ترور علی لاریجانی

در ۲۵ اسفند ۱۴۰۴، علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی که به‌طور گسترده رهبر بالفعل ایران محسوب می‌شد، در تهران به عنوان بخشی از یک سری حملات هوایی اسرائیل علیه مقامات عالی‌رتبه ایرانی ترور شد. مرگ او به عنوان بخشی از جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران رخ داد که در ۹ اسفند با حملات هوایی به اهداف مختلف ایرانی توسط آمریکا و اسرائیل آغاز شد. لاریجانی هدف شماره یک و ارشدترین مقامی بود که پس از کشته شدن سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، کشته شد.

## پیشینه
علی لاریجانی که در اوت ۲۰۲۵ توسط رئیس‌جمهور مسعود پزشکیان به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی منصوب شد، توسط روزنامه‌های متعددی به عنوان قدرتمندترین مرد یا رهبر بالفعل ایران در آستانه جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران توصیف شد. لاریجانی ریاست سرکوب خیزش ۱۴۰۴ ایران و کشتار دی ۱۴۰۴ ایران توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را بر عهده داشت و اغلب به عنوان مغز متفکر پشت این قتل‌عام‌ها به دستور رهبر جمهوری اسلامی ایران سید علی خامنه‌ای شناخته می‌شود. به گفته *[[نیویورک تایمز]]*، لاریجانی از دی ۱۴۰۴ عملاً ایران را اداره می‌کرد و «مسئول سرکوب اعتراضات اخیر با نیروی مرگبار بود که خواستار پایان حکومت اسلامی بودند.» در نتیجه، آمریکا در ۱۵ ژانویه به دلیل سرکوب معترضان، تحریم‌های جدیدی را علیه لاریجانی اعمال کرد. پس از کشته شدن سید علی خامنه‌ای در ۹ اسفند توسط آمریکا و اسرائیل، لاریجانی گفت که دولت ایران «ترامپ را تنها نخواهد گذاشت.»

## ترور
به گفته منابع ارشد دفاعی، لاریجانی در جلوگیری از شناسایی شدن تجربه داشت و اقدامات احتیاطی متعددی را برای جلوگیری از شناسایی شدن توسط اسرائیل انجام داد، از جمله جابجایی بین چندین مکان مخفی از زمان شروع جنگ. در نتیجه، منابع اطلاعاتی و عملیاتی قابل توجهی برای یافتن او اختصاص داده شد.

در شب بین ۲۴ الی ۲۵ اسفند ۱۴۰۴، لاریجانی هدف حملهٔ هوایی اسرائیل قرار گرفت. یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، اعلام کرد که لاریجانی کشته شده است. ایران ساعاتی بعد تأیید کرد که لاریجانی در این حمله کشته شده است. و رئیس دفترش علیرضا بیات نیز در این حمله کشته شدند. خبرگزاری فارس گزارش داد که او در حالی که برای دیدار دخترش به حومه شرقی تهران رفته بود، در یک حمله هوایی آمریکا و اسرائیل کشته شد. از سوی دیگر، مقامات اطلاعاتی اسرائیل اظهار داشتند که پس از اطلاع ساکنان تهران، توانستند حرکات او را ردیابی کرده و در حالی که با دیگر مقامات در مخفیگاهی در حومه تهران ملاقات می‌کرد، او را بمباران کردند. غلامرضا سلیمانی، فرمانده بسیج نیز در همان شب در یک حمله هوایی جداگانه اسرائیل کشته شد.

## تحلیل
به گفته تحلیل‌گران، اگرچه ترور لاریجانی جمهوری اسلامی را تضعیف کرد، اما به‌طور قابل توجهی مانع تلاش‌ها برای پایان دادن به جنگ ایران از طریق مذاکره خواهد شد. لاریجانی که اغلب به عنوان یک عملگرا توصیف می‌شود، یک چهره دیپلماتیک بود که در شکل‌دهی به تصمیمات استراتژیک ایران نقش محوری داشت؛ بنابراین، برکناری ناگهانی لاریجانی، مسائل جنگ ایران، خیزش ۱۴۰۴ ایران و برنامه هسته‌ای ایران را حل نشده باقی می‌گذارد و آنها را به جانشینی که با وضعیت شکننده‌ای روبرو است، منتقل می‌کند. اظهارات رئیس‌جمهور پزشکیان نشان داده است که در صورت برکناری رهبری ارشد، نیروهای مسلح ایران از اختیارات گسترده‌ای برای اقدام برخوردار خواهند بود. به گفته هاتف صالحی، تحلیلگر سیاسی محافظه‌کار ایرانی، «غیبت لاریجانی در این برهه حساس و خطرناک، سایه سنگینی بر دیپلماسی برای پایان دادن به جنگ خواهد انداخت و شانس یافتن یک راه حل سیاسی کم‌هزینه برای پایان دادن به جنگ را کاهش می‌دهد.» علی‌اکبر موسوی خوئینی، نماینده سابق مجلس ایران، گفت: «لاریجانی به عنوان یک سیاستمدار میانه‌رو شناخته می‌شد و از او انتظار می‌رفت که سطحی از تغییر را ایجاد کند. در نهایت او نه تنها نتوانست کاری از پیش ببرد، بلکه خود قربانی شد.»

## واکنش‌ها
* : شورای عالی امنیت ملی مرگ رئیس خود لاریجانی را تأیید کرد و اظهار داشت «پس از یک عمر مبارزه برای پیشرفت ایران و انقلاب اسلامی او در نهایت آرزوی طولانی مدت خود را به دست آورد، به دعوت الهی پاسخ داد و به شکوه ای در خندق خدمت، رحمت شیرین شهادت را به دست آورده است». فرمانده ارشد نیروی زمینی ایران، امیر حاتمی قول داد که انتقام «حاکم و متأسف» را برای ترور آغاز کند. سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه تأکید کرد که هدف قرار دادن رهبران ایران بی فایده است و گفت: «جمهوری اسلامی ایران با ساختار سیاسی قوی و مؤسسات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی تأسیس شده است» و «حتی رهبرش کشته شد، اما سیستم کار خود را ادامه داد و بلافاصله جایگزین را فراهم کرد». او افزود: «ما جنگ را آغاز نکردیم، آمریکا آن را آغاز کرد و مسئول تمام پیامدهای این جنگ است».
* : نخست‌وزیر بنیامین نتانیاهو مرگ لاریجانی را اعلام کرد و او را به عنوان رئیس گروهی توصیف کرد که «فعالانه ایران را اداره می‌کند» و امیدوار بود که تضعیف رژیم ایران به این ترتیب به «مردم ایران فرصتی برای حذف آن» بدهد. وزیر دفاع یسرائیل کاتس اعلام کرد که «لاریجانی و فرمانده بسیج در یک شب حذف شدند و به رئیس برنامه نابودی، خامنه‌ای و تمام اعضای حذف شده محور شرارت در اعماق جهنم پیوستند».
* : دمیتری پسکوف سخنگوی کرملین قتل لاریجانی را محکوم کرد.
* : وزیر امور خارجه هاکان فیدان «جنگ‌های سیاسی که توسط اسرائیل انجام شده است، از جمله قتل دولتداران و سیاستمداران ایرانی» را محکوم کرد و اظهار داشت که آنها «مخالف کار‌های غیرقانونی قوانین جنگ هستند».
* : رئیس‌جمهور دونالد ترامپ این قتل را ستایش کرد و به او گفت: «این مرد مسئول قتل ۳۲ هزار نفر است».

## جستارهای وابسته
* کشته شدن سید علی خامنه‌ای

## منابع

رده:افراد کشته‌شده در جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران
رده:ترورها در ایران
رده:ترورهای نظامی
رده:ترورهای هدفمند اسرائیل
رده:جنگ نیابتی ایران و اسرائیل
رده:حمله‌های هوایی ۲۰۲۶ (میلادی)
رده:روابط بین‌الملل در ۲۰۲۶ (میلادی)
رده:ریاست‌جمهوری مسعود پزشکیان
رده:کشته‌شدگان بر اثر حمله‌های هوایی اسرائیل
رده:مرگ و میر بر پایه شخص در ایران
رده:مناقشه‌های ۲۰۲۶ (میلادی)
رده:نیروی هوایی اسرائیل