قوانین سنت آگوستین

[بندانگشتی|''[آگوستین هیپو|قدیس آگوستین در میان راهبان آگوستینی* (مکتب پادوا، سده ۱۵ میلادی)، نقش‌برجسته در [[تیمپان (معماری)|تیمپان سردر]] صومعه سابق آگوستینی [[سنتو استفانو، ونیز|سنتو استفانو]] در [[ونیز]]. کتیبه روی کتاب آغاز قانون قدیس آگوستین است: *ANTE O[MN]IA FRATRES CARISSIMI DILIGATVR DEVS DEINDE PROXIMVS QVIA ISTA PR[A]ECEPTA SVNT N[O]B[IS] DATA* - "پیش از هر چیز، برادران بسیار محبوب، خدا باید دوست داشته شود، و پس از آن همسایه، زیرا این دستورات به ما داده شده است."]]
*'قانون قدیس آگوستین*' که در حدود سال ۴۰۰ میلادی نوشته شده است، سندی کوتاه است که به هشت فصل تقسیم می‌شود و به عنوان طرحی کلی برای زندگی مذهبی در یک جامعه عمل می‌کند. این قانون قدیمی‌ترین قانون صومعه‌نشینی در [[مسیحیت غربی|کلیسای غرب]] است.

این قانون که توسط [[آگوستین|آگوستین هیپو]] (۳۵۴–۴۳۰) تدوین شده است، بر عفت، دلزدودن از ثروت، اطاعت، جدایی از دنیا، تقسیم کار، زیردستان، خیریه برادرانه، نماز جماعت، روزه و پرهیز متناسب با توان فرد، مراقبت از بیماران، سکوت و مطالعه در هنگام غذا نظارت دارد. این قانون از سده دوازدهم به بعد در مقیاس وسیع مورد استفاده قرار گرفت و امروزه نیز توسط بسیاری از فرقه‌ها از جمله [[فرقه دومینیکن|دومینیکن‌ها]]، [[سرویت‌ها]]، [[مرسدریان‌ها]]، [[فرقه پرمنستراتنسی|نوربرتین‌ها]] و [[آگوستینی‌ها]] استفاده می‌شود.

== زندگی صومعه‌نشینی قدیس آگوستین ==
در سال ۳۸۸، آگوستین از [[میلان]] به خانه‌اش در *تاگاست* بازگشت. او سپس [[دارایی|ارث پدری]] خود را فروخت و پول آن را به فقرا بخشید. تنها چیزی که نگه داشت، املاکی بود که آن را به یک بنیاد صومعه‌نشینی برای خود و گروهی از دوستانش که با آن‌ها زندگی مبتنی بر دعا را به اشتراک گذاشته بود، تبدیل کرد. بعدها در مقام اسقف، او از کشیشان خود دعوت کرد تا زندگی اجتماعی مشترکی با او داشته باشند.

آگوستین از زندگی صومعه‌نشینی یا مذهبی آن‌گونه که برای معاصرانش شناخته شده بود پیروی کرد و قوانینی را برای راهبان و راهبه‌های آفریقای رومی تدوین نمود. مانند [[باسیل قیصریه|قدیس باسیل]]، دیدگاه آگوستین با رویکرد [[گوشه‌نشین|گوشه‌نشینانه]] پیشین که مبتنی بر ریاضت‌های جسمانی سخت بود، تفاوت داشت. آگوستین در کتاب «راه‌های کلیسای کاتولیک»، انتقادات معاصر نسبت به روش‌های هرمیت‌های (زاهدان) شرقی در صحرای مصر را مشاهده کرد. گفته می‌شد که انزوای شدید و [[زهد]] بیش از حد آن‌ها «دیگر برای کلیسا یا جامعه سازنده نیست». در پاسخ به این مسئله، «آگوستین دلزدودن از ثروت و خویشتنداری قلبی را در حین زندگی در محیط شهری همچون هیپو ترویج کرد.»

