اقتصاد بازار سوسیالیستی (ویتنام)

[بندانگشتی|دولت ویتنام تحت رهبری مطلق [حزب کمونیست ویتنام است که این کشور را به عنوان یک کشور سوسیالیستی اسمی تأسیس کرد.]]
**اقتصاد بازار سوسیالیستی** () عنوان رسمی که حزب کمونیست حاکم به نظام اقتصادی فعلی ویتنام داده است، اقتصاد بازار چندبخشی است که در آن بخش دولتی نقش تعیین‌کننده‌ای در هدایت توسعه اقتصادی ایفا می‌کند و هدف نهایی بلندمدت آن توسعه سوسیالیسم است.

اقتصاد بازار با گرایش سوسیالیستی، محصول است. (نوآوری) فرایند اصلاحات اقتصادی که منجر به جایگزینی اقتصاد برنامه‌ریزی‌شده مرکزی با یک اقتصاد مختلط مبتنی بر بازار مبتنی بر تسلط صنایع دولتی شد. این اصلاحات برای ادغام ویتنام با اقتصاد جهانی انجام شد. اصطلاح «سوسیالیستی» برای برجسته کردن این واقعیت استفاده می‌شود که ویتنام هنوز به سوسیالیسم دست نیافته و در حال ساختن پایه‌های یک سیستم سوسیالیستی آینده است. مدل اقتصادی مشابه اقتصاد بازار سوسیالیستی است که در چین به کار گرفته می‌شود.

## اصلاحاتی که منجر به استقرار شد
تمدید کنید اصلاحات اقتصادی توسط حزب کمونیست ویتنام به رهبری نگوین وان لین در ۱۸ دسامبر ۱۹۸۶ در ششمین کنگره ملی حزب آغاز شد. این اصلاحات نقش بیشتری برای نیروهای بازار برای هماهنگی فعالیت اقتصادی بین شرکت‌ها و سازمان‌های دولتی قائل شد و امکان مالکیت خصوصی شرکت‌های کوچک و ایجاد بورس اوراق بهادار برای شرکت‌های دولتی و غیردولتی را فراهم کرد.

اصلاحات اقتصادی با هدف تغییر ساختار اقتصاد ویتنام از برنامه‌ریزی مرکزی به سبک شوروی و حرکت به سمت یک اقتصاد مختلط مبتنی بر بازار انجام شد که قرار بود مرحله‌ای گذار در توسعه یک اقتصاد سوسیالیستی باشد. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:شیوه ارجاع به منابع|<span title="This citation requires a reference to the specific page or range of pages in which the material appears. (سپتامبر ۲۰۲۵)">صفحه </span>]]*هدف این سیستم اقتصادی، بهبود نیروهای تولیدی اقتصاد، ایجاد یک پایه فنی-مادی محکم برای پایه‌گذاری سوسیالیسم و توانمند ساختن ویتنام برای ادغام بهتر با اقتصاد جهانی است *[[ویکی‌پدیا:شیوه ارجاع به منابع|<span title="This citation requires a reference to the specific page or range of pages in which the material appears. (سپتامبر ۲۰۲۵)">۲</span>]]*

در اوایل دهه ۱۹۹۰، ویتنام برخی از توصیه‌های اصلاحی بانک جهانی برای آزادسازی بازار را پذیرفت، اما برنامه‌های تعدیل ساختاری و بودجه کمکی مشروط را که مستلزم خصوصی‌سازی شرکت‌های دولتی بود، رد کرد.

## توضیحات
اقتصاد بازار با گرایش سوسیالیستی، یک اقتصاد کالایی چندبخشی است که توسط بازار تنظیم می‌شود و شامل ترکیبی از مالکیت خصوصی، جمعی و دولتی بر ابزار تولید است. با این حال، بخش دولتی و شرکت‌های با مالکیت جمعی، ستون فقرات اقتصاد را تشکیل می‌دهند. این اقتصاد از این نظر که بسیاری از اشکال مالکیت، از جمله شرکت‌های تعاونی/جمعی، مدل‌های مالکیت اشتراکی، خصوصی و دولتی، در اقتصاد همزمان وجود دارند، شبیه اقتصاد بازار سوسیالیستی چین است، اما بخش دولتی نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا می‌کند.

### در مقایسه با مدل چینی
در مقایسه با مدل چینی (که اقتصاد بازار سوسیالیستی نامیده می‌شود)، سیستم ویتنامی به صراحت بیشتر به عنوان یک اقتصاد در *حال گذار* به سوسیالیسم و نه به عنوان نوعی سوسیالیسم توصیف می‌شود، و فرایند ساخت سوسیالیسم به عنوان یک فرایند بلندمدت در نظر گرفته می‌شود. با ادعای سازگاری با نظریه مارکسیستی، سوسیالیسم تنها زمانی ظهور می‌کند که نیروهای تولیدی ویتنام به نقطه‌ای توسعه یافته باشند که سوسیالیسم به یک امکان فنی تبدیل شود. به این ترتیب، این شبیه به موضع چین در مورد مرحله اولیه سوسیالیسم است.

اقتصاد بازار سوسیالیستی ویتنام، در نهادها و سیاست‌هایش، ویژگی‌های مشترک زیادی با *اقتصاد بازار سوسیالیستی* چین دارد و اساساً اقتصادهای مبتنی بر بازار را با غلبه شرکت‌های دولتی، همزیستی یک بخش خصوصی پویا، یک نظام سیاسی تک حزبی و وجود برنامه‌های اقتصادی پنج ساله ترکیب می‌کند. این امر باعث شده است که اقتصاددانان توسعه، هر دو کشور را دارای یک مدل اقتصادی پایه یکسان بدانند.

تفاوت‌های بین این دو مدل شامل درجه بالاتری از تمرکززدایی و استقلال دولت‌های محلی در ویتنام (که بالاتر از سایر کشورهای توسعه‌یافته شرق آسیا است) و توزیع مجدد درآمد بیشتر بین استان‌ها است که منجر به ضریب جینی پایین‌تر می‌شود. برخی از نویسندگان این مدل را با مدل سرمایه‌داری دولتی شرق آسیا مرتبط می‌دانند، در حالی که برخی دیگر آن را با سوسیالیسم بازار مرتبط می‌دانند. ویتنام، مانند سایر کشورهای توسعه‌یافته شرق آسیا، دارای نهادهای حمایت متقابل و مقامات دولتی فعال با ظرفیت‌های قوی برای اجرای برنامه‌های اقتصادی بلندمدت است.

## مبانی نظری
حزب کمونیست ویتنام معتقد است که اقتصاد بازار سوسیالیستی با دیدگاه مارکسیستی کلاسیک در مورد توسعه اقتصادی و ماتریالیسم تاریخی سازگار است، که در آن سوسیالیسم تنها زمانی می‌تواند ظهور کند که شرایط مادی به اندازه کافی برای ایجاد روابط سوسیالیستی توسعه یافته باشد. مدل بازار سوسیالیستی به عنوان گامی کلیدی برای دستیابی به رشد اقتصادی و نوسازی لازم در عین حال توانایی همزیستی در اقتصاد بازار جهانی معاصر و بهره‌مندی از تجارت جهانی تلقی می‌شود. حزب کمونیست ویتنام با اصلاحات تمدید کنید خود، تعهد خود را به توسعه اقتصاد سوسیالیستی مجدداً تأیید کرده است.

این مدل اقتصادی از دیدگاه مارکسیستی-لنینیستی مورد دفاع قرار می‌گیرد، که بیان می‌کند یک اقتصاد سوسیالیستی برنامه‌ریزی‌شده تنها پس از توسعه اولیه مبانی سوسیالیسم از طریق ایجاد اقتصاد بازار و اقتصاد مبادله کالا می‌تواند ظهور کند و سوسیالیسم تنها پس از آنکه این مرحله ضرورت تاریخی خود را از دست داده و به تدریج به سوسیالیسم تبدیل شود، ظهور خواهد کرد. طرفداران این مدل استدلال می‌کنند که سیستم اقتصادی اتحاد جماهیر شوروی و کشورهای اقماری آن تلاش کردند بدون عبور از مرحله لازم توسعه اقتصاد بازار، با فرمان از یک اقتصاد طبیعی به یک اقتصاد برنامه‌ریزی‌شده بروند. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:شیوه ارجاع به منابع|<span title="This citation requires a reference to the specific page or range of pages in which the material appears. (سپتامبر ۲۰۲۵)">صفحه مورد نیاز</span>]]* &#x5D;

طرفداران اقتصادهای بازار سوسیالیستی، خود را از سوسیالیست‌های بازار متمایز می‌کنند، چرا که این دیدگاه سوسیالیسم بازار، بازارها را از ویژگی‌های اصلی سوسیالیسم می‌داند و آنها را عملی‌ترین سازوکار برای یک اقتصاد سوسیالیستی می‌داند.

## منابع

رده:اقتصاد ویتنام
رده:اقتصادهای مختلط
رده:سوسیالیسم بازار
رده:سوسیالیسم
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:مکتب‌های اقتصادی
رده:نظام‌های اقتصادی