نبرد کاپو دورسو

**نبرد کاپو دورسو**، که گاهی با نام‌های **نبرد کاوا** و **نبرد آمالفی** نیز شناخته می‌شود، یک درگیری دریایی بود که از ساعت ۵ بعد از ظهر تا ۹ شب در ۲۸ آوریل ۱۵۲۸، در جریان جنگ اتحادیه کنیاک، رخ داد. یک ناوگان فرانسوی شکست سختی را بر ناوگان پادشاهی ناپل تحت فرماندهی اسپانیا در خلیج سالرنو وارد کرد، جایی که نیروهای اسپانیایی در تلاش برای شکستن محاصره شهر توسط فرانسه با ناوگان فرانسوی روبرو شدند.

این نبرد به فرانسوی‌ها تسلط کامل بر دریا را داد. از نظر تاکتیکی، این نبرد برتری کشتی‌های گالی منتخب جنوایی را بر کشتی‌های اسپانیایی کندتر و کم‌چالش‌تر نشان داد، با وجود اینکه گروه بزرگی از سربازان کهنه‌کار اسپانیایی در آن حضور داشتند. همان‌طور که پائولو جوویو، شاهد عینی، اشاره کرد، «پیروزی از مهارت دریانوردی ناشی شد، نه از نیروی وحشیانه».

## پیشینه
فرانسوای اول، پادشاه فرانسه، پس از شکست تحقیرآمیز خود در پاویا در سال ۱۵۲۵، بار دیگر آتش جنگ در ایتالیا را شعله‌ور ساخت. این‌بار، او با حمایت پاپ کلمنت هفتم، جمهوری ونیز، پادشاهی انگلستان، دوک‌نشین میلان و جمهوری فلورانس وارد میدان شد؛ همگی اعضای اتحاد کوگناک بودند و از قدرت‌گیری شارل پنجم در ایتالیا و سراسر اروپا نگران بودند. این اتحاد، که با هدف مهار نفوذ امپراتور شکل گرفته بود، در سال ۱۵۲۶ آغاز به درگیری کرد. جنگ جدید نه‌تنها ادامه‌ای بر رقابت‌های سیاسی و نظامی میان فرانسه و امپراتوری مقدس روم بود، بلکه بازتابی از نگرانی‌های عمیق‌تر در مورد توازن قدرت در اروپا و آینده استقلال دولت‌شهرهای ایتالیایی محسوب می‌شد. اتحاد کوگناک، با وجود تنوع اعضا و اهداف مشترک، در عمل با چالش‌های نظامی، مالی و سیاسی روبه‌رو شد که در نهایت به غارت رم و تحولات گسترده در ساختار کلیسا و سیاست اروپا انجامید.

با وجود برخی موفقیت‌های اولیه مهم، از جمله غارت رم در سال ۱۵۲۷، ارتش اسپانیا به‌سرعت دچار فروپاشی شد؛ علت اصلی آن کمبود شدید منابع مالی بود. تا پایان همان سال، ارتش فرانسه به فرماندهی ویسکونت لوترک از مرکز ایتالیا به‌سوی جنوب حرکت کرد و شهرها را یکی پس از دیگری تصرف نمود. این پیشروی سریع، نیروهای اسپانیایی را از مهم‌ترین دارایی‌شان در منطقه، یعنی پادشاهی ناپل، عقب راند.

اگر شهر ناپل به دست فرانسوی‌ها می‌افتاد، شارل پنجم آخرین پایگاه خود را در شبه‌جزیره از دست می‌داد و فرانسه به قدرت غالب در مدیترانه مرکزی تبدیل می‌شد. این تهدید، نه‌تنها توازن سیاسی اروپا را به‌طور جدی به چالش می‌کشید، بلکه پیامدهای راهبردی گسترده‌ای برای امپراتوری مقدس روم و نفوذ اسپانیا در منطقه به همراه داشت. در این مرحله از جنگ اتحاد کوگناک، رقابت میان دو قدرت بزرگ اروپایی به نقطه‌ای حساس و تعیین‌کننده رسیده بود.

## محاصره ناپل
بندانگشتی|300x300پیکسل|کشتی گالی به سبک مدیترانه‌ای (آنتونی رول، حدود ۱۵۴۶).
[بندانگشتی|423x423پیکسل|پرتره ویسکونت لوترک (ژان کلوئه، اوایل قرن شانزدهم، [موزه کنده|موزه کُنده).]]
در اواسط فروردین، نیروهای فرانسوی به فرماندهی ویسکونت لوترک به دیوارهای شهر ناپل رسیدند. شهر به‌خوبی مستحکم شده بود و تلاش‌ها برای تصرف آن از راه خشکی و دریا با شکست مواجه شد، و در نتیجه، محاصره‌ای واقعی آغاز گردید. فرانسوی‌ها قنات‌هایی را که آب آشامیدنی به ناپل می‌رساند قطع کردند، و از آن‌جا که شهر تنها چند چاه در اختیار داشت، تشنگی به‌سرعت به مشکلی جدی برای ساکنان محاصره‌شده تبدیل شد.

ذخایر غذایی نیز بسیار محدود بود. نیروهای اسپانیایی تنها برای بیست روز گوشت و شراب در اختیار داشتند و بین سه تا پنج ماه غله ذخیره کرده بودند. فرانسوی‌ها همچنین آسیاب‌های اصلی منطقه را تصرف کرده بودند، و چون در خود شهر ناپل هیچ آسیابی وجود نداشت، اسپانیایی‌ها مجبور شدند از آسیاب‌های دستی استفاده کنند که بسیار وقت‌گیر و طاقت‌فرسا بود. در همین حال، جاسوسان گزارش‌هایی به جمهوری ونیز رساندند که نشان می‌داد در ارتش محاصره‌شده شورش‌هایی میان واحدهای آلمانی، ایتالیایی و حتی اسپانیایی در حال شکل‌گیری است. این نشانه‌ها از ضعف درونی ارتش مدافع، فشار شدید ناشی از محاصره، و احتمال فروپاشی نظم نظامی درون شهر حکایت داشتند.

ناپل همچنین می‌توانست از طریق دریا تأمین شود، زیرا سیسیل سرشار از غلات بود و هنوز در دست اسپانیایی‌ها بود. فرانسوی‌ها بخشی از ناوگان خود، یعنی یک اسکادران از کشتی‌های پارویی متعلق به مزدوران مالک کشتی، آندره‌آ دوریا و آنتونیو دوریا که از سال ۱۵۲۲ توسط فرانسوی‌ها استخدام شده بودند، را به ناپل اعزام کردند. این اسکادران تحت فرماندهی برادرزاده آندره‌آ دوریا، فیلیپینو، و نجیب‌زاده جنوایی، نیکولو لوملینو، به عنوان فرمانده دوم بود. گشت‌های نیروی دریایی فرانسه مانع از ورود تدارکات از سیسیل شدند - دو کشتی حامل گندم برای ناپلی‌های محاصره شده توسط فیلیپینو دوریا در اواسط آوریل رهگیری شدند. ناوگان همچنین چندین نقطه در امتداد خط ساحلی (کاپری، پوزولی، کاستلاماره و پروچیدا) را تصرف کرد. با این حال، تعداد کشتی‌های ناوگان فرانسه برای حفظ محاصره کامل کافی نبود، زیرا در آن زمان، گالی‌ها نمی‌توانستند بیش از چند ساعت در دریا بمانند و گالی‌های فرانسوی باید هر شب به پایگاه خود در نزدیکی سالرنو بازمی‌گشتند. فرانسوی‌ها از دادن اجازه به آندره‌آ دوریا برای ارسال گالی‌های بیشتر به جنوب ایتالیا خودداری کردند، زیرا انتظار داشتند ناوگان ونیزی که در آن زمان در اطراف آپولیا حرکت می‌کرد، به سرعت شهر را محاصره کند. اما ونیزی‌ها به دلیل وضعیت وخیم گالی‌های خود و چندین عملیات علیه دژهای اسپانیایی در آپولیا مانند مونوپولی، اوترانتو و لچه، با تأخیر مواجه شدند.

درون شهر، نیروهای اسپانیایی در انتظار رسیدن نیروی دریایی کمکی از سیسیل بودند، اما این کمک هرگز نرسید. ناوگان ناپل ناچار شد به‌تنهایی با فرانسوی‌ها روبه‌رو شود. این ناوگان از کشتی‌های جنگی بزرگی تشکیل شده بود که از مالکان کشتی در کاستیل، کاتالونیا و مناطق ایتالیایی اجاره شده بودند و به‌صورت داوطلبانه در خدمت تاج اسپانیا قرار داشتند. با تنها شش کشتی بزرگ، این ناوگان از نظر تعداد و قدرت آتش نسبت به هشت کشتی فرانسوی در موقعیت ضعیف‌تری قرار داشت. فرماندهان اسپانیایی معمولاً از درگیری مستقیم با دشمن پرهیز می‌کردند و برای عملیات خارج از بندر به روش‌های پنهانی متکی بودند. برای نمونه، در صبح روز هفتم اردیبهشت، ناوگان اسپانیایی با امید آن‌که دیده نشود و بتواند در بندرگاه‌هایی مانند گائتا یا کاستلاماره دی استابیا پهلو بگیرد تا از آسیاب‌های بادی آن‌جا برای تبدیل غله به آرد استفاده کند، به دریا رفت. اما ناوگان ناپلی به‌سرعت توسط فرانسوی‌ها شناسایی شد و آنان با مانورهای دریایی برای رهگیری کشتی‌های اسپانیایی اقدام کردند. ناوگان اسپانیایی که آمادگی نبرد نداشت، تصمیم گرفت به‌سرعت عقب‌نشینی کرده و به بندرگاه بازگردد تا از امنیت آن بهره‌مند شود. این عقب‌نشینی، نشانه‌ای از ضعف لجستیکی و تاکتیکی نیروهای اسپانیایی در برابر فشار فزاینده فرانسوی‌ها بود، و نشان می‌داد که حتی در دریا نیز برتری با مهاجمان است. چنین رویدادهایی، در کنار محاصره زمینی، ناپل را در موقعیتی شکننده قرار داده بود و آینده سلطه اسپانیا بر جنوب ایتالیا را به‌شدت تهدید می‌کرد.

## طرح اقدام اسپانیا
با وجود ضعفشان، فرماندهی اسپانیا تصمیم به حمله به ناوگان فرانسه گرفت. مورخ مائوریتزیو آرفایولی این فرضیه را مطرح می‌کند که این انتخاب ممکن است نتیجه یک بازی قدرت در میان فرماندهی عالی اسپانیا بوده باشد، زیرا هوگو د مونکادا، کهنه سرباز بسیاری از لشکرکشی‌ها در مدیترانه، یک عملیات دریایی را بهترین فرصت برای مقابله با برجستگی فیلیبرت جوان از شالون، شاهزاده اورانژ، ژنرالی درخشان اما هرگز در دریا نجنگیده بود، می‌دید. اختلاف ژنرال‌های اسپانیایی منجر به تعیین نفر سومی به عنوان رئیس ناوگان شد: آلفونسو د آوالوس، فرمانده واستو، اما با این وجود، دون هوگو به ناوگان پیوست، البته نه به عنوان فرمانده اصلی آن، در حالی که فیلیپرت د شالون در ناپل ماند.

اسپانیایی‌ها که از مهارت دریانوردی بیشتر جنوایی‌ها آگاه بودند، تصمیم گرفتند کشتی‌های خود را با «نیروهای برگزیده» پر کنند تا برتری خود را در مرحله نبرد تن به تن تضمین کنند، زمانی که کشتی‌ها با یکدیگر درگیر می‌شدند و گروه‌های سوار بر کشتی‌ها به کشتی‌های دشمن اعزام می‌شدند. حدود ۷۰۰ سرباز کهنه‌کار اسپانیایی و ۲۰۰ لندسکنشت آلمانی تحت فرماندهی کنراد گلورن برای تکمیل نیروی دریایی اسپانیا سوار بر کشتی‌های گالی شدند. برای اینکه ناوگان اسپانیا بزرگتر از آنچه واقعاً بود به نظر برسد، تصمیم گرفته شد که ده‌ها کشتی کوچک‌تر به کشتی‌های گالی بپیوندند.

همچنین اقداماتی برای تضمین وفاداری افسران و ملوانان نیروی دریایی جنوایی که در اسکادران ناپلی خدمت می‌کردند، انجام شد، زیرا اسپانیایی‌ها قرار بود با ناوگانی فرانسوی که به شدت توسط هموطنانشان اداره می‌شد، روبرو شوند. به ویژه فرمانده اسکادران ناپلی، فابریزیو جیوستینیانی، مورد سوءظن قرار گرفت، زیرا او پدرزن آنتونیو دوریا، یکی از مزدوران اصلی که در سمت فرانسوی خدمت می‌کرد، بود.

## ترتیب نبرد

## نبرد
### رویکرد
بندانگشتی|300x300پیکسل|خلیج‌های ناپل و سالرنو (آندره آ جوریو، ۱۸۱۹).
[بندانگشتی|410x410پیکسل|آلفونسو داوالوس در حال سخنرانی برای سربازانش در سال ۱۵۳۷ (نقاشی رنگ روغن [تیسین|اثر تیتسیانو، حدود ۱۵۴۰، موزه پرادو، مادرید).]]
[بندانگشتی|300x300پیکسل|منظره‌ای از خلیج سالرنو ([سالواتور روزا|سالواتور روسا، رنگ روغن روی بوم، حدود ۱۶۴۰، موزه پرادو، مادرید).]]
عصر روز ۲۷ آوریل، ناوگان اسپانیا دوباره از بندر ناپل خارج شد و به سمت غرب، یک و نیم مایل دریایی به سمت پوسیلیپو، درست در بیرون دیوارهای شهر، حرکت کرد و شب را در آنجا گذراند. در ساعات اولیه صبح روز ۲۸ آوریل، ناوگان اسپانیا به سمت جنوب، به سمت کاپری، ۱۷ مایل دریایی دورتر از ناپل، حرکت کرد. این بار، ناوگان اسپانیا دیر توسط دیده‌بانان فرانسوی شناسایی شده بود و ناوگان فیلیپینو دوریا هنوز در سالرنو پهلو گرفته بود. اسپانیایی‌ها می‌توانستند بدون هیچ مانعی در خلیج ناپل حرکت کنند و به‌طور بالقوه ناوگان فرانسوی را که هنوز لنگر انداخته و قادر به جنگ با آنها نبود، بگیرند.

فیلیپینو دوریا درخواست فوری برای نیروی کمکی به فرمانده فرانسوی، ویسکونت لوترک، ارسال کرد، اما اردوگاه فرانسوی‌ها بسیار دور بود و هیچ کمکی پیش از بعدازظهر نمی‌توانست به ناوگان برسد. چندین نویسنده هم‌عصر گزارش کرده‌اند که در جزیره کاپری، افسران ناوگان اسپانیایی با آسودگی ناهار خوردند (هوگو د مونکادا ظاهراً نوازندگانی نیز همراه خود آورده بود) و سربازان به موعظه‌ای طولانی از زاهد پرتغالی، گونسالو بارتا، گوش سپردند؛ کسی که آنان را به جنگ با جنوایی‌ها، که «مورهای سفید» نامیده بودند، تشویق کرد.

ناوگان اسپانیایی در بعدازظهر کاپری را ترک کرد، از دماغه کامپانلا گذشت و به‌سوی شرق، به‌سمت آمالفی حرکت کرد. تأخیر ناشی از ناهار و موعظه زاهد، زمان کافی در اختیار نیروهای کمکی فرانسوی قرار داد تا به ناوگان برسند. در ساعت چهار بعدازظهر، حدود سیصد تفنگ‌دار گاسکونی تحت فرماندهی ژیلبر دو کروک به ویتری رسیدند و با شتاب بر روی کشتی‌ها سوار شدند تا نیروی دریایی جنوایی را تقویت کنند. ناوگان فرانسوی سپس به‌سوی شرق حرکت کرد تا با ناوگان اسپانیایی روبه‌رو شود.

