اختلاف دریایی ۲۰۰۸ ایران و آمریکا

**اختلاف دریایی ۲۰۰۸ ایران و آمریکا** ()، به مجموعه‌ای از رویارویی‌های دریایی بین قایق‌های تندروی ایران و آمریکا در تنگه هرمز در دسامبر ۲۰۰۷ و ژانویهٔ ۲۰۰۸ اشاره دارد.

## حادثه
بندانگشتی|نقشه تنگه هرمز با مرزهای سیاسی دریایی
بندانگشتی|300px|۶ ژانویه ۲۰۰۸: قایق‌های تندروی ایرانی در نزدیکی کشتی‌های نیروی دریایی ایالات متحده مانور می‌دهند
در ۶ ژانویه ۲۰۰۸، پنج قایق گشتی ایرانی که خدمه آنها سپاه پاسداران بودند به سه کشتی جنگی نیروی دریایی ایالات متحده در تنگه هرمز نزدیک شدند: رزم‌ناو یواس‌اس پورت رویال (سی‌جی-۷۳)، ناوشکن یواس‌اس هاپر (دی‌دی‌جی-۷۰) و ناوچه کلاس الیور هازارد پری یواس‌اس اینگراهام (اف‌اف‌جی-۶۱). در مجموعه‌ای از ویدیو و صدای منتشر شده توسط پنتاگون از تحریک‌آمیزترین لحظات این رویارویی، افسر رادیوی ناو «هاپر» یواس‌اس دیده و شنیده می‌شود که در تلاش برای برقراری تماس رادیویی با قایق‌های ایرانی است. چند لحظه بعد، صدای دیگری از طریق رادیو به «هاپر» می‌گوید: «من به سمت شما می‌آیم. شما [در عرض یا بعد از] [*static*] دقیقه منفجر خواهید شد.»

گزارش‌های اولیه ایالات متحده نشان می‌داد که از آنجا که قایق‌های ایرانی به دور کشتی‌های جنگی ایالات متحده می‌چرخیدند و دیده شده بود که چندین بسته را به داخل آب می‌اندازند، کشتی‌های ایالات متحده چاره‌ای جز جدی گرفتن تهدیدها و حفظ حالت دفاعی نداشتند. مقامات پنتاگون گفتند که کشتی‌های آمریکایی در شرف آتش گشودن بودند که قایق‌های ایرانی عقب‌نشینی کردند. فرمانده ناو «هاپر» علناً تکذیب کرد که کشتی‌های آمریکایی قصد آتش گشودن دارند. جف جیمز، فرمانده «هاپر»، گفت: «در تمام این مدت، ما در حال بررسی واکنش‌های از پیش برنامه‌ریزی‌شده و واکنش‌های سنجیده و بسیار منظم خود بودیم تا قبل از اینکه مجبور به انجام هرگونه اقدام مرگباری شویم، آنها را از این کار منصرف کنیم. و خوشبختانه برای همه افراد درگیر، آنها قبل از اینکه به نقطه‌ای برسیم که نیاز به آتش گشودن داشته باشیم، به سمت ما برگشتند.»

مقامات ایالات متحده گفتند که ایرانی‌ها «آزار و اذیت کردند و کشتی‌های نیروی دریایی آنها را تحریک کرد و به فاصلهٔ  یکی از کشتی‌های جنگی رسید. مقامات ایرانی در واکنش به این حادثه، آن را یک برخورد معمولی از نوعی که همیشه در آب‌های شلوغ خلیج فارس اتفاق می‌افتد، نامیدند. در پاسخ، وزارت دفاع ایالات متحده در ۸ ژانویه ۲۰۰۸ خلاصه‌ای از https://web.archive.org/web/20080111164148/http://www.defenselink.mil/dodcmsshare/briefingslide/320/080107-D-6570C-001.wmv بخشی از فایل‌های صوتی و تصویری این حادثه را که شامل تهدید رادیویی نیز می‌شد، منتشر کرد. یک منبع سپاه پاسداران ایران اظهار داشت: «فیلم‌های منتشر شده توسط نیروی دریایی ایالات متحده، تصاویر آرشیوی هستند و صداها ساختگی هستند.» در ۱۰ ژانویه ۲۰۰۸، ایران ایالات متحده را به ایجاد «هیاهوی رسانه‌ای» متهم کرد. سپس پرس تی‌وی ایران ویدیوی خلاصه شده خود از این حادثه را منتشر کرد که در آن هیچ تهدیدی شنیده نمی‌شود. ایالات متحده بعداً یک ویدیوی ۳۶ دقیقه‌ای از این حادثه منتشر کرد.

