دیر طریف

**دیر طریف** () روستایی عرب فلسطینی در بخش رمله از قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود. این روستا در شمال شرقی شهر رمله و در نزدیک به ۱۰ کیلومتری آن و نزدیک به ۷ کیلومتری شهر لد قرار داشت. دیر طریف در لبه دشت ساحلی واقع بود و شبکه‌ای از راه‌ها ارتباط آن را با شهرها و روستاهای پیرامون آسان می‌کرد.

دیر طریف در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ۱۰ ژوئیه ۱۹۴۸ از سکنه تخلیه شد. ساکنان روستا همگی مسلمان بودند و جمعیت آن در سال ۱۹۴۵ به ۱۷۵۰ نفر می‌رسید. پس از اشغال و تخریب روستا، شهرک بیت عریف بر ویرانه‌های آن بنا شد.

## پیشینه
محل این روستا با «بِتاریف» () یکسان دانسته شده‌است؛ مکانی که در کتاب *[[اونوماستیکون (یوسبیوس)|اونوماستیکون]]* نوشتهٔ یوسبیوس قیصریه در آغاز سده چهارم میلادی نام برده شده‌است. بر پایه بررسی غربی فلسطین (SWP)، در جنوب غربی روستا آثار ویرانه‌ها، آب‌انبارها و گورهای کنده‌شده در صخره دیده می‌شد که به‌روشنی مسیحی و مرتبط با یک صومعه بودند. همچنین سفالینه‌هایی از دوره بیزانس در این مکان یافت شده‌است.

روستا بر فراز تپه‌ای ساخته شده بود که محوطه‌ای رومی را می‌پوشاند و در آن بقایای ساختمان‌های ویران، آثار باستانی، طاق‌ها، کارگاه شراب‌سازی، قطعات معماری، تابوت سنگی و سفال‌های پراکنده بر سطح زمین و نیز آرامگاه‌ها و غارها و آب‌انبار کنده‌شده در سنگ یافت شده‌است.

## دوره عثمانی
دیر طریف مانند دیگر نقاط فلسطین در سال ۱۵۱۷ به امپراتوری عثمانی ملحق شد. در سرشماری سال ۱۵۹۶، روستا در ناحیه رمله زیرِ لوای غزه قرار داشت و ۴۹ خانوار با جمعیتی در حدود ۲۷۰ نفر که همگی مسلمان بودند در آن زندگی می‌کردند. ساکنان مالیاتی ثابت به نرخ ۲۵ درصد بر فرآورده‌های کشاورزی شامل گندم، جو، محصولات تابستانی، تاکستان‌ها، درختان میوه، کنجد، بز و کندوهای عسل و نیز درآمدهای گاه‌به‌گاه می‌پرداختند که جمعاً ۹۰۰۰ آقچه بود.

به گفته مارُم، در سده هجدهم یا آغاز سده نوزدهم، ساکنان دیر طریف در درگیری‌های قیس و یمن به اردوگاه یمنی پیوستند و در کنار ساکنان قیبیا و بخشی از مردم بیت نبالا با رقیبان خود از دیر ابومشعل و جیوس چندین زد و خورد داشتند.

در سال ۱۸۳۸ ادوارد رابینسون روستای دیر طریف را از بالای مسجد سفید رمله مشاهده و ثبت کرد.

در سال ۱۸۷۰ ویکتور گِرَن جمعیت روستا را ۴۰۰ نفر برآورد کرد و ستون‌های باستانی در کنار مسجد را گزارش داد. فهرست روستاهای عثمانی در همان دوره جمعیت روستا را ۳۷۴ نفر در ۹۳ خانه ثبت کرده‌است؛ هرچند این شمارش تنها مردان را دربرمی‌گرفت.

در سال ۱۸۸۲ بررسی غربی فلسطین وابسته به صندوق اکتشاف فلسطین روستا را چنین توصیف کرد: «آبادی بسیار کوچکی در لبه دشت. به نظر می‌رسد همان مکانی است که در *اونوماستیکون* بِتاریف نامیده شده و نزدیک دیوسپولیس (لد) قرار دارد.»

## دوره قیمومت بریتانیا
در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام شد، دیر طریف ۸۳۶ نفر جمعیت داشت که همگی مسلمان بودند. در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین این رقم به ۱۲۴۶ نفر افزایش یافت که باز هم همگی مسلمان بودند و در ۲۹۱ خانه زندگی می‌کردند.

