نونو لوریرو

**نونو فیلیپه گومز لوریرو** (۱۹۷۷ – ۱۶ دسامبر ۲۰۲۵)، یک فیزیکدان پلاسمای پرتغالی بود. او از سال ۲۰۲۴ تا زمان قتلش در سال ۲۰۲۵، استاد فیزیک هرمان فشباخ در مؤسسه فناوری ماساچوست و مدیر مرکز علوم پلاسما و همجوشی مؤسسه فنی ماساچوست بود.

## اوایل زندگی و تحصیلات
لوریرو در سال ۱۹۷۷ در ویزئو، شهری در مرکز پرتغال، متولد شد. او در رشته فیزیک در مؤسسه عالی فنی در لیسبون تحصیل کرد و در سال ۲۰۰۰ با مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد فارغ‌التحصیل شد. او در امپریال کالج لندن تحصیل کرد و در سال ۲۰۰۵ دکترای فیزیک خود را با پایان‌نامه‌ای در مورد حالت‌های پارگی در پلاسما دریافت کرد. تحقیقات اولیه او بر مگنتوهیدرودینامیک و پلاسماهای اخترفیزیکی متمرکز بود.

## شغل
لوریرو پس از فارغ‌التحصیلی، در سال ۲۰۰۵ به عنوان محقق پسادکترا در آزمایشگاه فیزیک پلاسما پرینستون به دانشگاه پرینستون پیوست. او در سال ۲۰۰۷ آنجا را ترک کرد تا در مرکز انرژی همجوشی کولهام، آزمایشگاهی تحت نظارت سازمان انرژی اتمی بریتانیا، تا سال ۲۰۰۹ کار کند. او به عنوان محقق در مؤسسه پلاسما و فوسائو هسته‌ای در مؤسسه عالی فنی لیسبون به مدت هفت سال به پرتغال بازگشت.

در سال ۲۰۱۶، لوریرو به عنوان استاد و دانشمند همجوشی به مؤسسه فناوری ماساچوست پیوست. او با استفاده از شبیه‌سازی‌های محاسباتی، اتصال مجدد مغناطیسی و مدل‌سازی آشفتگی پلاسما را مطالعه کرد و مقالات زیادی در مجلات علمی منتشر کرد. او در سال ۲۰۲۱ با انتصاب مشترک در دپارتمان علوم و مهندسی هسته‌ای، به عنوان استاد تمام فیزیک منصوب شد. لوریرو با ابتکار انرژی مؤسسه فناوری ماساچوست و مؤسسه کاولی مؤسسه فناوری ماساچوست وابسته بود و عضو انجمن فیزیک آمریکا نیز بود.

در سال ۲۰۲۲، او معاون مدیر مرکز علوم پلاسما و همجوشی مؤسسه فناوری ماساچوست، بزرگ‌ترین آزمایشگاه مؤسسه فناوری ماساچوست، شد و در سال ۲۰۲۴ به عنوان مدیر کامل منصوب شد. در ژانویهٔ ۲۰۲۵، رئیس‌جمهور جو بایدن جایزه ریاست‌جمهوری برای اوایل دوران کاری، بالاترین افتخار دولت ایالات متحده برای دانشمندان جوان، را به لوریرو اهدا کرد.

### تدریس
لوریرو دو بار به خاطر تدریس دروس «مقدمه‌ای بر فیزیک پلاسما» و «نظریه سیستم‌های همجوشی ام‌اچ‌دی» موفق به دریافت جایزه استاد برجسته پی‌ای‌آی از دپارتمان علوم و مهندسی هسته‌ای مؤسسه فناوری ماساچوست شد.

## مرگ
لوریرو شامگاه ۱۵ دسامبر ۲۰۲۵ در آپارتمانش در بروکلاین، ماساچوست، مورد اصابت گلوله قرار گرفت. او با جراحات ناشی از گلوله به بیمارستان بوستون منتقل شد و در ۱۶ دسامبر مرگ او اعلام شد. مقامات تحقیقات در مورد قتل را آغاز کردند که بازتاب گسترده‌ای داشت. دولت اسرائیل تحقیقاتی را برای بررسی اینکه آیا او توسط ایران به قتل رسیده است یا خیر، آغاز کرد. 

اندکی پس از آن، پائولو رانگل، وزیر امور خارجه پرتغال، درگذشت او را به مجلس جمهوری پرتغال اعلام کرد. مارسلو ربلو دی سوسا، رئیس‌جمهور پرتغال، بیانیه‌ای صادر کرد و مرگ او را «فقدانی جبران‌ناپذیر برای علم» نامید و سفیر ایالات متحده در پرتغال بیانیه‌ای با تسلیت منتشر کرد سالی کورنبلوث، رئیس مؤسسه فناوری ماساچوست، پیامی به جامعه مؤسسه فناوری ماساچوست منتشر کرد و استادان سراسر دانشگاه در مورد زندگی و کار لوریرو اظهارات عمومی کردند. مراسم یادبودی در خانه او در بروکلین برگزار شد.

در ۱۸ دسامبر، مقامات اعلام کردند که در حال بررسی ارتباط بین قتل لوریرو و تیراندازی سه روز قبل در دانشگاه براون هستند که منجر به کشته شدن دو نفر و زخمی شدن ۹ نفر شد. مقامات بعداً در همان روز در یک کنفرانس مطبوعاتی که خودکشی تنها مظنون تیراندازی دانشگاه براون، کلودیو مانوئل نووس والنته، تبعه پرتغال را اعلام کرد، این ارتباط را تأیید کردند. آزمایشگاه علوم پزشکی قانونی پلیس ایالت کنتیکت تأیید کرد که یکی از سلاح‌های گرم پیدا شده همراه با والنته با سلاحی که در قتل لوریرو استفاده شده بود، مطابقت دارد. والنته از سال ۱۹۹۵ تا ۲۰۰۰ به همراه لوریرو در مؤسسه عالی فنی تحصیل کرد و با رتبه اول در کلاس خود، جلوتر از لوریرو، فارغ‌التحصیل شد. او در سال ۲۰۱۷ از طریق برنامه ویزای مهاجرتی تنوع فرهنگی، که معمولاً به عنوان قرعه‌کشی کارت سبز شناخته می‌شود، مقیم دائم قانونی ایالات متحده شد. رئیس‌جمهور ترامپ پس از تیراندازی، این برنامه را به حالت تعلیق درآورد.

## زندگی شخصی
لوریرو متأهل و دارای سه فرزند بود. او از شرکت‌کنندگان مشتاق بازی‌های فوتبال محلی بود.

## جوایز
* جایزه انجمن فیزیک آمریکا، *[[توماس اچ. استیکس]]*، برای مشارکت‌های برجسته در اوایل دوران حرفه‌ای در تحقیقات فیزیک پلاسما (۲۰۱۵)
* جایزه شغلی بنیاد ملی علوم (۲۰۱۷)
* کمک هزینه تحقیقاتی آمار جی. بوز (۲۰۱۸)
* جایزه روث و جوئل اسپیرا از دانشکده مهندسی مؤسسه فناوری ماساچوست برای تدریس عالی (۲۰۲۲)
* *[[استنی‌سواف اولام]]*، پژوهشگر برجسته آزمایشگاه ملی لس آلاموس (۲۰۲۳)
* جایزه ریاست جمهوری برای پیشرفت شغلی زودهنگام دانشمندان و مهندسان (۲۰۲۵)

## منابع

رده:استادان مؤسسه فناوری ماساچوست
رده:اهالی ویزئو
رده:دانش‌آموختگان کالج سلطنتی لندن
رده:درگذشتگان ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۷۷ (میلادی)
رده:فیزیک‌دانان پلاسما
رده:فیزیک‌دانان سده ۲۱ (میلادی)
رده:مرگ‌ها در اثر اسلحه گرم در ماساچوست