واکنش‌ها به جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران

در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، اسرائیل و ایالات متحده آمریکا حمله مشترک و هماهنگی را به اماکن مختلف در ایران آغاز کردند. این حمله که اسرائیل آن را با نام رمز **عملیات شیر ​​غران** و ارتش ایالات متحده آمریکا آن را با نام رمز **عملیات خشم حماسی** شناختند، مقامات کلیدی، فرماندهان نظامی و تأسیسات را هدف قرار داده و هدف آن تغییر رژیم جمهوری اسلامی است.

## سیاسی
### ایالات متحده
بندانگشتی|رئیس‌جمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، در حال سخنرانی درباره حملات ایالات متحده در ایران.
رئیس‌جمهور دونالد ترامپ تأیید کرد که ارتش ایالات متحده «عملیات رزمی بزرگی» را در ایران آغاز کرده است، و آن را به عنوان «عملیاتی گسترده و مداوم برای جلوگیری از تهدید آمریکا توسط این دیکتاتوری بسیار شرور و رادیکال» توصیف کرد. او در ویدیویی که در تروث سوشال منتشر کرد، مجدداً تأیید کرد که «هدف ما دفاع از مردم آمریکا با از بین بردن تهدیدات قریب‌الوقوع رژیم ایران است، گروهی شرور از افرادی بسیار سخت‌گیر و وحشتناک» و افزود: «به مدت ۴۷سال، رژیم ایران شعار مرگ بر آمریکا سر داده و کارزاری بی‌پایان از خونریزی و کشتار جمعی را علیه ایالات متحده، نیروهای ما و مردم بی‌گناه در بسیاری از کشورها به راه انداخته است.» ترامپ گفت که گفتگو با ایران پس از کشته‌شدن علی خامنه‌ای آسان‌تر خواهد بود. در سومین روز درگیری، ترامپ گفت که ارتش آمریکا در حال «درهم کوبیدن ایران است اما موج بزرگ حملات هنوز در پیش است» و به احتمال استفاده از نیروهای زمینی اشاره کرد.

قانون‌گذاران آمریکایی واکنش‌های متفاوتی داشته‌اند. سناتور جمهوری‌خواه لیندسی گراهام به همراه دیگر اعضای حزبش، از جمله رهبر اکثریت سنا جان تون، و همچنین برخی از دموکرات‌ها از جمله سناتور جان فترمن و نماینده جاش گاتهایمر از این اقدام حمایت کردند. مایک جانسون، رئیس مجلس نمایندگان، گفت که اسرائیل حتی بدون کمک ایالات متحده نیز به ایران حمله می‌کرد و عواقب آن «ویرانگر» می‌بود. او مشارکت ایالات متحده در این حمله را برای «دفاع ما کاملاً ضروری» دانست. سایر جمهوری‌خواهان با این عملیات مخالفت کردند، از جمله نماینده توماس مسی و نماینده سابق مارجوری تیلور گرین.

سیاستمداران دموکرات تمایل بیشتری به کناره‌گیری داشتند. نماینده جیم هیمز اظهار داشت: «هر آنچه پیش و پس از این حملات به ایران از دولت شنیده‌ام، تأیید می‌کند که این یک جنگ انتخابی بدون پایان استراتژیک است.» سناتور مارک وارنر پس از شرکت در یک جلسه توجیهی محرمانه درباره جنگ، گفت که تهدید فوری از سوی ایران وجود نداشته است. سناتور تیم کین خواستار بررسی قدرت ترامپ برای ورود به جنگ بدون حمایت کنگره شد، اقدامی که توسط سناتور جمهوری‌خواه رند پال، سناتور دموکرات چاک شومر (رهبر دموکرات‌های سنا که در جلسه محرمانه جنگ ایران حضور داشت و پس از آن گفت که «پاسخ‌های آن‌ها را کاملاً ناکافی می‌داند»)، رهبر اقلیت مجلس حکیم جفریس، و سناتور دموکرات اندی کیم حمایت شد. قانون اساسی ایالات متحده آمریکا، ماده یک، بخش هشت، بندهای ۱ و ۱۱ با هم برمی‌شمارند که «کنگره قدرت خواهد داشت... تا اعلان جنگ کند.»

اعضای مهم کنگره ایالات متحده آمریکا خواستار رای‌گیری درباره قطعنامه اختیارات جنگی، موسوم به قانون اختیارات جنگی هستند که حملات ترامپ به ایران را محدود می‌کند. پیش‌نویس این قطعنامه پیش از آغاز حملات در حال تهیه بود. این قانون حملات ایالات متحده را شصت روز (و سی روز اضافی در صورت نامه ترامپ به کنگره) پس از گزارش ترامپ، متوقف می‌کند، مگر اینکه کنگره اعلام جنگ نماید. مشخص نیست که آیا این قانون در ابتدا تصویب خواهد شد یا خیر؛ نماینده رو کانا شانس تصویب آن در مجلس نمایندگان طی هفته جاری را ۴۰٪ تا ۶۰٪ دانست. این قانون پس از آن به اکثریت دوسوم نیاز دارد تا بتواند وتوی رئیس‌جمهور آمریکا را لغو کند.  آسوشیتد پرس در ۲۸ فوریه گزارش داد که «کنگره اکثریت دوسوم مورد نیاز برای لغو آن مخالفت را نخواهد داشت» و از این پیشنهاد به عنوان «عمدتاً نمادین» یاد کرد. ترامپ در نامه‌ای در رابطه با این پیشنهاد به رئیس موقت سنای ایالات متحده آمریکا گفت که برای مذاکره با ایران تلاش کرده اما مسیر دیپلماتیک غیرممکن شده است.