در هیپو، اعضای خانه صومعه‌نشینی او در حالی که به تعهدات شبانی خود پایبند بودند، به صورت اشتراکی زندگی می‌کردند. از نظر آگوستین، «عشق به همسایه صرفاً بیان دیگری از عشق به خدا بود.» او دعوت به خدمت در کلیسا را یک ضرورت می‌دید که باید به آن توجه کرد، حتی اگر مخلِ تمایل شخصی برای تأمل و مطالعه باشد. یکی از عناصر زندگی مشترک، سادگی سبک زندگی بود. در مورد استفاده از اموال یا دارایی‌ها، آگوستین از فقر فضیلت نساخت، بلکه از اشتراک‌گذاری فضیلت ساخت. آگوستین مکرراً درباره دعا می‌نوشت، اما روش، سیستم یا حالت خاصی را تجویز نمی‌کرد؛ اگرچه او [[مزامیر]] را به شدت تأیید می‌کرد.

تعدادی از دوستان و شاگردان او که به مقام اسقفی رسیدند، از الگوی او تقلید کردند؛ از جمله آلیپیوس در تاگاست، پوسیدیوس در کالاما، پروفوتوروس و فورتوناتوس در سیرتا، ایوودیوس در اوزالیس و بونیفاس در [[کارتاژ]].

== خاستگاه قانون ==
عنوان «قانون قدیس آگوستین» برای هر یک از اسناد زیر به کار رفته است:
* نامه ۲۱۱ خطاب به جامعه‌ای از زنان؛
* موعظه‌های ۳۵۵ و ۳۵۶ با عنوان «*De vitâ et moribus clericorum suorum*»؛
* بخشی از قانون تدوین شده برای کاتبان یا «*Consortia monachorum*»؛
* قانونی معروف به «*Regula secunda*»؛ و
* قانون دیگری به نام: «*De vitâ eremiticâ ad sororem liber*».

مورد آخر رساله‌ای درباره زندگی گوشه‌نشینانه توسط قدیس آلرد، راهب بزرگ ریواولکسِ انگلستان است که در سال ۱۱۶۶ درگذشت. نویسنده دو قانون پیش از آن ناشناخته است. نامه ۲۱۱ و موعظه‌های ۳۵۵ و ۳۵۶ توسط آگوستین نوشته شده‌اند..

=== نامه ۲۱۱ ===
قدیس آگوستین این نامه را در سال ۴۲۳ برای راهبه‌های صومعه‌ای در [[هیپو رگیوس|هیپو]] نوشت که توسط خواهرش اداره می‌شد و دخترخاله و برادرزاده‌اش نیز در آنجا زندگی می‌کردند. اگرچه او عمدتاً برای آرام کردن تنش‌های ناشی از انتصاب یک مدیر جدید نوشت، اما از این فرصت برای بحث درباره برخی فضایل و عملکردهای ضروری زندگی مذهبی آن‌گونه که خود درک می‌کرد، استفاده کرد: او بر مواردی چون خیریه، فقر، اطاعت، جدایی از دنیا، تقسیم کار، وظایف متقابل فرادستان و زیردستان، محبت برادرانه، نماز جماعت، روزه و پرهیز متناسب با توان فرد، مراقبت از بیماران، سکوت و مطالعه در هنگام غذا تأکید کرد. این نامه حاوی دستورالعمل‌های دقیق و جزئی مشابه آنچه در سایر قوانین صومعه‌نشینی (مانند قانون قدیس [[پاخومیوس]] یا سند ناشناس معروف به «[[قانون استاد]]») یافت می‌شود، نیست. با این حال، اسقف هیپو یک «قانون‌گذار» در نظر گرفته می‌شود و نامه‌اش باید به صورت هفتگی خوانده می‌شد تا راهبه‌ها در برابر هرگونه تخلف از آن مراقبت کنند یا توبه نمایند. او فقر را پایه زندگی صومعه‌نشینی می‌دانست اما به همان اندازه به محبت برادرانه که شامل زندگی در صلح و وفاق است، اهمیت می‌داد. به مدیر صومعه، به‌ویژه، توصیه شده بود که این فضیلت را تمرین کند (البته نه تا حدی که از تنبیه گناهکاران چشم‌پوشی کند). آگوستین او را در تعیین نوع و مدت مجازات آزاد می‌گذارد و در برخی موارد حتی این امتیاز را به او می‌دهد که راهبه‌های اصلاح‌ناپذیر را اخراج کند.

در دیدگاه آگوستین، مدیر صومعه وظایف خود را با اعضای خاصی از جامعه تقسیم می‌کند؛ یکی مسئول بیماران، دیگری مسئول انبار، دیگری مسئول لباس‌ها و دیگری نگهبان کتاب‌هاست که اجازه توزیع آن‌ها را بین خواهران دارد. راهبه‌ها لباس‌های خود را می‌سازند که شامل پیراهن، کمربند و مقنعه است. نماز جماعت جایگاه مهمی در زندگی آن‌ها دارد که در ساعات مقرر و طبق فرم‌های تعیین‌شده در عبادتگاه خوانده می‌شود و شامل سرودها، مزامیر و قرائت‌هاست. برخی دعاها صرفاً تلاوت می‌شوند در حالی که برخی دیگر، که به‌ویژه مشخص شده‌اند، به صورت [[تجوید|ترتیل]] خوانده می‌شوند؛ اما آگوستین وارد جزئیات دقیق نمی‌شود و آن را به عرف اسقف‌نشین محلی واگذار می‌کند، اگرچه از سایر نوشته‌های او روشن است که جامعه روزانه مراسم عشای ربانی را با کلیسای محلی جشن می‌گیرد. به آن دسته از خواهرانی که تمایل به زندگی تأملی‌تر دارند، اجازه داده می‌شود که نیایش‌های خاص خود را به صورت خصوصی دنبال کنند.

[[روزه]] و پرهیز تنها به نسبت قدرت بدنی فرد توصیه می‌شود و هنگامی که قدیس از روزه واجب سخن می‌گوید، تصریح می‌کند کسانی که نمی‌توانند برای وعده غذایی عصر یا ساعت نهم منتظر بمانند، می‌توانند ظهر غذا بخورند. راهبه‌ها از خوراک بسیار ساده استفاده می‌کردند و به احتمال زیاد از خوردن گوشت پرهیز می‌کردند. بیماران و ناتوانان مورد لطیف‌ترین مراقبت‌ها و توجهات هستند و امتیازات خاصی برای کسانی که قبل از ورود به دین، زندگی تجملی داشتند، در نظر گرفته می‌شود. در طول وعده‌های غذایی، باید مطالب آموزنده‌ای با صدای بلند برای راهبه‌ها خوانده شود. اگرچه قانون قدیس آگوستین تنها حاوی چند حکم است، اما به تفصیل به فضایل مذهبی و زندگی زاهدانه می‌پردازد که این ویژگیِ تمام قوانین اولیه است.

=== De vitā et moribus clericorum suorum (درباره زندگی و رفتارهای روحانیون او) ===
قدیس در موعظه‌های ۳۵۵ و ۳۵۶ خود درباره رعایت نذر فقر در صومعه سخن می‌گوید. آگوستین در پی رفع سوءظن‌های مومنان هیپو نسبت به روحانیونی بود که در اقامتگاه اسقفی او به زندگی صومعه‌نشینی مشغول بودند. دارایی‌ها مطابق با رویه مسیحیان اولیه به صورت مشترک نگهداری می‌شد. این «قانون رسولان» نامیده می‌شد. در عین حال، در قانون آگوستین با افراد دقیقاً یکسان رفتار نمی‌شود، زیرا نیازهای هر فرد متفاوت است.

=== De opere monachorum ===
اسقف [[آئورلیوس کارتاژ]] به شدت از رفتار راهبانی که به بهانه تأمل به تنبلی می‌پرداختند، آشفته بود و به درخواست او، قدیس آگوستین رساله‌ای با عنوان «De opere monachorum» منتشر کرد که در آن با استناد به کتاب مقدس، الگوی حواریون و حتی ضرورت‌های زندگی ثابت می‌کند که راهب موظف است خود را وقف کار جدی کند. در چندین نامه و موعظه او، متمم مفیدی برای آموزه‌هایش در مورد زندگی صومعه‌نشینی و وظایفی که تحمیل می‌کند یافت می‌شود. او در رساله خود بر ضرورت کار تأکید می‌کند، بدون آنکه آن را تابع قانون خاصی کند، زیرا کسب معیشت آن را اجتناب‌ناپذیر می‌سازد. راهبانی که وقف خدمت کلیسایی شده‌اند، به خودی خود (ipso facto) حکم کار را رعایت می‌کنند و بیماران به طور قانونی از این رعایت معاف هستند.

