پهپاد ژربرا

**ژربرا** () یک پهپاد چند منظوره روسی است که به عنوان نسخه ارزان‌تر و ساده‌شده شاهد ۱۳۶ ایرانی که در روسیه با نام گران-۲ نیز شناخته می‌شود، توصیف می‌شود. این پهپاد برای ماموریت‌های کامیکازه، شناسایی و رله سیگنال برای گسترش برد عملیاتی سایر پهپادها یا افزایش مقاومت آنها در برابر جنگ الکترونیک طراحی شده است.

ژربرا اولین بار توسط نیروهای روسی در ژوئیهٔ ۲۰۲۴ در جریان حمله روسیه به اوکراین به کار گرفته شد. در ابتدا به دلیل شباهت ظاهری آن به شاهد ۱۳۶ مرگبارتر، به عنوان یک طعمه برای منحرف کردن و غلبه بر دفاع هوایی اوکراین مورد استفاده قرار گرفت. تا اواسط سال ۲۰۲۵، از آن برای شناسایی و حملات نیز استفاده می‌شد.

طی دو حادثه جداگانه در ژوئیه ۲۰۲۵، یک پهپاد تأیید شده و یک پهپاد مشکوک به نام ژربرا وارد حریم هوایی ناتو در لیتوانی شدند، که برخی از تحلیلگران آن را تحریکات جنگ ترکیبی توصیف کردند.

## توسعه
بندانگشتی|تصاویر ماهواره‌ای از کارخانه پهپادسازی یلابوگا
گزارش‌های اولیه در مورد ژربرا، بر اساس مطالب تأیید نشده از یک حساب کاربری رسانه‌های اجتماعی روسی، ادعا می‌کرد که این پهپاد توسط شرکت روسی گاستلو توسعه داده شده است. اداره کل اطلاعات اوکراین ادعا می‌کند که یک شرکت چینی توسعه‌دهنده واقعی آن است.

طبق اطلاعات اطلاعاتی اوکراین، شرکت اسکای‌واکر تکنولوژی کیت‌های پهپاد را مونتاژ کرده و آنها را به کارخانه پهپادسازی آلابوگا در یلابوگا، روسیه ارسال می‌کند، جایی که برای استفاده عملیاتی نهایی می‌شوند. ژربرا در فهرست محصولات اسکای‌واکر تکنولوژی ذکر نشده است، که نشان می‌دهد این محصول به‌طور خاص تحت قراردادی با فدراسیون روسیه توسعه یافته است.

مقامات اوکراینی تخمین می‌زنند که هزینه تولید پهپاد ژربرا حدود ۱۰٬۰۰۰ دلار است که کسری از قیمت شاهد ۱۳۶ است.

## توضیحات و ویژگی‌ها
بندانگشتی|ژربرا سقوط کرده، با ساختار فوم و تخته سه‌لا قابل مشاهده است
ژربرا از مواد ارزان‌قیمت ساخته شده است. این پرنده از یک قاب داخلی تخته سه‌لا تشکیل شده که توسط بدنه‌ای از جنس فوم پلی‌استایرن پوشانده شده است. ژربرا شکل بال‌های مثلثی برش‌خورده‌ای مشابه شاهد-۱۳۶ دارد، اما تا حدودی کوچک‌تر است.

مانند شاهد-۱۳۶، ژربرا دارای یک پروانه فشاری است که توسط یک موتور احتراق داخلی به حرکت در می‌آید. این موتور معمولاً یک موتور دی‌ال‌ای ۶۰ ۶۰ سی‌سی تولید شده توسط یک شرکت چینی است که در بازارهای چین ۴۳۰ تا ۵۵۰ دلار قیمت دارد. موتور ۷۰ سی‌سی استینگر تولید شده توسط شرکت چینی آرسی‌جی‌اف استینگر نیز مشاهده شده است.

پهپاد ژربرا مجهز به اجزایی از جمله موارد زیر مشاهده شده است:
* یک دوربین تثبیت‌شده
* یک مودم شبکه توری

این دو جزء روی هم رفته تقریباً ۸۵۰۰ دلار آمریکا هزینه دارند. شبکه مش به پهپادهای متصل به هم اجازه می‌دهد تا داده‌ها را به اشتراک بگذارند و سیگنال‌های رله را از اپراتور دریافت کنند و به عنوان تکرارکننده عمل کنند. این پیکربندی مقاومت در برابر جنگ الکترونیکی را افزایش می‌دهد و مختل کردن عملیات پهپاد را دشوارتر می‌کند.

برخی از ژربراها، اما نه همه آنها، حامل بار انفجاری هستند. نیروهای اوکراینی پهپادهای ژربرا را مشاهده کرده‌اند که مجهز به کلاهک‌های کوچک مختلف با وزن حداکثر  مواد منفجره. این مقدار به‌طور قابل توجهی کمتر از وزن استاندارد  بمب شاهد است. کلاهک جنگی یا نوع جدیدتر آن  نوع.

طبق اکثر منابع، پهپاد ژربرا بردی تقریباً  دارد. در صورت عدم تجهیز به محموله جنگی، و برد کوتاه‌تر در صورت تجهیز به چنین محموله‌ای. با این حال، پایگاه داده تحریم‌های اداره کل اطلاعات اوکراین برد پرواز  را نشان می‌دهد. .

## قابلیت‌ها
طبق پست رسانه‌های اجتماعی روسیه در ژوئیه ۲۰۲۴ که ژربرا را معرفی می‌کند، این پهپاد می‌تواند در سه پیکربندی مستقر شود:
* **[[پهپاد انتحاری]]** - مجهز به کلاهک انفجاری برای ماموریت‌های انتحاری.
* **[[هواگرد شناسایی|شناسایی]]** - نظارت و جمع‌آوری اطلاعات را انجام می‌دهد.
* **[[فریبگر]]** - حواس پدافند هوایی را از سایر اهداف پرت می‌کند.

## سابقه عملیاتی
### [[حمله روسیه به اوکراین]]
پهپاد ژربرا اولین بار در اواخر ژوئیه ۲۰۲۴ در میدان نبرد مشاهده شد. طعمه‌های ژربرا در طول حملات هوایی روسیه به تعداد زیاد مورد استفاده قرار گرفتند و پدافند هوایی اوکراین را از سایر پهپادها و موشک‌ها منحرف کردند.

در اکتبر ۲۰۲۴، اوکراین شروع به استقرار  کرد. رهگیرهای پهپاد به پهپاد، که توسط سازمان وایلد هورنتس توسعه داده شده است. کمی پس از آن، اولین ویدیو از یک پهپاد رهگیر اوکراینی که یک ژربرا را سرنگون می‌کند، منتشر شد.

در ۱۱ نوامبر ۲۰۲۴، اداره کل اطلاعات اوکراین گزارش داد که تقریباً نیمی از پهپادهای پرتاب‌شده توسط روسیه، طعمه‌های تقلیدکننده شاهد مانند ژربراها و پارودیاها بودند. طبق گزارش آسوشیتد پرس در همان زمان، حدود ۷۵ درصد از پهپادهای جدید روسی که در آلباگا تولید می‌شدند، چنین طعمه‌های غیرمسلح بودند. این تاکتیک فریب نظامی روسیه توسط روسیه عملیات هدف کاذب نامیده شد. در ماه نوامبر، اداره کل اطلاعات اوکراین همچنین برخی از نسخه‌های ژربرا را با کلاهک و قابلیت‌های شناسایی شناسایی کرد.

در آوریل ۲۰۲۵، اولین مورد شناخته شده از استفاده از پهپاد ژربرا مسلح به کلاهک جنگی برای یک حمله تاکتیکی مستقیم ثبت شد.

در ۱۸ مه ۲۰۲۵، نیروهای سیستم‌های بدون سرنشین اوکراین ادعا کردند که واحد دارک‌نود از هنگ ۴۱۲ پهپاد، که تشکیل آن در اوایل آوریل اعلام شد، تاکنون با استفاده از پهپادها ۱۰۰ پهپاد دشمن را رهگیری کرده است که ۷۶ فروند از آنها شاهد ۱۳۶ و ۲۴ فروند از آنها ژربرا بوده‌اند. این گروه خاطرنشان کرد که پهپادهای رهگیر می‌توانند حدود ۵۰۰۰ دلار قیمت داشته باشند که آنها را بسیار ارزان‌تر از موشک‌های پدافند هوایی می‌کند.

