زگیل دوده

**زگیل دوده** که به آن سرطان دودکش‌پاک‌کن‌ها () و سرطان کیسه بیضه نیز گفته می‌شود، یک کارسینوم سلول سنگفرشی در کیسه بیضه است. این بیماری به‌عنوان نخستین شکل شناخته‌شدهٔ سرطان شغلی اهمیت دارد و نخستین بار در سال ۱۷۷۵ توسط پرسیوال پات شناسایی شد. در ابتدا این سرطان در میان پاککنندگان دودکش‌ها‌ به عنوان یک بیماری شایع شناخته شد. همچنین در مردانی که در معرض روغن‌های معدنی قرار گرفته یا با تقطیر تخریبی کار می‌کردند نیز مشاهده شده است.

این سرطان همچنین با نام کارسینوم سلول سنگفرشی کیسه بیضه و پوشش کیسه بیضه نیز شناخته می‌شود.

## بیماری‌زایی
سرطان پاک‌کنندگان دودکش یک کارسینوم سلول سنگفرشی در پوست کیسه بیضه است. این سرطان نخستین بار در سال ۱۷۷۵ توسط پرسیوال پات توصیف شد که فرض کرد این بیماری با مواجهه شغلی با دوده ارتباط دارد. این سرطان عمدتاً پاک‌کنندگان دودکش را مبتلا می‌کرد که از کودکی با دوده در تماس بودند. در یک بررسی میانگین سن بروز علائم ۳۷٫۷ سال گزارش شد، اگرچه در پسرانی به‌سن ۸ سال نیز مشاهده شده بود. در سال ۱۸۹۰ وی.جی. اسپنسر پیشنهاد کرد که عرقی که روی بدن کارگران جاری می‌شود باعث تجمع دوده در آژنگ‌های سطح زیرین کیسه بیضه شده و این تحریک مزمن به سرطان کیسه بیضه منجر می‌شود. اما بعداً مشخص شد این نتیجه‌گیری ناشی از خطای روش رنگ‌آمیزی نمونه‌های میکروسکوپی او بوده است.

در سال ۱۹۲۲، آر.دی. پاسی، پزشک پژوهشگر در بیمارستان گایز لندن، در موش‌هایی که در معرض عصاره‌ای از دوده قرار گرفته بودند تومورهای بدخیم پوستی ایجاد کرد و نشان داد که در دوده مواد سرطان‌زا وجود دارد که احتمالاً علت سرطان کیسه بیضه در پاک‌کنندگان دودکش است.

در دههٔ ۱۹۳۰، ارنست کناوی و جیمز دی. کوک از مؤسسه پژوهشی بیمارستان سرطان لندن (که بعدها بیمارستان رویال مارزدن نام گرفت)، چندین هیدروکربن آروماتیک چندحلقه‌ای در دوده کشف کردند که ماده سرطان‌زای نیرومندی بودند: دی‌بنز (آ، اچ) آنتراسن، دی‌بنز (ای، جی) آنتراسن و بنزوآلفاپیرن. بنزوآلفاپیرن با دئوکسی گوانوزین در دی‌ان‌ای واکنش داده و به آن آسیب می‌زند و می‌تواند فرایندهای آغازگر سرطان را فعال کند.

## علائم و نشانه‌ها
آسیب اولیه کوچک و بدون درد است. اغلب به‌صورت زخمی خارش‌دار، زگیل یا جوشی توصیف می‌شود. در بسیاری موارد ممکن است بر اثر خاراندن دچار خون‌ریزی شود.

## بستر اجتماعی-تاریخی
در انگلستان سدهٔ هفدهم، مالیات خانه‌ها بر اساس تعداد بخاری‌ها تعیین شد. برای فرار از این مالیات، چندین دودکش به یک بخاری متصل می‌شد که به لوله‌های زاویه‌دار می‌انجامید. این ساختارهای غیرعادی دودکش باعث روش‌های دشوار پاک‌سازی مکانیکی شد. در نتیجه، در سده‌های هجدهم و نوزدهم در انگلستان به‌کارگیری پسران خردسال برای پاک‌کردن دودکش‌ها امری رایج شد. معمولاً این کودکان یتیم یا از خانواده‌های فقیر بودند. کودکان ۵ تا ۱۱ ساله اغلب به‌دلیل توانایی عبور از لوله‌های باریک دودکش استخدام می‌شدند.

