open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
فالکونت (توپ)

**فالکونت** یک نوع توپ سبک بود که در اواخر قرن پانزدهم توسعه یافت و گلوله‌هایی کوچک‌تر از توپ مشابه خود، یعنی فالکون، پرتاب می‌کرد. در دوران قرون وسطی، توپ‌ها با حکاکی‌های حیوانات مانند خزندگان، پرندگان یا موجودات افسانه‌ای تزئین می‌شدند که این تزئینات بسته به اندازه توپ‌ها متفاوت بود. برای مثال، یک کولورین اغلب با نقش مارها تزئین می‌شد، زیرا دسته‌های توپ‌های اولیه به شکل مار طراحی می‌شدند. فالکونت گلوله‌های کوچک اما کشنده‌ای با وزنی مشابه و اندازه‌ای نزدیک به یک پرنده شکاری پرتاب می‌کرد و به همین دلیل با نقش فالکون تزئین می‌شد. به‌طور مشابه، تفنگ با گنجشک‌ریشه اوراسیایی مرتبط بود. طول لوله آن تقریباً  بود و کالیبری به اندازه  داشت و وزنی بین  داشت. فالکونت از  باروت سیاه برای پرتاب گلوله‌ای به وزن  استفاده می‌کرد که برد حداکثر آن تقریباً  بود. همچنین از آن می‌شد برای پرتاب گلوله خوشه‌ای استفاده کرد.

فالکونت شبیه یک تفنگ آتش‌زن بود که دو چرخ به آن اضافه شده بود تا قابلیت جابجایی آن را افزایش دهد. در دهه ۱۶۲۰ در آلمان، نسخه‌ای عقب‌گذار از آن اختراع شد که در جنگ سی‌ساله مورد استفاده قرار گرفت. فالکونت‌ها در طول جنگ داخلی انگلستان به دلیل سبک‌تر و ارزان‌تر بودن نسبت به کولورین‌ها، سِیکرها و مینیون‌ها به‌طور گسترده استفاده می‌شدند. در زمان ناآرامی‌ها، اشراف از آنها برای دفاع از خانه‌های بزرگ خود استفاده می‌کردند.

اگرچه فالکونت برای استفاده زمینی توسعه داده شده بود، اما در قرن هفدهم برای دفاع از کشتی‌های سبک در نیروی دریایی برجستگی یافت؛ برای مثال، در قایق‌های کوچک برای عملیات یورش استفاده می‌شد.

## منابع

رده:توپ (جنگ‌افزار)
رده:توپخانه دریایی
اسکارلت (پارچه)

**اسکارلت** نوعی پارچه پشمی ظریف و بسیار گران‌قیمت بود که در اروپا قرون وسطی رواج داشت. طبق ارزیابی جان مونرو، «اسکارلت در قرون وسطی پارچه‌ای لوکس و با بهای بسیار بالا بود که همواره از مرغوب‌ترین پشم‌های انگلیسی بافته می‌شد و همیشه با رنگ قرمز کرمیس رنگ‌آمیزی می‌شد، حتی اگر با وسمه یا دیگر مواد رنگ‌آمیزی ترکیب شده باشد. هیچ مدرکی وجود ندارد که از واژه «اسکارلت» برای توصیف سایر منسوجات استفاده شده باشد، هرچند دیگر پارچه‌ها، به‌ویژه ابریشم‌ها، نیز با کرمیس رنگ‌آمیزی می‌شدند.»

## منابع

رده:پارچه‌های منسوج
نابرابری جنسیتی در لیبریا

میزان نابرابری‌های جنسیتی در سراسر لیبریا با توجه به وضعیت، منطقه، مناطق شهری/روستایی و فرهنگ‌های سنتی متفاوت است. به‌طور کلی، زنان در لیبریا در مقایسه با مردان به آموزش، خدمات بهداشتی، مالکیت املاک و عدالت دسترسی کمتری دارند. لیبریا دو جنگ داخلی ویرانگر را از ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۶ و ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۳ تجربه کرد. این جنگ‌ها لیبریا را تقریباً نابود کرده و زیرساخت‌های آن را به حداقل رساندند و هزاران نفر کشته شدند. لیبریا رتبه ۱۷۴ از ۱۸۷ را در شاخص گزارش توسعه انسانی و رتبه ۱۵۴ از ۱۵۹ را در شاخص نابرابری جنسیتی دارد.

با وجود پیشرفت‌های اقتصاد لیبریا از زمان پایان جنگ داخلی دوم در سال ۲۰۰۳، این کشور همچنان یکی از فقیرترین کشورهای جهان است، با سطح بالای فقر و محرومیت که با بحران‌های اقتصادی و افزایش قیمت مواد غذایی تشدید شده است.

## نقش‌های جنسیتی
در لیبریا، زنان و مردان تقسیم کار جنسیتی واضحی دارند. زنان معمولاً کارهای نظافت، آشپزی و مراقبت از کودکان را انجام می‌دهند، اما مشارکت آن‌ها در خانواده به ندرت به عنوان کار شناخته می‌شود. مردان به عنوان سرپرست خانوار و تأمین‌کنندگان اصلی شناخته می‌شوند. زنان به دلیل تعصبات در زمینه آموزش، خدمات بهداشتی، مالکیت زمین و دسترسی به اعتبار، همراه با شیوه‌های فرهنگی مانند ازدواج‌های از پیش تعیین‌شده و ناقص‌سازی جنسی زنان از پیشرفت در جامعه بازمی‌مانند.

این عوامل مانع ورود زنان به نیروی کار می‌شوند. نقش سنتی زنان به عنوان مراقبت‌کنندگان در جامعه لیبریایی نمونه‌ای از ایده مارثا نوسبام در مورد رویکرد مبتنی بر منابع است که از حفظ وضعیت موجود حمایت می‌کند.

### تغییرات به سوی برابری جنسیتی در لیبریا
پس از امضای معاهده صلح توسط سازمان ملل متحد با لیبریا در سال ۲۰۰۳، نقش‌های جنسیتی که زنان را از دستیابی به برابری بازمی‌داشت، شروع به تغییر کرد. پس از پایان جنگ‌های لیبریا، در ابتدا مشارکت زنان در موقعیت‌های قدرت، سازمان‌ها یا دولت تقریباً وجود نداشت. اکنون، طبق گزارش دبیرخانه NGO زنان لیبریا (WONGOSOL)، بیش از ۱۰۰ سازمان زنان وجود دارند. این سازمان‌ها وظیفه دارند که منابع مالی را به زنان رهبر محلی قدرتمند اختصاص دهند. در مقایسه با دیگر کشورهایی که تحت تأثیر جنگ قرار گرفته‌اند، زنان لیبریا موفق شده‌اند علی‌رغم مقاومت مردان صدای خود را در سیاست به گوش برسانند.

از نظر مشارکت زنان در سیاست، لیبریا اولین رئیس‌جمهور زن خود، الن جانسون سیرلیف، را در سال ۲۰۰۶ انتخاب کرد که گامی به سوی پیشرفت در یک کشور در حال توسعه بود. اخیراً، مؤسسه ملی افکار عمومی (NIPO) از طریق سازماندهی ۱۶ روز فعالیت علیه خشونت جنسیتی، آگاهی دربارهٔ توانمندسازی زنان و برابری را افزایش داده است. این کمپین یک‌ماهه آگاهی را دربارهٔ حقوق قانونی زنان در سطح ملی و بین‌المللی و همچنین مشارکت زنان در سیاست و تصمیم‌گیری افزایش داد.

در مقیاسی بین‌المللی‌تر، با کمک سوئد، زنان سازمان ملل به مردان برای پیوستن به مبارزه علیه خشونت جنسیتی دسترسی پیدا کردند. به عنوان بخشی از این کمپین، دوازده مرد به عنوان سفیر نامزد شدند تا آگاهی را افزایش داده و دیگر مردان را تشویق کنند که علیه خشونت علیه زنان موضع بگیرند. اگرچه پیشرفت‌هایی حاصل شده است، اما برای تحقق هدف توسعه هزاره (MDG) در ترویج برابری جنسیتی و توانمندسازی زنان، هنوز زمینه‌هایی برای بهبود وجود دارد، مانند رسیدگی به تبعیض جنسیتی در قوانین، فرصت‌های شغلی نابرابر و شکاف‌های دستمزدی، و همچنین کمبود مشارکت برابر زنان در تصمیم‌گیری.

## منابع

رده:جنسیت در لیبریا
رده:زنان در لیبریا
رده:نابرابری جنسیتی بر پایه کشور
لورتا دانغیان

**لورتا گورگنی دانِغیان** (؛  ) ایران‌شناس اهل ارمنستان است.

## زندگی‌نامه
وی در ۴ اوت ۱۹۳۷ در تبریز به دنیا آمد. بین‌سال‌های ۴۶–۱۹۴۴ در مدرسه کوشش-داوتیان تهران تحصیل نمود. در سال ۱۹۴۶ همراه خانواده به ارمنستان مهاجرت نمود. در ۱۹۶۰م دانشکدهٔ خاورشناسی دانشگاه دولتی ایروان را به پایان رساند. از سال ۱۹۶۱ در انستیتو خاورشناسی فرهنگستان ملی علوم ارمنستان فعالیت می‌کند. در ۱۹۶۳م در پژوهشگاه خاورشناسی جمهوری ارمنستان به کار پرداخت. در ۱۹۷۱م از رسالهٔ دکتری خود با نام اثر «آراکل داوریژتسی منبع تاریخ دورهٔ صفویهٔ ایران در قرن ۱۷م» دفاع کرد. 

