تاریخچه نمک

بندانگشتی|تپه‌های نمکی جمع‌آوری شده
بندانگشتی|کریستال نمکی که به شکل طبیعی ایجاد شده است
[بندانگشتی|شیوهٔ کهن استخراج نمک از شوراب در [چین]]
نمک، که به آن نمک طعام نیز می‌گویند و فرمول شیمیایی آن NaCl (سدیم کلرید) است، یک ترکیب یونی متشکل از یون‌های سدیم و کلرید می‌باشد. حیات تمام موجودات زنده برای بقا به خواص شیمیایی آن وابسته است. این ماده برای هزاران سال توسط انسان‌ها، از نگهداری مواد غذایی گرفته تا طعم‌دهی به آن‌ها، مورد استفاده قرار گرفته است. قابلیت نمک در نگهداری مواد غذایی، یکی از عوامل بنیادین در شکل‌گیری تمدن بوده است. نمک مشکل فصلی بودن دسترسی به غذا را حل کرد و امکان حمل و نقل آن را در مسافت‌های طولانی فراهم ساخت. با این حال، به دست آوردن نمک اغلب دشوار بود، به همین دلیل کالایی تجاری و بسیار ارزشمند به‌شمار می‌رفت و در بسیاری از جوامع، از جمله روم، نوعی پول محسوب می‌شد. به گفتهٔ پلینیوس، دستمزد سربازان رومی با نمک پرداخت می‌شد و براساس گفته‌ای، واژهٔ انگلیسی «salary» (به معنی حقوق) نیز از همین‌جا ریشه گرفته است؛ هرچند این ادعا مورد اختلاف مورخان است. از عصر برنز، جاده‌های نمک بسیاری، مانند ویا سالاریا در ایتالیا، ساخته شده بودند.

در طول تاریخ، دسترسی به نمک برای شکل‌گیری تمدن نقشی حیاتی داشته است. در بریتانیا، پسوند «wich-» در نام یک مکان، گاهی به این معناست که آنجا زمانی منبع نمک بوده است، مانند نورث‌ویچ و درویت‌ویچ؛ هرچند شهرهای دیگر با پسوند «wich-» نام خود را از واژهٔ ساکسونی «wic» به معنای «سکونتگاه مستحکم» یا «مرکز تجاری» گرفته‌اند. وادی ناترون منطقه‌ای کلیدی در شمال مصر بود که امپراتوری مصر به آن وابستگی اقتصادی زیادی داشت، زیرا نوعی نمک را برای آن تأمین می‌کرد که با نام خودِ دره، یعنی ناترون، شناخته می‌شد.

امروزه، نمک تقریباً در سراسر جهان در دسترس، نسبتاً ارزان، و اغلب یددار است.

## منابع استخراج نمک
نمک از دو منبع اصلی به دست می‌آید: آب دریا و کانیِ کلرید سدیم یعنی هالیت یا همان سنگ نمک. سنگ نمک در بسترهای وسیعی از سنگ‌های رسوبی تبخیری یافت می‌شود که از خشک شدن دریاچه‌های بسته، پلایاها (کویرهای نمکی) و دریاهای بسته به وجود آمده‌اند. ضخامت بسترهای نمک ممکن است به ۳۵۰ متر برسد و مناطق گسترده‌ای را در زیر زمین بپوشاند.

در ایالات متحده آمریکا و کانادا، بسترهای زیرزمینی وسیعی از حوضه آپالاشیا در غرب نیویورکآغاز شده، از بخش‌هایی از انتاریو عبور کرده و تا زیر قسمت بزرگی از حوضه میشیگان امتداد می‌یابند. ذخایر دیگری نیز در تگزاس، اوهایو، کانزاس، نیومکزیکو، نوا اسکوشیا و ساسکاچوان وجود دارد. در بریتانیا، بسترهای زیرزمینی در چشر و اطراف درویویچ اسپا یافت می‌شوند. شهر زالتسبورگ در اتریش به دلیل معادنش «شهر نمک» نام گرفت. در قرون وسطی، سنگ نمک با کیفیت بالا در ترانسیلوانی، مارامورِش و جنوب لهستان (در ویلیچکا) استخراج می‌شد. شهر توزلا در بوسنی و هرزگوین از قرن دوازدهم به زبان مجاری «Só» (نمک) نام گرفت و بعدها توسط عثمانیان، که صادرات نمک آن را منبع درآمد مالیاتی مهمی برای منطقه می‌دانستند، «نمک‌گاه» یا «مکان نمک» نامیده شد.

نمک از بسترهای زیرزمینی یا از طریق معدن‌کاری مستقیم، یا با روش استخراج انحلالی به دست می‌آید. در روش استخراج انحلالی، نمک به صورت آب‌نمک به سطح زمین می‌رسد و سپس با تبخیر آب، بلورهای نمک باقی می‌مانند.

## تاریخچه

### دنیای باستان
تولید نمک در اوایل دوران نوسنگی، که قدمت آن به حدود ۶۰۰۰ سال پیش از میلاد می‌رسد، در یک کاوش در پویانا اسلاتینی-لونکا، رومانی، شناسایی شده است.

سولنیتساتا، اولین شهر شناخته‌شده در اروپا، در اطراف یک مرکز تولید نمک ساخته شده بود. باستان‌شناسان معتقدند این شهر که در بلغارستان امروزی قرار دارد، با تأمین نمک برای کشورهای حوزهٔ بالکان ثروت هنگفتی به دست آورده بود.

نمک برای یونانیان باستان، تامیل‌ها، چینی‌ها، هیتی‌ها

## واژگان

## منابع

* 

رده:تاریخ غذا و نوشیدنی
رده:تاریخ نمک