تئاتر بحرین

**تئاتر [[بحرین]]** به شکل امروزی‌اش در اوایل قرن بیستم و پس از معرفی آموزش رسمی در این کشور شکل گرفت. اگرچه نمایش‌های سایه و نمایش‌های عروسکی پیش از آن در بحرین رواج داشتند، اما نمایش‌های درام به سبک اروپایی ابتدا در مدارس معرفی شدند و نمایشنامه‌های نوشته شده توسط نمایشنامه‌نویسان عرب بعداً در برنامه درسی مدارس گنجانده شدند. 

با افزایش علاقه جامعه مدنی به تئاتر و تحت تأثیر افرادی مانند توفیق الحکیم و سعدالله ونوس، بحرین در دهه ۱۹۷۰ دوران طلایی خود را با ظهور نمایشنامه‌نویسانی مانند علی الشرقاوی، ابراهیم العریض، عقیل سوار و یوسف الحمدان تجربه کرد.  این کشور میزبان سه گروه تئاتر برجسته است: تئاتر اول، تئاتر الجزیره و گروه‌های تئاتر السواری. در سال ۲۰۱۲، تئاتر ملی بحرین با ۱۰۰۱ صندلی افتتاح شد.

## تاریخچه
کاوش‌های باستان‌شناسی در مکان‌هایی که به تمدن دلمون در عصر برنز در بحرین بازمی‌گردند، وجود یک آیین چندخدایی آیینی را آشکار کرده‌اند که باور می‌رفت عناصری از تئاتر را در خود داشته است. با این حال، اطلاعات محدودی دربارهٔ آن در دست است.

در قرن هفتم میلادی، بحرین به اسلام گروید. اسلام نمایش یا تجسم انسان را تشویق نمی‌کرد، با این حال، رویدادهای عاشورا الهام‌بخش نوعی بیان نمایشی به نام تعزیه (عربی: تعزیة) شدند. این بازآفرینی‌های نمایشی در ماه محرم برگزار می‌شوند و نبرد کربلا را که در آن امام حسین، نوه پیامبر محمد، و یارانش کشته شدند، گرامی می‌دارند.

علاوه بر این، دو گونه نمایشی مرتبط در جهان اسلامی وجود دارد: مقامات و سایه‌بازی‌ها.

گذشته از این، دیگر اشکال هنرهای نمایشی در بحرین شامل عروسک‌گردانی و سایه‌بازی بودند که از قرون وسطی تا قرن هجدهم محبوبیت داشتند. نمایشنامه‌های به سبک اروپایی نخستین‌بار در نتیجه حمله ناپلئون به مصر در سال ۱۷۹۸ وارد جهان عرب شدند و در نهایت به کشور جزیره‌ای بحرین نیز راه یافتند.

### قرن بیستم
نمایش در کشورهای عربی خلیج فارس در اوایل قرن بیستم توسط کویت و بحرین پیشگام شد.  اولین اثر نمایشی ثبت شده *، «قاضی از جانب خدا»* ( بود) که در سال ۱۹۲۵ در مدرسه پسرانه هدایت الخلیفه در محرق اجرا شد.  در نتیجه سیستم آموزش رسمی موجود در بحرین، نمایشنامه‌های نوشته شده توسط نمایشنامه‌نویسان اروپایی، عرب و در نهایت نمایشنامه‌نویسان بحرینی توسط دانش‌آموزان و معلمان در مدرسه به روی صحنه می‌رفت. نمایشنامه‌های مذهبی، اخلاقی و تاریخی عمدتاً توسط نویسندگان سوری و مصری نوشته و در مدرسه اجرا می‌شدند.  اولین پیشگامان معتبر تئاتر بحرین دو شاعر ابراهیم العریض و عبدالرحمن المعاوده بودند که نمایشنامه‌های آنها در دهه ۱۹۵۰ عمدتاً بر اساس شخصیت‌ها و رویدادهای تاریخی در تاریخ عرب اسلامی بود.  هر دو نویسنده تحت تأثیر امثال نمایشنامه‌نویس مصری احمد شوقی، ده نمایشنامه مشترک نوشتند که المعاوده نمایشنامه‌های خود را بر اساس شخصیت‌های تاریخی در تاریخ عرب مانند العلاء الحضرمی نوشت. 

در دهه ۱۹۴۰، انجمن‌های ادبی شروع به ابراز علاقه به تئاتر آماتور کردند و در نهایت این روند در دهه ۱۹۷۰ به تأسیس چندین شرکت تئاتری و ظهور نسلی از نمایشنامه‌نویسان بحرینی انجامید. در سال‌های آغازین خود، تئاتر بحرین تمرکز زیادی بر آثار ترجمه‌شده نمایشنامه‌نویسان انگلیسی همچون ویلیام شکسپیر داشت؛ با این حال، با گذشت زمان، اجرای نمایشنامه‌های عربی از مصر و سوریه رواج یافت. در نهایت، در دهه ۱۹۷۰ جنبش نمایشی بومی شکل گرفت. نویسندگان برجسته این دوران عبارت‌اند از:
* علی الشرقاوی (متولد ۱۹۴۸)، که در درجه اول نمایشنامه‌های کودکان را تولید می‌کرد.
* عقیل سوار (متولد ۱۹۴۶)، نویسنده و نمایشنامه‌نویس رئالیست آثاری چون *«النوخیذه»* (۱۹۸۵) و *«البراحه»* (۱۹۹۰)،
* یوسف الحمدان (متولد ۱۹۵۶) نمایشنامه‌نویس تجربی و منتقد دانشگاهی معتبری بود که خاطرات خود را *با عنوان «الجاثوم»* در سال ۱۹۹۰ منتشر کرد.
* امین صلاح (متولد ۱۹۴۹) رمان‌نویس و بعدها نمایشنامه‌نویس بود که پس از بازنویسی رومئو و ژولیت با عنوان *رومئو الفریق* در سال ۱۹۸۸ به شهرت رسید. آثار دیگر او طنز وقایع جاری مانند *الجوته* در باب سرمایه‌داری بود.

سانسور مانعی رایج برای نمایشنامه‌نویسان بود؛ هر محتوایی که انگیزه سیاسی داشته باشد، توسط دولت بحرین سانسور می‌شد و این امر برجسته کردن مشکلات اجتماعی ظاهراً غیرسیاسی در نمایشنامه‌ها را دشوار می‌کرد. 

### قرن بیست و یکم
در نوامبر ۲۰۱۲، تئاتر ملی بحرین با ۱۰۰۱ صندلی در منامه افتتاح شد. این تئاتر مساحتی بالغ بر  را در بر می‌گیرد. این سومین تئاتر بزرگ در خاورمیانه است.

## شرکت‌ها
به‌طور سنتی، سه شرکت تئاتر غیرانتفاعی قابل توجه در بحرین فعالیت داشته‌اند. آنها از دولت بحرین یارانه دریافت می‌کنند. 

### تئاتر اول
این گروه تئاتر که در سال ۱۹۷۰ تأسیس شد، قدیمی‌ترین گروه تئاتر در کشور و اولین گروهی است که مستقل از هرگونه جامعه مدنی یا باشگاهی تشکیل شده است. دفتر مرکزی آن در شهر محرق قرار دارد و اجراهای آن عمدتاً در پایتخت مجاور، منامه، اجرا می‌شد. گروه تئاتر اول با تکیه بر یارانه‌های دولتی، نمایشنامه‌نویسان و بازیگران محلی را پرورش داد. اولین نمایش آن *«کرسی عتیق»* در سال ۱۹۷۰ بود، نمایشنامه‌ای بدیع نوشته محمد عواد. از آن زمان، این گروه نمایش‌های عربی منطقه‌ای و همچنین بین‌المللی را اجرا کرده است 

### تئاتر الجزیره
این گروه که در سال ۱۹۷۱ به عنوان امتداد باشگاه الجزیره تأسیس شد و اعضای سابق تئاتر اول را نیز در بر می‌گرفت، نیمه‌حرفه‌ای بودند و اغلب در مؤسسات عالی هنرهای نمایشی کویت آموزش می‌دیدند. هر دو گروه تئاتر اول و الجزیره به صورت فصلی در بحرین اجرا داشتند و در جشنواره‌های نمایشی در سراسر جهان عرب تور برگزار می‌کردند. 

### تئاتر السواری
این گروه که در سال ۱۹۹۱ توسط عبدالله السواری تأسیس شد، عمدتاً بر تئاتر تجربی تمرکز دارد و عناصر تئاتر آسیایی مانند کاتاکالی از هند و کابوکی از ژاپن را اقتباس می‌کند. 

## منابع

رده:فرهنگ در بحرین