دژ مکاور

**دژ مکاور**، ماخاروس (Μαχαιροῦς، از یونانی باستان: μάχαιρα، به‌طور تحت‌اللفظی 'مخایرا' [یک شمشیر]؛ عبری: מכוור؛ عربی: قلعة مكاور، رومن‌نویسی: قلعة مكاور، به‌طور تحت‌اللفظی 'قلعه مکاور') یک قصر تپه‌ای و دژ صحراوی حشمونایی بود که توسط هرود بزرگ بازسازی شد و اکنون در خرابه‌ها قرار دارد، در روستای مکاور در اردن امروزی. این سایت ۲۵ کیلومتر (۱۶ مایل) جنوب‌شرقی دهانه رود اردن و در سمت شرقی دریای مرده واقع شده است.
[بندانگشتی|نمای پانوراما از دژ مکاور با دریای مرده و [اسرائیل در پس‌زمینه.]]

دژ مکاور توسط پادشاه حشمونایی، الکساندر یانائوس (حکومت: ۱۰۴–۷۸ پ.م) ساخته شد. این دژ بعدها در سال ۵۷ پ.م توسط ژنرال رومی گابینیوس در طول درگیری‌ها با آریستوبولوس دوم نابود شد، اما پس از آن توسط هرود بازسازی و گسترش یافت، که آن را به عنوان یک پناهگاه احتمالی تصور می‌کرد. هرود در داخل دژ، یک قصر، آب‌انبارها، میکوه، تریکلینیوم و یک پیرستیل ساخت. پس از سقوط اورشلیم در طول نخستین جنگ یهود-روم، این دژ به مرکزی برای مقاومت علیه سلطه رومیان تبدیل شد. پس از محاصره‌ای که توسط لشکر دهم فِرِتِنسِیس تحت فرماندهی باسوس در سال ۷۱ میلادی صورت گرفت، مدافعان یهودی سرانجام تسلیم شدند پس از اینکه العازار، یکی از رهبران اصلی، اسیر شد. با این حال، رومیان از توافق خود در مورد ساکنان غیر یهودی عقب‌نشینی کردند و مردان را قتل‌عام کرده و زنان و کودکان را به بردگی گرفتند.
بندانگشتی|دژ مکاور از نزدیک.

بر اساس گفته‌های تاریخ‌نگار یهودی-رومی یوسف فلاوی، دژ مکاور مکان زندانی شدن و اعدام یحیی تعمیددهنده بود. طبق زمان‌بندی انجیل (مرقس ۶:۲۴؛ متی ۱۴:۸)، اعدام حدود سال ۳۲ میلادی و نزدیک به عید پصح اتفاق افتاد، پس از دو سال زندانی شدن. این مکان همچنین محلی برای چهار شخصیت دیگر از عهد جدید است: هرود بزرگ؛ پسرش،  هیرودیس آنتیپاس؛ همسر دومش، شاهدخت هیرودیا؛ و دخترش، شاهدخت سالومه.

## تاریخچه
دژ مکاور در اصل توسط پادشاه حشمونایی، الکساندر یانائوس (۱۰۴ ق.م - ۷۸ ق.م) حدود سال ۹۰ ق.م ساخته شد، و موقعیت استراتژیک مهمی را به عهده داشت. نقطه دید بالای آن، که بر روی صخره‌ای قرار داشت، دسترسی به آن دشوار بود و حملات از سمت شرق به راحتی از آنجا قابل شناسایی بود. این دژ همچنین در خط دید دژهای حشمونایی (و بعداً هرودی) دیگر قرار داشت، بنابراین اگر مشکلی در افق ظاهر می‌شد، سایر دژها می‌توانستند پیامی ارسال کنند. با این حال، دژ در سال ۵۷ ق.م توسط ژنرال پومپی، گابینیوس، نابود شد، اما بعدها توسط هرود بزرگ در سال ۳۰ ق.م بازسازی شد تا به عنوان پایگاه نظامی برای حفاظت از قلمروهای او در شرق اردن استفاده شود. طبق گفته کاوشگران سایت، دقت طراحی معماری نشان‌دهنده دخالت معماران سلطنتی آموزش‌دیده است، که پیشنهاد شده است از دربار دودمان بطلمیوسی اسکندریه پس از نبرد آکتیوم به آنجا آمده‌اند.

پس از مرگ هرود بزرگ، دژ به پسرش، هیرودوس آنتیپاس، منتقل شد که از ۴ ق.م تا ۳۹ میلادی فرمانروایی کرد. در این زمان، در آغاز قرن اول میلادی، یوحنا تعمیددهنده در دژ مکاور زندانی و سر بریده شد.

پس از عزل و تبعید هیرودوس آنتیپاس در سال ۳۹ میلادی، دژ مکاور به هرود آگریپا اول منتقل شد تا مرگ او در سال ۴۴ میلادی، و پس از آن تحت کنترل روم درآمد. شورشیان یهودی پس از سال ۶۶ میلادی در طول شورش اول یهودیان کنترل دژ را به دست گرفتند. دژ در عملیات پاکسازی پس از تخریب اورشلیم توسط تیتوس در سال ۷۰ میلادی به رومیان افتاد. به محض شکست گارد یهودی هیرودیوم، نماینده رومی، لوکیلیوس باسوس، با نیروهای خود به سمت دژ مکاور حرکت کرد و محاصره آن را آغاز نمود. باسوس ابتدا مهندسین را به کار گمارد تا دره جنوب‌شرقی را پر کنند و یک رمپ بسازند؛ سپس شیب راه دوم را از لبه شمال‌غربی مرتفع‌تر آغاز کرده و محل را با یک دایره محاصره مستطیلی و اردوگاه‌های ثابت برای جلوگیری از فرار احاطه کرد.
بندانگشتی|ورودی به دژ مکاور.

طبق گفته یوسف فلاوی، گروه‌های یورش‌گر از گارد، نیروهای محاصره روم را اذیت می‌کردند، با تلفات در هر دو طرف، تا اینکه نقطه عطفی رخ داد: یک جنگجوی جوان و نجیب‌زاده یهودی به نام العازار در بیرون دروازه‌ها منتظر ماند و توسط یک سرباز رومی به نام روفوس دستگیر شد. باسوس فرمان داد که العازار در برابر دژ تازیانه زده شود و دستور آوردن صلیب داده شد؛ سپس العازار از رفقای خود خواست که برای نجات خود تسلیم شوند. نمایندگان برای مذاکره بیرون آمدند و باسوس موافقت کرد که جان العازار را نجات دهد و به مدافعان یهودی امان‌نامه بدهد. ساکنان غیر یهودی، که متوجه شدند شروط فقط شامل یهودیان می‌شود، تلاش کردند تا شبانه فرار کنند. رومی‌ها که از سوی دشمنان خود در دژ بالا هشدار داده شده بودند، از فرار جلوگیری کردند: برخی از آن‌ها توانستند از طریق نیروها عبور کنند، اما گفته می‌شود ۱۷۰۰ نفر کشته شدند و زنان و کودکان به اسارت درآمده و به فروش رسیدند. شورشیان یهودی اجازه یافتند که دژ را ترک کنند و دژ تخریب شد و تنها بنیادهای آن باقی ماند.

## طرح
یوسف فلاوی در جنگ یهودی ۷.۶.۱ به بعد، توصیف کاملی از دژ مکاور ارائه می‌دهد. تپه‌بلند که حدود ۱۱۰۰ متر بالاتر از سطح دریای مرده قرار دارد، از همه جهات توسط دره‌های عمیق احاطه شده که قدرت طبیعی زیادی به آن می‌دهد. دره‌ای در غرب به طول ۶۰ استادیان به سمت دریای مرده امتداد می‌یابد (یوسف فلاوی آن را دریاچه آسفالتیتیس می‌نامد). دره‌ای در شرق به عمق صد ذراع (۱۵۰ فوت) نزول می‌کند.
بندانگشتی|خرابه دژ مکاور.

هرود بزرگ این مکان را لایق استحکاماتی بسیار قوی می‌دانست، به ویژه به دلیل نزدیکی آن به عربستان. بر بالای کوه، اطراف قله، دیوار دژی ساخت که ۱۰۰ متر طول و ۶۰ متر عرض داشت و سه برج در گوشه‌ها بنا کرده بود که هر کدام ۶۰ ذراع (۹۰ فوت) ارتفاع داشتند. قصر در مرکز منطقه مستحکم شده ساخته شد. آب‌انبارهای زیادی برای جمع‌آوری آب باران فراهم گردید.

حیاط سلطنتی به عنوان یکی از نزدیک‌ترین و بهترین نمونه‌های موجود باستان‌شناسی به گباثای هرودی در پریتوریوم اورشلیم شناخته می‌شود، جایی که پونتیوس پیلاطس عیسی ناصری را محاکمه کرد.

## کاوش
روستای واقع در فلات شرقی کوه، به نام مکاور (عربی: مكاور، گاهی اوقات به صورت Mkawer نیز نوشته می‌شود) نامیده می‌شود. این محل در سال ۱۸۰۷ توسط کاوشگر فریزی، اولریش یاسپر زیتزن، بازدید شد و نام روستا او را به یاد نام ماخاروس به یونانی انداخت. کاوش‌های باستان‌شناسی دژ مکاور  در سال ۱۹۶۸ توسط جری واردامان، عضو آن زمان دانشکده الهیات جنوبی باپتیست‌ها، و بعدها مدیر موسسه باستان‌شناسی کُب در دانشگاه ایالتی میسی‌سیپی آغاز شد. در سال ۱۹۷۳، دانشمند آلمانی، آگوست استروبِل، دیواری را که رومی‌ها مدافعان را در دژ محاصره کرده بودند شناسایی و مطالعه کرد. در سال‌های ۱۹۷۸–۱۹۸۱، کاوش‌ها توسط ویرجیلیو کوربو، استانیسلاو لوفرده و میکله پیکچیریلو از استودیم بیبلیکم فرانسیسکانو در اورشلیم انجام شد.
بندانگشتی|دژ مکاور.

در داخل منطقه مستحکم‌شده، خرابه‌های قصر هرودی شامل اتاق‌ها، یک حیاط بزرگ و یک حمام مفصل با تکه‌هایی از موزاییک کف باقی‌مانده وجود دارد. پایین‌تر از شیب شرقی تپه، دیوارها و برج‌های دیگری وجود دارند که ممکن است نمایانگر "شهر پایین" باشند، که یوسف فلاوی نیز از آن نوشته است. همچنین، از سمت شرق، کانال آبی که آب را به آب‌انبارهای دژ می‌آورد، قابل ردیابی است. سفال‌هایی که در این منطقه یافت شده، از دوره هلنیستی تا دوره رومی گسترده است و دو دوره اصلی سکونت، یعنی هشمونایی (۹۰ ق.م – ۵۷ ق.م) و هیرودی (۳۰ ق.م – ۷۲ م) را تأیید می‌کند، با یک بازسازی کوتاه پس از سال ۷۲ میلادی و سپس هیچ چیز بیشتر—چنانکه تخریب کامل و سیستماتیکی که رومی‌ها بر سایت وارد کردند، انجام شد.

در سال ۲۰۲۰، یک نقش برجسته سنگ آهکی از دوره هرودی در دژ مکاور  کشف شد. تزئین آن یک خوشه انگور سه‌لایه همراه با یک تاج انار را نشان می‌دهد و طراحی آن شباهت زیادی به فریس حکاکی‌شده بالای ورودی مقبره پادشاهان در اورشلیم دارد. بر اساس این مقایسه، کاوشگران دژ مکاور  استدلال کرده‌اند که این بنا در اصل توسط هرود بزرگ سفارش داده شده بود، نه هیرودوس آگریپا اول، همانطور که پیشتر برخی از دانشمندان پیشنهاد کرده بودند.

## بازسازی سبکی
در بهار سال ۲۰۱۴، باستان‌شناس گیوزو ورش، همراه با تیمی از آکادمی هنرهای مجارستان و به همکاری با شاهزاده حسن بن طلال و منظر جمحاوی، مدیر کل آثار باستانی اردن، بازسازی و دوباره برپا کردن دو ستون باستانی در سایت را بر اساس اصل آناستایلوزیس (بازسازی از قطعات اصلی) به اتمام رساند. یک ستون به شیوه دوریسی  از حیاط سلطنتی و یک ستون ایونی از حمام سلطنتی تمیز و در محل نگهداری و مرمت شدند و با امپولیاهای استیل ضد زنگ (پلاگ‌ها) که در حفره‌های اصلی امپولیا در مرکز ستون وارد شده بودند، به هم پیوسته شدند. تیم همچنین یک بازسازی دیجیتال از شکل قصر بر اساس یافته‌های باستان‌شناسی خود ایجاد کرد.

در اوایل دهه ۲۰۲۰، دو ستون کامل هیرودی که در سایت دوباره برپا شده بودند، در حوادث جداگانه مورد تخریب و خرابکاری قرار گرفتند: یک ستون دوریک در فوریه ۲۰۲۲ و یک ستون ایونی دیگر در مارس ۲۰۲۳. پس از بازدید پادشاه عبدالله دوم از ماخاروس در ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۳ و طبق دستور او، اداره آثار باستانی اردن دوباره هر دو ستون را در نوامبر ۲۰۲۳ برپا کرد.

## جستارهای وابسته

* *[[جنگ یهود]]*
* هرود بزرگ
* نخستین جنگ یهود-روم
* حشمونیان
* الکساندریوم

## پانویس
رده:انحلال‌های دهه ۷۰ (میلادی) در امپراتوری روم
رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در اردن
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های کامل‌شده در سده ۱ (پیش از میلاد)
رده:اولین جنگ یهودی و رومی
رده:باروها در اردن
رده:معماری هلنیسم
رده:هیرود بزرگ
رده:یهودیان و یهودیت در اردن
رده:یهودیان و یهودیت در جمهوری روم و امپراتوری روم
رده:یحیی