دختر شیطانی از مریخ

**دختر شیطانی از مریخ** () یک فیلم درجه ب سیاه‌وسفید در سبک علمی تخیلی به کارگردانی دیوید مک‌دونالد است که در سال ۱۹۵۴ منتشر شد. از بازیگران آن می‌توان به پاتریشیا لافان، هیو مک‌درموت، هیزل کورت، پیتر رینولدز و آدرین کوری اشاره کرد. فیلم‌نامه این فیلم توسط جیمز ایستوود بر اساس نمایشنامه‌ای از جان سی. ماتر و ایستوود نوشته شده و توسط برادران دانزیگر تهیه شده است. این فیلم توسط بریتیش لاین فیلمز منتشر شد و سال بعد در ایالات متحده به روی پرده رفت.

یک موجود حیات فرازمینی مؤنث از مریخ فرستاده می‌شود تا مردان زمینی را برای جایگزینی جمعیت رو به کاهش مردان سیاره خود جمع‌آوری کند. وقتی مذاکره و سپس ارعاب شکست می‌خورد، او مجبور می‌شود از زور استفاده کند تا با ساکنان یک روستای دورافتاده در اسکاتلند، جایی که بشقاب پرنده آسیب‌دیده‌اش را فرود آورده، همکاری ایجاد کند.

## خلاصه داستان
نایا، یک فرمانده زن مریخی، با بشقاب پرنده خود به سمت لندن حرکت می‌کند. او بخشی از یک تیم پیشروی بیگانه است که به دنبال مردان زمینی می‌گردند تا جایگزین جمعیت رو به کاهش مردان در دنیای خود شوند که نتیجه یک «جنگ ویرانگر میان دو جنس» است. به دلیل آسیب دیدن سفینه‌اش هنگام ورود به جو زمین و برخورد ظاهری با یک هواپیما، او مجبور می‌شود در مناطق دورافتاده و تپه‌ماهور اسکاتلند فرود بیاید. او به یک تفنگ لیزری مسلح است که می‌تواند فلج کند یا بکشد و یک ربات بلندقد و تهدیدآمیز به نام «چانی» او را همراهی می‌کند.

پروفسور آرنولد هنسی، اخترفیزیکدان، به همراه مایکل کارتر روزنامه‌نگار، از سوی دولت بریتانیا برای بررسی اثرات سقوط که تصور می‌شود ناشی از یک شهاب‌سنگ باشد، اعزام می‌شوند. این دو به «بانی چارلی» می‌روند، یک مسافرخانه دورافتاده که توسط آقا و خانم جیمیسون در اعماق ارتفاعات اسکاتلند اداره می‌شود.

آن‌ها در بار با الن پرستویک آشنا می‌شوند، یک مدل مد که برای فرار از رابطه‌ای با یک مرد متأهل به آنجا پناه آورده است. او به سرعت با کارتر رابطه‌ای عاطفی برقرار می‌کند. در همین حال، رابرت جاستین (با نام مستعار آلبرت سیمپسون)، یک محکوم فراری که به جرم قتل تصادفی همسرش محکوم شده، به مسافرخانه می‌آید تا با پیشخدمتی به نام دوریس که عاشق اوست، دیدار کند.

نایا به مسافرخانه می‌آید، دیوید (کارگر مسافرخانه) را می‌سوزاند و وارد بار می‌شود. وقتی کسی را پیدا نمی‌کند که داوطلبانه با او به مریخ بیاید، با ارعاب واکنش نشان می‌دهد؛ مهمانان و کارکنان را درون یک دیوار نامرئی محبوس می‌کند و چانی را رها می‌کند تا بخش زیادی از محوطه مسافرخانه را با پرتوهایش نابود کند. نایا با پیدا کردن جاستین و تامی (برادرزاده جوان جیمیسون‌ها) که در محوطه پنهان شده بودند، تامی را به عنوان یک نمونه مرد احتمالی می‌رباید و جاستین را تحت نوعی کنترل ذهنی به مسافرخانه بازمی‌گرداند. سپس نایا پروفسور هنسی را به داخل سفینه می‌برد تا دستاوردهای فناورانه تمدن مریخی، از جمله منبع قدرت اتمی سفینه را به او نشان دهد. در ازای آزادی تامی، کارتر داوطلب می‌شود تا با نایا به مریخ برود.

با درک این موضوع که تنها راه پیروزی بر نایا از طریق فریب است، هنسی پیشنهاد می‌کند که کارتر منبع قدرت سفینه را پس از برخاستن تخریب کند. با این حال، کارتر پیش از سوار شدن به سفینه قصد فریب نایا را دارد و تلاش می‌کند کنترل‌گر چانی را از او بدزدد، اما این تلاش توسط قدرت کنترل ذهن نایا خنثی می‌شود. نایا کارتر را آزاد می‌کند و هر دو به بار بازمی‌گردند؛ جایی که او اعلام می‌کند هنگام ترک محل به مقصد لندن، مسافرخانه را نابود کرده و همه ساکنان آن را خواهد کشت. با این حال، او اجازه می‌دهد یک مرد برای فرار از مرگ با او بیاید. مردان قرعه‌کشی می‌کنند و کارتر برنده می‌شود، در حالی که هنوز امیدوار است نقشه هنسی برای نابودی سفینه را اجرا کند.

در آخرین لحظه، جاستین که در بار تنها مانده و اکنون با بازگشت نایا از کنترل ذهنی او آزاد شده است، پیشنهاد می‌دهد که با میل خود با او برود. پس از برخاستن سفینه، او با موفقیت بشقاب پرنده نایا را تخریب می‌کند و خود را فدا می‌کند تا مردان زمین را نجات دهد و مرگ همسرش را جبران کند. بازماندگان رهایی خود را با نوشیدنی در بار جشن می‌گیرند.

## بازیگران
* پاتریشیا لافان در نقش نایا
* هیو مک‌درموت در نقش مایکل کارتر
* هیزل کورت در نقش الن پرستویک
* پیتر رینولدز در نقش رابرت جاستین/آلبرت سیمپسون
* آدرین کوری در نقش دوریس
* جوزف توملتی در نقش پروفسور آرنولد هنسی
* جان لوری در نقش آقای جیمیسون
* سوفی استوارت در نقش خانم جیمیسون
* آنتونی ریچموند در نقش تامی
* جیمز ادموند در نقش دیوید
* استوارت هیبرد در نقش گوینده خبر (فقط صدا)

## تولید
در مصاحبه‌ای با فرانک جی. دلو استریتو، جان چارتریس ماتر، فیلم‌نامه‌نویس اثر، ادعا کرد که ایده *دختر شیطانی از مریخ* زمانی شکل گرفت که او با برادران دانزیگر همکاری می‌کرد؛ آن‌ها در حال تولید «فراخوان اسکاتلندیارد» (۱۹۵۳) بودند که هم به صورت سریال تلویزیونی آمریکایی و هم به صورت فیلم کوتاه سینمایی در بریتانیا و کشورهای مشترک‌المنافع پخش می‌شد. ماتر می‌گوید وقتی تولید آن پروژه زودتر از موعد مقرر به پایان رسید، به او دستور داده شد تا از زمان باقی‌مانده استودیو که قبلاً رزرو و هزینه آن پرداخت شده بود، برای ساخت یک فیلم بلند برای دانزیگرها استفاده کند. در این مصاحبه همچنین ذکر شده که لباس دختر شیطانی پاتریشیا لافان با صرفه اقتصادی توسط طراح، جان ساتکلیف، ساخته شده است. با این حال، در تیتراژ آغازین فیلم آمده است: «لباس خانم لافان توسط رونالد کاب طراحی شده است.»

این فیلم در استودیوهای شپرتون و با طراحی صحنه کارگردان هنری، نورمن جی. آرنولد ساخته شد. فیلم با بودجه بسیار کمی تولید شد و به جز مواردی که نگاتیو فیلم آسیب می‌دید، هیچ برداشتی تکرار نمی‌شد؛ کل فیلم‌برداری طی سه هفته انجام شد که اغلب تا اواخر شب ادامه داشت. هیزل کورت، بازیگر فیلم، بعدها گفت: «سر صحنه خیلی خوش می‌گذشت. بازی در آن فیلم مثل حضور در یک گروه تئاتر رپرتوار بود».

رباتی که «چانی» نام داشت، توسط جک وایت‌هد ساخته شده بود و یک انسان از داخل آن را هدایت می‌کرد.

ادموند اچ. نورث، فیلم‌نامه‌نویس فیلم «روزی که دنیا از حرکت ایستاد» (۱۹۵۱)، قصد داشت شخصیت فرازمینی کلاتو (در نقش آقای کارپنتر) یادآور عیسی باشد؛ شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد شخصیت نایا، زن مریخی، نیز به عنوان تصویری ضد مریم طراحی شده است.

تدوینگر صدای این فیلم، گری اندرسون (که در تیتراژ جرالد اندرسون ذکر شده) بود که بعدها مجموعه‌های تلویزیونی بریتانیایی معروفی مانند «تاندربردز» را خلق کرد. ادوین استلی، آهنگساز فیلم، برای صرفه‌جویی در زمان و هزینه، از موسیقی متن سریال تلویزیونی «سابره لندن» برای این فیلم استفاده کرد.

## واکنش‌های انتقادی
در زمان اکران فیلم، گاوین لمبرت در «بولتن ماهانه فیلم» نوشت:
این تلاش ابتدایی بریتانیا در ژانر علمی‌تخیلی، عمدتاً به خاطر نایای باشکوهِ پاتریشیا لافان، به شکلی لذت‌بخش مضحک است. او با جوراب‌شلواری ابریشمی سیاه، شنل سیاه، کلاه‌گیسی با ظاهر فلزی و آرایشی غلیظ، با حالتی شبیه به یک خواب‌گرد حرکت می‌کند؛ هرگز به شخصی که با او حرف می‌زند نگاه نمی‌کند و دیالوگ‌هایش را — به ویژه بخش‌هایی که شگفتی‌های علمی سیاره‌اش را توصیف می‌کنند — با لحنی یکنواخت و بی‌صبرانه بیان می‌کند، گویی نسبت به هر معنایی که ممکن است گهگاه در آن‌ها نهفته باشد، بی‌اعتناست. آدم دوست دارد نایا را دوباره ببیند، ترجیحاً در یک فیلم دنباله‌دار. رابطه عاشقانه بین مانکن و روزنامه‌نگار نیز برای کسانی که با سبک زندگی انگلیسی آشنا هستند، جذابیت خواهد داشت. دکورها، دیالوگ‌ها، شخصیت‌پردازی و جلوه‌های ویژه در سطح پایینی هستند؛ اما حتی واقع‌گریزی متواضعانه آن‌ها نیز جذابیت خاص خود را دارد. واقعاً هیچ نقص خاصی در این فیلم نیست که کسی بخواهد حذف شود؛ همه‌چیز به نوبه خود، کاملاً بی‌نقص است.

نشریه «کاین ویکلی» در همان زمان نوشت:
تقابل موثر شخصیت‌ها، جذابیت انسانی ایجاد می‌کند بدون اینکه مانع از جنبه‌های نمایشی ضروری فیلم شود، و پایان‌بندی فیلم به معنای واقعی کلمه با یک انفجار همراه است. این اثر هم‌زمان یک فیلم بدلکاری هوشمندانه و داستانی زنانه است و غلبه آن بر هر دو جنبه به نفعش تمام شده است... فیلم، «بشقاب پرنده» عجیب و ترسناک را در فاصله‌ای محترمانه نگه می‌دارد، اما فیلم‌برداری مدبرانه به این توهم اعتبار می‌بخشد... و شخصیت‌ها تحت‌الشعاع ابزارها و ترفندهای فنی قرار نمی‌گیرند. اگرچه صحنه‌های فرود، پرواز و متلاشی شدن موشک جالب توجه است، اما به قیمت از دست رفتن جنبه‌های انسانی داستان تمام نشده است. فداکاری آلبرت، هسته اصلی این موضوع مهیج و درس‌آموز است.

داگ پرت، ستون‌نویس «رولینگ استون»، این اثر را یک «فیلم بدِ لذت‌بخش» نامید. او نوشت: «بازیگری واقعاً بد است و کل ماجرا آنقدر سرگرم‌کننده است که می‌خواهید به گروه تئاتر محلی خود بروید و از آن‌ها بخواهید به جای «بریگادون»، این نمایش را اجرا کنند.»

لئونارد ملتین، منتقد فیلم آمریکایی، گفت که این فیلم یک «تقلید بریتانیایی به‌شدت جدی و های-کمپ از فیلم‌های ارزان‌قیمت آمریکایی است». نشریه «فیلم‌اینک» نیز آن را «سرگرمی دیوانه‌وار» توصیف کرد.

در کتاب «سفر به مریخ»، مورهید و همکارانش این فیلم را «انکارناپذیر بد اما به طرز عجیبی جالب» توصیف کرده‌اند. آن‌ها اشاره کردند که طرح داستان «بیشتر بازتابی از دیدگاه‌های سیاسی دهه ۱۹۵۰ و نابرابری جنسیتی آن دوران است تا یک پیش‌بینی متفکرانه از امکانات فعلی یا آینده».

اریک اس. رابکین در کتاب «مریخ: تور تخیل انسان»، شخصیت نایا را به یک دامیناتریکس و حتی نئونازیسم تشبیه کرده است. او درباره فیلم گفت: «مجموعه‌ای از تصاویر پر از تنش و ترس‌های ناخودآگاه» با طنز کنایه‌آمیز وسیعی همراه شده است. در غیر این صورت، «بدون درگیری روانی زیربنایی، چگونه کسی می‌توانست پای تماشای فیلمی تا این حد بدساخت بنشیند؟»

لزلی هالیول، منتقد فیلم بریتانیایی، معتقد بود: «تلاشی عبث برای سوءاستفاده از تب علمی‌تخیلی نوظهور در آن زمان. بودجه فیلم با قدرت تخیلش برابری می‌کند.» دیوید کوینلان نیز به فیلم رتبه «متوسط» داد و نوشت: «فیلم علمی‌تخیلی پرحرفی که شبیه به سریال‌های اولیه است.»

چیبنال و مک‌فارلین در کتاب «فیلم‌های درجه ب بریتانیا» نوشتند:
[نایا] که با کلاه چرمی، شنل و چکمه‌های پاشنه‌بلند شبیه به یک دامیناتریکس لباس پوشیده است، شخصیتی واقعاً شوکه‌کننده در دنیای موقر فیلم‌سازی بریتانیای آن زمان محسوب می‌شود: گویی دنیای زیرزمینی فتیشیسم ناگهان بر سطح ظاهر شده و همراه با آن، ناخودآگاه جمعی ملت نمایان گشته است. او که توسط قدرت مکانیزه ربات وفادارش (که شبیه به یک یخچال روی دو پاست) حمایت می‌شود، بار جنسی‌ای را القا می‌کند که سناریوی فیلم برای مهار آن تلاش می‌کند... نایا یک تهدید شهوانی برای پدرسالاری‌ای است که در سال‌های پس از جنگ به طور فزاینده‌ای متزلزل شده بود. او می‌آید تا مردان مغرور زمین را به بردگان جنسی نظم مادرسالارانه خود تبدیل کند... بنابراین، «دختر شیطانی از مریخ» نه تنها یک کلاسیک کمپ، بلکه لحظه‌ای از نظر ایدئولوژیک مهم در سینمای دهه ۱۹۵۰ بریتانیا است.

## میراث
این فیلم الهام‌بخش اکتاویا باتلر، نویسنده برنده جوایز هوگو و نبیولا، برای شروع نویسندگی در ژانر علمی‌تخیلی شد. او پس از تماشای این فیلم در ۱۲ سالگی اعلام کرد که می‌تواند چیزی بهتر از آن بنویسد.

گرونک، هنرمند پیشرو اهل لس‌آنجلس، این فیلم را عامل تعیین‌کننده‌ای می‌داند که او را در انتخاب مسیر شغلی‌اش هدایت کرده است.

این فیلم از طریق توزیع در شبکه‌های ویدئوی خانگی، طرفداران خاص خود را پیدا کرد.

## جستارهای وابسته
* *[[مریخ به زنان نیاز دارد]]* (۱۹۶۷)؛ نسخه‌ای با جابه‌جایی جنسیتی در همین موضوع
* *[[زیر پوست (فیلم ۲۰۱۳)|زیر پوست]]* (۲۰۱۳)؛ با موضوعی تا حدودی مشابه

## منابع

* 

رده:حملات بیگانگان در فیلم‌ها
رده:فیلم با موضوع ربات‌ها
رده:فیلم‌های ۱۹۵۴ (میلادی)
رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۱۹۵۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های بریتانیایی دهه ۱۹۵۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های بریتیش لاین فیلمز
رده:فیلم‌های دیوید مک‌دونالد
رده:فیلم‌های سیاه‌وسفید بریتانیایی
رده:فیلم‌های شپرتون استودیوز
رده:فیلم‌های علمی–تخیلی بریتانیا
رده:مریخ در فیلم