روابط کره شمالی و روسیه

اتحاد جماهیر شوروی (Union of Soviet Socialist Republics, USSR)، که سلف فدراسیون روسیه کنونی بود، اولین کشوری بود که در ۱۲ اکتبر ۱۹۴۸، بلافاصله پس از اعلام تأسیس، کره شمالی (جمهوری دموکراتیک خلق کره، DPRK) را به‌عنوان تنها مرجع قانونی در کل کره به رسمیت شناخت. اتحاد شوروی در طول جنگ کره از کره شمالی حمایت کرد. کره شمالی به‌عنوان بخشی از بلوک شرق در دوران جنگ سرد تأسیس شد و حمایت‌های عمدهٔ سیاسی و نظامی شوروی را دریافت کرد. پرستش شخصیت گسترده در اطراف سلسله کیم در کره شمالی به‌شدت تحت تأثیر استالینیسم بود. چین و اتحاد شوروی در دهه ۱۹۶۰ برای نفوذ در کره شمالی رقابت می‌کردند، در حالی که کره شمالی سعی داشت روابط خوبی با هر دو کشور حفظ کند.

روابط بین دو کشور پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی ادامه یافت. این رابطه پس از انتخاب ولادیمیر پوتین به‌عنوان رئیس‌جمهور روسیه در سال ۲۰۰۰ اهمیت مجدد یافت. کیم جونگ اون نیز دعوت برای بازدید از روسیه را در اواسط ۲۰۱۵ پذیرفت. دو کشور مرز مشترکی در امتداد پایین رود تومن دارند که طول آن ۱۷ کیلومتر است و در سال ۱۸۶۰ هنگامی شکل گرفت که تزار الکساندر دوم، امپراتور روسیه، سرزمین پریمورسکی را از دودمان چینگ طبق پیمان پکن به‌دست‌آورد.

در سال ۲۰۲۲، کره شمالی به سومین کشور (دومین کشور سوریه بعثی بود) تبدیل شد که استقلال جمهوری خلق دونتسک و جمهوری خلق لوهانسک در شرق اوکراین را به رسمیت شناخت. در پاسخ به این به‌رسمیت‌شناختن و حمایت از روسیه، اوکراین روابط دیپلماتیک خود با کره شمالی را قطع کرد. در سپتامبر ۲۰۲۲ گزارش شد که روسیه میلیون‌ها گلوله و راکت از کره شمالی خریداری کرده است تا در تهاجم خود به اوکراین از آنها استفاده کند. در سال ۲۰۲۴، کره شمالی کارگران خود را به روسیه فرستاد، کشوری که به دلیل جنگ با کمبود نیروی کار مواجه بود، و همچنین نیروهایی را به استان کورسک برای حمایت از تلاش‌های جنگی روسیه اعزام کرد. در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۴، کره شمالی و روسیه پیمان شراکت جامع استراتژیک کره شمالی و روسیه را امضا کردند و پیمان دفاع متقابل بین دو کشور را رسمی کردند.

## تاریخچه
### اتحاد جماهیر شوروی و جنگ سرد

اتحاد جماهیر شوروی حمایت زیادی از کره شمالی در طول جنگ سرد ارائه کرده بود.

نیروهای شوروی در سال ۱۹۴۵ به استعمار ژاپن بر کره حمله کردند؛ طبق توافق با ایالات متحده، مدار ۳۶ درجه شمالی خط تقسیم بود و مسئولیت شمال به مسکو و جنوب به واشینگتن دی.سی. واگذار شد.

کره شمالی از سال ۱۹۴۵ تا ۱۹۴۸ تحت کنترل اداره مدنی شوروی و کمیته خلق کره شمالی قرار داشت.

لشکر ۶۴ هوایی جنگنده شوروی در جنگ کره شرکت کرد و خلبانان مورد نیاز کره شمالی و چین را فراهم نمود.

پیمان دوستی، همکاری و کمک متقابل ۱۹۶۱ بین DPRK و اتحاد شوروی، همکاری در طول جنگ سرد را پایه‌ریزی کرد.

مسکو تحت رهبری میخائیل گورباچف پس از سال ۱۹۸۵ کمک‌ها به کره شمالی را کاهش داد و بر مصالحه با کره جنوبی تمرکز کرد. تجهیزات نظامی تا آخرین محموله میگ-۲۹ در سال ۱۹۸۹ ادامه یافت. دبیرکل حزب کارگران کره کیم ایل سونگ پنج بار از اتحاد شوروی دیدار کرد که آخرین بار در سال ۱۹۸۶ و در ابتدای دوران گورباچف بود. او همچنین با مقامات شوروی در خارج ملاقات داشت، از جمله با رهبر شوروی لئونید برژنف در جریان مراسم تشییع جنازه رئیس‌جمهور جمهوری فدرال سوسیالیستی یوگسلاوی یوسیپ بروز تیتو در مه ۱۹۸۰.

### فدراسیون روسیه
#### در دوران بوریس یلتسین

پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، دولت جدید روسیه تحت رهبری بوریس یلتسین از ارائه حمایت به کره شمالی خودداری کرد و به جای آن کره جنوبی را ترجیح داد.

اولین نشست کمیسیون بین‌دولتی برای همکاری‌های تجاری، اقتصادی و علمی–فنی بین روسیه و DPRK در بهار ۱۹۹۶ با رهبری معاون نخست‌وزیر ویتالی ایگناتنکو برگزار شد. این نشست بالاترین سطح ملاقات (در سطح معاون نخست‌وزیر) بین مسکو و پیونگ‌یانگ پس از فروپاشی اتحاد شوروی بود. در این دیدار، دو کشور توافق کردند همکاری‌های تجاری و اقتصادی دوجانبه را به سطح سال ۱۹۹۱ بازگردانند. طرفین همچنین موافقت کردند کمیسیون‌های بین‌دولتی دوجانبه را احیا کنند و نهادهای کاری بین کره شمالی و استان روسیهٔ دورافتاده برای همکاری در زمینه‌های علم و فناوری، جنگلداری، صنایع سبک و حمل‌ونقل ایجاد کنند. ایگناتنکو پیام شخصی یلتسین را به کیم جونگ ایل منتقل کرد. در این پیام، یلتسین امید خود را به کاهش تنش‌ها در شبه‌جزیره کره و ادامه رعایت توافقنامه آتش‌بس توسط کره شمالی ابراز داشت. کیم جونگ ایل که انتظار داشت گنادی زیوگانوف، دبیرکل حزب کمونیست فدراسیون روسیه در انتخابات ریاست‌جمهوری ژوئن–جولای ۱۹۹۶ پیروز شود، حتی نامه‌ای پاسخ ارسال نکرد و با هیئت روسیه نیز دیدار نکرد.

از اواسط دهه ۱۹۹۰، زمانی که مشخص شد کره جنوبی شریک اقتصادی مهمی نخواهد شد و DPRK نیز فرو نخواهد پاشید، روسیه عموماً استراتژی «فاصله‌گیری دیپلماتیک» بین کره شمالی و جنوبی را دنبال کرد.

#### ولادیمیر پوتین و دمیتری مدودف

ارتقای ولادیمیر پوتین به نخست‌وزیر روسیه در اوت ۱۹۹۹ و سپس به رئیس‌جمهور روسیه در مارس ۲۰۰۰ اهمیت حیاتی برای پیونگ‌یانگ داشت، که نارضایتی‌های پیشین خود را به دولت یلتسین نسبت می‌داد. ارجاعات کیم جونگ ایل به پوتین به این معنا بود که بالاخره روسیه رهبری «برای همکاری» با کره شمالی دارد. با این حال، تلاش‌های دیپلماتیک فشرده‌ای لازم بود تا پیشرفت تاریخی در روابط روسیه و DPRK حاصل شود. این تلاش‌ها از اواخر ۱۹۹۸ نتیجه داد و تا مارس ۱۹۹۹ امکان توافق کامل بر متن و پیمان اولیه دوستی، روابط همسایگی و همکاری فراهم شد. این پیمان در فوریه ۲۰۰۰، پس از خروج یلتسین از عرصه سیاسی، امضا شد.

از آوریل ۲۰۰۰، آماده‌سازی مخفیانه برای سفر رئیس‌جمهور پوتین به پیونگ‌یانگ آغاز شد. نخستین دیدار قله‌ای در تاریخ روابط روسیه و کره در ژوئیه ۲۰۰۰ برگزار شد و در آن بیانیه مشترک امضا شد، که نخستین سند بین‌المللی امضا شده توسط کیم جونگ ایل به‌عنوان دبیرکل حزب کارگران کره بود.

در ژوئیه ۲۰۰۶، روسیه از قطعنامه ۱۶۹۵ شورای امنیت حمایت کرد و آزمایش موشکی کره شمالی در ۲۰۰۶ را محکوم نمود. در اکتبر ۲۰۰۶، روسیه به قطعنامه ۱۷۱۸ شورای امنیت رأی داد که تحریم‌هایی بر فناوری‌های مرتبط با برنامه موشکی و هسته‌ای و کالاهای لوکس اعمال می‌کرد. در ژوئن ۲۰۰۹، رئیس‌جمهور دمیتری مدودف از تشدید تحریم‌ها حمایت کرد و سامانه اس-۴۰۰ را در مرز مستقر نمود.

در آوریل ۲۰۰۹، وزیر امور خارجه روسیه سرگئی لاوروف از کره شمالی دیدار کرد و برنامه‌ای برای سال‌های ۲۰۰۹–۲۰۱۰ در زمینه تبادلات فرهنگی و علمی با Mun Jae-chol، رئیس موقت کمیته روابط فرهنگی با کشورهای خارجی کره امضا نمود.

پس از آزمایش هسته‌ای کره شمالی (۲۰۰۹), روابط کره شمالی با چین و روسیه تغییر کرد. روسیه، نگران این بود که موفقیت کره شمالی ممکن است به جنگ هسته‌ای منجر شود، به همراه چین، فرانسه، ژاپن، کره جنوبی، بریتانیا و ایالات متحده شروع به تدوین قطعنامه‌ای کرد که می‌توانست تحریم‌های جدیدی را شامل شود. رسانه‌های روسیه از تهدید کره شمالی برای حمله به کره جنوبی پس از پیوستن به طرحی تحت رهبری آمریکا برای بازرسی کشتی‌های مشکوک به حمل تجهیزات تسلیحات کشتار جمعی خشمگین شدند. نگرانی دیگر، آزمایش هسته‌ای کره شمالی و تهدید امنیتی آن برای خاور دور روسیه بود که با کره شمالی مرز دارد. رئیس‌جمهور کره جنوبی لی میونگ باک با رئیس‌جمهور روسیه دمیتری مدودف تلفنی گفتگو کرد و مدودف به او گفت که روسیه با سئول بر روی قطعنامه شورای امنیت جدید و احیای گفتگوهای شش جانبه دربارهٔ مسئله هسته‌ای کره شمالی همکاری خواهد کرد.

در ۱۵ ژوئن ۲۰۰۹، چین و روسیه از قطعنامه ۱۸۷۴ شورای امنیت حمایت کردند. با این حال، هر دو کشور تأکید کردند که از استفاده از زور حمایت نمی‌کنند. نماینده دائم روسیه در سازمان ملل ویتالی چورکین اصرار داشت که تحریم‌ها باید پس از همکاری کره شمالی لغو شوند. همچنین، در ۳۰ مارس ۲۰۱۰، رئیس‌جمهور دمیتری مدودف فرمان رئیس‌جمهور روسیه برای اجرای تحریم‌های تشدید شده شورای امنیت سازمان ملل علیه برنامه‌های هسته‌ای پیونگ‌یانگ امضا کرد. این فرمان خرید تسلیحات و مواد مرتبط از DPRK توسط دفاتر دولتی، کسب‌وکارها، بانکها، سازمان‌ها و افراد تحت حوزه قضایی روسیه را ممنوع کرد. همچنین عبور جنگ‌افزارها و مواد مرتبط از قلمرو روسیه یا صادرات آنها به DPRK ممنوع شد. هرگونه کمک مالی و آموزش‌های علمی که ممکن بود برنامه هسته‌ای کره شمالی و فعالیت‌های پروتکل الحاقی به معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای را تسهیل کند نیز ممنوع بود.

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:روابط دوجانبه روسیه
رده:روابط دوجانبه کره شمالی
رده:روابط روسیه و کره (کشور)
رده:روابط روسیه و کره شمالی