البریه

**البریه** () روستایی فلسطینی در بخش رمله از قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ۱۰ ژوئیه ۱۹۴۸ و در چارچوب عملیات دانی از سکنه تخلیه شد. این روستا در ۵٫۵ کیلومتری جنوب‌شرقی رمله و بر کرانه شرقی وادی البریه جای داشت.

نام روستا به معنای «بیابان» یا «بخش بیرونی» است و ساکنان آن بر این باور بودند که نیاکانشان نزدیک به پنجاه سال پیش از روستای ابوشوشه رانده شده و ناگزیر در این سرزمین بایر ساکن شده بودند. پس از تخلیه، شهرک‌های اسرائیلی عزاریا و بیت‌حشمونای بر زمین‌های این روستا ساخته شد.

## پیشینه
در بررسی فلسطین غربی () در سال ۱۸۸۲ آمده‌است: «نام بَریه به معنای 'بیابان' که بر روستایی نهاده شده، از سوی ساکنان این‌گونه توضیح داده می‌شود که نیاکانشان نزدیک به پنجاه سال پیش در ابوشوشه می‌زیستند و از آنجا رانده شدند و ناچار در 'بیابان' یا 'بخش بیرونی' ساکن شدند.» هرچند این نام از سده شانزدهم میلادی ثبت شده، ریشه‌شناسی آن به معنای «بیابان، بخش بیرونی» از سوی زبان‌شناسی تطبیقی نوین تأیید شده‌است.

در سال ۱۸۶۰، سَنتین آن را «روستایی نوساز» بدون هیچ آثار باستانی وصف کرد. در سال ۱۸۶۳، ویکتور گِرَن یادآور شد که روستا بر بلندی کوتاهی جای دارد و «خانه‌های اندکی که آن را تشکیل می‌دهند از کلبه‌های ساده ساخته شده‌اند.»

فهرست رسمی روستاهای امپراتوری عثمانی در حدود ۱۸۷۰ نشان می‌دهد که روستا ۲۰ خانه و ۷۲ نفر جمعیت داشت؛ البته شمار جمعیت تنها مردان را دربرمی‌گرفت.

در سال ۱۸۸۲، بررسی فلسطین غربی صندوق اکتشاف فلسطین البریه را آبادی کوچکی از خشت توصیف کرد که زمین‌های کشاورزی آن را دربرگرفته بود.

### جغرافیا و ساختار روستا
البریه در حاشیه شرقی دشت ساحلی فلسطین و نزدیک دامنه‌های کوه‌های قدس بر بلندی کم‌ارتفاعی در حدود ۱۰۰ متر از سطح دریا جای داشت. وادی البریه از شرق روستا می‌گذشت و در شمال آن با وادی بَرده پیوسته و وادی الحبل را می‌ساخت که سرانجام به رود عوجا می‌ریخت. روستا و زمین‌هایش فاقد چشمه یا چاه بود و با وجود حفاری تا ژرفای ۲۰۰ متر نشانی از آب زیرزمینی یافت نشد.

شکل کلی روستا نزدیک به مستطیل بود و از شرق به غرب کشیده می‌شد. گسترش آن بیشتر به‌سوی جنوب و جنوب‌شرقی بود؛ زیرا خرمنگاه‌ها در شمال و وادی البریه در شرق مانع از رشد روستا در آن سوها می‌شدند.

### دوره قیمومت بریتانیا
پس از پایان جنگ جهانی اول، امپراتوری عثمانی تجزیه شد و جامعه ملل قیمومت فلسطین را به بریتانیا سپرد. در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین جمعیت روستا ۲۹۵ نفر و همگی مسلمان بودند. این شمار در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین به ۳۸۸ نفر در ۸۶ خانه رسید که باز هم همگی مسلمان بودند.

بر پایه آمار روستایی ۱۹۴۵، جمعیت روستا به ۵۱۰ نفر مسلمان رسیده بود و مساحت کل زمین‌ها ۲٬۸۳۱ دونم بود. از این میان، ۵۱ دونم به باغ‌ها و زمین آبی، ۲٬۶۲۷ دونم به کشت غلات و ۵۵ دونم به مناطق ساخته‌شده عمومی اختصاص داشت. هیچ بخشی از زمین‌ها به یهودیان تعلق نداشت و ۷۳ دونم آن مشاع بود.

### اقتصاد و زندگی فرهنگی
همه ساکنان روستا مسلمان بودند و آیین‌های دینی خود را در مسجد کوچک روستا برگزار می‌کردند. در سال ۱۹۴۳ مدرسه ابتدایی پسرانه‌ای با ۴۸ دانش‌آموز و یک آموزگار در روستا بنیان نهاده شد. ساکنان برای آب آشامیدنی بر آب باران گردآوری‌شده در آب‌انبارها و منابع آبی روستاهای همسایه تکیه می‌کردند.

ستون‌های اصلی اقتصاد روستا کشاورزی دیم و پرورش زنبور عسل بود. هیئت سلطنتی بریتانیا که در سال ۱۹۳۶ از روستا دیدن کرد، البریه را یکی از روستاهای پیشرو در زنبورداری دانست و درآمد روستا از این راه را نزدیک به هزار لیره فلسطینی برآورد کرد. محصولات کشاورزی دربرگیرنده غلات، هندوانه و سبزیجات بود. شماری از ساکنان نیز به پرورش مرغ و شمار اندکی به کار فصلی در شهرهای همسایه می‌پرداختند.


File:Innaba 1942.jpg|البریه ۱۹۴۲، بررسی فلسطین، مقیاس ۱:۲۰٬۰۰۰
File:Al-Barriyya 1945.jpg|البریه، بررسی فلسطین، ۱۹۴۵، مقیاس ۱:۲۵۰٬۰۰۰
File:Lydda and Ramla area - 9 July 1948.PNG|روستاهای فلسطینی تخلیه‌شده در ناحیه لد و رمله (به رنگ سبز)


## ۱۹۴۸ و پس از آن

روستا در ۱۰ تا ۱۳ ژوئیه ۱۹۴۸ پس از حمله نظامی نیروهای اسرائیلی در چارچوب عملیات دانی از سکنه تخلیه شد. مورخ اسرائیلی بنی موریس گزارش می‌دهد که در اواسط سپتامبر ۱۹۴۸، دیوید بن‌گوریون نخست‌وزیر اسرائیل از دولت درخواست اجازه ویرانی روستا کرد. در همان ماه، روستا به «بریه‌بِت» نام‌گذاری شد و مهاجران یهودی در آن اسکان یافتند؛ اما در ۲۱ سپتامبر گزارش شد که ساکنان جدید یهودی آنجا را ترک کرده و «آسایش شهر» را ترجیح داده‌اند.

شهرک‌های اسرائیلی عزاریا (بنیان‌گذاری ۱۹۴۹) و بیت‌حشمونای (بنیان‌گذاری ۱۹۷۲) بر زمین‌های این روستا ساخته شدند.

در سال ۱۹۹۲ وضعیت محل روستا چنین وصف شد: «محل روستا در مجموع هموار و تسطیح شده به‌جز یک خانه سنگی بازمانده و بقایای دیوارهای دو خانه بتنی که میلگردهای فولادی از آن‌ها بیرون زده‌است.»

## جمعیت

## منابع

* 
* 
* 

## کتاب‌شناسی

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* به البریه خوش آمدید در وبگاه Palestine Remembered
* البریه در ذاکرات

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده