سیربال او دالای

**سیربال او دالای** (انگلیسی:Cearbhall Ó Dálaigh) سیاستمدار وحقوقدان ایرلندی که از دسامبر ۱۹۷۴ تا اکتبر ۱۹۷۶ رئیس‌جمهور ایرلند بود

## اوایل زندگی
در بری، شهرستان ویکلو، به دنیا آمد. پدرش، ریچارد اودالی، ماهی‌فروش بود و علاقهٔ چندانی به سیاست نداشت. مادرش اونا تورنتون بود.

او دالای یک برادر بزرگتر به نام آئونگوس و دو خواهر کوچکتر به نام‌های اونا و نوالا داشت. او به مدرسه ملی پسرانه سنت کرونان و بعداً به سی‌بی‌اس خیابان سینگ در دوبلین رفت. در کالج دانشگاهی دوبلین، حسابرس انجمن ادبی و تاریخی *آن کومان گالاخ* شد. او همچنین سردبیر زبان ایرلندی *روزنامه آیریش پرس* شد.

## حرفه حقوقی
او دالای، فارغ‌التحصیل کالج دانشگاهی دوبلین، از هواداران سرسخت فیانا فیل بود که در دهه ۱۹۳۰ در هیئت اجرایی ملی این حزب خدمت کرد؛ او در سال ۱۹۴۶، تحت نظر تائوئیسیک ایمون د والرا، جوان‌ترین دادستان کل ایرلند شد و تا سال ۱۹۴۸ در این سمت خدمت کرد. او که در انتخابات دیل و سیناد در سال‌های ۱۹۴۸ و ۱۹۵۱ ناموفق بود، در سال ۱۹۵۱ دوباره به عنوان دادستان کل ایرلند منصوب شد.

## حرفه قضایی
در سال ۱۹۵۳، او توسط مربی خود، د والرا، به عنوان جوانترین عضو دیوان عالی کشور معرفی شد. کمتر از یک دهه بعد، او به پیشنهاد شان لماس، رئیس دیوان عالی ایرلند شد. او در سال‌های اولیه بازیگری مشتاق بود و با سیریل کیوزاک، بازیگر، دوست صمیمی شد. معمولاً گفته می‌شود که او دالای و کیوزاک در سال ۱۹۵۹ در مراسم اکران فیلم *«داربی اوگیل و آدم‌های کوچک»* دیزنی در دوبلین اعتراض کردند، زیرا احساس می‌کردند که این فیلم مردم ایرلند را کلیشه‌ای نشان می‌دهد. با این حال، هیچ مرجع معاصر شناخته‌شده‌ای برای وقوع این اتفاق وجود ندارد.

او از مخالفان بمباران ویتنام شمالی توسط آمریکا بود.

در سال ۱۹۷۲، جک لینچ، نخست‌وزیر وقت ایرلند، به احزاب مخالف پیشنهاد داد که با نامزدی او دالای برای ریاست جمهوری ایرلند، پس از پایان دوره دوم ریاست جمهوری د والرا در ژوئن سال بعد، موافقت کنند. حزب فاین گیل، با اطمینان از اینکه تام اوهیگینز، نامزد احتمالی‌اش، در انتخابات ریاست جمهوری ۱۹۷۳ پیروز خواهد شد (او در سال ۱۹۶۶ تقریباً د والرا را شکست داده بود)، این پیشنهاد را رد کرد. ارسکین اچ. چایلدرز، نامزد حزب فیانا فایل، در انتخابات بعدی پیروز شد.

وقتی ایرلند به جامعه اقتصادی اروپا پیوست، لینچ، او دالای را به عنوان قاضی ایرلند در دیوان دادگستری اروپا معرفی کرد.

وقتی رئیس‌جمهور چایلدرز در سال ۱۹۷۴ به‌طور ناگهانی درگذشت، همه احزاب توافق کردند که او دالای را به عنوان رئیس‌جمهور ایرلند به جای او معرفی کنند.