این‌ها مهم‌ترین احکام صومعه‌نشینی هستند که در قانون و نوشته‌های قدیس آگوستین یافت می‌شوند.

=== De vitā eremiticâ ad sororem liber ===
این رساله‌ای درباره زندگی گوشه‌نشینانه توسط قدیس آلرد، راهب بزرگ *ریواولکس* در انگلستان است؛ یک راهب با نفوذ [[سیسترسی‌ها|سیسترسی]] که در سال ۱۱۶۶ درگذشت.

== تأثیرات در اوایل قرون وسطا ==
بین سال‌های ۴۳۰ تا ۵۷۰ میلادی، قانون آگوستین توسط راهبان و روحانیونی که از آزار و اذیت [[وندال‌ها]] فرار می‌کردند به اروپا برده شد و توسط گروه‌های کوچکی از راهبان و راهبه‌های گوشه‌نشین و همچنین کشیش‌های اسقف‌نشین که در جوامع کلیسای جامع با اسقف خود زندگی می‌کردند، مورد استفاده قرار گرفت.

نوشته‌های آگوستین بر توسعه [[صومعه‌نشینی]] غربی تأثیر گذاشت. نامه ۲۱۱ او بارها توسط قدیس بندیکت خوانده شد، کسی که چندین متن مهم را از آن برای درج در قانون خود وام گرفت. فصل قانون [[بندیکت آنیانی|قدیس بندیکت]] درباره کارِ راهبان الهام‌گرفته از رساله «De opere monachorum» است. تعلیم مربوط به فقر مذهبی نیز در موعظه‌های «De vitâ et moribus clericorum suorum» تدوین شده است.

با این حال، تأثیر آگوستین در هیچ‌جا قوی‌تر از جنوب گال (فرانسه امروزی) در سده‌های پنجم و ششم نبود. راهبان *لیرنز* با نوشته‌های صومعه‌نشینی آگوستین آشنا بودند که همراه با نوشته‌های *کاسیانوس*، منبعی بود که عناصر اصلی قوانین آن‌ها از آن استخراج شد. قدیس سزاریوس، اسقف اعظم آرل و سازمان‌دهنده بزرگ زندگی مذهبی در آن بخش، برخی از جالب‌ترین اصول قانون خود برای راهبان را از قدیس آگوستین برگزید و در قانون خود برای راهبه‌ها، بخش‌های طولانی از نامه ۲۱۱ را نقل کرد. قدیس آگوستین و سزاریوس دارای همان روحیه‌ای بودند که از اسقف اعظم آرل به قدیس آئورلیان، یکی از جانشینان او و قانون‌گذار صومعه‌نشینی منتقل شد. تأثیر آگوستین همچنین به صومعه‌های زنان در [[گال]] گسترش یافت، جایی که قانون سزاریوس به طور کامل یا جزئی پذیرفته شد؛ برای مثال در سنت-کروا در [[پواتیه]]، ژوکسامونتیه در [[بزانسون]] و شامالیر در نزدیکی [[کلرمون-فران]].

اما همیشه پذیرش آموزه‌های آگوستین و نقل‌قول از او کافی نبود؛ نویسنده «Regula Tarnatensis» (صومعه‌ای ناشناخته در *دره رون'') متن کامل نامه خطاب به راهبه‌ها را پس از انجام تغییرات جزئی برای تطبیق با جامعه مردان، در اثر خود گنجاند. این تطبیق مطمئناً در سایر صومعه‌ها در سده‌های ششم یا هفتم نیز انجام شده است و قدیس بندیکت آنیان در «Codex regularum» خود متنی را منتشر کرد که به همین ترتیب اصلاح شده بود.

به دلیل نبود اطلاعات دقیق، نمی‌توانیم بگوییم این کار در کدام صومعه‌ها انجام شده و آیا تعداد آن‌ها زیاد بوده است یا خیر. نامه ۲۱۱، که بدین ترتیب به «قانون قدیس آگوستین» تبدیل شده است، قطعاً بخشی از مجموعه‌های شناخته شده تحت نام کلی را تشکیل می‌داد.

## منابع

رده:فرقه های مسیحیت
رده:کاتولیک‌ها
رده:قرون وسطی
رده:آثار آگوستین