دره بادا

بندانگشتی|دو خانم هلندی در دهه ۱۹۳۰ در کنار مجسمه‌ای در دره بادا ایستاده‌اند
**دره بادا** و **دره ناپو**، واقع در پارک ملی لورن لیندو در سولاوسی مرکزی، اندونزی، شامل صدها مگالیت با قدمت نامشخص است که در زبان‌های محلی بادایک، *واتو* ("سنگ") و در زبان اندونزیایی، *آرکا* ("مجسمه") نامیده می‌شوند. هدف از ساخت مگالیت‌ها و سازندگان آنها ناشناخته است.

## مگالیت‌های اصلی
چپ|بندانگشتی|مجسمه مگالیتیک باولا در دره بادا
چپ|بندانگشتی|دو گردشگر در کنار مگالیت پالندوی در سال ۲۰۱۵

بندانگشتی|300x300پیکسل|مجسمه مگالیتیک در دره بادا

## تاریخچه
این تندیس‌های باستانی گفته می‌شود که از قرن چهاردهم میلادی وجود داشته‌اند. سنگ‌نگاره‌ها و سازه‌های مگالیتی در درهٔ بادا نخستین‌بار در سال ۱۹۰۸ میلادی به اروپاییان معرفی شدند. با وجود گذشت بیش از یک قرن از کشف آن‌ها، اطلاعات اندکی دربارهٔ منشأ و زمان ساخت این آثار در دست است. برخی پژوهشگران گمان می‌برند که این سنگ‌ها حدود ۵٬۰۰۰ سال پیش تراشیده شده‌اند، در حالی‌که برخی دیگر قدمت آن‌ها را حدود ۱٬۰۰۰ سال تخمین می‌زنند. این ابهام، رازآلودگی و اهمیت فرهنگی و تاریخی این محوطه را دوچندان کرده است.

در همین حال، برخی دیگر گمان می‌کنند که این سنگ‌ها مربوط به فرهنگ مگالیتیک در لائوس، کامبوج و چندین منطقه در اندونزی از ۲۰۰۰ سال پیش هستند.

بر اساس گزارش Ancient Origins، هنوز مشخص نیست چه کسانی تندیس‌های مگالیتی در درهٔ بادا را ساخته‌اند. اگرچه نظریه‌هایی وجود دارد مبنی بر اینکه این سنگ‌ها توسط فرهنگی ساخته شده‌اند که در دیگر نقاط جنوب‌شرقی آسیا نیز آثار مگالیتی از خود به‌جا گذاشته، اما تندیس‌های درهٔ بادا به‌عنوان آثاری منحصربه‌فرد شناخته می‌شوند. این ویژگی‌های خاص، درهٔ بادا را به یکی از اسرارآمیزترین محوطه‌های باستانی اندونزی تبدیل کرده است.

با این حال، در یادداشت‌های آلبرت کریستین کرویت، بنیانگذار پوزو، ذکر شده است که قبل از ورود هلندی‌ها به لور در سال ۱۹۰۸، هنوز ساختن مقبره‌های سنگی برای مردم رایج بود. هنوز مکان‌هایی وجود داشت که کالامبا (کوزه‌های سنگی مورد استفاده برای دفن) در آنها ساخته می‌شد؛ بنابراین، ساخت این اشیاء به دوره‌های مختلفی برمی‌گردد، که برخی از آنها به تازگی، مثلاً چند صد سال پیش یا مگالیت‌های جوان هستند.

## جغرافیا
درهٔ بادا در منطقه‌ای نسبتاً هموار واقع شده که از اطراف با تپه‌ها احاطه شده است؛ این موقعیت جغرافیایی مناظری چشم‌نواز و دراماتیک پدیدمی‌آورد، به‌ویژه زمانی که ابرها در نوک تپه‌ها گرفتار می‌شوند و فضای رازآلودی به منطقه می‌بخشند. یکی از جلوه‌های طبیعی رایج در این دره، بارش باران در بخشی از منطقه در حالی‌ست که بخش دیگر در نور خورشید غرق شده و پرتوهای آن از میان ابرها می‌تابد. این تضاد جوی، زیبایی منحصربه‌فردی به درهٔ بادا بخشیده و آن را به مقصدی جذاب برای علاقه‌مندان به طبیعت و باستان‌شناسی تبدیل کرده است.

در وسط دره بادا، رودخانه لاریانگ جریان دارد که با رودخانه مالی ادغام می‌شود و جریان رودخانه لاریانگ را قوی‌تر می‌کند. به همین دلیل، رودخانه لاریانگ زمانی برای قایق‌سواری در رودخانه مورد استفاده قرار می‌گرفت. در مرکز دره بادا، جریان رودخانه لاریانگ به دلیل زمین نسبتاً مسطح کاملاً آرام است.

## فولکلور محلی
هدف دقیق از ساخت مگالیت‌ها هنوز مشخص نیست. جامعه محلی معتقد است که این سنگ‌ها برای پرستش اجداد استفاده می‌شده است. علاوه بر این، ساکنان داستان‌هایی در مورد ریشه‌های این مگالیت‌ها دارند. در یکی از داستان‌ها از مگالیتی به نام توکالا نام برده شده است که یک متجاوز بوده و نفرین شده تا به سنگ تبدیل شود.

داستان دیگری از یک مگالیت به نام تادولاکو حکایت می‌کند. مردم می‌گویند تادولاکو زمانی به عنوان نگهبان روستا شناخته می‌شد، اما پس از دزدیدن برنج، نفرین شد که به سنگ تبدیل شود. داستان‌های دیگر مگالیت‌ها را با قربانی‌های انسانی مرتبط می‌دانند. برخی افراد نیز معتقدند که این سنگ‌ها برای دفع ارواح شیطانی در نظر گرفته شده‌اند، در حالی که برخی دیگر ادعا می‌کنند که این اشیاء قدرت‌های ماوراء طبیعی دارند و می‌توانند ناپدید شوند یا حرکت کنند.

پالیندو، تورومپانا، تارائه رو و لوگا برخی از نام‌هایی هستند که مردم محلی به مجسمه‌های باستانی دره بادا داده‌اند. هر مجسمه داستان منحصر به فردی دارد که یکی از آنها پالیندو است. جامعه محلی زمانی معتقد بود که پالیندو به صورت عمودی ایستاده است.

در پارک ملی لور لیندو، آداب و رسوم سنتی قبیله لور هنوز قوی است. علاوه بر مجسمه‌های سنگی و مزارع سبز برنج، بازدیدکنندگان خانه‌های سنتی لور را نیز در کنار هم خواهند دید. این خانه‌های چوبی با سقف‌های *ایجوک* (الیاف نخل قندی) و دیوارهای بامبو اغلب به عنوان اقامتگاه بازدیدکنندگان استفاده می‌شوند.

بزرگان روستای سپه معتقدند که مجسمه پالیندو، که در زبان محلی به معنای «سرگرم‌کننده» است، نمایانگر اجداد آنها، قبیله توسالوگه، است. طبق افسانه‌ها، پادشاه لووک ۱۸۰۰ مجسمه از سپه تا پالوپو سفارش داد تا نشان سلطنت خود بر بادا را نشان دهد. قرار بود این مجسمه‌ها رو به جنوب باشند، اما این مأموریت شکست خورد زیرا مردم بادا آنها را رو به غرب قرار دادند. وقتی پادشاه درخواست تغییر موقعیت آنها را کرد، مجسمه‌ها بر روی سربازان پادشاه افتادند و حدود ۲۰۰ نفر کشته شدند. مردم بادا در گذشته قبل از انجام کارهای بزرگ، مانند افتتاح زمین‌های کشاورزی جدید، برای این مجسمه‌ها قربانی می‌کردند.

## مجسمه‌های مگالیتیک
### ویژگی‌ها
تندیس‌های مگالیتی در درهٔ بادا چهره‌های انسانی را به‌صورت انتزاعی و سبک‌پردازی‌شده به تصویر می‌کشند؛ به‌گونه‌ای که ابروها و بینی به‌صورت یکپارچه تراشیده شده‌اند و دهان به‌کلی حذف شده است. این تندیس‌ها معمولاً دارای نشانه‌های آشکار جنسیتی هستند. در تندیس‌های «پالین‌دو» و «متورو»، اندام تناسلی مردانه حجاری شده، در حالی‌که در تندیس «لانگه بولاوا» اندام تناسلی زنانه به تصویر کشیده شده است. تفاوت‌های جنسیتی همچنین در ویژگی‌های چهره نیز نمایان است؛ به‌طوری‌که تندیس‌های زنانه دارای چهره‌هایی با چتری بر روی پیشانی هستند.

حکاکی‌های روی این مگالیت‌ها نیز مینیمالیستی توصیف می‌شوند. این پیکره‌ها معمولاً با سرهای بزرگ، بدن‌های بدون انحنا و بدون پا به تصویر کشیده شده‌اند. صورت‌ها معمولاً با چشمان گرد و یک خط واحد که نمایانگر ابروها، گونه‌ها و چانه است، نشان داده می‌شوند. به نظر می‌رسد بیشتر مجسمه‌ها به تنهایی ایستاده‌اند، اما برخی به صورت گروهی قرار گرفته‌اند. این سنگ‌های مگالیتی در سراسر دره پراکنده شده‌اند. آن‌ها شامل حکاکی‌هایی از انسان‌ها، حیوانات، کالامبا و بسیاری دیگر هستند.

دیگر مجسمه‌های انسانی حدود ۱٫۵ متر ارتفاع و قطری حدود ۵۰ سانتی‌متر دارند. علاوه بر مجسمه‌های انسان بالغ، مجسمه اوبا وجود دارد که ۷۰ سانتی‌متر ارتفاع دارد و صورتی طنزآلود و نشانه‌های جنسیتی نامشخصی دارد. مردم محلی از آن به عنوان یک میمون یاد می‌کنند، اما می‌توان آن را به عنوان نمادی از کودکان نیز تعبیر کرد.

### کالامبا
کالامباها آثاری باستانی هستند به‌شکل خمره‌های بزرگ با درپوش، به قطر ۱٫۵ تا ۲ متر، که در درهٔ بادا کشف شده‌اند و برای تدفین مورد استفاده قرار می‌گرفته‌اند. این کالامباها اغلب همراه با پوشش سنگی یافت می‌شوند. در اطراف آن‌ها، سنگ‌های کوچکتری نیز دیده می‌شود که احتمال می‌رود به‌عنوان کالامبای کوچک برای دفن نوزادان یا کودکان به‌کار رفته باشند. همچنین، سنگ‌های دایره‌ای‌شکل دیگری شبیه میزهای کوچک یا هاون‌های سنگی نیز در اطراف کالامباها کشف شده‌اند که به‌نظر می‌رسد بخشی از آیین‌های تدفینی یا فرهنگی مرتبط با این سازه‌ها بوده‌اند.

گمان می‌رود که مجسمه‌های انسانی و کالامبا توسط یک فرهنگ ساخته شده‌اند. این گمان بر اساس وجود سنگ‌های کوچک کالامبا و هاون‌مانند است که اغلب در نزدیکی مجسمه‌های انسانی یافت می‌شوند.

## جستارهای وابسته
* فرهنگ اندونزی
* تاریخ اندونزی
* اندونزی ماقبل تاریخ

## منابع


رده:زمین‌چهرهای سولاوسی مرکزی
رده:زمین‌چهرهای سولاوسی
رده:سازه‌های خرسنگی
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در اندونزی