کارمین کروکو

**کارمین کروکو** (;  – ) معروف به **دوناتلو** یا **دوناتلی**، پرسنل نظامی و سرباز اهل پادشاهی ایتالیا بود.

کمی پس از وحدت ایتالیا او ارتشی متشکل از دو هزار نفر تشکیل داد و رهبری منسجم‌ترین و ترسناک‌ترین گروه را در جنوب ایتالیا بر عهده گرفت و به قدرتمندترین رهبر در جناح بوربون تبدیل شد. او به خاطر تاکتیک‌های چریکی خود، مانند قطع منابع آب، تخریب آسیاب‌های آرد، قطع سیم‌های تلگراف و کمین کردن برای افراد متفرقه، مشهور بود.

اگر چه برخی از نویسندگان قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم او را به عنوان یک «دزد و آدمکش شرور» یا یک «دزد بی‌رحم، قاتلی مبتذل»می‌شناختند، اما از نیمه دوم قرن بیستم، نویسندگان (به ویژه حامیان تجدیدنظرطلبی ریزورجیمنتو) او را از زاویه جدیدی، به عنوان «موتور انقلاب دهقانی» و «یک مبارز مقاوم و یکی از درخشان‌ترین نابغه‌های نظامی که ایتالیا داشت» دیدند.

امروزه بسیاری از مردم جنوب ایتالیا و به ویژه منطقه بومی باسیلیکاتا  او را یک قهرمان مردمی می‌دانند.

## زندگینامه
کروکو در خانواده‌ای با پنج فرزند در ریونرو این وولتوره که در آن زمان بخشی از پادشاهی دو سیسیل بود، به دنیا آمد. پدرش، فرانچسکو کروکو، خدمتکار خانواده اشرافی سانتانجلو و مادرش ماریا جراردا سانتومائورو، خانه‌دار بود.

عمویش مارتینو، کهنه سرباز ارتش ناپلئون بود که در طول جنگ شبه جزیره در اسپانیا جنگید و احتمالاً در محاصره ساراگوسا یک پایش را از دست داد. کروکو با داستان‌های عمویش بزرگ شد و از او خواندن و نوشتن را آموخت.

کروکو در کودکی، پس از آنکه برادرش توسط دون وینچنزو، ارباب‌زاده جوانی، به دلیل کشتن سگی که به مرغ خانواده کروکو حمله کرده بود، مورد ضرب و شتم قرار گرفت، شروع به ایجاد نفرت نسبت به طبقه بالا کرد. مادرش که در آن زمان باردار بود، سعی کرد از پسرش دفاع کند، اما ارباب به شکم او لگد زد و او سقط جنین کرد. پدرش بعداً به تلاش برای قتل دون وینچنزو متهم شد و بدون مدرک کافی زندانی شد.

کروکو در دوران نوجوانی به همراه برادرش دوناتو، برای کار به عنوان چوپان به پولیا نقل مکان کرد. کروکو در سال ۱۸۴۵، جان دون جیووانی آکویلکیا، یکی از اشراف آتلا ، را که سعی کرده بود از آب‌های خروشان رودخانه اوفانتو عبور کند، نجات داد. آکویلکیا به او ۵۰ دوکات پاداش داد و به کروکو اجازه داد تا سرانجام از پولیا به شهر خود بازگردد و شغل جدیدی پیدا کند. کروکو این فرصت را داشت که با دون پیترو جینیسترلی برادرزن آکویلکیا، که توانست آزادی پدرش را از زندان تضمین کند، ملاقات کند.

با این حال، زمانی که فرانچسکو کروکو آزاد شد، پیر و بیمار شده بود و این باعث شد کروکو به عنوان سرپرست خانواده‌اش عمل کند و به عنوان کشاورز در ریونرو کار کند. در اینجا او با دون فردیناندو پسر دون وینچنزو آشنا شد که از رفتار پدرش علیه خانواده پشیمان بود.

دون فردیناندو به او پیشنهاد داد که در ملکش به عنوان کشاورز کار کند، اما کروکو ترجیح داد به جای آن پول بگیرد و از آن برای اجتناب از خدمت سربازی استفاده کرد، زیرا در دوران پادشاهی دو سیسیل، خدمت با پرداخت پول قابل خرید بود. این اشراف‌زاده پذیرفت اما در ۱۵ مه ۱۸۴۸ در ناپل توسط برخی از نیروهای سوئیسی کشته شد. بنابراین کروکو مجبور شد به ارتش فردیناند دوم بپیوندد، اما به دلیل کشتن یکی از رفقایش در یک نزاع، از خدمت فرار کرد. در غیاب او، خواهرش روزینا مجبور بود از خانواده مراقبت کند.

### تبدیل شدن به یک یاغی
در غیاب کروکو، خواهرش، روزینا، که در آن زمان هنوز هجده سال نداشت، توسط یک اشراف‌زاده به نام دان پپینو مورد توجه قرار گرفت. روزینا به او علاقه‌ای نداشت و او را رد کرد. پپینو که از این امتناع آزرده خاطر شده بود، به بدنامی او پرداخت.

وقتی کروکو از این وقایع باخبر شد، عصبانی شد و تصمیم گرفت انتقام خواهرش را بگیرد. کروکو با دانستن عادات پپینو که معمولاً عصرها برای قمار به یک کلوپ خاص می‌رفت، در خانه پپینو منتظر بازگشت او ماند. وقتی دان پپینو رسید، کروکو از او بازجویی کرد، اما بحث پس از اینکه پپینو با شلاق به کروکو زد، به دعوا ختم شد.

کروکو که از شدت خشم کنترل خود را از دست داده بود، چاقویی بیرون آورد و پپینو را کشت و سپس به جنگل‌های فورنتزا فرار کرد. با این حال، این روایت بحث‌برانگیز است زیرا کاپیتان اوژنیو ماسا که در نگارش زندگینامه کروکو همکاری داشت، تحقیقات دقیقی را در محل انجام داد و نتوانست تأیید کند که قتلی در شرایطی که کروکو شرح داده است، رخ داده است.

کروکو در حین مخفی شدن، با دیگر یاغیان آشنا شد و با هم، گروهی تشکیل دادند که از طریق باج‌گیری و سرقت امرار معاش می‌کردند. کروکو به ریونر بازگشت اما در ۱۳ اکتبر ۱۸۵۵ دستگیر شد. او در شب ۱۴ دسامبر ۱۸۵۹ فرار کرد و در جنگل‌های بین مونتیچیو و لاگوپسوله پنهان شد.

### همراهی با جوزپه گاریبالدی
در همان زمان اختفا جوزپه گاریبالدی در حال آغاز لشکرکشی هزار نفره خود بود و پادشاهی دو سیسیل که در آستانه فروپاشی قرار گرفته بود و نیاز داشت که تمام نیروهای باقی مانده در فرماندهی آن با گاریبالدی مقابله کنند. در نهایت گاریبالدی موفق شد آنها را شکست داده و کنترل سیسیل را به دست گیرد و به سرعت به سمت شمال به سمت ناپل حرکت کند.

گاریبالدی قول داد که در ازای خدمت سربازی، فراریان را ببخشد و کروکو به امید عفو و همچنین پاداش‌های دیگر به ارتش گاریبالدی پیوست. کروکو گاریبالدی را از شمال تا ناپل همراهی کرد و در نبرد معروف ولتورنوس شرکت کرد. اگرچه او در نبرد شجاعت نشان داد اما هیچ مدال یا پاداشی دریافت نکرد و حتی دستگیر شد.

او را به زندانی در چرینیولا بردند، اما با کمک خانواده اشرافی فورتوناتو (از بستگان سیاستمدار جیوستینو) توانست فرار کند. کروکو که از دروغ‌های دولت جدید ایتالیا ناامید شده بود، توسط اشراف مرتبط با بوربون‌ها و روحانیون محلی متقاعد شد تا به آرمان مشروع‌گرایی بپیوندد.

در همین حال، مردم باسیلیکاتا شروع به قیام علیه دولت جدید کردند، زیرا هیچ سودی از تغییر سیاسی نبرده و حتی فقیرتر از قبل شده بودند، در حالی که طبقه بورژوا (که در گذشته به بوربون‌ها وفادار بود) پس از حمایت فرصت‌طلبانه از آرمان وحدت ایتالیا، امتیازات خود را حفظ کرده بودند.  او با جنگ و حمایت مالی مشروع‌گرایان، ارتشی متشکل از ۲۰۰۰ نفر را استخدام کرد و جنبش مقاومت را زیر پرچم پادشاهی دو سیسیل آغاز کرد.

### در خدمت فرانسیس دوم
کروکو و ارتشش در عرض ۱۰ روز، کل منطقه والچر را اشغال کردند. در سرزمین فتح شده، او دستور داد نشان‌ها و زیورآلات پادشاه فرانسیس دوم بار دیگر به نمایش گذاشته شود. این حملات خونین و بی‌رحمانه بود و بسیاری از مردم (به ویژه سیاستمداران لیبرال و زمین‌داران ثروتمند) توسط خود کروکو یا اعضایش ربوده، تهدید یا به طرز وحشیانه‌ای کشته شدند، اما در بیشتر موارد، مردم طبقات پایین او را به عنوان یک "رهایی‌بخش" می‌شناختند و از گروه‌های او حمایت می‌کردند.

کروکو در ۷ آوریل ۱۸۶۱، لاگوپسوله و روز بعد، ریپاکاندیدا را اشغال کرد و در آنجا پادگان محلی «گارد ملی ایتالیا» را شکست داد. در ۱۰ آوریل ۱۸۶۱، ارتش او وارد ونسا شده و آن را غارت کرد. در طول محاصره ونسا، افراد کروکو فرانچسکو نیتی، پزشک و عضو سابق کاربوناری و همچنین پدربزرگ سیاستمدار فرانچسکو ساوریو نیتی را کشتند.

در پس آن، لاولو مورد حمله قرار گرفت، او در آن جا دادگاهی تشکیل داد که ۲۷ لیبرال را محاکمه کرد و ۷۰۰۰ دوکات از خزانه شهرداری را خالی کرد که ۶۵۰۰ دوکات را بین مردم توزیع کرد. ارتش کروکو همچنین بخش‌هایی از کامپانیا (سنت آنجلو دی لومباردی، مونته ورده، کونتزا، تئورا) و آپولیا (بووینو و ترا دی باری) را فتح کرد.

دولت بوربون در تبعید، تحت تأثیر پیروزی‌های او، ژنرال اسپانیایی خوزه بورخس را به باسیلیکاتا فرستاد تا دسته‌ها را تقویت و منضبط کند و به رئیس دسته در مورد تقویت قریب‌الوقوع سربازان هشدار دهد. هدف بورخس تسلیم پوتنتسا، مستحکم‌ترین دژ ارتش ایتالیا در باسیلیکاتا، بود. کروکو از همان ابتدا به بورخس اعتماد نداشت و نگران از دست دادن رهبری خود بود، اما اتحاد را پذیرفت. در همین حال یک مأمور مشروع دیگر به نام آگوستین د لانگله از فرانسه رسید، فردی مبهم که اطلاعات کمی در مورد زندگی او، از جمله دلیل حضورش در میان راهزنان در دست است.

کروکو با حمایت بورخس و د لانگله، شهرهای دیگری را که به دنبال نیروهای جدید بودند، از جمله تریوینیو، کلچیانو، گاراگوسو، کراکو و آلیانو را فتح کرد. ارتش کروکو راه خود را به سمت پوتنزا ادامه داد و شهرهای همسایه مانند گواردیا پرتیکارا، سن چیریکو راپارو و والیو را اشغال کرد، اما لشکرکشی به شهر اصلی به دلیل درگیری بین کروکو و بورخس در جریان عملیات نظامی شکست خورد.

پس از نبردهای دیگر و عقب‌نشینی به مونتیچیو، کروکو اتحاد خود را با بورخس شکست زیرا نمی‌خواست تحت فرمان یک خارجی خدمت کند و وعده دولت بوربن در مورد تأمین نیروهای کمکی را باور نداشت. بورخس که ناامید شده بود، قصد داشت به رم برود تا به شاه فرانسیس دوم اطلاع دهد، اما در طول سفر در تالیاکوتزو اسیر شد و توسط سربازان پیدمونتی به رهبری سرگرد انریکو فرانچینی تیرباران شد.

## روزهای آخر عمر
کروکو بدون حمایت خارجی، برای جمع‌آوری پول، به غارت و اخاذی روی آورد، با همفکران خود همکاری کرد و از مولیزه تا پولیا یورش برد. وسپاسیانو دِ لوکا مدیر امنیت عمومی در ریونر از او دعوت کرد تا پیمان تسلیم را امضا کند، اما کروکو نپذیرفت. کروکو حتی بدون کمک بوربون‌ها که در جنگ چریکی مهارت داشت، توانست سربازان پیدمونتی را به ستوه آورد.

لژیون مجارستان (که در طول لشکرکشی هزار نفری به گاریبالدی کمک کرده بود) در مواجهه با شکست‌ناپذیری ظاهری ارتش کروکو در حمایت از ائتلاف سلطنتی مداخله کرد.

ناگهان جوزپه کاروسو یکی از ستوان‌های کروکو به او خیانت کرد. کاروسو نزد مقامات پیدمونتی رفت و محل و مخفیگاه‌های کروکو را فاش کرد. ارتش سلطنتی تحت فرماندهی ژنرال امیلیو پالاویچینی (که به خاطر متوقف کردن لشکرکشی گاریبالدی علیه رم در کوه‌های کالابریا شناخته می‌شود) با کروکو درگیر شد و او را شکست داد.

کروکو به محض ورود، توسط نیروهای پاپ در ورولی دستگیر و در رم زندانی شد. سپس او را به مقامات ایتالیایی تحویل دادند و در ۱۱ سپتامبر ۱۸۷۲ در پوتنتسا به اعدام محکوم کردند، اما این حکم به حبس ابد تخفیف یافت. او در جزیره سانتو استفانو زندانی شد و در آن جا با کمک اوژنیو ماسا، کاپیتان ارتش سلطنتی شروع به نوشتن خاطرات خود کرد که در سال ۱۹۰۳ با نام *Gli ultimi briganti della Basilicata* (آخرین راهزنان باسیلیکاتا) منتشر شد.

کروکو بعداً به زندان پورتوفرایو منتقل شد و در ۱۸ ژوئن ۱۹۰۵ در آنجا درگذشت.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:درگذشتگان ۱۹۰۵ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۳۰ (میلادی)
رده:فولکلور ایتالیا
رده:مجرمان سده ۱۹ (میلادی) اهل ایتالیا