سپیده‌دم جادوگران

***سپیده‌دم جادوگران: مقدمه‌ای بر رئالیسم فانتزی*** () کتابی است که در سال ۱۹۶۰ توسط دو روزنامه‌نگار به نام‌های لوئی پوولس و ژاک برژیه تألیف شده است. این کتاب موضوعاتی نظیر شبه‌تاریخ، یوفوشناسی، غیب‌باوری در نازیسم، کیمیاگری و فلسفه معنوی را پوشش می‌دهد.

نیمه دوم کتاب به‌طور کامل به پیوندهای میان نازیسم و غیب‌باوری اختصاص یافته است؛ این کتاب به‌طور گسترده به عنوان عامل اصلیِ رواج یافتن افسانه‌های متعدد دربارهٔ نقش غیب‌باوری در نازیسم شناخته می‌شود.

## پیشینه و تاریخچه انتشار
پاولز و برژییه به مدت پنج سال بر روی این کتاب کار کردند و مستندات حجیمی را گردآوری نمودند که در سال ۲۰۰۷ با عنوان «*مجموعه پاولز*» *(Fonds Pauwels)* به کتابخانه ملی فرانسه ملحق شد. نویسندگان که به‌شدت تحت تأثیر آثار و ایده‌های چارلز فورت بودند، هدف اصلی خود را برانگیختن کنجکاوی خوانندگانشان بیان کردند و گفتند: «بگذارید تکرار کنیم که در کتاب ما حماقت‌های زیادی وجود خواهد داشت، اما اگر این کتاب چند رسالت ایجاد کند و تا حدودی مسیرهای گسترده‌تری را برای تحقیق آماده سازد، این موضوع اهمیت چندانی ندارد.»

کتاب *سپیده‌دم جادوگران* که به زبان فرانسوی نوشته شده بود، در سال ۱۹۶۳ توسط رولو مایرز در بریتانیا با عنوان «سپیده‌دم جادو» به انگلیسی ترجمه شد و در سال ۱۹۶۴ در ایالات متحده با عنوان *سپیده‌دم جادوگران* (انتشارات استاین اند دی؛ نسخه جیبی در سال ۱۹۶۸ توسط ایوان بوکز) منتشر گردید. ویرایش آلمانی آن در سال ۱۹۶۲ با عنوان «*حرکت به سوی هزاره سوم*» به چاپ رسید. این کتاب به چندین زبان دیگر نیز ترجمه شده است.

## محتوا
همان‌طور که نویسندگان در مقدمه خود سلب مسئولیت کرده‌اند، هدف کتاب به چالش کشیدن دیدگاه‌های خوانندگان دربارهٔ وقایع تاریخی است، چه آن‌ها توضیحات را باور کنند و چه نکنند؛ اما هدف نهایی این است که به خوانندگان فرصتی داده شود تا سطح ناهماهنگی شناختی و مهارت‌های تفکر نقادانه خود را بیازمایند. این کتاب موضوعاتی نظیر شبه‌تاریخ، یوفوشناسی، غیب‌باوری در نازیسم، کیمیاگری و فلسفه معنوی را پوشش می‌دهد و از این رو اغلب مورد استناد علاقه‌مندان به تئوری‌های توطئه قرار می‌گیرد. نیمه دوم کتاب با عنوان «چند سال در جایِ مطلقاً دیگر»، به‌طور کامل به پیوندهای میان نازیسم و غیب‌باوری اختصاص یافته است.

## تأثیر و نقدها
*سپیده‌دم جادوگران* به یک اثر کلاسیکِ فرقه‌گونه در میان فرهنگ جوانان فرانسه در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ تبدیل شد. با این حال، مورد سرزنشِ استقبال خصمانه منتقدان شکاک قرار گرفت (که از جمله برجسته‌ترین آن‌ها انسان‌گرایان سکولار، ایو گالیفره، آوری شاتزمن و ژان-کلود پکر از «اتحادیه عقل‌گرایان» بودند که در کتابی با عنوان «غروب جادوگران» (۱۹۶۵) به ابطال ادعاهای این کتاب پرداختند). علی‌رغم اینکه کتاب در اصل به زبان فرانسوی بود، بیشتر توسط مخاطبان انگلیسی‌زبان و آلمانی‌زبان مورد بحث قرار گرفت.

این کتاب یک موفقیت تجاری و از آثار پرفروش بود. پاولز و برژییه علاقه خود به امور ماوراءالطبیعه را در مجله «*پلانت*» دنبال کردند که به آنچه آن‌ها «رئالیسم فانتزی» می‌نامیدند، اختصاص داشت. هم کتاب *سپیده‌دم جادوگران* و هم مجله *پلانت* تأثیر بسزایی بر باطن‌گرایی غربی در پدیده دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ داشتند و نویدبخشِ همه‌گیر شدن برخی از ایده‌های معنویت عصر نو بودند. 

جیسون کولاویتو در مقاله‌ای در سال ۲۰۰۴ برای نشریه «*اسکپتیک*» نوشت که داستان‌های این کتاب دربارهٔ فضانوردان باستان پیش از آثار اریش فون دنیکن در این زمینه مطرح شده بود، و این ایده‌ها چنان به آثار داستانی اچ. پی. لاوکرفت مانند «فراخوان کاتولو» یا «*در کوهستان جنون*» (منتشر شده در ۱۹۲۸ و ۱۹۳۱) نزدیک هستند که به گفته کولاویتو، احتمالاً تخیلات لاوکرافت مستقیماً الهام‌بخش این کتاب بوده است.

کنت فدر در کتاب خود با نام «*تقلب‌ها، اسطوره‌ها و اسرار*» دربارهٔ این کتاب اظهار نظر کرده است. او پس از اشاره به چندین خطای فاحش در رابطه با باستان‌شناسی، خاطرنشان می‌کند: «ادعاهای غالباً عجیب و غریب در *سپیده‌دم جادوگران* که مربوط به فیزیک، شیمی، زیست‌شناسی، روان‌شناسی و تاریخ بود، در ابتدا برای من باورپذیر به نظر می‌رسید، عمدتاً به این دلیل که دانش لازم برای ارزیابی هوشمندانه آن‌ها را نداشتم.»

کریستین جودیس آن را به عنوان «افشاگریِ به‌ظاهر غیرداستانی از تأثیرات غیبی بر وقایع تاریخی، تئوری‌های توطئه و آنچه می‌توان نظریه‌های اولیه فضانوردان باستان نامید» توصیف کرد. او همچنین این کتاب را در کمک به آغاز جنبش «عصر جدید» سهیم دانست.

این کتاب به‌طور گسترده مسئول رواج یافتن افسانه‌های متعدد مرتبط با غیب‌باوری در نازیسم شناخته می‌شود. استفان فرانسوا آن را سرآغاز روند ادبیِ کتاب‌های مربوط به غیب‌باوری در نازیسم می‌داند و معتقد است این کتاب حقیقتاً به «افسانه باطن‌گرایی نازی» حیات بخشیده است. نیکلاس گودریک-کلارک نیز اشاره کرده است که آثار متعدد بعدی در مورد غیب‌باوری نازی، تا حدودی تحت تأثیر این کتاب بوده‌اند.

## منابع

رده:کتاب‌های انتشارات گلیمر
رده:کتاب‌های توطئه‌باور
رده:کتاب‌های غیرداستانی ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:کتاب‌های غیرداستانی با چند مؤلف
رده:کتاب‌های غیرداستانی فرانسه