استقلال تیمور شرقی

[بندانگشتی|[پرچم تیمور شرقی|پرچم‌های تیمور شرقی و سازمان ملل متحد در روز استقلال ۲۰۱۴.]]
تیمور یک جزیره در جنوب شرقی آسیا است. از نظر زمین‌شناسی، این جزیره به‌عنوان یک تکه‌ای از پوسته قاره‌ای محسوب می‌شود و در کنار شلف سوندا قرار دارد و بزرگ‌ترین جزیره در مجموعه‌ای از جزایر بین جاوه و گینه نو است. تاریخ استعمار تحت تأثیر استعمار اروپایی از سال ۱۵۱۵ شکل گرفت، زمانی که جزیره بین هلندی‌ها در غرب (که اکنونتیمور غربی اندونزی نامیده می‌شود) و پرتغالی‌ها در شرق (که اکنون کشور مستقل تیمور شرقی است) تقسیم شده بود. یک سال پس از انقلاب ۲۵ آوریل (انقلاب میخک)، پرتغال آزادی استان‌های خارجی خود را اعلام کرد. تحت شرایط بی‌ثباتی، تبلیغات و فشار نظامی از سوی اندونزی، حزب فرتیلین سرانجام در ۲۸ نوامبر ۱۹۷۵ استقلال جمهوری دموکراتیک تیمور شرقی را اعلام کرد و زاویِر دو آمارال به عنوان رئیس‌جمهور و نیکولاو لوباتو به عنوان نخست‌وزیر منصوب شدند.

چند روز پس از اعلام استقلال، حزب UDT و سه حزب کوچک دیگر، اعلامیهٔ بالیبو را منتشر کردند که در آن خواستار الحاق جزیره تیمور به اندونزی بودند. اگرچه این اعلامیه به نام بالیبو شناخته می‌شود، شاهدانی که آن را امضا کردند، شهادت دادند که پیش‌نویس اعلامیه در جاکارتا تهیه شده و در هتلی در بالی تحت شرایط زور و اجبار امضا شده است. این موضوع در گزارش کمیسیون پذیرش، حقیقت و آشتی تیمور-لسته (CAVR) در سال ۲۰۰۵ ثبت شده است.

همزمان با آن اعلام استقلال، یک جنگ داخلی نیز آغاز شد. برای مقابله با این تهدید، مقاومت تیمور شرقی جبههٔ انقلابی تیمور-لستهٔ مستقل (فرتیلین) را تشکیل داد. نبردها میان فرتیلین و شاخهٔ نظامی آن، نیروهای مسلح برای آزادی ملی تیمور-لسته (فالینتیل)، عمدتاً در مناطق داخلی جزیره جریان داشت.

نه روز بعد، اندونزی در ۷ دسامبر ۱۹۷۵ به تیمور شرقی حمله کرد. اندونزی تصمیم گرفت به بهانه دفاع از شهروندان اندونزیایی‌تبار به خاک تیمور حمله کند. این حمله به اندونزی اجازه داد تا به مدت ۲۴ سال با موفقیت تیمور را اشغال کند.

## اعلامیه استقلال یک‌جانبه
تیمور شرقی، تحت حکومت فرتیلین، به‌طور یک‌جانبه در ۲۸ نوامبر ۱۹۷۵ استقلال خود را اعلام کرد. متن این اعلامیه بر روی بنای یادبودی نوشته شده است که برای گرامی‌داشت دولت تیمور شرقی در سال ۱۹۷۵ ساخته شده است.

به زبان پرتغالی:

به زبان انگلیسی:

ترجمه:با تجسم آرمان‌های عالی مردم تیمور شرقی و برای حفاظت از حقوق و منافع مشروع آنان به‌عنوان یک ملت مستقل، کمیتهٔ مرکزی جبههٔ انقلابی تیمور-لستهٔ مستقل – فرتیلین اعلام و یک‌جانبه استقلال تیمور شرقی را اعلام می‌کند که از ساعت ۰۰:۰۰ امروز به‌عنوان جمهوری دموکراتیک تیمور-لسته، مخالف استعمار و امپریالیسم، شناخته خواهد شد.

زنده‌باد جمهوری دموکراتیک تیمور شرقی!

زنده‌باد مردم آزاد و مستقل تیمور شرقی!

زنده‌باد فرتیلین!**استقلال [[تیمور شرقی]]** رسماً در ۲۰ مه ۲۰۰۲ رخ داد. این کشور از سال ۱۹۷۶ تا ۱۹۹۹ به مدت ۲۴ سال توسط اندونزی اشغال و ضمیمه خاک این کشور شد، دوره‌ای که بسیاری از ناظران آن را نسل‌کشی می‌دانند. در یک گزارش تخمین زده شده است که اشغال تیمور شرقی توسط اندونزی مسئول ۱۸۰۰۰۰ مرگ در این دوره ۲۴ ساله بوده است. نقض حقوق بشر توسط دولت اندونزی منجر به یک جنبش مقاومت داخلی شد که برای استقلال تلاش می‌کرد. چندین سازمان طرفدار استقلال مانند حزب چپ میانه فرتیلین (و شاخه مسلح آن فالینتیل) و اتحادیه دموکراتیک تیمور (UDT) راست میانه در سال ۱۹۸۶ در شورای ملی مقاومت موبره/تیمور متحد شدند، ائتلافی که به مرور زمان رشد کرد و تا سال ۱۹۹۸ شامل همه احزاب سیاسی تیمور شرقی شد. قتل‌عام دیلی در سال ۱۹۹۱، که به صورت ویدیویی ضبط شد و به‌طور گسترده گزارش شد که بین ۱۸۰ تا ۲۰۰ نفر در آن کشته شده‌اند، نقطه عطفی برای آرمان استقلال بود. تبلیغات در مورد این جنایت، ظهور یک جنبش همبستگی با تیمور شرقی را در پرتغال، فیلیپین، استرالیا و سایر کشورهای غربی برانگیخت. حمایت ایالات متحده از اندونزی پایان یافت و نیروهای مسلح ایالات متحده آمریکا از اندونزی خارج شد. به دنبال شورش‌های مه ۱۹۹۸ اندونزی، رئیس‌جمهور طولانی مدت سوهارتو (۱۹۶۷–۱۹۹۸) در ماه مه ۱۹۹۸ از قدرت برکنار شد و جای خود را به یوسف حبیبی داد.

اگرچه حبیبی با استقلال کامل مخالف بود، اما در ۳۰ اوت ۱۹۹۹ اجازه برگزاری همه‌پرسی در مورد خودمختاری ویژه یا استقلال تیمور شرقی را داد. در جریان و پس از همه‌پرسی، که در آن ۷۸٫۵ درصد از رأی‌دهندگان استقلال را به جای خودمختاری ویژه انتخاب کردند، بحران تیمور شرقی در سال ۱۹۹۹ رخ داد که با خشونت مرگبار بین شبه‌نظامیان طرفدار اندونزی و نیروهای طرفدار استقلال همراه بود. نیروهای حافظ صلح سازمان ملل متحد (INTERFET) در ۲۰ سپتامبر ۱۹۹۹ برای رسیدگی به بحران انسانی و امنیتی مداخله کردند. دولت اندونزی رسماً نتیجه همه‌پرسی را در ۱۹ اکتبر ۱۹۹۹ به رسمیت شناخت و پس از آن نیروهای حافظ صلح سازمان ملل متحد (UNTAET) بر دوره گذار به استقلال تا سال ۲۰۰۲ نظارت داشتند که در طی آن برخی درگیری‌های مرگبار همچنان رخ می‌داد.

