open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
جنون بورژوازی

***جنون بورژوازی*** () یک فیلم سکسی-کمدی فرانسوی به کارگردانی کلود شابرول است که در سال ۱۹۷۶ منتشر شد. این فیلم بازخورد چندان خوبی در میان منتقدان نداشت.

## گزیدهٔ بازیگران
* بروس درن
* استفان اودران
* سیدنی رم
* ژان-پیر کسل
* آن مارگرت
* ماریا شل
* فرانسیس پرن
* سیبیل دانینگ
* شارل آزناوور
* کورد یورگنس
* توماس میلیان
* کلود شابرول

## منابع

## پیوند به بیرون
*

رده:فیلم‌ها به کارگردانی کلود شابرول
رده:فیلم‌های ۱۹۷۶ (میلادی)
رده:فیلم‌های آلمانی به زبان انگلیسی
رده:فیلم‌های اقتباس‌شده از رمان‌های فرانسوی
رده:فیلم‌های ایتالیایی به زبان انگلیسی
رده:فیلم‌های ایتالیایی دهه ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های درباره نویسندگان
رده:فیلم‌های ساخت آلمان غربی
رده:فیلم‌های سکسی-کمدی دهه ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های سکسی-کمدی فرانسه
رده:فیلم‌های شهوانی کمدی ایتالیا
رده:فیلم‌های فرانسوی به زبان انگلیسی
رده:فیلم‌های فیلمبرداری شده در پاریس
رده:فیلم‌های کمدی ۱۹۷۶ (میلادی)
آرمیندو آرائوخو

**آرمیندو آرائوخو** (؛ زادهٔ ) مهندس، و راننده رالی اهل پرتغال است.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

* 

رده:افراد زنده
رده:رانندگان رالی قهرمانی جهان
رده:زادگان ۱۹۷۷ (میلادی)
تایرونا

[بندانگشتی| نقشه ای که فرهنگ‌های باستانی [دوران پیشاکلمبی|پیشاکلمبی را در شمال آمریکای جنوبی نشان می‌دهد]]
**تایرونا** یک فرهنگ پیشاکلمبی در کلمبیای امروزی بود که شامل گروهی از خان‌سالاری‌ها در منطقه سیرا نوادا د سانتا مارتا در دپارتمان سزار، ماگدالنا و لاگواجیرا امروزی در کلمبیای آمریکای جنوبی بودند که حداقل قرن اول پس از میلاد برمی‌گردند و رشد جمعیتی قابل توجهی در حدود قرن یازدهم میلادی داشتند.

مردم تایرونا یکی از دو گروه اصلی زبانی خانواده چیبچان را تشکیل دادند؛ گروه دیگر موئیسکا بود. شواهد ژنتیکی و باستان‌شناسی نشان می‌دهد که سکونت نسبتاً متراکم این منطقه حداقل ۲۰۰ سال قبل از میلاد مسیح مرسوم بوده است. داده‌هایی که توسط لویزا فرناندا هررا در سال ۱۹۸۰ کشف شد، نشان می‌دهد که جنگل‌زدایی قابل‌توجه و استفاده از گونه‌هایی مانند یوکا و ذرت احتمالاً از ۱۲۰۰ سال قبل از میلاد مسیح رخ داده. با این حال، اشغال سواحل کارائیب کلمبیا توسط جمعیت‌های بی‌تحرک یا نیمه‌تحرکی، مستند شده است که تا سال ۴۰۰۰ قبل از میلاد رخ داده است.

داده‌های قومی تاریخی نشان می‌دهد که تماس اولیه با اسپانیایی‌ها توسط تایرونا به تسامح انجام پذیرفت؛ اما در سال ۱۶۰۰ پس از میلاد، رویارویی‌ها متشنج شد و بخش کوچکی از جمعیت تایرونا به مناطق بالاتر سیرا نوادا د سانتا مارتا نقل مکان کردند. این حرکت به آنها اجازه داد تا از بدترین سیستم استعماری اسپانیا در طول قرن‌های ۱۷ و ۱۸ میلادی بگریزند. اعتقاد بر این است که مردم بومی با اسامی Kogi , Wiwa , Arhuacos (Ijka, Ifca) و Kankuamo که امروزه در این منطقه زندگی می‌کنند، نوادگان مستقیم تایرونا هستند.

## وجه تسمیه
شباهت‌های ریشه‌شناختی کلمه تایرونا در چهار گروه اصلی زبانی سیرا نوادا د سانتا مارتا وجود دارد: در سانکا به نام *Teiruna*، در زبان کانکوآمو *Teijua* یا *Tairuna*، و در ایخکا، *Teruna*، به معنی «نر» یا «پسران جگوار» تلفظ می‌شود.

اگرچه *تایرونا* ممکن است نامی نادرست برای مردمی باشد که در طول تماس با امپراتوری اسپانیا در این منطقه سکونت داشتند، اما به رایج‌ترین نام برای شبکه سلسله مراتبی از روستاها تبدیل شده است که در حدود سال ۹۰۰ میلادی توسعه یافته است. در ابتدا از آن برای اشاره به ساکنان یک دره و احتمالاً یک فرمانروایی به نام تایرو در دامنه شمالی سیرا نوادا د سانتا مارتا استفاده می‌شد. اما در قرن شانزدهم، اسپانیایی‌ها از آن برای کل گروهی از خان‌سالاران این منطقه استفاده کردند. گروه‌های شمال و غرب سیرا نوادا تا حد زیادی برای اسپانیایی‌ها غیرقابل تشخیص بودند و در دوران مدرن‌تر برای باستان‌شناسان غیرقابل تشخیص ماندند.

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی

## پیوند به بیرون
* Tairona and Kogi
* 2007 Dever, Alejandro Social and Economic Development of a Specialized Community in Chengue, Parque Tairona, Colombia. Doctoral Dissertation, University of Pittsburgh
* National Geographic Article on the Sierra Nevada Indians
* Jeffrey Quilter and John W. Hoopes, Editors, 2003: Gold and Power in Ancient Costa Rica, Panama, and Colombia
* Pensamiento Arhuaco - Herrera de Turbay, Luisa Fernanda 1985 Agricultura aborigen y cambios de vegetación en la Sierra Nevada de Santa Marta - Banco de la República (FIAN), Bogotá

رده:بومی‌های کلمبیا
رده:پیشاتاریخ کلمبیا
رده:تمدن بومی قاره آمریکا
رده:سانتا مارتا (کلمبیا)
رده:سیرا نوادا د سانتا مارتا
رده:فرهنگ‌های پیشاکلمبی
سیوداد پردیدا

**سیوداد پردیدا** (به اسپانیایی: *Ciudad Perdida* به معنی «شهر گمشده»؛ همچنین با نام‌های **تیونا** و **بوریتاکا-۲۰۰** شناخته می‌شود) مکان باستان‌شناسی است که یک شهر باستانی در سیرا نوادا د سانتا مارتا کلمبیا را در خود جای داده است و امروزه در حوزه قضایی شهرداری سانتا مارتا قرار دارد. اعتقاد بر این است که این شهر در حدود سال ۸۰۰ پس از میلاد تأسیس شده است. اگر چنین باشد، سیوداد پردیدا حدود ۶۵۰ سال قبل از ماچوپیچو بنیان نهاده شد.

سیوداد پردیدا از مجموعه ای از ۱۶۹ تراس حک شده در دامنه کوه، شبکه ای از جاده‌های کاشی شده و چندین میدان کوچک مدور تشکیل شده است. دسترسی به ورودی فقط با بالا رفتن از ۱۲۰۰ پله سنگی از میان جنگل‌های متراکم امکان‌پذیر است.

## تاریخچه
بندانگشتی| تخته سنگی با نشانه‌های کنده‌کاری شده، که گمان می‌رود نقشه سیوداد پردیدا و مسیرهایی باشد که آن را به منطقه بزرگ‌تر متصل می‌کند.
ساخت سیوداد پردیدا حدود ۸۰۰ پس از میلاد انجام پذیرفت. به احتمال زیاد مرکز سیاسی و تولیدات منطقه در رودخانه بوریتاکا بوده و احتمالاً ۲۰۰۰ تا ۸۰۰۰ نفر را در خود جای می‌داده است. مردم تایرونا در ابتدا در این سایت سکونت داشتند. به گفته مردم کوگی، که برخی از آخرین نوادگان بومی حفظ شده تایرونا هستند، تایرونا هزاران سال، تا پیش از ورود فاتحان اسپانیایی در این شهر زندگی می‌کردند.

مردم تایرونا در قرن شانزدهم، پس از سالها تجارت و درگیری مجبور به فرار از این شهر شدند.

## نگارخانه

پرونده:View_of_Ciudad_Perdida.jpg|جایگزین=Overview of Ciudad Perdida| چشم اندازی از سیوداد پردیدا
پرونده:Stone_Stairway_to_Ciudad_Perdida.jpg|جایگزین=Section of the stone staircase that leads up from the river valley to Ciudad Perdida| بخشی از پلکان سنگی که از دره رودخانه به سیوداد پردیدا منتهی می‌شود
پرونده:Koguis_Tribeswoman_with_Child.jpg|جایگزین=Portrait of a Koguis tribeswoman and child on a terrace at Ciudad Perdida| پرتره زن و کودک قبیله کوگی در تراس سیوداد پردیدا
پرونده:Koguis_Shaman.jpg|جایگزین=Portrait of a Koguis shaman at Ciudad Perdida| پرتره یک شمن کوگی در سیوداد پردیدا


## منابع

## پیوند به بیرون
* 
* https://archive.archaeology.org/0409/abstracts/colombia.html
* Lost City – Sierra Nevada de Santa Marta

رده:اکتشافات باستان‌شناسی ۱۹۷۲ (میلادی)
رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در کلمبیا
رده:مختصات در ویکی‌داده
رده:مناطق مسکونی پیشین در کلمبیا
دریاچه ایگوآکه

**دریاچه ایگوآکه** دریاچه ای است که در بخش بویاکا، کلمبیا واقع شده است. این دریاچه و اطراف آن در سال ۱۹۷۷ پناهگاه گیاهان و جانوران اعلام شد

## جغرافیا و آب و هوا
دریاچه ایگواکه در شمال شرقی ویلا د لیوا قرار دارد و بخشی از نواحی حفاظت شده است. اکوسیستم غالب پارامو همراه با گیاهان فرایلخون، سرخس، گلسنگ و پویا است. میانگین دما ۱۲ درجه سانتی گراد است و مسیر دسترسی به منطقه طبیعی از بوگوتا به تونخا (۱۴۷ کیلومتر) سپس تونخا به وییا د لِیوا (۳۹ کیلومتر) است.

