پادشاهی آرو

**آرو** (کراجأن ارو؛ یا **هارو**) یک پادشاهی بزرگ سوماترایی از قرن سیزدهم تا شانزدهم بود. این پادشاهی در سواحل شرقی شمال سوماترا، اندونزی واقع شده بود. در دوران اوج خود، این پادشاهی یک قدرت دریایی قدرتمند بود و توانست بخش شمالی تنگه مالاکا را کنترل کند.

این پادشاهی در ابتدا به عنوان یک حکومت ملایو تأسیس شد. جمعیت بومی ، جاندارانگاری بومی و همچنین هندوئیسم را تمرین می‌کردند. در طول قرن سیزدهم، اسلام در کنار ادیان موجود رواج یافت. پایتخت آرو در نزدیکی مدان و دلی سردانگ امروزی قرار داشت. اعتقاد بر این است که مردم این پادشاهی از نوادگان مالایایی‌های ساکن شمال سوماترا بوده‌اند.

## مکان
به‌طور سنتی، محل قرارگیری پادشاهی هارو یا آرو با موقعیت دولت جانشین آن، یعنی سلطنت دلی، مرتبط دانسته می‌شود؛ دولتی که در منطقهٔ اطراف شهر مدان و شهرستان دلی سِردانگ امروزی قرار داشت، همان‌طور که شرق‌شناس بریتانیایی وینستد پیشنهاد کرده است. با این حال، تاریخ‌نگار هلندی گروئنفلدت معتقد است که مرکز پادشاهی هارو در جنوب‌شرقی‌تر، نزدیک مصب رودخانه‌های بارومون و پانای در شهرستان لابوهان باتو واقع بوده و از این‌رو با پادشاهی پیشین پانای مرتبط است. ژیلز پیشنهاد کرده که پایتخت این پادشاهی در نزدیکی بندر بِلَوان قرار داشته، در حالی‌که نظر دیگری مصب رودخانه وامپو در خلیج هارو، واقع در شهرستان لانگکات را به‌عنوان محل پایتخت مطرح کرده است.

محوطهٔ باستان‌شناسی «کوتا چینا» در منطقهٔ مدان مارلان و «بنتنگ پوتری هیجاو» در دلی توآ، ناحیهٔ نامورامبه، شهرستان دلی سِردانگ، از جمله مکان‌های باستانی نزدیک به شهر مدان هستند که با پادشاهی آرو مرتبط دانسته می‌شوند. محوطهٔ باستانی بنتنگ پوتری هیجاو در معرض تهدید توسعهٔ مسکونی قرار دارد. محوطهٔ باستانی دیگری به نام «کوتا رِنتانگ» در منطقهٔ هامپاران پراک، شهرستان دلی سِردانگ واقع شده که کارشناسان باستان‌شناسی آن را به‌عنوان پایتخت احتمالی پادشاهی آرو معرفی کرده‌اند.

## تاریخ‌نگاری
قدیمی‌ترین سند تاریخی که از پادشاهی هارو نام برده است، یک وقایع‌نامه چینی مربوط به سلسله یوان (اواخر قرن سیزدهم) است. یک سند چینی دیگر از دوره بعدی، یعنی *یینگیا شنگلان* (۱۴۱۶) از سلسله مینگ، وجود دارد. پادشاهی هارو همچنین در دو سند جاوه‌ای، ناگاراکرتاگاما (۱۳۶۵) و پاراراتون (حدود قرن پانزدهم) ذکر شده است. سالنامه‌های مالایی، هارو را به عنوان یکی از معدود پادشاهی‌های تأثیرگذار در منطقه ذکر کرده‌اند که اعتبار آن با پاسای و سلطنت ملاکا برابری می‌کند. سند پرتغالی تومه پیرس که در اوایل قرن شانزدهم نوشته شده است، از آرو به عنوان یک پادشاهی مرفه یاد می‌کند.

## تاریخچه
### تشکیل
بندانگشتی|یک خانه سنتی و باشکوه از قوم کارو. اعتقاد بر این است که مردم پادشاهی آرو از همان تبار مردم کارو در تانا کارو بوده‌اند.
مردم پادشاهی آرو به‌احتمال زیاد از نوادگان یا مرتبط با قوم کارو دانسته می‌شوند؛ قومی که در منطقهٔ داخلی‌تر تانه کارو سکونت دارند. این فرضیه بر پایهٔ ریشه‌شناسی قابل قبول شباهت آوایی میان نام‌های «آرو» یا «هارو» با «کارو» مطرح شده است.

محوطه باستانی بنتنگ پوتری هیجائو، در قلعه‌ای باستانی در نزدیکی مدان، لایه‌های فرهنگی متعددی را نشان می‌دهد که قدمت آنها بین قرن‌های ۱۲ تا ۱۸ میلادی تخمین زده می‌شود. این قلعه در سنت قبایل کارو و باتاک در ساخت *هوتا* یا *کوتا*، یک محوطه دیواردار که با *پاریک* (خندق) به عنوان یک سازه دفاعی برای محافظت از روستا در برابر جنگ‌های قبیله‌ای بی‌وقفه تکمیل می‌شود، بنا شده است. مصنوعات یافت شده شامل ابزارهای سنگی، سرامیک‌های چینی، گلوله‌های قلعی و سکه‌های آچه است. قطعه‌ای از لینگام در محل نزدیک سوکانالو کشف شد که نشان می‌دهد جمعیت آرو قبل از ورود اسلام به منطقه، هم به آنیمیسم بومی و هم به هندوئیسم پایبند بوده‌اند.
بندانگشتی|نقشه مائو کان که بخشی از جزیره سوماترا و پادشاهی آرو را در پایین آن نشان می‌دهد (亞路)
پادشاهی هارو در یک رویدادنامه چینی از سلسله یوان ذکر شده است. بر اساس این منبع، در سال ۱۲۸۲، قوبلای خان از هارو خواست که تسلیم حاکمیت چین شود و هارو با ارسال خراج به دربار یوان در سال ۱۲۹۵ با مهربانی پاسخ داد. با این حال، مارکو پولو در گزارش خود از آرو به عنوان یکی از هشت پادشاهی سوماترا در طول سفرش در سال ۱۲۹۲ نامی نبرد.

پادشاهی هارو در دو منبع جاوه‌ای مربوط به حدود قرن چهاردهم ذکر شده است. به گفته پاراراتون، پادشاهی هارو در میان حکومت‌هایی ذکر شده است که گاجه مادا قصد داشت در سوگند پالاپا خود آنها را تحت حاکمیت ماجاپاهیت متحد کند. در سال ۱۳۳۹، یک لشکرکشی دریایی ماجاپاهیت‌های جاوه‌ای به چندین ایالت ساحلی در سوماترا حمله کرد. اگرچه این لشکرکشی نتوانست سامودرا پاسای را تصرف کند، اما توانست کنترل هارو و پانه (پانای) را به دست گیرد. در بند ۱۳ ناگاراکرتاگاما (۱۳۶۵) از آرو به عنوان یکی از ایالت‌های تابع ماجاپاهیت در سوماترا نام برده شده است.

بر اساس «حکایت پادشاهان پاسی» و «سالنامه‌های مالایی»، پادشاهی آرو توسط ناخودا اسماعیل و فقیر محمد به اسلام گروید؛ این دو همچنین مره سیلو، نخستین پادشاه سمدرا پاسی را در میانهٔ قرن سیزدهم مسلمان کردند. طبق گزارش «یینگ‌یا شِنگ‌لان» (۱۴۱۶)، نوشتهٔ ما هوان از سلسلهٔ مینگ چین دربارهٔ سفرهای ژنگ هه، پادشاه هارو و اتباعش اسلام را پذیرفته بودند. پس از قرن سیزدهم، اسلام به‌تدریج در میان جمعیت آرو پیروانی یافت. با این حال، آیین‌های بومی و باورهای آنیمیستی همچنان در میان ساکنان مناطق داخلی رواج داشت و شمار اندکی از پیروان آیین هندو نیز باقی مانده بودند.

### رشد
چپ|بندانگشتی|نقشه سلطان‌نشین ملاکا، آرو، که در ساحل شرقی سوماترای شمالی، جنوب شرقی پوریولاک نشان داده شده است
کشف سنگ قبرهای مسلمانان در گورستان‌های کوتا رنتانگ نشان می‌دهد که نخبگان حاکم پادشاهی آرو، پادشاه و خانواده‌اش، به اسلام گرویده‌اند. این سنگ قبرهای اسلامی از توف آتشفشانی با خط عربی جاوی ساخته شده‌اند که مشابه سنگ قبرهای یافت شده در آچه و سایر ایالت‌های مالایی است. این مکان در کوتا رنتانگ در همپاران پراک، دلی سردانگ واقع شده است که گمان می‌رود محل پایتخت پادشاهی آرو باشد. آثار باستانی متعددی در این مکان کشف شده است، از جمله سنگ قبرهای اسلامی، قطعات سرامیک و سفال از چین، تایلند و سریلانکا و سکه‌های عربی از قرن سیزدهم و چهاردهم. سایر اکتشافات شامل آثاری از چوب‌کاری، سنگ‌های ساختمانی و بقایای یک کشتی چوبی است.

در قرن پانزدهم، *سالنامه‌های مالایی* از پادشاهی هارو به عنوان یکی از معدود پادشاهی‌های تأثیرگذار در منطقه یاد می‌کنند که اعتبار آن با سلطان‌نشین سامودرا پاسای و سلطنت ملاکا رقابت می‌کرد. در آن دوره، این پادشاهی یک قدرت دریایی قدرتمند بود که بخش شمالی تنگه ملاکا را کنترل می‌کرد.

منابع مالایی و پرتغالی مالاکا به شکاف جمعیتی و گاهی رقابت بین اقلیت مسلمان ساحل و اکثریت بت‌پرست و کافر بومی جزیره، با عمل بدنام آدم‌خواری آنها، اشاره می‌کنند. به گفته آفونسو د آلبوکرک، حاکمان پادشاهی‌های کوچک شمال سوماترا و سلاطین مالاکا، آدم‌خواران را به عنوان جلاد داشتند و به عنوان مجازات برای جرایم خاص در نظر گرفته می‌شدند: «در مالاکا … برخی دیگر آب‌پز می‌شوند، برخی دیگر کباب می‌شوند و به مردمی که مانند وحشی‌ها هستند و از کشوری به نام آرو می‌آیند، داده می‌شوند تا بخورند.»

در گزارش پرتغالی *[[تومه پیرس|سوما اورینتال]]* که در اوایل قرن شانزدهم نوشته شده است، از آرو به عنوان یک پادشاهی مرفه با برنج، گوشت، ماهی و شراب فراوان یاد شده است. این پادشاهی همچنین سرشار از کافور، طلا، لیگنالو، چوب خیزران، عسل و برده بود. به گفته *سوما اورینتال*، آرو بر شهری در سرزمین آرقات حکومت می‌کرد که در ماه‌های خاصی بازار بزرگ برده در آنجا برگزار می‌شد. بسیاری از مردم برای خرید برده به آنجا می‌رفتند، در حالی که برخی دیگر برای پرداخت باج برای خرید آزادی بستگان خود که به عنوان برده فروخته می‌شدند، به آنجا می‌رفتند. منطقه ساحلی پادشاهی آرو مملو از دزدان سلات بود.

دُوآرته باربوسا (۱۴۸۰–۱۵۲۱) در سال ۱۵۱۶ نوشت که پادشاهی آرو توسط پیروان آیین‌های غیرتوحیدی که به آدم‌خواری شهرت داشتند اداره می‌شد. دو دهه بعد، مندس پینتو نیز حضور مردمان «آارو» را در سواحل شمال‌شرقی سوماترا ثبت کرد؛ جایی که او با پادشاه مسلمان محلی نیز دیدار داشت.

### زوال
[چپ|بندانگشتی|فتح آچه توسط [اسکندر مودا، ۱۶۰۸–۱۶۳۷. پادشاهی آرو در سال ۱۶۱۳ توسط آچه شکست خورد.]]
آرو در قرن شانزدهم به‌طور پیوسته ضعیف‌تر شد و در رقابت منطقه‌ای بین همسایگان قدرتمندتر - ملاکای پرتغالی و سلطنت آچه - گرفتار شد. به دلیل فشار بی‌وقفه آچه در اوایل قرن شانزدهم، پایتخت آرو از کوتا رنتانگ ساحلی به بنتنگ پوتری هیجائو به داخل کشور منتقل شد. سقوط شهر بندری کوتا رنتانگ به آچه احتمالاً در سال ۱۵۳۹ رخ داد. برخی از مورخان معتقدند که این رویداد پایان پادشاهی آرو به عنوان یک قدرت دریایی را رقم زد. نفوذ آرو کاهش یافت و در بهترین حالت منطقه‌ای شد و در اوایل قرن هفدهم به دلیل عوامل مختلف از جمله رقابت با آچه و سایر حکومت‌های همسایه در سوماترا و شبه جزیره مالایی، همراه با از دست دادن بندر ساحلی آن که پادشاهی را از شبکه تجارت دریایی جهانی جدا می‌کرد، متوقف شد.

در سال ۱۵۶۴، پادشاهی آرو در جریان لشکرکشی عثمانی به آچه شکست خورد. در سال ۱۶۱۳، سلطان اسکندر مُدا، فرمانروای جاه‌طلب و جنگ‌طلب آچه، ضربهٔ نهایی را وارد کرد و سرنوشت پادشاهی آرو را رقم زد. کشف گلوله‌های سربی در منطقه نشان می‌دهد که محوطهٔ بنتنگ پوتری هیجاو صحنهٔ یکی از نبردهای این دوره بوده است. پادشاهی آرو در اوایل قرن هفدهم منحل شد. دولت جانشین آن، سلطنت دِلی بود که از سال ۱۶۳۲ تا ۱۶۶۹ به‌عنوان یکی از دولت‌های تابع آچه درآمد و سپس از سال ۱۶۶۹ تا ۱۸۵۴ به تصرف سلطنت سیاک درآمد.