## تغییر سیاست استرالیا و نامه جان هاوارد
تقریباً در این زمان، حمایت استرالیا از اندونزی در برابر تیمور شرقی در حال تغییر بود. در زمان دولت‌های قبلی فریزر و هاوک، حمایت از اندونزی در برابر حاکمیتش بر تیمور شرقی وجود داشت. حتی پس از قتل‌عام دیلی، زمانی که ارتش آمریکا در اعتراض به این موضوع از تیمور شرقی خارج شد، دولت پل کیتینگ حمایت نظامی خود را افزایش داد، کیتینگ خود به سوهارتو نزدیک بود و با تجار اندونزیایی معاملات مالی داشت. در این زمان، احساسات آشکارتری نسبت به استقلال در خود تیمور شرقی افزایش یافت. سیاست دولت استرالیا نیز در حال تغییر بود و در حالی که در گذشته یکی از معدود کشورهایی بود که کنترل اندونزی بر تیمور شرقی را به رسمیت می‌شناخت، دیدگاه دولت در این زمان نسبت به احتمال نوعی خودمختاری تغییر کرد. این تغییر در سیاست در ابتدا توسط روزنامه‌نگاران آشکار شد و سپس به‌طور رسمی توسط وزیر امور خارجه استرالیا، الکساندر داونر، در ۱۲ ژانویه ۱۹۹۹ تأیید شد. جان هاوارد، نخست‌وزیر استرالیا، در نامه‌ای به رئیس‌جمهور اندونزی پیشنهاد داد که باید برای مردم تیمور شرقی همه‌پرسی در مورد خودمختاری آنها برگزار شود. در حالی که در این نامه از برگزاری همه‌پرسی طی ۱۰ یا ۲۰ سال آینده حمایت شده بود، رئیس‌جمهور اندونزی، یوسف حبیبی، تحت تأثیر این نامه، تصمیم گرفت فوراً همه‌پرسی استقلال برگزار کند.

اگرچه گزارش شده بود که مذاکرات دیپلماتیک قابل توجهی میان دو رهبر انجام شده و روابط آنان عموماً خوب بود، گفته می‌شود که هابیهی از دریافت این نامه خشنود نبود و این موضوع او را به اقدام واداشت. همچنین از دیدگاه اندونزی، تمایلی به ادامهٔ حمایت و سرمایه‌گذاری طولانی‌مدت در تیمور شرقی وجود نداشت، زیرا این نگرانی وجود داشت که تیمور در آینده ممکن است صرفاً از اندونزی جدا شود.

این برای دولت استرالیا غیرمنتظره بود، چرا که انتظار داشت این نامه رد شود، و حتی اگر هم مورد بررسی قرار می‌گرفت، انتظار داشت که حرکتی به سوی خودمختاری برنامه‌ریزی شده باشد و سال‌ها، اگر نگوییم دهه‌ها، در آینده اتفاق بیفتد. با این حال، این واقعیت که این نشان دهنده تغییر سیاست دولت استرالیا بود، آشکارا نشان دهنده تغییر در حمایت از اندونزی در مورد حکومتش بر تیمور بود.

## اعلامیه همه‌پرسی
در ۲۷ ژانویه، به اصرار حبیبی، کابینه اندونزی موافقت کرد که موضوع آینده تیمور شرقی باید در یک فرایند مشورتی در استان مطرح شود. حبیبی بدون تأیید ارتش، که عمدتاً مخالف رأی‌گیری بود، این کار را انجام داده بود. در حالی که آنها جلوی آن را نگرفتند، ارتش این روند را مختل کرد، از جمله حمایت از شبه‌نظامیان طرفدار ادغام. آنها همچنین پذیرش نیروهای حافظ صلح را به تأخیر انداختند.

## جستارهای وابسته
* جدایی‌طلبی در اندونزی

## منابع

رده:اعلامیه‌های استقلال
رده:اندونزی در ۲۰۰۲ (میلادی)
رده:تیمور شرقی در ۲۰۰۲ (میلادی)
رده:روابط بین‌الملل در ۲۰۰۲ (میلادی)