سلامت روانی در فلسطین

**سلامت روانی در فلسطین** وضعیت سلامت روانی فلسطینیان را توصیف می‌کند که از بدترین شرایط در جهان به‌شمار می‌رود. بیش از نیمی از بزرگسالان فلسطینی به آستانه تشخیصی افسردگی رسیده‌اند و بخش چشمگیری از کودکان فلسطینی، به‌ویژه در نوار غزه، از پریشانی روانی رنج می‌برند.

شیوع بالای اختلال‌های روانی میان فلسطینیان به همپوشانی عوامل گوناگونی نسبت داده شده‌است، از جمله رویارویی با درگیری، شرایط نامناسب زندگی و محدودیت‌های رفت‌وآمد. پیمایش‌های ملی و گزارش‌های سازمان‌های بین‌المللی مانند گروه بانک جهانی و صندوق نجات کودکان تصویری نگران‌کننده از سلامت روان در کرانه باختری و نوار غزه ارائه داده‌اند. جنگ غزه که از سال ۲۰۲۳ آغاز شد پیامدهای روان‌شناختی گسترده‌ای بر جمعیت غیرنظامی و به‌ویژه کودکان داشته‌است.

## پیمایش وضعیت روان‌شناختی فلسطینیان (۲۰۲۲)
در سال ۲۰۲۲ پژوهشی از سوی گروه بانک جهانی با همکاری مرکز آمار فلسطین، مرکز بین‌المللی امنیت و توسعه و سازمان  انجام شد که هدف آن شناخت همپوشانی عوامل مؤثر بر سلامت روانی فلسطینیان بود. این پیمایش نخستین بررسی نمونه‌گیری ملی در این زمینه توصیف شده‌است. این بررسی بر روی نمونه‌ای نماینده متشکل از ۵٬۸۷۶ بزرگسال فلسطینی از نوار غزه و کرانه باختری و با بهره‌گیری از پرسش‌نامه‌های گوناگون انجام شد.

### افسردگی
۵۸ درصد از شرکت‌کنندگان به آستانه تشخیصی افسردگی رسیده بودند. در میان شرکت‌کنندگان غزه‌ای ۷۱ درصد و در میان شرکت‌کنندگان کرانه باختری ۵۰ درصد دارای معیارهای تشخیصی افسردگی بودند که در حدود ده برابر میانگین جهانی است. شدت نشانه‌های افسردگی میان زنان و مردان تفاوت چشمگیری نداشت. شیوع افسردگی پیوند نیرومندی با فقر ادراک‌شده داشت.

### اختلال استرس پس‌از سانحه
۷ درصد از شرکت‌کنندگان معیارهای تشخیصی اختلال استرس پس‌از سانحه را داشتند و تفاوت اندکی میان شرکت‌کنندگان غزه و کرانه باختری گزارش شد. هرچند این رقم پایین‌تر از نتایج پژوهش‌های پیشین است، این تفاوت به آن نسبت داده شده که پژوهش‌های پیشین بلافاصله پس از بحران انجام شده بودند.

## گزارش صندوق نجات کودکان (۲۰۲۲)

در سال ۲۰۲۲ صندوق نجات کودکان گزارشی با عنوان «در دام» () منتشر کرد که شامل مصاحبه با ۴۸۸ کودک و ۱۶۰ والد و مراقب بود و هدف آن ارزیابی پیامد محاصره نوار غزه بر سلامت روانی کودکان بود. بر پایه این گزارش ۸۰ درصد کودکان از پریشانی عاطفی خبر دادند، ۵۹ درصد گزارش خودزنی کردند و ۵۵ درصد دچار افکار خودکشی بودند.

## جنگ غزه (۲۰۲۳)

هفته‌ها حملات هوایی و انفجارهای پیاپی پیامدهای ویرانگر روان‌شناختی بر کودکان غزه داشت. پس از بیش از ۲۲۰ روز بمباران، کودکان دچار آسیب روانی شدید شدند که نشانه‌های آن شامل تشنج، پرخاشگری، شب‌ادراری و عصبانیت بود. گزارش‌ها نشان داد ۹۰ درصد کودکان بیمارستان‌های غزه نشانه‌های اضطراب داشتند یا گزارش کردند و در اکثریت آنان نشانه‌های اختلال استرس پس‌از سانحه دیده شد و ۸۲ درصد از ترس مرگ قریب‌الوقوع خبر دادند.

در ۶ نوامبر ۲۰۲۳ سخنگوی یونیسف، توبی فریکر، دربارهٔ پیامدهای روانی و «فشار عظیم» بر کودکان غزه هشدار داد. تدروس آدهانوم گبریسوس، مدیرکل سازمان جهانی بهداشت، در ۱۷ نوامبر اعلام کرد ۲۰ هزار نفر نیاز به خدمات تخصصی سلامت روانی دارند. دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل در ۹ ژانویه ۲۰۲۴ گزارش داد ۴۸۵٬۰۰۰ نفر از افراد دارای مشکلات سلامت روانی دچار قطع مراقبت شده‌اند. یک پزشک آمریکایی در مارس ۲۰۲۴ اظهار داشت که ارتش اسرائیل به‌نظر می‌رسد «عمداً در شب بمباران می‌کند تا بر مردم اثر روانی بگذارد».

## خدمات سلامت روانی
### پروژه تاب‌آوری فلسطینی
در سال ۲۰۱۶ سازمان جهانی بهداشت به همراه وزارت بهداشت فلسطین پروژه «ساخت تاب‌آوری فلسطینی» () را آغاز کرد. این پروژه شامل ادغام سلامت روانی در مراقبت‌های اولیه و ثانویه و تقویت هماهنگی و آمادگی اضطراری در حوزه سلامت روان بود. بودجه این پروژه از سوی اتحادیه اروپا تأمین شد. در حدود ۱٬۶۰۰ نفر در زمینه طیف کاملی از خدمات سلامت روانی و حمایت روانی-اجتماعی آموزش دیدند. این پروژه در سال ۲۰۱۹ به پایان رسید.

## منابع

* 
* 

## جستارهای وابسته
* بهداشت و درمان در فلسطین
* سلامت در فلسطین
* محاصره نوار غزه
* جنگ غزه

رده:سلامت روان بر پایه کشور