فابریکا آرخنتینا دی آویونس

**کارخانه هواپیماسازی آرژانتین**  (فابریکا آرخنتینا دی آویونس) با نام رسمی **کارخانه هواپیماسازی آرژانتین (سرتیپ سن مارتین) اس. ای** ، سازنده اصلی هواپیما در کشور آرژانتین است. این شرکت که در کوردوبا واقع شده، در ۱۰ اکتبر ۱۹۲۷ *(۱۷ مهرماه ۱۳۰۶ خورشیدی)*بنیان‌گذاری شده است و، تا زمان خصوصی‌سازی و اگذاری سهام آن در دهه۱۹۹۰ به شرکت لاکهید مارتین، برای بیشتر عمر خود به نام **فابریکا میلیتار دی آویونس (اف.ام. ای)**  شناخته می‌شد. در سال ۲۰۰۹ این شرکت از مالکیت خصوصی درآمده و اکنون به‌طور کامل تحت مالکیت دولت آرژانتین می‌باشد.

## تاریخچه

این شرکت در ۱۰ اکتبر ۱۹۲۷ بنیان‌گذاری شد، عملیات ساختمانی و آزمایش‌ها در ۱۸ ژوئیه ۱۹۲۸ به پایان رسیده و اولین تولید بومی آغاز شد: تولید تحت امتیاز هواپیمای آموزشی آورو ۵۰۴ گاسپورت مجهز به موتور نوم Gnome به قدرت ۱۰۰ اسب بخار (۷۵ کیلووات). سرعت ۱۴۰ کیلومتر بر ساعت با مداومت پرواز ۲ ساعت. اما بلافاصله، تحت هدایت کاپیتان **بارتولومه دِ لا کولینا**، طراحی هواپیماهای بومی آغاز شد. همه هواپیماهای اولیه بومی، کوچک، تک بال، با بال پایین و تک موتوره با طراحی ساده و مشابه بودند. فقط **ای‌ئی. تی. ۱** به دلیل ابعاد آن تفاوت‌های بیشتری داشت، که به آن اجازه می‌داد علاوه بر دو خلبان، پنج مسافر را حمل نموده همچنین می‌توانست به یک بمب افکن سبک تبدیل شود.

این کارخانه به دلیل تولید اولین هواپیمای جنگنده جت در آمریکای لاتین شناخته شده است: پولکی-۱ (Pulqui I) در سال ۱۹۴۷ و پولکی ۲ (Pulqui II) در سال ۱۹۵۰ به ترتیب به سرپرستی مهندسان امیل دوواتین و کورت تانک .

در دهه ۱۹۶۰، هواپیمای چند منظوره و ترابری سبک گوارانی و هواپیمای ضد شورش پوکارا و به دنبال آن، در دهه ۱۹۸۰ هواپیمای آموزشی جت پامپا تولید شدند. دو مورد آخر تا اوایل سال ۲۰۱۶ در در خدمت نیروی هوایی آرژانتین بودند.

### خصوصی‌سازی (۱۹۹۵)
در سال ۱۹۹۵، **اف ام ای** توسط دولت کارلوس منم خصوصی شد و از آن سال تا مارس ۲۰۰۹ به صورت انحصاری و تحت نام **شرکت سهامی عام لاکهید آرژانتین**  و به عنوان یکی از شرکت‌های تابعه شرکت لاکهید مارتین فعالیت نمود. طبق شرایط قرارداد خصوصی‌سازی **LAASA** شرکت را به مدت ۲۵ سال اداره می‌نمود که می‌توانست برای دو دوره ۱۰ ساله تمدید گردد.

در این دوره تمرکز فعالیت‌های شرکت بیشتر بر تعمیر و نگهداری و ارتقاء هواپیماهای موجود در خدمت نیروی هوایی آرژانتین بود.

### ملی سازی (۲۰۱۰)
در ماه اوت سال ۲۰۰۹ و در زمان دولت کریستینا فرناندس د کیرشنر، این شرکت پرداخت با غرامت ۶۷ میلیون دلاری پزوی آرژانتین ملی شد. در متن قانون سلب مالکیت خصوصی در این مورد مقرر شده بود که «دولت نمی‌تواند خود را از سهام اکثریت یا قدرت تصمیم‌گیری در کارخانه سلب کند.»

