قلم‌های ملی

**قلم‌های ملی** () دو مجموعه از قلم‌های رایانه‌ای آزاد و متن‌باز برای الفبای تای هستند که با حمایت دولت تایلند منتشر شده‌اند. نخستین مجموعه در سال ۲۰۰۱ توسط مرکز ملی الکترونیک و فناوری رایانه (NECTEC) با سه قلم تایلندی عرضه شد. سپس در سال ۲۰۰۶ مسابقه‌ای ملی برگزار گردید و ۱۳ قلم برگزیده از این مسابقه به‌عنوان قلم‌های رسمی و عمومی دولت تایلند پذیرفته شدند. در سال ۲۰۲۱ نیز قلم چهاردهم به نام «چولابورن لیخیت» به این مجموعه افزوده شد و از آن پس این مجموعه با عنوان «چهارده قلم ملی» شناخته می‌شود.

این قلم‌ها و نسخه‌های بعدی آن‌ها از سوی آژانس ترویج صنعت نرم‌افزار ملی (SIPA) همراه با اداره مالکیت فکری تایلند از طریق وبگاه f0nt.com منتشر شده‌اند و به‌صورت رایگان در دسترس عموم قرار دارند. به همین دلیل این مجموعه با نام غیررسمی «قلم‌های سیپا» (ฟอนต์ซิป้า) نیز شناخته می‌شود. در سال ۲۰۱۸ شرکت قلم‌سازی تایلندی کدسان دماک با همکاری قلم‌های گوگل ۱۳ قلم اصلی مجموعه را بازنگری و با پشتیبانی بهتر از یونی‌کد و وزن‌های بیشتر بازنشر کرد.

## تاریخچه
### قلم‌های NECTEC و گروه کاری لینوکس تایلندی
در سال ۲۰۰۱ نخستین مجموعه «قلم‌های ملی» توسط مرکز ملی الکترونیک و فناوری رایانه تایلند (NECTEC) منتشر شد. این مجموعه شامل سه قلم تایلندی به نام‌های کینّاری (Kinnari)، گارودا (Garuda) و نوراسی (Norasi) بود. هدف از انتشار این قلم‌ها ارائه جایگزین‌های عمومی برای قلم‌های تجاری پرکاربردی بود که همراه با سیستم‌عامل‌ها و نرم‌افزارهای اصلی عرضه می‌شدند اما محدودیت‌های مجوز داشتند.

پس از آن گروه کاری لینوکس تایلندی (TLWG) این سه قلم را به همراه ۱۰ قلم دیگر در بسته نرم‌افزاری  منتشر کرد. به‌جز قلم واری (Waree) بقیه قلم‌ها تحت مجوز GPL عرضه شدند.

### مسابقه ۲۰۰۶
در ۲ اوت ۲۰۰۶ هیئت وزیران دولت آبهیسیت وجاجیوا مسابقه‌ای را برای جایگزینی تمام قلم‌هایی که دولت تایلند از بخش خصوصی خریداری کرده بود سازمان‌دهی کرد. این قلم‌ها شامل قلم‌های مایکروسافت مانند Angsana New, Browalia New, Cordia New و EucrosiaUPC بودند که در آن زمان به‌طور گسترده استفاده می‌شدند. این مسابقه بخشی از «پروژه قلم‌های استاندارد برای بخش دولتی تایلند» بود که وزارت فناوری اطلاعات و ارتباطات تایلند پیشنهاد داده بود. وزارتخانه در این‌باره اعلام کرد: «... در حال حاضر قلم‌های گوناگونی در نهادهای دولتی استفاده می‌شوند و به همین دلیل اسناد دولتی هیچ‌گاه استاندارد نشده‌اند. این قلم‌ها متعلق به شرکت‌های خصوصی هستند که حقوق انحصاری بر آن‌ها دارند و ما نمی‌توانیم آن‌گونه که باید از آن‌ها استفاده کنیم…»

در ۷ سپتامبر ۲۰۱۰ هیئت وزیران به‌طور رسمی سیزده قلم برگزیده را به‌عنوان قلم‌های عمومی اعلام و آن‌ها را «قلم‌های ملی» نامید. به تمام نهادهای دولتی دستور داده شد که از این قلم‌ها به‌ویژه «TH Sarabun PSK» در اسناد رسمی خود استفاده کنند و تا ۵ دسامبر ۲۰۱۰ که هشتادوسومین سالگرد تولد پادشاه بومیپول آدولیاده بود استفاده از قلم‌های بخش خصوصی را متوقف سازند. از قوای مقننه و قضاییه نیز درخواست همکاری شد.

### بازنگری توسط کدسان دماک و قلم‌های گوگل
در سال ۲۰۱۸ شرکت قلم‌سازی تایلندی کدسان دماک (Cadson Demak) با همکاری قلم‌های گوگل تمام ۱۳ قلم ملی موجود را بازنگری کرد و با افزودن تنظیمات بهتر نمایش روی صفحه (hinting)، وزن‌های بیشتر و پشتیبانی گسترده‌تر از یونی‌کد منتشر ساخت. همچنین یک قلم جدید به نام «تاسادیت» (Thasadith) با الهام از TH Srisakdi طراحی شد. تمامی این قلم‌ها تحت پروانه قلم باز منتشر شدند. کدسان دماک انتظار داشت که انتشار این قلم‌های بازنگری‌شده در قلم‌های گوگل به افزایش استفاده از قلم‌های تایلندی حلقه‌دار در مقابل قلم‌های بدون حلقه منجر شود.

### چولابورن لیخیت
در ۶ ژوئیه ۲۰۲۱ هیئت وزیران تایلند به‌طور رسمی مجموعه قلم سلطنتی «چولابورن لیخیت» (Chulabhorn Likhit) را به‌عنوان چهاردهمین قلم استاندارد دولتی تأیید کرد. این قلم به پیشنهاد آکادمی سلطنتی چولابورن طراحی شده و به افتخار شاهدخت چولابورن به مناسبت شصت‌وچهارمین سالگرد تولد و فارغ‌التحصیلی ایشان از دوره دکتری هنرهای تجسمی در دانشگاه سیلپاکورن نام‌گذاری شده‌است.

## کاربرد
### روزنامه رسمی دولت تایلند
قلم «TH Sarabun PSK» از ژانویه ۲۰۱۱ در روزنامه رسمی دولت تایلند (ราชกิจจานุเบกษา) جایگزین قلم Angsana New شد. نخستین شماره‌ای که با این قلم منتشر گردید جلد ۱۲۸ بخش ۱ الف با تاریخ ۷ ژانویه ۲۰۱۱ بود.

### ویکی‌پدیای تایلندی

قلم «TH Sarabun PSK» در نشان‌واره کنونی ویکی‌پدیای تایلندی به کار رفته‌است. این نشان‌واره توسط پراچیا سینگتو (ปรัชญา สิงห์โต) طراح گرافیک و مدیر وبگاه f0nt.com طراحی شد و پس از پیروزی در مسابقه‌ای در سال ۲۰۰۸ از سوی جامعه ویکی‌پدیای تایلندی پذیرفته گردید.

## فهرست قلم‌های Fonts-TLWG
جدول زیر ۱۳ قلم منتشرشده توسط گروه کاری لینوکس تایلندی در بسته  را نشان می‌دهد:

## فهرست چهارده قلم ملی
جدول زیر ۱۳ قلم برگزیده مسابقه ۲۰۰۶ و قلم چولابورن لیخیت را نشان می‌دهد:

## قلم‌های ملی در قلم‌های گوگل
در سال ۲۰۱۸ شرکت کدسان دماک نسخه‌های بازنگری‌شده ۱۳ قلم ملی را به قلم‌های گوگل اضافه کرد. همچنین قلم جدید «تاسادیت» (Thasadith) نیز به این مجموعه افزوده شد. جدول زیر تناظر قلم‌های ملی با نام آن‌ها در قلم‌های گوگل را نشان می‌دهد:

## جستارهای وابسته
* فونت‌های نوتو
* قلم‌های PT
* روبوتو
* قلم‌های گوگل

## منابع

## پیوند به بیرون
* قلم‌های SIPA در f0nt.com
* قلم TH Sarabun New در f0nt.com
* ایده طراحی TH Sarabun PSK — اداره مالکیت فکری تایلند
* قلم‌های تایلندی در قلم‌های گوگل

رده:مقاله‌های دارای واژگان به زبان تای
رده:یادکردهای دارای منبع به زبان تایلندی