کفره (روستای ویران‌شده فلسطینی)

**کفره** (به عربی: ) روستایی عربی فلسطینی بود که در ۱۰٫۵ کیلومتری شمال بیسان قرار داشت. این روستا در دو سوی وادی کفره ساخته شده بود و دست‌کم از زمان جنگ‌های صلیبی با این نام شناخته می‌شد. کفره در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ۱۶ مه ۱۹۴۸ به دست نیروهای دفاعی اسرائیل تخلیه و ویران شد.

روستای کفره روی دامنهٔ تپه‌های لبهٔ غربی درّهٔ بیسان در ارتفاع ۱۸۰ متری از سطح دریا جای داشت. این روستا میان چند روستای دیگر از جمله کوکب الهوا در شرق، البیره در شمال، الطیبه در غرب و المرصص در جنوب واقع بود و از نظر ارتباطی گره‌گاه راه‌های منطقه به‌شمار می‌رفت. مساحت اراضی روستا ۹٬۱۷۲ دونم بود و ساکنان آن عمدتاً از کشاورزی غلات و باغداری زیتون امرار معاش می‌کردند.

## پیشینه
### دوران باستان و سده‌های میانه
آدولف نویباوئر کفره را با مکانی در تلمود به نام «کِفرا» مرتبط دانسته‌است.

یافته‌های باستان‌شناختی در کفره شامل یک سنگ‌نبشته به خط عبری یا آرامی است که نام «زبدیا پسر زوزی» بر آن نوشته شده‌است. این سنگ‌نبشته در نزدیکی ساختمانی کاوش‌نشده یافت شد که گمان می‌رود کنیسه‌ای با کف معرق‌کاری بوده باشد. این اثر اکنون در موزهٔ استورمن در عین حرود نگهداری می‌شود.

صلیبیون نام این روستا را به صورت *Cafra* ثبت کرده‌اند.

### دوران عثمانی
در سال ۱۲۸۸ هجری قمری (۱۸۷۰/۱۸۷۱ میلادی) سرشماری عثمانی این روستا را در ناحیهٔ شفا الشمالی ثبت کرد.

در سال ۱۸۷۵، ویکتور گِرَن از روستا دیدن کرد و ویرانه‌های بسیاری از بازالت یافت، اما خود روستا متروک بود.

در سال ۱۸۸۲، در پیمایش فلسطین غربی که از سوی صندوق اکتشاف فلسطین انجام شد، کفره به‌صورت «روستایی ویران با آثاری از دوران باستان» توصیف شد. دکتر تریسترام آن را در سال ۱۸۶۶ مسکونی گزارش کرده بود.

### دوران قیمومت بریتانیا
بر پایهٔ سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین، جمعیت کفره ۲۷۳ نفر بود که همگی مسلمان بودند. در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین این شمار به ۲۹۸ نفر افزایش یافت که همه به‌جز ۱ مسیحی، مسلمان بودند و در ۸۱ خانه زندگی می‌کردند.

بر اساس آمار روستایی سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا ۴۳۰ نفر و همگی مسلمان بودند. مساحت کل اراضی ۹٬۱۷۲ دونم بود که از این میان ۳۶ دونم به باغ‌ها و زمین‌های آبی، ۷٬۲۸۴ دونم به کشت غلات و ۱۸ دونم به بافت مسکونی اختصاص داشت.

## جایگاه جغرافیایی
کفره میان چندین روستا قرار داشت: کوکب الهوا در شرق، البیره در شمال، دنّه در شمال شرقی، الطیبه در غرب، المرصص در جنوب، جبول در جنوب شرقی و یبلی در جنوب غربی. روستا با همهٔ این آبادی‌ها از راه جاده‌های قابل تردد با خودرو ارتباط داشت و به همین دلیل نقش گره‌گاه ارتباطی منطقه را ایفا می‌کرد.

وادی البیره از شمال و وادی العشّه از جنوب روستا را محدود می‌کردند. موقعیت روستا بر خط تقسیم آب میان وادی‌های شمالی (سرشاخه‌های وادی البیره) و وادی‌های جنوبی (سرشاخه‌های وادی العشّه) قرار داشت.

زمین‌های کشاورزی مانع گسترش روستا به سوی غرب و شرق شده بودند و از همین رو بافت مسکونی از شمال غربی به جنوب شرقی گسترش یافته بود. درختان زیتون در حدود ۸۳ دونم از اراضی مرتفع شرقی روستا را پوشانده بودند و بوستان‌های سبزی و مزارع غلات در غرب و شمال پراکنده بودند.

## تخلیه و وضعیت کنونی
بر پایهٔ قطعنامه ۱۸۱ مجمع عمومی سازمان ملل متحد مصوب ۲۹ نوامبر ۱۹۴۷، منطقهٔ بیسان به دولت یهودی اختصاص یافت. در آغاز جنگ ۱۹۴۸، نگرانی از بهره‌گیری نظامی عربی از روستاهای منطقه وجود داشت. در ۱۶ مه ۱۹۴۸ نیروهای هاگانا روستای کفره را اشغال کردند و ساکنان آن را بیرون راندند. علت تخلیه، تأثیرپذیری از سقوط شهر مجاور (بیسان) گزارش شده‌است.

امروزه بوته‌های صبر میان ویرانه‌های روستا می‌رویند و درختان بادام، زیتون و انجیر همچنان در محل پابرجا هستند. بخش‌هایی از زمین‌های پیرامون برای چرای دام و بخش‌هایی نزدیک تپه برای کشت نخود به کار می‌روند. بقایای حوض و روستای کهن هنوز پیداست، اما باستان‌شناسان تاکنون آن‌ها را بررسی نکرده‌اند. هیچ شهرکی اسرائیلی بر روی اراضی کفره بنا نشده‌است، هرچند زمین‌های کشاورزی آن در اختیار روستای مجاور مولِدِت قرار گرفته‌است.

## جستارهای وابسته

* فهرست شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* کفره در وبگاه Palestine Remembered
* کفره در ذاکرات

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده
رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین