رقص محلی ایتالیایی

بندانگشتی|''سالتارلو''
**رقص محلی ایتالیایی** قرن‌هاست که بخش جدایی‌ناپذیر فرهنگ ایتالیایی بوده است. رقص از دانته تا رنسانس، ظهور تارانتلا در جنوب ایتالیا و احیای موسیقی و رقص محلی در دوران مدرن، رشته‌ای پیوسته در زندگی ایتالیایی‌ها بوده است.

## تاریخچه
### قرون وسطی
کارول یا کاروله (در ایتالیایی: کارولا) نوعی رقص دایره‌ای یا زنجیره‌ای همراه با آوازخوانی است که شکل غالب رقص در اروپا در قرون وسطی بوده و از حداقل قرن دوازدهم تا قرن چهاردهم رواج داشته است. این شکل رقص در ایتالیا نیز وجود داشته و گرچه دانته تنها چند اشاره گذرا به رقص دارد، جیووانی دل ویرجیلیو، هم‌عصر دانته (فعال بین سال‌های ۱۳۱۹–۱۳۲۷)، قدیمی‌ترین ذکر رقص‌های مردمی ایتالیایی را به ما ارائه می‌دهد. او گروهی از زنان را توصیف می‌کند که در جشنگاه سنت جان در بولونیا، از کلیسا خارج می‌شوند؛ آنها دایره‌ای تشکیل می‌دهند و رهبر گروه اولین بند شعر را می‌خواند، در پایان آن رقصندگان توقف کرده و دست‌ها را رها کرده و بخش تکراری شعر را می‌خوانند. سپس دایره دوباره شکل می‌گیرد و رهبر بند بعدی را اجرا می‌کند.

#### بوکاچیو
با این حال، این جووانی بوکاچیو (۱۳۱۳–۱۳۷۵) است که کارکرد اجتماعی رقص را در دکامرون (حدود ۱۳۵۰–۱۳۵۳) به تصویر می‌کشد. در شاهکار بوکاچیو، گروهی از مردان و زنان برای فرار از مرگ سیاه به ویلایی در حومه شهر سفر کرده‌اند و برای گذراندن وقت، مجموعه‌ای از داستان‌ها را تعریف می‌کنند. همچنین فعالیت‌های اجتماعی قبل و بعد از داستان‌ها وجود دارد که شامل آواز و رقص می‌شود. بعد از صبحانه در ابتدای روز اول:

: «و میزها برچیده شدند، زیرا همهٔ زنان دانای رقص کارول بودند و همچنین بخشی از جوانان به خوبی می‌توانستند نوازندگی و آوازخوانی کنند، ملکه فرمان داد که سازها آورده شوند؛ و بنا به فرمان او، دیونتو، ایوناوتو رقص را به نرمی و با نواختن ساز آغاز کردند.»

: «صبحانه صرف شد، میزها جمع شدند و ملکه دستور داد آلات موسیقی بیاورند؛ زیرا همه، چه بانوان و چه جوانان، می‌دانستند چگونه گامی بردارند و برخی از آنها با مهارت زیادی می‌نواختند و آواز می‌خواندند: بنابراین، به دستور او، دیونیو عود و فیامتا ویولن برداشت و با هماهنگی شیرین رقصی را آغاز کردند؛ [۱۰۷] و پس از اینکه خدمتکاران به ضیافت خود رفتند، ملکه، به همراه دیگر بانوان و دو مرد جوان، سرود باشکوهی را رهبری کرد؛ که در پایان آنها به خواندن تصنیف‌های زیبا و شاد پرداختند. [۱۰۸]»

برای هر یک از ده روز، آواز و رقص بخشی از فعالیت‌های قصه‌گوها است - در پایان روز ششم:

: «و پس از آنکه خیس شده و دوباره لباس پوشیدند، به دلیل اینکه کار خیلی دیر انجام می‌شد، به خانه بازگشتند، جایی که زنان را یافتند که در حال رقص کارول بر شعری بودند که فلامتا آن را می‌خواند…»

قطعات رقص در دکامرون نشان می‌دهد که سرود همیشه خوانده می‌شد اما می‌توانست با موسیقی سازی نیز همراه باشد، هم مردان و هم زنان می‌رقصیدند، اگرچه به نظر می‌رسد زنان بیشتر از مردان می‌رقصیدند و همه می‌دانستند چگونه برقصند.

بوکاچیو علاوه بر *کارولا،* از دو اصطلاح دیگر، *دانزا* و *بالو*، برای توصیف رقص‌های اجرا شده نیز استفاده می‌کند. برخی از محققان فرض می‌کنند که همه این اصطلاحات مترادف هستند، زیرا هیچ توصیف متمایزی به اشکال رقص داده نشده است، اما برخی دیگر این اصطلاحات را به معنای رقص‌های جداگانه می‌دانند و نام‌های آنها را به رقص‌های رنسانسی *باسادانزا* و *بالو* نسبت می‌دهند.

#### رقص در روستا
البته این توصیفات بوکاچیو همگی مربوط به رقص‌های شهری است، اما دکامرون حداقل نگاهی اجمالی به رقص‌های دهقانی نیز می‌اندازد. در داستان دوم روز هشتم دربارهٔ کشیش و مونا بلکوره، دربارهٔ مونا بلکوره آمده است:

:

دو اصطلاحی که بوکاچیو برای رقص به کار می‌برد، *ریدا* و *بالونچیو*، هر دو به رقص‌های دایره‌ای همراه با آواز اشاره دارند. نوع دیگری از رقص دایره‌ای همراه با آواز، ریگولتو است که در قرن‌های ۱۴ و ۱۵ در فلورانس و حومه اطراف آن شناخته می‌شد.

#### ایستانپیتا و دیگران
در یک نسخهٔ خطی ایتالیایی قرن چهاردهم در کتابخانهٔ بریتانیا (Add. 29987)، صفحات ۵۵v–58r و ۵۹v–63v شامل ۱۵ قطعه موسیقی تک‌صدایی است که هشت قطعهٔ اول با عنوان «ایستانپیتا» مشخص شده‌اند. از میان هفت قطعهٔ بعدی، چهار قطعه با عنوان «سالترلو»، یک قطعه «تروتو»، یک قطعه «لامنتو دی تریستانو» و قطعهٔ آخر با عنوان «لا مانفردینا» مشخص شده‌اند. این‌ها تنها نمونه‌های شناخته شده از موسیقی رقص سازی در ایتالیا در قرون وسطی هستند و همگی شباهت‌هایی با قطعات رقص فرانسوی پیشین به نام «ایستانپی» دارند.

در مورد اینکه آیا استامپی / استانپیتا در واقع یک رقص بوده یا صرفاً یک فرم موسیقایی، اختلاف نظر وجود دارد. کرت زاکس در کتاب *«تاریخ جهانی رقص»* معتقد است که ریتم قوی موسیقی، نام آن که از اصطلاح «مهر زدن» گرفته شده است، و منابع ادبی به این نکته اشاره دارند که استامپی قطعاً یک رقص بوده است. از سوی دیگر، ولکوپ با بررسی شواهد نتیجه می‌گیرد که استامپی صرفاً نامی برای موسیقی سازی اولیه بوده است.

#### تصویرسازی‌هایی از رقص
چپ|بندانگشتی|لورنزتی ۱۳۳۸–۴۰
یکی از قدیمی‌ترین تصاویر شناخته‌شده از رقص محلی ایتالیایی، بخشی از مجموعه‌ای از نقاشی‌های دیواری در کاخ عمومی در سینا اثر آمبروجو لورنزتی (حدود ۱۲۸۵–۱۳۴۸) است. بخشی از اثر او *با عنوان «تمثیل حکومت خوب»* که حدود سال‌های ۱۳۳۸–۱۳۴۰ نقاشی شده است، گروهی متشکل از نه رقصنده را نشان می‌دهد که همگی زن هستند و زن دیگری آنها را همراهی می‌کند که با تنبور می‌خواند و می‌نوازد و در حال اجرای یک «پل» هستند که در آن رقصندگان زیر دستان دو رقصندهٔ اصلی قرار می‌گیرند.
راست|بندانگشتی|آندره‌آ بونایوتی
یکی دیگر از تصاویر قرن چهاردهم از نقاش فلورانسی، آندره‌آ بونایوتی (۱۳۴۳–۱۳۷۷) گرفته شده است. یکی از مجموعه نقاشی‌های او با عنوان *«کلیسای مبارز و پیروز»* که در سال ۱۳۶۵ در کلیسای سانتا ماریا نوولا در فلورانس کشیده شده است، زنانی را نشان می‌دهد که به همراه زنی با دف در حال رقصیدن هستند.

