خانواده در جمهوری آذربایجان

سنت‌های خانوادگی آذربایجانی بر وفاداری، عشق متقابل، صداقت، تحمل و احترام به سالمندان و والدین تأکید دارند. هر فرد در خانواده باید به قوانین و اصولی پایبند باشد که با موقعیت و جایگاه شخصی او در خانواده مرتبط است.

## تاریخچه
مردم آذربایجان نوع خانوادگی منحصر به فردی در شرق دارند. در رابطه والد–فرزند، احترام به بزرگ‌ترها یک ارزش اساسی است. در اکثر موارد، کودکان تا زمان ازدواج با والدین خود زندگی می‌کنند، هرچند به ندرت پیش می‌آید که پس از ازدواج نیز فرزندان همچنان با والدین زندگی کنند.

انتظارات اساسی خانوادگی شامل اولویت دادن به خانواده، احترام و مراقبت از اعضای خانواده و وفادار ماندن به سنت‌های منطقه‌ای است.

تا اوایل قرن بیستم، خانواده‌های بزرگ بسیار رایج بودند. در خانواده‌های بزرگ، پیوندهای خویشاوندی برجسته بودند و رهبری خانواده به مردان متأهل یا مسن تعلق داشت. پسر بزرگ‌ترین سهم از ارث را دریافت می‌کرد و پس از مرگ پدر، رئیس خانواده می‌شد.

قبل از قرن بیستم، خانواده‌های آذربایجانی در دو دسته وجود داشتند: دسته اول خانواده‌های گسترده و پدرسالاری بود که نمایندگان دو یا سه نسل همراه با پدر، مادر و پسران متأهل خود با هم زندگی می‌کردند؛ دسته دوم خانواده‌های کوچک بودند که شامل شوهر، همسر و فرزندان می‌شدند.

می‌توان نمونه‌هایی از ساختار خانواده‌های بزرگ در آذربایجان در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم تاریخ شوروی یافت. در چنین خانواده‌هایی، کودکان یتیم تحت تأثیر عموی خود بزرگ می‌شدند. املاک طبق اصول احکام اسلام در داخل خانواده تقسیم می‌شد. سهم ارث برای فرزندان پسر بیشتر از سهم فرزندان دختر بود.

## مدل خانواده مدرن آذربایجان
از قرن بیستم، خانواده‌های آذربایجانی را می‌توان به دو گروه تقسیم کرد: خانواده‌هایی که در مناطق یا روستاها زندگی می‌کنند و به سمت ساختار خانوادگی سنتی‌تر گرایش دارند، یا خانواده‌هایی که در شهرهای بزرگتر مانند باکو یا در کشورهای مختلف جهان زندگی می‌کنند.

پیش از قرن بیستم، خانواده‌های زیادی با ۵ تا ۱۰ عضو وجود داشتند. علاوه بر این، خانواده‌های گسترده همچنان به هم وابسته بودند. تا پایان دهه ۱۹۸۰، مفهوم خانواده کوچک‌تر رایج‌تر شد و روابط قوی با خانواده‌های گسترده کمتر رایج شد.

در دهه ۱۹۹۰، عنوان افتخاری «مادر قهرمان» به خاطر مراقبت و بزرگ کردن یک خانواده بزرگ با ۱۰ فرزند اهدا می‌شد. این مفهوم در دهه ۱۹۹۰ منسوخ شد. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (مه ۲۰۲۳)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D;

پس از کسب استقلال، مادرانی که چهار یا پنج فرزند داشتند به عنوان «مادر قهرمان» شناخته می‌شدند. اما امروزه، آذربایجان بیشتر شامل خانواده‌هایی با دو تا سه فرزند است.

## زنان در خانواده‌های آذربایجانی
وضعیت زنان در آذربایجان در تاریخ اخیر دستخوش تغییرات عمده‌ای شده است. جمهوری دموکراتیک آذربایجان که در سال ۱۹۱۸ تشکیل شد، حقوق برابری جنسیتی را برقرار کرد؛ بنابراین، آذربایجان اولین کشور در شرق بود که حق رأی زنان را پذیرفت.&#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (ژوئن ۲۰۲۴)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D;

در روز جهانی خانواده که در سراسر جهان جشن گرفته می‌شود، رویدادهای متعددی در آذربایجان برگزار می‌شود و هدف آن جلب توجه مردم به مشکلات خانوادگی در ۱۵ مه هر سال است. انتخاب خانواده‌های نمونه در «جشن خانوادگی» که توسط کمیته دولتی امور خانواده، زنان و کودکان برگزار می‌شود، و همچنین برگزاری مراسم در مناطق مختلف کشور، به یک سنت تبدیل شده است.

در حال حاضر، ۱٬۸۳۱٬۱۰۰ خانواده در کشور وجود دارد و طی پنج سال گذشته، ۷۶۶٬۰۰۰ شغل جدید ایجاد شده است. توجه ویژه‌ای به ایجاد شرایط برای توسعه همه‌جانبه خانواده و حل مشکلات مختلف آنها مبذول شد. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (مه ۲۰۲۳)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D;

### سن ازدواج
قانون خانواده در سال ۲۰۱۱ اجازه داد سن ازدواج دختران از ۹ به ۱۲ سال افزایش یابد. طبق این قوانین جدید، کسانی که زنی را مجبور به ازدواج کنند، یا به جریمه نقدی ۲۰۰۰ تا ۳۰۰۰ منات یا بازداشت و حبس تا ۲ سال محکوم خواهند شد. اگر همین وضعیت علیه کسی زیر ۱۲ سال رخ دهد، مبلغ جریمه از ۳۰۰۰ به ۴۰۰۰ منات و مدت حبس تا ۴ سال افزایش می‌یابد.

## قوانین
آذربایجان به کنوانسیون‌های بین‌المللی تقویت خانواده، حمایت از حقوق زنان و کودکان پیوست و قوانین مربوطه را در دهه ۱۹۹۰ در جمهوری پذیرفت. علاوه بر این، آذربایجان به توصیه‌نامه شماره ۱۵۶ سازمان بین‌المللی کار (ILO) در مورد «فرصت‌های برابر و رفتار برابر برای کارگران زن و مرد - کارمندان دارای مسئولیت‌های خانوادگی»، کنوانسیون سازمان ملل متحد در مورد رفع همه اشکال تبعیض علیه زنان، «در مورد حقوق کودک»، «در مورد حمایت از کودکان مربوط به فرزندخواندگی و همکاری بین کشوری»، «در مورد حداقل سن برای استخدام کودکان در کشاورزی»، «در مورد ممنوعیت بدترین اشکال کار کودکان و اقدامات فوری برای از بین بردن کار کودکان» و سایر کنوانسیون‌ها پیوست.

قوانین مربوط به کشاورزی خانوادگی، حقوق کودکان، جلوگیری از محدودیت‌های کودکان معلول و سلامت آنها، توانبخشی و حمایت اجتماعی از کودکان معلول، حمایت اجتماعی از کودکانی که والدین خود را از دست داده‌اند، تغذیه نوزادان و کودکان خردسال، در مورد درمانگاه اجباری کودکان، جرایم سازمان‌یافته فراملی سازمان ملل، کنوانسیون پیشگیری، سرکوب و مجازات قاچاق انسان (به ویژه زنان و کودکان)، در مورد تصویب پروتکل‌های مقابله با عبور غیرقانونی مهاجران از طریق زمین، دریا و هوا، در مورد تابعیت زن متأهل، در مورد تنظیم حقوق بشر و آزادی در جمهوری آذربایجان، در مورد خدمات اجتماعی برای سالمندان، در مورد وضعیت قانونی کودکان متولد شده خارج از ازدواج، در مورد حمایت اجتماعی از خانواده‌های دارای فرزند و دیگران پذیرفته شده است.

## قانون خانواده آذربایجانی
این قانون، استانداردهای حاکم بر ایجاد و تقویت روابط خانوادگی، اصول قطع روابط، حقوق و وظایف اعضای خانواده، مسئولیت‌های مقامات دولتی در این زمینه و همچنین قوانین ثبت احوال دولتی را مطابق با حقوق و آزادی‌های اساسی بشر و مدنی مندرج در قانون اساسی جمهوری آذربایجان تعریف می‌کند.

## کمیته دولتی امور خانواده، زنان و کودکان جمهوری آذربایجان
کمیته دولتی امور خانواده، زنان و کودکان با فرمان رئیس‌جمهور آذربایجان در تاریخ ۶ فوریه ۲۰۰۶ تأسیس شد و هجران حسین‌اوا با فرمان رئیس‌جمهور مورخ ۶ فوریه ۲۰۰۶ به عنوان رئیس این کمیته منصوب شد.

کمیته دولتی امور زنان با فرمان رئیس‌جمهور جمهوری آذربایجان مورخ ۱۴ ژانویه ۱۹۹۸ تأسیس شد. این کمیته در این دوره برای حل مشکلات موجود فعالیت داشته است. کمیته دولتی امور خانواده، زنان و کودکان جمهوری آذربایجان با فرمان رئیس‌جمهور آذربایجان مورخ ۶ فوریه ۲۰۰۶ تأسیس شده است. کمیته دولتی امور خانواده، زنان و کودکان آذربایجان نهاد اجرایی مرکزی است که سیاست‌ها و مقررات دولتی را در زمینه کار با مشکلات خانواده، زنان و کودکان اجرا می‌کند.

وظایف این کمیته شامل توسعه و تحکیم همه‌جانبه نهاد خانواده، حفاظت از ارزش‌های خانواده، به حداقل رساندن مشکلات آن، افزایش نقش خانواده در جامعه و بهبود رفاه آن است. در طول سه سال فعالیت، این کمیته به موفقیت‌های متعددی دست یافته است. به‌طور کلی، تاکنون هیچ سازمان دولتی به‌طور متمرکز با مشکلات خانواده در کشور برخورد نکرده است. اول از همه، یک پایگاه داده کلی از خانواده‌های ساکن آذربایجان ایجاد شد و پرسشنامه‌های نظرسنجی در تمام شهرها و مناطق جمهوری انجام شد.

## جستارهای وابسته
* زن در آذربایجان
* فرهنگ آذربایجان

## منابع

رده:خاندان‌های اهل جمهوری آذربایجان
رده:فرهنگ در جمهوری آذربایجان