بازتاب‌سنجی

**بازتاب‌سنجی** () اصطلاحی کلی است برای استفاده از بازتاب موج‌ها یا تَپ‌ها‌ از سطوح و مرزها به‌منظور شناسایی یا توصیف اشیاء. گاهی نیز از آن برای کشف ناهنجاری‌ها، مانند عیب‌یابی یا تشخیص پزشکی، استفاده می‌شود.

بازتاب‌سنجی شکل‌های متنوعی دارد که بر پایه‌های مختلفی دسته‌بندی می‌شوند، از جمله: نوع تابش مورد استفاده (الکترومغناطیسی، فراصوت، پرتو ذرات)، نحوهٔ انتشار موج (آزاد یا در راهنما/کابل)، مقیاس طولی درگیر (طول موج و عمق نفوذ نسبت به اندازهٔ جسم بررسی‌شده)، روش اندازه‌گیری (پیوسته یا پالسی، تفکیک بر اساس قطبش، و غیره) و نیز حوزهٔ کاربرد.

## منابع تابش
* از انواع مختلف تابش الکترومغناطیسی با طول موج‌های متنوع در بازتاب‌سنجی استفاده می‌شود:

* رادار: از بازتاب پالس‌های رادیویی برای شناسایی حضور، مکان و سرعت اجسام مانند هواپیما، موشک، کشتی و خودرو بهره گرفته می‌شود.
* لیدار: از بازتاب پالس‌های نوری معمولاً برای نفوذ به پوشش گیاهی در مطالعات باستان‌شناسی هوایی استفاده می‌شود.
* بررسی لایه‌های نازک نیم‌رسانا و دی‌الکتریک: با تحلیل داده‌های بازتاب و استفاده از مدل پراکندگی فروحی–بلومر می‌توان ضخامت، ضریب شکست و ویژگی‌های نوری لایه‌ها را تعیین کرد.
* بازتابندگی پرتو ایکس: روشی تحلیلی و حساس به سطح است که در شیمی، فیزیک و علم مواد برای بررسی سطوح، لایه‌های نازک و چندلایه به‌کار می‌رود.
* بازتاب پالس (پردازش سیگنال) الکتریکی در نقاط گسستهٔ کابل برق در بازتاب‌سنجی در حوزهٔ زمان (TDR) به‌کار می‌رود تا عیب‌های سیم‌کشی شناسایی و مکان‌یابی شوند.
* Skin reflectance: در انسان‌شناسی، دستگاه‌های بازتاب‌سنجی برای اندازه‌گیری رنگ پوست انسان به‌کار می‌روند. این ابزارها معمولاً به بازوی بالا یا پیشانی نشانه می‌روند و بازتاب امواج با درصدهای مختلف تفسیر می‌شود. فرکانس‌های پایین نشان‌دهنده بازتاب کمتر و در نتیجه رنگ پوست تیره‌تر، و فرکانس‌های بالا نشان‌دهنده بازتاب بیشتر و پوست روشن‌تر هستند.
* در صوت‌شناسی بازتاب‌سنجی، از بازتاب امواج صوتی استفاده می‌شود. یکی از کاربردهای آن سنجش گوش میانی است که در تشخیص بیماری‌های گوش به‌کار می‌رود.

* در بازتاب‌سنجی فراصوت، یک مبدل، امواج فراصوت تولید می‌کند که در محیط پخش شده و به مرز میان محیط و نمونه می‌رسد. بخشی از موج در همان نقطه بازتاب می‌شود و بخشی به نمونه نفوذ می‌کند. امواج بازتاب‌شده به مبدل بازمی‌گردند و با اندازه‌گیری دامنه (فیزیک) بازتاب، مقاومت صوتی نمونه تعیین می‌شود. از این روش در سونوگرافی و آزمون‌های غیرمخرب استفاده می‌شود.
* بازتاب‌سنجی نوترونی یا بازتاب‌سنجی نوترونی، یکی از روش‌های پراش نوترون برای اندازه‌گیری ساختار لایه نازک‌هاست. این روش اطلاعات ارزشمندی در زمینه‌های مختلف علمی و صنعتی ارائه می‌دهد، از جمله در بررسی تجمع ذرات، پلیمر‌ها، مواد فعال سطحی، ساختار میدان مغناطیسی لایه‌های نازک و غشاهای زیستی.

## انواع روش‌های بازتاب‌سنجی
بسیاری از روش‌ها بر پایهٔ بازتاب‌سنجی هستند و بر اساس نوع موج استفاده‌شده و نحوهٔ تحلیل بازتاب، دسته‌بندی می‌شوند. برخی از مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:
* در بازتاب‌سنجی در حوزهٔ زمان (TDR)، پالس‌هایی سریع منتشر می‌شوند و اندازه، مدت‌زمان و شکل پالس‌های بازتابی تحلیل می‌گردد.
* بازتاب‌سنجی در حوزهٔ بسامد (FDR): در این روش، مجموعه‌ای از امواج سینوسی با بسامد پله‌ای از نمونه عبور می‌کند. مانند TDR، این امواج تا سطح نمونه پیش می‌روند و سپس بازتاب می‌یابند. تغییرات فرکانس میان سیگنال تابشی و سیگنال بازتابی بررسی می‌شود. این روش‌ها معمولاً در رادار و بررسی کابل‌ها کاربرد دارند.
* بیضی‌سنجی: اندازه‌گیری بازتاب نور از لایه‌های نازک بر اساس قطبش نور است.

## منابع

* 

رده:مهندسی الکترونیک