اقامتگاه میرزا-چارباغ

**اقامتگاه میرزا-چارباغ** (میرزاچورباغ خانگارارگوهی، کاخ میرزاچورباغ؛ ساخته‌شده در سال‌های ۱۹۰۰ تا ۱۹۰۵) قصری است که در شهر کرمانه توسط امیر بخارا، عبدالأحد خان بنا گردید. این بنا به‌عنوان اقامتگاه تابستانی آخرین امیران بخارا شناخته می‌شد.

این قصر در بخش شمالی شهر کرمانه، نزدیک رود زرافشان و در تقاطع خیابان‌های امیر عالم‌خان و میرزاخورباغ در محلهٔ کهنه‌کُرگان واقع شده است. در اثر بی‌توجهی و غارت، این بنا به ویرانه‌ای تبدیل شده است. وضعیت فرسوده و رهاشدهٔ کاخ بارها در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بازتاب یافته است، و در پاسخ به این انتقادها، مقامات دولتی اعلام کرده‌اند که بازسازی کاخ در برنامهٔ دولتی گنجانده شده است؛ اما در عمل هیچ اقدامی صورت نگرفته است.

اقامتگاه «میرزاچورباغ» به‌طور حقوقی تحت حفاظت دولتی قرار دارد، اما در عمل مورد بی‌توجهی واقع شده است.

## ساخت و ساز
### انتخاب یک مکان
چندین عامل در انتخاب محل ساخت یک سکونتگاه در نظر گرفته شد، از جمله: خنکی هوا در نزدیکی رود زرافشان، حاصلخیزی خاک برای ایجاد باغ، وزش دائمی نسیم خنک از رشته‌کوه نوراتا، و سهولت شکار.

### مهندسان
عبدالرحیم غزگُنی در ساخت اقامتگاه میرزاجورباغ مشارکت داشت و کاخ توسط صنعتگر شیرین مرادوف با گچ‌بری و کنده‌کاری تزئین شد. نجّار تُرا از کرمانه، استاد لطیف، استاد دوست و استاد سلطان قُری نیز در ساخت آن نقش داشتند. افزون بر این، حدود هزار صنعتگر در روند ساخت کاخ همکاری کردند.

## معماری
کاخ عمدتاً با سبک چوب و آجر بازسازی شده است. از نظر ساختاری به دو بخش تقسیم می‌شود. بخش نخست ساختمانی به ابعاد ۶ در ۲۰ متر با ارتفاع ۱۱ متر است که شامل تالاری دو اتاقه و یک مهمانخانه با ۱۵ تخت می‌باشد. در بالای راهرو، «بُلخانه» قرار داشته است. فضای داخلی هر دو اتاق با کنده‌کاری‌ها و نقاشی‌ها تزئین شده است. یک محراب بزرگ قوسی و طاق‌هایی در دو سوی مهمانخانه ساخته شده‌اند. بخش‌های بالایی دیوارهای شمالی و جنوبی اتاق دارای چهار طاق هستند. هشت پنجرهٔ ساختمان به سبک اروپایی ساخته شده‌اند و بخش بالایی آن‌ها به شکل ناقوس طراحی شده است. ورودی بنا از سمت شمال و از طریق دو درب صورت می‌گیرد که خود درها نیز با کنده‌کاری تزئین شده‌اند.

در سمت غرب مهمانخانه، ساختمانی ده‌اتاقه دیگر قرار دارد. از نظر معماری، ظاهر آن تا حدی ساده است. پیِ ساختمان با ارتفاع یک متر و شامل ۲۵ ردیف آجر به ابعاد ۲۸×۲۸×۴ سانتی‌متر بازسازی شده است. آجرهای ردیف بیست‌وششم به‌صورت عمودی چیده شده‌اند تا مقاومت در برابر زلزله افزایش یابد. «سینچ» و «زواراو» به شکل چندضلعی قرار گرفته‌اند و لبه‌های آن‌ها از دید پنهان شده است. فضای داخلی اتاق‌های ساختمان به سبک شرقی تزئین شده است. در لبهٔ سکوی حیاط، چاهی به عمق ۹ تا ۱۲ متر وجود داشت که بعدها پر شد.

## وضعیت
در سال‌های ۱۹۴۲ تا ۱۹۴۳، کاخ به‌عنوان سربازخانه‌ای برای سربازان لهستانی مورد استفاده قرار گرفت. پس از پایان جنگ، این بنا به دفتر یک مزرعهٔ جمعی تبدیل شد. از دههٔ ۱۹۶۰ تا سال‌های ۱۹۷۴–۱۹۷۵ نیز به‌عنوان دفتر تولید پیلهٔ ابریشم فعالیت می‌کرد.

در فرمان رئیس‌جمهور جمهوری ازبکستان که در تاریخ ۲۷ مه ۱۹۹۹ امضا شد، دستور داده شد برنامه‌ای برای بازسازی اقامتگاه میرزاجورباغ، همراه با تعدادی از بناهای تاریخی در کرمانه، ظرف دو ماه تدوین گردد. بندانگشتی|یک لوح سنگی با تاریخ ۲۰۲۲ بر روی دیوار جنوبی خانه میرزاچورباغ قرار داده شده است.

در سال ۲۰۰۹، قرار بود بازسازی کاخ آغاز شود، اما در عمل هیچ اقدامی صورت نگرفت.

در تاریخ ۱۳ مه ۲۰۲۰، نهاد دولتی «خدمات مشتری برای ساخت، بازسازی، تعمیر اساسی و تعمیر جاری بناها» زیر نظر وزارت فرهنگ جمهوری ازبکستان، اسناد پروژه و برآورد هزینهٔ مربوط به مرمت اقامتگاه میرزاجورباغ، همراه با چندین بنای تاریخی دیگر در ازبکستان را در سایت مناقصات عمومی ثبت کرد و یک مناقصه اعلام شد.

## نگارخانه

پرونده:KarmanaMirzochorbog_02.jpg
پرونده:KarmanaMirzochorbog_04.jpg
پرونده:KarmanaMirzochorbog_10.jpg
پرونده:KarmanaMirzochorbog_09.jpg
پرونده:KarmanaMirzochorbog_11.jpg
پرونده:KarmanaMirzochorbog_12.jpg
پرونده:KarmanaMirzochorbog_17.jpg
پرونده:KarmanaMirzochorbog_19.jpg


## منابع
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
رده:ولایت بخارا