وحدت، آزادی، سوسیالیسم

بندانگشتی|وحدت، آزادی، سوسیالیسم

**وحدت، آزادی، سوسیالیسم** ()، یک شعار بعثی و اصل کلیدی مرتبط با حزب بعث است. این شعار از سال ۱۹۶۳ تا ۲۰۲۴ شعار ملی سوریه بعثی و از سال ۱۹۶۸ تا ۱۹۹۱ شعار ملی عراق بعثی بود. این شعار اصول اساسی حزب بعث را بیان می‌کند و منعکس کننده دکترین انقلابی، سوسیالیستی عرب و پان‌عربی آن است.

## تاریخچه
این شعار توسط میشل عفلق ابداع شد، که به تحول انقلابی ضروری جامعه عرب به سمت اهداف وحدت، آزادی و سوسیالیسم اعتقاد داشت. «وحدت» به معنای ایجاد یک ملت عرب مستقل، قوی و متحد بود. «آزادی» یا به معنای لیبرال دموکراسی نبود، بلکه به معنای امپریالیسم‌ستیزی و آزادی بیان و اندیشه بود. از سوی دیگر، «سوسیالیسم» به معنای سوسیالیسم آنطور که در جهان غرب تعریف می‌شود، نبود، بلکه به معنای نوعی منحصر به فرد از سوسیالیسم عرب بود. عفلق معتقد بود که حزب بعث به عنوان یک حزب پیشتاز در یک دوره انتقالی و بدون مشورت با مردم، بر مردم حکومت و آنها را هدایت خواهد کرد. طبق تفکر بعثی، سوسیالیسم در زمان حکومت پیامبر اسلام، حضرت محمد، سرچشمه گرفته بود.

هم سوریه و هم عراق تحت حکومت بعثی‌ها، نوعی از پرچم آزادی‌بخش عرب را به عنوان پرچم ملی خود برگزیدند که دارای سه ستاره سبز بود که نمایانگر سه ستون اصلی بعثیسم یعنی وحدت، آزادی و سوسیالیسم بود. شعار وحدت، آزادی، سوسیالیسم همچنین در طول انقلاب ۱۹۶۹ لیبی که به رهبری سرهنگ معمر قذافی انجام شد، مورد استفاده قرار گرفت.

## معنی
### وحدت
حزب بعث، ایجاد یک ملت واحد عرب را مبنایی برای یک روش‌شناسی کارآمد می‌دانست. این حزب، احزاب ملی‌گرا در کشورهای عربی را رد می‌کرد و آنها را منفی، محدود و در نهایت بیهوده می‌دانست. همچنین با امپریالیسم در تمام اشکال آن، از جمله صهیونیسم، مخالفت می‌کرد و تبعیض نژادی و قومی را محکوم می‌کرد. بعثی‌ها همچنین از یک دولت سکولار که در آن دین و دولت از هم جدا باشند، حمایت می‌کردند و در عین حال که به زندگی و ارزش‌های مذهبی اجازه رشد می‌دادند، تساهل مذهبی را ترویج می‌دادند.

### آزادی یا رهایی
آزادی یا اختیار به عنوان رهایی جهان عرب از استعمار غربی و استعمار نو غیرمستقیم درک می‌شد. عفلق آزادی را «آزادی از بیرون، علیه بیگانه، امپریالیست؛ و آزادی در درون، علیه حاکمان ستمگر» تعریف کرد. در حالی که برخی از محققان این را صرفاً استقلال از سلطه خارجی تفسیر می‌کنند، اصول بعثی گسترده‌تر بود و تأکید می‌کرد که حزب «معتقد است که آزادی بیان، آزادی اجتماعات، و آزادی عبادت و هنر مقدس هستند؛ هیچ دولتی نمی‌تواند آنها را مختل کند.»

### سوسیالیسم
هم میشل عفلق و هم صلاح‌الدین بیطار تفسیر کمونیستی از سوسیالیسم را رد کردند و آن را «نامناسب برای اعراب» دانستند. آنها استدلال می‌کردند که سوسیالیسم عربی فراتر از نیازهای مادی اولیه مانند غذا، سرپناه و پوشاک است و بر آزادسازی پتانسیل و خلاقیت انسانی تأکید دارد. بعثی‌ها معتقد بودند که این اهداف از طریق انقلاب محقق می‌شوند.

## ترتیب اهمیت
پدران بنیانگذار تفکر بعثی در مورد اهمیت هر یک از سه مؤلفه این شعار با یکدیگر اختلاف نظر داشتند. در حالی که زکی ارسوزی آزادی را در اولویت قرار می‌داد، میشل عفلق استدلال می‌کرد که هر سه مهم هستند، اما وحدت «اولویت و وزن اخلاقی بیشتری دارد و صفوف بعث نمی‌تواند این واقعیت را نادیده بگیرد». ترتیبی که عفلق پیشنهاد داد، همان ترتیبی بود که به پیش رفت.

## انتقاد
پس از سقوط رژیم اسد در سوریه، سامی مبید، مورخ و نویسنده ساکن دمشق، گفت که هر دو شاخه عراقی و سوری حزب بعث در عمل به شعار «وحدت، آزادی و سوسیالیسم» خود شکست خوردند. او اظهار داشت: «هرگز وحدتی وجود نداشت، چه رسد به آزادی. سوسیالیسم آنها به ملی‌سازی‌های فاجعه‌بار منجر شد.»

## منابع

رده:بعثیسم
رده:حزب بعث
رده:شعارهای ملی
رده:نمادهای سوسیالیست‌ها
رده:نمادهای ملی سوریه
رده:نمادهای ملی عراق
رده:نمادهای ملی‌گرایان عرب