نظرسنجی *[[گاردین]]* نشان داد که ۲۷٪ از آمریکایی‌ها عملیات ایالات متحده را تأیید، ۴۳٪ مخالفت و ۲۹٪ تردید داشتند. نظرسنجی دیگری توسط سی‌ان‌ان نشان داد که ۵۹٪ از آمریکایی‌ها با این حملات مخالف و تنها ۴۱٪ موافق بودند.  منتقدان ترامپ، از جمله سیاستمداران دموکرات، چهره‌های تأثیرگذار راست رادیکال و کاربران شبکه‌های اجتماعی، از این جنگ با نام‌های طنزآمیز یاد کردند تا ادعا کنند هدف از جنگ منحرف کردن اذهان آمریکایی‌ها از تحقیقات درباره گذشته ترامپ با جفری اپستین (سرمایه‌دار و مجرم جنسی کودکان) در پرونده‌های اپستین است؛ نام‌هایی مانند «جنگ اپستین» و «عملیات خشم اپستین»، که دومی اشاره‌ای به نام رمز عملیات «عملیات خشم حماسی» (Operation Epic Fury) است.

پس از ترور خامنه‌ای، جشن‌هایی در سایر نقاط جهان از جمله در جامعه ایرانیان لس‌آنجلس گزارش شده است که در آن خامنه‌ای را محکوم کرده و بسیاری خواستار تغییر رژیم و آزادی ایران شدند.

### اسرائیل
نخست‌وزیر بنیامین نتانیاهو گفت هدف از این حملات «رفع تهدید وجودی ناشی از رژیم تروریستی در ایران» است و اظهار داشت که «اقدام مشترک ما شرایطی را برای مردم شجاع ایران فراهم می‌کند تا سرنوشت خود را به دست بگیرند.» وزیر امور خارجه گیدون سعار گفت که اقدام نظامی علیه ایران «با وجود خطرات قابل توجه موجود» فوراً مورد نیاز بود و افزود که «تأخیر به رژیم ایران اجازه می‌داد به سطحی از مصونیت برای برنامه هسته‌ای خود برسد و همچنین به تولید انبوه موشک‌های بالستیک دوربرد بپردازد». نخست‌وزیر بنیامین نتانیاهو اولین کسی بود که ترور را گزارش کرد و جشن گرفت و اظهار داشت «به مدت ۴۷ سال، رژیم آیت‌الله شعار مرگ بر اسرائیل و مرگ بر آمریکا سر داده است. این رژیم خون ما را ریخته، بسیاری از آمریکایی‌ها را به قتل رسانده و مردم خودش را قتل‌عام کرده است.» وزیر دفاع یسرائیل کاتس این قتل را جشن گرفت و اعلام کرد «او که برای نابودی اسرائیل اقدام می‌کرد - نابود شد... عدالت اجرا شد و محور شرارت ضربه مهلکی خورده است.»

### ایران

#### دولت
وزارت امور خارجه ایران وعده پاسخ داد زیرا نیروهای ایرانی به پایگاه‌های ایالات متحده در سراسر خلیج فارس حمله کردند. شورای عالی امنیت ملی اعلام کرد که ایران مورد هدف یک «عملیات هوایی وحشیانه» توسط ایالات متحده و اسرائیل قرار گرفته است و گفت: «این اتفاق بار دیگر در جریان مذاکرات رخ داد و دشمن تصور می‌کند که ملت مقاوم ایران با این اقدامات بزدلانه تسلیم خواسته‌های حقیر آن‌ها خواهد شد.» وزیر امور خارجه ایران عباس عراقچی این حملات را «کاملاً بی‌دلیل، غیرقانونی و نامشروع» خواند.معاون اول رئیس‌جمهور، عارف، اظهار داشت که مسیر عدالت اجتماعی با هیچ حمله موشکی متوقف یا در برابر آن مقاومت نخواهد شد.

در پی ترور خامنه‌ای، آیات عظام ناصر مکارم شیرازی و حسین نوری همدانی فتوای جهاد علیه آمریکا را برای مسلمانان جهت انتقام خون او صادر کردند و گفتند که انتقام «وظیفه شرعی همه مسلمانان جهان است تا شر این جنایتکاران از روی زمین ریشه‌کن شود». رژیم ایران اعلام کرد که تمامی قوانین و محدودیت‌های واردات و صادرات را لغو کرده است. آنها اعلام کردند که سوخت و داروی کافی در دسترس دارند. آن‌ها نانوایی‌ها را تهدید کردند که مغازه را تعطیل نکنند و ۱۶ ساعت در روز نان بپزند. حدود ۸ تن از مراجع و روحانیون رسمی دولت ایران خواستار محافظت از رژیم ایران در برابر حمله شدند.

شرکت ملی پست تمامی تحویل بسته‌ها را تا ۳ مارس متوقف کرد.تمامی رویدادهای ورزشی پس از ممنوعیت توسط دولت لغو شد. عراق یا امارات احتمالاً جایگزین ایران در مسابقات مقدماتی جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ خواهند شد.زائران ایرانی حج مکه نیز به جای هواپیما، به صورت زمینی از عربستان سعودی بازگردانده شدند.

سردار سپاه، سید مجید ابن‌الرضا، جایگزین عزیز نصیرزاده، وزیر کشته شده وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح شد.
دولت ایران به غیرنظامیان دستور داد شهرهای بندر چابهار، بندر عباس، بندر ماهشهر، و بوشهر را تخلیه نکنند، اما شورای عالی امنیت ملی به مردم دستور داد شهر تهران را تخلیه کنند.مدارس تعطیل شدند و برای باقی‌مانده سال به آموزش آنلاین در اپلیکیشن شاد روی آوردند.

#### نظامی
محسنی اژه‌ای، رئیس موقت شورای رهبری و رئیس قوه قضائیه گفت که در ساختار نظام جمهوری اسلامی بن‌بستی وجود ندارد.سپاه پاسداران هشدار داد که سرجنگی‌های جدیدی که توسط موشک‌ها حمل می‌شوند بیش از ۵۰۰ کیلوگرم وزن دارند.سردار جباری از سپاه پاسداران اظهار داشت که هواپیماهای نظامی آمریکا به آنجا (قبرس) منتقل می‌شوند و ما آنقدر موشک به قبرس شلیک خواهیم کرد که از آنجا نیز فرار کنید.سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه گفت حملات ایران تا زمانی که در حال دفاع هستند ادامه خواهد داشت.

در سومین روز عملیات وعده صادق ۴، قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا سپاه اعلام کرد که ۱۰ موج حمله پهپادی و موشکی علیه شهرهای مختلف اسرائیل و آمریکایی‌ها انجام داده‌اند.سرتیپ پاسدار سید مجید ابن‌الرضا جایگزین عزیز نصیرزاده، وزیر سابق دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح شد که در حمله موشکی روز اول ترور شده بود. 

#### غیرنظامیان ایرانی
[بندانگشتی|[نشان شیر و خورشید|پرچم شیر و خورشید به طور گسترده به عنوان نماد مخالفت با حکومت ایران استفاده می‌شود، حکومتی که حملات با هدف سرنگونی آن انجام می‌گردد.]]
دیلی تلگراف و ایران اینترنشنال تصاویری را منتشر کردند که نشان‌دهنده شادی غیرنظامیان در ایران از این حملات بود؛ برخی ابراز امیدواری کردند که این حوادث باعث تضعیف یا حتی سقوط رهبری کنونی شود.

رسانه‌هایی از جمله نیویورک تایمز، رویترز، الجزیره، و رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی تصاویری از تظاهرات طرفداران دولت منتشر کردند. در این تصاویر، شرکت‌کنندگان در حالی که پرچم‌های ایران و پوسترهایی از علی خامنه‌ای را حمل می‌کردند، با حملات ایالات متحده و اسرائیل مخالفت می‌کردند. برخی رژیم را مسئول وقوع جنگ دانستند و برخی نگران بقای آن بودند. در مناطقی که حملات صورت گرفت، مقداری هراس وجود داشت. غیرنظامیان در حال جشن گرفتن کشته شدن رهبر ایران، علی خامنه‌ای، مشاهده شدند، در حالی که نیروهای امنیتی به سوی شادی‌کنندگان در خیابان‌ها آتش گشودند. در اول مارس ۲۰۲۶، ویدیویی نشان داد که گروهی از مردم مجسمه روح‌الله خمینی را سرنگون می‌کنند.

با انتشار خبر مرگ خامنه‌ای، برخی ایرانیان در خیابان‌ها به ابراز «شادی، شوک و ناباوری» پرداختند، هرچند نیروهای امنیتی برای جلوگیری از قیام مستقر شدند و خاموشی مجدد اینترنت اعمال شد. با وجود قطع اینترنت، ویدیوهایی از شادی مردم از مرگ خامنه‌ای در کرج، قزوین، شیراز، کرمانشاه، اصفهان و سنندج دست‌به‌دست شد، در حالی که نیروهای امنیتی به سوی برخی معترضان آتش گشودند. در ۱ مارس ۲۰۲۶، در جنوب ایران، مجسمه بنیانگذار جمهوری اسلامی، آیت‌الله روح‌الله خمینی توسط جمعیت سرنگون شد.

#### ایرانیان خارج از کشور

تجمعات جشن و شادی در سراسر جهان در میان ایرانیان خارج از کشور برگزار شد، جایی که ایرانیان با به اهتزاز درآوردن نمادهای ضد رژیم، از جمله پرچم شیر و خورشید، همصدا با بسیاری در داخل ایران ابراز خوشحالی کردند.

رضا پهلوی، فرزند شاه سابق ایران که در آمریکا اقامت دارد، از ایرانیان داخل کشور خواست تا برای از سرگیری اعتراضات همزمان با «فروپاشی» جمهوری اسلامی آماده شوند. او از نیروهای مسلح ایران و نیروهای امنیتی خواست تا به جای دولت حاکم، در کنار مردم بایستند و اقدام ایالات متحده علیه ایران را یک «مداخله بشردوستانه» توصیف کرد، در حالی که از ترامپ خواست از آسیب به غیرنظامیان خودداری کند. پهلوی پروژهٔ «شکوفایی ایران» را ارائه کرد، ابتکاری وابسته به «اتحادیه ملی برای دموکراسی در ایران» (NUFDI) مستقر در آمریکا، که برنامه‌های ۱۸۰ روز اول حکومت ایران پس از سقوط احتمالی جمهوری اسلامی را ترسیم می‌کند، از جمله اقداماتی برای تثبیت اقتصادی و بازسازی نهادی. رضا پهلوی از ایرانیان خواست در حالی که جمهوری اسلامی «در حال فروپاشی» است، برای ازسرگیری خیزش ۱۴۰۴ ایران آماده شوند. او همچنین از نیروهای نظامی و امنیتی ایران خواست به جای حاکمیت، در کنار مردم بایستند و اقدام ایالات متحده علیه ایران را «مداخله‌ای بشردوستانه» توصیف کرد، در عین حال، پهلوی از دونالد ترامپ خواست از وارد آمدن آسیب به غیرنظامیان جلوگیری کند.  پس از کشته‌شدن علی خامنه‌ای، پهلوی در مصاحبه‌ای با برنامهٔ «۶۰ دقیقه» گفت که ایرانیان باید آماده باشند تا در زمان مناسب به خیابان‌ها بیایند و تغییر را پیش ببرند. او گفت مردم ایران آماده‌اند «برای پایان دادن به جمهوری اسلامی مبارزه کنند» و افزود که حملات جاری علیه حکومت، آنچه او «یک فرصت واقعی» توصیف کرد، برای ایرانیان فراهم کرده است؛ زیرا اکنون می‌توانند پایان احتمالی رژیم را ببینند. پهلوی همچنین اظهار داشت که قصد ندارد برای به‌دست آوردن مقام سیاسی تلاش کند یا سلطنت را بازگرداند، بلکه هدف او کمک به هدایت ایران در مسیر گذار مسالمت‌آمیز به یک نظام دموکراتیک است. او همچنین استدلال کرده است که مشروعیتش از حمایت میلیون‌ها ایرانی، چه در داخل کشور و چه در خارج، که در جریان تظاهرات عمومی حمایت خود را از او ابراز کرده‌اند ناشی می‌شود.

مریم رجوی، رهبر شورای ملی مقاومت ایران مستقر در فرانسه و آلبانی، که شاخه سیاسی سازمان اسلام‌گرا–مارکسیست سازمان مجاهدین خلق ایران است، تشکیل یک دولت انتقالی رقیب را اعلام کرد و هم جمهوری اسلامی و هم پروژه رفاه ایران را رد نمود.

## بین‌المللی

### کشورها

###### آسیا
وزارت امور خارجه جمهوری خلق چین نگرانی خود را از حملات ایالات متحده و اسرائیل ابراز کرد، خواستار پایان فوری خصومت‌ها علیه ایران و از سرگیری گفتگوها شد. این وزارتخانه همچنین تأکید کرد که حاکمیت ایران باید مورد احترام قرار گیرد. وزیر امور خارجه وانگ یی این حمله را محکوم کرد. این وزارتخانه همچنین بیانیه‌ای منتشر کرد که در آن به اتباع خود هشدار داد «در سریع‌ترین زمان ممکن» از ایران خارج شوند. در اول مارس، وزارت امور خارجه اعلام کرد که کشته شدن خامنه‌ای «نقض فاحش حاکمیت و امنیت ایران» است که اهداف و اصول منشور ملل متحد و هنجارهای اساسی روابط بین‌الملل را زیر پا می‌گذارد. دیپلمات مائو نینگ در ۲ مارس اعلام کرد که یک تبعه چینی در «تبادل آتش» در تهران کشته شده است، و بیش از ۳۰۰ تبعه چینی از کشور خارج شده‌اند.

مدیر دفتر کمیسیون امور خارجه مرکزی حزب کمونیست چین، وانگ یی اظهار داشت که شهروندان چینی ممکن است در طول حملات در ایران کشته شوند و افزود که او این حملات را غیرقانونی می‌داند و ایران نباید با تغییر رژیم مواجه شود. طبق گزارش ان‌بی‌سی، چین دارای روابط نزدیکی با ایران است. ارتش آزادی‌بخش خلق ویدیویی را در ۱ مارس از طریق حساب «شیپور نظامی چین» منتشر کرد. این ویدیو مانورهای جنگنده‌های نیروی هوایی ارتش آزادی‌بخش خلق و نیروی دریایی ارتش آزادی‌بخش خلق را نشان می‌داد. این ویدیو با زیرنویس «آماده برای جنگ در هر زمان»، زمانی منتشر شد که چین به شدت از اقدامات آمریکا و اسرائیل علیه ایران انتقاد می‌کرد.

وزارت امور خارجه هند نگرانی خود را ابراز کرد و از هر سه کشور خواستار آتش‌بس شد. سفارت هند به شهروندان هندی نسبت به سفر به ایران و بیشتر کشورهای خاورمیانه هشدار داد و از کسانی که در این کشور هستند خواست فوراً به دنبال پناهگاه باشند. سازمان «نورکا» نیز خطوط کمکی برای هندی‌های گرفتار در تمامی کشورهای آسیب‌دیده راه اندازی کرد.

وزارت امور خارجه افغانستان اعلام کرد که حملات اخیر ایالات متحده و اسرائیل به ایران «پیامدهای منفی طولانی‌مدتی» برای منطقه خواهد داشت. طالبان در بیانیه‌ای آنچه را که «تأسف عمیق» نسبت به حملات به ایران خواند، ابراز کرد. وزیر امور خارجه امیر خان متقی این تجاوز به ایران را محکوم کرد و تسلیت خود را به دولت و ملت ایران بابت هدف قرار گرفتن رهبر ایران، آیت‌الله علی خامنه‌ای ابراز نمود.

نخست‌وزیر ژاپن سانائه تاکایچی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد: «ما به عنوان دولت ژاپن برای هرگونه خطر احتمالی آماده خواهیم بود و به بهترین شکل ممکن با آن برخورد خواهیم کرد.» تاکایچی همچنین در کمیسیون بودجه مجلس نمایندگان تأکید کرد که «موضع ثابت ژاپن این است که توسعه سلاح‌های هسته‌ای توسط ایران هرگز قابل تحمل نیست» و از ایران خواست خصومت‌ها را متوقف کند. با این حال، او هیچ اظهارنظری در مورد اقدامات اسرائیل و ایالات متحده نکرد. وزیر دفاع شینجیرو کویزومی نیز اعلام کرد که مقدمات تخلیه مهاجران ژاپنی در منطقه توسط نیروهای دفاع‌ازخود در حال فراهم شدن است. در اول مارس، او اعلام کرد که دولت «به طور کلی» از حمله آمریکا و اسرائیل حمایت می‌کند.

###### خاورمیانه
نخست‌وزیر لبنان نواف سلام در پی حملات اسرائیل به ایران خواستار خویشتنداری شد و تأکید کرد که لبنان نباید به یک جنگ منطقه‌ای گسترده‌تر کشانده شود و باید امنیت و ثبات خود را در اولویت قرار دهد. سلام همچنین تصمیم حزب‌الله برای پیوستن به جنگ با حمله به اسرائیل را محکوم کرد و آن را «اقدامی غیرمسئولانه و مشکوک دانست که امنیت و سلامت لبنان را به خطر می‌اندازد و بهانه‌هایی برای ادامه تجاوز به اسرائیل می‌دهد». او همچنین گفت: «ما اجازه نخواهیم داد کشور به ماجراجویی‌های جدید کشیده شود». وزیر امور خارجه بدر البوسعیدی از عمان با وجود مذاکرات ۲۰۲۶ ایران و ایالات متحده، از شروع خشونت‌ها ابراز «ناراحتی» کرد و از ایالات متحده خواست که «بیشتر درگیر نشود» و افزود: «این جنگ شما نیست.» سخنگوی وزیر امور خارجه حملات را محکوم کرد و آن را تجاوز غیرقانونی خواند. عمان همچنین خواستار تشکیل جلسه شورای امنیت سازمان ملل متحد شد.

وزارت امور خارجه عربستان سعودی آنچه را که «حملات وقیحانه و بزدلانه ایران» به ریاض و استان شرقی نامید، محکوم کرد و خاطرنشان کرد که این حملات علیرغم بسته شدن صریح حریم هوایی این کشور صورت گرفته است. عربستان سعودی در بیانیه‌ای که توسط خبرگزاری رسمی منتشر شد، «تجاوز وقیحانه» و «وحشیانه ایران» به کشورهای عرب همسایه یعنی امارات، بحرین، قطر، کویت و اردن را محکوم کرد و آن را «نقض آشکار» حاکمیت آن‌ها دانست. عربستان سعودی مدعی شد که تمامی حملات ایران به خاک خود را رهگیری کرده و گفت که «تمام اقدامات لازم» را برای دفاع از خود، «از جمله گزینه پاسخ به تجاوز» انجام خواهد داد. وزارت دفاع امارات متحده عربی حملات ایران به خاک خود را با «شدیدترین لحن» محکوم کرد و این حملات را «تشدید خطرناک و اقدامی بزدلانه که امنیت و سلامت غیرنظامیان را تهدید می‌کند» خواند و اعلام کرد که «حق کامل» برای پاسخگویی دارد.  امارات همچنین سفارت خود در تهران را تعطیل و تمامی ماموریت‌های دیپلماتیک خود را فراخواند. امارات همچنین بورس اوراق بهادار خود را تعطیل کرد.

تجار عرب خلیج‌فارس، اعتراضشان را به دونالد ترامپ برای کشاندن منطقه به جنگ با ایران بدون مشورت و پرسش از اینکه ایالات‌متحده خطرات امنیت کشورهای عربی را محاسبه کرده‌است، فرستادند.

##### قاره آمریکا
وزیر امور خارجه پابلو کویرنو از آرژانتین حمایت خود را از ایالات متحده و اسرائیل ابراز کرد و گفت که عملیات نظامی آن‌ها به دنبال «ثبات پایدار در جهان و امنیت در منطقه» است. وزیر خارجه کویرنو در ادامه افزود پس از ترور خامنه‌ای، رژیم ایران در زمان بمب‌گذاری آمیا در سال ۱۹۹۴ این حمله را از طریق نیروهای نیابتی حزب‌الله سازماندهی کرده بود و ابراز امیدواری کرد که «مرگ خامنه‌ای و سقوط احتمالی حکومت اسلامی برای خانواده‌های قربانیان آمیا تسکین به همراه داشته باشد.»

###### آفریقا

* : وزارت امور خارجه جیبوتی حملات تلافی‌جویانه ایران به خاک کشورهای خلیج فارس را محکوم کرد و استدلال کرد که این کشورها خواستار صلح هستند و به دنبال جنگ نیستند و خواستار تنش‌زدایی فوری و بازگشت به گفتگو شد. اندکی پس از آن، رئیس‌جمهور جیبوتی، اسماعیل عمر جله، ضمن تأکید مجدد بر همسویی خود با عربستان سعودی با اعطای دسترسی به تأسیسات نظامی به آن‌ها، به سومالی‌لند در مورد امکان ایجاد پایگاه اسرائیلی در بربره هشدار داد، زیرا چنین اقدامی ثبات منطقه‌ای در سراسر شاخ آفریقا و بی‌طرفی کشورهای دریای سرخ را در درگیری اسرائیل و حوثی‌ها تهدید می‌کند؛ او هر دو کشور اسرائیل و امارات متحده عربی را به پیشبرد همسویی‌های استراتژیک در سراسر شمال شرق آفریقا متهم کرد که خطر تشدید درگیری‌های کنونی (مانند جنگ داخلی سومالی، جنگ داخلی سودان، شورش در چاد، بحران لیبی) و شاید ادغام آن‌ها با جنگ داخلی یمن و جنگ ۲۰۲۶ ایران و اسرائیل را به همراه دارد.
* : رئیس‌جمهور آفریقای جنوبی، سیریل رامافوسا، در ۲۸ فوریه بدون ذکر نام هیچ یک از طرف‌های درگیر، از جامعه بین‌المللی خواست تا تلاش‌ها را در رابطه با خویشتنداری و پایبندی به قوانین بین‌المللی در خاورمیانه، با اشاره خاص به ماده ۵۱ منشور ملل متحد، «دوچندان» کنند.

###### اروپا

* : وزیر امور خارجه الینا والتونن در ایکس نوشت که ترور خامنه‌ای پنجره‌ای برای تغییراتی که مدت‌ها در خاورمیانه انتظارش می‌رفت باز می‌کند. او افزود که «ایران پهپادها و موشک‌هایی را در اختیار روسیه قرار داده است که در جنگ تجاوزکارانه علیه اوکراین استفاده می‌شود. عدم پایبندی آن به توافقات منع اشاعه هسته‌ای تهدیدی همیشگی برای صلح جهانی بوده است».
* : رئیس‌جمهور امانوئل مکرون خواستار تشکیل جلسه اضطراری شورای امنیت سازمان ملل متحد شد. در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، مکرون بیانیه مشترکی با نخست‌وزیر بریتانیا کی‌یر استارمر و صدراعظم آلمان فریدریش مرتس صادر کرد و حملات ایران به کشورهای منطقه را محکوم نمود.
* : صدراعظم فریدریش مرتس در بیانیه مشترکی با فرانسه و بریتانیا گفت که از قبل در جریان قرار گرفته و رایزنی‌ها در جریان است. مرتس در پاسخ به نگرانی‌ها درباره قانونی بودن اقدام نظامی علیه ایران، اذعان به یک «دو راهی» کرد و خاطرنشان کرد که دهه‌ها تکیه بر قوانین بین‌المللی و تحریم‌ها در برابر این رژیم «به وضوح ناکارآمد» بوده است.
* : وزیر امور خارجه مجارستان پیتر سیارتو تأکید کرد که حملات نظامی به ایران اهمیت خط لوله نفت دروژبا را افزایش داده است.
* : وزیر امور خارجه آنتونیو تاجانی خاطرنشان کرد که ایتالیا «سیگنال‌های روشنی به ایران داده بود، اما این کشور عقب‌نشینی نکرد». پایگاه‌های آمریکایی در ایتالیا در وضعیت آماده‌باش قرار گرفتند و جلسه‌ای در این زمینه برگزار شد. وزیر دفاع گیدو کروستو روز قبل از حملات با خانواده‌اش به دبی سفر کرده بود و به همین دلیل مجبور شد وظایف خود را از خارج از کشور ادامه دهد. ایتالیا گزارش داد که حدود ۵۸۰۰۰ ایتالیایی پس از شروع درگیری‌ها در خاورمیانه گرفتار شده‌اند.
* : وزیر امور خارجه سرگئی لاوروف حملات ایالات متحده و اسرائیل را به عنوان یک «قدم بی‌پروایانه» و «اقدامی عمدی، از پیش طراحی شده و بی‌دلیل برای تجاوز مسلحانه» محکوم کرد، و آن‌ها را متهم کرد که منطقه را به سمت یک «فاجعه انسانی، اقتصادی و حتی بالقوه رادیولوژیکی» سوق می‌دهند. رئیس‌جمهور روسیه ولادیمیر پوتین ترور خامنه‌ای را یک «قتل بدبینانه» خواند. او تسلیت خود را به پزشکیان فرستاد و گفت که «ترور خامنه‌ای نقض تمامی استانداردهای اخلاق انسانی و قوانین بین‌المللی است.»
* : نخست‌وزیر پدرو سانچز «رد» دولت خود را نسبت به «اقدام نظامی یکجانبه ایالات متحده و اسرائیل که نشان‌دهنده تشدید تنش است و به نظم بین‌المللی نامطمئن‌تر و خصمانه‌تر کمک می‌کند» و همچنین از «اقدامات رژیم ایران و سپاه پاسداران» ابراز کرد و خواستار «تنش‌زدایی فوری» و مذاکراتی با هدف رسیدن به یک «راه‌حل سیاسی پایدار» شد.
* : رئیس‌جمهور ولودیمیر زلنسکی از حملات اسرائیل و آمریکا حمایت کرد و اظهار داشت که «مهم است که ایالات متحده قاطعانه عمل می‌کند. هر زمان که عزم آمریکایی وجود داشته باشد، جنایتکاران جهانی ضعیف می‌شوند. این درک باید به روس‌ها هم برسد» و افزود که «در نهایت، منطقه خاورمیانه امن‌تر و باثبات‌تر خواهد شد.» وزارت امور خارجه اوکراین اعلام کرد که «علت وقایع کنونی دقیقاً خشونت و معافیت از مجازات رژیم ایران، به ویژه کشتار و سرکوب معترضان مسالمت‌جو است که در ماه‌های اخیر به ویژه گسترده شده است.»
* : دولت بریتانیا خواستار تنش‌زدایی برای جلوگیری از «درگیری منطقه‌ای گسترده‌تر» شد و اعلام کرد که «قابلیت‌های دفاعی» خود را تقویت کرده و حمایت‌های کنسولی به شهروندان بریتانیایی در منطقه ارائه می‌شود. نخست‌وزیر کی‌یر استارمر تأیید کرد که هواپیماهای بریتانیایی «در آسمان» هستند اما «هیچ نقشی» در حملات اسرائیل و آمریکا ایفا نکرده‌اند و از ایران خواست تا از حملات بیشتر خودداری کند و «خشونت و سرکوب وحشتناک علیه مردم ایران» را متوقف نماید. استارمر افزود که ایران از بیش از ۲۰ «حمله بالقوه مرگبار» در بریتانیا طی سال گذشته حمایت کرده است و «روشن است که هرگز نباید به آن‌ها اجازه توسعه سلاح هسته‌ای داده شود.» بریتانیا در ابتدا به ایالات متحده اجازه نداد از پایگاه‌های نظامی بریتانیا برای حمله استفاده کند، از جمله پایگاه هوایی فایرفورد و پایگاه‌های نظامی دیه‌گو گارسیا. با این حال، استارمر بعداً موافقت کرد که اجازه دهد ایالات متحده از پایگاه‌های نظامی بریتانیا برای اهداف دفاعی استفاده کند. او مدعی شد این تصمیم مطابق با قوانین بین‌المللی است. وزیر امور خارجه بریتانیا اعلام کرد که بریتانیا به دنبال کمک و شاید تخلیه تقریباً ۳۰۰ هزار تبعه بریتانیایی مستقر در منطقه خلیج فارس است. از زمان شروع حملات، بیش از ۹۴ هزار بریتانیایی موقعیت و اطلاعات تماس خود را برای دریافت به‌روزرسانی‌های مستقیم از دفتر وزارت خارجه بریتانیا ارائه کرده‌اند. بیانیه‌ای از سوی دولت بریتانیا منتشر شد که در آن آمده است بریتانیا «نمی‌خواهد شاهد تشدید بیشتر تنش‌ها به یک درگیری منطقه‌ای گسترده‌تر باشد». دولت همچنین اعلام کرد که «قابلیت‌های دفاعی» خود را در منطقه تقویت کرده و حمایت‌های کنسولی به شهروندان بریتانیایی در منطقه ارائه می‌شود. نخست‌وزیر کی‌یر استارمر تأیید کرد که هواپیماهای بریتانیایی برای مقاصد دفاعی «در آسمان» هستند اما «هیچ نقشی» در حملات اسرائیل و آمریکا نداشته‌اند و از ایران خواست تا از حملات بیشتر در سراسر خاورمیانه خودداری کند و «خشونت و سرکوب وحشتناک علیه مردم ایران» را متوقف نماید. استارمر افزود که ایران طی سال گذشته از بیش از ۲۰ «حمله بالقوه مرگبار» در بریتانیا حمایت کرده است و تصریح کرد که «روشن است که هرگز نباید اجازه داد به سلاح هسته‌ای دست یابند. این هدف اصلی بریتانیا و متحدان ما از جمله ایالات متحده باقی می‌ماند.» او متعاقباً ریاست یک جلسه اضطراری کوبرا را برای بررسی واکنش بریتانیا بر عهده گرفت.
** : جان سوینی، وزیر اول اسکاتلند از حزب ملی اسکاتلند، اظهار داشت: «دولت ایران یک رژیم غیردموکراتیک و سرکوبگر است و باید یک راه‌حل دیپلماتیک وجود داشته باشد تا اطمینان حاصل شود که آن‌ها به یک قدرت هسته‌ای تبدیل نمی‌شوند... جامعه بین‌المللی اکنون باید با هم و با سرعت روی راه حلی کار کند که بر تنش‌زدایی تمرکز دارد، تضمین می‌کند که جان انسانی بیشتری از دست نرود و مسیری دیپلماتیک برای پایان دادن به جاه‌طلبی‌های هسته‌ای رژیم ایران فراهم می‌کند.» جان سوینی گفت که مداخله در ایران «با سیستم قانون‌محور بین‌المللی سازگار نیست».
**  وزیر اول ایرلند شمالی، میشل اونیل، گفت که «کاملاً تصمیم اشتباهی» است که دولت بریتانیا در این جنگ در ایران «مشارکت کند».

