مهاجرت غیرقانونی به مالزی

**مهاجرت غیرقانونی به مالزی**، حرکت فرامرزی افراد به مالزی در شرایطی است که مجوز رسمی وجود نداشته، نقض شده، منقضی شده، جعلی یا بی‌قاعده است. جابجایی فرامرزی کارگران در جنوب شرق آسیا به خوبی تثبیت شده است، به طوری که مالزی یک کشور اصلی پذیرنده نیروی کار و اندونزی و فیلیپین کشورهای اصلی ارسال کننده نیروی کار در منطقه هستند. مدیریت مهاجرت فرامرزی (کار، پناهندگان و قاچاق انسان) به موضوعی نگران‌کننده در مالزی و روابط بین‌المللی آن تبدیل شده است.

## تعریف
اصطلاح «غیرقانونی»، وقتی برای «مهاجرت» و «مهاجر» به کار می‌رود، در سال‌های اخیر با «بی‌قاعده» و «بدون مدرک» جایگزین شده است به این دلیل که «غیرقانونی» نادرست، تحقیرآمیز و تبعیض‌آمیز است. نهادهای کلیدی: مجمع عمومی سازمان ملل متحد (۱۹۷۵)، سازمان بین‌المللی کار (۲۰۰۴)، پارلمان اروپا (۲۰۰۹) و خبرگزاری آسوشیتدپرس (۲۰۱۳) و دیگر آژانس‌های خبری ایالات متحده، اصطلاحات جدید را پذیرفته‌اند.

این اصطلاحات جدید به ندرت در گفتمان رسمی و دانشگاهی در مالزی استفاده می‌شوند، که در آنجا اصطلاح رایج «مهاجر غیرقانونی» است. اصطلاح «غیرقانونی‌ها»، که در جاهای دیگر منسوخ و تحقیرآمیز تلقی می‌شود، به طور مرتب در رسانه‌های مالزی استفاده می‌شود.

این اصطلاح همچنین مبهم است زیرا قانون مالزی (قانون مهاجرت ۱۹۵۹/۶۳) بین مهاجران اقتصادی بدون مدرک، پناهندگان، پناهجویان و افراد قاچاق شده تمایزی قائل نمی‌شود؛ همه آنها به عنوان مهاجران غیرقانونی شناخته می‌شوند. اصطلاح «مهاجر غیرقانونی» به گروه‌های مختلفی اطلاق می‌شود که همگی به دلیل تخلفات مهاجرتی در معرض دستگیری، بازداشت و اخراج هستند:
* افرادی که مخفیانه و بدون مجوز سفر وارد می‌شوند
* کودکانی که از والدین مهاجری متولد شده‌اند که تولدشان ثبت نشده است
* پناهجویان، پناهندگان و قربانیان قاچاق انسان
* کسانی که با مجوز مناسب پذیرفته شده‌اند اما شرایط پذیرش را نقض می‌کنند (مثلاً ورود با ویزای دانشجویی یا توریستی و سپس به کار مشغول شدن)
* کسانی که با مجوز کار پذیرفته شده‌اند، اما شرایط آن مجوز را نقض می‌کنند (مثلاً با تغییر شغل یا کارفرمای خود)
* کسانی که با مجوز کار پذیرفته شده‌اند، اما مجوز کارشان به ناحق توسط کارفرمایان در یک اختلاف کاری لغو شده است
* کسانی که با مجوز مناسب پذیرفته شده‌اند، اما مجوز اقامتشان منقضی شده است
* کسانی که با مجوز کار پذیرفته شده‌اند اما مجوز کارشان منقضی شده است
* پناهندگانی که در صباح برای اقامت موقت تحت آی‌ام‌ام۱۳پی (IMM13P) پذیرفته شده‌اند (که باید سالانه تمدید شود)، اما موفق به تمدید نمی‌شوند.
* کسانی که دارای مجوز جعلی یا تقلبی هستند
* کسانی که مجوز رسمی دارند که به صورت متقلبانه به دست آمده است

## پیشینه
الگوهای مهاجرت و نقش و واکنش‌های دولت‌های منطقه در قبال مهاجرت، ریشه در تاریخ این منطقه دارد. مالزی امروزی، گذرگاه مهاجرت بوده است، جایی که مرزها وجود نداشتند یا نفوذپذیر بودند.

### مهاجرت پیش از استعمار
اولین نسل مهاجران مالزی، مردمان بومی، یعنی اورنگ اصلی، بودند که گمان می‌رود بخشی از اولین موج مهاجرت از آفریقا حدود ۵۰٬۰۰۰ سال پیش یا تکامل جدیدتر آسیایی بوده‌اند.شبه جزیره مالایا به واسطه شهرهای بندری که در مسیرهای تجاری از چین به هند رونق داشتند، توسعه یافت و مهاجران بعدی را به عنوان بازرگانانی که در بندرها ساکن شدند، میزبانی کرد و برخی از آنها جذب جوامع محلی شدند. تا قرن پنجم میلادی، شبکه‌های این شهرها به حوزه‌های نفوذ سیاسی سازمان‌یافته‌ای تبدیل شده بود که به جای مرزهایشان، توسط مرکزشان تعریف می‌شدند. در مناطق پیرامونی، کنترل قطعیت کمتری دارد. مرزها ممکن است نفوذپذیر باشند و کنترل گاهی اوقات همپوشانی دارد؛ مناطق ممکن است تحت کنترل چندین قدرت یا هیچ قدرتی نباشند.

در طی دوران پادشاهی‌های لنکاسوکا در قرن دوم، امپراتوری سریویجایا در قرن هشتم و سلطنت ملاکا در قرن پانزدهم، مرکز قدرت بین سوماترا و شبه جزیره مالایا جابجا شد. علاوه بر پیوند بین آنها از طریق حکومت سیاسی، سوماترا و شبه جزیره مالایا از طریق ازدواج بین نخبگان حاکم سوماترا و شبه جزیره (که منجر به مهاجرت طرفداران آنها شد) نیز با یکدیگر مرتبط بودند.

دیگر مهاجران اولیه قابل توجه، کسانی هستند که اکنون به عنوان *ملایو آناک داگانگ* (غیرمالایی‌هایی که به منطقه مهاجرت کرده و بعداً در فرهنگ مالایی جذب شده‌اند) طبقه‌بندی می‌شوند، که از *ملایو آناک جاتی* متمایز است: مالایی‌های قومی، از جمله مردم مینانگکابائو از سوماترا و مردم بوگیس از سولاوسی، اندونزی که بومی منطقه هستند.

### پناهندگان و پناهجویان
مالزی، همچون اکثر همسایگان جنوب شرقی آسیا، کنوانسیون پناهندگان سازمان ملل متحد در سال ۱۹۵۱ را امضا نکرده و معتقد است که بیگانگان تازه‌وارد، پناهنده نیستند بلکه مهاجران غیرقانونی هستند. با این حال، از اوایل دهه ۱۹۷۰ به مسلمانانی که در کشور خود درگیر جنگ بودند (به ویژه مردم مورو در جنوب فیلیپین) اجازه داده شده است که به مالزی پناهنده شوند. در سال ۱۹۷۵، مالزی هزاران مسلمان کامبوجی را که از رژیم پل پوت گریخته بودند، پذیرفت. در سال ۱۹۸۰، مالزی شروع به پذیرش مسلمانان روهینگیا و آچه‌ای کرد که از آزار و اذیت در میانمار و شورش در اندونزی فرار کرده بودند.

وان جنیدی توانکو جعفر معاون وزیر کشور مالزی، در سال ۲۰۱۵ گفت که وزارتخانه او چندین بار به کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل گفته است که «مالزی کنوانسیون پناهندگان را امضا نکرده است» و سازمان ملل باید پناهندگان را به یک کشور جهان سوم دیگر بفرستد. جنیدی همچنین گفت که پناهندگان و کارگران مهاجر باید قوانین مالزی را در این کشور رعایت کنند.

## مدیریت مهاجرت
### سیاست داخلی
به گفته یکی از مقامات اداره ثبت ملی (NRD)، ۶۰٬۰۰۰ مهاجر غیرقانونی در ایالت صباح در شرق مالزی کارت شناسایی مالزی (MyKads) دریافت کرده‌اند؛ چنین ادعاهایی به عنوان پروژه آی‌سی شناخته می‌شود. سناتور سابق و عضو سابق مجلس ایالتی، چونگ انگ لئونگ، در سال ۲۰۱۲ ادعا کرد که ۷۰۰۰۰۰ «شهروند پروژه آی‌سی» وجود دارد و ۲۰۰۰۰۰ نفر از آنها در فهرست انتخاباتی ایالت هستند. این کار از طریق ارتباط قومی با افرادی در مشاغل خاص مالزیایی (مانند NRD، سیاست یا نیروهای امنیتی) انجام شد. یک سندیکا از پاکستان عمدتاً مشتریان پاکستانی دارد و سندیکاهای میانمار و اندونزی نیز مشتریان خاص خود را دارند. فیلیپینی‌هایی که مدارک شناسایی داشتند، اعضای خانواده خود را به صباح آوردند. یکی از افسران فرماندهی امنیتی صباح شرقی گفت که فساد مقامات محلی و صدور کارت‌های شناسایی جعلی نقش مهمی در افزایش جرم و جنایت در صباح داشته است. نخست‌وزیر سابق ماهاتیر محمد گفته است که مهاجران غیرقانونی که مدت طولانی در مالزی اقامت دارند، نباید از حق شهروندی محروم شوند.

