مسجد فینزبوری پارک

**مسجد فینزبوری پارک** که با نام **مسجد مرکزی شمال لندن** نیز شناخته می‌شود، مسجدی پنج طبقه است که در کنار ایستگاه فینزبوری پارک نزدیک به ورزشگاه امارات باشگاه فوتبال آرسنال، در منطقه ایزلینگتون لندن واقع شده است. این مسجد به جامعه محلی در ایزلینگتون و مناطق اطراف شمال لندن خدمت‌رسانی می‌کند و به عنوان یک مؤسسه خیریه در انگلستان به ثبت رسیده است.

این مسجد زمانی توجه مردمی را به خود جلب کرد که ابوحمزه المصری، واعظ افراطی محکوم به تروریسم، در سال ۱۹۹۷ به عنوان امام جماعت مسجد انتخاب شد. در سال ۲۰۰۳، این مسجد پس از یورش پلیس ضد تروریسم توسط متولیانش بسته شد و در سال ۲۰۰۵ تحت مدیریت جدید بازگشایی شد.

## تاریخچه
### ۱۹۸۸–۱۹۹۷: افتتاحیه
در دهه ۱۹۶۰، اتاق کوچکی در مهمانخانه‌ای در خیابان وودفال شماره ۷، لندن اِن‌۴ (N4)، به عنوان نمازخانه و مرکز اجتماعات محلی برای تعداد انگشت‌شماری از مسلمانان بنگلادشی که در آن زمان در این منطقه کار و زندگی می‌کردند، مورد استفاده قرار می‌گرفت و زمانی که تناسبی با جامعه رو به رشد مسلمانان برای استفاده از آن نداشت در آن هنگام، ساختمان به عنوان بخشی از طرح اقدام مسکن توسط مقامات محلی به اجبار خریداری شد. این جامعه یک مرکز رفاه مسلمانان تشکیل داد و در سال ۱۹۷۵ ملک خود را در جاده سنت توماس خریداری کرد و بعداً زمین‌های مجاور را نیز تملک کرد. اولین مسجد در سال ۱۹۸۸ در این مکان مورد استفاده قرار گرفت، در آن زمان این مسجد یکی از بزرگ‌ترین مساجد بریتانیا بود. در سال ۱۹۹۴، ساختمان جدید مسجد ۵ طبقه رسماً در مراسمی با حضور شاهزاده چارلز و پادشاه ملک فهد از عربستان سعودی که بودجه ساخت آن را تأمین کرده بود، افتتاح شد.

### ۱۹۹۷–۲۰۰۳: در زمان ابوحمزه المصری

این مسجد پس از آنکه ابوحمزه المصری در سال ۱۹۹۷ امام جماعت آن شد، به شهرت رسید در اواخر دهه ۱۹۹۰ و اوایل دهه ۲۰۰۰، او کنترل خود را بر مسجد تثبیت کرد و پیروانش از ورود هر کسی که به او اعتماد نداشتند به مسجد جلوگیری می‌کردند. در ۱۳ مارس ۱۹۹۸، تجمعی در لندن برای «جهاد کوزوو» برگزار شد و گفته می‌شود که بیش از ۵۰ گروه اسلامی از جمله طالبان و حماس از آن حمایت می‌کردند. در همان زمان، انجمن اسلامی لندن به رهبری شیخ محمد استوبلا اهل کوزووو و آلبانی، با استفاده از کمک‌های مالی مسلمانان حاضر در مسجد، برای ارتش آزادی‌بخش کوزوو لابی‌گری و پول جمع‌آوری می‌کرد. طبق گفته مدیریت فعلی مسجد، اگرچه در ابتدا توسط متولیان منصوب شده بود، اما ابوحمزه به تدریج ادارهٔ مسجد را در اختیار خود گرفت. وقتی متولیان مسجد از او خواستند آنجا را ترک کند، ادعا می‌کنند که او به ارعاب متوسل شده است. در ماه اکتبر ۱۹۹۸، هیئت امنا به دادگاه عالی مراجعه کردند تا مانع از ایراد خطبه توسط ابوحمزه در مسجد شوند. حکم جلب او صادر شد، اما اجرا نشد. بسیاری از متولیان گزارش دادند که توسط هواداران ابوحمزه از ورود به مسجد خودشان منع شده و حتی مورد حمله قرار گرفته‌اند. در ماه آوریل ۲۰۰۲، کمیسیون خیریه انگلستان و ولز، ابوحمزه را از موعظه کردن منع کرد، اما او به هر طریق به فعالیت خود ادامه داد. جمال بغال از این مسجد به عنوان «پایگاه» خود استفاده کرد، زیرا او در سال ۲۰۰۱ یک بمب‌گذاری انتحاری در سفارت آمریکا در پاریس را برنامه‌ریزی کرد که خنثی شد.

در دوران حکمرانی ابوحمزه بر مسجد، حضور مردم در آنجا کاهش یافت. بیشتر حاضران از پیروان او بودند. این مسجد همچنین به محل ملاقات بسیاری از مسلمانان تندرو تبدیل شد. طبق اسناد فاش شده ایالات متحده، مسجد فینزبوری پارک پیش از این «به عنوان پناهگاهی» برای افراط‌گرایان اسلامی که متعاقباً علیه نیروهای متفقین در افغانستان جنگیدند، عمل می‌کرد. عوامل القاعده از جمله ریچارد رید، «بمب‌گذار کفشی» و زکریا موسوی در مسجد حضور داشتند. در سال ۲۰۰۲، *[[گاردین|روزنامه گاردین]]* گزارش داد که آموزش کار با اسلحه در داخل ساختمان صورت پذیرفته است. در روز ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۲، کنفرانسی با عنوان «روزی باشکوه در تاریخ» در مسجد برگزار شد تا در سالگرد حمله، از هواپیماربایان ۱۱ سپتامبر با حضور انجم چودری، ابوحمزه، عمر بکری محمد، محمد المسعری و دیگران تجلیل شود. در اواخر دهه ۱۹۹۰، ابوحمزه و این مسجد به مرجع معنوی بین‌المللی پیشرو در حمایت از گروه مسلح اسلامی الجزایر (GIA) در جنگ داخلی الجزایر تبدیل شدند، در زمانی که گروه مسلح نظامی الجزایر حتی توسط اکثر گروه‌های سلفی-جهادی به دلیل قتل‌عام غیرنظامیان طرد شده بود.

ایالات متحده در سال ۲۰۰۴ ابوحمزه را به عنوان «تسهیل‌کننده تروریسم با دسترسی جهانی» متهم کرد؛ او دستگیر شد، در سال ۲۰۰۶ در بریتانیا به هفت سال زندان محکوم شد، و متعاقباً به ایالات متحده مسترد شد و در آنجا به حبس ابد بدون امکان آزادی مشروط محکوم شد. طبق افشاگری‌های ویکی‌لیکس، چندین نفر از بازداشت‌شدگان بازداشتگاه گوانتانامو قبل از فعالیت‌های بعدی خود، در این مسجد مدتی را سپری کرده‌اند.

نقش مسجد در تسهیل عملیات تروریستی در طول این سال‌ها اغلب در چارچوب «لندنستان» ذکر می‌شود، که به دلیل آزادی که مقامات بریتانیایی به افراط‌گرایان مسلمان داده بودند، به‌طور گسترده توسط جامعه جاسوسی بین‌المللی برای توصیف لندن استفاده می‌شد.

### ۲۰۰۳–۲۰۰۵: تعطیلی و بازگشایی
در سال ۲۰۰۳، ۱۵۰ افسر پلیس ضد تروریسم به عنوان بخشی از تحقیقات در مورد توطئه ادعایی رایسین وود گرین حمله شبانه‌ای به ساختمان انجام دادند. پلیس یک شوکر و یک کپسول گاز سی‌اس را به همراه اقلام دیگر کشف و ضبط کرد و هفت مرد را طبق قانون تروریسم ۲۰۰۰ دستگیر کرد. اقدام پلیس منجر به بیرون راندن ابوحمزه و حامیانش از مسجد شد.

پس از حمله، پلیس مسجد را به متولیان آن تحویل داد که آنها نیز فوراً آن را به خاطر تعمیرات بستند. متولیان همچنین اظهار داشتند که مسجد را «در حالی که از پلیدی‌های جسمی و روحی پاک شده است…» می‌بندند. ابوحمزه تا زمان دستگیری‌اش در ماه مه ۲۰۰۴، هر جمعه در خیابان بیرون این مسجد که بسته شده بود، به موعظه ادامه داد

در ماه اوت ۲۰۰۴، مسجد بازگشایی شد، اما پس از گزارش‌هایی مبنی بر اینکه «تندروها» دوباره در دسامبر ۲۰۰۴ کنترل را به دست گرفته‌اند، کمیسیون خیریه دوباره مداخله کرد و با حمایت انجمن مسلمانان بریتانیا (MAB) هیئت امنای جدیدی را منصوب کرد. پلیس، هیئت امنای سابق و دیگران از آنها خواسته بودند تا برای تغییر اوضاع تلاش کنند. پس از تعویض قفل‌ها و به دست گرفتن کنترل فیزیکی ساختمان، مسجد با حضور زیاد پلیس بازگشایی شد.

دکتر عزام تمیمی، یکی از اعضای برجسته MAB، تصرف مسجد را «یکی از داستان‌های موفقیت بسیار نادری که در آن جامعه مسلمانان و دیگران گرد هم آمدند و تصمیم به نجات مسجد گرفتند» توصیف کرد، اگرچه اقلیتی از عدم مشورت شکایت داشتند، از جمله اصغر بخاری از گروه کمپین کمیته امور عمومی مسلمانان بریتانیا که گفت این کمیته باید انتخاب می‌شد. مدیریت جدید، امام جماعت سابق ابوحمزه را محکوم کرد.

### ۲۰۰۶–۲۰۱۳: اصلاحات
از زمان بازگشایی، به‌طور گسترده اذعان شده است که این مسجد با دیدگاه‌های افراطی مرتبط نبوده است. مقامات بریتانیایی تغییر وضعیت مسجد را یک دستاورد بزرگ توصیف کرده‌اند. *[[دیلی تلگراف|تلگراف]]* گزارش داد که تبدیل مسجد فینزبوری پارک از «کانون تندروها» به «الگوی روابط اجتماعی» «از آن زمان تاکنون به‌طور گسترده به عنوان یک موضوع موفقیت‌آمیز تلقی شده است». این مسجد تلاش کرد تا با جامعه محلی، از جمله جرمی کوربین نماینده مجلس محلی، ارتباط برقرار کند و شروع به تعامل با غیرمسلمانان و مقامات محلی کرد.

در سال ۲۰۰۷، اندیشکدهٔ پالیسی اکسچنج، در گزارشی با عنوان *«ربودن اسلام بریتانیایی»*، اعلام کرد که تعدادی کتاب ظاهراً افراطی اسلامی را از مسجد خریداری کرده‌اند. مسجد این ادعا را رد کرد و به دلیل افترا شکایت کرد، پرونده‌ای که به این دلیل مطرح شد که مسجد به عنوان یک مؤسسه خیریه ثبت نشده، یک نهاد حقوقی یا شخص حقوقی نیست و بنابراین قادر به طرح دعوی افترا نیست. اقدام بعدی مسجد و متولیان آن خارج از دادگاه حل و فصل شد، به طوری که مسجد بخشی از هزینه‌های قانونی پالیسی اکسچنج و پالیسی اکسچنج را پرداخت کرد، در حالی که نه ادعای خود مبنی بر فروش را پس گرفت و نه عذرخواهی کرد و اظهار داشت که «هرگز سعی نکرده‌اند بگویند که متون ذکر شده در گزارش با اطلاع یا رضایت متولیان یا کارکنان مسجد در مسجد فروخته یا توزیع شده است.»؛ هر دو طرف این توافق را یک پیروزی دانستند.

### ۲۰۱۴–۲۰۱۶: حوادث

در سال ۲۰۱۴، بانک HSBC حساب بانکی مسجد فینزبوری پارک را بست و این مسجد که قادر به افتتاح حساب در هیچ بانک معتبر دیگری نبود، مجبور شد به یک بانک اسلامی کوچک روی آورد. این تعطیلی به دلیل اطلاعات موجود در پایگاه داده محرمانه ورلد-چک متعلق به تامسون رویترز، در مورد ارتباطات گزارش شده با تروریسم قبل از سال ۲۰۰۵ و همچنین ارتباطات ادعایی متولی فعلی مسجد با اخوان المسلمین، که توسط ایالات متحده، امارات متحده عربی و عربستان سعودی یک سازمان تروریستی در نظر گرفته می‌شود، صورت گرفت. در پاسخ، مسجد علیه تامسون رویترز شکایت قانونی کرد که در سال ۲۰۱۷ حل و فصل شد و رویترز موافقت کرد که عذرخواهی کند و غرامت بپردازد.

در اوت ۲۰۱۴، پس از مشاجره بین خبرنگار العربیه و مدیر مسجد، پلیس در آنجا حضور یافت. هر دو مرد با پلیس تماس گرفتند. مدیر مسجد ادعا کرد که خبرنگار مشغول «روزنامه‌نگاری مخرب» بوده است، در حالی که خبرنگار ادعا کرد که توسط مدیر مسجد بازداشت شده بود تا اینکه پلیس ۳۰ دقیقه بعد از راه رسید.

در ماه ژانویه ۲۰۱۵، پس از تیراندازی در شارلی ابدو، «ارتباطات سابق مسجد با واعظان تندرو پس از حملات پاریس دوباره مطرح شد، زیرا ادعا می‌شد که افراد مسلح شارلی ابدو پیروان جمال بغال، واعظ افراطی که در اواخر دهه ۱۹۹۰ در آنجا مستقر بود، بوده‌اند.» این مسجد تهدید به مرگ و نامه‌های نفرت‌پراکن دریافت کرد. در ماه نوامبر ۲۰۱۵، پس از یک تهدید پستی، مردی تلاش کرد مسجد را به آتش بکشد حمله‌ای که بنا به گزارش‌ها به دلیل باران شدید ناکام ماند. در ماه ژوئیه ۲۰۱۶، مردی گوشت خوک گندیده را به سمت مسجد پرتاب کرد.

### حمله تروریستی ۲۰۱۷
کمی پس از نیمه‌شب ۱۹ ژوئن ۲۰۱۷، چندین نمازگزار که در حال خروج از مسجد فینزبوری پارک در همان نزدیکی بودند، در یک حمله تروریستی توسط یک ون کرایه‌ای زیر گرفته شدند. یک نفر بر اثر جراحات متعدد جان باخت و ده نفر زخمی شدند. این حمله به‌طور گسترده محکوم شد و توسط رهبران مسلمان محلی به عنوان بخشی از افزایش اسلام هراسی در بریتانیا تلقی شد. پس از این حمله، محمد کوزبار، رئیس مسجد فینزبوری پارک، گفت که این مسجد چندین بار تهدید به مرگ شده است. در فوریه ۲۰۱۸، دارن آزبورن، مجرم، به حبس ابد با دست‌کم ۴۳ سال حبس به همراه محکومیت‌های همزمان برای قتل و اقدام به قتل محکوم شد.

## اطلاع‌رسانی جامعه
این مسجد در سال ۲۰۱۸ جایزه «بهترین برنامه ترویجی» را در مراسم اهدای جوایز مساجد بیکن بریتانیا دریافت کرد. این مسجد عضو انجمن ایمان ایزلینگتون است که در سال ۲۰۱۸ جایزه ملکه را برای خدمات داوطلبانه دریافت کرد، و وابسته به شورای مسلمانان بریتانیا است. این مکان در سال ۲۰۱۴ توسط نهاد ملی کامیونیتی مَتِرز (Community Matters) نشان کیفیت قابل دید (Visible Quality Mark) را دریافت کرد، که اولین بار بود که به یک عبادتگاه مسلمانان در بریتانیا اعطا می‌شد. این مسجد اغلب توسط جرمی کوربین، نماینده مجلس محلی، پلیس محلی و اعضای شورای محلی برای تشریح، میتینگ و سخنرانی‌های حوزه انتخابیه مورد استفاده قرار گرفته است.

این مسجد در طول سال رویدادهای اجتماعی مختلفی، از جمله روز درهای باز سالانه برای جامعه محلی و مدارس برگزار می‌کند و از سال ۲۰۱۴، این رویداد با همکاری شورای مسلمانان بریتانیا به عنوان بخشی از طرح ملی «روز بازدید از مسجد من» برگزار می‌شود. این رویداد شامل بازدید از مسجد، نمایشگاهی دربارهٔ اسلام و مسجد و طیف گسترده‌ای از فعالیت‌هایی است که توسط اعضای جامعه گسترده‌تر نیز سازماندهی می‌شود. از سال ۲۰۱۷، پس از حمله تروریستی فینزبوری پارک که در آن یک نمازگزار کشته و بسیاری زخمی شدند، این مسجد هر ساله در ماه رمضان مراسم افطار خیابانی برگزار می‌کند، که در آن از مردم محلی و جامعه دعوت می‌شود تا همزمان با افطار، غذایی را میل کنند. در این رویداد رهبران مذهبی و اجتماعی مختلف، اعضای شورای محلی و نمایندگان مجلس از جمله دومینیک گریو و آنا سوبری شرکت کردند.

این مسجد بخشی از طرح «صبحانهٔ مک‌میلان کافی» برای جمع‌آوری پول برای قربانیان سرطان بود و اولین مراسم «ساعت اوتیسم» را در یک مسجد با همکاری انجمن ملی اوتیسم برگزار کرد.

این مسجد در طول سال رویدادهای مختلفی در زمینه آگاهی‌بخشی در مورد جرایم ناشی از نفرت برگزار کرده است، و در سال ۲۰۱۵، طرح «غذا برای همه» را راه‌اندازی کرد که در آن مسجد هر هفته یک وعده غذای گرم برای افراد بی‌خانمان از جامعه محلی و نیازمندان تأمین می‌کند.

## جستارهای وابسته

* مذاهب اسلامی
* اسلام در بریتانیا

## منابع

## پیوند به بیرون

* 
*North London Central Mosque Trust website
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۰ (میلادی) در انگلستان
رده:سازمان‌های اسلامی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:مجادله‌های در خصوص مسجد در اروپا
رده:مسجدهای کامل‌شده در ۱۹۹۴ (میلادی)
رده:مسجدهای لندن