طمره (مرج ابن عامر)

**طمره** (به عربی: ؛ به عبری:  یا תַמְרָה) روستایی عرب‌نشین در شمال شرقی اسرائیل است. این روستا در مرج ابن عامر واقع شده و از نظر اداری در حوزه شورای منطقه‌ای گلبوع قرار دارد. طمره را نباید با شهر طمره در جلیل غربی اشتباه گرفت.

این روستا در ارتفاع ۲۳۵ متری از سطح دریا و در حدود ۱۸ کیلومتری جنوب غربی دریاچه طبریه و ۱۵ کیلومتری غرب رود اردن جای گرفته‌است. طمره نزدیک به ۱۰ کیلومتر شمال شرقی شهر عفوله و در حدود ۸۵ کیلومتری شمال شرقی تل‌آویو و ۴۳ کیلومتری جنوب شرقی حیفا قرار دارد. ساکنان این روستا عرب‌های اسرائیلی هستند و ترکیب قومی منطقه آمیخته‌ای از روستاهای عربی و یهودی‌نشین است.

کاوش‌های باستان‌شناسی نشان می‌دهد که این محل از عصر آهن تا دوره‌های رومی، بیزانسی و اسلامی مسکونی بوده‌است. در دوره عثمانی، طایفه زُعبیه در این روستا ساکن شدند و فرزندان آنها هنوز در آنجا زندگی می‌کنند.

## ریشه‌شناسی نام
نام طمره از واژه‌ای عربی به معنای کندن گودالی برای انبار کردن غلات و مانند آن گرفته شده‌است. بر پایه منابع عبری، نام باستانی این محل «کفر تمرتا» بوده که به دوره معبد دوم و دوره میشنا بازمی‌گردد.

## جغرافیا
طمره در مرز میان دامنه‌های شرقی کوه گیوعات هاموره و دشت راموت یساخار قرار دارد. در جنوب روستا وادی ناحال شیزافیم و در جنوب شرقی آن ناحال یساخار جاری است. در شمال روستا زمین به سمت آبریز ناحال تاوور سرازیر می‌شود. در شرق روستا تپه گیوعات گَزیت بلند شده‌است.

نزدیک‌ترین روستاهای عرب‌نشین به طمره عبارت‌اند از ناعوره، الطیبه و کفر مصر و نزدیک‌ترین روستاهای یهودی‌نشین گَزیت و عین دور هستند. این روستا از طریق جاده محلی شماره ۷۱۶ به شبکه راه‌ها متصل است.

## پیشینه
### عصر آهن و دوران باستان
بازمانده‌هایی از عصر آهن یکم در این محل کاوش شده‌است. همچنین بازمانده‌هایی از عصر آهن دوم، دوره متأخر هخامنشی تا آغاز عصر هلنیستی، دوره رومی و دوره بیزانسی در اینجا یافت شده‌است.

### دوره بیزانسی
در دوره بیزانسی روستایی در این محل وجود داشته و گورها و بازمانده‌های دو کلیسا در آن یافت شده‌است. در دوره‌های بیزانسی و صدر اسلام یک سکونتگاه کشاورزی در اینجا برپا بوده‌است.

### خلافت‌های اسلامی
بازمانده‌هایی از دوره صدر اسلام (امویان و عباسیان) در این محل به دست آمده‌است. از جمله یافته‌ها ظروف شیشه‌ای اموی و سفالینه‌ها و چراغ‌دانی عباسی هستند. بازمانده‌هایی از دوره اموی (سده‌های هفتم و هشتم میلادی) کاوش شده و همراه آن بقایای مسکونی از دوره نخستین عباسیان (اواخر سده هشتم و اوایل سده نهم میلادی) نیز یافت شده‌است.

در دوره اموی یک کلیسای به سبک باسیلیکا در اینجا ساخته شد که کتیبه تقدیمی آن به سال ۷۲۵ میلادی بازمی‌گردد. موزاییک‌های متعلق به این کلیسا کاوش شده‌اند. این کلیسا احتمالاً در زمین‌لرزه ۷۴۹ جلیل آسیب دید و پس از آن ستون‌های آن با ستون پایه‌های مربعی جایگزین شدند. شواهد باستان‌شناختی نشان‌دهنده وجود جامعه‌ای پررونق مسیحی در این محل در دوره‌های اموی و عباسی است. دو کارگاه پیچیده شراب‌سازی که در دوره‌های اموی و عباسی فعال بوده‌اند نیز کشف شده‌اند که بیانگر تولید گسترده شراب در این دوره‌ها است.

بازمانده‌هایی از دوره مملوکی نیز در اینجا یافت شده‌است.

### دوره عثمانی
در اواخر سده شانزدهم یا اوایل سده هفدهم میلادی، در دوران فرمانروایی عثمانی، اعضای طایفه زُعبیه در طمره ساکن شدند و فرزندان آنها تا به امروز در آنجا زندگی می‌کنند.

نقشه‌ای از پیر ژاکوتن مربوط به لشکرکشی ناپلئون در سال ۱۷۹۹ ممکن است این محل را به عنوان روستا ثبت کرده باشد.

در سال‌های ۱۸۷۰–۱۸۷۱ سرشماری عثمانی این روستا را در ناحیه شفا الشمالی فهرست کرد. در سال ۱۸۷۵ کاوشگر فرانسوی ویکتور گِرَن از طمره بازدید کرد و آن را روستایی با نزدیک به ۱۲۰ ساکن یافت که در خانه‌های خشتی یا ساختمان‌هایی از مواد آتشفشانی زندگی می‌کردند. او همچنین توصیف کرد که این روستا جای شهری کهن را گرفته که زمانی به شکل آمفی‌تئاتر پیرامون چشمه‌ای پرآب بنا شده بود و ویرانه‌های دو کلیسا با ستون‌ها و موزاییک‌ها در آن دیده می‌شد.

در سال ۱۸۸۲ پیمایش فلسطین غربی که از سوی صندوق اکتشاف فلسطین انجام شد، طمره را روستایی با اندازه متوسط و شامل ۵۰ تا ۷۰ خانه توصیف کرد که بر زمین مرتفع واقع شده و زمین‌های کشاورزی آن را احاطه کرده بود.

### قیمومت بریتانیا
در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا انجام شد، جمعیت طمره ۱۰۴ نفر و همگی مسلمان ثبت شد. در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین این رقم به ۱۹۳ نفر رسید که همچنان همگی مسلمان بودند و در ۳۴ خانه زندگی می‌کردند.

بر پایه آمار سال ۱۹۴۵ طمره ۲۴۰ ساکن داشت: ۱۶۰ عرب و ۸۰ یهودی. کل زمین‌های روستا ۹٬۴۳۶ دونم بود که از این مقدار ۲۷ دونم باغ و زمین آبی، ۹٬۰۹۰ دونم زمین غلات‌کاری و ۶ دونم زمین ساخته‌شده بود.

### اسرائیل
طمره با تأسیس دولت اسرائیل در سال ۱۹۴۸ بخشی از این کشور شد. بر خلاف بسیاری از روستاهای عربی منطقه که ساکنانشان آن‌ها را ترک کردند، ساکنان طمره پس از برقراری تماس با همسایگان یهودی خود که از آنها خواسته بودند بمانند، در روستا باقی ماندند.

## جمعیت
جمعیت طمره در طول سده بیستم رشد پیوسته‌ای داشته‌است. بر پایه داده‌های سال ۲۰۱۴ اکثریت مطلق ساکنان روستا عرب بوده‌اند. در پایان سال ۲۰۱۴ جمعیت روستا ۱٬۴۷۱ نفر بود و در طول آن سال نرخ رشد ۰٫۵ درصد ثبت شد.

## جستارهای وابسته
* مناطق عربی واقع در اسرائیل
* شورای منطقه‌ای گلبوع
* مرج ابن عامر

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* صفحه طمره در وبگاه Palestine Remembered

رده:روستاهای عربی در اسرائیل
رده:مناطق مسکونی در استان شمال (اسرائیل)