دپارتمان امور اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد

**دپارتمان امور اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد** (به انگلیسی: ؛ به اختصار **UNDESA**) بخشی از دبیرخانه سازمان ملل متحد است که مسئولیت پیگیری نشست‌ها و کنفرانس‌های بزرگ سازمان ملل متحد و همچنین ارائه خدمات به شورای اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد و کمیته‌های دوم و سوم مجمع عمومی سازمان ملل متحد را بر عهده دارد. این دپارتمان به کشورهای جهان در تعیین دستور کار و تصمیم‌گیری برای رویارویی با چالش‌های اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی یاری می‌رساند.

دپارتمان امور اقتصادی و اجتماعی از همکاری بین‌المللی برای پیشبرد توسعه پایدار پشتیبانی می‌کند و بنیان کار خود را بر دستور کار ۲۰۳۰ برای توسعه پایدار و ۱۷ هدف توسعه پایدار قرار داده‌است که مجمع عمومی سازمان ملل متحد در ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۵ آن‌ها را تصویب کرد. این دپارتمان با ارائه طیف گسترده‌ای از تحلیل‌ها، مشاوره‌های سیاستگذاری و کمک‌های فنی، تعهدات جهانی در حوزه‌های اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی را به سیاست‌ها و اقدامات ملی تبدیل می‌کند. این نهاد همچنین عضو گروه توسعه سازمان ملل متحد است.

دپارتمان در سال ۱۹۴۸ تأسیس شد و پیش از آن با نام «دپارتمان امور بین‌المللی اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل» شناخته می‌شد. شکل کنونی آن در سال ۱۹۹۷ از ادغام سه دپارتمان هماهنگی سیاست‌ها و توسعه پایدار، تحلیل داده‌های اقتصادی و اجتماعی و سیاستگذاری و خدمات مدیریتی پشتیبانی توسعه پدید آمد. از سال ۲۰۰۷ پست‌های رهبری این دپارتمان در اختیار نمایندگان جمهوری خلق چین بوده‌است.

## پیشینه و تأسیس
دپارتمان امور اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد در سال ۱۹۴۸ به عنوان بخشی از دبیرخانه سازمان ملل متحد پایه‌گذاری شد. این نهاد نخست با نام «دپارتمان امور بین‌المللی اقتصادی و اجتماعی» (به انگلیسی: ) شناخته می‌شد.

یکی از سازمان‌های پیشین آن، «دپارتمان خدمات مدیریتی پشتیبانی توسعه» (به انگلیسی: ) بود که خود پیش‌تر از سال ۱۹۷۸ تا ۱۹۹۳ با نام «دپارتمان همکاری فنی برای توسعه» (به انگلیسی: ) فعالیت می‌کرد.

در سال ۱۹۹۷ سه دپارتمان «هماهنگی سیاست‌ها و توسعه پایدار»، «تحلیل داده‌های اقتصادی و اجتماعی و سیاستگذاری» و «خدمات مدیریتی پشتیبانی توسعه» در یکدیگر ادغام شدند و دپارتمان کنونی با نام «دپارتمان امور اقتصادی و اجتماعی» شکل گرفت.

## وظایف و مأموریت
دپارتمان امور اقتصادی و اجتماعی مسئول پیگیری نتایج نشست‌ها و کنفرانس‌های بزرگ سازمان ملل متحد و ارائه خدمات به شورای اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد و کمیته‌های دوم و سوم مجمع عمومی سازمان ملل متحد است.

نقش اصلی این دپارتمان تولید و تحلیل داده‌ها دربارهٔ مسائل اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی، تسهیل مذاکرات در نهادهای بین‌دولتی و ارائه مشاوره به دولت‌هاست. این نهاد با ارائه فرآورده‌های تحلیلی، مشاوره سیاستگذاری و کمک‌های فنی، تعهدات جهانی را به سیاست‌ها و اقدامات ملی تبدیل می‌کند و نقشی کلیدی در پایش پیشرفت به سوی اهداف توسعه‌ای مورد توافق بین‌المللی ایفا می‌کند.

## توسعه پایدار و دستور کار ۲۰۳۰
دپارتمان از همکاری بین‌المللی برای ارتقای توسعه پایدار پشتیبانی می‌کند و بنیان کار خود را بر دستور کار ۲۰۳۰ برای توسعه پایدار و ۱۷ هدف توسعه پایدار قرار داده‌است که مجمع عمومی سازمان ملل متحد در ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۵ تصویب کرد. این نهاد با دولت‌ها و ذی‌نفعان گوناگون همکاری می‌کند تا کشورها بتوانند اهداف اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی خود را محقق سازند.

## بخش‌ها و دفاتر
دپارتمان امور اقتصادی و اجتماعی دارای ده بخش و دفتر است:
* بخش اهداف توسعه پایدار (به انگلیسی: )
* بخش جمعیت (به انگلیسی: )
* بخش نهادهای دولتی و حکمرانی دیجیتال (به انگلیسی: )
* بخش توسعه اجتماعی فراگیر (به انگلیسی: )
* بخش آمار (به انگلیسی: )
* بخش تحلیل و سیاست اقتصادی (به انگلیسی: )
* مجمع جنگل‌های سازمان ملل متحد (به انگلیسی: )
* دفتر پشتیبانی بین‌دولتی و هماهنگی برای توسعه پایدار (به انگلیسی: )
* دفتر تأمین مالی توسعه پایدار (به انگلیسی: )
* دفتر مدیریت برنامه توانمندسازی (به انگلیسی: )

## عضویت در گروه توسعه سازمان ملل
دپارتمان امور اقتصادی و اجتماعی عضو گروه توسعه سازمان ملل متحد است. این عضویت به دپارتمان امکان می‌دهد در هماهنگی با دیگر نهادهای توسعه‌ای سازمان ملل فعالیت کند.

## رهبری
از سال ۲۰۰۷ جایگاه‌های رهبری دپارتمان در اختیار نمایندگانی از جمهوری خلق چین بوده‌است. رئیس کنونی دپارتمان لی جون‌هوا دیپلمات چینی است که از سال ۲۰۲۲ این سمت را بر عهده دارد. پیش از وی لیو ژنمین دیپلمات چینی این مسئولیت را داشت.

## نفوذ چین و ابتکار کمربند و جاده
گزارش‌ها نشان می‌دهد که دپارتمان امور اقتصادی و اجتماعی برای ترویج ابتکار کمربند و جاده جمهوری خلق چین به‌کار گرفته شده‌است. لیو ژنمین رئیس پیشین دپارتمان در نشست‌های سطح بالا دربارهٔ ابتکار کمربند و جاده و دستور کار ۲۰۳۰ شرکت و سخنرانی کرد. بر پایه گزارش مجله دیپلمات، چین از جایگاه خود در نهادهای سازمان ملل برای بازآفرینی این سازمان مطابق با دیدگاه‌های خود بهره برده‌است.

## جستارهای وابسته
* اعلامیه حقوق مردم بومی
* کنفرانس سازمان ملل متحد برای توسعه پایدار
* مالکیت فکری بومیان
* اهداف توسعه پایدار

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* تارنمای رسمی دپارتمان امور اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد

رده:دبیرخانه سازمان ملل متحد
رده:جمعیت
رده:توسعه پایدار
رده:سازمان‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۴۸ (میلادی)
رده:اقتصاد توسعه
رده:گروه توسعه سازمان ملل متحد