بحران برق در نوار غزه

**بحران برق در نوار غزه**، یک بحران برق مداوم و رو به رشد است که نزدیک به دو میلیون نفر از ساکنان نوار غزه با آن مواجه هستند و برق معمولی فقط برای چند ساعت در روز و طبق برنامه خاموشی‌های دوره‌ای ارائه می‌شود. برخی از ساکنان غزه و مؤسسات دولتی از ژنراتورهای برق خصوصی، پنل‌های خورشیدی و واحدهای تأمین برق اضطراری برای تولید برق در مواقعی که برق معمولی در دسترس نیست، استفاده می‌کنند.

این بحران عمدتاً نتیجه تنش‌ها بین حماس، که از ژوئن ۲۰۰۷ بر غزه حکومت می‌کند، و تشکیلات خودگردان فلسطین و فتح، که در کرانه باختری حکومت می‌کند، بر سر درآمد مالیات گمرکی، بودجه غزه و اقتدار سیاسی است. دولت حماس در غزه برای کمک به تأمین برق در غزه به تشکیلات خودگردان متکی بوده است، و عوارض واردات سوخت غزه که از طریق اسرائیل خریداری می‌شود، طبق پروتکل روابط اقتصادی، توسط اسرائیل جمع‌آوری می‌شود که به تشکیلات خودگردان منتقل می‌شود و این تشکیلات هزینه برق تأمین شده توسط اسرائیل و مصر را به اسرائیل پرداخت می‌کند. در آوریل ۲۰۱۷، تشکیلات خودگردان پرداخت قبوض برق صادر شده توسط شرکت برق اسرائیل و مصر را متوقف کرد. این تصمیم در ژانویهٔ ۲۰۱۸ لغو شد.

در مراحل اولیه جنگ غزه، اسرائیل تأمین برق غزه را قطع کرد. تنها نیروگاه باقی مانده به عنوان تأمین کننده اصلی، در ۱۱ اکتبر ۲۰۲۳ سوخت خود را تمام کرد.

## تاریخچه
تا ژوئن ۲۰۱۳، سوخت دیزل برای این نیروگاه از مصر قاچاق می‌شد، جایی که در آن زمان سوخت یارانه‌ای بالایی داشت. مصر اقداماتی علیه تونل‌های قاچاق نوار غزه انجام داد و این واردات ارزان را متوقف کرد. با توقف چنین قاچاقی و با توجه به محدود شدن مقادیر سوختی که از طریق اسرائیل به دلیل محاصره نوار غزه توسط اسرائیل تأمین می‌شد، این نیروگاه با ظرفیت جزئی شروع به کار کرد. تأمین برق توسط شرکت برق اسرائیل مشمول محاصره نبود و تأمین برق از مصر غیرقابل اعتماد بود.

در طول جنگ ۲۰۱۴ غزه، نیروگاه برق غزه چندین بار مورد اصابت گلوله‌های اسرائیل قرار گرفت. سیستم‌های اطفاء حریق آن مورد اصابت قرار گرفت و مخازن سوخت آن به آتش کشیده شد. تا سال ۲۰۱۵، این نیروگاه برخی تعمیرات اساسی را پشت سر گذاشته بود و برای کار به یک مخزن سوخت کوچک متکی بود. محاصره، نگهداری و واردات قطعات را بسیار دشوار کرده و واردات سوخت را محدود می‌کند.

### بحران ۲۰۱۷ برق
در ۱۶ آوریل ۲۰۱۷، نیروگاه برق غزه پس از اتمام سوخت تأمین‌شده توسط قطر و ترکیه تعطیل شد. حماس، تشکیلات خودگردان را به دلیل عدم انتقال درآمدهای مالیاتی به غزه، مقصر بحران دانست، در حالی که تشکیلات خودگردان ادعا کرد که مقامات حماس در غزه به سادگی قادر به اداره کارآمد نیروگاه نیستند. تا ۲۵ آوریل ۲۰۱۷، تمام خطوط برق از مصر به غزه قطع بود. برق تأمین‌شده توسط شرکت برق اسرائیل تنها برق موجود در نوار غزه بود.

در آوریل ۲۰۱۷، تشکیلات خودگردان فلسطین به شرکت برق اسرائیل اعلام کرد که تنها ۲۵ میلیون شکل از ۴۰ میلیون شکل هزینه ماهانه غزه را پرداخت خواهد کرد و به شرکت برق اسرائیل دستور داد تا میزان عرضه را کاهش دهد. شرکت برق اسرائیل در مه و ژوئن ۲۰۱۷ میزان عرضه به غزه را کاهش داد و گفت که این اختلاف یک موضوع داخلی فلسطینی است. محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، به دنبال افزایش فشار بر حماس بود. ارتش اسرائیل و سازمان ملل متحد هشدار داده‌اند که بحران برق و بحران انسانی ناشی از آن ممکن است غزه را به سمت آغاز خصومت‌های نظامی سوق دهد. حماس تصمیم اسرائیل را «خطرناک و فاجعه‌بار» خوانده و تهدید به از سرگیری خشونت کرده است.

به گزارش الشرق الاوسط، مصر در ژوئن ۲۰۱۷ پیشنهاد داد که در ازای استرداد ۱۷ تروریست تحت تعقیب و سایر مطالبات امنیتی، برق غزه را تأمین کند. در ۲۰ ژوئن ۲۰۱۷، گزارش شد که مصر و حماس به تفاهمی دست یافته‌اند که بر اساس آن مصر روزانه ۵۰۰ تن سوخت دیزل به غزه تأمین خواهد کرد. این تأمین مشمول عوارض گمرکی اسرائیل (که توسط تشکیلات خودگردان فلسطین توقیف می‌شد) نمی‌شد.

در ژوئیهٔ ۲۰۱۷، به دلیل کمبود برق، فاضلاب تصفیه نشده به دریا هدایت شد و سواحل غزه را به شدت آلوده کرد. در نتیجه، تعداد بازدیدکنندگان از ساحل به شدت کاهش یافت. ساحل زیکیم اسرائیل نیز به دلیل آلودگی فاضلاب غزه بسته شد. فاضلاب غزه همچنین از طریق نهل حانون از بیت حانون و بیت‌لاهیا به اسرائیل پمپ می‌شد و آبخوان زیرزمینی ساحلی اسرائیل را آلوده می‌کرد.

در اوت ۲۰۱۷، دفتر حقوق بشر سازمان ملل متحد از مقامات اسرائیلی، فلسطینی و حماس خواست تا این درگیری را حل و فصل کنند و گفت: «ما عمیقاً نگران وخامت مداوم شرایط انسانی و حفاظت از حقوق بشر در غزه هستیم» و اینکه تأمین برق کمتر از چهار ساعت در روز از ماه آوریل «تأثیر شدیدی بر ارائه خدمات ضروری بهداشتی، آب و فاضلاب دارد».

گروه حقوق بشر اسرائیلی بتسلیم مستند کرده است که چگونه مردم غزه با قطعی برق چند ساعته در روز کنار می‌آیند، و همچنین گفته است که اسرائیل باید مسئولیت این بحران را بر عهده بگیرد، مسئولیتی که اسرائیل آن را انکار می‌کند و می‌گوید حماس باید به جای منافع شخصی و هزینه‌های نظامی برای تجهیزات و تونل‌های نظامی، بودجه‌ای را برای برق اختصاص دهد.

### اختلالات بیشتر
در اوت ۲۰۲۰، نیروگاه برق غزه پس از آنکه اسرائیل ارسال سوخت را پس از پرتاب ده‌ها بالن آتش‌زا از غزه که باعث آتش‌سوزی در بوته‌زارهای جنوب اسرائیل شد، متوقف کرد، تعطیل شد. منابع سیاسی این تلاش را تلاشی برای فشار بر اسرائیل برای کاهش محاصره و اجازه سرمایه‌گذاری بیشتر اعراب و بین‌المللی توصیف کردند.

در جریان بحران ۲۰۲۱ اسرائیل و فلسطین، خطوط برقی که از اسرائیل به غزه برق می‌رساندند، مورد اصابت موشک‌های سرگردان غزه قرار گرفتند و سه خط از ده خط برق اسرائیل را از کار انداختند و به شدت برق را کاهش دادند. در آن زمان، شرکت برق اسرائیل اعلام کرد که نمی‌تواند خطوط را تعمیر کند، و پس از توقف جنگ، اتحادیه شرکت برق اسرائیل بیانیه‌ای منتشر کرد و در آن از تعمیر تأسیسات تا زمان بازگرداندن اسرای اسرائیلی حماس (از جمله آورا منگیستو و اجساد هادار گلدین و اورون شائول) خودداری کرد.

در طول جنگ غزه، اسرائیل برق غزه را قطع کرد. تنها نیروگاه برق باقی مانده در ۱۱ اکتبر ۲۰۲۳ سوخت خود را از دست داد.

## منابع تغذیه
تقریباً تمام سوخت مایع غزه و حدود نیمی از برق آن توسط اسرائیل تأمین می‌شود. این منابع معمولاً مشمول محاصره مداوم نوار غزه نمی‌شوند، هرچند محدودیت‌هایی اعمال می‌شود.

از سال ۲۰۱۷، نیازهای عادی انرژی غزه تقریباً ۴۰۰ تا ۶۰۰ مگاوات برای تأمین کامل ۲۴ ساعته برای همه ساکنان تخمین زده می‌شود. برق معمولاً توسط موارد زیر تأمین می‌شود:
* تنها نیروگاه برق غزه که دارای ظرفیت اسمی ۶۰ تا ۱۴۰ مگاوات است (ارقام به دلیل میزان بهره‌برداری و آسیب به نیروگاه متفاوت است) و به سوخت دیزل وارداتی از طریق اسرائیل متکی است،
* ۱۲۵ مگاوات توسط شرکت برق اسرائیل از طریق ۱۰ خط برق و
* ۲۷ مگاوات توسط مصر تأمین می‌شود.

حتی در شرایط عادی، میزان فعلی عرضه برق غزه برای تأمین نیازهای رو به رشد کافی نیست و بحران منجر به تعطیلی بیشتر و کاهش هر یک از این منابع برق شده است.

## جستارهای وابسته
* بحران انرژی
* سیاست آب در خاورمیانه

## منابع

رده:بحران انرژی
رده:تأثیرات درگیری اسرائیل و فلسطین
رده:درگیری فتح و حماس
رده:نوار غزه در جنگ غزه