هشومر هتسعیر

**هشومر هتسعیر** (، به معنای «نگهبان جوان») یک جنبش جوانان یهودی سکولار وابسته به صهیونیسم کارگری است که در سال ۱۹۱۳ در پادشاهی گالیسیا و لودومریا در اتریش-مجارستان بنیان‌گذاری شد. این نام همچنین به حزب کارگران هشومر هتسعیر اطلاق می‌شد که بازوی سیاسی جنبش در یه‌شو در دوران قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود.

هشومر هتسعیر کهن‌ترین جنبش جوانان صهیونیستی است که هنوز به کار خود ادامه می‌دهد. این جنبش به همراه هنوعر هعوود وهلومد از اسرائیل عضو جنبش بین‌المللی فالکون – انترناسیونال سوسیالیست آموزشی است. هشومر هتسعیر هم‌اکنون بیش از ۷٬۰۰۰ عضو در سراسر جهان (به‌جز اسرائیل) دارد و در کشورهای متعددی در اروپا، آمریکای شمالی و جنوبی و استرالیا کنش‌های هفتگی و اردوهای جوانان برگزار می‌کند.

## شکل‌گیری نخستین

هشومر هتسعیر از ادغام دو گروه پدید آمد: «هشومر» (نگهبان) که یک گروه پیشاهنگی صهیونیستی بود و «تسعیری صیون» (جوانان صهیون) که حلقه‌ای اندیشه‌ورزانه برای بررسی صهیونیسم، سوسیالیسم و تاریخ یهود بود. این جنبش در آغاز گرایش مارکسیستی-صهیونیستی داشت و از اندیشه‌های بر بوروخوف و گوستاو وینکن و همچنین رابرت بی‌دن-پاول و جنبش واندرفوگل آلمانی تأثیر پذیرفت. هشومر هتسعیر بر این باور بود که رهایی جوانان یهودی از راه علیا (مهاجرت) به سرزمین فلسطین و زندگی در کیبوتص‌ها شدنی است. پس از جنگ جهانی اول، جنبش به‌صورت یک سازمان پیشاهنگی در جوامع یهودی سراسر جهان گسترش یافت.

روان‌کاوی نیز بر جنبش تأثیر گذاشت؛ بخشی از این تأثیر از طریق زیگفرید برنفلد و بخشی از طریق فیلسوف مارتین بوبر بود. اوتو فنیخل نیز از تلاش‌های هشومر هتسعیر برای ادغام مارکسیسم با روان‌کاوی پشتیبانی کرد. مربیان جنبش می‌کوشیدند تصویر کودک را از بدو تولد تا بلوغ شکل دهند؛ برخی از آنان با کارهای آنتوان سیمینوویچ ماکارنکو، مربی شوروی که آموزش جمعی را ترویج می‌کرد، آشنا بودند.

اعضای جنبش از ۱۹۱۹ در فلسطین تحت قیمومت ساکن شدند. در ۱۹۲۷، چهار کیبوتصی که هشومر هتسعیر بنیان‌گذاری کرده بود، با یکدیگر متحد شدند و فدراسیون کیبوتص آرتزی را پدیدآوردند. جنبش همچنین حزبی سیاسی هم‌نام تشکیل داد که از راه‌حل دوملیتی در فلسطین تحت قیمومت با برابری میان عرب‌ها و یهودیان پشتیبانی می‌کرد. به همین دلیل، هنگامی که گروه کوچکی از رهبران صهیونیست در مه ۱۹۴۲ در هتل بیلتمور نیویورک گرد هم آمدند، نمایندگان هشومر هتسعیر به برنامه بیلتمور رأی مخالف دادند.

در ۱۹۳۶، حزب کیبوتصی هشومر هتسعیر حزب سیاسی شهری‌ای به نام اتحادیه سوسیالیستی فلسطین را راه‌اندازی کرد که نماینده غیرکیبوتص‌نشینانی بود که دیدگاه سیاسی جنبش را به اشتراک می‌گذاشتند. این اتحادیه تنها حزب صهیونیستی در یه‌شو بود که اعضای عرب را به‌عنوان برابر می‌پذیرفت، از حقوق عرب‌ها پشتیبانی می‌کرد و خواستار دولت دوملیتی در فلسطین بود. در دهه ۱۹۳۰، هشومر هتسعیر (به همراه ماپای) به بین‌الملل مارکسیستی انقلابی (معروف به «دفتر لندن») وابسته بود و نه به بین‌الملل کارگری و سوسیالیستی جریان اصلی و نه به بین‌الملل سوم لنینیستی.

## رشد و هولوکاست

تا سال ۱۹۳۹ شمار اعضای هشومر هتسعیر به ۷۰٬۰۰۰ نفر در سراسر جهان رسید و پایگاه اصلی عضویت آن در اروپای شرقی بود. با آغاز جنگ جهانی دوم و هولوکاست، اعضای هشومر هتسعیر بر مقاومت در برابر نازی‌ها تمرکز کردند. مردخای آنیلویچ، رهبر شاخه ورشوی جنبش، فرماندهی سازمان رزم یهودیان را بر عهده گرفت و از رهبران خیزش گتوی ورشو شد. اعضای دیگر جنبش در مقاومت و نجات یهودیان در مجارستان، لیتوانی و اسلواکی نقش‌آفرینی کردند. رهبران هشومر هتسعیر در رومانی به دلیل کنش‌های ضدفاشیستی دستگیر و اعدام شدند. در فرانسه و بلژیک، لئوپولد ترپر، سوفیا پوزنانسکا و دیگر کنشگران لهستانی هشومر هتسعیر بخشی از جنبش مقاومت (رزیستانس) بودند.

در سوی دیگر، آبراهام گانتسوایخ، رئیس پیشین شاخه هشومر هتسعیر در ووچ، شبکه همدستی یهودی-نازی «گروه ۱۳» (معروف به گشتاپوی یهودی) را در دسامبر ۱۹۴۰ در گتوی ورشو تشکیل داد. او همچنین رهبری سازمان ژاگیف را بر عهده داشت که در فوریه ۱۹۴۳ با حمایت گشتاپو و در آغاز خیزش گتوی ورشو تشکیل شده بود.

پس از جنگ، جنبش در سازمان‌دهی مهاجرت غیرقانونی پناهندگان یهودی به فلسطین نقش داشت. اعضای آن همچنین در جنبش نظامی هاگانا و رهبری پالماخ مشارکت کردند.

پس از جنگ جهانی دوم، جنبش تا دهه ۱۹۵۰ گرایش استالینیستی داشت و در ۱۹۵۳ جشن‌های پوریم خود را به دلیل درگذشت استالین لغو کرد. پشتیبانی از استالین و اتحاد جماهیر شوروی از ۱۹۵۲ با آغاز محاکمه‌های اسلانسکی که رهبران یهودی حزب کمونیست چکسلواکی را هدف قرار داده بود رو به کاهش نهاد. این دادگاه‌های نمایشی همچنین به بازداشت و شکنجه و چهار سال و نیم زندانی شدن مردخای اورن، مقام ماپام، منجر شد.


File:MEMBERS OF "HASHOMER HATZAIR" YOUTH MOVEMENT IN KFAR SABA BRANCH BLOWING THE TRUMPET AS THEY WAVE THE MOVEMENT'S FLAG. תרועת חצוצרות והנפת דגל תנועת הD623-029.jpg|اعضای هشومر هتسعیر در شاخه کفر سابا در حال نواختن شیپور و برافراشتن پرچم جنبش، ۱۹۴۱
File:Flickr - Government Press Office (GPO) - May Day Parade.jpg|اعضای جنبش جوانان هشومر هتسعیر در رژه روز جهانی کارگر در تل‌آویو، ۱۹۴۶
File:PikiWiki Israel 4143 Gan-Shmuel sg9- 31.jpg|اعضای هشومر هتسعیر در کیبوتص گان شموئل، حدود ۱۹۵۵
File:PikiWiki Israel 4177 Gan-Shmuel sg29- 31.jpg|گان شموئل، حدود ۱۹۵۷


## تشکیل ماپام
پس از جنگ جهانی دوم، تناقض‌های ایدئولوژیک میان هشومر هتسعیر و ماپای تشدید شد. جنبش در ۱۹۴۷ حزب سیاسی مستقلی به نام هشومر هتسعیر تشکیل داد. در آغاز ۱۹۴۸ این حزب با آخدوت هعوودا (انشعاب چپ ماپای) و پوعالی صیون چپ ادغام شد و حزب ماپام (حزب متحد کارگران) را پدیدآورد. ماپام جهت‌گیری آشکارا طرفدار شوروی در پیش گرفت و در انتخابات ۱۹۴۹ نزدیک به ۱۵ درصد آرا را به دست آورد و دومین حزب کشور شد.

پس از کمپین ضدصهیونیستی اتحاد شوروی در آغاز دهه ۱۹۵۰ و محاکمه‌های پراگ (۱۹۵۲) و توطئه پزشکان (۱۹۵۳)، تکان‌های شدیدی در صفوف حزب پدید آمد. در ۱۹۵۴ جناح راست حزب (آخدوت هعوودا) ماپام را ترک کرد و در ۱۹۵۵ جناح چپ به رهبری موشه سنه به حزب کمونیست اسرائیل پیوست. ماپام با پایگاه اجتماعی محدود کیبوتصی هرگز نفوذ نخستین خود را بازنیافت. در ۱۹۹۲ ماپام در تشکیل حزب مرتص مشارکت کرد.

## وضعیت کنونی

هشومر هتسعیر همچنان به‌عنوان جنبش جوانان با مرکزیت اسرائیل به کار خود ادامه می‌دهد و در سطح بین‌المللی نیز فعال است. این جنبش در اروپا، آمریکای شمالی و لاتین و استرالیا کنش‌ها و اردوها (ماخانوت) برای جوانان سازمان‌دهی می‌کند. کنش‌ها هنوز بار ایدئولوژیک دارند اما با گذشت زمان با نیازهای جوامع نوین سازگار شده‌اند.

جنبش بیش از ۷٬۰۰۰ عضو در سراسر جهان (به استثنای اسرائیل) دارد و کنش‌های هفتگی و اردوها را در آلمان، کانادا، ایالات متحده، مکزیک، ونزوئلا، برزیل، آرژانتین، اروگوئه، شیلی، فرانسه، بلژیک، اتریش، ایتالیا، سوئیس، هلند، مجارستان، بلغارستان، بلاروس، اوکراین، استرالیا و لهستان برگزار می‌کند. در اسرائیل نیز حدود ۱۴٬۰۰۰ عضو دارد.

### آرژانتین
هشومر هتسعیر آرژانتین زمانی جنبشی بزرگ در جامعه یهودی آرژانتین بود اما در دهه‌های اخیر با افول مشترک همه جنبش‌های جوانان صهیونیستی در این کشور روبه‌رو شده‌است. جنبش هم‌اکنون در مرکز اجتماعی صاوتا در محله آلماگرو در شهر بوئنوس آیرس فعالیت می‌کند و حدود ۱۲۰ عضو دارد.

### استرالیا
شاخه استرالیایی جنبش در ملبورن در ۱۹۵۳ به‌عنوان انشعابی از هبونیم درور تأسیس شد. ساختمان آن در ملبورن به نام «بیت آنیلویچ» در منطقه سنت کیلدا ایست شناخته می‌شود. هم‌اکنون حدود ۷۰ عضو دارد و نشست‌های هفتگی و اردوهای دوسالانه برگزار می‌کند.

### اتریش
هشومر هتسعیر اتریش ریشه‌های خود را به هشومر هتسعیر اصلی در منطقه گالیسیا در امپراتوری اتریش-مجارستان بازمی‌گرداند. اعضای هشومر از نخستین اعضای اتحادیه پیشاهنگی اتریش در ۱۹۱۴ بودند و نخستین «کن» (شاخه محلی) را بنیان نهادند. این شاخه حدود یکصد عضو دارد و هفتگی گرد هم می‌آیند.

### بلژیک
هشومر هتسعیر در بلژیک از ۱۹۲۰ فعال بوده‌است. هر شنبه حدود ۲۵۰ عضو در رقص‌های فولکلوریک، فعالیت‌های بازی‌گونه و جشن شبات شرکت می‌کنند. چهار اردو در طول سال برگزار می‌شود. هشومر هتسعیر بلژیک بخشی از «بریت» یعنی اتحاد پنج جنبش جوانان صهیونیستی بلژیک است.

### فرانسه
در فرانسه جنبش جوانان با املای «Hachomer Hatzaïr» شناخته می‌شود. شاخه فرانسه در ۱۹۳۳ در پاریس در محله بلویل توسط یهودیان لهستانی و تونسی بنیان‌گذاری شد. هم‌اکنون حدود ۵۰۰ عضو در دو شاخه پاریس و لیون دارد و سه اردو در سال برگزار می‌کند.

### آلمان
هشومر هتسعیر آلمان در ۲۰۱۲ برای نخستین‌بار پس از ممنوعیت در دوران جنگ جهانی دوم و هولوکاست بازبنیان‌گذاری شد. این جنبش کنش‌های هفتگی در برلین برای کودکان و نوجوانان ۸ تا ۲۱ ساله و همچنین اردوی تابستانی سالانه برگزار می‌کند. پیش‌تر، از ۱۹۳۱ گروه‌هایی در چندین شهر آلمان فعال بودند تا اینکه شاخه آلمانی در ۱۹۳۸ توسط مقامات نازی منحل شد. میشا بروملیک فرایند نوسازی جنبش در آلمان را در کتابی دربارهٔ جنبش‌های جوانان یهودی آلمان شرح داد. برای کار پیرامون پیشینه جنبش در آلمان، هشومر هتسعیر آلمان جایزه شیمعون پرس ۲۰۲۳ را دریافت کرد.

### ایالات متحده و کانادا
در ایالات متحده و کانادا اردوهای تابستانی در طول تعطیلات مدارس برگزار می‌شود. دو اردوگاه تابستانی در لیبرتی (نیویورک) و پرت، انتاریو هر دو «اردوگاه شومریا» نامیده می‌شوند. جنبش همچنین در شهرهای مختلف قاره کنش‌هایی را برای ترویج فرایند صلح اسرائیل و فلسطین، صهیونیسم سوسیالیستی، کنشگری اجتماعی (تیکون عولم) و خروج از کرانه باختری و نوار غزه سازمان‌دهی می‌کند. هم‌اکنون شاخه‌هایی در تورنتو، شمال و مرکز نیوجرسی، نیویورک، واشینگتن و فیلادلفیا وجود دارد.

### برزیل
در برزیل جنبش به‌طور غیررسمی «شومر» نامیده می‌شود و شش شاخه در ریودوژانیرو (۲ شاخه)، سائوپائولو، فلوریانوپولیس، برازیلیا و ناتال دارد. حدود ۳۰۰ عضو در سطح ملی فعالیت دارند.

## اصول و ارزش‌ها
راهنمای کار هشومر هتسعیر «دیبروت» یعنی ده فرمان هشومر هتسعیر است. این فرمان‌ها در ساختار از قوانین پیشاهنگی الهام گرفته‌اند اما بنای اسرائیل و جامعه سوسیالیستی را نیز در نظر دارند. کار جنبش بر سه محور استوار است: دوستی میان ملت‌ها، پیشاهنگی و لائیسیته. لائیسیته در چارچوب تعلق به قوم یهود نگریسته می‌شود؛ جشن‌های دینی نه به‌عنوان مراسم مذهبی بلکه به‌عنوان نماد یهودی بودن برگزار می‌شوند.

برخلاف گذشته، مهاجرت به اسرائیل (علیا) دیگر در همه گروه‌ها محور اصلی کار نیست و جای آن را تشویق به زندگی یهودیت سکولار در محل سکونت فعلی گرفته‌است.

## اعضای سرشناس
از اعضای سرشناس هشومر هتسعیر می‌توان به این افراد اشاره کرد: مردخای آنیلویچ، آریک اینشتین، دن شختمن، بلا ابزوگ، تونی کلیف، ایهود گازیت، ارنست مندل، ابراهام لئون، بنی موریس، الیان کارپ، لئوپولد ترپر، زاهارا روبین، هاویوا رایک، ارون کلوگ، آبا حوشی، سم اسپیگل، مانس اشپربر، خوسه گورویچ، ایلان گلدفاین و گیلا مارتو. ایسر هارئیل و مناخم بگین نیز برای مدت کوتاهی عضو بودند پیش از آنکه نخستین به ماپای و دومی به جنبش راست‌گرای بیتار بپیوندد. نوآم چامسکی با جنبش همدلی و همکاری داشت هرچند هرگز عضو رسمی آن نبود.

## بایگانی
بایگانی مرکزی هشومر هتسعیر، مرکز پژوهش و مستندسازی ید یعری، در مرکز آموزشی گیوات خاویوا قرار دارد و به نام مئیر یعری نام‌گذاری شده‌است.


File:Logo de los 100 años.png|نشان صدمین سالگرد هشومر هتسعیر (۲۰۱۳)
File:Hashomer Hatzair.png|نشان قدیمی جنبش تا ۲۰۱۳
Image:Shomrit1.png|پیراهن هشومر هتسعیر
File:Demonstration against the housing prices in Israel (2011)(6).jpg|هشومر هتسعیر در تظاهرات علیه بهای مسکن در اسرائیل ۲۰۱۱


## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* تارنمای جهانی هشومر هتسعیر
* هشومر هتسعیر آلمان
* هشومر هتسعیر اتریش
* مرکز پژوهش و مستندسازی ید یعری

رده:صهیونیسم کارگری
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۱۳ (میلادی) در اتریش-مجارستان
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند