ایالت ژائو

**ژائو** (چینی سنتی :趙؛ چینی ساده شده :赵) یکی از هفت ایالت اصلی در دوره ایالت‌های جنگ طلب چین باستان بود. این ایالت به همراه هان و وی، در قرن پنجم پیش از میلاد از تقسیم سه‌گانه جین پدید آمد.

## خاستگاه و سیر تکامل
خاندان ژائو در سلسله جین قرن‌ها قدرت را در دست داشتند، از جمله در اواسط قرن پنجم پیش از میلاد، ایالت دایِ بایدی را ضمیمه خاک خود کردند.

در پایان دوره بهار و پاییز، جین بین سه وزیر قدرتمند تقسیم شد که یکی از آنها ژائو شیانگزی، بزرگ خاندان ژائو بود. در سال ۴۰۳ پیش از میلاد، پادشاه ژو رسماً وجود ایالت ژائو را به همراه دو ایالت دیگر، هان و وی، به رسمیت شناخت. برخی از مورخان، از جمله سیما گوانگ، این به رسمیت شناختن را آغاز دوره ایالت‌های جنگ طلب می‌دانند.

در آغاز دوره ایالت‌های جنگ طلب، ژائو یکی از ضعیف‌ترین ایالت‌ها بود. با وجود قلمرو وسیعش، مرز شمالی آن اغلب توسط هو شرقی، هو جنگلی، لوفان، شیونگنو و دیگر اقوام کوچ‌نشین شمالی مورد آزار و اذیت قرار می‌گرفت. ژائو فاقد قدرت نظامی وی یا ثروت چی بود و به مهره‌ای در نبرد بین آنها تبدیل شد. این نبرد در سال ۳۵۴ قبل از میلاد به اوج خود رسید، زمانی که وی به ژائو حمله کرد و ژائو را مجبور به درخواست کمک از چی کرد. نبرد گویلینگ که در نتیجه آن رخ داد، پیروزی بزرگی برای چی بود و تهدید مرز جنوبی ژائو را کاهش داد.

ژائو تا زمان اصلاحات نظامی پادشاه وولینگ از ژائو (۳۲۵–۲۹۹ پیش از میلاد) نسبتاً ضعیف باقی ماند. به سربازان ژائو دستور داده شد که مانند همسایگان هو خود لباس بپوشند و ارابه‌های جنگی را با کمانداران سواره نظام جایگزین کنند. این اصلاحات یک استراتژی درخشان و عملگرایانه بود. با فناوری پیشرفته ایالت‌های چین و تاکتیک‌های عشایر استپ، سواره نظام ژائو به نیرویی قدرتمند تبدیل شد. در نتیجه، ژائو که به تازگی قدرت گرفته بود، با بزرگ‌ترین تهدید خود، چی، به‌طور مساوی‌تری مقابله می‌کرد.

ژائو با فتح ایالت ژونگشان در سال ۲۹۵ پیش از میلاد پس از جنگی طولانی و الحاق سرزمین‌هایی از ایالت‌های همسایه وی، یان و چین، قدرت نظامی فزاینده خود را نشان داد. در این مدت، سواره‌نظام ژائو نیز گاهی اوقات در طول لشکرکشی‌های اخیر علیه چو، به چی نفوذ می‌کرد.

چندین فرمانده نظامی درخشان در آن دوره، از جمله لیان پو، ژائو شی و لی مو، همزمان به ژائو خدمت کردند. لیان پو نقش مهمی در دفاع از ژائو در برابر کین داشت. ژائو شی بیشترین فعالیت را در شرق داشت و تهاجم به یان را رهبری کرد. لی مو از ژائو در برابر شیونگنو در جنگ ژائو-شیونگنو و بعداً در برابر شین دفاع کرد.