## رئیس‌جمهور ایرلند
دوران ریاست جمهوری او دالای جنجالی بود. اگرچه او در بین ایرلندی زبانان و هنرمندان محبوب بود و مورد احترام بسیاری از جمهوری‌خواهان، اما رابطهٔ پرتنشی با دولت به رهبری فاین گیل، به ویژه با وزیر کانر کروز اوبرایان و نخست‌وزیر لیام کاسگریو داشت.

تصمیم او در سال ۱۹۷۶ برای اعمال حق قانونی خود مبنی بر ارجاع لایحه‌ای به دیوان عالی کشور جهت بررسی مطابقت آن با قانون اساسی، او را در تضاد با ائتلاف ملی فین گیل- کارگر قرار داد. پس از ترور سفیر بریتانیا، کریستوفر اوارت-بیگز، توسط ارتش موقت جمهوری‌خواه ایرلند (IRA)، در ۲۳ ژوئیه ۱۹۷۶، دولت اعلام کرد که قصد دارد قانونی را تصویب کند که حداکثر مدت بازداشت بدون اتهام را از دو روز به هفت روز افزایش دهد.

او دالای لایحه حاصل، لایحه اختیارات اضطراری، را به دیوان عالی کشور ارجاع داد. هنگامی که دیوان حکم داد که این لایحه مطابق قانون اساسی است، او در ۱۶ اکتبر ۱۹۷۶ آن را امضا و به قانون تبدیل کرد. در همان روز، یک بمب IRA در مونتملیک، مایکل کلرکین، یکی از اعضای گاردا سیوچانا، نیروی پلیس کشور را کشت. وزرای دولت، اقدامات او دالای را با توجه به تأخیر او در امضای لایحه اختیارات اضطراری و تبدیل آن به قانون پس از ارجاع آن به دیوان عالی، در قتل این گاردا مؤثر دانستند. روز بعد، پدی دونگان، وزیر دفاع، که برای افتتاح یک غذاخوری از یک پادگان در مولینگار بازدید می‌کرد، به خبرنگاری که این رویداد را پوشش می‌داد، گفت که رئیس‌جمهور به خاطر ارسال این لایحه به دیوان عالی کشور «مایه ننگ و رسوایی» است. پس از آن ادعاهای مداومی مطرح شد مبنی بر اینکه عصبانیت دونگان رکیک‌تر از نسخه منتشر شده بوده است، مثلاً «بی‌آبروی لعنتی» یا «مزخرفات وحشتناک» اما گزارشگر، دان لاوری، نقل قول اصلی خود از وزیر را تأیید کرد.

اسناد خصوصی او دالای نشان می‌دهد که او معتقد بود رابطه بین رئیس‌جمهور (به عنوان فرمانده کل نیروهای دفاعی) و وزیر دفاع به دلیل اظهارات وزیر در مقابل رئیس ستاد ارتش و سایر افسران عالی‌رتبه «به‌طور برگشت‌ناپذیری قطع شده است». دونگان استعفای خود را ارائه داد، اما لیام کاسگریو، نخست‌وزیر وقت، از پذیرش آن خودداری کرد. این آخرین ضربه برای او دالای بود، که معتقد بود کاسگریو علاوه بر این، به تعهد قانونی خود مبنی بر ارائه گزارش منظم به رئیس‌جمهور در مورد امور کشور عمل نکرده است. او در ۲۲ اکتبر ۱۹۷۶ از ریاست جمهوری استعفا داد، «تا از شأن و استقلال ریاست جمهوری به عنوان یک نهاد» و پاتریک هیلری به عنوان رئیس‌جمهور ایرلند جانشین او شد.

## مرگ
دالای در سال ۱۹۷۸ بر اثر حمله قلبی درگذشت. او در اسنیم، شهرستان کری به خاک سپرده شده است.

## منابع

رده:اهالی بری، شهرستان ویکلو
رده:دانش‌آموختگان کالج دانشگاهی دوبلین
رده:درگذشتگان ۱۹۷۸ (میلادی)
رده:رئیس‌جمهورهای ایرلند
رده:زادگان ۱۹۱۱ (میلادی)