میدان سرباز گمنام

**میدان سرباز گمنام** (به عربی: ) میدانی شهری در شهر غزه در دولت فلسطین است که در امتداد خیابان عمر مختار در محلهٔ ریمال قرار دارد. این میدان زمانی باغ عمومی بزرگی بود که در طول روز محل گردهمایی بیکاران غزه و در شامگاهان محل گردش خانواده‌ها بود. در مرکز میدان یادمانی به شکل مجسمهٔ سربازی گمنام برپا شده بود که نماد فداکاری‌های مردم فلسطین و مصر به‌شمار می‌رفت.

میدان سرباز گمنام نام خود را از سربازان عرب فلسطینی گمنامی گرفته‌است که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل کشته و در این مکان به خاک سپرده شدند. ارتش مصر در اوایل دههٔ ۱۹۵۰ میلادی این میدان را ساخت و در سال ۱۹۵۷ یادمان سرباز گمنام را در آن برپا کرد. پس از اشغال غزه توسط اسرائیل در سال ۱۹۶۷، مجسمه تخریب شد و تا دههٔ ۱۹۹۰ میدان تنها زمینی شنی با پایه‌ای سفید در مرکز آن بود. یادمان بارها بازسازی و ویران شد و سرانجام در جریان جنگ غزه در سال ۲۰۲۳، نیروهای اسرائیلی با بولدوزر میدان را به‌طور کامل با خاک یکسان کردند و اکنون این مکان به اردوگاهی برای آوارگان فلسطینی تبدیل شده‌است.

## پیشینه
میدان سرباز گمنام نام خود را از سربازان عرب فلسطینی (فدایی) می‌گیرد که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل کشته و در این مکان دفن شدند. ارتش مصر در اوایل دههٔ ۱۹۵۰ میلادی میدان را ساخت. بر پایهٔ منابع ایتالیایی، یادمان در سال ۱۹۵۷ به فرمان جمال عبدالناصر، رئیس‌جمهور مصر، برپا شد تا نماد فداکاری‌های دو ملت برادر فلسطینی و مصری باشد.

پیش از اشغال غزه توسط اسرائیل در سال ۱۹۶۷، در مرکز میدان مجسمه‌ای قرار داشت که به یادبود سربازان گمنام رو به سوی شرق (بیت‌المقدس) اشاره می‌کرد. مقامات اسرائیلی مجسمه را تخریب کردند و تا دههٔ ۱۹۹۰ میدان تنها زمینی شنی با پایهٔ سفیدی (بقایای یادمان) در مرکز آن بود.

## شرح یادمان
یادمان از پایه‌ای بتنی به بلندای نزدیک به دو متر تشکیل شده بود که پس از بالا رفتن از شش پله به آن می‌رسیدند. در بالای پایه مجسمهٔ سربازی با لباس نظامی کامل قرار داشت که در دست راست سلاح و با انگشت اشارهٔ دست چپ به سوی شرق (بیت‌المقدس) اشاره می‌کرد.

بر چهار ضلع پایهٔ سنگ‌مرمری نوشته‌هایی حک شده بود:
* **ضلع نخست:** نقشهٔ فلسطین با آیهٔ ۱۶۹ سورهٔ آل‌عمران: «وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِینَ قُتِلُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ أَمْوَاتًا بَلْ أَحْیَاءٌ عِندَ رَبِّهِمْ یُرْزَقُونَ».
* **ضلع دوم:** نقشهٔ جهان عرب به همراه ابیاتی از قصیدهٔ «إرادة الحیاة» سرودهٔ ابوالقاسم شابی، شاعر تونسی: «إذا الشعب یوماً أراد الحیاة / فلا بدّ أن یستجیب القدر».
* **ضلع سوم:** ابیاتی از قصیدهٔ «نکبة دمشق» سرودهٔ احمد شوقی، شاعر مصری.
* **ضلع چهارم:** پرچم فلسطین بر فراز تیرکی با عبارتی در زیر آن.

## بازسازی‌ها و تخریب‌های پیاپی
در سال ۲۰۰۰، تشکیلات خودگردان فلسطینی یادمان را بازسازی کرد و یاسر عرفات پردهٔ آن را کنار زد. سپس با کمک مالی نروژ باغ عمومی در محل میدان بازسازی شد و قهوه‌خانه‌ای نیز برای پذیرایی از بازدیدکنندگان در آنجا دایر شد.

در ۶ دسامبر ۲۰۰۶ یادمان بر اثر حملهٔ موشکی اسرائیل آسیب شدید دید. در ۱۴ ژوئن ۲۰۰۷ بار دیگر تخریب شد اما غزه (شهر) آن را بازسازی کرد.

در ۱۴ ژانویهٔ ۲۰۲۳ شهرداری غزه یادمان را مرمت کرد. پنج روز بعد، در ۱۹ ژانویه ۲۰۲۳ فلسطینیان در این میدان به مناسبت آزادی ماهر یونس گرد هم آمدند. وی عضو جنبش فتح بود که ۴۰ سال در زندان اسرائیل به سر برده بود.

## تخریب در جنگ غزه و تبدیل به اردوگاه آوارگان
در نوامبر ۲۰۲۳ در جریان جنگ غزه، نیروهای اسرائیلی یادمان و باغ‌های پیرامون آن را بمباران کردند و به‌طور کامل ویران ساختند. سپس بولدوزرها میدان را صاف کردند، درختان ریشه‌کن شدند و زمین بازی کودکان نابود گردید. اکنون میدان تنها نواری از خاک قهوه‌ای است.

پس از تخریب میدان، این مکان به اردوگاه آوارگان فلسطینی تبدیل شده‌است که بر اثر بمباران نوار غزه آواره شده‌اند.

## پیوند به بیرون
* کارت‌پستالی از میدان سرباز گمنام غزه، ۱۹۹۵ — آرشیو دیجیتال موزهٔ فلسطین

## منابع

* 
* 
* 
* 

رده:مختصات در ویکی‌داده
رده:مقاله‌های خرد فلسطین
رده:همه مقاله‌های خرد
رده:مقاله‌های خرد ساختمان‌ها و سازه‌ها در خاورمیانه
رده:مقاله‌های دارای شرح مختصر
رده:شرح مختصر متفاوت با ویکی‌داده