open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
مرکز اومن

**مرکز اومن** (به عبری: ) که به آن **اومن** نیز گفته می‌شود، یک شهرک اجتماعی (ییشوو کِهیلاتی) در شمال اسرائیل است. این شهرک در منطقه تعناخ واقع شده و زیر نظر شورای منطقه‌ای گلبوع قرار دارد.

مرکز اومن در سال ۱۹۵۸ به‌عنوان مرکز روستایی برای موشاویم نیر یافه، ملئا و گادیش بنیان‌گذاری شد. نام این شهرک از دنیای کشاورزی گرفته شده و به معنای ردیف خوشه‌های درو شده‌است. جمعیت این شهرک در سال ۲۰۱۴ برابر با ۳۲۵ نفر بود.

## جغرافیا
مرکز اومن در بخش جنوبی دره یزرعئل قرار دارد که منطقه‌ای با کشاورزی فشرده‌است. ارتفاع این شهرک از سطح دریا ۶۴ متر است. در غرب شهرک وادی نحال عوز جریان دارد که وادی نحال ریمونیم از جنوب به آن می‌پیوندد. در شرق شهرک نیز رودخانه قیشون جاری است.

این شهرک در حدود ۳۵ کیلومتری جنوب غربی دریاچه طبریه، ۳۰ کیلومتری غرب رود اردن، نزدیک به ۶ کیلومتری جنوب غربی شهر عفوله، نزدیک به ۷۰ کیلومتری شمال شرقی مرکز تل‌آویو و نزدیک به ۳۷ کیلومتری جنوب شرقی مرکز حیفا واقع شده‌است.

مرکز اومن ۲ کیلومتر شمال شرقی خط سبز قرار دارد که اسرائیل را از کرانه باختری جدا می‌کند. این منطقه در آغاز سده بیست‌ویکم میلادی با دیوار حائل اسرائیل از کرانه باختری جدا شد.

این شهرک از راه جاده محلی شماره ۶۷۵ به شبکه حمل‌ونقل متصل است.

## پیشینه
مرکز اومن در سال ۱۹۵۸ به‌عنوان بخشی از مجموعه روستاهای کشاورزی برنامه‌ریزی‌شده تعناخ (به عبری: ) بنیان‌گذاری شد. این مجموعه از سه خوشه تقریباً یکسان از روستاهای کشاورزی تشکیل شده که هر خوشه شامل سه روستا است و در مرکز جغرافیایی هر خوشه یک روستای کوچک چهارم با نقش مرکزیت خدماتی قرار دارد.

مرکز اومن در غربی‌ترین خوشه از این سه گروه واقع شده و همان روستای مرکزی است که سه روستای گادیش، ملئا و نیر یافه را احاطه کرده‌اند.

بخشی از ساکنان به کشاورزی مشغول‌اند و بخشی دیگر برای کار به بیرون از شهرک رفت‌وآمد می‌کنند. در مرکز اومن فروشگاه، مرکز پیش‌دبستانی و مجموعه‌های ورزشی وجود دارد.

## جمعیت‌شناسی
ساکنان مرکز اومن عمدتاً یهودیان سکولار هستند. بر پایه داده‌های سال ۲۰۱۴، اکثریت قاطع ساکنان را یهودیان و گروه آماری «دیگر» (شامل ساکنان غیرعرب با تبار یهودی اما بدون وابستگی رسمی به دین یهود) تشکیل می‌دادند.

مرکز اومن یک شهرک کوچک روستایی با جمعیت تقریباً ثابت است. در پایان سال ۲۰۱۴ جمعیت آن ۳۲۵ نفر بود که نسبت به سال پیش از آن ۱٫۹ درصد افزایش داشت.

## نام‌گذاری
نام این شهرک از واژه‌ای در حوزه کشاورزی گرفته شده و به معنای ردیفی از خوشه‌های گندم درو شده‌است.

## پیوند به بیرون
*  نمایه رسمی شهرک در پایگاه اداره توسعه گالیل
*  نمایه رسمی شهرک در پایگاه گالیل
*  نمایه رسمی شهرک در پایگاه بیت آلون

## منابع

* 
* 
* 

رده:آبادی‌های اسرائیلی
رده:مناطق مسکونی در استان شمال (اسرائیل)
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۵۸ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۵۸ (میلادی) در اسرائیل
رده:مقاله‌های خرد جغرافیای اسرائیل
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند
ناعوره

**ناعوره** (به عربی: ، به عبری: ) یک روستای عرب‌نشین در شمال اسرائیل است. این روستا در خاور شهر عفوله جای دارد و زیر نظر شورای منطقه‌ای گلبوع اداره می‌شود. بیشتر ساکنان این روستا از اعضای طایفه زُعبی هستند.

ناعوره در دوره امپراتوری عثمانی بخشی از فلسطین عثمانی بود و در سده هجدهم میلادی با مهاجرت اعضای طایفه زعبی از حوران بنیان‌گذاری شد. این روستا در ارتفاع ۱۲۵ متری از سطح دریا قرار گرفته‌است.

## پیشینه
در سال ۱۵۱۷ میلادی، ناعوره همراه با سایر بخش‌های فلسطین به امپراتوری عثمانی ملحق شد. در سده‌های شانزدهم و هفدهم میلادی، این روستا به امارت طوربای (۱۵۱۷–۱۶۸۳) تعلق داشت که گستره آن مرج ابن عامر، حیفا، جنین، دره بیت شیان، شمال جبل نابلس، بلاد الروحا و بخش شمالی دشت شارون را دربرمی‌گرفت.

روستای کنونی در سده هجدهم میلادی به دست اعضای طایفه زعبی (به عربی: ) از منطقه حوران بنیان‌گذاری شد.

در سال ۱۲۸۸ هجری قمری (۱۸۷۰/۱۸۷۱ میلادی)، سرشماری عثمانی این روستا را در ناحیه شفا الشمالی ثبت کرد.

## جغرافیا
ناعوره در شمال اسرائیل و در خاور شهر عفوله قرار دارد. ارتفاع این روستا از سطح دریا ۱۲۵ متر است. این روستا از نظر تقسیمات اداری در منطقه شمالی جای دارد و زیر نظر شورای منطقه‌ای گلبوع اداره می‌شود.

## جمعیت
بر پایه سرشماری سال ۲۰۱۸، جمعیت ناعوره نزدیک به ۲٬۲۷۷ نفر بود که بیشتر آنان از اعضای طایفه زعبی هستند.

## جستارهای وابسته
* مناطق عربی واقع در اسرائیل
* شورای منطقه‌ای گلبوع

## منابع

* 
* 

## پیوند به بیرون
* صفحه ناعوره در وبگاه Palestine Remembered

رده:روستاهای عربی در اسرائیل
رده:مناطق مسکونی در استان شمال (اسرائیل)
مرکز یائل

**مرکز یائل** (به عبری: ) یک شهرک اجتماعی در منطقه تعنک در شمال اسرائیل است. این شهرک به شورای منطقه‌ای گلبوع وابسته است و در سال ۱۹۶۰ بنیان‌گذاری شده‌است.

مرکز یائل در بخش جنوب شرقی دره یزرعئل واقع شده و در ارتفاع ۷۳ متری از سطح دریا قرار دارد. این شهرک بسیار کوچک است و جمعیتی اندک و تقریباً ثابت دارد. اقتصاد آن بر کشاورزی و خدمات استوار است.

## جغرافیا
مرکز یائل در بخش جنوب شرقی دره یزرعئل که منطقه‌ای کشاورزی و پرمحصول است، در ارتفاع ۷۳ متری از سطح دریا جای دارد. در غرب این روستا، وادی نحال گلبوع عبور می‌کند.

این شهرک در ۳۰ کیلومتری جنوب غربی دریاچه طبریه، ۲۵ کیلومتری غرب رود اردن، در حدود ۶ کیلومتری جنوب شهر عفوله، نزدیک به ۷۲ کیلومتری شمال شرقی مرکز تل‌آویو و در حدود ۴۰ کیلومتری جنوب شرقی مرکز حیفا واقع شده‌است.

مرکز یائل ۵ کیلومتر در شمال خط سبز قرار دارد که اسرائیل را از کرانه باختری رود اردن جدا می‌کند. این منطقه در آغاز سده بیست‌ویکم با ساخت دیوار حائل اسرائیل از کرانه باختری جدا شد.

از نظر دسترسی، مرکز یائل از طریق بزرگراه شماره ۶۰ (محور شمالی‌ـجنوبی) و جاده محلی شماره ۶۷۵ (محور شرقی‌ـغربی) به شبکه حمل‌ونقل متصل است.

## پیشینه
این شهرک در سال ۱۹۶۰ در چارچوب برنامه سکونت‌دهی در منطقه تعنک بنیان‌گذاری شد. منطقه تعنک از سه خوشه روستایی تقریباً همسان تشکیل شده که هر خوشه شامل سه روستای کشاورزی است و در مرکز جغرافیایی آن‌ها روستای کوچک چهارمی با کارکرد مرکزیت منطقه‌ای قرار دارد. مرکز یائل همین نقش مرکزی را برای موشاوهای پرازون، آویتال و میتاو ایفا می‌کند.

نام «مرکز یائل» از یائل (داوران ۴:۱۷)، قهرمان نبرد با سیسرا در کتاب داوران و همسر حِوِر قینی الهام گرفته شده‌است. شهرک اجتماعی دیگری در همین نزدیکی به نام مرکز حِوِر نام‌گذاری شده‌است. این نبرد در همین منطقه رخ داده بود.

