کتاب‌شناسی سید جواد طباطبایی

سیّد جواد طباطبایی (۱۴۰۱ − ۱۳۲۴) استاد پیشین دانشگاه تهران و پژوهشگر فلسفه، تاریخ، سیاست و حقوق بود. از طباطبایی آثار گوناگونی در قالب نوشته، تألیف، ترجمه، مقاله، جزوه، درسگفتار شنیداری و دیداری برجا مانده است که از آن میان می‌توان به تألیف «تأملی دربارهٔ ایران» و ترجمهٔ «تاریخ فلسفهٔ اسلامی» اثر هانری کُربَن و نوشتن مقالات «شیخِ بازمقتول»، «ملتِ باتاریخ و بی‌تاریخ‌نگاری»، «بساط کهنه و طرح نو»، «نعشِ بی‌جانِ جان لاک در دست غسّالان» اشاره کرد. فهرست آثار وی به شرح زیر است:

## تألیف
* *[[درآمدی بر تاریخ اندیشهٔ سیاسی در ایران|*'تاریخ اندیشهٔ سیاسی در ایران؛ ملاحظاتی در مبانی نظری**]]''، چاپ نخست: ۱۳۶۷، ویراست سوم، انتشارات [[مینوی خرد]]، ۴۱۶ صفحه
** ویراست‌های قدیمی:
*** عنوان ویراست نخست: درآمدی فلسفی بر تاریخ اندیشهٔ سیاسی در ایران
*** عنوان ویراست دوم: درآمدی بر تاریخ اندیشهٔ سیاسی در ایران
* ''[[زوال اندیشه سیاسی در ایران|**زوال اندیشهٔ سیاسی در ایران؛ گفتار در مبانی نظری انحطاط ایران**]]''، ۱۳۷۳، ویراست سوم، ۶۱۶ص
* ''[[ابن خلدون و علوم اجتماعی|**ابن‌خَلدون و علوم اجتماعی؛ گفتار در شرایط امتناع**]]''، ۱۳۷۴، ویراست دوم، ۴۸۰ص
* ***[[خواجه نظام‌الملک طوسی؛ گفتار در تداوم فرهنگی ایران]]***، ۱۳۷۵، ۲۶۴ص
* ***[[تأملی دربارهٔ ایران]]***:
** جلد نخست: [[دیباچه‌ای بر نظریه انحطاط ایران| **دیباچه‌ای بر نظریهٔ انحطاط ایران با ملاحظات مقدماتی در مفهوم ایران**]]، ۱۳۸۰، ۶۳۲ص
** جلد دوم: **نظریهٔ حکومت قانون در ایران**
*** بخش نخست: **مکتب تبریز و مبانی تجددخواهی**، ۱۳۸۵، ۶۹۵ص
*** بخش دوم: **مبانی نظریهٔ مشروطه‌خواهی**، ۱۳۸۶، ۷۲۸ص
** 
جلد سوم (نوشته و منتشر نشد): شامل سیر تاریخ اندیشه در ایران در فاصله پیروزی مشروطیت تا انقلاب اسلامی و به ویژه تفسیری حقوقی از مشروطیت در دفتر نخست؛ که حدود یک‌دهم این جلد در قالب کتاب زیر منتشر شد:

* ***[[ملت، دولت و حکومت قانون؛ جُستار در بیان نص و سنت]]***، ۱۳۹۸، ۳۱۴ص
* ''[[سقوط اصفهان به گزارش کروسینسکی|**سقوط اصفهان به روایت کروسینسکی**]]''، ۱۳۸۲، ۱۰۸ص
* ***[[تاریخ اندیشهٔ سیاسی جدید در اروپا]]***:
** جلد نخست: [[نوزایش|**از نوزایش تا**]] [[انقلاب فرانسه|**انقلاب فرانسه ۱۵۰۰–۱۷۸۹**]]
*** دفتر نخست: [[جدال قدیم و جدید|**جدال قدیم و جدید در الهیات و سیاسات**]]، ۱۳۸۲، ویراست دوم، ۶۰۰ص
**** کتاب «مفهوم ولایت مطلقه در اندیشهٔ سیاسی سده‌های میانه» (۱۳۸۰، نشر نگاه معاصر، ۱۴۰ص) که در آغاز به عنوان اثری مستقل منتشر شده بود، در چاپ‌های بعدی در لابلای دفتر نخست گنجانده شد.
*** 
دفتر دوم (نوشته و منتشر نشد): نظریهٔ جمهوریت در فلورانس

*** دفتر سوم: **نظام‌های نوآئین در اندیشهٔ سیاسی**، ۱۳۹۳، ۶۰۵ص
** 
جلد دوم (نوشته و منتشر نشد): ۱۷۸۹–۱۹۱۴

*** 
دفتر نخست (نوشته و منتشر نشد): فلسفهٔ انقلاب فرانسه از کانت تا مارکس

*** 
دفتر دوم (نوشته و منتشر نشد): فلسفهٔ سیاسی ایده‌آلیسم آلمانی از کانت تا هگل

*** 
دفتر سوم (نوشته و منتشر نشد):؟

** 
جلد سوم (نوشته و منتشر نشد): اندیشهٔ سیاسی قرن بیستم

* ***[[تأملی در ترجمهٔ متن‌های اندیشهٔ سیاسی جدید؛ موردِ شهریارِ ماکیاوللی]]***، ۱۳۹۲، ۲۴۸ص
* ***[[ملاحظات درباره دانشگاه|ملاحظات دربارهٔ دانشگاه]]***، ۱۳۹۸، ۴۵۴ص
* ***[[فلسفه و سیاست]]*** **(مقالات جواد طباطبایی از ۱۳۶۳ تا ۱۳۸۳)**، به کوشش حامد زارع، ۱۳۹۵، نشر فلات، ۳۰۴ص
** پاره‌ای از مقالات طباطبایی از موارد زیر در دسترس است:
*** [[نورمگز]]
*** [[پرتال جامع علوم انسانی]]
*** [[مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی]]

== ترجمه ==
* ''[[تاریخ فلسفه اسلامی (کتاب کوربن)|**تاریخ فلسفهٔ اسلامی**]]''، [[هانری کربن|هانری کُربَن]]، چاپ نخست ترجمهٔ جلد دوم: ۱۳۶۷، چاپ نخست ترجمهٔ متن کامل: ۱۳۷۳، ویراست دوم، ۵۲۱ص
* ***[[فلسفهٔ ایرانی و فلسفهٔ تطبیقی]]***، [[هانری کربن]]، ۱۳۶۵، ویراست دوم، ۲۰۸ص
* ''[[لنین و فلسفه|**لنین و فلسفه و سه مقالهٔ دیگر در ف‍ل‍س‍ف‍هٔ م‍ارک‍س‍ی‍س‍ت‍ی**]]''، [[لوئی آلتوسر]]، ۱۳۵۸، نشر بهروز، ۱۶۸ص
* ''[[دیالکتیک|**یادداشت‌هایی دربارهٔ دیالکتیک**]]''، [[ولادیمیر لنین]]، ۱۳۵۹، ۸۱ص
* ***[[مسائل حاد کارگری و کمونیستی]]؛ پاسخ به [[جان لوئیس (فیلسوف)|جان لوئیس]]***، [[لوئی آلتوسر]]، ۱۳۵۹، نشر ساوالان، ۸۰ص
* همکاری در **ترجمهٔ *[[فرهنگ آثار]]***، ۱۳۷۹، [[انتشارات سروش]]

== مقاله ==
سیّد جواد طباطبایی نگارندهٔ بیش از یکصد مقاله و نقد و مدخل است که فهرست این آثار به تفکیک نوع آن‌ها در زیر آمده است:

=== در [[دانشنامه]]‌ها ===
# ''[[نافع بن ازرق| **ابن ازرق**]]''، در: ''[[دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]''، جلد ۳، ۱۳۶۹، صفحات ۱–۳.
# ***[[ابوالحسن محمد عامری]]***، در: ''[[دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]''، ج۵، ۱۳۷۲، ص۴۶–۴۷.
# ***[[اخلاق ناصری]]***، در: ''[[دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]''، ج۷، ۱۳۷۵، ص۲۳۴–۲۳۵.
# ***[[تهذیب الاخلاق]]***، در: ''[[دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]''، ج۱۶، ۱۳۸۷، ص۴۵۱–۴۵۵.
# ***[[جاویدان خرد]]***، در: ''[[دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]''، ج۱۷، ۱۳۸۸، ص۴۳۶–۴۳۸.
# ***[[جامع‌الحکمتین]]***، در: ''[[دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]''، ج۱۷، ۱۳۸۸، ص۳۵۲–۳۵۴.
# ***[[سید جمال‌الدین اسدآبادی]]***، در: ''[[دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]''، ج۱۸، ۱۳۸۹، ص۴۰۱–۴۱۱.
# ***[[جمهوری]]***، در: ''[[دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]''، ج۱۸، ۱۳۸۹، ص۵۱۴–۵۴۸
# ***[[حکومت]]***، در: ''[[دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]''، ج۲۱، ۱۳۹۵، ص۲۲۳–۲۲۷.
# ***[[حکمت]]***، در: ''[[دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]''، ج۲۱، ۱۳۹۵، ص۱۹۵–۱۹۹.
# ***[[سید جلال‌الدین آشتیانی]]***، در: ''[[دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]''، ج۲۱، ۱۳۹۵.
# ***[[نظام‌الملک]]***، در: ''اندیشهٔ سیاسی متفکران مسلمان''، تهران: انتشارات پژوهشکدهٔ مطالعات فرهنگی و اجتماعی، ۱۳۹۰، ج۳، ص۳۱–۶۳.
# ***[[سعدی]]***، در: ''اندیشهٔ سیاسی متفکران مسلمان''، تهران: انتشارات پژوهشکدهٔ مطالعات فرهنگی و اجتماعی، ۱۳۹۰، ج۴، ص۹۷–۱۲۵.
# ''[[نافع بن ازرق|**ابن ازرق**]]''، در: ''اندیشهٔ سیاسی متفکران مسلمان''، تهران: انتشارات پژوهشکدهٔ مطالعات فرهنگی و اجتماعی، ۱۳۹۰، ج۵، ص۲۹۳–۳۱۲.
# ***[[روزبهان خنجی]]***، در: ''اندیشهٔ سیاسی متفکران مسلمان''، تهران: انتشارات پژوهشکدهٔ مطالعات فرهنگی و اجتماعی، ۱۳۹۰، ج۶، ص۱–۲۶.
# ***[[قائم‌مقام فراهانی]]***، در: ''اندیشهٔ سیاسی متفکران مسلمان''، تهران: انتشارات پژوهشکدهٔ مطالعات فرهنگی و اجتماعی، ۱۳۹۰، ج۸، ص۸۵–۱۲۵.
# ***[[ملا هادی سبزواری]]***، در: ''اندیشهٔ سیاسی متفکران مسلمان''، تهران: انتشارات پژوهشکدهٔ مطالعات فرهنگی و اجتماعی، ۱۳۹۰، ج۸، ص۲۱۱–۲۲۷.
# ***[[مستشارالدوله]]***، در: ''اندیشهٔ سیاسی متفکران مسلمان''، تهران: انتشارات پژوهشکدهٔ مطالعات فرهنگی و اجتماعی، ۱۳۹۰، ج۹، ص۹۳–۱۲۹.
# ***[[امین‌الدوله]]***، در: ''اندیشهٔ سیاسی متفکران مسلمان''، تهران: انتشارات پژوهشکدهٔ مطالعات فرهنگی و اجتماعی، ۱۳۹۰، ج۱۰، ص۱۱۳–۱۵۰.
# ''[[سید عبدالحسین لاری|**عبدالحسین لاری**]]''، در: ''اندیشهٔ سیاسی متفکران مسلمان''، تهران: انتشارات پژوهشکدهٔ مطالعات فرهنگی و اجتماعی، ۱۳۹۰، ج۱۰، ص۲۱۹–۲۳۸.
# ***ایران در دوره [[فتحعلی‌شاه]]***، در: ''[[تاریخ جامع ایران]]''، تهران: انتشارات [[مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]، ۱۳۹۳، ج۱۲، ص۱–۸۹.
# ***ایران در دوره [[محمدشاه]]***، در: ''[[تاریخ جامع ایران]]''، تهران: انتشارات [[مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]، ۱۳۹۳، ج۱۲، ص۹۱–۱۳۲.

=== در مجموعه‌مقالات ===
# ***ملاحظاتی دربارهٔ نقادی [[هانری کربن]] از ایران‌شناسی***، در: ''مجموعه‌مقالات انجمن‌وارهٔ بررسی مسائل ایران‌شناسی''، تهران: انتشارات دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی، ۱۳۶۹، ص۲۴۱–۲۵۴.
# ***هانری کربن، فیلسوف سیاسی؟***، در: ''مجموعه‌مقالات یکصدمین سالروز تولد هانری کربن''، تهران: انتشارات مؤسسهٔ پژوهشی حکم و فلسفهٔ ایران، ۱۳۸۵، ص۷۹–۹۲.

=== در مطبوعات (نقد کتاب) ===
# ***سیر فلسفهٔ ایران***، در: ''نشریهٔ مؤسسهٔ فرهنگی منطقه‌ای کتاب روز''، ش۸، آبان ۱۳۴۷، ص۶۸–۶۹.
# ***[[شیخ اشراق|شیخِ بازمقتول]]***، در: ''نشریه دانش''، ش۲۶، بهمن و اسفند ۱۳۶۳، ص۳۴–۳۷.
# ***دربارهٔ یادنامهٔ فرانسوی هانری کربن***، در: ''نشریه دانش''، ش۲۷، فروردین و اردیبهشت ۱۳۶۴، ص۴۶–۴۸.
# ***نکاتی در ترجمهٔ برخی مفاهیم فلسفهٔ هگل***، در: ''نشریه دانش''، ش۲۸، خرداد و تیر ۱۳۶۴، ص۱۶–۲۳.
# ***نکاتی دربارهٔ رسالهٔ المشاعر***، در: ''مجلهٔ معارف''، ش۴، تیر ۱۳۶۴، ص۱۷۵–۱۹۲.
# ***نگاهی به اصطلاحات فلسفهٔ هگل***، در: ''نشریه دانش''، ش۲۹، مرداد و شهریور ۱۳۶۴، ص۲۰–۲۶.
# ***بحثی دربارهٔ روح در فلسفهٔ هگل***، در: ''نشریه دانش''، ش۳۰، مهر و آبان ۱۳۶۴، ص۳۶–۴۳.
# ***نقدی بر تاریخ عقاید و مکتب‌های سیاسی از عهد باستان تا امروز***، در: ''نشریه کیهان فرهنگی''، ش۲۶، اردیبهشت ۱۳۶۵، ص۱۸–۲۰.
# ***سه روایت فلسفه سیاسی هگل- بخش نخست***، در: ''نشریه دانش''، ش۳۳، فروردین و اردیبهشت ۱۳۶۵، ص۱۰–۱۸.
# ***قرائت‌های مقدمهٔ ابن خلدون***، در: ''نشریه کیهان فرهنگی''، ش۳۱، مهر ۱۳۶۵، ص۸–۱۲.
# ***سه روایت فلسفه سیاسی هگل- بخش دوم***، در: ''نشریه فرهنگ''، ش۱، پاییز ۱۳۶۶، ص۸۷–۱۰۸.
# ***ماکیاوللی و بنیادگذاری اندیشه سیاسی جدید***، در: ''نشریه کیهان فرهنگی''، ش۴۶، دی ۱۳۶۶، ص۳۳–۳۵.
# ***تحلیلی تازه از اندیشه مشروطه و تجدد***، در: ''[[ایران‌نامه]]''، ش۶۱، زمستان ۱۳۷۶، ص۱۳۰–۱۳۱.
# ***فلسفهٔ هگل؛ خرما بر نخل***، در: ''[[مهرنامه]]''، ش۱۰، فروردین ۱۳۹۰، ص۲۵۹–۲۶۳.
# ***دربارهٔ شهریار ماکیاوللی و ترجمه‌های فارسی آن***، در: ''[[مهرنامه]]''، ش۲۳، فروردین ۱۳۹۰، ص۲۵۹–۲۶۳.
# ***فروکاستن شهریار***، در: ''[[مهرنامه]]''، ش۲۴، مرداد ۱۳۹۱، ص۲۶۴–۲۷۸.
# ***فروکاهی ترجمه به تفنن***، در: ''[[مهرنامه]]''، ش۲۵، مهر ۱۳۹۱، ص۲۴۹–۲۵۴.
# ***آغازی نو در مطالعات هگلی***، در: ''[[مهرنامه]]''، ش۴۴، آبان ۱۳۹۶، ص۲۴۸–۲۴۹.
# ***موانع فهم ایده‌آلیسم آلمانی***، در: ''[[مهرنامه]]''، ش۴۵، دی ۱۳۹۶، ص۲۳۶–۲۳۷.
# ***اندیشه‌های سیاسی قرن بیستم در مسلخ [[سمت]]***، در: ''قلم‌یاران''، ش۱۱، مرداد ۱۳۹۷، ص۲۵۹–۲۶۳.
# ***زبان‌فروشی در نشر بومی***، در: ''سیاست‌نامه''، ش۱۰، پاییز ۱۳۹۷، ص۲۶۸–۲۸۰.
# ***یک کلمه: نگاهی انتقادی به ترجمهٔ فارسی رساله‌های فلسفهٔ سیاسی در ایران***، در: ''سیاست‌نامه''، ش۱۱، زمستان ۱۳۹۷، ص۴–۲۰.

=== در مطبوعات (دیگر مقالات) ===
# ***مقدمه بر تاریخ اندیشهٔ سیاسی ایران***، در: ''مجلهٔ معارف''، ش۵، مرداد و آبان ۱۳۶۴، ص۷۹–۱۰۲.
# ***منحنی تحول اندیشهٔ سیاسی [[غزالی]]***، در: ''مجلهٔ معارف''، ش۹، آذر و اسفند ۱۳۶۵، ص۵۵–۷۸.
# ***اندیشهٔ سیاسی [[فخر رازی|امام فخر رازی]]***، در: ''مجلهٔ معارف''، ش۵، مرداد و آبان ۱۳۶۴، ص۷۹–۱۰۲.
# ***اخلاق مدنی [[ابوعلی مسکویه|مسکویه رازی]]***، در: ''تحقیقات اسلامی''، ش۵–۶، پاییز و زمستان ۱۳۶۶، ص۷۵–۹۳.
# ***مفهوم عدالت در اندیشهٔ سیاسی [[ابن خلدون]]***، در: ''مجلهٔ معارف''، ش۱۶–۱۷، فروردین و آبان ۱۳۶۸، ص۱۶۸–۱۸۵.
# ***اندیشهٔ سیاسی [[فارابی]]***، در: ''اطلاعات سیاسی اقتصادی''، ش۳۵، فروردین و آبان ۱۳۶۴، ص۷۹–۱۰۲.
# ***از [[ابوالحسن عامری]] تا [[ابوعلی سینا]]***، در: ''اطلاعات سیاسی اقتصادی''، ش۵۱–۵۲، آذر و دی ۱۳۷۰، ص۶–۱۳.
# ***ما و راه تجدد***، در: ''مجلهٔ کیان''، ش۳۹، آذر و دی ۱۳۷۶، ص۲۴–۳۰.
# ***تأملی در سفارت و سفارت‌نامه‌های ایرانیان***، در: ''مجلهٔ [[ایران‌نامه]]''، ش۶۵، زمستان ۱۳۷۷، ص۵۵–۸۸.
# ***ملتِ باتاریخ و بی‌تاریخ‌نگاری***، در: ''[[ایران (روزنامه)| روزنامهٔ ایران]]''، ش۲۴۱۲، ۲۴ اسفند ۱۳۸۱، ص۸.
# ***ایرانیان و هبوط اندیشهٔ عقلانی***، در: ''[[ایران (روزنامه)| روزنامهٔ ایران]]''، ش۲۴۱۳، ۲۵ اسفند ۱۳۸۱، ص۸.
# ***بساط کهنه و طرح نو***، در: ''[[شرق (روزنامه)| روزنامهٔ شرق]]''، ۲۲ اسفند ۱۳۸۳، ص۱۸.
# ***اشارات نابهنگام***، در: ''[[خردنامه همشهری|خردنامهٔ همشهری]]''، ش۱، اسفند ۱۳۸۴، ص۴۲–۴۵.
# ***بیرون از سنت***، در: ''خردنامهٔ همشهری''، شمارهٔ ۵، مرداد ۱۳۸۵، ص۲۶–۲۷.
# ***تجدید مطلعی در مفهوم سنت***، در: ''[[ایران (روزنامه)| روزنامهٔ ایران]]''، ۱ دی ۱۳۸۶، ص۱۸.
# ***[[ادموند برک]] در جدال با قدیم و جدید***، در: ''[[مهرنامه]]''، ش۴، مرداد ۱۳۸۹، ص۳۹–۴۲.
# ***نخستین بحث‌های نظری دربارهٔ ضرورت اصلاحات***، در: ''اطلاعات سیاسی اقتصادی''، ش۲۷۵–۲۷۶، مرداد و شهریور ۱۳۸۹، ص۱۴–۴۳.
# ***بحث [[زیباکلام]] شخصی است؛ بحث من عمومی***، در: ''[[مهرنامه]]''، ش۴، مرداد ۱۳۸۹، ص۱۷۹–۱۸۰.
# ***انقلاب و فیلسوف جوان: [[هگل]] در میانهٔ نمودهای کهن و سامان نو***، در: ''[[مهرنامه]]''، ش۵، مهر ۱۳۸۹، ص۱۶۳–۱۶۷.
# ***دیانت و سیاست در اندیشهٔ [[باروخ اسپینوزا|اسپینوزا]]***، در: ''[[مهرنامه]]''، ش۷، آذر ۱۳۸۹، ص۲۱۵–۲۱۸.
# ***متفکری با زبان بینابین؛ متن‌خوانی رسالهٔ [[شهریار (کتاب)|شهریار]]***، در: ''[[مهرنامه]]''، ش۱۲، خرداد ۱۳۹۰، ص۱۴۲–۱۴۶.
# ***متفکری در میانهٔ دیالکتیک حفظ و تغییر؛ متن‌خوانی رسالهٔ تأملاتی دربارهٔ انقلاب فرانسه***، در: ''[[مهرنامه]]''، ش۱۳، تیر ۱۳۹۰، ص۱۹۶–۱۹۸.
# ***در پی علم سیاست نوآیین؛ درسگفتارهای اندیشهٔ سیاسی [[الکسی دو توکویل|توکویل]]***، در: ''[[مهرنامه]]''، ش۱۴، مرداد ۱۳۹۰، ص۲۲۱–۲۲۳.
# ***ماکیاوللی جمهوری‌خواه***، در: ''[[مهرنامه]]''، ش۲۳، دی ۱۳۹۲، ص۲۲۴–۲۳۴.
# ***من کجا ایستاده‌ام؟ جدلی در مسیر تدوین مانیفست تأملی دربارهٔ ایران***، در: ''[[مهرنامه]]''، ش۲۵، اردیبهشت ۱۳۹۳، ص۱۳۶–۱۴۱.
# ***کودکانه‌های سیاسی [[صمد بهرنگی]]***، در: ''پژوهشنامهٔ علوم سیاسی''، ش۳۴، بهار ۱۳۹۳، ص۱۰۱–۱۳۰.
# ***راه دشوار تاریخ‌نگاری اندیشه***، در: ''[[فرهنگ امروز]]''، ش۴، اسفند ۱۳۹۳، ص۱۶۸–۱۷۵.
# ***گفتاری در خاستگاه‌های [[انتحال]]***، در: ''[[مهرنامه]]''، ش۴۱، اردیبهشت ۱۳۹۴، ص۷۲–۷۵.
# ***نعش بی‌جان [[جان لاک]] در دست غسالان***، در: ''[[فرهنگ امروز]]''، ش۷، مرداد ۱۳۹۴، ص۶۸–۷۴.
# ***مانیفست سیاست‌نامه: مجله‌ای برای همهٔ صورت‌های اندیشیدن سیاسی***، در: ''سیاست‌نامه''، ش۱، دی ۱۳۹۴، ص۱۰–۱۳.
# ***ملاحظه‌ای نظری دربارهٔ ایران***، در: ''سیاست‌نامه''، ش۱، دی ۱۳۹۴، ص۴۷–۴۹.
# ***سوءتفاهم با جهل***، در: ''[[فرهنگ امروز]]''، ش۱۰، اسفند ۱۳۹۴، ص۶۴–۶۹.
# ***غیبت ملیت ایرانی در روشنفکری ایران***، در: ''سیاست‌نامه''، ش۲–۳، فروردین و اردیبهشت ۱۳۹۵، ص۵۲–۵۷.
# ***[[کارل اشمیت]] و [[فلسفه حقوق|فلسفهٔ حقوق]] [[آلمان نازی]]***، در: ''سیاست‌نامه''، ش۲–۳، فروردین و اردیبهشت ۱۳۹۵، ص۲۶۳–۲۷۰.
# ***بحثی دربارهٔ کشف مفهومی جدید: «مشترک‌المنافع» و موارد استعمال آن***، در: ''ایرانشهر امروز''، ش۱، بهار ۱۳۹۵، ص۱۰۵–۱۱۷.
# ***روشنفکران علیه ایران***، در: ''سیاست‌نامه''، ش۴–۵، خرداد و تیر ۱۳۹۵، ص۲۱–۲۸.
# ***حکومت قانون یا حکومت حقوق؟***، در: ''سیاست‌نامه''، ش۴–۵، خرداد و تیر ۱۳۹۵، ص۲۰۶–۲۱۴.
# ***ستارهٔ قطبی زمانهٔ عسرت؛ یادی از اسوهٔ علم و تقوا، استاد محمود شهابی***، در: ''[[مهرنامه]]''، ش۴۸، مرداد ۱۳۹۵، ص۹۵–۹۶.
# ***زبان ملی و برنامهٔ آموزش زبان‌های محلی***، در: ''ایرانشهر امروز''، ش۳، شهریور و مهر ۱۳۹۵، ص۵–۱۲.
# ***تولید علم بومی و زبان ملی***، در: ''[[فرهنگ امروز]]''، ش۱۳، مهر ۱۳۹۵، ص۷۱–۷۷.
# ***کوشش‌های بی‌سابقه برای نابودی فرهنگ ملی*'- بخش نخست،* در: *فرهنگ امروز*، ش۱۵، دی ۱۳۹۵، ص۶–۱۱.
# ***کوشش‌های بی‌سابقه برای نابودی فرهنگ ملی**- بخش دوم*، در: *فرهنگ امروز*، ش۱۶، بهمن ۱۳۹۵، ص۵–۱۳.
# ***از میهن باید دفاع کرد؛ به نام و به ننگ***، در: *مهرنامه*، ش۵۰، دی ۱۳۹۵، ص۱۶۸–۱۷۲.
# ***جنبش قانون***، در: *سیاست‌نامه*، ش۶، زمستان ۱۳۹۵، ص۴۳–۴۸.
# ***مورخ حق طبیعی***، در: *سیاست‌نامه*، ش۶، زمستان ۱۳۹۵، ص۲۲۸–۲۳۴.
# ***روح آزادی: دربارهٔ نظریهٔ جامعهٔ مدنی در فلسفهٔ سیاسی هگل***، در: *مهرنامه*، ش۵۱، اسفند ۱۳۹۵، ص۱۹۰–۱۹۶.
# ***جهل دلیل نیست***، در: *فرهنگ امروز*، ش۱۶، اسفند ۱۳۹۵، ص۶۵–۶۹.
# ***ادب فارسی و اندیشیدن ایرانی***، در: *سعدی‌شناسی*، ش۳، بهار ۱۳۹۶، ص۱۲–۱۹.
# ***گفتار در شرایط امتناع***، در: *فرهنگ امروز*، ش۱۸، مرداد ۱۳۹۶، ص۶۶–۷۳.
# ***جهل جامعه‌شناسانه***، در: *سیاست‌نامه*، ش۷، شهریور ۱۳۹۶، ص۲۳–۳۰.
# ***[[مارتین هایدگر|هایدگر]] و پایان [[ایدئالیسم|ایده‌آلیسم]]***، در: *سیاست‌نامه*، ش۷، شهریور ۱۳۹۶، ص۲۶۰–۲۶۸.
# ***[[انقلاب فرانسه]] و پیامدهای نظری آن***، در: *قلم‌یاران*، ش۶، مهر و آبان ۱۳۹۶، ص۲۰–۲۸.
# ***ضدانقلاب‌های فرانسه***، در: *قلم‌یاران*، ش۷، آذر ۱۳۹۶، ص۲۲–۳۶.
# ***مداخلهٔ ایدئولوژی در علم***، در: *سیاست‌نامه*، ش۸، بهمن ۱۳۹۶، ص۱۱–۱۴.
# ***بازگشت به [[توماس قدیس]]***، در: *سیاست‌نامه*، ش۸، بهمن ۱۳۹۶، ص۲۰۲–۲۰۶.
# ***مصلوب تیرهای توهم***، در: *فرهنگ امروز*، ش۲۱، اسفند ۱۳۹۶، ص۵۹–۶۶.
# ***راهزنان سیاست‌نامه***، در: *سیاست‌نامه*، ش۹، تابستان ۱۳۹۷، ص۶–۱۰.
# ***جمهوریت در اندیشهٔ سیاسی [[ایمانوئل کانت|کانت]]***، در: *سیاست‌نامه*، ش۹، تابستان ۱۳۹۷، ص۲۰۶–۲۱۴.
# ***دل ایرانشهر***، در: *سیاست‌نامه*، ش۱۰، پاییز ۱۳۹۷، ص۸–۱۸.
# ***بنیادگذار حقوق بین‌الملل***، در: *فرهنگ امروز*، ش۲۴، آبان ۱۳۹۷، ص۲۴–۲۷.
# ***حلقهٔ بی‌خردی: اباذری و هم‌سُرایان دانشکدهٔ علوم‌اجتماعی***، در: *قلم‌یاران*، ش۱۴، ۱۳۹۷، ص۷–۱۱.
# ***جدایی سنت از نص***، در: *سیاست‌نامه*، ش۱۲، پاییز ۱۳۹۸، ص۲۴–۳۲.
# ***ملیت‌سازی جعلی مورخ سخیف***، در: *سیاست‌نامه*، ش۱۶، نوروز ۱۴۰۰، ص۴–۸.
# ***انکار امکان اندیشیدن***، در: *سیاست‌نامه*، ش۱۶، نوروز ۱۴۰۰، ص۱۰۱–۱۰۴.

=== تلگرام‌نوشته‌ها ===
# ***توصیه‌ای به آقای خاتمی***، در: *کانال رسمی سیّد جواد طباطبایی*، اردیبهشت ۱۳۹۸.
# ***مفاهیم توخالی در ایّام کرونایی***، در: *کانال رسمی سیّد جواد طباطبایی*، فروردین ۱۳۹۹.
# ***انقلاب ملی در انقلاب اسلامی***، در: *کانال یادداشت‌ها و جستارهای سیّد جواد طباطبایی*، پاییز و زمستان ۱۴۰۲.

== درس‌گفتار ==
درس‌گفتارهای تاریخِ اندیشه از سید جواد طباطبایی در قالب صوتی و تصویری به شرح زیر است:
* ***فلسفهٔ حق [[هگل]]***
* ***مفهوم [[دولت]] نزد [[هگل]]***
* ***تفسیر گفتارهای [[ماکیاوللی]]***
* ***بررسی و نقد اندیشهٔ [[کارل مارکس]]*** (دو دوره)
* ***بررسی و نقد اندیشهٔ [[ژان ژاک روسو]]***
* ***بررسی و نقد اندیشهٔ [[شارل دو مونتسکیو]]***

== تقریرات ==
تقریرات (جزوه‌های دانشگاهی) با سرنویس‌های زیر منتشر شده است:
* ***اندیشهٔ سیاسی [[مارکس]]***
* ***تفسیر [[پدیدارشناسی روح]] [[هگل]]***
* ***بحثی دربارهٔ روح در فلسفهٔ [[هگل]]***
* ***درس‌گفتارهای فلسفهٔ سیاسی [[انقلاب فرانسه]]***
* ***درس‌گفتارهای [[فلسفه حقوق|فلسفهٔ حقوق]]***

== گفت‌وگو، میزگرد، سخنرانی ==
سیّد جواد طباطبایی ده‌ها گفتگو و میزگرد و سخنرانی در کارنامه دارد که متن آن‌ها مکتوب و منتشر شده است. فهرست زیر دربرگیرندهٔ این موارد به تفکیک نوع آن‌هاست:

=== گفت‌وگو ===
# ***توسعهٔ فرایند تجدد***، در: *مجلهٔ فرهنگ و توسعه*، ش۳، آذر و دی ۱۳۷۱، ص۳۴–۴۱.
# ***بار دیگر دربارهٔ تجدد و توسعه***، در: *مجلهٔ فرهنگ و توسعه*، ش۷، مرداد و شهریور ۱۳۷۲، ص۷۱–۷۲.
# ***غرب، شرق و مسائل ما***، در: *مجلهٔ ایران فردا*، ش۱۲، فروردین و اردیبهشت ۱۳۷۳، ص۵–۸.
# ***گفت‌وگو دربارهٔ دین و هگل***، در: *مجلهٔ نقد و نظر*، ش۳–۴، تابستان و پاییز ۱۳۷۴، ص۲۹۴–۳۰۸.
# ***سنت، مدرنیته، پست مدرن***، در: *مجلهٔ راه نو*، ش۸، خرداد ۱۳۷۷، ص۱۸–۲۴.
# ***مفهوم سنت، نگاه وارونه***، در: *نقد و نظر*، ش۱۹–۲۰، تابستان و پاییز ۱۳۷۸، ص۱۹۴–۲۱۵.
# ***گسترهٔ اقتدار دین در حیات اجتماعی ایرانیان***، در: *تارنمای تلاش*، ۱۵ دی ۱۳۸۱.
# ***تجددی دیگر***، در: *همشهری*، ش۳۰۸۸، پنجشنبه ۵ تیر ۱۳۸۲، ص۱۲.
# ***ایران آینده‌ای متفاوت***، در: *نامه*، ش۲۴، تیر ۱۳۸۲، ص۳۹–۴۱.
# ***بدون سنت نمی‌توان اندیشید***، در: *روزنامهٔ ایران*، ۷ مهر ۱۳۸۲، ص۸.
# ***گفتمان محافظه‌کاری نداریم***، در: *خردنامه همشهری*، ش۹، آذر ۱۳۸۵، ص۶۳–۶۵.
# ***اولویت‌های کار علمی بر کار روشنفکری***، در: *روزنامهٔ اعتماد ملی*، ش۲۲۶، ۲۱ آبان ۱۳۸۵، ص۱۴.
# ***بازگشت به تجربهٔ مشروطیت***، در: *روزنامهٔ اعتماد ملی*، ش۲۲۷، ۲۲ آبان ۱۳۸۵، ص۱۴.
# ***کارم نسخه پیچیدن نیست***، در: *شهروند امروز*، ش۱، اسفند ۱۳۸۵، ص۱۲۹–۱۳۴.
# ***تجدد سیاسی یعنی حکومت قانون***، در: *شهروند امروز*، ش۴۵، ۱۵ اردیبهشت ۱۳۸۵، ص۱۰۸–۱۱۲.
# ***به برنامه رأی بدهیم نه به فرد***، در: *روزنامهٔ اعتماد ملی*، ۱۷ خرداد ۱۳۸۸.
# ***اجتهاد سخت است، تقلید آسان***، در: *مهرنامه*، ش۱، اسفند ۱۳۸۸، ص۴۴–۴۷.
# ***سیطرهٔ سیاست‌زدگی بر علم سیاست***، در: *مهرنامه*، ش۲، اردیبهشت ۱۳۸۹، ص۶۹–۷۳.
# ***تاریخ‌نگاری جز با تکیه بر آگاهی ملی امکان‌پذیر نیست***، در: *مهرنامه*، ش۲۹، تیر ۱۳۹۲، ص۱۸۴–۱۹۶.
# ***فرصت مناسبی برای عرضهٔ نتایج تحقیقاتم مهیا شده***، در: *آسمان*، ش۶۶، دوم آذر ۱۳۹۲، ص۱۲۵–۱۲۶.

=== میزگرد ===
# ***جایگاه دین در دورنمای فرهنگی جهان***، در: *نامه فرهنگ*، ش۳، بهار ۱۳۷۰، ص۶–۱۵.
# ***کنکاشی در اندیشهٔ برابری و نابرابری***، در: *نامه فرهنگ*، ش۷، بهار ۱۳۷۱، ص۴–۲۲.
# ***بحران هویت باطن بحران‌های معاصر***، در: *نامه فرهنگ*، ش۹، بهار ۱۳۷۲، ص۸–۲۷.
# ***ایران امروز؛ سنت، مدرنیته یا پست مدرن؟***، در: *مجلهٔ کیان*، ش۱۵، مهر و آبان ۱۳۷۲، ص۲–۱۵.
# ***سنت‌گرایی، غرب‌زدگی مضاعف است***، در: *مهرنامه*، ش۱۰، فروردین ۱۳۹۰، ص۱۸۲–۱۹۰.
# ***رو به عقل سرخ، پشت به عقل توتال***، در: *مهرنامه*، ش۳۲، آذر ۱۳۹۲، ص۲۷۲–۲۷۵.
# ***مصر: کودتا یا امتداد دموکراسی؟***، در: *تارنمای مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی*، ۲۷ تیر ۱۳۹۲.
# ***لیبرالیسم همان عقل عقلایی است***، در: *مهرنامه*، ش۳۴، نوروز ۱۳۹۳، ص۱۶۴–۱۶۹.
# ***ملیت ایرانی و خاستگاه‌های آن***، در: *روایت*، ش۱، فروردین ۱۳۹۳، ص۱۴۴–۱۶۵.