## ارزش فرهنگی
این دریاچه مکانی مقدس برای موئیسکا در نظر گرفته می‌شد. بر اساس افسانه‌ها، بشریت، زمانی که الهه باچوئه با پسری در آغوش از دریاچه بیرون آمد، در دریاچه ایگواکه به وجود آمد. وقتی پسر بزرگ شد، با مادر خود ازدواج کرد و فرزندانشان روی زمین ساکن شدند. آنها را اجداد نسل بشر می‌دانند. سرانجام باچو و شوهرش به شکل مار در دریاچه ناپدید شدند.

## زیست‌شناسی
زنبور عرق *Neocorynura muiscae* در سال ۲۰۰۶ در پناهگاهی در نزدیکی دریاچه کشف شد و به نام قوم موئیسکا نامگذاری شد.

## منابع

## پیوند به بیرون
*  Tourism at Lake Iguaque

رده:جغرافیای بخش بویاکا
رده:دریاچه‌های کوه‌های آند
رده:مختصات در ویکی‌داده
پارامو

چپ|بندانگشتی| پارامو در کلمبیا
**پارامو** (*Páramo،* ) ممکن است به انواع اکوسیستم‌های توندرای کوهستانی واقع در رشته کوه آند، آمریکای جنوبی اشاره داشته باشد. برخی از بوم شناسان پارامو را به‌طور گسترده به عنوان «تمامی پوشش گیاهی مرتفع، گرمسیری و کوهستانی بالای خط جنگلی پیوسته» توصیف می‌کنند. یک اصطلاح محدودتر پارامو را بر اساس قرارگیری منطقه ای آن در شمال آند آمریکای جنوبی و مجاور جنوب آمریکای مرکزی طبقه‌بندی می‌کند. پارامو اکوسیستم مناطق بالای خط جنگل پیوسته و در عین حال زیر خط برف دائمی است. همچون پارامو "زیستگاهی از کوه‌های مرتفع نو حاره‌ای با پوشش گیاهی است که عمدتا از گیاهان، درختچه‌ها و علف‌های غول پیکر روزت تشکیل شده است". به گفته دانشمندان، پاراموها ممکن است "نقاط داغ تکاملی " باشند، به این معنی که آنها یکی از سریعترین مناطق در حال تکامل روی زمین هستند.

## موقعیت
راست|بندانگشتی| سوماپاز پارامو
منطقه بوم گردی جهانی پارامو در آند شمالی شامل مناطق بوم گردی کوردییرای مرکزی (اکوادور، پرو)، سانتا مارتا (کلمبیا)، کوردییرا د مریدا (ونزوئلا) و آند شمالی (کلمبیا، اکوادور) است. پارامو کاستاریکا در کاستاریکا و پاناما یکی دیگر از مناطق بوم گردی پارامو است. به معنای دقیق کلمه، همه اکوسیستم‌های پارامو در نوتروپیک (نو حاره‌ای)، به ویژه آمریکای جنوبی و مرکزی هستند. این اکوسیستم که در سراسر مناطق بین عرض جغرافیایی ۱۱ درجه شمالی و ۸ درجه جنوبی پراکنده شده‌اند، عمدتاً در گوشه شمال غربی آمریکای جنوبی، در کلمبیا، اکوادور، پرو و ونزوئلا قرار دارند.

اکثر اکوسیستم‌های پارامو در آند کلمبیا وجود دارند. سوماپاز پارامو، در رشته‌های شرقی رشته کوه آند کلمبیا (به فاصلهٔ حدود  جنوب بوگوتا)، بزرگ‌ترین پارامو در جهان است. این منطقه در سال ۱۹۷۷ به دلیل اهمیت آن به عنوان کانون داغ تنوع زیستی و منبع اصلی آب برای پرجمعیت‌ترین منطقه کشور، ساوانا بوگوتا، به عنوان پارک ملی کلمبیا اعلام شد. پارک پناهگاه حیات وحش پارامو  در استان سن خوزه کاستاریکا «از مناطق جنگلی استوایی در ارتفاعات بلند کوه‌های تالامانکا محافظت می‌کند».

پارک ملی کوتوپاکسی شامل  زمین حفاظت شده در استان کوتوپاکسی اکوادور است. بیشتر این پارک پارامو است. گونه‌های آن شامل گل‌سپاسی‌ها، خزه‌های پنجه‌گرگی، سنبل الطیب و کاسنی‌ها گونه‌های *لوریکاریا* و *[[چوکیراگا]]* است.

## مراجع فرهنگی
فیلم «آب مقدس» محصول ۲۰۱۸ در منطقه پارامو چینگازا در کلمبیا ساخته شده است.

مستند کوتاه ۲۰۲۳، «خورشید و رعد» دربارهٔ سرخ‌پوست فعال ناسا، نورا تاکوئینز، در منطقه پارامو فیلمبرداری شده است.

فیلم سینمایی «مه ناپدید شدن» در پارامو فیلمبرداری شد.

## منابع

رده:بوم‌شناسی کوهستانی
رده:بوم‌ناحیه‌های آمریکای جنوبی
رده:بوم‌ناحیه‌های آمریکای مرکزی
رده:بوم‌ناحیه‌های آند
رده:علفزارها و درختچه‌زارهای کوهستانی
رده:قلمرو نوحاره‌ای
رده:مناطق طبیعی آمریکای جنوبی
رده:منطقه‌های آمریکای مرکزی
رده:یادکردهای دارای منبع به زبان اسپانیایی
کریس اتکینسون

**کریستوفر جیمز اتکینسون** (؛ زادهٔ ) در بگا، نیو ساوت ولز، استرالیا) یک راننده رالی حرفه ای بود که در مسابقات رالی قهرمانی جهان بین سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۸ برای تیم رالی جهانی سوبارو رانندگی کرد. بهترین نتیجه او در مسابقات رالی قهرمانی جهان ایستادن در جایگاه دومی در رالی مکزیک ۲۰۰۸ و رالی آرژانتین است. اون همچنین دو سکو سومی در رالی‌های ژاپن ۲۰۰۵ و رالی مونت کارلو ۲۰۰۸ دارد.

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:افراد زنده
رده:اهالی ساوت کست
رده:رانندگان رالی قهرمانی جهان
رده:رانندگان مسابقه‌ای اهل نیو ساوت ولز
رده:زادگان ۱۹۷۹ (میلادی)
مالخاسیان

**مالخاسیان** (زبان ارمنی: ), یکی از نام‌های خانوادگی رایج در میان ارمنیان می‌باشد.

* لوون مالخاسیان
* میاسنیک مالخاسیان
* یکاترینا مالخاسیان
* کنستانتین مالخاسیان
* پیش‌نویس:آرارات مالخاسیان
* پیش‌نویس:ایرینا مالخاسیان

## منابع
* 
* 
* 
* 

رده:نام‌های خانوادگی ارمنی‌زبان
مسجد جامع آگره

**مسجد جامع آگره** مسجدی در مرکز بافت تاریخی شهر آگره است. این مسجد در سدۀ هفدهم میلادی ساخته شد و بانی آن جهان‌آرا بیگم پنجمین دختر شاه جهان بود. این بنا مسجد اصلی شهر آگره است و در نزدیکی ارگ آگره واقع شده است.  

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۶۴۸ (میلادی) در هند
رده:تاریخ آگره
رده:جاذبه‌های گردشگری آگره
رده:ساختمان‌های مذهبی کامل‌شده در ۱۶۴۸ (میلادی)
رده:مسجدهای جامع
کنستانتین مالخاسیان

**کنستانتین هوهانسی مالخاسیان** (؛ زادهٔ  - درگذشته ) یک خلبان و فرد نظامی اهل ارمنستان بود.

## زندگی‌نامه
در ۷ ژوئیهٔ ۱۹۱۶ در مسکو به دنیا آمد . وی همچنین برنده نشان جنگ میهنی درجه یک و درجه دو، نشان ستاره سرخ (۱۹۴۳, ۱۹۴۹, ۱۹۵۲, ۱۹۵۴, ۱۹۵۷)، نشان پرچم سرخ (۱۹۵۴, ۱۹۵۹, ۱۹۶۶)، نشان جنگ میهنی (درجه دو) (۱۹۴۵, ۱۹۸۵)، نشان دوستی (۲۰۰۵)، مدال به مناسبت یکصدمین سالگرد تولد ولادیمیر ایلیچ لنین، مدال دفاع از مسکو، مدال دفاع از لنینگراد، مدال دفاع از استالینگراد، مدال به خاطر پیروزی مقابل آلمان در جنگ بزرگ میهنی (۱۹۴۵–۱۹۴۱)، مدال بیستمین سال پیروزی در جنگ بزرگ میهنی (۱۹۴۵–۱۹۴۱)، مدال سی‌امین سال پیروزی در جنگ بزرگ میهنی (۱۹۴۵–۱۹۴۱)، مدال چهلمین سال پیروزی در جنگ بزرگ میهنی (۱۹۴۵–۱۹۴۱)، مدال تسخیر کونیگسبرگ، مدال تسخیر برلین، نشان شایستگی نبرد و مدال بزرگداشت ۸۰۰مین سالگرد مسکو شده است. وی در ۱۵ نوامبر ۲۰۰۷ در سن ۹۱ سالگی در ایروان درگذشت و در آرامستان مرکزی ایروان (توخماخ) به خاک سپرده شد.

## جستارهای وابسته
* فهرست نظامیان ارمنی

## منابع

* 

*  
* 
* 
* 
* 

رده:اعضای حزب کمونیست اتحاد شوروی
رده:افراد جنگ جهانی دوم اهل ارمنستان
رده:خلبانان اهل ارمنستان
رده:درگذشتگان ۲۰۰۷ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۱۶ (میلادی)
رده:اهالی مسکو
رده:خاک‌سپاری‌ها در آرامستان مرکزی ایروان (توخماخ)
زن برهنه

***زن برهنه: مطالعه بدن زن*** (به انگلیسی: The Naked Woman: A Study of the Female Body) کتابی است که توسط جانورشناس دزموند موریس اولین بار در سال ۲۰۰۴ منتشر شد.

این کتاب، بدن زن را از دیدگاه تکاملی توصیف می‌کند. این کتاب در چندین فصل تقسیم شده‌است که هر فصل به قسمتی از بدن، از *مو* تا *پا* می‌پردازد. برای هر کدام، موریس (نویسندهٔ کتاب) ساختار و عملکرد بخش را توضیح می‌دهد؛ مانند: تکامل آن، اهمیت اجتماعی در طول تاریخ بشر، و تغییرات مصنوعی و تزئینات به کار رفته توسط فرهنگ‌های مختلف.

پس از فصل تکامل، ۲۲ فصل بعدی به ترتیب به موارد زیر مربوط می‌شود: مو، ابرو، گوش، چشم، بینی، گونه‌ها، لب‌ها، دهان، گردن، شانه‌ها، بازوها، دست‌ها، سینه‌ها، کمر، مفصل ران، شکم، پشت، موی تناسلی، اندام تناسلی، باسن، پاها و پیش‌پاها.

## منابع

رده:کتاب‌های ۲۰۰۴ (میلادی)

## پیوند به بیرون
*'The Naked Woman': Highly Intelligent Design
*High voices and plump lips
*Breasts, bottoms and so forth
رده:کتاب‌های غیرداستانی ۲۰۰۴ (میلادی)
تاریخ خاندان تیموری

**تاریخ خاندان تیموری** نسخه خطی قرن شانزدهم میلادی است که توسط امپراتور گورکانی، اکبر شاه، در سال‌های ۱۵۷۷–۱۵۷۸ سفارش داده شد. این کتاب به توصیف نوادگان تیمور پادشاه قرن چهاردهم میلادی در ایران و هندوستان می‌پردازد این جلد برای استفاده شخصی امپراتور ساخته شده است، بنابراین مکانی در کتابخانه شخصی وی تثبیت شده است. این جلد، که بر روی بهترین کاغذ حک شده است، دارای مجموعه ای از ۱۳۳ نقاشی است که با همکاری ۵۱ هنرمند برجسته مانند داسوانت، مسکین، مادو موکوند، حیدر کشمیری، میسکین، منوهر و باساوان ساخته شده است. این نقاشی‌های پیچیده و دقیق به عنوان نمونه ای از اوج بیان هنری گورکانی توصیف شده‌اند. متن نوشته دارای خطی است که با استانداردهای تعیین شده توسط اثر هنری مطابقت دارد.

در سال ۲۰۱۱ یونسکو این اثر را در فهرست حافظه جهانی ثبت شد نسخه خطی اصلی کتاب در کتابخانه عمومی خاورشناسی خدابخش در بیهار هند نگهداری می‌شود.

این تنها نسخه باقی مانده از نسخه خطی است که به تاریخ تیمور و فرزندان او در ایران و هند، از جمله فرمانروایان گورکانی، بابر، همایون و اکبر می‌پردازد.

## منابع

رده:آثار سده ۱۶ (میلادی)
رده:اکبر کبیر
رده:حافظه جهانی ثبت‌شده
الفبای عربی بلاروسی

**الفبای عربی بلاروسی** () یا **بلاروسی عربیستا** (, , ) الفبایی بر پایهٔ الفبای عربی بود که در سدهٔ شانزدهم میلادی توسعه پیدا کرد. این الفبا ۲۸ حرف داشت و چندین واج علاوه بر حروف غربی داشت تا بتواند همهٔ اصوات زبان بلاروسی را نشان دهد.

متونی به زبان لهستانی نیز به این الفبا مربوط به سدهٔ ۱۷ و ۱۸ میلادی وجود دارد.

## حروف اضافی
* سه حرف ژ، چ و پ از الفبای فارسی گرفته شده‌اند ولی علاوه بر آن دو حرف ࢯ و ࢮ نیز وجود دارد.

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:الفباهای عربی
رده:زبان بلاروس
رده:زبان تاتاری
انسان‌شناسی کنونی (مجله)

***انسان‌شناسی کنونی*** ()، یک مجله دانشگاهی انسان‌شناسی با داوری همتا است که توسط انتشارات دانشگاه شیکاگو برای بنیاد تحقیقات انسان‌شناسی اکسل ونر-گرن منتشر شده است.

## جستارهای وابسته
* انقراض نئاندرتال‌ها

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* 

رده:ژورنال‌های دوماهه
رده:مجله‌های علمی انتشارات دانشگاه شیاگو
رده:مجله‌های علمی انگلیسی‌زبان
آسمان (فیلم ۲۰۱۵)

***آسمان*** (به انگلیسی: Sky) فیلم درام انگلیسی‌زبان فرانسوی-آلمانی محصول سال ۲۰۱۵ به نویسندگی و کارگردانی فابین برتو است. دیانه کروگر، نورمن ریدس، ژیل للوش، لینا دانم، کیوریانکا کیلچر و لو دایموند فیلیپس در این فیلم بازی می‌کنند. این فیلم در بخش پلتفرم جشنواره بین‌المللی فیلم تورنتو در سال ۲۰۱۵ به نمایش درآمد. این فیلم در فرانسه در ۶ آوریل ۲۰۱۶ توسط Haut Et Court و در آلمان در ۲ ژوئن ۲۰۱۶ توسط Alamode Films منتشر شد.

## بازیگران

* دیانه کروگر در نقش رومی
* نورمن ریدس در نقش دیه‌گو
* ژیل للوش در نقش ریچارد
* لینا دانم در نقش بیلی
* کیوریانکا کیلچر در نقش میسی
* لو دایموند فیلیپس در نقش دوان
* جاشوا جکسون در نقش کارآگاه روتر
* لورن لاندون در نقش شارلین

## تولید

در اکتبر ۲۰۱۴، اعلام شد که دیانه کروگر برای بازی در این فیلم انتخاب شده‌است و فابین برتو از روی فیلم‌نامه‌ای که نوشته بود کارگردانی می‌کند. در فوریهٔ ۲۰۱۵، اعلام شد که نورمن ریدس، لینا دانم، ژیل للوش و کیوریانکا کیلچر برای این فیلم انتخاب شده‌اند. همچنین اعلام شد که Le Bureau و Pandora تهیه‌کنندگی این فیلم را بر عهده خواهند داشت.

تصویربرداری اصلی در ژانویهٔ ۲۰۱۵ آغاز شد.

### مکان‌های فیلم‌برداری

مکان‌های فیلمبرداری *آسمان* شامل بارستو، بمبی بیچ، هنکلی، جاشوا تری، لندر، لنوود، لادلو، نیوبری اسپرینگز و ویکتورویل بود.

## پخش
در فوریهٔ ۲۰۱۵، اعلام شد که Haut et Court فیلم را در فرانسه توزیع خواهد کرد. این فیلم اولین نمایش جهانی خود را در جشنواره بین‌المللی فیلم تورنتو در سال ۲۰۱۵ در ۱۶ سپتامبر ۲۰۵ داشت. اندکی پس از آن، آی‌اف‌سی فیلمز حق پخش فیلم را در ایالات متحده خرید. این فیلم در ۶ آوریل ۲۰۱۶ در فرانسه اکران شد. این فیلم در ایالات متحده به صورت محدود و از طریق ویدئوی درخواستی در ۱۵ آوریل ۲۰۱۶ منتشر شد. نتفلیکس از اول اوت ۲۰۱۶ شروع به پخش *آسمان* کرد.

## منابع

## پیوند به بیرون
* 
* 

رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های درام ۲۰۱۵ (میلادی)
رده:فیلم‌های مستقل ۲۰۱۵ (میلادی)
رده:فیلم‌های فرانسوی به زبان انگلیسی
رده:فیلم‌های آلمانی به زبان انگلیسی
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در کالیفرنیا
رده:فیلم‌های درام فرانسوی
رده:فیلم‌های مستقل فرانسه
رده:فیلم‌های درام آلمان
رده:فیلم‌های مستقل آلمان
هوا (فیلم ۲۰۱۵)

***هوا*** (به انگلیسی: air) یک فیلم پسا-آخرالزمانی آمریکایی محصول سال ۲۰۱۵ به کارگردانی کریستین کانتامسا و نویسندگی کانتامسا و کریس پاستو است. این فیلم با بازی نورمن ریدس، جایمن هانسو و ساندریان هالت، آینده‌ای ویران‌شهر را پس از فاجعه‌ای با سلاح‌های بیوشیمیایی به تصویر می‌کشد که بیشتر انسان‌ها را از بین برده و هوا را غیرقابل تنفس کرده‌است. این فیلم، داستان گروهی از بازماندگان در یک تأسیسات زیرزمینی را روایت دارد که پس از خرابی تجهیزات، برای زنده ماندن تلاش می‌کنند. این فیلم توسط Skybound Entertainment تولید شده‌است، این فیلم در ۱۴ اوت ۲۰۱۵ در ایالات متحده منتشر شد. به طور کلی نقدهای منفی از منتقدان دریافت کرد.

## بازیگران

* نورمن ریدس در نقش بائر
* جایمن هانسو در نقش کارتر رایت
* ساندریان هالت در نقش ابی 
* پیتر بننسون در نقش انکرمن 
* دیوید نیکل در نقش Sleeper 1

## نظرات
در راتن تومیتوز این فیلم بر اساس بررسی‌های ۱۲ منتقد، ۱۷٪ امتیاز دارد. در متاکریتیک، این فیلم بر اساس نقدهای ۶ منتقد، امتیاز ۳۳ از ۱۰۰ را کسب کرده‌است که نشان‌دهندهٔ «بررسی‌های عموماً نامطلوب» است.

آلن شرستول در ویلج ویس در نقد خود گفت که این فیلم شامل صحنه‌های «بیش از حد» از «کسانی است که همدیگر را با اسلحه تعقیب می‌کنند» بود، در حالیکه کن جاورورسکی در نیویورک تایمز بازی‌های هونسو و ریدس را تحسین کرد. با این نتیجهٔ که «فیلم‌نامه جوری نوشته شده‌ بود که پیش‌بینی‌ها سخت انجام شود و اقدامات غیرمنتظره رخ میداد.»

جامی فیلبریک در کریوآنلاین فیلم را ستایش کرد و اظهار داشت که «*هوا* در جایی که بسیاری از فیلم‌های علمی تخیلی شکست می‌خورند، با ساختن داستانی باورنکردنی کاملاً باورپذیر موفق می‌شود» و همچنین اظهار داشت که «کریستین کانتامسا، فیلم‌ساز، اولین کارگردانی خیره‌کننده‌ای را با فیلم جدیدش انجام می‌دهد.» جیمز توماس در *Movie Pilot* تحت تأثیر سبک فیلم قرار گرفت و اظهار داشت که «*هوا*، نامه‌ای عاشقانه به فیلم‌های علمی تخیلی [سبکِ] ویرانشهری است که ما از اواخر دههٔ ۷۰ و ۸۰ با عشق آنها بزرگ شدیم.»

## منابع

## پیوند به بیرون
* Official site
* Official page for ''Air'' at Skybound Entertainment
* 
رده:فیلم‌های آمریکایی دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های علمی-تخیلی هیجانی آمریکایی
گورگن بالاسانیان

**گورگن آرشاکی بالاسانیان** (؛ زادهٔ  - درگذشته ) یک کارگردان فیلم، و فیلم‌نامه‌نویس اهل ارمنستان بود. وی بین سال‌های - تا - میلادی فعالیت می‌کرد.

## زندگی‌نامه
در ۱۵ اکتبر ۱۹۱۰ در آرتامت به دنیا آمد و از مؤسسه سینمایی گراسیموف (۱۹۳۶) فارغ‌التحصیل گشت. وی در آرمن‌فیلم (۱۹۲۸) استودیو فیلم مستند ایروان (۱۹۶۲) فعالیت می‌کرد وی همچنین برنده مدال به خاطر پیروزی مقابل آلمان در جنگ بزرگ میهنی (۱۹۴۵–۱۹۴۱)، چهره هنری افتخاری ارمنستان شوروی (۱۹۶۳)، مدال کارگر ممتاز و مدال دفاع از قفقاز شده است. وی در ۵ دسامبر ۱۹۸۲ در سن ۷۲ سالگی در ایروان درگذشت

## بخشی از فیلمشناسی
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به آثار زیر اشاره کرد.
* *[[کردها-ایزدی‌ها]]* (۱۹۳۲)

## یادداشت

## جستارهای وابسته
* فهرست کارگردانان ارمنی

## منابع

* 

*  
*  

* 
* 
* 
* 
*  С․ И․ Юткевич (1986). Энциклопедический словарь кино. Москва: Советская энциклопедия. էջ 34.

## پیوند به بیرون
* 

رده:اعضای حزب کمونیست اتحاد شوروی
رده:دانش‌آموختگان مؤسسه سینمایی گراسیموف
رده:درگذشتگان ۱۹۸۲ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۱۰ (میلادی)
رده:فیلم‌برداران اهل ارمنستان
رده:فیلم‌نامه‌نویسان اهل اتحاد شوروی
رده:فیلم‌نامه‌نویسان اهل ارمنستان
رده:کارگردانان اهل ارمنستان
رده:کارگردانان فیلم اهل اتحاد شوروی
رده:کارگردانان فیلم اهل ارمنستان
واروارا گابریلیان

**واروارا (وارتوهی) تومانی گابریلیان** (؛  زادهٔ  - درگذشته ) پزشک، آسیب‌شناس اهل ارمنستان بود. وی سه دوره عضو شورای شهر ایروان بود.

## زندگی‌نامه
وی در ۱۰ ژانویهٔ ۱۹۰۱ در چننب به دنیا آمد و دانشگاه پزشکی دولتی ایروان (۱۹۲۹) فارغ‌التحصیل گشت. همچنین برندهٔ جوایزی همچون نشان پرچم سرخ کار (۱۹۵۳)، مدال به خاطر پیروزی مقابل آلمان در جنگ بزرگ میهنی (۱۹۴۵–۱۹۴۱)، مدال کار شجاعانه در جنگ بزرگ میهنی (۱۹۴۵–۱۹۴۱) و پزشک شایسته ارمنستان شوروی (۱۹۶۱) شده است. وی در ۸ اوت ۱۹۷۲ در سن ۷۱ سالگی در ایروان درگذشت و در آرامستان مرکزی ایروان (توخماخ) به خاک سپرده شد..

## آثار
## یادداشت

## جستارهای وابسته
* فهرست دانشمندان و فیلسوفان ارمنی

## منابع

* 

*  
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون

رده:آسیب‌شناسان اهل ارمنستان
رده:پزشکان زن اهل ارمنستان
رده:پزشکان شایسته ارمنستان شوروی
رده:خاک‌سپاری‌ها در آرامستان مرکزی ایروان (توخماخ)
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه پزشکی دولتی ایروان
رده:درگذشتگان ۱۹۷۲ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۰۱ (میلادی)
رزالیا آسویان

**رزالیا کریستاپوری آسویان** (؛ ؛  – ) یک بازیگر اهل ارمنستان بود. وی بین سال‌های - تا - میلادی فعالیت می‌کرد.

## زندگی‌نامه
وی در ۲۶ مارس ۱۹۲۴ در ایروان به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی فرهنگ و هنر آذربایجان فارغ‌التحصیل شد. وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون مدال دفاع از قفقاز و مدال به خاطر پیروزی مقابل آلمان در جنگ بزرگ میهنی (۱۹۴۵–۱۹۴۱) شده است. وی در ۲۲ مارس ۲۰۲۲ در سن ۹۷ سالگی در کانزاس‌سیتی درگذشت.

## گزیده فیلمشناسی

## یادداشت

## جستارهای وابسته
* فهرست بازیگران ارمنی

## منابع

* 

*  
* 

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* 

رده:اهالی ایروان
رده:بازیگران زن اهل ارمنستان
رده:بازیگران زن سده ۲۰ (میلادی) اهل ارمنستان
رده:بازیگران زن فیلم اهل ارمنستان
رده:درگذشتگان ۲۰۲۲ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۲۴ (میلادی)
رده:مرگ در ایالات متحده آمریکا
یرواند هایراپتیانتس

**یرواند شامیری هایراپتیانتس** (  زادهٔ  - درگذشته ) یک فیزیولوژیست متخصص در زمینه فیزیولوژی فعالیت عصبی عالی و استاد اهل ارمنستان بود. وی ریاست دپارتمان فعالیت عصبی عالی دانشگاه دولتی لنینگراد را برعهده داشت.

## زندگی‌نامه
در ۱۷ فوریهٔ ۱۹۰۶ در ادیشه به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی سن پترزبورگ فارغ‌التحصیل شد. وی همچنین برنده نشان پرچم سرخ کار، نشان جنگ میهنی (درجه دو)، مدال دفاع از لنینگراد، جایزه پاولوف آکادمی علوم اتحاد شوروی و دانشمند شایسته روسیه شوروی شده است. وی در ۲۹ مارس ۱۹۷۵ در سن ۶۹ سالگی در لنینگراد درگذشت.

## یادداشت

## جستارهای وابسته
* فهرست دانشمندان و فیلسوفان ارمنی

## منابع

* 

*   
* 
* 
* 
* 
* 
* https://bioslovhist.spbu.ru/person/2552-ajrapetanc-ervan-samirovic.html
*

رده:اهالی استان هادروت
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه دولتی سن پترزبورگ
رده:درگذشتگان ۱۹۷۵ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۰۶ (میلادی)
رده:استادان دانشگاه سن پترزبورگ
رده:فیزیولوژیست‌های اهل ارمنستان
تیگران جاراکیان

**تیگران کاراپتی جاراکیان** (؛ زادهٔ  - درگذشته ) یک فرد نظامی، استاد، رادیولوژیست و فیزیولوژیست اهل ارمنستان بود.

## زندگی‌نامه
در ۳۱ اوت ۱۹۰۹ در سنت پترزبورگ به دنیا آمد و از آکادمی پزشکی نظامی کیروف (۱۹۴۷) فارغ‌التحصیل شد. وی همچنین برنده نشان شایستگی نبرد، نشان ستاره سرخ (۱۹۴۷, ۱۹۵۲)، مدال دفاع از لنینگراد (۱۹۴۲)، نشان جنگ میهنی (درجه یک) (۱۹۸۵) و مدال به خاطر پیروزی مقابل آلمان در جنگ بزرگ میهنی (۱۹۴۵–۱۹۴۱) یک شده است. وی در ۲۱ اوت ۱۹۹۶ در سن ۸۶ سالگی در سنت پترزبورگ درگذشت.

## یادداشت

## جستارهای وابسته
* فهرست دانشمندان و فیلسوفان ارمنی
* فهرست نظامیان ارمنی

## منابع

* 

*  
* 
* 
* 

* 
* 

رده:اهالی سن پترزبورگ
رده:پزشکان اهل اتحاد شوروی
رده:درگذشتگان ۱۹۹۶ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۰۹ (میلادی)
رده:دانش‌آموختگان آکادمی پزشکی نظامی سرگئی کیروف
آرام قوکاسیان

**آرام قوکاسیان** (؛   – ) پزشک و  استاداهل ارمنستان بود.

## زندگی‌نامه
وی در  در تفلیس به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی مسکو فارغ‌التحصیل گشت. همچنین برندهٔ جوایزی همچون نشان پرچم سرخ کار، نشان جنگ میهنی درجه یک و دو (۱۹۴۴)، نشان انقلاب اکتبر و نشان پرچم سرخ شده‌است. وی در ۲۷ سپتامبر ۱۹۷۲ در سن ۷۱ سالگی در مسکو درگذشت.

## یادداشت

## جستارهای وابسته
* فهرست دانشمندان و فیلسوفان ارمنی

## منابع

* 

*  
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون

رده:افراد جنگ جهانی دوم اهل اتحاد شوروی
رده:پزشکان اهل ارمنستان
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه دولتی مسکو
رده:درگذشتگان ۱۹۷۲ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۰۱ (میلادی)
رده:اهالی تفلیس
رده:درمان‌شناسان اهل ارمنستان
تیگران ملکومیان

**تیگران ملکومیان** (؛  زادهٔ  - درگذشته ) دانشمند، فرد نظامی و استاد اهل ارمنستان بود.

## زندگی‌نامه
وی در ۱۹۰۲ در مشهد به دنیا آمد و از دانشگاه فنی آذربایجان (۱۹۲۹) فارغ‌التحصیل گشت. همچنین برندهٔ جوایزی همچون نشان پرچم سرخ کار، نشان پرچم سرخ، نشان شایستگی نبرد، نشان ستاره سرخ، نشان جنگ میهنی (درجه دو)، نشان برجسته افتخار، مدال به خاطر پیروزی مقابل آلمان در جنگ بزرگ میهنی (۱۹۴۵–۱۹۴۱)، جایزه استالین، جایزه دولتی اتحاد شوروی،  و  شده است. وی در ۴ مارس ۱۹۷۴ در ۷۱ سن سالگی در مسکو درگذشت و در گورستان نووودویچی به خاک سپرده شد.

## آثار
## یادداشت

## جستارهای وابسته
* فهرست دانشمندان و فیلسوفان ارمنی

## منابع

* 

*  
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون

رده:اعضای حزب کمونیست اتحاد شوروی
رده:اهالی مشهد
رده:خاک‌سپاری‌ها در گورستان نووودویچی
رده:دانشمندان اهل اتحاد شوروی
رده:درگذشتگان ۱۹۷۴ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۰۲ (میلادی)
رده:مرگ در روسیه
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه فنی آذربایجان
آلکسی میکویان

**آلکسی آناستانی میکویان** (؛  زادهٔ  - درگذشته ) فرد نظامی اهل ارمنستان بود.

## زندگی‌نامه
وی در ۲۰ دسامبر ۱۹۲۵ در روستوف-نا-دونو به دنیا آمد . همچنین برندهٔ جوایزی همچون نشان پرچم سرخ، نشان جنگ میهنی (درجه یک)، نشان پرچم سرخ کار، نشان ستاره سرخ، نشان شایستگی نبرد، مدال به مناسبت یکصدمین سالگرد تولد ولادیمیر ایلیچ لنین، مدال دفاع از مسکو، مدال به خاطر پیروزی مقابل آلمان در جنگ بزرگ میهنی، مدال بیستمین سال پیروزی در جنگ بزرگ میهنی، مدال سیمین سال پیروی در جنگ بزرگ میهنی، مدال کار شجاعانه در جنگ بزرگ میهنی و مدال بزرگداشت ۸۰۰مین سالگرد مسکو شده است. وی در ۱۹ دسامبر ۱۹۸۶ در سن ۶۰ سالگی در مسکو درگذشت و در گورستان نووودویچی به خاک سپرده شد.

## آثار
## یادداشت

## نگارخانه

Могила генерал-лейтенанта Алексея Микояна.JPG|سنگ مزار


## جستارهای وابسته
* فهرست نظامیان ارمنی

## منابع

* 

*  
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون

رده:افراد جنگ جهانی دوم اهل اتحاد شوروی
رده:اهالی روستوف-نا-دونو
رده:خاک‌سپاری‌ها در گورستان نووودویچی
رده:درگذشتگان ۱۹۸۶ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۲۵ (میلادی)
رده:سپهبدها
هاروتیون جرکزیان

**هاروتیون موکوچی جرکزیان** (؛  زادهٔ  - درگذشته تاریخ نامعلوم) کارشناس علوم پرورشی اهل ارمنستان بود.

## زندگی‌نامه
وی در ۱۹۱۲ در اودزون به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی تفلیس فارغ‌التحصیل گشت. همچنین برندهٔ جوایزی همچون نشان پرچم سرخ کار، مدال شجاعت کار، مدال به خاطر پیروزی مقابل آلمان در جنگ بزرگ میهنی (۱۹۴۵–۱۹۴۱)، نشان پیش‌کسوت کار و آموزگار شایسته ارمنستان شوروی (۱۹۶۵) شده‌است. 

## آثار

## یادداشت

## جستارهای وابسته
* فهرست دانشمندان و فیلسوفان ارمنی

## منابع

* 

*   
* 
* 
* 
* 

 
## پیوند به بیرون

رده:افراد جنگ جهانی دوم اهل اتحاد شوروی
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه دولتی تفلیس
رده:زادگان ۱۹۱۲ (میلادی)
رده:کارشناسان آموزش و پرورش اهل ارمنستان
گئورگی تر-قازاریانتس

**گئورگی آرتاشسی تر-قازاریانتس** (؛  زادهٔ ) دیپلمات، سیاستمدار و فرد نظامی اهل ارمنستان بود.

## زندگی‌نامه
وی در ۱۰ مارس ۱۹۲۳ در باکو به دنیا آمد و از آکادمی نظامی-سیاسی لنین (۱۹۵۰) فارغ‌التحصیل گشت. همچنین برندهٔ جوایزی همچون نشان انقلاب اکتبر، نشان جنگ میهنی (درجه یک) (۱۹۸۵)، نشان پرچم سرخ کار، نشان برجسته افتخار (۱۹۶۰)، مدال شجاعت (۱۹۴۲)، مدال به مناسبت یکصدمین سالگرد تولد ولادیمیر ایلیچ لنین، مدال دفاع از قفقاز (۱۹۴۴)، مدال به خاطر پیروزی مقابل آلمان در جنگ بزرگ میهنی (۱۹۴۵)، مدال بیستمین سال پیروزی در جنگ بزرگ میهنی (۱۹۴۵–۱۹۴۱) و مدال مخیتار گش (۲۰۱۱) شده است. وی در ۳۱ دسامبر ۲۰۲۳ در سن ۱۰۰ سالگی در مسکو درگذشت.

## آثار
## یادداشت

## جستارهای وابسته
* فهرست سیاستمداران ارمنی

## منابع

* 

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون

رده:اعضای حزب کمونیست اتحاد شوروی
رده:افراد جنگ جهانی دوم اهل اتحاد شوروی
رده:اهالی باکو
رده:درگذشتگان ۲۰۲۳ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۲۳ (میلادی)
رده:سیاستمداران اهل ارمنستان
واهان قازاریان (آکادمیسین)

**واهان هوُسپی قازاریان** (؛ زادهٔ  - درگذشته ) یک گیاه‌شناس و استاد اهل ارمنستان بود.

## زندگی‌نامه
در  در خندزورسک به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی ایروان (۱۹۴۱) فارغ‌التحصیل شد. وی عضو فرهنگستان ملی علوم ارمنستان بود. وی همچنین برنده نشان جنگ میهنی (درجه دو) (۱۹۸۸)، مدال شجاعت (۱۹۴۷) و مدال به خاطر پیروزی مقابل آلمان در جنگ بزرگ میهنی (۱۹۴۵–۱۹۴۱) شده است. وی در ۹ اوت ۲۰۰۲ در سن ۸۴ سالگی در ایروان درگذشت و در آرامستان مرکزی ایروان (توخماخ) به خاک سپرده شد.

## یادداشت

## نگارخانه

Երևանի բուսաբանական այգի, ArmAg (6).jpg|باغ گیاه‌شناسی ایروان
Vahan Ghazaryan's Plaque.JPG|پلاک یادبود واهان قازاریان


## جستارهای وابسته
* فهرست دانشمندان و فیلسوفان ارمنی

## منابع

* 

*  
* 
* 
* 
* 
* 

رده:استادان دانشگاه دولتی ایروان
رده:اعضای حزب کمونیست اتحاد شوروی
رده:اعضای فرهنگستان ملی علوم ارمنستان
رده:افراد جنگ جهانی دوم اهل اتحاد شوروی
رده:اهالی خندزورسک
رده:خاک‌سپاری‌ها در آرامستان مرکزی ایروان (توخماخ)
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه دولتی ایروان
رده:درگذشتگان ۲۰۰۲ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۱۸ (میلادی)
رده:گیاه‌شناسان اهل ارمنستان
وارازدات آبراهامیان

**وارازدات کاراپتی آبراهامیان** (؛  زادهٔ  - درگذشته ) سرباز، فرد نظامی اهل ارمنستان بود.

## زندگی‌نامه
وی در ۹ ژوئیه ۱۹۲۱ در ایروان به دنیا آمد . همچنین برندهٔ جوایزی همچون نشان ستاره سرخ، نشان جنگ میهنی (درجه یک) (۱۹۸۵) و مدال به خاطر پیروزی مقابل آلمان در جنگ بزرگ میهنی شده است. وی در ۹ مارس ۱۹۹۲ در سن ۷۰ سالگی در ایروان درگذشت و در آرامستان نورک به خاک سپرده شد.

## آثار
## یادداشت

## جستارهای وابسته
* فهرست نظامیان ارمنی

## منابع

* 

*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

رده:افراد جنگ جهانی دوم اهل اتحاد شوروی
رده:اهالی ایروان
رده:خاکسپاری‌ها در آرامستان نورک
رده:دانش‌آموختگان انستیتو دولتی فرهنگ سلامت و ورزش پرورش اندام ارمنستان
رده:درگذشتگان ۱۹۹۲ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۲۱ (میلادی)
رده:نظامیان اهل ارمنستان
خاور باختر

***خاورِ باختر*** () یک فیلم کمدی وسترن به کارگردانی ماریانو اسورس است که در سال ۱۹۸۴ منتشر شد. فرناندو استسو، فرناندو سانچو، کنرادو سن مارتین و آفریکا پرات نقش‌های اصلی را ایفا کرده و گرگوریو گارسیا سگورا برایش موسیقی متن ساخته است. فرناندو استسو، این فیلم را یکی از بهترین فیلم‌های خود می‌دانست.

