فردیناند یکم، دوک پارما

**فردیناند اول، دوک پارما** (;  – ) از زمان مرگ پدرش در ۱۸ ژوئیه ۱۷۶۵ تا زمانی که دوک‌نشین را طبق پیمان آرانخوئز در ۲۰ مارس ۱۸۰۱ به فرانسه واگذار کرد، دوک پارما، پیاچنزا و گواستالا بود. او عضو خاندان بوربون اسپانیا بود.

هنگامی که پس از تبادل نظر بین پادشاهی‌های فرانسه و اسپانیا، دوک‌نشین بزرگ توسکانی به پادشاهی اتروریا ارتقا یافت، تاج پادشاهی جدید به خود فردیناند پیشنهاد شد، اما او به نفع پسرش که پادشاه لویی اول اتروریا شد، از آن صرف نظر کرد.

دوک، که اکنون از زمان اشغال و اداره پارما توسط مقامات فرانسوی، چهره‌ای فرعی محسوب می‌شد، تلاش کرد با این اقدام مخالفت کند؛ بنابراین بسیاری معتقدند که مرگ او در سال ۱۸۰۲ کاملاً تصادفی نبوده و شاید حتی توسط فرانسوی‌ها طراحی شده باشد.

## زندگی اولیه
او که در کاخ دوکال کولورنو به عنوان فرزند دوم و تنها پسر فیلیپ پارما و پرنسس لوئیز الیزابت فرانسه متولد شد، نوه مورد علاقه پدربزرگ مادری‌اش، لوئی پانزدهم پادشاه فرانسه و همسر محبوبش، ملکه ماریا لیزینسکی، محسوب می‌شد. او به عنوان نوه پسری فلیپه پنجم پادشاه اسپانیا، پس از مرگ پدرش به عنوان فرزندخوانده اسپانیا شناخته شد. فردیناند به عنوان وارث یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های دوک‌نشین‌های مستقل، نامزد جذابی برای بسیاری از زنان سلطنتی اروپا بود.

نامزدهای احتمالی شامل ماریا بئاتریس دِسته، دختر ارکوله سوم دِسته، دوک مودنا، و (مانند فردیناند) از بستگان ماری آنتوانت بودند. او از طریق مادرش وارث دوک‌نشین ماسا و کارارا بود، اما با وجود اینکه آخرین نواده خاندان استه بود، به دلیل قانون سالیک که در آنجا اجرا می‌شد، وارث دوک‌نشین مودنا و رجیو نبود. با این حال، ازدواج فردیناند با پرنسس ماریا بئاتریس احتمالاً چیزی بیش از یک آرزوی وزیر پارما، گیوم دو تیلو، نبود، زیرا او از کودکی با سومین وارث خاندان هابسبورگ-لورن نامزد شده بود. یکی دیگر از نامزدها، باتیلده دِاورلئان بود که جهیزیه بسیار هنگفتی پیشنهاد کرد. او تنها دختر بازمانده لوئی فیلیپ یکم، دوک اورلئان، و خواهر فیلیپ-اگالیته بود. تصمیم در مورد اینکه همسر آینده او چه کسی خواهد بود، با مکاتبات نزدیک مادرش با ماریا ترزا ملکه قدرتمند اتریش قطعی شد، که به والدین فردیناند قول تاج و تخت هلند را داده بود، که طبق پیمان اکس لا شاپل به حکومت اتریش بازگردانده شده بود. این اتفاق هرگز رخ نداد و در نتیجه، اتحاد با امپراتوری هابسبورگ برای تحکیم دو ملت مورد استفاده قرار گرفت.

فردیناند در سن نه سالگی شروع به یادگیری هارپسیکورد نزد آهنگساز جوزپه کولا کرد.

## ازدواج
گیوم دو تیلو دوباره در دوران سلطنت فردیناند مورد استفاده قرار گرفت، زمانی که او پدرش را در سال ۱۷۶۵ در سن ۱۴ سالگی از دست داد. مذاکرات و ایده‌ها از وین به پارما منتقل می‌شد و در سال ۱۷۶۹ فردیناند قرار بود با آرشیدوشس ماریا آمالیا از اتریش ازدواج کند؛ هشتمین فرزند ملکه و خواهر بزرگتر ملکه ناپل و سیسیل و همچنین ملکه آینده فرانسه. آنها در ۲۷ ژوئن به صورت وکالتی در وین ازدواج کرده بودند و ماریا آمالیا در ۱ ژوئیه خانه خود را ترک کرد. دوشس در ۱۶ ژوئیه در مانتوا با همسرش ملاقات کرد. همسرش به همراه برادرش جوزف دوم، امپراتور مقدس روم و فردیناند به همراه اعضای خانواده اسفورتزا بودند. در ۱۹ ژوئیه مراسم رسمی برای همه در کاخ دوکال کولورنو، جایی که فردیناند متولد شده بود، برگزار شد. در طول جشن‌های فراوان، این زوج در ۲۴ ژوئیه ورود رسمی خود را به پارما انجام دادند. آنها در کمتر از بیست سال صاحب نه فرزند شدند.

## سلطنت
فردیناند با اخراج یسوعیان، لغو صلاحیت تفتیش عقاید در قلمرو خود و سرکوب بسیاری از صومعه‌های زائد، گاهی اوقات در میان نمایندگان جزئی‌تر استبداد روشنفکری طبقه‌بندی شده است.

فردیناند دوک‌نشین پارما را در پیمان آرانخوئز به فرانسه واگذار کرد. این پیمان در ۲۱ مارس ۱۸۰۱ بین فرانسه و اسپانیا امضا شد. توافق کلی، شرایط ارائه شده در پیمان سن ایلدفونسو را تأیید کرد. علاوه بر این، فردیناند موافقت کرد که دوک‌نشین پارما، پیاچنزا و گواستالا را به فرانسه واگذار کند. پسر فردیناند، لوئی، دوک‌نشین بزرگ توسکانی را دریافت کرد که در آن زمان پادشاهی اتروریا نامیده می‌شد. فردیناند سوم، دوک‌نشین بزرگ توسکانی، با سرزمین‌های سکولار اسقف اعظم سالزبورگ جبران شد.

فردیناند اول در سن ۵۱ سالگی در پارما درگذشت، اگرچه مقامات فرانسوی دلیل دیگری را برای مرگ او ذکر کردند و گمان می‌رود که مسموم شده باشد، و در کلیسای فونتویوو ابی به خاک سپرده شد. با این حال، او در بستر مرگ، شورایی را به ریاست همسرش ماریا آمالیا تشکیل داد که آشکارا همچنان با مفاد پیمان آرانخوئز در مورد دوک‌نشین خود مخالف بود. دوره نیابت سلطنت تنها چند روز دوام آورد و دوک‌نشین پارما به فرانسه ضمیمه شد.

## انقلاب فرانسه
در سال ۱۷۸۹، انقلاب فرانسه در پاریس آغاز شد و منجر به اعدام شاه لویی شانزدهم، پسرعموی دور فردیناند، و همسرش ماری آنتوانت، خواهر کوچکتر دوشس ماریا آمالیا، شد. در آغاز جنگ‌های انقلاب فرانسه، فردیناند اول در سال ۱۷۹۴ خود را بی‌طرف اعلام کرد. دو سال بعد، در ماه مه ۱۷۹۶، دوک پارما به نیروهای ناپلئون که به سمت میلان در حرکت بودند، اجازه داد تا از قلمرو پارما عبور کنند. در تابستان ۱۷۹۹، این دوک‌نشین مورد حمله فرانسوی‌ها قرار گرفت و در اینجا بود که پیترو کاواناری، وزیر پارما، کسی بود که مقاومت کرد. پیروزی فرانسه در نبرد مارنگو در سال بعد، اتریش را از هرگونه حوزه نفوذ در مناطق میانی رودخانه پو حذف کرد. بدین ترتیب اشغال واقعی فرانسه با هدف تضمین ارتباط مناسب بین جمهوری سیسالپین و دریا از طریق گذرگاه سیزا از طریق پارما آغاز شد.

در سال ۱۸۰۱، با فتح بعدی ایتالیا توسط ناپلئون، اسپانیا مجبور شد پارما، لوئیزیانا و شش کشتی جنگی را به فرانسه واگذار کند. در عوض، امپراتوری آینده فرانسه، توسکانی را که در آن زمان یک دوک‌نشین بزرگ بود، به یک پادشاهی ارتقا داد. با پیمان لونویل، که در ۹ فوریه ۱۸۰۱ امضا شد، دوک‌نشین بزرگ آن زمان هابسبورگ-لورن، فردیناند سوم هابسبورگ-لورن، را از فلورانس برکنار کرد و تاج جدید پادشاهی اتروریا را به فردیناند اول پیشنهاد داد. با این حال، فردیناند اول از تاج و تخت امتناع کرد و با پیمان آرانخوئز، که در ۲۱ مارس ۱۸۰۱ توسط وزیر اسپانیا، مانوئل گودوی، و لوسین بناپارت، نماینده تام‌الاختیار فرانسه در مادرید، امضا شد، دوک از ایالت‌های پارما به نفع جمهوری فرانسه چشم‌پوشی کرد و در عوض توسکانی، که اکنون پادشاهی اتروریا است، را به او اعطا کرد. با کناره‌گیری فردیناند، عنوان سلطنتی به پسرش لویی، که لویی اول اتروریا شد، رسید.

## فرزندان
فردیناند و همسرش ماریا آمالیا نه فرزند داشتند:
* پرنسس کارولینا (۲۲ نوامبر ۱۷۷۰–۱ مارس ۱۸۰۴)؛ در سال ۱۷۹۲ با ماکسیمیلیان، ولیعهد ساکسونی ازدواج کرد و هشت فرزند داشت.
* پرنسس لویی (۵ ژوئیه ۱۷۷۳–۲۷ مه ۱۸۰۳)؛ در سال ۱۷۹۵ با پسر عمویش، پرنسس ماریا لوئیزا از اسپانیا ازدواج کرد و آنها دو فرزند داشتند. لویی اولین پادشاه اتروریا شد.
* پرنسس ماریا آنتونیا (۲۸ نوامبر ۱۷۷۴–۲۰ فوریه ۱۸۴۱)؛ او با شاهزاده‌ای از خاندان ساووی نامزد بود اما او درگذشت و او در سال ۱۸۰۳ با نام خواهر لوئیزا ماریا، راهبه اورسولین شد.
* پرنسس ماریا کارلوتا (۱ سپتامبر ۱۷۷۷–۶ آوریل ۱۸۱۳)؛ او در سال ۱۷۹۷ با نام خواهر جیاچینتا دومنیکا راهبه دومینیکن شد.
* پرنس فیلیپ ماریا (۲۲ مه ۱۷۸۳–۲ ژوئیه ۱۷۸۶)؛ در سن سه سالگی به دلیل بیماری اسکوربوت درگذشت.
* پرنسس ماریا آنتونیتا لوئیزا (۲۱ اکتبر ۱۷۸۴–۲۲ اکتبر ۱۷۸۵)؛ در سن یک سالگی به دلیل آبله درگذشت.
* پرنسس ماریا لوئیزا (۱۷ آوریل ۱۷۸۷–۲۲ نوامبر ۱۷۸۹)؛ در سن دو سالگی به دلیل بیماری ذات‌الریه درگذشت.
* پسر و دختری مرده به دنیا آمده (۲۱ مه ۱۷۸۹).

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:درگذشتگان ۱۸۰۲ (میلادی)
رده:زادگان ۱۷۵۱ (میلادی)
رده:شوالیه‌های پشم زرین اسپانیا