فهرست مستعمره‌های اروپایی در آفریقا

**فهرست مستعمره‌های اروپایی در آفریقا** سیاهه‌ای است از سرزمین‌های آفریقایی که از سوی کشورهای اروپایی استعمار شدند. این فهرست بر پایه کشور استعمارگر دسته‌بندی شده‌است. فرانسه با ۳۵ مستعمره بیشترین شمار مستعمره‌ها را در آفریقا داشت و پس از آن بریتانیا با ۳۲ مستعمره در جایگاه دوم قرار داشت.

استعمار اروپایی آفریقا از سده‌های پانزدهم و شانزدهم میلادی با حضور پرتغالی‌ها و اسپانیایی‌ها در سواحل آفریقا آغاز شد و در پایان سدهٔ نوزدهم با رویداد تقسیم آفریقا به اوج خود رسید. بیشتر مستعمره‌های آفریقایی در دههٔ ۱۹۶۰ میلادی به استقلال دست یافتند.

## امپراتوری استعماری بلژیک
بلژیک دو مستعمرهٔ عمده در آفریقا داشت:
* کنگوی بلژیک (دولت آزاد کنگو که به‌عنوان مستعمره ضمیمه شد؛ امروزه جمهوری دموکراتیک کنگو)
* رواندا-اوروندی (دربرگیرندهٔ رواندا و بوروندی امروزی، ۱۹۲۲–۱۹۶۲)

## امپراتوری بریتانیا

بریتانیا از بزرگ‌ترین قدرت‌های استعماری در آفریقا بود و مستعمره‌های گسترده‌ای در سراسر قاره داشت:

### شمال و شرق آفریقا
* مصر (مصر بریتانیا)
* برقهٔ بریتانیا (۱۹۴۳–۱۹۵۱، اکنون بخشی از لیبی)
* تریپولیتانیای بریتانیا (۱۹۴۳–۱۹۵۱، اکنون بخشی از لیبی)
* سودان مصر و بریتانیا (۱۸۹۹–۱۹۵۶)
* سومالی‌لند بریتانیا (اکنون بخشی از سومالی)
* آفریقای شرقی بریتانیا
** مستعمرهٔ کنیا
** تحت‌الحمایهٔ اوگاندا
** تانزانیا
*** سرزمین تانگانیکا (۱۹۱۹–۱۹۶۱)
*** زنگبار
* موریس بریتانیا (موریس)
* سیشل بریتانیا (سیشل)

### جنوب آفریقا
* باسوتولند (اکنون لسوتو)
* رودزیای جنوبی (اکنون زیمبابوه)
* رودزیای شمالی (اکنون زامبیا)
* بچوانالند (اکنون بوتسوانا)
* سوازیلند (اکنون اسواتینی)
* نیاسالند (اکنون مالاوی)
* آفریقای جنوبی بریتانیا
** آفریقای جنوبی
*** مستعمرهٔ ترانسوال
*** مستعمره کیپ
*** مستعمره ناتال
*** مستعمره رود اورنج
** آفریقای جنوب غربی (از ۱۹۱۵، اکنون نامیبیا)

### غرب آفریقا
* آفریقای غربی بریتانیا
** مستعمره و تحت‌الحمایهٔ گامبیا
** سیرالئون بریتانیا
** نیجریهٔ استعماری
** توگولند بریتانیا (۱۹۱۶–۱۹۵۶، امروزه بخشی از غنا)
** کامرون بریتانیا (۱۹۲۲–۱۹۶۱، اکنون بخشی از کامرون و نیجریه)
** ساحل طلا (مستعمره بریتانیایی) (اکنون غنا)
* سنت هلنا، اسنشن و تریستان دا کونا

## دانمارک-نروژ
* ساحل طلای دانمارک (سکونتگاه‌های ساحلی در غنا)

## امپراتوری استعماری هلند
هلند چندین مستعمره و سکونتگاه در آفریقا داشت:
* جزیرهٔ آرگوئین (در موریتانی)
* مستعمرهٔ کیپ هلند
* ساحل طلای هلند (سکونتگاه‌هایی در ساحل غنا از جمله المینا)
* لوآنگو-آنگولای هلند (لوآندا، سونیو و کابیندا)
* گوره (سنگال)
* موزامبیک (خلیج دلاگوآ)
* سائوتومه
* آفریقای جنوبی
* موریس

## امپراتوری استعماری فرانسه

فرانسه بیشترین شمار مستعمره‌ها را در آفریقا داشت و حضور استعماری‌اش از شمال آفریقا تا ماداگاسکار گسترده بود.

### شمال آفریقای فرانسه
* الجزایر فرانسه (۱۸۳۰–۱۹۶۲؛ از ۱۸۴۸ به‌عنوان بخش جدایی‌ناپذیر فرانسه اداره می‌شد)
* تحت‌الحمایهٔ فرانسه بر تونس (۱۸۸۱–۱۹۵۶)
* تحت‌الحمایهٔ فرانسه بر مراکش (۱۹۱۲–۱۹۵۶)
* فزان-غدامس (۱۹۴۳–۱۹۵۱؛ اداره‌ای که سازمان ملل متحد پس از فتح آن توسط شارل دو گل واگذار کرد)
* مصر (مالکیت ۱۷۹۸–۱۸۰۱؛ حاکمیت مشترک فرانسه و بریتانیا ۱۸۷۶–۱۸۸۲)

### آفریقای غربی فرانسه

آفریقای غربی فرانسه دربرگیرندهٔ مستعمره‌های زیر بود:
* ساحل عاج (۱۸۴۳–۱۹۶۰)
* داهومی (اکنون بنین) (۱۸۸۳–۱۹۶۰)
** پورتو نووو (تحت‌الحمایه) (۱۸۶۳–۱۸۶۵، ۱۸۸۲)
** کوتونو (تحت‌الحمایه) (۱۸۶۸)
* سودان فرانسه (اکنون مالی) (۱۸۸۳–۱۹۶۰)
* گینه یا گینهٔ فرانسه (۱۸۹۱–۱۹۵۸)
* موریتانی (۱۹۰۲–۱۹۶۰)
* نیجر (۱۸۹۰–۱۹۶۰)
* سنگال (۱۶۷۷–۱۹۶۰)
* ولتای علیای فرانسه (اکنون بورکینافاسو) (۱۸۹۶–۱۹۶۰)
* توگولند فرانسه (۱۹۱۸–۱۹۶۰؛ پیش‌تر مستعمرهٔ آلمان بود) (اکنون توگو)

### آفریقای استوایی فرانسه
آفریقای استوایی فرانسه دربرگیرندهٔ مستعمره‌های زیر بود:
* چاد (۱۹۰۰–۱۹۶۰)
* اوبانگی-شاری (اکنون جمهوری آفریقای مرکزی) (۱۹۰۵–۱۹۶۰)
* کنگوی فرانسه (اکنون جمهوری کنگو) (۱۸۷۵–۱۹۶۰)
* گابن (۱۸۳۹–۱۹۶۰)
* کامرون فرانسه (۹۱٪ از کامرون کنونی) (۱۹۱۸–۱۹۶۰)

### شرق آفریقا و اقیانوس هند
* ماداگاسکار فرانسه (۱۸۹۶–۱۹۶۰)
* جیبوتی (سومالی‌لند فرانسه؛ ۱۸۶۲–۱۹۷۷)
* مایوت (۱۸۴۱ تا کنون)
* سیشل (۱۷۵۶–۱۸۱۰)
* مجمع‌الجزایر چاگوس (۱۷۲۱–۱۷۴۵، ۱۷۶۸–۱۸۱۴)
* کومور (۱۸۶۶–۱۹۷۵)
* رئونیون (۱۷۱۰ تا کنون)
* جزایر پراکنده (شامل باساس دا ایندیا، جزیره اروپا، جزیره ژوان دو نوا، جزایر گلوریوسو و جزیره ترومیلن)

## امپراتوری آلمان

مستعمره‌های آلمانی در آفریقا به‌صورت تحت‌الحمایه اداره می‌شدند:
* آفریقای جنوب غربی آلمان (۱۸۸۴–۱۹۱۵)
* آفریقای غربی آلمان (۱۸۸۴–۱۹۱۵)
** توگولند (۱۸۸۴–۱۹۱۶)
** کامرون آلمان (۱۸۸۴–۱۹۱۶)
** کاپیتای و کوبا (۱۸۸۴–۱۸۸۵)
** ماهین‌لند (۱۱ مارس ۱۸۸۵ تا ۲۴ اکتبر ۱۸۸۵)
* آفریقای خاوری آلمان (۱۸۸۵–۱۹۱۸)
* تحت‌الحمایهٔ ویتو (۱۸۸۵–۱۸۹۰)
* ساحل سومالی آلمان (۱۸۸۵–۱۸۸۸)

## مالت (فرسان بیمارستانی)
* طرابلس

## امپراتوری استعماری ایتالیا
ایتالیا مستعمره‌های مهمی در شرق آفریقا و شمال آفریقا داشت:
* آفریقای شرقی ایتالیا (۱۹۳۶–۱۹۴۱)
** اریتره ایتالیا (۱۸۸۲–۱۹۴۷)
** سومالی‌لند ایتالیا (۱۸۸۹–۱۹۴۷)
*** سرزمین امانی سومالی‌لند (۱۹۵۰–۱۹۶۰)
** اتیوپی ایتالیا (۱۹۳۶–۱۹۴۱)
* لیبی ایتالیا (۱۹۱۱–۱۹۴۷)
** تریپولیتانیای ایتالیا و برقه (۱۹۱۱–۱۹۳۴)
** لیبی ایتالیا (۱۹۳۴–۱۹۴۳)

## امپراتوری استعماری پرتغال

پرتغال از نخستین قدرت‌های استعماری اروپایی در آفریقا بود:
* آنگولای پرتغال (اکنون آنگولا)
** سرزمین اصلی آنگولا
** کنگوی پرتغال (اکنون استان کابیندای آنگولا)
* موزامبیک پرتغال (اکنون موزامبیک)
* گینه پرتغالی (اکنون گینه بیسائو)
* ساحل طلای پرتغال (اکنون بخشی از غنا)
* دماغه سبز پرتغال (کیپ ورد)
* سائوتومه و پرنسیپ پرتغال
* الگاروه ماوراءبحار (مراکش)
** اگادیر
** قصر الصغیر
** اصیله
** ازمور
** الجدیده
** صویره
* سبته
* طنجه
* زنگبار
* مالیندی
* مومباسا
* لاگوس (در نیجریه)
* زیگینچور

## امپراتوری روسیه
* ساگالو (۶ ژانویهٔ ۱۸۸۹ – ۵ فوریهٔ ۱۸۸۹)

## امپراتوری استعماری اسپانیا
اسپانیا مستعمره‌هایی در شمال و غرب آفریقا داشت:
* مراکش اسپانیا (شمالی)
* آفریقای غربی اسپانیا
** ایفنی
** مراکش جنوبی اسپانیا (دماغهٔ جوبی)
** صحرای اسپانیا (اکنون صحرای غربی)
*** ساقیه الحمراء
*** وادی الذهب
* گینه اسپانیا (اکنون گینه استوایی)
** فرناندو پو
** ریو مونی
** آنوبون

## سوئد
* ساحل طلای سوئد

## جستارهای وابسته
* اکتشاف آفریقا
* تقسیم آفریقا
* استعمارزدایی از آفریقا

## منابع

* 

رده:استعمار اروپا در آفریقا
رده:فهرست‌های مرتبط به آفریقا
رده:فهرست‌های مربوط به اروپا