## گزیدهٔ بازیگران
* فرناندو استسو
* خوانیتو ناوارو
* آنتونیو اثورس
* آفریکا پرات
* فرناندو سانچو
* آدریانا وگا
* پیلار باردم
* کنرادو سن مارتین
* خوزه مانوئل مارتین
* لوئیس باربرو
* ویکتور اسرائیل

## منابع

## کتاب‌شناسی

* 

## پیوند به بیرون
* 

رده:فیلم‌های ۱۹۸۴ (میلادی)
رده:فیلم‌های سکسی-کمدی دهه ۱۹۸۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های شهوانی کمدی اسپانیا
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری شده در آلمریا
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری شده در مادرید
رده:فیلم‌های کمدی ۱۹۸۴ (میلادی)
فرناندو استسو

**فرناندو استسو** (؛ زادهٔ ) کارگردان فیلم، فیلم‌نامه‌نویس، خواننده و بازیگر اهل اسپانیا است. وی نخستین فیلمش را در سال ۱۹۷۳ بازی کرد.

از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است، می‌توان به *[[دردسر قریب‌الوقوع]]*، *[[تورنته ۴: بحران مرگبار]]*، *[[شب بزرگ من]]* و *[[خاور باختر]]* اشاره کرد.

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:افراد زنده
رده:بازیگران مرد تلویزیونی اهل اسپانیا
رده:بازیگران مرد فیلم اهل اسپانیا
رده:زادگان ۱۹۴۵ (میلادی)
رده:کمدین‌های مرد اهل اسپانیا
آدریانا وگا

**آدریانا وگا** (؛ زادهٔ ) بازیگر اهل اسپانیا است. وی کارش را با بازی در یک سریال تلویزیونی آغاز کرد.

از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته است، می‌توان به *[[بیمارستان مرکزی]]* و *[[خاور باختر]]* اشاره نمود.

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:افراد زنده
رده:بازیگران تئاتر زن اهل اسپانیا
رده:بازیگران زن اهل مادرید
رده:بازیگران زن تلویزیونی اهل اسپانیا
رده:بازیگران زن سده ۲۰ (میلادی) اهل اسپانیا
رده:بازیگران زن سده ۲۱ (میلادی) اهل اسپانیا
رده:بازیگران زن فیلم اهل اسپانیا
رده:زادگان ۱۹۶۰ (میلادی)
فلوت پارینه‌سنگی

طی کاوش‌های منظم باستان‌شناسی، چندین فلوت که مربوط به دوران پارینه‌سنگی زبرین اروپاست، در غارهایی در منطقه سوابین آلب آلمان کشف شد. این آثار به‌طور مستقل توسط دو آزمایشگاه، در انگلستان و آلمان، تاریخ‌گذاری و آزمایش شده‌اند. فلوت‌های اوریگناسین بین ۴۳۰۰۰ تا ۳۵۰۰۰ سال پیش ساخته شدند. فلوت‌ها که از استخوان و عاج ساخته شده‌اند، نشان‌دهنده نخستین ابزار موسیقی شناخته‌شده هستند و شواهد غیرقابل انکار موسیقی پیشاتاریخ را ارائه می‌دهند.
[بندانگشتی|600x600پیکسل| فلوت [اوریگنیشن|اوریگناسین ساخته شده از استخوان جانوری، ۴۳۰۰۰ تا ۳۹۰۰۰ سال، Geissenklösterle (Swabia)]]

## منابع

* 

رده:پارینه‌سنگی نوین
رده:فلوت‌ها
رده:موسیقی باستان
یوپیک سیبری

بندانگشتی| قاب قایق سنتی یوپیک در بالای ساحل غربی گمبل، آلاسکا
**یوپیک‌های سیبری** یا **یوئیت‌ها** Yuits () قومی یوپیک هستند که در امتداد سواحل شبه‌جزیره چوکچی در شمال شرقی فدراسیون روسیه و در جزیره سنت لورنس در آلاسکا زندگی می‌کنند. آنها به یوپیک سیبری مرکزی (همچنین به عنوان یوئیت شناخته می‌شوند)، یک زبان یوپیک از خانواده زبان‌های اسکیمو-آلوت صحبت می‌کنند.
بندانگشتی|350x350پیکسل| سکونتگاه‌های یوپیک آسیایی/سیبری (در روسیه و ایالات متحده آمریکا)

## منابع

* 

رده:اقوام در سیبری
رده:اهالی ناحیه خودگردان چوکوتکا
رده:بومیان شمال آسیا
رده:بومیان شمالگان، سیبری و خاور دور
رده:خطاهای CS1: نام عام
رده:دریای چوکچی
رده:صفحه‌های دارای یادکرد بدون عنوان یادکرد
رده:گروه‌های قومی مرتبط نیازمند تأیید
رده:مردمان یوپیک
رده:نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان
رده:یادکردهای دارای عنوان به خط روسی (کد ru)
رده:یادکردهای دارای منبع به زبان روسی
پروتئین جداکننده

بندانگشتی|308x308پیکسل| ساختار پروتئین جداکننده انسانی UCP1

یک **پروتئین جداکننده**  یک پروتئین غشای داخلی میتوکندری است که یک کانال پروتون یا ناقل تنظیم‌شده است؛ بنابراین، یک پروتئین جداکننده می‌تواند شیب پروتون تولیدشده توسط پمپاژ پروتون‌های نیکوتین‌آمید آدنین دی‌نوکلئوتید (NADH) از ماتریس میتوکندری به فضای بین غشایی میتوکندری را پراکنده کند. انرژی از دست رفته در اتلاف شیب پروتون از طریق پروتئین‌های جداکننده برای انجام کارهای بیوشیمیایی استفاده نمی‌شود. به جای آن، گرما تولید می‌شود. این همان چیزی است که پروتئین‌های جداکننده را به گرمازایی پیوند می‌دهد. با این حال، هر نوع پروتئین جداکننده مربوط به گرمازایی نیست. اگرچه UCP2 و UCP3 ارتباط نزدیکی با UCP1 دارند، UCP2 و UCP3 بر توانایی‌های تنظیم حرارت مهره‌داران تأثیری ندارند. پروتئین‌های جداکننده در غشایی مشابه سنتاز ATP قرار دارند که یک کانال پروتونی نیز هست؛ بنابراین، این دو پروتئین به موازات یکی از آنها گرما تولید می‌کند و دیگری آدنوزین تری‌فسفات را از آدنوزین دی‌فسفات و فسفات معدنی تولید می‌کند که آخرین مرحله در فسفرگیری اکسایشی است. تنفس میتوکندری با سنتز آدنوزین تری‌فسفات (فسفوریلاسیون آدنوزین ی‌فسفات) همراه است، اما توسط پروتئین‌های جداکننده تنظیم می‌شود. پروتئین‌های جداکننده به خانواده حامل میتوکندری (SLC25) وابستگی دارند.
[بندانگشتی|513x513پیکسل| این نمودار مکان UCP1 را با توجه به [زنجیره انتقال الکترون نشان می‌دهد.]]

## منابع

رده:پروتئین‌های غشایی
رده:تنفس سلولی
استپ ماموت

[بندانگشتی|253x253پیکسل| بسیاری از پستانداران غول‌پیکر مانند [ماموت پشمالو|ماموت‌های پشمالو، کرگدن‌های پشمالو، و شیرهای غارزی در دوران پلیستوسن در استپ ماموت زندگی می‌کردند.]]
[بندانگشتی|260x260پیکسل| انواع پوشش گیاهی در زمان [آخرین بیشینه یخچالی|آخرین بیشینه یخبندان]]
**استپ ماموت**، همچنین به عنوان **استپ-توندرا** شناخته می‌شود، زمانی گسترده‌ترین زیست‌بوم کره زمین بود. در طول دوره‌های یخچالی در پلیستوسن پسین، از شرق به غرب، از شبه‌جزیره ایبری در غرب اروپا، در سراسر اوراسیا تا آمریکای شمالی، از طریق برینگیا (منطقه‌ای شامل شمال غربی سیبری و آلاسکا و سرزمینی که اکنون در زیر آب رفته است، امتداد یافته است) و شمال غربی کانادا؛ از شمال به جنوب، استپ از قطب شمال به سوی جنوب به جنوب اروپا، آسیای مرکزی و شمال چین می‌رسید. استپ ماموت سرد و خشک و نسبتاً بی‌خاصیت بود، اگرچه آب و هوا، توپوگرافی و جغرافیا در سراسر آن به‌طور چشمگیری متفاوت بود. مناطق خاصی از این زیست‌بوم - مانند مناطق ساحلی - آب و هوای مرطوب و ملایم‌تری نسبت به مناطق دیگر داشتند. برخی از مناطق دارای رودخانه‌هایی بودند که در اثر فرسایش، به‌طور طبیعی دره‌ها، خندق‌ها یا آبراهه‌های کوچکی ایجاد می‌کردند. رکود و پیشرفت مداوم یخبندان در طول هزاران سال بیشتر به شکل‌گیری دره‌های بزرگ‌تر و ویژگی‌های جغرافیایی مختلف کمک کرد. با این حال، به‌طور کلی، استپ به عنوان علفزار مسطح و پهناور شناخته شده است. پوشش گیاهی در سلطه علف‌های خوش‌طعم و با بهره‌وری بالا، گیاهان و درختچه‌های بید بود.

