گیوات هاماتوس

**گیوات هاماتوس** () یک شهرک اسرائیلی برنامه‌ریزی‌شده در اورشلیم شرقی است. این منطقه با مساحتی در حدود ۱۷۰ دونوم در جنوب اورشلیم واقع شده و از شمال به تالپیوت، از جنوب به جیلو و از غرب به بیت صفافا محدود می‌شود. دولت اسرائیل طرح‌هایی را برای ساخت شهرک جدید در این محل تأیید کرده‌است.

جامعه بین‌المللی شهرک‌های اسرائیلی در کرانه باختری از جمله اورشلیم شرقی را بر پایه حقوق بین‌الملل غیرقانونی می‌داند، هرچند اسرائیل این دیدگاه را نمی‌پذیرد. نام گیوات هاماتوس در زبان عبری به معنای «تپه هواپیما» است و پس از سقوط یک هواپیمای جنگی نیروی هوایی اسرائیل در این محل در جریان جنگ شش‌روزه (۱۹۶۷) به آن داده شد.

## نام‌گذاری

گیوات هاماتوس در زبان عبری به معنای «تپه هواپیما» است. این محل نام خود را پس از سقوط یک هواپیمای جت کوچک نیروی هوایی اسرائیل (فوگا سی‌ام. ۱۷۰ مژیستر) در آنجا دریافت کرد. این رویداد در ۶ ژوئن ۱۹۶۷، دومین روز جنگ شش‌روزه، پس از اصابت آتش توپخانه پدافند هوایی اردن رخ داد و خلبان آن، ستوان دان گیوون، کشته شد. بر پایه منبع روسی، پیش از جنگ شش‌روزه در این محل پاسگاه‌های اردنی مستقر بودند.

## پیشینه

بر پایه گزارش مؤسسه پژوهش کاربردی اورشلیم (ARIJ)، اسرائیل ۲۸۵ دونوم زمین از شرفات و بیت صفافا را برای ساخت گیوات هاماتوس مصادره کرد.

کاروان‌های موقت (خانه‌های پیش‌ساخته) در سال ۱۹۹۱ بر روی تپه‌ای ساخته شدند تا شمار زیادی از یهودیان اتیوپیایی را که با پل هوایی به اسرائیل آورده شده بودند، اسکان دهند. به گفته یک استاد علوم سیاسی دانشگاه عبری اورشلیم، گیوات هاماتوس «تپه‌ای خالی، سرد و بادخیز در زمستان، در جنوب دورافتاده منطقه شهرداری بود که به بیت‌لحم و بیت جالا نزدیک بود و یک میدان مین از جنگ‌های پیشین در آن باقی مانده بود». شرکت دولتی مسکن آمیدار نیز خانواده‌های بی‌خانمان اسرائیلی را تا یافتن مسکن جایگزین در گیوات هاماتوس اسکان داد. در این مجموعه نزدیک به ۴۰۰ کاروان وجود داشت که بیشتر آن‌ها بعدها برچیده شدند.

## طرح‌های ساخت‌وساز
در سال ۲۰۰۵ طرح توسعه چهارمرحله‌ای برای این محله رونمایی شد که دربرمی‌گرفت گردشگاه پانوراما، هتل‌ها، کافه‌ها، ساختمان‌های اداری و فضاهای تجاری.

در دسامبر ۲۰۱۲ کمیته محلی برنامه‌ریزی و ساخت‌وساز اورشلیم طرح ساخت ۲٬۶۱۰ واحد مسکونی را در مرحله نخست تأیید کرد. طرح کامل شامل نزدیک به ۸۰۰ واحد مسکونی برای فلسطینیان بیت صفافای مجاور نیز بود. منابع شهرداری اورشلیم اعلام کردند نیمی از ساخت‌وسازها در گیوات هاماتوس برای ساکنان عرب بیت صفافا در نظر گرفته شده‌است.

طرح دیگری با عنوان «گیوات هاماتوس د» شامل ساخت مجموعه هتلی در کنار جاده حبرون و منطقه اشتغال و خدمات شهری در کنار راه‌آهن بود که در سال ۲۰۱۳ تأیید شد اما متوقف ماند.

در ۲۰ فوریه ۲۰۲۰ بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، طرح جدید ایجاد محله گیوات هاماتوس را تأیید کرد.

در ۱۵ نوامبر ۲۰۲۰ سازمان زمین‌های اسرائیل و وزارت مسکن آغاز مناقصه ساخت ۱٬۲۵۷ واحد مسکونی در شهرک جدید را اعلام کردند.

## واکنش‌های بین‌المللی
طرح‌های ساخت‌وساز در گیوات هاماتوس با انتقادهای گسترده بین‌المللی روبه‌رو شد.

در ۲ اکتبر ۲۰۱۴ اتحادیه اروپا گسترش جدید در گیوات هاماتوس را محکوم کرد. ایالات متحده آمریکا نیز این طرح مسکونی را مورد انتقاد قرار داد. به گفته عکیوا الدار، با اجرای این طرح جدایی میان بیت‌لحم و اورشلیم شرقی کامل خواهد شد و هرگونه «ترتیب دیپلماتیک مهم» دربارهٔ شرفات و بیت صفافا عملاً ناممکن می‌شود.

دولت آمریکا بارها مخالفت خود را با ایجاد محله در گیوات هاماتوس اعلام کرد و استدلال نمود که ایجاد کریدور پیوسته اسرائیلی از هار حوما تا جیلو، اورشلیم شرقی را از بیت‌لحم و بخش جنوبی کرانه باختری جدا کرده و امکان یکپارچگی سرزمینی آینده دولت فلسطین را مسدود می‌کند.

پس از اعلام مناقصه نوامبر ۲۰۲۰، نیکولای ملادنوف، فرستاده سازمان ملل برای خاورمیانه، این اقدام را محکوم کرد. جوزپ بورل، نماینده عالی اتحادیه اروپا در سیاست خارجی نیز بیانیه محکومیت صادر کرد. سعید ابوعلی، دستیار دبیرکل اتحادیه عرب برای امور فلسطین و سرزمین‌های اشغالی عرب نیز این طرح شهرک‌سازی را رد کرد.

## جایگاه حقوقی
جامعه بین‌المللی شهرک‌های اسرائیلی در کرانه باختری از جمله اورشلیم شرقی را بر پایه حقوق بین‌الملل غیرقانونی می‌داند، هرچند اسرائیل این دیدگاه را نمی‌پذیرد.

## منابع

* 
* 
* 
* 

رده:محله‌های اورشلیم
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۹۱ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۱ (میلادی) در آسیا
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند