ادنبه

**ادنبه** () روستایی فلسطینی در بخش جنوبی بخش رمله بود که در سال ۱۹۴۸ میلادی در جریان جنگ اعراب و اسرائیل تخلیه شد. این روستا در نزدیک به ۲۲ کیلومتری جنوب رمله و در حدود ۲ کیلومتری شمال شرقی کفار مناحم در ارتفاع ۱۵۰ متری از سطح دریا قرار داشت. جمعیت روستا در هنگام تخلیه ۵۶۸ نفر بود و زمین‌های آن اکنون در اختیار شهرک کفار مناحم است.

ادنبه احتمالاً بر روی ویرانه‌های سکونتگاه روم باستان به نام «دانوبا» ساخته شده بود. صلیبیون نیز آن را دانوبا می‌نامیدند. ساکنان این روستا همگی مسلمان بودند و به کشاورزی و دامداری اشتغال داشتند. پس از تخلیه، محوطه روستا و زمین‌های پیرامون آن به چراگاه و جنگل تبدیل شد و بخش بزرگی از آن با بولدوزر تسطیح گردید.

## پیشینه
ادنبه احتمالاً بر روی ویرانه‌های سکونتگاه رومی «دانوبا» بنا شده بود. صلیبیون نیز آن را دانوبا می‌خواندند.

### دوره عثمانی
در سال ۱۵۱۷ میلادی، روستا همراه با سراسر سرزمین فلسطین به امپراتوری عثمانی ملحق شد. در سال ۱۵۹۶ نام آن به صورت «دنبا» () در دفترهای مالیاتی ثبت شد و در ناحیه غزه از لوای غزه جای داشت. در آن زمان ۳۶ خانوار با جمعیتی برآوردی ۱۹۸ نفر در روستا زندگی می‌کردند که همگی مسلمان بودند. ساکنان روستا بر محصولاتی چون گندم، جو و کنجد و همچنین بز و کندوهای عسل مالیات می‌پرداختند که مجموع آن ۱۰٬۸۰۰ آقچه بود.

در سال ۱۸۳۸ ادوارد رابینسون روستا را با نام «اذنبه» به عنوان روستایی مسلمان‌نشین در ناحیه غزه ثبت کرد.

در سال ۱۸۶۳ ویکتور گرن روستا را بر روی تپه‌ای کوتاه و با جمعیتی ۶۰۰ نفری توصیف کرد. او همچنین از چاه آبی که با سنگ‌های کهن ساخته شده بود و باغ‌های زیتونی که روستا را دربر گرفته بودند یاد کرد. فهرست روستاهای عثمانی در نزدیک به سال ۱۸۷۰ جمعیت روستا (با نام «الدنوبه») را ۲۶۵ نفر در ۷۴ خانه گزارش کرده بود، هرچند شمارش جمعیت تنها مردان را دربر می‌گرفت.

در سال ۱۸۸۲ گزارش «بررسی فلسطین غربی» از سوی صندوق اکتشاف فلسطین ادنبه را روستایی از سنگ و خشت بر روی زمینی مرتفع توصیف کرد که پرچین‌های کاکتوس آن را دربر گرفته بود و باغی از درختان انجیر در جنوب آن قرار داشت.

### دوره قیمومت بریتانیا
در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام شد، جمعیت ادنبه ۲۷۵ نفر و همگی مسلمان بودند. در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین این رقم به ۳۴۵ نفر افزایش یافت که همه مسلمان بودند و در ۸۷ خانه زندگی می‌کردند.

بیشتر ساکنان روستا به کشاورزی و دامداری اشتغال داشتند. بر پایه آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۴۹۰ نفر و همگی مسلمان بودند و مساحت کل زمین‌های آن ۸٬۱۰۳ دونوم بود. از این مقدار ۵٬۲۷۷ دونوم به کشت غلات اختصاص داشت، ۸۵ دونوم آبیاری یا به باغ‌ها اختصاص یافته بود که ۶۴ دونوم آن زیر کشت زیتون بود. همچنین ۲۵ دونوم به عنوان مناطق ساخته‌شده عمومی طبقه‌بندی شده بود.

بر اساس منبع عبری، ۱٬۰۸۲ دونوم از زمین‌های روستا در مالکیت یهودیان بود.

### شهرک کفار مناحم
در سال ۱۹۳۵ موشاو «آرگون مناحم» بر زمین‌هایی که از روستا خریداری شده بود تأسیس شد. این موشاو در سال ۱۹۳۶ در جریان شورش بزرگ اعراب تخریب گردید. در ۲۸ ژوئیه ۱۹۳۷ موشاو در چارچوب سکونتگاه‌های «حوما و میگدال» بازسازی شد اما دوام نیاورد. در ۶ دسامبر ۱۹۳۹ کیبوتص «کفار مناحم» با بنیان‌گذاران جدید در همان مکان تأسیس شد.

### سال ۱۹۴۸ و پیامدها
در آغاز ماه ژوئیه ۱۹۴۸ بیشتر ساکنان ادنبه همراه با اکثر عرب‌های منطقه پس از سقوط روستای بزرگ همجوار تل الصافی از روستای خود گریختند.

در ۱۶ ژوئیه ۱۹۴۸ در جریان عملیات «آن-فار» ستاد فرماندهی تیپ ۸۴ گیواتی به ستاد کل/عملیات اطلاع داد: «نیروهای ما وارد روستاهای قزازه، خیمه، جلیا، ادنبه و مغلس شده‌اند، ساکنان را بیرون رانده‌اند و شماری از خانه‌ها را منفجر و آتش زده‌اند. منطقه در حال حاضر از اعراب پاکسازی شده‌است.»

هیچ شهرک اسرائیلی بر روی زمین‌های روستا بنا نشده‌است. شهرک کفار مناحم که در سال ۱۹۳۷ تأسیس شد در حدود ۲ کیلومتر جنوب غربی محوطه روستا قرار دارد. همچنین شهرک «حروفیت» در اوایل دهه ۱۹۵۰ در حدود یک کیلومتری غرب محوطه روستا برپا شد و به عنوان اردوگاه موقت مهاجران یهودی به کار رفت اما دیگر مسکونی نیست.

پس از تأسیس اسرائیل، کیبوتص کفار مناحم بر بخشی از زمین‌های ادنبه گسترش یافت.

## وضعیت کنونی
مورخ فلسطینی ولید خالدی در سال ۱۹۹۲ بازمانده‌های ادنبه را چنین توصیف کرد: «محوطه و زمین‌های پیرامون آن به چراگاه و جنگل تبدیل شده‌اند. رقعه‌ای بزرگ با بولدوزر تسطیح شده‌است. دیوارهای ویران‌شده و بقایای خانه‌های سنگی در نقاط گوناگون محوطه پراکنده‌اند. غارهای طبیعی با ورودی‌های مصنوعی قوسی‌شکل در لبه غربی بالایی محوطه دیده می‌شوند.»

ویرانه‌های بخش مسکونی روستا بر فراز تپه‌ای در جنوب جاده ۳۸۳ در نزدیکی «جنگل حروفیت» جای دارد. بقایای روستا اکنون در میان انبوه پوشش گیاهی پنهان شده و یافتن آن‌ها دشوار است.

## جستارهای وابسته
* فهرست روستاهای فلسطینی تخلیه‌شده در سال ۱۹۴۸

## منابع

* 
* 
* 

## کتابشناسی
* 
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* ادنبه در پایگاه «فلسطین در خاطره‌ها»
* ادنبه در ذاکرات

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده