فرانکلین رانیون ساوزلی

**فرانکلین رانیون ساوزلی** (به انگلیسی: ؛ ۱۹ سپتامبر ۱۹۲۵ – ۲۱ مارس ۱۹۴۵) تفنگدار دریایی آمریکایی بود که در جریان نبرد ایوو جیما در جنگ جهانی دوم کشته شد. او یکی از شش تفنگدار دریایی بود که در ۲۳ فوریه ۱۹۴۵ دومین پرچم آمریکا را بر فراز کوه سوریباچی برافراشتند و این رویداد در عکس نمادین «برافراشتن پرچم در ایوو جیما» اثر جو رزنتال ثبت شد.

نخستین پرچم برافراشته‌شده بر فراز کوه سوریباچی بیش از اندازه کوچک بود و از سوی هزاران تفنگدار دریایی که در آن سوی جزیره می‌جنگیدند دیده نمی‌شد؛ از این رو در همان روز با پرچمی بزرگ‌تر جایگزین شد. عکس برافراشتن پرچم دوم در روزنامه‌های سراسر جهان منتشر شد و به نمادی از جنگ تبدیل گشت. یادبود جنگی سپاه تفنگداران دریایی در آرلینگتون ویرجینیا نیز بر پایه همین عکس ساخته شده‌است.

## زندگی آغازین
ساوزلی در هیل‌تاپ در شهرستان فلمینگ ایالت کنتاکی زاده شد و دومین فرزند مرل دیوک ساوزلی (۱۸۹۹–۱۹۳۴) و گلدی میچل (۹ نوامبر ۱۹۰۴ – ۱۴ مارس ۱۹۸۸) بود. هنگامی که دو ساله بود، برادر بزرگ‌ترش مالکوم بروکس ساوزلی (۲۴ نوامبر ۱۹۲۳ – ۳۰ مه ۱۹۲۸) در اثر آپاندیسیت درگذشت. فرانکلین در مدرسه‌ای کوچک در نزدیکی الیزاویل درس خواند و از پایه نهم تا دوازدهم در دبیرستان شهرستان فلمینگ در فلمینگزبرگ تحصیل کرد. برادر کوچک‌ترش جولیان در مه ۱۹۳۳ به دنیا آمد و پدرش یک سال بعد در سن ۳۵ سالگی بر اثر عوارض دیابت درگذشت. فرانکلین در سن تنها ۹ سالگی تنها مرد خانواده شد و به مادرش در بزرگ‌کردن جولیان کمک کرد. او در مه ۱۹۴۳ از دبیرستان فارغ‌التحصیل شد و سپس در دیتون (اوهایو) به‌عنوان کارگر کارخانه یخچال‌سازی مشغول به کار شد.

## جنگ جهانی دوم
### پیوستن به تفنگداران دریایی
ساوزلی پس از دریافت فراخوان خدمت نظام‌وظیفه، در ۵ ژانویه ۱۹۴۴ به سپاه تفنگداران دریایی ایالات متحده آمریکا پیوست و برای آموزش به پایگاه آموزشی تفنگداران دریایی سن‌دیگو در کالیفرنیا فرستاده شد. در ۱۵ مارس به گروهان ایزی (E) از گردان دوم، هنگ ۲۸ تفنگداران دریایی در لشکر پنجم تفنگداران دریایی در پایگاه کمپ پندلتون ملحق شد. در سپتامبر ۱۹۴۴ لشکر پنجم برای آموزش بیشتر و آمادگی برای تهاجم به ایوو جیما به هاوایی اعزام شد. در ۲۲ نوامبر ساوزلی به درجه سرباز یکم ارتقا یافت.

### نبرد ایوو جیما
سرباز یکم ساوزلی در ۱۹ فوریه ۱۹۴۵ همراه با یگان خود در انتهای جنوب شرقی ایوو جیما نزدیک کوه سوریباچی پیاده شد و در نبرد تصرف جزیره شرکت کرد.

#### برافراشتن پرچم نخست

صبح ۲۳ فوریه، سرهنگ‌یار چندلر دبلیو. جانسون، فرمانده گردان دوم هنگ ۲۸ تفنگداران دریایی، به ستوان‌یکم هارولد شریر دستور داد با یک گشتی به اندازه یک دسته از کوه سوریباچی به بلندای ۱۷۰ متر بالا رود و در صورت امکان پرچم گردان را برافرازد. یک گشتی ۴۰ نفره تشکیل شد و ساعت ۸:۳۰ صبح صعود آغاز گردید. پس از رسیدن به لبه دهانه آتشفشان و یک درگیری کوتاه با نیروهای ژاپنی، قله تصرف شد. یک لوله فولادی ژاپنی به‌عنوان میله پرچم یافت شد و پرچم نزدیک ساعت ۱۰:۳۰ صبح توسط ستوان شریر، گروهبان ارشد ارنست توماس، گروهبان هنری هنسن و سرجوخه چارلز لیندبرگ برافراشته شد. دیدن پرچم ملی بر فراز کوه باعث شادی و هلهله تفنگداران دریایی، ملوانان و گارد ساحلی در ساحل و کشتی‌های اطراف شد.

#### برافراشتن پرچم دوم

سرهنگ‌یار جانسون تصمیم گرفت پرچم بزرگ‌تری بر فراز کوه سوریباچی برافراشته شود، زیرا پرچم گردان بیش از اندازه کوچک بود و هزاران تفنگدار دریایی در آن سوی کوه آن را نمی‌دیدند. نزدیک ظهر، گروهبان مایکل استرنک، فرمانده جوخه دسته دوم گروهان ایزی، از سوی فرمانده گروهان دیو سورنس مأمور شد سه تفنگدار از جوخه خود را برداشته و پرچم بزرگ‌تری را بالای کوه برافرازد. استرنک سرجوخه هارلون بلاک، سرباز یکم آیرا هیز و سرباز یکم ساوزلی را انتخاب کرد. سرباز یکم رنه گانیون نیز مأمور شد پرچم جایگزین را بالا ببرد و پرچم نخست را بازگرداند.

پس از رسیدن به قله، استرنک به هیز و ساوزلی دستور داد لوله فولادی مناسبی بیابند. یک لوله آهنی ژاپنی یافت شد و پرچم به آن بسته شد. هنگامی که چهار تفنگدار در حال بلند کردن میله پرچم بودند، استرنک از دو تفنگدار نزدیک خواست کمکشان کنند. بدین ترتیب گروهبان استرنک، سرجوخه بلاک، سرباز یکم هیز، سرباز یکم ساوزلی، سرباز یکم هارولد شولتز و سرباز یکم هارولد کلر پرچم دوم را نزدیک ساعت ۱ بعدازظهر برافراشتند. این لحظه توسط جو رزنتال از آسوشیتد پرس در عکسی سیاه‌وسفید ثبت شد که به یکی از نمادین‌ترین عکس‌های تاریخ تبدیل گشت. گروهبان بیل ژنو نیز این صحنه را با فیلم رنگی ضبط کرد.

در ۲۳ ژوئن ۲۰۱۶ سپاه تفنگداران دریایی اعلام کرد که شناسایی برخی از افراد در عکس نادرست بوده‌است: هارولد کلر به‌جای ساوزلی و ساوزلی به‌جای جان بردلی شناسایی شده بودند و بردلی دیگر در عکس حضور نداشت.

### کشته شدن
در ۲۰ مارس ۱۹۴۵ سپاه تفنگداران دریایی به دستور رئیس‌جمهور روزولت مأمور شد افرادی را که در عکس رزنتال حضور داشتند پس از پایان نبرد به واشینگتن دی سی بفرستد تا در تور فروش اوراق قرضه جنگی شرکت کنند. اما ساوزلی فرصت بازگشت نیافت.

در ۲۱ مارس ۱۹۴۵ سرباز یکم ساوزلی هنگام حرکت در جاده‌ای باز که منطقه‌ای شناخته‌شده برای آتش تک‌تیراندازان دشمن بود، از پشت هدف گلوله یک تک‌تیرانداز ژاپنی قرار گرفت. بر پایه کتاب «پرچم‌های پدران ما» نوشته جیمز بردلی، یکی از تفنگداران هم‌رزمش او را بر زمین افتاده دید و پرسید: «چقدر بد زخمی شدی؟» و آخرین سخنان ساوزلی این بود: «نه زیاد، هیچ چیز حس نمی‌کنم.» سپس جان سپرد. با این حال، رنه گانیون که ساوزلی را شخصاً می‌شناخت و در روز کشته شدنش او را دیده بود، در سوگندنامه‌ای برای سپاه تفنگداران دریایی گزارش داد که ساوزلی بی‌درنگ کشته شده‌است.

پیکر ساوزلی در ۲۵ مارس ۱۹۴۵ در گورستان لشکر پنجم تفنگداران دریایی در ایوو جیما به خاک سپرده شد. صبح ۲۶ مارس مراسم یادبودی با حضور بازماندگان لشکر از جمله آیرا هیز برگزار شد. بقایای پیکر او در ۸ مه ۱۹۴۸ به گورستان الیزاویل در شهرستان فلمینگ کنتاکی منتقل و دوباره به خاک سپرده شد.