در طول آخرین بیشینه یخچالی، **استپ ماموت** از اسپانیا به سوی شرق در سراسر اوراسیا تا کانادا و از جزایر قطب شمال به سوی جنوب تا چین را در بر می‌گرفت. زیست‌توده جانوری تحت سلطه گوزن شمالی، گاومیش کوهان‌دار آمریکایی، اسب و ماموت پشمالو بود. این اکوسیستم مناطق گسترده‌ای از بخش شمالی کره زمین را پوشش می‌داد، تقریباً ۱۰۰۰۰۰ سال بدون تغییر عمده رشد کرد، اما پس از آن در حدود ۱۲۰۰۰ سال پیش به مناطق کوچک‌تری کاهش یافت.
[بندانگشتی|300پیکسل| [حوضه اوبسونور|ذخیره‌گاه بیوسفر توخالی اوبسونور واقع در مرز مغولستان و جمهوری تووا یکی از آخرین بقایای استپ ماموت است. ]]

## نام‌گذاری
در پایان سدهٔ نوزدهم، آلفرد نهرینگ (۱۸۹۰) و یان چرسکی (Iwan Dementjewitsch Chersky، ۱۸۹۱) پیشنهاد کردند که در طول آخرین دوره یخبندان، بخش عمده‌ای از شمال اروپا توسط گیاه‌خواران بزرگ پر شده بود و اینکه آب و هوای استپی در آنجا حاکم بود. در سال ۱۹۸۲، دانشمند R. Dale Guthrie اصطلاح «ماموت استپ» را برای این منطقه دیرینه ابداع کرد.

بندانگشتی|300پیکسل|فلات یوکوک، یکی از آخرین بقایای استپ ماموت

## منابع

* 

رده:آخرین بیشینه یخچالی
رده:بوم‌ناحیه‌ها
رده:توندرا
رده:دیرین‌بوم‌شناسی
رده:عصرهای یخبندان
رده:علفزارها و درختچه‌زارهای کوهستانی
رده:نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان
ماهی آزاد دریای سیاه

**ماهی آزاد دریای سیاه**  یک گونه نسبتاً کوچک از ماهی آزاد است که در حدود  است. به‌طور متوسط دراز است و به ندرت به بیش از  می‌رسد. در سواحل شمال دریای سیاه و رودخانه‌های جاری ساکن است. جمعیت رودخانه‌های آندروم، دریاچه‌ای و ساکن وجود دارد. این ماهی از بستگان نزدیک قزل‌آلای خال‌سرخ است. در حالی که این تنها گونه بومی *سالمو* موجود در حوضه شمالی دریای سیاه است، ممکن است با ماهی قزل‌آلای قهوه‌ای (معرفی‌شده) در رودخانه‌های اصلی دورگه شود. جمعیت رودخانه‌های ساکن در حال حاضر اندک هستند، اما ذخایر رودخانه‌های ساکن خوب هستند.

## منابع

رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
رده:ماهیان اروپا
رده:ماهیان تجاری
رده:ماهیان توصیف‌شده در ۱۸۱۴ (میلادی)
رده:ماهیان دریای سیاه
رده:ماهی‌های آزاد (سرده)
بالاسانیان

**بالاسانیان** (زبان ارمنی: ), یکی از نام‌های خانوادگی رایج در میان ارمنیان می‌باشد.

* سامول بالاسانیان
* گورگن بالاسانیان
* سونیا بالاسانیان
* گریگور بالاسانیان (نثرنویس)
* سرگئی بالاسانیان (زمین‌شناس)
* ادوارد بالاسانیان
* مارگو بالاسانیان
* سارگیس بالاسانیان
* ویتالی بالاسانیان
* سرگئی بالاسانیان

## منابع
* 
* 
* 
* 

رده:نام‌های خانوادگی ارمنی‌زبان
کیست هیگروما

**هیگرومای کیستیک** نوعی ناهنجاری لنفاوی است. این ناهنجاری یک رشد غیرطبیعی است که به‌طور معمول روی گردن یا سر نوزاد ظاهر می‌شود. ناهنجاری مذکور از یک یا چند کیست تشکیل شده و به مرور زمان بزرگتر می‌شود. این اختلال معمولاً زمانی ایجاد می‌گردد که جنین هنوز در رحم است، اما می‌تواند پس از تولد نیز ظاهر شود.

## منابع

رده:پزشکی گوش و حلق و بینی
رده:ناهنجاری‌های مادرزادی
آرز کن گاندولس

**آزر کن گاندولس** ترکیبی از برنج، نخود کفتری و گوشت خوک است که در یک قابلمه با سوفریتو پخته می‌شود. این غذای ملی پورتوریکو است که به همراه گوشت خوک کبابی سرو می‌شود.

## منابع

رده:آشپزی پورتوریکویی
رده:خوراکی با بنشن
رده:غذاهای کریسمس
محلول‌پاش

**محلول‌پاش** وسیله ای است که برای پاشش مایع استفاده می‌شود، محلول‌پاش‌ها معمولاً برای پخش آب، علف هرز کش‌ها، کود، مواد شیمیایی کنترل آفات، و همچنین برای ساخت و اجزا خط تولید استفاده می‌شوند. در کشاورزی، محلول‌پاش تجهیزی از ماشین‌آلات است که برای پاشش علف کش‌ها، آفت کش‌ها و کودها بر روی محصولات کشاورزی استفاده می‌شود. اندازه آنها از واحدهای قابل حمل انسان (معمولاً کوله پشتی با افشانه) تا محلول‌پاش‌های کششی متصل شونده به تراکتور، تا واحدهای خودکششی مشابه تراکتورهایی با پایه‌های بوم با طول متغیر از  تا  است که طول آن بسته به طراحی مهندسی برای تراکتور و اندازه زمین تغییر می‌کند.

## منابع

رده:ابزارآلات کشاورزی
آناتولی الکسین

**آناتولی الکسین** (;  – ) نویسنده کودکان، شاعر، نمایشنامه‌نویس، و فیلم‌نامه‌نویس روس متولد اتحاد جماهیر شوروی بود. الکسین در ۱۹۹۳ به اسرائیل و در سال ۲۰۱۲ به لوکزامبورگ مهاجرت کرد و تا زمان مرگش در سال ۲۰۱۷ آنجا ماند. وی برندهٔ جوایزی همچون جایزه دولتی اتحاد شوروی، نشان پرچم سرخ کار و نشان لنین شده است.

## منابع

* 

رده:اعضای حزب کمونیست اتحاد شوروی
رده:خاک‌سپاری‌ها در گورستان کونتسفو
رده:درگذشتگان ۲۰۱۷ (میلادی)
رده:دریافت کنندگان جایزه لنین کومسومول
رده:دریافت‌کنندگان نشان پرچم سرخ کار
رده:دریافت‌کنندگان جایزه دولتی اتحاد شوروی
رده:دریافت‌کنندگان نشان لنین
رده:روس‌های مهاجرت‌کرده به اسرائیل
رده:زادگان ۱۹۲۴ (میلادی)
رده:نویسندگان ادبیات کودک اهل اتحاد شوروی
رده:نویسندگان مرد اهل اتحاد شوروی
رده:دریافت کنندگان نشان پرچم سرخ کار
پاراتیراندازی در پارالمپیک تابستانی ۲۰۲۴

پاراتیراندازی، یکی از ورزش‌های برگزار شده در پارالمپیک تابستانی ۲۰۲۴ بود. این دوره از مسابقات از ۳۰ اوت تا ۵ سپتامبر ۲۰۲۴ در مرکز ملی تیراندازی در شاتورو برگزار شد.

در پاراتیراندازی، امتیازات بخش تیمی براساس امتیازات انفرادی افراد محاسبه می‌گردد.

## گزینش
ورزشکاران از مسیرهای زیر توانستند جواز حضور در این دوره از مسابقات را کسب کنند.

## جدول مدال‌ها

## مدال‌آوران

### مردان

### زنان

### مختلط

## جستارهای وابسته

* تیراندازی در المپیک تابستانی ۲۰۲۴

## منابع

رده:رقابت‌های تیراندازی در فرانسه
رده:رویدادهای پارالمپیک تابستانی ۲۰۲۴
فهرست میراث جهانی در مالت

**میراث جهانی در مالت**  شامل **۳** اثر ثبت شده در کشور مالت توسط میراث جهانی است که هر ۳ میراث فرهنگی هستند و در سال ۱۹۸۰ میلادی، در فهرست ثبت شدند.

سایت‌های سازمان میراث جهانی آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد، یونسکو، مکان‌هایی هستند که دارای اهمیت فرهنگی یا طبیعی هستند، همان‌طور که در پیمان‌نامه میراث جهانی، که در سال ۱۹۷۲ تأسیس شده، شرح داده شده است. مالت این پیمان‌نامه را در ۱۴ نوامبر ۱۹۷۸ پذیرفت و از آن هنگام، مکان‌های طبیعی و فرهنگی مالت واجد شرایط برای گنجانده شدن در فهرست میراث جهانی هستند.

پردیس دانشگاه مالت در سال ۲۰۱۵ کارگاهی بین‌المللی برای بررسی اصول کاهش خطر بلایای طبیعی، از جمله اثرات تغییرات آب و هوایی، در مدیریت سایت‌های میراث جهانی و سایر سایت‌های میراث فرهنگی برگزار نمود. این کارگاه با یک روش مشارکتی، تمرکز ویژه ای بر آمادگی در برابر خطرات زمین، به ویژه زمین لغزش، زلزله، آتش‌سوزی گسترده و سیل دارد و با مشارکت یک تیم بین رشته‌ای متشکل از کارشناسان بین‌المللی بسیار ماهر و کارآموزان مدیریت اضطراری و سایت‌های میراث جهانی برگزار شد. هدف افزایش آگاهی متخصصان و آژانس‌های مسئول در مورد نیاز به توسعه برنامه‌های مدیریت بلایای مناسب و متناسب و ایجاد ظرفیت‌ها در توسعه مکانیسم‌های مدیریت ریسک مناسب در مکان‌های فرهنگی مناطق جنوب شرقی اروپا و مدیترانه بود. در این طرح، دو مکان میراث جهانی مالت - شهر والتا و معابد خرسنگی مالت - به عنوان موارد آموزشی برای خدمت به کل منطقه استفاده شدند.

__TOC__

## میراث جهانی
یونسکو سایت‌ها را با ده معیار فهرست می‌کند. هر ورودی باید حداقل یکی از معیارها را داشته باشد.

## موقعیت جغرافیایی

## فهرست آزمایشی
افزون بر سایت‌های موجود در فهرست میراث جهانی، کشورهای عضو می‌توانند فهرستی از سایت‌های آزمایشی را که ممکن است برای نامزدی در نظر بگیرند، در این فهرست قرار دهند. نامزدها در فهرست میراث جهانی تنها در صورتی پذیرفته می‌شوند که سایت پیش‌تر در فهرست آزمایشی قرار داشته باشد.

مالت **۷** نامزد در این فهرست دارد.

## منابع

## پیوند به بیرون

* میراث جهانی در مالت


رده:فهرست‌های مرتبط با جغرافیای مالت
مالت
الن ووسالو

**الن ووسالو** (به فنلاندی: Ellen Vuosalo) (زاده ۱۹۳۱–درگذشت ۱۹ دی ۱۴۰۳) پژوهشگر، فعال محیط زیست، روزنامه‌نگار و مؤسس انجمن درنای سیبری اهل فنلاند بود که به واسطه تحقیقاتش دربارهٔ درنای سیبری شناخته می‌شد. او به دلیل بیش از پنج دهه فعالیت پژوهشی در زمینه پرندگان مهاجر، به‌ویژه درناهای سیبری، در استان مازندران ایران، به «مادر درنای سیبری» و نیز «دوستدار امید» شهرت یافته بود. او نخستین پژوهشگری بود که در ایران کار پژوهشی روی درناها را آغاز کرد. وی ابتدا در فریدون‌کنار، سپس بابلسر و در نهایت در رویان اقامت گزید و در طول این سال‌ها، ارتباط عمیق و پایداری با جوامع محلی برقرار کرد.

او سال ۱۳۹۶ در نخستین همایش زیست‌وران بوم ایران که در ساری برگزار شده بود به پاس چند دهه فعالیت در زمینه پرندگان مهاجر مازندران تجلیل شد.

مستند مادر درناهای برفی به زندگی او می‌پردازد.

## زندگی و تحصیلات
الن ووسالو در سال ۱۹۳۱ در کانادا در خانواده‌ای از مهاجران فنلاندی به دنیا آمد. او دانش‌آموخته مقطع کارشناسی جانورشناسی از دانشگاه یوسی‌ال‌ای آمریکا بود و مدرک کارشناسی ارشد روزنامه‌نگاری را نیز اخذ کرده بود. همسر او ایرانی بود که در آمریکا با هم آشنا شده و ازدواج کرده و به ایران آمده بودند، هر دو محقق بودند و در دانشگاه کار می‌کردند. نام خانوادگی وی پس از ازدواج به نام خانوادگی شوهرش یعنی توکلی تغییر پیدا کرد. بعد از انقلاب تغییرات زیادی در زندگی او پیش آمد. با انقلاب همسر الن تصمیم به ترک ایران و مهاجرت به آمریکا گرفت. الن ووسالو به خاطر نگاهی که به محیط زیست و حیات‌وحش ایران داشت، برخلاف انتظار، تصمیم گرفت که ایران بماند. اینطور شد که این دو نفر بعد از تولد دو فرزند از هم جدا شدند. وی مدتی استاد زبان در مؤسسه آموزش عالی اقتصادی-اداری (دانشگاه مازندران فعلی) بود و در ادامه حضور در ایران باقی عمرش را صرف پژوهش در مورد درناهای مهاجر سیبری کرد.

او سرانجام پس از بیش از پنج دهه فعالیت، در سن ۹۵ سالگی در تاریخ ۱۹ دی ۱۴۰۳ در شهر رویان ایران درگذشت.

## جوایز و افتخارات
او سال ۱۳۹۶ در نخستین همایش زیست‌وران بوم ایران که در ساری برگزار شده بود به پاس چند دهه فعالیت در زمینه پرندگان مهاجر مازندران تجلیل شد. وی همچنین در سال ۲۰۱۷ نشان رز سفید فنلاند را دریافت کرد.

## در فرهنگ عامه
مستند *مادر درناهای برفی* به زندگی او می‌پردازد. این فیلم در جشنواره بین‌المللی فیلم هلسینکی راه یافت.

## پیوند به بیرون
* ''مادر درناهای برفی'' در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDB)
* ''مادر درناهای برفی'' در وبگاه جشنواره بین‌المللی فیلم هلسینکی
* ویدیوی رونمایی از تندیس مادر درناها در رویان - ایرنا
## منابع

رده:درگذشتگان ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۳۱ (میلادی)
رده:کنشگران محیط زیست زن
رده:کنشگران محیط زیست
دکستر: گناه اصلی

***دکستر: گناه اصلی***  یک مجموعه تلویزیونی جنایی درام و معمایی آمریکایی است که توسط کلاید فیلیپس ساخته شده است. در ادامهٔ *[[دکستر: خون تازه]]*، داستان قاب مجموعه قاتل زنجیره‌ای آدمکش‌ها یعنی دکستر مورگان را می‌بیند که به دوران جوانی خود (پانزده سال قبل از اولین فصل سریال *[[دکستر]]*) فکر می‌کند در حالی که در بستر مرگ است. *گناه اصلی* از ‍۱۳ دسامبر ۲۰۲۴، به تعداد ۱۰ قسمت در پارامونت+ با شوتایم پخش شد. سریال ابتدا برای فصل دوم تمدید اما بعد توسط شبکه سازنده کنسل شد.

## بازیگران و نقش‌ها

### اصلی
* پاتریک گیبسون در نقش دکستر مورگان، یک کارآموز پزشکی قانونی که اخیراً در اداره پلیس شهر میامی استخدام شده است
* کریستین اسلیتر در نقش هری مورگان، پدرخواندهٔ دکستر
* مالی براون در نقش دبرا مورگان، خواهرخواندهٔ کوچکتر دکستر و دختر هری
* کریستینا میلان در نقش ماریا لاگوئرتا، اولین کارآگاه زن امور جنایی در اداره پلیس شهر میامی
* جیمز مارتینز در نقش انجل باتیستا، یک کارآگاه در اداره پلیس شهر میامی که در کنار هری مشغول به کار است
* الکس شیمیزو در نقش وینس ماسوکا، تحلیلگر پزشکی قانونی در اداره پلیس شهر میامی
* رنو ویلسون در نقش بابی وات، همکار بخش جنایی هری در اداره پلیس شهر میامی
* پاتریک دمپسی در نقش آرون اسپنسر، رئیس حوزه جنایی در اداره پلیس شهر میامی
* مایکل سی هال در نقش راوی/صدای درونی دکستر مورگان

### بازیگر مهمان ویژه
* سارا میشل گلر در نقش تانیا مارتین

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* 
* 

رده:آثار درباره آدم‌کش‌های زنجیره‌ای
رده:آدم‌کش‌های زنجیره‌ای در تلویزیون
رده:دکستر
رده:مجموعه‌های تلویزیونی ترسناک آمریکایی دهه ۲۰۲۰ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی جنایی درام آمریکایی دهه ۲۰۲۰ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی درباره آدم‌کش‌های زنجیره‌ای تخیلی
رده:مجموعه‌های تلویزیونی درباره قتل
رده:نمایش‌های تلویزیونی واقع‌شده در میامی
رده:برنامه‌های تلویزیونی آمریکایی به زبان انگلیسی
زمانه دشواری‌ها

[بندانگشتی|220px|نگاره ''تمنای مینین'' که [کوزما مینین را در پس‌زمینۀ کلیسای سنت جان باپتیست به تصویر می‌کشد، درحالی‌که از مردم نیژنی نووگورود درخواست می‌کند تا یک نیروی شبه‌نظامی علیه مهاجمان لهستانی و زیگیسموند سوم تشکیل دهند؛ اثر کنستانتین ماکوفسکی در ۱۸۹۶م.]]
**زمانه مشکلات**  که در روسیه به اختصار **مشکلات**  نیز خوانده می‌شود، یک دوره بحران سیاسی در روسیه تزاری بود که از سال ۱۵۹۸ با مرگ فیودور یکم، آخرین تزار از دودمان روریک، آغاز شد و در سال ۱۶۱۳ با سلطنت میخائیل یکم از دودمان رومانوف به پایان رسید.

این دوره دوره‌ای مملو از بحران اجتماعی عمیق و بی‌قانونی پس از مرگ تزار فیودور یکم، حاکمی ضعیف و احتمالاً دارای کم‌توانی ذهنی بود که بدون وارث درگذشت. مرگ او به سلسله روریک پایان داد و منجر به یک بحران جانشینی خشونت‌آمیز در سلطنت با غاصبان متعدد و دیمیتری‌های دروغین (مشهور به دغل‌بازان) شد که ادعای مقام تزار را داشتند. روسیه قحطی سال‌های ۱۶۰۱ تا ۱۶۰۳ را از سر گذراند که تقریباً یک سوم جمعیت آن سرزمین را در عرض سه سال از بین برد. روسیه همچنین در طول جنگ لهستان و روسیه توسط مشترک‌المنافع لهستان–لیتوانی اشغال شد و اسمولنسک را از دست داد. زمان مشکلات با انتخاب میخائیل رومانوف به عنوان تزار توسط زمسکی سوبور در سال ۱۶۱۳ به پایان رسید. دودمان رومانوف با او برقرار شد که تا انقلاب فوریه در سال ۱۹۱۷ بر روسیه حکومت کرد.

## منابع
* 

## پیوند به بیرون

رده:فترت‌ها
رده:تاریخ روسیه
رده:روسیه در ۱۶۱۳ (میلادی)
رده:روسیه در دهه ۱۵۹۰ (میلادی)
رده:روسیه در دهه ۱۶۰۰ (میلادی)
رده:روسیه در دهه ۱۶۱۰ (میلادی)
رده:اروپا در ۱۵۹۸ (میلادی)
رده:زمان مشکلات