سیاره سرخ مریخ

**سیاره سرخ مریخ** () یک فیلم علمی-تخیلی آمریکایی محصول ۱۹۵۲ است که توسط یونایتد آرتیستس منتشر شد و پیتر گریوز و آندره‌آ کینگ در آن به ایفای نقش پرداخته‌اند. این فیلم بر پایه نمایشنامه‌ای محصول ۱۹۳۲ به نام *سیاره سرخ* نوشته جان ال. بالدرستون و جان هور ساخته شده و کارگردانی آن را مدیر هنری، هری هورنر، در اولین تجربه کارگردانی خود بر عهده داشته است.

## خلاصه داستان
یک اخترشناس آمریکایی تصاویری از مریخ به دست می‌آورد که نشان‌دهنده تغییرات محیطی در مقیاس بزرگ است؛ تغییراتی که سرعت آن‌ها تنها توسط موجودات هوشمند با فناوری پیشرفته امکان‌پذیر است. دانشمندی به نام کریس کرونین (پیتر گریوز) و همسرش، لیندا (آندره‌آ کینگ)، از طریق یک فرستنده رادیویی با سوخت هیدروژنی و با استفاده از فناوری مبتنی بر آثار دانشمند نازی، فرانتس کالدر، با مریخ تماس می‌گیرند. آن‌ها ابتدا از طریق تبادل مفاهیم ریاضی مانند مقدار عدد پی و سپس از طریق پاسخ به سوالات خاص دربارهٔ حیات مریخی ارتباط برقرار می‌کنند. پیام‌های دریافتی ادعا می‌کنند که مریخ یک آرمان‌شهر است که به پیشرفت‌های فناورانه بزرگی دست یافته، کمبود و نایابی در آن از بین رفته و هیچ ترسی از جنگ هسته‌ای در آن وجود ندارد.

فاش شدن این موضوع منجر به هرج‌ومرج سیاسی و اقتصادی، به ویژه در نیمکره غربی می‌شود و گفته می‌شود که این اخبار «در چهار هفته گذشته بیش از آنچه روس‌ها در یازده سال توانسته‌اند انجام دهند، به دنیای دموکراتیک ضربه زده است». دولت ایالات متحده آمریکا به دلیل ترس از اینکه اتحاد جماهیر شوروی بتواند پیام‌ها را دریافت و رمزگشایی کند، بایکوت خبری اعمال کرده و دستور توقف ارسال پیام‌ها را می‌دهد. این وضعیت زمانی پایان می‌یابد که پیام بعدی فاش می‌کند زمین به عنوان مجازاتی برای منحرف شدن از آموزه‌های کتاب مقدس، محکوم به ترس همیشگی از جنگ هسته‌ای است. انقلاب سراسر جهان از جمله اتحاد جماهیر شوروی را فرا می‌گیرد؛ حکومت شوروی سرنگون شده و یک دین‌سالاری جایگزین آن می‌شود که با جشن و شادی در آمریکا همراه است.

پیام‌ها متوقف می‌شوند. کالدر که مسلح به تپانچه است، در آزمایشگاه با کرونین‌ها روبرو می‌شود. او می‌خواهد اعلام کند که با پیام‌های جعلی از یک فرستنده رادیویی مخفی که با بودجه شوروی در ارتفاعات کوه‌های آند در آمریکای جنوبی ساخته شده، دنیا را فریب داده است. آن فرستنده بر اثر بهمن نابود شده و از آن زمان هیچ پیامی ارسال نشده است. او دفترچه ثبت وقایع خود را به آن‌ها نشان می‌دهد. وقتی لیندا موضوع پیام‌های مذهبی را مطرح می‌کند، کالدر با تحقیر برخورد می‌کند. او می‌گوید که پیام‌های اصلی مریخ را او فرستاده، اما دولت ایالات متحده پیام‌های مذهبی را جعل کرده است و او اجازه این کار را داده زیرا می‌خواسته نابودی اتحاد جماهیر شوروی را ببیند. کرونین‌ها می‌دانند که پیام‌های مذهبی جعلی نبوده‌اند، اما ادعای کالدر باور خواهد شد و این به معنای فاجعه برای زمینِ اکنون صلح‌آمیز خواهد بود. کریس دور از چشم کالدر، شیر منبع هیدروژن را باز می‌کند و به لیندا می‌گوید که آنجا را ترک کند. کالدر اجازه این کار را نمی‌دهد. لیندا از همسرش سیگار می‌خواهد. کریس به آرامی می‌گوید که در تمام سال‌های زندگی مشترکشان هرگز سیگار کشیدن او را ندیده است. هر دو می‌دانند که جرقه باعث اشتعال هیدروژن و نابودی آزمایشگاه خواهد شد. اما قبل از اینکه کریس بتواند از فندک خود استفاده کند، پیامی شروع به دریافت شدن می‌کند و کالدر خشمگین به سمت صفحه نمایش شلیک می‌کند که باعث انفجار فرستنده، خودش و کرونین‌ها پیش از تکمیل پیام می‌شود. با این حال، بخش اول رمزگشایی می‌شود و بعدها رئیس‌جمهور آن را با صدای بلند برای جهان می‌خواند: «خوب انجام دادی، ای [بنده] نیکوی من…» که یادآور مثل قنطارها در انجیل متی است: «آفرین، ای بنده نیکو و امین».

