هزاره پانزدهم (پیش از میلاد)

**هزاره پانزدهم پیش از میلاد** به دوره‌ای از سال ۱۵۰۰۰ قبل از میلاد تا ۱۴۰۰۱ قبل از میلاد اطلاق می‌شود. این هزاره متعلق به دوران پارینه‌سنگی زبرین است. تاریخ‌گذاری دقیق رویدادهای این هزاره ممکن نیست و تمام تاریخ‌های مرتبط با آن، تخمین‌هایی هستند که عمدتاً بر اساس تحلیل‌های زمین‌شناسی، مردم‌شناختی و تاریخ‌گذاری پرتوسنجی به دست آمده‌اند.
در حدود ۱۵۰۰۰ سال قبل از میلاد، نوآوری‌های بشری در زمینه‌هایی مانند شکار، کشاورزی و ساخت ابزار جهش چشمگیری یافت. مردم از نیزه‌اندازها و داس‌های تیغه‌سنگی استفاده می‌کردند، در حالی که نقاشی‌های غاری گویا آداب و رسوم و حیات وحش را به تصویر می‌کشیدند. اجتماعات انسانی سرپناه‌هایی از استخوان ماموت می‌ساختند، سفالگری اولیه را شکل می‌دادند و موجودات اساطیری را به تصویر می‌کشیدند. سنت‌های هنری، از جمله حکاکی روی استخوان و ابزارهای نمادین نورپردازی، شکوفا شد. با بالا آمدن سطح دریاها، چشم‌اندازها تغییر کردند و مناطق از یکدیگر منزوی شدند. کشاورزی ریشه دواند، سگ‌ها احتمالاً اهلی شدند و مهره‌های شیشه‌ای تزئینی پدیدار شدند - که نشان‌دهنده دوره‌ای سرشار از نبوغ و سازگاری است.
هزاره پانزدهم پیش از میلاد در پایان دوران یخبندان قرار دارد.

## زمین
* مصادف با فاز پایانی دوران یخبندان.
* ظهور گسترده مهره‌های شیشه‌ای در مصر و میان‌رودان.
* انسان‌های اولیه به تدریج ابزارها و تکنیک‌هایی برای به دام انداختن حیوانات اختراع کردند. اولین نیزه‌ها از چوب ساخته می‌شدند و نوک آن‌ها با سوزاندن سخت می‌گردید. تا سال ۱۵۰۰۰ قبل از میلاد، شکارچیان از نیزه‌اندازهای چوبی و استخوانی برای افزایش نیرو و مسافت استفاده می‌کردند. این ابزارها اغلب با کنده‌کاری‌هایی از موجودات تزئین می‌شدند.
* داس‌های برداشت محصول که برای اولین بار حدود ۱۵۰۰۰ سال پیش ساخته شدند، دارای دسته‌های چوبی و تیغه‌های سنگی بودند. طرح اولیه آن‌ها برای هزاران سال در فرهنگ‌های مختلف تا حد زیادی بدون تغییر باقی ماند.
* انسان‌های اولیه حدود ۱۵۰۰۰ سال پیش هنر غاری خلق کردند که آیین‌های شکار و آب و هوا را منعکس می‌کرد.

## اروپا
* توسعه تمدن‌های مگدالنی (توسعه صنایع دستی مبتنی بر مواد استخوانی و کیفیت هنر مبلمان و دیوار).
* نقاشی‌ها در شبکه غارهای لاسکو در نزدیکی روستای مونتینیاک، در شهرستان دوردون در جنوب غربی فرانسه.
* انسان‌های اولیه موجودات ترکیبی مانند "جادوگر رقصان" را در غار تروا-فرر در آرییژ فرانسه ترسیم می‌کردند که بعدها خدایانی مانند مدوسا را تصور کردند - این نشان‌دهنده تغییری در نگاه به انسان به عنوان موجودی متمایز از حیوانات است.
* یک سکونتگاه پیش از تاریخ در مژیریچ شامل سرپناه‌هایی ساخته‌شده از اسکلت ماموت، پوشش‌هایی از پوست حیوانات، گودال‌های آتش حاوی بقایای سوخته و کف‌هایی با رنگ‌های اخرایی بود - که خلاقیت ابتدایی و سکونت جمعی را نشان می‌داد.
* توسعه تمدن‌های گراوتی در ایتالیا و اروپای شرقی.
* اوج هنر صخره‌ای در اروپا.
* چراغی از ماسه‌سنگ صورتی از لاسکو، که مانند یک شمع استفاده می‌شد؛ نشانه‌های منحصربه‌فرد آن را به هنرمندان غار از ۱۷۰۰۰ سال پیش مرتبط می‌کند.
* تا ۲۲۰۰۰ قبل از میلاد، صفحات یخی فراتر از سواحل جنوبی ایرلند گسترش یافته بودند؛ اما تا ۱۴۰۰۰ قبل از میلاد، یخچال‌ها به حدی عقب‌نشینی کرده بودند که تنها یک پل یخی بین ایرلند و اسکاتلند باقی ماند. 

## قاره آمریکا
* حضور احتمالی انسان‌ها در محوطه کاکتوس هیل در ویرجینیا، جایی که مصنوعات سنگی و احتمالاً اجاق‌هایی مربوط به قبل از فرهنگ کلوویس یافت شده است.
* در حدود ۱۴۵۰۰ قبل از میلاد، بالا آمدن سطح اقیانوس‌ها پل‌های خشکی را زیر آب برد، سیبری را منزوی کرد و برینگیا را به منطقه‌ای تبدیل کرد که در نهایت به آلاسکا امروزی ملحق شد.
* حدود ۱۶۰۰۰ سال پیش، شهرستان کدو دارای جنگل‌های کاج خنک و مرطوب با زیاگان بزرگ متنوع بود. در نزدیکی آن، محوطه کوپرتن در شهرستان کیووا بقایای ماموت ۱۷۰۰۰ ساله را نشان داد.

## آفریقا
* کشاورزی ممکن است در آفریقای جنوب صحرا تا اوایل هزاره پانزدهم قبل از میلاد ظهور کرده باشد.

## آسیا
* هنر جابجایی فرهنگ اوسیپوفکا نقوش چهره‌های اولیه را از هزاره پانزدهم قبل از میلاد در شرق روسیه نشان می‌دهد که بر سنت‌های بعدی نوسنگی تأثیر گذاشت. فرهنگ کندون بر تصاویر حیوانات تأکید داشت و ادامه محدودی از نقوش چهره داشت.
* سفالگری در ژاپن ممکن است زودتر پدید آمده باشد، زیرا شکارچیان-گردآورندگان جومون ژاپن قدیمی‌ترین سفال‌های شناخته‌شده جهان را در حدود ۱۴۵۰۰ قبل از میلاد ساختند.
* اولین کاربردهای رنگ اهداف صرفاً تزئینی داشت. در نتیجه، رنگدانه‌ای که فاقد هرگونه عامل چسبنده بود - عمدتاً از اکسید آهن تشکیل شده بود - در هنر غاری پیش از تاریخ در حدود هزاره پانزدهم قبل از میلاد در بخش‌هایی از آسیا به کار گرفته شد.
* احتمالاً اهلی شدن سگ در خاورمیانه.
* از ۱۵۰۰۰ قبل از میلاد، بالا آمدن سطح دریا و رسوبات رودخانه‌ها خط ساحلی خلیج فارس را تغییر شکل داده‌اند؛ مرزهای امروزی بر روی آن قرار گرفته‌اند.
* قدیمی‌ترین نشانگر ژنتیکی شناخته‌شده برای موی بور در افراد اوراسیای شمالی باستان کشف‌شده در محوطه باستان‌شناسی آفونتووا گورا در سیبری شناسایی شده است.
* کشف سفالگری و فعالیت‌های سفال‌سازی در مناطق جنوب چین.
* شواهد رادیوکربن از محوطه‌های باستان‌شناسی غار شانیدر و پالگاورا در کردستان عراق نشان می‌دهد که فرهنگ زرزی در اوایل ۱۵۰۰۰ قبل از میلاد استقرار یافته بود. محققان عموماً بر این باورند که این فاز فرهنگی تا ظهور شیوه‌های زندگی نوسنگی در حدود ۸۰۰۰ سال قبل از میلاد تداوم داشته است.

## منابع

رده:هولوسن
رده:پلیستوسن پسین
-۸۵