محاکمه دریاسالاران (ایتالیا)

**محاکمهٔ دریاسالاران** () یک دادگاه نمایشی بود که در مهٔ ۱۹۴۴ توسط دادگاه ویژه برای دفاع از کشور جمهوری اجتماعی ایتالیا علیه گروهی از دریاسالاران ناوگان سلطنتی ایتالیا برگزار شد. آن‌ها به خیانت به جمهوری اجتماعی ایتالیا به خاطر رفتارشان در تابستان ۱۹۴۳ و پس از آتش‌بس کاسیبیله متهم شدند.

## پیش‌زمینه

در دورهٔ میان‌جنگی، نیروی دریایی سلطنتی ایتالیا کمترین میزان نفوذ فاشیستی را در بین نیروهای مسلح ایتالیا داشت و بیشتر افسران به خاندان ساوی وفادار بودند. این موضوع پس از اعلام آتش‌بس کاسیبیله در ۸ سپتامبر ۱۹۴۳ تأیید شد؛ در حالی که بسیاری از فرماندهان ارتش مردد بودند یا با آلمانی‌ها مذاکره می‌کردند و به آن‌ها امکان اشغال سریع بیشتر ایتالیا را می‌دادند، نیروی دریایی به طور یکپارچه دستورات آتش‌بس را اجرا کرد و تمام کشتی‌های قابل حرکت را به بنادر تحت کنترل متفقین هدایت نمود و کشتی‌هایی که قادر به حرکت نبودند را غرق یا تخریب کرد. نیروهای مستقر در بنادر دریایی غالباً پیشتاز در مقاومت در برابر اشغال آلمانی در بالکان و جزایر اژه بودند و تعداد کمی از افسران ارشد نیروی دریایی ایتالیا به جمهوری اجتماعی ایتالیا پیوستند.

قبل از آتش‌بس، شک و تردیدهایی دربارهٔ "خائنان" در ستاد نیروی دریایی برانگیخته شد، زیرا بسیاری از کاروان‌های تأمین به شمال آفریقا با دقتی غیرعادی رهگیری می‌شدند؛ این امر باعث شد که بسیاری تصور کنند اطلاعات توسط خائنان داخلی در سوپرمارینا به دشمن منتقل می‌شود. این موضوع در واقع ناشی از رهگیری‌های Ultra بود، اما وجود Ultra تا دههٔ ۱۹۷۰ مخفی نگه داشته شد و در آن زمان بسیاری چنین نتیجه گرفتند که خائنان داخلی اطلاعات را به دشمن می‌دادند.

رهبران فاشیست، رده‌های بالای نیروهای مسلح و به ویژه نیروی دریایی را مسئول شکست‌ها در جنگ با متفقین می‌دانستند؛ پس از تأسیس جمهوری اجتماعی ایتالیا، تبلیغات فاشیستی تلاش کرد تا آن‌ها را به عنوان پیش‌گویی مقصر جلوه دهد و ادعا کرد که آن‌ها با تبعیت از دستورات دولت بادولیو، که به متفقین تسلیم شده و جنوب ایتالیا را در اختیار آن‌ها قرار داده بود، به دلاوری رژیم و کشور خیانت کرده‌اند.

## متهمان

شش دریاسالار محاکمه شدند:

* دریاسالار اینیگو کامپیونی، فرماندار پیشین دودکانی؛
* دریاسالار دوم جینو پاوسی، فرمانده پیشین منطقهٔ دریایی پانتلریا؛
* دریاسالار دوم پلگرینو ماتئوچی، فرمانده پیشین منطقهٔ استحکامات دریایی تولون و نیروهای دریایی ایتالیا در جنوب فرانسه؛
* دریاسالار سوم پریامو لئوناردی، فرمانده پیشین منطقهٔ استحکامات دریایی آوگوستا-سیرکوز؛
* دریاسالار سوم لوئیجی ماشرپا، فرمانده نظامی لروس و فرمانده تمام نیروهای دریایی ایتالیا در دودکانی پس از سقوط رودز؛
* دریاسالار سوم فرانکو زانونی، فرمانده پیشین منطقهٔ استحکامات دریایی ونیز.

پاویزی به دلیل تسلیم جزیرهٔ پانتلریا به متفقین در ژوئن ۱۹۴۳ متهم شد، در حالی که وسایل مقاومت داشت. لئوناردی متهم به تسلیم بدون جنگ منطقهٔ استحکامات دریایی آوگوستا و سیرکوز در طول تهاجم متفقین به سیسیل شد؛ در واقع دفاع آوگوستا به دلیل ضعف دفاع‌های داخلی و فرار گستردهٔ پرسنل میل‌مارت فرو ریخته بود و لئوناردی تلاش کرد با تعداد اندکی نیرو دفاع کند و حتی شخصاً به کشتی‌های بریتانیایی شلیک نمود. کامپیونی، ماشِرپا، ماتئوچی و زانّونی به دلیل تبعیت از دولت "خائن" کابینه بادولیو اول و مقاومت در برابر آلمانی‌ها پس از آتش‌بس کاسیبیله متهم شدند. این اتهام بی‌اساس بود زیرا تمامی دریاسالاران طبق سوگ وفاداری نسبت به پادشاه و دولت‌های منصوب او موظف به اجرای دستورات بودند و هیچ سوگی نسبت به *دوچه* یا جمهوری اجتماعی ایتالیا نداشتند.

