پارک ملی کاستل

**پارک ملی کاستل** () یک پارک ملی در اسرائیل است که از یک قلهٔ مستحکم در جبال‌الخلیل تشکیل شده و در محل روستای پیشین فلسطینی القسطل قرار دارد. این پارک در ۸ کیلومتری باختر اورشلیم و در کنار بزرگراهی که این شهر را به تل‌آویو پیوند می‌دهد (بزرگراه ۱) واقع شده‌است.

این مکان بیشتر به‌عنوان صحنهٔ نبردهای کلیدی عملیات نخشون در آوریل ۱۹۴۸ در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل شناخته می‌شود. در این نبردها عرب‌ها و یهودیان برای چیرگی بر نقطه‌ای که بر شاهراه اصلی تل‌آویو–اورشلیم اشراف داشت جنگیدند و کاستل چندین بار دست‌به‌دست شد. با کشته شدن فرماندهٔ عرب عبدالقادر الحسینی و رفتن بسیاری از رزمندگان عرب به مراسم تدفین او در مسجد اقصی در روز جمعه ۹ آوریل ۱۹۴۸، کاستل بی‌هیچ مقاومت جدی به دست نیروهای اسرائیلی افتاد.

پارک ملی کاستل دربرگیرندهٔ یادمانی برای سربازان اسرائیلی کشته‌شده در آن نبردها، از جمله بنایی یادبود طراحی‌شده در سال ۱۹۸۰ به دست ایتسخاک یامین و یادمانی برای کاروان‌هایی است که کوشیدند محاصرهٔ اورشلیم را بشکنند.

## پیشینه

### دوران روم
به دلیل جایگاه راهبردی این منطقه، سکونت در آن به دوران باستان بازمی‌گردد. رومیان دژی در این نقطه ساختند که به‌سادگی  نامیده می‌شد تا نظارت خود بر راه اورشلیم را تضمین کنند.

### دوران صلیبی
صلیبیان بر ویرانه‌های دژ رومی قلعه‌ای ساختند که در سالنامه‌ها با نام  از آن یاد شده؛ با این حال هیچ ردّی از سازه‌های صلیبی در این مکان یافت نشده‌است.

### دوران عثمانی
پس از سقوط صلیبیان، کاستل برای سده‌ها از منابع تاریخی ناپدید شد. سرانجام، روستایی عربی در این نقطه شکل گرفت و خانهٔ مختار روستا بر فراز تپه و بر بقایای قلعهٔ صلیبی بنا شد.

### دوران قیمومت بریتانیا
در دوران قیمومت بریتانیا بر فلسطین، بریتانیایی‌ها این ناحیه را  (به معنای «قلعه») می‌نامیدند.

### جنگ ۱۹۴۷–۱۹۴۸
در سال ۱۹۴۷ محاصرهٔ عربی اورشلیم به جیره‌بندی شدید آب و خوراک انجامید. با آنکه مردم شهر در آستانهٔ گرسنگی بودند، خودروهای آذوقه‌رسان به‌صورت کاروانی و با همراهی نگهبانان از جادهٔ تل‌آویو به سوی اورشلیم حرکت می‌کردند. اتوبوس‌ها و کامیون‌ها با ورق‌های فولادی و تخته‌های چوبی زره‌پوش شده بودند که آن‌ها را سنگین و کُند می‌ساخت. بالا رفتن آهستهٔ این خودروها از جاده آن‌ها را آماج آسانی می‌کرد. عرب‌های القسطل هنگام دیدن کاروان، تخته‌سنگی را بر جادهٔ باریک می‌گذاشتند و در میان درختان پنهان می‌شدند؛ هنگامی که راننده برای برداشتن سنگ توقف می‌کرد، مواد منفجره پرتاب و سرنشینان کشته می‌شدند.

تا ۱ آوریل ۱۹۴۸ که آب اورشلیم تمام شده و مردم ناچار به خوردن گیاهان وحشی بودند، پالماخ عملیات نخشون را آغاز کرد. کماندوها روستا را تقریباً خالی یافتند و با مقاومت چندانی روبه‌رو نشدند. هنگامی که خبر سقوط القسطل به رهبران عرب رسید، به فرماندهٔ نامدار عبدالقادر الحسینی دستور دادند آن را بازپس بگیرد. هزاران داوطلب عرب به فراخوان او پاسخ دادند و مجهز به کارد، چماق، تفنگ و مواد منفجره به مدت پنج روز به تپه یورش بردند. سرانجام آذوقه و مهمات مدافعان یهودی تمام شد و نیروی کمکی نرسید.

در ۸ آوریل، دو نگهبان سه چهرهٔ ناشناس را دیدند که از دامنهٔ تپه بالا می‌آمدند و به سوی آن‌ها آتش گشودند. دو نفر گریختند اما سومی که عبدالقادر الحسینی بود کشته شد. یک ساعت بعد، سربازی که رادیوی عربی گوش می‌داد عبارتی شنید که بارها تکرار می‌شد: «پرنده در قفس افتاد.» «پرنده» رمز الحسینی بود. گروه‌های عرب به دامنه‌های کاستل هجوم آوردند و از سه جبهه آتش گشودند. بسیاری از رزمندگان یهودی کشته شدند و کاستل دوباره به دست عرب‌ها افتاد. فردای آن روز، کماندوهای پالماخ در سپیده‌دم بازگشتند و تنها شماری اندک را بر فراز تپه یافتند؛ عرب‌ها پیکر الحسینی را برداشته و برای خاک‌سپاری رفته بودند.

## یادمان
در سال ۱۹۵۱ روستای یهودی ماعوز صیون (به معنای «دژ صیون») در دامنهٔ تپهٔ کاستل بنیان نهاده شد. امروزه سراسر تپه با ویرانه‌های دژ و ترانشه‌ها به‌صورت یادگاه محافظت می‌شود. در سطح پارک لوحه‌های برنزی فراوانی نصب شده که سیر نبردهای آوریل ۱۹۴۸ را بازگو می‌کنند.

## جستارهای وابسته
* پارک ملی

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* پارک ملی کاستل در تارنمای سازمان طبیعت و پارک‌های اسرائیل

رده:پارک‌های ملی اسرائیل
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در استان اورشلیم
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند