رئیس‌جمهور کرواسی

**رئیس‌جمهور کرواسی**، رسماً **رئیس‌جمهور جمهوری کرواسی** () رئیس دولت، فرمانده کل قوا و نماینده ارشد جمهوری کرواسی در داخل و خارج از کشور است. رئیس‌جمهور بالاترین مقام در کرواسی است. با این حال، رئیس‌جمهور رئیس قوه مجریه («رئیس‌جمهور غیر اجرایی») نیست، زیرا کرواسی دارای یک سیستم پارلمانی است که در آن دارنده مقام نخست‌وزیر قدرتمندترین فرد در چارچوب قانون اساسی کشور و سیاست روزمره است.

رئیس‌جمهور، عملکرد منظم و هماهنگ و ثبات نظام حکومت ملی را حفظ کرده و از استقلال و تمامیت ارضی کشور پاسداری می‌کند. رئیس‌جمهور قدرت دارد انتخابات عادی و فوق‌العاده برای پارلمان کرواسی (به شیوه‌ای که در قانون اساسی مشخص شده است) و همچنین همه‌پرسی (با امضای متقابل نخست‌وزیر) را برگزار کند. رئیس‌جمهور رسماً نخست‌وزیر را بر اساس موازنه قدرت در پارلمان و مشورت با رهبران احزاب پارلمانی منصوب می‌کند، عفو اعطا می‌کند و نشان‌ها و سایر جوایز دولتی را اعطا می‌کند. رئیس‌جمهور و دولت (کابینه) در اجرای سیاست خارجی با یکدیگر همکاری می‌کنند. علاوه بر این، رئیس‌جمهور فرمانده کل نیروهای مسلح کرواسی است. رئیس‌جمهور با توافق نخست‌وزیر، رئیس سازمان امنیت و اطلاعات را منصوب می‌کند. رئیس‌جمهور می‌تواند در شرایط مقرر در قانون اساسی، پارلمان را منحل کند. اگرچه رئیس‌جمهور از مصونیت قضایی برخوردار است، اما به‌دلیل نقض قانون اساسی قابل استیضاح است. در صورت عدم توانایی موقت یا دائم رئیس‌جمهور در انجام وظایف ریاست جمهوری، رئیس مجلس تا زمان از سرگیری وظایف رئیس‌جمهور یا تا زمان انتخاب رئیس‌جمهور جدید ظرف ۶۰ روز از تاریخ خالی شدن دائمی این سمت، سمت کفیل ریاست جمهوری را بر عهده می‌گیرد.

دفتر ریاست جمهوری () متشکل از کارکنان مستقیم رئیس‌جمهور کرواسی و همچنین کارکنان پشتیبانی است که به رئیس‌جمهور گزارش می‌دهند. این دفتر در کاخ ریاست جمهوری در منطقه پانتووچاک زاگرب واقع شده است. قانون اساسی کرواسی، ظاهر و کاربرد پرچم ریاست جمهوری را که بر فراز ساختمان‌های دفتر ریاست جمهوری، اقامتگاه رئیس‌جمهور، هرگونه وسیله نقلیه مورد استفاده رئیس‌جمهور و در سایر مراسم تشریفاتی نصب می‌شود، تعریف می‌کند.

رئیس‌جمهور بر اساس حق رأی عمومی، از طریق رأی مخفی، برای یک دوره پنج ساله انتخاب می‌شود. اگر هیچ نامزدی در انتخابات بیش از ۵۰٪ از *کل* آرای مأخوذه (شامل آرای سفید و مخدوش) را کسب نکند، انتخابات به دور دوم کشیده می‌شود. قانون اساسی کرواسی حداکثر دو دوره ریاست جمهوری را برای هر رئیس‌جمهور تعیین کرده است. رئیس‌جمهور منتخب موظف است در مقابل قضات دادگاه قانون اساسی سوگند یاد کند. فرانیو توجمان در اولین انتخابات ریاست جمهوری کرواسی در سال‌های ۱۹۹۲ و ۱۹۹۷ پیروز شد. در دوران تصدی او، قانون اساسی مصوب ۱۹۹۰، نظامی نیمه‌ریاستی را پیش‌بینی کرد که در سال‌های بعد با قوانینی که به‌طور خاص با هدف اعطای اختیارات گسترده به توجمان (مثلاً انتصاب و برکناری مقامات دولتی متعدد، تأیید فرمانداران شهرستان) تدوین شده بودند، تقویت شد، زیرا حزب HDZ او در طول دهه ۱۹۹۰ اکثریت مطلق پارلمان را در اختیار داشت. پس از مرگ او در سال ۱۹۹۹، قانون اساسی اصلاح شد و بسیاری از اختیارات ریاست جمهوری به پارلمان، نخست‌وزیر و دولت او منتقل شد. استیه‌پان مسیچ دو دوره متوالی، در سال‌های ۲۰۰۰ و ۲۰۰۵، به ریاست جمهوری رسید و تا سال ۲۰۱۰ به‌عنوان رئیس‌جمهور خدمت کرد. ایوو یوسیپوویچ در انتخابات ریاست جمهوری که از سال ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۰ برگزار شد، پیروز شد و در سال ۲۰۱۵، پس از شکست در تلاش برای انتخاب مجدد برای دوره دوم، از سمت خود کناره‌گیری کرد. کولیندا گرابار-کیتاروویچ در انتخابات دسامبر ۲۰۱۴ و ژانویه ۲۰۱۵ پیروز شد، اما در تلاش برای دور دوم شکست خورد؛ یعنی، در ۵ ژانویه ۲۰۲۰، زوران میلانوویچ، نخست‌وزیر سابق چپ میانه، در دور دوم انتخابات ۲۰۱۹–۲۰۲۰ پیروز شد و در ۱۹ فوریه ۲۰۲۰ به قدرت رسید.

## جستارهای وابسته
* قانون تابعیت کرواسی

## منابع

رده:دولت کرواسی
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۰ (میلادی) در کرواسی
رده:رئیس‌جمهورهای کرواسی