باشگاه فوتبال بسا کاوایه

**باشگاه فوتبال بسا کاوایه** () یک باشگاه فوتبال مستقر در کاوایه، آلبانی است که در حال حاضر در لیگ دسته اول فوتبال آلبانی، دومین رده لیگ فوتبال در این کشور، به رقابت می‌پردازد.  

## تاریخچه
### سال‌های نخستین (۱۹۲۵–۱۹۴۴)
باشگاه ورزشی بسا در ۲۵ اکتبر ۱۹۲۵ با نام «انجمن فرهنگی ورزشی آدریاتیکو» تأسیس شد که یک باشگاه ورزشی چندرشته‌ای مستقر در کاوایه، آلبانی بود. در سال ۱۹۳۰، باشگاه نام خود را به «باشگاه ورزشی کاوایه» تغییر داد.  
در همان سال، تیم فوتبال نخستین بازی دوستانه خود را در مالی ای روبیت، گولم، در برابر یک تیم آماتور متشکل از دانشجویان «مؤسسه کشاورزی آلبانی-آمریکایی» برگزار کرد. مدت کوتاهی بعد، اس‌کا کاوایه به فدراسیون فوتبال آلبانی پیوست و در مسابقات قهرمانی دسته دوم ۱۹۳۰ شرکت کرد که در دو فصل بعدی نیز این حضور تکرار شد، پیش از آنکه در سال ۱۹۳۳ به دسته برتر بپیوندد. در نخستین حضور خود در سطح اول فوتبال، اس‌کا کاوایه در لیگ پنج‌تیمی در رتبه آخر ایستاد، ۷ بازی را باخت و تنها یک برد کسب کرد؛ پیروزی ۲–۱ برابر رقیب محلی تئوتا دورس.  

در سال ۱۹۳۵، تحت مدیریت رئیس باشگاه عرفان براتی، باشگاه به یک نهاد سازمان‌یافته تبدیل شد. نایب‌رئیس فهیمی کازازی بود، دبیر آن درویش کارا و اعضای کمیته شامل سلیمان کارکینی و ریشات اصلانی بودند. راسم سلیمانی به‌عنوان منشی خدمت می‌کرد و دوره فورا مسئولیت تجارت صنایع دستی را برعهده داشت. در سال بعد، باشگاه به «بسا کاوایه» تغییر نام داد که همچنین با نام «باشگاه ورزشی بسا» شناخته می‌شد و از واژه بسا گرفته شده بود؛ یک اصل فرهنگی آلبانیایی به معنای «پایبندی به عهد و کلام شرف».  

در طول جنگ جهانی دوم، بسیاری از اعضای باشگاه به‌عنوان سرباز جان خود را از دست دادند، از جمله محمد باباموستا، عدیل آلوشی، سمی کاریقی و میلان رادوسالیا. فعالیت‌های باشگاه بسیار محدود شد و حمایت عمدتاً از سوی ساکنان محلی شهر ادامه یافت. در این زمان هیچ رقابت رسمی در آلبانی برگزار نشد.  

### خیزش (۱۹۴۵–۱۹۶۵)
اما بین سال‌های ۱۹۴۵ و ۱۹۵۰، باشگاه احیایی را تجربه کرد که دلیل آن ظهور بازیکنان جوان و بااستعداد از تیم‌های پایه بود، از جمله قمیل تلیتی که بعدها به موفقیت ملی دست یافت. در فصل ۴۶–۱۹۴۵، باشگاه «جام رئیس فدراسیون ورزش» را که غیررسمی برگزار شد، به دست آورد.  

در سال ۱۹۵۸، باشگاه به مقام نایب‌قهرمانی در سطح اول فوتبال آلبانی رسید و با اختلاف تنها یک امتیاز قهرمانی را به پارتیزانی تیرانا واگذار کرد. در همان فصل، آن‌ها به نیمه‌نهایی جام حذفی فوتبال آلبانی رسیدند اما بار دیگر به پارتیزانی باختند. باشگاه در سال ۱۹۶۱ به فینال جام حذفی رسید و باز هم به پارتیزانی باخت و همچنین در فصل ۶۳–۱۹۶۲ نیز در ضربات پنالتی مغلوب هفده ننتوری شد. در سال ۱۹۶۳، بسا جام غیررسمی روزنامه «اسپورتی» را به دست آورد و در سال ۱۹۶۵ نیز قهرمان رقابت روزنامه «باشکیمی» شد.  

### نسل طلایی (۱۹۶۵–۱۹۷۵)
بندانگشتی|لوگوی باشگاه در دهه ۱۹۷۰  
دوران میان سال‌های ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۵ «نسل طلایی فوتبال در کاوایه» نامیده شده است، به دلیل موفقیت‌های داخلی به‌ویژه در جام حذفی آلبانی که منجر به نخستین حضورهای اروپایی باشگاه شد. در سال ۱۹۷۱، آن‌ها پس از باخت ۲–۰ در فینال به دینامو تیرانا نایب‌قهرمان جام حذفی شدند. آن‌ها در سال بعد این موفقیت را تکرار کردند و پس از تساوی ۲–۲ در فینال برابر ولازنیا شکودر در ضربات پنالتی باختند، اما چون ولازنیا همان سال قهرمان لیگ نیز شد، این فرصت برای بسا فراهم شد که در جام در جام اروپا فصل ۷۳–۱۹۷۲ شرکت کند.  

نخستین رقیب اروپایی آن‌ها تیم دانمارکی فرماد آماگر بود که بسا توانست به لطف قانون گل زده در خانه حریف صعود کند؛ پس از تساوی ۱–۱ در کپنهاگ و تساوی بدون گل در خانه. اما در دور بعد، آن‌ها به تیم اسکاتلندی هیبرنیان با مجموع ۸–۲ باختند؛ شامل شکست ۷–۱ در زمین حریف و تساوی ۱–۱ در خانه. پایان دوران طلایی با تکمیل نخستین ورزشگاه اختصاصی باشگاه، ورزشگاه بسا رقم خورد. ساخت این ورزشگاه در سال ۱۹۷۴ پایان یافت و گنجایش ۹٬۰۰۰ تماشاگر داشت.  

### فصل‌های اخیر
بسا جایگاه خود را در جام یوفا ۰۸–۲۰۰۷ پس از پیروزی ۳–۲ برابر همسایه خود تئوتا دورس در فینال جام حذفی ۰۷–۲۰۰۶ تثبیت کرد. آن‌ها در مرحله نخست مقدماتی به مصاف بژانیا صربستان رفتند و با تساوی ۲–۲ در خانه حریف و ۰–۰ در خانه خود، به لطف گل زده در خانه حریف صعود کردند. در دور دوم مقدماتی، در هر دو بازی با نتیجه ۳–۰ مغلوب تیم بلغاری لیتکس لووچ شدند. در سال ۲۰۰۸، آن‌ها به دلیل کسب مقام سوم لیگ به جام اینترتوتو ۲۰۰۸ راه یافتند و برابر اتنیکوس آخنا قبرس ۰–۰ در خانه و ۱–۱ در قبرس تساوی کردند و با قانون گل زده در خانه حریف صعود کردند. در دور دوم این رقابت‌ها، آن‌ها توسط گراس‌هاپر زوریخ سوئیس حذف شدند.  

### میراث
از زمان تأسیس، بسیاری از بازیکنان باشگاه به تیم ملی فوتبال آلبانی در تمام رده‌های بین‌المللی راه یافته‌اند. به‌ویژه، قمیل تلیتی گل قهرمانی را در فینال جام بالکان ۱۹۴۶ به ثمر رساند. عمق استعدادهای پرورش‌یافته در سیستم پایه بسا در دربی سال ۱۹۵۶ میان دینامو تیرانا و پارتیزانی تیرانا آشکار شد، جایی که هفت بازیکن از این باشگاه حضور داشتند، از جمله دروازه‌بان‌های افسانه‌ای قمال وگلی و سلیمان ملیقاتی. دو بار آقای گل لیگ، داشنور بایازیتی، هت‌تریک کرد تا تیم ملی زیر ۲۱ سال آلبانی در سال ۱۹۷۸ قهرمان جام بالکان شود. پرید ژیهانی توانست ۷ گل در هشت بازی برای همان تیم ملی جوانان به ثمر برساند. آلتین ررکلی بهترین گلزن تیم ملی در دهه ۱۹۹۰ بود. آندی لیلا و سوکول چیکالشی نمایندگان آلبانی در نخستین صعود تاریخ این کشور به یک تورنمنت بزرگ بین‌المللی، یورو ۲۰۱۶ بودند.  

در سطح جوانان، تیم زیر ۱۹ سال بسا دو بار در فصل‌های ۹۳–۱۹۹۲ و ۰۹–۲۰۰۸ قهرمان ملی شد. تیم زیر ۱۷ سال بسا نیز در فصل ۱۸–۲۰۱۷ تنها عنوان قهرمانی خود را کسب کرد.
## منابع

## پیوند به بیرون

رده:باشگاه‌های فوتبال آلبانی
رده:باشگاه‌های فوتبال بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۲۵ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۲۵ (میلادی) در آلبانی