ملی‌گرایی عراقی

**ناسیونالیسم عراقی** نوعی ناسیونالیسم است که بر این باور تأکید دارد که عراقی‌ها یک ملت را تشکیل می‌دهند و وحدت فرهنگی عراقی‌های متعلق به گروه‌های قومی-مذهبی مختلف مانند اعراب بین‌النهرین ، کردها ، ترکمن‌ها ، آشوری‌ها ، ایزدی‌ها ، مندایی‌ها و شبک‌ها را ترویج می‌دهد .

ملی‌گرایی عراقی شامل به رسمیت شناختن هویت عراقی است که ریشه در بین‌النهرین باستان ، از جمله تمدن‌ها و امپراتوری‌های سومر ، اکد ، بابل و آشور دارد  و بر جنبش استقلال عراق از عثمانی و اشغال بریتانیا تأثیر گذاشت و عامل مهمی در انقلاب 1920 علیه بریتانیا و انقلاب 1958 علیه سلطنت هاشمیِ دست‌نشانده بریتانیا بود  .

دو نوع برجسته وجود دارد. یک نوع، ملت عراق را ملتی می‌داند که شامل مردم عرب، ترکمن، آشوری و کرد است که همگی میراث مشترک بین‌النهرینی دارند. این دیدگاه توسط عبدالکریم قاسم ، که از نسل مختلط عرب-کرد و سنی-شیعه بود، ترویج می‌شد .  نوع دوم، ملی‌گرایی دوگانه است و ملی‌گرایی عراقی و ملی‌گرایی عربی را با هم ترکیب می‌کند ، که شکل بسیار گسترده‌تری از ملی‌گرایی قومی است که از ملی‌گرایی عراقی حمایت می‌کند و آن را به مسائلی که بر کل اعراب تأثیر می‌گذارد، پیوند می‌دهد .  صدام حسین معتقد بود که به رسمیت شناختن ریشه‌ها و میراث باستانی بین‌النهرینی اعراب عراق، مکمل حمایت از ملی‌گرایی عربی است. 

رژیم بعث رسماً صلاح‌الدین، رهبر تاریخی مسلمان کرد ، را به عنوان نمادی میهن‌پرستانه در عراق گنجاند. صدام خود را پسر نبوکدنصر ، پادشاه بابل، می‌نامید و نام و القاب او را در کنار آجرهای بابل باستان حک کرده بود. 

## هویت و فرهنگ ملی‌گرایانه عراقی

### تاریخ فرهنگی
ملی‌گرایی عراقی بر میراث فرهنگی عراق که به سومر ، اکد ، بابل و آشور باستان بازمی‌گردد، تأکید داشته است ؛ کشورهایی که مهد تمدنی محسوب می‌شوند که تمدن را به سایر نقاط جهان گسترش داده‌اند. نبوکدنصر دوم ، حاکم بابلی ، و صلاح‌الدین ایوبی، رهبر مسلمان کرد ، دو شخصیت تاریخی مهم عراق و چهره‌های نمادین در ملی‌گرایی عراقی هستند.

مفهوم هویت ملی معاصر عراق ممکن است از شورش و محاصره نجف توسط بریتانیا در سال ۱۹۱۸ در طول جنگ جهانی اول سرچشمه گرفته باشد ، اما این موضوع مورد اختلاف است.  تا دهه ۱۹۳۰، حمایت از مفهوم هویت سرزمینی عراق در میان حوزه روشنفکری عراق ظهور کرد و هویت عراقی پس از جنگ جهانی دوم اهمیت یافت .  اگرچه ملی‌گرایی عراقی و ملی‌گرایی عربی از نظر فنی از یکدیگر جدا هستند، اما هر دو ملی‌گرایی بر یکدیگر تأثیر گذاشته و استعاره‌ها و روایت‌های یکدیگر را پذیرفته‌اند.  در برخی موارد، ملی‌گرایی عراقی به عنوان مکملی ضروری برای ملی‌گرایی عربی مورد حمایت قرار گرفته است، مانند روزنامه سیاسی عراقی *الحاتیف* که از ملی‌گرایی عراقی در مورد مسائل فرهنگ داخلی عراق و از ملی‌گرایی عربی در مورد مسائل فرهنگ گسترده‌تر عرب حمایت می‌کند. 

در دوره سلطنت هاشمی در عراق ، نوشتن درباره هویت عراقی جدا از چارچوب عربی برای نویسندگان امری عادی بود، رسانه‌های چاپی و آموزشی عراق در آن زمان بر چشم‌انداز عراق، قبایل آن و شعر و ادبیات منحصر به فرد آن تأکید داشتند. [4] : 128 از دهه 1930، مورخان عراقی شروع به پرداختن به شورش 1920 عراقی‌ها  یک لحظه شکل‌دهنده در تاریخ عراق کردند که مورخان عراقی از آن به عنوان "انقلاب بزرگ عراق" یاد می‌کردند. 

چهره‌های برجسته ملی‌گرای اولیه عراق، روشنفکران عبدالرزاق الحسنی و عباس عزاوی بودند .  الحسنی به شدت از قیمومیت بریتانیا بر بین‌النهرین انتقاد می‌کرد ، جلد اول اثر خود با عنوان *«تاریخ دولت‌های عراق» را* در دهه 1930 منتشر کرد (جلد دوم در دهه 1950 منتشر شد). جلد اول توسط ملک فیصل اول، پادشاه عراق، تأیید شد . الحسنی از طرفداران برجسته ملی‌گرایی عراقی بود. الحسنی در یکی از آثار خود نامه‌ای از فیصل اول را گنجانده است. در این نامه، فیصل اول عراق را به عنوان کشوری توصیف کرده است که به دلیل ناتوانی عراقی‌ها در تشکیل یک ملی‌گرایی مشترک، از تنش‌های مذهبی و فرقه‌ای رنج می‌برد.  فیصل اول عراق را به عنوان کشوری توصیف کرد که توسط نخبگان سنی باسواد بر فرقه‌های شیعه و کرد بی‌سواد و نادان که با دولت مرکزی مخالف بودند، اداره می‌شود .  عزاوی کتاب *«عراق بین دو اشغال»* را نوشت - که به حکومت ترکیه و بریتانیا اشاره دارد و مورد تحسین دولت عراق قرار گرفت که در انتشار اثرش به او کمک کرد.  آثار الحسنی و عزاوی از سال 1935 تا 1965 بسیار محبوب بودند، و بسیاری از آثار آنها در چاپ دوم و سوم منتشر شد و آثار هر دو نویسنده بر ملی‌گرایی عراقی تأثیر گذاشت. 

عبدالکریم قاسم نوعی ملی‌گرایی مدنی را در عراق ترویج کرد که اعراب و کردهای عراق را به عنوان شرکای برابر در دولت عراق به رسمیت می‌شناخت. زبان کردی نه تنها رسماً در عراق تحت حکومت قاسم مجاز بود ، بلکه نسخه کردی الفبای عربی [ *نیازمند توضیح* ] توسط دولت عراق پذیرفته شد و زبان کردی به زبان آموزشی در تمام مؤسسات آموزشی [ *مشکوک - بحث* ] ، چه در سرزمین‌های کردنشین و چه در بقیه عراق، تبدیل شد.  

در زمان قاسم، هویت فرهنگی عراق مبتنی بر برادری عرب-کرد بر هویت قومی تأکید می‌شد. دولت قاسم در پی ادغام ناسیونالیسم کردی در ناسیونالیسم عراقی و فرهنگ عراقی بود و اظهار داشت: «عراق نه تنها یک کشور عربی، بلکه یک کشور عرب-کرد است... به رسمیت شناختن ناسیونالیسم کردی توسط اعراب به وضوح ثابت می‌کند که ما در این کشور با هم مرتبط هستیم، ما ابتدا عراقی هستیم، سپس عرب و کرد».  سیاست‌های طرفدار کردهای دولت قاسم، از جمله بیانیه‌ای که نوید «حقوق ملی کردها در چارچوب وحدت عراق» را می‌داد و تلاش‌های آشکار عراق برای جذب کردهای ایران برای حمایت از اتحاد با عراق، منجر به واکنش ایران با اعلام حمایت ایران از اتحاد همه کردهایی که در عراق و سوریه ساکن بودند ، در ایران شد.  سیاست‌های اولیه قاسم در قبال کردها در میان کردهای سراسر خاورمیانه بسیار محبوب بود و آنها در حمایت از سیاست‌های خود، قاسم را «رهبر اعراب و کردها» می‌نامیدند. 

مصطفی بارزانی، رهبر کردها ، در دوران اتحادش با قاسم و پس از اعطای حق بازگشت به عراق از تبعید تحمیلی توسط سلطنت سابق توسط قاسم، حمایت خود را از مردم کرد به عنوان شهروند عراق اعلام کرد و در سال 1958 گفت: «از طرف همه برادران کردم که مدت‌هاست مبارزه کرده‌اند، بار دیگر به شما [قاسم] و مردم عراق، کردها و عرب‌ها، به خاطر انقلاب باشکوهی که به امپریالیسم و ​​باند ارتجاعی و فاسد سلطنت‌طلب پایان داد، تبریک می‌گویم.»  بارزانی همچنین از قاسم به خاطر اجازه بازگشت پناهندگان کرد به عراق تقدیر کرد و وفاداری خود را به عراق اعلام کرد و گفت: «جنابعالی، رهبر مردم: من از این فرصت استفاده می‌کنم تا قدردانی صمیمانه خود و دیگر پناهندگان کرد در کشورهای سوسیالیستی را به خاطر اجازه بازگشت به میهن عزیزمان و پیوستن به افتخار دفاع از آرمان بزرگ مردممان، آرمان دفاع از جمهوری و میهنشان، ابراز کنم.» 

صدام حسین و ایدئولوژیست‌های بعثی عراق با این ادعا که بابلی‌ها و آشوری‌های باستان اجداد اعراب هستند، در پی پیوند دادن تمدن باستانی بابل و آشور در عراق با ناسیونالیسم عربی بودند .  بنابراین، صدام حسین و حامیانش ادعا می‌کنند که هیچ تضادی بین میراث بین‌النهرین و ناسیونالیسم عربی وجود ندارد. 

صدام حسین به عنوان رئیس جمهور عراق ، خود را به عنوان یک عراقی در هنر دولتی ابراز کرد - خود را به عنوان یک نبوکدنصر دوم امروزی مرتبط می‌کرد و در چنین هنری سربندهای عربی و کردی می‌پوشید.  صدام حسین همچنین خود و دولت بعثی را با صلاح‌الدین ایوبی ، رهبر مشهور کرد مسلمانان و اعراب علیه صلیبیون در اورشلیم ، که اهل عراق امروزی بود، مقایسه می‌کرد. 

## ایردنتیسم
پس از کسب استقلال در سال ۱۹۳۲، دولت عراق بلافاصله اعلام کرد که کویت به حق بخشی از خاک عراق است و ادعا کرد که تا زمان ایجاد آن توسط بریتانیا ، بخشی از خاک عراق بوده است . 

دولت قاسم ادعای الحاق خوزستان را داشت .  همچنین ادعاهای الحاق کویت را نیز داشت. 

دولت صدام حسین در پی الحاق چندین سرزمین بود. در جنگ ایران و عراق ، صدام ادعا کرد که عراق حق دارد حاکمیت خود را بر کرانه شرقی رودخانه شط العرب که در اختیار ایران است، حفظ کند .  عراق رسماً در توافقنامه الجزایر 1975 با مصالحه برای حفظ مرز در خط مرکزی رودخانه موافقت کرده بود ، در عوض ایران حمایت خود را از شورشیان کرد در عراق پایان دهد . 

سرنگونی سلطنت ایران و به قدرت رسیدن امام روح الله خمینی در سال 1979، روابط ایران و عراق را رو به وخامت گذاشت و پس از درگیری‌های قومی در خوزستان و درگیری‌های مرزی بین نیروهای ایرانی و عراقی، عراق توافقنامه الجزایر را باطل و آن را لغو کرد و چند روز بعد نیروهای عراقی حمله‌ای تمام عیار به ایران انجام دادند که منجر به جنگ ایران و عراق شد.  علاوه بر این، صدام از جنبش آزادیبخش اهواز مستقر در عراق و هدف آنها برای جدا کردن قلمرو ادعایی آنها، اهواز ، از ایران، حمایت کرد، با این باور که این جنبش اعراب خوزستان را به حمایت از حمله عراق ترغیب خواهد کرد.  در جنگ خلیج فارس ، عراق کویت را اشغال و ضمیمه خاک خود کرد، قبل از اینکه توسط یک ائتلاف نظامی بین‌المللی که از احیای حاکمیت کویت حمایت می‌کرد، اخراج شود.

پس از الحاق کویت، نیروهای عراقی در مرز با عربستان سعودی تجمع کردند و سرویس‌های اطلاعاتی خارجی گمان می‌کردند که صدام در حال آماده شدن برای حمله به عربستان سعودی برای تصرف یا حمله به میدان‌های نفتی آن است که در فاصله بسیار کمی از مرز قرار داشتند. 

گمان می‌رود که صدام حسین قصد حمله و الحاق بخشی از استان شرقی عربستان سعودی را داشته است ، با این توجیه که منطقه سعودی الحسا بخشی از استان بصره عثمانی بوده است که بریتانیایی‌ها در سال 1913 به عربستان سعودی در فتح آن کمک کرده بودند. 

اعتقاد بر این است که صدام قصد داشت کویت و منطقه نفتی الحساء را ضمیمه خاک خود کند تا عراق کنترل تولید نفت گسترده منطقه خلیج فارس را در دست داشته باشد و این امر عراق را به قدرت غالب در خاورمیانه تبدیل می‌کرد .  دولت عربستان سعودی از بسیج ده لشکر ارتش عراق که به شدت مسلح و مجهز بودند در امتداد مرز کویت و عربستان سعودی که به خاک عراق ضمیمه شده بودند، نگران شد و به دولت ایالات متحده هشدار داد که آنها معتقدند عراق در حال آماده شدن برای حمله فوری به استان شرقی عربستان سعودی است.  دولت عربستان سعودی اظهار داشت که بدون کمک نیروهای خارجی، عراق می‌تواند ظرف شش ساعت به استان شرقی حمله کرده و کنترل کل آن را به دست گیرد. 

## نماد ها

File:Flag of Iraq (1921–1959).svg| پرچم عراق از سال ۱۹۲۴ تا ۱۹۵۹. این پرچم از رنگ‌های خانواده سلطنتی هاشمی (که به نمادی از پان عربیسم نیز تبدیل شد) استفاده می‌کند، دو ستاره نماد دو قومیت اصلی عراق، اعراب و کردها هستند. 
File:Flag of Iraq 1959-1963.svg| پرچم عراق از سال ۱۹۵۹ تا ۱۹۶۳، از هویت یکپارچه عراقی حمایت می‌کند که شامل رنگ‌های پان‌عربی (سیاه، سبز، قرمز، سفید)، رنگ‌های کردی (سبز، قرمز، سفید، زرد) و نماد باستانی ستاره آشوری-بابلی ایشتار به رنگ قرمز در پشت خورشید زرد کردی است. 
File:Flag of Iraq (1963–1991).svg| پرچم عراق از سال ۱۹۶۳ تا ۱۹۹۱، که بعدها به عنوان یک نسخه سکولار تا سال ۲۰۰۸ مورد استفاده قرار گرفت، هنوز هم به عنوان پایه پرچم فعلی عراق و نمادی از هویت سنی عراق مورد استفاده قرار می‌گیرد. 
File:Flag of Iraq, 1991-2004.svg| پرچم عراق از سال ۱۹۹۱ تا ۲۰۰۴، همانند پرچم قبلی اما با تکبیر بین ستاره‌ها به عنوان بخشی از کمپین ایمان 
File:Emblem of Iraq (1959-1965).svg| نشان عراق (۱۹۵۹-۱۹۶۵)، ترکیبی از ستاره ایشتار و شمش را برای نشان دادن میراث باستانی بین النهرین به کار می‌برد. 

File:Shamash-sun-symbol (3 rays).svg| نماد خورشید شمش ، نماد رایج از دوره اکدی تا دوره نئوبابلی . این نمادنگاری بعدها منجر به پیدایش نشان عراق (۱۹۵۹-۱۹۶۵) شد. 
File:Lammasu.jpg| در ابتدا به عنوان یک الهه در دوران سومری ، زمانی که *لاما* نامیده می‌شد ، به تصویر کشیده می‌شد، بعدها از دوران آشوری به عنوان ترکیبی از انسان، پرنده و گاو نر یا شیر تحت نام *لاماسو به تصویر کشیده شد .* این موجود اغلب در هنر بین‌النهرین و هنر عراقی ظاهر می‌شود .
File:Ashur god.jpg| یک نقش برجسته نئوآشوری از آشور به عنوان کمانداری با ردای پر . این نقش بارها در هنر بین النهرین و هنر عراقی دیده می‌شود . 
File:Ishtar-star-symbol.svg| ستاره ایشتار نمادی از الهه باستانی سومری، اینانا، است . این نماد، در کنار شمش ، بعدها به نماد عراق (۱۹۵۹-۱۹۶۵) تبدیل شد. 


## ناسیونالیسم عراقی امروز
پس از حمله به عراق در سال ۲۰۰۳ ، این کشور در هرج و مرج فرو رفت. یک دولت مرکزی ضعیف به همراه ظهور جنگ داخلی فرقه‌ای در میان مردم عراق، ارزش ملی‌گرایی عراقی را کاهش داد. بسیاری از کسانی که خواستار احیای ملی‌گرایی عراقی برای شکوه مردم عراق هستند، به عنوان بعثی انگ خورده و کلیشه‌سازی می‌شوند . با وخامت شرایط زندگی در بسیاری از نقاط کشور و ادامه جنگ‌های مداوم، بسیاری از مردم کمتر به میراث عراقی خود اهمیت می‌دهند.

در سال‌های اخیر، تحلیلگران شاهد افزایش ناسیونالیسم و ​​میهن‌پرستی عراقی بوده‌اند، چرا که اکثر عراقی‌ها فرقه‌گرایی را عامل خونریزی و خشونت در کشور می‌دانستند. 

یکی از بزرگترین عواملی که منجر به اعتراضات عراق در سال‌های 2019 تا 2021 شد ، ظهور ملی‌گرایی عراقی در میان جوانان بود. 

### ملی‌گرایی و مداخله خارجی
حمله ایالات متحده بر رویکرد عراق به مداخله تأثیر گذاشت. عراق پس از فرآیند بعث‌زدایی که شامل تغییر دولت نیز می‌شد، به عنوان منطقه‌ای با منازعه سیاسی مفهوم‌سازی می‌شود.  گروه‌های قومی برداشت‌های متفاوتی در مورد معنای عراقی بودن داشتند. صدام حسین، پیش از سال 2003، پس از به قدرت رسیدن در سال 1979، دیکتاتوری به رهبری سنی‌ها را تأسیس کرد که شامل تنش‌های قومی و فرقه‌ای همراه با ناکارآمدی سیاسی بود.  هویت فرقه‌ای منجر به درگیری بین گروه‌های قومی شد و به برداشت‌های متضاد آنها از بیگانگان کمک کرد. مداخله، چه توسط ایالات متحده و چه توسط ایران، می‌تواند از دیدگاه ملی‌گرایانه به طور متفاوتی مفهوم‌سازی شود. از یک سو، ملی‌گرایی مخالفت با مداخله را ترویج می‌دهد زیرا اشغال به معنای نقض حاکمیت و کاهش حق تعیین سرنوشت دولت است.  تجاوز به مرزهای قانونی یک کشور دیگر با مفهوم حاکمیت ارضی در تضاد است، بنابراین، ملی‌گرایان مقاومت در برابر مداخله را تشدید می‌کنند.  از سوی دیگر، ملی‌گرایان، برای دفاع از ملت خود، از حمایت خارجی برای رسیدن به اهداف خود استقبال می‌کنند.  هویت ملی از سایر انواع هویت‌یابی پیشی می‌گیرد، بنابراین، ملی‌گرایان اغلب از مداخله به عنوان ابزاری برای از بین بردن تهدیداتی که در مورد عراق توسط داعش ایجاد می‌شود، حمایت می‌کنند.  گروه‌های قومی اکثریت کشور، اعراب شیعه، اعراب سنی و کردها، مداخله را از طریق درک خود از ملی‌گرایی تفسیر می‌کنند. در حالی که اعراب شیعه به دلیل هویت فرقه‌ای مشترک خود، دخالت ایران را تأیید می‌کنند، اعراب سنی ایران را به عنوان یک دشمن می‌شناسند و از نقش قدرتمند ایالات متحده حمایت می‌کنند.  کردها، یک جامعه قومی که در برابر ظلم و ستم از حمایت آمریکا برخوردار شده‌اند، دخالت ایالات متحده را تشویق می‌کنند.  صرف نظر از نگرش‌های متنوع فراملی آنها، هویت ملی عراقی آنها را تحت تأثیر قرار داد تا از مداخله حمایت کنند زیرا کمک به مبارزه مسلحانه علیه داعش اجتناب‌ناپذیر است. 

### ملی‌گرایی و روابط شیعه و کرد پس از ۲۰۰۳
فروپاشی نظام بعثی و تغییر رژیم، شیعیان و کردها را برای ایجاد یک ساختار تقسیم قدرت مجهز کرد.  به رسمیت شناختن متقابل بین این گروه‌ها قابل تصور بود زیرا هیچ یک از آنها حس ذات‌گرایانه‌ای از هویت را که مانع همکاری آنها می‌شد، نپذیرفتند. پست‌مدرنیسم، که مورد توجه دو جامعه است، با درک شخصیت به عنوان امری سیال، تکه‌تکه و در حال تغییر مداوم، مفاهیم ثابت هویت را از بین می‌برد.  مفهوم‌سازی هویت از طریق این دیدگاه، آنها را قادر ساخت تا با وجود مبارزات قدرت، در همکاری مشارکت کنند.  قانون اساسی، عراقی‌ها را به عنوان «مردم بین‌النهرین» به تصویر می‌کشد که نشان‌دهنده ارتباط آنها با اسلام و دموکراسی اسلامی است، همانطور که توسط شیعیان تشویق می‌شود.  با تأکید بر بنیان اسلامی هویت ملی با پیوند دادن آن با میراث عراق، گسستی از دیکتاتوری سکولار صدام حسین آشکار می‌شود. 

### انقلاب‌های پس از ۲۰۰۳
در سال ۲۰۱۱، قیام‌هایی در سراسر خاورمیانه رخ داد. مردم عراق در فوریه ۲۰۱۱ به بهار عربی پیوستند. صدها نفر در بغداد و همچنین در سراسر شهر اعتراض کردند. مردم به این دلیل اعتراض می‌کردند که دولت در تأمین نیازها و حقوق اولیه آنها کوتاهی می‌کرد. معترضان علیه فساد و پارتی‌بازی تظاهرات کردند. آنها برای یک سیستم آموزشی بهتر و دسترسی آسان‌تر به مشاغل مبارزه کردند. بسیاری از تنش‌ها همچنین از این واقعیت ناشی می‌شد که نخست وزیر نوری المالکی به وعده‌های خود در برقراری امنیت در کشور عمل نکرد. اعتراضات به خشونت انجامید زیرا دولت آنچه را که مردم برای آن می‌جنگیدند، برای آنها فراهم نکرد. 

در سال ۲۰۱۲، قیام دیگری فوران کرد. بازیگر اصلی این قیام، جامعه سنی بود، زیرا دولت سیاستمداران سنی را هدف قرار می‌داد، به عنوان مثال وزیر دارایی، که یک سنی بود، دستگیر شد. دامنه معترضان گسترده بود، جوانان شرکت‌کننده از رهبران قبیله‌ای و مذهبی حمایت می‌شدند. بار دیگر، رژیم اعتراضات را با خشونت سرکوب کرد. برخی از معترضان ناراضی تصمیم گرفتند به داعش بپیوندند و به مبارزه علیه رژیم ادامه دهند. در مجموع، پروتستان‌ها علیه فرقه‌گرایی می‌جنگیدند. این رژیم فرقه‌ای ریشه بیشتر فساد در کشور است. آنها می‌خواستند رژیم محصص را که در سال ۲۰۰۳ توسط ایالات متحده تحمیل شد، سرنگون کنند.  این رژیم بر اساس تقسیم قدرت بین همه جوامع مذهبی مختلف بنا شده است. این رژیم منبع شبکه‌های فاسدی است که در همه جوامع مذهبی ریشه دوانده است. 

روحانیون شیعه همچنین ادعا کردند که عراق باید بر این رژیم فرقه‌گرا غلبه کند. آیت‌الله العظمی علی سیستانی ، رهبر عراق ، در خطبه‌های خود تأکید کرد که فرقه‌گرایی یک ساختار مصنوعی است که در نتیجه اشغال آمریکا ایجاد شده است. 

قیام سال ۲۰۱۸ خشونت‌آمیزتر از دو قیام اول بود. اعتراضات در رسانه‌های اجتماعی سازماندهی شدند، هرچند که به یک سازمان‌دهی مناسب تبدیل نشدند. خواسته‌های معترضان اجتماعی-اقتصادی و سیاسی-اقتصادی بود. 

در سال ۲۰۱۹، تظاهرکنندگان جوان علیه فساد، فرقه‌گرایی و فقدان حقوق اساسی اعتراض می‌کردند. فراتر از درخواست اصلاحات اجتماعی، این اعتراض به رد کامل طبقات حاکم و سیستم تحمیلی ایالات متحده در سال ۲۰۰۳ تبدیل شده است. این اعتراض بسیار خشونت‌آمیز و مرگبار بود.  در واکنش به این اعتراض، افراد بیشتری از پیشینه‌های متنوع به تظاهرات پیوستند. با این قیام اخیر، دولت تمام مشروعیت خود را از دست داد. 

## منابع

رده:سیاست در عراق
رده:ملی‌گرایی عراقی