صدقه

بندانگشتی|زنی در حال صدقه دادن، اثر یانوش تورما

**صدقه**  پول، غذا یا دیگر کالاهای مادی است که به افراد نیازمند هدیه داده می‌شود. دادن صدقه، اغلب یک عمل خیریه به‌شمار می‌رود. عمل دادن صدقه، **صدقه دادن** نامیده می‌شود.

## بودیسم
[بندانگشتی|سه راهب در سال ۱۹۹۳ در [لهاسا، تبت، به دنبال صدقه هستند.]]

### دانا در بودیسم
در بودیسم، هم «صدقه» و هم «بخشش»، «دانا» (پالی) نامیده می‌شوند. چنین بخششی یکی از سه عنصر مسیر عملی است که توسط بودا برای مردم عادی تدوین شده است. این مسیر عملی برای مردم عادی دانا، سیلا و بهاوانا است.

## مسیحیت
[بندانگشتی|[کلر آسیزی|سنت کلر صدقه توزیع می‌کند؛ نسخه خطی تننباخ ۴، مصور قبل از ]]
در مسیحیت، دادن صدقه به عنوان یک عمل خیریه تلقی می‌شود. تقریباً در همهٔ فرقه‌های مسیحی، پول برای تأمین نیازهای مالی کلیسا و خدمت به افراد نیازمند اهدا می‌شود. در برخی از کلیساها، صدقه‌ها در نزدیکی قربانگاه قرار می‌گیرند تا نمادی از وابستگی آن‌ها به خدا و نمایانگر وحدت جماعت باشند.
بندانگشتی|عیسی این زن فقیر اما سخاوتمند را در  ستایش می‌کند.

## هندوئیسم
[چپ|بندانگشتی|بانویی در حال صدقه دادن در معبد، اثر [راجا راوی وارما (۱۸۴۸–۱۹۰۶)]]

### دانا در هندوئیسم
در هندوئیسم، ** () یک مفهوم باستانی از صدقه دادن است که به دورهٔ ودایی هندوئیسم برمی‌گردد. دانا در متون سنتی به عنوان هر عملی تعریف شده است که در آن فرد از مالکیت چیزی که از خود می‌دانست یا می‌داند، صرف نظر می‌کند و همان را در یک گیرنده سرمایه‌گذاری می‌کند، بدون اینکه انتظار چیزی در ازای آن داشته باشد. در حالی که دانا معمولاً به یک شخص یا خانواده داده می‌شود، هندوئیسم همچنین از خیریه یا بخشش با هدف منافع عمومی صحبت می‌کند که گاهی *اوتسارگا* نامیده می‌شود. این امر شامل پروژه‌های بزرگ‌تری مانند ساخت خانه سالمندان، مدرسه، سرمایه‌گذاری در آب آشامیدنی یا چاه آبیاری، کاشت درختان و ساخت مراکز مراقبتی و موارد دیگر می‌شود. عمل گدایی برای صدقه *بهیکشا* ( نامیده می‌شود).

## اسلام
صدقه در اسلام، مفهوم محسن یا صدقه‌دهنده یا بخشش خیریه یا به‌طور کلی به بخشش داوطلبانه، *صدقه* تقسیم می‌شود و یک عمل واجب، *[[زکات]]* () است. *زکات* تحت مجموعه‌ای خاص از قوانین در فقه اسلامی قرار دارد و هدف آن برآورده کردن مجموعه‌ای مشخص از الزامات الهیاتی و اجتماعی است. به همین دلیل *، صدقه* احتمالاً ترجمهٔ بهتری از صورت‌بندی‌های تحت تأثیر مسیحیت از مفهوم «صدقه» است، اگرچه *زکات* نقش بسیار بزرگ‌تری در امور خیریه اسلامی ایفا می‌کند.

### زکات
*زکات* سومین رکن از ارکان پنجگانه اسلام است. معنای تحت‌اللفظی کلمه *زکات* «پاک کردن»، «رشد دادن» و «ایجاد رشد» است. *زکات* مقدار پولی است که هر مسلمان، چه مرد و چه زن، بالغ، دارای پایداری عقلی، آزاد و دارای توانایی مالی، باید برای حمایت از قشرهای خاص مردم بپردازد. طبق *[[احکام اسلام|شریعت]]*، این یک عمل عبادت است. دارایی‌ها با کنار گذاشتن بخشی از آن برای نیازمندان پاک می‌شوند. این کاهش، مانند هرس گیاهان، تعادل را برقرار کرده و رشد جدید را تشویق می‌کند. قوانین مختلفی به آن افزوده شده است، اما به‌طور کلی، واجب است که ۲٫۵٪ از پس‌انداز و درآمد کسب و کار و ۵ تا ۱۰٪ از برداشت محصول به فقرا داده شود. دریافت‌کنندگان احتمالی شامل افراد نیازمند، فقرای شاغل، کسانی که توانایی پرداخت بدهی‌های خود را ندارند، مسافران سرگردان و دیگر افرادی که به کمک نیاز دارند، می‌شوند، با این اصل کلی که *زکات* همیشه باید توسط ثروتمندان به نیازمندان پرداخت شود. یکی از مهم‌ترین اصول اسلام این است که همه چیز از آنِ خداست و بنابراین ثروت نزد انسان‌ها به عنوان امانت نگهداری می‌شود.

#### نصاب
*زکات* زمانی واجب می‌شود که مقدار معینی از پول، که *نصاب* (یا حداقل مقدار) نامیده می‌شود، به دست آید یا از آن بیشتر شود. اگر مقدار دارایی کمتر از این *نصاب* باشد، زکات واجب نیست. *نصاب* طلا و پول رایج، ۲۰ *مثقال* یا تقریباً ۸۵ گرم طلای خالص است. هر *مثقال* تقریباً ۴٫۲۵ گرم است. *نصاب* نقره و پول نقره ۲۰۰ درهم است که تقریباً می‌شود ۵۹۵ گرم نقره خالص. *نصاب* دیگر پول‌ها و ارزهای رایج باید با نصاب طلا سنجیده شود؛ *نصاب* پول معادل قیمت ۸۵ گرم از نوع طلای خالص ۹۹۹ گرم در روزی که *زکات* پرداخت می‌شود.

*زکات* پس از آنکه مال به مدت یک سال قمری در اختیار صاحبش بوده باشد، واجب می‌شود؛ یک سال قمری تقریباً ۳۵۵ روز است. در این صورت، مالک باید ۲٫۵٪ (یا ۱/۴۰) از مال را به عنوان *زکات* بپردازد. مالک باید هر مقدار پولی را که از دیگران قرض گرفته است، کسر کند، بررسی کند که آیا بقیه به *نصاب* لازم رسیده است یا خیر، سپس *زکات* آن را بپردازد.

اگر مالک در ابتدای سال، به اندازه *نصاب* پول داشته باشد، اما ثروت او به هر شکلی افزایش یابد، مالک باید این افزایش را به مبلغ *نصاب* متعلق به ابتدای سال اضافه کند و سپس *زکات*، معادل ۲٫۵٪ از کل را در پایان سال قمری، بپردازد. در مورد شیوهٔ محاسبه این مبلغ، اختلاف‌های جزئی بین مذاهب *فقهی* وجود دارد. هر مسلمان *زکات* خود را به صورت جداگانه محاسبه می‌کند. در بیشتر موارد، این شامل پرداخت سالانه دو و نیم درصد از سرمایه خود است.

### صدقه
یک فرد پرهیزگار همچنین می‌تواند به هر میزان که مایل است به عنوان *صدقه* بپردازد و این کار را ترجیحاً پنهانی انجام می‌دهد. اگرچه این کلمه را می‌توان به عنوان «خیریه داوطلبانه» ترجمه کرد، اما همان‌طور که در احادیث نشان داده شده است، معنای گسترده‌تری دارد.

## یهودیت
[بندانگشتی|بقایای ماسه‌سنگی یک سنگ قبر یهودی که صندوقچه‌ای ''[صدقه (یهودیت)|از صدقه* (*پوشکه*) را در [[گورستان یهودیان|گورستانی یهودی]] در [[اوتووتسک|اوتووک]] (کارچف-آنیلین)، لهستان به تصویر می‌کشد.]]

=== تصِدَقه ===
در [[یهودیت]]، *تِصدَقه*، اصطلاحی [[زبان عبری|عبری]] که به معنای تحت‌اللفظی پارسایی است اما معمولاً برای اشاره به «خیریه» به کار می‌رود، به تعهد مذهبی برای انجام آنچه درست و عادلانه است اشاره دارد.  در ترجمه یونانی [[هفتادگانی]]، *تِصدَقه* گاهی به عنوان  «صدقه دادن» ترجمه می‌شد.

== منداییسم ==
در [[آیین مندائی|دین مندایی]]، *زیدقه'' به معنای صدقه یا انفاق است. کاهنان مندایی به‌طور منظم از مردم عادی کمک‌های مالی دریافت می‌کنند.

## منابع


رده:مقاله‌های دارای واژگان به زبان پالی
رده:نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان