جان دیمیتری نگروپونتی

**جان دیمیتری نگروپونتی** (به انگلیسی: ؛ زادهٔ ۲۱ ژوئیه ۱۹۳۹) دیپلمات آمریکایی و نخستین مدیر اطلاعات ملی ایالات متحده آمریکا (۲۰۰۵–۲۰۰۷) است. او پیش از آن و پس از آن سمت‌های دیپلماتیک گوناگونی از جمله سفارت در هندوراس، مکزیک، فیلیپین، سازمان ملل متحد و عراق را بر عهده داشت و از ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۹ به عنوان قائم مقام وزیر امور خارجه ایالات متحده آمریکا خدمت کرد.

نگروپونتی از ۱۹۶۰ تا ۱۹۹۷ در سرویس خارجی ایالات متحده کار کرد و در هشت پست دیپلماتیک در آسیا (از جمله سفارت ایالات متحده آمریکا در سایگون)، اروپا و آمریکای لاتین خدمت کرد. او در دوران ریاست‌جمهوری جرج دابلیو. بوش به عنوان نمایندهٔ دائم آمریکا در سازمان ملل (۲۰۰۱–۲۰۰۴) و سپس سفیر در عراق (۲۰۰۴–۲۰۰۵) منصوب شد. نگروپونتی پس از بازنشستگی از خدمات دولتی، استاد امور بین‌المللی در دانشگاه جرج واشینگتن و پژوهشگر در دانشگاه ییل بوده‌است. برادر او نیکلاس نگروپونتی استاد انستیتوی فناوری ماساچوست و بنیان‌گذار آزمایشگاه رسانه‌ای ام‌آی‌تی است.

## زندگی آغازین و آموزش
جان نگروپونتی در ۲۱ ژوئیه ۱۹۳۹ در لندن زاده شد. پدرش دیمیتریوس نگرپونتیس (۱۹۱۵–۱۹۹۶) کشتی‌دار یونانی‌تبار و اسکی‌باز آلپاین بود که در المپیک زمستانی ۱۹۳۶ شرکت کرده بود و مادرش کاترین کومانتاروس (۱۹۱۷–۲۰۰۱) نام داشت. نگروپونتی در مدرسه آلن-استیونسون و مدرسه باکلی تحصیل کرد و در سال ۱۹۵۶ از آکادمی فیلیپس اکسیتر و در ۱۹۶۰ از دانشگاه ییل فارغ‌التحصیل شد. او در دانشگاه ییل هم‌باشگاه ویلیام اچ.تی. بوش (برادر رئیس‌جمهور جرج اچ. دابلیو. بوش) و پورتر گاس بود که بعدها رئیس سیا شد.

نگروپونتی به چندین زبان از جمله انگلیسی، یونانی، فرانسوی، اسپانیولی و ویتنامی تسلط دارد.

## دوران خدمت دیپلماتیک
نگروپونتی در سال ۱۹۶۰ به سرویس خارجی ایالات متحده پیوست. او در دههٔ ۱۹۶۰ به عنوان مشاور سیاسی در سایگون خدمت کرد و در مذاکرات صلح ویتنام به عنوان دستیار هنری کیسینجر شرکت داشت. نگروپونتی به عنوان یکی از معدود دیپلمات‌هایی که با شیوهٔ پنهانکارانه کیسینجر در مذاکرات صلح ویتنام مخالفت آشکار داشت، کوشید مافوق خود را متقاعد کند که هر توافق صلحی بدون رضایت نگوین وان تیو، رهبر ویتنام جنوبی، شکست خواهد خورد. سیمور هرش در کتاب «بهای قدرت» مدعی شد که کیسینجر هرگز نگروپونتی را نبخشید و پس از رسیدن به مقام وزیر امور خارجه، او را به کیتو در اکوادور تبعید کرد.

### سفیر در هندوراس (۱۹۸۱–۱۹۸۵)

از ۱۹۸۱ تا ۱۹۸۵ نگروپونتی سفیر ایالات متحده در هندوراس بود. در این دوره ایالات متحده حضور نظامی گسترده‌ای در هندوراس برقرار کرد تا حکومت انقلابی ساندینیست‌ها در نیکاراگوئه را سرنگون سازد. کمک‌های نظامی آمریکا به هندوراس از ۴ میلیون دلار به ۴/۷۷ میلیون دلار در سال افزایش یافت و هندوراس بیش از ۲۰۰ میلیون دلار کمک اقتصادی نیز دریافت کرد.

در ۱۹۹۵ روزنامه بالتیمور سان پژوهش گسترده‌ای دربارهٔ کنش‌های آمریکا در هندوراس منتشر کرد. این پژوهش نشان داد که نگروپونتی از نقض حقوق بشر توسط گردان ۳–۱۶ آگاه بوده ولی عمداً این موارد از گزارش‌های ارسالی به کنگره حذف شده بود. افراین دیاز، نمایندهٔ پیشین کنگرهٔ هندوراس، دربارهٔ نگروپونتی و دیگر مقامات ارشد آمریکایی گفت: «رویکرد آنها مدارا و سکوت بود. آنها بیشتر به استفاده از خاک هندوراس نیاز داشتند تا آنکه نگران کشته‌شدن بی‌گناهان باشند.»

سناتور کریستوفر داد از کنتیکت در ۱۴ سپتامبر ۲۰۰۱ هنگام بررسی نامزدی نگروپونتی برای سمت سفیر آمریکا در سازمان ملل، نگرانی‌های خود را بیان کرد و گفت که بر اساس اسناد وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا و سیا، نگروپونتی دانسته‌های بسیار بیشتری دربارهٔ نقض حقوق بشر توسط حکومت هندوراس داشته‌است.

در آوریل ۲۰۰۵ به درخواست واشینگتن پست و بر اساس لایحه آزادی اطلاعات، صدها سند از سوی وزارت امور خارجه منتشر شد. این اسناد نشان می‌داد که نگروپونتی نقش فعال‌تری از آنچه پیش‌تر دانسته می‌شد در هماهنگی تلاش‌های آمریکا علیه ساندینیست‌ها داشته‌است. بر اساس این اسناد، تصویری از نگروپونتی پدیدار شد به عنوان «سفیری بسیار پرانرژی و عمل‌گرا که باورهای ضدکمونیستی‌اش او را به کم‌اهمیت‌جلوه‌دادن نقض حقوق بشر در هندوراس، مطمئن‌ترین متحد آمریکا در منطقه، سوق داد.»

نیویورک تایمز نیز نوشت که اسناد نشان‌دهندهٔ «جنگجوی سرسخت جنگ سردی است که با شور و شوق راهبرد رئیس‌جمهور رونالد ریگان را پیش می‌برد» و او با ویلیام جوزف کیسی، رئیس وقت سیا، همکاری نزدیک داشت.

نگروپونتی همچنین تلاش کرد ابتکار صلح کنتادورا به رهبری اسکار آریاس، رئیس‌جمهور کاستاریکا (که بابت آن جایزهٔ صلح نوبل گرفت) را تضعیف کند.

از سوی دیگر، پژوهشگران به نقش ایالات متحده در حفظ ثبات هندوراس نیز اشاره کرده‌اند. بدون فشارها و مشوق‌های آمریکا، انتخابات ۱۹۸۰ و ۱۹۸۱ احتمالاً برگزار نمی‌شد و کمک اقتصادی گسترده از فروپاشی اقتصاد جلوگیری کرد.

سفیر پیشین آمریکا در هندوراس، جک بینز که از سوی رئیس‌جمهور جیمی کارتر منصوب شده بود، بارها از نقض حقوق بشر توسط ارتش هندوراس در دورهٔ حکومت پولیکارپو پاز گارسیا شکایت کرده بود.

بر پایهٔ منابع آلمانی، در زمینهٔ عملیات سیا در هندوراس نگروپونتی بر ساخت پایگاه هوایی «ال آگواکاته» نظارت داشت که در آن شبه‌نظامیان کنترا آموزش می‌دیدند. در اوت ۲۰۰۱ در محل این پایگاه ۱۸۵ جسد کشف شد.

### دستیار وزیر امور خارجه (۱۹۸۵–۱۹۸۷)
از ۱۹۸۵ تا ۱۹۸۷ نگروپونتی سمت دستیار وزیر امور خارجه برای اقیانوس‌ها و امور محیط‌زیست و علمی بین‌المللی را بر عهده داشت. در این سمت، او به همراه سفیر ریچارد بندیک در مذاکرهٔ پروتکل مونترال دربارهٔ لایه ازون شرکت کرد که از موفق‌ترین معاهدات محیط‌زیستی جهان به‌شمار می‌رود. او همچنین همکاری علمی با اتحاد شوروی را پس از فاجعهٔ چرنوبیل پیش برد.

### قائم‌مقام مشاور امنیت ملی (۱۹۸۷–۱۹۸۹)
نگروپونتی از نوامبر ۱۹۸۷ تا ژانویه ۱۹۸۹ به عنوان قائم‌مقام مشاور امنیت ملی در دولت رئیس‌جمهور رونالد ریگان خدمت کرد و جانشین کالین پاول شد. در این سمت او در عملیات برکناری ژنرال مانوئل نوریگا از قدرت در پاناما نقش داشت.

### سفیر در مکزیک (۱۹۸۹–۱۹۹۳)
نگروپونتی در دوران سفارت در مکزیک نقش کلیدی در متقاعدکردن دولت بوش (پدر) برای مذاکرهٔ قرارداد تجارت آزاد آمریکای شمالی (نفتا) ایفا کرد، به‌رغم مخالفت نخستین نمایندهٔ تجاری ایالات متحده. یک تحلیلگر سیاسی نیز بعدها به گسترش الگوی نگروپونتی در دیگر قراردادهای تجارت آزاد اشاره کرد.

### سفیر در فیلیپین (۱۹۹۳–۱۹۹۶)
نگروپونتی از ۱۹۹۳ تا ۱۹۹۶ سفیر ایالات متحده در فیلیپین بود. در این دوره ایالات متحده پایگاه‌های نظامی خود (از جمله پایگاه هوایی کلارک و پایگاه دریایی سوبیک‌بی) را حفظ کرده بود و حکومت فیلیپین را در مبارزه با شورشیان کمونیست و اسلام‌گرا یاری می‌کرد.

### سفیر در سازمان ملل متحد (۲۰۰۱–۲۰۰۴)
رئیس‌جمهور جرج دابلیو. بوش در فوریه ۲۰۰۱ نگروپونتی را به عنوان سفیر ایالات متحده در سازمان ملل متحد نامزد کرد. نامزدی او با مخالفت قابل‌توجه سناتورهای دموکرات روبه‌رو شد و نگروپونتی دربارهٔ آگاهی‌اش از نقض حقوق بشر در هندوراس بازپرسی شد. نامزدی او در ۱۵ سپتامبر ۲۰۰۱، چهار روز پس از حملات ۱۱ سپتامبر، به تأیید سنا رسید. استیون کینزر در نقد کتاب نیویورک نوشت که یک مقام وزارت امور خارجه به او گفته‌است: «دادن این شغل به او راهی برای گفتن به سازمان ملل است: ما از شما متنفریم.»

با این حال، نگروپونتی دولت بوش را دربارهٔ پیامدهای نامطلوب مداخله در عراق هشدار داد. نگروپونتی همچنین در تصویب یکپارچهٔ قطعنامهٔ شورای امنیت مبنی بر الزام صدام حسین به خلع سلاح بر اساس تعهدات سازمان ملل نقش تعیین‌کننده‌ای داشت.

### سفیر در عراق (۲۰۰۴–۲۰۰۵)

در ۱۹ آوریل ۲۰۰۴ رئیس‌جمهور جرج دابلیو. بوش نگروپونتی را برای سمت سفیر ایالات متحده در عراق پس از انتقال حاکمیت در ۳۰ ژوئن نامزد کرد. سنا در ۶ مه ۲۰۰۴ با ۹۵ رأی در برابر ۳ رأی نامزدی او را تأیید کرد و او در ۲۳ ژوئن ۲۰۰۴ سوگند یاد کرد و جانشین پل برمر به عنوان بلندپایه‌ترین غیرنظامی آمریکایی در عراق شد. نگروپونتی به دولت بوش توصیه کرد که امنیت باید بر بازسازی مقدم باشد و یک انتخابات مسالمت‌آمیز را سازمان‌دهی کرد. او همچنین تخمین زد که تعهد پنج‌ساله‌ای در عراق لازم خواهد بود. سفارت آمریکا در بغداد در آن زمان بزرگ‌ترین نمایندگی دیپلماتیک آمریکا در جهان بود.

### مدیر اطلاعات ملی (۲۰۰۵–۲۰۰۷)

در ۱۷ فوریه ۲۰۰۵ رئیس‌جمهور جرج دابلیو. بوش نگروپونتی را به عنوان نخستین مدیر اطلاعات ملی نامزد کرد. این سمت در سطح کابینه و بر پایهٔ توصیه‌های کمیسیون ۱۱ سپتامبر ایجاد شده بود و وظیفهٔ هماهنگی جامعه اطلاعاتی ایالات متحده آمریکا را بر عهده داشت. نامزدی او در ۲۱ آوریل ۲۰۰۵ با ۹۸ رأی در برابر ۲ به تأیید سنا رسید.

نگروپونتی در این سمت بر نزدیک به پانزده سازمان اطلاعاتی غیرنظامی و نظامی از جمله سیا نظارت داشت و بودجه‌ای در حدود ۴۰ میلیارد دلار در سال را مدیریت می‌کرد. معاون او ژنرال مایکل هیدن، رئیس پیشین آژانس امنیت ملی بود.

### قائم‌مقام وزیر امور خارجه (۲۰۰۷–۲۰۰۹)
در ۵ ژانویه ۲۰۰۷ رئیس‌جمهور بوش نگروپونتی را به سمت قائم مقام وزیر امور خارجه ایالات متحده آمریکا زیر نظر کاندولیزا رایس منصوب کرد. او این سمت را تا پایان دوران ریاست‌جمهوری بوش در ژانویه ۲۰۰۹ حفظ کرد.

## کنش‌های پس از خدمات دولتی
پس از ترک خدمات دولتی، نگروپونتی پژوهشگر و مدرس امور بین‌المللی در مؤسسه جکسون برای امور جهانی در دانشگاه ییل شد. سپس در دانشگاه جرج واشینگتن به عنوان استاد امور بین‌المللی در دانشکده الیوت مشغول به کار شد. در ۲۰۱۸ استاد ممتاز جیمز آر. شلزینجر در مرکز میلر دانشگاه ویرجینیا برای امور عمومی بود.

از ۲۰۱۱ نگروپونتی عضو شورای رهبری «کنکوردیا» در نیویورک، یک مشارکت عمومی-خصوصی است که سالانه اجلاسی برگزار می‌کند.

پیش از بازگشت به خدمات دولتی در ۲۰۰۱، نگروپونتی از ۱۹۹۷ مدیر اجرایی در شرکت مک‌گرا-هیل بود.

## زندگی شخصی
نگروپونتی در ۱۴ دسامبر ۱۹۷۱ با دایانا ویلیرز ازدواج کرد. آنها دارای پنج فرزند هستند که در دوران سفارت در هندوراس به فرزندخواندگی پذیرفته شدند.

## نقدها و جنجال‌ها
نگروپونتی به دلیل نقشش در دورهٔ سفارت هندوراس چهره‌ای بحث‌برانگیز باقی مانده‌است. منتقدان او را به سرپوش‌گذاشتن بر نقض حقوق بشر توسط جوخه‌های مرگ هندوراسی (به‌ویژه گردان ۳–۱۶ که توسط سیا آموزش دیده بود) و مشارکت در تأمین مالی غیرقانونی شبه‌نظامیان کنترا متهم کرده‌اند. رامون کوستودیو، مسئول حقوق بشر حکومت هندوراس، اعلام کرد که زندانیان در معرض شکنجه با کلاه پوششی، شوک الکتریکی و ضرب‌وشتم قرار گرفته بودند.

هواداران نگروپونتی استدلال می‌کنند که او در هندوراس مسیر میانه‌ای را بین کسانی که خواهان عدم مقاومت در برابر ساندینیست‌ها بودند و کسانی که مداخلهٔ نظامی مستقیم آمریکا (مانند بمباران و محاصره) را خواستار بودند پیش گرفت و ثبات هندوراس را حفظ کرد.

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* 

رده:زادگان ۱۹۳۹ (میلادی)
رده:افراد زنده
رده:اداره‌کنندگان اطلاعات ملی ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه ییل
رده:استادان دانشگاه جرج واشینگتن
رده:کارکنان دولت جرج دابلیو. بوش
رده:جمهوری‌خواهان اهل نیویورک (ایالت)
رده:افراد بریتانیایی یونانی‌تبار
رده:خانواده ویلیرز
رده:نماینده دائم ایالات متحده آمریکا در سازمان ملل متحد
رده:افراد آمریکایی یونانی‌تبار
رده:بریتانیایی‌های مهاجرت‌کرده به ایالات متحده آمریکا
رده:سفیران ایالات متحده آمریکا در عراق
رده:دیپلمات‌های سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دیپلمات‌های سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:افراد پادکمونیست اهل ایالات متحده آمریکا