استخراج معدن در تاجیکستان

چپ|بندانگشتی|معدن نزدیک درواز، تاجیکستان.
تاجیکستان ذخایر غنی طلا، نقره و آنتیموان دارد. بزرگ‌ترین ذخایر نقره در استان سغد قرار دارد، جایی که بزرگ‌ترین عملیات استخراج طلای تاجیکستان نیز در آن واقع شده است. شرکت نیکل نوریلسک روسیه یک ذخایر بزرگ جدید نقره در بولشوی کانیمنسور کشف کرده است. بیش از ۴۰۰ ذخایر معدنی از حدود ۷۰ ماده معدنی مختلف در تاجیکستان کشف شده است، از جمله استرانسیم، تنگستن، مولیبدن، بیسموت، نمک، سرب، روی، فلورسپار و جیوه . . این مواد معدنی برای استخراج مناسب تشخیص داده شده‌اند. اورانیوم، یک ماده معدنی مهم در دوران شوروی، به مقدار کمی باقی مانده است اما دیگر استخراج نمی‌شود. شرکت آلومینیوم تاجیکستان (تالکو)، یک کارخانه ذوب آلومینیوم، تنها شرکت تولیدی بزرگ این کشور در بخش معدن است. تاجیکستان میزبان نمایشگاه سالانه معدن جهانی تاجیکستان، یک نمایشگاه بین‌المللی در زمینه معدن، در دوشنبه است.

## تاریخچه
صنعت معدن در قرون نهم تا یازدهم به سطح قابل توجهی رسید که از دهانه‌های معدنی باستانی و عملیات متالورژی قابل مشاهده است. این موارد در معدن منصوره در کوه‌های کارامازار، در کان‌دره، معدن نقره کونینوکرا، پامیر، دروازه، کوچیلال و تنگه لاجورد لیادژواردارا مشهود است. میخائیل اوگنیویچ ماسون، باستان‌شناس، مکان‌های اولیه معدنکاری را در کوه‌های شرقی تاجیکستان کاوش کرد.

فلزات کمیاب قبل از جنگ جهانی دوم در تاجیکستان استخراج نمی‌شدند. با این حال، تولید کنسانتره فلزات کمیاب در سال ۱۹۴۳، شصت برابر بیشتر از سال ۱۹۴۱ و ده برابر بیشتر از سال ۱۹۴۲ بود.

در سال‌های اخیر هیچ مس، مولیبدن، تنگستن یا روی تولید نشده است و فعالیت‌های معدنی از دهه ۱۹۹۰ به دلیل جنگ داخلی و درگیری‌های سیاسی به شدت مختل شده است. صادرات مواد معدنی سهم قابل توجهی در اقتصاد ملی تاجیکستان دارد. طبق آمار بانک جهانی در سال ۲۰۰۸، آلومینیوم حدود ۵۰ درصد از بودجه ملی را تشکیل می‌داد و آلومینیوم و پنبه ۹ درصد از تولید ناخالص داخلی را تشکیل می‌دادند.

## مواد معدنی
### طلا
استخراج طلا در تاجیکستان برای بازار جهانی مواد معدنی اهمیت دارد. طبق برآوردهای آکادمی علوم تاجیکستان، ذخایر طلا ۴۲۹٫۳ تن تخمین زده می‌شود. بزرگ‌ترین عملیات استخراج طلای تاجیکستان در استان سغد واقع شده است که بیشتر طلا در جنوب شرقی غرم، در کوه‌های پامیر، در دره یخسو، چکالوفسک و جیلاو استخراج می‌شود. از زمان استقلال از روسیه با  افزایش یافته است. طلا در سال ۲۰۰۰ استخراج شد در مقایسه با ۱۱۰۰ در سال ۱۹۹۶. شرکت مشترک درواز، در منطقه هاتلون در شرق تاجیکستان، از سال ۱۹۹۷ تا ۱۹۹۹ از طلا بهره‌برداری کرد و در سال ۱۹۹۷، ۱۱۰ کیلوگرم طلا تولید کرد. با این حال، پس از آسیب به عملیات استخراج پلاسر که در طول درگیری‌ها در این منطقه در دسامبر ۱۹۹۶ رخ داد، مشکلات عملیاتی به وجود آمد. آسیاب‌ها و محل‌های زندگی در این تأسیسات در نتیجه درگیری‌ها آسیب دیدند. از سال ۲۰۱۱، تاجیکستان سالانه ۱٫۳ تا ۱٫۵ تن طلا تولید می‌کند که سرمایه‌گذاری قابل توجهی از سوی چین در آن صورت گرفته است و شرکت معدنکاری زیجین در این کشور مشغول به کار است. در ژانویه ۲۰۱۱، به گفته زمین‌شناس عظیم ابراهیم، دو ذخیره عظیم طلا کشف شد، یکی در مرکز کشور حاوی ۱۱۸ تن و دیگری در شمال که گمان می‌رود ۵۹ تن طلا داشته باشد. تاجیکستان قصد دارد ۲۴۴۱ تن تولید کند کیلوگرم طلا تا پایان سال ۲۰۱۲.

### نقره
ذخایر اثبات‌شده نقره در «کلان کان منصور» در دورهٔ اتحاد جماهیر شوروی حدود ۵۰ هزار تن برآورد شده بود؛ رقمی که ادارهٔ اصلی زمین‌شناسی تاجیکستان اعلام کرده است. این مقدار به‌طور میانگین برابر با حدود ۴۹ گرم نقره در هر تن سنگ معدن است. در همین یک تن سنگ، حدود ۴۸۰ گرم سرب و ۳۸۰ گرم روی نیز وجود دارد. حجم کل ذخیره، یک میلیارد تن سنگ معدن برآورد شده است. دولت تاجیکستان این معدن نقره را دومین ذخیرهٔ بزرگ جهان می‌داند. پربازده‌ترین معدن نقرهٔ جهان، «کنینگتون» در استرالیاست. با این حال، زمین‌شناسان می‌گویند برآوردهای دورهٔ شوروی بسیار محافظه‌کارانه بوده و ممکن است عیار واقعی سنگ معدن بیش از این محاسبات باشد.

### آلومینیوم
شرکت آلومینیوم تاجیکستان (TALCO؛ قبلاً TadAZ، "ذوب آلومینیوم تاجیکستان")، یک کارخانه ذوب آلومینیوم، تنها شرکت تولیدی بزرگ تاجیکستان در بخش معدن است و یکی از بزرگ‌ترین کارخانه‌های تولید آلومینیوم جهان را که در تورسون‌زاده، در منطقه غربی این کشور واقع شده است، اداره می‌کند. ظرفیت تولید آن ۵۱۷۰۰۰ تن در سال گزارش شده است (که مصرف ۴۰٪ از انرژی الکتریکی تولید شده در کشور را تشکیل می‌دهد) و بیشتر آن صادر می‌شود و تنها حدود ۵۰۰۰ تن در سال در داخل کشور مصرف می‌شود. از سال ۲۰۰۶، این شرکت مسئول حدود ۴۱۶۰۰۰ تن آلومینیوم در آسیاب‌های گلوله‌ای خود بود که به دو کارخانه ۵۰۰ متصل بودند. موتورهای ۶ کیلوولت کیلووات. صنعت گسترده فرآوری آلومینیوم تاجیکستان کاملاً به سنگ معدن وارداتی وابسته است.

### اورانیوم
در دورهٔ اتحاد شوروی، اورانیوم و گرافیت در نواحی شمال‌شرقی خجند استخراج می‌شد. در دوران اوج فعالیت، این بخش سالانه حدود ۱۷۰ تن باطلهٔ معدنی تولید می‌کرد. «کمباین معدن و شیمیایی لنین‌آباد» در سال ۱۹۴۵ در استان سغد تأسیس شد و شهر چکالوفسک نیز برای پشتیبانی از آن ایجاد گردید. این مجموعه تا زمان تعطیلی آن در سال ۱۹۹۲، مرکز صنعت اورانیوم در جمهوری شوروی سوسیالیستی تاجیکستان بود و پس از آن، «وستوک‌ردمت» فعالیت آن را ادامه داد. برآورد می‌شود که این مجموعه حدود ۵۵ تن ذخیرهٔ اورانیوم در اختیار داشته باشد.

## نگارخانه

پرونده:The_only_bridge_out_of_Siafark,_Tajikistan.jpg|جایگزین=Bridge from Siafark to the mine.|پلی از سیافارک به معدن.
پرونده:BelAZ_dump_trucks_burned_during_the_Civil_War_in_Tajikistan.jpg|جایگزین=Destruction of machinery during Civil War in Tajikistan.|تخریب ماشین‌آلات در طول جنگ داخلی در تاجیکستان.
پرونده:Soldiers_guarding_a_mine_in_Tajikistan.jpg|جایگزین=Tajik soldiers guarding the Darwaz mine.|سربازان تاجیک در حال نگهبانی از معدن درواز.


## منابع

رده:معدن‌کاری در تاجیکستان