روابط بلغارستان و اسرائیل

**روابط بلغارستان و اسرائیل** به مناسبات دیپلماتیک دوجانبه میان بلغارستان و اسرائیل اشاره دارد. بلغارستان در ۲۹ نوامبر ۱۹۴۸ اسرائیل را به رسمیت شناخت و دو کشور در سال ۱۹۵۲ سفارتخانه‌های خود را گشودند. بلغارستان به همراه دیگر کشورهای بلوک شرق پس از جنگ شش‌روزه در ۱۰ ژوئن ۱۹۶۷ روابط دیپلماتیک خود را با اسرائیل قطع کرد. این روابط در ۳ مه ۱۹۹۰ پس از فروپاشی نظام کمونیستی در بلغارستان در سطح سفارتخانه بازیابی شد.

روابط بلغارستان و اسرائیل دوستانه و گسترده‌است و زمینه‌های گوناگونی از جمله گردشگری، نظامی، بازرگانی، فرهنگی، اقتصادی و آموزشی را دربرمی‌گیرد. بلغارستان نزدیک‌ترین شریک اسرائیل در جنوب شرقی اروپا به‌شمار می‌رود. بلغارستان سفارتخانه‌ای در تل‌آویو و اسرائیل سفارتخانه‌ای در صوفیه و یک کنسولگری افتخاری در وارنا دارد.

## پیشینه
### پیش از ۱۹۴۸
حضور یهودیان در بلغارستان پیشینه‌ای نزدیک به ۲۰۰۰ ساله دارد. یهودیان بلغارستان در چارچوب تشکیل دولت مدرن بلغارستان و بر پایه مفاد عهدنامه برلین از حقوق برابر برخوردار شدند.

در دوران جنگ جهانی دوم و هولوکاست، بلغارستان نزدیک به ۴۸٬۰۰۰ یهودی بلغاری را در خاک خود نجات داد، هرچند در همان زمان حدود ۱۱٬۰۰۰ یهودی سرزمین‌های اشغالی یوگسلاوی و یونان را به اردوگاه‌های کار اجباری تبعید کرد.

### ۱۹۴۸–۱۹۹۰
بلغارستان در ۲۹ نوامبر ۱۹۴۸ اسرائیل را به رسمیت شناخت و در سال ۱۹۵۲ سفارتخانه خود را در تل‌آویو گشود.

در ۲۷ ژوئیه ۱۹۵۵ نیروی هوایی بلغارستان به اشتباه پرواز ۴۰۲ ال‌عال را که از لندن به مقصد تل‌آویو از راه وین در حال پرواز بود سرنگون کرد. هر ۷ خدمه و ۵۱ مسافر هواپیما کشته شدند.

در ۱۰ ژوئن ۱۹۶۷ بلغارستان سفارتخانه خود را در تل‌آویو بست و روابط دیپلماتیک با اسرائیل را به دلیل جنگ شش‌روزه قطع کرد. سفارت اتریش در تل‌آویو به عنوان حافظ منافع بلغارستان عمل می‌کرد. بلغارستان به عنوان بخشی از بلوک شوروی علیه اسرائیل رأی داد و از قطعنامه ۳۳۷۹ مجمع عمومی سازمان ملل متحد حمایت کرد.

### از ۱۹۹۰
پس از فروپاشی جمهوری خلق بلغارستان و برقراری جمهوری بلغارستان، دو کشور روابط خود را در سطح سفارتخانه در ۳ مه ۱۹۹۰ بازیابی کردند. در سال ۱۹۹۱ نخستین سفر رسمی نخست‌وزیر اسرائیل، اسحاق شامیر، به بلغارستان انجام شد و یک سال پس از آن در ۱۹۹۲ نخستین سفر رسمی نخست‌وزیر بلغارستان، فیلیپ دیمیتروف، به اسرائیل صورت گرفت.

در تابستان ۲۰۱۰ بلغارستان ۹۰ آتش‌نشان به اسرائیل اعزام کرد تا در مهار آتش‌سوزی‌های گسترده اطراف حیفا یاری رسانند. در تابستان ۲۰۱۲ اسرائیل نیز دو هواپیمای اطفاء حریق به بلغارستان فرستاد تا در مهار آتش‌سوزی جنگلی کوه ویتوشا در نزدیکی صوفیه کمک کند.

در ۷ ژوئیه ۲۰۱۱ بویکو بوریسوف نخست‌وزیر بلغارستان و بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل بیانیه‌ای دربارهٔ همکاری نزدیک‌تر در زمینه‌های روابط بین‌الملل، امنیت ملی، آمادگی بحران، گردشگری، انرژی و کشاورزی امضا کردند.

در ژانویه ۲۰۱۲ اسرائیل و بلغارستان دو تفاهم‌نامه دیگر در زمینه رزمایش‌های مشترک نظامی و همکاری دفاعی امضا کردند. این تفاهم‌نامه‌ها از سوی اهود باراک وزیر دفاع اسرائیل و آنیو آنگلوف همتای بلغاری‌اش امضا شد.

پس از انفجار اتوبوس در بورگاس در سال ۲۰۱۲ که در آن ۵ شهروند اسرائیلی و ۱ شهروند بلغاری کشته شدند، دو کشور بر تقویت همکاری امنیتی تأکید کردند. بررسی بین‌المللی که بلغارستان انجام داد نشان داد این حمله توسط شاخه نظامی حزب‌الله صورت گرفته‌است.

در نوامبر ۲۰۱۸ نتانیاهو برای شرکت در نشست چهارجانبه اروپایی (بلغارستان، صربستان، یونان و رومانی) به بلغارستان سفر کرد و با بوریسوف دربارهٔ امکان انتقال گاز اسرائیل به اروپا از طریق خط لوله ایست‌مد گفت‌وگو کرد.

در نوامبر ۲۰۲۳ نیکلای دنکوف نخست‌وزیر بلغارستان به اسرائیل سفر و با نتانیاهو دیدار کرد. دنکوف از حق دفاع اسرائیل حمایت کرد اما بر اهمیت رساندن کمک‌های بشردوستانه به نوار غزه تأکید نمود.

## همکاری نظامی
از ۷ تا ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۷ رزمایش مشترکی با نام رمز «» در بلغارستان برگزار شد. در این رزمایش ۴۲ فروند هواپیمای اف-۱۵ و اف-۱۶ نیروی هوایی اسرائیل همراه با هواپیماهای میگ-۲۹ بلغارستان و سامانه‌های پدافند هوایی اس-۳۰۰ شرکت کردند. این سامانه‌ها مشابه سامانه‌های مستقر در سوریه و ایران بودند. همچنین هواپیماهای ایتالیایی یوروفایتر تایفون مستقر در بلغارستان در چارچوب نیروهای ناتو در این رزمایش حضور داشتند.

## همکاری فرهنگی
در ایام عید سوکوت ۲۰۱۸ گروه کُر زنانه «لیرا» به رهبری گالینا پوپووا از بلغارستان در روستای ابوغوش اسرائیل در چارچوب جشنواره موسیقی آوازی و کلیسایی به اجرا پرداخت.

## روابط اقتصادی و بازرگانی
بلغارستان و اسرائیل در چارچوب موافقتنامه همبستگی اتحادیه اروپا از زمان پیوستن بلغارستان به اتحادیه اروپا در سال ۲۰۰۷ دارای پیمان تجارت آزاد هستند.

در ۱۶ دسامبر ۱۹۹۶ دو کشور موافقتنامه حمایت از سرمایه‌گذاری امضا کردند. در ۱۸ ژانویه ۲۰۰۰ موافقتنامه اجتناب از مالیات مضاعف به امضا رسید. در ۱۵ ژوئیه ۲۰۰۷ نیز موافقتنامه لغو روادید میان دو کشور امضا شد.

تا سال ۲۰۲۴ ارزش واردات بلغارستان از اسرائیل ۷۵ میلیون دلار و صادرات آن به اسرائیل ۱۷۷ میلیون دلار بوده و سرمایه‌گذاری مستقیم اسرائیل در بلغارستان حدود ۲۹۲ میلیون یورو برآورد شده‌است.

جدول زیر روند تجارت دوجانبه را بر حسب میلیون دلار آمریکا نشان می‌دهد:

## گردشگری
گردشگری یکی از مهم‌ترین وجوه روابط دو کشور است. شمار گردشگران اسرائیلی که به بلغارستان سفر می‌کنند به مراتب بیشتر از گردشگران بلغاری است که به اسرائیل می‌روند. جدول زیر آمار گردشگری دوجانبه را بر حسب هزار نفر نشان می‌دهد:

## نمایندگی‌های دیپلماتیک
* بلغارستان سفارتخانه‌ای در تل‌آویو دارد.
* اسرائیل سفارتخانه‌ای در صوفیه و کنسولگری افتخاری در وارنا دارد.

## جستارهای وابسته
* روابط خارجی اسرائیل
* تاریخ یهودیان در بلغارستان
* هولوکاست در بلغارستان

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* سفارت بلغارستان در اسرائیل
* سفارت اسرائیل در بلغارستان

رده:روابط دوجانبه اسرائیل
رده:روابط دوجانبه بلغارستان