=== سخنرانی ===
# ***گفتاری پیرامون اندیشه سیاسی***، منعقده در جمع اعضای هیئت علمی *پژوهشکدهٔ امام خمینی* (۲۵ دی ۱۳۷۹)، منتشره در *مجلهٔ پژوهشنامه متین*، ش۹، زمستان ۱۳۷۹، ص۲۳۷–۲۵۶.
# ***تأملی دربارهٔ ایران***، منعقده در *انجمن دوست‌داران اندیشهٔ برلین* (۵ بهمن ۱۳۸۲)، منتشره در *مجلهٔ ناقد*، ش۲، فروردین و اردیبهشت ۱۳۸۳، ص۳۱–۵۸.
# ***علما و نظریهٔ مشروطه***، منعقده در *همایش یکصدمین سالروز مشروطیت* (۱۴ مرداد ۱۳۸۵)، منتشره در *روزنامهٔ شرق*، ش۸۲۸، ۱۶ مرداد ۱۳۸۵، ص۲۲.
# ***نعلین رئالیسم را به در آوریم***، منعقده در *نشست پدیدارشناسی روح هگل پس از ۲۰۰ سال* (۲۷ اردیبهشت ۱۳۸۷)، منتشره در *روزنامهٔ کارگزاران*، ۲۳ اردیبهشت ۱۳۸۷، ص۹.
# ***چرا مفاهیم در سرزمین ما دوام نمی‌آورند؟***، منعقده در *سمینار انقلاب مشروطه از منظر علوم‌اجتماعی جدید* (۱۳ مرداد ۱۳۸۷)، منتشره در *شهروند امروز*، ش۵۸، ۲۰ مرداد ۱۳۸۷، ص۱۲۰–۱۲۱.
# ***قیام علیه جامعه‌شناسی***، منعقده در *نشست در کجا ایستاده‌ایم؟* (۱۴ مهر ۱۳۹۲)، منتشره در *مهرنامه*، ش۳۲، آذر ۱۳۹۲، ص۳۶–۴۳.
# ***دغدغهٔ ماکیاوللی توضیح نظام آزاد است***، منعقده در *همایش شهریار و اندیشه‌های سیاسی* (۳ آذر ۱۳۹۲)، منتشره در *مجلهٔ آسمان*، ش۶۷، ۹ آذر ۱۳۹۲، ص۱۲۳–۱۲۴.
# ***تفنن جای تخصص را گرفت***، منعقده در *نشست وضعیت کنونی فلسفه در ایران* (۷ آذر ۱۳۹۲)، منتشره در *مهرنامه*، ش۳۲، آذر ۱۳۹۲، ص۲۵.
# ***قصد من نوشتن تاریخ مفهوم ایران است***، منعقده در *نشست نقد و بررسی اندیشه‌های سیّد جواد طباطبایی در کتابخانهٔ ملی ایران* (۴ اردیبهشت ۱۳۹۳)، منتشره در *اعتماد (روزنامه)*، ۶ اردیبهشت ۱۳۹۳، ص۱۱.
# ***[[جعفر سجادی|سجادی]] نقش مهمی در معرفی [[فارابی]]، [[ابن سینا]] و [[ملاصدرا]] به جامعه داش***ت، منعقده در *مراسم یادبود دکتر سیّد جعفر سجادی* (۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۳)، منتشره در *ایبنا*، ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۳.
# ***هم تاریخ ملی داریم و هم ملت تاریخی***، منعقده در *آیین رونمایی مجموعهٔ بیست جلدی تاریخ جامع ایران* (۲۶ خرداد ۱۳۹۴)، منتشره در *مهرنامه*، ش۴۲، تیر ۱۳۹۴، ص۴۲–۴۳.
# ***جست‌وجوی نظریه‌ای دربارهٔ ایران***، منعقده در *دومین سمپوزیوم مناسبات فرهنگی، تاریخی و اجتماعی ایران-قفقاز* (۴ بهمن ۱۳۹۴)، منتشره در *فرهیختگان*، ۶ بهمن ۱۳۹۴، ص۱۰.
# ***از تبریز به شیراز آمدم تا از زبان فارسی دفاع کنم***، منعقده در *روز بزرگداشت سعدی در شیراز* (۱ اردیبهشت ۱۳۹۵)، منتشره در *کانال رسمی تلگرام سیّد جواد طباطبایی*.
# ***از ایران باید دفاع کرد، به مردی و نامردی***، منعقده در *نشست ویژهٔ ایران همین‌جاست که ایستاده‌ایم* (۱۵ دی ۱۳۹۵)، منتشره در *مهرنامه*، ش۵۱، اسفند ۱۳۹۵، ص۱۷۲–۱۷۷.
# ***اندیشهٔ سیاسی در ایران بی‌متولی است***، منعقده در *همایش وضعیت فکر سیاسی در ایران معاصر* (۵ اسفند ۱۳۹۵)، منتشره در *مهرنامه*، ش۵۱، اسفند ۱۳۹۵، ص۱۷۸–۱۸۰.
# ***تاریخ اندیشهٔ دولت و حکومت***، منعقده در *همایش دولت‌پژوهی در دانشگاه فردوسی مشهد* (۱۰ اسفند ۱۳۹۵)، منتشره در *مهرنامه*، ش۵۱، اسفند ۱۳۹۵، ص۱۸۱–۱۸۴.
# ***چه باید بخوانیم؟ چه نباید بخوانیم؟**، منعقده در *نشست پرسش و پاسخ با دانشجویان دکتری علوم‌سیاسی دانشگاه آزاد مشهد* (۱۰ اسفند ۱۳۹۵)، منتشره در *[[مهرنامه]]*، ش۵۱، اسفند ۱۳۹۵، ص۱۸۶–۱۸۸.
# ***در باب تداوم فرهنگی ایران***، منعقده در *نشست اندیشهٔ سیاسی فردوسی در آرامگاه فردوسی در شهر توس* (۱۱ اسفند ۱۳۹۵)، منتشره در *[[مهرنامه]]*، ش۵۱، اسفند ۱۳۹۵، ص۱۸۵.
# ***پایان عصر ایدئولوژی***، منعقده در *آیین افتتاح پانزدهمین همایش سالانه بین‌المللی باستان‌شناسی* (۱۵ اسفند ۱۳۹۵)، منتشره در *قلم‌یاران*، ش۱، اردیبهشت ۱۳۹۶، ص۸–۱۰.
# ***از نسل فروغی و مهدوی***، منعقده در *سخنرانی در شب بزرگ نادرزاد* (۲۸ شهریور ۱۳۹۶)، منتشره در *[[بخارا (مجله)| بخارا]]*، ش۱۲۱، آذر و دی ۱۳۹۶، ص۳۴۸–۳۵۰.
# ***تاریخ جهان با ایران آغاز می‌شود***، منعقده در *بیست و چهارمین نشست از سلسله نشست‌های بررسی اندیشه و تمدن ایرانشهری* (۱۱ مهر ۱۳۹۶)، منتشره در *[[اعتماد (روزنامه)| روزنامهٔ اعتماد]]*، ۱۳ مهر ۱۳۹۶، ص۷.
# ***به بحث ایدئولوژیک دربارهٔ [[ایران‌شهر (مفهوم)|ایرانشهر]] پایان دهیم***، منعقده در *یازدهمین همایش سالانهٔ انجمن علوم‌سیاسی ایران* (۱۰ اسفند ۱۳۹۶)، منتشره در *[[اعتماد (روزنامه)| روزنامهٔ اعتماد]]*، ۱۲ اسفند ۱۳۹۶، ص۷.
# ***دویست سال قانون‌خواهی ایرانی***، منعقده در *سمپوزیوم انقلاب مشروطه در دانشگاه کالیفرنیا ارواین* (۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۱)، منتشره در *سیاست‌نامه*، ش۲۲، خرداد ۱۴۰۱، ص۱۵۴–۱۵۷.

## پانویس

## پیوند به بیرون
* 
* 

طباطبایی
طباطبایی