نشانه‌های فرا رسیدن روز قیامت

بر اساس فرجام‌شناسی اسلامی، روز حساب با مجموعه‌ای از بی‌اخلاقی‌ها، فاجعه‌ها و ظهور شخصیت‌های آخرالزمانی پیشین خواهد شد. این نشانه‌ها تا حدودی مبتنی بر قرآن و حدیث هستند، که حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ سال پس از رسمی شدن کتاب مقدس اسلامی جمع‌آوری شده‌اند و عناصر متعددی از ادیان دیگر را در خود جای داده‌اند. هیچ نسخهٔ پذیرفته‌شده و معیار از نشانه‌های پایان زمان در میان اهل سنت یا شیعیان وجود ندارد.

با آن‌که تفسیرهای قرآن و حدیث دربارهٔ آخرالزمان «گوناگون و پیچیده» دانسته شده‌اند، نشانه‌های فرارسیدن روز داوری شامل برهم خوردن نظم اخلاقی بشر و همچنین آشفتگی در جهان طبیعی است؛ و نیز ظهور دجّال و پیامبر عیسی، که «در معنایی نماد پیروزی نهایی امت اسلام دانسته می‌شود». در این دوران، دینداری رو به زوال می‌نهد و اموری چون موسیقی، باده‌نوشی، ربا، همجنس‌گرایی، نافرمانی زنان و زنا رواج می‌یابد، و سرانجام زمین نابود خواهد شد. با این حال، در همین دوره عیسی (ع) و مهدی دجّال ــ پیکرهٔ دجال ضد مسیح ــ را شکست خواهند داد، و خداوند یأجوج و مأجوج را نابود خواهد ساخت؛ و بدین‌سان، جهان از بی‌عدالتی رهایی یافته و احکام اسلام بازگردانده خواهد شد.

مفسران این نشانه‌ها را به کوچک و بزرگ تقسیم کرده‌اند. این نشانه‌ها در مجموعه‌های مختلف حدیثی، خرید اوراق مشارکت توسط بانک مرکزی چگونه موجب افزایش حجم پول می‌شود گزارش شده‌اند و در تفاسیر دانشمندان مختلف مسلمان قرون وسطی، از جمله غزالی، ابن کثیر و محمد بخاری و دیگران، توصیف شده‌اند. ادبیات آخرالزمانی اسلامی که آرماگدون (یا *[[فتنه]]*) را توصیف می‌کند، اغلب با نام *[[ملاحم والفتن]]* (حماسه بزرگ) یا (در اسلام شیعه) *غیبت* شناخته می‌شود.

## قرآن
بسیاری از آیات قرآن، به‌ویژه سوره‌های مکی، آکنده از اندیشهٔ نزدیکی روز داوری هستند.هنگامی که خورشید خاموش گردد، و ستارگان فرو ریزند، و کوه‌ها در هم کوبیده شوند، و شتران آبستن وانهاده گردند، و جانوران وحشی گرد هم آیند، و دریاها برافروخته شوند، و جان‌ها [با بدن‌ها یا یکدیگر] دوباره پیوند یابند، و از دختران زنده‌به‌گور پرسیده شود که به کدامین گناه کشته شدند، و نامه‌های اعمال گشوده گردد، و آسمان برکنده شود، و آتش دوزخ برافروخته گردد، و بهشت نزدیک آورده شود— در آن روز هر کس خواهد دانست چه چیزی با خود [از کردارها] پیش فرستاده است.

## علاقه به آخرالزمان
بندانگشتی|نمودار تفصیلی فرجام‌شناسی
به‌طور سنتی، گرایش به «گمانه‌زنی‌های آخرالزمانی» در میان شیعه دوازده‌امامی و اسماعیلیان، و همچنین در میان اهل سنت در «حاشیه‌های عقیدتی و جغرافیایی» ــ همچون مغرب امروزی ــ نیرومندتر بوده است، در حالی که در سرزمین‌های مرکزی اهل سنت این گرایش ضعیف‌تر بود. در درون تشیع، تفسیرهای گوناگونی دربارهٔ مباحث فرجام‌شناسانه وجود دارد. در متون اسماعیلی، به مفهوم هفت دوزخ آسمانی، و نیز به این باور اشاره شده است که روح آدمی پس از مرگ و پیش از فرارسیدن قیامت، به‌طور موقت در بهشت یا دوزخ جای خواهد گرفت. در سنت شیعی، ظهور مهدیبه‌طور کلی نشانه‌ای از فرارسیدن کیفر کافران دانسته می‌شود.

## نشانه‌ها در اسلام اهل سنت
### علائم جزئی
در فرجام‌شناسی اسلامیِ اهل سنت، «نشانه‌های کوچک» (عربی: أشراط الساعة الصغری، ashrāṭ al-sāʿa al-ṣughrā) به‌عنوان پیش‌درآمدهای روز داوری دانسته می‌شوند. پژوهشگرانی همچون استواسِر، فیلیو و کوک این نشانه‌ها را بررسی کرده‌اند؛ نشانه‌هایی که هم بازتابی از رویدادهای تاریخی و هم هشدارهایی نمادین دربارهٔ دگرگونی‌های اجتماعی و اخلاقی به‌شمار می‌آیند. برخی از این نشانه‌ها که ایشان برشمرده‌اند عبارت‌اند از:
# برانگیخته شدن محمد (ص) به پیامبری.
# شکافته شدن ماه.
# وفات پیامبر اسلام.
# پدیدار شدن آتشی در حجاز (رخدادی در نیمهٔ سدهٔ هفتم هجری).
# نوعی مرگ‌ومیر گسترده که هزاران مسلمان را خواهد کشت (طاعون عَمواس).
# فتح بیت‌المقدس به‌دست مسلمانان.
# فتح قسطنطنیه به‌دست مسلمانان.
# رواج گستردهٔ سازها و موسیقی.
# ظهور پیامبران دروغین.
# شبانان برهنه و نیازمند، در ساختن برج‌های بلند با یکدیگر رقابت خواهند کرد.
# از میان رفتن دانش (با مرگ عالمان) و گسترش جهل.
# فراگیری فتنه‌ها و آشوب‌ها.
# مردی از کنار قبر دیگری می‌گذرد و آرزو می‌کند که ای کاش به جای او بود.
# از دست رفتن امانت‌داری، یعنی سپردن مسئولیت به افراد نالایق.
# افزایش چشمگیر تجارت و بازرگانی تا جایی که زن به همسر خود یاری می‌رساند.
# افزایش زلزله‌ها.
# شیوع گستردهٔ زنا.
# نوشیدن شراب و مسکرات در حجم بسیار.
# عربستان به سرزمین باغ‌ها و رودها بدل خواهد شد.
# خشکیدن کامل فرات و آشکار شدن گنجی از طلا؛ مردمان بسیاری در راه دستیابی به آن کشته خواهند شد.
# کاهش شمار مردان و افزایش شمار زنان، تا آن‌جا که به ازای هر مرد، پنجاه زن وجود خواهد داشت.
# فتح روم به‌دست مسلمانان.
# گسترش ثروت و از میان رفتن نیاز به صدقه.
# فراگیر شدن قتل و کشتار.
# پدیدار شدن زنانی که در عین پوشیدگی، عریان به نظر می‌رسند.
# سخن گفتن حیوانات وحشی و حتی اشیای بی‌جان با انسان‌ها.

### علائم اصلی
به گفته محقق ژان پیر فیلیو، مجموعه احادیث موجود در *صحیح مسلم*، نشانه‌های اصلی قیامت را در ده رویداد متوالی سازماندهی می‌کنند:
# اولین تدفین در شرق خواهد بود.
# دومین آرامگاه در غرب.
# سوم در شبه جزیره عربستان.
# ظاهر شدن دود.
# ظهور دجال (المسیح دجال).
# *دابة الارض* از زمین بیرون خواهد خزید.
# به دنبال آن، یأجوج و مأجوج دیواری را که آنها را از جهان متمدن جدا می‌کند، خواهند شکست و زمین را به تازیانه خواهند کشید.
# طلوع خورشید از مغرب.
# آتشی ماوراءالطبیعه که منشأ آن یمن است.
# این آتش، بشریت را به سوی جایگاه داوری نهایی خواهد راند.

## نشانه‌ها در اسلام شیعی
### پنج نشانه از سنت‌گرایان شیعه
ژان پیر فیلیو، محقق آخرالزمان اسلامی، «پنج نشانه» (*علائم الخمس*) ظهور مهدی را از گلچین‌های آثار سنت‌گرایان شیعه شناسایی کرده است:
# بازگشت سفیانی، که «دشمن قسم‌خورده مهدی» است و «با استبداد اموی یکی دانسته می‌شود»؛
# در پاسخ به سفیانی، «یمنی» - متحد مهدی و دشمن «آسیب‌ناپذیر» سفیانی - علیه او قیام خواهد کرد؛
# «ندایی» - «فریاد آسمانیِ هواداران مهدی» - و در پاسخ، «غرشی شیطانی» از اعماق زمین توسط دشمنان او، به مدت یک ماه کامل رمضان، به گوش خواهد رسید؛
# «روح پاک»، فرستادهٔ مهدی، ترور خواهد شد؛
# لشکری که علیه مهدی فرستاده می‌شود، هنگامی که شکافی (*خسف*) در زیر آن باز می‌شود، توسط زمین بلعیده می‌شود.

### مهدی منتظر قائم
بر پایهٔ «روایات شیعی» که مهدی منتظر قائم در پایگاه Al-Islam.org گرد آورده است، «ده نشانه» (اگرچه شمار آن‌ها کمتر از ده مورد ذکر شده) وجود دارد که پیش از فرا رسیدن روز رستاخیز باید پدیدار شوند:
* برآمدن خورشید از مغرب.
* خروج دجّال.
* پدیدار شدن «دابّةالارض» (جانور زمین).
* سه خسوف (گرفتگی ماه) در زمین: یکی در مشرق، یکی در مغرب و یکی در شبه‌جزیرهٔ عربستان.
* ظهور عیسی بن مریم (ع).
* جستارهای وابسته

## جستارهای وابسته
* معادشناسی اسلامی
* جنه
* جهنم
* قضاوت نهایی
* معادشناسی

## منابع

رده:آخرالزمان در اسلام
رده:خطاهای بدون هدف Harv و Sfn