امنیت پیشگیرانه فلسطین

**امنیت پیشگیرانه فلسطین** (به عربی: ) یکی از نهادهای امنیتی دولت فلسطین است که در سال ۱۹۹۴ به دستور رئیس‌جمهور یاسر عرفات و بر پایه پیمان‌های اسلو پایه‌گذاری شد. این سازمان به نام‌های نیروی امنیت پیشگیرانه و سرویس امنیت پیشگیرانه نیز شناخته می‌شود.

امنیت پیشگیرانه فلسطین یک سازمان اطلاعاتی داخلی است که بخشی از نهادهای امنیتی فلسطین را تشکیل می‌دهد و زیر نظر وزیر کشور تشکیلات خودگردان فلسطین کار می‌کند. وظایف اصلی آن شامل پاسداری از امنیت داخلی فلسطین و تشکیلات خودگردان و پیشگیری از جرایمی است که نهادهای دولتی و مؤسسات عمومی را هدف قرار می‌دهند. این نهاد نگهبان روند صلح اسلو به‌شمار می‌رفت.

پس از نبرد ۲۰۰۷ غزه و بیرون رانده شدن نیروهایش از نوار غزه به دست حماس، کارکرد این سازمان تنها به کرانه باختری محدود شده‌است. ستاد فرماندهی آن در بیتونیا نزدیک رام‌الله قرار دارد.

## سازمان‌دهی
امنیت پیشگیرانه یکی از چندین سرویس اطلاعاتی فلسطین است. بر پایه برخی گزارش‌ها در سال ۲۰۰۶ نزدیک به ۵۰۰۰ عضو غیرنظامی در واحدهای جداگانه‌ای در کرانه باختری و نوار غزه خدمت می‌کردند. در نوار غزه نیروهای این سازمان زیر فرماندهی محمد دحلان قرار داشتند تا آنکه وی و نیروهایش در سال ۲۰۰۷ پس از شکست در نبرد ۲۰۰۷ غزه به دست حماس از نوار غزه بیرون رانده شدند.

در اواخر دهه ۱۹۹۰ واحدی به نام «دایره امنیت و حفاظت» که به «جوخه مرگ» نیز معروف بود تشکیل شد و فعالان حماس و جهاد اسلامی فلسطین را هدف قرار می‌داد. در سال ۲۰۰۷ شمار نیروهای سازمان در حدود ۳۵۰۰ نفر در کرانه باختری و ۴۵۰۰ نفر در نوار غزه برآورد می‌شد. این دایره با دستگاه‌های امنیت داخلی اسرائیل در بازداشت، بازجویی و گاه شکنجه فلسطینیانی که سپس از سوی اسرائیل دستگیر می‌شدند همکاری نزدیک داشت. در سال ۲۰۰۵ پس از درگذشت یاسر عرفات این دایره در چارچوب فرایند اصلاح بخش امنیتی منحل شد.

### توافق تأسیس با اسرائیل
آزادی عمل نهادهای امنیتی فلسطین و به‌ویژه امنیت پیشگیرانه ریشه در توافقی دارد که در ژانویه ۱۹۹۴ در رم میان محمد دحلان و جبریل رجوب از یک سو و یعقوب پری رئیس وقت شاباک و آمنون لیپکین‌شاحاک معاون رئیس ستاد ارتش اسرائیل از سوی دیگر به دست آمد. این نهاد در توافق‌نامه‌های واشینگتن یا قاهره پیش‌بینی نشده بود بلکه بر پایه یک توافق شفاهی میان دو طرف شکل گرفت. بر پایه این توافق اسرائیل به این نهاد آزادی جابه‌جایی و کار در مناطق مختلف فلسطینی می‌داد و در مقابل سازمان موظف به سرکوب گسترده مخالفان فلسطینی و شبکه‌های مسلح اسلامی به‌ویژه حماس بود.

### اصلاحات ۲۰۰۷
در نوامبر ۲۰۰۷ رئیس‌جمهور محمود عباس «فرمان قانونی شماره ۱۱ سال ۲۰۰۷ دربارهٔ امنیت پیشگیرانه» را صادر کرد که وظایف این نهاد را بازتعریف نمود. این قانون به تصویب مجلس قانون‌گذاری فلسطین نرسید.

بر پایه قانون ۲۰۰۷ وظایف امنیت پیشگیرانه عبارتند از:
# پاسداری از امنیت داخلی فلسطین
# پیگیری جرایمی که امنیت داخلی تشکیلات خودگردان را تهدید می‌کنند و کوشش برای جلوگیری از آن‌ها
# کشف جرایمی که نهادهای دولتی، سازمان‌های عمومی و مؤسسات و کارکنان آن‌ها را هدف قرار می‌دهند

## دیدگاه‌های عمومی
بسیاری از فلسطینیان بر این باورند که اشغال نظامی اسرائیل، سرکوب و آوارگی با کمک تشکیلات خودگردان فلسطین و نیروهای امنیتی آن تسهیل می‌شود. «مرکز فلسطینی پژوهش‌های سیاست‌گذاری و نظرسنجی» مستقر در رام‌الله در مارس ۲۰۲۳ نشان داد که برای نخستین بار از زمان تأسیس تشکیلات خودگردان اکثریت فلسطینیان انحلال یا فروپاشی آن را به سود خود می‌دانند. بر پایه نظرسنجی ژوئن همان سال ۶۶ درصد فلسطینیان ساکن کرانه باختری از تشکیل گروه‌های مسلح بیرون از نظارت نیروهای امنیتی دولتی حمایت کردند.

## رویدادها
### انتفاضه دوم
اسرائیل امنیت پیشگیرانه فلسطین را به ایفای نقش پنهانی در انتفاضه دوم متهم کرد که در سپتامبر ۲۰۰۰ پس از بازدید آریل شارون از کوه معبد آغاز شده بود. در سال ۲۰۰۱ ارتش اسرائیل خانه ژنرال جبریل رجوب مدیر وقت سازمان را بمباران کرد و شماری از افسران سازمان نیز ترور، مجروح یا بازداشت شدند. در آوریل ۲۰۰۲ آریل شارون دستور عملیات دیوار دفاعی را صادر کرد که بزرگ‌ترین عملیات نظامی اسرائیل در کرانه باختری از زمان اشغال آن در ۱۹۶۷ بود. ستاد امنیت پیشگیرانه در بیتونیا تحت محاصره نظامی قرار گرفت و با گلوله‌باران شدید تانک‌ها و بالگردهای آپاچی به ویرانه تبدیل شد و ده‌ها افسر زخمی شدند.

### سقوط نوار غزه
در ۱۴ ژوئن ۲۰۰۷ شبه‌نظامیان حماس ساختمان امنیت پیشگیرانه و ستاد سرویس اطلاعات در شهر غزه را تصرف کردند.

### اتهام شکنجه و بازداشت سیاسی
محمد دحلان در سال ۱۹۹۴ مأمور تأسیس شاخه نوار غزه این سازمان شد. این شاخه به شکنجه مخالفان پیمان‌های اسلو از جمله اعضای حماس و جهاد اسلامی فلسطین متهم شد. زئیو بویم معاون پیشین وزیر دفاع اسرائیل در گفتگویی ضبط‌شده در سال ۲۰۰۴ پذیرفت که افراد دحلان مسئول کشتن چهل تن از مخالفان وی بودند.

حماس در سال ۲۰۰۲ سازمان را به تحویل بازداشت‌شدگان کتائب القسام در زندان بیتونیا به نیروهای اسرائیلی متهم کرد. همچنین سازمان با اتهام بازداشت سیاسی فعالان جناح‌های گوناگون به‌ویژه هواداران حماس در شهرهای کرانه باختری روبه‌رو بوده‌است.

### بهره‌گیری از فیسبوک
در آوریل ۲۰۲۱ فیسبوک اعلام کرد دو گروه مرتبط با امنیت پیشگیرانه فلسطین را مسدود کرده‌است. این گروه‌ها با انتشار بدافزار و بهره‌گیری از مهندسی اجتماعی کاربران را فریب می‌دادند تا پیوندهای مخرب را باز کنند. هدف آن‌ها طیف گسترده‌ای از افراد شامل روزنامه‌نگاران، مخالفان دولت، فعالان حقوق بشر و گروه‌های مسلح بود و از کرانه باختری اداره می‌شدند و بیشتر مناطق فلسطینی، سوریه، ترکیه، عراق، لبنان و لیبی را هدف قرار داده بودند.

## رهبران

## جستارهای وابسته
* نهادهای امنیتی فلسطین
* نیروهای امنیت ملی فلسطین
* نیروی پلیس مدنی فلسطین
* پیمان‌های اسلو
* تشکیلات خودگردان فلسطین

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* مراسم فارغ‌التحصیلی سرویس امنیت پیشگیرانه، ۱۹ مه ۱۹۹۶
* مرصد — رصدخانه بخش امنیتی فلسطین

رده:اجرای قانون در فلسطین
رده:همه مقاله‌های دارای عبارت‌های بدون منبع