#### سایرین
کشورهای زیر حملات اولیه اسرائیل و آمریکا را محکوم کردند: برزیل، کره شمالی. کشورهای زیر حملات ایران را محکوم کردند: پاکستان، سوریه، قزاقستان، سومالی، تشکیلات خودگردان فلسطین. کشورهای زیر هر دو را محکوم کردند: ترکیه، ونزوئلا. کشورهای زیر حمایت خود را از اقدامات آمریکا و اسرائیل علیه ایران ابراز کردند: آلبانی، استرالیا، کانادا، سومالی‌لند، کوزوو.

### بازیگران غیردولتی
نمایندگان «ائتلاف نیروهای سیاسی کردستان ایران» اعلام کردند که به طور مشترک در حال هماهنگی تصمیمات سیاسی و نظامی و آماده شدن برای مرحله‌ای جدید هستند و مدعی شدند که نیروهایشان «در عمق خاک ایران» و در امتداد مرز ایران و عراق مستقر بوده و آماده پاسخگویی با توسعه وضعیت هستند. نچیروان بارزانی، رئیس اقلیم خودمختار کردستان، بابت شهادت آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران و عالم برجسته مذهبی تسلیت گفت و افزود: «ما با آن‌ها همدردی کرده و در غمشان شریک هستیم؛ از درگاه خداوند متعال مسألت داریم که روح ایشان را قرین رحمت و مهربانی خویش فرماید و به همگان صبر و آرامش عطا نماید.» در پی هدف قرار گرفتن فرودگاه بین‌المللی اربیل و کنسولگری ایالات متحده در اربیل توسط موشک‌های ایرانی، یک فرمانده ارشد پیشمرگه اعلام کرد که نیروهایش در آماده‌باش هستند و «برای هر احتمالی آماده‌اند».

حزب‌الله لبنان حملات ایالات متحده و اسرائیل را محکوم کرد و گفت: «ما اطمینان داریم که دشمن آمریکایی و اسرائیلی سیلی بزرگی دریافت خواهد کرد و چیزی جز شکست از تجاوز ظالمانه و جنایتکارانه خود درو نخواهد کرد.» پس از تایید ترور علی خامنه‌ای، دبیرکل حزب‌الله نعیم قاسم عهد به تلافی کرد و گفت «وظیفه خود را در مقابله با تجاوز انجام می‌دهیم» و اظهار داشت که حزب‌الله «میدان افتخار و مقاومت» را ترک نخواهد کرد. حزب‌الله در ۲ مارس با پرتاب موشک به اسرائیل وارد جنگ شد. وزیر دفاع اسرائیل یسرائیل کاتس اظهار داشت که نعیم قاسم «در لیست ترور» قرار دارد.

جنبش حوثی‌ها در یمن تهدید کرد که درگیری خود در دریای سرخ را تشدید می‌کند. آن‌ها تصمیم گرفتند حملات موشکی و پهپادی به کشتی‌های تحت پرچم ایالات متحده و اسرائیل را در دریای سرخ از سر بگیرند. رهبر حوثی‌ها عبدالملک الحوثی گفت که نیروهایش «در وضعیت آمادگی بالایی برای هرگونه تحول لازم هستند» و افزود که حملات تلافی‌جویانه ایران یک «حق مشروع است و هدف قرار دادن کشورهایی که پایگاه‌های آمریکایی در آن واقع شده‌اند، نیست». کتائب حزب‌الله در عراق تهدید کرد که در پاسخ به تجاوزات، «به زودی حمله به پایگاه‌های ایالات متحده را آغاز خواهد کرد»؛ این تهدید پس از حمله‌ای در منطقه جرف النصر استان بابل عراق صورت گرفت که منجر به کشته شدن دو نفر و مجروح شدن سه تن دیگر شد.

###### سازمان ملل متحد
بن سول، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در زمینه حقوق بشر و مبارزه با تروریسم، اظهار داشت که حمله به ایران غیر قانونی است، به این دلیل که ایران اورانیوم را تا نقطه ساخت یک دستگاه هسته‌ای غنی‌سازی نکرده است و کارشناسان توافق دارند که ایران سلاح هسته‌ای ندارد و مسئله دفاع در برابر یک تهدید غریب الوقوع از طرف ایران هم نبوده است . 

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) به درخواست فدراسیون روسیه در ۲ مارس یک جلسه اضطراری تشکیل داد.

###### اتحادیه اروپا
رئیس کمیسیون اورسولا فون در لاین و رئیس شورا آنتونیو کوستا درگیری را «بسیار نگران‌کننده» خواندند و خواستار خویشتنداری شدند. در اول مارس ۲۰۲۶ گزارش شد که او از «انتقال معتبر» قدرت در ایران حمایت می‌کند.

###### ناتو
سخنگوی ائتلاف اعلام کرد که آن‌ها به دقت وضعیت را زیر نظر دارند، در حالی که یک مقام ارشد به روزنامه استارز اند استرایپس گفت که هوشیاری پدافند موشکی آن‌ها به منظور محافظت از کشورهای عضو در صورت گسترش حملات ایران افزایش یافته است. مارک روته، دبیرکل ناتو در مصاحبه‌ای با بی‌بی‌سی نیوز گفت که اروپا از حملات ایالات متحده به ایران «حمایت» می‌کند و اظهار داشت که ایران یک «تهدید» است.

###### شورای همکاری خلیج فارس
شورای همکاری خلیج فارس یک جلسه اضطراری تشکیل داد و حملات ایران را محکوم کرد.

## اعتراضات

برخلاف تجمعات جشن و شادی ایرانیان خارج از کشور، اعتراضاتی نیز در حمایت از ایران و/یا علیه جنگ رخ داد. چندین اعتراض با شعار «دست از ایران بردارید» در ایالات متحده سازماندهی شد. حدود ۱۰۰ نفر در تجمعی در فدرال پلازا در شیکاگو شرکت کردند. در کلمبوس، اوهایو، اعتراضی در پارک گودیل برگزار شد. در ایندیاناپولیس، اعتراضی در پارک نظامی برپا شد. سازمان Indivisible Jax اعتراضی را در جکسون‌ویل، فلوریدا سازماندهی کرد. صدها نفر در میدان تایمز در شهر نیویورک تجمع کردند. حدود ۱۰۰ نفر در میدان دادگاه پیشگام در مرکز شهر پورتلند، اورگن تجمع کردند. در سیاتل، معترضان ضد جنگ در بازار پایک پلیس تجمع کردند.

### حملات در خارج از کشور

در پی حملات ۲۸ فوریه، مقامات امنیتی خارجی نسبت به حملات هسته‌های خفته در خارج از کشور هشدار دادند. در ۱ مارس، تیراندازی در باری در آستین، تگزاس توسط مردی آمریکایی با تبار سنگالی انجام شد که پیراهنی با نوشته «متعلق به الله» و زیرپوشی با پرچم جمهوری اسلامی ایران به تن داشت. همان روز، باشگاه یک فعال ضد رژیم ایرانی-کانادایی در تورنهیل، انتاریو ساعاتی پس از مرگ خامنه‌ای مورد هدف ۱۷ گلوله قرار گرفت.

مرگ خامنه‌ای موجی از اعتراضات جهانی را برانگیخت. در بغداد، تظاهرکنندگان در نزدیکی منطقه سبز با نیروهای امنیتی مقابله کردند و معترضان تلاش کردند به سفارت ایالات متحده در بغداد یورش ببرند و جاده‌های منتهی به آن را مسدود کنند. تظاهرکنندگان در حالی که پرچم‌ها را تکان می‌دادند و شعار می‌دادند، در سوگ خامنه‌ای بودند. شورش‌هایی در نزدیکی کنسولگری ایالات متحده در کراچی در پاسخ به این ترور رخ داد که در آن تظاهرکنندگان شیشه‌های ساختمان را سوزانده و لکه دار کردند و سعی کردند به آن یورش ببرند. با تشدید اعتراضات، نیروهای امنیتی آتش گشودند و دست‌کم ۲۲ معترض را کشته و بیش از ۱۲۰ نفر را مجروح کردند. تظاهرکنندگان همچنین چندین ساختمان را تخریب کردند، از جمله یک دفتر منطقه‌ای وابسته به سازمان ملل در اسکاردو، گلگت-بلتستان.

## جستارهای وابسته
* واکنش‌ها به خیزش ۱۴۰۴ ایران

## منابع

رده:جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران
رده:روابط بین‌الملل در ۲۰۲۶ (میلادی)
رده:واکنش‌ها به رویدادهای دهه ۲۰۲۰ (میلادی)
رده:واکنش‌های بین‌المللی به درگیری‌های نظامی
رده:واکنش‌ها به جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران