مسورتیم

**مسورتیم** (به عبری: ، به معنای «سنت‌گرایان») اصطلاحی در عبری اسرائیلی است که به یهودیانی اطلاق می‌شود که خود را نه کاملاً دین‌دار (داتی) و نه کاملاً سکولار (حیلونی) و به شکلی میانه این دو راه و روش می‌دانند. این گروه جامعه‌شناختی که گاه با عنوان «شومِرِی مَسورِت» (به عبری: ، به معنای «پاسداران سنت») نیز شناخته می‌شود، بخش چشمگیری از جمعیت یهودی اسرائیل را تشکیل می‌دهد. مسورتیم را نباید با جنبش «مسورتی» یا یهودیت محافظه‌کار که یک فرقهٔ سازمان‌یافتهٔ دینی است اشتباه گرفت.

مسورتیم بسیاری از آیین‌ها و احکام هلاخایی یهودیت را رعایت می‌کنند، اما خود را ملزم به پایبندی کامل به همهٔ فرامین دینی نمی‌دانند. وابستگی آنها بیشتر به موهل‌ها و ربی‌های یهودیت ارتدکس برای برگزاری مراسم بریت میلا، بر میتصوا و عروسی است. بر پایهٔ برآورد سال ۲۰۱۵، مسورتیم نزدیک به یک‌سوم جمعیت یهودی اسرائیل را دربرمی‌گرفتند.

## تعریف و جایگاه
مسورتیم یک فرقهٔ دینی یهودی نیستند، بلکه گروهی جامعه‌شناختی به‌شمار می‌آیند که نگرش آنها به پایبندی دینی بیشتر به ترجیحات و گرایش‌های شخصی بستگی دارد. آنها خود را بخشی از نظام فراگیر دینی یهودیت می‌دانند بدون آنکه پایبندی کامل به ۶۱۳ فرمان تورات را بر خود واجب بشمارند. هر فرد مسورتی سطح پایبندی ویژهٔ خود را دارد که تنها به اختیار و گزینش شخصی او بستگی دارد.

تنها شمار اندکی از نویسندگان، از جمله الیوت نلسون دورف، جنبش محافظه‌کار آمریکایی (مسورتی) و گروه مسورتی اسرائیلی را یکی می‌دانند.

## آمار جمعیتی
شمارش دقیق مسورتیم دشوار است زیرا بر پایهٔ خوداظهاری افراد در نظرسنجی‌ها استوار است. بر اساس برآورد سازمان مرکزی آمار اسرائیل در سال ۲۰۰۶، ۳۹ درصد از جمعیت یهودی اسرائیل خود را مسورتی معرفی کردند. در سال ۲۰۱۶، مرکز تحقیقات پیو این رقم را ۲۹ درصد از یهودیان اسرائیلی (یا ۲۳ درصد از بزرگسالان اسرائیلی) اعلام کرد.

## باورها و کنش‌های دینی
مسورتیم همانند یهودیان داتی و حریدی باور استواری به خداوند دارند؛ بر این باورند که سرزمین اسرائیل را خداوند به یهودیان بخشیده‌است؛ قوانین کشروت را رعایت می‌کنند؛ اعیاد یهودی و شبات را پاس می‌دارند و به‌طور نیمه‌منظم به پژوهش تورات یا گماره می‌پردازند.

با این حال، برخلاف هم‌کیشان ارتدکس و حریدی خود، مسورتیم کمتر به‌طور منظم به کنیسه می‌روند یا نماز می‌خوانند؛ کمتر در انظار عمومی کیپا بر سر می‌گذارند؛ کمتر به تعارض میان دانش و دین باور دارند و کمتر از تبدیل اسرائیل به کشوری مبتنی بر هلاخا پشتیبانی می‌کنند.

همچون یهودیان حیلونی (سکولار)، بیشتر مسورتیم ترجیح می‌دهند اسرائیل بر پایهٔ اصول دموکراتیک اداره شود؛ از باز بودن حمل‌ونقل عمومی در شبات حمایت می‌کنند و خواستار گسترش خدمت سربازی اجباری به مردان حریدی هستند.

## سنت‌ها و آداب
شومِرِی مَسورِت پاسداری از سنت یهودی، مینهاگیم و آداب خانوادگی را یک ارزش خانوادگی و آموزشی می‌دانند. با وجود تنوع در سطح پایبندی، ویژگی‌های مشترک زیر را می‌توان به اکثر مسورتیم نسبت داد:
* **رعایت [[کوشر|کشروت]]** — بسیاری از مسورتیم از خوردن گوشت خوک، غذاهای دریایی غیرکوشر و هر خوراک ناسازگار با شریعت خودداری می‌کنند و جداسازی لبنیات و گوشت را در آشپزخانه رعایت می‌کنند.
* **[[کیدوش]] شبات** — برگزاری شام خانوادگی هفتگی در شامگاه هر شبات و تقدیس ورود روز شبات بر جام شراب.
* **[[مزوزا]]** — نصب مزوزا بر چهارچوب در ورودی خانه.
* **حضور در [[کنیسه]]** — شرکت منظم در نیایش‌های شبات و جشن‌های مهم یهودی مانند روش هشانا و یوم‌کیپور. برخی حتی هر بامداد تفیلین می‌بندند.
* **رعایت آداب ارتدکسی در رویدادهای خانوادگی** — برگزاری عروسی، بر میتصوا و بریت میلا مطابق سنت یهودیت ارتدکس.
* **[[کیپا]]** — معمولاً مردان مسورتی تنها در شبات و اعیاد یهودی کیپا بر سر می‌گذارند و از این رو در روزهای عادی ظاهری سکولار دارند. برخی کیپایی را در جیب یا خودرو نگه می‌دارند تا در صورت نیاز — هنگام ورود شبات، رفتن به کنیسه یا شرکت در مراسم دینی — آمادهٔ بهره‌گیری از آن باشند.

## پیوند با تبار مزراحی و اشکنازی
سنت و آداب خانوادگی با خاستگاه تباری نیز پیوند دارد. درصد شومِرِی مَسورِت در میان یهودیان مزراحی به‌ویژه بالاست. بسیاری از مهاجران کشورهای خاورمیانه و فرزندانشان خود را مسورتی می‌نامند حتی اگر بخشی از شیوهٔ زندگی‌شان سکولار به‌شمار آید، زیرا به پاسداری از میراث سنتی سرزمین مادری‌شان اهمیت می‌دهند. در این بستر، حزب شاس (حزب سیاسی ارتدکس مزراحی) با شعار «بازگرداندن تاج به جای خود» توانست بسیاری از رأی‌دهندگان غیرارتدکس مزراحی را که پاسداری از سنت را مهم می‌شمردند جذب کند.

در مقابل، شمار اندکی از یهودیان اشکنازی خود را مسورتی معرفی می‌کنند. یکی از دلایل این امر آن است که دوگانگی میان یهودیان سکولار، اصلاح‌گرا و ارتدکس که پس از عصر روشنگری (هاسکالا) در اروپا شکل گرفت، در میان یهودیان خاورمیانه‌ای وجود نداشت.

## جستارهای وابسته
* دین در اسرائیل
* یهودیت ارتدکس
* یهودیت حریدی
* صهیونیسم دینی
* یهودیت محافظه‌کار

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* Jewish Secularism and Ethno-National Identity in Israel: The Traditionist Critique، ژورنال دین معاصر، اکتبر ۲۰۱۱
* Beyond the Religious-Secular Dichotomy: Masortim in Israel، در: *Religion or Ethnicity? Jewish Identities in Evolution*، ۲۰۰۹
* The Secular Origins of Mizrahi Traditionalism, Israel Studies، ۲۰۰۸

رده:تاریخ اجتماعی اسرائیل
رده:فرهنگ در اسرائیل
رده:دین در اسرائیل