خشم کاذب

**خشم کاذب** رفتارهایی مانند گاز گرفتن، چنگ زدن، خرخر کردن، قوز کردن پشت و «حرکات تند و متناوب اندام‌ها» است که در آزمایش‌های حیوانی با برداشت قشر مخ ایجاد می‌شود و گفته می‌شود بدون وجود تجربهٔ درونی خشم رخ می‌دهند. این تغییرات رفتاری با آسیب‌های کوچک در هیپوتالاموس برعکس می‌شوند.

اصطلاح *خشم کاذب* دست‌کم از سال ۱۹۲۵ توسط والتر بردفورد کانون و سیدنی ویلیام بریتون به‌کار می‌رفته است. کانون و بریتون پژوهش‌هایی در زمینهٔ بیان هیجانی ناشی از فعالیت نواحی زیرقشری انجام دادند. گربه‌هایی که نئوکورتکس آن‌ها برداشته شده بود همچنان در برابر محرک‌های خفیف، واکنش‌هایی از خشم شدید بروز می‌دادند.

این مفهوم توسط بسیاری از عصب‌پژوهان هیجانی رد شده است؛ زیرا حیوانات غیرانسانی که رفتارهای خشم را نشان می‌دهند، واقعاً خشم را تجربه می‌کنند. برای نمونه یاک پانک‌سِپ چنین دیدگاهی داشت و از نخستین کسانی بود که مولدهای عصبی خشم را توصیف کرد.

## نشانه‌ها
نشانه‌های فیزیولوژیک خشم کاذب شامل افزایش قند خون، افزایش نبض، سرعت تنفس و فشار خون است. این نشانه‌ها می‌توانند به‌طور خودبه‌خودی رخ دهند و همچنین با تحریک‌های حسی برانگیخته شوند. در برخی موارد، جانور دچار چندین حملهٔ تشنجی می‌شود که پس از قطع *سدیم [[باربیتال]]* رخ می‌دهند. نتیجه گرفته شده است که قشر مخ می‌تواند در این نوع فرایند تشنجی نقش تسهیل‌کننده داشته باشد. این اثرات فیزیولوژیک همراه با نشانه‌های رفتاری شبیه خشم مانند خرخر کردن، چنگ زدن و گاز گرفتن بروز می‌کنند.

## علل
تنها چند علت شناخته‌شده برای خشم کاذب در جانوران وجود دارد. بیشتر آزمایش‌ها روی گربه‌ها، سگ‌ها و موش‌ها انجام شده است. نشانه‌های واقعی خشم کاذب در اصل همان واکنش‌های معمول خشم و دفاعی در جانوران هستند. این حالت زمانی «خشم کاذب» نامیده می‌شود که واکنش خشم توسط محرک‌های غیرتهدیدکننده برانگیخته شود. پژوهشی توسط بارد (۱۹۳۴) نشان داد که برداشت نئوکورتکس در گربه‌ها و سگ‌ها موجب خشم کاذب می‌شود. رفتار هر جانور پیش از جراحی بررسی شد، از جمله آرام و دوستانه بودن آن‌ها با انسان‌ها و جانوران دیگر، و همچنین واکنششان در هنگام دست‌کاری. پس از جراحی، بارد مشاهده کرد که جانوران در برابر محرک‌هایی که پیش‌تر واکنش اندکی برمی‌انگیختند، مانند لمس دم، واکنش خشم شدید نشان می‌دهند. او نتیجه گرفت که دلیل این امر ممکن است از بین رفتن مهار نواحی درگیر در واکنش خشم پس از برداشت نئوکورتکس باشد که باعث بیش‌فعالی این نواحی می‌شود.

پژوهشی توسط *ریس و گونه* (۱۹۶۵) نشان داد که تحریک الکتریکی آمیگدالا در گربه‌ها موجب خشم کاذب می‌شود که در نتیجه به کاهش میزان آدرنالین و نورآدرنالین می‌انجامد. آن‌ها معتقد بودند دلیل این امر آن است که واکنش دفاعی شدید موسوم به خشم کاذب موجب افزایش بسیار زیاد در آزادسازی این میانجی‌های عصبی می‌شود و مغز نمی‌تواند به اندازهٔ کافی نورآدرنالین دوباره بسازد تا این کاهش جبران شود.

ریس و *فوکس* (۱۹۶۹) سپس پژوهشی بر روی گربه‌هایی انجام دادند که پس از برش ساقه مغز دچار خشم کاذب شده بودند. هدف این پژوهش بررسی رابطهٔ کاهش نورآدرنالین در خشم کاذب با شدت رفتار خشم کاذب بود. آن‌ها دریافتند که خشم کاذب شدیدتر با سطح پایین‌تر نورآدرنالین هم‌بستگی دارد. همچنین دریافتند هنگامی که به این گربه‌ها پروتریپتیلین (که عمل نورآدرنالین را تسهیل می‌کند) داده شد، نشانه‌ها بدتر شدند، اما زمانی که هالوپریدول (که عملکرد نورآدرنالین را مهار می‌کند) داده شد، نشانه‌ها خفیف‌تر شدند. آن‌ها نتیجه گرفتند که آزادسازی نورآدرنالین برای بروز رفتار خشم کاذب ضروری است.

## شیوع در انسان
در برخی موارد، خشم کاذب در انسان به نظر می‌رسد ناشی از «تخلیهٔ مهارنشدهٔ هیپوتالاموس» باشد. این امر چندان شگفت‌آور نیست، زیرا نقش هیپوتالاموس در ایجاد تجربهٔ درونی خشم در موش‌ها، گربه‌ها و انسان‌ها مشخص شده است. سه علت شناخته‌شده برای تخلیهٔ هیپوتالاموس عبارتند از: دپولاریزاسیون هیپوتالاموس از طریق تحریک الکترودی، مسمومیت با مونوکسید کربن و کاهش قند خون ناشی از انسولین.

هنگام تجربهٔ خشم کاذب، بدن انسان نشانه‌های درونی و بیرونی آشفتگی جسمی را نشان می‌دهد. بروز دوره‌های خشم کاذب در انسان هرگز عمدی نیست، اما بدن «تغییراتی در اندام‌های درونی و در ترکیب خون نشان می‌دهد که مشابه تغییرات مرتبط با رفتار هیجانی انسان است».

اگرچه فرد در لحظات خشم کاذب احساسات را بروز می‌دهد، این امر لزوماً به معنای تجربهٔ واقعی آن هیجان نیست. با این حال، دلیلی وجود ندارد که فرض کنیم فرد در این حالت واقعاً احساس خشم نمی‌کند، و مفهوم «خشم کاذب» ـ یعنی بروز رفتارهای خشم در اثر افزایش فعالیت هیپوتالاموس در غیاب تجربهٔ درونی خشم ـ احتمالاً مفهومی نادرست و ساختهٔ فضای علمی و سیاسی زمانه‌ای است که این اصطلاح در آن پدید آمد.

محرک‌هایی که فرد در جریان یک برون‌ریزی با آن‌ها مواجه می‌شود می‌توانند واکنش‌های جسمی مانند گشادشدن مردمک، بیرون‌زدگی چشم، افزایش ضربان قلب، افزایش فشار خون سیستولی و بازتر شدن شکاف پلکی‌ها را به‌دنبال داشته باشند.
### ارتباط با صرع
برخی گزارش‌های بالینی نشان داده‌اند که خشم کاذب می‌تواند در بیماران مبتلا به صرع نیز دیده شود، به‌ویژه در مواردی که با همارتوم هیپوتالاموس  
همراه است. در چنین بیماران، تخلیه‌های غیرطبیعی هیپوتالاموسی ممکن است باعث بروز رفتارهای خشم‌گونه شود.

## نقدها
برخی از پژوهشگران علوم اعصاب هیجانی با مفهوم «خشم کاذب» مخالفت کرده‌اند. به باور آنان جانورانی که واکنش‌های خشم مانند خرخر کردن یا گاز گرفتن را نشان می‌دهند، واقعاً تجربهٔ درونی خشم را نیز دارند و این رفتار تنها «ظاهری» نیست. یاک پانک‌سپ از جمله کسانی است که این دیدگاه را مطرح کرده‌است. او در نوشته‌های خود تأکید می‌کند که واکنش‌های خشم بر پایهٔ سامانه‌های عصبی بنیادین در مغز شکل می‌گیرند و باید به عنوان تجربه‌های هیجانی اصیل در جانوران در نظر گرفته شوند.

## پانویس

## منابع

رده:نشانه‌ها و علائم بیماری
رده:صرع
رده:اختلال‌های خلقی