در ژوئیهٔ ۲۰۲۵، شرکت دفاعی اوکراینی «ژنرال چِرِشنیا» اولین فیلم از پهپادهای «ژنرال چِرِشنیا ایر» خود را منتشر کرد که چندین ژربرا را در هوا رهگیری می‌کردند.

در ۵ اوت ۲۰۲۵، سرویس مرزبانی اوکراین گزارش داد که مشاهده پهپادهای ژربرا حامل کلاهک‌های جنگی، به امری رایج تبدیل شده است و از هر کسی که یکی از آنها را پیدا کرد، خواست که به آن نزدیک نشود.

### حوادث در لیتوانی

در ۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، یک هواپیمای بدون سرنشین از بلاروس وارد حریم هوایی لیتوانی شد. در ابتدا تصور می‌شد که یک پهپاد شاهد است و بعداً به عنوان یک ژربرا شناسایی شد. این هواپیما در نزدیکی پاسگاه مرزی شومسکاس، حدود یک کیلومتری مرز بلاروس-لیتوانی، سقوط کرد. نخست‌وزیر لیتوانی، گینتائوتاس پالوکاس، و رئیس پارلمان، سالیوس ورنلیس، به عنوان اقدام احتیاطی به پناهگاه منتقل شدند.

در ۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، هواپیمای مشابه دیگری از بلاروس وارد لیتوانی شد که باعث ایجاد هشدار اضطراری در مقیاس بزرگ شد. در ۱اوت، پهپاد سقوط کرده در منطقه آموزش نظامی گایژیونای در مرکز لیتوانی، حدود  پیدا شد. از مرز بلاروس. این پهپاد به  بمب مسلح شده بود. مواد منفجره. ارزیابی‌های اولیه نشان داد که این یک گل ژربرا بوده است. وزارت امور خارجه لیتوانی نماینده سفارت بلاروس را احضار کرد و خواستار توضیح در مورد حادثه ۲۸ ژوئیه و جلوگیری از هرگونه تخلف بیشتر شد.

در ۲۸ ژوئیه، ایگیدیجوس پاپچکیس، تحلیلگر نظامی لیتوانیایی، اظهار داشت که این تجاوزها به احتمال زیاد تصادفی بوده‌اند، اما احتمال تحریکات یا مأموریت‌های نظارتی را نیز ذکر کرد. در ۱ اوت، میندوگاس سینکویچیوس، رهبر موقت حزب حاکم سوسیال دموکرات، با اشاره به این واقعیت که دومین پهپاد در یک منطقه آموزشی نظامی پیدا شده بود، اظهار داشت که این حوادث احتمالاً تحریکات عمدی بوده‌اند. ایتویداس باجارونا، دیپلمات لیتوانیایی، نیز استدلال کرد که این تجاوزها بخشی از جنگ ترکیبی روسیه بوده است. دوویله شاکالیئنه، وزیر دفاع، اظهار داشت که نظریه اصلی این است که پهپادها توسط پدافند اوکراین منحرف شده و به‌طور تصادفی وارد حریم هوایی لیتوانی شده‌اند، اما تحقیقات در حال انجام است.

### نفوذ به لهستان

در ۹ سپتامبر ۲۰۲۵، پهپادهای ژربرا در میان بیش از ۱۹ مورد تهاجم پهپادی گزارش شده بر فراز شرق لهستان بودند که باعث شد چندین جت جنگنده اف-۳۵ با اهداف درگیر شوند. این اولین باری است که هواپیماهای ناتو با اهداف دشمن بر فراز حریم هوایی ناتو درگیر شدند دو تحلیلگر که بی‌بی‌سی وریفای به آنها استناد کرد، نتیجه گرفتند که «گستردگی این تهاجم نشان می‌دهد که تقریباً مطمئناً یک اقدام عمدی از سوی روسیه بوده است.»

## منابع

## پیوند به بیرون

* ژربرا. اداره کل اطلاعات اوکراین.

رده:پهپادهای روسیه
رده:هواپیماهای ملخ‌پسین تک‌موتوره
رده:هواگردهای ساخته‌شده در چین
رده:هواگردهای ساخته‌شده در روسیه