زیرمنطقه بزرگ مکونگ

بندانگشتی|340x340پیکسل|کریدورهای اقتصادی زیرمنطقه بزرگ مکونگ
[بندانگشتی|250x250پیکسل|طلوع خورشید در رودخانه مکونگ، [پنوم‌پن|پنوم پن، کامبوج]]
**زیرمنطقه مکونگ بزرگ** (GMS) یا به اختصار **مکونگ بزرگ**، منطقه‌ای فراملی در حوضه رودخانه مکونگ در جنوب شرقی آسیا است. این منطقه بیش از ۳۰۰ میلیون نفر جمعیت دارد. این منطقه با راه‌اندازی یک برنامه توسعه در سال ۱۹۹۲ توسط بانک توسعه آسیا که شش کشور آسیایی کامبوج، چین (به ویژه یوننان و گوانگشی)، لائوس، میانمار، تایلند و ویتنام را گرد هم آورد، به وجود آمد.

زیرمنطقه بزرگ مکونگ دارای ثروت‌های طبیعی و فرهنگی بی‌نظیری است و یکی از مهم‌ترین نقاط تنوع زیستی جهان محسوب می‌شود. این منطقه تأمین‌کننده مهم غذا و محل بسیاری از پروژه‌های ساختمانی بزرگ با پیامدهای اجتماعی و اقتصادی است.

## همکاری منطقه‌ای
بیش از دو دهه است که شش کشور زیرمنطقه بزرگ مکونگ تحت یک برنامه همکاری اقتصادی برای تحقق چشم‌انداز خود از یک زیرمنطقه مرفه، یکپارچه و هماهنگ با یکدیگر همکاری می‌کنند.

برنامه GMS یک استراتژی سه‌جانبه (سه اصل) را اتخاذ کرده است:
# تقویت *ارتباطات* از طریق زیرساخت‌های فیزیکی و توسعه کریدورهای اقتصادی.
# بهبود *رقابت‌پذیری* از طریق ادغام بازار و تسهیل تجارت و سفر فرامرزی.
# ایجاد حس تعلق به *جامعه* از طریق پرداختن به دغدغه‌های مشترک اجتماعی و زیست‌محیطی.

برنامه GMS، با حمایت شرکای توسعه، به شناسایی و اجرای پروژه‌های زیرمنطقه‌ای با اولویت بالا در طیف وسیعی از بخش‌ها کمک می‌کند: کشاورزی، انرژی، محیط زیست، بهداشت و توسعه منابع انسانی، فناوری اطلاعات و ارتباطات، گردشگری، حمل و نقل، تسهیل حمل و نقل و تجارت و توسعه شهری. بیش از ۲۰ میلیارد دلار آمریکا سرمایه‌گذاری مستقیماً از طریق این برنامه هدایت شده است.

از سال ۱۹۹۸، برنامه جی ام سی از کریدورهای اقتصادی برای ارتقای رشد و توسعه اقتصادی استفاده کرده است. کریدورهای اقتصادی، مناطق سرمایه‌گذاری هستند که معمولاً در امتداد بزرگراه‌های اصلی قرار دارند و مراکز فعالیت اقتصادی را به هم متصل می‌کنند. سه کریدور اقتصادی اصلی در منطقه فرعی مکونگ بزرگ در حال توسعه هستند: کریدور اقتصادی شمال-جنوب، کریدور اقتصادی جنوب و کریدور اقتصادی شرق-غرب.

در سپتامبر ۲۰۱۷، بیست و دومین کنفرانس وزیران در هانوی، ویتنام ، طرح میان‌مدت پروژه‌های اولویت‌دار از ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۲ را تأیید کرد. این طرح شامل بیش از ۲۰۰ پروژه سرمایه‌گذاری و کمک فنی است که به بیش از ۸۰ میلیارد دلار آمریکا تأمین مالی نیاز دارند.

در ۳۱ مارس ۲۰۱۸، ششمین اجلاس رهبران جی ام سی در هانوی، طرح اقدام هانوی و چارچوب سرمایه‌گذاری منطقه‌ای ۲۰۲۲ را تصویب کرد

## چشم‌انداز و تنوع زیستی
[بندانگشتی|250x250پیکسل|رودخانه مکونگ، استان اوبون راتچاتانی، [تایلند ()]]
این منطقه دارای چشم‌انداز متنوعی از جمله توده‌های سنگی، فلات‌ها و کارست‌های آهکی، زمین‌های پست، دشت‌های سیلابی و دلتاها، جنگل‌ها (همیشه سبز و نیمه همیشه سبز، درختان برگریز، درختان دوپا، حرا و باتلاق) و مراتع است. محیط‌های آبی شامل نهرهای کوهستانی با جریان سریع و تالاب‌هایی مانند تونله ساپ در کامبوج است.

تنوع جغرافیایی این منطقه و در نتیجه تنوع مناطق آب و هوایی آن، از تنوع زیستی قابل توجهی پشتیبانی می‌کند، به طوری که بیش از هزار گونه جدید در دهه اول دهه ۲۰۰۰ کشف شد. این منطقه جغرافیایی ۱۶ منطقه از ۲۰۰ منطقه اکولوژیکی جهانی صندوق جهانی طبیعت (WWF) و زیستگاه‌های حدود ۲۰۰۰۰ گونه گیاهی، ۱۳۰۰ گونه ماهی، ۱۲۰۰ گونه پرنده، ۸۰۰ گونه خزنده و دوزیست و ۴۳۰ گونه پستاندار را در بر می‌گیرد (طبق گزارش WWF، ۴۴ گونه از این گونه‌ها نخستی‌سانان هستند که ۱۹ گونه از آنها بومی هستند). گونه‌های قابل توجه شامل کرگدن جاوه، دلفین‌های ایراوادی و گربه‌ماهی غول‌پیکر مکونگ، یکی از بزرگ‌ترین ماهی‌های آب شیرین موجود، هستند. صندوق جهانی طبیعت گزارش داد که در سال ۲۰۱۶، ۱۱۵ گونه جدید در این منطقه کشف شده است، از جمله سه پستاندار، دو ماهی، ۱۱ خزنده، ۱۱ دوزیست و ۸۸ گیاه. این تعداد، تعداد کل گونه‌های تازه کشف شده در منطقه فرعی مکونگ بزرگ از سال ۱۹۹۷ تا ۲۰۱۶ را به ۲۵۲۴ گونه می‌رساند.

تنوع زیستی این منطقه توسط سازمان حفاظت بین‌المللی به عنوان یکی از پنج نقطه‌ی در معرض تهدید رتبه‌بندی شده است. صندوق جهانی طبیعت (WWF) شتاب توسعهٔ اقتصادی، رشد جمعیت و افزایش الگوهای مصرف را به عنوان علل اصلی، از جمله جنگل‌زدایی کشاورزی، قطع درختان و تجارت غیرقانونی چوب، تجارت حیات وحش، ماهیگیری بیش از حد، ساخت سد و جاده و معدن‌کاری، ذکر می‌کند. WWF همچنین اظهار می‌دارد که این منطقه به ویژه در برابر تغییرات اقلیمی جهانی آسیب‌پذیر است.

### حفاظت
با توسعه سریع منطقه، تلاش‌های حفاظتی برای محافظت از منابع طبیعی، زیستگاه‌ها، تنوع زیستی و فرهنگ‌های محلی در مکونگ بزرگ به امری ضروری تبدیل شده است. مهم‌ترین تهدیدات فعلی، توسعه نیروگاه‌های برق‌آبی، تغییرات اقلیمی، تجارت غیرقانونی حیات وحش و از بین رفتن زیستگاه‌ها هستند.

## سازمان‌ها
سازمان‌های درگیر در منطقه فرعی مکونگ بزرگ عبارتند از:
* کمیسیون رودخانه مکونگ (MRC)
* بانک توسعه آسیایی (ADB)
* شبکه علمی و پژوهشی زیرمنطقه مکونگ بزرگ (GMSARN)
* شبکه تحقیقات پایدار مکونگ (SUMERNET)
* سازمان ملل متحد
** سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو)
** برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد (UNEP)
** دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد (UNODC)
* صندوق جهانی طبیعت (WWF)
* برنامه جنگل‌ها (PROFOR)
* توسعه باز مکونگ، تأسیس شده توسط مؤسسه شرق و غرب
* فرقه مکونگ

## جستارهای وابسته
* بانک توسعه آسیایی
* هندوچین
* دلتای مکونگ
* رودخانه مکونگ

## منابع

## پیوند به بیرون
* وب‌سایت رسمی برنامه همکاری اقتصادی زیرمنطقه مکونگ بزرگ
* برنامه محیط زیست اصلی زیرمنطقه مکونگ بزرگ (GMS-EOC)
* نقشه سازمان ملل متحد از زیرمنطقه مکونگ
* وب‌سایت GMS فدراسیون جهانی حیات وحش
* تاریخچه مختصری از نقش آسه‌آن در GMS
* کشورهای عضو GMS برای مبارزه با قاچاق انسان گرد هم آمدند. 
* مرکز عملیات زیست‌محیطی زیرمنطقه مکونگ بزرگ
* بانک توسعه آسیایی (ADB): منطقه فرعی مکونگ بزرگ
** برنامه همکاری اقتصادی زیرمنطقه مکونگ بزرگ
* کشورهای رودخانه مکونگ: زیرمنطقه بزرگ مکونگ
* مرکز مطالعات زیرمنطقه مکونگ بزرگ | دانشگاه ناخون فانوم
* یادگیری تایلند در فراسوی مرزها در GMS

رده:بوم‌ناحیه‌های آسیا
رده:جغرافیای تایلند
رده:جغرافیای جنوب شرق آسیا
رده:جغرافیای گوانگشی
رده:جغرافیای لائوس
رده:جغرافیای میانمار
رده:جغرافیای ویتنام
رده:جغرافیای یون‌نان
رده:رود مکونگ
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:قلمرو هندومالایی
رده:محیط زیست جنوب شرق آسیا
رده:منطقه‌های جنوب شرق آسیا