روابط ایتالیا و سومالی

**روابط ایتالیا و سومالی** () روابط دوجانبه بین ایتالیا و سومالی است.

## تاریخچه
روابط بین سرزمین‌های امروزی ایتالیا و سومالی به دوران باستان برمی‌گردد. در دوران امپراتوری روم، «*[[رهنامه دریای اریتره]]*»، در میان اسناد دیگر، از مبادلات تجاری اولیه بین بازرگانان ساکن دولت-شهرهای ساحلی شمالی سومالی با بازرگانان رومی خبر می‌دهد. آثار باستانی متعددی از این دوره در سومالی، مانند سایت دامو در منطقه پانتلند، کشف شده است.

در اواخر قرن نوزدهم، تمام پادشاهان سومالی که هنوز زنده بودند، به جز سلطان دیریه گوره، سلطان ذوالبهانته و سلطان دارویش، با یکی از قدرت‌های استعماری، حبشه، بریتانیا یا ایتالیا، پیمان‌هایی امضا کردند. به همین ترتیب، از نظر حکومتی، ایتالیا ابتدا از طریق امضای پیمان‌ها و توافق‌نامه‌های مختلف در اواخر قرن نوزدهم با سلطنت‌نشین مجیرتین و سلطنت‌نشین هوبیو، به رهبری پادشاه عثمان محمود و سلطان یوسف علی کنادی، در سومالی جای پایی برای خود دست و پا کرد.

در سال ۱۸۸۹، مستعمره سومالی‌لند ایتالیا با پایتختی موگادیشو ایجاد شد. پس از جنگ جهانی اول با ترانس-جوبای ایتالیا، این مستعمره گسترش یافت. کنترل مؤثر ایتالیا تا اوایل دهه ۱۹۲۰ عمدتاً به مناطق ساحلی محدود ماند. پس از فروپاشی جنبش درویشی دیریه گور، شورش و قیام رخ داد و اختلافاتی بین طوایف مختلف در شمال سومالی ایجاد شد و به دولت ایتالیا اجازه داد تا ضمن حفظ کنترل نزدیک بر ارتش، به عنوان میانجی عمل کند.
[راست|بندانگشتی|322x322پیکسل|کارت پستال از مرکز شهر [موگادیشو در سال ۱۹۳۶. در مرکز، کلیسای جامع کاتولیک قرار دارد. در نزدیکی کلیسای جامع، بنای یادبود طاق یادبود اومبرتوی یکم قرار دارد.]]
در سال ۱۹۲۴، فرماندار چزاره ماریا دِ وِکی سیاست خلع سلاح سلطان‌نشین‌های شمالی سومالی را اتخاذ کرد و متعاقباً سلطان علی یوسف قنادید تبعید شد. تا نوامبر ۱۹۲۷، نیروهای سلطان عثمان محمود از سلطنت المجیرین نیز شکست خوردند. نیروهای استعماری دوبات و ژاندارمری زاپتیه به‌طور گسترده توسط دِ وِکی در طول این لشکرکشی‌های نظامی مورد استفاده قرار گرفتند. برخلاف سرزمین‌های جنوبی، سلطان‌نشین‌های شمالی به دلیل معاهدات قبلی که با ایتالیایی‌ها امضا کرده بودند، تحت حکومت مستقیم نبودند.

در اوایل دهه ۱۹۳۰، فرمانداران جدید ایتالیایی، گیدو کورنی و مائوریتزیو راوا، سیاست جذب سومالیایی‌ها را آغاز کردند. بسیاری از سومالیایی‌ها در نیروهای استعماری ایتالیا ثبت نام کردند و هزاران نفر از استعمارگران ایتالیایی برای زندگی به موگادیشو نقل مکان کردند. این شهر بزرگتر شد و برخی از شرکت‌های تولیدی کوچک افتتاح شدند. در سال ۱۹۳۰، ۲۲۰۰۰ ایتالیایی در سومالی‌لند ایتالیا زندگی می‌کردند که ۲٪ از جمعیت این سرزمین را تشکیل می‌داد. اکثریت آنها در پایتخت، موگادیشو، ساکن بودند و سایر جوامع ایتالیایی در جوهار، ادال (*ایتالا*)، جناله، جامامه و کیسمایو متمرکز بودند.

در سال ۱۹۳۶، سرزمین تصرف‌شده از اتیوپی، با نام اوگادن ایتالیا، به عنوان بخشی از استان سومالی در امپراتوری ایتالیا، به آفریقای شرقی ایتالیا ملحق شد.

سومالی‌لند ایتالیا، پس از جنگ جهانی دوم، تا سال ۱۹۴۹ تحت مدیریت بریتانیا بود، تا اینکه به یک سرزمین تحت قیمومت سازمان ملل متحد، یعنی سرزمین تحت قیمومیت سومالی، تحت مدیریت ایتالیا تبدیل شد. در ۱ ژوئیه ۱۹۶۰، سرزمین تحت قیمومیت سومالی طبق برنامه با ایالت سومالی‌لند (سومالی‌لند سابق بریتانیا) که مدت کوتاهی وجود داشت، متحد شد و جمهوری سومالی را تشکیل داد. در سال ۱۹۶۹، یک کودتای نظامی و ترور رئیس‌جمهور عبدالرشید علی شرماکه، ظهور ژنرال محمد زیادباره را رقم زد.

اگرچه بیشتر سومالیایی‌های ایتالیایی‌تبار پس از استقلال این سرزمین را ترک کردند، روابط سومالی با ایتالیا در سال‌های بعد و در طول دوره جنگ داخلی پس از آن همچنان قوی ماند و به لطف تعهد سازمان‌های مردم‌نهاد، دانشگاه‌ها، مشاغل و سومالیایی‌های ایتالیایی‌تبار در ایتالیا، به روند ثبات کشور که نه تنها سازمان‌های دولتی، بلکه جوامع مدنی را نیز درگیر می‌کند، کمک کرد.

## روابط دیپلماتیک
دولت فدرال سومالی در ۲۰ اوت ۲۰۱۲ تأسیس شد، که اولین دولت مرکزی دائمی در کشور از زمان آغاز درگیری بود. ماه بعد، حسن شیخ محمود به عنوان اولین رئیس‌جمهور دولت جدید انتخاب شد. این انتخابات مورد استقبال مقامات ایتالیایی قرار گرفت و آنها حمایت مداوم ایتالیا از دولت سومالی، تمامیت ارضی و حاکمیت آن را مجدداً تأیید کردند. سفارت ایتالیا در موگادیشو در سال ۲۰۱۴ بازگشایی شد. ایتالیا از انتخابات ۲۰۱۲ و ۲۰۱۶ و روند فدرالی شدن کشور حمایت مالی کرد و در حال کمک به روند اصلاحات قانون اساسی، از جمله رایزنی‌های سیاسی در سال ۲۰۲۱ است.

## همکاری
[بندانگشتی|338x338پیکسل|سرتیپ مائوریتزیو مورنا، فرمانده مأموریت آموزشی اتحادیه اروپا در سومالی، در مراسمی به مناسبت پایان دوره آموزش نظامی که توسط این کمیته در [موگادیشو در ۱۴ ژانویه ۲۰۱۷ برگزار شد، گواهی‌نامه‌ای را به یک سرباز ارتش ملی سومالی اعطا می‌کند.]]
ایتالیا با سومالی در زمینه دفاع و امنیت همکاری می‌کند و در سال ۲۰۱۳ معاهده‌ای بین دو کشور در رم و در سال ۲۰۱۵ توافق فنی بین کارابینیری و نیروی پلیس سومالی امضا شد. ایتالیا در آموزش نیروی پلیس سومالی مشارکت دارد تا به قابلیت‌های کنترل قلمرو سومالی و احیای شرایط امنیتی در این کشور کمک کند. پروژه ام‌آی‌اِی‌دی‌آی‌تی که در سال ۲۰۱۳ آغاز شد و توسط کارابینیری توسعه یافت، حدود ۱۴۰۰ پلیس را آموزش داده است.

ایتالیا اولین تأمین‌کننده نیرو و تجهیزات در مأموریت نظامی اتحادیه اروپا در سومالی است، که به عنوان نوعی همکاری و آموزش نظامی با وزارت دفاع سومالی و نیروهای مسلح سومالی انجام می‌شود. یک واحد پشتیبانی ایتالیایی در حمایت از کار مأموریت این کمیته در سومالی فعالیت می‌کند و پروژه‌های مختلفی را در حوزه همکاری مدنی-نظامی انجام می‌دهد که همگی با هدف حمایت از جمعیت سومالی در استان بنادر انجام می‌شوند. ایتالیا در حمایت از ساختارهای بهداشتی، مدارس و آموزش و پرورش و خدمات اجتماعی و ضروری مداخله می‌کند. به عنوان بخشی از ابتکارات اتحادیه اروپا، یک افسر کارابینیری ایتالیایی به عنوان مشاور پلیس به هیئت اروپایی اعزام شد.

۲۴ طرح چند ساله در حال انجام است که توسط همکاری ایتالیا در سومالی تأمین مالی می‌شود. بودجه اختصاص داده شده به سومالی بین سال‌های ۲۰۱۴ (۹ میلیون یورو) و ۲۰۱۷ (۱۸٫۵ میلیون یورو) بیش از ۱۰۰ درصد افزایش یافته است. کمک‌های ایتالیا در بخش بهداشت (۳٫۵ میلیون یورو)، امنیت غذایی (۲٫۵ میلیون یورو)، آموزش (۱٫۹ میلیون یورو)، توسعه زیرساخت‌ها (۳٫۵ میلیون یورو) و بازسازی اقتصادی کشور (۵ میلیون یورو) متمرکز شده است که هدف آن کاهش فقر، ایجاد فرصت‌های شغلی جدید، رفع نابرابری‌ها، ارتقای بخش خصوصی و کارآفرینی زنان، بهبود امنیت غذایی، کمک به سلامت جهانی و آموزش پایه همگانی، تثبیت پس از جنگ و کمک‌های بشردوستانه است.

## سفارتخانه‌ها
سفارت ایتالیا در سومالی در موگادیشو واقع شده است و تنها نمایندگی ایتالیا در سومالی است. سفارت ایتالیا یکی از ۱۸ نمایندگی خارجی در سومالی و یکی از ۱۷ نمایندگی خارجی در موگادیشو است. رئیس این نمایندگی سفیر کارلو کامپانیل است.

سفارت سومالی در ایتالیا در رم واقع شده است و تنها نمایندگی سومالی در ایتالیا است. سفارت سومالی در رم یکی از ۴۴ نمایندگی دیپلماتیک و کنسولی سومالی در خارج از کشور است. رئیس این نمایندگی، سفیر عبدالرحمن شیخ عیسی است.

## جستارهای وابسته
* روابط خارجی ایتالیا

## منابع

## کتاب‌شناسی
* تریپودی، پائولو. *میراث استعماری در سومالی*. انتشارات سنت مارتین. نیویورک، ۱۹۹۹.


رده:روابط استعمارگر و مستعمره پیشین
رده:روابط دوجانبه ایتالیا
رده:روابط دوجانبه سومالی