تاریخچه پزشکی جایگزین

بندانگشتی|«بیماری نمی‌تواند وجود داشته باشد»، عنوان یک آگهی تبلیغاتی در اکتبر سال ۱۸۹۹ در نشریهٔ ''خانه مردم'' بود که به معرفی «ولت‌مریسم» می‌پرداخت؛ روشی موسوم به «شفای مغناطیسی».

**تاریخچه پزشکی جایگزین** شامل بررسی مجموعه‌ای از شیوه‌های درمانی متنوع است که از دههٔ ۱۹۷۰ میلادی به‌طور جمعی تحت عنوان «پزشکی جایگزین» معرفی شدند. این تاریخ هم به سیر تحول کلی این گروه اشاره دارد و هم به تاریخچهٔ فردی هر یک از اعضای آن، همچنین شامل بررسی شیوه‌های پزشکی غربی‌ای است که توسط نهادهای رسمی پزشکی غرب به‌عنوان «روش‌های نامنظم» شناخته شده‌اند. این حوزه، تاریخ پزشکی مکمل و پزشکی تلفیقی را نیز در بر می‌گیرد. اصطلاح «پزشکی جایگزین» به مجموعه‌ای نسبتاً نامشخص و بسیار متنوع از فرآورده‌ها، روش علمی و نظریه‌هایی اطلاق می‌شود که از نظر کاربران آن دارای آثار درمانی مشابه پزشکی هستند، اما منشأ آن‌ها مبتنی بر شواهد علمی حاصل از روش‌های تجربی نیست، بخشی از زیست‌پزشکی محسوب نمی‌شوند یا حتی با شواهد علمی موجود و اصول پذیرفته‌شدهٔ علمی در تضاد هستند. زیست‌پزشکی شاخه‌ای از علم پزشکی است که اصول کالبدشناسی، فیزیک، شیمی، زیست‌شناسی، فیزیولوژی و سایر علوم طبیعی را در عمل بالینی به‌کار می‌گیرد و اثربخشی روش‌های درمانی را با استفاده از روش‌های علمی ارزیابی و تأیید می‌کند.

بخش عمده‌ای از آنچه اکنون به عنوان طب جایگزین طبقه‌بندی می‌شود، به عنوان سیستم‌های پزشکی مستقل و کامل توسعه یافته‌اند، مدت‌ها قبل از زیست‌پزشکی و استفاده از روش‌های علمی توسعه یافته‌اند و در مناطق نسبتاً منزوی جهان توسعه یافته‌اند که در آن‌ها ارتباط پزشکی با پزشکی غربی پیش از علم یا با سیستم‌های یکدیگر کم یا هیچ ارتباطی وجود نداشت. نمونه‌هایی از این موارد عبارتند از طب سنتی چینی، مزاج اروپایی و طب آیورودا در هند. سایر شیوه‌های طب جایگزین، مانند هومئوپاتی، در اروپای غربی و در مخالفت با طب غربی توسعه یافتند، در زمانی که طب غربی بر اساس نظریه‌های غیرعلمی بود که به‌طور دگماتیک توسط مقامات مذهبی غربی تحمیل می‌شدند. هومیوپاتی قبل از کشف اصول اساسی شیمی توسعه یافت، که ثابت کرد داروهای هومیوپاتی چیزی جز آب ندارند. اما هومئوپاتی، با داروهای ساخته شده از آب، در مقایسه با طب ارتدوکس غربی غیرعلمی و خطرناک که در آن زمان استفاده می‌شد، بی‌ضرر بود، که شامل استفاده از توکسین و فصد بود که اغلب منجر به تغییر شکل دائمی یا مرگ می‌شد. سایر روش‌های جایگزین مانند کایروپراکتیک و استخوان‌درمانی، در ایالات متحده در زمانی توسعه یافتند که پزشکی غربی شروع به ترکیب روش‌ها و نظریه‌های علمی کرده بود، اما مدل زیست‌پزشکی هنوز به‌طور کامل تثبیت نشده بود. روش‌هایی مانند کایروپراکتیک و استئوپاتی، که هر کدام توسط نهاد پزشکی نامنظم تلقی می‌شدند، نیز با یکدیگر مخالفت می‌کردند، چه از نظر کلامی و چه از نظر سیاسی با قوانین صدور مجوز. متخصصان استئوپاتی دوره‌ها و آموزش‌های زیست‌پزشکی را به مجوز خود اضافه کردند و دارندگان مجوز دکترای پزشکی استئوپاتی شروع به کاهش استفاده از ریشه‌های غیرعلمی این رشته کردند و بدون روش‌ها و نظریه‌های اصلی، پزشکی استئوپاتی در ایالات متحده اکنون همان زیست‌پزشکی در نظر گرفته می‌شود.

تا دهه ۱۹۷۰، پزشکان غربی که جزئی از نهاد پزشکی نبودند، «پزشکان نامنظم» نامیده می‌شدند و توسط نهاد پزشکی به عنوان غیرعلمی یا شیاد رد می‌شدند. طبابت نامنظم به‌طور فزاینده‌ای به عنوان شیاد و کلاهبرداری به حاشیه رانده شد، زیرا طب غربی به‌طور فزاینده‌ای روش‌ها و اکتشافات علمی را در بر می‌گرفت و موفقیت درمان‌های آن به‌طور متناظر افزایش می‌یافت. در دهه ۱۹۷۰، طبابت‌های نامنظم با طبابت‌های سنتی فرهنگ‌های غیرغربی و سایر طبابت‌های اثبات نشده یا رد شده که جزئی از زیست‌پزشکی نبودند، گروه‌بندی شدند و این گروه به عنوان «طب جایگزین» معرفی شد. پس از جنبشپادفرهنگ دهه ۱۹۶۰، کمپین‌های بازاریابی گمراه‌کننده‌ای که «پزشکی جایگزین» را به عنوان یک «جایگزین» مؤثر برای زیست‌پزشکی تبلیغ می‌کردند، و با تغییر نگرش‌های اجتماعی در مورد عدم استفاده از مواد شیمیایی، به چالش کشیدن هر نوع نهاد و مرجعیت، حساسیت به برابری ارزش‌ها و باورهای سایر فرهنگ‌ها و شیوه‌های آنها از طریق نسبی‌گرایی فرهنگی، افزودن پست‌مدرنیسم و ساختارشکنی به شیوه‌های تفکر در مورد علم و کاستی‌های آن، و با افزایش ناامیدی و استیصال بیماران در مورد محدودیت‌ها و عوارض جانبی پزشکی مبتنی بر شواهد، استفاده از پزشکی جایگزین در غرب شروع به افزایش کرد، سپس از دهه ۱۹۹۰ رشد انفجاری داشت، زمانی که چهره‌های سیاسی ارشد شروع به تبلیغ پزشکی جایگزین کردند و بودجه تحقیقات پزشکی دولتی را به تحقیقات در مورد پزشکی جایگزین، مکمل و تلفیقی معطوف کردند.

## منابع

رده:تاریخ پزشکی
رده:پزشکی جایگزین