و ضبط کرد. سه نفر از اعضای فرقه الحاق‌گرایی در پرونده چمدان مظنون بودند، اما این پرونده در نهایت پس از اعدام اوبردان در ۲۰ دسامبر مختومه اعلام شد. در سال ۱۸۹۰ (سال‌ها پس از شهادت اوبردان) اسناد تحقیقات حمله ۲ آگوست و اولین بازجویی از اوبردان از بایگانی دادگاه تریسته که به خوبی تحت نظارت نبود، به سرقت رفت. این اسناد سپس در چمدانی با کف دوتایی به اودینه ارسال شدند. آنها تا پس از جنگ جهانی اول پنهان ماندند، زمانی که فرانچسکو سالاتا، زندگینامه‌نویس اوبردان، شروع به نوشتن زندگینامه اوبردان کرد.  هیچ مدرکی دال بر محکومیت اوبردان از اسناد کشف‌شده به دست نیامد، با این حال، بعید نیست که بخشی از اسناد «گم شده» باشد.  با این حال، سالاتا گزارش می‌دهد که یک نگهبان در ابتدا اظهار داشت که می‌تواند تقریباً با قطعیت ادعا کند،‌اما این نگهبان  بعداً از اظهارات خود عقب‌نشینی کرد و گفت از قطعیت به احتمال تغییر نظر داده است.  نگهبان دیگری که در آنجا حضور داشت، احتمال اینکه فرد مورد نظر اوبردان باشد را رد کرد. اوبردان در مقابل شش شاهد حادثه ۲ اوت قرار گرفت که همگی این احتمال را که فردی که در صحنه دیده شده است، اوبردان باشد، رد کردند.

## میراث
«سرود اوبردان» یکی از محبوب‌ترین سرودهای جنگی بود که توسط ایتالیایی‌ها در طول جنگ جهانی اول خوانده می‌شد.  به گفته سالاتا،از نام اوبردان، «ابرادنتیسم» به عنوان «دفن‌کننده اتحاد سه‌گانه» شناخته شد، و منافع ایتالیایی‌ها در سرزمین‌های هابسبورگ که اتریش تصور می‌کرد در همان سال با اتحاد سه‌گانه لغو شده، با شهادت اوبردان احیا شد.

بناهای تاریخی برجسته‌ی مختلفی در ایتالیا، اوبردان را گرامی می‌دارند. در تریسته، یکی از میدان‌های مرکزی نام او را بر خود دارد (میدان اوبردان). در فلورانس، نام او در اوبلیسک کشته‌شدگان در جنگ‌های استقلال در میدان روبروی سانتا ماریا نوولا حک شده است.

بوریس پاهور، نویسنده اسلوونیایی، رمانی با همین عنوان نوشت که در آن وقایع زندگی اوبردان را گنجاند. انتزو بتیزا، نویسنده ایتالیایی، نیز اوبردان را در رمان خود با عنوان «شبح تریسته» با نام ساختگی استفانو ناردنک (ناردن) به تصویر کشید.

در سال ۱۹۱۵، فیلمی اقتباسی از زندگی اوبردان توسط شرکت فیلمسازی تیبر فیلمز رم ساخته شد. در این فیلم، آلبرتو کولو در نقش اوبردان بازی کرد و امیلیو گیونه، که نقش فرماندار تریسته را نیز بازی می‌کرد، آن را کارگردانی کرد. این فیلم یکی از چندین فیلم میهن‌پرستانه و طرفدار الحاق بود که در طول جنگ جهانی اول در ایتالیا تولید شد. امیلیو گیونه در یک نمایش دعوتی از فیلم در رم با گابریل دانونزیو، طرفدار الحاق، ملاقات کرد و تیتراژهای گیونه توسط دانونزیو مورد تحسین قرار گرفت.
بندانگشتی|میدان اوبردان در تریسته
در سال 1924 فرانچسکو سالاتا کار گسترده و مستند خود را درباره «گولیلمو اوبردان طبق اسناد محرمانه دادگاه: مکاتبات دیپلماتیک و سایر اسناد منتشر نشده،» (Oberdan Guglielmo Oberdan secondo gli atti segreti del processo: carteggi diplomatici e altri documenti inediti) منتشر کرد که با این حال، تا حدی تحت تأثیر طرز فکر رژیم فاشیست است.

جان گات-روتنر، زندگینامه‌نویس ایتالو اسوو، نویسنده اهل تریسته، بر این باور است که اسوو - که در زمان اعدام اوبردان ۲۱ سال داشت - عمیقاً تحت تأثیر آن قرار گرفته بود. پس از آن، اسوو شروع به نوشتن منظم برای روزنامه مستقل تریسته کرد. او هرگز به صراحت از اوبردان نامی نبرد - این روزنامه به شدت سانسور می‌شد و مقامات اتریشی هرگونه ابراز همدردی با اوبردان را خیانت می‌دانستند. با این حال، در ۲۱ ژانویه ۱۸۸۴، اسوو ترجمه‌ای از داستان ایوان تورگنیف با عنوان «کارگر و مرد با دستان سفید» را منتشر کرد که شخصیت اصلی آن به دلیل عملی شورشی به نمایندگی از مظلومان به دار آویخته می‌شود. اسوو این نکته را اضافه کرد که «آنچه واقعاً تأثیرگذار است، مرگ مرد سفیددست نیست، بلکه فداکاری او برای مردمی است که قادر به درک آن نیستند.» گات-روتنر اظهار می‌کند که تریسته‌ای‌ها نمی‌توانستند اشاره به اوبردان را نادیده بگیرند، که به وضوح نشان می‌دهد [سووو] با چه دیدی به موضوع نگاه می‌کرد.
## سرودی برای اوبردان

سرود بسیار محبوبی که پس از مرگ این میهن‌پرست در تریسته سروده شد. این سرود فراتر از شهر جولیان و حتی فراتر از جنگ جهانی اول گسترش یافت. به دلیل لحن ضد سلطنتی و اشاراتش به فلیسه اورسینی، توسط جنبش جمهوری‌خواه نیز مورد استفاده قرار گرفت.

 مرگ بر فرانتس، زنده باد اوبردان!

مرگ بر فرانتس، زنده باد اوبردان!

بمب‌ها، بمب‌های اورسینی،

خنجر، خنجر در دست؛

مرگ بر حاکم اتریش،

ما آزادی می‌خواهیم.

مرگ بر فرانتس، زنده باد اوبردان!

مرگ بر فرانتس، زنده باد اوبردان!

ما می‌خواهیم سنگ قبری از سنگ گاریبالدی بسازیم؛

مرگ بر مرغ اتریشی،

ما آزادی می‌خواهیم.

مرگ بر فرانتس، زنده باد اوبردان!

مرگ بر فرانتس، زنده باد اوبردان!

مرگ بر فرانتس، زنده باد اوبردان!

ما می‌خواهیم سنگ قبری از سنگ گاریبالدی بسازیم.

مرگ بر مرغ اتریشی،

ما آزادی می‌خواهیم.

مرگ بر فرانتس، زنده باد اوبردان!

مرگ بر فرانتس، زنده باد اوبردان!

مرگ بر فرانتس، زنده باد اوبردان!

ما پرواز می‌کنیم تا زنجیر منفور اتریش را از زیر پا خرد کنیم؛

مرگ بر هابسبورگ-لورن،

ما آزادی می‌خواهیم.

مرگ بر فرانتس، زنده باد اوبردان!

مرگ بر فرانتس، زنده باد اوبردان!

مرگ بر فرانتس، زنده باد اوبردان!
 

## پانویس

  

## مطالب مرتبط

* الحاق گرایی ایتالیا
* چزاره باتیستی
* نازاریو سائورو
* آرشیدوک فرانتس فردیناند 

## منابع

* 

## منابع و مآخذها

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون

*  (2 December 2013)