روابط اسرائیل و هلند

**روابط اسرائیل و هلند** به مناسبات دیپلماتیک و سیاسی میان اسرائیل و هلند اشاره دارد. هلند در سال ۱۹۴۷ به طرح سازمان ملل برای تقسیم فلسطین رأی مثبت داد و دو کشور در سال ۱۹۴۹ روابط دیپلماتیک خود را برقرار کردند. هلند سفارتخانه‌ای در رمت گن، دفتر اطلاع‌رسانی در اورشلیم و دو کنسولگری افتخاری در ایلات و حیفا دارد. اسرائیل نیز سفارتخانه‌ای در لاهه دارد. هر دو کشور عضو کامل اتحادیه مدیترانه هستند.

روابط دو کشور از نظر تاریخی دوستانه بوده‌است، اما پس از اکتبر ۲۰۲۳ تنش‌های قابل توجهی میان آنها پدید آمده‌است. نقش هلند به‌عنوان میزبان نهادهای مهم بین‌المللی از جمله دیوان کیفری بین‌المللی عاملی مؤثر در مناسبات دو کشور به‌شمار می‌رود. در سال ۲۰۱۲ حجم بازرگانی دوجانبه میان دو کشور به بیش از ۵ میلیارد دلار رسید.

## پیشینه

### دوره ییشوو
ویلم الکساندر پادشاه هلند در سال ۲۰۱۳ در مراسم شامی به افتخار شیمون پرز رئیس‌جمهور اسرائیل، به پیوندهای دیرینه هلند و بازتأسیس سرزمین یهودی اشاره کرد و گفت: «این یک بانکدار هلندی از لاهه، یاکوبوس کان، بود که خرید زمینی را ممکن ساخت که نخستین محله‌های نوین تل‌آویو بیش از ۱۰۰ سال پیش بر آن ساخته شد.» یاکوبوس هنریکوس کان (۱۸۷۲–۱۹۴۴) بانکدار یهودی هلندی و مالک بانک خصوصی «ان‌وی بانکیرسکانتور فان لیسا اند کان» (بعدها ای‌بی‌ان آمرو) بود. از جمله مشتریان او اعضای خاندان سلطنتی هلند بودند. کان از بنیان‌گذاران بانک اوتسار هیتیاشووت هایهودیم و بانک آنگلو پالستین (بانک لومی) و سرمایه‌گذار در شرکت‌هایی چون پتاش فلسطین (کارخانه‌های دریای مرده) و فروتاروم بود. کان حامی مالی بسیاری از کنش‌های هرتصل و کنگره‌های صهیونیستی بود و زمین آحوزات بایت را که هسته اولیه تل‌آویو شد خریداری کرد. او در سال ۱۹۲۴ برای سومین بار به اورشلیم آمد و به‌عنوان نخستین کنسول هلند در اورشلیم (۱۹۲۴–۱۹۲۷) منصوب شد. کان در ۷ اکتبر ۱۹۴۴ در اردوگاه کار اجباری ترزین‌اشتات درگذشت.

### ۱۹۴۸–۱۹۹۹
هلند در آغاز از حامی‌ترین کشورهای اروپایی اسرائیل بود و یکی از معدود کشورهایی بود که سفارتخانه خود را در اورشلیم تأسیس کرد، در حالی که بیشتر کشورها ترجیح می‌دادند سفارتخانه‌های خود را تا تعیین وضعیت نهایی اورشلیم در منطقه تل‌آویو قرار دهند. پس از جنگ شش‌روزه، مردم هلند حدود ۴٫۲ میلیون دلار به اسرائیل کمک مالی کردند.

پس از قطع روابط دیپلماتیک اتحاد جماهیر شوروی با اسرائیل در پی جنگ شش‌روزه، سفارت هلند در مسکو بخش حافظ منافع اسرائیل را تأسیس کرد و تا ژانویه ۱۹۹۱ که روابط دیپلماتیک احیا شد، نماینده منافع اسرائیل در شوروی بود.

در سال ۱۹۷۳، در جریان جنگ یوم کیپور، هلند یکی از تنها دو کشور اروپایی (به همراه پرتغال) بود که به هواپیماهای آمریکایی حامل تجهیزات نظامی به اسرائیل در عملیات نیکل گراس اجازه بهره‌گیری از پایگاه‌های هوایی خود را داد. هلند همچنین تجهیزات نظامی شامل موتور، قطعات یدکی و گلوله‌های توپ برای تانک‌های سنتوریون ساخت بریتانیا را پس از اعمال تحریم تسلیحاتی بریتانیا علیه اسرائیل تأمین کرد. شماری از رانندگان کامیون هلندی نیز در طول جنگ به اسرائیل رفتند تا جایگزین رانندگانی شوند که برای خدمت نظامی فراخوانده شده بودند.

