سیما آی

بندانگشتی|300x300پیکسل|محاصره لویانگ، ۳۰۳–۳۰۴ پس از میلاد.
سیما آی یا سیما یی (司馬乂) (۲۷۷–۱۹/۲۰ مارس ۳۰۴)، با نام محترم شیدو (士度)، که رسماً شاهزاده لی چانگشا (長沙厲王) بود، یک شاهزاده امپراتوری از سلسله جین بود که برای مدت کوتاهی به عنوان نایب السلطنه برادر ناتنی خود، امپراتور هوی، خدمت کرد. او پنجمین نفر از هشت شاهزاده‌ای بود که معمولاً با جنگ هشت شاهزاده مرتبط هستند. از میان هشت شاهزاده، او به تنهایی از سوی مورخان به دلیل تلاشش برای اصلاح حکومت و ادبش نسبت به امپراتور هوی، که از نظر رشدی معلول بود، مورد ستایش قرار گرفت. طبق کتاب جین، سیما آی مردی قوی و مصمم بود و قدی معادل هفت چی و پنج کان (تقریباً ۱٫۸۴ متر) داشت.

سیما آی هفدهمین پسر امپراتور وو بود که از همان مادری به دنیا آمد که سیما وی، شاهزاده چو (بانو شن)، از او بود. برادر تنی بزرگتر آنها، سیما جینگ، شاهزاده هوای چنگ یانگ، در سال ۲۷۰ قبل از تولد آنها درگذشته بود. او در ۲۲ دسامبر ۲۸۹ عنوان شاهزاده چانگشا را دریافت کرد. هنگامی که پدرش در ماه مه ۲۹۰ درگذشت، سیما آی به دلیل نشان دادن تقوای فرزندی مورد ستایش بسیاری قرار گرفت. هنگامی که سیما وی، به دستور همسر امپراتور هوی، ملکه جیا نانفنگ، نایب السلطنه‌ها، سیما لیانگ، شاهزاده رونان و وی گوان را کشت، سیما آی در این امر شرکت کرد. متعاقباً، هنگامی که ملکه جیا ادعا کرد که سیما وی حکم را جعل کرده و او را اعدام کرده است، سیما آی در ۱۹ سپتامبر ۲۹۱ به عنوان پایین‌تر شاهزاده چانگشان تنزل مقام یافت. با وجود این، در طول چند سال بعد، او به دلیل قاطعیت، استعدادها و فروتنی خود شهرت یافت. هنگامی که سیما لون، شاهزاده ژائو، در فوریه ۳۰۱ تاج و تخت را غصب کرد، سیما آی در قلمرو او بود و او سربازان خود را برای پیوستن به نیروهای برادر ناتنی‌اش سیما یینگ، شاهزاده چنگدو، علیه سیما لون رهبری کرد. هنگامی که سیما یینگ و سیما جیونگ، شاهزاده چی، توانستند سیما لون را شکست داده و سرنگون کنند و امپراتور هوی را به سلطنت بازگردانند، سیما آی، به پاس دستاوردهایش، در اوت ۳۰۱ به عنوان اصلی خود به عنوان شاهزاده چانگشا بازگردانده شد.

پس از سرنگونی سیما لون، سیما جیونگ نایب‌السلطنه شد - زیرا سیما یینگ که در ابتدا به عنوان نایب‌السلطنه مشترک با او منصوب شده بود، این مقام را نپذیرفت و به دژ خود، یچنگ، بازگشت. او متکبر و بسیار سلطه‌گر شد و حتی از ادای احترام اولیه به امپراتور هوی نیز خودداری کرد. او همچنین به سیما یونگ، شاهزاده هجیان (نوه سیما فو، نبیره امپراتور هوی، شاهزاده شیان از آنپینگ) مشکوک شد، زیرا سیما یونگ در ابتدا می‌خواست از سیما لون حمایت کند، تا اینکه دید آرمان سیما لون بی‌نتیجه است. سیما یونگ از سوءظن سیما جیونگ آگاه بود و توطئه‌ای را آغاز کرد. او سیما آی را برای سرنگونی سیما جیونگ دعوت کرد، زیرا معتقد بود که سیما آی شکست خواهد خورد. سپس نقشه او این بود که با همکاری سیما یینگ، جنگی علیه سیما جیونگ آغاز کند. پس از پیروزی آنها، او امپراتور هوی را عزل و سیما یینگ را امپراتور کند و سپس به عنوان نخست‌وزیر سیما یینگ خدمت کند. در زمستان ۳۰۲، سیما یونگ شورش خود را اعلام کرد و سیما یینگ نیز علیرغم مخالفت استراتژیستش لو ژی، به زودی به او پیوست. سیما جیونگ با شنیدن اینکه سیما آی نیز بخشی از این توطئه است، حمله پیشگیرانه‌ای علیه سیما آی انجام داد، اما سیما آی آماده شد و برای کنترل امپراتور هوی وارد کاخ شد. پس از یک نبرد خیابانی، نیروهای سیما جیونگ فروپاشید و او در اواخر ژانویه ۳۰۳ اعدام شد.

سیما آی نایب‌السلطنهٔ مؤثر شد، اما برای کاهش مخالفت‌ها، تمام امور مهم را به سیما یینگ، که هنوز در یچنگ مستقر بود، سپرد. او به عنوان نایب‌السلطنه، به اصلاح حکومت توجه داشت و اهمیت تجلیل رسمی از امپراتور هوی را در عین حفظ شباهت به حکومت بی‌طرفانه درک می‌کرد. او همچنان به تلاش برای تقسیم قدرت با سیما یینگ ادامه داد. با این حال، در پاییز ۳۰۳، سیما یونگ، که از به ثمر نرسیدن نقشه‌اش ناراضی بود، سیما یینگ را متقاعد کرد که دوباره به او در برابر سیما آی بپیوندد. در حالی که سیما یونگ و سیما یینگ نیروی غالبی داشتند، نیروهایشان نتوانستند پیروزی قاطعی علیه سیما آی به دست آورند. سیما آی برای دستیابی به صلح با سیما یینگ تلاش کرد، اما پس از مذاکرات، این تلاش‌ها شکست خورد. نیروهای سیما یونگ در بهار سال ۳۰۴ میلادی در آستانه عقب‌نشینی بودند که سیما یوئه، شاهزاده دونگهای، نوه یکی از نوادگان عموی امپراتور هوی، با این باور که سیما آی نمی‌تواند در این جنگ پیروز شود، او را دستگیر کرد و به ژانگ فانگ (張方)، ژنرال سیما یونگ، تحویل داد. ژانگ فانگ، فرمانده سیما یونگ، سیما آی را بی‌رحمانه با سوزاندن اعدام کرد. (سیما آی قبل از اعدام، توانست نامه‌ای تأثیرگذار برای خداحافظی با امپراتور هوی بنویسد) در حالی که سیما آی از درد فریاد می‌زد، حتی نیروهای ژانگ نیز برای سرنوشت او سوگواری می‌کردند.

## یادداشت‌ها

## منابع
رده:اعدام‌شدگان اهل چین
رده:اعدام‌شدگان توسط دودمان جین (۴۲۰–۲۶۵)
رده:اعدام‌شدگان سده ۴ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۳۰۴ (میلادی)
رده:ژنرال‌های اهل هنان
رده:شرح مختصر متفاوت با ویکی‌داده
رده:مقاله‌های حاوی متن به زبان چینی
رده:مقاله‌های دارای شرح مختصر