به گفته پژوهشگران، میفل جوزف پالوگا و آندره مالایا راگراجیو از دانشگاه فیلیپین میندانائو، سیل مهاجران از میندانائو به صباح تا حدودی توسط سیاستمداران صباح که پس از سقوط دولت‌های سازمان ملی متحد صباح (USNO) و جبهه متحد خلق صباح (BERJAYA) «می‌خواستند سلطان سولو باشند» تشویق شد. پس از اسلام‌گرایی گسترده و مهاجرت مسلمانان به رهبری مصطفی هارون، رئیس USNO، جمعیت مسلمانان در صباح به طرز چشمگیری افزایش یافت و برداشت منفی بومیان نسبت به دین اسلام نیز افزایش یافت، زیرا این دین فرهنگ و آداب و رسوم محلی بومیان را به خطر انداخته است. به عنوان بخشی از اسلامی‌سازی ایالت صباح، مالزی به مسلمانان فیلیپینی که از درگیری‌های بین دولت فیلیپین و جدایی‌طلبان دیگر در سرزمین مادری خود، میندانائو، فرار می‌کنند، در اطراف صباح پناه می‌دهد. افسر اطلاعاتی هماهنگ‌کننده امنیتی فرماندهی امنیتی صباح شرقی گفت که اگرچه خارجی‌ها در صباح باقی ماندند، اما وفاداری آنها به سرزمین مادری‌شان (مجمع‌الجزایر میندانائو و سولو) در فیلیپین هرگز تغییر نکرد و آنها مواد مخدر، قاچاق و دزدی دریایی را با خود آوردند. طبق گزارش‌ها، فیلیپینی‌های این منطقه کینه‌توز و بدخلق هستند و اختلافات اغلب منجر به تیراندازی و نزاع‌های خونین می‌شود («فرهنگی که آنها خونخواهی می‌نامند»).

در جریان هجوم قایق‌های پناهندگان ویتنامی، دولت مالزی احساس کرد که آنها امنیت ملی و تعادل نژادی را تهدید می‌کنند؛ اکثر پناهندگان شبیه مالزیایی‌های چینی‌تبار هستند و در نتیجه به سرعت به کشورشان بازگردانده شدند. دولت مالزی، ایالات متحده را مقصر دانست و آن را به ایجاد جنگ ویتنام و هجوم گسترده پناهندگان به کشورهای همسایه ویتنام متهم کرد.

کمیسیون سلطنتی تحقیق در مورد مهاجران غیرقانونی در صباح، اعطای شهروندی به مهاجران غیرقانونی را بررسی کرد. محمد نصیر سوگیپ، مدیر سابق اداره ثبت ملی، گفت که او بخشی از یک عملیات مخفی به نام عملیات دوریان پوسیده در اوایل دهه ۱۹۹۰ بوده است که در آن کمیسیون انتخابات مالزی و معاون سابق وزیر کشور، مگات جنید مگات ایوب، به وزارتخانه خود دستور دادند تا برای خارجی‌ها کارت شناسایی ملی صادر کند تا ترکیب جمعیتی رأی‌دهندگان صباح تغییر کند. نام ۱۶۰۰۰ مهاجر غیرقانونی به دستور کمیسیون انتخابات صباح تغییر یافت. راملی قمرالدین، مدیر سابق NRD ایالت صباح، گفت که اوسو سوکام، سروزیر سابق ایالت صباح، هنگام صدور دستور اجرای پروژه آی‌سی توسط مگات جنید، حضور داشته است.

یک مرد فیلیپینی گفت که بدون درخواست کارت شناسایی، آن را دریافت کرده است و مهاجران هندی و پاکستانی گفتند که کمتر از ۱۰ سال پس از ورودشان به صباح در دهه ۱۹۸۰، کارت شناسایی دریافت کرده‌اند. بنا به گزارش‌ها، این بی‌نظمی‌ها باعث خشم بومیان صباحی، از جمله ساکنان ساراواک شده است. مردم مسیحی دایاک بدون تابعیت و شناسنامه هستند، در حالی که مهاجران غیرقانونی تازه‌وارد می‌توانند در مدت کوتاهی کارت شناسایی مالزیایی دریافت کنند. طبق گزارش‌ها، دولت مالزی از پناهجویان مسلمان حمایت می‌کند.

### امنیت ملی
در سال ۲۰۰۸، معاون سروزیر ایالت صباح گفت که برخی از مهاجران غیرقانونی تلاش کردند با کارت‌های شناسایی جعلی به عضویت نیروهای امنیتی مالزی درآیند. یک شبه‌نظامی سولو در صباح، یک سرجوخه پلیس مالزیایی بود که خانواده‌اش در جنوب فیلیپین زندگی می‌کردند و گمان می‌رود که به شبه‌نظامیان در ورود و خروج غیرقانونی از ایالت کمک کرده است. یک نگهبان امنیتی از تاوو در صباح، یک افسر بانک را در سوبانگ جایا، سلانگور طی یک سرقت کشت. این نگهبان امنیتی کارت شناسایی جعلی داشت، و بعداً به عنوان یک اندونزیایی اهل سولاوسی شناسایی شد.

علاوه بر صباح، مرز تنگه مالاکا بین شبه جزیره مالزی و سوماترا، مهاجران اندونزیایی را قادر ساخت تا به طور غیرقانونی وارد کشور شوند؛ در سال ۲۰۱۴، یک قایق مهاجران که بیش از ظرفیت مجاز مسافر داشت، غرق شد.

### قاچاق انسان
مالزی، تایلند و ونزوئلا در گزارش قاچاق انسان وزارت امور خارجه ایالات متحده در سال ۲۰۱۴ در رده سوم و پایین‌ترین رتبه قرار گرفتند. این کشور پیشرفت کمی در مبارزه با استثمار کارگران مهاجر خارجی که در معرض کار اجباری قرار می‌گیرند و کسانی که با ادعاهای دروغین استخدام شده و مجبور به کار جنسی می‌شوند، داشته است. پناهندگان روهینگیا که به دنبال زندگی بهتر در مالزی هستند، اغلب قربانی قاچاقچیان انسان می‌شوند که آنها را محصور، ضرب و شتم و گرسنگی می‌دهند و از خانواده‌هایشان باج می‌گیرند. بسیاری از فیلیپینی‌ها که توسط دلالان در فیلیپین به آنها وعده شغل‌های خوب در کشورهای دیگر داده شده بود، به مالزی قاچاق شده‌اند و به دلیل ورود غیرقانونی در معرض بازداشت توسط مسئولان مالزی هستند. قاچاقچیان چینی کودکان را می‌دزدند، آنها را مثله می‌کنند و از آنها برای گدایی در خیابان‌های کوالالامپور استفاده می‌کنند.

مالزی یک کشور دارای کارخانجات تولید قطعات الکتریکی است و شرکت‌های بزرگی مانند پاناسونیک و سامسونگ (و همچنین رستوران‌های زنجیره‌ای مک‌دونالد) به رفتار نامناسب با کارگران متهم شده‌اند. بنا به گزارش‌ها، با خدمتکاران کامبوجی بدرفتاری شده است، و یک خدمتکار کامبوجی که در یک مرکز مهاجرت مالزی بازداشت شده بود، گفت که شاهد مرگ سه زن کامبوجی و ویتنامی پس از آزار و اذیت شدید بوده است؛ همچنین گزارش شده است که زندانیان تایلندی، اندونزیایی و لائوسی نیز مورد آزار و اذیت قرار گرفته‌اند. با این حال، نور جزلان محمد، معاون وزیر کشور مالزی، این موضوع را رد کرد و گفت که این موضوع بررسی شده و در واقع هیچ مرگی رخ نداده است. با این وجود، یک زوج مالزیایی به جرم گرسنگی دادن به خدمتکار کامبوجی خود تا سر حد مرگ، به اعدام محکوم شدند.

فروش کودکان همچنان ادامه دارد و نوزادان از کشورهایی مانند تایلند و کامبوج آورده می‌شوند. برخی از آنها توسط زوج‌های نابارور خریداری می‌شوند، اما افراد کم‌درآمدتر به قاچاقچیان فروخته می‌شوند و مجبور می‌شوند به به بردگان جنسی یا گدایی تبدیل شوند. حلقه‌های فحشا همچنین از کارگران جنسی خارجی خود که باردار می‌شوند، نوزادانی را به عنوان هدیه ارائه می‌دهند؛ برخی از کارگران جنسی با زوج‌ها تماس می‌گیرند تا نوزادان خود را به آنها پیشنهاد دهند، زیرا قانون مالزی، کارگران مهاجر را از داشتن فرزند در این کشور منع می‌کند.

### تأثیر اجتماعی
در سال ۱۹۸۶، کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد (UNHCR) تلاش کرد تا در صورت عدم امکان بازگرداندن پناهندگان فیلیپینی در صباح به فیلیپین، آنها را با جوامع محلی ادغام کند؛ با این حال، این امر با مخالفت دولت ایالتی صباح و ساکنان محلی مواجه شد. کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد در سال ۲۰۱۵ راه حل مشابهی را امتحان کرد و بدون تأیید دولت، کارت‌های پناهندگی را در غرب مالزی صادر کرد.

## سیاست
اداره مهاجرت مالزی قول داده است که مالزی در سال ۲۰۲۰ عاری از مهاجران غیرقانونی خواهد بود.

### برنامه عفو بین‌الملل
در سال ۲۰۱۱، مالزی برنامه ۶پی را برای کاهش تعداد مهاجران غیرقانونی معرفی کرد. 6P مخفف شش کلمه مالایی: *pendaftaran* (ثبت نام)، *pemutihan* (قانونی کردن)، *pengampunan* (عفو عمومی)، *pemantauan* (نظارت)، *penguatkuasaan* (اجرا) و *pengusiran* (اخراج) است که با حرف *p* شروع می‌شوند. به مهاجران غیرقانونی سه هفته فرصت داده شد تا این پیشنهاد را بپذیرند یا در صورت عدم ارائه مدرک سفر معتبر یا مجوز کار، با مجازات قانونی روبرو شوند. درخواستی برای تقویت این برنامه از طریق نظارت بر شرکت‌های مدیریتی که به عنوان واسطه بین کارفرمایان و کارگران خارجی غیرقانونی منصوب شده‌اند، مطرح شد.

### اجرای احکام
مقامات مالزی مرتباً (گاهی بدون اطلاع قبلی) مهاجران غیرقانونی را سرکوب کرده‌اند و از سال ۲۰۱۴ این اقدامات بیشتر شده است. مهاجران غیرقانونی زندانی شده، شلاق خورده و اخراج می‌شوند. در اوایل سال ۲۰۱۷، یک کارمند سابق اداره ثبت احوال مالزی (JPN) به جرم اعطای شهروندی غیرقانونی به مهاجران فیلیپینی در صباح به ۱۵۶ سال زندان محکوم شد.

### همکاری منطقه‌ای
یک کمیسیون مرزی مشترک با فیلیپین تشکیل شده است تا از جنوب فیلیپین تا شرق مالزی گشت‌زنی کند، و تایلند موافقت کرده است که دیوار مرزی خود را در امتداد ایالت کداح مالزی گسترش دهد تا تردد کارگران غیرقانونی را از مرز مالزی-تایلند مهار کند. ماریا باسولس دلگادو (María Bassols Delgado) سفیر اسپانیا در مالزی از این کشور خواسته است تا برای حل مشکل مهاجران، روابط نزدیک‌تری با سایر کشورهای عضو آسه‌آن برقرار کند: «درک نزدیک بین کشورهای آسه‌آن منجر به رویکردی مؤثرتر برای شناسایی افرادی می‌شود که به طور غیرقانونی و بدون مدارک شناسایی وارد کشور شده‌اند. این امر روند بازگرداندن آنها به کشورهای مبداءشان را تسهیل می‌کند.» مالزی در سال ۲۰۱۵ دو قایق گشت‌زنی کلاس Bay از استرالیا دریافت کرد و اعلام کرد که این کشتی‌ها برای محافظت از مرزهای دریایی خود در برابر مهاجرت غیرقانونی از طریق تنگه مالاکا استفاده خواهند شد. پیش از دیدار نوامبر ۲۰۱۶ بین رودریگو دوترته رئیس‌جمهور فیلیپین، و نجیب رزاق نخست‌وزیر مالزی، در پوتراجایا، هر دو رهبر توافق کردند که مهاجران و پناهندگان غیرقانونی فیلیپینی در صباح را به فیلیپین اخراج کنند و توافق‌نامه‌هایی را برای بهبود شرایط اجتماعی مهاجران و مهاجران قانونی فیلیپینی در این ایالت با ایجاد مدرسه، بیمارستان و کنسولگری امضا کردند. در آن ماه، پراویت وونگسُوان وزیر دفاع تایلند، طرحی را برای جایگزینی حصار مرزی جنوبی مالزی-تایلند با یک دیوار اعلام کرد؛ وونگسوان این ایده را از جلسه‌ای در لائوس با همتایان مالزیایی خود گرفته بود.

## منابع

## برای مطالعه بیشتر

* Laws regarding to Immigration in Malaysia (PDF) – Attorney General's Chambers of Malaysia

رده:مهاجرت به مالزی
مالزی