کشته شدن علی حیدری

**علی حیدری ویرانی** (۷ فروردین ۱۳۸۴ – حوالی ۲۰ بهمن‌ ۱۴۰۴) معترض ایرانی بود که در جریان خیزش ۱۴۰۴ توسط نیروهای جمهوری اسلامی دچار ناپدیدسازی قهری و شکنجه شده و در نهایت با شلیک گلوله اعدام شد.

### زندگی‌نامه
علی حیدری، متولد هفتم فروردین ۱۳۸۴ در شهرک ویرانی شاندیز بود. وی ساکن مشهد بود و در یک کارگاه خراطی کار می‌کرد.

### بازداشت
حیدری در شامگاه ۱۸ دی‌ ۱۴۰۴ همراه با هزاران نفر دیگر در بلوار هفت‌تیر مشهد در اعتراضات مردمی حاضر شد. به گفتهٔ یکی از شاهدان ماموران سرکوب حدود ساعت ۹ شب شروع به تیراندازی به جمعیت زیادی از معترضان که در حوالی کلانتری هفت‌تیر جمع شده بودند، کردند. در همان لحظات اولیهٔ تیراندازی گلوله‌ای جنگی به پای حیدری اصابت کرد، به طوری که او تعادلش را از دست داده و به زمین خورد و در همین حین گوشی همراهش از جیبش بیرون افتاد که این شاهد آن را از زمین برداشته و در جایی پناه گرفت. به شهادت او «پای علی خونریزی داشت و ما نتوانستیم او را عقب بکشیم. نیروهای سرکوب بالای سر او رسیدند، او را بلند کردند و کشان‌کشان با خود بردند.» 
 

### ناپدیدسازی قهری
خانوادهٔ علی حیدری که خبر مجروح شدن و بازداشت او را از شهروندی که گوشی همراه او را در دست داشت گرفته بودند، به هر دری زدند تا خبری از سلامت او و نهاد بازداشت‌کننده‌اش بگیرند. ولی از زمان بازداشت او در شامگاه ۱۸ دی تا بامداد ۲۰ بهمن، هیچ اطلاعی از محل نگهداری، وضعیت جسمی یا سرنوشت او به خانواده‌اش داده نشد و هیچ نهادی از وزارت اطلاعات تا اطلاعات سپاه، نیروی انتظامی و پلیس آگاهی، مسئولیت بازداشت او را نپذیرفتند. خانواده، به ناچار در بیمارستان‌ها، دادگاه‌ها و سردخانه‌ها به جستجوی او پرداختند.

حیدری ۳۳ روز در وضعیت ناپدیدسازی قهری قرار داشت. در بامداد دوشنبه ۲۰ بهمن ماموران اداره آگاهی شهرک ویرانی با تلفن همراه پدر علی تماس گرفته و از او خواستند که برای شناسایی و تحویل پیکر پسرش به سردخانهٔ آرامستان بهشت رضا مراجعه کند.

### تناقض در زمان و مکان قتل
ماموران به پدر علی گفتند که او در جریان اعتراضات جان‌باخته و پیکرش بیش از یک ماه بود که در سردخانه نگهداری می‌شد، اما آن اعضای خانواده که موفق به دیدن پیکرش شدند، با این روایت مخالف بودند.  حفرهٔ گلوله در سمت چپ پیشانیش در کنار آثار ضرب و جرح از جمله کبودی صورت و شکستگی بینی نشانگر آن بود که ماموران او را در دورهٔ بازداشت به شدت شکنجه کرده و سپس با شلیک تیر خلاص به سر از فاصلهٔ نزدیک و احتمالاً با یک اسلحهٔ کمری در بازداشتگاه کشته‌اند. به علاوه علی در روز پنج‌شنبه ۱۸ دی به آرایشگاه رفته و اصلاح کرده بود و ته‌ریش بسیار کم‌پشتی داشت. اما ریش‌های صورت او به طرز آشکاری بلند بود که نشان می‌داد او مدت‌ها پس از بازداشت زنده بوده است و  جسدش نیز در وضعیتی بود که به نظر نمی‌رسید یک ماه از مرگش گذشته باشد.

### خاکسپاری
پیکر این جان‌باخته در روز دوشنبه ۲۰ بهمن با حضور گستردهٔ مردم و نیز حضور پرشمار نیروهای لباس‌شخصی در زادگاهش ویرانی به خاک سپرده شد. در حاشیهٔ مراسم نیروهای لباس‌شخصی‌ قصد داشتند چند تن از شرکت‌کنندگان را بازداشت کنند که با مقاومت مردم این عمل انجام نشد. مراسم یادبود او نیز بدون قرآن‌خوانی و با کف‌زدن به نشانه تشویق او برگزار شد.

## جستارهای وابسته
* جاویدنام
* خیزش ۱۴۰۴ ایران
* کشته‌شدگان خیزش ۱۴۰۴ ایران
* نقض حقوق بشر توسط جمهوری اسلامی ایران
* روش‌ها و ابزارهای نقض حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران
* ناپدید شدن قهری
* ربودن مخالفان سیاسی توسط جمهوری اسلامی ایران

## منابع

رده:اهالی مشهد
رده:درگذشتگان ۱۴۰۴
رده:درگذشتگان ۲۰۲۶ (میلادی)
رده:زادگان ۱۳۸۴
رده:سرکوب سیاسی در ایران
رده:مرگ به وسیله اسلحه گرم در ایران
رده:مرگ و میر ناشی از اعتراض
رده:معترضان اهل ایران
رده:جان‌باختگان اعتراضات در ایران