داستان سیرنیا

***داستان سیرنیا*** (به خمری: *រឿងដើមកំណើតសត្វផ្សោត*) یک افسانه عامیانه کامبوجی است که توسط رودیگر گودس منتشر شده است این داستان، دختری با خدای درختی به شکل پیتون زندگی می‌کند که برای او و خانواده‌اش گنجینه‌هایی فراهم می‌کند، در حالی که خانواده‌ای دیگر سعی می‌کنند با پیدا کردن یک پیتون دیگر، همان ثروت را به دست آورند و به‌طور تصادفی اجازه می‌دهند دخترشان بلعیده شود.

این داستان مربوط به چرخه بین‌المللی «*[[جانور همچون داماد|حیوان به مثابه داماد»]]* است که در آن یک قهرمان زن با شوهری در قالب حیوان ازدواج می‌کند که نشان می‌دهد او در باطن انسان است. در این مورد، قهرمان زن با شوهری در قالب حیوان ازدواج می‌کند که به انسان تبدیل می‌شود، در حالی که دختر دیگری با یک حیوان واقعی ازدواج می‌کند و می‌میرد. گونه‌های مختلف این روایت در هند و آسیای جنوب شرقی یافت می‌شود.

## منابع
این داستان توسط منبعی به نام کونگ چاندانا، اهل چری وین، در منطقه پری چور، کامپونگ چام، ارائه شده است.

## ترجمه‌ها
محقق فرانسوی، سولانژ تیری، این داستان را که در ابتدا با عنوان  منتشر شده بود، به فرانسوی با عنوان ("داستان منشأ حیوان") ترجمه کرد، که او آن را از شخصی خمر به نام کونگ چاندان از گرفته بود. این داستان همچنین توسط نویسنده روث ساخر با عنوان ("تولد دلفین") به آلمانی ترجمه شد که آن هم از خمر گرفته شده بود. محقق روسی، نیکولای دی. فوشکو، این داستان را به روسی با عنوان ("چگونگی پیدایش دلفین‌ها") ترجمه کرد.

## خلاصه
مردم یک روستا به درخت انجیر بزرگی (*توم جری*، در متن تیری) احترام می‌گذارند و آن را می‌پرستند، جایی که آنها محرابی با پیکره‌های زن و مرد (به نام "نک-تاً در متن گودس) می‌سازند و برای ثروت و رفاه به آن نذورات می‌دهند. این داستان همچنین اشاره می‌کند که "پادشاه درخت" ("والدگوت"، "خدای جنگل"، در ترجمه ساخر) سال‌های زیادی در درخت انجیر زندگی کرده است. در روستا، زنی دختری به دنیا می‌آورد. وقتی دختر پیر می‌شود، برای نذورات به محراب می‌رود، که در آن زمان *دواتا* (روحی که در درخت زندگی می‌کند) عاشق او می‌شود، گویی او را از زمان دیگری می‌شناسد. او در مورد معنای این احساس تأمل می‌کند و با خدای ایندرا (پریه‌ان، در متن گودس) مشورت می‌کند. این الهه توضیح می‌دهد که در زندگی قبلی، هم دواتا و هم دختر زن و شوهر بودند و آرزو داشتند دوباره به عنوان زن و شوهر تناسخ یابند. خدای درختان به عنوان یک زاهد زندگی می‌کرد، جدا از همسرش، و آنها در این زندگی از هم جدا شدند.

با توجه به این افشاگری، دواتا به این فکر می‌کند که از ایندرا التماس کند که بمیرد و به صورت انسان دوباره متولد شود تا بتواند با همسرش باشد، اما از این اقدام صرف نظر می‌کند، زیرا زندگی انسان‌ها زودگذر است؛ بنابراین، او تصمیم می‌گیرد خود را به دختر نشان دهد، اما به صورت یک مار (پیتون)، تا بتواند به او توضیح دهد که او کو-پرنگ اوست که به صورت روح درخت دوباره متولد شده است و آنها می‌توانند دوباره با هم باشند. او به یک پیتون تبدیل می‌شود و شب‌ها به اتاق دختر می‌خزد، جایی که زندگی تجسم‌های گذشته آنها را آشکار می‌کند. دختر ادعاهای دواتا را زیر سؤال می‌برد، بنابراین، به عنوان اثبات قدرت‌های او، او دوباره به شکل انسان تغییر شکل می‌دهد، به جوانی خوش‌قیافه تبدیل می‌شود و شب را با او می‌گذراند. دواتا می‌گوید که او نباید راز او را به والدینش بگوید، فقط می‌گوید که او یک پیتون است و می‌گوید که شب‌ها برای بودن با او خواهد آمد.

با این حال، والدین دختر صداهایی را در اتاق دخترشان می‌شنوند و برای بررسی به آنجا می‌روند و متوجه می‌شوند که پیتون بزرگی دور دخترشان حلقه زده است. پیتون آنجا را ترک می‌کند و دختر همه چیز را به آنها می‌گوید، از جمله قولی که هویت مخفی او را حفظ می‌کند. شب بعد، خدای درخت دوباره به شکل انسان نزد همسرش برمی‌گردد و والدین دختر از قرار ملاقات آنها جاسوسی می‌کنند. آنها همچنین نگرانند که خدای درخت به شکل پیتون خود بازگردد. صبح روز بعد، خدای درخت به دختر می‌گوید که والدینش باید در مکانی خاص که پر از گنجینه‌هایی مانند طلا و نقره، جواهرات و ظروف غذاخوری است، حفاری کنند. خانواده دختر طبق دستور عمل می‌کنند و ثروتمند می‌شوند.

