الاشرفیه (روستایی در قیمومت بریتانیا بر فلسطین)

**الاشرفیه** () روستایی فلسطینی عرب‌نشین در قضای بیسان بود که در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ فلسطین از سکنه تخلیه شد. این روستا در ۴٫۵ کیلومتری جنوب غربی شهر بیسان و در منطقه‌ای هموار واقع بود و ارتفاع آن نزدیک به ۱۱۴ متر زیر سطح دریا بود.

ساکنان الاشرفیه در ۱۲ مه ۱۹۴۸ در جریان عملیات گیدعون به دست نیروهای تیپ ۱ گولانی از روستا گریختند و به اردن پناه بردند. روستا به‌طور کامل ویران شد و پس از جنگ دو کیبوتص به نام‌های شلوحوت و رشافیم بر زمین‌های آن بنا گردید. مساحت اراضی روستا ۶۷۱۱ دونوم بود و جمعیت آن در سال ۱۹۴۵ به ۲۳۰ تن و در سال ۱۹۴۸ به ۲۶۷ تن رسیده بود.

## پیشینه
در شرق محل روستا (در مختصات ۱۹۶/۲۰۸ شبکه فلسطین) بقایای سفالینه‌هایی از دوران امپراتوری بیزانس یافت شده که همراه با سکه‌هایی متعلق به دوره ژوستینین یکم (۵۲۷–۵۶۵ میلادی) بوده‌است.

### دوره قیمومت بریتانیا
بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام شد، «اشرفیت کزما» ۲۹ ساکن داشت (۲۷ مسلمان و ۲ مسیحی) و «اشرفیت رشدی» ۷ مسلمان؛ در مجموع ۳۶ نفر. دو مسیحی یادشده کاتولیک رومی بودند.

در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین چهار روستا با نام اشرفیات ثبت شده بود: «اشرفیات کزما» با ۱۲۳ مسلمان و ۲ مسیحی در ۳۴ خانه، «اشرفیات عبدالهادی» با ۴۸ مسلمان در ۱۱ خانه، «اشرفیات حداد» با ۱۰ مسلمان در ۳ خانه و «اشرفیات زمریق» با ۳۶ مسلمان در ۱۰ خانه؛ در مجموع ۲۱۹ نفر در ۵۸ خانه.

بر پایه آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۲۳۰ مسلمان بود و مساحت اراضی آن ۶۷۱۱ دونوم.

مالکیت زمین بر پایه آمار ۱۹۴۵ به شرح زیر بود:

کاربری زمین در سال ۱۹۴۵:

جمعیت روستا تا سال ۱۹۴۸ به ۲۶۷ نفر در ۶۱ خانه رسید. وادی المدوع از نزدیکی روستا می‌گذشت.

ساکنان روستا همگی مسلمان بودند و بیشتر به کشاورزی و پرورش طیور اشتغال داشتند. به دلیل فراوانی آب و حاصلخیزی خاک، زمین‌های روستا به کشت سبزیجات و درختان میوه از جمله مرکبات، موز و زیتون اختصاص داشت.

### وضعیت روستا
روستا در زمینی هموار و در فاصله نزدیک به ۲ کیلومتری شرق کوه‌های فقوعه واقع بود. از سمت شمال غربی کوه تابور دیده می‌شد و از شرق رو به سوی شرق رود اردن داشت. موقعیت روستا آن را در برابر سیلاب‌هایی که از غرب و از سوی وادی المدوع می‌آمد محافظت می‌کرد. در دوره قیمومت بریتانیا، روستا به‌عنوان منطقه مزرعه‌ای طبقه‌بندی شده بود. خانه‌ها به شیوه سنتی ساخته شده و نزدیک به یکدیگر بودند و کوچه‌های باریکی آن‌ها را از هم جدا می‌کرد.

## رویدادهای ۱۹۴۸ و پیامدها
در مارس ۱۹۴۸، یوسف وایتس فشار بر هاگانا را برای اخراج کشاورزان مستأجر عرب آغاز کرد و رهبران کیبوتص‌های دره بیسان خواستار ایجاد شهرک‌های جدید در منطقه شدند تا «زمین‌هایشان را [از اعراب] آزاد کنند و از بازگشت بدویانی که به شرق اردن گریخته بودند جلوگیری نمایند». در ۲۲ آوریل ۱۹۴۸ هاگانا با تأسیس پنج شهرک جدید بر زمین‌های غیرعربی از جمله زمین‌های الاشرفیه موافقت کرد.

ساکنان الاشرفیه و روستای همسایه فروانه در ۱۱ مه ۱۹۴۸ با نزدیک شدن نیروهای تیپ ۱ گولانی در جریان عملیات گیدعون به اردن گریختند. عملیات گیدعون بین ۱۰ تا ۱۵ مه ۱۹۴۸ توسط این تیپ اجرا شد.

پس از جنگ، منطقه به دولت اسرائیل ملحق شد و دو کیبوتص شلوحوت و رشافیم در سال ۱۹۴۸ در شرق محل روستا بر زمین‌های آن بنیاد نهاده شدند. در سال ۱۹۹۲ دربارهٔ محل روستا چنین نوشته شده بود: «محل و اطراف آن توسط ساکنان رشافیم کشت می‌شود. یک مزرعه پرورش ماهی نیز در این محل ساخته شده‌است.»

بر پایه برآوردها، شمار آوارگان این روستا در سال ۱۹۹۸ نزدیک به ۱٬۶۳۸ نفر بود.

## جستارهای وابسته
* فروانه
* بیسان

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* الاشرفیه در تارنمای فلسطین در خاطره
* الاشرفیه در ذاکرات

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده