شورش اسکندربیک

**شورش اسکندربیگ** (آلبانیایی: *Kryengritja e Skënderbeut*) یک شورش تقریباً ۲۵ ساله ضد عثمانی بود که توسط فرمانده نظامی آلبانیایی، اسکندربیگ، در آلبانی امروزی و کشورهای همسایه آن رهبری می‌شد. این شورش، نمونه‌ای نادر و موفق از مقاومت مسیحیان در قرن پانزدهم بود و از طریق رهبری او، آلبانیایی‌ها در جنگ چریکی علیه عثمانی‌ها رهبری شدند.

در ۲ مارس ۱۴۴۴، رؤسای قبایل و اشراف آلبانیایی منطقه‌ای علیه امپراتوری عثمانی متحد شدند و اتحادیه لژه را تأسیس کردند. این ائتلاف تا سال ۱۴۷۹ با موفقیت با نیروهای عثمانی جنگید و پس از آن منحل شد. پس از مرگ اسکندربیک در سال ۱۴۶۸، این اتحادیه تحت رهبری لک دوکاگجینی به مبارزه ادامه داد.

شورش اسکندربیک نشان دهنده واکنش بخش‌هایی از جامعه محلی و اربابان فئودال در برابر از دست دادن امتیاز و اجحاف‌های دولت عثمانی بود که از آن رنجیده بودند. [*نیازمند منبع*] به دلیل درگیری‌های مکرر بین خانواده‌های رقیب در آلبانی در طول شورش اسکندربیک، به ویژه بین اسکندربیک و لک دوکاگجینی، رابرت السی، محقق مطالعات آلبانی، این دوره را بیشتر به عنوان یک جنگ داخلی آلبانی توصیف کرد. با این حال، اسکندربیک در سال ۱۴۵۳ با لک آشتی کرد و در سال ۱۴۵۶ دوباره با جرج آریانیتی متحد شد.

## پیشینه
در آلبانی، شورش علیه عثمانی‌ها سال‌ها پیش از آنکه اسکندربیک ارتش عثمانی را ترک کند، در حال شعله‌ور شدن بود. قابل توجه‌ترین شورش قبلی، شورش سال‌های ۱۴۳۲–۱۴۳۶ بود که عمدتاً توسط جرج آریانیتی رهبری می‌شد. اگرچه اسکندربیک در طول این شورش توسط بستگانش حمایت شد، اما او به سلطان وفادار ماند و با عثمانی‌ها نجنگید. پس از سرکوب این شورش توسط عثمانی‌ها، آریانیتی دوباره در اوت ۱۴۴۳ علیه عثمانی‌ها در منطقه آلبانی مرکزی قیام کرد.

اسکندربیگ تنها پس از جنگ صلیبی پیروزمندانه وارنا در سال ۱۴۴۳ تصمیم گرفت مقام خود در سنجاق‌بی عثمانی را ترک کند و علیه عثمانی‌ها شورش کند. موفقیت‌های صلیبیون الهام‌بخش شورش اسکندربیگ و شورش کنستانتین یازدهم پالایولوگوس در مستبد موریا بود. در اوایل نوامبر ۱۴۴۳، اسکندربیگ در طول نبرد نیش، در حالی که علیه صلیبیون جان هونیادی می‌جنگید، از نیروهای سلطان مراد دوم جدا شد. اسکندربیگ به همراه ۳۰۰ آلبانیایی دیگر که در ارتش عثمانی خدمت می‌کردند، میدان را ترک کرد. او بلافاصله افراد خود را به کرویه هدایت کرد، جایی که در ۲۸ نوامبر به آنجا رسید، و با استفاده از نامه‌ای جعلی از سلطان مراد به فرماندار کرویه، حاکم شهر شد. اسکندربیگ برای تقویت نیت خود مبنی بر به دست آوردن کنترل قلمروهای سابق زتا، خود را وارث خاندان بالشا اعلام کرد. پس از تصرف برخی قلعه‌های کم‌اهمیت‌تر اطراف (پترلا، پرزه، گوری ای بارده، سوتیگراد، مودریچ و دیگران) و در نهایت به دست آوردن کنترل بر قلمروهای بیشتری نسبت به پدرش گجون کاستریوتی، اسکندربیگ از اسلام روی گرداند و خود را انتقام‌گیرنده خانواده و کشورش اعلام کرد. او پرچمی قرمز با عقاب دو سر سیاه بر روی آن برافراشت: آلبانی تا به امروز از پرچمی مشابه به عنوان نماد ملی خود استفاده می‌کند.

## نیروها
دوروتئوس، اسقف اعظم اوهرید و روحانیون و بویارهای اسقف اعظم اوهرید به همراه تعداد قابل توجهی از شهروندان مسیحی اوهرید، به دلیل فعالیت‌های ضد عثمانی خود در طول شورش اسکندربیگ، در سال ۱۴۶۶ توسط سلطان به استانبول تبعید شدند. شورش اسکندربیگ همچنین توسط یونانیان در موریا حمایت می‌شد. به گفته فن نولی، ولادان جوریسا، قابل اعتمادترین مشاور اسکندربیگ، بود. هیمارا نیز از جنگ حمایت کرد و مردانی را برای جنگیدن تحت فرمان اسکندربیگ فراهم نمود.

### اتحادیه لژه (۱۴۴۴–۱۴۵۰)
در ۲ مارس ۱۴۴۴، سران منطقه‌ای آلبانیایی و زتان علیه امپراتوری عثمانی متحد شدند. این اتحاد (اتحادیه لژه) در لژه ونیزی شکل گرفت. اعضای اصلی این اتحادیه عبارت بودند از آریانیتی، بالشیچ، دوکاگجینی، موزاکا، اسپانی، توپیا و کرنویویچی. همه مورخان پیشین و بسیاری از مورخان مدرن، اخبار مارین بارلتی را در مورد این جلسه در لژه (بدون توجه به اهمیت یکسان آن) پذیرفتند، اگرچه هیچ سند ونیزی معاصری از آن نامی نبرده است. بارلتی از این جلسه به عنوان *شورای عمومی* یا *شورای جهانی* [شورای عمومی یا کل] یاد کرد. اصطلاح «اتحادیه لژه» توسط مورخان بعدی ابداع شد.

## نبردهای اولیه
کنت مایر ستون ادعا می‌کند که اکثر روایت‌های مربوط به فعالیت‌های اسکندربیگ در دوره ۱۴۴۳–۱۴۴۴ «بسیار بیشتر از واقعیت، مبتنی بر خیال‌پردازی است.» اندکی پس از آنکه اسکندربیگ با استفاده از نامه جعلی، کروجه را تصرف کرد تا کنترل را از زابل پاشا بگیرد، شورشیان او موفق شدند بسیاری از قلعه‌های عثمانی از جمله قلعه بسیار مهم استراتژیک سوتیگراد (کودژادژیک) را با حمایت مویسی آریانیت گولمی و ۳۰۰۰ شورشی از دبار تصرف کنند. طبق برخی منابع، اسکندربیگ مقامات اسیر عثمانی را که از غسل تعمید در مسیحیت امتناع می‌کردند، به دار آویخت.

اولین نبرد شورشیان اسکندربیگ علیه عثمانی‌ها در ۱۰ اکتبر ۱۴۴۵ در کوه موکرا انجام شد. به گفتهٔ سِتون، پس از آنکه اسکندربیگ ظاهراً در نبرد تورویول پیروز شد، گفته می‌شود مجارها در مدح او سرود خوانده و اسکندربیگ را ترغیب کردند که به اتحاد مجارستان، پاپ و بورگوندی علیه عثمانی‌ها بپیوندد. در بهار ۱۴۴۶، اسکندربیگ با کمک دیپلمات‌های راگوسان، از پاپ و پادشاهی مجارستان برای مبارزه‌اش علیه عثمانی‌ها درخواست حمایت کرد.

### جنگ علیه ونیز
نوشتار اصلی: جنگ آلبانی و ونیز (۱۴۴۷–۱۴۴۸)

مارین اسپان فرمانده نیروهای اسکندربیگ بود که در سال ۱۴۴۸ در جریان جنگ اسکندربیگ علیه ونیز، قلعه بالچ را به نیروهای ونیزی واگذار کردند. مارین و سربازانش پس از اینکه توسط یکی از بستگانش، پیتر اسپان، از حرکت نیروهای بزرگ ونیزی به سمت بالچ مطلع شدند، به سمت داگنوم عقب‌نشینی کردند.

## پیمان گائتا
نوشتار اصلی: پیمان گائتا

در ۲۶ مارس ۱۴۵۱، در گاتا، یک معاهده سیاسی بین آلفونسو پنجم برای پادشاهی ناپل و استفان، اسقف کرویه، و نیکوله د برگوسی، سفیران اسکندربیگ، منعقد شد. در این معاهده، اسکندربیگ خود را به عنوان خراجگزار پادشاهی ناپل به رسمیت می‌شناخت و در عوض، از حمایت این پادشاهی در برابر امپراتوری عثمانی برخوردار می‌شد. پس از امضای این معاهده توسط آلفونسو با اسکندربیگ، او معاهدات مشابهی را با دیگر روسای قبایل آلبانی امضا کرد: گرجی آریانیتی، گجین موزاکا، گرجی بالشا، پتر اسپانی، پاول دوکاگجینی، توپیا موزاکا، پتر هیمارا، سیمون زنبیشی و کارلو دوم توکو.

برای پیروی از پیمان گائتا، ناپل در پایان ماه مه ۱۴۵۱، دسته‌ای متشکل از ۱۰۰ سرباز ناپلی به فرماندهی برنارد واکر را به قلعه کرویه فرستاد. واکر به عنوان کمیسر ویژه منصوب شد و کرویه را به نمایندگی از پادشاهی ناپل به دست گرفت و پادگان آن را تحت فرمان خود درآورد.

## پیامدها
ونیز آن را جانشین اسکندربیگ می‌دانست، در حالی که لکه دوکاگینی رهبر اتحادیه شد. پس از مرگ اسکندربیگ، ایوان و برادرش جیوک بالشا، همراه با لکه، پروگون و نیکلاس دوکاگینی، به مبارزه برای ونیز ادامه دادند.

## منابع
رده:جنگ‌های اسکندربیگ
رده:شورش‌ها در امپراتوری عثمانی
رده:شورش‌های سده ۱۵ (میلادی)