گواپو

[بندانگشتی|یک گواپو با لباس معمولی در پایان قرن نوزدهم. نقاشی از [فیلیپو پالیزی، ۱۸۶۶. ]]

**گواپو** (، جمع: *گواپی* -guappi-) یک اصطلاح تاریخی و غیررسمی مرتبط با خرده‌فرهنگ جرم بین ایتالیایی‌ها است و  در زبان ناپولی است که تقریباً معادل یا به معنای اراذل و اوباش، متکبر، جاکش، لاف‌زن یا گردن‌کلفت است. اگرچه امروزه این کلمه اغلب برای اشاره به عضوی از کامورا، سازمانی شبیه مافیای سیسیل در منطقه کامپانیا و پایتخت آن ناپل در ایتالیا، استفاده می‌شود، اما «گواپریا» (یا «گواپاریا»؛ یعنی خرده فرهنگ گواپو) پیش از کامورای مدرن وجود داشته و در اصل یک خرده فرهنگ جنایی متفاوت و جداگانه بوده که خود را بسیار مستقل از کامورا می‌دانسته است.

از نظر تاریخی، «گواپو» به یک خرده‌فرهنگ نسبتاً منسجم در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم اشاره داشت که در منطقه ناپل و تا حد کمتری در مناطق مجاور جنوب ایتالیا رونق داشت. این خرده فرهنگ به‌طور کلیشه‌ای شامل نوعی جنایتکار، دلال، یاغی و گردن‌کلفتِ پر سر و صدا، ژیگول (خوش‌پوش)، متکبر، آزاده و خشن اما شیک‌پوش بود که با این وجود تا حدودی از یک کد افتخار جوانمردی پیروی می‌کرد.

## ریشه‌شناسی
این کلمه به احتمال زیاد از اسپانیایی *guapo* (جنوب ایتالیا قرن‌ها تحت حکومت اسپانیا بود) به معنای جسور، زیبا یا فرد متظاهر گرفته شده است و در نهایت از لاتین *vappa* به معنای شراب بی‌مزه یا رذل گرفته شده است. اسم *guapparia* که گاهی برای اشاره به کامورا نیز استفاده می‌شود، به معنای تکبر، سلطه‌گر یا لاف‌زن است. فعل «guappia» به معنای رفتار کردن مانند «guappo» (کاموریستا)، سلطه‌جو بودن است و از کلمه اسپانیایی «guapear» (تظاهر به شجاعت، به رخ کشیدن ظرافت) گرفته شده است.

این کلمه همچنین ممکن است از گاردونا (Garduña)، یک سازمان جنایی خیالی در اسپانیا که گفته می‌شود پیش‌ساز کامورا بوده است، گرفته شده باشد. گاردونا از «guapos» تشکیل شده بود، که عموماً شمشیرزنان خوب، آدمکش‌های جسور و راهزنان متعهد بودند.

کلمه وپ (wop)، یک توهین قومی آمریکایی برای یک ایتالیایی، احتمالاً از guappo گرفته شده است.

## ویژگی‌ها
اگرچه این اصطلاح امروزه اغلب به یکی از اعضای کامورا (یعنی یک کاموریستا) اشاره دارد، اما شخصیت تاریخی «guappo» لزوماً مترادف با کاموریستا نیست. این یک شخصیت تاریخی در منطقه ناپلی است که با ظاهر شیک یا بیش از حد شیک‌پوشش، ژست غیرمعمولش که توجه را به خود جلب می‌کند و مراقبت خاصی که از بدن و صورت خود نشان می‌دهد، قابل تشخیص است. گواپو را می‌توان بر اساس لباس‌هایی که می‌پوشید، به عنوان «ساده» یا «شیک» توصیف کرد: اولی لباس‌های مجلل و پر زرق و برق را ترجیح می‌داد در حالی که دومی عاشق پوشیدن لباس‌های بهترین خیاط‌های ناپل بود.

در ابتدا، گواپو یک روح نسبتاً خشن و آزاد بود؛ آزاد از قانون و همچنین کامورای «رسمی»، با اصول شرافت خاص خود، همزمان یک اخاذ، جنایتکار و اغلب یک جاکش، در عین حال یک اصلاح‌کننده اشتباهات محله محلی و حامی هنرمندان خواننده کافه. او گاهی با کامورا متحد و گاهی رقیب بود. حدود سال ۱۸۶۰، یک گواپو به عنوان یک کاموریستا مستقل و فردگرا توصیف می‌شد.

هنگامی که کامورا به عنوان یک سازمان ضعیف بود، گواپو شکوفا شد. پس از اولین محاکمه دسته جمعی علیه کامورا در سال‌های ۱۹۱۱–۱۹۱۲ و ظهور حکومت فاشیستی، کامورا به عنوان یک سازمان تقریباً نابود شد. گواپوی محلی بازگشت و دوره بین دو جنگ (۱۹۱۸–۱۹۳۹) اوج قدرت گواپوی فردگرا بود. پس از جنگ جهانی دوم، با بازگشت کامورا، شخصیت گواپو سرانجام در این سازمان ادغام شد. یک گواپوی نمونه آن دوران Pasquale Simonetti بود که با نام "Pascalone ‘e Nola" نیز شناخته می‌شد و بازار میوه ناپل را کنترل می‌کرد. او با پوپتا مارسکا ازدواج کرده بود و به خاطر سیلی زدن علنی به رئیس مافیای آمریکایی، لاکی لوچانو، در پیست اسب‌دوانی آگنانو مشهور بود. (در واقع، مجرم فرانچسکو پیروتزی، معروف به «سیچیلو 'o francese'»، یکی از افراد رئیس کامورا آلفردو مایستو بود)

## در هنر و فرهنگ عامه
گواپو در درام، موسیقی و ادبیات ناپلی، مانند آهنگ ناپلی «گواپاریا» اثر شاعر لیبرو بوویو، در آثار نویسنده رافائله ویویانی، و روزنامه‌نگاران فردیناندو روسو و ماتیلده سرائو حضور دارد.

کمدین توتو نقش یک فرد عادی را که توسط یک «گواپو» مورد آزار و اذیت قرار گرفته بود، در فیلم کمدی ایتالیایی به کارگردانی ویتوریو دسیکا طلای ناپل () در سال ۱۹۵۴ بازی کرد.

آهنگساز اپرای ناپلی دومنیکو چیمارزا یک گوآپو را در اپرای او در سال ۱۷۸۶ با نام «Il credulo». گذار از «گواپاریا» به «کامورا» در اواسط قرن بیستم در چندین فیلم سینمایی با بازی بازیگر و خواننده ایتالیایی «ماریو مرولا (خواننده)» به تصویر کشیده شده است. ماریو مرولا اغلب نقش یک «گواپو» به سبک قدیمی را بازی می‌کرد که در برابر بی‌عدالتی‌های اعمال شده توسط کامورا می‌ایستاد؛ از جمله می‌توان به «Sgarro alla camorra» («اهانت به کامورا»، ۱۹۷۳) و «Lultimo guappo» («آخرین گواپو»، ۱۹۷۸) اشاره کرد.

در فیلم آمریکایی پدرخوانده: قسمت دوم محصول ۱۹۷۴، شخصیت دون فانوچی در حالی به تصویر کشیده می‌شود که مانند یک «گواپو» ی کلیشه‌ای لباس می‌پوشد و خودش را به نمایش می‌گذارد.

## منابع

* 

رده:فرهنگ در ناپل