open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
سابا (چاشنی)

**سابا** یا **ساپا**، نوعی چاشنی معمولی است که در امیلیا، رومانیا، مارکه، اومبریا، ابروتزو، آپولیا و ساردینیا سرو می‌شود.

سابا شربت غلیظ انگور است که از انگور تازه سفید یا قرمز به دست می‌آید؛ انواع آن شامل مواردی چون «موستوکوتو»، «وینو کوتو» یا «میله دووا» است. انگور را به همراه مقداری گردوی کامل در یک قابلمه مسی می‌ریزند که با چرخاندن گردو در حین جوشیدن آرام، به نچسبیدن انگور به کف قابلمه کمک می‌کنند. وقتی مقدار آن به یک سوم مقدار اولیه‌اش کاهش یابد، آماده است.

سابا بسیار شیرین است و به دلیل داشتن قند، ماندگاری خوبی دارد.

## ریشه‌شناسی
«سابا» و «ساپا» هر دو ریشه لاتین (sàpor) دارند.

## استفاده در آشپزخانه

سابا، در زمانی که شکر نیشکر یا چغندر ناشناخته یا بسیار گران بود، همراه با عسل و آب‌میوه‌هایی که در اثر پختن رقیق می‌شدند، مصرف می‌شد. این ماده هم برای شیرینی‌های خانگی و هم برای طعم دادن به غذاهای کم‌طعمی مانند پولنتا یا برای سس پیادینا یا نوکو فریتو استفاده می‌شد.

همچنین از سابا به عنوان سس سالاد و سس خامه و بستنی استفاده می‌شود. در تابستان، به آب اضافه شده و نوشیده می‌شود.

قبلاً از سابا برای خیساندن سابادونی، راویولی تهیه شده با سیب و گلابی به، هم استفاده می‌شد. همچنین برای نرم نگه داشتن نان کریسمس معمولی مودنا استفاده می‌شود.

; مارکه

در استافولو، آپیرو و چینجولی، در استان ماچراتا، از ساپا برای تهیه یکی از خاص‌ترین شیرینی‌های دوره زمستان استفاده می‌شود: کاوالوچی، کروسانی پر از سایا و میوه خشک که می‌توان آن را برای مدت طولانی نگهداری کرد. در روسورا، در استان آنکونا، در نیمه دوم اکتبر، جشنواره‌ای مختص ساپا برگزار می‌شود.

; اومبریا

سابا که در اینجا موستو کوتو هم نامیده می‌شود، برای تهیه محصولات مرسوم استفاده می‌شود. به عنوان مثال، در ترنی، سابا یکی از مواد مهم پامپه‌پاتو (شیرینی کریسمس) است، در حالی که در آسیزی به عنوان چاشنی برای بسیاری از غذاها، مانند کباب‌ها، استفاده می‌شود.

; ساردینیا

سابایی که از انگور فرنگی یا از میوه‌های گلابی خاردار (سابا د فیگو موریسکا) یا به ندرت از درخت توت فرنگی به دست می‌آید، معمولاً در تهیه شیرینی‌های مرسوم استفاده می‌شود. در بارباگیا، لوگودورو و آنگلونا، سابا (یا ساپا) از انگور فرنگی به دست می‌آید، در اوریستانو به جای آن بیشتر از سابای گلابی خاردار استفاده می‌شود.

; پولیا

سابا در این‌جا «وینکوتو» نامیده می‌شود و ممکن است از ترکیبانجیرهایی که مستقیماً از درخت جمع‌آوری شده و با انجیرهای رسیده مخلوط می‌شوند به دست بیاید و تا زمانی که مایع به رنگ کهربایی درآید، مخلوط شود. کل میوه در پارچه‌های بزرگ با بافت متوسط قرار داده شده و فشرده می‌شود تا مایعی که روی حرارت ملایم غلیظ‌تر می‌شود، به دست آید. سابا همچنین به‌طور گسترده در شیرینی‌پزی سنتی آپولیا، هم برای غوطه‌ور کردن کارتلات و کالزونچلی و هم به عنوان ماده‌ای برای مخلوط کردن ساسانلی و موستاچیولی، استفاده می‌شود.

## پکمز ترکی
پکمز ترکی که از زمان امپراتوری عثمانی مورد استفاده قرار می‌گرفته، مشابه سابا است اما به دلیل نوع میوه مورد استفاده، به روش متفاوتی تهیه می‌شود. آب انگور، انجیر یا غیره جوشانده شده و به عنوان شربت شیرین، همراه با ارده برای صبحانه یا به عنوان ماده‌ای برای بسیاری از دستورهای شیرینی‌پزی استفاده می‌شود.

## جستارهای وابسته
## منابع

## کتابشناسی

رده:آشپزی امیلیا-رومانیا
رده:آشپزی ساردنی
رده:چاشنی‌ها
رده:شربت
شیخ زاده

[بندانگشتی|''خطبه در مسجد''. به نظر می‌رسد توبه‌کنندهٔ اصلی حسین خان شاملو باشد. ''[حافظ کارتیه*.  ]]
*'شیخ‌ زاده*' مینیاتوریست قرن شانزدهمی در [[هرات]] دوران صفوی بود. او به‌طور خاص روی *حافظ کارتیه*، نسخه‌ای از *دیوان حافظ* اثر [[حافظ|شاعر]] قرن چهاردهم، کار می‌کرد.

== آثار ==
شیخ زاده در [[هرات]] کار می‌کرد و اغلب با [[سلطان محمد نگارگر|سلطان محمد]] در [[تبریز]] همکاری داشت و احتمالاً این دو از طریق پیک با هم در ارتباط بوده‌اند. در اواخر دهه ۱۵۲۰، شیخ زاده دو مینیاتور را از *حافظ* خلق کرد. اولی *خطبه در مسجد* که با یک گرافیتی کوچک امضا کرده بود و دومی صحنه چوگان که اکنون گم شده است. حامی شیخ زاده، حاکم هرات، حسین خان شاملو بود که احتمالاً در این دو مینیاتور به صورت مردی بالغ با سبیل پر به تصویر کشیده شده است.

شیخ زاده فکر می‌کرد قدرش دانسته نشده است؛ بنابراین هرات را به مقصد [[خانات بخارا]] ترک کرد.

== مینیاتورهای دیگر ==
<gallery widths="150px" heights="200px" perrow="5">
پرونده:Laila_and_Majnun_in_School,_New-York.jpg|جایگزین=Laila and Majnun in School, Khamsa, Herat, 1524/1525 (MET 13.228.7)| لیلا و مجنون در مدرسه، خمسه، هرات، 1524/1525 (MET 13.228.7)
پرونده:"Battle_between_Alexander_and_Darius",_Folio_from_a_Khamsa_(Quintet)_of_Nizami_MET_DP164651.jpg|جایگزین="Battle between Alexander and Darius", Khamsa, Herat, 1524/1525 (MET 13.228.7)| «نبرد اسکندر و داریوش»، خمسه، هرات، ۱۵۲۴/۱۵۲۵ (MET 13.228.7)
پرونده:Sam_Mirza_standing_before_Hosayn_Khan_whose_polo_stick_supposedly_rules_the_world_(lost_polo_scene,_full_page)._Circa_1530.jpg|جایگزین=Polo scene (lost), Cartier Hafiz, 1531| *صحنه چوگان* (گمشده)، *کارتیه حافظ'' ، ۱۵۳۱
پرونده:Shaykhzadeh_haft_manzar.jpg|جایگزین=Bahram Gur and the Princess in the Black Pavilion, 1538, Bukhara| بهرام گور و شاهزاده خانم در غرفه سیاه، ۱۵۳۸، بخارا


## منابع

* 
* 
* 
* 
* 
*
روابط ایتالیا و بلغارستان

**روابط ایتالیا و بلغارستان**، روابط خارجی بین ایتالیا و بلغارستان است. هر دو کشور در سال ۱۸۷۹ روابط دیپلماتیک برقرار کردند. بلغارستان یک سفارت در رم و یک کنسولگری عمومی در میلان دارد. ایتالیا یک سفارت در صوفیه دارد. هر دو کشور عضو کامل اتحادیه اروپا، ناتو، سازمان امنیت و همکاری اروپا، شورای اروپا و سازمان تجارت جهانی هستند. ایتالیا از عضویت بلغارستان در اتحادیه اروپا و ناتو کاملاً حمایت کرده است.

## تاریخچه
[بندانگشتی|دیدار رئیس‌جمهور ایتالیا، [سرجو ماتارلا و رئیس‌جمهور بلغارستان، رومن رادف در رم در سال ۲۰۲۱]]
سرزمین‌های کشورهای مدرن بلغارستان و ایتالیا بخشی از امپراتوری روم باستان را تشکیل می‌دادند.

نیروهایی از بلغارستان و ایالت‌های ایتالیایی ونیز، جنوا و ساووی به عنوان بخشی از یک ائتلاف بزرگتر اروپایی در نبرد نیکوپولیس در سال ۱۳۹۶ میلادی در تلاش برای متوقف کردن تهاجم عثمانی به بلغارستان، با هم جنگیدند. در سال ۱۴۴۴ میلادی، شورشیان بلغاری فروژین و نیروهایی از ایالات پاپی ایتالیا در نبرد وارنا، همچنین به عنوان بخشی از یک ائتلاف بزرگتر اروپایی، در تلاش برای دفع تهاجم عثمانی به اروپا و آزادسازی کشورهای از پیش فتح شده اروپای جنوب شرقی، از جمله بلغارستان، با هم جنگیدند.

هر دو کشور در طول جنگ جهانی دوم عضو نیروهای محور، متحدان آلمان نازی و امپراتوری ژاپن بودند، اما در نهایت هر دو به متفقین پیوستند.

## روابط اقتصادی
ایتالیا یکی از شرکای تجاری اصلی بلغارستان است. در سال ۲۰۱۹، ایتالیا سومین منبع بزرگ واردات و سومین مقصد صادرات بلغارستان بود.

## هیئت‌های دیپلماتیک مقیم
چپ|بندانگشتی|سفارت ایتالیا در صوفیه
* بلغارستان یک سفارت در رم و یک کنسولگری عمومی در میلان دارد.
* ایتالیا در صوفیه سفارت دارد.

## جستارهای وابسته
* روابط خارجی ایتالیا

## منابع

## پیوند به بیرون
* سفارت بلغارستان در رم
* کنسولگری عمومی بلغارستان در میلان
* سفارت ایتالیا در صوفیه


رده:روابط دوجانبه ایتالیا
رده:روابط دوجانبه بلغارستان
روابط ایتالیا و جمهوری چک

**روابط ایتالیا و جمهوری چک**، روابط دوجانبه بین جمهوری چک و ایتالیا است. هر دو کشور عضو کامل اتحادیه اروپا، ناتو، سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، سازمان امنیت و همکاری اروپا، شورای اروپا، سازمان تجارت جهانی و سازمان ملل متحد هستند.

## تاریخچه
روابط به قرون وسطی برمی‌گردد و در سال ۱۲۷۲، حکومت بوهمیا (چک) پس از آنکه شاه پرمیسل اوتاکار دوم منطقه فریولی را به دست آورد و *[[دفاکتو|عملاً]]* مدیر اسقف‌نشین آکویلیا شد، به شمال شرقی ایتالیا نیز رسید.

پادشاهی بوهم و ایالات پاپی بخشی از ائتلاف چندین کشور اروپایی در جنگ صلیبی وارنا در سال‌های ۱۴۴۳–۱۴۴۴ بودند که هدف آن دفع تهاجم عثمانی به اروپا و آزادسازی کشورهای فتح‌شدهٔ اروپای جنوب شرقی بود.

پس از فتوحات و الحاقات اتریش، هم بوهم و هم بخش‌هایی از ایتالیا تا پایان جنگ جهانی اول در سال ۱۹۱۸ به امپراتوری اتریش (از سال ۱۸۶۷ اتریش-مجارستان) تعلق داشتند. مبارزان آزادی ایتالیایی، معروف به کاربوناری، مبارزان آزادی مجارستانی و لهستانی بودند که توسط اتریشی‌ها در قلعه اشپیلبرک در برنو زندانی شدند. در میان زندانیان، شاعر ایتالیایی سیلویو پلیکو نیز حضور داشت. در این مکان یادبودی برای کاربوناری وجود دارد.

در طول جنگ جهانی دوم، ایتالیایی‌ها در میان اسرای جنگی متفقین بودند که توسط اشغالگران آلمانی در اردوگاه‌های اسرای جنگی استالاگ ۴-سی و استالاگ ۳۵۹ و در چندین اردوگاه فرعی اردوگاه کار اجباری فلوسنبورگ در چک امروزی نگهداری می‌شدند.

## هیئت‌های دیپلماتیک مقیم
بندانگشتی|سفارت ایتالیا، پراگ
* چک یک سفارت در رم و یک کنسولگری عمومی در میلان دارد.
* ایتالیا در پراگ سفارت دارد.

## جستارهای وابسته
* روابط خارجی ایتالیا

## منابع


رده:روابط دوجانبه ایتالیا
رده:روابط دوجانبه جمهوری چک
حسین‌خان شاملو پسر عبدی

[بندانگشتی|تصویر احتمالی حسین خان شاملو در حالت نشسته، در صحنه ''خطبه در مسجد'' از ''[حافظ کارتیه|دیوان حافظ*. ]]
*'حسین‌خان شاملو*' (متوفی ۱۵۳۵)، پسر عبدی بیگ شاملو، عضوی از قبیله [[ترکمان (اصطلاح قومی)|ترکمان]] [[ایل شاملو]] و از سال ۱۵۲۴–۲۵ فرماندار صفوی هرات بود.  او برادرزاده [[شاه اسماعیل یکم|شاه اسماعیل اول]] بود، پدرش با خواهر شاه ازدواج کرده بود. او همچنین برادر [[دورمیش‌خان شاملو|دورمیش خان شاملو]] بود که پس از مرگش به عنوان فرماندار هرات جایگزین او شد.
[[پرونده:Sam_Mirza_standing_before_Hosayn_Khan_(lost_polo_scene,_detail)._Circa_1530.jpg|بندانگشتی|تصویر احتمالی حسین خان شاملو سوار بر اسب، در صحنه *چوگان* *حافظ کارتیه*.]]
حسین‌خان شاملو، *لله* (سرپرست) شاهزاده جوان [[سام میرزا]] بود و یکی از دخترانش را به عقد سام میرزا درآورد. آنها دختری داشتند که با [[عیسی خان گرجی|شاهزاده جسی از کاختی،]] حاکم گرجستان، ازدواج کرد.

در سال‌های ۱۵۲۵–۱۵۲۶ و ۱۵۲۶–۱۵۲۷، حسین‌خان شاملو در برابر حمله ازبک‌ها به هرات مقاومت کرد و هفت ماه در محاصره ماند تا اینکه نیروهای امپراتوری او را آزاد کردند. اما در سال ۱۵۲۹، او مجبور شد هرات را به [[عبیدالله‌خان ازبک|عبیدخان]] ازبک تسلیم کند. هم حسین خان شاملو و هم سام میرزا در آن زمان از هرات گریختند.

در سال ۱۵۳۳، [[شاه تهماسب یکم]] حسین‌خان شاملو را به ظن تلاش برای به تخت نشاندن سام میرزا اعدام کرد.

حسین‌خان شاملو احتمالاً در دو مینیاتور از *حافظ کارتیه* که [[شیخ‌زاده]] در [[هرات]] در حدود سال ۱۵۲۷ نقاشی کرده است، تصویر شده است: *خطبه در مسجد* و *صحنه چوگان که'' اکنون از بین رفته است. حسین‌خان شاملو حامی شیخ‌زاده نگارگر بود و در این دو مینیاتور به عنوان مردی بالغ با سبیل پر به تصویر کشیده شده است. 

## منابع
* 
* 
* 

## پانویس

رده:افراد اعدام‌شده توسط صفویان
رده:افسران نظامی صفویان
رده:اهالی ایران صفوی در سده ۱۶ (میلادی)
رده:ایل شاملو
رده:ترکمن‌های اهل ایران
رده:درگذشتگان ۱۵۳۵ (میلادی)
رده:صفویان
حسین‌خان شاملو

بندانگشتی|''جوانی نشسته با شاهینش''. برگی از ''آلبوم فارسیِ «خوانده شده»'' به سفارش حسین خان شاملو. هرات (افغانستان امروزی)، حدود ۱۶۰۰. کتابخانه و موزه مورگان.

**حسین‌خان شاملو**، یا **حسین‌خان عبدالله شاملو**، والی صفوی هرات (حکومت: ۱۵۹۸–۱۶۱۸) و یکی از قدرتمندترین حاکمان ایران در آن زمان بود. او ترکمنی از قبیله شاملو بود. پسرش حسن خان شاملو جانشین او به عنوان والی هرات شد. پیش از این انتصاب، حسین خان شاملو حداقل از سال ۱۵۹۱–۱۵۹۲ والی قم بود.

حسین خان شاملو همچنین به خاطر مجموعه تصویر باشکوهی *به نام مرقع*، ، که حدود سال ۱۶۰۰ در هرات (افغانستان امروزی) خلق شده است، شناخته می‌شود. این مجموعه برای او گردآوری شده است. این مجموعه نمونه‌ای از گرایش معاصر به سمت آثار تک صفحه‌ای است که از مینیاتورهای مصور فاصله گرفته و اغلب جوانان ایده‌آل را به تصویر می‌کشد. پس از مرگ اسماعیل شاه، آفرینش هنری متمرکز در امپراتوری صفوی عملاً بین مناطق مختلف تقسیم شده است.

حسین‌خان شاملو از زمان اقامتش در قم، هنرمندی به نام حبیب‌الله ساوایی را حمایت مالی کرده بود که پس از او به هرات رفت. حبیب‌الله ساوایی بعدها از حدود سال ۱۶۰۶ در دربار صفوی اصفهان مشغول به کار شد.
## منابع

رده:اهالی ایران صفوی در سده ۱۶ (میلادی)
رده:اهالی ایران صفوی در سده ۱۷ (میلادی)
رده:ایل شاملو
رده:بدون سال تولد
رده:ترکمن‌های اهل ایران
رده:فاقد سال درگذشت
لوردین نووو

***لوردین نووو*** (به ایتالیایی به معنای "نظم نوین") یک روزنامه هفتگی بود که در ۱ مه ۱۹۱۹ در تورین ایتالیا توسط گروهی از جمله آنتونیو گرامشی، آنجلو تاسکا و پالمیرو تولیاتی، در حزب سوسیالیست ایتالیا تأسیس شد. این روزنامه جانشین روزنامه *شهر آینده*، یک روزنامه با صفحات گسترده، بود. بنیانگذاران *لوردین نووو* از تحسین‌کنندگان انقلاب روسیه بودند و قویاً از ایجاد فوری شوراها در ایتالیا حمایت می‌کردند. آنها معتقد بودند که شوراهای موجود کارگران کارخانه می‌توانند تقویت شوند تا بتوانند پایه و اساس یک انقلاب کمونیستی شوند. با این حال، آمادئو بوردیگا، که بعدها بنیان‌گذار حزب کمونیست ایتالیا شد، این طرح را به عنوان سندیکالیسم مورد انتقاد قرار داد و گفت که شوراها فقط باید پس از اینکه ایتالیا تحت کنترل کمونیست‌ها قرار گرفت، ایجاد شوند.

در ابتدا این روزنامه که با حمایت اتحادیه تأسیس شده بود، بر سیاست‌های فرهنگی تمرکز داشت، اما در ژوئن ۱۹۱۹، یک ماه پس از تأسیس آن، گرامشی و تولیاتی، تاسکا را کنار گذاشتند و دوباره به عنوان یک صدای انقلابی متمرکز شدند. تیراژ این روزنامه تا پایان سال به ۶۰۰۰ نسخه رسید و شهرت آن با حمایتش از اعتصاب عمومی آوریل ۱۹۲۰، که حزب سوسیالیست و کنفدراسیون عمومی کار وابسته از آن حمایت نکردند، افزایش یافت. در ۱ ژانویه ۱۹۲۱، این روزنامه به صورت روزانه شروع به انتشار کرد. در ژانویه ۱۹۲۱، بوردیگا و هواداران *لوردینه نوووو* از حزب سوسیالیست جدا شدند تا حزب کمونیست جدید ایتالیا را تأسیس کنند. این روزنامه در سال ۱۹۲۲ تعطیل شد، تا در مارس ۱۹۲۴ با انتشار متناوب هشت شماره آخر تا مارس ۱۹۲۵ از سر گرفته شود.

## منابع

## پیوند به بیرون
*  All issues of L'Ordine Nuovo at Centro Gramsci

رده:آنتونیو گرامشی
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۱۹ (میلادی) در ایتالیا
رده:روزنامه‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۱۹ (میلادی)
رده:روزنامه‌های تورین
ایل موندو (روزنامه)

***ایل موندو*** (به انگلیسی: Il Mondo) (به معنی «جهان») یک روزنامه سیاسی عصرگاهی ایتالیایی بود که دفتر مرکزی آن در رم قرار داشت. این روزنامه که در سال ۱۹۲۲ تأسیس شد، یکی از آخرین روزنامه‌های مستقلی بود که در اکتبر ۱۹۲۶ توسط رژیم فاشیست سرکوب شد.

## تاریخچه
این روزنامه توسط جیووانی آمندولا (معاون و بعداً وزیر در کابینه لوئیجی فاکتا)، جیووانی سیرائولو و آندره توره تأسیس شد و اولین شماره آن در ۲۶ ژانویه ۱۹۲۲ منتشر شد. بودجه روزنامه از فرانچسکو ماتاراتزو (۱۸۵۴–۱۹۳۷)، صنعتگر، تأمین می‌شد. *ایل موندو* که با جیووانی جولیتی خصومت داشت، به عنوان روزنامه‌ای از جریان فرانچسکو ساوریو نیتی در حزب رادیکال آغاز به کار کرد. چند ماه بعد، وقتی نیتی و آمندولا حزب دموکرات ایتالیا را تأسیس کردند، این روزنامه به ارگان رسمی آن تبدیل شد. سردبیر *ایل موندو* آلبرتو سیانکا بود که از آغاز انتشار روزنامه در سال ۱۹۲۲ تا تعطیلی آن در سال ۱۹۲۶ این سمت را بر عهده داشت. یکی از نویسندگان آن استفانو سیگلیئنتی بود که از سال ۱۹۲۵ برای این روزنامه کار می‌کرد.

این روزنامه به شدت با رژیم نوپای بنیتو موسولینی مخالفت می‌کرد. موسولینی در جایی به طعنه گفت: «دموکرات‌های *ایل موندو* می‌خواهند برنامه ما را بدانند؟ این برنامه شکستن استخوان‌های دموکرات‌های *ایل موندو* است. و هر چه زودتر، بهتر.»

پس از قتل جاکومو ماتئوتی در ۱۰ ژوئن ۱۹۲۴، این روزنامه خاطراتی از منشی موسولینی منتشر کرد که کیفرخواستی علیه او بود. همچنین اولین گزیده‌ها از یادبود چزاره روسی (۲۷ دسامبر ۱۹۲۴) و «مانیفست روشنفکران ضد فاشیست» (۱ مه ۱۹۲۵) را منتشر کرد.

در بحبوحه مبارزات سیاسی، *ایل موندو* به تیراژ ۱۱۰۰۰۰ نسخه رسید. در ۷ آوریل ۱۹۲۶، جیووانی آمندولا بر اثر عواقب ضرب و شتم در تجاوز فاشیستی درگذشت.

در اکتبر ۱۹۲۶، سوءقصد نافرجام به موسولینی در بولونیا، بهانه‌ای به رژیم داد تا روزنامه را سرکوب کند. تمام اموال منقول و غیرمنقول، وام‌دهنده اصلی آن، خانواده پکوراینو، مصادره شد. آخرین شماره در ۳۱ اکتبر ۱۹۲۶ منتشر شد.

## منابع

## کتابشناسی
* *Giornalismo ایتالیایی جلد دوم (۱۹۰۱–۱۹۳۹)*. موندادوری، ۲۰۰۹. کولانا «I Meridiani».

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۲۲ (میلادی) در ایتالیا
رده:روزنامه‌های ایتالیایی‌زبان
رده:روزنامه‌های رم
رده:ضدفاشیسم در ایتالیا
کوریره آدریاتیکو

***کوریره آدریاتیکو*** یک روزنامه منطقه‌ای و یکی از قدیمی‌ترین نشریات ایتالیا است. این روزنامه از سال ۱۸۶۰ منتشر می‌شود. دفتر مرکزی این روزنامه در آنکونا قرار دارد.

## تاریخچه و مشخصات
[چپ|بندانگشتی|دفتر مرکزی ''پیک آدریاتیک'' در [آنکونا]]
*کوریره آدریاتیکو* در سال ۱۸۶۰ تأسیس شد. این روزنامه از جمله روزنامه‌هایی است که در منطقه مارکه منتشر می‌شود. به‌طور خاص، دفتر مرکزی آن در آنکونا است. در طول حکومت فاشیست‌ها در ایتالیا *، کوریره آدریاتیکو* توسط حزب ملی فاشیست (FNP) کنترل می‌شد.

از سال ۲۰۰۴، مالک آن گروه سردبیری کالتاجیرونه بوده است که مالک *[[ایل ماتینو|روزنامه‌های ایل ماتینو]]* و *[[ایل مساجرو]]* و چند روزنامه دیگر نیز می‌باشد. *روزنامه کوریره آدریاتیکو* توسط شرکتی با همین نام منتشر می‌شود.

*روزنامه کوریره آدریاتیکو* در سال ۲۰۰۶ نسخه رنگی خود را منتشر کرد. این روزنامه پنج نسخه دارد، که در شهرهای آنکونا، پسارو، ماچراتا، آسکولی پیچنو و فرمو توزیع می‌شوند. همچنین نسخه‌های آنلاین و دیجیتال نیز دارد.

*روزنامه کوریره آدریاتیکو* شامل بخش‌های خبری، ورزشی، ستون‌های ثابت و طرح‌های تبلیغاتی است.

در صد و پنجاهمین سالگرد تأسیس، تمبر یادبودی توسط پست ایتالیا منتشر شد.

*پیک آدریاتیک* در سال ۲۰۰۷ ۱۹۴۰۰ نسخه فروخت.

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۶۰ (میلادی) در ایتالیا
رده:روزنامه‌های ایتالیایی‌زبان
رده:روزنامه‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۶۰ (میلادی)
ایل جورناله دیتالیا

***ایل جورناله دیتالیا (Il Giornale d'Italia)*** یک روزنامه آنلاین ایتالیایی است. این روزنامه در سال ۱۹۰۱ توسط سیاستمداران لیبرال معتبر سیدنی سونینو و آنتونیو سالاندرا، که هر دو بخشی از حزب مشروطه لیبرال بودند، در رم تأسیس شد. انتشار روزنامه اصلی در سال ۱۹۷۶، پس از کاهش طولانی مدت فروش، متوقف شد. بعداً به عنوان ارگان حزبی جنبش مستمری بگیران مردان زنده دوباره راه‌اندازی شد و برای مدت کوتاهی احیا شد، اما دوباره در سال ۲۰۰۶ انتشار آن متوقف شد.

این روزنامه دوباره، این بار به عنوان یک نشریه آنلاین، در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۲ منتشر شد.

## تاریخچه
### سلطنت و فاشیسم
این روزنامه با ایده سیدنی سونینو و آنتونیو سالاندرا، دو نماینده سیاسی راست تاریخی لیبرال و به ویژه نمایندگان مؤلفه لیبرالیسم محافظه‌کار، متولد شد. یکی دیگر از بنیانگذاران، روزنامه‌نگار ایتالیایی، آندره‌آ توره بود که در سال ۱۹۱۹ به عنوان وزیر آموزش عمومی خدمت کرد آنها با هم نام روزنامه و سردبیر آن را انتخاب کردند؛ پس از مشورت با لوئیجی آلبرتینی، مدیر *[[کوریره دلا سرا]]* ، انتخاب به آلبرتو برگامینی رسید که مهارت‌های سازمانی قوی از خود نشان داده بود.

### جمهوری
لغو سلطنت ایتالیا ضربه بزرگی به این روزنامه بود که از حامیان اصلی سلطنت مشروطه بود. با این وجود، تحت سردبیری سانتی ساوارینو، جمهوری را پذیرفت و به حمایت از مواضع لیبرال محافظه‌کار ادامه داد و به حزب لیبرال ایتالیا نزدیک شد. در این دوره، این روزنامه میزبان مقالات چندین روشنفکر مانند پدر لوئیجی استورزو، آلدو ریزو، آلبرتو سنسینی، جیانو آکامه، راندولفو پاچیاردی و فدریکو اورلاندو بود.

در طول دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰، این روزنامه متعلق به کنفدراسیون عمومی صنایع ایتالیا (ConfIndustria) بود، اما در سال ۱۹۶۹ به آتیلیو مونتی فروخته شد. این روزنامه به تدریج رو به زوال رفت و در سال ۱۹۷۶ انتشار آن متوقف شد.

در سال ۱۹۸۰، *روزنامه ایل جورناله دیتالیا* توسط لوئیجی داماتو، رهبر جنبش بازنشستگی اومینی ویوی، خریداری شد و او آن را به نشریه حزب خود تبدیل کرد؛ این روزنامه تحت سردبیری فرانکو سیمئونی و آنجلو فریگنانی، احیای نسبی را تجربه کرد، اما در پایان دهه ۹۰ دوباره رو به افول گذاشت و در سال ۲۰۰۶ انتشار آن متوقف شد.

