موزاییک‌ها در آسیا

**موزاییک‌ها در آسیا** نشان‌دهندهٔ تنوع غنی و گسترده‌ای از سنت‌های هنری، روش‌های فنی و تأثیرات فرهنگی متفاوت در سراسر این قاره هستند. از آثار به‌جا مانده از تمدن‌های باستانی بین‌النهرین گرفته تا طرح‌ها و الگوهای هندسی پیچیده‌ای که در هنر اسلامی دیده می‌شوند، هنر موزاییک نه تنها جنبهٔ تزئینی داشته بلکه حامل معانی نمادین و فرهنگی نیز بوده است. این آثار در فضاهای معماری مختلف، از معابد و مساجد گرفته تا کاخ‌های سلطنتی و ساختمان‌های عمومی، به‌کار رفته‌اند و هر یک بازتاب‌دهندهٔ ذوق، باورها و هویت فرهنگی جوامع سازندهٔ خود هستند. در بسیاری از مناطق، موزاییک‌ها به‌عنوان زبان بصری، روایتگر داستان‌ها، اسطوره‌ها و ارزش‌های اجتماعی و دینی بوده‌اند و توانسته‌اند پیوندی میان زیبایی‌شناسی و عملکرد کاربردی برقرار کنند، به طوری که هم جلوه‌ای تزئینی به فضا می‌بخشیده و هم حامل پیام‌های معنوی و فرهنگی بوده است.

## ریشه‌ها و تأثیرات باستانی
ریشه‌های اولیه موزاییک‌ها را می‌توان به بین‌النهرین، تقریباً ۳۰۰۰ سال پیش از میلاد، بازگرداند، جایی که از سنگ‌های رنگی، صدف و عاج استفاده می‌شد. از بین‌النهرین، هنر موزاییک‌سازی به امپراتوری بیزانس، یونان باستان و روم باستان و سایر مناطق اطراف گسترش یافت. نفوذ این مناطق به سمت شرق گسترش یافت و در تعریف سنت‌های موزاییک در سراسر آسیا نقش داشت. پس از فتوحات اسکندر کبیر، تمدن هلنیستی به سمت شرق گسترش یافت و روش‌ها و سبک‌های موزاییک یونانی-رومی را به بخش‌هایی از آسیا معرفی کرد و تبادل فرهنگی بین غرب و شرق را تقویت نمود. هر فرهنگ و تمدنی سبک و روش‌های خاص خود را در هنر موزاییک‌سازی توسعه داده است، اما با نگاهی جامع‌تر، می‌توان چند ویژگی مشترک و بنیادین را در میان آن‌ها شناسایی کرد.

## ویژگی‌های موزاییک‌های آسیایی
موزاییک‌های آسیایی را می‌توان در مساجد، معابد و زیارتگاه‌ها مشاهده کرد. آن‌ها به‌عنوان بیان ایمان و اهمیت معنوی عمل می‌کنند و اغلب شامل تصاویر مذهبی، نمادها و روایت‌ها هستند. موزاییک‌های یافت‌شده در ساختمان‌های سلطنتی و مکان‌های تاریخی معمولاً تاریخ پادشاهان، درگیری‌های نظامی، نبردها یا رویدادهای مهم را روایت می‌کنند و بدین ترتیب میراث فرهنگی و رویدادهای تاریخی را حفظ می‌کنند. سنت‌های موزاییک در سراسر آسیا متفاوت است و تحت تأثیر مواد محلی، سبک‌های هنری و تبادلات فرهنگی شکل گرفته‌اند.

موزاییک‌های ایرانی به‌ویژه به دلیل طرح‌های هندسی پیچیده و ظریف خود شناخته می‌شوند و نمونه‌ای بارز از مهارت بالای استادکاران و دقت در جزئیات به شمار می‌روند، در حالی که موزاییک‌های هندی بیشتر تحت تأثیر هنر مغولی شکل گرفته و ترکیبی از سبک‌های بومی و مغولی را به نمایش می‌گذارند. در کل، موزاییک‌های آسیایی معمولاً ترکیبی از خوشنویسی، موتیف‌های گل‌دار و الگوهای هندسی پیچیده هستند که هماهنگی و تعادل چشم‌نوازی در طراحی آن‌ها به چشم می‌خورد. این آثار نه تنها جلوه‌ای تزئینی دارند بلکه مهارت، ظرافت و هنر صنعتگر را به نمایش می‌گذارند و نشان‌دهندهٔ تلاش برای رسیدن به ترکیبی از زیبایی بصری و نظم هندسی هستند. به‌ویژه در هنر اسلامی، الگوهای هندسی پیچیده نه تنها زیبایی‌شناسی خاصی به فضا می‌بخشند بلکه نمادی از نظم، هماهنگی و جهان‌بینی فلسفی و معنوی نیز محسوب می‌شوند و بازتاب‌دهندهٔ تلاش هنرمند برای ایجاد تعادل میان فرم، رنگ و معنا هستند. موتیف‌های گل‌دار نیز از دیگر موضوعات رایج هستند که طبیعت و زیبایی را نمایش می‌دهند و شامل طیف گسترده‌ای از طرح‌ها، از جمله تصاویر دقیق گیاهان و نمایش‌های هنری از گل‌هاست. خوشنویسی، که اغلب شامل آیات قرآن یا متون مذهبی دیگر است، عنصر مهمی در موزاییک‌های اسلامی محسوب می‌شود و معمولاً به‌صورت سبک‌دار و در ترکیب با طراحی کلی موزاییک به‌کار می‌رود.

موزاییک‌های آسیایی غالباً از مجموعه‌ای متنوع از مواد ساخته می‌شوند که شامل کاشی‌های سرامیکی، شیشه، سنگ و گاهی حتی فلزات گران‌بها است. انتخاب مواد در این آثار معمولاً تحت تأثیر دسترسی محلی و ترجیحات فرهنگی هر منطقه قرار دارد و نشان‌دهندهٔ رابطهٔ نزدیک هنر با محیط زیست و سنت‌های بومی است. پالت‌های رنگی به‌کار رفته در این موزاییک‌ها زنده، پرانرژی و چشم‌نواز هستند و اغلب شامل طیف‌های غنی از آبی، قرمز، سبز و زرد می‌شوند؛ رنگ‌هایی که به‌ویژه در موزاییک‌های ایرانی و اسلامی بسیار رایج‌اند و جلوه‌ای زنده و شاداب به آثار می‌بخشند.

هنرمندان معاصر موزاییک در آسیا با بهره‌گیری از این رسانه، روش‌های نوینی برای بیان شخصی و خلاقانه ابداع کرده‌اند؛ آن‌ها ممکن است ایده‌ها، مواد و تکنیک‌های مدرن را در آثار خود تلفیق کنند و در عین حال همچنان از سبک‌ها و الگوهای سنتی الهام بگیرند تا پیوندی میان گذشته و حال ایجاد کنند. علاوه بر آن، پروژه‌های موزاییک مبتنی بر جامعه در سراسر آسیا محبوبیت فراوانی یافته‌اند و افراد از پیشینه‌های مختلف را گرد هم می‌آورند تا آثاری مشترک خلق کنند که هم تجارب فردی و هم هویت جمعی آن‌ها را بازتاب دهد. این روند نه تنها هنر را به شکلی مشارکتی و اجتماعی تبدیل می‌کند، بلکه به ترویج همبستگی فرهنگی، یادگیری میان نسلی و حفظ سنت‌های هنری در قالبی مدرن کمک می‌کند.

## غرب آسیا
### موزاییک‌های ایرانی
ایران سابقه‌ای غنی از هنر موزاییک‌کاری در کاخ‌ها، مساجد و مقبره‌ها دارد. موزاییک‌های ایرانی با رنگ‌های زنده و نقوش هندسی پیچیده‌شان شناخته می‌شوند. موزاییک ایرانی بیشتر با کاشی‌کاری لعاب‌دار متمایز می‌شود. ایرانیان با فرهنگ‌های بسیاری از جمله یونانیان، اعراب، ترک‌ها، مغول‌ها، هندی‌ها و چینی‌ها درآمیختند، از آنها تأثیر پذیرفتند و بر آنها تأثیر گذاشتند. بسیاری از بناهای قرون وسطایی که با الگوهای هندسی پیچیده تزئین شده‌اند، نشان‌دهنده فداکاری صنعتگران ایرانی برای رشد زبان طراحی هندسی هستند. سایر عبارات خلاقانه، مانند مینیاتور و تذهیب، در طرح‌های کاشی‌کاری که برای سازه‌های زینتی ایجاد شده در دوران صفویه (قرن‌های ۱۶ تا ۱۸) استفاده می‌شدند، گنجانده شدند و فرآیندی را تکمیل کردند که اکنون به عنوان طراحی موزاییک سنتی ایرانی شناخته می‌شود.

### موزاییک‌های منبر
بندانگشتی
در مرکز ایران، مساجدی که دارای منبرهای کاشی‌کاری شده هستند، قدمتی بین تقریباً ۱۴۴۵ تا ۱۵۳۵ میلادی دارند. این منبرها نه تنها به خاطر سبک تزئینی متمایزشان، بلکه به خاطر شواهد کتیبه‌ای که در مورد گاهشماری سازه‌هایی که در آنها قرار دارند ارائه می‌دهند، قابل توجه هستند، که این امر نیز سؤالاتی را در مورد استفاده از منبر در ایران قرون وسطی مطرح می‌کند.

### شاه چراغ
بندانگشتی|حرم شاه چراغ
شاه چراغ، که با نام «شاه نور» نیز شناخته می‌شود، دارای موزاییک‌هایی از آینه است که نمایانگر تکنیک‌های سنتی در دوران امپراتوری ایران است. شاه چراغ یک شاهکار پیشگامانه است که کاملاً با نقوش پیچیده تزئین شده است. فضای مقدس داخلی با شیشه و آینه‌هایی ساخته شده است که جلوه‌ای درخشان و شگفت‌انگیز را منعکس می‌کنند. در بناهای مقدس، معمولاً از موادی درخشان و براق مانند طلا، فولاد، نقره و آینه استفاده می‌شود تا نور را به بهترین شکل ممکن منعکس کنند و جلوه‌ای معنوی و روحانی به فضا ببخشند. آینه‌ها اغلب به‌طور دقیق برش خورده و در زوایای مختلف نصب می‌شوند تا بازتاب نور به شکل‌های متعدد و متنوع به چشم بیاید و زائر بتواند تجربه‌ای بصری چندلایه داشته باشد. این بازتاب‌ها گاه زوایای مختلف صورت انسان را نشان می‌دهند و نماد شکستن جنبه‌های خودخواهانه و دنیوی آدمی به شمار می‌روند. علاوه بر آن، ترکیب رنگ‌ها و نور، به‌ویژه نور سبز که در بسیاری از فرهنگ‌ها با فضای آسمانی و روحانیت پیوند خورده، بر عمق معنوی و آرامش‌بخش محیط می‌افزاید و تجربه‌ای فراگیر از زیبایی و تقدس برای بازدیدکننده خلق می‌کند. این طراحی هنری و فنی، هم جنبهٔ تزئینی دارد و هم به انتقال مفاهیم فلسفی و اخلاقی کمک می‌کند و نشان‌دهندهٔ تلاش انسان برای پیوند دادن هنر، نور و معنا در فضاهای مقدس است.

این بنا با ستارگان و صورت‌های فلکی با دیدگاه توحیدی در اشکال هندسی خود خلق شده است. سازه‌های الهی مزین به آینه‌کاری، وحدت خداوند و عظمت و زیبایی او را منعکس می‌کنند.

## جنوب آسیا
### موزاییک‌های مغولی
در طول امپراتوری مغول، سبکی از معماری در شبه قاره هند ظهور کرد که به خاطر تزئینات باشکوه، الگوهای متقارن، باغ‌های وسیع و استفاده گسترده از سنگ مرمر و ماسه‌سنگ قرمز برای سازه‌های عظیم خود، از جمله مقبره‌ها، باغ‌ها، مساجد و قلعه‌ها، مشهور است. این سبک، تلفیقی از تأثیرات معماری اسلامی، ایرانی، ترکی و هندی است. این ساختمان‌ها نه تنها کاربردی بودند، بلکه گواهی بر سلطه سلطنتی و اقتدار الهی نیز بودند. تاج محل معروف، که توسط امپراتور شاه جهان، پنجمین امپراتور مغول، ساخته شد، نمونه‌ای از شگفتی معماری دوران مغول است. این بنا همچنین نمونه‌ای از تلفیق سبک‌های معماری هندی و ایرانی است. میراث ماندگار شاه جهان شامل بناهای تاریخی مانند قلعه‌های آگره و لاهور و همچنین شاه جهان‌آباد در دهلی است که با نقوش گیاهان گلدار مشخص می‌شوند. سنگ مرمر سفید تهیه شده از راجستان در آگرا و دهلی مورد استفاده قرار می‌گرفت، به صورت پیچیده و با برجستگی کم تراشیده می‌شد یا با سنگ‌های نیمه‌قیمتی منبت‌کاری می‌شد، که منعکس‌کننده سبک جدید مغولی تحت تأثیر پنل‌های وارداتی فلورانسی منبت‌کاری شده با سنگ پیتر دورا بود. این موزاییک‌ها، با سنگ‌های صیقل داده شده و هنر دقیق خود، دقت و ظرافت را به نمایش می‌گذارند و احتمالاً نمادی از محبت به ملکه خود هستند. علاوه بر این، آنها اهمیت عمیق یا احساسات شدید را منتقل می‌کنند. نمونه دیگر، مقبره چهارمین امپراتور مغول، جهانگیر است که یک طرح موزاییکی متقارن را روی دالان‌ها و راهروی منتهی به مقبره سرباز گمنام نشان می‌دهد. این طرح از نقشی مشتق شده از پیتر دورا استفاده می‌کند که بخش‌های بالا و پایین را از طریق رنگ‌های مختلف کاشی متمایز می‌کند.

### موزاییک‌های پاکستان
بندانگشتی|اقامه نماز در مسجد فیصل اسلام‌آباد
میراث اسلامی پاکستان منجر به سنت غنی استفاده از موزاییک در تزئینات معماری، به ویژه در مساجد و بناهای مذهبی شده است. این موزاییک‌ها دارای الگوهای هندسی، نقوش گلدار و کتیبه‌های خوشنویسی هستند. مسجد فیصل، ساخته شده در سال ۱۹۸۷، در دامنه تپه‌های مارگالا در اسلام‌آباد پاکستان واقع شده است. این مسجد پنجمین مسجد بزرگ جهان و بزرگ‌ترین مسجد در جنوب آسیا است. این بنا نشان می‌دهد که چگونه موزاییک‌های کاشی، مساجد معاصر را منعکس کرده‌اند و مضامین سنتی و طرح‌های هندسی تحت تأثیر رومیان باستان را با بازنمایی‌های مفهومی از منظر تاریخی به رسمیت می‌شناسند.
بندانگشتی|وضوخانه مسجد فیصل: ''طرح کاشی''
مسجد فیصل به جای اتخاذ روش‌های سنتی، از جدیدترین روش صنعتی ترکیه برای ساخت کاشی استفاده می‌کند که آن را در مقایسه با سایر بناهای تاریخی منحصر به فرد و نوآورانه می‌کند. ارائه موزاییک کاشی با موزاییک کاشی لعاب‌دار چند رنگ، به شکل منظره نمادین انتزاعی و خط کوفی مستطیلی به شیوه‌ای مدرن نشان داده شده است. وضو گرفتن یک عمل مهم قبل از اقامه نماز است. طراحی تزئینات کاشی روی دیوارهای وضوخانه، اهمیت آیینی آن را نشان می‌دهد. الگوهای هندسی پیچیده، نمونه‌ای از توجه اسلام به تقارن و تولید مداوم الگوها است. ترکیب هماهنگ خطوط مورب، افقی و عمودی از طریق هماهنگی رنگ‌ها، خطوط و پیچیدگی طراحی. رنگ‌ها به عنوان ابزارهای مؤثری برای بیان احساسات، ارائه معانی فلسفی و نمادین و افزودن ابعادی که نمای کلی از نظر زیبایی‌شناسی قوی یک مکان را افزایش می‌دهد، در نظر گرفته می‌شوند.

## شرق آسیا
### موزاییک‌های چینی
بندانگشتی|کاشی دیواری سلسله مینگ.
موزاییک‌های اولیه چینی از موادی مانند سنگ، خاک رس، سرامیک یا یشم ساخته می‌شدند. کاشی‌های موزاییکی چینی از سنت‌های هنری قدیمی، از جمله نقاشی‌های دیواری و موزاییک‌های کشف شده در مقبره‌های سلسله هان (۲۰۶ قبل از میلاد - ۲۲۰ میلادی) سرچشمه می‌گیرند. در طول این دوران، موزاییک‌ها اغلب در معماری مذهبی، از جمله معابد و کاخ‌ها، برای تزئین دیوارها یا کف‌ها به کار می‌رفتند. در طول سلسله تانگ (۶۱۸–۹۰۷ میلادی)، کاشی‌های موزاییکی چینی به عنوان عناصر تزئینی در خانه‌های ثروتمند محبوبیت پیدا کردند. در سلسله مینگ (۱۳۶۸–۱۶۴۴) و سلسله چینگ (۱۶۴۴–۱۹۱۲)، آنها با استفاده از طرح‌های دقیق و رنگ‌های متعدد، پیچیده‌تر شدند. آنها به دلیل تطبیق‌پذیری و جلوه‌های زیبایی‌شناختی‌شان، امروزه نیز مورد توجه هستند.

### مقبره‌های چینی
یکی از هنرهای رایج در ساخت مقبره‌ها در سیچوان و شمال چین، هنر کاشی‌های سفالی مُهر شده است؛ این هنر ماندگارتر و کم‌هزینه‌تر از نقاشی است. سطح داخلی آجرها صحنه‌ای زنده را مُهر می‌کرد و دیوار مقبره صحنه‌های رنگ‌آمیزی شده با دست را تکرار می‌کرد که باعث حفظ اثر هنری می‌شد. در مطالعه تعامل فرهنگی و هنری چین بر اساس سلسله لیائو (۹۱۶–۱۱۲۵)، نقاشی‌های دیواری پیچیده روی مقبره‌های لیائو، که موضوعاتی از جمله تاریخ، مذهب و فرهنگ عامه را به تصویر می‌کشند، گذشته فرهنگی غنی مردم چین را برجسته می‌کنند. این نقاشی‌ها با تأکید بر تبادل و ترکیب جنبه‌های مختلف فرهنگی، دیدگاه متمایزی در مورد روابط بین فرهنگی در چین ارائه می‌دهند.

### نقاشی‌های دیواری موزاییکی
نقاشی‌های دیواری موزاییکی در پکن از دهه ۱۹۶۰ آغاز شد و در دهه ۱۹۸۰ نقاشی‌های دیواری موزاییکی سرامیکی بیشتری توسط هنرمندان چینی پدیدار شد که به عنوان دریچه‌ای به تاریخ و فرهنگ شهر عمل می‌کردند. در جینژو، چین، پارک موزاییک و موزه سرامیک، هنر، معماری و چشم‌انداز را در هم می‌آمیزند تا یک پارک شهری متمایز و چندمنظوره ایجاد کنند. با الهام از سنت موزاییک اروپایی، پیاده‌رو و صندلی‌های پارک از قطعات شکسته سفال محلی ساخته شده‌اند. موزه سرامیک که به عنوان امتدادی از هندسه ترک‌خورده پارک طراحی شده است، با نمایش هنرمندان، طراحان و صنعتگران محلی، طراحی معاصر و صنعت خلاق محلی را ترویج می‌دهد. این ابتکار قصد دارد زندگی فرهنگی شهر و استفاده عمومی از پارک را احیا کند.

در طول دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰، کاشی‌های موزاییک سرامیکی به‌طور فزاینده‌ای در صنعت ساخت و ساز چین محبوب شدند. نقاشی‌های دیواری از اجزای ضروری هنر عمومی هستند که به هویت یک شهر کمک می‌کنند، به ساختمان‌ها شور و نشاط می‌بخشند، مردم را در مورد فرهنگ شهر آموزش می‌دهند و ارزش‌های اجتماعی را ترویج می‌دهند. این امر اهمیت هنر عمومی را به رسمیت می‌شناسد و دیوارهای شهر را به نقاشی‌های دیواری موزاییکی پر جنب و جوش تبدیل می‌کند. در ایستگاه متروی دونگسی شیتیائو در پکن، بزرگ‌ترین نقاشی دیواری شهر با عنوان «به سوی جهان» قرار دارد که در سال ۱۹۸۵ ساخته شد. این اثر عظیم با طول ۷۰ متر و ارتفاع ۳ متر، صحنه‌های زندگی ورزشی را به تصویر می‌کشد و شامل ۳۰ ورزشکار از ۲۲ رشتهٔ ورزشی مختلف است. طراحی این نقاشی دیواری را لی هواجی و کوان ژنگ هوان بر عهده داشته‌اند و برای خلق آن هزاران کاشی سرامیکی به‌کار رفته است. در این اثر، رشته‌های متنوع ورزشی مانند تیراندازی با کمان، پرتاب دیسک، دوچرخه‌سواری، شمشیربازی و شنا با جزئیات و دقت فراوان به نمایش گذاشته شده‌اند و حرکات پویا و مهارت ورزشکاران به خوبی منتقل شده است. علاوه بر جنبهٔ تزئینی و هنری، این نقاشی دیواری پیام معنوی و نمادین نیز دارد؛ آرزوی موفقیت برای ورزشکاران در بازی‌های آسیایی و گرامی‌داشت افتخارات بین‌المللی آنان که برای کشورشان سربلندی و افتخار به ارمغان آورده‌اند، در سراسر اثر موج می‌زند. ترکیب رنگ‌ها، جزئیات طراحی و نظم هندسی کاشی‌ها، تجربه‌ای دیداری قدرتمند ایجاد می‌کند که نه تنها جذابیت بصری دارد بلکه یادآور تلاش، هماهنگی و روحیهٔ ورزشی ملت چین نیز هست.

### موزاییک‌های ژاپنی
بندانگشتی|کاشی تاجیمی
هنر موزاییک در ژاپن در دوران پس از میجی ظهور کرد و آثار هنری زیادی روی دیوارها و کف در دهه ۱۹۶۰ تولید شد. موزه کاشی موزاییک در شهر کاساهارا، تاجیمی واقع شده است. سازه موزه یک اثر هنری است که توسط معمار نوآور ژاپنی، ترونوبو فوجیموری، طراحی شده است. کاساهارا، شهری در تاجیمی، بزرگ‌ترین تولیدکننده کاشی موزاییک ژاپن، در اواسط دهه ۱۹۰۰ بیش از ۱۰۰ کارخانه داشت. تاریخچه تولید سرامیک این منطقه به ۱۳۰۰ سال پیش برمی‌گردد و این موزه عشق محلی به این شکل هنری را به نمایش می‌گذارد. این موزه محل نگهداری بیش از ۱۰۰۰۰ اثر هنری و مواد، مانند نمونه‌های کاشی، مجلات، محصولات گذشته و ابزارها است. هدف آن استفاده از موقعیت مکانی خود در یک منطقه برتر تولید کاشی برای نمایش اشیاء و مواد و ایجاد ارتباط بین افراد با پیشینه‌های متنوع از طریق کاشی است.

### موزاییک‌های پوسته تخم‌مرغی
موزاییک‌های پوسته تخم‌مرغ، یک هنر متمایز که از استان یاماناشی در دهه ۱۹۳۰ سرچشمه گرفته است، از پوسته تخم‌مرغ و رنگدانه سنتی ژاپنی سویهی برای رنگ‌آمیزی پوسته تخم‌مرغ استفاده می‌کنند که متعاقباً به شکل‌های متنوع تکه‌تکه شده و با چسب به یک بستر چسبانده می‌شوند. این هنر سنتی نیاز به مهارت بالایی دارد و غیرمعمول است. تزئین تخم‌مرغ یک هنر باستانی است که از دوران پیش از مسیحیت سرچشمه گرفته است. در حال حاضر با فصل عید پاک مرتبط است. استفاده از قطعات پوسته تخم‌مرغ برای تولید موزاییک، یک هنر نادر است که به استادان قدیمی ایتالیا در قرن پانزدهم برمی‌گردد. در ژاپن، این یک هنر سنتی محسوب می‌شود و معمولاً با نام «رانکاکو» شناخته می‌شود.

مبلمان آرت دکو مستقیماً تحت تأثیر هنر شرقی است و از فرم‌ها و نقوشی استفاده می‌کند که از هنر شرقی گرفته شده‌اند. این فرم‌ها و نقوش، بارزترین مرجع را ارائه می‌دهند. ژان دوناند یکی از مشهورترین هنرمندان آرت دکوی فرانسه بود؛ او تکنیک شرقی منبت‌کاری ذرات پوسته تخم‌مرغ خرد شده را احیا کرد و نواحی سفید را روی سطوح و صفحات بزرگ ایجاد کرد، تکنیکی که قبلاً توسط ژاپنی‌ها برای جزئیات تزئینی استفاده می‌شد.

## جنوب شرق آسیا

### ویتنام
شهر امپراتوری، در هوئه، ویتنام، موزاییک‌هایی متشکل از چینی، سفال و شیشه‌های رنگی را به نمایش می‌گذارد. این موزاییک‌ها جنبهٔ مهمی از معماری سلسلهٔ نگوین هستند که در کاخ‌ها، ورودی‌ها و غرفه‌ها قرار دارند. دستاوردهای هنری سلسلهٔ نگوین با این موزاییک‌ها نمایان می‌شود که بینشی از زندگی معنوی و تشریفاتی ساکنان شهر ارائه می‌دهند. مقبرهٔ خای دین، یک شاهکار هنری موزاییک چینی در هوئه، یک اثر معماری بی‌نظیر از دوازدهمین پادشاه سلسلهٔ نگوین است. این مقبره که در کوه چائو چو واقع شده است، هنر موزاییک چینی مشهور هوئه را به نمایش می‌گذارد و در حال حاضر متعلق به کمون توی بانگ، هونگ توی است. جذابیت منحصر به فرد مقبرهٔ خای دین در کاخ داخلی آن نهفته است که هنر موزاییک چینی را به نمایش می‌گذارد. سایبان داخل مقبره، شاهکاری از هنر موزاییک، مجسمهٔ برنزی پادشاه خای دین را که تقریباً ۱ تن وزن دارد، پوشانده است. طرح پیچیده، بافتی ابریشمی و مخمل مانند ایجاد می‌کند که شبیه مخمل است.

### قبرستان ان بنگ
راست|بندانگشتی|جزئیات الگوهای مقبره.
گورستان آن بنگ، که با نام «شهر ارواح» نیز شناخته می‌شود، در منطقه فو وانگ در استان توا تین هوئه واقع شده است، جایی که هزاران مقبره مجلل و باشکوه وجود دارد که به‌طور خاص با معماری موزاییکی ساخته شده‌اند و حدود ۲۵۰ هکتار را پوشش می‌دهند. از آن زمان تاکنون، گردشگران زیادی برای تحسین معماری و اهمیت فرهنگی روستا به آنجا جذب شده‌اند. تاریخچه گورستان آن بنگ با مهاجرت ساکنان آن به اروپا و ایالات متحده پس از اتحاد مجدد ویتنام در سال ۱۹۷۵ مرتبط است. مهاجران پیشرفت کردند و برای خانواده خود پول ارسال کردند و آن بنگ را به یکی از ثروتمندترین روستاهای کشور تبدیل کردند.

از دهه ۱۹۹۰، با بهبود زندگی، روستا به سرعت تغییر کرد؛ مردم مقبره‌های اجداد خود را بازسازی و اصلاح کردند تا به منظره‌ای باشکوه تبدیل شوند. مقبره علاوه بر محافظت از جسد متوفی، به عنوان نمادی از هویت اجتماعی او عمل می‌کند. مقبره به ویژه نشان دهنده ثروت و جایگاه اجتماعی صاحب آن است. بیشتر مقبره‌ها بر اساس مفهوم طراحی مقبره پادشاه خای دین ساخته شده‌اند. این گورستان دارای سبک‌های معماری متنوعی است که ترکیبی از بودایی، تائوئیسم، مسیحیت، ویتنامی، چینی و تأثیرات غربی است. آنها معمولاً با موزاییک‌های چینی تزئین می‌شدند که نقوشی از اژدها تا ققنوس، موجودات عرفانی و جزئیات زینتی را به تصویر می‌کشیدند.

### تایلند
از اوایل دهه ۱۹۰۰، کاخ‌ها، معابد و ساختمان‌ها با موزاییک‌های تایلندی تزئین شده‌اند. خرده‌های بنجارونگ، شیشه و ورق طلا نیز در این کار گنجانده شده‌اند. در طول پادشاهی آیوتایا تایلند، بنجارونگ از چین وارد شد و تحت تأثیر طرح رنگی آن قرار گرفت که شامل نقوش چینی مانند گل، ماهی و کوه نیز می‌شد. این امر منجر به تأثیر متمایز تایلندی بر سرامیک‌های چینی شد؛ دربار سلطنتی تایلند درخواست کرد که برای همه سرامیک‌های چینی از پالت رنگی یکسانی استفاده شود. از نظر تاریخی، بودیسم تأثیر قابل توجهی بر هنر، معماری، مجسمه‌سازی و نقاشی تایلندی داشته است.

### معبد بودای زمردین
معبد بودای زمردین که با نام وات پو نیز شناخته می‌شود، در سال ۱۷۸۳ تحت حمایت شاه راما اول تکمیل شد. این مجموعه معبدی است که به جایگاه بودای زمردین اختصاص داده شده است. این مجموعه به جای یک ساختمان واحد، از سازه‌های متنوعی تشکیل شده است. تالار انتصاب یکی از مزین‌ترین سازه‌های مجموعه معبد است. این سازه دارای سقفی سه لایه و پایه‌ای مرمرین است که با کاشی‌های چینی چینی و مجسمه‌های گارودا تزئین شده است. نمای بیرونی ساختمان کاملاً با طلاکاری و موزاییک شیشه‌ای با طرح گل پوشیده شده است. فضای داخلی دارای نقاشی‌های دیواری یا مضامین زینتی در هر سطح دیوارها و سقف‌ها است. سقف دارای نقوش کانوک قرمز و طلایی است و با موزاییک‌های شیشه‌ای نقره‌ای تزئین شده است. دیوارهای بیرونی و ستون‌های تالار محل قرارگیری بودای زمردین با موزاییک‌های شیشه‌ای آینه‌ای می‌درخشند. کاشی‌های زینتی قرمز، آبی، سبز، زرد و بی‌رنگ در طول بازسازی‌های دهه ۱۸۳۰ در معبد گنجانده شده‌اند. با این حال، در طول ۵۰ سال گذشته، چسب لاتکس طبیعی در اثر آلودگی ضعیف شده است. این موزاییک‌ها توسط مرمتگران با استفاده از شیشه‌های معاصر مرمت شده‌اند؛ با این حال، تمایزات زیبایی‌شناختی مانع قابل توجهی ایجاد می‌کند. مرمتگران معبد به دنبال مرمتی هستند که شبیه ظاهر بصری اصلی قطعات آینه موزاییکی کریاب باشد، زیرا دانشمندان مؤسسه تحقیقات نور سینکروترون تایلند در حال بررسی ترکیب این قطعات مدرن هستند تا به بازسازی نزدیک‌تر به ظاهر بصری اصلی کمک کنند.

### معبد سری ماریامان
بندانگشتی|تابلوی موزاییکی با تصویر خدای هندو
معبد سری ماریامان که در بانکوک با نام وات خائک نیز شناخته می‌شود، در سال ۱۸۷۹ ساخته شد و بزرگ‌ترین زیارتگاه هندو در سطح جهان در خارج از هند است و هر ساله هزاران بازدیدکننده را به خود جذب می‌کند. در ورودی یک گوپورا شش متری قرار دارد و نمای آن با چهره‌هایی از خدایان و طیفی از رنگ‌ها تزئین شده است. مجسمه‌های خدایان هندو در داخل سه ساختمان مقدس قرار دارند: سری ماها ماریامان، کارتیک و گانش. این موزاییک به عنوان یک «نقاشی ابدی» شناخته می‌شود، به این معنی که در طول زمان پایدار می‌ماند و زیبایی رنگ‌ها و سرزندگی شخصیت‌هایی را که به تصویر می‌کشد، حفظ می‌کند. مأموریت پیچیده مرمت به SICIS واگذار شد تا نقاشی‌های موجود را با موزاییک جایگزین کند. هدف از این کار، ثبت تمام جزئیات، از چیدمان اشیاء گرفته تا رنگ‌های دقیق نقاشی‌های اصلی بود. تیمی متشکل از بیش از ۸۰ متخصص موزاییک از آزمایشگاه SICIS با کمیسیون معبد در این پروژه همکاری کرده‌اند. در حال حاضر بیش از شش میلیون کاشی موزاییکی استفاده شده است. این فرایند شامل استفاده از روش غیرمستقیم دوگانه ثبت شده توسط شرکت بود، یک تکنیک موزاییک بسیار ماهرانه که توسط رئیس شرکت، مائوریتزیو پلاکوزی، در دهه ۱۹۸۰ توسعه داده شد و این قطعات را با استفاده از طلا و موزاییک‌های شیشه مورانو به طرز ماهرانه‌ای ساخت.

## پیوند به بیرون

* تاریخچه موزاییک. سازمان تاریخ جهانی. https://www.worldhistory.org/Mosaic/
* پنل موزاییک کاشی: موزه هنر فیلادلفیا. https://philamuseum.org/collection/object/44463
* کاشی‌های چینی: موزه کاشی. https://www.livingculture.lixil/en/ilm/museum/permanent/china/
* کاخ بزرگ: معبد بودای زمردین. https://www.royalgrandpalace.th/en/home
* معبد سری ماریامان بانکوک-تایلند. https://www.sicis-library.com/resources/Library/Project/Sri-Maha-Mariamman-Temple-Bangkok-Thailand.pdf
* پروژه معبد سری ماها ماریامان—بانکوک (تایلند)—سیسیس - کارخانه موزاییک هنری (از طریق یوتیوب). https://www.youtube.com/watch?v=uJ2VzleCnWs
* Sri-Maha-Mariamman-Temple-Bangkok-Thailand.pdf. (nd). بازیابی شده در ۵ مارس ۲۰۲۵، از https://www.sicis-library.com/resources/Library/Project/Sri-Maha-Mariamman-Temple-Bangkok-Thailand.pdf

## منابع

رده:تاریخ معماری
رده:معماری اسلامی
رده:موزائیک‌ها
رده:میراث فرهنگی آسیا
رده:هنر آسیایی
رده:هنر اسلامی
رده:هنر در ایران باستان
رده:هنر هند
رده:هنرهای تزئینی