حقیقت اجماعی

**حقیقت اجماعی**  به نسخه مورد توافق عمومی از حقیقت در یک اجتماع یا جامعه اشاره دارد که توسط تجربیات و درک‌های مشترک شکل می‌گیرد. این درک از تفاوت‌های ذاتی در دیدگاه‌های فردی یا ذهنیت‌ها مربوط به دانش یا هستی‌شناسی ناشی می‌شود که منجر به عدم قطعیت در مورد حقیقت می‌شود. در حالی که دیدگاه‌های مختلفی وجود دارد، مردم تلاش می‌کنند تا اجماع ایجاد کنند که به عنوان راهنمای عمل‌گرایانه برای هنجارهای اجتماعی عمل می‌کند. این اصطلاح هم بار معنایی مثبت و هم بار معنایی منفی دارد، چرا که توسط نظریه‌پردازان ضد واقع‌گرایی به طور انتقادی نگریسته می‌شود ولی به دلیل مزایای عملی آن در پرورش باورهای مشترک شناخته شده است. حقیقت اجماعی با حقیقت اجماع متفاوت است چون اولی نشانگر توافق متقابل در مورد آن چیزی هست که حقیقت است. هنرمندان و متفکران، با هدف برهم زدن هنجارهای تثبیت شده و زیر سوال بردن اصالت حقیقت جهان؛ حقیقت اجماعی را به چالش کشیده‌اند.

گاهی کودکان به عنوان "بی‌تجربه با حقیقت اجماعی" توصیف یا تلقی شده‌اند، اگرچه با این انتظار توصیف می‌شوند که با افزایش سن، دیدگاهشان به تدریج به حقیقت اجماع جامعه‌شان نزدیک‌تر شود.

## مرور کلی
در بررسی ماهیت حقیقت، دو رویکرد کلی وجود دارد:
* رویکرد رئالیستی، که در آن یک حقیقت کلی واحد، عینی وجود دارد که صرف نظر از ادراکات هر فرد معین است، و
* رویکرد ایده‌آلیستی، که در آن در نظر گرفته می‌شود که یک فرد نمی‌تواند چیزی جز "تجربه" خود از جهان را تأیید کند و هرگز نمی‌تواند حقیقت جهان را مستقل از آن مستقیماً بداند.

پیتر برگر و توماس لاکمن استدلال می‌کنند: «حقیقت برساخت‌گرایی اجتماعی است و جامعه‌شناسی معرفت باید فرآیندی را تحلیل کند که در آن این اتفاق می‌افتد.» برای آنها، پرسش از حقیقت، به جای اینکه یک موضوع صرفاً فلسفی باشد، شامل مطالعه جامعه‌شناختی حقیقت اجماعی است.

این مثال را در نظر بگیرید: حقیقت اجماعی برای افرادی که از یک دین خدامحور خاصی پیروی می‌کنند، با حقیقت اجماعی برای کسانی که از یک دین خدامحور دیگری پیروی می‌کنند یا با کسانی متفاوت است که از ادیان خدامحور به نفع علم تنها برای توضیح زندگی و جهان اجتناب می‌کنند. در جوامعی که ادیان خدامحور غالب هستند، درک دینی از وجود، حقیقت اجماعی خواهد بود. در یک جامعه عمدتاً سکولار، که حقیقت اجماعی تنها در علم ریشه دارد، جهان‌بینی دینی، حقیقت غیر اجماعی (یا جایگزین) خواهد بود.

به این ترتیب، افراد و جوامع مختلف اساساً جهان‌بینیهای متفاوتی دارند، با درک‌های اساساً متفاوت از جهان اطرافشان و ساختارهایی که در آن زندگی می‌کنند.

بنابراین، جامعه‌ای که برای مثال، کاملاً سکولار است و باور دارد که هر احتمالی تحت تأثیر متافیزیکی قرار دارد، واقعیت‌های اجماعی بسیار متفاوتی خواهد داشت و بسیاری از باورهای آنها در مورد مسائل گسترده‌ای مانند علم، بردگی و قربانی‌کردن انسان ممکن است در نتیجه مستقیم تفاوت در ماهیت درک شده از جهانی متفاوت باشد که در آن زندگی می‌کنند.

چارلز تارت در کتاب "بیداری"، اصطلاح جایگزینی را پیشنهاد کرد- ""حقیقت شرطی"" (""شرطی" یا "حقیقت مشروط")، که به نادرستی اصطلاح "حقیقت اجماعی" اشاره می‌کند، زیرا هیچ کس از فردی رضایت نمی‌خواهد که آیا می‌خواهد در یک "حقیقت پذیرفته شده عمومی" زندگی کند، زیرا او از طریق "شرطی شدن" - توسعه رفلکس‌های شرطی در فرآیند آموزش و اجتماعی شدن - به آن عادت کرده است.

## در علم و فلسفه

### ایده‌آلیست‌ها
برخی ایده‌آلیست‌ها (ایده‌آلیست‌های ذهنی) این دیدگاه را دارند که هیچ چیز به یک شکل خاص وجود ندارد، بلکه واقعیت شخصی هر فرد منحصر به فرد است. چنین ایده‌آلیست‌هایی جهان‌بینی دارند که می‌گوید: «هر یک از ما حقیقت خودمان را خلق می‌کنیم، و در حالی که اکثر مردم ممکن است در مورد چگونگی حقیقت به توافق کلی (اجماع) برسند، ممکن است در حقیقتی متفاوت (یا غیر اجماعی) زندگی کنند.

### ماتریالیست‌ها
ماتریالیست‌ها ممکن است ایده وجود حقیقت‌های ممکن مختلف برای افراد مختلف، به جای باورهای مختلف در مورد یک حقیقت را نپذیرند. بنابراین برای آنها فقط اولین کاربرد اصطلاح حقیقت معنادار است. برای آنها، کسی که خلاف این را باور دارد، در حالی که حقیقت‌ها به درستی اثبات شده‌اند، ممکن است توهم تلقی شود.

## پیامدهای اجتماعی
### دیدگاه‌ها در مورد این اصطلاح
معنای ضمنی اصطلاح «حقیقت اجماعی» معمولاً تحقیرآمیز است: معمولاً توسط نظریه‌پردازهای ایده‌آلیست، سوررئالیست و دیگر ضدرئالیستی به کار می‌رود که با این «حقیقت» مخالف یا دشمن هستند، با این دلالت که این حقیقت اجماعی، کم و بیش، توسط کسانی ایجاد شده است که آن را تجربه می‌کنند. (عبارت «حقیقت اجماعی» را می‌توان با تسامح بیشتری برای اشاره به هر مجموعه باورهای عموماً پذیرفته شده به کار برد.) با این حال، کسانی هستند که این اصطلاح را به طور تأییدآمیز برای مزایای عملی توافق همه بر روی مجموعه‌ای مشترک از فرضیات یا تجربیات به کار می‌برند.

### اجماع در برابر حقیقت اجماعی
حقیقت اجماعی با حقیقت اجماع مرتبط ولی از آن متمایز است. تفاوت بین این اصطلاحات این است که در حالی که حقیقت اجماعی، وضعیتی از توافق متقابل در مورد آنچه درست است را توصیف می‌کند (اجماعی یک اسم است)، حقیقت اجماع نوعی توافق در مورد آنچه درست است را توصیف می‌کند (اجماع یک صفت است). به عبارت دیگر، حقیقت ممکن است غیر اجماعی نیز باشد، همانند زمانی که نسخه ترجیحی یک شخص از حقیقت با نسخه ترجیحی شخص دیگر از حقیقت در تضاد باشد. حقیقت اجماعی برای درک انواع پدیده‌های اجتماعی، مانند فریب، مرتبط است.

### جنبه‌های اجتماعی
هنرمندان، نویسندگان و نظریه‌پردازان تلاش کرده‌اند تا با حقیقت مورد اجماع مخالفت کنند یا آن را تضعیف کنند، در حالی که دیگران اعلام کرده‌اند که آن را "نادیده می‌گیرند". به عنوان مثال، سالوادور دالی با روش پارانوئیک-انتقادی خود قصد داشت «به لطف پارانویا و فرآیند فعال تفکر، سردرگمی را سیستماتیک کند و به این ترتیب به بی‌اعتبار کردن کامل دنیای حقیقت کمک کند».

## جستارهای وابسته
* واقعیت محض
* دانش مشترک
* فهرست باورهای نادرست رایج
* نظریه اجماع حقیقت
* مسخ واقعیت
* فراواقعیت
* بیناذهنیت
* رابطه نقشه-قلمرو
* فیزیک ساده‌لوحانه
* عمل‌گرایی
* تونل واقعیت
* جامعه مبتنی بر واقعیت
* قرص قرمز و قرص آبی
* واقعیت شبیه‌سازی شده
* برساخت‌گرایی اجتماعی
* ساخت‌گرایی اجتماعی
* اثر تینکربل
* حقیقت
* ویکیالیتی
* ۵=۲+۲ (جرج اورول)

## پانویس

رده:اجماع واقعیت
رده:باورها
رده:اجتماع‌سازی
رده:واقعیت
رده:ادراک
رده:ساختارگرایی اجتماعی
رده:مفاهیم معرفت‌شناسی