این شرکت به افتخار سرتیپ نیروی هوایی آرژانتین **خوان ایگناسیو سن مارتین** تغییر نام یافت، مهندسی نظامی که پایه‌های صنعت هوانوردی را در کوردوبا زمانی که در دهه ۱۹۴۰ انستیتو آئروتکنیکو را مدیریت می‌نمود، شرکتی که بعداً به اف ام ای FMA تبدیل شد.

وزارت امور خارجه ایالات متحده اعلام کرد که از ۱۸ دسامبر ۲۰۰۹، شرکت **هواپیمایی لاکهید مارتین آرژانتین** به **کارخانه هواپیماسازی آرژانتین (سرتیپ سن مارتین) اس. ای (سهامی عام)**  و به دولت آرژانتین واگذار خواهد شد.

## هواپیماهای طراحی و تولید شده

**اف. ام. ای** نمونه‌های اولیه هواپیماهای نوآورانه ای را تولید نموده است، اما معمولاً وضعیت اقتصادی آرژانتین از ورود بیشتر آنها به تولید انبوه جلوگیری نموده است. با این وجود **اف. ام. ای** موفق شده است چندین نوع هواپیما با طراحی‌های ساده و معمولی تر را در به تولید کامل برساند. همچنین در تولید هواپیماهای تحت امتیاز از کشورهای دیگر نیز فعالیت داشته است.

پیشوندهای مورد استفاده برای هواپیماهای توسعه یافته (و تولید شده) عبارتند از:
* **Ae** **ای. ایی**، مخفف  *اداره کل ایروتکنیک*، دوران اول از سالهای (۱۹۲۷ الی ۱۹۳۶)
* **F.M.A** **اف. ام. ای**، مخفف  *کارخانه هواپیماسازی نظامی*، دوران دوم از سالهای (۱۹۳۸ الی ۱۹۴۳)
* **.I.Ae** **آی. ای ایی**، مخفف  *مؤسسه ایروتکنیک*، دوران سوم از سالهای (۱۹۴۳ الی ۱۹۵۲)
* **IA** **آی ای**، مخفف  *مؤسسه ایروتکنیک*، دوران چهارم از سالهای (۱۹۵۲ تا زمان حال)

### فهرست هواگردهای تولید شده، پروژه شده و به روز رسانی شده

## نگارخانه
### طراحی‌های بومی

پرونده:FMA Ae. C.1 Prototipo.jpg|نمونه اولیه ای‌ئی‌سی. ۱ در سال(۱۹۳۱)
پرونده:FMA Ae. C.2 (Ae. M.E.1).jpg|ای‌ئی‌سی.۲ (۱۹۳۲)
پرونده:Aet1-1.jpg|ای‌ئی‌تی.۱ (۱۹۳۳)
پرونده:FMA Ae. M.Oe. 1.jpg|هواپیمای شناسایی ای‌ئی‌ام‌او.۱
پرونده:AMS 1.jpg|نمونه اولیه آمبولانس هوایی '''اف‌ام‌ای''' ای‌ئی‌ام‌اس.۱
پرونده:FMA 20 EL BOYERO.jpg|اف‌ام‌ای آی.ای‌ئی.۲۰ ''ال بویرو'' (۱۹۴۰)
پرونده:FMA 21.jpg|Prototype FMA 21 trainer (1943)
پرونده:IAeDl22.jpg|I.Ae. 22 DL advanced trainer (1944)
پرونده:IA23.jpg|I.Ae. 23 trainer prototype, based on the FW-44J *Stieglitz* (1944)
پرونده:I.Ae. 24 Calquin.jpg|هواپیمای آفندی و بمب افکن سبک  آی. ای‌ایی ۲۴ کالکین در حدود سال ۱۹۵۰
پرونده:IAe25.gif|Prototype I.Ae. 25 *Mañque* glider (1945)
پرونده:IAe30.jpg|آی. ای‌ایی. ۳۰ نیانکو  (۱۹۴۸)
پرونده:IA31.jpg|IAe.31 *Colibrí* (۱۹۴۷)
پرونده:IA32.jpg|I.Ae.32 *Chingolo* (1949)
پرونده:Tecnopolis2012-003.JPG|**اف ام ای** آی ای ایی ۳۳ **پولکی-۲** نمونه اولیه شماره ۵ (۱۹۵۹)
پرونده:Ia34.jpg|I.Ae. 34 *Clen Antú*, tailless glider designed by Reimar Horten, late 1940s
پرونده:Ia 36.jpg|Model I.A. 36 *Cóndor*, airliner designed by کورت تانک, early 1950s
پرونده:Ia 37 I.jpg|FMA I.Ae. 37 fighter prototype (1953)
پرونده:IA41.jpg|IAe.41 *Urubú* flying wing glider (1953)
پرونده:I.Ae. 45 Querandí.jpg|IA 45 *Querandi* light transport prototype (1957)
پرونده:Guarani i.jpg|آی‌ای ۵۰ گوارانی۱ در سال ۱۹۶۲
پرونده:FMA Dinfia Guarani TX-01 LEB 19.06.65 edited-3.jpg|نمونه اولیه **آی‌ای ۵۰ گوارانی ۲** در نمایشگاه هوایی پاریس در سال ۱۹۶۵
پرونده:FMA-IA-53.jpg|نمونه اولیه هواپیمای کشاورزی آی‌ای ۵۳ مامبورتا که در اواسط سالهای ۱۹۶۰ تولید شد.
پرونده:FMA-IA.X59.jpg|IA-59, prototype پهپاد, early 1970s
پرونده:FMA IA 63 Pampa 1991.jpg|**اف.ام.ای** آی.ای-۶۳ *پامپا*درنمایشکاه هوایی پاریس سال ۱۹۹۱
پرونده:Embraer-FMA CBA-123 Vector (IA-70 Parana) (PT-ZVE).jpg|CBA 123 / IA 70 prototype, Farnborough 1990
پرونده:Unasur I.jpg|FAdeA I.A. 73 Unasur I mock-up
پرونده:IA-100 despegando (cropped).jpg|FAdeA I.A. 100, August 2016


### تولیدات تحت امتیاز

Dewotine D.21 Argention.jpg|دواتین دی.۲۱
FMA CURTISS HAWK 75-0.jpg|کورتیس پی-۷۵ او
FMA FOCKE WULF FW 44-J STIEGLITZ.jpg|اف‌و ۴۴ اشتیگلیتز
Argentina Air Force Morane-Saulnier (FMA) MS-760 Paris Lofting-2.jpg|موران سولنیه ۷۶۰ پاریس 

### موتورها

پرونده:Motor I.Ae. 16 El Gaucho y hélice I.Ae. 2M-B-30.jpg|آی.ای‌ئی.آر-۱۶ اِل گائوچو
پرونده:Motor I.Ae. R-19 El Indio.jpg|آی.ای‌ئی.آر-۱۹ اِل ایندیو


## منابع

### کتاب‌شناسی

* 
* 

## برای مطالعه بیشتر

*  FÁBRICA MILITAR DE AVIONES: CRÓNICAS Y TESTIMONIOS, retrieved 2010-01-18 (PDF file available for download). Published in 2007 by *Ministerio de Ciencia y Tecnología de la Provincia de Córdoba*, Argentina (*Córdoba's Province Science and Technology Ministry*)
*  La Argentina fabricante de Aviones (retrieved 2016-04-23)

## پیوند به بیرون

* 
* FAdeA Mulls Major Changes" - Jane's IHS
* FMA history
* Aeromilitaria.com.ar 
* "Former Lockheed Martin Argentina plant relaunched as FAdeA" ''FlightGlobal''


رده:شرکت‌های دفاعی آرژانتین
رده:شرکت‌های دولتی آرژانتین
رده:شرکت‌های هواپیمایی آرژانتین
رده:شرکت‌های هوافضا
رده:شرکت‌های هوافضای آمریکای جنوبی
رده:شرکت‌های هواگردسازی آرژانتین
رده:نیروی هوایی آرژانتین