## یادبود جنگی سپاه تفنگداران دریایی

یادبود جنگی سپاه تفنگداران دریایی (معروف به یادبود ایوو جیما) در آرلینگتون ویرجینیا در ۱۰ نوامبر ۱۹۵۴ افتتاح شد. این بنا توسط فلیکس دو ولدون بر اساس تصویر برافراشتن پرچم دوم بر کوه سوریباچی تراشیده شد. به دلیل شناسایی نادرست برخی از افراد، ساوزلی از ژوئن ۲۰۱۶ به‌عنوان سومین مجسمه برنزی ۹٫۸ متری (از پایین میله پرچم) شناخته می‌شود. این یادبود در سال ۱۹۵۵ به سازمان پارک‌های ملی واگذار شد.

در مراسم افتتاح، رئیس‌جمهور دوایت آیزنهاور همراه با معاون رئیس‌جمهور ریچارد نیکسون، وزیر دفاع چارلز اروین ویلسون، ژنرال لمیوئل سی. شپرد (فرمانده بیستم سپاه تفنگداران دریایی) و دیگر مقامات حضور داشتند. آیرا هیز، یکی از سه بازمانده تصویرشده بر بنا، به همراه مادر ساوزلی (گلدی پرایس) نیز در ردیف جلو نشسته بودند. نیکسون سخنرانی افتتاحیه را ایراد کرد. بر روی یادبود این عبارت حک شده‌است:

: «به پاس بزرگداشت و یادبود مردان سپاه تفنگداران دریایی ایالات متحده که از ۱۰ نوامبر ۱۷۷۵ جان خود را برای کشورشان فدا کرده‌اند.»

## بازنمایی در سینما
در فیلم ۱۹۶۱ «بیگانه» (به انگلیسی: ) با بازی تونی کرتیس در نقش آیرا هیز، شخصیت داستانی جیمز بی. سورنسون که توسط جیمز فرنسیسکس بازی می‌شد، عمدتاً بر پایه فرانکلین ساوزلی ساخته شده بود.

در فیلم ۲۰۰۶ «پرچم‌های پدران ما» دربارهٔ شش نفر برافرازنده پرچم بر ایوو جیما، نقش ساوزلی را بازیگر جوزف مایکل کراس ایفا کرد. این فیلم بر پایه کتاب همنام (۲۰۰۰) ساخته شده‌است.

## نشان‌ها و مدال‌ها
نشان‌ها و مدال‌های نظامی ساوزلی عبارت‌اند از:
* نشان قلب بنفش
* نوار اقدام رزمی
* لوح تقدیر ریاست‌جمهوری نیروی دریایی
* مدال کمپین آمریکایی
* مدال کمپین آسیا-اقیانوسیه با یک ستاره برنزی
* مدال پیروزی جنگ جهانی دوم
* نشان تیراندازی ماهر (تفنگ خودکار براونینگ)
* نشان تیرانداز (ام-وان گارند)

## بزرگداشت
در کتابخانه عمومی شهرستان فلمینگ در فلمینگزبرگ کنتاکی، یادبود کوچکی به نام فرانکلین ساوزلی وجود دارد. همچنین در فلمینگزبرگ، موزه فرانکلین ساوزلی در مجموعه کمپ ساوزلی قرار دارد که یک برنامه اردوگاه ماجراجویی نظامی برای نوجوانان ۱۲ تا ۱۸ ساله برگزار می‌کند.

بیمارستان کهنه‌سربازان لکسینگتون در لکسینگتون کنتاکی در سال ۲۰۱۸ به نام «بیمارستان کهنه‌سربازان فرانکلین آر. ساوزلی» نام‌گذاری شد.

## جستارهای وابسته
* برافراشتن پرچم در ایوو جیما
* نبرد ایوو جیما
* پرچم‌های پدران ما

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* درباره فرانکلین ساوزلی در وبگاه کمپ ساوزلی

رده:زادگان ۱۹۲۵ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۱۹۴۵ (میلادی)
رده:پیاده‌نظام دریایی ایالات متحده آمریکا
رده:نبرد ایوو جیما
رده:مرگ‌ها به وسیله اسلحه گرم در ژاپن
رده:اهالی شهرستان فلمینگ، کنتاکی
رده:نظامیان اهل کنتاکی
رده:سوژه‌های عکس‌های شمایل‌وار
رده:مقاله‌های دارای ویدئو