ممنوعیت در امپراتوری روسیه و اتحاد شوروی

بندانگشتی|پوستر تبلیغاتی اولین قرعه‌کشی کتاب تمام روسیه با عنوان «کتاب به جای ودکا». هنرمند ناشناس، اتحاد جماهیر شوروی، ۱۹۲۹
**ممنوعیت مصرف مشروبات الکلی در امپراتوری روسیه و اتحاد جماهیر شوروی** در طول سال‌های ۱۹۱۴ تا ۱۹۲۵ وجود داشت. اصطلاح روسی آن ممنوعیت است. (، ).

## امپراتوری روسیه
تزارها فروش ودکا را در قرن شانزدهم در انحصار خود داشتند. تا اواسط قرن هفدهم، یک سوم از مردان شاغل جمعیت به میخانه‌های دولتی بدهکار بودند که درآمد قابل توجهی برای آنها ایجاد می‌کرد. پیتر اول از این بدهی برای اجباری کردن خدمت سربازی استفاده کرد.

این ممنوعیت در زمان حکومت تزار نیکلاس دوم در سال ۱۹۱۴، در آغاز جنگ جهانی اول، وضع شد. این ممنوعیت، فروش مشروبات الکلی قوی مانند ودکا را به جز در فروشگاه‌های ممتاز ممنوع کرد.

این محدودیت سالانه حدود یک میلیارد روبل برای دولت هزینه داشت. با این حال، مقامات معتقد بودند که این اقدام برای بهبود بهره‌وری اقتصادی در زمان جنگ، نظم اجتماعی و استخدام نظامی لازم بود. مایکل دمیتروویچ چلیشف، که رهبری این ممنوعیت را بر عهده داشت، با الکل مخالف بود زیرا شخصاً معتقد بود که مستی به نفع حاکمان مستبد است. او همچنین شهردار سامارا بود.

## روسیه شوروی و اتحاد جماهیر شوروی
بندانگشتی|تمبر پستی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۸۵ با عنوان «هوشیاری، هنجار زندگی است»
تزار پس از اعتراضات گسترده به دلیل کمبود مواد غذایی که در روز زن در مارس ۱۹۱۷ رخ داد، از سلطنت کناره‌گیری کرد. این امر منجر به انقلاب روسیه در سال ۱۹۱۷ شد که در طی آن ولادیمیر لنین به قدرت رسید.

لنین این ممنوعیت را حفظ کرد، که در طول جنگ داخلی روسیه و تا دوره روسیه شوروی و اتحاد جماهیر شوروی پابرجا ماند. با این حال، پس از مرگ لنین، جوزف استالین این ممنوعیت را در سال ۱۹۲۵ لغو کرد و سیستم انحصار دولتی ودکا را برای افزایش درآمد دولت بازگرداند.

در دهه ۱۹۵۰، مصرف قابل توجهی از الکل، به ویژه ودکا، در اتحاد جماهیر شوروی وجود داشت. بعدها، دولت اقدامات مختلفی را برای تغییر عادات نوشیدن مردم به سمت شراب و آبجو انجام داد. مردان معمولاً شراب خشک یا نیمه خشک می‌نوشیدند، در حالی که زنان انواع شیرین یا نیمه شیرین را ترجیح می‌دادند. مصرف الکل در اتحاد جماهیر شوروی هرگز از میزان معمول مشاهده شده در کشورهای اروپایی فراتر نرفت و در آن زمان، مصرف الکل در اروپا حتی بیشتر بود.

پس از مرگ استالین، اتحاد جماهیر شوروی سه کمپین بزرگ ضد الکل برگزار کرد. اولین کمپین در دوران حکومت نیکیتا خروشچف در سال ۱۹۵۸، دومین کمپین در دوران تصدی لئونید برژنف در سال ۱۹۷۲، و سومین (و بزرگ‌ترین کمپین) در دوران میخائیل گورباچف از سال ۱۹۸۵ تا ۱۹۸۸ برگزار شد.

### ممنوعیت از سال ۱۹۸۵ تا ۱۹۸۸
در ۷ مه ۱۹۸۵، شورای وزیران اتحاد جماهیر شوروی قطعنامه‌ای با عنوان «دربارهٔ اقدامات برای غلبه بر مستی و الکلیسم و ریشه‌کن کردن تولید مون‌شاین» تصویب کرد. مقامات در حال مبارزه با افزایش مصرف ثبت‌شده الکل بودند - از سال ۱۹۶۰ تا ۱۹۸۰، این رقم (به استثنای مون‌شاین) از ۴٫۶ لیتر به ۱۰٫۵ لیتر به ازای هر نفر افزایش یافت (مصرف واقعی ۱۴ لیتر تخمین زده شد). مرگ و میر از ۶٫۹ نفر در هر ۱۰۰۰ نفر در سال ۱۹۶۴ به ۱۰٫۸ نفر در سال ۱۹۸۴ افزایش یافت. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (ژوئیه ۲۰۲۵)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D;

در اول ژوئن، فروش نوشیدنی‌های الکلی در روزهای هفته به ساعت ۲:۰۰ بعد از ظهر تا ۷:۰۰ بعد از ظهر محدود شد. این اقدامات منجر به تعطیلی بیش از ۶۰۰ شرکت تولید مشروبات الکلی و افزایش ۲۰ تا ۳۰ درصدی قیمت ودکا، برندی و شراب شد. این کمپین همچنین ضربه جدی به شراب‌سازی وارد کرد: مناطق تاکستان از ۲۰۰۰۰۰ هکتار به ۱۶۸۰۰۰ هکتار کاهش یافت و تلاش‌هایی برای نابودی ذخایر شراب‌سازی معروف کریمه، ماساندرا، صورت گرفت. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (ژوئیه ۲۰۲۵)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D;

تا سال ۱۹۸۴، میانگین مصرف سرانه نوشیدنی‌های مبتنی بر شراب، چه از انگور و چه از سایر میوه‌ها، سالانه ۲۷ لیتر بود. با این حال، پس از کمپین ضد الکل، این رقم به طرز چشمگیری به تنها ۳ لیتر برای هر نفر کاهش یافت. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (ژوئیه ۲۰۲۵)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D;

در مورد نوشیدنی‌های الکلی قوی مانند ودکا و کنیاک، تا اواسط دهه ۱۹۸۰، میانگین مصرف حدود ۱۰ تا ۱۱ لیتر به ازای هر نفر در سال بود. طبق داده‌های رسمی، پس از کمپین ضد الکل، این میزان به ۶ لیتر کاهش یافت. با این حال، در واقعیت، کاهش قابل توجهی در مصرف وجود نداشت. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (ژوئیه ۲۰۲۵)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D;

از قضا، چالش‌های اصلی در تهیه الکل نه الکلی‌ها، بلکه شهروندان عادی بودند. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (ژوئیه ۲۰۲۵)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D;

نتایج کمپین ضد الکل مشابه نتایجی بود که در تمام جوامعی که قوانین ممنوعیت الکل اجرا می‌شد، مشاهده شد: ظهور بازار غیرقانونی، جرایم سازمان‌یافته، محصولات تقلبی و تکثیر جایگزین‌های خطرناک. برخی افراد حتی به مواد مخدر روی آوردند. علاوه بر این، مدل مصرف الکل که قبلاً حول محور شراب و آبجو متمرکز بود، مختل شد. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (ژوئیه ۲۰۲۵)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D;

پیامدهای این تغییرات در داده‌های اقتصادی و اجتماعی قابل مشاهده بود. بین سال‌های ۱۹۸۵ تا ۱۹۸۷، فروش شکر ۱۸٪ یا ۱٫۴ میلیون تن افزایش یافت که به دلیل افزایش تقاضا برای الکل خانگی بود. علاوه بر این، هجوم کالاهای تقلبی، از جمله شیشه پاک‌کن و الکل آزمایشگاهی مورد استفاده برای تمیز کردن ابزارها، وجود داشت که منجر به موارد مسمومیت با الکل و حتی مرگ شد. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (ژوئیه ۲۰۲۵)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D;

در مناطق روستایی، مشروبات الکلی تقطیر شده خانگی () رواج یافت و حدود ۲۳٪ از جمعیت در تولید آن مشارکت داشتند. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (ژوئیه ۲۰۲۵)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D;

ودکا در اتحاد جماهیر شوروی همیشه گران بوده است، زیرا بخش قابل توجهی از قیمت آن به دلیل مالیات غیرمستقیم بود که منبع اصلی درآمد دولت بود. تا سال ۱۹۸۹، دولت شوروی، طبق گفته وزیر دارایی وقت، والنتین پاولوف، ۹۱٫۸ میلیون روبل از درآمد حاصل از الکل (از کل درآمد دولت ۴۵۹ میلیون روبل) را از دست داده بود. ضررهای اقتصادی وارده به دولت یکی از دلایل اصلی توقف کمپین ضد الکل در سال ۱۹۹۰ بود.

در نتیجهٔ کمپین ضد الکل، امید به زندگی از ۶۷٫۷ سال در سال ۱۹۸۴ به ۶۹٫۸ سال در سال ۱۹۸۷ افزایش یافت و مرگ و میر از ۱۰٫۸ در هر ۱۰۰۰ نفر (۱۹۸۴) به ۹٫۹ (۱۹۸۷) کاهش یافت. درآمد فروش الکل ۱۰٫۸ میلیارد روبل (از ۴۶٫۵ میلیارد به ۳۵٫۷ میلیارد روبل) کاهش یافت. با این حال، این محدودیت‌ها باعث نارضایتی گستردهٔ عمومی، همراه با افزایش ثبت شدهٔ اعتیاد به مواد مخدر، سوء مصرف مواد و تولید مشروبات الکلی قاچاق شد. در اکتبر ۱۹۸۸، تحت فشار افکار عمومی، کمپین ضد الکل عملاً متوقف شد. با این وجود، قوانین محدودکننده رسماً تا سال ۱۹۹۰ به قوت خود باقی ماندند.

## جستارهای وابسته
* مصرف الکل در روسیه

## منابع

## پیوند به بیرون
* موزه پوسترهای ضد الکل
* کمپین ضد الکل در دوران پرسترویکا در اتحاد جماهیر شوروی
رده:الکل در روسیه
رده:پرسترویکا
رده:جامعه اتحاد شوروی
رده:حقوق امپراتوری روسیه
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:قانون الکل بر پایه کشور
رده:قوانین اتحاد شوروی