قتل‌عام تورین (۱۸۶۴)

**قتل عام تورین،** قتل عامی بود که توسط اعضای ارتش سلطنتی ایتالیا (که عمدتاً دانشجویان افسری کارابینیری بودند) در ۲۱ و ۲۲ سپتامبر ۱۸۶۴ علیه گروه‌هایی از تظاهرکنندگان غیرنظامی انجام شد. این درگیری‌ها در جریان اعتراضات مردمی علیه انتقال پایتخت پادشاهی ایتالیا از شهر پیه‌مونته به فلورانس رخ داد.

در بعدازظهر روز ۲۱ سپتامبر ۱۸۶۴، پس از درگیری‌هایی که صبح همان روز میان معترضان و نیروهای انتظامی در میدان سن کارلو شهر تورین رخ داده بود، جمعیتی از غیرنظامیان که به چوب‌دستی مسلح بودند، تلاش کردند به ساختمان وزارت کشور در میدان کاستلو نزدیک شوند. این ساختمان توسط گروهی از دانشجویان نیروی ژاندارمری محافظت می‌شد. در واکنش به این اقدام، کارابینیری‌ها به سوی معترضان تیراندازی کردند که منجر به کشته شدن ۱۵ نفر شد. در شامگاه روز بعد، ۲۲ سپتامبر، شورش‌های جدیدی در همان میدان سن کارلو رخ داد. این بار نیز دانشجویان کارابینیری درگیر شدند و در میان آشوب و سردرگمی، به‌طور بی‌هدف به سوی جمعیت تیراندازی کردند. در این میان، گروهی از سربازان پیاده‌نظام که در حال عبور از میدان بودند نیز هدف گلوله قرار گرفتند و آن‌ها نیز به تیراندازی پرداختند. در نتیجه این تیراندازی‌های متقابل و بی‌نظم، ۴۷ نفر از نیروهای نظامی و غیرنظامیان جان خود را از دست دادند. این واقعه یکی از خونین‌ترین برخوردهای داخلی در تاریخ مدرن ایتالیا بود و بازتابی از تنش‌های شدید سیاسی و اجتماعی آن دوران، به‌ویژه در زمینه انتقال پایتخت از تورین به فلورانس و نارضایتی عمومی نسبت به تصمیمات دولت مرکزی.

این وقایع باعث سقوط دولت مینگتی و همچنین چندین تحقیق رسمی توسط کمیسیون‌های پارلمانی شد؛ با این حال، همه دستگیرشدگان در فوریه ۱۸۶۵ مشمول عفو عمومی شدند.

## پیشینه: انتقال پایتخت
در ژوئن ۱۸۶۴، با سوءاستفاده از شایعات مربوط به سلامتی پاپ پیوس نهم و شورش‌های احتمالی در ایالات پاپی، نخست‌وزیر مارکو مینگتی، جیواکینو ناپلئون پپولی را نزد سفیر ایتالیا در پاریس، کوستانتینو نیگرا، فرستاد تا مقدمات مذاکره برای خروج نیروهای فرانسوی از سرزمین‌های سریر مقدس را فراهم کند. برای رسیدن به توافق، امپراتور ناپلئون سوم به ضمانتی نیاز داشت که نشان دهد از فتح رم، که از سال ۱۸۶۱ توسط دولت ایتالیا به عنوان پایتخت ایده‌آل پادشاهی معرفی شده بود، صرف نظر کرده است. پپولی پرسید که آیا انتقال پایتخت ایتالیا از تورین به شهر دیگری، چیزی که دولت از قبل آن را پذیرفته بود، می‌تواند ضمانت کافی را فراهم کند. امپراتور تأیید کرد که قطعاً با این شرط توافق را امضا خواهد کرد. ویکتور امانوئل دوم در ماه اوت، پس از بازگشت پپولی، از این موضوع مطلع شد.

در ۱۱ سپتامبر ۱۸۶۴، مینگتی به وزیر لوئیجی فدریکو منابریا اطلاع داد که پادشاه این پیمان را پذیرفته و پایتخت را به دلایل صرفاً استراتژیک به فلورانس منتقل کرده است.

این کنوانسیون سپس رسماً در ۱۵ سپتامبر ۱۸۶۴ امضا شد. به درخواست ویکتور امانوئل دوم، پروتکل الزام‌آور برای جابجایی مقر حکومت، ظرف شش ماه پس از امضا، جداگانه و مخفی نگه داشته شد تا از «نتیجه فشار یک دولت خارجی» به نظر نرسد.