### انتشار آنلاین
در سال ۲۰۱۲، *روزنامه ایل جورناله دیتالیا* توسط فرانچسکو استوراچ، رهبر جناح راست، خریداری شد و او آن را به عنوان یک نشریه آنلاین نزدیک به مواضع پوپولیستی راست احیا کرد. این روزنامه اقبال چندانی نداشت و دوباره در سال ۲۰۱۸ انتشار خود را به حالت تعلیق درآورد. در سال ۲۰۲۰، این روزنامه توسط کامکست ایتالیا خریداری شد که آن را دوباره به عنوان یک روزنامه آنلاین تحت رهبری سرجیو لوچیانو راه‌اندازی کرد.

تحت سردبیری لوچیانو و رهبری جووان باتیستا ویکو، ایل جورناله دیتالیا بار دیگر به مواضع محافظه‌کاران لیبرال نزدیک شد. در سال ۲۰۲۱، صد و بیستمین سالگرد تأسیس این روزنامه در مراسمی با حضور سردبیر جووان باتیستا ویکو و سردبیر *[[کوریره دلا سرا]]*، لوچیانو فونتانا، جشن گرفته شد.

## منابع

*
رده:روزنامه‌های ایتالیایی‌زبان
رده:روزنامه‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۰۱ (میلادی)
رده:روزنامه‌های رم
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
روابط ایتالیا و سریر مقدس

**روابط ایتالیا و سریر مقدس**، روابط ویژه‌ای است که بین سریر مقدس، که بر واتیکان حاکمیت دارد، و جمهوری ایتالیا برقرار است.

## تاریخچه
روابط با پادشاهی ایتالیا در دوران پاپی پیوس نهم و لئون سیزدهم دشوار بود، چرا که آنها پس از تصرف رم، مجبور بودند وضعیت زندانی واتیکان را تحمل کنند، و از به رسمیت شناختن قانون ضمانت‌ها خودداری می‌کردند. لئو سیزدهم مسیحیان را از شرکت در انتخابات منع کرد و دولت ایتالیا را به کنترل شدن توسط فراماسون‌ها متهم کرد. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="I'm sure this is true, but I'd like there to be a source on it (نوامبر ۲۰۲۱)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D;

تنها در زمان پاپ پیوس یازدهم بود که پیمان لاتران امضا شد و واتیکان تأسیس کرد و به پاپ‌ها استقلال بیشتری بخشید.

جمهوری سکولار جدید ایتالیا که در سال ۱۹۴۶ تأسیس شد، آزادی مذهب را به رسمیت شناخت. با این حال، در زمان پیوس دوازدهم و پاپ پل ششم، دموکرات‌های مسیحی رشد کردند و نفوذ زیادی در سیاست ایتالیا داشتند تا مانع از به قدرت رسیدن حزب کمونیست ایتالیا شوند.

## سفارتخانه‌های دیپلماتیک در واتیکان در ایتالیا

با توجه به وسعت واتیکان، سفارتخانه‌های معتبر در واتیکان در ایتالیا مستقر هستند. مقامات سفارتخانه‌های سایر کشورها نیز در ایتالیا اقامت دارند. معاهدات امضا شده بین ایتالیا و ایالت واتیکان اجازه چنین سفارتخانه‌هایی را می‌دهد. سفارت ایتالیا در واتیکان در میان سفارتخانه‌های خارجی منحصر به فرد است زیرا تنها سفارتخانه مستقر در قلمرو خود است.

واتیکان روابط دیپلماتیک رسمی با ۱۷۶ کشور مستقل، اتحادیه اروپا و نظام شوالیه‌های مالت دارد؛ ۶۹ مورد از هیئت‌های دیپلماتیکِ منصوب به واتیکان در رم واقع شده‌اند، هرچند آن کشورها دو سفارتخانه در یک شهر دارند، زیرا طبق توافق بین واتیکان و ایتالیا، یک شخص نمی‌تواند همزمان به هر دو کشور منصوب شود.

این امر به وضوح با این واقعیت نشان داده می‌شود که ایتالیا جمهوری خلق چین را به رسمیت می‌شناسد و سفارت جمهوری خلق چین در ایتالیا در رم است. با این حال، دولت شهر واتیکان، تایوان را به رسمیت می‌شناسد و به همین ترتیب، سفارت تایوان در واتیکان نیز در رم قرار دارد.

## جستارهای وابسته
* روابط خارجی ایتالیا
* پیمان لاتران
* فهرست وابسته‌های دیپلماتیک در ایتالیا

## منابع


رده:روابط دوجانبه ایتالیا
رده:روابط دوجانبه سریر مقدس
هرا (موشک)

**هِرا** (به انگلیسی: Hera) یک موشک هدف برای آزمایش‌های توسعه‌ای سامانه‌های دفاع موشکی مانند تاد و پاتریوت PAC-3 است.

## تاریخچه
در سال ۱۹۹۲، فرماندهی فضایی و دفاع موشکی ارتش ایالات متحده قرارداد اهداف پدافند موشکی تاکتیکی (TMD) را به شرکت کولمن ایرواسپیس (Coleman Aerospace) با شرکت‌های اسپیس وکتور (Space Vector Corporation) و آئوترم (Aerotherm) به عنوان پیمانکاران فرعی واگذار کرد. کولمن، هِرا را با استفاده از مراحل دوم و سوم موشک مینیتمن ۲ ("MMII") و بخش هدایت موشک پرشینگ ۲ توسعه داد. برنامه پرتاب سامانه‌های راکتی در یگان ۱۲، مرکز سامانه‌های موشکی و فضایی نیروی هوایی ایالات متحده، خدمات مدیریت فنی برنامه را ارائه داد که شامل حذف سامانه کنترل بردار رانش تزریق مایع از مراحل دوم بازنشسته مینیتمن ۲ و جایگزینی آن با یک سامانه آب‌بندی انعطاف‌پذیر (flex-seal) بود تا کنترل پرواز قوی از لحظه پرتاب تا پایان احتراق فراهم شود. اولین پرتاب در ۲۴ آوریل ۱۹۹۵ در میدان موشکی وایت سندز انجام شد.

به دلیل برد این موشک، روسیه ادعا می‌کند که هِرا در دسته IRBM قرار می‌گیرد و بنابراین، بند ۱ ماده ۶ پیمان INF را نقض می‌کند.
هِرا همچنین در برنامه راکت صوتی نیروی هوایی ایالات متحده استفاده می‌شود.

بین سال‌های ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۴، دوازده آزمایش با استفاده از سامانه موشکی هرا از فورت وینگیتا بر فراز کوهستان داتیل به سمت میدان موشکی وایت سندز انجام شد. در مارس ۲۰۰۹، این آزمایش‌ها با سیزدهمین پرواز بر فراز کوهستان داتیل از سر گرفته شد.
آزمایش‌های دیگری با استفاده از هرا به‌طور کامل در داخل میدان موشکی انجام شد، مانند آزمایش ناموفق ۱۳ سپتامبر ۲۰۰۶ سامانه دفاع منطقه‌ای پرارتفاع پایانی (تاد).

در جریان آزمایش پروازی FTT-11 سامانه تاد در ۱۱ دسامبر ۲۰۰۹، موشک هدف هرا پس از استقرار هوایی خود مشتعل نشد و متعاقباً در اقیانوس سقوط کرد. در پی این حادثه، مدیر آژانس دفاع موشکی، سپهبد پاتریک اورایلی، به شدت از شیوه‌های کنترل کیفیت شرکت ال-۳ کولمن ایرواسپیس انتقاد کرد و در مارس ۲۰۱۰، خریدهای بیشتر موشک هرا را به حالت تعلیق درآورد. این تعلیق در ۹ مه ۲۰۱۱ لغو شد، زمانی که مرکز سامانه‌های موشکی و فضایی نیروی هوایی و آژانس دفاع موشکی از تکمیل اقدامات اصلاحی لازم توسط کولمن رضایت دادند.

در ۳۰ اکتبر ۲۰۱۳، پنتاگون اعلام کرد که ال-۳ کولمن قراردادی به ارزش ۷۴ میلیون دلار را برای ادامه توسعه و تأمین اهداف موشک بالستیک میان‌برد برای آژانس دفاع موشکی برنده شده است. این شرکت در رقابت با سه شرکت دیگر، از جمله اوربیتال ساینسز کورپوریشن و لاکهید مارتین اسپیس سیستمز، پیروز شد.

## پانویس‌ها

## منابع
*Designation Systems: Coleman Hera
*Astronautix: Hera
*Center for Arms Control, Energy and Environmental Studies: The Use of "Hera" Missile Violates the INF Treaty
*People's Daily: Russia Urges US to End "Hera" Ballistic Missile Development
*Вашингтон реанимирует "Першинги" (به روسی)

رده:موشک پرشینگ
رده:موشک‌های هدف
روابط ایتالیا و اسلوونی

**روابط ایتالیا و اسلوونی** روابط خارجی بین جمهوری ایتالیا و جمهوری اسلوونی است.

این دو کشور  به اشتراک می‌گذارند. مرز طولانی که به‌طور قابل توجهی از منطقه شهری مرزی گوریتزیا و نووا گوریتسا عبور می‌کند. این مرز همچنین شامل یک باریکه است که در آن شهر ایتالیایی تریسته در دریای آدریاتیک واقع شده و از سه جهت توسط اسلوونی احاطه شده است.

ایتالیا و اسلوونی در سال ۱۹۹۲ روابط دیپلماتیک برقرار کردند. ایتالیا یک سفارت در لیوبلیانا و یک کنسولگری در کوپر دارد. اسلوونی یک سفارت در رم و کنسولگری‌هایی در تریسته، فلورانس و میلان دارد. هر دو کشور عضو کامل اتحادیه اروپا و ناتو هستند. علاوه بر اقلیت‌های بومی، ایتالیایی‌های ایستریایی در اسلوونی و ایتالیایی‌های اسلوونیایی در ایتالیا،  حدود ۳۲۰۰ نفر با اصالت اسلوونیایی در ایتالیا زندگی می‌کنند تقریباً ۴۰۰۰۰۰ ایتالیایی هر ساله از اسلوونی بازدید می‌کنند.

## اتحادیه اروپا و ناتو
در حالی که ایتالیا یکی از اعضای بنیانگذار اتحادیه اروپا بود، اسلوونی در سال ۲۰۰۴ به اتحادیه اروپا پیوست. در حالی که ایتالیا یکی از اعضای بنیانگذار ناتو بود، اسلوونی در سال ۲۰۰۴ به ناتو پیوست.

## هیئت‌های دیپلماتیک مقیم
* ایتالیا یک سفارت در لیوبلیانا و یک کنسولگری عمومی در کوپر دارد.
* اسلوونی دارای سفارت در رم و کنسولگری‌های عمومی در میلان و تریسته است.

## جستارهای وابسته
* روابط خارجی ایتالیا

## منابع

رده:روابط اسلوونی و ایتالیا
رده:روابط دوجانبه اسلوونی
رده:روابط دوجانبه ایتالیا
پایگاه وینگیت

چپ|بندانگشتی|300x300پیکسل|پیشاهنگان آپاچی در حال بازدید از فورت وینگیت در دهه ۱۸۸۰.
**پایگاه وینگیت** (به انگلیسی: Fort Wingate) یک تأسیسات نظامی در نزدیکی گالوپ، نیومکزیکو، ایالات متحده بود. دو مکان دیگر در نیومکزیکو به نام فورت وینگیت نیز وجود داشت: سبویاتا (۱۸۴۹–۱۸۶۲) و سن رافائل (1862-1868). جدیدترین فورت وینگیت (۱۸۶۸–۱۹۹۳) در محل سابق فورت لیون، در قلمرو ناواهو، در ابتدا برای کنترل و «محافظت» از قبیله بزرگ ناواهو در شمال آن تأسیس شد.

قلعه سن رافائل نقطه شروع تبعید ناواهو بود که به عنوان مسیر طولانی ناواهو شناخته می‌شود. از سال ۱۸۷۰ به بعد، پادگان نزدیک گالوپ با آپاچی‌های جنوب سروکار داشت و تا سال ۱۸۹۰ صدها پیشاهنگ ناواهو در این قلعه ثبت نام کردند.

فورت وینگیت ۱۰۰ تن مواد منفجره قوی از نوع Composition B را برای استفاده در اولین آزمایش ترینیتی به پروژه منهتن تحویل داد و از جنگ جهانی دوم تا زمان تعطیلی آن توسط کمیسیون تنظیم مجدد و تعطیلی پایگاه در سال ۱۹۹۳، به یک انبار مهمات با عنوان «فعالیت انبار فورت وینگیت» تبدیل شد. پاکسازی محیط زیست از مهمات عمل نکرده، پرکلرات و سرب و همچنین انتقال زمین تا به امروز ادامه دارد.

**منطقه تاریخی فورت وینگیت** در سال ۱۹۷۸ به فهرست ملی اماکن تاریخی اضافه شد. این جامعه مرتبط برای اولین بار در سال ۲۰۲۰ به عنوان مکان تعیین‌شده در سرشماری فورت وینگیت ثبت شد و جمعیت آن در طول سرشماری سال ۲۰۲۰، ۳۲۸ نفر بود.

اگرچه مأموریت این قلعه پایان یافت، اما آژانس دفاع موشکی (MDA) همچنان از ۶۴۶۵ هکتار برای پرتاب موشک‌های هدف به برد موشکی وایت سندز (WSMR) استفاده می‌کند. 

در دسامبر ۲۰۰۵، اداره محیط زیست نیومکزیکو (NMED) مجوز قانون حفاظت و بازیابی منابع (RCRA) را برای ارتش صادر کرد. 

از سال ۲۰۱۶، FWDA در زمینی به مساحت ۲۱۱۳۱ هکتار گسترش یافته، ۱۵۲۸۰ هکتار زمین و ۱۴۶۶۶ هکتار از اراضی BRAC را اشغال کرده است. 

پاکسازی محیط زیست و انتقال زمین به جامعه اطراف تا به امروز، حداقل تا سال ۲۰۲۲ ادامه دارد. ۵۸۵۴ هکتار قبلاً به وزارت کشور منتقل شده است. مواد منفجره، پرکلرات‌ها و نیترات‌ها آلاینده‌های اصلی در ستون‌های آب‌های زیرزمینی شمال هستند که به خارج از پست منتقل نشده‌اند، سایر مکان‌ها شامل آلودگی نسبتاً جزئی خاک یا ساختمان بدون مشکلات آب‌های زیرزمینی هستند، اما با مواد منفجره، SVOCها و فلزاتی مانند سرب همراه هستند. 
[چپ|بندانگشتی|''در سال ۱۸۹۵، ستوان دوم کورنلیوس سی. اسمیت، دریافت‌کننده [نشان افتخار (آمریکا)|مدال افتخار، با اسب مورد علاقه‌اش، آبی، در مقابل اقامتگاهش عکس گرفت.'']]

## منابع

## پیوند به بیرون
* https://web.archive.org/web/20160728222747/http://www.astronautix.com/sites/forngate.htm شامل گاهشمار و گزارش پرتاب‌ها
* http://www.globalsecurity.org/military/facility/fort-wingate.htm شامل تاریخچه جامعی از فورت وینگیت است.
* http://www.ftwingate.org/ وب‌سایت اختصاصی پاکسازی
* تاریخچه فورت وینگیت، نوشته هارولد جیمز، هجدهمین کنفرانس میدانی تبارشناسی نیومکزیکو
* شماره 

رده:بخش‌های تاریخی در ثبت ملی اماکن تاریخی در نیومکزیکو
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۶۰ (میلادی) در قلمرو نیومکزیکو
رده:پادگان‌های نظامی بسته‌شده ارتش ایالات متحده آمریکا
رده:ثبت ملی اماکن تاریخی در شهرستان مک‌کینلی، نیومکزیکو
رده:دژها در مکزیک
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در شهرستان مک‌کینلی
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:قاب نقشه جعبه اطلاعات بدون شناسه مرتبط OSM در ویکی‌داده
رده:مناطق سرشماری‌شده در شهرستان مک‌کینلی
رده:مناطق سرشماری‌شده در نیومکزیکو
کتابخانه مالا تستیانا

**کتابخانه مالا تستیانا** (به ایتالیایی: *Biblioteca Malatestiana*) که با نام **کتابخانه نوتی** (*Aula del Nuti*) نیز شناخته می‌شود، یک کتابخانه تاریخی در شهر چزنا در ایتالیا است. این کتابخانه که در سال ۱۴۵۴ افتتاح شد، نخستین کتابخانهٔ عمومی اروپا محسوب می‌شود و به دلیل حفظ کامل ساختار و مجموعه‌های اصلی خود از دوران رنسانس، جایگاهی منحصربه‌فرد در تاریخ فرهنگ اروپا دارد. کتابخانه مالا تستیانا در سال ۱۹۹۲ به فهرست «حافظه جهانی یونسکو» افزوده شد و به عنوان میراثی ماندگار از قرن پانزدهم میلادی شناخته می‌شود.

## تاریخچه
ساخت کتابخانه به دستور مالا تستا نووچو (Malatesta Novello)، فرمانروای چزنا، آغاز شد. او قصد داشت مرکزی فرهنگی برای شهر ایجاد کند که هم در خدمت روحانیت و هم در خدمت شهروندان باشد. معمار پروژه، ماتئو نوتی، طراحی بنا را بر اساس سبک رنسانس زودهنگام انجام داد.

کتابخانه در سال ۱۴۵۴ افتتاح شد و از همان ابتدا برای عموم مردم قابل دسترسی بود. این ویژگی باعث شد مالا تستیانا نخستین کتابخانهٔ عمومی اروپا شناخته شود. برخلاف بسیاری از کتابخانه‌های قرون وسطایی که وابسته به صومعه‌ها یا کلیساها بودند، مالا تستیانا نهادی شهری و مستقل بود.

## معماری
ساختمان اصلی کتابخانه، معروف به **Aula del Nuti**، نمونه‌ای شاخص از معماری رنسانس زودهنگام است. این سالن مستطیلی شکل دارای سه راهرو موازی است که با دو ردیف ستون از هم جدا می‌شوند. سقف‌های قوسی‌شکل و نور طبیعی حاصل از پنجره‌های بلند، فضایی روشن و آرام برای مطالعه فراهم می‌کند.
وسط|بندانگشتی|ورودی کتابخانه (Aula del Nuti)
یکی از ویژگی‌های منحصربه‌فرد این کتابخانه، میزها و صندلی‌های چوبی است که از زمان افتتاح تاکنون بدون تغییر باقی مانده‌اند. کتاب‌ها به وسیله زنجیر به میزها متصل شده‌اند تا از سرقت یا جابجایی غیرمجاز جلوگیری شود. این سنت «کتاب‌های زنجیردار» یکی از شاخصه‌های مهم کتابخانه‌های قرون وسطی بوده است.

## مجموعه‌ها
کتابخانه مالا تستیانا شامل صدها نسخهٔ خطی ارزشمند از دوران قرون وسطی و رنسانس است. در حال حاضر بیش از ۳۰۰٬۰۰۰ جلد کتاب در مجموعهٔ آن نگهداری می‌شود که شامل موضوعاتی همچون الهیات، فلسفه، علوم طبیعی، ادبیات کلاسیک و تاریخ است.

از جمله آثار مهم موجود در کتابخانه می‌توان به نسخه‌های خطی انجیل، نوشته‌های ارسطو، آثار سن توماس آکویناس و متون پزشکی و علمی یونان و روم باستان اشاره کرد. بسیاری از این نسخه‌ها با خط دست کاتبان محلی و بر روی پوست (پارشمن) نوشته شده‌اند و دارای تزئینات هنری مینیاتوری هستند.
[وسط|بندانگشتی|[نسخه خطی|نسخه‌های خطی موجود در مجموعه]]

## اهمیت فرهنگی
کتابخانه مالا تستیانا به دلیل حفظ ساختار و مجموعهٔ اصیل خود، «کتابخانه‌ای منجمد در زمان» توصیف می‌شود. این کتابخانه نشان‌دهندهٔ انتقال از کتابخانه‌های کلیسایی قرون وسطی به کتابخانه‌های عمومی دوران رنسانس است.

ثبت این کتابخانه در فهرست حافظه جهانی یونسکو در سال ۱۹۹۲ اهمیت جهانی آن را تأیید کرد. یونسکو این کتابخانه را «نمادی از دستاوردهای فرهنگی و علمی بشر» معرفی کرده است.

علاوه بر ارزش تاریخی، کتابخانه هنوز هم به‌عنوان کتابخانه عمومی شهر چزنا فعال است و پژوهشگران و علاقه‌مندان می‌توانند از مجموعه‌های آن استفاده کنند.

## جستارهای وابسته
* فهرست کتابخانه‌های ملی و ایالتی
* رنسانس در ایتالیا
* فهرست حافظه جهانی یونسکو
* چزنا

## منابع

رده:آموزش در امیلیا رومانیا
رده:چزنا
رده:حافظه جهانی ثبت‌شده
رده:رنسانس ایتالیایی
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های کامل‌شده در ۱۴۵۲ (میلادی)
رده:کتابخانه‌های ایتالیا
رده:کتابخانه‌های بنیان‌گذاری‌شده در سده ۱۵ (میلادی)
رده:کتابخانه‌های عمومی
رده:میراث جهانی یونسکو در ایتالیا
شالپی

**جیووانی شالپی** (؛ زادهٔ ) که با نام مختصر **شالپی** شناخته می‌شود، خواننده پاپ اهل ایتالیا است که از اوایل دهه ۸۰ میلادی فعالیت خود را آغاز کرد.

## زندگی و حرفه
شالپی که در پارما متولد شد، در تابستان ۱۹۸۳ با آهنگ «Rocking Rolling» به موفقیت فوری دست یافت. او که به عنوان یک نماد جذابیت شناخته می‌شد، در دهه ۸۰ میلادی چندین آهنگ پرفروش داخلی را گردآوری کرد که شامل تصنیف‌های عاشقانه مانند «سیگار و قهوه» و آهنگ‌های شاد با اشعار آینده‌نگرانه مانند «Rocking Rolling» و «No East No West» که با آنها در جشنواره موسیقی سانرمو ۱۹۸۶ شرکت کرد می‌شد. در سال ۱۹۸۸ او با آهنگ «Pregherei» برنده جایزه فستیوال‌بار شد. او از دهه ۹۰ میلادی به تدریج تولید خود را کاهش داد، اگرچه هرگز به طور کامل از موسیقی کنار نرفت.

در سال ۲۰۱۲ او نام هنری خود را به شالپی تغییر داد.

در ژوئیه ۲۰۱۵ او ازدواج خود را با روبرتو بلازی اعلام کرد. آنها از سال ۲۰۰۹ با هم در رابطه بودند.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

* 
* 
* 
* 

رده:افراد زنده
رده:بازیگران اهل پارما
رده:بازیگران مرد اهل ایتالیا
رده:خوانندگان انگلیسی‌زبان ایتالیا
رده:خوانندگان پاپ اهل ایتالیا
رده:خوانندگان راک اهل ایتالیا
رده:زادگان ۱۹۶۲ (میلادی)
رده:موسیقی‌دانان ایتالو دیسکو اهل ایتالیا
روبر یکم، دوک بورگونی

**روبر یکم** (۱۰۱۱ &#x2013; ۲۱ مارس ۱۰۷۶)، معروف به **پیر** یا **خودسر** ()، از سال ۱۰۳۲ تا زمان مرگش دوک بورگونی بود. روبر سومین پسر روبر دوم، پادشاه فرانسه و کنستانس آرل بود.  برادرش هانری یکم، پادشاه فرانسه بود.

## منابع

* 
* 
* 
* Gwatking, H. M., Whitney, J. P., et al. *Cambridge Medieval History: Volume III—Germany and the Western Empire*. Cambridge University Press: London, 1930.

رده:پسران شاهان
رده:خاندان بورگونی
رده:درگذشتگان ۱۰۷۶ (میلادی)
رده:دوک‌های بورگونی
رده:زادگان ۱۰۱۱ (میلادی)
رنیتا جی. ویمز

**رنیتا جی. ویمز** (;  –) مطالعات کتاب مقدس، فلسفه اخلاق، استاد، مؤلف، کاهن اهل ایالات متحده آمریکا بود.

ویمز در طول زندگی خود عمیقاً تحت تأثیر کلیسای سیاه‌پوستان بوده و در آن مشارکت داشته است. او یافتن راه‌هایی برای ایجاد تعادل بین دیدگاه‌های سیاسی و ارزش‌های معنوی خود، آگاهی فمینیستی/زن‌گرایانه‌اش با ایمان مذهبی، عطش عدالت با عطشش برای تحقق معنوی را مأموریت زندگی خود می‌داند. او در سال ۱۹۸۰ در حوزه علمیه ثبت نام کرد. او مدرک کارشناسی ارشد خود را در سال ۱۹۸۳ و بعداً دکترای خود را در سال ۱۹۸۹ از حوزه علمیه پرینستون دریافت کرد. او اولین زن آمریکایی آفریقایی‌تبار بود که مدرک دکترا در مطالعات عهد عتیق دریافت کرد.

## منابع

رده:استادان دانشگاه زن اهل ایالات متحده آمریکا
رده:افراد آفریقایی-آمریکایی سده ۲۰ (میلادی)
رده:افراد زنده
رده:دانش‌پژوهان عهد عتیق
رده:زادگان ۱۹۵۴ (میلادی)
رده:زنان سده ۲۰ (میلادی) آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:زنان سده ۲۱ (میلادی) آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:مسیحیان آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
جاناتان کیرش

**جاناتان کیرش** (؛ زادهٔ ) مورخ، رمان‌نویس، وکیل، منتقد ادبی، زندگی‌نامه‌نویس، و روزنامه‌نگار اهل ایالات متحده آمریکا است.

او ستون‌نویس آمریکایی برای لس آنجلس تایمز است. او نویسنده کتاب‌هایی در مورد دین، کتاب مقدس و یهودیت است.

## زندگی‌نامه
### زندگی
کیرش مدرک B.A. در تاریخ روسیه و یهود را از دانشگاه کالیفرنیا، سانتا کروز و مدرک J.D. را از دانشگاه لویولا مریمونت دانشکده حقوق دریافت کرد. او به عنوان استاد کمکی در هیئت علمی مؤسسه انتشارات حرفه‌ای دانشگاه نیویورک خدمت می‌کند و با نشریات «نیوزویک»، «جمهوری جدید»، «مجله لس‌آنجلس» و «هفته‌نامه ناشران» و سایر نشریات همکاری داشته است. او همچنین نویسنده ده کتاب و یک منتقد است.

پسر او، آدام کیرش، … شاعر و منتقد ادبی آمریکایی است.

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:افراد زنده بدون سال تولد
رده:افراد زنده
رده:تاریخ‌نگاران سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:تاریخ‌نگاران یهودیان و یهودیت
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه کالیفرنیا، سانتا کروز
رده:رمان‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:رمان‌نویسان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:ستون‌نویسان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:منتقدان ادبی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان مرد غیرداستانی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:وکیلان اهل ایالات متحده آمریکا
کارولین کندی-پایپ

**کارولین کندی-پایپ** (؛ زادهٔ ۱۹۶۱) مورخ، و استاد دانشگاه است. (متولد 1961) یک دانشمند علوم سیاسی بریتانیایی، یک تاریخ نظامی، و متخصص در مطالعات جنگ است که علایق تحقیقاتی او شامل تاریخ معاصر جنگ، اخلاق جنگ، جنگ سرد سیاست، تروریسم و روابط خارجی روسیه است. او رئیس انجمن مطالعات بین‌المللی بریتانیا (BISA) است و از سال 2004 تا 2006 رئیس BISA بود.

## منابع

رده:استادان دانشگاه هال
رده:افراد زنده
رده:تاریخ‌نگاران زن اهل بریتانیا
رده:تاریخ‌نگاران سده ۲۰ (میلادی) اهل بریتانیا
رده:تاریخ‌نگاران سده ۲۱ (میلادی) اهل بریتانیا
رده:تاریخ‌نگاران نظامی اهل بریتانیا
رده:دانشگاهیان دانشگاه دورهام
رده:دانشمندان علوم سیاسی اهل بریتانیا
رده:زادگان ۱۹۶۱ (میلادی)
رده:نویسندگان زن سده ۲۰ (میلادی) اهل بریتانیا
رده:نویسندگان زن سده ۲۱ (میلادی) اهل بریتانیا
سابینا اسکیوبا

**سابینا مارگریت اسکیوبا** (؛ زادهٔ ) خواننده، آهنگساز و بازیگر اهل ایتالیا است. وی از سال ۱۹۹۶ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده است. او به عنوان خواننده اصلی گروه الکترونیکا گرلز که نامزد جایزه گرمی شده است، شناخته شد. او همچنین یک هنرمند تجسمی است و در کارنامه هنری خود سابقه بازیگری نیز دارد.

## زندگی و حرفه
سابینا از مادری آلمانی و پدری ایتالیایی در رم متولد شد. او تا ۵ سالگی در آنجا زندگی کرد، سپس به همراه مادرش و برادرش کریستین، به آلمان نقل مکان کرد و در برگ، باواریای علیا بزرگ شد. پس از زندگی در ایتالیا، آلمان و فرانسه، از سال ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۹ در نیویورک زندگی کرد و سپس به فرانسه بازگشت. او در مورد دوران کودکی خود اظهار داشته است: من با آواز خواندن برای درختان، الاغ‌ها، گوسفندان و اسب‌ها بزرگ شدم، بنابراین فکر می‌کنم مخاطبی وجود ندارد که برای آن آماده نباشم. اسکیوبا به شش زبان آلمانی، ایتالیایی، فرانسوی، انگلیسی، اسپانیایی و پرتغالی تسلط دارد.

سابینا به عنوان خواننده اصلی گروه «Brazilian Girls» شناخته شد. او به دلیل صدای منحصر به فرد کنترآلتو و داستان‌سرایی چندزبانه‌اش به شهرت رسید. وی در سال 2008، آهنگ‌های «Bring Back the Love» و «Os Novos Yorkinos» را آهنگسازی و خواند. در سال ۲۰۰۹، گروه «Brazilian Girls» نامزد دریافت جایزه گرمی در بخش بهترین آلبوم رقص الکترونیکا شدند، اما رقابت را به گروه دفت پانک باختند.

آلبوم انفرادی او با نام «*Toujours»* در ۱۸ فوریه ۲۰۱۴ منتشر شد. آلبوم سابینا با نقدهای بسیار مثبتی روبرو شد. ربکا اوستریکر، منتقد *بوستون گلوب،* سابینا را «الهه» می‌نامد. جان پارلس از *[[نیویورک تایمز]]* او را بی‌خیال، دست نیافتنی، پیچیده و به شدت لذت‌گرا توصیف می‌کند. آل‌میوزیک می‌گوید: این آلبوم او با اصالت واقعی است که با طنز، گرما و جرقه اجرا شده و از ابتدا تا انتها جذاب است. در سال ۲۰۰۹، اسکیوبا آهنگ «سکوت طلایی است» را منتشر کرد. در سال ۲۰۱۱، اسکیوبا در مرکز هنرهای نمایشی لینکلن آواز خواند و اولین اجرای «Goldkind» که یک داستان موزیکال است را بر عهده داشت.

در سال ۲۰۲۰، اسکیوبا دومین آلبوم انفرادی خود با نام «فورس ماژور» را منتشر کرد.

در ۱۳ فوریه ۲۰۲۳، سابینا اولین تک‌آهنگ از سومین اثر انفرادی خود با نام «اژدهای خفته» را منتشر نمود.

وی از سال ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۹، در مجموعه تلویزیونی *«سبدها»* از شبکه اف‌اکس در کنار زک گالیفیاناکیس نقش شخصیت پنه‌لوپه را بازی کرد.

## منابع

## پیوند به بیرون

* وبگاه رسمی

رده:افراد ایتالیایی آلمانی‌تبار
رده:افراد زنده بدون سال تولد
رده:افراد زنده
رده:خوانندگان پاپ اهل ایتالیا
رده:خوانندگان جاز اهل آلمان
رده:خوانندگان جاز اهل ایتالیا
رده:خوانندگان زن سده ۲۱ (میلادی) اهل آلمان
رده:خوانندگان زن سده ۲۱ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:دور از وطن‌های اهل ایتالیا در فرانسه
کریستینا اسکوچا

**کریستینا اسکوچا** (؛ زادهٔ ) خواننده و راهبه اهل ایتالیا است. وی از سال ۲۰۰۷ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده است.

او در سال ۲۰۱۴ به عنوان عضوی از تیم جی اکس در برنامه «*The Voice of Italy» برنده شد و در نتیجه قراردادی با [[گروه موسیقی یونیورسال|یونیورسال]] امضا کرد.* در سال ۲۰۱۳، او در یک مسابقه موسیقی مسیحی به عنوان بخشی از جشنواره «Good News» برنده شد.

## زندگی و حرفه
کریستینا اسکوچا در سال ۱۹۸۸ در ویتوریا ایتالیا متولد شد. او در سال ۲۰۰۹ به عنوان یک تازه‌کار شروع به کار کرد و قبل از پیوستن رسمی به گروه اورسولین، به مدت دو سال با کودکان فقیر در برزیل کار کرد. در سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۱، کریستینا مهارت‌های هنری خود را در آکادمی استار رز در رم که توسط ماکسیمو د مارکو ایجاد و کارگردانی شده بود بهبود بخشید. معلم آواز او فرانکو سیمونه بود. اولین حضور تلویزیونی او در ژوئن ۲۰۱۲، در برنامه «Dizionario dei sentimenti» ساخته فرانکو سیمونه در شبکه گلد تی‌وی رم بود.

وی در سال ۲۰۱۴، برای شرکت در مسابقه آواز *«صدای ایتالیا»* درخواست داد و آهنگ «هیچ‌کس» از آلیشیا کیز را در تست استعدادیابی خواند. این اجرا بیش از میلیون‌ها بازدید در یوتیوب را به همراه داشت. در فینال، او با ۶۲٪ آرای ایتالیایی‌ها در مقابل نایب قهرمان، جاکومو وولی، جام را از آن خود کرد. پس از برنده شدن، او از خدا تشکر کرد و دعای ربانی را برای برگزارکنندگان نمایش و تماشاگران خواند.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:افراد زنده
رده:اهالی کومیزو
رده:اهالی ویتوریا (ایتالیا)
رده:بازیگران زن سده ۲۱ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:برندگان مسابقه صدا
رده:خوانندگان انگلیسی‌زبان ایتالیا
رده:خوانندگان پاپ اهل ایتالیا
رده:خوانندگان راک اهل ایتالیا
رده:خوانندگان زن سده ۲۱ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:خوانندگان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:دور از وطن‌های اهل ایتالیا در برزیل
رده:زادگان ۱۹۸۸ (میلادی)
رده:هنرمندان گروه موسیقی یونیورسال
رعنا کورکور

**رعنا کورکور** زندانی سیاسی و خواهر مجاهد (عباس) کورکور از اعدام شدگان خیزش ۱۴۰۱ است. رعنا کورکور چهاردهم تیرماه ۱۴۰۳ توسط نیروهای امنیتی در پاکدشت بازداشت شد.

رعنا کورکور به علت فعالیت در فضای مجازی و با اتهام «تحریک و اغوای مردم» مورد تعقیب قضایی قرار گرفته بود و از خیزش ۱۴۰۱ تا زمان بازداشت به‌طور مخفیانه زندگی می‌کرد.

وی پس از اتمام مراحل بازجویی در تاریخ ۲۴ تیر ۱۴۰۳ به بند زنان زندان اوین منتقل شد. رعنا کورکور در دادسرای پاکدشت با گشایش دو پرونده مجزا مواجه شده است. او ۲۰ مرداد ۱۴۰۳ با تودیع وثیقه یک میلیارد و پانصد میلیون تومانی (برای پرونده ارجاع شده به دادگاه انقلاب) و قرار کفالت صد و پنجاه میلیون تومانی (برای پرونده ارجاع شده به دادگاه کیفری)، به صورت موقت آزاد شد.

رعنا کورکور سرپرست دو کودک است و در مهر ۱۴۰۴ برای اجرای حکم سه سال زندان فراخوانده شد  و از تاریخ ۷ مهر ۱۴۰۴ در زندان شیبان اهواز برای اجرای حکم محبوس شد.

خواهر او نگار کورکور، که به‌دلیل بیماری سرطان تحت درمان بود، ۲۶ فروردین ۱۴۰۴ در آلمان درگذشت و برای تدفین به ایران منتقل شد.
رده:زندانیان سیاسی در ایران
رده:زندانیان عقیدتی اهل ایران
رده:زندانیان و بازداشت‌شدگان اهل ایران
رده:قربانیان شکنجه اهل ایران
رده:محکومان به تبلیغ علیه نظام در ایران
رده:محکومان به توهین به مقدسات در ایران

## منابع
شورای عالی خصوصی

**شورای عالی خصوصی**  بالاترین نهاد دولتی در امپراتوری روسیه از سال ۱۷۲۶ تا ۱۷۳۰ میلادی بود که بر سراسر کشور حکومت می‌کرد. این شورا پس از مرگ بدون جانشین پتر کبیر و به تخت نشاندن همسر دوم او کاترین یکم توسط نظامیان، تأسیس شد که عملاً اختیارات کل کشور را در دست «اشرافِ خاصه» قرار داد. این شورا پس از چهار سال، توسط آنا، امپراتریس روسیه منحل شد.

شورای عالی خصوصی بالاترین نهاد دولتی و مرجع قضایی در امپراتوری روسیه بود. تأسیس این شورا با فرمان امپراتریس کاترین یکم در ۱۹ فوریه ۱۷۲۶ تصویب شد و از ۱۵ اوت ۱۷۲۶ دارای اخیارات قانون‌گذاری شد. اعضای شورای عالی خصوصی که با فرمان امپراتور روسیه منصوب (در حقیقت تصویب قانونی) می‌شدند، روی هم شامل این افراد بود: کنت فیودور آپراکسین، پرنس دیمیتری میخائیلویچ گالیتسین، کنت گاوریل گولوفکین، بارون آندری اوسترامان، پیوتر آندریوویچ تولستوی، کارل فریدریش، دوک هولشتاین-گوتروپ، پرنس آلکسی گریگوریویج دولگاروکوف و پرنس واسیلی لوکیچ دولگاروکوف (هر دو از سال ۱۷۲۸ به بعد) پرنس میخائیل میخائیلووچ گالیتسین و پرنس واسیلی ولادیمیروویچ دولگاروکوف (هر دو از ژانویه ۱۷۳۰) و مهم‌تر از همه والاحضرت پرنس الکساندر دانیلوویچ منشیکوف.

اختیارات شورای عالی خصوصی در زمینه سیاست خارجی و داخلی، امور مالی و نظامی و از سال ۱۷۲۹ (پس از انحلال شورای عالی پرئوبراژنسکی)، بررسی مهم‌ترین جرایم سیاسی بود. از لحظه تشکیل این شورا، سنای روسیه، سینود مقدس حاکم و هیئت‌های زیر تابع آن بودند: هیئت نظامی، هیئت دریاسالاری، هیئت امور خارجه و دفتر رئیس پلیس. اختیارات گسترده شورای عالی خصوصی، حقوق استبدادی امپراتور را که دربارهٔ جوایز و انتصابات احکام سلطنتی صادر می‌کرد، محدود نمی‌نمود. در صورت بروز اختلاف نظر در شورا، امپراتور پس از بررسی نظرات کتبی اعضا، حکم نهایی را تصویب می‌کرد.

در خلال سال‌های ۱۷۲۶ و ۱۷۲۷، نقش اصلی در شورای عالی خصوصی را الکساندر منشیکوف جاه‌طلب ایفا کرد. حتی با دسیسه او پیوتر تولستوی در مه ۱۷۲۷ محکوم، از شورا اخراج و تبعید شد. اما در زمان امپراتور پتر دوم، خود منشیکوف عاقبت به رسوایی افتاد و به‌جای او سه پرنس از خاندان دولگاروکوف، دیمیتری گالیتسین و آندری اوسترامان در شورا به قدرت رسیدند. سال بعد کنت آپراکسین به مرگ طبیعی درگذشت. پس از مرگ پتر دوم، اعضای شورا تاج‌وتخت را به آنا ایوانوونا پیشنهاد دادند مشروط بر اینکه قدرت او با یک قرارداد سیاسی موسوم به «مقررنامه» (Кондициями) محدود شود. آنا پیشنهاد سلطنت را پذیرفت و مقررنامه را امضا کرد؛ اما پس از به تخت نشستن با حمایت اشراف آن را رد و باطل کرد. سرانجام امپراتریس آنا شورای عالی خصوصی را منحل و پرنس‌ها آلکسی گریگوریویج، واسیلی ولادیمیروویچ و واسیلی لوکیچ را که هر سه از خاندان دولگاروکوف بودند، تبعید کرد. به این شکل قدرت مطلقه در امر سلطنت نخستین‌بار پس از مرگ پتر کبیر، دوباره و برای همیشه به امپراتورهای روسیه بازگشت.

## منابع
* 
رده:دولت امپراتوری روسیه
رده:شوراهای خبرگان
کاخ فارنه‌زه (کاپرارولا)

**کاخ فارنه‌زه (کاپرارولا)** (به ایتالیایی: *Palazzo Farnese di Caprarola*) یک کاخ اشرافی در شهر کاپرولا در استان ویتربو، ایتالیا است. این کاخ در قرن شانزدهم به دستور کاردینال آلساندرو فارنه‌زه، نوهٔ پاپ پل سوم ساخته شد و یکی از شاخص‌ترین نمونه‌های معماری رنسانس در ایتالیا به‌شمار می‌رود.  
ویژگی منحصربه‌فرد کاخ، نقشهٔ پنج‌ضلعی (پنتاگونال) و حیاط مرکزی مدور آن است که توسط معمار نامدار جاکومو باروتزی دا ویگنولا طراحی شد.

## تاریخچه
خاندان فارنه‌زه یکی از بانفوذترین خاندان‌های ایتالیا در قرون پانزدهم و شانزدهم بود. با انتخاب آلساندرو فارنه‌زه به مقام پاپی با نام پاپ پل سوم (۱۵۳۴–۱۵۴۹)، قدرت این خاندان به اوج رسید. نوهٔ او، کاردینال آلساندرو فارنه‌زه (۱۵۲۰–۱۵۸۹)، تصمیم گرفت کاخی عظیم در کاپرولا بسازد تا هم به‌عنوان اقامتگاه خانوادگی و هم نشانه‌ای از عظمت خاندان باشد.

طرح اولیهٔ بنا به معمار آنتونیو دا سانگالو منسوب است، اما کار ساخت از سال ۱۵۵۹ تحت هدایت ویگنولا آغاز شد. او طرحی دفاعی و نظامی (پنج‌ضلعی) را با عناصر اشرافی و مسکونی تلفیق کرد. کار ساخت تا حدود ۱۵۷۵ ادامه یافت و پس از مرگ ویگنولا، شاگردانش پروژه را تکمیل کردند.

## معماری
### ساختار بیرونی
کاخ فارنه‌زه از بیرون ظاهری شبیه قلعه دارد: دیوارهای ضخیم سنگی و پلان پنج‌ضلعی که یادآور دژهای نظامی رنسانس است. با این حال، ورودی اصلی با پلکان باشکوه به تالار مرکزی می‌رسد که نشان از کاربری اشرافی آن دارد.
بندانگشتی|نمای بیرونی کاخ فارنه‌زه|وسط
بندانگشتی|نمای کاخ فارنه‌زه و باغ‌های اطراف آن|وسط
### حیاط مرکزی
در قلب کاخ، حیاطی مدور قرار دارد که توسط ایوان‌های دوطبقه محصور شده است. این طراحی نوآورانه امکان نورگیری طبیعی و تهویه را فراهم می‌کرد.
بندانگشتی|حیاط مرکزی مدور کاخ|وسط

### راه‌پله مارپیچی
راه‌پلهٔ مارپیچی معروف (*Scala Regia*) یکی از شاهکارهای ویگنولا است. این پلکان پهن و مارپیچ به طبقات بالا می‌رسد و با ستون‌های دوریک تزئین شده است.
بندانگشتی|راه‌پله مارپیچی کاخ (Scala Regia)|وسط

## تزئینات داخلی
تزئینات داخلی کاخ توسط گروهی از هنرمندان برجسته به سرپرستی تادئو زوکارو و برادرش فدریکو زوکارو انجام شد. موضوعات نقاشی‌ها شامل:
* داستان‌ها و اساطیر روم باستان  
* تاریخ خاندان فارنه‌زه  
* نقشه‌های جغرافیایی جهان و ایتالیا در قرن شانزدهم  

مهم‌ترین تالارها:
* **Sala dei Fasti Farnesiani** که وقایع و پیروزی‌های خاندان فارنه‌زه را به تصویر می‌کشد.  
* **Sala delle Carte Geografiche** که دیوارهایش پوشیده از نقشه‌های دقیق جغرافیایی است.  
بندانگشتی|نقاشی های دیواری صورت های فلکی در Palazzo Farnese (Caprarola)
بندانگشتی|سالن افتخارات خاندان فارنه‌زه (Fasti Farnesiani)|وسط

## باغ‌ها
کاخ با باغ‌های تراسی و چشم‌اندازهای طبیعی احاطه شده است. باغ‌ها شامل مسیرهای مشجر، مجسمه‌های اسطوره‌ای و آب‌نماهای رنسانسی هستند که با سیستم آبرسانی پیشرفته کار می‌کردند.
وسط|بندانگشتی|باغ‌های کاخ فارنه‌زه در کاپرولا

## اهمیت فرهنگی
کاخ فارنه‌زه (کاپرولا) نمونه‌ای برجسته از ترکیب معماری نظامی و اشرافی رنسانس است. این بنا:
* الهام‌بخش بسیاری از کاخ‌ها و ویلاهای اشرافی اروپا شد.  
* قدرت و نفوذ خاندان فارنه‌زه را به نمایش گذاشت.  
* یکی از مقاصد گردشگری و پژوهشی مهم در ایتالیا محسوب می‌شود.

## جستارهای وابسته
* خاندان فارنه‌زه
* معماری رنسانس
* ویتربو

## منابع

رده:معماری رنسانس
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در لاتزیو
رده:ایتالیا در دهه ۱۵۵۰ (میلادی)
رده:دوک‌نشین کاسترو
رده:باغ‌ها در لاتزیو
رده:موزه‌های ملی ایتالیا
رده:معماری رنسانس در لاتزیو
ستمبر

**آندره‌آ ستمبر** (؛ زادهٔ ) که با نام مختصر **ستمبر** شناخته می‌شود، خواننده و ترانه‌سرا اهل ایتالیا است. وی از سال ۲۰۱۲ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده است.

## زندگی و حرفه
آندره‌آ ستمبر در ناپل از پائولا موریلو و انزو ستمبر متولد شد. ستمبر از ۶ سالگی شروع به شرکت در کلاس‌های رقص کرد. در ۱۲ سالگی در یک آکادمی موسیقی ثبت نام کرد و شروع به آهنگسازی کرد. او در مدرسه «liceo linguistico» تحصیل کرد. و بعداً شروع به تحصیل در رشته گفتاردرمانی کرد.

در سال ۲۰۱۹، او در فصل ششم برنامه *«صدای ایتالیا»* شرکت کرد، اما در طول مسابقات حذف شد.

در سال ۲۰۲۴، او در مسابقات «Sanremo Giovani» شرکت کرد و جزو چهار گروه برتر انتخاب شده برای شرکت در بخش تازه واردان جشنواره موسیقی سانرمو ۲۰۲۵ بود. در نهایت او برنده این مسابقه شد و علاوه بر جایزه سانرمو، جایزه اتاق مطبوعات و جایزه «Nuovo IMAIE» را نیز دریافت کرد. پس از پیروزی در سانرمو، به وی لوحی توسط شهردار ناپل اعطا شد. او سپس توسط «RAI» برای عضویت در  مسابقه آواز یوروویژن ۲۰۲۵ انتخاب شد.

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:افراد زنده
رده:خوانندگان پاپ اهل ایتالیا
رده:خواننده-ترانه‌پردازان مرد اهل ایتالیا
رده:زادگان ۲۰۰۱ (میلادی)
رده:شرکت‌کنندگان مسابقه صدا (مجموعه تلویزیونی)
رده:کاتولیک‌های رومی اهل ایتالیا
رده:هنرمندان آتلانتیک رکوردز