### موفقیت اولیه اسپانیایی
با ده‌ها کشتی، ناوگان‌های اسپانیایی بسیار چشمگیر به نظر می‌رسیدند و سه کشتی فرانسوی - *نتونا*، *سگونورا* و *مورا* - آرایش خود را شکستند و به سمت جنوب فرار کردند. با کشتی‌های باقی‌مانده‌اش، فیلیپینو دوریا تا حد زیادی از نظر تعداد نفرات برتری داشت. ملوانان جنوایی، که از این نقطه ضعف آگاه بودند، خود را تقریباً مرده می‌دانستند. با این وجود، کاپیتان جنوایی حدود ساعت ۵ بعد از ظهر با دشمن درگیر شد. ناوگان فرانسوی ابتدا با توپ‌های بزرگ کمان آتش گشود. یکی از شلیک‌های *باسیلیسکوی* اصلی *کاپیتانا* فیلیپینو دوریا، ۳۲ سرباز و افسر اسپانیایی را در کشتی *کاپیتانا* داوالوس کشت. از سوی دیگر، توپخانه اسپانیا تا حد زیادی بی‌اثر بود. پیاده‌نظام اسپانیایی که در گالی‌ها مستقر بودند، همچنین در معرض آتش سنگین تفنگداران گاسکوونی که توسط نرده‌های روی کشتی‌های فرانسوی محافظت می‌شدند، قرار داشتند. اما خدمه اسپانیایی موفق شدند کشتی پرچمدار فرانسه را بگیرند و سربازان اسپانیایی سوار بر کشتی دشمن شدند.

با وجود تلفات اولیه، باقی‌مانده ناوگان اسپانیایی توانست با مانورهای دقیق، سه کشتی از چهار کشتی باقی‌مانده فرانسوی را هدف قرار دهد و عملیات سوار شدن بر آن‌ها را آغاز کند. در جناح شمالی، کشتی‌های ناپلی گوبّا، سکانا و سانت‌آندره کشتی‌های فرانسوی پلگرینا و دونزلا را محاصره کردند. گروه‌های حمله به فرماندهی سزار فیِراموسکا و گارسیا مانریکه دِ لارا هدایت می‌شدند. هر دو کشتی فرانسوی در شرایط دشواری قرار داشتند و در آستانه تسلیم یا تصرف بودند. در جناح جنوبی، سربازان آلمانی لاندسکنشت که بر کشتی‌های اسپانیایی پرپیگنّا و کالابریزا مستقر بودند، نیز وارد نبرد تن‌به‌تن با کشتی‌های فرانسوی فورچونا و سی‌رِنا شدند. کشتی سی‌رِنا که از دیگران جدا افتاده بود، به‌طور کامل تصرف شد. این مرحله از درگیری دریایی نشان‌دهنده توانایی تاکتیکی نیروهای اسپانیایی در بازسازی موقعیت خود پس از شکست‌های اولیه بود و نقش مهمی در تغییر موازنه قدرت در نبرد ایفا کرد.

### ضد حمله فرانسوی‌ها
فرانسوی‌ها که به شدت از نظر تعداد نفرات ضعیف بودند، بعید بود که بتوانند مدت زیادی دوام بیاورند. اما در حالی که نبرد در حال شدت گرفتن بود، سه کشتی فرانسوی که قبلاً آرایش جنگی خود را شکسته بودند، مسیر خود را تغییر دادند و به نبرد بازگشتند. این حیله‌ای از فیلیپینو دوریا بود که توسط معاون فرمانده خود، مزدور و نجیب‌زاده جنوایی، نیکولو لوملینو، انجام شد. این سه کشتی که در اواخر بعد از ظهر به سمت شمال شرقی حرکت می‌کردند، ممکن است با غروب آفتاب از دید پنهان شده و توسط ناوگان اسپانیایی شناسایی نشده باشند.

سه کشتی تحت فرمان نیکولو لوملینو از پشت به کشتی فرماندهی اسپانیایی، کاپیتانا، حمله کردند. پس از اصابت گلوله‌های توپ، کشتی اسپانیایی توسط کشتی نتونا، متعلق به لوملینو، مورد ضربه مستقیم قرار گرفت. نبرد تن‌به‌تن که در پی این برخورد آغاز شد، به‌ویژه خونین بود. چندین افسر اسپانیایی کشته شدند، از جمله دون هوگو د مونکادا که با دو گلوله از تفنگ‌های فتیله‌ای هدف قرار گرفت و در حالی که فریاد می‌زد «بجنگید برادران، پیروزی از آنِ ماست» جان باخت. سربازان جنوایی مهارت چشمگیری در نبرد از خود نشان دادند؛ چنان‌که یکی از شاهدان بعداً نوشت، «مانند پلنگ‌هایی که از یک کشتی به کشتی دیگر می‌جهند». تلفات در هر دو طرف رو به افزایش بود؛ گاسکونی‌ها بیش از نیمی از نیروهای خود را از دست داده بودند و فرانسوی‌ها با وجود شجاعت، همچنان از نظر عددی در ضعف بودند و در شرایط دشواری قرار داشتند. برای تغییر موازنه به نفع خود، فیلیپینو دوریا تصمیم گرفت پاروزنان کشتی‌ها، موسوم به چورما، را از زنجیر آزاد کند. این افراد شامل بزهکاران، مجرمان و اسیران مسلمان بودند. دوریا به آنان وعده آزادی داد اگر در نبرد شرکت کنند. آنان این پیشنهاد را پذیرفتند و به کشتی‌های اسپانیایی حمله بردند. در نهایت، با شکست کامل، معدود بازماندگان اسپانیایی ناچار به تسلیم شدند.

این لحظه، نقطه اوج نبردی بود که نه‌تنها با تاکتیک‌های دریایی بلکه با تصمیمات غیرمتعارف و استفاده از نیروهای حاشیه‌ای رقم خورد؛ و نشان داد که در جنگ‌های آن دوره، مرز میان نظم نظامی و بی‌رحمی سیاسی تا چه اندازه باریک بود.

سه ناوچه لوملینو سپس به سه ناوچه دیگر اسپانیایی، *پلگرینا*، *دونزلا* و *گوبا*، روی آوردند. با نزدیک شدن آنها، کشتی‌های فرانسوی «طوفانی از گلوله‌های توپ به ضخامت تگرگ» را رها کردند. فابریتزیو جیوستینیانی، «ایل گوبو» زخمی و از نبرد خارج شد و کاپیتان ناپلی چزاره فیراموسکا، مسئول پیاده‌نظام، با اصابت مستقیم به دریا پرتاب شد. ناوچه اسپانیایی *گوبا* سوار بر کشتی شد و مجبور به تسلیم شد. نیروهای اسپانیایی در دو ناوچه دیگر، با وجود پشتیبانی دو بریگانتین و دو قایق بادبانی باسک، به وضوح از نظر تعداد کمتر بودند. پاروهای آنها شکسته بود و شروع به غرق شدن کرده بودند، بنابراین نمی‌توانستند از کشتی جدا شوند و فرار کنند. اسپانیایی‌ها نیز مجبور شدند با غرق شدن دو ناوچه، از جنگ دست بکشند و تسلیم شوند. کاپیتان و ملوان اسپانیایی، برناردو ویلامارینو، افسر آسکانیو کولونا، و برادرش کامیلو کولونا، به اسارت درآمدند. دو کشتی که از آنها حمایت می‌کردند نیز اسیر شدند.

آخرین دو کشتی جنگی اسپانیایی، کالابریزا و پرپیگنّا، همچنان درگیر نبرد با باقی ناوگان فرانسوی بودند. گروهی از نیروهای فرانسوی به فرماندهی فرانسوا دو سپو دو وی‌یِل‌ویل موفق شده بودند بخشی از کشتی پرپیگنّا را تصرف کنند. با این حال، هنگامی که مشخص شد روز از دست رفته است، خدمه کشتی‌های اسپانیایی توانستند طناب‌های اتصال به کشتی‌های فرانسوی را قطع کرده و از صحنه نبرد بگریزند. در حالی که گروه فرانسوی حاضر در کشتی، خود به اسارت درآمده بودند. زمان حدود ساعت ۹ شب بود و نبرد چهار ساعت به طول انجامیده بود. این عقب‌نشینی، هرچند دیرهنگام، نشان‌دهنده انعطاف‌پذیری و مهارت دریانوردی اسپانیایی‌ها در شرایط بحرانی بود؛ اما در مجموع، نبرد نشان داد که برتری تاکتیکی و روحیه هجومی در آن روز از آنِ فرانسوی‌ها بود. این درگیری دریایی، با تمام پیچیدگی‌ها و فراز و نشیب‌هایش، یکی از نقاط عطف در مرحله پایانی جنگ اتحاد کوگناک محسوب می‌شود.

### تحولات بعدی
بندانگشتی|398x398پیکسل|پرتره فیلبرت پرنس اورنج.
*کشتی کالابرسا* اولین کشتی‌ای بود که به ناپل بازگشت. شاهزاده اورانژ که از آنچه بزدلی می‌دانست خشمگین بود، دستور داد تمام افسران کشتی، از جمله کاپیتان آن، فرانسس د لوریای کاتالان، فوراً در مقابل دیدگان بندر به دار آویخته شوند. اورازیو، کاپیتان کشتی دوم، با درک آنچه در انتظارش بود، تصمیم گرفت به ناپل بازنگردد و با اسرای فرانسوی خود به سمت غرب حرکت کرد و در تاریکی ناپدید شد.

روز بعد، شاهزاده اورنج، کشتی *کالابرسا را* که بازسازی شده بود و کاپیتان جدیدی بر آن سوار شده بود، به تعقیب اوراتزیو برد. او در نزدیکی کاپری با او روبرو شد که یک کشتی فرانسوی را که ظاهراً در طول شب تصرف شده بود، یدک می‌کشید. اما با نزدیک شدن *کالابرسا*، اوراتزیو به کشتی اسپانیایی آتش گشود. او در طول شب تغییر جهت داده بود و به همراه سربازان فرانسوی کشتی که یدک می‌کشید، سوار کشتی اسپانیایی شد. کاپیتان جدید *کالابرسا*، آلفونسو کاراچیولی، مجبور به تسلیم شد.

## پیامدها
[بندانگشتی|435x435پیکسل|پرتره [آندره‌آ دوریا|آندریا دوریا (یان ماتسیس، ۱۵۵۵، نقاشی رنگ روغن.]]
ناوگان ناپلی در جریان نبرد و پیامدهای آن به‌طور کامل نابود شد و اسپانیایی‌ها دیگر امیدی به شکستن محاصره فرانسوی‌ها نداشتند. زنان ناپل که نگران سرنوشت همسران خود بودند، پائولو جوویو را مأمور کردند تا دربارهٔ تلفات تحقیق کند. او گزارش داد که بین ۷۰۰ تا ۸۰۰ نفر از نیروهای اسپانیایی کشته شده‌اند و تقریباً همین تعداد نیز به اسارت فرانسوی‌ها درآمده‌اند. در میان کشته‌شدگان و اسیران، شمار زیادی از اشراف، افسران بلندپایه و مدیران نظامی حضور داشتند، از جمله فرمانده ناوگان، آلفونسو د آوالوس. در سطح سربازان، تلفات به‌طرز هولناکی بالا بود: در کشتی فرماندهی اسپانیایی، کاپیتانا، تمام ۱۵۰ سرباز کشته شدند، و در کشتی گوبّا، ۱۰۳ نفر از مجموع ۱۰۸ سرباز جان باختند. پائولو جوویو در توصیف کشتی‌ها پس از نبرد، تصویری بسیار دلخراش ارائه داد؛ صحنه‌هایی از اجساد انباشته، خون‌ریزی، و ویرانی که نه‌تنها نشانه‌ای از شکست نظامی، بلکه نمادی از فروپاشی روحیه و امید در میان مدافعان اسپانیایی بود. این شکست دریایی، نقطه پایانی بر تلاش‌های اسپانیا برای حفظ سلطه بر جنوب ایتالیا در چارچوب جنگ اتحاد کوگناک محسوب می‌شود.

از طرف فرانسه، تلفات نیز بسیار سنگین بود، زیرا اکثر تفنگداران گاسکو و تعداد زیادی از تفنگداران جنوایی جان خود را از دست داده بودند. حدود ۵۰۰ نفر از مردان فیلیپینو دوریا کشته شده بودند. در برخی از کشتی‌های پارویی، فرانسوی‌ها ۷۵٪ از سربازان خود را از دست داده بودند. کاردینال پومپئو کولونا اندکی پس از آن خاطرنشان کرد که «این بی‌رحمانه‌ترین و خونین‌ترین نبردی بود که در دریا در دوران ما انجام شد». پاپ کلمنت شکست اسپانیا را مجازاتی عادلانه برای کسانی دانست که یک سال قبل شهر مقدس را غارت کرده بودند و اعلام کرد: «خدای جاودان در انتقام گرفتن از این جنایت ننگین مردد و تعلل نکرده است»

محاصره ناپل هم در خشکی و هم در دریا ادامه یافت. در اول ماه مه، کاپیتان فرانسوی مسئول تفنگداران گاسکون در نبرد کاپو دورسو در زیر دیوارهای شهر کشته شد. اما ناوگان ونیزی که مدت‌ها انتظارش را می‌کشیدند، در ۱۱ ژوئن از راه رسید و بدین ترتیب محاصره شهر را کمی تنگ‌تر کرد. در ۱۳ مه، خبر نبرد به پادشاه فرانسه در پاریس رسید و بلافاصله مراسم *عشای ربانی* در نوتردام پاریس برگزار شد. در ناپل، ذخایر غذایی به سرعت در حال اتمام بود، در ۱۴ ژوئن، شاهزاده اورانژ از کمبودها نوشت. در بهترین حالت، شهر می‌توانست چند هفته دیگر دوام بیاورد تا اینکه قحطی، نیروهای اسپانیایی را مجبور به تسلیم کرد.

با این حال، فاتحان شروع به مشاجره بر سر اسرا کرده بودند. مزدوران جنوایی، به ویژه، از تحویل اسرای اصلی اسپانیایی به ویسکونت لوترک، همان‌طور که فرانسوی‌ها قبلاً فدیه‌ها را برای خود نگه داشته بودند، خودداری کردند. در عوض، فیلیپینو دوریا مهم‌ترین اسیران را نزد عمویش در جنوا فرستاد. در آنجا، مارکه داوالوس مذاکراتی را با دریاسالار جنوایی آغاز کرد تا او با ناوگان خصوصی خود به جبهه بپیوندد. در طول ماه ژوئن، نامه‌هایی با چارلز، امپراتور و پادشاه اسپانیا، رد و بدل شد. سرانجام، در ۳۰ ژوئن، آندره‌آ دوریا خود را به نفع هابسبورگ‌ها اعلام کرد و حمایت خود را از فرانسه پس گرفت. تا ۴ ژوئیه، این خبر به ناپل رسید و فیلیپینو دوریا محاصره ناپل را با کشتی‌های پارویی خود رها کرد.

محاصره دریایی ناپل برداشته شد، در حالی که یک بیماری همه‌گیر در اردوگاه فرانسوی‌ها شیوع یافت و صفوف محاصره‌کنندگان را تضعیف کرد. در ۱۵ اوت، خود ویسکونت لوترک نیز تسلیم این بیماری شد و نیروهای فرانسوی مجبور به عقب‌نشینی از جنوب ایتالیا شدند.

## در فرهنگ عامه
برخلاف بسیاری از نبردهای معروف قرن مانند مارینیانو، پاویا یا لپانتو، نبرد کاپو د اورسو توجه کمی را به خود جلب کرده است. با این حال، به نظر می‌رسد شعری طولانی وجود دارد که توسط یکی از شرکت‌کنندگان در نبرد، لودوویکو دی لورنزو مارتلی، سروده شده و این درگیری را که در طول اسارت سه‌ماهه شاعر در جنوا سروده شده است، توصیف می‌کند.

## منابع


رده:CS1: مقدار volume طولانی
رده:دریای تیرنی
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:نبردهای دریایی با مشارکت فرانسه
رده:یادکردهای دارای منبع به زبان ایتالیایی
رده:جنگ‌های ایتالیا