### رنسانس
می‌توان در *کتاب «لیبر ساپورِکتی»* (یا *ایل ساپورِتو*) اثر سیمون پرودنزانی، منتشر شده در سال ۱۴۱۵، که موسیقی و رقص را در یک دربار خیالی توصیف می‌کند، و از آثار دیگر، مشاهده کرد که در اوایل قرن پانزدهم، مسیر انتقال اشکال رقص از رقص‌های عامیانه مردمی شهرها و روستاها به دربار اشراف بود. اما نگرش جدیدی در دربار ظاهر می‌شود که رقص را به یک شکل هنری ارتقا می‌دهد. در دوره قرون وسطی، هیچ نویسنده‌ای گام‌ها یا فیگورهای رقص را توصیف نمی‌کند، زیرا فرض بر این بود که همه می‌دانند چگونه برقصند. در اوایل رنسانس، رقص‌های دایره‌ای و زنجیری ساده قرن‌های اولیه هنوز وجود دارند - اشاراتی به رقص دایره‌ای (*ریدا*) و رقص در دایره‌ها تا اوایل قرن شانزدهم در «شب‌های پرجنب‌وجوش استراپارولا *»* وجود دارد. اما همچنین می‌بینیم که رقص‌های زوجی و عناصر تقلیدی اکنون ظاهر می‌شوند و رقص‌آرایی‌های رسمی برای اولین بار پدیدار می‌شوند. این هنر جدید رقص را می‌توان به ویژه در دربارهای اصلی میلان، پادوا، ونیز، فلورانس، بولونیا، پزارو، اوربینو و ناپل مشاهده کرد.

#### کتابچه‌های راهنمای رقص
با ارتقای جایگاه رقص به سطحی نوین، اساتید رقص در دربارها ظاهر شدند و اولین دستورالعمل‌های رقص از میانهٔ قرن پانزدهم شناخته شده‌اند.

## رقص‌های محلی بر پایه منطقه
### شمال ایتالیا
شمال ایتالیا به مناطق دره آئوستا، پیمونت، لیگوریا، لمباردی، ونتو، امیلیا-رومانیا، فریولی-ونزیا جولیا و ترنتینو-آلتو آدیگه اشاره دارد.
* **مونفرّینا** :یک رقص در  است  بار در منطقه پیمونت مونفرات سرچشمه گرفته اما اکنون در شمال و مرکز ایتالیا گسترده شده است. این بنا دارای ساختاری دو قسمتی است، یک گردشگاه و به دنبال آن یک زوج شکل.
* **جیرومتا**: رقص زوج دهقان بولونیا در  ضرب در سه بخش، یک گردش در اطراف، رقص اصلی، و یک چرخش نهایی.
* **گیگا**: در این  در رقص ریتم ، زوج‌ها دو قدم به جلو برمی‌دارند و سپس رقص اصلی را شروع می‌کنند: دست در دست، دو قدم به جلو، سپس دست‌ها را عوض می‌کنند و دو قدم به عقب می‌روند؛ سپس زوج دست‌ها را در هم قلاب می‌کنند و می‌رقصند، سپس مرد دست‌هایش را بالا می‌برد و زن زیر آنها می‌چرخد تا از هم جدا شوند و رقص را از سر بگیرند.
* **راگرو**: این رقص در  ریتم  توسط دو مرد و دو زن به شکل یک لوزی اجرا می‌شود، به طوری که مردان روبروی زنان قرار می‌گیرند. یک زوج چهار دور گردش می‌کنند، سپس زن می‌ایستد تا با زوج دوم که همگی دور هم حلقه می‌زنند، یک گروه تشکیل دهد. سپس آنها از هم جدا می‌شوند و به سمت مرد اول می‌روند و یک دور دیگر به محل خود برمی‌گردند. رقص دوباره با زوج دیگر که شروع کنندهٔ رقص هستند، آغاز می‌شود.
* **گالتا**: رقصی روستایی در  بار از استان بولونیا. در واله دی رنو این رقص با یک مرد و دو زن، هر کدام در دو طرف مرد، انجام می‌شود، در حالی که در واله دی ساونا رقص برای دو مرد و دو زن است، مردان در مرکز، پشت به پشت، و شرکای آنها در جلوی آنها قرار دارند.
* **ونزیانا**: رقص معروف بولونیا که توسط چهار رقصنده یا گاهی بیشتر (در پیانورا) انجام می‌شود و با یک آهنگ همراه است. وقتی چهار رقصنده اجرا می‌کنند، آرایش رقص به شکل لوزی است یا وقتی بیش از چهار نفر شرکت می‌کنند، دو ردیف رو به روی هم از زن و مرد قرار می‌گیرند. مردان و زنان در طول رقص به جای یکدیگر قرار می‌گیرند.
* **برگاماسکا**: برگاماسکا از رومانیا به عنوان رقصی برای یک زوج شناخته می‌شود، اما نوع دیگری از آن از سه زوج استفاده می‌کند. اونگارلی نوع سومی را در  توصیف می‌کند.  بار با ارقام چرخشی.

#### رقص سلاح
چندین نوع رقص سلاح از ایتالیا شناخته شده است، از جمله نبرد ساختگی (مورسکا)، رقص شمشیر و رقص چوب. تعدادی از این رقص‌ها از منطقه پیمونت در شمال ایتالیا هستند.

