المجیدل (روستای ویران‌شده فلسطین)

**المجیدل** (؛ همچنین: المجیدل) روستایی عرب-فلسطینی بود که در ۶ کیلومتری جنوب غربی ناصره قرار داشت. المجیدل یکی از معدود شهرک‌هایی بود که در دوره قیمومت بریتانیا بر فلسطین به مقام شورای محلی دست یافت. در سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۱٬۹۰۰ نفر و مساحت کل زمین‌هایش ۱۸٬۸۳۶ دونوم بود که بیشتر آن در مالکیت عرب‌ها قرار داشت. جمعیت روستا بخشی مسلمان و بخشی مسیحی فلسطینی بود و در آن یک کلیسای کاتولیک رومی و یک صومعه وجود داشت.

المجیدل در جریان جنگ ۱۹۴۸ توسط نیروهای اسرائیلی اشغال و ساکنانش آواره شدند. سپس روستا ویران گردید و شهر میگدال هائمک بر ویرانه‌های آن بنا شد. روستا در لبه شمالی یک فلات در منطقه جلیل و در ارتفاع نزدیک به ۲۳۰ متر از سطح دریا واقع بود و جاده ناصره–حیفا از آن می‌گذشت.

## پیشینه
آثار یک جاده رومی در نزدیکی روستا یافت شده که ممکن است نشانه سکونت‌گزینی گسترده در این منطقه از دوران رومی باشد.

### دوره عثمانی
بر پایه دفتر مالیاتی سال ۱۵۹۶، المجیدل بخشی از امپراتوری عثمانی و در ناحیه طبریه زیرمجموعه سنجاق صفد بود و ۴ خانوار مسلمان داشت. روستاییان مالیاتی با نرخ ثابت ۲۵ درصد بر فراورده‌های کشاورزی گوناگون از جمله گندم و جو، درختان میوه، بزها و کندوهای زنبور عسل می‌پرداختند که مجموعاً ۳٬۲۹۵ آقچه بود. نیمی از درآمد به یک وقف تعلق می‌گرفت. در سال ۱۷۹۹ این روستا با نام «ماگیدل» در نقشه پیر ژاکوتن ثبت شد.

سی.آر. کاندر از صندوق اکتشاف فلسطین در دهه ۱۸۷۰ در کنار روستا اردو زد و آن را مکانی توصیف کرد که مبلّغان مسیحی از آن دیدن می‌کردند. روستا «شکوفا» توصیف شده و خانه‌هایش از سنگ و گل ساخته شده بود. در سمت شمالی یک فلات کوچک قرار داشت و باغ‌های زیتون در جنوب و شرق آن کشت می‌شد. جمعیت آن در سال ۱۸۵۹ حدود ۸۰۰ نفر برآورد شده بود.

در سال ۱۸۸۲ دوک بزرگ سرگئی آلکساندرویچ، برادر تزار روسیه، از روستا دیدن کرد و مبلغی برای ساخت یک کلیسای ارتدوکس روسی اهدا نمود به این امید که مسیحیان محلی به آیین ارتدوکس بگروند. با این حال، پاتریارک اورشلیم نیکودموس، کلیسا را به روی همه فرقه‌های مسیحی روستا گشود و کوشید تا بیشتر اوقات به‌عنوان مدرسه روستا به کار رود. ساخت کلیسای سنت نیکلاس در سال ۱۸۹۴ آغاز و در ۱۸۹۶ به پایان رسید.

فهرست جمعیتی سال ۱۸۸۷ نشان داد که المجیدل حدود ۱٬۰۰۰ ساکن داشت که «بیشترشان مسلمان» بودند.

در سال ۱۹۰۳ کلیسای کاتولیک رومی در روستا ساخته شد. طبقه نخست آن مدرسه‌ای سه‌زبانه (عربی، ایتالیایی و فرانسوی) برای پسران و دختران بود و همچنین درمانگاهی به سود روستاییان در آن دایر شد.

### دوره قیمومت بریتانیا

بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین، المجیدل ۱٬۰۰۹ ساکن داشت: ۸۱۷ مسلمان و ۱۹۲ مسیحی. از میان مسیحیان، ۱۵۰ نفر ارتدوکس، ۳۳ نفر کاتولیک رومی، ۲ نفر ملکی و ۷ نفر آنگلیکن بودند.

در سال ۱۹۲۵ جامعه روستایی تصمیم گرفت نظام سیاسی خود را نوسازی کند: نظام مختاری سنتی کنار گذاشته شد و شورای شهری جایگزین آن گردید. این شورا پس از انتخاب، نخست سامانه روشنایی خیابان‌ها را برپا کرد.

در سال ۱۹۳۰ مسجد الهدی در روستا ساخته شد؛ بلندی آن ۱۲ متر و پهنای آن ۸ متر بود. یک مکتب‌خانه نیز در کنار آن قرار داشت. این مسجد به سامانه پیشرفته‌اش برای گردآوری آب باران از بام به درون چاه شهرت داشت. در دهه ۱۹۴۰ یک مناره بلند به آن افزوده شد.

بر پایه سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین، جمعیت به ۱٬۲۴۱ نفر افزایش یافته بود: ۱٬۰۴۴ مسلمان و ۱۹۷ مسیحی، در مجموع ۲۹۳ خانه.

بر پایه آمار روستایی ۱۹۴۵، جمعیت المجیدل به ۱٬۹۰۰ نفر رسیده بود: ۱٬۶۴۰ مسلمان و ۲۶۰ مسیحی. مساحت کل زمین ۱۸٬۸۳۶ دونوم بود که ۱٬۷۱۹ دونوم آن زمین‌های باغی و آبیاری‌شده، ۱۵٬۴۷۴ دونوم غلات‌کاری و ۳۴ دونوم زمین ساخته‌شده بود. اقتصاد روستا بر پایه کشاورزی و به‌ویژه تولید غلات و زیتون استوار بود و روستا دومین تولیدکننده بزرگ زیتون در بخش ناصره به‌شمار می‌آمد.

### جنگ ۱۹۴۸ و پیامدهای آن
المجیدل در ۱۵ ژوئیه ۱۹۴۸ در جریان مرحله دوم عملیات دِکِل توسط تیپ ۱ گولانی وابسته به هاگانا اشغال شد. این حمله شامل بمباران هوایی توسط هواپیماهای اسرائیلی بود. بیشتر ساکنان به شهر ناصره گریختند و در آنجا به‌عنوان آوارگان داخلی زندگی کردند. بلافاصله پس از تصرف روستا، نیروهای اسرائیلی ده خانه را «به‌عنوان هشدار» منفجر کردند.

در اوت ۱۹۴۸، گشتی گردان یزرعیل از تیپ گولانی با «گروهی از زنان عرب که در مزارع کار می‌کردند» در نزدیکی المجیدل برخورد کرد. فرمانده جوخه گزارش داد: «دستور دادم مسلسل سه رگبار بالای سرشان شلیک کند تا بگریزند. آنها به سمت باغ زیتون فرار کردند.» اما پس از رفتن گشتی، روستاییان بازگشتند. گشتی بازگشت و با «گروهی از مردان و زنان عرب» مواجه شد؛ فرمانده گزارش داد که آتش گشوده و یک مرد فلسطینی کشته و یک مرد و یک زن زخمی شدند. روز بعد، ۶ اوت، همان گشتی با دو مراسم تشییع جنازه عرب مواجه شد. فرمانده با لحنی خشک نوشت که «تنها می‌توان فرض کرد یکی از زخمی‌های دیروز مرده‌است.» یکی دو روز بعد، گشتی دوباره با گروه بزرگی از زنان عرب در مزارع المجیدل برخورد کرد؛ یک مرد عرب پنهان‌شده یافت و «توسط ما اعدام شد. به زنان هشدار داده شد که به این منطقه بازنگردند.» فرمانده گروهان دستور قاطع داد که «هر تلاشی» برای بازگشت به المجیدل «خنثی شود» ().

با این حال، در سال ۱۹۵۰ پس از میانجیگری پاپ پیوس دوازدهم، به مسیحیان فلسطینی روستا پیشنهاد بازگشت داده شد، اما آنان از بازگشت بدون همسایگان مسلمانشان سر باز زدند. پس از آن، اسرائیل نیمی از خانه‌ها و یکی از مسجدهای روستا را ویران کرد.

شهر اسرائیلی میگدال هائمک در سال ۱۹۵۲ توسط یهودیان ایرانی بر زمین‌های ویران‌شده روستا و در کمتر از ۱ کیلومتری جنوب غربی محل روستا بنیان گذاشته شد. ییفعات که در سال ۱۹۲۶ بر زمین‌هایی که از دیرباز متعلق به روستا بود تأسیس شده بود، ۲ کیلومتر غرب‌تر از محل المجیدل قرار دارد. بنیاد ملی یهود بعدها جنگل‌های کاج بر ویرانه‌های روستا کاشت تا بقایای آن را بپوشاند.

مورخ فلسطینی ولید خالدی در سال ۱۹۹۲ بازمانده‌های روستا را چنین توصیف کرده‌است: «بیشتر محل روستا پوشیده از جنگل کاج است که پارکی اسرائیلی به‌شمار می‌رود. صومعه و بخش‌هایی از کلیسای (ویران‌شده) تنها ساختمان‌های باقی‌مانده‌اند؛ راهبان هنوز در صومعه زندگی می‌کنند. بقایای خانه‌های ویران و دیوارهای گورستان دیده می‌شود. کاکتوس و درختان انار، زیتون و انجیر پیرامون محل می‌رویند و چاه‌های متعددی در آنجا هست.»

## شخصیت‌های سرشناس
* دایانا بوطو، حقوقدان و مذاکره‌کننده کانادایی-فلسطینی.

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* به المجیدل خوش آمدید
* المجیدل در ذاکرات
* نقشه ۵ پیمایش فلسطین غربی: [//commons.wikimedia.org/wiki/File:Survey_of_Western_Palestine_1880.05.jpg ویکی‌مدیا کامنز]

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده