القوس

**القوس** () سازمانی فلسطینی فعال در زمینه حقوق دگرباشان جنسی است که با نام رسمی «القوس برای تنوع جنسی و جنسیتی در جامعه فلسطین» شناخته می‌شود. واژه «القوس» در زبان عربی به معنای «رنگین‌کمان» است. این سازمان بر پایه کنش‌گری مردمی بنیان نهاده شده و هدف آن ایجاد جامعه‌های دگرباش و ترویج اندیشه‌های نو دربارهٔ نقش تنوع جنسی و جنسیتی در کنش‌گری سیاسی، نهادهای مدنی، رسانه‌ها و زندگی روزمره است. سازمان خود را «کوئیر-فمینیست» و «ضد استعمار» توصیف می‌کند.

القوس در سال ۲۰۰۱ به‌صورت پروژه‌ای محلی در بیت‌المقدس آغاز به کار کرد و در نوامبر ۲۰۰۷ به‌طور رسمی به سازمانی مستقل تبدیل شد. این سازمان در چهار مرکز در حیفا، اورشلیم شرقی، یافا و رام‌الله فعال است و یکی از مهم‌ترین سازمان‌های فلسطینی مدافع حقوق دگرباشان جنسی به‌شمار می‌رود.

در اوت ۲۰۱۹، تشکیلات خودگردان فلسطین کنش‌های القوس را در کرانه باختری ممنوع اعلام کرد، اما پس از واکنش‌های گسترده سازمان‌های حقوق بشری این ممنوعیت لغو شد.

## پیشینه
القوس در سال ۲۰۰۱ به‌عنوان پروژه‌ای محلی و غیررسمی در چارچوب سازمان یهودی-اسرائیلی «خانه باز اورشلیم» (Jerusalem Open House) شکل گرفت. مانند بسیاری از گروه‌های حقوق بشری پس از فرایند صلح اسلو، فلسطینیان و اسرائیلی‌ها در این سازمان در کنار یکدیگر فعالیت می‌کردند؛ اما با آغاز انتفاضه دوم شکاف میان گروه فلسطینی و سازمان مادر اسرائیلی عمیق‌تر شد. سازمان مادر به القوس اجازه نمی‌داد از واژه «اشغال» بهره ببرد. در سال ۲۰۰۵ القوس از خانه باز اورشلیم جدا شد و سرانجام در نوامبر ۲۰۰۷ به‌طور رسمی به‌عنوان سازمانی مستقل ثبت گردید.

در سال ۲۰۰۹، القوس ابتکار  را پایه‌گذاری کرد که به ارائه آگاهی‌های بهداشت جنسی به جامعه دگرباشان فلسطینی می‌پردازد.

در سال ۲۰۱۱، القوس به همراه سازمان اصوات و کنش‌گر سارا شولمن هیئتی از دگرباشان آمریکایی را برای سفر به سرزمین فلسطین سازماندهی کردند. در سال ۲۰۱۲ این هیئت نامه‌ای سرگشاده خطاب به جوامع دگرباش دربارهٔ اشغال اسرائیلی فلسطین منتشر کرد.

در سال ۲۰۱۳، القوس نزدیک به ۷۰ فلسطینی از جمله خوانندگان شناخته‌شده، تکنسین‌های موسیقی و اعضای جامعه محلی را گرد هم آورد تا از راه موسیقی جایگزین و فرهنگ عامه‌پسند به جوانان فلسطینی دسترسی یابند. بر پایه منبع عربی، این پروژه موسیقایی با عنوان  در ۲۵ مه ۲۰۱۳ آغاز شد و در آن نزدیک به ۸۰ هنرمند و کنش‌گر فلسطینی از کرانه باختری، بیت‌المقدس، حیفا و مهاجران فلسطینی مشارکت داشتند.

در سال ۲۰۱۴، القوس همراه با دیگر سازمان‌های مدنی خواستار بررسی جنایات جنگی ادعایی اسرائیل در جریان جنگ ۲۰۱۴ غزه شد. همچنین در همین سال «انجمن هوامش» () آغاز به کار کرد که نشست‌های بحث و گفت‌وگوی محلی دربارهٔ مسائل جنسی و جنسیتی را در حیفا، رام‌الله، نابلس و یافا برگزار می‌کند.

## دیدگاه‌ها و مواضع
القوس روایت‌هایی را که دگرباشان فلسطینی را «قربانیان» جامعه‌ای ذاتاً دگرباش‌ستیز نشان می‌دهند نقد می‌کند. به باور سازمان، این روایت‌ها از راه راهبرد «پینک‌واشینگ» () بازتولید می‌شوند؛ راهبردی که در آن اسرائیل خود را کشوری دوستدار دگرباشان معرفی می‌کند تا توجه را از اشغال نظامی سرزمین‌های فلسطینی منحرف سازد.

سازمان بر این باور است که مفاهیم غربی مانند «آشکارسازی» (coming-out)، «نمایانی» (visibility) یا «پراید» (pride) را نمی‌توان بدون تغییر بر بافتار فلسطینی اعمال کرد و در عوض تلاش می‌کند راهبردهای بومی و محلی توسعه دهد که هم واقعیت‌های اجتماعی و هم سیاسی را در نظر بگیرند. القوس کنش‌گری دگرباشانه را نه موضوعی مجزا بلکه بخشی از پیکار گسترده‌تر علیه گونه‌های مختلف سرکوب شامل استعمار، پدرسالاری و سرمایه‌داری می‌داند.

القوس همکاری با سازمان‌های اسرائیلی را که موضع سیاسی صریح علیه استعمارگری شهرک‌نشینی اسرائیل و صهیونیسم نداشته باشند رد می‌کند.

## کنش‌ها و برنامه‌ها
القوس فضاهای کاری و برنامه‌های فعال در سراسر جوامع فلسطینی شهری و روستایی اداره می‌کند. سازمان با دگرباشان فلسطینی در کرانه باختری، نوار غزه، اورشلیم شرقی و درون مرزهای اسرائیل کار می‌کند و هدفش ساختن «مجموعه‌ای فلسطینی یکپارچه و استعمارزدایی‌شده» است.

از جمله کنش‌های سازمان می‌توان به خط تلفن ملی با تیمی ویژه پشتیبانی از افراد تراجنسیتی، رویدادهای بحث و گفت‌وگوی محلی با عنوان «هوامش» و برنامه آموزشی برای رهبران در نهادهای فلسطینی مانند مدارس، گروه‌های جوانان و سازمان‌های حقوق بشر اشاره کرد.

در آوریل ۲۰۱۹، القوس و گروه کنش‌گر «پینک‌واچینگ اسرائیل» خواستار تحریم فلسطینی مسابقه آواز یوروویژن ۲۰۱۹ شدند که میزبان آن اسرائیل بود. آن‌ها این میزبانی را نمونه‌ای از پینک‌واشینگ دانستند و بیش از ۶۰ گروه بین‌المللی به این فراخوان پیوستند.

## رویدادهای ۲۰۱۹ و ممنوعیت تشکیلات خودگردان
### حمله به نوجوان در طمره
در ۲۶ ژوئیه ۲۰۱۹ نوجوانی ۱۶ ساله از شهر طمره در جلیل در نزدیکی پناهگاهی برای جوانان دگرباش به دست برادرش به چاقو زده شد. انگیزه این حمله گرایش جنسی یا هویت جنسیتی قربانی بود. این رویداد بحث گسترده‌ای در جامعه فلسطینی برانگیخت. در ۲۷ ژوئیه ۲۰۱۹ القوس بیانیه‌ای صادر کرد که بیش از سی نهاد فلسطینی آن را امضا کردند و خشونت علیه افراد دارای گرایش‌های جنسی و جنسیتی متفاوت را محکوم نمودند. در ۱ اوت ۲۰۱۹ تظاهراتی به رهبری القوس با مشارکت بیش از ۲۰۰ نفر در میدان الاسیر در حیفا برگزار شد.

### ممنوعیت و لغو آن
در ۱۷ اوت ۲۰۱۹ سخنگوی تشکیلات خودگردان فلسطین بیانیه‌ای صادر کرد و مدعی ممنوعیت کنش‌های القوس در کرانه باختری شد. این بیانیه پس از افزایش دیده‌شدن کارهای القوس در شبکه‌های اجتماعی در پی پوشش رسانه‌ای تظاهرات حیفا صادر شد. توجه فزاینده به صفحات رسانه‌های اجتماعی سازمان موجب خشم برخی افراد نسبت به اعلام برگزاری نشستی در نابلس و اردوگاه تابستانی جوانان کوئیر شده بود.

در ۲۷ اوت ۲۰۱۹ تشکیلات خودگردان پس از انتقاد گسترده سازمان‌های حقوق بشری این ممنوعیت را لغو کرد. با این حال به گفته القوس، پلیس بیانیه خود را به‌طور رسمی پس نگرفت بلکه تنها آن را بی‌سروصدا حذف کرد و آزار و محدودیت علیه اعضای سازمان ادامه یافت.

## محدودیت‌های دسترسی
بسیاری از فلسطینیان به دلیل محدودیت‌های سفر ناشی از اشغال اسرائیل مانند دیوار حائل در کرانه باختری دسترسی فیزیکی به کنش‌های سازمان ندارند. حماس در نوار غزه نیز از کنش‌های القوس در کرانه باختری آگاه است و آزادی بیان در این زمینه را سرکوب می‌کند.

## مراکز
چهار مرکز به این سازمان وابسته‌اند که در حیفا، اورشلیم شرقی، یافا و رام‌الله واقع شده‌اند. سازمان دارای چندین کارمند است و تلاش می‌کند جوامع فلسطینی پراکنده میان مراکز شهری و مناطق روستایی را به هم پیوند دهد.

## جستارهای وابسته
* حقوق دگرباشان جنسی در فلسطین
* حقوق دگرباشان جنسی در اسرائیل

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* تارنمای رسمی القوس

رده:سازمان‌های حقوق ال‌جی‌بی‌تی
رده:سازمان‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۰۷ (میلادی)
رده:سازمان‌های حقوق بشر در فلسطین