پاک‌کردن دودکش در سراسر اروپا و آمریکای شمالی رایج بود. این بیماری بیشتر در بریتانیا دیده می‌شد، جایی که پسران خردسال برای بالا رفتن از دودکش‌ها به‌کار گرفته می‌شدند. دلیل اصلی شیوع بالای بیماری در بریتانیا، باریک‌تر بودن دودکش‌ها بود. عامل دیگر بهداشت ضعیف در سدهٔ هجدهم بود: در این دوره رعایت بهداشت اندک بود و حمام‌کردن سالی یک بار امری عادی به‌شمار می‌آمد. خانواده‌ها اغلب پتوهای خواب مشترک داشتند و همین پتوها برای جمع‌آوری دوده توسط پاک‌کنندگان دودکش استفاده می‌شد و تماس مکرر با دوده را افزایش می‌داد. همچنین کار کودکان به‌صورت برهنه نیز غیرمعمول نبود. این وضعیت همراه با بهداشت ضعیف باعث تماس مستقیم و مکرر پوست با مواد سمی موجود در دوده می‌شد و احتمال ابتلا به این بیماری را بالا می‌برد.

در ایالات متحده، کودکان سیاه‌پوست برده از مالکانشان اجاره داده می‌شدند و همان کار را انجام می‌دادند، و حتی پس از سال ۱۸۷۵ نیز به کار گرفته می‌شدند.

### پرسیوال پات
پرسیوال پات (۶ ژانویه ۱۷۱۴ – ۲۲ دسامبر ۱۷۸۸، لندن) یک جراحی انگلیسی، از بنیان‌گذاران ارتوپدی و نخستین دانشمندی بود که نشان داد سرطان می‌تواند به‌علت یک ماده سرطان‌زای محیطی ایجاد شود. او در سال ۱۷۶۵ به ریاست انجمن جراحان انتخاب شد که پیشگام کالج سلطنتی جراحان بود. در سال ۱۷۷۵، پات ارتباط میان مواجهه با دوده و بروز بالای سرطان پاک‌کنندگان دودکش را در این افراد نشان داد. این نخستین ارتباط شغلی با سرطان بود و پات نخستین کسی بود که ثابت کرد یک بدخیمی می‌تواند به‌وسیلهٔ ماده‌ای سرطان‌زای محیطی ایجاد شود. پژوهش‌های او نقش مهمی در بنیان‌گذاری علم همه‌گیرشناسی و تصویب قانون پاک‌کنندگان دودکش ۱۷۸۸ داشت.

پات سرطان پاک‌کنندگان دودکش را چنین توصیف می‌کند:

این بیماری همواره نخستین حمله خود را بر بخش زیرین کیسه بیضه آغاز می‌کند، جایی که زخمی سطحی، دردناک و ناموزون با لبه‌های سخت و برجسته پدیدمی‌آورد… در مدت کوتاهی پوست، دارتوس و پرده‌های کیسه بیضه را درمی‌نوردد و بیضه را گرفتار کرده، آن را بزرگ، سخت و کاملاً بیمار می‌کند. سپس مسیر خود را از طریق طناب مَنَوی به شکم ادامه می‌دهد.

او دربارهٔ زندگی پسران چنین می‌نویسد:

سرنوشت این افراد به‌ویژه سخت است… با آنان بسیار خشن رفتار می‌شود… آنان را به دودکش‌های باریک و گاه داغ می‌فرستند، جایی که دچار کوفتگی، سوختگی و تقریباً خفگی می‌شوند؛ و هنگامی که به بلوغ می‌رسند، در معرض بیماری‌ای بسیار بدبو، دردناک و مرگبار قرار می‌گیرند.

مظنون اصلی به‌عنوان ماده سرطان‌زا قطران زغال‌سنگ و احتمالاً آرسنیک بود.

## تشخیص
تشخیص سرطان کیسه بیضه با نمونه‌برداری از ضایعه انجام می‌شود. برای تعیین مرحلهٔ بیماری چندین آزمایش از جمله ام‌آرآی کیسه بیضه و لگن و همچنین سونوگرافی انجام می‌شود. رای و ویت‌مور یک سامانه مرحله‌بندی بر اساس میزان متاستاز پیشنهاد کردند. این سامانه پرکاربردترین روش مرحله‌بندی است.

چهار مرحله برای این سرطان تعریف شده که از A تا D نام‌گذاری می‌شوند. در مرحله A دو زیرمرحله A1 و A2 وجود دارد. در A1 بیماری محدود به کیسه بیضه است. در A2 بیماری به نواحی اطراف از جمله آلت، بیضه، استخوان شرمگاهی و میان‌دوراه گسترش می‌یابد. در مرحله B بیماری به‌طور موضعی متاستاز می‌دهد. در این مرحله تومور قابل برداشت است. در مرحله C بیماری متاستاز بیشتری می‌دهد، اما دیگر قابل جراحی نیست. در مرحله D متاستاز دوردست رخ می‌دهد و بیماری از غدد لنفاوی ناحیه‌ای فراتر می‌رود، که نادر است.

## پیش‌آگهی
پیش‌آگهی سرطان پاک‌کنندگان دودکش به میزان متاستاز به غدد لنفاوی وابسته است. برداشتن تومور در جراحی اولیه نقش کلیدی در پیش‌آگهی دارد.

نرخ بقا بر اساس گسترش به غدد لنفاوی تعیین می‌شود. در صورت درگیری غدد لنفاوی اینگوینال، نرخ بقای پنج‌ساله حدود ۲۵ درصد است. در صورت درگیری غدد لنفاوی ایلیاک خارجی، بقایی گزارش نشده است.

## درمان
درمان عمدتاً جراحی بود: به‌ویژه برداشت وسیع ضایعه با حاشیه ۲ تا ۳ سانتی‌متر. همچنین توصیه می‌شود بافت زیرجلدی اطراف همراه با تومور برداشته شود. محتویات کیسه بیضه تنها در صورت درگیری تومور برداشته می‌شوند. پرتودرمانی و شیمی‌درمانی نیز می‌توانند در نظر گرفته شوند.

## پیشگیری
با معرفی تجهیزات حفاظتی شخصی، میزان بروز سرطان پاک‌کنندگان دودکش کاهش یافت. قانون پاک‌کنندگان دودکش ۱۷۸۸ (28 Geo. 3. c. ۴۸)، نخستین قانون برای حمایت از کودکان کار، پوشش کاری مناسب را مشخص کرد. این قانون حداقل سن کار را ۸ سال تعیین کرد. بهبود بهداشت فردی نیز در کاهش شیوع سرطان مؤثر بود.

در سال ۱۸۰۳ دو انجمن برای حمایت از کودکان در صنعت پاک‌کردن دودکش تأسیس شد. در واکنش به نگرانی‌ها دربارهٔ کودکان کار، پارلمان قانون ۱۸۳۴ را تصویب کرد. این قانون کار کودکان زیر ۱۰ سال را ممنوع کرد. همچنین اصلاحاتی در ساختار دودکش‌ها لازم دانست. کمی بعد، قانون ۱۸۴۰ حداقل سن کار را به ۱۶ سال افزایش داد. این قانون همچنین پیشنهاد کرد افراد زیر ۲۱ سال در این کار نباشند. قانون ۱۸۷۵ این کار را کاملاً ممنوع کرد. در برخی کشورهای اروپایی نیز از پسران بالا رونده استفاده می‌شد. لرد شفتسبری، یک انسان‌دوستی، رهبری کارزار پایانی را بر عهده داشت.

با این حال، این قوانین به‌دلیل نبود راهکارهای نظارتی اغلب نادیده گرفته می‌شدند. در سال ۱۸۶۳، کمیسیون کار کودکان وضعیت اشتغال کودکان را بررسی کرد تا اطمینان یابد قوانین پارلمان اجرا می‌شوند. گزارش این کمیسیون نشان داد که اشتغال کودکان حتی پس از اجرای قانون ۱۸۴۰ افزایش یافته بود.

## بیماری‌های مرتبط
دهه‌ها بعد مشاهده شد که این سرطان در میان کارگران کارخانه‌های گاز و شیل نفتی نیز رخ می‌دهد، و بعداً مشخص شد برخی ترکیبات قیر، دوده و روغن‌ها که به‌عنوان هیدروکربن آروماتیک چندحلقه‌ای شناخته می‌شوند، در حیوانات آزمایشگاهی سرطان‌زا هستند. سرطان مرتبط با آن با نام mule spinners' cancer شناخته می‌شود.

## منابع

* 

رده:کارسینوما
رده:کیسه بیضه
رده:هیدروکربن‌های آروماتیک چندحلقه‌ای