روابط اسرائیل و ترکمنستان

**روابط اسرائیل و ترکمنستان** به روابط دوجانبه میان اسرائیل و ترکمنستان اشاره دارد. پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱، اسرائیل استقلال ترکمنستان را به رسمیت شناخت و دو کشور در ۸ اکتبر ۱۹۹۳ روابط دیپلماتیک برقرار کردند.

روابط سیاسی دو کشور به دلیل نفوذ ایران بر ترکمنستان نسبتاً محتاطانه بوده‌است. اسرائیل بی‌طرفی ترکمنستان را در سازمان‌های بین‌المللی محترم می‌شمارد و روابط با این کشور را برای خود مهم می‌داند. همکاری دو کشور در زمینه‌هایی چون بهداشت، مدیریت منابع آب و کشاورزی صورت گرفته‌است. اسرائیل سفارت خود را در عشق‌آباد در آوریل ۲۰۲۳ گشود و سفیر ترکمنستان نزد اسرائیل از رم کار می‌کند.

## پیشینه
پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱، اسرائیل استقلال ترکمنستان را به رسمیت شناخت. دو کشور در ۸ اکتبر ۱۹۹۳ روابط دیپلماتیک خود را برقرار کردند.

شیمون پرز، وزیر امور خارجه وقت اسرائیل، در سال ۱۹۹۴ از ترکمنستان بازدید کرد. در همان سال اسرائیل و ترکمنستان یک توافقنامه غیرالزام‌آور دربارهٔ همکاری دیپلماتیک امضا کردند. در سال ۱۹۹۵، صفرمراد نیازف، رئیس‌جمهور ترکمنستان، از اسرائیل دیدن کرد و با نخست‌وزیر اسرائیل اسحاق رابین دیدار نمود. در همین سال چندین توافقنامه در زمینه‌های فرهنگ، آموزش، دانش، بهداشت و پزشکی، سرمایه‌گذاری، حمایت متقابل و گردشگری میان دو کشور به امضا رسید. در سال ۱۹۹۷، قربانقلی بردی‌محمداف که در آن زمان وزیر بهداشت ترکمنستان بود، از اسرائیل بازدید کرد.

در سال ۲۰۱۲ هیئتی اسرائیلی از عشق‌آباد بازدید کرد و با سران شرکت‌های نفتی و انرژی ترکمنستان دیدار نمود. در اکتبر همان سال، شیمون پرز که اکنون رئیس‌جمهور اسرائیل بود، نامه‌ای تبریک به مناسبت بیست‌ویکمین سالگرد استقلال ترکمنستان برای قربانقلی بردی‌محمداف فرستاد و ابراز امیدواری کرد که روابط دو کشور تقویت شود.

در ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۳، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، با رشید مردوف، وزیر امور خارجه ترکمنستان، در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک دیدار کرد. این دیدار سه ماه پس از انتصاب نخستین سفیر اسرائیل در ترکمنستان صورت گرفت و در پی آن «تعمیق و گسترش» روابط دوجانبه اعلام شد.

در سال ۲۰۱۶، رشید مردوف از اسرائیل بازدید کرد که نخستین سفر یک وزیر خارجه ترکمنستان به این کشور در بیست سال گذشته بود. مردوف در جریان این سفر از تشکیلات خودگردان فلسطین نیز دیدن کرد.

در ژوئن ۲۰۱۷ رایزنی‌های دوجانبه در سطح معاونان وزیران امور خارجه در اورشلیم برگزار شد. در این نشست دربارهٔ تقویت روابط در حوزه‌های سیاسی، بازرگانی-اقتصادی، فرهنگی و انسان‌دوستانه و نیز گسترش همکاری در صنعت، فناوری‌های پیشرفته، منابع آب، بهداشت و گردشگری گفتگو شد.

در سال ۲۰۱۸ دو کشور بر گسترش روابط اقتصادی توافق کردند. در آوریل ۲۰۲۳، الی کوهن، وزیر امور خارجه اسرائیل، با سفر رسمی به ترکمنستان سفارت جدید اسرائیل را در عشق‌آباد افتتاح کرد. وی در جریان این سفر با سردار بردی‌محمداف، رئیس‌جمهور ترکمنستان، دیدار نمود.

## رویداد دینل و کورن
در سال ۲۰۰۹ تصمیم گرفته شد سفارت اسرائیل در ترکمنستان گشایش یابد و رئوون دینل به سمت سفیر منصوب شود. ترکمنستان این انتصاب را نپذیرفت؛ زیرا دینل در سال ۱۹۹۶ به عنوان رئیس دفتر نخست موساد در مسکو به اتهام دریافت تصاویر ماهواره‌ای طبقه‌بندی‌شده از افسران روسی بازداشت و از روسیه اخراج شده بود. پس از رد صلاحیت دینل، آویگدور لیبرمن، وزیر امور خارجه اسرائیل، او را به سمت سفیر در کی‌یف منصوب کرد.

در اوت ۲۰۱۰ دیپلمات باتجربه‌ای به نام حاییم کورن برای سمت نخستین سفیر اسرائیل در عشق‌آباد پیشنهاد شد. مقامات ترکمنستان ده ماه پاسخی ندادند. در ژوئن ۲۰۱۱ مقامات ارشد وزارت خارجه ترکمنستان در دیداری با همتایان اسرائیلی خود روشن کردند که به دلیل رزومه کورن با انتصاب او مخالفند. در رزومه کورن آمده بود که سه سال در دانشکده امنیت ملی در گلیلوت مشاور بوده‌است. مقامات ترکمن این را نشانه وابستگی او به موساد دانستند. وزارت خارجه اسرائیل توضیح داد که دانشکده امنیت ملی یک نهاد آموزشی است نه سازمان اطلاعاتی، اما ترکمنستان این توضیح را نپذیرفت و اعلام کرد: «ما می‌خواهیم سفیری بفرستید که روابط دوجانبه ما را تقویت کند، نه جاسوسی که دربارهٔ ایران اطلاعات جمع‌آوری نماید».

این ماجرا سرگشتگی بزرگی در وزارت امور خارجه اسرائیل ایجاد کرد؛ زیرا تا آن زمان هرگز پیش نیامده بود که کشوری دو بار پیاپی نامزدهای سفارت اسرائیل را رد کند. لیبرمن که مصمم بود سفارتخانه‌ای در این کشور مسلمان‌نشین شوروی سابق بگشاید — به‌ویژه در پایتختی که تنها ۲۰ کیلومتر با مرز ایران فاصله داشت — نزدیک بود از این کار صرف‌نظر کند، اما پینخاس آویوی، رئیس بخش اوراسیایی وزارت خارجه اسرائیل که مذاکرات با طرف ترکمن را انجام می‌داد، او را متقاعد کرد که برنامه را ادامه دهد.

سرانجام شِمی تسور به عنوان نخستین سفیر اسرائیل در ترکمنستان برگزیده شد و در ژوئن ۲۰۱۳ استوارنامه خود را تقدیم قربانقلی بردی‌محمداف کرد. تسور پس از چند سال با ایتسخاک کاگان جایگزین شد.

## همکاری اقتصادی
اسرائیل از جمله کشورهایی بود که در بازسازی پالایشگاه نفت شهر ترکمنباشی سرمایه‌گذاری کردند. در این پروژه که مجموع سرمایه‌گذاری آن ۱٫۶ میلیارد دلار بود، ژاپن، ترکیه، فرانسه، آلمان، ایران و کشورهای دیگری نیز مشارکت داشتند.

در ۸ اوت ۲۰۱۸ در عشق‌آباد مذاکراتی میان نمایندگان وزارت‌های خارجه دو کشور دربارهٔ همکاری دوجانبه در حوزه‌های انرژی، کشاورزی، آموزش و گردشگری برگزار شد. بر پایه گزارش‌های رسانه‌ای در سال ۲۰۱۸، شرکت‌های اسرائیلی به‌طور فعال به ترکمنستان در توسعه بخش کشاورزی کمک می‌کردند و بزرگ‌ترین پالایشگاه نفت این کشور را بازسازی می‌نمودند.

## نمایندگی‌های دیپلماتیک
* سفارت اسرائیل در عشق‌آباد از آوریل ۲۰۲۳ به‌طور رسمی فعال است.
* ترکمنستان سفیر غیرمقیم خود نزد اسرائیل را از رم اعزام می‌کند.

## جستارهای وابسته
* روابط خارجی اسرائیل
* روابط خارجی ترکمنستان

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* سفارت اسرائیل در عشق‌آباد

رده:روابط دوجانبه اسرائیل
رده:روابط دوجانبه ترکمنستان