روابط عربستان سعودی و لبنان

روابط دیپلماتیک بین **[[عربستان سعودی]]** و **[[لبنان]]**، رابطه بین دو کشور عرب در خاورمیانه است. لبنان یک سفارتخانه در ریاض و عربستان سعودی یک سفارتخانه در بیروت دارد.

## تاریخچه
قلمرو مدرن عربستان سعودی و لبنان شاهد امپراتوری‌های مختلفی بوده است که بر منطقه تسلط داشته‌اند، از جمله شاهنشاهی هخامنشی، امپراتوری روم، امپراتوری اسکندر مقدونی، خلفای عرب، امپراتوری سلجوقی، سلطنت ممالیک و امپراتوری عثمانی؛ با این حال، تصرف شام توسط مسلمانان از اعراب شبه جزیره عربستان بود که اسلام و زبان عربی را به لبنان آورد و همچنان میراثی بسیار قدرتمند است که مردم لبنان را به مردمی عرب زبان تبدیل کرد، اگرچه اسلام به دین اکثریت مردم لبنان تبدیل نشد، بلکه بخشی از جامعه متنوع لبنان بود.

### قرن بیستم
از نظر تاریخی، هر دو بخشی از امپراتوری عثمانی بودند، لبنان تحت حکومت خودمختار بود در حالی که عربستان سعودی امروزی تحت کنترل مستقیم امپراتوری عثمانی بود. پس از پایان حکومت عثمانی، ترک‌ها از هر دو کشور خارج شدند و پادشاهی عربستان سعودی از خاکستر جنگ جهانی اول پدیدار شد، در حالی که لبنان تحت حکومت فرانسه قرار گرفت. تا پایان جنگ جهانی دوم، دو کشور رسماً روابط برقرار نکردند.

دو کشور پس از پایان جنگ جهانی دوم روابط خود را برقرار کردند. در دهه‌های اول، لبنان درگیر درگیری با اسرائیل به عنوان بخشی از درگیری بزرگ‌تر اسرائیل و اعراب بود، عربستان سعودی از لبنان حمایت سیاسی می‌کرد اما هیچ نیروی نظامی برای کمک به لبنانی‌ها اعزام نکرد. در سال ۱۹۵۲، دو کشور روابط دیپلماتیک برقرار کردند. در همین حال، کمیل شمعون، رئیس‌جمهور لبنان، و ملک عبدالعزیز یک سال بعد دیدارهایی را رد و بدل کردند.

با شروع جنگ داخلی لبنان، عربستان سعودی نقش میانجی صلح را در امور لبنان ایفا کرد و در طی آن، سعودی‌ها گروهی از سربازان حافظ صلح را به این کشور اعزام کردند و سپس با نیروی بازدارنده عرب ادغام شدند. با این حال، در آن زمان شاهد ظهور ایران اسلامی بودیم که حکومت شاه سابق را سرنگون کرد و ایران از طریق حزب‌الله حضور خود را در لبنان افزایش داد. این امر باعث نگرانی دولت عربستان سعودی شد و در نتیجه، با امضای توافق طائف، عربستان سعودی میلیاردها دلار برای بازسازی لبنان هزینه کرد تا از نفوذ رو به رشد ایران جلوگیری کند.

### قرن بیست و یکم
در سال ۲۰۰۸، وزیر امور خارجه عربستان سعودی، شاهزاده سعود الفیصل، مخفیانه پیشنهاد تشکیل یک نیروی نظامی عربی برای مبارزه با حزب‌الله در لبنان با کمک ایالات متحده، سازمان ملل و ناتو را مطرح کرد. طبق یادداشت‌های دیپلماتیک فاش شده، فیصل نیروهای سازمان ملل در لبنان را به «نشستن و بی‌عملی» متهم کرده و نگرانی خود را از اینکه ایران از حزب‌الله برای تصرف لبنان استفاده خواهد کرد، ابراز کرده است.

در فوریه ۲۰۱۶، عربستان سعودی تصمیم گرفت کمک ۳ میلیارد دلاری به ارتش لبنان را متوقف کند، زیرا لبنان حمله به سفارت و کنسولگری عربستان سعودی در ایران را محکوم نکرد.

در سال ۲۰۱۷، عربستان سعودی و لبنان درگیر یک درگیری دیپلماتیک شدند که تقریباً به جنگ منجر شد، جایی که سعد حریری، نخست‌وزیر لبنان، تحت فشار عربستان سعودی برای بیرون راندن حزب‌الله از لبنان، استعفای خود را اعلام کرد. پس از آن، عربستان سعودی، کویت و امارات متحده عربی از شهروندان خود خواستند که لبنان را ترک کنند. بعداً، حریری استعفا را پس گرفت و تا سال ۲۰۲۰ به عنوان نخست‌وزیر به کار خود ادامه داد.

در اوت ۲۰۲۰، عربستان سعودی ۱۲۰ تن کمک‌های بشردوستانه برای قربانیان انفجار بیروت ارسال کرد. در مه ۲۰۲۱، عربستان سعودی پس از اظهارات جنجالی وزیر امور خارجه و مهاجران لبنان، شربل وهبی، علیه کشورشان، سفیر لبنان را احضار کرد.

در ۲۹ اکتبر ۲۰۲۱، عربستان سعودی سفیر لبنان را پس از انتقاد جورج قرداحی، وزیر لبنانی، از دخالت عربستان سعودی در جنگ داخلی یمن، از این کشور اخراج کرد. گمانه‌زنی‌هایی وجود دارد مبنی بر اینکه دخالت حزب‌الله به نفع حوثی‌ها در جنگ داخلی یمن عامل اصلی این تصمیم بوده است.

در ۴ دسامبر ۲۰۲۱، جورج قرداحی استعفا داد و در یک کنفرانس خبری اظهار داشت: «من نمی‌پذیرم که از من به عنوان دلیلی برای آسیب رساندن به لبنان و برادران لبنانی‌مان در عربستان سعودی و دیگر کشورهای خلیج فارس استفاده شود.» پس از استعفای کرداحی، تماس تلفنی بین امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی و نجیب میقاتی، نخست‌وزیر لبنان، برقرار شد.

در ۳ ژانویه ۲۰۲۲، سید حسن نصرالله، دبیرکل حزب‌الله، در یک سخنرانی تلویزیونی، عربستان سعودی را به صدور ایدئولوژی داعش و انتقال خودروهای بمب‌گذاری شده برای حملات انتحاری به عراق متهم کرد. بعداً در همان روز، نجیب میقاتی، نخست‌وزیر لبنان، گفت که انتقاد نصرالله از عربستان سعودی نه در راستای منافع ملی لبنان است و نه بیانگر موضع رسمی این کشور.

در ۷ آوریل ۲۰۲۲، با بازگشت سفیر عربستان به بیروت، روابط تا حدودی از سر گرفته شد.

در ۸ ژانویه ۲۰۲۵، شاهزاده یزید بن محمد بن فهد الفرحان برای یک دیدار رسمی وارد بیروت شد. در ۲۳ ژانویه ۲۰۲۵، شاهزاده فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه عربستان، از بیروت بازدید کرد که اولین سفر از این نوع پس از ۱۵ سال بود.

## روابط اقتصادی و کمک‌های مالی
در سال‌های ۲۰۰۱ و ۲۰۰۲، عربستان سعودی در کنفرانس پاریس ۲ متعهد شد که ۷۰۰ میلیون دلار کمک مالی برای توسعه اقتصادی لبنان پرداخت کند. وجوه ارسالی از مهاجران لبنانی در کشورهای حوزه خلیج فارس از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۴، ۱۰ تا ۱۵ درصد از تولید ناخالص داخلی کشورشان را تشکیل می‌داد.

پس از جنگ لبنان در سال ۲۰۰۶، عربستان سعودی و کویت ۱٫۵ میلیارد دلار برای حمایت از لیره لبنان به بانک لبنان واریز کردند. یک سال بعد، ریاض در جریان نشست کشورهای کمک‌کننده به ریاست ژاک شیراک، رئیس‌جمهور فرانسه، متعهد به کمک ۱ میلیارد دلاری به لبنان شد. علاوه بر این، عربستان سعودی، کویت و امارات متحده عربی از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۵، ۷۶ درصد از پروژه‌های سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در لبنان را به خود اختصاص داده‌اند

در آوریل ۲۰۲۱، عربستان سعودی واردات میوه و سبزیجات لبنان به عربستان سعودی را به دلیل قاچاق مواد مخدر و پس از کشف ۵٫۳ میلیون قرص فنیتیلین در انار، تا زمان دریافت تضمین از لبنان برای توقف قاچاق، ممنوع کرد. سپس مقامات لبنانی اعلام کردند که تلاش‌های زیادی برای مبارزه با قاچاق مواد مخدر انجام می‌دهند و آماده همکاری در این زمینه هستند و خواستار «همکاری بیشتر» بین لبنان و عربستان سعودی شدند. با این حال، کشورهای شبه جزیره عربستان ۵۵ درصد از صادرات میوه و سبزیجات لبنان را وارد می‌کنند، که سالانه بین ۲۰ تا ۳۴ میلیون دلار ارزش دارد.

## ۲۰۲۵
در مارس ۲۰۲۵، جوزف عون، رئیس‌جمهور لبنان، در اقدامی مهم برای تقویت روابط لبنان و عربستان سعودی، رسیدگی به چالش‌های سیاسی و تشکر از محمد بن سلمان، ولیعهد، به خاطر نقشش در حل و فصل خلأ ریاست جمهوری لبنان، از ریاض بازدید کرد. عون با انتخاب عربستان سعودی به عنوان اولین مقصد بین‌المللی خود، بر اهمیت روابط دوجانبه تأکید می‌کند و به دنبال افزایش همکاری‌های اقتصادی است. این سفر، مشارکت تاریخی بین دو ملت را که به دوران ملک عبدالعزیز برمی‌گردد، مجدداً تأیید می‌کند و هدف آن تقویت ثبات منطقه‌ای، رشد اقتصادی و ابتکارات سیاست خارجی مشارکتی است. یوسف رجی، وزیر امور خارجه، در این سفر او را همراهی می‌کرد، در حالی که دکتر فوزی کباره، سفیر لبنان در عربستان سعودی، هنگام ورود به ریاض به هیئت اعزامی پیوست.

## منابع


رده:روابط دوجانبه عربستان سعودی
رده:روابط دوجانبه لبنان