سگ جستجو و نجات

چپ|بندانگشتی|سگ صلیب سرخ، ایتالیا، ۱۹۰۹
**سگ جستجو و نجات**، سگی است که برای حضور در صحنه‌های جرم، حوادث رانندگی، یافتن افراد گمشده و همچنین مقابله با پیامدهای بلایای طبیعی یا مصنوعی آموزش می‌بیند. این سگ‌ها قادرند بوی انسان را که ناشی از سلول‌های پوستی و ترشحات چربی و رطوبت و برای هر فرد منحصربه‌فرد است، تشخیص دهند و به همین دلیل در شناسایی افراد گرفتار در آب، برف، ساختمان‌های فروریخته و حتی بقایای مدفون در زیر زمین شهرت دارند. سگ‌های جست‌وجو و نجات، ابزاری غیرتهاجمی و مؤثر برای یافتن انسان‌ها ـ چه زنده و چه متوفی ـ به‌شمار می‌روند.

## سگ‌های جسدیاب
**سگ‌های جسدیاب،** زیرمجموعه‌ای از سگ‌های جست‌وجو و نجات هستند که به‌طور اختصاصی برای شناسایی بوی تجزیه‌ی مربوط به انسان آموزش دیده‌اند. این سگ‌ها که با عنوان «سگ‌های تشخیص بقایای انسانی» نیز شناخته می‌شوند، در حوزه‌های علوم قانونی برای یافتن بقایای انسانی ـ اعم از بقایای دفن‌شده، پنهان‌شده یا قدیمی، اعضای بدن، بقایای اسکلتی و حتی خاک آلوده به مایعات ناشی از تجزیه ـ به‌کار گرفته می‌شوند. برخلاف سایر انواع سگ‌های ردیاب که عمدتاً از بوهای سطح زمین یا نشانه‌های خاص استفاده می‌کنند، سگ‌های جسدیاب برای تشخیص بوهای زمینی و هوایی آموزش می‌بینند و قادرند مناطقی را که بالاترین غلظت بو در آن‌ها وجود دارد شناسایی کنند.

در کرواسی از این‌گونه سگ‌ها برای شناسایی محل‌های دفن با قدمتی نزدیک به ۳۰۰۰ سال استفاده شده است. اخیراً نیز در کانادا و ایالات متحده، سگ‌های جسدیاب برای یافتن گورهای بی‌نشان کودکان بومی در محدودهٔ مدارس شبانه‌روزی سابق به کار گرفته شده‌اند. مأموران اجرای قانون، متخصصان پزشکی قانونی و انسان‌شناسان، اغلب در همکاری نزدیک با سگ‌های جسدیاب و مربیان آنان، عملیات جست‌وجو، گردآوری شواهد و/یا بازیابی اجساد را هماهنگ می‌کنند.
[بندانگشتی|سگ جستجو و نجات اتریشی-مجارستانی در [جنگ جهانی اول، ۱۹۱۴.]]

## تاریخچه
در اوایل سدهٔ هفدهم، راهبانِ آسایشگاه سنت برنارد در کوه‌های آلپِ سوئیس از سگ‌های سنت برنارد برای جست‌وجو و نجات مسافرانِ مجروح یا گمشده و همچنین یافتن بقایای آنان بهره می‌بردند. با این‌حال، کاربرد رسمی و ثبت‌شدهٔ سگ‌های جستجو و نجات تا زمان جنگ جهانی اول مشاهده نمی‌شود؛ دوره‌ای که در آن از سگ‌های آموزش‌دیدهٔ نظامی برای یافتن سربازان مجروح استفاده شد. در جریان جنگ جهانی دوم نیز نیروهای مسلح بریتانیا این سگ‌ها را برای شناسایی افرادی که زیر آوار مدفون شده بودند، به کار گرفتند.

تاریخچهٔ سگ‌های جسدیاب به دوران متأخرتر بازمی‌گردد. در سال ۱۸۰۸، یک سگِ آموزش‌ندیده به‌طور اتفاقی به محل دفنِ مظنونِ یک پروندهٔ قتل هدایت شد و این امر به کشف بقایای دو زنِ گمشده انجامید. با این حال، نخستین استفادهٔ ثبت‌شده از سگی که به‌طور اختصاصی برای جست‌وجوی اجساد آموزش دیده بود، تا سال ۱۹۷۴ در پرونده‌های علوم قانونی رخ نداد؛ زمانی که پلیس ایالت نیویورک در جریان رسیدگی به پروندهٔ قتلی در شهرستان اونیدا، از چنین سگی برای یافتن چندین قربانی مدفون در یک منطقهٔ جنگلی وسیع استفاده کرد. از آن زمان، برنامه‌های آموزشی توسعه یافت و امروزه سگ‌های ویژهٔ جسدیابی توسط نهادهای پلیس و نیز تیم‌های داوطلبِ جست‌وجوی سگ‌ها آموزش داده شده و مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرند.

## انتخاب سگ
بندانگشتی|رایلی در مرکز تجارت جهانی، پس از حمله 11 سپتامبر 2001.
نژادهای رایجی که برای مأموریت‌های جست‌وجو و نجات به‌کار گرفته می‌شوند، شامل ژرمن شپرد، لابرادور رتریور، بردر کولی و گلدن رتریور هستند. اغلب از سگ‌هایی با نژاد خالص استفاده می‌شود، زیرا این امر امکان ارزیابی دقیق‌تر توانایی‌های بالقوهٔ کاری و همچنین شناسایی مشکلات ژنتیکی احتمالی را فراهم می‌سازد. انتخاب سگ‌ها به‌صورت انفرادی و بر اساس رفتارهایی صورت می‌گیرد که با عملکرد موفق در میدان مرتبط‌اند؛ این رفتارها می‌توانند شامل موارد زیر باشند، هرچند به این موارد محدود نمی‌شوند:

* خوش‌مشربی و خلق‌وخوی مناسب
* غریزهٔ شکار قوی
* هوش بالا
* استقامت
* چابکی
* سازگاری با محیط‌های جدید
* شجاعت
* کنجکاوی

ویژگی‌های فیزیکی، از جمله نوع پوشش و میزان استقامت، نیز در فرایند انتخاب سگِ مناسب برای این‌گونه مأموریت‌ها مورد توجه قرار می‌گیرد.

## منابع

رده:سگ‌ها در امور نظامی
رده:سگ‌های مخصوص کار
رده:نجات