ای‌ان/اف‌پی‌اس-۱۱۷

**ای‌ان/اف‌پی‌اس-۱۱۷** (به انگلیسی: AN/FPS-117)، یک رادار جستجوی هوایی سه‌بعدی باند ال با آرایه اسکن الکترونیکی فعال است که اولین بار توسط جی‌ئی اروسپیس در سال ۱۹۸۰ تولید شد و اکنون بخشی از لاکهید مارتین است. این سیستم، امکان تشخیص با ابزار دقیق را در بردهایی در حدود  فراهم می‌کند و دارای طیف گسترده‌ای از سیستم‌های رد تداخل و درهم‌ریختگی است.

این سیستم در ابتدا به‌عنوان بخشی از تلاش «Seek Igloo/Seek Frost» برای جایگزینی سیستم‌های راداری قدیمی‌تر خط DEW با طرح‌هایی که می‌توانستند از راه دور کار کنند و به نگهداری بسیار کمتری نیاز داشتند، به عنوان بخشی از جایگزین DEW، یعنی سیستم هشدار شمالی آمریکایی-کانادایی (NWS)، توسعه داده شد. اجرای سیستم هشدار شمالی منجر به کاهش هزینه‌های عملیاتی و نگهداری تا ۵۰ درصد در مقایسه با سیستم‌های قبلی شد.

جنرال الکتریک تعدادی اصلاح در طرح اولیه ایجاد کرد تا آن را برای نقش‌های مختلف بهتر تطبیق دهد. برای رفع نیاز نیروی دریایی ایالات متحده، شرکت جنرال الکتریک مدل قابل حمل **AN/TPS-59** را توسعه داد و بعداً عناصر طراحی را با هم ترکیب کرد تا **AN/TPS-77** کوچکتر را تولید کند که حتی از قابلیت حمل بیشتری برخوردار است و در برخی از سناریوهای استقرار تنها به یک محرک اصلی نیاز دارد. رادارهای FPS-117 که با کمک زیمنس برای خدمت در آلمان اصلاح شده‌اند، با نام **RRP-117** شناخته می‌شوند، در حالی که TPS-77های در حال خدمت در نیروی هوایی سلطنتی با نام **AMES Type 92** شناخته می‌شوند. یک نسخه حتی کوچکتر توسط لاکهید مارتین با نام **TPS-77 MRR** معرفی شد.

مطابق با سیستم تعیین نوع تجهیزات الکترونیکی مشترک، شناسه «*AN/FPS-117»* نشان دهنده صد و هفدهمین طراحی یک دستگاه الکترونیکی ارتش و نیروی دریایی برای رادار جستجوی زمینی ثابت است. سیستم JETDS اکنون برای نام‌گذاری تمام سیستم‌های الکترونیکی وزارت دفاع ایالات متحده آمریکا نیز استفاده می‌شود.

## توسعه
### توسعه آنتن‌های آرایه‌ای
یکی از مشکلات کلیدی سیستم‌های راداری در دهه ۱۹۵۰، معرفی کارسینوترون، یک لوله تولیدکننده مایکروویو بود که می‌توانست به سرعت در پهنای باند وسیعی تنظیم شود. با اسکن سریع، به نظر می‌رسید که یک پخش‌کنندهٔ ثابت در کل باند است و نوع قدرتمندی از پارازیت رگباری ایجاد می‌کند. برای غلبه بر این نوع پارازیت، رادارهای آن دوران بسیار قدرتمند بودند؛ رادار AMES Type 85 نیروی هوایی سلطنتی پالس‌هایی با حداقل ۸ مگا وات ارسال می‌کرد در تلاش برای غلبه بر سیگنال پارازیت‌انداز. سیستم‌هایی با چنین توانی، معایب عملی متعددی دارند؛ خنک‌سازی چنین سیستمی کار کوچکی نیست و اندازه فیزیکی لوله‌های فرستنده، حتی امکان جابجایی جزئی آن را نیز سلب می‌کند.

در طول دهه ۱۹۵۰، بسیاری از طراحان به‌طور فعال در حال بررسی تغییرات در آنتن آرایه‌ای بودند. در این سیستم‌ها، تعداد زیادی آنتن کوچک با هم کار می‌کنند تا یک پرتو خروجی واحد تولید کنند. با ایجاد تأخیرهای کوچک، با استفاده از دستگاه‌هایی که به عنوان تغییر دهنده فاز شناخته می‌شوند، می‌توان خروجی پرتو را به صورت الکترونیکی هدایت کرد. این امر امکان اسکن سریع بدون حرکت مکانیکی را فراهم می‌کرد، که تولید سیستم‌ها را به شکل سیار بسیار آسان‌تر می‌کرد. مدل اصلی رادار مارکونی مارتلو با طراحی «قابل حمل» و استفاده از شش موتور اصلی، همان قابلیت تشخیص تایپ ۸۵ را ارائه می‌داد.

بیشتر سیستم‌های آرایه فازی اولیه از یک لوله فرستنده واحد استفاده می‌کردند، اما آزمایش‌هایی که در آن هر عنصر آنتن فرستنده مخصوص به خود را داشت، در حال انجام بود. در این سیستم‌های «آرایه فعال»، می‌توان از فرستنده‌های منفرد برای تولید پرتوهای چندگانه در جهت‌های مختلف استفاده کرد، که به‌عنوان مثال به برخی از پرتوها اجازه می‌دهد تا به‌طور مداوم اهداف را ردیابی کنند در حالی که برخی دیگر به اسکن آسمان ادامه می‌دهند. با این حال، چنین سیستم‌هایی تا زمان معرفی ماژول‌های فرستنده حالت جامد بسیار گران بودند.

اگرچه سیستم‌های حالت جامد قیمت آرایه آنتن را کاهش دادند، اما حتی در مجموع، تقریباً همان توان خروجی را ارائه ندادند. در طرح‌های قبلی، رادارها معمولاً پالس‌های سیگنال بسیار قدرتمند اما بسیار کوتاهی ارسال می‌کردند. سیگنال‌ها برای ارائه وضوح برد معقول، از نظر زمانی کوتاه بودند. با توجه به اینکه سیستم‌های حالت جامد نمی‌توانستند به این سطوح قدرت برسند، باید از پالس‌های طولانی‌تری استفاده می‌شد تا کل انرژی منعکس‌شده از هدف مشابه باشد. برای بازیابی وضوح برد، تکنیک نسبتاً جدید فشرده‌سازی پالس به‌طور گسترده معرفی شد.

در اواخر دهه ۱۹۷۰، همه این فناوری‌ها به بلوغ رسیدند و برای اولین بار امکان ساخت رادارهای کاملاً فعال با قیمت مناسب پدیدار شد.

### Seek Igloo
سیستم خط هشدار اولیه دوردست در سراسر شمال کانادا و آلاسکا در دهه ۱۹۵۰ با استفاده از رادارهای AN/FPS-19 مربوط به دهه ۱۹۵۰ ساخته شد. اینها از دو مگنترون‌های ۵۰۰ کیلو واتی روی سیستم‌های آنتن سهموی عظیم استفاده کردند که همیشه در حال چرخش هستند و اتاق‌هایی پر از قطعات الکترونیکی مبتنی بر لامپ برای راه‌اندازی آنها. این سیستم‌ها نیاز به نگهداری مداوم توسط کارکنان حاضر در محل داشتند و راه‌اندازی آنها بسیار پرهزینه بود.

مرکز توسعه هوایی رم در سال ۱۹۷۷ با آرزوی یک سیستم بسیار ساده‌تر و کم‌هزینه‌تر، پروژه «Seek Igloo» را آغاز کرد تا جایگزینی برای FPS-19 پیدا کند که به انرژی کمتری نیاز داشته باشد و بدون نیاز به تعمیر و نگهداری، برای مدت طولانی‌تری کار کند. در سال ۱۹۸۰، جنرال الکتریک با طراحی GE-592 خود در این مسابقه برنده شد و طرح نهایی در ۳۰ سپتامبر ۱۹۸۳ توسط مرکز توسعه هوایی رم پذیرفته شد و آزمون‌های پذیرش را در همان سال با موفقیت پشت سر گذاشت.

سیک ایگلو رسماً فقط با رادارهای منطقه آلاسکا سر و کار داشت، در حالی که سیک فراست به بقیه سیسم خط هشدار اولیه دوردست رسیدگی می‌کرد. با این حال، این اصطلاح به‌طور گسترده برای توصیف کل پروژه توسعه استفاده می‌شود. سیک فراست همچنین موشک کوتاه‌برد AN/FPS-124 را به عنوان پرکننده شکاف در نظر گرفت، که در منطقه آلاسکا مورد نیاز نبود.

### سیستم هشدار شمالی و سایر موارد
مدتی بود که گفتگوها بین فرماندهان فرماندهی دفاع هوافضای آمریکای شمالی در مورد سیستم خط هشدار اولیه دوردست ادامه داشت و نیروی هوایی سلطنتی کانادا از برنامه‌های تبدیل به رادارهای جدید آگاه بود. به عنوان بخشی از اجلاس گردباد ۲۴ ساعته شامروک در سال ۱۹۸۴، برایان مالرونی، نخست‌وزیر کانادا، و رونالد ریگان، رئیس‌جمهور ایالات متحده، توافقی را برای ایجاد سیستم هشدار شمالی برای جایگزینی سیستم خط هشدار اولیه دوردست امضا کردند. اجرای سیستم هشدار شمالی منجر به کاهش هزینه‌های عملیات و نگهداری (O&M) تا ۵۰ درصد در مقایسه با سیستم خط هشدار اولیه دوردست شده است. کمی پس از آن، نیروی هوایی یک FPS-117 دیگر برای جایگزینی رادار قدیمی AN/FPS-67 در فرودگاه تمپلهوف برلین خریداری کرد.

در این مدت، نیروی هوایی سلطنتی نگران آسیب‌پذیری شبکه رادارهای لاینسمن/میانجی خود شده بود. این سیستم که در دوران بمب هیدروژنی طراحی شده بود، کاملاً مقاوم‌سازی نشده بود، زیرا اعتقاد بر این بود که چنین تلاش‌هایی در برابر حملات چند مگاتنی بی‌فایده خواهد بود. با تغییر توازن استراتژیک و احتمال حملات متعارف، شکست دادن لاینزمن به طرز پیش پا افتاده‌ای آسان به نظر می‌رسید. نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا قصد داشت لینسمن را با شبکه IUKADGE با استفاده از رادارهای ماکرونی مارتلو جایگزین کند، اما با طولانی شدن این سیستم، آنها در نهایت دو AN/FPS-117 نیز خریداری کردند.

فروش‌های بعدی خیلی زود ادامه یافت و این سیستم  همچنان در حال تولید است. بیش از ۱۲۰ نمونه از آن تولید شده و توسط ۱۵ کشور اداره می‌شود.

### AN/TPS-59

همزمان با آزمایش اولین سامانه‌های FPS-117، نیروی دریایی ایالات متحده مناقصه‌ای برای ساخت یک رادار هشدار هوایی با برد بلند و قابلیت رد پارازیت ارسال کرد. برخلاف نیروی هوایی، تفنگداران دریایی خواستار آن بودند که سیستم «قابل حمل» باشد، یعنی بتوان آن را بین مکان‌های مختلف جابجا کرد. جنرال الکتریک قرارداد نسخه اصلاح‌شده FPS-117، یعنی TPS-59، را برنده شد.

TPS-59 اساساً نسخه‌ای کوچک‌تر از FPS-117 بود که به چندین جزء تقسیم شده بود. آنتن اصلی بر روی یک تریلر سفارشی نصب و در محل عملیاتی تخلیه شد و سپس با استفاده از جک‌های هیدرولیکی بالا برده و تراز شد. بقیه سیستم در مجموعه‌ای از کانتینرهای ISO بسته‌بندی شده بود که می‌توانستند توسط هر تریلر نیمه‌کاره‌ای حمل شوند. اولین نمونه در سال ۱۹۸۵ وارد خدمت شد.

در دهه ۱۹۹۰، تفنگداران دریایی قرارداد دیگری برای ارتقاء سامانه‌های موشکی ام‌آی‌ام-۲۳ هاوک خود امضا کردند تا به آنها امکان حمله به موشک‌های بالستیک کوتاه‌برد را بدهد. TPS-59(V)3 مجموعه رادارهای TPS-59 موجود را اصلاح کرد تا پوشش ارتفاعی بسیار بالاتری، تا  را فراهم کند.

تمام رادارهای TPS-59 ایالات متحده در سپتامبر ۲۰۲۰ از رده خارج شدند.

### AN/TPS-77
نسخه دیگری از این سری با نام **TPS-117** معرفی شد که خیلی زود به **TPS-77** تغییر نام داد. این طرح، نسخهٔ کوچک‌تری از طرح اصلی است که آنتن کوچک‌تری تولید می‌کند. این سیستم در ترکیب با تجهیزات الکترونیکی مدرن، اکنون توسط یک وسیله نقلیه سفارشی قابل حمل است. این سیستم جایگزین اکثر رادارهای شبکه بریتانیا شده است.

## جستارهای وابسته
* رادار داپلر
* رادار زمین‌نفوذ
* فلق (رادار)

## منابع

رده:تجهیزات نظامی (۱۹۸۹–۱۹۸۰)
رده:تجهیزات نظامی
رده:رادار
رده:رادارهای زمینی
رده:رادارهای نظامی ایالات متحده آمریکا
رده:رادارهای نظامی
رده:رادارهای نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا
رده:سامانه‌های هشدار زودهنگام
رده:لاکهید مارتین