قانون حقوق بشر کره شمالی

**قانون حقوق بشر کره شمالی** (به انگلیسی: ) قانونی فدرال در ایالات متحده آمریکا است که در ۱۸ اکتبر ۲۰۰۴ توسط رئیس‌جمهور جرج دابلیو. بوش امضا و به قانون تبدیل شد. هدف این قانون ارتقای حقوق بشر و آزادی پناهندگان کره‌شمالی از راه ارائه کمک‌های بشردوستانه به کره‌شمالی‌ها در داخل آن کشور، اعطای کمک‌هزینه به سازمان‌های خصوصی غیرانتفاعی برای ترویج حقوق بشر، دموکراسی، حاکمیت قانون و توسعه اقتصاد بازار، افزایش دسترسی به اطلاعات در داخل کره شمالی و ارائه یاری بشردوستانه یا حقوقی به کره‌شمالی‌هایی بود که از آن کشور گریخته بودند.

این قانون سالانه ۲۴ میلیون دلار بودجه اختصاص داد و کره‌شمالی‌ها را واجد شرایط پناهندگی سیاسی در ایالات متحده کرد. قانون حقوق بشر کره شمالی در سال‌های ۲۰۰۸ و ۲۰۱۲ بازتأیید و تمدید شد و تا نوامبر ۲۰۲۴ تا سال ۲۰۲۸ تمدید شده‌است.

## پیشینه
قانون حقوق بشر کره شمالی ۲۰۰۴ پس از فرایند طولانی اصلاح، در ۲۸ سپتامبر ۲۰۰۴ از مجلس سنای ایالات متحده آمریکا گذشت و بدون هیچ تغییر دیگری در ۴ اکتبر از مجلس نمایندگان ایالات متحده آمریکا نیز تصویب شد. این قانون در ۱۸ اکتبر ۲۰۰۴ توسط رئیس‌جمهور بوش امضا شد.

بر پایه بیانیه‌ای که کاخ سفید در ۲۱ اکتبر ۲۰۰۴ منتشر کرد، این «قانون ابزارهای تازه و سودمندی برای رسیدگی به وضعیت اسفبار حقوق بشر در کره شمالی فراهم می‌آورد و تلاش‌ها را بر یاری‌رساندن به کسانی که از رژیم می‌گریزند و آنان که در داخل کشور گرفتار مانده‌اند متمرکز می‌کند.»

بر پایه قطعنامه مجلس نمایندگان در ۲۳ مارس ۲۰۰۴، هدف قانون «ارتقای حقوق بشر و آزادی در جمهوری دموکراتیک خلق کره و دیگر اهداف» بود.

این قانون سالانه ۲۴ میلیون دلار بودجه اختصاص داد و کره‌شمالی‌ها را واجد شرایط پناهندگی سیاسی در ایالات متحده کرد.

قانون دربرگیرنده چندین بند دربارهٔ ارتقای حقوق بشر کره‌شمالی‌ها، یاری به کره‌شمالی‌های نیازمند و حفاظت از پناهندگان کره‌شمالی بود. برخی از این بندها عبارتند از: بخش ۱۰۲ (پشتیبانی از برنامه‌های حقوق بشر و دموکراسی)، بخش ۱۰۵ (کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل متحد)، بخش ۱۰۷ (فرستاده ویژه حقوق بشر در کره شمالی) و بخش ۲۰۲ (کمک بشردوستانه از راه سازمان‌های غیردولتی و بین‌المللی).

### بخش ۳۰۲: واجد شرایط بودن برای پناهندگی
بخش ۳۰۲ (الف) این قانون تصریح می‌کند که هدف قانون «به هیچ وجه لطمه زدن به هر حقی نیست که کره‌شمالی‌ها ممکن است بر پایه قانون اساسی جمهوری کره از آن برخوردار باشند.» با این حال، عبارت قابل‌توجه بخش ۳۰۲ (ب) بیان می‌دارد که «یک تبعه جمهوری دموکراتیک خلق کره، تبعه جمهوری کره تلقی نخواهد شد.» پیش از این، کره‌شمالی‌ها شهروندان کره جنوبی شمرده می‌شدند.

## پیشینه تاریخی قانون
قانون حقوق بشر کره شمالی ۲۰۰۴ نخستین بار از سوی سناتور سم براونبک در واکنش به «یکی از بدترین فاجعه‌های حقوق بشری جهان» ارائه شد.

بنا بر گزارش وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا، دولت کره شمالی «دیکتاتوری تحت فرمانروایی مطلق کیم جونگ‌ایل» است که همچنان نقض‌های شدید و گسترده حقوق بشر را مرتکب می‌شود.

از اواسط دهه ۱۹۹۰ شمار بزرگی از پناهندگان به دلیل فقر مداوم، قحطی‌های گاه‌به‌گاه و سرکوب سیاسی از کره شمالی گریختند. برخی در کره جنوبی، ایالات متحده و کشورهای دیگر اسکان داده شدند؛ اما شمار بسیار و نامعلومی در چین و دیگر کشورهای آسیای شرقی باقی ماندند.

به گفته براونبک، این قانون «از کمیساریای عالی سازمان ملل متحد برای پناهندگان می‌خواهد که دسترسی به پناهندگان کره‌شمالی در چین را مطالبه کند و خواستار افزایش فشار دیپلماتیک بر چین برای تغییر سیاست دستگیری و بازگرداندن اجباری پناهندگان کره‌شمالی است. چین باید از بستن چشم بر رنج، آزار و اعدام شهروندان کشور همسایه‌اش دست بردارد.»

با وجود تعهدات چین به عنوان عضو کنوانسیون ۱۹۵۱ مربوط به وضعیت پناهندگان و پروتکل ۱۹۶۷ آن، این کشور پناهندگان کره‌شمالی را به‌زور به کره شمالی بازمی‌گرداند؛ جایی که آنان با شکنجه، زندان و اعدام روبه‌رو می‌شوند.

## اجرا
این قانون دفتری در وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا با تمرکز بر حقوق بشر کره شمالی ایجاد کرد. قانون:
# برای هر یک از سال‌های مالی ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۸ تا سقف ۲۰ میلیون دلار برای کمک به پناهندگان کره‌شمالی، ۲ میلیون دلار برای ترویج حقوق بشر و دموکراسی و ۲ میلیون دلار برای ترویج آزادی اطلاعات در داخل کره شمالی اختصاص داد.
# تأیید کرد که کره‌شمالی‌ها واجد شرایط دریافت وضعیت پناهندگی در ایالات متحده هستند و وزارت امور خارجه را مکلف کرد تا ارائه درخواست پناهندگی از سوی کره‌شمالی‌ها را تسهیل کند.
# رئیس‌جمهور را ملزم کرد که فرستاده ویژه‌ای برای ارتقای حقوق بشر در کره شمالی منصوب کند.

در دوره دولت جرج دابلیو. بوش، این دفتر توسط فرستاده ویژه جی لفکوویتز (به انگلیسی: ) اداره می‌شد. لفکوویتز در پایان دوره دولت، گزارش نهایی خود دربارهٔ تحولات پس از تصویب قانون را منتشر کرد.

### نخستین پذیرش پناهندگان
در ۵ مه ۲۰۰۶ ایالات متحده برای نخستین بار پس از امضای قانون، به شش کره‌شمالی پناهندگی اعطا کرد. این گروه بی‌نام از کشوری ناشناخته در جنوب شرق آسیا رسیده بودند و چهار زن از میان آنان اعلام کردند که قربانی ازدواج اجباری بوده‌اند.

تا ۱۵ سپتامبر ۲۰۰۸ به ۶۳ پناهنده کره‌شمالی اجازه ورود به ایالات متحده داده شده بود. از میان آنان قابل‌توجه‌ترین فرد کیم می‌جا (نام مستعار) بود که نخستین فراری کره‌شمالی شد که بدون مصاحبه اقامت دائم ایالات متحده را دریافت کرد. تا ژانویه ۲۰۰۹ ایالات متحده ۷۱ پناهنده کره‌شمالی را از کشورهای ترانزیت نامعلوم برای اسکان مجدد پذیرفته بود.

### پخش رادیویی
قانون حقوق بشر کره شمالی ۲۰۰۴ از هیئت فرمانداران پخش (به انگلیسی: ) خواست تا با افزایش حجم برنامه‌های کره‌ای‌زبان رادیو آسیای آزاد (به انگلیسی: ) و صدای آمریکا انتشار آزادانه اطلاعات در کره شمالی را تسهیل کند. محتوای این برنامه‌ها شامل خلاصه اخبار شبه‌جزیره کره، مصاحبه با فراریان کره شمالی و تفسیرهای بین‌المللی دربارهٔ رویدادهای داخل کره شمالی بود.

## بازتأیید
با وجود انتقادها دربارهٔ کندی اجرای قانون اصلی از سوی قوه مجریه، شمار اندک اسکان مجدد پناهندگان کره‌شمالی و روند کند رسیدگی به پرونده پناهندگان در خارج، لایحه H.R. 5834 (قانون بازتأیید حقوق بشر کره شمالی ۲۰۰۸) در ۲۶ سپتامبر ۲۰۰۸ به رئیس‌جمهور تقدیم شد و در ۷ اکتبر ۲۰۰۸ امضا و اجرایی شد.

در ۲۳ سپتامبر ۲۰۰۸ کنگره ایالات متحده آمریکا اعتبار این قانون را چهار سال دیگر تمدید کرد. در نسخه بازنگری‌شده، جایگاه فرستاده ویژه حقوق بشر کره شمالی به سطح سفیر تمام‌عیار ارتقا یافت؛ در عین حال بودجه برنامه‌های ترویج حقوق بشر از ۴ میلیون دلار اولیه به ۲ میلیون دلار کاهش یافت.

تمرکز اصلی لایحه بازتأیید، افزایش نقش ایالات متحده در یاری به پناهندگان کره‌شمالی بود. لایحه به کمبود پیشرفت پس از تصویب قانون ۲۰۰۴ اشاره داشت. در سال ۲۰۱۲ قانون تا ۲۰۱۷ تمدید شد و بر توقف بازگرداندن اجباری کره‌شمالی‌ها از سوی چین تأکید مجدد کرد. جولی ترنر (به انگلیسی: ) فرستاده ویژه کنونی است که در اکتبر ۲۰۲۳ منصوب شد.

## جستارهای وابسته
* حقوق بشر در کره شمالی
* حقوق ایالات متحده آمریکا
* روابط کره شمالی و ایالات متحده آمریکا

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* گزارش نهایی جی لفکوویتز، فرستاده ویژه حقوق بشر در کره شمالی
* بیانیه رئیس‌جمهور جرج دابلیو. بوش درباره قانون حقوق بشر کره شمالی ۲۰۰۴
* متن کامل قانون حقوق بشر کره شمالی ۲۰۰۴
* اجرای قانون حقوق بشر کره شمالی

رده:حقوق بشر در کره شمالی
رده:کره شمالی در ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:ایالات متحده آمریکا در ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:روابط کره شمالی و ایالات متحده آمریکا