### ایتالیای مرکزی
[بندانگشتی|رقص محلی از ''[کومونه* [[فوسالتو]]، مولیز]]
ایتالیای مرکزی به مناطقی از [[توسکانی]]، [[مارکه]]، [[اومبریا]]، [[لاتسیو|لاتزیو]]، [[آبروتسو|ابروتزو]] و [[مولیزه]] اشاره دارد.
* *'سالتارلو رومانیولو**
* **سالتارلو لازیاله**
* **لو ساردارلو**: رقصی رایج در مرکز ایتالیا اما مختص مارچ‌ها. این رقص که توسط یک زوج در یک زمان انجام می‌شود، سه بخش دارد: الف) ''لو اسپونداپه'' که در آن مرد پا می‌کوبد در حالی که زن درجا می‌رقصد. ب) ''لو فیلو'' که در آن رقصندگان در حالی که پا می‌کوبند، پهلو به پهلو به هم نزدیک می‌شوند و به جلو و عقب می‌روند. ج) ''لو فرو'' که در آن رقصندگان در یک دایره می‌رقصند.
* **لاچیو دامور**: رقصی سنتی و باستانی از نوع مِیپول از پنا سنت آندره‌آ در ابروتزی، معمولاً برای دوازده زوج. این رقص چندین بخش دارد که با ملاقات مردان و زنان و همراهی آنها با تیرک آغاز می‌شود. پس از آن، زوج‌ها رقصی به سبک سالتارلو اجرا می‌کنند و سپس یک رقص دایره‌ای که در آن مردان (ناموفق) به زنان ابراز علاقه می‌کنند. سپس دایره‌ای دور تیرک تشکیل می‌شود، رقصندگان روبان‌های رنگی را می‌گیرند و با رقصی شبیه به رقص بافندگی می‌رقصند. این مراسم با رقص خداحافظی به پایان می‌رسد. در نسخه مدرن، یک رقص [[پولکا]] قبل از رقص بافندگی اجرا می‌شود.
* **ترسکون**: رقصی بسیار قدیمی از توسکانی با  پرجنب‌وجوش ریتمی  ضربی که توسط چهار زوج در یک مربع انجام می‌شود. زنان به آرامی و با وقار در جای خود می‌رقصند در حالی که مردان چرخش‌های سریعی انجام می‌دهند و با حالتی جسورانه از یک زن به زن دیگر می‌روند. این رقص ممکن است در فضای باز در جشنواره‌های کشاورزی یا توسط مهمانان در یک عروسی انجام شود. وقتی در عروسی‌ها انجام می‌شود، حلقه‌ای از خوانندگان چهار زوج رقصنده را احاطه می‌کنند و اغلب اشعار شهوانی در مورد زوج متأهل بداهه می‌خوانند. این رقص همچنین در امیلیا و سایر مناطق مرکزی ایتالیا به اشکال مختلف یافت می‌شود.
* **ترسکونتو**: رقصی سریع از توسکانی در  ضربی شبیه سالتارلو. این رقص معمولاً توسط یک رقصنده یا زوج انجام می‌شود و سرعت رقص که دائماً در حال افزایش است، برای آزمایش استقامت رقصندگان است. این رقص در روستاهای منطقه [[Lunigiana|لونیجیانا]] به ویژه در اولین یکشنبه [[چله روزه|روزه]] اجرا می‌شود.

=== جنوب ایتالیا ===
جنوب ایتالیا به مناطق [[کامپانیا]]، [[پولیا (ایتالیا)|آپولیا]]، [[باسیلیکاتا]] و [[کالابریا]] اشاره دارد.
[[پرونده:Typical_Arbëreshë_female_costumes.jpg|بندانگشتی|اجرای والی در [[سان بازیله|سن باسیل]]، کالابریا]]
* **تارانتلا ناپولتانا**
* **تارانتلا کالابریس**
* **ندرِزاتا*': نام این رقص به معنای بافتن گرفته شده است. این رقص، رقص مخصوص بوئونوپانه، بخشی از *شهرستان'' بارانو دیسکیا، در جزیره ایسکیا است. مهاجران به قاره آمریکا این رقص را به نیویورک آوردند، جایی که در سال‌های ۱۹۱۶ و ۱۹۱۷ در خیابان‌ها اجرا می‌شد، و در سال ۱۹۲۴ به بوئنوس آیرس. در شکل کلاسیک خود، این رقص ۱۶ رقصنده دارد که زن و مرد به‌طور مساوی در رقصی که با طبل، فلوت و آواز همراه است، شرکت می‌کنند. مردان یک چوب کوچک در دست راست و یک شمشیر چوبی در دست چپ خود حمل می‌کنند، زنان این کار را برعکس انجام می‌دهند. این رقص در دو بخش است که در هر بخش هفت تابلو وجود دارد و شامل ضربات متقاطع و درهم تنیده چوب‌ها و شمشیرها است.

## منابع

رده:فرهنگ در ایتالیا