در مورد منبع پخش این صداهای تهدیدآمیز رادیویی، سردرگمی‌هایی وجود داشته است. فارسی‌زبانان و ایرانیان به «واشینگتن پست» گفته‌اند که لهجه موجود در صدای ضبط‌شده آمریکایی‌ها، ایرانی به نظر نمی‌رسد. «نیویورک تایمز» خاطرنشان کرد که صدای منتشرشده توسط ایالات متحده شامل هیچ گونه صدای محیطی از نوعی که اگر پخش از یکی از قایق‌های تندرو باشد، انتظار می‌رود، نیست. «نیروی دریایی تایمز» نوشت که این حادثه می‌تواند توسط یک مزاحم محلی معروف به میمون فیلیپینی ایجاد شده باشد و خاطرنشان کرد که صدای تهدیدآمیز با صدای افسر ایرانی متفاوت است. چندین رسانه گزارش دادند که نیروی دریایی، صدای ضبط‌شده تهدید ادعایی ایران را به یک نوار ویدیویی از این حادثه متصل کرده است.

سخنگوی پنتاگون که قایق‌های ایرانی را «قایق گشتی با مانور بالا» توصیف کرد که «به وضوح مسلح» بود، توجه نکرد که چنین قایق‌هایی معمولاً فقط دو یا سه خدمه دارند و معمولاً فقط به مسلسل مسلح هستند. تنها قایقی که به اندازه کافی نزدیک بود تا برای کشتی‌های ایالات متحده قابل مشاهده باشد، غیرمسلح بود، همان‌طور که عکس بزرگ شده قایق از ویدیوی نیروی دریایی نشان می‌دهد.

در ۱۲ ژانویه ۲۰۰۸، مشخص شد که برخلاف گزارش‌های قبلی، بسته‌هایی که قایق‌های ایرانی به آب انداخته بودند، هیچ تهدیدی برای کشتی‌های ایالات متحده ایجاد نمی‌کرد. کشتی‌های پیشرو ایالات متحده مشاهده کردند که آنها اشیاء شناور سبک بی‌خطری هستند و آنها را به عنوان یک خطر گزارش نکردند تا کشتی‌های ایالات متحده را تعقیب کنند.

در ۱۲ ژانویه ۲۰۰۸، دو حادثه قبلی در دسامبر ۲۰۰۷ توسط مقامات نیروی دریایی ایالات متحده فاش شد که در یکی از آنها  در پاسخ به یک قایق کوچک ایرانی که در ۱۹ دسامبر به آن نزدیک می‌شد، شلیک اخطار شلیک کرد. طبق گزارش‌ها، قایق ایرانی پس از شلیک گلوله‌ها عقب‌نشینی کرد.

به گزارش خبرگزاری دانشجویی ایسنا، علی شیرازی، دستیار روحانی میان‌رده علی خامنه‌ای، رهبر ایران، در سخنرانی ۸ ژوئیه خود خطاب به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی گفت: «رژیم صهیونیستی مقامات کاخ سفید را برای حمله به ایران تحت فشار قرار می‌دهد. اگر آنها چنین حماقتی مرتکب شوند، تل‌آویو و کشتی‌های ایالات متحده در خلیج فارس اولین اهداف ایران خواهند بود و آنها سوزانده خواهند شد.»

## زمینه تاریخی
حضور کشتی‌های جنگی ایالات متحده در تنگه هرمز از ۳ ژوئیه ۱۹۸۸، زمانی که رزم‌ناو نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا یواس‌اس وینسنس یک پرواز تجاری ایران را در حریم هوایی ایران بر فراز تنگه سرنگون کرد و ۲۹۰ غیرنظامی را کشت، حادثه‌ای که ایالات متحده هرگز بابت آن عذرخواهی نکرد، اگرچه غرامت مالی پرداخت کرد.

## زمینه سرزمینی
برای عبور از تنگه هرمز، که در باریک‌ترین حالت خود  عرض دارد، کشتی‌ها از آب‌های سرزمینی ایران و عمان تحت مفاد «عبور ترانزیتی» کنوانسیون ملل متحد درباره حقوق دریاها عبور می‌کنند. نه ایران و نه ایالات متحده این کنوانسیون را تصویب نکرده‌اند، اما ایالات متحده قوانین سنتی ناوبری را آنطور که در کنوانسیون منعکس شده است، می‌پذیرد. ایران اعلام کرده است که «حق درخواست مجوز قبلی برای کشتی‌های جنگی جهت اعمال حق عبور بی‌ضرر از دریای سرزمینی خود را برای خود محفوظ می‌دارد.» مشخص نیست که آیا این حادثه در آب‌های سرزمینی ایران یا عمان رخ داده است.

## جستارهای وابسته
* دستگیری سربازان بریتانیایی توسط ایران
* یواس‌اس تیفون
* چالش هزاره ۲۰۰۲
* دستگیری ملوانان آمریکایی

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:ایران در ۲۰۰۷ (میلادی)
رده:ایران در ۲۰۰۸ (میلادی)
رده:تاریخ خلیج فارس
رده:تنگه هرمز
رده:حادثه‌های دریایی بین‌المللی
رده:درگیری‌ها در ۲۰۰۷ (میلادی)
رده:درگیری‌ها در ۲۰۰۸ (میلادی)
رده:روابط نظامی ایران و ایالات متحده آمریکا
رده:نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا در سده ۲۱ (میلادی)