برتری‌گرایی مسیحی

**برتری‌گرایی مسیحی** ()، هم به این باور اشاره دارد که مسیحیت نسبت به سایر ادیان برتر است و هم نوعی سیاست‌های هویتی است که مدعی است مسیحیان از دیگران برترند و بنابراین برای حکومت‌کردن شایسته‌ترند. برتری‌گرایی مسیحی با ملی‌گرایی مسیحی همپوشانی دارد و می‌توان آن را یکی از اصول اساسی آن دانست. جنبش سلطه‌گرای سیاسی «اصلاح رسولی نوین» توسط روزنامه واشینگتن پست و پژوهشگر برادلی اونیشی به‌عنوان جنبشی توصیف شده که برتری‌گرایی مسیحی را از طریق آمیزه‌ای از سیاست‌های راست تندرو و پیشگویی‌های ادعایی ترویج می‌دهد. جوزف ویینیکا-لیدون از مرکز حقوقی فقر جنوبی و پژوهشگر دینی متیو دی. تیلور به «فرمان هفت کوه» به‌عنوان نقشه‌ای برای تسلط و برتری مسیحی اشاره می‌کنند.

## گفتمان

اگرچه برتری‌گرایی مسیحی پدیده‌ای نسبتاً تازه در تاریخ مسیحیت است، ریشه‌های آن را می‌توان در ایده‌های اواخر قرون وسطا دربارهٔ جهان مسیحیت ردیابی کرد؛ جهانی که نوعی همسان‌سازی دینی، فرهنگی و حتی سیاسی را در اشکال گوناگون الهیات مسیحی تصور می‌کرد. پیروان برتری‌گرایی مسیحی عمدتاً از سلطه‌گرایی پیروی می‌کنند که ریشه‌های خود را از کالوینیسم و بازسازی‌گرایی مسیحی می‌گیرد و «اصلاح رسولی نوین» فرزند مستقیم جنبش بازسازی در آمریکای قرن نوزدهم به‌شمار می‌رود. همچنین مرکز حقوقی فقر جنوبی، یکدست‌سازی کلیسای کاتولیک را نوعی ایدئولوژی و الهیات برتری‌گرای مسیحی شناسایی کرده است.

بنیادگرایی مسیحی یکی از جریان‌های اصلی و ایدئولوژی مرکزی برتری‌گرایی مسیحی است. همچنین «پس‌هزاره‌گرایی» از طریق تأکید بر این انتظار که بیشتر جهانیان پیش از ظهور دوم عیسی از طریق دعوت (مسیحیت) نجات خواهند یافت، در هسته برتری‌گرایی مسیحی قرار دارد. «پیش‌هزاره‌گرایی» نیز تا حدی بر برتری‌گرایی مسیحی تأثیر گذاشته، به‌ویژه از طریق تأکید بر فرجام‌شناسی در «اصلاح رسولی نوین» و مسیحیت انجیلی. برتری‌گرایی مسیحی ممکن است با یهودستیزی در مسیحیت و اسلام‌هراسی همزیستی داشته باشد، در حالی که همجنس‌گراهراسی، تراجنسیت‌هراسی و زن‌ستیزی از طریق باور و ترویج نظریه‌های توطئه‌ای مانند نظریه توطئه مارکسیسم فرهنگی حضور چشمگیری در گفتمان‌های برتری‌گرایی مسیحی دارند. همچنین فرقه‌گرایی میان شاخه‌های مختلف مسیحیت در رقابت برای کسب برتری بروز می‌کند.

برتری‌گرایی مسیحی اغلب با دیگر اشکال برتری‌گرایی مانند برترپنداری نژاد سفید تلاقی پیدا می‌کند و در نتیجه گروه‌های مختلفی مانند کو کلاکس کلن و «هویت مسیحی» شکل گرفته‌اند. پژوهشگرانی مانند جنی ال. اسمال نشان داده‌اند که برتری‌گرایی مسیحی با «امتیاز مسیحی» و هژمونی مسیحی در ارتباط است؛ نظامی از گفتمان‌های درهم‌تنیده که مسیحیان را در موضع برتر قرار می‌دهد و غیرمسیحیان را به حاشیه می‌راند. این هژمونی در جوامع غربی به‌قدری ریشه دوانده که حتی هنگامی که کثرت‌گرایی دینی رسماً به رسمیت شناخته می‌شود، ارزش‌های مسیحی همچنان امتیازات مسیحی را پنهان و حفظ می‌کنند.

## تاریخچه

علاوه بر این، به‌ویژه در زمینه‌های غربی، اسلام‌هراسی به‌طور فزاینده‌ای به‌عنوان عنصری ساختاری در ایدئولوژی برتری‌گرایی مسیحی شناخته می‌شود. به گفته جنید رانا، اسلام‌هراسی یک پروژه نژادی است که ریشه در چارچوب‌های مسیحی استعماری دارد و مسلمانان را به‌عنوان «دیگری» در سلسله‌مراتب تمدن‌های جهانی معرفی می‌کند، نه صرفاً واکنشی به نگرانی‌های امنیتی یا اختلافات دینی. در این زمینه، برتری‌گرایی مسیحی می‌تواند هم به‌عنوان نشانه هویت دینی و هم فرهنگی عمل کند و مفاهیم تعلق ملی و هنجارهای اجتماعی را شکل دهد.

## در ایالات متحده

برتری‌گرایی مسیحی یکی از توجیهات دزدیدن زمین‌های سرخ‌پوستان ایالات متحده آمریکا و تجارت برده در اقیانوس اطلس در دوران تأسیس ایالات متحده بود. فلسفه‌ای که به آمریکایی‌ها این حق را می‌داد که سرزمین بومیان را تصاحب کنند با نام تقدیر آشکار شناخته می‌شود.

در دهه ۱۹۳۰، کشیش کاتولیک یهودستیز فادر کافلین به برتری‌گرایی مسیحی اعتقاد داشت و با تأسیس شبه‌نظامیانی به نام «جبهه مسیحی» در پی ترویج آن بود.

اریک پرینس، مدیر شرکت مزدور شرکت بلک‌واتر، به برتری‌گرایی مسیحی متهم شد و گفته می‌شود که برتری‌گرایان مسیحی را به عراق اعزام کرد با این امید که عراقی‌ها را به قتل برسانند. این شرکت به میزان زیادی از تصاویر جنگ‌های صلیبی استفاده می‌کرد.

نقش فزاینده برتری‌گرایی مسیحی در حزب جمهوری‌خواه (ایالات متحده آمریکا) پس از انتخاب دونالد ترامپ در سال ۲۰۱۶ نگرانی رهبران سایر ادیان را برانگیخته است. ال شارپتون و داگ پاگیت هر دو در سال ۲۰۲۰ از مسیحیان خواستند که ایده‌های برتری‌گرایی مسیحی ترویج‌شده توسط ترامپ را رد کنند.

حمله ۶ ژانویه به ساختمان کنگره ایالات متحده آمریکا که در پی اتهامات تقلب در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۰ ایالات متحده آمریکا رخ داد، تا حدی با انگیزه ملی‌گرایی مسیحی و زیربنای برتری‌گرایی مسیحی صورت گرفت؛ بسیاری از شورشیان پرچم درخت کاج را با خود حمل می‌کردند و از نمادهای مسیحی آمیخته با مضامین نظامی به‌طور گسترده استفاده کردند.

در سال ۲۰۲۱، ان‌بی‌سی مقاله‌ای منتشر کرد که توضیح می‌داد برخی مسیحیان آسیایی-آمریکایی در کلیساهای خود با تبعیض روبرو می‌شوند و به ارتباط میان برتری‌گرایی سفیدپوستان و برتری‌گرایی مسیحی اشاره کرد. کریستین کوبس دو مز مایک جانسون را به باور به برتری‌گرایی مسیحی متهم کرد.

داچ شیتس باور به برتری‌گرایی مسیحی را ترویج داده است. سازمان زیکلاگ توسط متیو دی. تیلور به‌عنوان سازمانی برتری‌گرای مسیحی توصیف شده که برای تضمین انتخاب دونالد ترامپ در سال ۲۰۲۴ تلاش می‌کرد.

## جستارهای وابسته
* یکدست‌سازی
* راست مسیحی
* مسیحیت و استعمار
* تروریسم مسیحی

## منابع

رده:برترپنداری
رده:رادیکالیسم مسیحی