در روستایی دیگر، خانواده‌ای دیگر از بخت و اقبال دختر خدای درخت باخبر می‌شوند و به او حسادت می‌کنند، زیرا خدای درخت به آنها وسیله‌ای برای خرید گاو و خدمتکار داده است. زن به شوهرش می‌گوید که خدای درخت به شکل پیتون کسی بوده که به آنها ثروت داده است و از شوهرش می‌خواهد که برای دخترشان همسری مار پیدا کند، زیرا می‌داند که در جنگل، پیتون از گنجی محافظت می‌کند. مرد روز بعد به جنگل می‌رود و ماری حلقه زده را روی تپه‌ای کوچک پیدا می‌کند که طبق داستان، برای استراحت به دور خود پیچیده است. مرد مار را به خانه می‌آورد و با آن مانند داماد رفتار می‌کند و حیوان را در یک جشن بزرگ به عقد دخترش درمی‌آورد. همسایگان مرد متوجه حماقت عمل او می‌شوند، اما او به هر حال به کار خود ادامه می‌دهد.

در شب عروسی، مار که یک حیوان واقعی است، از خواب بیدار می‌شود و دور دختر حلقه می‌زند. شروع به بلعیدن تکه‌تکه او می‌کند: ابتدا از زانوها، سپس از کمر، تا گردن و در نهایت از سرش. دختر سعی می‌کند مادرش را از این موضوع آگاه کند، اما زن التماس‌های دخترش را نادیده می‌گیرد، تا اینکه دیگر صدای دخترش شنیده نمی‌شود و او برای بررسی می‌رود: دختر به‌طور کامل بلعیده شده است و زن با وحشت فریاد می‌زند. شوهرش از فریادها آگاه می‌شود و متوجه می‌شود که دخترش به‌طور کامل بلعیده شده است. او با کمک دیگر روستاییان، پیتون وحشی را می‌گیرد و او را از شکم مار آزاد می‌کند. دختر واقعاً از سرنوشتی بی‌رحمانه نجات می‌یابد، اما بدنش پوشیده از لجن و بوی بد است. خانواده و روستایش سعی می‌کنند مخاط را بشویند، اما مخاط به بدنش چسبیده است. دختر که از این مصیبت تحقیر شده است، یک کتری با خود می‌برد و تصمیم می‌گیرد به دریا بپرد. سپس دختر به یک *فسوت*، در ترجمه تیری (دلفین ایراوادی)، یا به یک سیرنیا در ترجمه گودس تبدیل می‌شود.

## تحلیل
### نوع داستان
این داستان در فهرست بین‌المللی آرنه-تامپسون-اوتر با عنوان، «شوهر مار و دختر حسود»، زیرگروهی از نوع، «شاهزاده به شکل مار» طبقه‌بندی شده است. در این نوع داستان، دختری با ماری ازدواج می‌کند که به او جواهرات و زیورآلات می‌دهد و پس از سوزاندن پوست مار، به انسان تبدیل می‌شود؛ دختر دیگری سعی می‌کند با یک مار *واقعی* تقلید کند که نتایج فاجعه‌بار و مهلکی به بار می‌آورد.

### نقوش
#### درخت مار
استوارت بلکبرن اظهار داشت که برخی از گونه‌های آسیای جنوب شرقی حاوی نقش درخت میوه‌ای هستند که متعلق به مار است و میوه‌های آن را یا خواهران یا مادرشان می‌خواهند. به‌طور خاص، این درخت در مرکز آروناچال پرادش و در میان مردم کوکونگ و نوسو در یوننان یافت می‌شود. به گفته گودس، درخت انجیر مقدس از این داستان، گونه *[[انجیر معابد]]* است.

#### پستاندار دریایی
گودس حیوان مار مانند را به «پیتون» ترجمه کرد، نه «بوآ» که در ترجمه ساخر آمده است، زیرا به گفته او، پیتون بومی جنوب شرقی آسیا است. در مورد این پستاندار دریایی، اگرچه متن ساخر نام آن را «دلفین» ذکر می‌کند، او تصمیم گرفت آن را به «سیرن» (گاو دریایی) ترجمه کند. تیری در یادداشت‌های خود برای داستان می‌گوید، *فرهنگ لغت گسدون،* *فسوت را* به عنوان نوعی از آب‌بازسانان که در کامبوج زندگی می‌کند تعریف می‌کند، اگرچه او گمان می‌کرد که گونه توصیف شده در داستان، یک دوگونگ بوده است.

### تفاسیر
روث ساچر استدلال کرد که این داستان، آموزه‌های بودایی را با ایده‌های آنیمیستی و شمنی ترکیب کرده است تا درسی علیه طمع مادی ارائه دهد.

## منابع

رده:ATU ۴۰۰−۴۵۹
رده:اسطوره خاستگاه‌ها
رده:شخصیت‌های زن در متل
رده:شخصیت‌های مرد در متل‌ها
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:فولکلور کامبوج
رده:قصه‌های آسیایی