## انتشار اخبار در تورین
بندانگشتی|ناپلئون سوم
بندانگشتی|ویکتور امانوئل دوم
با وجود محرمانه‌بودن تصمیمات وزارتی، جزئیات توافق‌نامه از همان ۲۶ اوت آن سال شروع به انتشار کرد. روزنامه‌های شهر تورین، که هر یک با جناح‌های سیاسی خاصی در ارتباط بودند، مواضع متفاوتی نسبت به این توافق اتخاذ کردند. دولت مینگتی می‌توانست روی حمایت *روزنامه رسمی*، که ارگان وزارتخانه بود، حساب کند. همچنین روزنامه *نظر* به سردبیری جیاکومو دینا از توافق‌نامه پشتیبانی می‌کرد. روزنامه *[[لا استامپا]]* —که با نسخهٔ بعدی و مشهورتر این نام تفاوت دارد—تحت مدیریت پائولو فامبری و مرتبط با اوبالدینو پروتسی و سیلویو اسپاونتا نیز در صف حامیان دولت قرار داشت. افزون بر این‌ها، *روزنامه تورین* که با لوئیجی فدریکو منابریا در ارتباط بود، از توافق حمایت می‌کرد. در سوی دیگر، روزنامه *بحث* متعلق به سناتور کارلو آلفیری، *سلطنت ملی* که با اوربانو راتاتزی و جناح مرکز-چپ پیوند داشت، و *حق* که به جناح چپ وابسته بود، مواضع انتقادی‌تری اتخاذ کردند. همچنین روزنامه ضدکلیسایی *روزنامه مردم* به سردبیری جووان باتیستا بوترو، با دیدگاه‌های تند و انتقادی نسبت به توافق‌نامه شناخته می‌شد.

این تنوع رسانه‌ای، بازتابی از فضای سیاسی پرتنش و چندقطبی آن دوران بود، که در آن مطبوعات نقش فعالی در شکل‌دهی افکار عمومی و جهت‌دهی به منازعات سیاسی ایفا می‌کردند.

در ۱۶ سپتامبر، یک روز پس از امضا، *روزنامه نظر* توافق‌نامه را بدون ذکر پروتکل مخفی منتشر کرد؛ در ۱۸ سپتامبر، *روزنامه مردم* شایعه نادرستی (که روز قبل پخش شده بود) را گزارش داد مبنی بر اینکه شرط اعمال شده توسط طرف فرانسوی، انتقال پایتخت به فلورانس بوده است. انتشار اخبار پراکنده سپس منجر به گمانه‌زنی‌ها و اتهاماتی علیه دولت شد؛ حتی شایعاتی مبنی بر واگذاری قلمرو پیدمونت به فرانسه وجود داشت.

در ۲۰ سپتامبر، تظاهراتی در خیابان‌های شهر با فریادهایی علیه جابجایی پایتخت ("مرگ بر وزارتخانه!، رم یا تورین!، مرگ بر توافق!، زنده باد گاریبالدی!") و با مشارکت تعداد زیادی از مردم (طبق برخی منابع پنج یا شش هزار نفر) برگزار شد. همان‌طور که در زیر مشاهده می‌شود، جابجایی پایتخت از نظر بسیاری تهدیدی برای توسعه اقتصادی شهر تلقی می‌شد:

علاوه بر این، حدود ۱۰۰ نفر در میدان کاستلو جمع شدند تا با سوت زدن به دفتر مرکزی روزنامه *گازتا دی تورینو* اعتراض کنند و پس از مدت کوتاهی بدون حادثه آنجا را ترک کردند. روزنامه در آن روز مقاله‌ای منتشر کرده بود که اگرچه به نفع توافق بود، اما قرار بود مردم تورین را آرام کند؛ این مقاله «توسط دربار به خواست خود پادشاه برای روزنامه ارسال شده بود، که در مورد تأثیر آن کاملاً اشتباه می‌کرد و هیچ‌یک از درباریان عقل سلیم نداشتند که انتشار آن را توصیه کنند.


پرونده:Adolfo_Matarelli,_Due_città_di_questo_mondo_che_perdono_la_capitale.png|جایگزین=Adolfo Matarelli, Two cities of this world that lose their capital ("Il Lampione," 1864)| آدولفو ماتارلی، دو شهر از این جهان که پایتخت خود را از دست می‌دهند (ایل لامپیونه، ۱۸۶۴)
پرونده:Adolfo_Matarelli,_Firenze_Capitale_d'Italia.jpg|جایگزین=Adolfo Matarelli, Florence Capital of Italy (Il Lampione, Sept. 24, 1864)| آدولفو ماتارلی، پایتخت فلورانس ایتالیا (، ۲۴ سپتامبر ۱۸۶۴)


## رویدادها
### ۲۱ سپتامبر
**بعد از ظهر**
بندانگشتی|میدان سن کارلو، روز ۲۱، ساعت ۲ بعد از ظهر
شورای فوق‌العاده شهر برای ساعت ۲ بعدازظهر برنامه‌ریزی شده بود تا موضوع انتقال پایتخت را مورد بررسی قرار دهد. گروه‌های مختلفی از مردم در زیر پنجره‌های ساختمان شورا گرد آمدند تا از جزئیات جلسه باخبر شوند؛ در همین حین، اعتراضاتی نیز شکل گرفت و نسخه‌هایی از روزنامه *گاتزتا دی تورینو* به آتش کشیده شد. این تجمع و واکنش‌های مردمی، بازتابی از نارضایتی گسترده نسبت به تصمیمات دولت مرکزی بود—به‌ویژه در تورین، شهری که قرار بود جایگاه پایتختی خود را از دست بدهد. فضای سیاسی آن روزها به‌شدت ملتهب بود و رسانه‌ها، به‌ویژه روزنامه‌هایی که با جناح‌های خاصی در ارتباط بودند، نقش مهمی در تحریک یا هدایت افکار عمومی ایفا می‌کردند.

در غیاب اخبار از شورای شهر، مردم به سرعت پراکنده شدند، در حالی که گروه کوچکی از جوانان با پرچم‌های ایتالیایی به سمت میدان سن کارلو به سمت چاپخانه *گازتا دی تورینو* حرکت کردند. صاحب چاپخانه برای درخواست کمک به ستاد پلیس رفت، در حالی که دیگران مانع ورود گروه شدند. سپس از ستاد پلیس دستور پراکنده کردن تجمعات، توقیف پرچم‌ها و دستگیری حاملان آنها صادر شد. تعداد زیادی از پلیس دولتی ایتالیا (عمدتاً دانشجویان دانشکده افسری) به صحنه شتافتند و خنجرهای خود را به سمت تجمع مردم نشانه گرفتند، که غافلگیر شده و با سنگ پاسخ دادند. سپس مأموران مردم را در خارج از میدان نیز تعقیب و مورد ضرب و شتم قرار دادند و رهگذران و حتی کسانی را که مسئول دفاع از چاپخانه بودند، به زمین انداختند.

بیست و نه نفر به کلانتری منتقل شدند، از جمله برخی مجروح؛ گروه جدیدی در مقابل ساختمان شروع به شکل‌گیری کرد و نگهبانان دوباره با خنجرهایی در مشت خود بیرون آمدند، اما توسط مافوق‌هایشان متوقف شدند. گروه بیرون که بزرگ شده بود، خواستار آزادی دستگیرشدگان شد و اقدام نگهبانان را نامتناسب دانست؛ همچنین سنگ‌هایی به سمت پنجره‌ها پرتاب شد.

اکنون ستاد پلیس محاصره شده بود و هیئتی از شورای شهر (ریگنون، پاتری کورسی، موریس و ویلا) از راه رسیدند که چون نتوانستند جمعیت را آرام کنند، به کمیسر پلیس توصیه کردند که دستگیرشدگان را آزاد کند (همچنین درخواست بازگرداندن پرچم‌ها شد). بدین ترتیب آرامش در میدان برقرار شد.

**عصر**
بندانگشتی|میدان کاستلو، ۲۱ سپتامبر، ساعت ۱۰:۳۰ بعد از ظهر
از ساعت ۵ صبح، تجمعات متعددی از مردم در شهر تشکیل شد. بعد از ظهر، ابتدا زیر ساختمان شهرداری و سپس زیر ساختمان محل سکونت شهردار؛ شهردار در هر دو مورد سعی کرد معترضان را متقاعد کند که به قانون احترام بگذارند.

جمعیتی در میدان سن کارلو جمع شده بودند تا علیه روزنامه تورین گازت و ستاد پلیس اعتراض کنند. دانشجویان *کارابینیری*، مسلح به تفنگ‌های پر، در میدان مستقر بودند و پس از آنها نیروهای زیادی (*[[برسالیری|برساگلیری]]*، سواره نظام و پیاده‌نظام) در میدان بودند، در حالی که گارد ملی از خیابان‌های مجاور عبور می‌کرد؛ هدف، خالی نگه داشتن میدان و پراکنده کردن تجمعات بود. با وجود برخی تحریکات علیه سربازان با پرتاب سنگ، جمعیت شروع به کم شدن کرد.

دو دسته (یکی از گروهان‌های *کارابینیری*) در میدان کاستلو مستقر شدند و گروه اول را که به سمت ستاد وزارت کشور هدایت می‌شدند، متفرق کردند. گروه دیگری از تظاهرکنندگان، مسلح به چوب، وارد میدان شدند و به سمت وزارتخانه و به سمت گروهان‌های *کارابینیری* حرکت کردند؛ پس از یک آشوب کوتاه، صدای دو شلیک شنیده شد و به دنبال آن، خطی از آتش به سمت جمعیت شلیک شد. پس از یک لحظه غافلگیری اولیه، میدان خالی شد و تنها کشته و زخمی بر جای گذاشت.

تلاش‌های نجات آغاز شد؛ همچنین تجمعی شکل گرفت و به سمت *کارابینیرها* سنگ پرتاب کردند که سپس به سمت مقر وزارتخانه عقب‌نشینی کردند.

در طول شب *، مأموران پلیس* هشت نفر را که از یک مغازه اسلحه‌سازی اسلحه برداشته بودند، دستگیر کردند.

### ۲۲ سپتامبر
**واکنش‌ها به وقایع شب گذشته**

صبح روز بعد از اولین قتل عام، بین ویکتور امانوئل دوم و مارکو مینگتی تبادل اطلاعات صورت گرفت.

در طول روز چند تظاهرات علیه چاپخانهٔ روزنامهٔ تورین گزت برگزار شد، اما این تظاهرات به راحتی پراکنده شدند.

**عصر**
بندانگشتی|درگیری‌ها زیر بنای یادبود
بندانگشتی|میدان سن کارلو، ۲۲ سپتامبر، ساعت ۹ بعد از ظهر
عصر، چندین تجمع در سطح شهر تشکیل شد که به مأموران *پلیس* و امنیت عمومی حاضر در خیابان‌ها توهین کردند و به میدان سن کارلو رسیدند. در میدان، مأموران *پلیس*، پیاده‌نظام و امنیت عمومی، بدون هماهنگی بین گروه‌های مختلف، از ستاد پلیس دفاع می‌کردند. با این حال، میدان شلوغ بود و کالسکه‌ها مرتباً عبور می‌کردند. حضور *مأموران پلیس* باعث توهین شد، زیرا آنها متهم به تیراندازی به شهروندان بی‌دفاع در روز قبل بودند. پیشنهاد فرماندهان برای خروج *مأموران پلیس* از میدان برای جلوگیری از حوادث توسط کمیسر پلیس تأیید نشد.

