دوک‌نشین گائتا

**دوک نشین گائتا** () یک ایالت در اوایل قرون وسطی بود که مرکز آن در شهر ساحلی گائتا در جنوب ایتالیا قرار داشت. این ایالت در اوایل قرن نهم میلادی، زمانی که جامعه محلی شروع به رشد خودمختاری کرد، آغاز به کار کرد، زیرا قدرت بیزانس در مدیترانه و شبه جزیره به دلیل تهاجم لومباردها و ساراسن‌ها رو به افول بود.

منبع اصلی تاریخ گائتا در دوران دوک‌نشینی آن، *مجموعه قوانین کایتانوس* است، مجموعه‌ای از منشورها که تاریخ گائتا را بهتر و با جزئیات بیشتری نسبت به کشورهای ساحلی همسایه‌اش: ناپل، آمالفی و سورنتو حفظ می‌کند. در سال ۷۷۸، این مکان مقر فرماندهی پاتریسین سیسیل بود که از آنجا لشکرکشی علیه مهاجمان ساراسن کامپانیا را هدایت می‌کرد.

## ظهور دوکیبیلان‌ها
[بندانگشتی|برج مربعی قلعه [ایتری، منسوب به دوکیبیلیس اول]]
اولین کنسول گائتا، کنستانتین، که پسرش مارینوس را با خود همراه کرد، نماینده بیزانس و دست نشانده اندرو دوم ناپل بود. کنستانتین از شهر در برابر غارت دزدان دریایی مسلمان دفاع کرد و آن را تقویت کرد و قلعه‌هایی نیز در اطراف آن ساخت. او، احتمالاً با خشونت، توسط دوکیبیلیس اول، که سلسله‌ای تأسیس کرد و گائتا را *عملاً* مستقل ساخت، برکنار شد.

سلسله‌های دوکیبیلیایی مرتباً برای پیشبرد منافع گائتانی از طریق اتحاد با هر قدرتی که در آن زمان بیشترین توانایی را داشت، تلاش می‌کردند. آنها در نبرد اوستیا با ساراسن‌ها علیه همسایگان مسیحی خود و با پاپ علیه دزدان دریایی مسلمان متحد شدند. آنها کاخی عظیم ساختند و اعتبار و ثروت شهر را به میزان زیادی افزایش دادند. گائتانی‌ها تا اواسط قرن دهم رسماً بیزانسی باقی ماندند و در نبرد گاریگلیانو زیر پرچم آنها جنگیدند. با این حال، موفقیت اصلی دوکیبیلیایی‌ها در بیرون کشیدن گائتانی از *دوکاتوس ناپولیتانوس* بود.

دوکیبیلیس دوم (درگذشته ۹۵۴) اولین کسی بود که عنوان *[[دوکس|دوک]]* یا دوک (۹۳۳) را به خود اختصاص داد. دوکیبیلیس گائتا را در اوج قدرت دید، اما روندی را آغاز کرد که به موجب آن گائتا عمدتاً تضعیف شد. او فوندی را به پسر دوم خود مارینوس با عنوان معادل دوک داد و سابقه‌ای برای تقسیم دوک‌نشین گائتان و تقسیم آن به دوک‌نشینان ایجاد کرد که به مرور زمان اقتدار دوک‌نشین را از بین برد.

## افول قدرت دوک‌ها
در سال ۹۶۲، گائتا خود را تحت فرمان پاندولف آیرون‌هد، شاهزاده لومبارد کاپوا، درآورد. با این حال، در سال ۹۶۳، فقط حاکمان شهری در منشورها ظاهر شدند. در سال ۹۷۶، امپراتور مقدس روم، اتو دوم، و پاپ، اربابان شناخته‌شده گائتا بودند. از زمان تصاحب عنوان دوک و جایگزینی امپراتور غربی به عنوان حاکم شرقی، یک انقلاب کامل رخ داده بود.

گائتا در اواخر قرن دهم و اوایل قرن یازدهم از اهمیت افتاد. در سال ۱۰۱۲، بحران جانشینی آن را بیش از پیش تضعیف کرد. ژان چهارم درگذشت و یک پسر از همسرش سیچلگایتا، خواهر سرگیوس چهارم ناپل، به جا گذاشت. این پسر، ژان پنجم، تحت نیابت سلطنت مورد مناقشه مادربزرگش امیلیا حکومت می‌کرد. عمویش لئو اول، دوک‌نشین را غصب کرد، اما تنها چند ماه بعد برکنار شد و عموی دیگرش، لئو دوم، بر سر نیابت سلطنت با امیلیا جنگید. تا سال ۱۰۲۵ اوضاع آرام نشد. پس از آن، ژان پنجم، سرگیوس فراری ناپل را پناه داد و با کمک نورمن‌ها به او در بازپس‌گیری شهرش کمک کرد. به همین دلیل، ژان پنجم دشمنی پاندولف چهارم کاپوا را برانگیخت و دوک‌نشین او در سال ۱۰۳۲ فتح شد. سلسله محلی، که از نوادگان دوکیبیلیس بود، هرگز دوک‌نشین خود را پس نگرفت.

## دوره لومبارد
بندانگشتی|ایتالیا در نیمه دوم قرن دهم؛ دوک‌نشین گائتا (''Ducato di Gaeta'') به وضوح قابل مشاهده است.
گائتا در سال ۱۰۳۲ توسط لومباردها فتح شد. در سال ۱۰۳۸، فاتح، پاندولف کاپوآ، برکنار و گوایمار چهارم سالرنو جایگزین او شد. گوایمار مدت زیادی شخصاً سلطنت نکرد و سپس رانولف درنگوت، رئیس مزدوران نورمن خود، را به عنوان دوک منصوب کرد. با این حال، پس از مرگ رانولف، گائتایی‌ها نامزد لومباردی خود، آتنولف، کنت آکینو، را انتخاب کردند.

در زمان آتنولف و پسرش، آتنولف دوم، گائتا عملاً مستقل باقی ماند، اما ریچارد اول کاپوآ و پسرش جردن آن را در سال ۱۰۵۸ و سپس دوباره در سال ۱۰۶۲ تحت سلطه خود درآوردند. در سال ۱۰۶۴، حاکم لومبارد اخراج شد و یک نورمن، ویلیام مونتروی، جای او را گرفت و با بیوه لومبارد آتنولف اول، ماریا، دختر پاندولف، ازدواج کرد. جایگاه زنان در حکومت گائتا قابل توجه بود.

## منابع

## پیوند به بیرون
* ''گاهشمار ایپاتی‌ها، کنسول‌ها، دوک‌ها، شاهزاده‌ها، پادشاهان و امپراتورهایی که از قرن نهم تا سیزدهم بر گائتا حکومت می‌کردند''.
* ''سکه‌های گائتا''.

رده:CS1: مقدار volume طولانی
رده:استان‌های امپراتوری بیزانس
رده:ایالت‌ها و قلمروهای منحل‌شده در ۱۱۴۰ (میلادی)
رده:دوک‌نشین‌های پیشین
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:کشورهای پیشین در شبه‌جزیره ایتالیا
رده:مقاله‌های دارای واژگان به زبان لاتین