رزمک

**رَزمَک** (به زبان پشتو و ) یکی از سه بخش اداری وزیرستان شمالی در ایالت خیبر پختونخوا پاکستان است. دو بخش دیگر آن میرعلی و میران‌شاه هستند. ساکنان این منطقه عمدتاً از قبیله وزیر پشتون‌ها هستند، همراه با شماری از افراد قبیله محسود. شهر رزمک درست در شمال مکین، پاکستان در وزیرستان جنوبی قرار دارد.

بخش رزمک در وزیرستان شمالی به سه تحصیل تقسیم می‌شود: رزمک، دوسالی و گاریوم. دوسالی منطقه‌ای پست با آب‌وهوای گرم و خشک است. گاریوم منطقه‌ای کوهستانی با آب‌وهوای سرد است. تحصیل رزمک به دلیل ارتفاع بالاتر، سردترین و پرباران‌ترین این سه تحصیل است. این منطقه در تابستان خوش‌آب‌وهواست اما در زمستان پوشیده از برف می‌شود.

شهر رزمک مرکز اصلی بخش رزمک است. ارتفاع آن از سطح دریا ۲۰۱۰ متر است. رزمک به دلیل زیبایی طبیعی‌اش به «لندن کوچک» شهرت دارد. دره رزمک یکی از مقاصد اصلی گردشگری منطقه به‌شمار می‌رود. رهبر مشهور قبیله‌ای پشتون میرزالی‌خان (معروف به فقیر ایپی) در گرویک مستقر بود اما مدتی طولانی در رزمک پنهان می‌شد. گرویک روستایی دورافتاده در وزیرستان و در مرز افغانستان است.

## تاریخچه
### ارتش بریتانیا
یک اردوگاه ارتش هند بریتانیا در ژانویه ۱۹۲۳ در رزمک ایجاد شد تا پادگان اصلی بریتانیا در وزیرستان در موقعیتی راهبردی در سرحد شمال غربی مستقر شود. این اقدام پس از کارزار وزیرستان (۱۹۱۹–۱۹۲۰) و کارزار وزیرستان (۱۹۲۱–۱۹۲۴) صورت گرفت. این پادگان خودکفا ظرفیت ۱۰ هزار نفر را داشت و در نهایت دارای باغ‌ها، زمین‌های ورزشی، سینما و بازار شد. جاده‌های تازه‌ای نیز برای اتصال پادگان‌ها و اردوگاه‌های منطقه ساخته شد تا جابه‌جایی نیروها سریع‌تر انجام گیرد.

این اردوگاه برای بریتانیایی‌ها در آرام‌سازی منطقه پیرامون اهمیت زیادی داشت و در کارزار وزیرستان (۱۹۳۶–۱۹۳۹) نیز نقشی کلیدی ایفا کرد.

در سال ۱۹۳۹، این مکان به پایگاه تیپ رزمک تبدیل شد.

### میرزاعلی‌خان

داستان‌هایی دربارهٔ حاجی میرزاعلی خان (فقیر ایپی) بخشی از فرهنگ عامیانهٔ این منطقه است. او یک رهبر قبیله‌ای در وزیرستان بود که علیه راج بریتانیا شورش کرد و جنگ چریکی را علیه نیروهای بریتانیا آغاز نمود. پایگاه اصلی جنبش او در گرویک، روستایی دورافتاده در وزیرستان و در مرز افغانستان قرار داشت. گفته می‌شود زمانی‌که نیروها به سوی او تیراندازی کردند، گلوله‌ها در میانهٔ راه ذوب شده و به زمین افتادند. گفته می‌شود منشأ سنگریزه‌های سخت خاکستری‌رنگی که بر تپه‌های رزمک پراکنده‌اند، همان تیراندازی‌ها در محل اختفای میرزالی‌خان بوده است.

پس از تشکیل پاکستان در اوت ۱۹۴۷، میرزاعلی‌خان و پیروانش پاکستان را به رسمیت نشناختند و کارزاری علیه این کشور آغاز کردند. او جنگ چریکی خود را علیه دولت تازه‌تأسیس ادامه داد. در سال ۱۹۵۰، او تشکیل پشتونستان را به‌عنوان یک کشور مستقل اعلام کرد. یک جرگهٔ قبیله‌ای پشتون که در رزمک برگزار شد، میرزالی‌خان را به‌عنوان رئیس مجلس ملی پشتونستان برگزید.

با این حال، بعدها فقیر ایپی در یک گردهمایی در رزمک گفت که دولت امارت اسلامی افغانستان او را فریب داده و به نام اسلام گمراه کرده است. او به پیروانش دستور داد اگر دولت افغانستان در آینده برنامه‌ای علیه پاکستان به نام او طرح‌ریزی کرد، هرگز از آن حمایت نکنند.

## مردم
جمعیت این منطقه کوچ‌رو هستند و در بخش‌های دیگر وزیرستان شمالی نیز زمین دارند که هنگام سردی هوا به آنجا مهاجرت می‌کنند. قبایل اصلی ساکن در بخش رزمک شامل طوری پشتون، بورا خیل و دیردونی هستند. ساختار اجتماعی این منطقه بر پایهٔ الیگارشی (حکومت بزرگان) است و ریش‌سفیدان قبایل و خانواده‌ها رهبران غیرانتخابی‌اند. بزرگان اصلی منطقه عبارتند از نور بقی جان، زُمان علی‌خیل، نواز شاخی‌مار در طوری‌خیل، شهزاده و سَودال در بوراخیل، و حکیم‌جان در دیردونی.

### طوری‌خیل
قبیلهٔ طوری‌خیل در کوهستان‌های رزمک زندگی می‌کنند. آنان به دلیل عادت به کوه‌پیمایی سخت‌کوش و جنگجویان نیرومندی هستند. طوری‌خیل به زیرقبیله‌های خوشالی، علی‌خیل و شوگی تقسیم می‌شوند. خوشالی بزرگ‌ترین شاخهٔ طوری‌خیل است و خود به نه زیرقبیله تقسیم می‌شود. طبق *نیکات*، تقسیم‌بندی سنتی قبیله‌ای، همه چیز در تحصیل رزمک به‌طور برابر میان این قبایل تقسیم می‌شود. کالج کادت رزمک نیز در اینجا قرار دارد.

### بورا خیل
بورا خیل‌ها در تجارت و بازرگانی فعال‌اند و بسیاری از آن‌ها رانندهٔ کامیون و اتوبوس در دیگر نقاط پاکستان هستند. آن‌ها در دامنه‌های رزمک باغ‌های سیب دارند. مهمان‌نوازی‌شان در میان قبیلهٔ وزیر بسیار مشهور است.

### دوسالی
مردم تحصیل دوسالی به داشتن سطح آموزش خوب شناخته می‌شوند.

******

ماندی‌خیل بخشی از تحصیل دوسالی است. مهمان‌نوازی آنان در میان قبیلهٔ وزیر شهرت دارد. آن‌ها مردمانی صلح‌جو هستند که معمولاً با دولت همکاری کرده و انضباط سخت قبیله‌ای را رعایت می‌کنند.

### دیردونی
تحصیل دتاکیل در تصرف تیرهٔ دیردونی است. آن‌ها مردمانی صلح‌جو هستند که معمولاً با دولت همکاری کرده و انضباط قبیله‌ای سختی دارند.

### مهسود
مهسودها در بخش جنوبی رزمک، نزدیک به شوی‌دار غر و همچنین در وزیرستان جنوبی همسایه زندگی می‌کنند.

## تحصیل گاریوم
گاریوم احتمالاً کم‌توسعه‌یافته‌ترینِ سه تحصیل است و تنها چند جاده و مدرسه دارد. بیشتر ساکنان آن از زیرقبیله‌های مادی‌خیل و شوگی هستند.

## ترابری
وسیلهٔ اصلی جابه‌جایی در این منطقه پیاده‌روی یا خودروهای چهارچرخ متحرک (۴x۴) است.

## دین
دین مردم این منطقه اسلام است.

## آموزش
مدارس بسیاری در این منطقه وجود دارند، اما نرخ باسوادی پایین است. مدارس معمولاً در اختیار و مدیریت بزرگان محلی هستند که از سوی دولت به آن‌ها واگذار و تأمین مالی شده‌اند. علاقهٔ عمومی به آموزش آشکار است و بیشتر جوانان اهمیت آن را درک می‌کنند.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:مناطق مسکونی در وزیرستان شمالی
رده:وزیرستان