پاویزی و لئوناردی که در اسارت بریتانیا بودند، به صورت *غیابی* محاکمه شدند، در حالی که کامپیونی، ماشِرپا، زانّونی و ماتئوچی که در اسارت آلمان بودند (کامپیونی، ماشِرپا و زانّونی در Oflag 64/Z در شکن، ماتئوچی در ویتِل)، به درخواست جمهوری اجتماعی ایتالیا به آن‌ها تحویل داده شدند.

## محاکمه

اتهامات علیه دریاسالاران زانّونی و ماتئوچی در پایان تحقیقات مقدماتی، در ۱۲ مه ۱۹۴۴، لغو شد، زیرا مشخص شد که ونیز و تولون بدون خونریزی به دست آلمانی‌ها افتاده‌اند؛ این دو دریاسالار مقاومت مسلحانه را بیهوده دانسته و تسلیم شده بودند. با این حال، نبرد در رودز تحت فرمان کامپیونی سه روز طول کشید و ماشِرپا مقاومت لروس را بیش از دو ماه و نیم رهبری کرد، بنابراین محاکمهٔ آن‌ها ادامه یافت، مانند پاویزی و لئوناردی غایب.

محاکمه در همان روز، ۲۲ مه ۱۹۴۴، آغاز و پایان یافت. وینچنزو چرسوزیمو، که پیش‌تر قاضی تحقیق در محاکمهٔ ورونا بود، دوباره به عنوان قاضی بازپرسی منصوب شد. تحقیقات به طور شتاب‌زده و تقریباً بدون جستجوی مدارک انجام شد؛ وکیل گوستاوو گیدینی، مدافع کامپیونی، اظهار داشت که "در واقع این محاکمه وجود ندارد: کاملاً بی‌پایهٔ قانونی و غیرمنطقی است"، و وکیل پائولو توفانین، مدافع ماشِرپا، نشان داد که دریاسالار نمی‌توانست از اجرای دستورات فرماندهی عالی سرپیچی کند. دادستان، آمودئو جیبیلارو، با شدت علیه توفانین موضع گرفت و به دادگاه امکان اتهام او به «ترویج جرم» را پیشنهاد داد.

بر خلاف محاکمهٔ ورونا که با حضور عموم برگزار شد، محاکمهٔ دریاسالاران در دادگاهی تقریباً خالی انجام شد؛ هیچ خبرنگار یا عکاسی حاضر نبود و حتی بستگان متهمان مجبور به انتظار در خارج بودند. کاخ توسط سربازان گارد ملی جمهوری مسلح به مسلسل‌ها محافظت می‌شد. کامپیونی اولین فردی بود که مورد سؤال قرار گرفت و دفاع او یک ساعت و نیم طول کشید، در حالی که دفاع ماشِرپا کوتاه‌تر بود. ده شاهد فراخوانده شده بودند، اما تنها سه نفر در دادگاه حاضر شدند. وکلا درخواست تعویق کردند، اما رئیس دادگاه، ژنرال بلک‌شیر جوزپه گریفینی، دلیل موجه ندید و فوراً به دادستان اجازهٔ بیان اتهام داده شد. جیبیلارو درخواست حکم اعدام برای هر چهار متهم را مطرح کرد. محاکمه ساعت ۱۹ پایان یافت و پس از یک ربع ساعت در اتاق شورا، رئیس دادگاه حکم اعدام هر چهار دریاسالار را صادر کرد. کامپیونی و ماشِرپا، همراه با غایبان پاویزی و لئوناردی، محکوم به تیراندازی به سینه شدند "طبق ماده ۱۰۳ قانون کیفری نظامی جنگ".

## اجرای حکم

اجرای حکم دو روز بعد، در سپیده‌دم ۲۴ مه ۱۹۴۴، در میدان تیراندازی پارما انجام شد. موسولینی که شخصاً برای صدور حکم اعدام فشار آورده بود، از هر گونه عفو خودداری کرد و آشکارا ابراز تأسف نمود که نتوانسته پاویزی و لئوناردی را نیز اعدام کند. پس از جنگ، کامپیونی و ماشِرپا پس از مرگ، نشان مدال طلای شجاعت نظامی را دریافت کردند.

## جستارهای وابسته

* محاکمه ورونا

## منابع
 

رده:ایتالیا در ۱۹۴۴ (میلادی)
رده:تصفیه‌های سیاسی و فرهنگی
رده:جمهوری سوسیال ایتالیا
رده:قانون در ۱۹۴۴ (میلادی)
رده:محاکمه‌ها در ایتالیا