## سقوط ژائو
نوشتار اصلی: جنگ‌های اتحاد چین

در پایان دوره ایالت‌های متخاصم، ژائو تنها ایالتی بود که به اندازه کافی قوی بود تا با چین قدرتمند مخالفت کند. اتحاد با وی علیه چین در سال ۲۸۷ قبل از میلاد آغاز شد، اما در سال ۲۷۳ قبل از میلاد با شکست در هوایانگ به پایان رسید. سپس این مبارزه در خونین‌ترین نبرد کل این دوره، نبرد چانگ‌پینگ در سال ۲۶۰ قبل از میلاد، به اوج خود رسید. نیروهای ژائو کاملاً از چین شکست خوردند. اگرچه نیروهای وی و چو هاندان را از محاصره بعدی توسط چین پیروز نجات دادند، اما ژائو هرگز از تلفات عظیم سربازان در این نبرد بهبود نیافت.

در سال ۲۲۹ پیش از میلاد، لی مو و افسر زیردستش سیما شانگ تا سال ۲۲۸ پیش از میلاد در برابر تهاجمات چین مقاومت کردند. لی مو یکی از بهترین ژنرال‌های دوره ایالت‌های جنگ طلب بود و اگرچه نتوانست وانگ جیان (که او نیز یکی از بهترین ژنرال‌های آن دوره بود) را شکست دهد، اما وانگ جیان نتوانست هیچ پیشرفتی داشته باشد. این تهاجم به بن‌بست رسید. امپراتور چین، چین شی‌هوانگ، متوجه شد که برای فتح ژائو باید از شر لی مو خلاص شود و سعی کرد در میان رهبری ژائو اختلاف ایجاد کند. یومیااو، پادشاه ژائو، فریب این توطئه را خورد: به توصیه نادرست مقامات دربار خائن و نفوذی‌های چین، دستور اعدام لی مو را داد و سیما شانگ را از وظایفش برکنار کرد. جانشین لی مو، ژائو کونگ، به سرعت توسط وانگ جیان شکست خورد. چین، پادشاه یومیااو را دستگیر کرد و ژائو را در سال ۲۲۸ پیش از میلاد شکست داد. شاهزاده جیا، برادر ناتنی پادشاه چیان، در دای به عنوان پادشاه جیا اعلام شد و آخرین نیروهای ژائو را علیه سلسله چین رهبری کرد. این رژیم تا سال ۲۲۲ قبل از میلاد ادامه یافت، زمانی که ارتش چین او را دستگیر کرد و نیروهایش را در دای شکست داد.

شورشی به نام وو چن، با پیروی از چن شنگ و وو گوانگ در چو، خود را پادشاه ژائو اعلام کرد. وو بعداً توسط زیردستان خود لی لیانگ، ژانگ ار  و چن یو ، مقامات سابق ژائو، کشته شد و ژائو شیه  سلطنتی ژائو را به عنوان پادشاه ژائو ایجاد کرد. در سال ۲۰۶ قبل از میلاد، شیانگ یو، ارباب شورشی چو، سلسله چین را شکست داد و خود و هفده ارباب دیگر را پادشاه کرد و ژائو شیه را به عنوان پادشاه دای منصوب کرد. چن یو به ژائو شیه کمک کرد تا سرزمین ژائو را از ژانگ ار بازپس گیرد، بنابراین ژائو شیه، چن یو را به عنوان شاهزاده دای ایجاد کرد. در سال ۲۰۵ قبل از میلاد، شیا یوئه ، زیردست چن یو در دای، توسط ژنرال‌های لیو بانگ، هان شین و ژانگ ار، شکست خورد. چن یو در سال ۲۰۴ پیش از میلاد از هان شین شکست خورد و بعدها ژائو شیه توسط نیروهای هان کشته شد. لیو بانگ ایالت ژائو را به ژانگ ار داد.

در سال ۱۵۴ پیش از میلاد، یک ژائوی جدید، به رهبری شاهزاده ژائو لیو سویی ، در شورش ناموفق هفت ایالت  علیه ششمین امپراتور تازه منصوب شده سلسله هان شرکت کرد.

## جستارهای وابسته

* هفت ایالت جنگ‌طلب

## منابع

رده:دوره ایالت های جنگ طلب
رده:۴۰۳ (پیش از میلاد)
رده:۲۲۲ (پیش از میلاد)
رده:بنیان‌گذاری‌های سده ۵ (پیش از میلاد) در چین
رده:پادشاهی‌های پیشین
رده:تاریخ هبئی
رده:تاریخ شانشی
رده:ایالت‌ها و قلمروهای منحل‌شده در سده ۳ (پیش از میلاد)