در سال ۱۹۸۰، در پی تصویب قانون اورشلیم و قطعنامه سازمان ملل مبنی بر خروج سفارتخانه‌ها از اورشلیم، دولت هلند سفارت خود را از اورشلیم منتقل کرد.

نیروهای هلندی در چارچوب یونیفل در لبنان مستقر شدند و در جریان جنگ ۱۹۸۲ لبنان یکی از معدود یگان‌های یونیفل بودند که کوشیدند مانع پیشروی ارتش اسرائیل شوند. سربازان هلندی موانعی نصب کردند که به دو تانک اسرائیلی آسیب زد، اما ستون زرهی اسرائیل سرانجام از میان مواضع آنها عبور کرد.

در جریان جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱، عراق موشک‌های اسکاد به اسرائیل شلیک کرد. نیروی هوایی سلطنتی هلند یک گردان موشک پاتریوت به اسرائیل و ترکیه اعزام کرد. وزارت دفاع هلند بعدها تأیید کرد که موشک‌های پاتریوت تا حد زیادی ناکارآمد بودند، اما ارزش روان‌شناختی آنها بالا بود.

### سده بیست‌ویکم
#### پیش از ۲۰۲۳
در اوت ۱۹۶۱ قراردادی تسلیحاتی میان اسرائیل و هلند به امضا رسید که بر پایه آن اسرائیل ۸۰٬۰۰۰ مسلسل دستی عوزی به ارتش هلند تحویل داد؛ این قرارداد بزرگ‌ترین معامله تسلیحاتی اسرائیل تا آن زمان بود.

مارک روته، نخست‌وزیر هلند در سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴، به‌عنوان حامی سرسخت اسرائیل شناخته می‌شد. بر پایه نظرسنجی سفارت هلند در اسرائیل، هلند از دید اسرائیلی‌ها دومین کشور دوست‌دار اسرائیل در اروپا پس از آلمان رتبه‌بندی شد.

#### جنگ غزه و تنش در روابط (۲۰۲۳–۲۰۲۶)
پس از حمله اسرائیل به نوار غزه، دادگاهی در هلند دولت را ملزم کرد تمام صادرات قطعات جنگنده اف-۳۵ به اسرائیل را متوقف سازد. این حکم برآیند شکایت سازمان‌های بشردوستانه هلندی آکسفام نویب، جنبش صلح پکس و انجمن حقوق بود. با این حال، قطعات ساخته‌شده در هلند که از طریق انبارهای مدیریت‌شده توسط ایالات متحده ارسال می‌شدند همچنان به اسرائیل می‌رسیدند.

در ۷ نوامبر ۲۰۲۴، هواداران باشگاه مکابی تل‌آویو در آمستردام مورد حمله قرار گرفتند و شعارهای یهودستیزانه سر داده شد. این رویداد بازتاب گسترده بین‌المللی داشت و از سوی نخست‌وزیر و پادشاه هلند و رهبران اتحادیه اروپا محکوم شد.

در ۲۱ نوامبر ۲۰۲۴، هلند که میزبان دیوان کیفری بین‌المللی در لاهه است، نخستین کشوری بود که اعلام کرد قصد دارد قرارهای بازداشت صادرشده توسط دیوان علیه بنیامین نتانیاهو و یوآو گالانت وزیر دفاع اسرائیل را اجرا کند.

در ۱۵ ژوئن ۲۰۲۵ تظاهراتی با حضور نزدیک به ۱۰۰ هزار تا ۱۵۰ هزار نفر در لاهه برگزار شد که از دولت هلند خواستند گام‌های قاطع‌تری علیه اقدامات اسرائیل در غزه بردارد؛ این تظاهرات بزرگ‌ترین گردهمایی اعتراضی هلند در دو دهه اخیر بود.

در ۱۹ ژوئن ۲۰۲۵، در جریان جنگ ایران و اسرائیل، سفارت هلند در اسرائیل بر اثر حمله موشکی آسیب دید، اما تلفات جانی نداشت.

در ژوئیه ۲۰۲۵، هلند برای نخستین بار اسرائیل را در فهرست تهدیدهای خارجی امنیت ملی خود قرار داد. بر پایه گزارش هماهنگ‌کننده ضدتروریسم هلند، اسرائیل تلاش کرده بود با انتشار اسنادی حاوی «جزئیات شخصی غیرمعمول و ناخواسته» دربارهٔ شهروندان هلندی میان روزنامه‌نگاران و سیاستمداران، افکار عمومی و سیاست این کشور را تحت تأثیر قرار دهد. این نهاد همچنین نگرانی خود را از تهدید مداوم اسرائیل و ایالات متحده علیه دیوان کیفری بین‌المللی ابراز کرد.

در همان ماه، هلند ورود بتسالل اسموتریچ وزیر دارایی و ایتامار بن گویر وزیر امنیت ملی اسرائیل را به خاک خود ممنوع و آنها را عنصر نامطلوب اعلام کرد؛ دلیل این اقدام فراخوان آنها برای پاکسازی قومی در غزه بود. دولت هلند همچنین سفیر خود در اسرائیل، ماریت اسخورمن، را فراخواند.

در ۲۲ اوت ۲۰۲۵، کاسپار ولدکامپ وزیر امور خارجه هلند از کابینه اسخوف استعفا داد و حزبش «پیمان اجتماعی نوین» از ائتلاف حاکم خارج شد؛ دلیل این اقدام ناکامی در متقاعد کردن کابینه برای اعمال تحریم‌ها علیه اسرائیل بود. با این حال، پارلمان هلند در همان ماه پیشنهاد تحریم اسرائیل و شناسایی کشور مستقل فلسطینی را رد کرد.

در سپتامبر ۲۰۲۵، وزیر امور خارجه جدید هلند، دیوید فان ویل، اعلام کرد که هلند قصد دارد واردات کالاهای تولیدشده در شهرک‌های اسرائیلی در سرزمین‌های اشغالی فلسطینی را ممنوع کند.

در دسامبر ۲۰۲۵، هلند به همراه ایرلند، اسپانیا و اسلوونی اعلام کرد مسابقات یوروویژن ۲۰۲۶ را به دلیل شرکت اسرائیل تحریم خواهد کرد.

در ۱۲ مارس ۲۰۲۶، هلند به همراه ایسلند به شکایت آفریقای جنوبی علیه اسرائیل به اتهام نسل‌کشی در دیوان بین‌المللی دادگستری پیوست.

## روابط بازرگانی
هلند در طول سال‌ها شریک بازرگانی مهمی برای اسرائیل بوده و موافقتنامه‌های متعددی میان دو کشور از جمله در زمینه‌های پژوهش و توسعه و جلوگیری از اخذ مالیات مضاعف به امضا رسیده‌است. سال ۲۰۱۲ سال اوج بازرگانی دوجانبه بود که حجم آن به بیش از ۵ میلیارد دلار رسید. اسرائیل سومین مقصد صادراتی هلند در اروپا پس از آلمان و ایتالیا با ۲٫۸۴ میلیارد دلار بود و هلند دومین مقصد صادراتی اسرائیل در اروپا پس از بریتانیا با ۲٫۳ میلیارد دلار بود.

## جامعه یهودی هلند
نزدیک به ۳۲٬۸۰۰ یهودی در هلند زندگی می‌کنند.

## افکار عمومی
بر پایه نظرسنجی مرکز تحقیقات پیو در سال ۲۰۲۵، تنها ۱۹ درصد از مردم هلند دیدگاه مثبتی نسبت به اسرائیل داشتند و ۷۸ درصد دیدگاهشان منفی بود؛ همچنین ۱۹ درصد به بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل اعتماد داشتند و ۷۸ درصد به او اعتماد نداشتند.

## نمایندگی‌های دیپلماتیک
* اسرائیل سفارتخانه‌ای در لاهه دارد.
* هلند سفارتخانه‌ای در رمت گن دارد.

File:Ambassade van Israël, Den Haag.JPG|سفارت اسرائیل در لاهه


## جستارهای وابسته
* روابط خارجی اسرائیل
* تاریخ یهودیان در هلند

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* سفارت اسرائیل در لاهه
* سفارت هلند در تل‌آویو

رده:روابط اسرائیل و هلند
رده:روابط دوجانبه اسرائیل
رده:روابط دوجانبه هلند