## جمعیت
مرکز یائل شهرکی بسیار کوچک با جمعیت تقریباً ثابت است. بیشتر ساکنان آن یهودیان سکولار هستند.

## اقتصاد و زیرساخت
اقتصاد مرکز یائل بر کشاورزی و بخش خدمات استوار است. ساکنان از راه کشاورزی و کسب‌وکارهای کوچک امرار معاش می‌کنند و بخشی از آنان برای کار به شهرهای اطراف رفت‌وآمد دارند. در این شهرک یک مرکز بهداشتی با بخش توانبخشی، فروشگاه عمومی و تعمیرگاه مکانیکی وجود دارد.

## آموزش و فرهنگ
در مرکز یائل یک کودکستان و یک دبستان دایر است. دانش‌آموزان مقاطع بالاتر به مدرسه راهنمایی و دبیرستان در عفوله فرستاده می‌شوند. همچنین یک مرکز فرهنگی با کتابخانه، سالن ورزشی و زمین فوتبال در روستا وجود دارد.

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* نقشه مرکز یائل

رده:آبادی‌های اسرائیلی
رده:مناطق مسکونی در استان شمال (اسرائیل)
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۶۰ (میلادی) در اسرائیل
ماگن شائول

**ماگن شائول** (به عبری: ) یک موشاو در شمال اسرائیل است که در نزدیکی کوه جلبوع واقع شده و زیر نظر شورای منطقه‌ای گلبوع اداره می‌شود.

ماگن شائول در سال ۱۹۷۶ میلادی از سوی فرزندان خانواده‌هایی بنیان نهاده شد که در دیگر موشاوهای منطقه تعاناخ زندگی می‌کردند. نام این روستا از مرثیه‌ای گرفته شده که داوود پس از کشته شدن شائول در نبرد با فلیسطی‌ها در آن ناحیه سرود. اقتصاد نخستین این روستا بر پرورش گل رز در گلخانه‌ها استوار بود. در آغاز دهه ۲۰۰۰ میلادی، ده خانواده صهیونیست مسیحی از کانادا به اسرائیل مهاجرت کرده و در ماگن شائول ساکن شدند.

## جغرافیا
ماگن شائول در حاشیه جنوبی دره یزرعئل و در نزدیکی رشته‌کوه جلبوع در ارتفاع ۸۶ متری از سطح دریا جای گرفته‌است. از کوه جلبوع وادی نحال جلبوع سرازیر شده و از سمت شرقی و شمالی روستا می‌گذرد. در سمت غربی و شمالی روستا، چشم‌انداز نسبتاً هموار دره یزرعئل گسترده‌است.

این روستا در حدود ۳۳ کیلومتری جنوب غربی دریاچه طبریه، ۲۴ کیلومتری غرب رود اردن و نزدیک به ۹ کیلومتری جنوب شهر عفوله قرار دارد. ماگن شائول در حدود ۱ کیلومتری شمال خط سبز واقع شده که اسرائیل را از کرانه باختری رود اردن جدا می‌کند. در آغاز سده بیست‌ویکم میلادی، این منطقه با دیوار حائل اسرائیل از کرانه باختری جدا شد.

ماگن شائول از راه بزرگراه شماره ۶۰ به شبکه ترابری متصل است.

## پیشینه
ماگن شائول در سال ۱۹۷۶ میلادی به عنوان روستایی نوبنیاد در مجموعه روستاهای تعاناخ برای نسل جوان ساکنان آن منطقه پایه‌گذاری شد. نام «ماگن شائول» از مرثیه‌ای برگرفته شده که داوود پس از مرگ شائول در نبرد با فلیسطی‌ها در همین ناحیه سرود.

اقتصاد روستا در آغاز بر پرورش گل رز در گلخانه‌ها پایه‌گذاری شده بود.

## مهاجرت صهیونیست‌های مسیحی
در آغاز دهه ۲۰۰۰ میلادی، ده خانواده صهیونیست مسیحی از کانادا به اسرائیل مهاجرت کرده و در ماگن شائول ساکن شدند. این خانواده‌ها شرکت «صنایع ابزارسازی جلبوع» (به انگلیسی: ) را بنیان نهادند که یک شرکت تولیدی است و فرآورده‌های خود را به صنایع هوافضا و پزشکی در سراسر جهان صادر می‌کند. آن‌ها همچنین یک آموزشگاه فنی‌وحرفه‌ای برای آموزش پیشه‌های فلزکاری به‌منظور پشتیبانی از بخش تولید صنعتی اسرائیل برپا کردند.

## جمعیت‌شناسی
ساکنان ماگن شائول عمدتاً سکولار هستند. بر پایه داده‌های سال ۲۰۱۴، اکثریت بزرگ جمعیت روستا را یهودیان تشکیل می‌دادند. جمعیت این روستا روند رشد بلندمدتی داشته و تا پایان سال ۲۰۱۴ به ۵۳۸ نفر رسید که نشان‌دهنده رشد ۵٫۱ درصدی در آن سال بود.

## امکانات
در این روستا کنیسه، میکوه (حوض آیینی یهودی)، فروشگاه، اداره پست و مجموعه‌های ورزشی وجود دارد. ساکنان به کشاورزی اشتغال دارند یا برای کار به بیرون از روستا رفت‌وآمد می‌کنند. همچنین زمین‌هایی برای ساخت خانه‌های خصوصی (۹۳ قطعه) به متقاضیان عرضه می‌شود.

## جستارهای وابسته
* موشاو
* کوه جلبوع
* شورای منطقه‌ای گلبوع

## منابع

* 
* 
* 

رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۷۶ (میلادی)
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۷۶ (میلادی) در اسرائیل
رده:مختصات در ویکی‌داده
رده:مناطق مسکونی در استان شمال (اسرائیل)
رمات تسوی

**رمات تسوی** (به عبری: ، به معنای «بلندی‌های تسوی») یک موشاو در شمال شرقی اسرائیل است. این روستا میان شهرهای عفوله و بیت‌شئان واقع شده و در حوزه اداری شورای منطقه‌ای گلبوع قرار دارد.

رمات تسوی در سال ۱۹۴۲ میلادی در دوران قیمومت بریتانیا بر فلسطین بنیان‌گذاری شد. نام این روستا از نام هنری تسوی مونسکی، حقوقدان آمریکایی و نخستین رئیس بین‌المللی سازمان بی‌نای بی‌ریث گرفته شده‌است. این روستا در ارتفاع ۶۱ متری از سطح دریا قرار دارد و اقتصاد آن بخشی بر پایه کشاورزی استوار است.

## پیشینه
این موشاو در سال ۱۹۴۲ بنیان‌گذاری شد. بنیان‌گذاران آن اعضای سازمان ایرگون هاگلیل بودند. نام نخست روستا «تمره» (תמרה) بود که از نام یک روستای عربی نزدیک گرفته شده بود. سپس نام آن به افتخار هنری تسوی مونسکی (به عبری: ) حقوقدان یهودی آمریکایی که در سازمان بی‌نای بی‌ریث نقش برجسته‌ای داشت تغییر یافت.

نخستین ساکنان روستا دو نفر بودند و ساخت‌وسازهای اولیه از چادرهای موقت تشکیل می‌شد. روستا با کمبود آب دست‌وپنجه نرم می‌کرد و آب‌رسانی تا سال ۱۹۴۶ صورت نگرفت. در سال ۱۹۴۷ دوازده خانواده جدید به روستا آمدند. در سال ۱۹۴۹ جمعیت روستا ۱۱۲ نفر و مساحت آن ۵۱۰۰ دونم (۵٫۱ کیلومتر مربع) بود.

## جغرافیا
رمات تسوی در دشت‌های راموت ایساخار در ارتفاع ۶۱ متر از سطح دریا واقع شده‌است. این روستا در نزدیک به ۲۰ کیلومتری جنوب غربی دریاچه طبریه و ۱۵ کیلومتری غرب رود اردن جای دارد. منطقه‌ای که روستا در آن واقع شده دارای کشاورزی فشرده‌است.

روستا در حدود ۱۰ کیلومتری شرق شهر عفوله، نزدیک به ۸۳ کیلومتری شمال شرقی مرکز تل‌آویو و در حدود ۴۷ کیلومتری جنوب شرقی مرکز حیفا قرار دارد. در جنوب شرقی روستا دشت‌های راموت ایساخار به فلات راماتْ تساعیم و راماتْ مولدت تبدیل می‌شود. رمات تسوی از طریق جاده محلی شماره ۷۱۷ به شبکه حمل‌ونقل متصل است.

ساکنان رمات تسوی یهودی هستند و سکونتگاه‌های این منطقه عمدتاً یهودی‌نشین است. تنها در سمت شمال چند روستای عرب‌نشین وجود دارد.

## اقتصاد و امکانات
اقتصاد روستا بخشی بر پایه کشاورزی استوار است و بخشی از ساکنان برای کار به بیرون از روستا رفت‌وآمد می‌کنند. مدیریت موشاو برنامه گسترش ساختمانی با ۱۰۰ خانه جدید را در دست دارد. در رمات تسوی یک مرکز بهداشتی، کنیسه، فروشگاه و مجموعه‌های ورزشی فعالیت می‌کنند.

## جمعیت
ساکنان موشاو رمات تسوی سکولار (غیرمذهبی) هستند. جمعیت روستا در طول زمان روند رو به رشدی داشته‌است.

## منابع

* 
* 

## پیوند به بیرون
* وبگاه رسمی رمات تسوی

رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۴۲ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۴۲ (میلادی) در قیمومت بریتانیا بر فلسطین
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند
رده:مناطق مسکونی در استان شمال (اسرائیل)
استعمار اقیانوسیه

**استعمار اقیانوسیه** به فرایند مستعمره‌سازی سرزمین‌ها و جزایر واقع در اقیانوسیه گفته می‌شود که دو مرحلهٔ اصلی را دربرمی‌گیرد: نخست مهاجرت و استقرار مردمان باستانی از جنوب شرقی آسیا به این منطقه در دوران پیش از تاریخ و سپس استعمار اروپایی این سرزمین‌ها از سدهٔ شانزدهم میلادی به بعد. این فرایند شامل استعمار استرالیا، نیوزیلند و جزایر اقیانوس آرام می‌شود.

مهاجرت‌های پیشاتاریخی به اقیانوسیه از نزدیک به ۵۰٬۰۰۰ سال پیش آغاز شد؛ هنگامی که در دوران عصر یخبندان سطح آب دریاها پایین‌تر بود و بخش‌های بزرگی از جنوب شرقی آسیا به هم متصل بودند. موج دوم مهاجرت در حدود ۴۰۰۰ سال پیش از میلاد از تایوان آغاز شد و به‌تدریج سراسر اقیانوسیه را دربرگرفت. استعمار اروپایی اقیانوسیه نیز پس از کشف اقیانوس آرام توسط کاوشگران اروپایی آغاز شد و پیامدهای ژرفی بر مردمان بومی این منطقه برجای گذاشت.

## مهاجرت‌های پیشاتاریخی
### موج نخست: دوران عصر یخبندان
در حدود ۵۰٬۰۰۰ سال پیش جهان در دوران یخبندان به سر می‌برد. در آن زمان سطح آب دریاها بسیار پایین‌تر از امروز بود و بخش‌های جنوب شرقی آسیا شامل شبه‌جزیرهٔ مالایا و جزایر سوماترا، بورنئو و سولاوسی به هم متصل بودند و شبه‌جزیرهٔ بزرگی را تشکیل می‌دادند. همچنین گینهٔ نو و استرالیا به هم پیوسته بودند و تنها تنگهٔ باریکی این دو ناحیه را از یکدیگر جدا می‌کرد. نخستین موج مهاجران که سونداییدها نامیده می‌شوند در همین دوران یخبندان به این منطقه مهاجرت کردند.

### موج دوم: مهاجرت از تایوان
موج تازه‌تر مهاجرت در حدود ۴۰۰۰ سال پیش از میلاد آغاز شد. نقطهٔ آغاز این مهاجرت تایوان کنونی بود که ساکنان آن از سرزمین اصلی آسیا به آنجا آمده بودند. این مهاجران احتمالاً از تبار مردمان مغولی بودند.

این گروه از تایوان به سوی جنوب حرکت کردند و به فیلیپین و بورنئو رسیدند. سپس از آنجا از راه گینهٔ نو در حدود ۲۶۰۰ سال پیش از میلاد به جزایر بیسمارک دست یافتند. در جریان این مهاجرت‌ها ساکنان پیشین سونداییدی جذب جمعیت تازه‌وارد شدند و بومیان نخستین تنها در گینهٔ نو و استرالیا باقی ماندند.

## گسترش به سراسر اقیانوسیه
از حدود ۱۶۰۰ تا ۱۰۰۰ سال پیش از میلاد میکرونزی (در شمال)، ملانزی (در مرکز شامل فیجی، ساموآ و تونگا) و بخش غربی پلی‌نزی (جزایر کوک و جزایر سوسیته) مورد سکونت قرار گرفتند. در حدود ۵۰۰ سال پیش از میلاد دریانوردان به بخش شرقی پلی‌نزی شامل جزایر مارکیز و جزیرهٔ ایستر رسیدند. از جزایر مارکیز نیز گروهی به سوی هاوایی دریانوردی کردند.

آخرین مرحلهٔ این مهاجرت‌های پیشاتاریخی استقرار مردم مائوری از پلی‌نزی در نیوزیلند در حدود سال ۸۰۰ میلادی بود.

## نظریهٔ هیردال
بر پایهٔ نظریهٔ تور هایردال، ساکنان اقیانوسیه ممکن است با قایق‌های چوبی از آمریکای جنوبی به این منطقه آمده باشند. امروزه پژوهشگران بر این باورند که هرچند برخی تماس‌ها میان اقیانوسیه و آمریکای جنوبی وجود داشته‌است، مهاجرت گسترده‌ای از آن مسیر رخ نداده‌است.

## استعمار اروپایی
پس از کشف اقیانوس آرام توسط کاوشگران اروپایی، آنان به جزایری رسیدند که پیش‌تر ساکنانی داشتند. استعمار اروپایی اقیانوسیه سه حوزهٔ اصلی را دربرمی‌گرفت:
* استعمار استرالیا (از ۱۷۸۸ میلادی)
* استعمار نیوزیلند
* استعمار جزایر اقیانوس آرام

## جستارهای وابسته
* تاریخ اقیانوسیه
* اقیانوسیه
* مستعمره‌سازی

## منابع

* 
* 

رده:تاریخ اقیانوسیه
رده:استعمارگری اروپا در اقیانوسیه
رده:تاریخ استعمارگری اروپای مدرن
فهرست پیشینیان کشورهای مستقل آمریکای جنوبی

**فهرست پیشینیان کشورهای مستقل آمریکای جنوبی** فهرستی از کشورهای فعلی قارهٔ آمریکای جنوبی در دوران نوین و حکومت‌های پیشنیان آنها است که جایگزین دولت فعلی شده‌است. آمریکای جنوبی نخست از سوی اسپانیایی‌ها و پرتغالی‌ها و سپس هلندی‌ها، فرانسوی‌ها و انگلیسی‌ها مستعمره‌سازی شد. بیشتر کشورهای کنونی این قاره استقلال خود را در آغاز سدهٔ نوزدهم میلادی به دست آوردند؛ تقریباً همهٔ سرزمین‌های اسپانیایی آمریکای لاتین میان سال‌های ۱۸۰۸ تا ۱۸۲۶ به استقلال رسیدند.

مرز میان آمریکای شمالی و جنوبی معمولاً باریکه پاناما در نظر گرفته می‌شود و پاناما بخشی از آمریکای شمالی به‌شمار می‌رود. امروزه آمریکای جنوبی دوازده کشور مستقل دارد که نظام حکومتی رایج در آن‌ها گونه‌ای از نظام ریاستی است.

## جدول کشورها و پیشینیان آن‌ها

## یادداشت‌ها
قارهٔ آمریکای جنوبی پیش از ورود اروپاییان میزبان تمدن‌های بومی بزرگی مانند امپراتوری اینکا، تمدن تیواناکو، فرهنگ موچه و تمدن چاوین بود. با آغاز استعمار اروپا در آمریکا از سدهٔ شانزدهم، بخش بزرگی از این قاره زیر فرمان امپراتوری اسپانیا و پادشاهی پرتغال درآمد. اسپانیایی‌ها نایب‌الملک‌نشین‌های بزرگی مانند نایب‌الملک‌نشین پرو، نایب‌الملک‌نشین گرانادای جدید و نایب‌الملک‌نشین ریو د لا پلاتا را برپا کردند و پرتغالی‌ها برزیل مستعمراتی را اداره می‌کردند.

جنبش‌های استقلال‌طلبانه در آغاز سدهٔ نوزدهم شکل گرفت. جنگ‌های استقلال آمریکا از اسپانیا به تشکیل کشورهای نوین در بیشتر مناطق اسپانیایی‌زبان انجامید و برزیل نیز در سال ۱۸۲۲ از پرتغال جدا شد. گویان در سال ۱۹۶۶ و سورینام در سال ۱۹۷۵ از آخرین کشورهایی بودند که در این قاره به استقلال دست یافتند.

## مرز آمریکای شمالی و جنوبی
تقسیم‌بندی میان آمریکای شمالی و آمریکای جنوبی معمولاً بر پایهٔ باریکه پاناما صورت می‌گیرد، هرچند پاناما به‌طور سنتی بخشی از آمریکای شمالی به‌شمار می‌آید. با این حال پاناما از نظر پیشینهٔ تاریخی با آمریکای جنوبی پیوند تنگاتنگی دارد، زیرا بخشی از نایب‌الملک‌نشین گرانادای جدید و سپس کلمبیای بزرگ بود و تا سال ۱۹۰۳ زیر حاکمیت کلمبیا قرار داشت.

## استعمار اروپایی
نخستین کشورهای اروپایی که در آمریکای جنوبی حضور یافتند اسپانیا و پرتغال بودند. اسپانیا از سدهٔ شانزدهم میلادی نظام نایب‌الملک‌نشینی را برقرار کرد و نایب‌الملک‌نشین پرو مهم‌ترین واحد اداری آن به‌شمار می‌رفت. پرتغال نیز بر پهنهٔ وسیع برزیل مستعمراتی فرمان می‌راند. پس از آن‌ها، هلندی‌ها در گویان و سورینام، فرانسوی‌ها در بخش‌هایی از گویان و سورینام و انگلیسی‌ها در گویان و ترینیداد مستعمره‌هایی بنیاد گذاشتند.

## جنبش‌های استقلال
بیشتر کشورهای آمریکای جنوبی در نخستین دهه‌های سدهٔ نوزدهم میلادی به استقلال رسیدند. همهٔ سرزمین‌های آمریکای لاتین (به‌جز دو مستعمرهٔ اسپانیایی در آمریکای شمالی) میان سال‌های ۱۸۰۸ تا ۱۸۲۶ استقلال خود را به دست آوردند. کلمبیای بزرگ که ونزوئلا، کلمبیا، اکوادور و پاناما را دربرمی‌گرفت در سال ۱۸۱۹ پایه‌گذاری شد ولی تا ۱۸۳۱ به چند کشور جداگانه تقسیم شد. برزیل با اعلام امپراتوری در سال ۱۸۲۲ از پرتغال جدا شد و در ۱۸۸۹ به جمهوری تبدیل گردید.

## جستارهای وابسته
* فهرست کشورهای مستقل و سرزمین‌های وابسته در آمریکای جنوبی
* جانشینی کشورها
* استعمارزدایی در قاره آمریکا

## منابع

* 
* 

رده:تاریخ آمریکای جنوبی
رده:کشورهای پیشین در آمریکای جنوبی
رده:فهرست‌های مربوط به آمریکای جنوبی
فهرست پیشینیان کشورهای مستقل اروپا

**فهرست پیشینیان کشورهای مستقل اروپا** فهرستی از همهٔ کشورهای مستقل کنونی در اروپا و دولت‌های پیشین آن‌ها است که جانشین دولت فعلی شده‌اند. مرزهای سیاسی اروپا به‌آسانی تعریف‌شدنی نیست؛ امّا مرزهای جغرافیایی میان اروپا و آسیا به‌طور کلی رشته‌کوه قفقاز، رشته‌کوه اورال، دریای سیاه، تنگه بسفر و داردانل دانسته می‌شود.

این فهرست کشورها را به ترتیب الفبای لاتین نام انگلیسی آن‌ها دسته‌بندی می‌کند و زنجیرهٔ دولت‌های پیشین هر کشور را از دوران باستان تا دورهٔ معاصر ارائه می‌دهد.

## آلبانی

## آندورا

## ارمنستان

## اتریش

## جمهوری آذربایجان

## بلاروس

## بلژیک

## بوسنی و هرزگوین

## بلغارستان

## کرواسی

## قبرس

## جمهوری چک

## دانمارک

## استونی

## فنلاند

## فرانسه

## گرجستان

## آلمان

## نکته‌های روش‌شناختی
این فهرست تنها کشورهایی را دربرمی‌گیرد که امروزه به‌عنوان کشور مستقل در اروپا شناخته می‌شوند. مرزهای اروپا به‌ویژه در بخش قفقاز و اورال محل بحث است؛ از این‌رو برخی کشورها مانند ارمنستان، جمهوری آذربایجان و گرجستان که گاه آسیایی شمرده می‌شوند نیز در این فهرست آمده‌اند.

زنجیرهٔ جانشینی هر کشور بر پایهٔ مفهوم حقوقی «جانشینی دولت‌ها» () تنظیم شده و لزوماً به معنای تداوم سرزمینی یا قومی نیست.

## جستارهای وابسته
* کشور مستقل
* اروپا

## منابع

* 
* 

## پیوند به بیرون
* GeaCron – نقشه‌های پیشینهٔ جهان
* TimeMaps – نقشهٔ زمانی پیشینهٔ جهان

رده:تاریخ اروپا
رده:کشورهای پیشین در اروپا
رده:فهرست‌های مربوط به اروپا
نرون دوباره زنده شده

**نرون دوباره زنده شده** () افسانه نرو ردیویووس (Nero Redivivus) باوری عامیانه در اواخر قرن اول میلادی بود که بر اساس آن، امپراتور روم، نرون، پس از مرگش در سال ۶۸ میلادی دوباره باز خواهد گشت. این افسانه تا اواخر قرن پنجم میلادی همچنان باوری رایج بود. این اعتقاد یا نتیجهٔ ظهور چندین مدعی دروغین بود که با تظاهر به نرو بودن شورش‌هایی را رهبری کردند، یا خود عاملی برای ظهور آن‌ها شد.
برخی از مردم در قرن اول و اوایل قرن دوم میلادی، ایده نروی حیات‌یافته یا نرویی که مرگش ساختگی بوده را به فال نیک می‌گرفتند و او را انتقام‌جویی در برابر مفاسد روزگار می‌دیدند. ر مقابل، بسیاری از پیروان مسیحیت اولیه نگاهی کاملاً منفی به این موضوع داشتند و «نرو ردیویووس» را با مفاهیم مربوط به ضدمسیح پیوند می‌دادند.

## پیش‌زمینه

نرون، امپراتور روم، در ژوئن سال ۶۸ میلادی خودکشی کرد و درگذشت. با این حال، به نظر می‌رسد در میان بخش‌هایی از مردم، به‌ویژه در نیمه شرقی و یونانی‌زبان امپراتوری، این باور وجود داشت که مرگ او در شرایطی مبهم رخ داده یا کاملاً ساختگی بوده است. تدفین نرون در تپه پینسیان (مکانی متفاوت از آرامگاه آگوستوس) و بدون تشریفات رسمی، احتمالاً به تقویت این شایعات دامن زد. رفتارهای نامتعارف نرون و درگیری‌های او با اشرافیت روم باعث شد تصویر او در تخیل جمعی هم به عنوان یک نجات‌دهنده بالقوه و هم به عنوان یک ویرانگر باقی بماند.

## منابع

رده:افسانه‌ها
رده:نرون
صلح‌جوی بزرگ

صلح‌جوی بزرگ () که گاهی در زبان موهاک از او با نام‌های **دِگانایویدا** (Deganawida) یا تِکاناویتو (Tekanawí:ta) یاد می‌شود (به نشانه احترام، برخی از قبایل ایرواکوا طبق سنت تابوی نام بردن از مردگان، جز در شرایط خاص از به کار بردن نام شخصی او خودداری می‌کنند)، طبق سنت‌ها به همراه جیگون‌ساسی و هایاواتا، بنیان‌گذار «هودنوشونی» (Haudenosaunee) بود که معمولاً با نام کنفدراسیون ایرواکوا شناخته می‌شود. این کنفدراسیون یک اتحادیه سیاسی و فرهنگی از شش قبیله ایروکویی‌زبان از بومیان ایالات متحده آمریکا است که بخش‌هایی از ایالت‌های امروزی نیویورک، شمال پنسیلوانیا و بخش شرقی استان‌های انتاریو و کبک کانادا را اداره می‌کنند و توسط هر دو کشور ایالات متحده و کانادا به عنوان حاکمیتی مستقل به رسمیت شناخته شده‌اند.

## پیش‌زمینه
نام صلح‌جوی بزرگ به معنای «جریان دو رودخانه که به هم می‌پیوندند» است. برخی از افسانه‌های بی‌شمار دربارهٔ او حاوی اطلاعات متناقضی هستند. گزارش شده است که او در میان قوم ویاندوت (هیرون) به دنیا آمده و بر اساس برخی روایت‌ها، مادرش باکره بوده که تولد او را به یک تولد معجزه‌آسا تبدیل کرده است. برخی دیگر می‌گویند او از قوم اونونداگا بوده و بعدها توسط قوم موهاک به فرزندی پذیرفته شده است.
کتاب آرتور سی. پارکر با عنوان «قانون اساسی پنج ملت»، چگونگی سفر صلح‌جوی بزرگ به سکونتگاه‌های مختلف برای گسترش پیام صلح را توصیف می‌کند. در یکی از سکونتگاه‌ها، وقتی از او پرسیدند کیست، صلح‌جوی بزرگ پاسخ داد: «من مردی هستم که روی زمین به نام دِکانایویده (Dekanahwideh) خوانده می‌شوم؛ من تازه از غرب آمده‌ام و اکنون برای ترویج صلح به شرق می‌روم تا ریختن خون انسان‌ها در میان شما متوقف شود.» هنگامی که اهالی آنجا با طرح او موافقت کردند، او توضیح داد: «این روز هنوز آغازین و جوان است، همان‌طور که این اندیشه نو نیز ظریف و جوان است؛ مژده‌های نیکِ صلح و قدرت نیز چنین‌اند؛ و همان‌طور که خورشیدِ نوظهورِ مژده‌های صلح و قدرت طلوع کرده، به مسیر خود ادامه داده و شکوفا خواهد شد، این اندیشه جوان نیز چنین خواهد کرد و مژده‌های نیک صلح و قدرت پیروز و شکوفا خواهند شد؛ بنابراین در آینده، نوادگان شما برای همیشه در صلح زندگی خواهند کرد.»

طبق سنت‌های شفاهی ایروکوا او نوعی منجی است که در آینده باز خواهد گشت:
۱. ناپدید شدن نمادین: گفته می‌شود او پس از اتحاد قبایل، سوار بر قایقی از سنگ سفید شد و در افق یا اعماق آب‌ها ناپدید گشت. این خروج غیرعادی (بدون مرگ طبیعی) او را در زمره قهرمانانی قرار می‌دهد که «نمرده‌اند بلکه در انتظارند».

۲. وعده بازگشت در بحران: دگانایویدا پیش‌گویی کرد که اگر زمانی کنفدراسیون در معرض خطر نابودی کامل قرار بگیرد، او دوباره باز خواهد گشت تا صلح و قانون بزرگ را احیا کند.

۳. تابوی نام: تقدس و ممنوعیت استفاده از نام او در زندگی روزمره، او را به یک موجود نیمه‌خدایی تبدیل کرده که حضور معنوی‌اش همیشه در میان قبیله حس می‌شود، گویی او همواره در حال نظارت بر «درخت صلح» است تا زمان بیداری‌اش فرا برسد.

## جستارهای وابسته
* پادشاه خفته در کوه
* فهرست فعالان صلح

## منابع

رده:بنیانگذاران ملی
رده:بنیان‌گذاران مذهب
رده:پیامبران
رده:رهبران بومی در انتاریو
رده:رهبران سرخپوست
فهرست امپراتوری‌ها

**فهرست امپراتوری‌ها** فهرستی از امپراتوری‌های جهان است که در گستره تاریخ بشر پدید آمده‌اند. این فهرست دربرگیرندهٔ امپراتوری‌هایی است که فراتر از قلمرو جغرافیایی و فرهنگی خود گسترش یافتند و بر سرزمین‌های دیگر چیرگی پیدا کردند. برخی از امپراتوری‌های یادشده تنها نفوذ فرهنگی و اقتصادی داشتند و برخی مورخان بر این باورند که شماری از نام‌های این فهرست تنها دودمان‌های فرمانروا بوده‌اند و نه امپراتوری به معنای دقیق کلمه.

این فهرست بر پایهٔ ترتیب الفبایی سامان یافته و برای هر امپراتوری سال آغاز، سال پایان و مدت دوام آن آورده شده‌است.

## فهرست

## یادداشت‌ها
* ستون «مدت» بر پایهٔ تقریبی سال‌های آغاز و پایان محاسبه شده و ممکن است با محاسبات دقیق‌تر اندکی تفاوت داشته باشد.
* برخی نهادهای سیاسی مانند ایالات متحده آمریکا و جمهوری خلق چین در این فهرست به‌عنوان «مورد مناقشه» آمده‌اند؛ زیرا مورخان دربارهٔ امپراتوری بودن آن‌ها هم‌رأی نیستند.
* برخی از مدخل‌های این فهرست نه امپراتوری به معنای دقیق کلمه بلکه دودمان‌های فرمانروا یا قلمروهای سلطنتی بوده‌اند.

## امپراتوری‌های ایرانی
سرزمین ایران زادگاه چندین امپراتوری بزرگ تاریخی بوده‌است. شاهنشاهی هخامنشی (۵۵۰–۳۳۰ پ. م) نخستین امپراتوری ایرانی و بزرگ‌ترین امپراتوری دوران باستان شمرده می‌شود. امپراتوری اشکانیان (۲۴۷ پ. م–۲۲۴ م) سومین و امپراتوری ساسانیان (۲۲۴–۶۵۱ م) چهارمین امپراتوری ایرانی به‌شمار می‌آیند. در دوره‌های پسین نیز سلسله‌هایی چون غزنویان، افشاریان و دولت زندیه بر ایران فرمان راندند.

## امپراتوری‌های اروپایی
اروپا از دوران باستان تا سدهٔ بیستم میلادی شاهد پیدایش و فروپاشی امپراتوری‌های بسیاری بوده‌است. امپراتوری بیزانس با عمر بیش از هزار سال (۳۹۵–۱۴۵۳) از پایدارترین آن‌هاست. امپراتوری بریتانیا (۱۵۸۳–۱۹۹۷) بزرگ‌ترین امپراتوری در تاریخ از نظر وسعت بود و امپراتوری‌های استعماری فرانسه، هلند، بلژیک و آلمان نیز نقشی برجسته در تاریخ جهان ایفا کردند.

## امپراتوری‌های آسیایی
آسیا میزبان امپراتوری‌های متنوعی از خاور دور تا خاورمیانه بوده‌است. در شرق آسیا، گوگوریو (۳۷ پ. م–۶۶۸ م) و گوریو (۹۱۸–۱۳۹۲) از امپراتوری‌های مهم شبه‌جزیره کره به‌شمار می‌روند. اردوی زرین (۱۲۴۰–۱۵۰۲) و خانات جونغار (۱۶۳۴–۱۷۵۸) از شاخه‌های امپراتوری‌های استپی بودند. پادشاهی آیوتایا (۱۳۵۱–۱۷۶۷) نیز از امپراتوری‌های مهم جنوب شرقی آسیا بود.

## امپراتوری‌های آفریقایی
قارهٔ آفریقا امپراتوری‌هایی کهن و توانمند داشته‌است. امپراتوری اتیوپی (۱۲۷۰–۱۹۷۴) از درازپاترین آن‌هاست. پادشاهی غنا (۸۳۰–۱۲۳۵) و پادشاهی بنین (۱۱۸۰–۱۸۹۷) نیز از امپراتوری‌های شناخته‌شدهٔ آفریقایی هستند.

## امپراتوری‌های آمریکایی
در قارهٔ آمریکا پیش از ورود اروپاییان، تمدن‌های بزرگی شکل گرفته بودند. امپراتوری آزتک (۱۳۲۵–۱۵۲۱) در مزوآمریکا و امپراتوری اینکا در آند از مهم‌ترین آن‌ها هستند. امپراتوری برزیل (۱۸۲۲–۱۸۸۹) نیز تنها امپراتوری رسمی آمریکای جنوبی بود.

## امپراتوری‌های مورد مناقشه
برخی نهادهای سیاسی معاصر مانند ایالات متحده آمریکا و جمهوری خلق چین توسط شماری از پژوهشگران امپراتوری خوانده شده‌اند، اما این برچسب مورد توافق عمومی نیست. نیل فرگوسن در کتاب «غول‌پیکر» () ایالات متحده را امپراتوری نامید، حال آنکه دیگران این ادعا را رد کرده‌اند. دربارهٔ چین نیز بحث‌هایی دربارهٔ ماهیت امپراتوری‌گونهٔ سیاست‌های این کشور وجود دارد.

## جستارهای وابسته
* فهرست پهناورترین امپراتوری‌ها
* امپراتوری

## منابع

* 
* 
* 

رده:امپراتوری‌ها
رده:فهرست‌های مربوط به تاریخ
رده:امپراتوری‌های پیشین
دوورا (شهرک اسرائیلی)

**دوورا** (به عبری: ) یک موشاو در شمال اسرائیل است که در منطقه تعناخ، نزدیک عفوله، در جنوب شرقی دره یزرعئل جای دارد. این روستا در حوزه اداری شورای منطقه‌ای گلبوع قرار می‌گیرد.

دوورا در سال ۱۹۵۶ میلادی توسط مهاجران یهودی از مراکش بنیان‌گذاری شد و نام آن برگرفته از دبوره نبیه است که بنا بر کتاب داوران سیسرا را در همین منطقه شکست داد. اقتصاد روستا تا حدی بر کشاورزی استوار است، هرچند بیشتر ساکنان برای کار به بیرون از روستا رفت‌وآمد می‌کنند.

## جغرافیا
دوورا در بخش جنوبی دره یزرعئل، در ارتفاع ۶۸ متری از سطح دریا واقع شده‌است. در غرب روستا رودخانه قیشون جریان دارد و وادی‌های نحال زاودون و نحال تعناخ از جنوب غربی به آن می‌ریزند.

این روستا در حدود ۶ کیلومتری جنوب شهر عفوله، ۳۵ کیلومتری جنوب غربی دریاچه طبریه، ۲۸ کیلومتری غرب رود اردن، نزدیک به ۷۰ کیلومتری شمال شرقی تل‌آویو و نزدیک به ۴۰ کیلومتری جنوب شرقی حیفا قرار دارد. دوورا ۳ کیلومتر در شمال خط سبز واقع شده که اسرائیل را از کرانه باختری جدا می‌کند.

دوورا از طریق جاده محلی شماره ۶۷۲۴ (شمالی-جنوبی) و جاده محلی شماره ۶۷۵ (شرقی-غربی) به شبکه حمل‌ونقل متصل است.

## پیشینه
روستای دوورا در سال ۱۹۵۶ میلادی به عنوان بخشی از برنامه آبادسازی منطقه تعناخ در دره یزرعئل بنیان‌گذاری شد. منطقه تعناخ از سه خوشه روستایی تقریباً همسان تشکیل شده که هر خوشه شامل سه روستای کشاورزی و یک روستای مرکزی با نقش خدماتی است. دوورا در خوشه میانی همراه با روستاهای باراک و آدیریم و روستای مرکزی مرکز حِوِر جای دارد؛ این مجموعه گاه «حِوِر» نامیده می‌شود.

نخستین ساکنان روستا مهاجران یهودی از منطقه مراکش در مراکش بودند که پیش از مهاجرت به اسرائیل گروهی به نام «شووا» تشکیل داده بودند و قصد ایجاد یک جامعه کشاورزی داشتند. در آغاز، ساکنان برای آموزش و برنامه‌ریزی به آژانس یهود وابسته بودند و در نخستین سال بر کشت توتون و سبزیجات تمرکز کردند. سپس به درخواست خودشان از نظر اقتصادی مستقل شدند و نخستین شهرک مهاجران در این منطقه بودند که به استقلال اقتصادی دست یافتند.

نام روستا برگرفته از دبوره نبیه (داوران ۴:۴) است که بنا بر کتاب داوران سیسرا را در نبردی در همین ناحیه شکست داد.

در سال ۱۹۹۴ کارخانه پرینیو (مجتمع تولید آبمیوه) در روستا تأسیس شد.

## جمعیت‌شناسی
جمعیت دوورا سکولار است. بر پایه آمار سال ۲۰۱۴، اکثریت مطلق ساکنان یهودی هستند. جمعیت روستا در درازمدت تقریباً ثابت مانده‌است. در پایان سال ۲۰۱۴ شمار ساکنان ۲۱۹ نفر بود.

## اقتصاد
اقتصاد محلی تا اندازه‌ای بر کشاورزی و دامداری استوار است. در روستا مزارعی برای پرورش مرغ، بز و گاو وجود دارد و گلخانه‌ای نیز در کنار دروازه ورودی برای پرورش گیاهان دایر است. با این حال بیشتر ساکنان برای کار به بیرون از روستا رفت‌وآمد می‌کنند.

## امکانات
در دوورا مهدکودک، استخر، کنیسه و دبستان «یاد لَحَمیشا» وجود دارد.

## جستارهای وابسته
* موشاو
* شورای منطقه‌ای گلبوع
* یهودیان مراکش

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
*  نمایه رسمی روستا در پایگاه گالیل
*  نمایه رسمی روستا در پایگاه بیت آلون
*  نمایه رسمی روستا در پایگاه روم گالیل

رده:مناطق مسکونی در استان شمال (اسرائیل)
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۵۶ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۵۶ (میلادی) در اسرائیل
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند
رده:مقاله‌های خرد جغرافیای اسرائیل
رده:مقاله‌های خرد کشاورزی
گدیش

**گدیش** (به عبری: ) یک موشاو در شمال اسرائیل است. این روستا در ناحیه تعنک در جنوب دره یزرعئل واقع شده و در حوزه اداری شورای منطقه‌ای گلبوع قرار دارد.

گدیش در سال ۱۹۵۶ میلادی توسط مهاجران یهودی از مراکش بنیان‌گذاری شد. نام این روستا از واژه‌ای عبری به معنای «توده» یا «انباشته» گرفته شده که به فراوانی محصولات کشاورزی اشاره دارد. این روستا در فاصله نزدیک به ۲ کیلومتری شمال‌شرقی خط سبز قرار دارد که مرز اسرائیل با کرانه باختری رود اردن است.

## جغرافیا
گدیش در بخش جنوبی دره یزرعئل و در ارتفاع ۶۶ متری از سطح دریا واقع شده‌است. در شرق روستا رودخانه کیشون جریان دارد و وادی نحال تعنک از غرب به آن می‌ریزد.

این روستا در حدود ۳۵ کیلومتری جنوب‌غربی دریاچه طبریه، ۳۰ کیلومتری غرب رود اردن، نزدیک به ۶ کیلومتری جنوب‌غربی شهر عفوله، حدود ۷۰ کیلومتری شمال‌شرقی تل‌آویو و نزدیک به ۳۷ کیلومتری جنوب‌شرقی حیفا قرار دارد. گدیش از راه جاده محلی شماره ۶۷۵ به شبکه راه‌های ارتباطی متصل است.

در فاصله ۵ کیلومتری جنوب‌غربی روستا منطقه کوهستانی وادی عاره آغاز می‌شود که شهروندان عرب اسرائیل در آن ساکن هستند. از آغاز سده بیست‌ویکم میلادی، دیوار حائل اسرائیل این منطقه را از کرانه باختری جدا کرده‌است.

## پیشینه
گدیش در سال ۱۹۵۶ میلادی به‌عنوان بخشی از برنامه اسکان ناحیه تعنک بنیان‌گذاری شد. ناحیه تعنک از سه خوشه روستایی تشکیل شده که هر خوشه شامل سه روستای کشاورزی است و در مرکز جغرافیایی هر خوشه یک روستای کوچک‌تر با کارکرد خدماتی قرار دارد. گدیش در غربی‌ترین خوشه در کنار روستاهای ملئا و نیر یافه و روستای مرکزی مرکز اومن جای گرفته‌است.

نخستین ساکنان موشاو یهودیان مهاجر از مراکش بودند و ۶۰ واحد کشاورزی برای آن‌ها در نظر گرفته شد. در آغاز، روستا با مشکلات اقتصادی و اجتماعی روبه‌رو بود زیرا ساکنان تجربه‌ای در کشاورزی نداشتند. در دهه ۱۹۸۰ میلادی این مشکلات در جریان بحران موشاوها تشدید شد.

## حمله تروریستی ۲۰۰۳
در ۱۲ ژانویه ۲۰۰۳ (۲۲ دی ۱۳۸۱)، در جریان انتفاضه دوم، دو مهاجم مسلح فلسطینی از سازمان جهاد اسلامی فلسطین که از شهر قباطیه در کرانه باختری آمده بودند به‌صورت غیرقانونی وارد گدیش شدند و الی بیتون، نگهبان امنیتی شورای منطقه‌ای گلبوع را به قتل رساندند. پس از تعقیب نیروهای امنیتی و درگیری مسلحانه که در آن پنج افسر پلیس مرزی زخمی شدند، مهاجمان کشته شدند. پس از تکمیل دیوار حائل اسرائیل، نفوذ از کرانه باختری به این منطقه متوقف شد.

## جمعیت‌شناسی
ساکنان گدیش سکولار هستند. بر پایه داده‌های سال ۲۰۱۴، اکثریت مطلق جمعیت روستا را یهودیان تشکیل می‌دادند. جمعیت روستا در بلندمدت روند ایستایی داشته و تا پایان سال ۲۰۱۴ به ۳۸۸ نفر رسیده بود.

## اقتصاد
اقتصاد گدیش تا اندازه‌ای بر کشاورزی استوار است و بخشی از ساکنان برای کار به بیرون از روستا رفت‌وآمد می‌کنند.

## زیرساخت‌ها
در روستا یک کنیسه وجود دارد. دبستان در روستای مرکز اومن واقع شده که کارکرد خدماتی برای این خوشه روستایی دارد.

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
*  نمایه گدیش در پایگاه سازمان توسعه گلیل
*  نمایه گدیش در پایگاه گلیل‌نت

رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۵۶ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۵۶ (میلادی) در اسرائیل
رده:مناطق مسکونی در استان شمال (اسرائیل)
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند
خاخام ارشد روسیه

**خاخام ارشد روسیه** (به عبری: ؛ به روسی: ) عنوان رهبری جوامع یهودی در روسیه است که از سال ۱۹۹۰ میلادی برقرار شده و دنبالهٔ جایگاه پیشین خاخام ارشد اتحاد جماهیر شوروی است. در حال حاضر دو تن همزمان این عنوان را بر عهده دارند: خاخام برل لازار از جنبش خبد و خاخام آدولف شایویچ از کنگرهٔ سازمان‌ها و اتحادیه‌های دینی یهودی روسیه. بزرگ‌ترین شبکهٔ سازمان‌های یهودی در روسیه، فدراسیون جوامع یهودی روسیه است.

این دوگانگی در مقام خاخام ارشد ریشه در رقابت میان دو نهاد اصلی یهودی روسیه دارد. فدراسیون جوامع یهودی روسیه که زیر نفوذ جنبش خبد-لوباویچ قرار دارد، برل لازار را به عنوان خاخام ارشد برگزیده است؛ در حالی که کنگرهٔ سازمان‌های دینی یهودی همچنان آدولف شایویچ را خاخام ارشد می‌شناسد. دولت روسیه هر دو را به رسمیت شناخته و هر دو در شورای بین‌ادیانی روسیه نمایندگی دارند.

## پیشینه
پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، ساختارهای دینی یهودی در روسیه بازسازی شدند. آدولف شایویچ که در سال ۱۹۳۷ در خاباروفسک زاده شده بود، در مدرسهٔ خاخامی بوداپست تحصیل کرد و در سال ۱۹۸۰ به عنوان خاخام کنیسه کرال مسکو (کنیسهٔ اصلی مسکو) و جانشین یاکوف فیشمن (۱۹۱۳–۱۹۸۳) منصوب شد. در سال ۱۹۸۳ شایویچ به مقام خاخام ارشد کنیسهٔ مسکو ارتقا یافت. در دوران فروپاشی شوروی، شایویچ در کنگرهٔ شورای سراسری جوامع دینی یهودی (وسرو) به عنوان خاخام ارشد اتحاد شوروی برگزیده شد و در سال ۱۹۸۹ رسماً این سمت را بر عهده گرفت. پس از تأسیس کنگرهٔ سازمان‌های دینی یهودی روسیه (کروور) در سال ۱۹۹۳، شایویچ با عنوان خاخام ارشد روسیه از سوی این نهاد منصوب شد.

## دوگانگی در مقام خاخام ارشد
در سال ۲۰۰۰، فدراسیون جوامع یهودی روسیه (فئور) خاخام برل لازار را که در سال ۱۹۶۴ در میلان زاده شده و به جنبش خبد-لوباویچ وابسته است، به عنوان خاخام ارشد روسیه برگزید. از آن زمان، لازار در این سمت کار می‌کند؛ اما همهٔ جوامع یهودی روسیه او را به رسمیت نمی‌شناسند و کروور و برخی سازمان‌های دیگر همچنان شایویچ را خاخام ارشد می‌دانند.

در عمل، دولت روسیه به رهبری ولادیمیر پوتین هر دو خاخام ارشد را به رسمیت شناخته‌است و هر دو در شورای بین‌ادیانی روسیه عضویت دارند. با این حال، برل لازار بیشتر در مراسم رسمی دولتی حضور دارد و در شورای همکاری با اتحادیه‌های دینی نزد رئیس‌جمهور روسیه نیز نمایندگی می‌کند.

علاوه بر فئور و کروور، شبکه‌های دیگری مانند اوروسیر نیز در میان جوامع دینی یهودی روسیه فعال هستند.

## خاخام ارشد نیروهای مسلح
خاخام آهارون گورویچ (با درجهٔ سرهنگ) نخستین خاخام ارشد نظامی روسیه پس از انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ بود. وی در دسامبر ۲۰۰۷ از سوی خاخام برل لازار به این سمت منصوب شد. گورویچ همچنین خاخام ارشد سازمان فدرال اجرای مجازات‌ها (اف‌اس‌آی‌ان) و نیروهای مسلح فدراسیون روسیه شناخته می‌شود.

بر پایهٔ برخی منابع روسی، در سال ۱۸۲۷ فرمانی از سوی امپراتور نیکلای یکم برای گماشتن خاخام در یگان‌های نظامی که بیش از ۳۰۰ سرباز یهودی داشتند صادر شده بود؛ اما این سنت پس از انقلاب ۱۹۱۷ از میان رفت.

## بخش کشروت
در چارچوب نهاد خاخام ارشد، بخش کشروت (ועد هکشروت) فعال است که گواهینامهٔ کشروت به ده‌ها کارخانهٔ مواد غذایی در سراسر روسیه و نیز شماری از رستوران‌های مسکو اعطا می‌کند. نشان کشروت این نهاد حاوی حروف KR (کشروت روسیه) است.

## فهرست خاخام ارشدها

## پیوند به بیرون
* تارنمای رسمی خاخام ارشد روسیه
* تارنمای رسمی خاخام ارشد روسیه
* صفحهٔ خاخام ارشد در تارنمای کروور

## منابع

* 
* 
* 
* 

رده:مقاله‌های دارای شرح مختصر
رده:شرح مختصر یکسان با ویکی‌داده
برات (امپراطوری عثمانی)

**برات** (به ترکی عثمانی: ، برگرفته از واژهٔ عربی «براءة» به معنای «نامه») سندی رسمی در امپراتوری عثمانی بود که به‌صورت فرمان سلطانی صادر می‌شد و بیشتر ماهیت اقتصادی یا مالی داشت یا برای انتصاب افراد به مناصب دولتی و نظامی به کار می‌رفت. برات‌ها به نام سلطان صادر می‌شدند و آرایه‌ای ویژه با طغرای سلطان (امضای سبک‌پردازی‌شده) داشتند.

برات‌ها کاربردهای گوناگونی داشتند: از واگذاری مناصب اداری و تیمار گرفته تا اعطای امتیازهای مالیاتی و تأیید مقامات مذهبی غیرمسلمان. در سده‌های هجدهم و نوزدهم میلادی، هیئت‌های دیپلماتیک اروپایی برات‌هایی را در چارچوب نظام کاپیتولاسیون‌های عثمانی به غیرمسلمانان می‌فروختند که به پیدایش طبقه‌ای نوین از بازرگانان اروپایی انجامید. دارندگان برات «براتلی» () نامیده می‌شدند.

## ویژگی‌ها و شیوهٔ صدور
برات‌ها در امپراتوری عثمانی به نام سلطان صادر می‌شدند و روند صدور آن‌ها زیر نظر صدراعظم بود. هر برات با قالبی ویژه تنظیم و با طغرای سلطان آراسته می‌شد. در امپراتوری عثمانی واژه‌های گوناگونی برای فرمان‌های سلطانی به کار می‌رفت، از جمله فرمان، بیتی، بویورولدو، امیر و حُکم.

با به قدرت رسیدن هر سلطان جدید، همهٔ برات‌ها باید تجدید می‌شدند؛ این فرایند «تجدید برات» () خوانده می‌شد.

## کاربردها

### انتصاب مقامات دولتی و نظامی
از راه برات، مناصب دولتی واگذار و امتیازهایی همچون التزام (مالیات‌فروشی) و تیمار (تیول) اعطا می‌شد. همچنین شاهزادگان دست‌نشاندهٔ صربستان عثمانی، والاشیا و مولداوی از طریق برات به رسمیت شناخته می‌شدند.

### تأیید مقامات مذهبی
برات‌های ویژه‌ای نیز برای مقامات ارشد مذهبی صادر می‌شد. هر سلسله‌مراتب ارتدوکس در امپراتوری عثمانی ملزم به داشتن برات سلطانی بود. برای نمونه، مطران‌های (اسقف‌های ارشد) با برات سلطانی در حوزهٔ مدیریتی خود منصوب می‌شدند.

### امتیازهای مالیاتی و بازرگانی
برخی از برات‌ها به غیرمسلمانان اعطا می‌شد و به دارندگان آن‌ها معافیت مالیاتی و دسترسی به حقوق اروپایی می‌بخشید. این افراد بازرگانان نیرومند و شناخته‌شده‌ای می‌شدند.

## براتلی و پیدایش طبقهٔ بازرگانان اروپایی
در اواخر سدهٔ هجدهم و سدهٔ نوزدهم میلادی، دارندگان غیرمسلمان امتیازهای اقتصادی یا مالیاتی که از راه برات به دست می‌آمد، «براتلی» نامیده می‌شدند. هیئت‌های دیپلماتیک اروپایی این برات‌ها را در چارچوب نظام کاپیتولاسیون‌ها به فروش می‌رساندند. با وجود تلاش‌های گوناگون دولت عثمانی برای مهار این رویه، صدور این برات‌ها به پیدایش طبقه‌ای نوین به نام «آوروپا توجاری» (، به معنای بازرگان اروپایی) انجامید. در ادامه، فروش این امتیازها به مسلمانان نیز گسترش یافت. با آغاز اصلاحات تنظیمات، این‌گونه برات‌ها از رواج افتادند.

## جستارهای وابسته
* فرمان
* طغرا
* خط همایون
* تیمار

## منابع

* 
* 
* 
* 

رده:قوانین امپراتوری عثمانی
رده:مالیات در امپراتوری عثمانی
رده:جامعه عثمانی
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۷۲ (میلادی) در امپراتوری عثمانی
رده:کلیسای ارتدوکس بلغاری
رده:مسیحیت در امپراتوری عثمانی
مقام (موسیقی سنتی ایرانی)

**مقام** مفهومی در موسیقی سنتی ایرانی است که به گونه‌ای از مد یا نوع ملودی اشاره دارد. این اصطلاح پیش از شکل‌گیری نظام دستگاه، اصلی‌ترین واژه برای بیان مد یا گونهٔ نغمه در موسیقی ایرانی بود و همچنان در سنت‌های موسیقایی خویشاوند در منطقه کاربرد دارد.

در ترکیه و کشورهای عرب‌زبان، مقامات (جمع عربی مقام) هنوز پایهٔ موسیقی کلاسیک به‌شمار می‌رود. در موسیقی ایرانی، واژهٔ «مایه» معادل نزدیک‌تری برای مقام دانسته شده و کاربرد آن رو به افزایش است. مقام‌های فارسی در جنوب آسیا نیز شناخته بوده‌اند و نظریه‌پرداز سانسکریت‌نویس پُنداریکا ویتّالا نام مقام‌های فارسی را در رسالهٔ سدهٔ شانزدهم میلادی خود به نام «راگامنجری» ثبت کرده‌است.

## تمایز مقام و گوشه
تمایز میان «گوشه» و مد در ادبیات موسیقی‌شناسی کمتر به‌صراحت بحث شده اما غالباً در اصطلاح‌شناسی به‌کاررفته نهفته‌است. لادن نوشین در این باره یادآور می‌شود که هرمز فرهت واژهٔ فارسی «مقام» (به معنای جایگاه) را معادل «مد» دانسته‌است و پیش از پدیدآمدن نظام دستگاه، این واژه اصلی‌ترین اصطلاح محلی برای بیان مد یا گونهٔ ملودی بوده‌است. نوشین همچنین اشاره می‌کند که تا همین اواخر، برخی نوازندگان هنوز واژهٔ «مقام» را برای اشاره به دستگاه‌های جداگانه به کار می‌بردند.

## مقام و مایه
به گفتهٔ هرمز فرهت، پیش از شکل‌گیری نظام دوازده دستگاه، موسیقی سنتی ایران با عنوان کلی مقام‌های گوناگون شناخته می‌شد. فرهت تأکید می‌کند که در موسیقی ایرانی، واژهٔ «مایه» معادل دقیق‌تری برای مقام به‌شمار می‌رود و کاربرد این واژه رو به گسترش است؛ مایه دقیقاً همان مفهومی را می‌رساند که مقام در سنت‌های موسیقایی دیگر بیان می‌کند.

## مقام فارسی در جنوب آسیا
مقام‌های فارسی در جنوب آسیا نیز شناخته شده بودند. پُنداریکا ویتّالا، نظریه‌پرداز سانسکریت‌نویس، نام مقام‌های فارسی را در رسالهٔ سدهٔ شانزدهم میلادی خود با عنوان «راگامنجری» (به انگلیسی: ) ذکر کرده‌است. این امر نشان‌دهندهٔ گسترهٔ نفوذ موسیقی ایرانی در شبه‌قارهٔ هند است.

## جستارهای وابسته
* مقام عربی
* دستگاه (موسیقی)
* هرمز فرهت

## منابع

* 

رده:موسیقی کلاسیک فارسی
سینتیا بک

**سینتیا بک** () بازرگان و سرمایه‌گذار اهل ایالات متحده آمریکا است که معشوقه دیرینهٔ گوردون گتی بود، از او صاحب سه فرزند شد و یکی از مالکان عمده املاک در منطقه لس‌آنجلس است.

## زندگی شخصی
بک سه دختر از گوردون گتی داشت.

در اوت ۱۹۹۹، «خانواده دوم و مخفی» گتی در لس‌آنجلس در پی برگزاری جلسه دادگاهی توسط سینتیا بک به نمایندگی از سه دخترش، علنی شد؛ او در این دادگاه به‌دنبال امکان تغییر نام خانوادگی آن‌ها به گتی و توانایی مطالبه سهمی از ثروت خانواده گتی بود.

در سال ۲۰۱۹، گزارش شد که «همراه دیرینه‌ی» او جیرارد دِیمین سَنز بوده است که با او در مالکیت برخی املاک شریک بود.

## مالکیت املاک
بک حداقل ۲۰ خانه در منطقه لس‌آنجلس دارد که بسیاری از این خانه‌ها در وضعیت مخروبه یا رهاشده هستند. او مالک یک خانه ساحلی «متروکه» در پارادایس کوو در ملیبو، در مجاورت خانه جان مک‌انرو و همسرش پتی اسمیت است که در سپتامبر ۱۹۹۱ به قیمت ۳ میلیون دلار از گتی خریداری شده بود.

بک مالک یک ملک سه هکتاری «رهاشده» در بورلی هیلز است. او همچنین به‌طور مشترک با جیرارد دِیمین سَنز، صاحب یک خانه چهارخوابه در بلوار وست‌ سان‌ست است.

## مسائل حقوقی
در مه ۲۰۱۹، پلیس به خانه‌ای متعلق به بک در بل ایر یورش برد و «همراه دیرینه‌ی» او، جیرارد دِیمین سَنز را بازداشت و بیش از ۱۰۰۰ قبضه اسلحه را ضبط کرد. ۳۰ نیروی پلیس برای خارج کردن تمامی این سلاح‌ها به بیش از ۱۲ ساعت زمان نیاز داشتند.

## منابع

رده:افراد زنده بدون سال تولد
رده:افراد زنده
رده:خانواده گتی
رده:کارآفرینان اهل لس آنجلس، کالیفرنیا
چهتراپاتی

**چهتراپاتی** () یک عنوان سلطنتی هندی برگرفته از زبان سانسکریت است که برای اشاره به پادشاه به کار می‌رود. این واژه ترکیبی است از «چهترا» (*chhatra*) به معنای چتر یا سایبان و «پاتی» (*pati*) به معنای سرور یا ارباب. بدین ترتیب، چهتراپاتی به کسی اشاره دارد که بر زیردستان خود سایه می‌افکند و از آنان پاسداری می‌کند.

شناخته‌شده‌ترین کاربرد این عنوان به شیواجی، بنیان‌گذار امپراتوری مراتا، بازمی‌گردد که در سال ۱۶۷۴ میلادی هنگام تاج‌گذاری خود این لقب را برگزید. جانشینان شیواجی از خاندان بونسله نیز این عنوان را حفظ کردند. پس از مرگ اورنگ‌زیب در سال ۱۷۰۷ میلادی، امپراتوری مراتا به دو شاخهٔ رقیب تقسیم شد: چهتراپاتی‌های ساتارا و چهتراپاتی‌های کولاپور. این عنوان تا سدهٔ نوزدهم میلادی در کاربرد بود، اما در دوران استعمار بریتانیا تنها جنبهٔ افتخاری داشت.

## پیشینه و کاربردهای نخستین
حاملان باستانی عنوان چهتراپاتی شناسایی نشده‌اند، اما این عنوان در متون کهن هندو آمده‌است. کتاب «سنگیتا راگا-کالپا-دروما» (۱۸۴۲) نوشتهٔ کریشناناندا ویاسا شامل اشعار دهروپد است که در آن تان سین از مان سینگ تومار (حدود ۱۴۸۶–۱۵۱۶ میلادی)، فرمانروای گوالیار، با عنوان چهتراپاتی یاد می‌کند.

همچنین کتیبهٔ راج‌سیتاپور مورخ ۱۶۴۴ میلادی که به فرمان اَمَرَسیمهای یکم از جهالاواد صادر شده، لقب چهتراپاتی را برای شاه‌جهان، امپراتور گورکانی، به کار برده‌است.

## شیواجی و امپراتوری مراتا
فرمانروای مراتا، شیواجی، در سال ۱۶۷۴ میلادی هنگام مراسم تاج‌گذاری خود عنوان چهتراپاتی را برگزید. فرزندان و جانشینان او از خاندان بونسله نیز این عنوان را به‌عنوان رهبران اتحادیهٔ مراتا و ایالت‌های شاهزاده‌نشین ساتارا و کولاپور حفظ کردند.

برای امپراتوری مراتا، اهمیت عملی این عنوان به‌تدریج کاهش یافت؛ نخست با به‌قدرت‌رسیدن پیشواها (نخست‌وزیران) و سپس کاربهاری‌ها (کارگزاران پیشواها) که قدرت اجرایی را در دست گرفتند.

## خاندان سلطنتی چهتراپاتی شیواجی
فهرست چهتراپاتی‌های اصلی خاندان بونسله به شرح زیر است:
# چهتراپاتی شیواجی (۱۶۳۰–۱۶۸۰)
# چهتراپاتی سامبهاجی (۱۶۸۰–۱۶۸۹)
# چهتراپاتی راجارام (۱۶۸۹–۱۷۰۰)
# تارابای، نایب‌السلطنهٔ پسرش چهتراپاتی شیواجی دوم (۱۷۰۰–۱۷۰۸)
# چهتراپاتی شاهو (۱۷۰۸–۱۷۴۸)

## چهتراپاتی‌های ساتارا
پس از انشعاب امپراتوری مراتا، شاخهٔ ساتارا حاملان زیر را داشت:
# چهتراپاتی شاهو (۱۷۰۸–۱۷۴۸)
# چهتراپاتی رامراجا (۱۷۴۹–۱۷۷۷)
# چهتراپاتی شاهوی دوم (۱۷۷۷–۱۸۰۸)
# چهتراپاتی پراتاپ‌سینگ (۱۸۰۸–۱۸۳۹)
# چهتراپاتی شاهاجی (۱۸۳۹–۱۸۴۸)

## چهتراپاتی‌های کولاپور
شاخهٔ کولاپور نیز عنوان چهتراپاتی را ادامه داد:
# تارابای، نایب‌السلطنهٔ پسرش چهتراپاتی شیواجی دوم (۱۷۰۸–۱۷۱۴)
# چهتراپاتی سامبهاجی دوم (۱۷۱۲–۱۷۶۰)
# چهتراپاتی شیواجی سوم (۱۷۶۰–۱۸۱۲)
# چهتراپاتی شامبهو (۱۸۱۲–۱۸۲۱)
# چهتراپاتی شاهاجی (۱۸۲۱–۱۸۳۸)
# چهتراپاتی شیواجی چهارم (۱۸۳۸–۱۸۶۶)
# چهتراپاتی راجارام دوم (۱۸۶۶–۱۸۷۰)
# چهتراپاتی شیواجی پنجم (۱۸۷۰–۱۸۸۳)
# چهتراپاتی شاهوی چهارم (۱۸۸۳–۱۹۲۲)
# چهتراپاتی راجارام سوم (۱۹۲۲–۱۹۴۰)
# چهتراپاتی شیواجی ششم (۱۹۴۲–۱۹۴۶)

## جستارهای وابسته
* شیواجی
* امپراتوری مراتا

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* چهتراپاتی‌های ساتارا 

رده:عنوان‌های سلطنتی
رده:عنوان‌های اجتماعی مردان
رده:عنوان‌ها در هند
رده:عنوان‌های رهبری ملی و قومی
رده:دودمان‌های هندو
همه‌پرسی‌های پادشاهی

**همه‌پرسی‌های پادشاهی** به همه‌پرسی‌هایی گفته می‌شود که دربارهٔ برقراری، لغو یا بازگرداندن نظام پادشاهی یا دربارهٔ قوانین جانشینی برگزار شده‌اند. این همه‌پرسی‌ها در کشورهای گوناگون از سده نوزدهم میلادی تاکنون برگزار شده و در بسیاری از موارد سرنوشت نظام سیاسی کشورها را تعیین کرده‌اند.

برخی از این همه‌پرسی‌ها به لغو پادشاهی و برقراری جمهوری انجامیده‌اند، مانند همه‌پرسی‌های ایتالیا (۱۹۴۶)، بلغارستان (۱۹۴۶) و ایران (۱۹۷۹)؛ و برخی دیگر به حفظ نظام پادشاهی منجر شده‌اند، مانند همه‌پرسی‌های استرالیا (۱۹۹۹) و نروژ (۱۹۰۵). در شماری از کشورها نیز همه‌پرسی‌هایی دربارهٔ بازگرداندن پادشاهی یا تغییر قوانین جانشینی برگزار شده‌است.

## همه‌پرسی‌های برقراری، لغو یا بازگرداندن پادشاهی

## همه‌پرسی‌های انتخاب یا تأیید پادشاه جدید یا تغییر قوانین جانشینی

## جستارهای وابسته
* همه‌پرسی استقلال

## منابع

* 
* 
* 

رده:یادکردهای دارای منبع به زبان ایتالیایی
رده:یادکردهای دارای منبع به زبان نروژی
رده:مقاله‌های دارای شرح مختصر
رده:شرح مختصر متفاوت با ویکی‌داده
فهرست کنگره‌های ایالات متحده آمریکا

**فهرست کنگره‌های ایالات متحده آمریکا** فهرستی از دوره‌های کنگره ایالات متحده آمریکا از آغاز کار آن در سال ۱۷۸۹ تاکنون است. هر دوره کنگره دو سال به درازا می‌کشد و دربرمی‌گیرد دو مجلس سنا و مجلس نمایندگان را. از سال ۱۹۳۵ به این‌سو هر دوره کنگره در ۳ ژانویه سال‌های فرد آغاز می‌شود.

از ۱۷۸۹ تا ۱۹۳۴ هر دوره کنگره در ۴ مارس — روز لازم‌الاجرا شدن قانون اساسی ایالات متحده — هر سال فرد آغاز می‌شد. پس از تصویب متمم بیستم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا (۲۳ ژانویه ۱۹۳۳) دوره خدمت سناتورها و نمایندگان از ۳ ژانویه پس از انتخابشان آغاز می‌شود و دوره پیشینیانشان در همان لحظه پایان می‌یابد. همین اصلاحیه روز تحلیف رئیس‌جمهور را نیز از ۴ مارس به ۲۰ ژانویه تغییر داد.

## فهرست کنگره‌های پیشین
در جدول زیر شماره هر کنگره، تاریخ آغاز و پایان آن و نشست‌های (نشست‌های عادی و ویژه) هر دوره آمده‌است. ستون‌های «اکثریت سنا» و «اکثریت مجلس» نشان‌دهنده حزبی است که در آن دوره اکثریت هر یک از دو مجلس را در دست داشته‌است.

## یادداشت‌ها
پیش از تصویب متمم بیستم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا در ژانویه ۱۹۳۳ تاریخ آغاز و پایان هر دوره کنگره ۴ مارس و ۳ مارس بود. کنگره هفتادوسوم (۱۹۳۳–۱۹۳۵) آخرین کنگره‌ای بود که بر اساس قانون پیشین در ۴ مارس آغاز شد و نخستین کنگره‌ای بود که بر اساس اصلاحیه بیستم در ۳ ژانویه پایان یافت.

برای مجالس قانون‌گذاری پیش از کنگره نخست (دوره کنفدراسیون) به نوشتارهای کنگره قاره‌ای دوم و کنگره کنفدراسیون نگاه کنید.

## جستارهای وابسته
* کنگره ایالات متحده آمریکا
* مجلس سنای ایالات متحده آمریکا
* مجلس نمایندگان ایالات متحده آمریکا

## پیوند به بیرون
* فهرست تاریخ نشست‌ها بر پایه 

## منابع

* 
* 
* 

رده:کنگره ایالات متحده آمریکا
رده:فهرست‌های مرتبط با سیاست ایالات متحده آمریکا