جمعیت زیادی که قهقهه می‌زدند و گفته می‌شود عمدتاً از افراد مست تشکیل شده بودند، به میدان رسیدند و شروع به فحاشی به *مأموران* حاضر و پرتاب سنگ به سمت ستاد پلیس کردند. سپس کمیسر پلیس دستور داد نیروهای بیشتری، از جمله دانشجویان *افسری کارابینی*، برای دفع افراد حاضر بیرون بروند. در حالی که برای متفرق شدن جمعیت علامت‌هایی داده می‌شد، صدای شلیک گلوله شنیده شد و مأموران *کارابینی* به سمت مرکز میدان شلیک کردند و به یک گردان پیاده‌نظام که از آن عبور می‌کرد، اصابت کردند. مأموران امنیت عمومی نیز به نوبه خود از درب ستاد پلیس شلیک کردند. در آشفتگی ناشی از این حادثه، افسران نظامی حاضر از جهات مختلف گلوله‌های متعددی شلیک کردند. هنگامی که تیراندازی سرانجام به نتیجه رسید، تعداد زیادی کشته و زخمی در میدان روی زمین مانده بودند.

در میدان، در پای بنای یادبود امانوئل فیلیبر، رد گلوله‌ها هنوز هم تا به امروز قابل مشاهده است.

## قربانیان
بندانگشتی|آرامگاه قربانیان ۲۱ و ۲۲ سپتامبر ۱۸۶۴ در تورین، ایتالیا
بندانگشتی|اعلامیه شهردار امانوئل لوسرنا دی رورا (۲۳ سپتامبر ۱۸۶۴)
داده‌های مربوط به مرگ و میر و جراحات در این دو روز توسط دکتر جوزپه ریزتی جمع‌آوری شد؛ گزارش او بعداً حداقل در سه نسخه مختلف منتشر شد (نسخه اول شامل داده‌های به‌روزرسانی‌شده تا ۱۰ اکتبر، نسخه دوم شامل داده‌های به‌روزرسانی‌شده تا ۱۳ اکتبر همان ماه، و نسخه سوم به‌روزرسانی‌شده در نوامبر بود).

نسخهٔ سوم گزارش می‌داد که به‌ترتیب، ۱۵ نفر در جریان وقایع ۲۱ سپتامبر در میدان کاستلو و ۴۷ نفر در جریان وقایع ۲۲ سپتامبر در میدان سن کارلو کشته شده‌اند. مجموعاً ۱۳۸ نفر مجروح گزارش شد، اما برآورد می‌شود که تعداد واقعی بیشتر بوده باشد، زیرا برخی از مجروحان ممکن است برای اجتناب از مجازات‌های کیفری یا محافظت از خانواده در برابر احتمال تلافی، خودشان بدون مداخلهٔ پزشکی درمان را انتخاب کرده باشند.

کشته‌شدگان روز ۲۲ سپتامبر شامل چهار پرسنل نظامی بودند؛ در هر دو روز، پرسنل نظامی مجروح شدند.

قربانیان در گورستان یادبود تورین «در یک قطعه زمین مربع شکل مشخص در شمال غربی» به خاک سپرده شدند.

### مرگ‌ها در میدان کاستلو
# سرزیتو ارنستو (۱۸ ساله)، اهل آکوی، پیشه‌ور، مجرد.
# کنستانتین جووانی (۲۳ ساله)، اهل پراروستینو (پینرولو)، پیشه‌ور، درگذشته در ۷ اکتبر.
# دالا لانا جولیو (۱۷ ساله)، اهل ترنتو، چاپچی، مجرد.
# گاندیلیو ویتّوریو (۱۷ ساله)، اهل تورین، کارمند بانک، مجرد.
# گوته‌یه وینچنزو (۵۰ ساله)، اهل ورچلّی، منشی خصوصی، متأهل.
# جنوزه سرافینو (۱۸ ساله)، اهل مونتیلیو، نانوا، مجرد.
# جانوگلیو آلِساندرو (۲۲ ساله)، اهل پینرولو، فروشندهٔ نوشیدنی، درگذشته در ۲۸ اکتبر.
# گوئرا ماتّیا (۲۳ ساله)، اهل ویچنزا، نانوا، درگذشته در ۲۲ سپتامبر.
# لونگو جوزپه (۲۲ ساله)، اهل ورزولو، خیاط، مجرد.
# مایر جوزپینا، همسر برتینو (۲۰ ساله)، اهل ترونزانو ورچلّزه، ساکن ورچلّی، درگذشته در ۲۳ اکتبر.
# میناردی اُلیزیو (۲۳ ساله)، اهل سان جوستو کاناوزه، نجار.
# پیچِنا جوزپه (۳۰ ساله)، اهل تورین، مهمان‌دار (صاحب میخانه)، متأهل.
# ساکو کارلو (۳۰ ساله)، اهل تورین، کاتب، درگذشته در ۱۸ اکتبر.
# سونِتو فردیناندو (۲۰ ساله)، اهل آلمزه، هتل‌دار، درگذشته در ۳ اکتبر.
# وِرچلّینو جوزپه، اهل والپرگا، دانشجو، مجرد، درگذشته در ۲۲ سپتامبر.

### مرگ و میر میدان سن کارلو
# بارونه جوزپه (۳۰ ساله)، اهل آرونا، آجرکار، درگذشته ۳ اکتبر
# بارتولی کارلو (۵۴ ساله)، اهل ویچنزا، کاپیتان سابق، متأهل
# برگامینی جووانی (۲۳ ساله)، اهل فیناله امیلیا (ناحیه میراندولا)، سرباز هنگ هفدهم پیاده‌نظام، مجرد
# بلفیوره جوزپه (۲۳ ساله)، اهل جِزی، گروهبان هنگ هفدهم پیاده‌نظام، درگذشته ۲ اکتبر
# بله‌تا آگوستینو (۲۵ ساله)، اهل پولونه، کفاش، درگذشته ۲۳ سپتامبر
# برنارولو ایگنازیو (۷۵ ساله)، اهل تورین، شیشه‌گر، درگذشته ۲۵ سپتامبر
# برتیناریا بازیلیو (۲۰ ساله)، اهل نترو (بیلا)، درگذشته ۱۲ اکتبر
# برتینتی جووانی (۱۹ ساله)، اهل پوتسو استرادا، کارگر راه‌آهن، درگذشته ۱۳ اکتبر
# بوسی جوزپه (۴۰ ساله)، اهل میلان، باغبان، درگذشته ۱ اکتبر
# کالدی کرِسنتینو (۲۱ ساله)، اهل آمِنو، آجرکار، درگذشته ۵ اکتبر
# کمپورا گادنزیو (۲۱ ساله)، اهل کازاله، چاپچی
# کارنا دومینیکو (۳۱ ساله)، اهل روکتا پالافئا، گاری‌کش، متأهل
# دوتو فلیچه (۲۰ ساله)، اهل رونکو (بیلا)، آجرکار، مجرد
# دوتو بارتولومئو (۴۲ ساله)، اهل کارالیو، باربر، متأهل
# فالکو فلیچه (۲۵ ساله)، اهل تورین، پیشه‌ور، درگذشته ۲۸ سپتامبر
# فالکو فیلیبرتو (۱۹ ساله)، اهل دوگیانی، کلاه‌ساز، مجرد
# فیورینا آلبرتو (۲۰ ساله)، اهل ورچلّی، نجار، مجرد
# فولیاسو جوزپه (۲۵ ساله)، اهل تورین، صحاف
# فورنارو جوزپه (۲۱ ساله)، اهل والمادونا، نانوا، درگذشته ۲۳ سپتامبر
# گِدا دفندِنته (۲۳ ساله)، اهل ایوریا، مکانیک، درگذشته ۱۲ اکتبر
# جولیبرتی وینچنزو (۲۰ ساله)، اهل تورین، آهنگر، درگذشته ۲۳ سپتامبر
# گرِمو پیِترو (۲۸ ساله)، اهل لینی، آهنگر، درگذشته ۲۳ سپتامبر
# گریسولیو برناردو (۱۳ ساله)، اهل مانیانو، آجرکار، درگذشته ۱۹ اکتبر
# هلین آنتونیو (۲۴ ساله)، اهل لگنانو، تراشکار
# لانزا میکله (۲۴ ساله)، اهل ستیمو تورینزه، ذوب‌کنندهٔ فلزات، مجرد
# لورنتسینی آنجلو (۱۵ ساله)، اهل نووارا، مهمان‌دار، درگذشته ۲۰ اکتبر
# مارتینی جوزپه (۱۷ ساله)، اهل تورین، کاغذساز، درگذشته ۳ نوامبر
# ماوتینو جووانی (۲۲ ساله)، اهل کازالبورگونه، تولیدکنندهٔ تشک، مجرد
# موررا آنتونیو (۱۸ ساله)، اهل برگامو، خیاط، درگذشته ۲۷ اکتبر
# نگرو انریکو (۲۲ ساله)، اهل روبلا (آستی)، کارگر زرادخانه، مجرد
# نووارسه فرانچسکو (۲۲ ساله)، اهل تورین، ساعت‌ساز، درگذشته ۱۰ اکتبر
# اُدونه ماتئو (۱۸ ساله)، اهل فلتّتو، کفاش، مجرد
# پاوزیو کندیدو (۳۵ ساله)، اهل استوپینیگی، کفاش
# په‌لتی جاکومو (۲۲ ساله)، اهل تیگلیوله، گروهبان هنگ ۶۶ پیاده‌نظام، درگذشته ۲ اکتبر
# پیزانی لوسیا (۲۷ ساله)، اهل فرابوسا سوپرانا، خدمتکار، متأهل
# پورتیلیاتی جوزپه (۲۴ ساله)، اهل تورین، چاپچی، مجرد
# راملینی بیازیو (۲۴ ساله)، اهل نووارا، آجرکار، درگذشته ۸ اکتبر
# ریکتا کانوتو (۲۸ ساله)، اهل پونت کاناوزه (ایوریا)، کارگر زرادخانه، درگذشته ۲۵ سپتامبر
# ریگولا کارلو آلبرتو (۱۵ ساله)، اهل تورین، چاپچی، مجرد
# ریزایا کارلو (۱۸ ساله)، اهل تورین، مجرد
# روفینو لودویکا (۲۶ ساله)، اهل بارولو، بقال، متأهل
# سالوی امیلیو (۳۳ ساله)، اهل ریوارا، باربر، مجرد
# سانگینتی جووانی (۵۴ ساله)، اهل ورچلّی، نجار، متأهل
# سبتریو دومینیکو (۲۷ ساله)، اهل کستللامونته (ایوریا)، نانوا، مجرد
# وِچی تریفونه ماریا (۲۰ ساله)، اهل گالیانو، سرباز هنگ هفدهم پیاده‌نظام، مجرد
# ورچلّی جوزپه (۲۲ ساله)، اهل بورگوسزیا، نجار
# وینونه فرانچسکو (۳۰ ساله)، اهل پیوبسی تورینزه، آهنگر، متأهل

## پیامدها
### پایان دولت مینگتی
وقایع ۲۱ و ۲۲ سپتامبر، اوضاع را برای دولت غیرقابل تحمل کرد.

در همان روز، پادشاه، آلفونسو لا مارمورا را مأمور تشکیل دولت جدید کرد.

### استعلام‌های رسمی
بندانگشتی|کاسیمیرو آرا، نویسندهٔ تحقیق شهرداری
برای تعیین سیر وقایع، تحقیقات متعددی انجام شد.

صبح روز ۲۲ سپتامبر، پس از اولین رویدادها، شورای شهر دستور تحقیقات اداری را صادر کرد و معاون کازیمیرو آرا را مسئول این امر دانست. گزارش این تحقیقات اولیه که در ۵ اکتبر ارائه شد، در ۱۱ اکتبر چاپ و سپس بین نمایندگان و سناتورها و تمام شهرداری‌های پادشاهی توزیع شد.

یک تحقیق اداری دیگر که توسط دولت مینگتی دستور داده شده بود نیز به دلیل سقوط خود دولت پیگیری نشد.

در نتیجهٔ طرح دعوی در ۲۴ سپتامبر ۱۸۶۴ توسط پانزده شهروند (پزشکان، وکلا، روزنامه‌نگاران و معاونانی مانند پیر کارلو بوجیو) علیه وزیر کشور وقت، اوبالدینو پروتزی و سیلویو اسپاونتا (دبیر اول وزیر)، تحقیقات قضایی انجام شد. با این حال، در ۲۴ اکتبر به سرعت با یک «شکایت غیرعلنی» به پایان رسید.

در نتیجه تحقیقات نظامی، ۵۸ *کارابینیری* و دانشجوی افسری دستگیر شدند و *کارابینیری‌های* حاضر در ۲۱ سپتامبر در میدان کاستلو به دادگاه نظامی و گارد شهری و *کارابینیری‌های* حاضر در ۲۲ سپتامبر در میدان سن کارلو به دادگاه‌های عادی فرستاده شدند.

در ۲۴ اکتبر، اتاق کمیسیون تحقیقی را برای تعیین مسئولیت احتمالی دولت به ریاست کارلو بون کامپانی دی مومبلو و مرکب از معاونان کلودیو ساندونینی (دبیر)، جوزپه بیانچری، فرانچسکو د سانکتیس، وینچنزو مالنچینی، جووانی موراندینیوبه، اورست و اورست.
پرونده:Carlo_Bon_Compagni_di_Mombello.jpg|جایگزین=Carlo Bon Compagni di Mombello, president| کارلو بون کامپانی دی مومبلو، رئیس جمهور
پرونده:Claudio_Sandonini.jpg|جایگزین=Claudio Sandonnini, secretary| کلودیو ساندونی، منشی
پرونده:Francesco_De_Sanctis_1861.jpg|جایگزین=Francesco De Sanctis| فرانچسکو دِ سانتیس
فرانچسکو د سانتیس رویدادها را از نزدیک دنبال کرده بود و اخبار را در مقالات ناشناسی که منتشر می‌شد، گزارش کرده بود.

در ۵ ژانویه ۱۸۶۵، کمیته پارلمانی گزارش را تکمیل کرد و تصمیم گرفته شد که آن را به مطبوعات ارائه دهد (با توجه به حجم زیاد، صورتجلسات چاپ نشد، اما تصمیم گرفته شد که به دبیر مجلس سپرده شود). پس از تأخیر برای برخی اصلاحات، این گزارش به اطلاع عموم رسید. بحث پارلمانی در ۲۳ ژانویه برگزار شد، اما به پیشنهاد بتینو ریکاسولی تصمیم گرفته شد که هیچ تصمیمی گرفته نشود.
بندانگشتی|بتینو ریکاسولی

### اعتراضات ژانویه ۱۸۶۵
تصمیم اتاق بازرگانی مبنی بر عدم بررسی گزارش کمیته تحقیق، اعتراضات جدیدی را برانگیخت.

عصر روز ۲۵ ژانویه، گروهی از دانشجویان بدون هیچ حادثه‌ای به نفع شهردار و نمایندگانی که در جریان بحث‌های مجلس از دلایل مردم تورین حمایت کرده بودند، تظاهرات کردند. گمانه‌زنی‌هایی مبنی بر احتمال استعفای مدیریت شهری به نشانه اعتراض وجود داشت. با وجود نگرانی از بدتر شدن اوضاع، تظاهرات عصر روز ۲۶ نیز بدون حادثه برگزار شد.

مقالات مختلف از آن روزها، در حالی که خواستار آرامش بودند، به تحریک خشم کمک کردند. همچنین جمع‌آوری امضا برای ترغیب سناتورها به رأی دادن به تحقیق ارائه شده به مجلس انجام شد. عصر روز ۲۷، تظاهراتی برگزار شد، اما نه توسط دانشجویان؛ درگیری‌هایی با گارد ملی رخ داد و ۲۵ نفر از شرکت‌کنندگان دستگیر شدند که در فهرست «افراد شناخته‌شده برای پلیس، تحت نظارت ویژه، و چند نفر که اخیراً از زندان آزاد شده‌اند» قرار داشتند. در میان دستگیرشدگان، یک دانشجو بود که روز بعد آزاد شد.

تنها یک تظاهرات کوچک در عصر روز ۲۸ام رخ داد که بدون حادثه توسط گارد ملی پراکنده شد. به گفته شهردار، این تظاهرات‌ها «به دلیل کمبود کاری که تعداد زیادی از کارگران بیکار را به دلیل توقف جنبشی که قبل از انتقال پایتخت در شهر خود را نشان داده بود، در پیاده‌رو رها کرد» نسبت داده شد.

در ۲۹ ژانویه، یک مهمانی رقص درباری برای روز بعد اعلام شد؛ در واقع، وزیر جیووانی لانزا معتقد بود که اوضاع اکنون در تورین آرام است و هیچ حادثه‌ای رخ نخواهد داد. با این حال، مقامات محلی از ترس اعتراضات جدید، سربازان را بسیج کردند.
بندانگشتی|جیووانی لانزا

در ۳۱ ژانویه، لانزا استعفای خود را ارائه داد که تنها با مداخله پادشاه پس گرفته شد.

صبح روز ۳ فوریه، ویکتور امانوئل دوم تورین را برای همیشه به مقصد فلورانس ترک کرد.

### عفو بین‌الملل
بندانگشتی|''جیاندویا''
روز یکشنبه، ۲۶ فوریه ۱۸۶۵، پادشاه برای کارناوال به تورین بازگشت. چندین کالسکه درباری در جشن‌ها شرکت کردند و حضور پادشاه با تشویق حضار روبرو شد. جاندوخا به کالسکه نزدیک شد و با این کلمات پادشاه را خطاب قرار داد: «می‌بینید که در چه وضعیتی هستم، اما اگر برای ایتالیا و برای شما لازم باشد این آخرین جامه را بدهم، آماده‌ام.»

مراسم استقبال باشکوه این امکان را برای پادشاه فراهم ساخت تا «تمام خاطرات وقایع دردناک را پاک کند—وقایعی که بسیار مهم است پرده فراموشی بر آن‌ها کشیده شود». در همان روز، با صدور فرمان سلطنتی، عفو کامل برای رخدادهای سپتامبر ۱۸۶۴ و همچنین وقایع اواخر ژانویه ۱۸۶۵ اعلام شد. این اقدام، بخشی از تلاش‌های سیاسی برای آرام‌سازی فضای عمومی و ترمیم شکاف‌های ناشی از اعتراضات خونین و تنش‌های شدید اجتماعی بود. عفو سلطنتی نه‌تنها جنبه نمادین داشت، بلکه به‌عنوان ابزاری برای بازگرداندن مشروعیت سیاسی و تقویت وحدت ملی در دوره‌ای حساس از تاریخ ایتالیا به‌کار گرفته شد.

بنابراین، هیچ عواقبی برای معترضانی که در چنین مواقعی دستگیر می‌شوند یا سربازانی که پس از تحقیقات نظامی دستگیر می‌شوند، وجود نخواهد داشت.

سندی به تاریخ ۹ فوریه ۱۸۶۶، از بایگانی تاریخی وزارت امور خارجه (که به ابلاغیه کنسول ایتالیا در مونته‌ویدئو به تاریخ ۱۳ فوریه پیوست شده است) گزارش می‌دهد که جیاکومو رامو، کاپیتان قایق امیلیا، اظهار داشته است که ۱۳۸ نفر از سربازان وظیفه دولت آرژانتین را که توسط مأموران امنیتی در ۱۴ و ۱۶ اکتبر ۱۸۶۵ به او تحویل داده شده بودند، از جنوا به بوئنوس آیرس منتقل کرده است. در مورد ۷۲ نفری که در ۱۴ اکتبر سوار کشتی شدند، ظاهراً به او گفته شده بود که «آنها بخشی از قیام تورین در ۲۱ و ۲۲ سپتامبر بودند و بخش‌هایی از آنها از زندان‌های سنت‌آندریا در جنوا بیرون کشیده می‌شدند.» با این حال، هیچ تأییدی از این اظهارات از منابع دیگر وجود ندارد.

## علیه پیمونتیسم
بندانگشتی|250x250پیکسل|اوبالدینو پروتزی
چندین نماینده و عضو غیرپیدمونتی دولت از انتقال پایتخت از تورین حمایت می‌کردند، زیرا حضور بیش از حد افراد پیدمونتی در ساختار اداری کشور را نامتوازن و ناعادلانه می‌دانستند. از دیدگاه آنان، تمرکز قدرت و نفوذ در دست نخبگان منطقه پیدمونت موجب محرومیت سایر مناطق ایتالیا از مشارکت مؤثر در اداره امور کشور شده بود.

این نگرانی‌ها در بستر تلاش برای وحدت ملی و ایجاد توازن منطقه‌ای مطرح می‌شدند، به‌ویژه پس از آن‌که تورین به‌عنوان نخستین پایتخت پادشاهی متحد ایتالیا انتخاب شد. منتقدان معتقد بودند که انتقال پایتخت به شهری دیگر—مانند فلورانس—می‌تواند نمادی از گشایش سیاسی و گامی در جهت کاهش سلطه پیدمونت بر نهادهای دولتی باشد. این دیدگاه‌ها در نهایت نقش مهمی در تصمیم‌گیری‌های سیاسی آن دوران ایفا کردند و به تغییرات مهمی در ساختار حکومتی کشور منجر شدند.

در نشریات و روزنامه‌های آن زمان تورین، ایده طرحی از سوی رئیس شورا، مارکو مینگتی (از بولونیا)، وزیر کشور، اوبالدینو پروتزی (از فلورانس) و دبیر، سیلویو اسپاونتا (از ناپل) برای تحریک شورش‌ها و امکان تعلیق یا سلب آزادی‌های مدنی منتشر شد؛ به حضور آشوبگرانی که جمعیت را تحریک می‌کردند، اشاره شد.

در واقع، وجود یک برنامه از پیش تعیین‌شده برای ایجاد شورش‌هایی که بتوان آنها را به شیوه‌ای اقتدارگرایانه سرکوب کرد، باید منتفی دانسته شود.

با این حال، پروتزی و اسپاونتا از هر فرصتی برای منفی جلوه دادن تورین و ضروری جلوه دادن جابجایی پایتخت استفاده کردند: پروتزی تظاهرات ضد پیمونت را در شهرهای ایتالیا تحریک کرد؛ اسپاونتا ارتباطات آژانس استفانی در مورد وقایع تورین را دستکاری کرد تا مسئولیت را بر دوش مردم و شهرداری بیندازد.

## یادبودها
### از سال ۱۸۶۵
بندانگشتی|اولین بزرگداشت سربازان کشته شده ما در شب‌های ۲۱ و ۲۲ سپتامبر ۱۸۶۴ در تورین (''سالنامه ملی ۱۸۶۶'')
در ۲۱ سپتامبر ۱۸۶۵، بسیاری از فروشگاه‌ها به نشانه عزا آذین‌بندی شدند. صبح روز ۲۲ سپتامبر ۱۸۶۵، انجمن آشپزها و پیشخدمت‌ها به دلیل تعهدات مربوط به حرفه‌شان، یک دسته عزاداری اولیه تشکیل دادند؛ سایر انجمن‌ها نیز برای رفتن به مراسم کلیسا و سپس گورستان و نثار تاج گل بر مزار درگذشتگان، از مرکز عبور کردند.

این بزرگداشت چند سالی تکرار شد.

در سال ۱۸۶۷ از «بنای یادبود قربانیان سپتامبر» یاد شده است، اما در سال ۱۸۶۸ هیچ بنای یادبودی وجود نداشت. تصویری که در سالنامه ملی برای سال ۱۸۶۶ با یک سنگ یادبود تشییع جنازه ارائه شده است، باید تخیلی تلقی شود، زیرا در سال ۱۸۶۵ تاج گل بر روی گورهای انفرادی گذاشته شد و هیچ بنای یادبودی در توضیحات ذکر نشده است.

### سنگ قبر در میدان سن کارلو
بندانگشتی|لوح یادبود در پیاتزا سن کارلو
در دسامبر ۱۹۹۹، شهر تورین به یاد قربانیان، پلاکی را در میدان سن کارلو قرار داد.

به نظر می‌رسد اعداد ذکر شده در پلاک از اولین نسخه گزارش دکتر ریزتی که در تحقیقات شهرداری گنجانده شده است، گرفته شده است: در واقع، او به تعداد ۵۲ کشته در حوادث میدان سن کارلو و میدان کاستلو اشاره کرد؛ عدد ۱۸۷ عددی بود که او در ابتدا برای تعداد کل کشته‌شدگان و مجروحان گزارش کرد.

### صد و پنجاهمین سالگرد
در ۲۲ سپتامبر ۲۰۱۴، شورای شهر تورین صد و پنجاهمین سالگرد این حادثه را گرامی داشت.
پرونده:Commemorazione_2014_dei_martiri_della_strage_di_Torino_del_1864.jpg|جایگزین=Commemoration of 2014| یادبود سال ۲۰۱۴
پرونده:Commemorazione_2017_dei_martiri_della_strage_di_Torino_del_1864.jpg|جایگزین=Commemoration of 2017| یادبود سال ۲۰۱۷


## جستارهای وابسته
* پادشاهی ایتالیا

## منابع

رده:پادشاهی ایتالیا (۱۹۴۶-۱۸۶۱)
رده:قاب نقشه جعبه اطلاعات بدون شناسه مرتبط OSM در ویکی‌داده
رده:کشتارها در ایتالیا