## آثار
از آثارش:
* *اثر آراکل داوریژتسی منبع تاریخ دورهٔ صفویهٔ ایران به ارمنی* (ایروان، ۱۹۷۸م)

* *Առաքել Դավրիժեցու երկը որպես Սեֆյան Իրանի XVII դարի պատմության սկզբնաղբյուր*: / Լ. Դանեղյան; Պատ. խմբ. Վ. Բայբուրդյան; ՀՍՍՀ ԳԱ Արևելագիտության ինստիտուտ

## جستارهای وابسته
* فهرست نویسندگان ارمنی
* آراکل داوریژتسی
* ارمنی‌های ایران

## منابع

* 
* 
* 

*  
* 
* 
* 
* 
* 

رده:افراد زنده
رده:اهالی ارمنی‌تبار تبریز
رده:اهالی تبریز
رده:ایران‌شناسان اهل ارمنستان
رده:خاورشناسان اهل ارمنستان
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه دولتی ایروان
رده:زادگان ۱۹۳۷ (میلادی)
ماهانی تیو

**ماهانی تیو** (؛ زادهٔ ) نوازنده پیانو اهل شیلی است.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:افراد آمریکایی شیلیایی‌تبار
رده:افراد زنده
رده:پیانونوازان کلاسیک سده ۲۱ (میلادی)
رده:دانش‌آموختگان موسسه موسیقی کلیولند
رده:زادگان ۱۹۸۳ (میلادی)
رده:نوازندگان پیانو زن سده ۲۱ (میلادی)
رده:نوازندگان پیانو کلاسیک اهل شیلی
رده:نوازندگان پیانو کلاسیک زن
کسلی آرائوژو

**کسلی آرائوژو** (؛ زادهٔ ) بازیکن فوتبال اهل پرتغال است.

وی همچنین در تیم ملی فوتبال زنان پرتغال بازی کرده است.

## اوایل زندگی

کسلی آرائوژو در کشور کانادا و از والدینی پرتغالی‌تبار به دنیا آمد و دوران کودکی خود را نیز در همان‌جا سپری کرد. او از سن چهار سالگی به فوتبال علاقه‌مند شد و بازی در این رشته را آغاز کرد. سپس به آکادمی جوانان ANB Futbol در کانادا پیوست، جایی که مهارت‌های پایه‌ای و فنی او به‌طور جدی‌تری پرورش یافت.

در دوران دبیرستان و زمانی که در مدرسهٔ Holy Trinity Catholic تحصیل می‌کرد، به تمرین با آکادمی جوانان باشگاه فرانسوی المپیک لیون پرداخت؛ تجربه‌ای که نقش مهمی در افزایش سطح بازی و شناخت او از فوتبال حرفه‌ای داشت. در همین دوران نیز مورد توجه یک باشگاه بریتانیایی قرار گرفت.

## دوران کالج

آرائوژو برای ادامهٔ تحصیل و فوتبال دانشگاهی، به تیم نیاگارا پرپل ایگلز پیوست و در رقابت‌های NCAA عملکرد بسیار خوبی از خود نشان داد. در طول دوران حضورش در این تیم، موفق شد ۱۷ گل به ثمر برساند و ۱۱ پاس گل بدهد. این آمار نشان‌دهندهٔ توانایی بالای او در حمله و بازی‌سازی برای تیم بود.

## دوران باشگاهی

آرائوژو فوتبال باشگاهی را به‌طور حرفه‌ای در تابستان ۲۰۲۱ با تیم اف‌سی بوفالو در لیگ کوتاه‌مدت UWS آغاز کرد. در نخستین فصل حضور این تیم، او بهترین گلزن شد و با بازی‌های درخشان خود به صعود بوفالو تا فینال کنفرانس UWS کمک کرد. تیم آن‌ها در فینال کنفرانس شکست خورد، اما تنها دو بازی تا رسیدن به فینال قهرمانی ملی فاصله داشت.

در پاییز فصل ۲۲–۲۰۲۱، آرائوژو با تیم لو آور در دسته دوم فوتبال زنان فرانسه قرارداد امضا کرد. او در نخستین فصل حضورش نقش کلیدی در صعود این تیم به دسته برتر فوتبال زنان فرانسه ایفا کرد و به‌سرعت به یکی از مهره‌های اصلی خط حمله بدل شد. در فصل ۲۳–۲۰۲۲، او در ۲۲ بازی ۸ گل به ثمر رساند. در فصل ۲۴–۲۰۲۳، که اولین فصل لو آور در لیگ برتر بود، در ۲۰ بازی ۳ گل زد. این عملکرد موجب شد جایگاه خود را در تیم تثبیت کند و مورد توجه باشگاه‌های دیگری قرار گیرد.

## دوران ملی

در سال ۲۰۲۲، کسلی آرائوژو برای نخستین‌بار پیراهن تیم ملی فوتبال زنان پرتغال را بر تن کرد. او در رقابت‌های انتخابی جام جهانی زنان ۲۰۲۳ شرکت داشت و با نمایش‌هایی مؤثر، جایگاه خود را در ترکیب تیم ملی پرتغال تثبیت کرد.

## شیوه بازی

آرائوژو بیشتر در نقش مهاجم نوک به میدان می‌رود اما به‌خوبی می‌تواند به‌عنوان پلی‌میکر نیز ایفای نقش کند. او به خاطر چندپستگی، توانایی در خلق موقعیت، حرکت در بین خطوط دفاعی حریف و زدن ضربات نهایی دقیق شناخته می‌شود. حضور او در خط حمله به تیم اجازه می‌دهد تنوع تاکتیکی بیشتری در حملات داشته باشد.

## زندگی شخصی

خانوادهٔ کسلی آرائوژو عمدتاً در آمریکای شمالی زندگی می‌کنند و او ارتباط نزدیکی با آن‌ها دارد. در ۱۰ اوت ۲۰۲۴، او با دوست‌پسر خود، باوتیستا پدزرت، نامزد کرد. این خبر در صفحهٔ اینستاگرام هر دو آن‌ها منتشر شد و بازتاب گسترده‌ای در میان طرفدارانش داشت.

## منابع

رده:افراد زنده
رده:افراد کانادایی پرتغالی‌تبار
رده:اهالی فوتبال اهل انتاریو
رده:بازیکنان فوتبال زن اهل پرتغال
رده:بازیکنان فوتبال زن اهل کانادا
رده:بازیکنان فوتبال زن دور از وطن در ایالات متحده آمریکا
رده:بازیکنان فوتبال زن دور از وطن در فرانسه
رده:زادگان ۱۹۹۸ (میلادی)
رده:مهاجمان زن فوتبال
رده:ورزشکاران دور از وطن اهل پرتغال در ایالات متحده آمریکا
رده:ورزشکاران دور از وطن اهل پرتغال در فرانسه
رده:ورزشکاران دور از وطن اهل کانادا در ایالات متحده آمریکا
زنان در تایوان

وضعیت **زنان در تایوان** بر اساس و تحت تأثیر دیدگاه‌های سنتی مردسالارانه و ساختار اجتماعی در جامعه تایوانی بوده است که زنان را در موقعیتی فرودست نسبت به مردان قرار می‌داد، اگرچه وضعیت قانونی زنان تایوانی در سال‌های اخیر، به ویژه در سه دهه گذشته که قانون خانواده چندین اصلاحیه را تجربه کرد، بهبود یافته است. در طول تاریخ، زنان در تایوان اشکال مختلفی از تبعیض، از جمله بستن پا را تجربه کرده‌اند.

## قوانین ازدواج و خانواده

در طول قرن بیستم، حقوق زنان متأهل به شدت محدود بود، اما به تدریج بهبود یافت، به ویژه به دلیل تغییرات قانونی که از اواخر قرن بیستم به بعد انجام شد (قانون خانواده بین سال‌های ۱۹۹۶ و ۲۰۰۲ پنج بار اصلاح شد).

در سال ۱۸۹۵، تایوان تحت حکومت ژاپن قرار گرفت و قوانین ازدواج ژاپنی (که تبعیض‌آمیز علیه زنان بود) اعمال شد. پس از شکست ژاپن در سال ۱۹۴۵، بخشی از قانون خانواده از قانون مدنی که در سال ۱۹۳۰ در سرزمین اصلی جمهوری‌خواهی تصویب شده بود، در تایوان نیز به اجرا درآمد (قانون خانواده بعداً توسط رژیم کمونیستی در سرزمین اصلی تغییر یافت، اما این تغییرات در تایوان اعمال نشد).

قانون مدنی تایوان در سال ۱۹۳۰ حقوق محدودی به زنان تایوانی اختصاص داده بود، مانند نداشتن حق تصمیم‌گیری در مورد محل اقامت خود، نداشتن حق مالکیت املاک، نداشتن حق درخواست طلاق، نداشتن حق حفاظت از خود، نداشتن حق حضانت فرزندان، و تبعیض علیه کودکان نامشروع.

وضعیت زنان متأهل به دلیل تغییرات انجام شده در سال‌های ۱۹۸۵ و ۱۹۹۶ کمی بهبود یافت. تا سال ۱۹۹۸، مقررات جدید طلاق را کمی آسان‌تر کرده بود، به همسر اجازه می‌داد املاک خود را که قبل از سال ۱۹۸۵ به نام او ثبت شده بود بدون اثبات مالکیت قبلی حفظ کند؛ و به قاضی اجازه می‌داد منافع بهترین منافع کودکان را هنگام ارزیابی حضانت فرزندان در پرونده‌های طلاق در نظر بگیرد. با این حال، این تغییرات به اندازه‌ای پیش نرفت که حقوق همسران را با حقوق شوهران برابر کند، زیرا ادامه تأثیر ایدئولوژی مردسالارانه در مورد مسائل خانواده حفظ شده بود: مرد همچنان در تصمیم‌گیری‌های مربوط به محل اقامت همسر، تدابیر انضباطی برای فرزندان، و مدیریت اموال برتری داشت.

در سال ۱۹۹۸، قانون پیشگیری از خشونت خانگی اجرایی شد که به موضوع خشونت خانگی می‌پرداخت. تغییرات جدید در قوانین خانواده بین سال‌های ۱۹۹۸ و ۲۰۰۰ مقرر کردند که محل اقامت زن و شوهر باید با توافق آن‌ها تعیین شود و نه لزوماً محل اقامت شوهر؛ و قانون مربوط به قیم قانونی یک کودک خردسال اصلاح شد.

مقررات ازدواج در حال حاضر بر پایه برابری جنسیتی استوار است و در *فصل دوم - ازدواج* از قانون مدنی (مواد ۹۷۲ تا ۱۰۵۸) درج شده‌اند.
مادران و پدران اکنون حقوق برابری نسبت به فرزندان خود دارند: ماده ۱۰۸۹ اولیه بیان کرده بود که در صورتی که پدر و مادر در مورد حقوق فرزندان به توافق نرسند، این حقوق باید توسط پدر اعمال شود، اما این ماده خلاف قانون اساسی (مغایر با ماده ۷ قانون اساسی) اعلام شد و بنابراین، ماده ۱۰۸۹ اصلاح شد تا به این صورت خوانده شود: «[...] اگر در اعمال حقوق مربوط به مسائل مهم مربوط به فرزند خردسال بین والدین اختلاف باشد، آن‌ها می‌توانند برای تصمیم‌گیری بر اساس منافع بهترین فرزند به دادگاه مراجعه کنند.» همچنین، ماده ۱۰۱۹ (که تصریح می‌کرد تنها شوهر حق مدیریت اموال مشترک زوج را دارد و حق استفاده و دریافت سود از اموالی که در ابتدا به همسرش تعلق داشت، فقط به شوهر داده می‌شود) لغو شد.

## منابع

## پیوند به بیرون


رده:زنان اهل تایوان
رده:زنان بر پایه کشور
آرپیک میناسیان

**آرپیک میناسی میناسیان** (؛  ) ایران‌شناس اهل ارمنستان است.

## زندگی‌نامه
وی در ۱۹۲۱ در حلب، سوریه به دنیا آمد و در ۱۹۴۰م دانشگاه آموزگاری ایروان و در ۱۹۴۵م دانشکدهٔ زبان و ادبیات را در دانشگاه دولتی ایروان به پایان رساند. از ۱۹۳۸ تا ۱۹۴۷م مدیریت «کتابخانهٔ مرکزی آکادمی علوم ارمنستان» را برعهده داشت. از ۱۹۴۸ تا ۱۹۵۸م در انجمن روابط فرهنگی ارمنستان با کشورهای بیگانه کار کرد. از ۱۹۵۸ تا ۱۹۶۶م کارمند علمی پژوهشگاه ادبیات آکادمی علوم ارمنستان بود. در ۱۹۶۳م از رسالهٔ دکتری خود با نام «گلستان سعدی و ترجمه‌های ارمنی آن» دفاع کرد. از ۱۹۶۶م در «دانشکدهٔ خاورشناسی دانشگاه دولتی ایروان» به تدریس پرداخت. 

وی آثار فراوانی در زمینهٔ ادبیات ایران و ارمنستان به چاپ رسانده است.

از آثارش:
* *گلستان سعدی و ترجمه‌های ارمنی آن به روسی* (ایروان، ۱۹۷۲م)
* *سیپیل به روسی* (ایروان، ۱۹۸۵)

## جستارهای وابسته
* فهرست نویسندگان ارمنی

## منابع

* 
* 
* 
* 
* 

*  
* 
* 
* 
* 

رده:افراد زنده
رده:اهالی حلب
رده:ایران‌شناسان اهل ارمنستان
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه دولتی ایروان
رده:زادگان ۱۹۲۱ (میلادی)
آرمانوش کوزمویان

**آرمانوش کوزمویی کوزمویان** (؛  ) لغت‌شناس، ایران‌شناس، فارسی‌پژوه و خاورشناس و استاد اهل ارمنستان است. 

## زندگی‌نامه
وی در ۷ سپتامبر ۱۹۴۵ در ایروان به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی ایروان (۱۹۶۷) فارغ‌التحصیل گشت. وی در  فرهنگستان ملی علوم ارمنستان فعالیت کرده است. وی پس از پایان تحصیلات دبیرستانی وارد دانشگاه دولتی ایروان شد و در دانشکدهٔ شرق‌شناسی، در رشتهٔ زبان و ادبیات فارسی به تحصیل پرداخت. پس از دریافت دانشنامهٔ کارشناسی تحصیلات خود را در دورهٔ کارشناسی بنیاد خاورشناسی روسیه در مسکو ادامه داد و سپس موفق به دریافت مدرک نامزدی علوم و دانشمندی ارشد بنیاد خاورشناسی آکادمی علوم ارمنستان شد. وی در ۱۹۷۷م در رشتهٔ ادبیات فارسی در سده‌های میانه از آکادمی علوم اتحاد جماهیر شوروی در مسکو دانشنامهٔ دکتری گرفت و سپس در دانشگاه هراچیا آجاریان به تدریس سرگرم شد. وی در همایش جهانی استادان زبان فارسی که در دی ماه ۱۳۷۴ش در تهران برگزار شد، شرکت داشت و مقاله‌ای با نام «شناسایی محیط علمی ایران» ارائه داد.

از آثارش: 

* *تحول رباعی در فارسی تاجیکی در سده‌های ۱۰–۱۲م*
* *گردن‌بند مروارید* که مجموعهٔ پانصد رباعی از شاعران قدیم فارسی است. آرمانوش این رباعی‌ها را از فارسی به ارمنی برگردانده و بر آن‌ها مقدمه نوشته و حواشی زده است
* عمر خیام که ترجمه و توضیح شصت رباعی منسوب به خیام است
* رودکی که ترجمهٔ شماری از اشعار رودکی است
* مقایسهٔ فن شعر در زبان ارمنی و فارسی دورهٔ کلاسیک
* رباعی در شعر فارسی 
* بیست مقالهٔ علمی دربارهٔ ادبیات دینی در قرون وسطا

## یادداشت

## جستارهای وابسته
* فهرست نویسندگان ارمنی

## منابع

* 
* 
* 
* 
* اطلاعات مربوط به مشخصات میهمانان خارجی شرکت‌کننده در مجمع بین‌المللی استادان زبان فارسی، ۶

*  
=* 
* 
=* 
* 

رده:افراد زنده
رده:اهالی ایروان
رده:خاورشناسان اهل ارمنستان
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه دولتی ایروان
رده:زادگان ۱۹۴۵ (میلادی)
رده:لغت‌شناسان اهل ارمنستان
ادوارد میرزاییان

**ادوارد مکرتچی میرزاییان** (؛    - ) مترجم و شاعر اهل ارمنستان ایرانی‌تبار بود.

## زندگی‌نامه
وی در ۱۹۵۵ میلادی (۱۳۳۴ خورشیدی) در تهران به دنیا آمد. در مدرسه ساهاکیان، تهران درس خواند. در ۱۹۸۴ (۱۳۶۲) به ارمنستان رفت و در دانشگاه دولتی ایروان به تحصیل در رشتهٔ خاورشناسی پرداخت. میرزاییان اشعار حافظ را به ارمنی و «سروده‌های سایات‌نووا» (۱۷۱۲م) را از ارمنی به فارسی برگردانده است.  وی در ۱۰ ژانویه ۱۹۹۲ (۱۳۷۱) در سن ۳۳ سالگی در ایروان درگذشت.

از آثارش: شعف که دفتر شعر او به فارسی است (تهران، ۱۳۵۷خ)

## جستارهای وابسته
* فهرست نویسندگان ارمنی

## منابع

* 
* 
* 

*  
* 
* 
* 

رده:اهالی ارمنی‌تبار تهران
رده:اهالی تهران
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه دولتی ایروان
رده:درگذشتگان ۱۳۷۱
رده:درگذشتگان ۱۹۹۲ (میلادی)
رده:زادگان ۱۳۳۴
رده:زادگان ۱۹۵۵ (میلادی)
رده:شاعران ارمنی‌تبار
رده:مترجمان ارمنی‌تبار
آنوش استامبولتسیان

**آنوش گئورگی استامبولتسیان** (؛ ؛ ) ایران‌شناس اهل ارمنستان است.

## زندگی‌نامه
وی در ۱۹۳۹ به دنیا آمد. آنوش استامبولستیان در ۱۹۸۲م از دانشگاه دولتی ایروان در رشتهٔ ایران‌شناسی دانشنامهٔ دکتری گرفته است. استامبولستیان کارمند انستیتوی شرق‌شناسی آکادمی ملی علوم ارمنستان و نیز استاد دانشگاه دولتی ایروان است.

از آثارش:

* *سیاست داخلی حکومت بورژوازی ملی ایران* (Իրանի ազգային բուրժուազիայի կառավարության ներքին քաղաքականությունը (1952–1953 թթ.))
* *جبههٔ ملی در زمان انقلاب اسلامی*
* *تاریخ‌نویسی غرب دربارهٔ انقلاب ایران*

## جستارهای وابسته
* فهرست نویسندگان ارمنی

## منابع

* 
* 
* 
* اطلاعات مربوط به مشخصات میهمانان خارجی شرکت‌کننده در مجمع بین‌المللی استادان زبان فارسی، ۳۱

*  
* 
* Իրանի ազգային բուրժուազիայի կառավարության ներքին քաղաքականությունը (1952-1953 թթ.) - Անուշ Ստամբոլցյան Pan-Armenian Digital Library
* 

رده:افراد زنده
رده:زادگان ۱۹۳۹ (میلادی)
هاروتون تیریاکیان

**هاروتیون بارسقی تیریاکیان** (؛  زادهٔ  - درگذشته ) پزشک، ایران‌شناس، مترجم اهل ارمنستان بود.

## زندگی‌نامه
وی در ۱۸۴۵ در تالاس کساریا به دنیا آمد. در ۱۸۷۸م تحصیلات خود را در رشتهٔ پزشکی در پاریس به پایان رساند. سپس در بیمارستانی در استانبول سرگرم کار شد. در ۱۸۹۰م به سبب شرکت در تظاهرات ضددولتی بازداشت شد. در ۱۸۹۶م با خانواده‌اش به ایران کوچید و در گیلان سکونت گزید. هاروتون چهار پنج سال در رشت به درمان بیماران سرگرم بود و پس از آن به تهران رفت و یکی از پزشکان دربار گردید و لقب خان گرفت. وی در ۱۹۰۷م به کشورهای متحد آمریکا کوچید. هاروتون از پزشکان نامی و پژوهشگران پرکار ارمنی بود. در زمینهٔ پیوستگی گویش گیلکی به زبان پهلوی پژوهش می‌کرد و به پاس کوشش‌های علمی پرثمر وی، پهلوی‌شناسی در بین ارمنیان پیشرفت چشمگیری کرد. تیریاکیان به زبان‌های فارسی، پهلوی، روسی و فرانسه و گویش محلی گیلان آشنا بود. وی افزون بر مطالعات پهلوی‌شناسی، به ترجمهٔ کتیبه‌هایی از پهلوی پرداخته و مقدمه و حواشی علمی بر آن‌ها نوشته‌است.  وی در ۱۹۱۹ در سن سالگی در نیویورک درگذشت.

از آثارش: ترجمهٔ گلستان سعدی به ارمنی (۱۹۱۸م)؛ ترجمهٔ شاهنامهٔ فردوسی به ارمنی؛ ترجمهٔ کارنامهٔ اردشیر بابکان به ارمنی؛ لغت‌نامهٔ زبان آریایی و ارمنی که در آن لغات ارمنی دارای ریشهٔ پهلوی و فارسی باستان یاد شده‌است.

## آثار
ترجمه گلستان سعدی به زبان ارمنی

ترجمه شاهنامهٔ فردوسی به زبان ارمنی

کارنامهٔ اردشیر بابکان به زبان ارمنی

## جستارهای وابسته
* فهرست نویسندگان ارمنی

## منابع

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

*  
* 
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون

رده:پزشکان اهل ارمنستان
رده:خاورشناسان اهل ارمنستان
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه پاریس
رده:درگذشتگان ۱۹۱۹ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۴۵ (میلادی)
رده:لغت‌شناسان اهل ارمنستان
رده:مترجمان اهل ارمنستان
رده:مرگ در نیویورک
لائورا شخویان

**لائورا هایکی شخویان** (؛  ) بانوی فارسی‌پژوه اهل ارمنستان است.

## زندگی‌نامه
وی در ۱۹۳۶ در ایروان به دنیا آمد و دوره‌های دبستان و دبیرستان را در مدرسهٔ شماره ۴۴ ایروان به پایان برد. در ۱۹۵۸م موفق به دریافت دانشنامهٔ کارشناسی ارشد از دانشکده زبان‌شناسی در رشتهٔ زبان و ادبیات گردید. سپس به مسکو رفت و در آکادمی علوم روسیه در رشتهٔ خاورشناسی دانشنامهٔ دکتری گرفت. در ۱۹۶۷م دوباره ایروان رفت و در دانشکدهٔ خاورشناسی آکادمی علوم ارمنستان سرگرم کار شد. وی در نخستین همایش جهانی استادان زبان فارسی به تهران فراخوانده شد و مقالهٔ «مسائل تجدد ادبی در ایران و ملک‌الشعرای بهار» را به آن همایش ارائه داد. 

## آثار
از آثارش: 

* *گزیدهٔ داستان‌های کوتاه ادبیات معاصر فارسی، جمال‌زاده، نادر ابراهیمی و دیگران* 
* *روابط ادبی ایران و ارمنستان* 
* *مختصری از تاریخ ادبیات معاصر فارسی* (۱۹۸۹م) که آن را با همکاری هرایر موسسیان نوشته است 
* *منتخبات متون فارسی در دو جلد* 
* *انگیزه‌های اجتماعی در ادبیات معاصر فارسی، نثر جدید فارسی*
* *تأثیر مقالات فکاهی مطبوعات اوایل قرن حاضر در تجدد نثر فارسی* 
* *انعکاس مسائل اجتماعی در نثر معاصر ایران*

## جستارهای وابسته
* فهرست نویسندگان ارمنی

## منابع

* 
* 
* 
* 
* 
* اطلاعات مربوط به مشخصات میهمانان خارجی شرکت‌کننده در مجمع بین‌المللی استادان زبان فارسی، ۶
* 
* http://publications.ysu.am/wp-content/uploads/2015/12/19Laura_Shexoyan.pdf

*  
* 
* 
* http://www.old.ysu.am/science/hy/Laura-Shekhoyan

رده:افراد زنده
رده:اهالی ایروان

رده:زادگان ۱۹۳۶ (میلادی)
گریگور خالاتیانتس

**گریگور آبراهامی خالاتیانتس** (؛   - درگذشته ) خاورشناس، ایران‌شناس و استاد متخصص در زمینه‌های ادبیات ارمنی، لغت‌شناسی ارمنی، قوم‌نگاری، مطالعات فرهنگ مردم اهل ارمنستان بود.

## زندگی‌نامه
وی در ۱۵ سپتامبر ۱۸۵۸ در آلکساندراپول به دنیا آمد و از آموزشگاه لازاریان (۱۸۷۷) و دانشکده تاریخ دانشگاه مشکو (۱۸۸۴) فارغ‌التحصیل گشت. عضو اتحادیه باستان‌شناسان مسکو بود. وی در مدرسهٔ عالی لازاریان درس خواند و سپس دورهٔ دانشکدهٔ تاریخ و زبان‌شناسی تاریخی مسکو را به پایان برد. وی در آثار ارمنی‌شناسی خود به مسائل مربوط به مناسبات ارمنی‌ها و ایرانی‌ها و تاریخ ایران اشاره کرده است.  وی در کالج لازاریان (انستیتو زبان‌های شرقی لازاریان) فعالیت کرد . وی به زبان‌های زبان ارمنی، ارمنی کلاسیک و زبان روسی تسلط داشت  وی در ۱۵ سپتامبر ۱۹۱۲ در سن ۵۴ سالگی در تفلیس درگذشت.

از دیگر آثارش:
* نظری اجمالی به تاریخ ارمنستان در ارتباط با جریانات کلی رویدادهای آسیای مقدم که از دیدگاه ایران‌شناسی دارای اهمیت فراوان است
* اساطیر و حماسه‌ای ایرانی بر مبنای نوشته‌های گریگور ماگیستروس (تاریخ‌نگار نامی ارمنی در سدهٔ یازدهم میلادی)

## یادداشت

## جستارهای وابسته
* فهرست نویسندگان ارمنی
* فهرست تاریخ‌نگاران ارمنی

## منابع

* 
* 
* 
* 
* 

*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* https://digilib.aua.am/am//library/419

رده:ارمنستان‌شناسان اهل ارمنستان
رده:اهالی گیومری
رده:تاریخ‌نگاران اهل ارمنستان
رده:دانش‌آموختگان کالج لازاریان (انستیتو زبان‌های شرقی لازاریان)
رده:درگذشتگان ۱۹۱۲ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۵۸ (میلادی)
رده:کارشناسان آموزش و پرورش اهل ارمنستان
رده:لغت‌شناسان اهل ارمنستان
یرواند پاپازیان

**یرواند داویتی پاپازیان** (؛  تاریخ نامعلوم - ) مترجم و حقوق‌دان اهل ارمنستان بود.

## زندگی‌نامه
در وان در ارمنستان غربی متولد شد، اما بعدها به ایران کوچید و در دانشکدهٔ حقوق دانشگاه تهران به تحصیل در رشتهٔ حقوق پرداخت. وی برادر کهتر هاکوپ پاپازیان (-۱۹۹۷م)، شرق‌شناس، ارمنی‌شناس، مربی تربیتی و دارای دکتری تاریخ بود. در ۱۹۶۰ (۱۳۳۹) دفتری حقوقی در تهران دایر کرد و به کار سرگرم شد. یرواند فعالیت چشمگیری در عرصه‌های ملی-فرهنگی و اجتماعی ارمنیان ایران داشت و مشاور حقوقی شورای خلیفه‌گری بود. وی در ادبیات ارمنی و فارسی دستی داشت.  وی در سال ۱۹۹۶ (۱۳۷۵) در پاریس درگذشت.

از آثارش:
* ترجمه *[[گیتانجالی]]* اثر تاگور به ارمنی
* ترجمهٔ *[[پیامبر]]* اثر جبران خلیل جبران به ارمنی
* ترجمهٔ *[[بازگشت به خویشتن]]* اثر علی شریعتی به ارمنی
* ترجمهٔ *[[هغنار آغبیور]] ([[چشمهٔ هغنار]])* اثر مگردیچ آرمن به فارسی که بر اساس آن فیلمی نیز در ایران ساخته شد
* ترجمهٔ *[[آذربایجان و اران، آلبانیای قفقاز]]* اثر عنایت الله رضا به ارمنی (ایروان، ۱۹۹۴م)

## جستارهای وابسته
* فهرست نویسندگان ارمنی

## منابع

* 
* 
* 
* 
* 

*  
* 
* 
* 
* 

رده:اهالی وان
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه تهران
رده:درگذشتگان ۱۹۹۶ (میلادی)
رده:حقوق‌دانان اهل ارمنستان
رده:مترجمان اهل ارمنستان
رده:سال تولد نامعلوم
هرایر موسسیان

**هرایر هوهانسی موسسیان** (؛ ؛ زاده  - درگذشته ) زبان‌شناس و فارسی‌پژوه اهل ارمنستان بود.

## زندگی‌نامه
وی در ۹ اکتبر ۱۹۲۴ (۱۳۰۳) در بندر پهلوی به دنیا آمد. تحصیلات دبستانی و دبیرستانی را در مدارس زادگاهش، مدرسه هایکازیان-داوتیان و تمدن، به پایان برد. در ۱۹۴۶م (۱۳۲۵) با گروهی از دوستان جوان ارمنی‌اش برای ادامهٔ تحصیل راهی ارمنستان شد و در دانشگاه زبان‌های خارجی در رشتهٔ زبان انگلیسی تحصیلاتش را پی گرفت. در ۱۹۵۱م دورهٔ انستیتوی دولتی زبان‌های خارجی را به پایان رساند. از ۱۹۵۲ تا ۱۹۵۶م در مدرسهٔ واردنیس در استان گغارکونیک زبان انگلیسی تدریس کرد. در ۱۹۶۱م در آموزشگاه خاورشناسی آکادمی علوم ارمنستان از پایان‌نامهٔ فوق لیسانس خود با نام آثار بزرگ علوی دفاع کرد و از آن پس در همان آکادمی سرگرم کار شد. در ۱۹۶۲م با دفاع از پایان‌نامه‌اش با نام داستان‌های کوتاه بزرگ علوی دانشنامهٔ دکتری گرفت. وی در ۲۵ مارس ۱۹۹۴ (۱۳۷۳) در سن ۶۹ سالگی در ایروان درگذشت.

## آثار
وی مقالات فراوانی دربارهٔ ادبیات ایران در نشریات گوناگون به چاپ رسانده است که آن شمارند: «نقش قهرمان نوین در داستان‌های کوتاه بزرگ علوی» به ارمنی (مجموعهٔ خاورشناسی، ایروان، ۱۹۶۴م، جلد دوم، صص ۳۶۶–۳۷۸), «پیشرفت نظم فارسی در اوایل قرن بیستم»، «بررسی کوتاهی در تاریخ تئاتر ایران»، «نثر فارسی در سال‌های پس از جنگ جهانی دوم» (مجموعهٔ ایزوستیا، ایروان، ۱۹۶۲م، شمارهٔ ۲، صص ۴۹–۶۲) و «نظرات شعاری ایران دربارهٔ ادبیات فارسی».

فعالیت‌های علمی هرایر در زمینهٔ ایران‌شناسی و ادبیات فارسی بسیار گسترده بود. وی در ۱۹۶۳م *افسانه‌های ایرانی* را به یاری *ا. پهلوانیان* به ارمنی درآورد و در ۱۹۹۲م *بادهٔ عشق* سیدروح‌الله خمینی را به ارمنی برگرداند.

از دیگر آثارش: 
* *موضوعات سوسیالیستی در آثار فارسی* (۱۹۶۸م)
* حکایت‌های ایرانی* (۱۹۶۹م)
* *از آثار بزرگ علوی* (لنینگراد، ۱۹۶۲م)
* *نویسندگان ارمنی به فارسی* (۱۹۸۲)
* *کشورها و ملل آسیای میانه و نزدیک* (۱۹۸۲م) 
* *از ادبیات معاصر ایران* (۱۹۸۲م)
* *مثل‌های فارسی''

## جستارهای وابسته
* فهرست نویسندگان ارمنی

## منابع

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* شرح حال و کتاب‌شناسی خاورشناسان شوروی، ۳۶۴

*  
* 
* 
* 
* 

رده:اهالی ارمنی‌تبار بندر انزلی
رده:اهالی بندر انزلی

رده:درگذشتگان ۱۹۹۴ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۲۴ (میلادی)
رده:زبان‌شناسان اهل ارمنستان
ورژ پارسادانیان

**ورژ خاچاطوری پارسادانیان** (؛ ؛ ) فارسی‌پژوه و شرق‌شناس اهل ارمنستان است.

## زندگی‌نامه
وی در ۱۹۴۵ در تهران به دنیا آمد وی، پس از آن‌که دوره‌های دبستان و دبیرستان را در تهران به پایان برد، به ارمنستان کوچید و در دانشگاه دولتی ایروان در رشتهٔ شرق‌شناسی به تحصیل سرگرم شد. در ۱۹۶۸م در رشتهٔ زبان و ادبیات فارسی از همان دانشگاه دانشنامهٔ کارشناسی ارشد گرفت. چندی دبیر دبیرستان‌های شمارهٔ ۵۹ و ۷۸ ایروان بود. پس از آن به معاونت چاپخانهٔ شمارهٔ یک ایروان رسید. چون زبان فارسی به خوبی می‌داند، یک چند مترجم کارشناسان روسی در افغانستان بود. پس از بازگشت به ارمنستان به استادی دانشکدهٔ داوید آنهاخت، دانشکدهٔ تربیت معلم، دانشکدهٔ دولتی زبان‌های خارجی بروسوف و دانشگاه هراچیا آجاریان برگزیده شد. پس از آن، ریاست کرسی زبان‌های خارجی، معاونت دانشکدهٔ خاورشناسی و زبان‌های اروپایی همان دانشکده را عهده‌دار شد. 

وی مؤلف کتاب‌های درسی بوده است. از آثارش:

* *فرهنگ راهنما برای مترجمان تازه‌کار* (کابل، ۱۹۷۹م)
* *فرهنگ تکمیلی فارسی-دری و درسی-فارسی*
* *فرهنگ مختصر اقتصادی روسی-دری فرهنگ هزار واژهٔ رایج ارمنی به فارسی*
* *فرهنگ فارسی-دری-ارمنی و دری-فارسی-ارمنی*
* *فرهنگ فارسی-دری-روسی و دری-فارسی-روسی*
* *فرهنگ فارسی-دری-انگلیسی و -دری-فارسی-انگلیسی*
* *فرهنگ بازرگانی ارمنی-فارسی*
* *مردم شوروی و نمایندگان آن‌ها*

## جستارهای وابسته
* فهرست نویسندگان ارمنی

## منابع

* 
* 
* 
* 
* فرهنگ فارسی-دری-ارمنی و دری-فارسی-ارمنی
* فرهنگ فارسی-دری -روسی و دری-فارسی-روسی
* 
* 

*  
* 
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* http://publishing.ysu.am/files/Hayeren-Parskeren-bararan.pdf

رده:اهالی تهران
رده:خاورشناسان اهل ارمنستان
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه دولتی ایروان
رده:زادگان ۱۹۴۵ (میلادی)
نوارت آراکلیان

**نوارت آراکلیان** (؛  زاده ) فارسی‌پژوه اهل ارمنستان است.  

## زندگی‌نامه
وی در ۱۹۵۳ در تهران به دنیا آمد. دوره‌های دبستان و دبیرستان را در ایران به پایان برد. پس از کوچیدن به ارمنستان در دانشگاه دولتی ایروان در رشتهٔ زبان و ادبیات فارسی سرگرم تحصیل شد. وی در ۱۹۷۶م در رشتهٔ خاورشناسی از دانشگاه دولتی ایروان دانشنامهٔ کارشناسی گرفت. سپس به دبیری، مترجمی و مجری‌گری برنامه‌های فارسی تلویزیون پرداخت. وی چندی کلاس‌های آزاد زبان و ادبیات فارسی مسجد جامع ایروان را اداره و در کلاس‌های فارسی مدرسهٔ پنجاه و نه ایروان تدریس کرده‌است. 

از آثارش: 
* الفبای فارسی (ایروان، ۱۹۹۹)؛، 
* ترجمه و انتخاب متون کتاب‌های فارسی سال سوم تا ششم تألیف دکتر نالباندیان

## جستارهای وابسته
* فهرست نویسندگان ارمنی

## منابع

* 
* 
* 
* 
* 

*  
* 
* 

رده:اهالی ارمنی‌تبار تهران
رده:اهالی تهران
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه دولتی ایروان 
رده:زادگان ۱۹۵۳ (میلادی)
گئورگ تر-هوهانیسیان

**گئورگ دبیر پالاتی (تر-هوهانیسیان)** (؛ ؛  ) فرهنگ‌نویس، مترجم، تاریخ‌نگار، خاورشناس و ایران‌شناس اهل ارمنستان بود. به زبان‌های زبان ارمنی، زبان ترکی استانبولی، زبان عبری، زبان یونانی، لاتین، زبان عربی و زبان فارسی تسلط دارد.

## زندگی‌نامه
گئورگ تر-هوانسیان. گنجینهٔ ادبی ارزشمندی که از او به یادگار مانده در تاریخ خاورشناسی ارمنی بی مانند است. از جمله آثار علمی ارزشمند وی، فرهنگ فارسی-ارمنی است که نخستین واژه‌نامه در نوع خود است. از ویژگی‌های این فرهنگ یکی آن است که آگاهی‌های فراوانی دربارهٔ خدایان باستان، افسانه‌ها، امثال و حکم و قهرمانان اساطیری ایران در آن آمده است. در این فرهنگ برای هر واژه معانی گوناگون داده شده است. افزون بر آن، نمونه‌هایی از اشعار شاعران قدیم ایران نیز به فارسی و با حروف ارمنی در آن آمده است که در به دست دادن نمونه‌های شعر پارسی همراه با مجموعه‌ای از ترجمهٔ این آثار به ارمنی که غالباً نخستین بار به ادب‌دوستان ارمنی معرفی گردیده در نوع خود بی‌مانند است؛ مثلاً در این فرهنگ برای نخستین بار ترجمهٔ آثاری از سعدی به ارمنی آمده است. همچنین گئورگ دبیر به تدوین کتب درسی زبان‌های فارسی و عربی، دستور زبان فارسی و کتب تاریخی همت گماشته است. وی در اواخر سدهٔ هجدهم میلادی ایران‌شناسی نوین را در میان ارمنی‌ها به راه انداخت و زمینه را برای پیشرفت آن در سدهٔ نوزدهم میلادی آماده ساخت.

از دیگرش آثارش:
* ترجمهٔ کتاب تنسوخ‌نامهٔ ایلخانی تألیف خواجه نصیرالدین توسی (۶۷۲ ق) که دارای آگاهی‌های فراوان دربارهٔ واحدهای اندازه‌گیری و اوزان ایران، سنگ‌های گران‌بها، سکه‌ها و … است؛
* کلید ستارگان که ترجمه‌ای از کتاب عبدالعزیز بن عبدالرحمان تبریزی (ستاره‌شناس و گاهنامه‌شناس ایرانی در سدهٔ پانزدهم میلادی) است.

## جستارهای وابسته
* فهرست نویسندگان ارمنی
* فهرست تاریخ‌نگاران ارمنی

## منابع

* 
* 
* 
* 
* 

*  
* 
* 
* 
* 

رده:اهالی قسطنطنیه
رده:تاریخ‌نگاران اهل ارمنستان

رده:درگذشتگان ۱۸۱۲ (میلادی)
رده:زادگان ۱۷۳۷ (میلادی)
رده:فرهنگ‌نویسان اهل ارمنستان
رده:مترجمان اهل ارمنستان
رزا کازاریان

**رزا ساروخانونا کازاریان** ( زادهٔ ) نویسنده، فارسی‌پژوه اهل ارمنستان است.

## زندگی‌نامه
وی در ۱۹۳۳ در ایروان به دنیا آمد. در ۱۹۵۸م دانشکدهٔ زبان و ادبیات دانشگاه دولتی ایروان را به پایان رساند و در پژوهشگاه خاورشناسی آکادمی علوم تاجیکستان در شهر دوشنبه آغاز به کار کرد. از ۱۹۶۵م در پژوهشگاه خاورشناسی آکادمی شوروی در مسکو به کار پرداخت. در ۱۹۷۸م از رسالهٔ دکتری خود با نام موضوعات اجتماعی در هجویات یغمای جندقی دفاع کرد. کازاریان در معرفی نسخه‌های دست‌نویس کتابخانهٔ پژوهشگاه خاورشناسی آکادمی علوم جمهوری تاجیکستان با دیگر فارسی‌پژوهان همکاری داشته‌است. 

## آثار
از وی مقاله‌هایی دربارهٔ ادبیات فارسی با نام «یغمای جندقی ۱۷۸۲–۱۸۶۰م» به روسی (ادبیات شرق، مسکو، ۱۹۶۹م) و «ابوشکور بلخی شاعر ایرانی قرن» به روسی (آثار تاریخی و ادبی مردمان شرق، مسکو، ۱۹۸۶م) چاپ و منتشر شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست نویسندگان ارمنی

## منابع

* 
* 
* 

*  
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون

رده:افراد زنده
رده:اهالی ایروان
رده:زادگان ۱۹۳۳ (میلادی)
رده:فارسی پژوهان حوزه آسیای میانه و قفقاز
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه دولتی ایروان
زنان در جمهوری چک

جمهوری چک حقوق مدنی گسترده‌ای به شهروندان زن ارائه می‌دهد و زنان چکی تاریخ طولانی در مشارکت فعال در جامعه چک دارند. با این وجود، **زنان در جمهوری چک** همچنان با تبعیض جنسیتی، به ویژه در محیط کاری و عرصه سیاسی مواجه هستند.

## حق رأی
زنان در چک مدرن از زمان تأسیس آن دارای حق رأی بودند، اگرچه زنان چکی در جنبش‌های قبلی حق رأی در امپراتوری اتریش-مجارستان نیز مشارکت داشتند. زنان در چکسلواکی در سال ۱۹۲۰ با تصویب قانون اساسی توسط مجلس ملی چکسلواکی حق رأی دریافت کردند. این حق در سال ۱۹۱۸ در «اعلامیه واشینگتن» که توسط توماش ماساریک، اولین رئیس‌جمهور چکسلواکی، نوشته شد وعده داده شده بود. این تصمیم پس از جنبش حق رأی در داخل اتریش-مجارستان با حضور فمینیست‌های برجسته چک از جمله فرانتیشکا پلامینکووا، ماریه تومووا، و شارلوت گاریگ ماساریک اتفاق افتاد. جنبش حق رأی چک به شدت با جنبش ملی‌گرایانه ارتقای استقلال مرتبط بود. اگرچه حق رأی تا قانون اساسی ۱۹۲۰ به قانون تبدیل نشده بود، نامزدهای زن در انتخابات چک در اوایل دهه ۱۹۲۰ حضور داشتند. بوزنا ویکوا-کونیتیچکا در سال ۱۹۱۲ اولین زنی بود که به دفتر انتخاب شد.

در مورد ملاحظاتی که تونس هنگام امضای کنوانسیون رفع همه اشکال تبعیض علیه زنان در سال ۱۹۷۹ نشان داد، آن‌ها حاکی از این هستند که افراد در قدرت هنوز تصمیمی برای برداشتن گام برابری نگرفته‌اند. این توافق‌نامه در ۲۴ ژوئیه ۱۹۸۰ امضا شد، اما با ملاحظاتی مشابه دیگر کشورهای مسلمان، در مورد چند بند از بخش‌های ۱۵، ۱۶ و ۲۹ به دلیل تناقض آن‌ها با مفاد قانون وضعیت شخصی و قرآن.

برای گرامیداشت پنجاهمین سالگرد اجرای قانون وضعیت شخصی (تونس), رئیس‌جمهور زین‌العابدین بن علی دو لایحه را اعلام کرد که توسط مجلس نمایندگان تونس در ۸ می ۲۰۰۷ به تصویب رسید. اولین لایحه حقوق قانونی مسکن مادرانی که حضانت فرزندان را دارند، تقویت می‌کند، و دومین لایحه سن قانونی ازدواج را برای هر دو جنس در ۱۸ سال تعیین می‌کند، علی‌رغم این که سن واقعی میانگین ازدواج قبلاً برای زنان به بیش از ۲۵ سال و برای مردان به ۳۰ سال رسیده بود.

## حقوق باروری و زندگی خانوادگی
سقط جنین در جمهوری چک تا ۱۲ هفته از بارداری قانونی است. زنان چکی می‌توانند در این دوره بنا به درخواست خود سقط جنین انجام دهند و سقط جنین می‌تواند برای نجات جان مادر یا در موارد تجاوز یا زنا انجام شود تا ۲۴ هفته پس از بارداری. اکثریت شهروندان چکی، ۷۹٪ در ماه مه ۲۰۲۳، معتقدند که سقط جنین باید به درخواست زنان مجاز باشد.

با توجه به اینکه حقوق سقط جنین در کشور همسایه لهستان در سال ۲۰۲۱ به شدت محدود شد، فعالان چک گروهی به نام «Ciocia Czesia»(عمه چک) تأسیس کردند تا به زنان لهستانی در سفر به جمهوری چک برای انجام سقط جنین امن کمک کنند.

زایمان در جمهوری چک فرایندی نسبتاً ایمن است و نرخ مرگ و میر مادران و نوزادان پایین است. نرخ مرگ و میر مادران در جمهوری چک ۳ مرگ در هر ۱۰۰٬۰۰۰ تولد زنده (تا سال ۲۰۱۷) و نرخ مرگ و میر نوزادان ۲٫۴۲ مرگ در هر ۱٬۰۰۰ تولد زنده است که یکی از پایین‌ترین نرخ‌ها در جهان به‌شمار می‌رود. نرخ ایدز کمتر از ۰٫۱٪ در بزرگسالان (در سنین ۱۵–۴۹ سال) است. نرخ باروری کلی (TFR) برابر با ۱٫۴۹ کودک به ازای هر زن است (برآوردهای ۲۰۲۱).

همانند بسیاری از کشورهای اروپایی دیگر، تشکیل خانواده در جمهوری چک آزادتر شده است. هم‌زیستی بدون ازدواج افزایش یافته و ارتباط بین باروری و ازدواج در چند دهه گذشته کاهش یافته است؛ تا سال ۲۰۱۷، ۴۹٪ از تولدها در جمهوری چک مربوط به زنان مجرد بوده است.

## منابع

## پیوند به بیرون


رده:زنان بر پایه کشور
الهام علی

**الهام علی** (۳۱ اوت ۱۹۸۵) بازیگر سعودی است. شروع خود را با تئاتر آغاز کرد، سپس به تلویزیون رفت و برنامهٔ صبحگاهی «آجیل» را در کانال یک تلویزیون عربستان ارائه کرد. اولین تجربه بازیگری او، سریال «ریحانه» به کارگردانی جمعان الرویعی بود. سپس حرفهٔ بازیگری خود را ادامه داد و نقش‌های بسیاری آفرید. الهام علی و شوهرش خالد صقر به عنوان زوج هنری در تعدادی از برنامه‌ها و فیلم‌هایی گرد هم آمده‌اند و هم‌بازی شده‌اند.

## زندگی و پیشه
الهام علی متولد ۳۱ اوت ۱۹۸۵ در ظهران است. فعالیت هنری خود را از تئاتر آغاز کرد، سپس با اجرای برنامهٔ «آجیل»  به عنوان مجری برنامه در کانال یک تلویزیون عربستان سعودی به تلویزیون رفت. الهام علی تحصیلات دبیرستان خود را در عربستان سعودی به پایان رساند، سپس با خانواده اش به بحرین مهاجرت کرد و دوباره به تئاتر بازگشت. او توانست جایزهٔ بهترین بازیگر زن در حال ظهور را دریافت کند و شهرتش افزون شد تا اینکه اولین تجربهٔ بازیگری اش را در سریال «ریحانه» به نمایش گذاشت.

فعالیت‌های هنری الهام علی در سال ۲۰۱۴ ادامه یافت و او در فیلم‌های «دلتنگی شبانه» ، «عشق را جنون است» ، «بقایای مؤنث»  و «انیسةُ الوَنیسه» شرکت کرد. در سال ۲۰۱۶ با «هتل مشاهیر»  به تئاتر بازگشت و در این سال در سریال‌های «پنج دختر» ، «راه معلمان زن» ، «محلهٔ شیخ»  و «میان یک شب و روز»  ظاهر شد. او در سال ۲۰۱۷ در سریال‌های «پارک ممنوع»  و «امانی العمر» حضور داشت. او با هنرمند کویتی حیات الفهد در سریال «همراه قلم حِصّه»  در سال ۲۰۱۸ هم‌بازی شد، سپس در «داستان‌های انسان» ، «عطر روح» ، «عشق بدون مرز» ، «بلوک غشمره»  و «بدون فیلتر»  حضور داشت.در سال ۲۰۱۹ در سریال‌های «بازار خون» ، «سریع سریع» ، «استودیوی مشاهیر» ، و فیلم «فاصلهٔ صفر»  و سریال «العاصوف» ظاهر شد که به موفقیت‌های زیادی دست یافت. در سال ۲۰۲۰ با حیات الفهد در سریال «ام هارون» دوباره هم‌بازی شد. الهام علی در سال ۲۰۲۱ با سریال «آدم‌ربایی»  به موفقیت بزرگی دست یافت. سپس در سریال‌های «ساعت امید»  و «مسیر سفر»  در سال ۲۰۲۲ شرکت کرد. الهام علی در سریال «طاش العوده» در سال ۲۰۲۳ و سریال «جنایت قلب»  ظاهر شد.

الهام علی در سال ۲۰۲۴ در اولین سریال سعودی اقتباسی از یک اثر ترکی، سریال «پاییز دل»  با هنرمندی عبدالمحسن النمر شرکت کرد. در ماه رمضان/ فوریهٔ ۲۰۲۵، در سریال «خیابان الاعشی»  بازی کرد.

## جایزه‌ها
الهام علی در دنیای هنر به موفقیت‌های چشمگیری دست یافته است و جوایز بسیاری را برای قدردانی از استعداد و بازی استثنایی خود در درام خلیجی دریافت کرد. برجسته‌ترین این جوایز، جایزهٔ «بهترین بازیگر زن عربستانی» است که او در چندین نوبت در عرصهٔ بازیگری دریافت کرده است. در جشنواره فیلم دبی ۲۰۱۹ به دلیل بازی‌تش در تعدادی از آثار نمایشی و سینمایی، جایزهٔ «ممتاز بازیگری» را دریافت کرد. در سال ۲۰۲۲، او برندهٔ جایزهٔ بهترین بازیگر زن از جوایز سرگرمی‌سازان شادی  در طول فعالیت‌های فصل ریاض شد. الهام علی همچنین جوایز محلی و بین‌المللی زیادی دریافت کرد که به او شهرت گسترده‌ای در محافل هنری خلیجی و عربی بخشید.

## زندگی شخصی
الهام علی با بازیگر سعودی خالد صقر در ماه مهٔ ۲۰۲۱ ازدواج کردند. این ازدواج پس از اعلام نامزدی آنها در سال ۲۰۲۰ انجام شد.  در بسیاری از آثار نمایشی با خالد صقر همکاری کرده که به موفقیت‌های بزرگی دست یافتند، آنها با هم نقش‌های برجسته‌ای در سریال‌های خلیجی ارائه کردند که مورد تحسین تماشاگران قرار گرفت. الهام علی ۱٫۶۳ سانتیمتر قد دارد.

## منابع

رده:افراد زنده
رده:زادگان ۱۹۸۵ (میلادی)
رده:زادگان ۱۴۰۵ (قمری)
رده:اهالی ظهران
رده:بازیگران زن اهل عربستان سعودی
رده:اهالی تلویزیون اهل عربستان سعودی
رده:زادگان ۱۳۶۴
باشگاه فوتبال زنان ساسولو

**باشگاه فوتبال زنان ساسولو** () یک باشگاه فوتبال ایتالیایی است که در شهر ساسوئولو ایتالیا استقرار دارد و در سری آ زنان رقابت می‌کند.

## تاریخچه
پس از آن‌که فصل ۲۰۱۷–۲۰۱۶ با نام رجیانا فمینیله آغاز شد، در کنفرانس مطبوعاتی ۳۰ سپتامبر ۲۰۱۶ که در ورزشگاه ماپی - شهر سه‌رنگ برگزار گردید، مدیریت باشگاه ساسوئولو اعلام کرد که همکاری‌ای را با مدیریت تیم رجیانا فمینیله آغاز کرده است. این همکاری، به موجب یک توافق‌نامهٔ امتیازی، برای آیندهٔ فعالیت‌های بخش زنان این باشگاه در نظر گرفته شد. به این ترتیب، این تیم با پیراهنی جدید در رقابت‌های سری B ۲۰۱۷–۲۰۱۶ شرکت کرد و رنگ سنتی شرابی را کنار گذاشته، پیراهن آبی به تن کرد، هرچند در ابتدا لوگوهای هر دو باشگاه بر روی پیراهن‌ها باقی ماندند.

از هفتهٔ سوم لیگ به بعد، رجیانا فمینیله رسماً به عنوان باشگاه فوتبال زنان ساسوئولو شناخته شد. در بازی مقابل ویتوریو ونتو که در ورزشگاه میرابلو برگزار شد، هواداران تیم رجیانا دست به اعتراض زدند. این دیدار در خطر لغو قرار گرفت چراکه تعدادی میخ در زمین پیدا شد و در ورودی ورزشگاه نیز با چسب سیلیکون مهر و موم شده بود. پس از بررسی‌ها و شکایت علیه افراد ناشناس، بازی به‌طور عادی برگزار شد. در بازی مقابل آرتزو (که با پیروزی ۲–۰ برای تیم مشکی‌سبز همراه بود)، برای نخستین بار، ساسوئولو در ورزشگاه خانگی خود، ورزشگاه انزو ریچی به میدان رفت. در پایان فصل سری B ۲۰۱۷–۲۰۱۶ (فوتبال زنان), تیم موفق شد صدرنشین گروه C شود و به سری A صعود کند.

ساسوئولو فصل نخست خود در سری A ۲۰۱۸–۲۰۱۷ (فوتبال زنان) را با هفت شکست پیاپی آغاز کرد و در تمام دور رفت در قعر جدول باقی ماند. در دور برگشت اما چهار برد کسب کرد که سه تای آن‌ها در پایان فصل و به‌صورت متوالی بودند و در نتیجه سهمیهٔ پلی‌آوت را کسب کرد. در مسابقهٔ پلی‌آوت که در ۲۷ مه در زمین بی‌طرف برگزار شد، ساسوئولو با نتیجهٔ ۳–۰ پس از وقت‌های اضافه، رم CF را شکست داد و در لیگ باقی ماند. در فصل سری A ۲۰۱۹–۲۰۱۸ (فوتبال زنان), در تضاد با فصل پیش، ساسوئولو فصل را با دو برد متوالی آغاز کرد و در چهار هفتهٔ نخست در صدر جدول قرار گرفت و تا پایان فصل در نیمهٔ بالای جدول باقی ماند.

در ۳ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، فدراسیون فوتبال ایتالیا (FIGC) تصمیم گرفت که امتیاز ورزشی باشگاه A.S.D. ساسوئولو کالچو فمینیله به U.S. ساسوئولو کالچو واگذار شود. بدین ترتیب، این تیم رسماً به بخش زنان باشگاه ساسوئولو تبدیل شد.

## نمادهای رسمی
### نشان باشگاه
نشان باشگاه ساسوئولو سپری است که در نیمهٔ پایینی آن، نوارهای سیاه و سبز به همراه یک توپ فوتبال دیده می‌شود. در نیمهٔ بالایی نشان، بخش سمت چپ سه تپه از نشان شهر ساسوئولو را به تصویر می‌کشد و بخش راست آن دوباره نوارهای سبز و مشکی را نمایش می‌دهد. نوار افقی‌ای که این دو بخش را از هم جدا می‌کند، نام باشگاه را در خود دارد.

### سرود باشگاه
سرود رسمی باشگاه ساسوئولو با عنوان «*Neroverdi*» (مشکی‌سبزها)، در سال ۲۰۱۳ توسط خوانندهٔ اهل ساسوئولو، نک ساخته شد.

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:باشگاه فوتبال ساسوئولو
رده:باشگاه‌های فوتبال امیلیا-رومانیا
رده:باشگاه‌های فوتبال بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۱۶ (میلادی)
رده:باشگاه‌های فوتبال زنان در ایتالیا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۱۶ (میلادی) در ایتالیا
تیبیدابو

**تیبیدابو** ( ) تپه‌ای مشرف به شهر بارسلون، پایتخت منطقه خودمختار کاتالونیا در پادشاهی اسپانیا است. این تپه با ارتفاع ۵۱۲ متر، بلندترین تپه از رشته‌کوه سرا د کلسرولا می‌باشد. بر فراز این تپه، معبد قلب مقدس و شهربازی تیبیدابو قرار دارد. تیبیدابو از طریق جاده، قطار کابلی و تراموا قابل دسترسی است.
## سراسرنما

## جستارهای وابسته
* سرا د کلسرولا
## منابع

رده:مقاله‌های ایجادشده توسط ایجادگر
رده:کوه‌های کاتالونیا
رده:محله‌های بارسلون
رده:جاذبه‌های گردشگری بارسلون
مارگارت کلی

**مارگارت جورجیا کلی** (۵ اکتبر ۱۹۰۶ – ۵ مه ۱۹۶۸) داروشناس آمریکایی بود که در زمینهٔ داروشناسی داروهای مورد استفاده در *شیمی‌درمانی* سرطان، *سرطان‌زایی*، و محافظت شیمیایی در برابر تابش و عوامل *الکیله‌کننده* تخصص داشت. مارگارت کلی پژوهشگر ارشد در آزمایشگاه داروشناسی شیمیایی مؤسسه ملی سرطان بود.

## سال‌های آغازین و تحصیلات
مارگارت جورجیا کلی در سال ۱۹۰۶ در مینیاپولیس به دنیا آمد. او بین سال‌های ۱۹۲۳ تا ۱۹۲۷ در دانشگاه مینه‌سوتا تحصیل کرد. وی در حین کار در مؤسسه ملی سرطان (*NCI*)، تحصیلات خود را در دانشگاه جورج واشینگتن ادامه داد. او در سال ۱۹۴۱ مدرک کارشناسی در رشتهٔ شیمی، در سال ۱۹۴۵ مدرک کارشناسی ارشد در رشتهٔ زیست‌شیمی، و در سال ۱۹۵۱ مدرک دکتری در رشتهٔ داروشناسی را دریافت کرد. عنوان پایان‌نامهٔ کارشناسی ارشد او «نیازهای تغذیه‌ای یاخته‌های طبیعی و سرطانی: اثر یاخته‌های رشدیافتهٔ فیبروبلاست بر ترکیب محیط کشت» بود. پایان‌نامهٔ دکتری او در سال ۱۹۵۱ با عنوان «کنش‌های داروشناختی و جایگاه‌گیری زیستی پودوفیلوتوکسین و پیکروپودوفیلین» نگاشته شد.

## حرفه
thumb|کلی در مؤسسه ملی سرطان
کلی ابتدا برای گروهی از آسیب‌شناسان در منطقهٔ واشینگتن کار کرد و سپس به مؤسسه تحقیقات ارتش والتر رید پیوست. او در سال ۱۹۴۰ به‌عنوان *تکنسین پزشکی* در آزمایشگاه آسیب‌شناسی به مؤسسه ملی سرطان (*NCI*) ملحق شد. در زمان مرگ، کلی پژوهشگر ارشد در آزمایشگاه داروشناسی شیمیایی بود.

### پژوهش
کلی به پژوهش در زمینهٔ داروشناسی داروهای مورد استفاده در *شیمی‌درمانی* سرطان، *سرطان‌زایی*، و محافظت شیمیایی در برابر تابش و عوامل *الکیله‌کننده* علاقه‌مند بود. او تمرکز خود را بر یافتن علل سرطان و داروهای مناسب برای مقابله با آن معطوف کرد. او یک کلونی میمون تأسیس کرد که این امکان را برایش فراهم آورد تا تومورها را در *کشت سلولی* پرورش دهد و حدود ۳۰۰۰ مادهٔ شیمیایی را بررسی کند تا تعداد اندکی ترکیب مؤثر برای درمان سرطان شناسایی کند.

پژوهش‌های او بر روی جانوران آزمایشگاهی نشان دادند که ترکیبات *سولفیدریل* ممکن است از طریق الگوی توزیعی خاصی که باعث تجمع بیشتر ترکیب محافظ در بافت‌های حساس نسبت به بافت‌های توموری می‌شود، در برابر سمیت حاصل از *پرتوی ایکس* و عوامل *الکیله‌کننده* محافظت ایجاد کنند. او همچنین نشان داد که موش‌های تازه متولدشده، به همان اندازه که در برابر *مواد سرطان‌زای ویروسی* حساس هستند، نسبت به *مواد سرطان‌زای شیمیایی* نیز حساس‌اند.

در مطالعات پایانی‌اش، کلی یکی از نخستین کلونی‌های پرورش میمون رزوس را در این حوزه برای بررسی *سرطان‌زایی* در نخستینیان تأسیس کرد. او از این جانوران برای تولید نخستین تومور ابتدایی قابل‌تکثیر در میمون‌ها استفاده کرد؛ توموری کبدی که با *دی‌اتیل‌نیتروزآمین* القا شده بود. این تومورهای کبدی القاشده، *آلفا-فِتوپروتئینی* تولید می‌کردند که با نوع انسانی در *هپاتوم‌ها* مشابه بود. کلی توانست این تومور را در محیط *کشت سلولی* پرورش دهد. او در همکاری با *مایکل واکر*، جراح مغز و اعصاب، روش‌هایی را برای سازگار کردن این تومور جهت رشد در مغز میمون به‌عنوان نوعی *نئوپلاسم شبه‌متاستاتیک مغزی* توسعه داد. این پژوهش، نمونه‌ای از تومور اولیهٔ کبدی برای آزمایش‌های *شیمی‌درمانی* فراهم کرد و همچنین الگوی مناسبی از *تومور مغزی متاستاتیک* برای مطالعات *شیمی‌درمانی* و *داروشناسی* در اختیار دانشمندان گذاشت.

## زندگی شخصی
کلی با همکار پژوهشگر خود، *راجر دابلیو. اوگارا*، آسیب‌شناس مؤسسه ملی سرطان ازدواج کرده بود و با او همکاری داشت. او در تاریخ ۵ مه ۱۹۶۸ در مرکز بالینی ان‌آی‌اچ بر اثر سرطان درگذشت.

## منابع

رده:درگذشتگان ۱۹۶۸ (میلادی)
گفتم ای سلطان خوبان رحم کن بر این غریب

غزلی با مطلع «**گفتم ای سلطانِ خوبان رحم کن بر این غریب**»، غزل شمارهٔ  از *[[دیوان حافظ|دیوانِ]] [[حافظ]] در تصحیحِ [[محمد قزوینی]] و [[قاسم غنی]] است.*

## منابع

رده:غزل‌های حافظ
مونتجوییک

**مونتجوییک** (  به‌معنای *کوه یهود*) یا **مونتخوییک** () نام تپه‌ای باستانی در شهر بارسلون، پایتخت منطقه خودمختار کاتالونیا در پادشاهی اسپانیا است. این تپه کم‌ارتفاع و عریض، زادگاه شهر بارسلون می‌باشد و به‌دلیل موقعیت راهبردی آن در میان دریای مدیترانه و رود یوبرگات، در طول تاریخ از اهمیت زیادی برخوردار بوده است. موزه ملی هنر کاتالونیا و چندین بوستان و باغ در این تپه قرار دارند. همچنین محل ورزشگاه المپیک کمپانی لوییس در تپه مونتجوییک است. مونتجوییک از طریق قطار کابلی و تله‌کابین قابل دسترسی است.
## منابع

رده:مقاله‌های ایجادشده توسط ایجادگر
رده:جاذبه‌های گردشگری بارسلون
رده:محله‌های بارسلون
بندر بارسلون

**بندر بارسلون** (، ؛ ) بندر شهر بارسلون، پایتخت منطقه خودمختار کاتالونیا، در شمال شرق اسپانیا می‌باشد. این بندر با مساحت ۷.۸۶ کیلومتر مربع، بر کرانه دریای مدیترانه واقع شده‌است.
## منابع

رده:مقاله‌های ایجادشده توسط ایجادگر
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در بارسلون
رده:اقتصاد بارسلون
رده:جاذبه‌های گردشگری بارسلون
رده:ترابری در بارسلون
مرحله مقدماتی لیگ قهرمانان کونکاکاف ۱۱–۲۰۱۰

**مرحله مقدماتی لیگ قهرمانان کونکاکاف ۱۱–۲۰۱۰** از ژوئیه تا اوت ۲۰۱۰ برگزار شد. بازی‌های رفت در ۲۷ تا ۲۹ ژوئیه ۲۰۱۰ و بازی‌های برگشت در ۳ تا ۵ اوت ۲۰۱۰ برگزار شد.

قرعه کشی مرحله مقدماتی و مرحله گروهی در ۱۹ مه ۲۰۱۰ در مقر کونکاکاف در شهر نیویورک برگزار شد. تیم‌هایی از یک انجمن (به استثنای تیم‌های "عام" که جایگزین تیمی از انجمن دیگر می‌شوند) نمی‌توانند با یکدیگر قرعه‌کشی شوند.

در مجموع ۱۶ تیم به رقابت پرداختند که به هشت مسابقه تقسیم شدند. هر مسابقه در دو بازی انجام شد و قانون گل زده در خانه حریف استفاده می‌شد، اما نه پس از ورود بازی به وقت‌های اضافه، و بنابراین اگر نتیجه مجموع پس از وقت‌های اضافه مساوی شود، برنده در ضربات پنالتی تعیین می‌شود.

برندگان هر مسابقه به مرحله گروهی صعود کردند.

## مسابقات

|}تمامی زمان‌ها در یوتی‌سی ۴:۰۰- هستند.

### بازی رفت

----
----
----
----
----
----
----

### بازی برگشت

----
----
----
----
----
----
----

## منابع
نمونه‌کاهی

**نمونه‌برداری**  (به انگلیسی: Downsampling)، فرآیند نمونه برداری مجدد در یک سیستم پردازشسیگنال گسسته است. هر دو نمونه برداری کوچک و قطع می توانند مترادف با فشرده سازی باشند، یا می توانند یک فرآیند کامل کاهش پهنای باند (فیلتر کردن) و کاهش نرخ نمونه را توصیف کنند. 
هنگامی که فرآیند بر روی دنباله‌ای از نمونه‌های یک سیگنال یا یک تابع پیوسته انجام می‌شود، تقریبی از دنباله‌ای را ایجاد می‌کند که با نمونه‌برداری از سیگنال با نرخ کمتر (یا چگالی، مانند مورد عکس) به دست می‌آید.

## منابع

* Discrete Time Signal Processing, A.V. Oppenheim, R.W. Schafer, J.R. Buck, 2nd Edition, Prentice Hall, , 1998.

رده:پردازش سیگنال
رده:پردازش سیگنال دیجیتال
لنسر آقالوویان

**لنسر آبگاری آقالوویان** (؛ زادهٔ ) یک فیزیک‌دان و سیاستمدار اهل ارمنستان است. وی همچنین نامزد انتخابات ریاست جمهوری بود.

## زندگی‌نامه
در ۳ فوریهٔ ۱۹۴۰ ‏در روستای کولاتاک به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل شد. وی عضو فرهنگستان ملی علوم ارمنستان بود. وی همچنین برنده دانشمند شایسته جمهوری ارمنستان (۲۰۱۰) و جایزه علمی بین‌المللی ویکتور هامبارتسومیان شده است.

## آثار برجسته
* برخی مسائل در نظریه ورق‌ها و پوسته‌های آیزوتروپیک. - ایروان، ۱۹۶۶. - ۱۳۲ صفحه.
* نمایش‌های آسیمپتوتیکی حل‌های معادلات نظریه الاستیسیته اجسام آیزوتروپیک و نظریه‌های کاربردی مرتبط با تیرها، ورق‌ها و پوسته‌ها. - ایروان، ۱۹۷۹. - ۳۳۲ صفحه.
* نظریه آسیمپتوتیکی ورق‌ها و پوسته‌های آیزوتروپیک / لنسر آبگاری آقالویان. - تهران: نشر علم : انتشارات فیزیک-ریاضی، ۱۹۹۷. - ۴۱۴ صفحه. شابک ۵-۰۲-۰۱۵۰۹۳-۲

## یادداشت

## جستارهای وابسته
* فهرست دانشمندان و فیلسوفان ارمنی

## منابع

* 

*  
* 
* 
* 
* 

رده:اعضای فرهنگستان ملی علوم ارمنستان
رده:افراد زنده
رده:اهالی استان مارتاکرت
رده:دانشمندان اهل ارمنستان
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه دولتی ایروان
رده:دکترهای علوم فیزیک-ریاضی
رده:زادگان ۱۹۴۰ (میلادی)
رده:سیاستمداران اهل ارمنستان
رده:نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری ارمنستان