## بازیگران
* پیتر گریوز در نقش کریس کرونین
* آندره‌آ کینگ در نقش لیندا کرونین
* هربرت برگهوف در نقش فرانتس کالدر
* والتر سانده در نقش دریاسالار بیل کری
* ماروین میلر در نقش ارجنیان
* ویلیس بوشی در نقش رئیس‌جمهور
* موریس انکروم در نقش وزیر دفاع اسپارکس
* رابرت هاوس پیترز جونیور در نقش دکتر بولتینگ، دستیار میچل
* اورلی لیندگرن در نقش استوارت کرونین
* فیلیپ بایارد ویلر در نقش راجر کرونین

## بازخورد
### پاسخ انتقادی
هنگام اکران فیلم، کارکنان *[[ورایتی]]* فیلم را پسندیدند و نوشتند: «علیرغم عنوانش، *سیاره سرخ مریخ* روی زمین سفت و بدون سفینه‌های فضایی، اشعه‌های کیهانی یا دانش‌جویان فضایی روایت می‌شود. این یک معجون فانتزی است که به قلمروهای علم، سیاست، دین، امور جهانی و کمونیسم سرک می‌کشد [...] علیرغم مهملاتی که ارائه می‌شود، بازیگران مربوطه عملکردهای قابل قبولی از خود نشان می‌دهند».

*[[نیویورک تایمز]]* ضمن ارائه نقدی متوسط، از برخی بازی‌ها تمجید کرد و نوشت: «پیتر گریوز و آندره‌آ کینگ در نقش دانشمندان تسلیم‌ناپذیر، جدی و لایق هستند، هرچند ظاهرشان کمی بی‌تجربه به نظر می‌رسد. ماروین میلر در نقش یک مأمور ارشد شوروی در سطح استاندارد ظاهر شده، همان‌طور که والتر سانده، ریچارد پاورز و موریس انکروم در نقش نظامیان دولتی و ویلیس بوشی در نقش رئیس‌جمهور چنین هستند».

منتقد آل‌مووی، بروس ادر، فیلم را ستود و نوشت: «*سیاره سرخ مریخ* یک اثر به طرز عجیبی جذاب از دوران ترس سرخ و همچنین اولین رونق علمی-تخیلی پس از جنگ است که این عناصر را در داستانی وهم‌آور ترکیب می‌کند که به دلیل جدی بودن بیش از حد بازی‌ها، سوررئال‌تر شده است».

دنیس شوارتز، منتقد فیلم، در سال ۲۰۰۱ به تندی از فیلم انتقاد کرد و نوشت: «یکی از نفرت‌انگیزترین فیلم‌های علمی-تخیلی تاریخ. این فیلم پاسخ احمقانه هالیوود به «ترس سرخ» دهه ۱۹۵۰ است که کشور را فرا گرفته بود».

لزلی هالیول، منتقد بریتانیایی، فیلم را به عنوان «آمیزه دیوانه‌واری که برای باور کردنش حتماً باید آن را دید» توصیف کرد.

## منابع

* 

رده:فیلم‌های ۱۹۵۲ (میلادی)
رده:فیلم‌های آمریکایی اقتباس‌شده از نمایشنامه
رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۱۹۵۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های پروپاگاندایی ضدکمونیستی آمریکایی
رده:فیلم‌های سیاه‌وسفید آمریکایی
رده:فیلم‌های علمی تخیلی آمریکایی
رده:فیلم‌های یونایتد آرتیستس
رده:مریخ در فیلم