قانون اساسی رسولان

***قانون اساسی رسولان*** ()، یا **قوانین اساسی حواریون مقدس** () مجموعه‌ای مسیحی است که به هشت کتاب تقسیم شده و در زمره نظام‌نامه‌های کلیسایی — ژانری از ادبیات مسیحی اولیه — طبقه‌بندی می‌شود که دستورالعمل‌های منسوب به حواریون درباره رفتار اخلاقی، آیین و سازمان کلیسایی ارائه می‌داد. این اثر را می‌توان میان سال‌های ۳۷۵ تا ۳۸۰ میلادی تاریخ‌گذاری کرد. خاستگاه آن معمولاً سوریه، احتمالاً انطاکیه دانسته می‌شود. نویسنده آن ناشناس است، هرچند از زمان جیمز آشر اغلب همان نویسنده نامه‌های شبه‌ایگناتیوس دانسته شده — شاید اسقف اونومیایی قرن چهارم، یولیانوس کیلیکیایی.

قانون اساسی رسولان شامل هشت کتاب درباره انضباط، عبادت و آموزه مسیحیان اولیه است که ظاهراً به‌عنوان راهنمای روحانیون — و تا حدی مؤمنان عادی — در نظر گرفته شده. این اثر ادعا می‌کند که نوشته دوازده حواری است، چه به‌صورت فردی و چه به‌صورت جمعی.

#### ساختار

ساختار قانون اساسی رسولان را می‌توان چنین خلاصه کرد:

کتاب‌های ۱ تا ۶ بازنویسی آزادانه دیداسکالیا رسولان، اثر قدیمی‌تری از همین ژانر، هستند. کتاب ۷ تا حدی بر دیداخه استوار است و فصل‌های ۳۳ تا ۴۵ آن شامل دعاهایی مشابه دعاهای یهودی در کنیسه‌ها است. کتاب ۸ بخش پیچیده‌تری است که فصل‌های ۱ تا ۲ آن گزیده‌ای از رساله‌ای گمشده درباره موهبت‌های روحانی را در بر می‌گیرد، فصل‌های ۳ تا ۴۶ بر سنت رسولی استوارند و به‌شدت گسترش یافته‌اند، و فصل ۴۷ به نام قوانین رسولان شناخته می‌شود که گردش گسترده‌تری نسبت به بقیه کتاب داشت.

بهترین نسخه خطی، یعنی واتیکان gr 1506، گرایش‌های آریایی دارد که در نسخه‌های دیگر یافت نمی‌شود، زیرا این مطالب به‌عنوان بدعت سانسور شده بودند.

قانون اساسی رسولان منبع مهمی برای تاریخ آیین در کلیسای انطاکیه است. این اثر شامل طرح کلی یک آنافورا در کتاب دوم، یک آنافورای کامل در کتاب هفتم (که گسترشی از آنچه در دیداخه یافت می‌شود)، و آیین کامل کتاب هشتم قانون اساسی رسولان است که قدیمی‌ترین شکل شناخته‌شده‌ای است که می‌توان آن را یک آیین الهی کامل نامید.

در دوران باستان، قانون اساسی رسولان به اشتباه تصور می‌شد که توسط کلمنت روم گردآوری و منتقل شده — اقتداری که نامش به بیش از یک اثر از ادبیات مسیحی اولیه اعتبار بخشیده است.

قانون اساسی رسولان توسط فرمان ژلاسیوس به‌عنوان آپوکریفا رد شد، و شورای کوینیسکست در سال ۶۹۲ بیشتر اثر را به‌عنوان الحاقات بدعت‌آمیز رد کرد. مسیحیت شرقی تنها بخشی از کتاب ۸ را که به نام قوانین رسولان شناخته می‌شود پذیرفت. با این حال، دایره‌المعارف کاتولیک ۱۹۱۳ این قوانین اساسی را در دوران باستان «بسیار محترم» و پایه‌ای برای مقادیر قابل توجهی از حقوق کلیسایی توصیف می‌کند.

قانون اساسی رسولان توسط یوحنای دمشقی به‌عنوان متن قانونی پذیرفته شد و به شکل اصلاح‌شده‌ای در قانون ۸۱ کتابی کلیسای ارتدکس اتیوپی گنجانده شد.

هرچند متن قانون اساسی رسولان در بسیاری از کتابخانه‌ها در طول قرون وسطی موجود بود، اما تا حد زیادی نادیده گرفته شد. در سال ۱۵۴۶ نسخه لاتینی متنی در کرت یافت و منتشر شد. اولین ویرایش کامل متن یونانی در سال ۱۵۶۳ توسط توریانوس چاپ شد. ویلیام ویستون در قرن هجدهم جلد سوم اثرش «مسیحیت اولیه احیاشده» را به اثبات این اختصاص داد که «آن‌ها مقدس‌ترین کتاب‌های قانونی عهد جدید هستند.»

امروزه قانون اساسی رسولان به‌عنوان سندی تاریخی بسیار مهم تلقی می‌شود، زیرا شرایط اخلاقی و دینی و همچنین آداب عبادی قرن سوم و چهارم را آشکار می‌کند. این اثر بخشی از مجموعه آبای پیش از نیقیه است.

#### قوانین رسولان

چهل‌وهفتمین و آخرین فصل از کتاب هشتم قانون اساسی رسولان شامل هشتاد و پنج قانون رسولان است که ادعا می‌کنند از یک شورای رسولی در انطاکیه هستند. این قوانین بعداً توسط شورای شرقی ترولو در سال ۶۹۲ تأیید شدند ولی توسط پاپ قسطنطین رد شدند. در کلیسای لاتین تنها پنجاه تا از این قوانین در گردش بودند که توسط دیونیسیوس اکزیگووس حدود سال ۵۰۰ میلادی به لاتین ترجمه شدند و در مجموعه‌های غربی و سپس در کورپوس یوریس کانونیسی گنجانده شدند. قانون شماره ۸۵ فهرستی از کتاب‌های قانونی است: یک قانون عهد عتیق چهل‌وشش کتابی که اساساً با ترجمه هفتادگانی مطابقت دارد، بیست‌وشش کتاب از آنچه اکنون عهد جدید است (بدون مکاشفه یوحنا)، دو رساله کلمنت، و خود قانون اساسی رسولان که اینجا نیز به کلمنت نسبت داده شده، حداقل به‌عنوان گردآورنده.

#### خلاصه

این اثر همچنین به نام اپیتومه شناخته می‌شود و معمولاً «خلاصه کتاب هشتم قانون اساسی رسولان» نام دارد که بازنویسی فصل‌های ۱-۲، ۴-۵، ۱۶-۲۸، ۳۰-۳۴، ۴۵-۴۶ از کتاب هشتم است. متن ابتدا توسط پل دو لاگارد در سال ۱۸۵۶ و سپس توسط فرانتس کساور فون فونک در سال ۱۹۰۵ منتشر شد.

## منابع

رده:آثار با پدیدآور نامشخص
رده:اصطلاحات مسیحی
رده:کتاب‌های سده ۴ (میلادی)
رده:متون مسیحیت سده ۴ (میلادی)
رده:مسیحیت در سوریه