استعداد یادگیری زبان

**استعداد یادگیری زبان** به «پیش‌بینی این موضوع اشاره دارد که یک فرد در مقایسه با سایر افراد، چقدر خوب می‌تواند یک زبان خارجی را در مدت زمان معین و تحت شرایط معین یاد بگیرد». خود توانایی یادگیری زبان خارجی به مجموعه‌ای از توانایی‌های شناختی گفته می‌شود که نرخ یادگیری زبان دوم، یعنی سرعت پیشرفت زبان‌آموز در بهبود مهارت‌های زبانی، و سطح نهایی تسلط به زبان دوم، یعنی میزان نزدیکی فرد به توانایی برقراری ارتباط شبیه یک گویشور بومی در کلاس درس و موقعیت‌های واقعی، را پیش‌بینی می‌کند. درک توانایی یادگیری زبان برای داشتن تصویری کامل از فرایند یادگیری زبان دوم ضروری است. دانش دربارهٔ این توانایی تأثیرات عمیقی در حوزهٔ زبان‌شناسی کاربردی دارد، به‌ویژه در نظریهٔ کسب زبان دوم (SLA) و نیز در عملیات آموزش و یادگیری زبان‌ها.

به عنوان مفهومی با ریشه‌های تاریخی در آموزش و روان‌شناسی، کاربرد توانایی یادگیری زبان در زبان‌شناسی کاربردی همواره تحت تأثیر یافته‌های جدید این رشته‌ها قرار می‌گیرد. پیشرفت‌های اخیر در علوم عصب‌شناسی، درک ما از توانایی یادگیری زبان را فراتر از رویکردهای سنتی روان‌سنجی گسترش داده است. برای مثال، تورکر و همکاران (۲۰۲۱) پیشنهاد می‌کنند که توانایی یادگیری زبان از ترکیبی از ویژگی‌های ساختاری مغز، به‌ویژه در قشر شنوایی و سایر مناطق مرتبط با زبان، اتصال عصبی کارآمد و تأثیرات محیطی ناشی می‌شود. چندین مطالعه نشان داده‌اند که توانایی یادگیری زبان با ویژگی‌های مشخص مغز همبستگی دارد، مانند: افزایش حجم ماده خاکستری در نواحی شنوایی، بهینه‌سازی اتصال ماده سفید در فاسیکولوس کمانه‌ای، و الگوهای فعال‌سازی عصبی کارآمدتر در هنگام انجام وظایف زبانی (تورکر و همکاران، ۲۰۲۱). علاوه بر این، در حالی که تعاریف اولیه پایداری توانایی یادگیری زبان را مورد تأکید قرار می‌دادند، تحقیقات اخیر هوانگ و همکاران (۲۰۲۲) نشان داده‌اند که تجربیات فشرده یادگیری زبان می‌تواند برخی مؤلفه‌های توانایی زبان و سایر مهارت‌های شناختی مرتبط، مانند حافظه کاری، را تقویت کند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که برخی جنبه‌های توانایی یادگیری زبان پویا و تغییرپذیرتر از آن چیزی هستند که پیش‌تر تصور می‌شد. علاوه بر این، پیشقدام و همکاران (۲۰۲۳) پیشنهاد کرده‌اند که ارزیابی توانایی یادگیری زبان باید به جنبه‌های فرهنگی و عاطفی-حسی نیز گسترش یابد تا بینش‌های عصبی-شناختی را تکمیل کند. تحقیقات آن‌ها نشان می‌دهد که آزمون‌های سنتی توانایی، تنها محدودهٔ محدودی از مهارت‌های شناختی را می‌سنجند و تأثیر مهم حساسیت فرهنگی و درگیری عاطفی در یادگیری زبان را نادیده می‌گیرند. این رویکرد چندبعدی مطرح می‌کند که توانایی یادگیری زبان شامل تمایلات نوروبیولوژیکی، آگاهی اجتماعی-فرهنگی و پاسخ‌دهی عاطفی به محرک‌های زبانی است؛ متغیرهایی که می‌توانند تفاوت‌های فردی در نتایج یادگیری را توضیح دهند، بدون آنکه صرفاً به معیارهای شناختی محدود شوند. این درک جامع و در حال تحول تأکید می‌کند که توانایی یادگیری زبان یک سازهٔ پیچیده و چندوجهی است که هم از پیش‌فرض‌های زیست‌شناختی و هم از تغییرات عصبی-پلاستیک مستمر در طول عمر تأثیر می‌پذیرد. پس از انقلاب در مطالعات شناخت انسان در چند دههٔ اخیر و مشارکت‌های چشمگیر به‌ویژه از حوزه‌های روان‌شناسی شناختی و علوم اعصاب شناختی، درک ما از توانایی‌های شناختی انسانی به‌طور قابل توجهی افزایش یافته است. به عبارت دیگر، بحث‌های معاصر در مورد توانایی یادگیری زبان خارجی در زبان‌شناسی کاربردی، بدون پیشرفت‌های تحقیقاتی در این حوزه‌های دیگر، به‌طور قابل توجهی ناقص خواهند بود.

همانند بسیاری از معیارهای سنجش استعداد، تصور می‌شود که استعداد یادگیری زبان پس از بلوغ فرد نسبتاً پایدار است.

## جستارهای وابسته
* توانایی
* فراگیری زبان دوم

## منابع

رده:توانایی
رده:روان‌شناسی تربیتی
رده:فراگیری زبان دوم