open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
آسی از الماس

مجموعه مانگایی ژاپنی با موضوع ورزش بیسبال است که توسط یوجی تِراجیما نوشته و تصویرسازی شده است. این مجموعه از مه ۲۰۰۶ تا ژانویه ۲۰۱۵ در مجله شونن مانگای *[[هفته‌نامه شونن کودانشا|ویکلی شونن مگزین]]* از انتشارات کودانشا به صورت سریالی به چاپ می‌رسید، و فصل‌های آن در ۴۷ جلد تانکوبون جمع‌آوری شد. دنباله آن تحت عنوان *آسی از الماس ۲* از اوت ۲۰۱۵ تا اکتبر ۲۰۲۲ در همان مجله به صورت سریالی منتشر شد، و کودانشا فصل‌های آن را در ۳۴ جلد تانکوبون جمع‌آوری کرد که از ۱۷ نوامبر ۲۰۱۵، تا ۱۷ مه ۲۰۲۳ عرضه شد.

یک مجموعه تلویزیونی انیمه با همکاری استودیوهای مدهاوس و پروداکشن آی. جی دستمایه اقتباس قرار گرفت که از اکتبر ۲۰۱۳ تا مارس ۲۰۱۶ پخش شد. فصل دوم مجموعه انیمه تحت عنوان *آسی از الماس ۲* از آوریل ۲۰۱۹ الی مارس ۲۰۲۰ به نمایش درآمد. تا اوت ۲۰۲۱، این مانگا بیش از ۴۰ میلیون نسخه در تیراژ داشت که آن را به یکی از پرفروش‌ترین مجموعه‌های مانگا تبدیل کرد. در سال ۲۰۰۸، *آسی از الماس* پنجاه و سومین جایزه مانگای شوگاکوکان را در دسته شونن دریافت کرد. در سال ۲۰۱۰ نیز، این مجموعه سی و چهارمین جایزه مانگای کودانشا را برای بهترین مانگای دسته شونن دریافت کرد.
## منابع

## پیوند به بیرون
*  
*  
* 

رده:انیمه کرانچی‌رول
رده:انیمه و مانگا ورزشی
رده:برنامه‌های تی‌وی توکیو
رده:پروداکشن آی جی
رده:شونن مانگا
رده:مانگای ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:مانگای ۲۰۱۵ (میلادی)
رده:مانگای کودانشا
رده:مجموعه انیمه‌های اقتباس شده از مانگا
رده:مجموعه‌های تلویزیونی انیمه آغازشده در ۲۰۱۳ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی انیمه آغازشده در ۲۰۱۹ (میلادی)
رده:مدهاوس (استودیو)
رده:مانگای ۲۰۲۲ (میلادی)
زردپره کاکل‌دار

**زردپره کاکل‌دار**  گونه‌ای از پرندگان تیرهٔ زردپرگان نمادین (Emberizidae) و به اندازه گنجشک است. نرها دارای بال‌ها و دم‌های رنگی روی بدن سیاه‌رنگ هستند و ماده‌ها به رنگ قهوه‌ای مات کمتر متضاد هستند. نر و ماده هر دو دارای کاکل مشخص هستند. این گونه در گذشته به دلیل کاکل آن در یک سردهٔ تک‌نماد *Melophus* قرار می‌گرفت که در میان زردپره‌ها منحصر به فرد است. این گونه پراکنش گسترده اما پراکنده در آسیا دارد. آنها در زیستگاه‌های عمدتاً باز و خشک در دامنه‌ای از ارتفاعات یافت می‌شوند. جمعیت در ارتفاعات بالاتر هیمالیا جابجایی ارتفاعی فصلی را نشان می‌دهند. آنها در زمستان با هم جمع می‌شوند.

## منابع

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط جان ادوارد گری
رده:پرندگان برمه
رده:پرندگان تایلند
رده:پرندگان توصیف‌شده در ۱۸۳۱ (میلادی)
رده:پرندگان شرق هیمالیا
رده:پرندگان لائوس
رده:پرندگان نپال
رده:پرندگان ویتنام
رده:پرندگان هند
رده:پرندگان هیمالیا
رده:زردپره‌ها
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
زردپره توسی

**زردپره توسی**  گونه‌ای از پرندگان تیرهٔ زردپرگان نمادین (Emberizidae) است.

این گونه بومزاد چین است.

زیستگاه طبیعی آن درختچه‌زارهای نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری است.

رژیم غذایی زردپره توسی شامل دانه‌ها، حشرات و دیگر بی‌مهرگان کوچک است.

## منابع

رده:پرندگان بومی چین
رده:پرندگان توصیف‌شده در ۱۹۰۶ (میلادی)
رده:پرندگان چین
رده:زردپره‌ها
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
ادوارد سی دیکنسون

**ادوارد کلایو دیکنسون** (زادهٔ ۶ مارس ۱۹۳۸) پرنده‌شناس بریتانیایی متخصص در آرایه‌شناسی پرندگان جنوب شرق آسیا است.

## زندگی‌نامه
ادوارد دیکینسون در سال ۱۹۳۸ در پاژه پریش، برمودا، پسر لیونل گیلبرت دیکنسون و آیلین دیکنسون خواهر بارلو به دنیا آمد. او در مدرسه وست مینستر تحصیل کرد. پس از ترک مدرسه، او از سال ۱۹۶۲ به عنوان مدیر محصول شرکت Pronesiam در بانکوک مشغول به کار شد. در سال ۱۹۶۵ با دوروتی سوپر ازدواج کرد که از او صاحب دو فرزند شد. از سال ۱۹۶۸ تا ۱۹۷۰، او سردبیر *بولتن تاریخی ملی* انجمن سیام بود. در سال ۱۹۷۱، دیکینسون به نستله نقل مکان کرد و تا سال ۱۹۷۳ به عنوان مدیر پروژه در آنجا کار کرد. از سال ۱۹۷۳ تا ۱۹۷۵، او برای فیلیپرو در مانیل کار کرد.

در سال ۱۹۷۵، دیکینسون نخستین کتاب پرنده‌شناسی خود را با *نام «راهنمای میدانی برای پرندگان جنوب شرقی آسیا*» با همکاری بن اف کینگ منتشر کرد. در سال ۱۹۹۱، کتاب *«پرندگان فیلیپین: فهرست تفصیلی»* منتشر شد. به دنبال آن کتابچه‌ها و فهرست‌های مختلف، و در نهایت یک موقعیت حرفه‌ای پرنده‌شناسی در ناتورالیس در لیدن، جایی که او از سال ۲۰۱۲ به عنوان همکار پژوهشی مشغول به کار بود. دیکینسون انتشارات Aves Press Limited را  بنیان‌گذاری کرد و عضو کمیسیون بین‌المللی نام‌گذاری جانورشناسی است.

دیکینسون بر اساس اشتیاق مادام‌العمر خود برای پرنده‌شناسی، مشارکت‌های متعددی در طبقه‌بندی داشته است. او به همراه رنه دکر *یادداشت‌های سیستماتیک دربارهٔ پرندگان آسیایی* را نوشت که مجموعه‌ای از مقاله‌ها به بررسی طبقه‌بندی پرندگان آسیایی اختصاص داشت. او از سال ۲۰۱۱ ویراستار مجلهٔ *کتاب‌شناسی جانورشناسی* (*Zoological Bibliography*) است که یک مجله با دسترسی آزاد برای آرایه‌شناسی است.

در سال ۱۹۹۷، دیکینسون سردبیری چک لیست هاوارد و مور پرندگان جهان را بر عهده گرفت و در انتشار نسخه سوم در سال ۲۰۰۳ و نسخه چهارم در سال ۲۰۱۴ مشارکت داشت

## منابع

رده:آرایه‌شناسان اهل بریتانیا
رده:افراد زنده
رده:پرنده‌شناسان اهل انگلستان
رده:زادگان ۱۹۳۸ (میلادی)
ایتالیا در المپیک تابستانی ۲۰۲۴

[بندانگشتی|260x260پیکسل| [رئیس‌جمهور ایتالیا ماتارلا و رئیس کمیته ملی المپیک ایتالیا مالاگو در پاریس ۲۰۲۴ ]]
**کاروان المپیکی [[ایتالیا]]**، یکی از کاروان‌های شرکت‌کننده در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۲۴ بود. این دوره از بازی‌ها، از ۲۶ ژوئیه تا ۱۱ اوت ۲۰۲۴ (۵ تا ۲۱ امرداد ۱۴۰۳ خورشیدی) به میزبانی پاریس، پایتخت فرانسه برگزار شد. کاروان المپیکی ایتالیا در تمامی ادوار مدرن بازی‌های المپیک به استثنای المپیک ۱۹۰۴ که ممکن است یک ایتالیایی در آن شرکت کرده باشد (یا نه)، شرکت کرده‌اند.

پرچمدار ایتالیا در آیین گشایش این دوره از بازی‌ها، جیانمارکو تمبری و آریانا اریگو بودند. در آیین پایانی نیز گرگوریو پالترینیری و روسلا فیامینگو بودند.

## مدال‌آوران

## شرکت‌کنندگان
در جدول زیر،‌ شمار ورزشکاران این کاروان در این دوره از المپیک آورده شده است.

## منابع

رده:ایتالیا در المپیک تابستانی بر پایه سال
رده:صفحه‌هایی که از چندستونه با پارامتر کوچک استفاده می‌کنند
رده:کشورها در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۲۴
رده:مقاله‌های دارای منابع به زبان ایتالیایی (it)
رده:ورزش ایتالیا در ۲۰۲۴ (میلادی)
رده:یادکردهای دارای منبع به زبان ایتالیایی
مردم هادزا

**مردم هادزا**  ()، یک گروه قومی بومی تانزانیایی از شکارچی-گردآورنده حفاظت شده هستند، که عمدتاً در بارای، یک بخش اداری در ناحیه شهرستان کاراتو در جنوب غربی منطقه استان آروشا مستقر هستند. آنها در اطراف حوضه دریاچه ایاسی در دره کافت شرق آفریقا و در فلات همسایه سرنگتی زندگی می‌کنند.

به‌عنوان نوادگان جمعیت شکارچی-گردآورندهٔ بومی تانزانیا پیش از گسترش بانتو، آن‌ها احتمالاً هزاران سال است که سرزمین کنونی خود را، با تغییر نسبتاً اندکی در شیوهٔ زندگی پایه‌ای‌شان تا قرن گذشته در اختیار داشته‌اند. آن‌ها هیچ خویشاوند ژنتیکی نزدیک شناخته‌شده‌ای ندارند. و زبان آن‌ها به‌عنوان یک زبان جدا (زبان مجزا) شناخته می‌شود.

از زمان اولین تماس اروپایی‌ها در اواخر قرن ۱۹، دولت‌ها و مبلغان مذهبی تلاش‌های زیادی برای اسکان هادزا با معرفی کشاورزی و مسیحیت انجام داده‌اند. این تلاش‌ها عمدتاً با شکست مواجه شده و بسیاری از هادزا همچنان زندگی مشابه اجداد خود را دنبال می‌کنند. از قرن ۱۸، هادزا تماس فزاینده‌ای با مردمان دامدار که وارد سرزمین هادزا شده‌اند، داشته‌اند که گاهی مواقع منجر به کاهش جمعیت آنها شده است. گردشگری و شکار سافاری (وحش گشتی) نیز در سال های اخیر بر آنها تأثیر گذاشته است.

مردم هادزا به‌طور سنتی در جوامع محدود یا «اردوگاه‌هایی» متشکل از حدود ۲۰ تا ۳۰ نفر زندگی می‌کنند و ساختار اجتماعی آن‌ها برابری‌خواهی و فاقد سلسله‌مراتب است. آن‌ها به‌طور سنتی عمدتاً از راه گردآوری غذا زندگی می‌کنند و رژیم غذایی‌شان بیشتر شامل عسل، غده‌های خوراکی، میوه و به‌ویژه در فصل خشک، گوشت است. تا سال ۲۰۱۵، بین ۱٬۲۰۰ تا ۱٬۳۰۰ نفر از مردم هادزا در تانزانیا زندگی می‌کردند. تنها حدود یک‌سوم از هادزای باقی‌مانده همچنان به‌طور کامل با گردآوری سنتی زندگی می‌کنند.

## زبان
زبان هادزا (هادزانه) که زمانی عمدتاً به دلیل داشتن صداهای نچ‌آوا در میان زبان‌های خویسان طبقه‌بندی می‌شد، اکنون به عنوان یک زبان تک‌خانواده در نظر گرفته می‌شود و با هیچ زبان دیگری ارتباط ندارد. هادزا زبانی کاملاً شفاهی است. یونسکو بیان می‌کند که این زبان آسیب‌پذیر است زیرا اکثر کودکان آن را یاد می‌گیرند، اما استفاده از آن به مناطق خاصی از زندگی، مانند خانه‌هایشان، محدود می‌شود.http://www.unesco.org/culture/languages-atlas/en/atlasmap/language-id-114.html با این حال، پیش‌بینی نمی‌شود که در معرض خطر انقراض باشد. تسلط به هادزانه نیز مهم‌ترین عامل در تشخیص اینکه آیا کسی هادزا است یا خیر، در نظر گرفته می‌شود. در سال‌های اخیر، بسیاری از هادزا زبان سواحیلی، زبان ملی تانزانیا، را به عنوان زبان دوم آموخته‌اند.

## منابع
* 

## پیوند به بیرون

رده:اقوام در تانزانیا
رده:جامعه‌های شکارچی-گردآورنده آفریقا
جنایت آمریکایی (فیلم ۲۰۰۴)

***جنایت آمریکایی***  فیلمی محصول سال ۲۰۰۴ و به کارگردانی دن مینتز است. در این فیلم بازیگرانی همچون آنابلا شورا، کری الویس، سییا بتن، ریچل لی کوک، مایکل اونیل، کیپ پاردیو و فرانکی ری ایفای نقش کرده‌اند.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* 

رده:فیلم‌های آمریکایی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:فیلم‌های دلهره‌آور روان‌شناختی ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:فیلم‌های دلهره‌آور روان‌شناختی آمریکایی
درخت چنار کهنسال محلات

**درخت چنار کهن محلات** با قدمت 300 الی 350 ساله(قید شده در تابلو ثبت یادمان) در شهرستان محلات، بخش مرکزی، واقع شده و این اثر در تاریخ 8 آذر 1394 با شمارهٔ ثبت 276 به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در برخی منابع گفته میشود سن این درخت بسیار بیشتر از سن ثبت شده در تابلو یادمان است.
## منابع
تبارشناسی ژنتیکی قانونی

**تبارشناسی ژنتیکی قانونی** یا **تبارشناسی ژنتیکی تحقیقی** () روش جدید استفاده از اطلاعات ژنتیکی برای شناسایی مظنونان یا قربانیان در پرونده‌های جنایی است. تا دسامبر ۲۰۲۳، استفاده از این فناوری در مجموع ۶۵۱ پرونده جنایی را حل کرده است، از جمله ۳۱۸ مجرم حقیقی که شناخته شده‌اند. همچنین ۴۶۴ درگذشته و همچنین ۴ شخص زنده شناسایی شده است. توان تحقیقی تبارشناسی ژنتیکی حول استفاده از پایگاه‌های اطلاعاتی تبارشناسی در دسترس عموم مانند ژن‌مچ و Family TreeDNA می‌چرخد. در ژن‌مچ کاربران می‌توانند داده‌های ژنتیکی خود را از هر شرکتی بارگذاری کنند تا بستگانی را که در شرکت‌هایی غیر از خودشان آزمایش و نمونه داده‌اند را شناسایی کنند.

## جستارهای وابسته
* مای‌هریتج

## منابع

رده:تبارشناسی ژنتیکی
رده:تبارشناسی
رده:رشته‌های تحصیلی قانونی و جنایی
تئوسوفی مسیحی

**تئوسوفی مسیحی** ()، **تئوسوفی بوهمی** و **تئوسوفی** به طیفی از موقعیت‌ها در مسیحیت اشاره دارد که بر دستیابی به شناخت مستقیم و بدون واسطه از ماهیت خداگرایی و منشأ و هدف جهان تمرکز دارند.
آنها به عنوان فلسفه‌های عرفان شناخته شده‌اند.

تئوسوفی بخشی از باطن‌گرایی غربی است که معتقد است دانش یا حکمت پنهان از گذشته باستان راهی به اشراق الهی و رستگاری می‌دهد.

در حالی که نظریه کلی به جنبه‌های جهانی سنت‌های باطنی متنوع، از جمله هندوئیسم و بودیسم مربوط می‌شود، تئوسوفی مسیحی به عناصر یهودی و مسیحی محدود می‌شود. بنیان‌گذاری تئوسوفی مسیحی معمولاً به فیلسوف آلمانی یاکوب بوهمه نسبت داده می‌شود. کابالا یهودی نیز از بوهمه به بعد برای الهیات مسیحی شکل گرفت.

در سال ۱۸۷۵، اصطلاح «تئوسوفی» توسط انجمن تئوسوفی، یک سازمان باطنی که یک جنبش معنوی را به نام حکمت الاهی ایجاد کرد، پذیرفته شد و احیا شد. تئوسوفی موضوع مطالعه دانشمندان مختلف باطنی گرایی غربی شد.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:تئوسوفی
رده:فلسفه مسیحی
گلیکوبیولوژی

**گلیکوبیولوژی** ()، برای مجله، به Glycobiology (مجله) مراجعه کنید.

گلیکوبیولوژی که به معنای محدود تعریف شده است، مطالعه ساختار، بیوسنتز و بیولوژی ساکاریدها (زنجیره‌های قند یا گلیکانها) است که به‌طور گسترده در طبیعت توزیع شده‌اند. قندها یا ساکاریدها اجزای ضروری همه موجودات زنده هستند و جنبه‌های مختلف نقش‌های آنها در زیست‌شناسی در زمینه‌های مختلف پزشکی، بیوشیمیایی و بیوتکنولوژیکی مورد تحقیق قرار گرفته است.

## جستارهای وابسته
* آجیت وارکی

## منابع

* 

## پیوند به بیرون


رده:بیوشیمی
رده:شاخه‌های زیست‌شناسی
رده:کربوهیدرات‌ها
دلالان شرط‌بندی (فیلم ۲۰۰۳)

***دلالان شرط‌بندی*** یا **قماربازان**  فیلمی محصول سال ۲۰۰۴ و به کارگردانی مارک ایلسلی است. در این فیلم بازیگرانی همچون نیک استال، لوکاس هاس، جانی گالکی، ریچل لی کوک، دیوید پرووال، جان دیهل و ژولیو اسکار مچوسو ایفای نقش کرده‌اند.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* 
* 
* 

رده:فیلم‌های آمریکایی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های مستقل ۲۰۰۳ (میلادی)
رده:فیلم‌های کمدی مهیج ایالات متحده آمریکا
رده:فیلم‌های کمدی-درام جنایی آمریکایی
رده:فیلم‌های مستقل آمریکایی
رده:فیلم‌های آلمانی به زبان انگلیسی
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در کلن
رده:فیلم‌های مستقل آلمان
رده:فیلم‌های مترو گلدوین میر
اپیدمیولوژی قانونی

**اپیدمیولوژی قانونی** (به انگلیسی: Forensic epidemiology) یا **همه‌گیرشناسی** **قانونی** رشته‌ای ترکیبی از اصول و شیوه‌های مشترک در پزشکی قانونی و اپیدمیولوژی است. هدف از آن، پر کردن شکاف بین قضاوت بالینی و داده‌های اپیدمیولوژیک برای تعیین علت در دعاوی مدنی و تعقیب کیفری و دفاع است.

## منابع

## پیوندبه‌بیرون
* انجمن بین‌المللی اپیدمیولوژی (به انگلیسی)
* تیم اپیدمیولوژی پزشکی قانونی، دانشگاه ماستریخت، مایکل فریمن و موریس زیگرز (به انگلیسی)
* مجله پزشکی قانونی و حقوقی (به انگلیسی)

رده:رشته‌های تحصیلی قانونی و جنایی
رده:همه‌گیرشناسی
لیگ باشگاه های فوتبال کافا

**لیگ باشگاه های فوتبال آسیای مرکزی**(**کافا**)،(به زبان انگلیسی: AFC Central Asia Club League) یک‌ رقابت سالانه فوتبال باشگاهی قاره ای است که از سال ۲۰۲۵ توسط کنفدراسیون فوتبال آسیا میان کشورهای آسیای مرکزی برگزار خواهد شد.

## جستارهای وابسته
فدراسیون فوتبال آسیای مرکزی

کنفدراسیون فوتبال آسیا

فیفا

لیگ نخبگان آسیا

لیگ قهرمانان آسیا ۲

چلنج لیگ آسیا

جام جهانی باشگاه‌ها

لیگ قهرمانان فوتبال زنان آسیا

## منابع

۱.اضافه شدن «لیگ باشگاه‌های کافا» به فوتبال آسیا از سال ۲۰۲۵./انتخاب. ۰۸_۰۸_۱۴۰۳

۲.«لیگ باشگاه‌های کافا» به فوتبال آسیا اضافه شد./خبرگزاری تابناک. ۰۸_۰۸_۱۴۰۳

۳.«لیگ باشگاه‌های کافا» به فوتبال آسیا از سال ۲۰۲۵ می‌شود./خبرگزاری دانشجو. ۰۸_۰۸_۱۴۰۳

۴.رونمایی از لیگ جدید در فوتبال آسیا/ کدام تیم نماینده ایران می‌شود؟./شهرخبر. ۰۸_۰۸_۱۴۰۳

۵.کافا به دنبال کمیت یا کیفیت./رسانه ورزش. ۰۸_۰۸_۱۴۰۳

۶.اضافه شدن «لیگ باشگاه‌های کافا» به فوتبال آسیا از سال ۲۰۲۵./قدس آنلاین. ۰۸_۰۸_۱۴۰۳
نیومن (شخصیت ساینفلد)

**نیومن** یک شخصیت دوره ای در برنامه کمدی موقعیت ساینفلد است که وین نایت نقش او را از سال ۱۹۹۲ تا پایان ساینفلد در سال ۱۹۹۸ بازی کرده است. او دشمن شخصیت جری ساینفلد است. نیومن دوست نزدیک کازمو کریمر است و در شرکت پست کار می‌کند. نیومن برای نخستین بار در قسمت خودکشی ظاهر شد اما در قسمت انتقام فقط صدای او که توسط لری دیوید دوبله شده بود نیز حضور داشت.

## پیوست

* 

رده:شاعران خیالی
رده:شخصیت‌های داستانی اهل نیویورک
رده:شخصیت‌های مرد آمریکایی در تلویزیون
منصور بیجار

**منصور بیجار** (زادهٔ ۱۳۵۳ زاهدان) سیاستمدار ایرانی است که از آبان ۱۴۰۳ به‌عنوان استاندار سیستان و بلوچستان در دولت چهاردهم فعالیت می‌کند. وی همچنین اولین استاندار بلوچ اهل سنت این استان است.

او حوزه‌های اجرایی و عمرانی در استان سیستان و بلوچستان را تجربه کرده و داری مدرک کارشناسی ارشد عمران است.

## استانداری
منصور بیجار در ۹ آبان ۱۴۰۳ با پیشنهاد و تأیید هیئت دولت چهاردهم به سمت استانداری سیستان و بلوچستان منصوب و جایگزین محمد کرمی شد.

## منابع

رده:استانداران سیستان و بلوچستان
رده:افراد زنده
رده:مسلمانان سنی اهل ایران
رده:سیاستمداران بلوچ اهل ایران
همترازساز (نیم‌رسانا)

[چپ|بندانگشتی| همترازساز ماسک [سوس ماکرو تک|سوس ماکروتک MA6]]
**همترازساز**  یا **همترازگر** یا **همترازساز** **ماسک** ، سامانه‌ای است که مدارهای مجتمع (IC) را با استفاده از فرایند طرح‌نگاری‌نوری تولید می‌کند. این ماسک نوری را روی ویفر سیلیکونی نگه می‌دارد در حالی که نور درخشانی از طریق ماسک و روی فتوریست تابیده می‌شود. «همترازی» به توانایی قرار دادن ماسک دقیقاً در همان مکان به‌طور مکرر در زمانی که تراشه از چندین دور لیتوگرافی عبور می‌کند، اشاره دارد.

همترازسازها بخش عمده‌ای از تولید آی‌سی از دهه ۱۹۶۰ تا اواخر دهه ۱۹۷۰ بودند، زمانی که شروع به جایگزینی با گکردند. در حال حاضر، همترازسازهای ماسک هنوز در دانشگاه‌ها و تحقیقات استفاده می‌شود، زیرا پروژه‌ها اغلب شامل افزارههایی هستند که با استفاده از طرح‌نگاری‌نوری در دسته‌های کوچکتر ساخته می‌شوند. در یک همترازساز ماسک، یک تناظر یک به یک بین الگوی ماسک و الگوی ویفر وجود دارد. ماسک تمام سطح ویفر را می‌پوشاند که در یک شات به‌طور کامل در معرض دید قرار می‌گیرد. این استاندارد برای همترازسازهای ماسک ۱:۱ بود که توسط گامزن‌ها و پویشگرهایی با اپتیک کاهشی جایگزین شدند.

چندین نسل متمایز از فناوری همترازساز وجود دارد. **همترازسازهای تماسی**  اولیه ماسک را در تماس مستقیم با سطح بالایی ویفر قرار می‌دادند که اغلب با برداشتن مجدد ماسک به الگوی آسیب می‌رساند. استفاده از **همترازسازهای مجاورتی**  برای جلوگیری از این مشکل، ماسک را کمی بالاتر از سطح نگه می‌داشت، اما کار با آن دشوار بود و نیاز به تنظیم دستی قابل‌توجهی داشت. درنهایت، **همترازساز پروژکتوری**  ماکرولاین که توسط پرکین‌المر در سال ۱۹۷۳ معرفی شد، ماسک را کاملاً جدا از تراشه نگه داشت و تنظیم تصویر را بسیار ساده‌تر کرد. از طریق این مراحل توسعه، بازدهی از شاید ۱۰ درصد به حدود ۷۰ درصد بهبود یافت که منجر به کاهش متناظر قیمت تراشه‌ها شد.

## اجزاء
یک ردیف کننده ماسک معمولی از بخش‌های زیر تشکیل شده است:
* میکروسکوپ برای مشاهده موقعیت زیرلایه و ماسک ویفر و همترازی نسبی آنها استفاده می‌شود.
* نگهدارنده ویفر (یا سه‌نظام)، که برای بی حرکت کردن ویفر، اغلب از یک خط خلاء در زیر استفاده می‌شود.
* نگهدارنده ماسک، ماسک را بلافاصله بالای ویفر قرار می‌دهد. موقعیت نسبی بین ویفر و ماسک را می‌توان با استفاده از سازوکار طبقه میکروسکوپی معمولی تنظیم کرد.
* منبع نور فرابنفش، که از طریق ماسک نوری روشن می‌شود تا سایه خود را بر روی ویفر زیرین پخش کند.

## مقایسه با گامزن
همترازساز پروژکتوری از نظر مفهومی شبیه به گامزن ویفر است، اما با یک تفاوت کلیدی. همترازساز از ماسکی استفاده می‌کند که الگوی کل ویفر را نگه می‌دارد، که ممکن است نیاز به ماسک‌های بزرگ داشته باشد. گامزن به‌طور مکرر از یک ماسک کوچکتر روی ویفر استفاده می‌کند و در سراسر سطح گام برمی‌دارد تا الگوی لایه تراشه را تکرار کند. این امر هزینه‌های ماسک را به‌طور چشمگیری کاهش می‌دهد و اجازه می‌دهد تا یک ویفر تک برای جانمایی مدارهای مجتمع مختلف یا طرح‌های ماسک در یک اجرا استفاده شود. مهم‌تر از آن، با متمرکز کردن منبع نور بر روی یک ناحیه منفرد از ویفر، گامزن می‌تواند وضوح بسیار بالاتری تولید کند، بنابراین ویژگی‌های کوچکتر روی تراشه‌ها (حداقل اندازه ویژگی) امکان‌پذیر است. نقطه ضعف گامزن این است که هر تراشه روی ویفر باید به صورت جداگانه تصویرگذاری شود و بنابراین روند نوردهی ویفر به‌طور کامل بسیار کندتر است.

## منابع

## پیوند به بیرون

* 

رده:طرح‌نگاری
یرژی آپولویچ

**یرژی آپولویچ** (;  – ) بازیکن فوتبال اهل لهستان بود. در جوانی برای اسپارتا اورونیا بازی کرد و دوران حرفه‌ای خود را با لخیا گدانسک شروع کرد. او در طول دوران بازی خود گاهی در پست مهاجم یا هافبک بازی می‌کرد.

وی همچنین در تیم ملی فوتبال زیر ۱۸ سال لهستان بازی کرده است.

## منابع

* 

رده:بازیکنان باشگاه لخیا گدانسک
رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل لهستان
رده:درگذشتگان ۲۰۰۳ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۳۸ (میلادی)
رده:مهاجمان مرد فوتبال
رده:هافبک‌های مرد فوتبال
بیماری (ترانه لیدی گاگا)

«**بیماری**» () ترانه‌ای از خواننده آمریکایی لیدی گاگا است. این ترانه در ۲۵ اکتبر ۲۰۲۴ از طریق اینترسکوپ رکوردز به‌عنوان تک‌آهنگ آغازین هشتمین آلبوم استودیویی او، *[[میهم (آلبوم لیدی گاگا)|میهم]]*، منتشر شد. گاگا این ترانه را با اندرو وات و سیرکوت نوشت و تهیه کرد، و نامزد گاگا، مایکل پولانسکی، در نوشتن آن نقش داشته است. از نظر موسیقایی، «بیماری» ترانه‌ای دارک پاپ، الکتروپاپ، دنس پاپ، سینث-پاپ و ئی‌دی‌ام است. اشعار آن در مورد توانایی عشق در شفای بیماری معشوقه صحبت می‌کند.

این ترانه نقدهای مثبتی از سوی منتقدان موسیقی دریافت کرد و تولید و آواز گاگا ستایش شد، اگرچه برخی متن ترانه را عاری از خلاقیت دانستند. این ترانه به جایگاه چهاردهم جدول ۲۰۰ آهنگ جهانی ''بیلبورد'' رسید. موزیک ویدیوی آن در ۲۹ اکتبر ۲۰۲۴ منتشر شد؛ در این ویدیو این گاگا با نسخه‌های مختلفی از خودش روبه‌رو می‌شود و سعی می‌کند ترس‌های انسان‌انگاری‌شده‌اش را کنترل کند.

## منابع

* 

رده:ترانه‌های ۲۰۲۴ (میلادی)
رده:ترانه‌های الکتروپاپ
رده:ترانه‌های تهیه‌شده توسط سیرکوت
رده:ترانه‌های دنس پاپ آمریکایی
رده:ترانه‌های ساخته سیرکوت
رده:ترانه‌های ساخته لیدی گاگا
رده:ترانه‌های ضبط شده تهیه شده توسط لیدی گاگا
رده:ترانه‌های لیدی گاگا
رده:ترانه‌های نوشته شده توسط اندرو وات
رده:تک‌آهنگ‌های ۲۰۲۴ (میلادی)
رده:تک‌آهنگ‌های اینترسکوپ رکوردز
دریاچه میرور

**دریاچهٔ میرور** یک دریاچهٔ کوهستانی در شهرستان کلاکاماس در ایالت اورگن ایالات متحده است. این دریاچه در دامنهٔ «کوه *تام دیک و هری»،* در یک حوزهٔ طبیعی در بخش پایینی کوه قرار دارد. دریاچهٔ میرور حدوداً ۱۱٫۴ کیلومتر جنوب‌غربی کوه هود و ۳٫۱ کیلومتر غرب گاورنمنت کمپ در جنگل ملی کوه هود واقع شده است.

این دریاچه یکی از محبوب‌ترین مسیرهای پیاده‌روی روزانه در منطقه کوه هود و یکی از مقصدهای محبوب برای اسکی نوردیک است. این مسیر با افزایش ارتفاع تا ۴۰۰ فوت (۱۲۲ متر) در طول ۱٫۹ مایل (۳ کیلومتر) به عنوان یک مسیر پیاده‌روی آسان شناخته می‌شود.

## منابع

رده:جنگل ملی ماونت هود
رده:دریاچه‌های آمریکای شمالی
رده:دریاچه‌های اورگن
رده:دریاچه‌های شهرستان کلاکاماس، اورگن
رده:دریاچه‌های کوهستانی
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان کلاکاماس، اورگن
رود دامانسارا

**رود دامانسارا**  یک رود در ایالت سلانگور، مالزی است. این رود از شهرک سونگای بولوه تا شهر شاه عالم جریان دارد.

## منابع

رده:رودهای سلانگور
علم و فناوری در ویتنام

آژانس مدیریت اصلی مسئول علم و فناوری در ویتنام، وزارت علوم و فناوری است. از نقاط قوت این کشور می‌توان به شهرتی خوب در این زمینه در مواردی مانند ریاضیات و تخصص در تحقیقات کشاورزی و زیست‌شناسی و نیز تلاش قابل توجه آموزش ملی و عملکرد خوب آموزش متوسطه اشاره نمود. از سال ۱۹۹۵ ثبت نام برای آموزش عالی ده برابر شد و در سال ۲۰۱۲ به بیش از دو میلیون نفر رسید. در سال ۲۰۱۴، ۴۱۹ بنیاد آموزش عالی در این کشور وجود داشت.

## منابع


رده:آموزش در ویتنام
رده:اقتصاد ویتنام
قانون کار ونزوئلا

**قانون کار ونزوئلا** توسط *Ley Orgánica del Trabajo, los Trabajadores y las Trabajadoras* (۲۰۱۲) پوشش داده شده است، و توسط بخش‌هایی از قانون اساسی ونزوئلا که حقوق کار را پوشش می‌دهد، حمایت می‌شود.

## تاریخچه
اولین قانون کار ونزوئلا، *Ley del Trabajo*، در ۲۳ ژوئیه ۱۹۲۹ و دومی در ۱۶ ژوئیه ۱۹۳۶ به تصویب رسید. این دوم *Ley del Trabajo* بارها اصلاح شد (۱۹۴۵، ۱۹۴۷، ۱۹۶۶، ۱۹۷۴، ۱۹۷۵ و ۱۹۸۳) قبل از اینکه در سال ۱۹۹۱ توسط *Ley Orgánica del Trabajo* در ۱ مه ۱۹۹۱ جایگزین شود. این در ۱۹ ژوئن ۱۹۹۷ اصلاح شد.

## منابع

## پیوند به بیرون
**  LOTTT (full text, PDF, scan of the Official Gazette of ۷ مه ۲۰۱۲)

رده:قانون کار بر پایه کشور
رده:قوانین ونزوئلا
استفان اشمیت

**استفان اشمیت** (؛ ۱۱ اوت ۱۹۴۳) بازیگر و نقاش اهل لهستان است. وی دانش‌آموختهٔ آکادمی ملی هنرهای نمایشی الکساندر زلوروویچ در ورشو است. وی در سال ۱۹۹۷، همراه با همسر و دخترشان، «بنیاد کِرِسی ۲۰۰۰» را تأسیس کرد که هدف آن ترویج فرهنگ و هنر معاصر مناطق مرزی جمهوری لهستان بود. وی بابت مشارکت‌هایش فرهنگی-هنری‌اش برندهٔ نشان افتخار تولد لهستان (نشان شوالیه) و صلیب طلایی شایستگی شده است.

از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته است، می‌توان به *[[چگونه جنگ جهانی دوم را آغاز کردم]]*، *[[از دوشنبه‌ها بیزارم]]*، *[[خرده‌دهقانان (مجموعه تلویزیونی)|خرده‌دهقانان]]*، *[[خوبال (فیلم)|خوبال]]*، *[[سیل (فیلم ۱۹۷۴)|سیل]]*، *[[خانه (مجموعه تلویزیونی)|خانه]]*، *[[قمار فوتبال]]*، *[[با آتش و شمشیر (فیلم)|با آتش و شمشیر]]*، *[[پان تادئوش (فیلم ۱۹۹۹)|پان تادئوش]]*، *[[افسانه‌ای باستانی: آن هنگام که خورشید ایزد بود]]*، *[[کارآگاهان جنایی]]*، *[[ژنرال نیل]]* و *[[عهدهای دوشیزه]]* اشاره نمود.

## منابع

## پیوند به بیرون
* 
* استفان اشمیت در فیلم‌وب
* استفان اشمیت در فیلم‌پولسکی

رده:افراد زنده
رده:بازیگران مرد تئاتر اهل لهستان
رده:بازیگران مرد تلویزیونی اهل لهستان
رده:بازیگران مرد فیلم اهل لهستان
رده:دانش‌آموختگان آکادمی ملی هنرهای نمایشی الکساندر زلوروویچ در ورشو
رده:زادگان ۱۹۴۳ (میلادی)
خلیج برد

**خلیج برد** () یک خلیج در استان نووسیبیرسک کشور روسیه است.

## منابع

* 

رده:بردسک
رده:پهنه‌های آبی در استان نووسیبیرسک
رده:خلیج‌ها در روسیه
رده:رود برد
رالی شیلی ۲۰۲۴

**رالی شیلی ۲۰۲۴** (همچنین با عنوان **رالی شیلی بیو بیو ۲۰۲۴** شناخته می‌شود) یک رویداد اتومبیل رانی برای خودروهای رالی بود که طی چهار روز از ۲۶ تا ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۴ در کشور شیلی برگزار شد. این رالی سومین دوره مسابقات رالی شیلی بود و یازدهمین دور از مسابقات رالی قهرمانی جهان ۲۰۲۴، مسابقات رالی قهرمانی جهان ۲ و مسابقات رالی قهرمانی جهان بود. این رویداد در کنسپسیون، شیلی، منطقه بیوبیو در شانزده مرحله ویژه برگزار شد که مجموع مسافت رقابتی  را پوشش داد.

اوت تاناک و مارتین جرووجا برندگان رالی شیلی ۲۰۲۳ رالی بودند. همچنین تیمی که آنها در سال ۲۰۲۳ حضور پیدا کردن، برنده سازندگان بود. اولیور سولبرگ و الیوت ادمونسن برندگان رالی در کلاس رالی ۲ بودند. ادواردو کاسترو و فرناندو موسانو مدافعان برد در کلاس رالی ۳ بودند.

### لیست ورودی

## جدول رده‌بندی قهرمانی

## منابع

## پیوند به بیرون
*  
* رالی شیلی ۲۰۲۴ در وبگاه آمار رالی
* رالی شیلی ۲۰۲۴ در وبگاه مسیر رالی 

رده:رالی شیلی
رده:ورزش شیلی در ۲۰۲۴ (میلادی)
آزادراه کنارگذر شمالی اراک

**آزادراه کنارگذر شمالی اراک** یا **کمربندی جدید اراک**، بخشی از آزادراه تهران-بندر امام خمینی میباشد.

این آزادراه در مجاورت محور کمربندی دوخطه فعلی شمالی به صورت احداث ۶ خطه و به طول ۴۲ کیلومتر بوده و در ادامه با یک آنتن اتصالی ۴ خطه به طول ۴ کیلومتر به مسیر بزرگراه اراک-قم از یک سو و همچنین از سوی دیگر به تقاطع پتروشیمی شازند و قطعه یک آزادراه اراک-بروجرد متصل میگردد.

فاز اول این پروژه در سال ۱۳۹۲ همزمان با سفر استانی محمود احمدی نژاد افتتاح و زیر بار ترافیک رفت.

در سوم خرداد ۱۴۰۴، قسمت اول این آزادراه حدفاصل پتروشیمی شازند تا تقاطع فرمهین به طول ۲۴ کیلومتر به بهره‌برداری رسید. قطعه دوم این آزادراه حدفاصل تقاطع فرمهین تا بزرگراه اراک-قم احتمالا سال ۱۴۰۵ تکمیل میشود.

## مسیر

## منابع
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۴۰۴ در ایران
رده:آزادراه‌های ایران
رده:ترابری در استان مرکزی
زولامین

**زولامین** () یک داروی آنتی‌هیستامین، آنتی‌کولینرژیک و ضدخارش است.

## منابع

* 

رده:آنتاگونیست‌های گیرنده اچ۱
رده:ترکیب‌های ۲-تیازولیل
رده:ترکیب‌های ۴-متوکسی‌فنیل
رده:ترکیب‌های دی‌متیل‌آمینو
عاشق دشمنت باش

***عاشق دشمنت باش*** (؛ ) یک مجموعه تلویزیونی محصول کره جنوبی به نویسندگی لیم هه جین، به کارگردانی پارک جون هوا و با بازی جو جی هون، جونگ یو می است. این مجموعه از ۲۳ نوامبر ۲۰۲۴، روزهای شنبه و یکشنبه ساعت ۲۱:۲۰ (کی‌اس‌تی) از تی‌وی‌ان پخش شد. این مجموعه همچنین برای استریم در ویکی در مناطق منتخب قابل دسترسی خواهد بود.

## بازیگران

### اصلی
* جو جی هون در نقش سوک جی وون
* جونگ یو می در نقش یون جی وون
** اوه یه جو در نقش جوانی یون جی وون
* لی شی وو در نقش گونگ مون سو

## منابع

## پیوند به بیرون
*  
* 
* 

رده:برنامه‌های تلویزیونی به زبان کره‌ای
رده:درام‌های تلویزیونی تی‌وی‌ان (شبکه تلویزیونی کره جنوبی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی ساخته‌شده توسط استودیو دراگون
رده:مجموعه‌های تلویزیونی کره جنوبی آغازشده در ۲۰۲۴ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی کره جنوبی پایان‌یافته در ۲۰۲۴ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی کمدی عاشقانه کره جنوبی
صندوق (مجموعه تلویزیونی)

***صندوق*** (؛ ) یک مجموعه تلویزیونی محصول کره جنوبی بر پایه رمانی با همین نام اثر کیم ریو ریونگ است. این مجموعه به نویسندگی پارک اون یونگ، به کارگردانی کیم کیو ته و با بازی سو هیون جین و گونگ یو است. این مجموعه در ۲۹ نوامبر ۲۰۲۴ از نتفلیکس پخش شد.

## بازیگران
* سو هیون جین در نقش نو این جی
* گونگ یو در نقش هان جونگ وون
*  در نقش لی سو یون
* کیم دونگ وون

## منابع

## پیوند به بیرون
* 
* 
* 

رده:برنامه‌های تلویزیونی اقتباس شده از رمان‌های کره جنوبی
رده:برنامه‌های تلویزیونی به زبان کره‌ای
رده:مجموعه‌های تلویزیونی کره جنوبی آغازشده در ۲۰۲۴ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی کره جنوبی پایان‌یافته در ۲۰۲۴ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی معمایی کره جنوبی
رده:مجموعه‌های تلویزیونی ملودرام کره جنوبی
کاسه نقره‌ای چیلک

**کاسه نقره‌ای چیلِک** که در نزدیکی سمرقند کشف شده، به عنوان معروف‌ترین نمونه هنر هپتالیان شناخته می‌شود و به‌ویژه به هون‌های آلخون در جنوب هندوکش و اواخر قرن پنجم میلادی مربوط است. این کاسه شش رقاص را با لباس هندی، روبان‌های ایرانی و سرهای کوتاه هپتالی نشان می‌دهد و احتمالاً در هند به سفارش آلخون‌ها ساخته شده است. در ته کاسه، تصویر مردی با جمجمه کشیده و روبان سلطنتی به سبک ساسانی دیده می‌شود، که به دوران خنگیلا بازمی‌گردد. این سبک از نمونه‌های نقره‌ای ساسانی و نهایتاً هخامنشی الهام گرفته شده و به‌عنوان «پساساسانی» شناخته می‌شود.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:هپتالیان
پل لیدینگو

بندانگشتی|300x300پیکسل| دو پل، لیدینگو را به استکهلم متصل می‌کند. آخرین پل که در سال ۱۹۷۱ ساخته شد.
**پل لیدینگو** نام دو پل موجود و دو پل تاریخی در سراسر تنگه لیلا ورتان بین سرزمین اصلی نورا یورگوردن در روپستن، در بخش شرقی استکهلم، و جزیره لیدینگو است.

## تاریخچه
### اولین پل شناور
در یک جلسه در سال ۱۸۰۲، ساکنان لیدینگو، که در آن زمان یک منطقه عمدتاً کشاورزی بود، تصمیم گرفتند برای ایجاد یک پل شناور که جزیره را به استکهلم متصل می‌کند، سرمایه‌گذاری کنند. ۵۰ سهم شرکت باید با مشارکت در پروژه با چوب، کار یا پول بازخرید می‌شد و پل در سال ۱۸۰۳ تکمیل شد. تقریباً  طول،  گسترده و این پل توسط عوارض تأمین مالی شده بود. این پل یکی از طولانی‌ترین پل‌های اروپا بود. به دلیل شکسته شدن یخ‌های رود در تابستان یک سوم آن در سال ۱۸۱۱ و بیشتر آن در سال ۱۸۵۸ تخریب شد و هر بار قیمت شیر را در استکهلم افزایش می‌داد چون در آن زمان بیشتر شیر در لیدینگو تولید می‌شد.

### پل پانتونی دوم
با ایجاد بندر ورتا هامنن، پل اصلی مانع از حمل و نقل در تنگه شد و به همین دلیل در سال ۱۸۸۳ توسط شهر استکهلم خریداری شد و در سال ۱۸۸۴ آن را با یک پل شناور جدید  جایگزین کرد که پل جدی عریض بود و دارای دو بخش متحرک در هر انتها برای عبور کشتی‌ها داشت. این پل در نزدیکی پل فعلی قرار داشت. سطح جاده نسبت به سطح آب تنها  فاصله داشت بنابراین حتی بادهای متوسط نیز عبور از پل را به یک تجربه سخت تبدیل می‌کرد. استفاده از کنده‌ها به‌جای زنجیر به‌خاطر پایداری پل در هنگام جزر، شناوری آن را به‌طور مؤثر افزایش می‌دهد اما کامیون‌های سنگین شروع به استفاده از پل کردند که برای آن ساخته نشده بود و به دلیل شکسته شدن یخ در فصل تابستان یک سوم پل را در سال ۱۹۱۸ تخریب شد.

### پل لیدینگو قدیمی
در پایان جنگ جهانی اول، تعداد فزاینده ماشین‌های موتوری ساخت پل با پایداری بیشتر را ضروری کرد و تا سال ۱۹۲۵ یک پل خرپایی فولادی  با عرض  سرانجام پل شناور دوم را جایگزین کرد. دو ریل راه‌آهن نیز داشت.

برای جلوگیری از کار فونداسیون در حداکثر عمق  طاق خرپایی بلند استفاده شد آن را سرپا نگه داشت.

پس از ساخت پل جدید، خودروها دیگر اجازه ورود به پل قدیمی را نداشتند. این یک مسیر ریلی دارد که اکنون به عنوان یک تراموا (یا خط راه‌آهن سبک) در نظر گرفته می‌شود. نیمه دیگر پل برای دوچرخه و عابران پیاده استفاده می‌شود.

### پل لیدینگو جدید
با این حال، جمعیت لیدینگو و همچنین ترافیک همچنان رو به افزایش بود و در دهه ۱۹۵۰ پل قدیمی کافی نبود. پل جدید که در سال ۱۹۷۱ افتتاح شد.

## آلبوم تصاویر

پرونده:Lidingöbron_1871.jpg|جایگزین=First pontoon bridge, built in 1803. View from Larsberg at Lidingö.| اولین پل شناور، ساخته شده در سال ۱۸۰۳. نمایی از لارسبرگ در لیدینگو.
پرونده:Lidingöbron_1884.jpg|جایگزین=Second pontoon bridge, built in 1884. View from Ropsten.| پل شناور دوم، ساخته شده در سال ۱۸۸۴. نمای از روپستن .
پرونده:Lidingo_Bridge_1925.png|جایگزین=Drawing for the "Old" Lidingö bridge, built in 1925.| نقشه ای از پل "قدیمی" لیدینگو، ساخته شده در سال ۱۹۲۵.
پرونده:Lidingoebanan_bron.jpg|جایگزین=View from the bridge built in 1925 with a tram heading for Gåshaga and a man fishing from the bridge.| نمایی از پل ساخته شده در سال ۱۹۲۵ با تراموا به سمت گوشاگا و مردی که از روی پل ماهیگیری می‌کند.


## منابع

* لیدینگوبرون در سوئدی.

## پانویس
## جستارهای وابسته
* لیست پل‌های استکهلم


رده:استکهلم
رده:پل‌های کامل‌شده در ۱۸۸۴ (میلادی)
رده:پل‌های کامل‌شده در ۱۹۷۱ (میلادی)
رده:سوئد
سرواستیواده

**سرواستیواده** ()یکی از مکاتب قدیمی بودیسم هینه‌یانه بود که در شمال هند شکل گرفت و معتقد بود که تمامی دارماها (پدیده‌های بنیادین) در سه زمان گذشته، حال و آینده وجود دارند. این مکتب به تفسیر و تحلیل دقیق دارماها پرداخت و مفهوم وابستگی متقابل را توضیح می‌داد. سرواستیواده در آثار فلسفی خود بر تداوم ذرات بنیادین تأکید داشت و برای روشن شدن نحوهٔ عملکرد ذهن و ماده به شکل‌گیری فلسفه‌های بعدی بودیسم کمک کرد.

## مفاهیم
سرواستیواده یکی از مکاتب اولیه بودیسم است. یکی از مفاهیم اساسی در متافیزیک بودایی، فرض وجود دارماها است، عوامل و رویدادهای کیهانی که تحت تأثیر اعمال گذشته فرد، لحظه‌ای با هم ترکیب می‌شوند تا جریان زندگی فرد را تشکیل دهند، که او آن را شخصیت و مسیر زندگی خود می‌داند. در مورد واقعیت هستی‌شناختی این دارماها، اختلافاتی بین مکاتب اولیه بودایی مختلف وجود داشت. در حالی که سرواستیوادی‌ها، مانند همه بودایی‌ها، هر چیز تجربی را ناپایدار می‌دانند، اما معتقدند که عوامل دارما واقعیت‌هایی هستند که برای همیشه وجود دارند. دارماها به گونه‌ای تصور می‌شوند که به‌طور لحظه‌ای عمل می‌کنند و پدیده‌های تجربی جهان را که توهمی است، تولید می‌کنند، اما در خارج از جهان تجربی وجود دارند. در مقابل، سوتراتیکاها (کسانی که سوتراها یا متون مقدس برای آنها معتبر است) معتقد بودند که عوامل دارما ابدی نیستند بلکه لحظه‌ای هستند و تنها دارماهایی که در حال حاضر وجود دارند، آنهایی هستند که در حال حاضر عمل می‌کنند.

مکتب سرواستیواده به دلیل تفسیر " ماهاویباشا " ("توضیح بزرگ") که در حدود قرن دوم میلادی نوشته شده است، به عنوان وایبهاشیکا نیز شناخته می‌شود. این متن خود توسط متفکر مهم بودایی قرن چهارم یا پنجم، واسوباندو، در " ابهیدارماکوشا "، قبل از گرویدن او به سنت ماهایانا در بودیسم، تفسیر شد؛ بنابراین، عناصر مکتب سرواستیوادا بر تفکر ماهایانا تأثیر گذاشتند.

## منابع

* 
*The. “Sarvastivada | Indian, Abhidharma & Theravada.” Encyclopedia Britannica, July 20, 1998. https://www.britannica.com/topic/Sarvastivada.

‌

## پیوند به بیرون
رده:مکاتب بوداگرایی آغازین
یان شفیدرسکی

**یان شفیدرسکی** (؛ ۱۴ ژانویه ۱۹۱۶–۱۸ اکتبر ۱۹۸۸) بازیگر، کارگردان نمایش و آموزگار اهل لهستان است. وی در ابتدا، با اصرار و فشار پدرش، تحصیل در رشته حقوق را در سال ۱۹۳۵ در دانشگاه ورشو آغاز کرد. اما در سال ۱۹۳۸ به دانشکده بازیگری مؤسسه دولتی هنر تئاتر ورشو رفت و اندکی بعد در سال ۱۹۴۸ از رشتهٔ کارگردانی تئاتر مدرسه ملی فیلم ووچ فارغ‌التحصیل شد. وی پس از پایان جنگ جهانی دوم تا سالیان متمادی مدرس و استاد رشته بازیگری و کارگردانی بود و در آکادمی ملی هنرهای نمایشی الکساندر زلوروویچ در ورشو تدریس می‌کرد. او در سال ۱۹۵۰، یکی از بنیانگذاران و سپس عضو طولانی‌مدت هیئت مدیره و همچنین نایب رئیس سندیکای هنرمندان صحنه لهستان بود. از سال ۱۹۷۱، او عضو کمیته شهروندان برای بازسازی دژ پادشاهی در ورشو شد.

وی بابت مشارکت‌های فرهنگی-هنری‌اش برنده نشان‌ها و جوایز فراوانی شد که از میان آن‌ها می‌توان به نشان افتخار تولد لهستان، صلیب شایستگی، نشان چهلمین سالگرد خلق لهستان، نشان سی‌مین سالگرد خلق لهستان، نشان دهمین سالگرد خلق لهستان، نشان شایستگی برای دفاع ملی و کنشگر شایسته فرهنگ اشاره کرد.

## گزیدهٔ نقش‌آفرینی‌ها
* * [[مارپیچ (فیلم ۱۹۷۸)|مارپیچ]]* (۱۹۷۸)
* * [[چگونه جنگ جهانی دوم را آغاز کردم]]* (۱۹۷۰)
* * [[خاکستر (فیلم ۱۹۶۵)|خاکستر]]* (۱۹۶۵)
* * [[وداع ناممکن]]* (۱۹۶۲)
* * [[روز هشتم هفته]]* (۱۹۵۸)
* * [[ترانه‌های ممنوعه]]* (۱۹۴۶)

## منابع

## پیوند به بیرون
* 
* یان شفیدرسکی در فیلم‌وب
* یان شفیدرسکی در فیلم‌پولسکی

رده:بازیگران مرد تئاتر اهل لهستان
رده:بازیگران مرد رادیو اهل لهستان
رده:بازیگران مرد فیلم اهل لهستان
رده:خاک‌سپاری‌ها در گورستان نظامی پوونسکی
رده:درگذشتگان ۱۹۸۸ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۴۳ (میلادی)
رده:دریافت‌کنندگان نشان چهلمین سالگرد خلق لهستان
رده:دریافت‌کنندگان نشان دهمین سالگرد خلق لهستان
رده:دریافت‌کنندگان نشان جایزه دولتی
وجره‌پانی

**وجره‌پانی** ()(به معنی «دارنده آذرخش» یا گُرز-بان) یکی از مهم‌ترین بوداسف‌ها (بیداری‌یافتگان) در آیین بودایی، به ویژه در سنت مهایانه و وجره‌یانه است. او نماد قدرت بودا و محافظ اوست.

وجره‌پانی اغلب با ظاهری خشمگین و قدرتمند به تصویر کشیده می‌شود. او معمولاً با پوست آبی تیره، موهای برافراشته و چهره‌ای خشمگین نشان داده می‌شود. او یک وجره (نوعی گرز یا آذرخش) در دست راست خود دارد که نماد قدرت شکست‌ناپذیر او در برابر جهل و نیروهای شیطانی است.

در سنت مهایانه، وجره‌پانی یکی از سه بوداسف (بودیساتوای) محافظ بودا است که هر کدام نماد یکی از فضایل بودا هستند: منجوشری نماد خرد، اولوکیتشوره نماد شفقت و وجره‌پانی نماد قدرت.

در سنت وجره‌یانه، وجره‌پانی به عنوان تجسم قدرت همه بوداها و به عنوان خدایی خشمگین برای غلبه بر موانع در مسیر روشنایی پرستش می‌شود. او همچنین با راز و دانش پنهان مرتبط است و به عنوان «خدای اسرار» شناخته می‌شود.

تصاویر و مجسمه‌های وجره‌پانی در بسیاری از معابد بودایی در سراسر آسیا، از جمله هند، تبت، چین و ژاپن یافت می‌شود. او اغلب در ورودی معابد یا در کنار بودا قرار می‌گیرد تا از مکان مقدس و پیروان بودا محافظت کند. در تبت، او برای مبارزه با شیاطین و محافظت از آموزه‌های عرفانی بودیسم، اشکال خشمگینی به خود می‌گیرد و در ژاپن، از دروازه‌های معابد محافظت می‌کند.

## مشخصات
وجره‌پانی به عنوان محافظ ناگه‌ها (موجودات نیمه انسان و نیمه مار) شناخته می‌شود و گاهی اوقات برای فریب دادن دشمن سنتی آنها، گارودا که شبیه شاهین است، به شکل پرنده درمی‌آید.

به دلیل ارتباط او با ناگه‌های کنترل‌کننده باران و ایندرا، خدای باران هندو، در زمان خشکسالی از او درخواست کمک می‌شود.

مانند ایندرا، او نیز صاعقه را در دست دارد و به رنگ آبی تیره یا سفید تصویر می‌شود. مجسمه‌های او اغلب در کنار بودای آمیتایوس (یا منجوشری، بوداسف خرد) و پَدمه‌پانی، بودداسف مهربانی که نیلوفر آبی را در دست دارد، یافت می‌شوند.

وجره‌پانی، که به خانواده وجرهٔ بودای اکشوبهیه تعلق دارد، در بودیسم وجره‌یانه به عنوان «ارباب اسرار» شناخته می‌شود. این لقب به معنای اسرار بیرونی نیست، بلکه بیشتر به درون‌نگری و شناخت طبیعت واقعی واقعیت از طریق روش‌های تنترایی اشاره دارد. قدرت وجره‌پانی نماد نیروی درونی است که با اراده و توانایی خود، موانع حکمت و شفقت را از بین می‌بریم. وجره‌پانی الهام‌بخش ما برای تمرین روزانه مراقبه و کمک به دیگران است، و با قدرت درونی به مسیر معنوی هدایت می‌کند.

وجره‌پانی در متون پالی، مهایانه و وجره‌یانه به‌عنوان محافظ آموزه‌های بودا ظاهر می‌شود. در متون اولیه، او به شکل یک یَکشَه (موجودات نیمه‌الهی) به‌عنوان نگهبان بودا شاکیه‌مونی نقش دارد و گاه به‌عنوان تجلی شاکرا نیز دیده می‌شود. در مهایانه، او از سه بوداسف بزرگ محسوب می‌شود و با قدرت و حمایت خود، آموزه‌های تنترایی را از بودا دریافت و حفظ می‌کند. در تنتره به «ارباب اسرار» معروف است و نماینده قدرت روشن‌ضمیرانه تمام بوداهاست.

## منابع

* 
* The. “Vajrapāṇi | Protector, Guardian & Warrior. ” Encyclopedia Britannica, July 20, 1998. https://www.britannica.com/topic/Vajrapani.

## پیوند به بیرون

رده:ایندرا
رده:بوداسف
رده:زئوس
رده:گوتاما بودا
رده:هرکول
رده:یکشه‌ها
اکشوبهیه

**اکشوبهیه** () (به معنی تکان‌ناخوردنی) در آیین بودا، یکی از پنج بودای خرد است که نماد آگاهی به عنوان یکی از جنبه‌های واقعیت محسوب می‌شود. او در قلمرو الماس در شرق قرار دارد و فرمانروای سرزمین پاک شرقی، ابهیرتی (سرزمین شادی) است. همسر او لوچَنا است و معمولاً با دو فیل همراه است. رنگ او آبی تیره است و نشانه‌های او شامل یک زنگ، سه ردا، عصا، جواهر، نیلوفر آبی، چرخ دعا و شمشیر می‌شود.

اکشوبهیه در متون کهن مهایانه به عنوان بودایی توصیف شده که با عهد خود برای  کنترل خشم و نفرت به روشن‌بینی رسیده است. او به دلیل صبر و اراده‌اش در غلبه بر خشم، «تزلزل‌ناپذیر» نامیده می‌شود.

در باور بوداگرایان، اکشوبهیه به ما کمک می‌کند تا خرد را در خود پرورش دهیم و ماهیت واقعی را درک کنیم. او نماد تبدیل نفرت و خشم به خرد است. در تصاویر، اکشوبهیه معمولاً با دست راست خود زمین را لمس می‌کند و در دست چپش یک آذرخش را به صورت عمودی نگه داشته است.

با اینکه اکشوبهیه در متون سوترا شخصیت چندان برجسته‌ای نیست، اما در تنتره از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و نقش محوری در بودیسم واجره‌یانه در تمام سطوح دارد.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:بودا
قلمرو الماس

**قلمرو الماس** ()یا وجره‌دهاتو (Vajradhātu) یک مفهوم مهم در بودیسم وجره‌یانه است که به عنوان فضایی متافیزیکی توصیف می‌شود. این قلمرو نماد ذهن روشن و آگاهی بودا و پنج بودای خرد است که جنبه‌های مختلف واقعیت را مجسم می‌کنند.

در مرکز این قلمرو، بودای وَیروچَنَه (Vairocana) قرار دارد که نماد خرد مطلق است. چهار بودای دیگر، آکشوبهیه، راتناسامبهاوا، آمیتابها و آموگهاسیدهی، در چهار جهت اصلی اطراف وَیروچَنَه قرار گرفته‌اند.

قلمرو الماس اغلب به صورت ماندالا به تصویر کشیده می‌شود. ماندالا نمودار نمادینی است که ساختار کیهان و ماهیت ذهن روشن را نشان می‌دهد. ماندالای قلمرو الماس معمولاً به رنگ سفید است و بوداها و بوداسف‌ها در آن با جواهرات و زیورآلات تزئین شده‌اند.

این قلمرو نشان‌دهنده پتانسیل ذاتی برای رسیدن به روشن‌بینی در همه موجودات است. با تمرین و مدیتیشن بر روی ماندالای قلمرو الماس، فرد می‌تواند به درک عمیق‌تری از ماهیت واقعیت و خرد دست یابد. قلمرو الماس همچنین به عنوان نمادی از تبدیل رنج به روشن‌بینی در نظر گرفته می‌شود.

## جستارهای وابسته
* اسکندهه

## منابع

* 

رده:مفاهیم فلسفی بودایی
قلمرو زهدان

**قلمرو زِهدان** (قلمروی رَحِم) یا گَربَه‌کوشَه‌دهاتو (Garbhakoshadhātu) یک مفهوم عمیق در بودیسم وجره‌یانه است که به عنوان یک فضای متافیزیکی نماد جنبه‌های مختلف آگاهی و پتانسیل بودا برای تجلی در جهان مادی است. این قلمرو بر اساس سوترای مَهاوایروچَنه (Mahavairocana Tantra) شکل گرفته و نام آن از فصل دوم این سوترا گرفته شده است که در آن بودای مَهاوایروچَنه آموزه‌های رازآلود ماندالا را از «زهدان شفقت» خود به شاگردش وَجرَه‌ساتوا (Vajrasattva) فاش می‌کند.

قلمرو زهدان اغلب به صورت ماندالا به تصویر کشیده می‌شود و نشان‌دهنده آگاهی بودا و بودیساتواها و همچنین تعامل آنها با یکدیگر است. ماندالای قلمرو زهدان معمولاً به رنگ طلایی است و بوداها و بوداسف‌ها در آن با گل‌ها و زیورآلات تزئین شده‌اند. این ماندالا همچنین به عنوان نمادی از زهدان کیهانی و منشأ همه چیزها در نظر گرفته می‌شود.

قلمرو زهدان نشان‌دهنده شفقت و عشق بودا و توانایی او برای هدایت موجودات به سمت روشن‌بینی است. با تمرین و درون‌پویی (مراقبه) بر روی ماندالای قلمرو زهدان، فرد می‌تواند به درک عمیق‌تری از ماهیت شفقت و عشق و همچنین ارتباط خود با بودا و بودیساتواها دست یابد.

در مراسم مناسک گذار در بودیسم شینگون و تِندای، از ماندالای قلمرو زهدان و قلمرو الماس استفاده می‌شود. در این مراسم، چشمان افراد تازه وارد بسته می‌شود و از آنها خواسته می‌شود که گلی را بر روی ماندالا بیندازند. محلی که گل بر روی آن می‌افتد، به تعیین اینکه شاگرد باید خود را وقف کدام شخصیت بودایی کند، کمک می‌کند.

## جستارهای وابسته
* اسکندهه
* قلمرو الماس

## منابع

* 

رده:شینگون
رده:مفاهیم فلسفی بودایی
زبیگنیف لشنی

**زبیگنیف لِـشِنی** (  ؛ زادهٔ ۸ فوریه ۱۹۴۷) بازیگر اهل لهستان است. وی پدر بازیگر لهستانی میخاوْ لِشِنی است و بابت خدمات فرهنگی-هنری‌اش برندهٔ صلیب برنزی شایستگی لهستان شده است.

از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته است، می‌توان به *[[قماری بالاتر از زندگی]]*، *[[چگونه جنگ جهانی دوم را آغاز کردم]]*، *[[زخم (فیلم ۱۹۷۶)|زخم]]*، *[[داگنی (فیلم)|داگنی]]*، *[[جهان به روایت خانواده کیپسکی]]*، *[[در خوشی و سختی]]*، *[[موج جرم و جنایت (مجموعه تلویزیونی)|موج جرم و جنایت]]*، *[[عشق اول (مجموعه تلویزیونی)|عشق اول]]*، *[[ورای تخت جراحی]]*، *[[تازه‌کار (مجموعه تلویزیونی لهستانی)|تازه‌کار]]*، *[[پدر متیو]]*، *[[قانون حقیقی]]*، *[[کمیسر آلکس]]*، *[[کلبه جنگلی (مجموعه تلویزیونی)|کلبه جنگلی]]* و *[[طایفه (مجموعه تلویزیونی)|طایفه]]* اشاره نمود.

وی صداپیشه شخصیت دکتر اختاپوس در دوبلهٔ لهستانی *[[مرد عنکبوتی: راهی به خانه نیست]]* بود.

## منابع

## پیوند به بیرون
* 
* زبیگنیف لِـشِنی در فیلم‌وب
* زبیگنیف لِـشِنی در فیلم‌پولسکی

رده:افراد زنده
رده:بازیگران مرد تئاتر اهل لهستان
رده:بازیگران مرد تلویزیونی اهل لهستان
رده:بازیگران مرد فیلم اهل لهستان
رده:دانش‌آموختگان مدرسه ملی فیلم در ووچ
رده:زادگان ۱۹۴۷ (میلادی)
برهمه‌ویهارا

**برهمه‌ویهارا** () (brahmavihārā) در بودیسم به معنای «اقامتگاه‌های برهما» یا «فضایل والا» است و به چهار حالت ذهنی و اخلاقی اشاره دارد که برای کسب روشن‌بینی و زندگی سعادتمندانه ضروری هستند. این چهار فضیلت عبارتند از:
* مِتا (Metta): به معنای مهربانی، دوستی و نیک‌خواهی نسبت به همه موجودات است. مِتا شامل تمایل به شادی و رفاه دیگران و رهایی آنها از رنج است.
* کارونا (Karuna): به معنای شفقت و همدردی با موجوداتی است که دچار رنج و مشکلات هستند. کارونا شامل تمایل به کاهش رنج دیگران و کمک به آنها برای غلبه بر مشکلاتشان است.
* مودیتا (Mudita): به معنای شادی همدلانه است، یعنی شادی کردن از شادی و موفقیت دیگران بدون هیچ گونه حسادت یا رقابت. مودیتا شامل توانایی لذت بردن از خوشبختی دیگران گویی که خوشبختی خود ما است.
* اُپِکشا (Upeksha): به معنای تعادل و آرامش ذهنی است، یعنی حفظ آرامش و بی‌طرفی در برابر وقایع و شرایط مختلف زندگی. اُپِکشا شامل رها کردن وابستگی‌ها و تعصبات و نگاه کردن به همه موجودات با چشمی عادلانه و بی‌طرفانه است.

در بودیسم، تمرین برهماویهارا به عنوان راهی برای تزکیه ذهن و رشد معنوی در نظر گرفته می‌شود. با پرورش این چهار فضیلت، فرد می‌تواند به آرامش درونی، شادی و روشن‌بینی دست یابد و به یک انسان بهتر و مهربان‌تر تبدیل شود.

## منابع

* 

رده:فضیلت
رده:مفاهیم فلسفی بودایی
رده:واژه‌ها و عبارت‌های زبان پالی
باردو یوگا

**باردو یوگا** () مجموعه‌ای از تمرینات و آموزه‌های بودیسم تبتی است که بر دوره «باردو» تمرکز دارد. باردو در بودیسم تبتی به معنای «حالت میانی» یا «حالت  انتقال» است و به دوره بین مرگ و تولد مجدد اشاره دارد. همچنین به حالت‌های دیگر  انتقال مانند خواب و درون‌پویی نیز باردو گفته می‌شود.

باردو یوگا به افراد آموزش می‌دهد که چگونه با استفاده از تمرینات مختلف مانند تجسم، مراقبه و تلاوت وردهایی، آگاهی خود را در طول دوره باردو حفظ کنند و از چرخه تولد و مرگ رهایی یابند. این تمرینات به فرد کمک می‌کند تا با ترس‌ها و توهمات خود در طول باردو مقابله کند و به جای اینکه دوباره در چرخه زادمُرد (سَمساره) گرفتار شود، به روشن‌بینی دست یابد.

یکی از مهم‌ترین متون باردو یوگا، «کتاب تبتی مردگان» است که راهنمایی جامع برای مراحل مختلف باردو ارائه می‌دهد. این کتاب شامل دستورالعمل‌ها و آموزه‌هایی برای مواجهه با تجربیات مختلف در طول باردو، مانند رویارویی با بوداها و بوداسف‌ها، و همچنین راهنمایی‌هایی برای  انتخاب تولد مجدد مناسب است.

## منابع

*
ودنا

**وِدَنا** () یک اصطلاح پالی و سانسکریت است که در بودیسم به معنای «احساس» یا «حس» به کار می‌رود. ودنا به تجربه‌های حسی خوشایند، ناخوشایند و خنثی اشاره دارد که هنگامی که حواس ما با اشیاء خارجی در تماس قرار می‌گیرند، ایجاد می‌شوند. به عبارت دیگر، ودنا به کیفیت یا «لحن احساسی» یک تجربه حسی اشاره دارد.

برای مثال، وقتی یک غذای خوشمزه می‌خوریم، احساس لذت و رضایت که تجربه می‌کنیم یک نوع ودنا است. یا وقتی به صدای موسیقی گوش می‌دهیم که دوست داریم، احساس آرامش و شادی که در ما ایجاد می‌شود نیز یک نوع ودنا است. به همین ترتیب، وقتی درد فیزیکی یا احساس ناراحتی را تجربه می‌کنیم، این نیز یک نوع ودنا است.

در بودیسم، ودنا به عنوان یکی از پنج «کنده» (khandha) یا «عوامل تشکیل‌دهنده وجود» در نظر گرفته می‌شود. چهار کنده دیگر عبارتند از: «شکل» (rupa)، «ادراک» (sañña)، «ساختارهای ذهنی» (sankhara) و «آگاهی» (viññana). درک ودنا و ماهیت آن برای رهایی از رنج و رسیدن به رستگاری از چرخهٔ تناسخ ضروری است.

در متن آموزه‌های بودایی، به ودنا به عنوان یکی از دوازده حلقه «وابستگی متقابل» (pratītyasamutpāda) نیز اشاره شده است. وابستگی متقابل به زنجیره‌ای از علل و معلول‌ها اشاره دارد که منجر به تولد مجدد و رنج می‌شوند. در این زنجیره، ودنا به عنوان  نتیجه «تماس» (phassa) بین حواس و اشیاء خارجی ایجاد می‌شود و خود نیز علت «عطش» (tanhā) و «وابستگی» (upādāna) است که منجر به رنج بیشتر می‌شوند.

در باور بوداییان، با تمرین «ذهن‌آگاهی» (sati) و «بینش» (vipassana)، فرد می‌تواند ودنا را به طور عمیق درک کند و از وابستگی به آن رهایی یابد. این آزادی از وابستگی به ودنا، منجر به رهایی از رنج و رسیدن به نیروانا می‌شود.

## جستارهای وابسته
* عاطفه
* اسکندهه

## منابع

* 

رده:عوامل ذهنی در بودیسم
رده:واژه‌ها و عبارت‌های زبان پالی
رده:واژه‌ها و عبارت‌های زبان سانسکریت
ادیموکشه

**ادیموکشه** ()یک اصطلاح سانسکریت است که در بودیسم به معنای «عزم راسخ» یا «تعهد قاطع» به کار می‌رود. این اصطلاح به تصمیم و اراده قوی برای رهایی از رنج و رسیدن به روشن‌بینی اشاره دارد.

ادیموکشه در متون بودایی به عنوان اولین گام در مسیر هشتگانه نجیب ذکر شده است. مسیر هشتگانه نجیب مجموعه‌ای از هشت تمرین است که بودا برای رهایی از رنج و رسیدن به بیداری (روشن‌بینی، رستگاری از تناسخ) آموزش داده است. این هشت تمرین عبارتند از: درک درست، اندیشه درست، گفتار درست، کردار درست، معیشت درست، تلاش درست، ذهن‌آگاهی درست و تمرکز درست.

ادیموکشه به عنوان پایه و اساس مسیر هشتگانه نجیب در نظر گرفته می‌شود، زیرا بدون عزم و اراده قوی برای رهایی از رنج، تمرین سایر مراحل مسیر بی‌فایده خواهد بود. آدیموکشه شامل تعهد به پیروی از آموزه‌های بودا و رهایی از تمامی افکار، گفتار و کردار منفی است.

در متون بودایی، ادیموکشه به عنوان یک «نیروی محرکه» توصیف شده است که فرد را در مسیر معنوی به پیش می‌راند. این نیرو از درک عمیق رنج و تمایل قوی برای رهایی از آن سرچشمه می‌گیرد. با تقویت آدیموکشه، فرد می‌تواند بر موانع و چالش‌های مسیر معنوی غلبه کند و به هدف نهایی خود، یعنی روشن‌بینی دست یابد.

## منابع

* 
*www.wisdomlib.org. “Adhimoksha, Adhimokṣa: 6 Definitions.” Wisdomlib.org, October 9, 2018. https://www.wisdomlib.org/definition/adhimoksha.

‌
رده:عوامل ذهنی در بودیسم
دودمان ساتواهنه

**دودمان ساتَواهَنَه** () یک سلسلهٔ باستانی قدرتمند در هند بودند که از اواخر قرن دوم پیش از میلاد تا اوایل قرن سوم میلادی بر بخش‌های وسیعی از جنوب و مرکز هند حکومت می‌کردند. قلمرو آنها عمدتاً شامل مناطق امروزی آندرا پرادش، تلانگانا و مهاراشترا می‌شد، اما در دوره‌های مختلف، حکومتشان به بخش‌هایی از گجرات، مادیا پرادش و کرناتکه نیز گسترش یافت.

ساتواهنه‌ها نقش مهمی در تاریخ هند ایفا کردند. آنها حامی هنر، معماری و فرهنگ بودند و آثار باستانی بسیاری از دوران حکومت آنها به جای مانده است. از جمله مهم‌ترین این آثار می‌توان به استوپاهای بودایی در آمراواتی و نقش‌برجسته‌های غارهای آجانتا و الورا اشاره کرد.

ساتواهنه‌ها به دلیل سیاست مذهبی آزادمنشانه‌شان نیز مشهور بودند. آنها از هر دو مذهب هندوئیسم و بودیسم حمایت می‌کردند و به پیروان هر دو مذهب اجازه می‌دادند که آزادانه به عبادت و فعالیت‌های مذهبی خود بپردازند. این سیاست مذهبی آزادمنشانه به رشد و شکوفایی هر دو مذهب در دوران حکومت ساتواهنه‌ها کمک کرد.

زبان رسمی دربار ساتواهنه‌ها، پراکریت بود، اما از زبان سانسکریت نیز در نوشته‌ها و کتیبه‌های آنها استفاده می‌شد. ساتواهنه‌ها همچنین در تجارت و با زرگانی با امپراتوری روم فعال بودند و سکه‌های رومی بسیاری در قلمرو آنها یافت شده است.

پس از حدود ۴۵۰ سال حکومت، امپراتوری ساتواهنه در اوایل قرن سوم میلادی به دلیل عوامل مختلفی مانند شورش‌های داخلی و حمله قبایل خارجی رو به زوال گذاشت و به چندین پادشاهی کوچک‌تر تقسیم شد. با این حال، میراث فرهنگی و تاریخی ساتواهنه‌ها تا به امروز در هند باقی مانده است.

## جستارهای وابسته
* امپراتوری ماگدها
* تاریخ هند
* تاریخ آیین هندوئیسم

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:بنیان‌گذاری‌های سده ۳ (میلادی)
رده:تاریخ آندرا پرادش
رده:تاریخ تلانگانا
رده:تاریخ مهاراشترا
رده:تاریخ هند
رده:ایالت‌ها و قلمروهای منحل‌شده در سده ۳ (میلادی)
دواره‌پاله

**دواره‌پاله** () در معماری هندو و بودایی به معنای «نگهبان دروازه» و «دربان» است و به مجسمه‌های ترسناک و نیرومندی اطلاق می‌شود که معمولاً در ورودی معابد، کاخ‌ها و اماکن مقدس قرار داده می‌شوند. این مجسمه‌ها به عنوان محافظان این اماکن عمل می‌کنند و وظیفه آنها دور کردن ارواح پلید، شیاطین و نیروهای منفی است.

دواره‌پاله‌ها معمولاً به صورت جنگجویان مسلح با چهره‌های خشمگین و بدن‌های عضلانی به تصویر کشیده می‌شوند. آنها اغلب سلاح‌هایی مانند شمشیر، گرز و سپر در دست دارند و در حالت‌های تهاجمی و آماده برای مبارزه نشان داده می‌شوند. در برخی موارد، دواره‌پاله‌ها با حیوانات وحشی مانند شیر و مار همراه هستند که به قدرت و وحشت آنها می‌افزاید.

در معابد بودایی، دواره‌پاله‌ها معمولاً در دو طرف ورودی اصلی معبد قرار می‌گیرند و به عنوان محافظان درمه (آموزه‌های بودا) عمل می‌کنند. آنها نماد غلبه بر موانع در مسیر معنوی و رسیدن به نیروانا هستند. در معابد هندو، دواره‌پاله‌ها معمولاً به عنوان تجسم خدایان و الهه‌های مختلف هندو مانند شیوا و ویشنو در نظر گرفته می‌شوند.

مجسمه‌های دواره‌پاله نقش مهمی در هنر و معماری هندو و بودایی ایفا می‌کنند و نمادی از قدرت، محافظت و غلبه بر نیروهای شر هستند. آنها همچنین به عنوان یادآوری برای زائران و مؤمنان عمل می‌کنند که برای ورود به فضای مقدس معبد باید تمامی افکار و احساسات منفی خود را کنار بگذارند و با ذهنی پاک و متمرکز وارد شوند.

## جستارهای وابسته
* خدای سرپرست
* یکشه

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:ایزدان نگهبان
رده:عناصر معماری
رده:معماری معابد هندو
رده:هنر آسیایی