الزنغریه

**الزنغریه** () روستایی عرب فلسطینی در بخش صفد در دوره قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود. این روستا در ۸٫۵ کیلومتری جنوب شرقی شهر صفد و در نزدیکی وادی الغره قرار داشت. الزنغریه در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ فلسطین و در چارچوب عملیات ماتاته (به معنای «عملیات جارو») در ۴ مه ۱۹۴۸ از سکنه تخلیه شد و سپس در ۱۷ ژوئن ۱۹۴۸ به آتش کشیده و ویران گردید.

نام روستا از عشیره بدوی عرب الزنغریه گرفته شده بود که در این منطقه اسکان یافته بودند. در سرشماری ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۸۴۰ نفر و همگی مسلمان بودند و مساحت کل زمین‌های آن ۲۷٬۹۱۸ دونم بود. پس از تخلیه روستا، در سال ۱۹۴۹ شهرک موشاو الیفلت بر روی زمین‌های آن بنا شد.

## پیشینه
روستای الزنغریه نام خود را از عشیره بدوی عرب الزنغریه گرفته بود که در این منطقه ساکن شده بودند.

در سال ۱۸۳۸ میلادی، در دوران امپراتوری عثمانی، الزنغریه به‌عنوان یک عشیره عرب در حوزه حکومتی صفد شناسایی شد.

## دوره قیمومت بریتانیا
در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام شد، جمعیت الزنغریه ۳۷۴ نفر مسلمان بود. در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین این رقم به ۵۲۶ مسلمان در ۹۷ خانه افزایش یافت.

بر پایه آمار روستایی سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا به ۸۴۰ نفر مسلمان رسیده بود و مساحت کل زمین‌های روستا ۲۷٬۹۱۸ دونم بود. از این میزان، ۷٬۲۶۵ دونم به کشت غلات اختصاص داشت و ۲۰٬۶۵۳ دونم غیرقابل کشت طبقه‌بندی شده بود.

## جنگ ۱۹۴۸ و پیامدهای آن
الزنغریه در ۴ مه ۱۹۴۸ در جریان عملیات ماتاته (، به معنای «جارو») از سکنه تخلیه شد. روز بعد، ۵ مه ۱۹۴۸، نیروهای هاگانا بیشتر خانه‌ها را منفجر و چادرها را میان طبغه و بطیحه در نقطه‌ای که رود اردن به دریاچه می‌ریزد آتش زدند؛ در حدود ۱۵ عرب کشته شدند و بقیه به سوریه گریختند.

در همان روز، مهندسان رزمی پالماخ بیش از ۵۰ خانه را در الزنغریه و روستاهای اطراف به‌صورت منظم منفجر کردند.

یک کشیش کاتولیک در طبغه این رویدادها را چنین ثبت کرد: «همین که برکت دادن نان را تمام کردم، انفجاری وحشتناک در طبغه رخ داد. بیرون دویدیم و ستون‌هایی از دود را دیدیم که به آسمان بالا می‌رفت. خانه پس از خانه بمباران و آتش زده شد … تمام روز انفجار بود و دود و آتش دیده می‌شد؛ شب‌هنگام «فاتحان» با کامیون‌های پر از احشام بازگشتند. آنچه نمی‌توانستند ببرند به گلوله بستند.» برخی از ساکنان الزنغریه پس از مدتی بازگشتند اما ظاهراً در سال ۱۹۴۹ یا اوایل دهه ۱۹۵۰ دوباره اخراج شدند.

### شهرک‌سازی بر زمین‌های روستا
در سال ۱۹۴۹ شهرک موشاو الیفلت در غرب محل روستا و بر روی زمین‌های آن بنیان‌گذاری شد. مزرعه خصوصی کاره دشه نیز که در سال ۱۹۵۴ تأسیس شد بر زمین‌های پیشین روستا قرار دارد.

### وضعیت کنونی محل روستا
در سال ۱۹۹۲ محل روستا این‌گونه توصیف شد: «تنها چیزی که باقی مانده بلوک‌هایی از سنگ بازالت است که زمانی بخشی از دوازده خانه بودند. گرچه خانه‌ها ویران شده‌اند، برخی دیوارها هنوز سرپاست. در نزدیکی بقایای خانه‌های روستا موانع سنگی دیده می‌شود که بخش‌هایی از آغل‌های دام را تشکیل می‌دهند. این منطقه اکنون چراگاه گاوهای مزرعه اسرائیلی کاره دشه در جنوب غربی است.»

## کتاب‌شناسی دربارهٔ روستا
دو کتاب دربارهٔ الزنغریه منتشر شده‌است: نخست کتاب  (الزنغریه: سرزمین و عشیره) نوشته مقبل الجمعان در سال ۱۹۹۹ و دیگری  (ریشه‌های تاریخی الزنغریه) نوشته خمیس الجرادات الزنغری در سال ۲۰۰۲ که هر دو در دمشق منتشر شدند. در یکی از این کتاب‌ها که پیشینه مقاومت میان سال‌های ۱۹۴۸ تا ۲۰۰۰ را بازگو می‌کند، نام خانوادگی تقریباً همه ۳۵ مرد (کشته‌شدگان، زندانیان، رزمندگان و غیره) «الزنغری» است که نسبت روستا به‌شمار می‌رود.

## جستارهای وابسته
روستاهای پیشین و کنونی مسکون عشیره بدوی زنغریه:
* خربه کرازه
* طوبا الزنغریه

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* الزنغریه در وبگاه فلسطین در یاد
* الزنغریه در وبگاه ذاکرات

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:بخش صفد