سیاره شبح

**سیاره شبح** () یک فیلم علمی-تخیلی آمریکایی محصول ۱۹۶۱ است که به صورت مستقل و سیاه و سفید تولید شده است. تهیه‌کننده این فیلم فرد گبهارت، کارگردان آن ویلیام مارشال و بازیگران اصلی آن دین فردریکس، کالین گری، آنتونی دکستر و فرانسیس بوشمن هستند. این فیلم اولین حضور رسمی ریچارد کیل در تیتراژ یک فیلم محسوب می‌شود، هرچند او در لباس ماسک‌دار هیولا قابل شناسایی نیست. *سیاره شبح* در ۱۳ دسامبر ۱۹۶۱ در ایالات متحده توسط آمریکن اینترنشنال پیکچرز به صورت دو فیلم با یک بلیت همراه با فیلم *[[مأموریت در فضای بیرونی]]* (۱۹۶۰) اکران شد.

این فیلم در مجموعه تلویزیونی *[[تئاتر علمی معمایی ۳۰۰۰]]* به عنوان قسمت شماره ۹۰۲ نمایش داده شده است.

## داستان
بندانگشتی|چپ|thumbtime=3:43|''سیاره شبح''
سال ۱۹۸۰ است و «جناح کاوش‌های فضایی» نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا پایگاه‌هایی روی ماه دارد و در آستانه مأموریتی به مریخ است. وقتی یکی دیگر از فضاپیماهای دو نفره «پگاسوس» به طرز مرموزی ناپدید می‌شود، شایعاتی دربارهٔ هیولاهای فضایی و سیاره‌های شبح‌وار پخش می‌شود. به کاپیتان فرانک چپمن و مسیریاب او، ستوان ری ماکونن، دستور داده می‌شود تا در این باره تحقیق کنند.

در حین جستجو، فضاپیمای آن‌ها بر اثر بارش شهابی آسیب می‌بیند و هر دو مرد مجبور می‌شوند برای تعمیرات به بیرون بروند. اما یک ذره به اندازه گلوله، لوله هوای لباس فضایی چپمن را سوراخ کرده و او را بیهوش می‌کند. ماکونن موفق به تعمیر لوله می‌شود، اما هنگامی که دریچه هوابند را باز می‌کند، توسط ذره مشابهی مورد اصابت قرار می‌گیرد و کشته می‌شود. آخرین اقدام ماکونن پیش از پرتاب شدن به اعماق فضا، هل دادن چپمن به داخل و بستن دریچه هوابند است. چپمن به هوش می‌آید و متوجه می‌شود ماکونن ناپدید شده و خودش قادر به برقراری ارتباط با پایگاه ماه نیست. او گزارشی ضبط می‌کند که در آن ذکر می‌کند باید روی یک سیارک فرود اضطراری داشته باشد، زیرا آن سیارک به نحوی فضاپیمای پگاسوس او را به سمت خود می‌کشد.

چپمن در حالی که هنوز اثرات حادثه را حس می‌کند از سفینه خارج می‌شود، از حال می‌رود و انسان‌نماهای کوچکی به طول حدود شش اینچ را می‌بیند که نزدیک می‌شوند. پس از باز شدن آفتاب‌گیر کلاهش، او می‌تواند نفس بکشد اما به دلیل جو سیارک، به اندازه آن‌ها کوچک می‌شود. او را به زیر زمین می‌برند.

سسوم، حاکم پیر و خردمند «رتون» (نام بومی ریزسیاره سنگی و ظاهراً بی‌جانی که چپمن در آن فرود آمده)، توضیح می‌دهد که اگرچه فضاپیمای او توسط پرتو کششی گرانشی آن‌ها به سلامت پایین آورده شده، اما آن‌ها نتوانسته‌اند همین کار را برای فضاپیماهای قبلی زمین که نزدیک شده بودند انجام دهند و آن‌ها به همراه خدمه‌شان هنگام برخورد با سطح رتون کاملاً نابود شده‌اند. او به چپمن اطلاع می‌دهد که هرگز نمی‌تواند آنجا را ترک کند اما از تمام حقوق یک شهروند رتون برخوردار خواهد بود. در حالی که او خواب بود، فضاپیمایش به فضا فرستاده شد تا وجود رتون و از آن مهم‌تر، فناوری گرانشی آن‌ها که به رتونی‌ها اجازه می‌دهد دنیای خود را در فضا هدایت کنند، مخفی بماند.

چپمن با دو زن زیبا آشنا می‌شود: لیارا، دختر بلوند و مغرور سسوم، و زتای مهربان اما لال با موهای سیاه. لیارا مشتاق است به سوالات بسیار او دربارهٔ رتون پاسخ دهد. سسوم به چپمن می‌گوید که بعداً وقتی به زندگی در رتون عادت کرد، می‌تواند با یکی از این زنان ازدواج کند.

لیارا پس از تعقیب و گفتگوی مداوم با چپمن، عشق خود را به او ابراز می‌کند، اما چپمن که هنوز مشتاق بازگشت به نزد مردم خودش است، او را به آرامی رد می‌کند. هرون، مرد جوانی که عاشق لیارا است، تلاش می‌کند با دروغ گفتن به سسوم و ادعای اینکه چپمن سعی دارد هر دو زن را فریب دهد، لیارا را برای خودش به دست آورد.

هرون با بیان اینکه این را جنایتی علیه مردم رتون می‌داند، تقاضای دوئل تا سرحد مرگ می‌کند. چپمن می‌پذیرد و آن دو وارد نوعی مبارزه می‌شوند که در آن حریفان باید یکدیگر را روی صفحات گرانشی هل دهند که در صورت لمس باعث تجزیه فوری می‌شود. درست زمانی که چپمن می‌خواهد هرون را روی صفحه هل دهد، او را رها می‌کند و می‌گوید نمی‌تواند کسی را بدون دلیل بکشد.

با گذشت زمان، چپمن و زتای لال با هم آشنا شده و در نهایت عاشق هم می‌شوند. هرون اواخر یک شب نزد چپمن می‌آید و پیشنهاد می‌دهد که به فرار او کمک کند.

با این حال، هرگونه برنامه برای آینده متوقف می‌شود، زیرا چپمن متوجه دلیل مسیر نامنظم رتون در فضا می‌شود: به این دلیل است که این سیارک مورد حمله سولاریت‌ها قرار گرفته است؛ یک نژاد بیگانه از «مردمان آتشین» از یک «ماهواره خورشیدی» ناشناخته. آن‌ها می‌خواهند رتون را با جنگنده‌های شعله‌ور خود نابود کنند تا راز کنترل گرانشی آن را بدزدند.

با کمک چپمن، سسوم و هرون ناوگان دشمن را با استفاده از یک پرتو گرانشی نابود می‌کنند. در طول نبرد، یک زندانی غول‌پیکر سولاریت با قد ۷ فوت که در حمله قبلی اسیر شده بود، با از کار افتادن مانع گرانشی فرار می‌کند. این موجود در راهروها پرسه زده و زتا را اسیر می‌کند؛ زتا پیش از این بر اثر برخورد دوران کودکی با این گونه وحشی، دچار شوک شده و لال شده بود. پس از حمله موجود به سسوم، چپمن و هرون تلاش می‌کنند زتا را نجات دهند. چپمن با هل دادن سولاریت روی یک صفحه گرانشی، او را شکست می‌دهد.

در حین ربوده شدن، لالی زتا با دیدن اینکه چپمن در آستانه حمله موجود قرار دارد، از بین می‌رود و او می‌تواند فریاد زده و به او هشدار دهد. بازگشت صدایش به او اجازه می‌دهد تا بعداً عشق خود را به چپمن اعتراف کند. آن دو یکدیگر را می‌بوسند، اما زتا می‌داند که او باید به دنیای خودش بازگردد. یک گروه جستجو از زمین چپمن را پیدا می‌کنند. چپمن برای حفظ راز مردم‌خوانده‌اش، به داخل لباس فضایی خود می‌خزد و پس از قرار گرفتن دوباره در معرض گازهای جوی زمین، به اندازه طبیعی خود بازمی‌گردد. او با بی‌میلی همراه با گروه جستجو می‌رود و زتا و دنیای کوچک رتون را پشت سر می‌گذارد.

## بازیگران

* دین فردریکس در نقش کاپیتان فرانک چپمن
* کالین گری در نقش لیارا
* آنتونی دکستر در نقش هرون
* فرانسیس بوشمن در نقش سسوم
* جیمی ولدن در نقش ستوان وب
* دولورس فیث در نقش زتا
* ریچارد وبر در نقش ستوان ری ماکونن
* آل جارویس در نقش قاضی ایدن
* دیک هینز در نقش سرهنگ لانسفیلد
* ارل مک‌دانیلز در نقش کاپیتان لئونارد
* مایک مارشال (بازیگر) در نقش ستوان وایت
* ریچارد کیل در نقش سولاریت
* مریسا ماتس در نقش عضو هیئت منصفه

## تولید
کارگردان ویلیام مارشال که پیش از این بازیگر و رهبر ارکستر بود، پیش‌تر دو فیلم با ارول فلین به نام‌های *سلام خدا* و *ماجراهای کاپیتان فابیان* ساخته بود. پسر او، مایک مارشال، اولین بازی خود را در *سیاره شبح* انجام داد. فرد گبهارت، نویسنده و تهیه‌کننده مشترک، پیش از این فیلم علمی-تخیلی ۱۹۶۰ کلمبیا پیکچرز با نام *[[۱۲ به ماه]]* را تهیه و نویسندگی کرده بود. بازیگر اصلی، دین فردریکس، به تازگی بازی در نقش اصلی سریال تلویزیونی ان‌بی‌سی به نام *استیو کانیون* را به پایان رسانده بود که پس از فصل اول و ۳۴ قسمت لغو شد. فرانسیس ایکس. بوشمن، بازیگر مقابل، ستاره بزرگ دوران فیلم صامت بود. این اولین نقش رسمی ریچارد کیل بود که در تیتراژ ذکر شد؛ او نقش سولاریت اسیر شده را بازی کرد.

دکورهای داخلی فضاپیما، کلاه‌های لباس فضایی و کوله‌پشتی‌های اکسیژن و جلوه‌های ویژه فیلم *سیاره شبح* در اصل در سریال تلویزیونی علمی-تخیلی شرکت «زیو» (Ziv Company) به نام *[[مردان در فضا]]* ظاهر شده بودند که در سال ۱۹۵۹ از شبکه سی‌بی‌اس پخش شد.

## بازخورد
نشریه *[[بولتن ماهانه فیلم]]* نوشت: «تکه‌ای مبتذل از مزخرفات علمی-تخیلی که از هر سو به دنبال الهام می‌گردد. ایده لی‌لی‌پوتی‌ها به سرعت فراموش می‌شود؛ واحد کنترل گرانشی با تکان دادن دست کار می‌کند و طوری به نظر می‌رسد که گویی باید آهنگی تولید کند؛ یک هیولا در قالب یک سولاریت اسیر شده در دسترس است و هرچند حضور او کوتاه است، اما برای انجام وظیفه‌اش در ربودن قهرمان زن کافی است. تنها نکته جالب، حضور بازیگر پیشکسوت فرانسیس ایکس. بوشمن است که نقش رهبر رتون را بازی می‌کند.»

نشریه *باکس‌آفیس* نوشت: «فردریکس قهرمانی خوش‌چهره و جدی است که کارهای هرکولی انجام می‌دهد. کارگردانی ویلیام مارشال که به‌طور متعارف توسعه یافته، داستان را با حواشی اندک بازگو می‌کند.»

## رسانه خانگی
* *سیاره شبح* به دلیل قرار داشتن در مالکیت عمومی، چندین بار در قالب دی‌وی‌دی‌های «ارزان‌قیمت» منتشر شده است.
* یک نسخه رنگی از فیلم توسط «لجند فیلمز» منتشر شد.
* یک نسخه صفحه‌عریض بازسازی شده از روی نسخه ۱۳۵ میلی‌متری، در ۱۰ دسامبر ۲۰۱۷ توسط Snappy Video منتشر شد.
* نسخه *[[تئاتر علمی معمایی ۳۰۰۰]]* این فیلم توسط راینو انترتینمنت به عنوان بخشی از مجموعه «Collection, Volume 8» منتشر شد. شات! فکتوری این قسمت را در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۸ مجدداً منتشر کرد. قسمت‌های دیگر این مجموعه شامل *[[هاب‌گابلین‌ها]]*، *[[هیولا در حرکت]]* و *[[مرده پاسخ می‌دهد]]* است.
* یک نسخه بلوری سه بعدی در ۱ مه ۲۰۲۵ منتشر شد.

## میراث
* این فیلم با تغییرات جزئی در داستان، به یک کمیک تبدیل شد.
* تصاویری از این فیلم در یک کمپین تبلیغاتی در سال ۲۰۱۰ برای «لا کوئینتا»، یک زنجیره هتل آمریکایی، استفاده شد.
* گروه راک فانتوم پلنت نام خود را از این فیلم گرفته‌اند.

### تئاتر علمی معمایی ۳۰۰۰
*سیاره شبح* در قسمت ۹۰۲ سریال *[[تئاتر علمی معمایی ۳۰۰۰]]* (MST3K) به نمایش درآمد که در ۲۱ مارس ۱۹۹۸ از شبکه سای‌فای پخش شد. بیل کوربت، نویسنده و بازیگر، خاطرنشان کرد که صحنه‌های زیاد گفتگوهای توضیحی فیلم، نوشتن برای این قسمت را دشوار کرده بود. او همچنین به شباهت نقش کالین گری در این فیلم با نقش قبلی‌اش در فیلم *زن زالو* اشاره کرد.

جیم وورل، نویسنده، این قسمت را در رتبه ۹۱ (از ۱۹۷ قسمت کل) در رتبه‌بندی ۱۲ فصل اول سریال قرار داد. وورل می‌نویسد *سیاره شبح* «هم احمقانه و هم درون‌گرا است» و «خودش را بسیار جدی‌تر از هر کسی در میان تماشاگران می‌گیرد» در حالی که جلوه‌های ویژه مضحکی را در صحنه‌های موشکی به نمایش می‌گذارد. او همچنین اشاره کرد که «هر چیزی مربوط به میله مبارزه - عصایی به شکل استخوان جناغ که بیگانگان برای شرکت در بازی‌های گلادیاتوری احمقانه از آن استفاده می‌کنند - نقطه اوج فیلم بود.»

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:فیلم‌های ۱۹۶۱ (میلادی)
رده:فیلم‌های آمریکن اینترنشنال پیکچرز
رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های درباره تغییر ابعاد
رده:فیلم‌های درباره فضانوردان
رده:فیلم‌های سیاه‌وسفید آمریکایی
رده:فیلم‌های علمی تخیلی آمریکایی
رده:فیلم‌های مستقل ۱۹۶۱ (میلادی)
رده:فیلم‌های مستقل آمریکایی
رده:فیلم‌های مورد اقتباس در کمیک‌ها
رده:فیلم‌های واقع‌شده در ۱۹۸۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در آینده
رده:فیلم‌های هیولایی آمریکایی
رده:مقاله‌های دارای ویدئو