## جامعه
### دین
در پادشاهی آرو، سه دین توسط مردم آن به رسمیت شناخته شده بود: اسلام، دینی که نخبگان پادشاهی، خانواده سلطنتی و جامعه ساحلی به آن پایبند بودند؛ هندوئیسم که مهاجران تامیل به آن پایبند بودند؛ و آنیمیسم بت‌پرستانه بومی که توسط جمعیت کارونی در مناطق داخلی کشور رواج داشت. پادشاهی آرو در ابتدا بر اساس جامعه بزرگتر کارو، که یک فرهنگ آنیمیستی بت‌پرستانه بود، ساخته شد. نظام اعتقادی سنتی آنیمیستی کارونی، *پمنا* نامیده می‌شود.

منبع چینی سلسلهٔ مینگ با عنوان «یینگ‌یا شِنگ‌لان» (۱۴۱۶) اشاره کرده است که پادشاه آرو و اتباعش اسلام را پذیرفته بودند. با این حال، احتمال می‌رود که گرایش به اسلام در این پادشاهی زودتر و احتمالاً در اواخر قرن سیزدهم میلادی رخ داده باشد. کشف سنگ‌قبرهای اسلامی در منطقهٔ «کوتا رِنتانگ» تأیید می‌کند که جامعهٔ اسلامی در این پادشاهی به‌طور ریشه‌دار شکل گرفته بوده است.

کاوش‌های باستان‌شناسی، قطعاتی از لینگام را کشف کرده است که نشان می‌دهد بخشی از جامعه آرو، احتمالاً مهاجران تامیل، به هندوئیسم پایبند بوده‌اند. بازرگانان تامیل در این پادشاهی ساکن شدند و تأثیرات هندو را با خود به همراه آوردند و آنها در جامعه آرو ادغام شدند.

### اقتصاد و سبک زندگی
مردم آرو از طریق ماهیگیری و کشاورزی امرار معاش می‌کردند. با این حال، از آنجایی که زمین‌های آنها برای کشت برنج مناسب نبود، بیشتر آنها به جای آن نارگیل و موز یا کالاهای جنگلی مانند خیزران، کافور و کندر پرورش می‌دادند. آنها مرغ، اردک و بز پرورش می‌دادند و شیر مصرف می‌کردند. وقتی به جنگل می‌رفتند، از تیر و کمان سمی برای محافظت استفاده می‌کردند. هم مردان و هم زنان بدن خود را با پیچیدن اندام‌های تحتانی خود در پارچه می‌پوشاندند، اما قسمت‌های بالایی بدنشان بدون پوشش باقی می‌ماند. آنها کالاهای خود را با کالاهای خارجی از جمله سرامیک‌های چینی، ابریشم و مهره‌های رنگارنگ معامله می‌کردند.

### فرهنگ
منابع چینی اشاره می‌کنند که فرهنگ آرو، در زمینه‌هایی مانند آداب و رسوم، سنت‌های ازدواج و تشییع جنازه، زبان و تجارت، کاملاً شبیه به فرهنگ ملاکا، پاسای و جاوه است. منابع طبیعی و کالاهایی که در آنجا معامله می‌شوند نیز مشابه سایر حکومت‌های منطقه است.

طبق سالنامه‌های مالایی، پادشاهی آرو آداب و رسوم و فرهنگ دربار مالایی را پذیرفت؛ پادشاهان آنها از سبک‌ها و القاب مالایی مانند «راجا پهلوان» و «سری ایندرا» استفاده می‌کردند. با این حال، این فرهنگ‌پذیری مالایی کامل نبود، زیرا رگه‌هایی از فرهنگ غیر مالایی، یعنی عناصر بومی کارونی، تا به امروز باقی مانده است.

آرو روابط فرهنگی و تجاری نزدیکی با خویشاوندان خود در مناطق داخلی کشور حفظ کرد. مردم کارو در کارولند در زمانی که آنها هنوز نوعی از آنیمیسم و بت‌پرستی بومی را تمرین می‌کردند، که شامل یک عمل بدنام آدم‌خواری آیینی بود؛ بنابراین، از منظر اسناد خارجی، کشور آرو به عنوان خاستگاه آدم‌خواران وحشی بدنام بود.

## منابع

رده:تاریخ سوماترا
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در اندونزی