یاکیر گرون

**یاکیر گرون** () یا **پرسیادو گرون** (زاده ۱۸۱۳ در ادرنه – درگذشته ۴ فوریه ۱۸۷۴ در اورشلیم) خاخام عثمانی و از خاندان گرون بود که در سده‌های هجدهم و نوزدهم میلادی روحانیان برجسته‌ای به جامعه یهودی ادرنه تقدیم کرد. وی ششمین خاخام ادرنه از این خاندان بود و در سال ۱۸۶۳ به مقام خاخام‌باشی قسطنطنیه و رهبری یهودیان امپراتوری عثمانی رسید.

گرون در دوران خدمتش اصلاحات گسترده‌ای در نظام اداری جامعه یهودی عثمانی انجام داد و «نظام‌نامه خاخام‌خانه» را تدوین کرد. پس از کناره‌گیری از سمت خود در سال ۱۸۷۲، به سرزمین فلسطین مهاجرت کرد و در اورشلیم به کوشش برای گسترش جامعه یهودی پرداخت. سلطان‌های عبدالمجید یکم و عبدالعزیز هر دو نشان‌های افتخار به وی اعطا کردند.

## زندگی‌نامه
### دوران آغازین و خاخامی ادرنه
یاکیر گرون در سال ۱۸۱۳ در شهر ادرنه در خانواده‌ای از روحانیان یهودی زاده شد که ریشه‌شان به شهر ژیرونا در اسپانیا بازمی‌گشت. نزد پدرش آموزش دید و در سال ۱۸۳۵ در بیست‌ودوسالگی به سمت خاخام‌باشی ادرنه برگزیده شد.

در سال ۱۸۴۶ آتش‌سوزی بزرگی در ادرنه رخ داد که آسیب سنگینی به جامعه یهودی وارد کرد. گرون با تلاش فراوان توانست جامعه را بازسازی کند و همین موفقیت توجه سلطان عبدالمجید یکم را به او جلب کرد. وی همچنین از سلطان خواست تا امتیازاتی را که پیش‌تر به اقلیت‌های غیرمسلمان اعطا شده بود بازگرداند. در پی این خدمات، لقب «ربی پرسیادو» (به  به معنای «خاخام ارزشمند» در زبان لادینو) به او داده شد.

### میانجی‌گری در قسطنطنیه
در سال ۱۸۴۲ میان رهبران جامعه یهودی قسطنطنیه کشمکش پدید آمد. حکومت عثمانی، گرون را به همراه خاخام حاییم پالاچی از ازمیر و خاخام مناحم بن‌اردیت از سرس برای میانجی‌گری فراخواند. پس از بازگشت گرون به ادرنه و ادامه یافتن کشمکش، سلطان او را به جای خاخام یعقوب آویگدور به مقام خاخام‌باشی قسطنطنیه و رهبر یهودیان امپراتوری منصوب کرد. پس از انتقال وی به قسطنطنیه، پسرش ابراهیم گرون جانشین او در ادرنه شد.

### خاخام‌باشی قسطنطنیه
گرون در سال ۱۸۶۳ رسماً سمت خاخام‌باشی قسطنطنیه را بر عهده گرفت. مهم‌ترین کار او در این دوره تدوین «نظام‌نامه خاخام‌خانه» بود که در چارچوب فرمان اصلاحات ۱۸۵۶ () تنظیم شد. بر پایه این فرمان، بازسازی نظام ملت‌های غیرمسلمان که پیش‌تر برای ارمنیان و رومیان انجام شده بود، می‌بایست در مورد یهودیان نیز اجرا می‌شد.

گرون کمیته‌ای متشکل از ۱۴ نماینده از بخش‌های گوناگون استانبول تشکیل داد و ریاست آن را به آبراهام دو کاموندو، از ثروتمندترین و بانفوذترین یهودیان آن دوره و از هواداران اصلاحات، سپرد. این کمیته نیز کمیسیونی از ۱۲ مدیر جامعه و ۴ خاخام برای تنظیم مقررات جدید گماشت. نظام‌نامه خاخام‌خانه در ۲۱ مارس ۱۸۶۵ به تصویب سلطان رسید و در ۳ مه ۱۸۶۵ در روزنامه رسمی «تقویم وقایع» منتشر و اجرایی شد. سلطان از سرعت تدوین این نظام‌نامه خشنود شد و نشان مجیدیه را به گرون اعطا کرد.

بر پایه نظام‌نامه خاخام‌خانه، خاخام‌باشی استانبول در امور اداری رهبر همه یهودیان امپراتوری شد، اما از نظر دینی تنها رهبری یهودیان ساکن استانبول را بر عهده داشت. همچنین شورای لائیکی به نام «مجلس جسمانی» برای مشاوره در امور اداری به خاخام‌باشی تأسیس شد. آشفتگی در اختیارات رهبران دینی در مقام‌های گوناگون در سال‌های بعد مشکلات جدی پدیدآورد و از دلایل کناره‌گیری گرون در سال ۱۸۷۲ بود.

### مبارزه با تبلیغات مسیحی
در سال ۱۸۶۸ گرون با کنش‌های تبلیغی (میسیونری) مسیحیان پروتستان در محله خاص‌کوی استانبول، مهم‌ترین منطقه یهودی‌نشین شهر، به مقابله پرداخت. او انتشار روزنامه را برای آگاهی‌بخشی به جامعه تشویق کرد، اعلامیه‌هایی چاپ و توزیع نمود و سرانجام توانست کنش‌های تبلیغی را در خاص‌کوی ممنوع سازد.

### حمایت از یهودیان اتیوپی
در سال ۱۸۶۶ و در پی فراخوان خاخام عزریئل هیلدسهایمر دربارهٔ وضعیت یهودیان اتیوپی، گرون نامه‌ای با عنوان «فراخوان برای یاری فرزندان اسرائیل در سرزمین کوش» منتشر کرد. او در این نامه تأکید کرد که میان یهودیان اتیوپی و دیگر یهودیان تفاوتی نیست، بر خطر تبلیغات مسیحی هشدار داد و خواستار اقدام برای نجات آنان شد. در پی این فراخوان‌ها، هیئت‌های کمک‌رسانی به اتیوپی اعزام شدند.

### روابط بین‌المللی
گرون با مقامات عالی‌رتبه عثمانی روابط خوبی برقرار کرد و به مناسبات بین‌المللی نیز اهمیت می‌داد. او در آوریل ۱۸۶۷ با شاهزاده میخائیل سوم اوبرنوویچ از صربستان، در اکتبر ۱۸۶۷ با امپراتور فرانتس یوزف یکم از اتریش و در ۷ اکتبر ۱۸۶۹ با امپراتریس اوژنی همسر ناپلئون سوم دیدار کرد.

## مهاجرت به فلسطین و درگذشت

گرون در ۲۶ مه ۱۸۷۲ پس از کسب موافقت سلطان از سمت خود کناره‌گیری کرد و قسطنطنیه را ترک گفت. نخست به ادرنه بازگشت تا از خانواده و آشنایان خداحافظی کند و سپس در پایان ماه آب (اوت) همان سال از راه دریا به یافا رسید. در آنجا خاخام رفائل مئیر پانیژل و خاخام یعقوب شائول الیشار به پیشوازش آمدند. هنگام رسیدن به موتسا در آغاز سپتامبر، خاخام اول اورشلیم (ریشون‌لتصیون) ابراهیم اشکنازی به همراه ۵۰ تن از خاخامان سفاردی به استقبالش شتافت و با اسکورت نظامی و حضور رهبران ادیان و کنسول‌ها سوار بر اسب وارد اورشلیم شد.

در اورشلیم، گرون مدرسه دینی (یشیوا) «حسد و امت» را بنیاد نهاد. خاخام تسوی قلیشر که او را شایسته‌ترین فرد برای آبادانی سرزمین فلسطین می‌دانست، با وی مکاتبه کرد و او را به تأسیس انجمنی برای خرید زمین ترغیب نمود. این انجمن با نام «انجمن آبادانی سرزمین اسرائیل» به خرید زمین و ایجاد آبادی‌های کشاورزی برای یهودیان می‌پرداخت. گرون پیشنهاد خرید زمین بزرگی در ناحیه یافا را داد و رهبران انجمن‌های آبادانی در آلمان مبلغی به عنوان پیش‌پرداخت فرستادند. او همچنین در صدد خرید زمین در ناحیه اورشلیم برای مهاجران بخارستی بود.

گرون پیش از تکمیل این خریدها در ۴ فوریه ۱۸۷۴ در اورشلیم درگذشت و در بخش سفاردی گورستان کوه زیتون به خاک سپرده شد.

## آثار
گرون نویسنده کتاب «عابر یعقوب» () است که در سال ۱۸۳۸ در سالونیک به چاپ رسید.

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* مدخل یاکیر گرون در دانشنامه یهود

رده:زادگان ۱۸۱۳ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۱۸۷۴ (میلادی)