مدل سماشکو

بندانگشتی|نیکولای سماشکو
**مدل سماشکو** یک سیستم مراقبت‌های بهداشتی تک‌پرداخت‌کننده است که در آن مراقبت‌های بهداشتی برای همه رایگان است و از بودجه ملی تأمین می‌شود. این سیستم از زمان معرفی خود به‌طور گسترده اصلاح شده است و تعدادی از کشورهای شوروی سابق اکنون بخش زیادی از آن را رها کرده‌اند. این سیستم در طراحی خود بسیار متمرکز و تجویزی بود و تمرکز بسیار زیادی بر پزشکی تخصصی داشت، به‌طوری که پزشکی خانواده و مراقبت‌های اولیه توسعه نیافته بودند.

بلشویک‌ها با فرمانی در ژوئیه ۱۹۱۸، ملی کردن تمام مؤسسات پزشکی موجود و اعلام رایگان بودن خدمات درمانی برای همه را آغاز کردند، و بدین ترتیب، حداقل به‌طور اسمی، اولین سیستم مراقبت‌های بهداشتی رایگان و همگانی جهان را تأسیس کردند. با این حال، دسترسی واقعی به مراقبت‌های بهداشتی در این کشور فقیر پس از جنگ داخلی طولانی و دو جنگ جهانی، به ویژه در روستاهای دورافتاده‌تر، تا دهه ۱۹۳۰ به تعویق افتاد و فراگیری عملی آن تنها تا دهه ۱۹۵۰ برقرار شد. این سیستم به نام نیکولای سماشکو، کمیسر خلق شوروی برای مراقبت‌های بهداشتی، نامگذاری شده است. این مدل تا حد زیادی در روسیه، اکثر کشورهای پس از فروپاشی شوروی (به استثنای ترکمنستان، قرقیزستان و کشورهای بالتیک) و برخی دیگر از کشورهای سابقاً متحد شوروی (مانند کره شمالی و کوبا) ادامه یافته و به عنوان یکی از تأثیرگذارترین آنها در نظر گرفته می‌شود.

## ویژگی‌ها
در مدل سماشکو، خدمات پزشکی توسط سلسله مراتبی از مؤسسات دولتی تحت نظارت وزارت بهداشت ارائه می‌شود و از بودجه ملی تأمین مالی می‌شود. برای شهروندان کشور، خدمات پزشکی رایگان و برابر است و تأکید بر بهداشت اجتماعی و پیشگیری از بیماری‌های عفونی است. این مدل شامل مراکز پزشکی دولتی، کارکنان بهداشتی حقوق‌بگیر، ارائه‌دهندگان بزرگ مراقبت‌های بهداشتی اولیه و درجه بسیار بالایی از مدیریت دولتی است که مراقبت‌های بهداشتی جهانی را فراهم می‌کند. مدل سماشکو اجازه مطب‌های پزشکی خصوصی را نمی‌دهد، زیرا همه پزشکان در آن کارمندان دولت هستند. در اتحاد جماهیر شوروی، تحت این مدل، تمام قلمرو کشور به مناطقی تقسیم می‌شد که بیمارستان‌های سرپایی و پزشکان محلی به هر یک از آنها اختصاص داده شده بودند. این پزشکان چند تخصصه بودند و قادر به درمان شایع‌ترین بیماری‌ها بودند، در حالی که موارد پیچیده‌تر به بیمارستان‌های منطقه‌ای ارجاع داده می‌شدند.

یکی از ویژگی‌های خاص مدل سماشکو «روش نظارت پویا در داروخانه» است که بیان می‌کند هر مورد شناسایی‌شده از یک بیماری جدی باید مشمول مجموعه‌ای از دستورالعمل‌ها، از جمله برنامه‌ریزی فعالیت‌های درمانی، مستندسازی آنها، تضمین تعداد تماس‌های مورد نیاز با متخصصان، یک فرایند نظارت و شاخص‌های پیامد، باشد. چنین دستورالعمل‌هایی در مرحله بعدی، در اواخر دهه ۱۹۶۰، تدوین شدند.

## تاریخچه
مدل سماشکو (Semashko) پس از انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ شکل گرفت. در بریتانیا، قانون بیمه ملی مصوب ۱۹۱۱، پوشش مراقبت‌های اولیه (اما نه مراقبت‌های تخصصی یا بیمارستانی) را برای افراد حقوق‌بگیر فراهم می‌کرد و حدود یک سوم جمعیت را پوشش می‌داد. امپراتوری روسیه در سال ۱۹۱۲ سیستم مشابهی را تأسیس کرد و سایر کشورهای صنعتی نیز شروع به پیروی از آن کردند. مدل سماشکو در سال ۱۹۲۰ در روسیه شوروی تأسیس شد. این مدل، سلامت جمعیت را نسبت به نقطه شروع اجرای آن در اواخر دهه ۱۹۲۰ به‌طور قابل توجهی بهبود بخشید. با این حال، این مدل در برابر بیماری‌های غیرواگیر کمتر مؤثر بود و به همین دلیل نتوانست سلامت جمعیت را بیشتر پیش ببرد. در دهه ۱۹۷۰، با در دسترس بودن فناوری‌های جدید پزشکی و تقاضای عمومی برای مراقبت بهتر، اتحاد جماهیر شوروی تأکید بیشتری بر تخصص در مراقبت‌های سرپایی گذاشت و از مدل سماشکو فاصله گرفت. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (ژوئیه ۲۰۲۴)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D; با این اوصاف، اهمیت پزشک منطقه به‌طور قابل توجهی کاهش یافته است.

## جستارهای وابسته
* مدل بیسمارک

## منابع

رده:اختراع‌های اتحاد شوروی
رده:سلامت در اتحاد شوروی
رده:سلامت و بهداشت در روسیه
رده:مراقبت سلامتی همگانی