یک مدرسه ابتدایی در سال ۱۹۲۰ با یک آموزگار تأسیس شد و تا سال ۱۹۴۷ شمار دانش‌آموزان آن به ۱۷۱ نفر و شمار آموزگاران به چهار تن رسید. روستا هزینه سه آموزگار را خود می‌پرداخت. کتابخانه مدرسه ۲۳۲ کتاب داشت و ۲۹۰ مرد روستا خواندن و نوشتن می‌دانستند.

در آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۱۷۵۰ نفر و همگی مسلمان ثبت شد. مساحت کل زمین‌های روستا ۸۷۵۶ دونوم بود. از این میزان، ۱۴۱۰ دونوم به مرکبات و موز، ۴۸۶ دونوم به باغ‌ها و زمین‌های آبی، ۵۹۸۹ دونوم به غلات و ۵۱ دونوم به مناطق ساخته‌شده عمومی اختصاص داشت. هیچ‌بخشی از زمین‌های روستا در مالکیت یهودیان نبود. آب‌رسانی کشاورزی از چندین چاه آرتزین در جنوب و شمال غربی روستا تأمین می‌شد.


File:Deir Tarif 1942.jpg|دیر طریف ۱۹۴۲ با مقیاس ۱:۲۰٬۰۰۰
File:Beit Nabala 1945.jpg|دیر طریف ۱۹۴۵ با مقیاس ۱:۲۵۰٬۰۰۰
File:Lydda and Ramla area - 9 July 1948.PNG|روستاهای تخلیه‌شده در بخش رمله


## جنگ ۱۹۴۸ و پیامدهای آن
نخستین حمله ثبت‌شده به روستا بمباران هوایی ۱۴ آوریل ۱۹۴۸ بود که روزنامه فلسطین گزارش داد نیروهای یهودی با هواپیما بمب‌هایی بر دیر طریف فروریختند و پنج نفر از جمله کودکی دوساله زخمی شدند.

دیر طریف در چارچوب عملیات دنی دوبار اشغال شد. بار نخست در ۹ ژوئیه ۱۹۴۸ واحدهایی از تیپ زرهی و یک گردان پیاده از تیپ کریاتی روستا را گرفتند؛ اما پاتک شدید ارتش اردن آنها را به عقب‌نشینی واداشت. دو روز بعد، در ۱۱ ژوئیه، گردان نهم کماندویی تیپ زرهی مواضع پیرامون دیر طریف را تصرف کرد و مدافعان اردنی را به سوی روستای بدرس عقب راند. روستا سرانجام در ۱۳ ژوئیه پس از نبردهای سنگین به‌طور قطعی به دست نیروهای اسرائیلی افتاد.

بنی موریس تاریخ تخلیه جمعیت روستا (۲۰۳۰ نفر) را ۱۰ ژوئیه ۱۹۴۸ ثبت کرده‌است. ارتش اردن از روستا دفاع می‌کرد اما پس از تسلط اسرائیل، ساکنان فلسطینی اخراج شدند. بیشتر روستا ویران شد و تنها ساختمان مدرسه باقی ماند که به اصطبل تبدیل شد. فرمانده اسرائیلی تسوی آیالون از نیروهای دفاعی اسرائیل درخواست مجوز تخریب دیر طریف و بیش از دوازده روستای دیگر را کرد و دلیلش کمبود نیروی انسانی برای اشغال منطقه بود.

در سال ۱۹۹۲ وضعیت محل روستا چنین توصیف شد: «محوطه پوشیده از آوار خانه‌های ویران‌شده و پُر از خار و گیاهان هرز است. شماری درخت کهن‌سال زیتون و سرو در سراسر محل پراکنده‌اند. ساختمان مدرسه به اصطبل تبدیل شده و اسرائیلی‌ها در زمین‌های پیرامون پنبه و مرکبات می‌کارند.»

### شهرک‌های برپاشده
در سال ۱۹۴۹ دو شهرک بر زمین‌های روستا برپا شد:
# **[[بیت عریف]]** () بر ویرانه‌های خود روستا ساخته شد و در پایان سال ۱۹۵۰ جمعیتی ۳۵۴ نفره از مهاجران یمنی داشت.
# **کفار ترومن** () در جنوب بیت عریف بنا شد و در سال ۱۹۶۵ جمعیت آن ۲۷۱ نفر بود.

همچنین شهر شوهام در سال‌های ۱۹۹۱–۱۹۹۳ بر بخشی از زمین‌های روستا بنا شد.

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* دیر طریف در وبگاه Palestine Remembered
* دیر طریف در وبگاه ذاکرات
* دیر طریف در مرکز فرهنگی خلیل السکاکینی

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده
رده:یادکردهای دارای منبع به زبان فرانسوی