روابط اسرائیل و مغولستان

**روابط اسرائیل و مغولستان** به روابط دو جانبه میان اسرائیل و مغولستان اشاره دارد.

اسرائیل و مغولستان روابط دیپلماتیک خود را در ۲ اکتبر ۱۹۹۱ برقرار کردند. بر روابط دو کشور، مناسبات اسرائیل با اتحاد جماهیر شوروی و جمهوری خلق چین تأثیرگذار بوده‌است. میان دو کشور توافق‌نامه‌هایی در زمینه‌های گوناگون از جمله حفاظت از سرمایه‌گذاری‌ها و لغو روادید امضا شده‌است. اسرائیل از راه سفارت خود در پکن نمایندگی مغولستان را بر عهده دارد و مغولستان نیز از راه سفارت خود در آنکارا نمایندگی اسرائیل را بر عهده دارد.

## پیشینه
### تماس‌های نخستین
پس از پایان جنگ جهانی دوم، جمهوری خلق مغولستان یکی از منزوی‌ترین کشورهای جهان بود. نخستین تماس‌های میان دیپلمات‌های مغولستان و اسرائیل احتمالاً در سال ۱۹۴۹ در مسکو صورت گرفت؛ هنگامی که گلدا مئیر سفیر اسرائیل در اتحاد شوروی بود و گفت‌وگوی برنامه‌ریزی‌نشده‌ای با سفیر مغولستان داشت. با این حال وزارت امور خارجه اسرائیل در آن زمان هیچ ابتکاری در قبال مغولستان نشان نداد و به امکان برقراری روابط واقعی با این کشور باور نداشت.

نخستین تلاش‌ها برای بررسی امکان برقراری روابط دیپلماتیک در سال ۱۹۶۰ انجام شد. پس از اشاره‌هایی از سوی دیپلمات‌های مغولی، یعقوب شمعونی رئیس بخش آسیا در وزارت امور خارجه اسرائیل به وزیر خارجه گلدا مئیر پیشنهاد کرد که سفیر اسرائیل در مسکو به مغولستان سفر کند تا زمینه‌ساز برقراری روابط شود؛ اما سفارت مغولستان در مسکو از صدور ویزا برای دیپلمات اسرائیلی خودداری کرد. تلاش مشابه دیگری در سال ۱۹۶۷ انجام شد؛ اسرائیل امیدوار بود از تنش در روابط شوروی و چین بهره ببرد، اما این ابتکار نیز ناکام ماند.

### برقراری روابط دیپلماتیک
نقطه عطف در روابط اسرائیل و مغولستان با دگرگونی‌های چشمگیر در مناسبات اسرائیل با اتحاد شوروی، چین، هند و دیگر کشورهای آسیایی در دهه ۱۹۸۰ آغاز شد. در ۵ دسامبر ۱۹۹۰ سفیر مغولستان در قاهره به همتای اسرائیلی خود اعلام کرد که مغولستان خواهان برقراری روابط با اسرائیل است. پیام‌های مشابهی چند روز بعد به سفارت اسرائیل در مسکو نیز رسید.

در مارس ۱۹۹۱ مذاکراتی در مسکو میان رئوبن مرحاو مدیرکل وزارت امور خارجه اسرائیل و نمایندگان مغولستان برگزار شد و در پایان سپتامبر همان سال پارلمان مغولستان تصمیم دولت برای برقراری روابط با اسرائیل را تصویب کرد. روابط در ۲ اکتبر ۱۹۹۱ از راه مبادله نامه میان سفیران دو کشور در سازمان ملل متحد رسمیت یافت.

## توسعه روابط
### دهه ۱۹۹۰
در فوریه ۱۹۹۳ موافقت‌نامه همکاری علمی میان فرهنگستان ملی علوم اسرائیل و فرهنگستان علوم مغولستان امضا شد. در سال ۱۹۹۴ وزیر کشاورزی مغولستان از اسرائیل دیدن کرد و موافقت‌نامه‌ای با مرکز بین‌المللی همکاری اسرائیل (ماشاو) امضا کرد که به موجب آن کشاورزان مغولی توانستند در دوره‌های آموزشی ماشاو در اسرائیل شرکت کنند.

در سال ۱۹۹۶ اسرائیل و مغولستان موافقت‌نامه لغو روادید برای دارندگان گذرنامه‌های دیپلماتیک، خدماتی و عادی و نیز موافقت‌نامه همکاری عمومی را امضا کردند. در همان سال تسرنپیلین گومبوسورن وزیر امور خارجه مغولستان از اسرائیل دیدن کرد. در سال ۱۹۹۸ آریل شارون وزیر زیرساخت‌های ملی اسرائیل از مغولستان دیدن کرد.

### دهه ۲۰۰۰
در سال ۲۰۰۳ تفاهم‌نامه برقراری رایزنی‌های دوجانبه و موافقت‌نامه تشویق و حمایت متقابل از سرمایه‌گذاری‌ها امضا شد. در نوامبر همان سال لوبسانگین اردنه‌چولون وزیر امور خارجه مغولستان به همراه هیئتی از بازرگانان مغولی از اسرائیل دیدن کرد و با همتای اسرائیلی خود سیلوان شالوم دیدار کرد. این دیدار بر تحکیم روابط، گسترش مناسبات بازرگانی و روند صلح متمرکز بود.

در ۱۱ مه ۲۰۰۸ نامبارین انخبایار رئیس‌جمهور مغولستان نخستین سفر رسمی یک رهبر مغولی به اسرائیل را انجام داد. وی به همراه وزیر خارجه، اعضای پارلمان و نمایندگان رسانه‌ای سفر کرد. این دیدار چهار روزه شامل ملاقات با شیمون پرس رئیس‌جمهور اسرائیل، اهود اولمرت نخست‌وزیر و تسیپی لیونی وزیر امور خارجه بود. انخبایار همچنین از یاد واشم، اورشلیم و دریای مرده بازدید کرد. در این سفر موافقت‌نامه مبادلات فرهنگی و برنامه همکاری در زمینه‌های فرهنگ و دانش برای سال‌های ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۰ امضا شد.

### دهه ۲۰۱۰
در اوت ۲۰۱۰ هیئتی دانشگاهی از دانشگاه عبری اورشلیم به دعوت رسمی دانشگاه ملی مغولستان از این کشور دیدن کرد و موافقت‌نامه همکاری میان دو دانشگاه امضا شد.

در ژوئیه ۲۰۱۲ دنی آیالون معاون وزیر امور خارجه اسرائیل از مغولستان دیدن کرد و موافقت‌نامه همکاری در زمینه آموزش را با وزیر آموزش مغولستان امضا کرد. بر پایه این توافق در مغولستان دربارهٔ اسرائیل و هولوکاست و در اسرائیل دربارهٔ میراث و فرهنگ مغولستان آموزش داده می‌شود. همچنین بیانیه قصد برای گشایش سفارتخانه‌های مقیم در کشورهای یکدیگر صادر شد.

در سال ۲۰۱۶ دیداری میان تسند مونخ-اورگیل وزیر امور خارجه مغولستان و ماتان ویلنائی سفیر اسرائیل در مغولستان برگزار شد. وزیر از سفیر به خاطر تلاش‌هایش در تقویت روابط دوجانبه به‌ویژه در زمینه دفاع و امنیت تشکر کرد و دو طرف بر برگزاری نشست رایزنی در سطح وزیران امور خارجه توافق کردند.

در سال ۲۰۱۷ تسندین مونخ-اورگیل وزیر امور خارجه مغولستان از اسرائیل دیدن کرد و با بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر دیدار کرد؛ در این دیدار دربارهٔ تقویت همکاری در زمینه‌های فناوری، کشاورزی و آب گفت‌وگو شد. در ۲۱ نوامبر ۲۰۱۷ دو کشور تفاهم‌نامه همکاری در زمینه حفاظت اضطراری را امضا کردند که شامل آموزش کارکنان اورژانس مغولستان در اسرائیل و بهره‌گیری از فناوری پیشرفته اسرائیلی در خدمات اورژانس مغولستان بود.

در سال ۲۰۱۸ خالتما بتولغا رئیس‌جمهور مغولستان نامه تبریکی به مناسبت هفتادمین سالگرد تأسیس اسرائیل برای رووین ریولین رئیس‌جمهور اسرائیل فرستاد.

### دهه ۲۰۲۰
در ۲۰ مه ۲۰۲۱ آژانس همکاری توسعه بین‌المللی اسرائیل (ماشاو) تجهیزات حفاظتی و ماسک به ارزش ۲۰ هزار دلار به مغولستان اهدا کرد.

در ۲۵ مه ۲۰۲۲ دو کشور برنامه تبادل سه‌ساله در زمینه‌های فرهنگ، دانش و ورزش را امضا کردند. این موافقت‌نامه از سوی نیامدورج انخبایار دبیرکل دولت مغولستان و نوریت تیناری رئیس دفتر روابط فرهنگی وزارت خارجه اسرائیل در اورشلیم امضا شد.

در ۲۵ دسامبر ۲۰۲۴ ماشاو پذیرفت از جنبش ملی مغولستان به نام «یک میلیارد درخت» پشتیبانی کند تا فضای سبز بهبود یابد، ذخایر جنگلی افزایش یابد و درختکاری تشویق شود.

## روابط بازرگانی
در سال ۲۰۰۲ اسرائیل کالاهایی به ارزش ۹۹ هزار دلار به مغولستان صادر کرد و در نُه ماه نخست سال ۲۰۰۳ این رقم به ۲۷۹ هزار دلار رسید. اسرائیل از مغولستان واردات نداشت؛ اما وزیر خارجه مغولستان لوبسانگین اردنه‌چولون بر این باور بود که مغولستان می‌تواند پشم کشمیر، پشم شتر، چرم و پوست به اسرائیل صادر کند.

## گردشگری
شهروندان هر دو کشور برای سفرهای گردشگری نیازی به دریافت روادید ندارند. در سال ۲۰۰۳ نزدیک به ۱۰۰ گردشگر اسرائیلی از مغولستان بازدید کردند که بیشتر آن‌ها کوهنوردان و پیاده‌روان بودند.

## جامعه یهودی مغولستان

بر پایه گفته جامعه یهودی، شمار یهودیان ساکن مغولستان به اندازه انگشتان دو دست است. هیچ کنیسه یا مرکز اجتماعی یهودی در مغولستان وجود ندارد. جامعه کوچک یهودی مغولستان بیشتر از مهاجران، بازرگانان و شماری اسرائیلی تشکیل شده که با شهروندان مغولی ازدواج کرده‌اند. مسئولیت زندگی یهودی بر عهده یک بازرگان اسرائیلی‌تبار ساکن اولان‌باتور است. در سال ۲۰۰۳ سازمان «همکاری مغول-یهود» برای گسترش آشنایی با اسرائیل و یهودیت در این کشور تأسیس شد.

## جستارهای وابسته
* روابط خارجی اسرائیل
* تاریخ یهودیان در مغولستان

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* سفارت اسرائیل در پکن (دربرگیرنده مغولستان)
* سفارت مغولستان در آنکارا (دربرگیرنده اسرائیل)

رده:روابط دوجانبه اسرائیل
رده:روابط دوجانبه مغولستان