دوری (در جستجوی نمو)

**دوری**  یک جراح‌ماهی آبی خیالی و شخصیتی اصلی در مجموعه فیلم‌های پویانمایی پیکسار، *[[در جستجوی نمو]]*، است. شخصیت او ترکیبی از خوش‌بینی کودکانه و کمی حواس‌پرتی است که در تضاد شدید با شخصیت جدی مارلین، شخصیت اصلی فیلم نخست، قرار دارد. او از فراموشی حافظهٔ کوتاه‌مدت رنج می‌برد و همچنین یک چندزبانه‌ است، به طوری که به عنوان یک ماهی توانایی خواندن نوشته‌های انسان و صحبت کردن به زبان نهنگ‌ها را دارد.

صدای این شخصیت توسط الن دی‌جنرس اجرا شده است. همچنین محصولات مختلفی از این شخصیت، از جمله اکشن فیگورها و اسباب‌بازی‌هایی که برای وعده‌های غذایی هپی میل مک‌دونالد تولید شده‌اند، ساخته شده است.

## تاریخچهٔ تولید

### انتخاب بازیگر
دوری نخست قرار بود در مراحل پیش‌تولید فیلم، یک شخصیت مرد باشد. اندرو استنتون، اعتراف کرد که هنگام نوشتن شخصیت دوری دچار وقفهٔ نویسندگی شده بود تا زمانی که صدای همسرش را که در حال تماشای *الن* بود، شنید. استنتون تحت تأثیر توانایی الن دی‌جنرس قرار گرفت که می‌توانست در عرض چند دقیقه در مورد موضوعات مختلف زیادی صحبت کند، و این امر منجر به انتخاب دی‌جنرس برای صداپیشگی شد. در طول تولید *در جستجوی نمو*، تولیدکنندگان نگران توانایی دی‌جنرس در بیان دیالوگ‌های دراماتیک و ارائهٔ اجراهای احساسی بودند. اما در نخستین برداشت از سخنرانی دوری برای مارلین که از او می‌خواهد ترکش نکند، نخستین اجرای دی‌جنرس آنچنان غنی از احساسات بود که تهیه‌کنندگان همان برداشت را در فیلم استفاده کردند. دی‌جنرس از استنتون به دلیل پدید آوردن این شخصیت با در نظر گرفتن ویژگی‌های شخصیتی او، به‌ویژه شعار «فقط به شنا کردن ادامه بده»، قدردانی کرده است. دی‌جنرس از این نقل قول به عنوان فلسفه‌ای برای پشتکار در حرفه‌اش استفاده می‌کند، به خصوص پس از لغو شدن مجموعه کمدی موقعیت او، *الن*، توسط ای‌بی‌سی.

## حضورها

### ''در جستجوی نمو''

دوری نخستین بار در فیلم زمانی ظاهر می‌شود که به‌طور تصادفی به مارلین برخورد می‌کند؛ در حالی که مارلین مشغول تعقیب غواصی بود که پسرش، نمو، را گرفته بود. دوری به یاد می‌آورد که چنین قایقی را دیده است و به مارلین پیشنهاد می‌کند که مسیر قایق را دنبال کند. مارلین خبر ندارد که دوری هدفش را فراموش می‌کند و از مارلین فرار می‌کند، زیرا فکر می‌کند او در حال تعقیبش است. بعد از اینکه دوری بر سر مارلین فریاد می‌زند که دنبالش نیاید، مارلین با گیجی دوباره ماجرای قایق را به او می‌گوید، که باعث می‌شود دوری همان پیشنهاد قبلی را تکرار کند و سپس مارلین به او می‌گوید که قبلاً این را به او گفته است. دوری عذرخواهی کرده و فاش می‌کند که دچار اختلال حافظهٔ کوتاه‌مدت است.

این دو سپس با بروس، اَنکِر و چام برخورد می‌کنند، سه کوسه‌ای که سوگند خورده‌اند ماهی نخورند. مارلین در طول این ملاقات یک ماسک پیدا می‌کند تا آدرس روی آن را بخواند، اما او و دوری برای ماسک با هم درگیر می‌شوند تا اینکه مارلین به‌طور تصادفی با ماسک به دوری ضربه می‌زند. بوی خون دوری باعث می‌شود بروس دیوانه شود و او به‌طور تصادفی مین‌های دریایی را فعال می‌کند که مارلین و دوری را بیهوش می‌کند. سپس این دو از یک زیردریایی در حال سقوط فرار می‌کنند در حالی که ماسک به یک گودال عمیق می‌افتد. مارلین، دوری را به خاطر گم کردن ماسک سرزنش می‌کند، اما دوری تلاش می‌کند تا با خواندن آهنگی او را تشویق کند و سپس آنها برای پیدا کردن ماسک به داخل گودال شنا می‌کنند. در آنجا مورد حملهٔ یک قلابچه‌ماهی قرار می‌گیرند. دوری در طول این هرج و مرج، ماسک را پیدا کرده و آدرس را حفظ می‌کند، پیش از آنکه قلابچه‌ماهی هنگام تعقیب مارلین به ماسک برخورد کند.

این دو از دسته‌ای از ماه‌ماهیان مسیر رسیدن به جریان استرالیای شرقی را می‌پرسند. پیش از آنکه راه بیفتند، ماه‌ماهیان به دوری می‌گویند که به جای عبور از روی گودال پیش رو، از داخل آن برود. مارلین از ظاهر ترسناک گودال می‌ترسد، اما دوری اصرار دارد که از دستورهای دستهٔ ماه‌ماهیان پیروی کند. با این حال، زمانی که مارلین به دوری می‌گوید چیزی درخشان در بالا وجود دارد، این دو از روی گودال عبور می‌کنند و خود را در جنگلی از عروس‌های دریایی می‌یابند. مارلین برای فرار از جنگل عروس دریایی، دوری را به یک مسابقه ترغیب می‌کند، اما ایمنی دوری را فراموش می‌کند و مارلین مجبور می‌شود او را نجات دهد؛ این اتفاق باعث می‌شود هر دو به شدت مورد گزش قرار بگیرند. یک لاک‌پشت به نام کراش این دو ماهی را نجات می‌دهد و آنها را به همراه گروهی از لاک‌پشت‌های دریایی به جریان استرالیای شرقی می‌برد.

پس از اینکه مارلین ماجرای جستجویش برای یافتن پسرش را توضیح می‌دهد، پسر کراش، اسکوئرت، مارلین و دوری را به سمت خروجی‌شان در سیدنی هل می‌دهد، اما این دو گم شده و توسط یک نهنگ غول‌پیکر بلعیده می‌شوند. مارلین تلاش می‌کند تا از لابه‌لای شانه‌های نهنگ خارج شود اما موفق نمی‌شود، در حالی که دوری با شادی شنا می‌کند، بی‌خبر از آنکه داخل یک نهنگ هستند. دوری، مارلین گریان را دلداری داده و به او انگیزه می‌دهد که نمو را پیدا خواهند کرد. دوری از نهنگ می‌پرسد که مشغول چه کاری است، که منجر به بالا آوردن زبان نهنگ می‌شود. در حالی که مارلین و دوری به زبان نهنگ آویزان شده‌اند، دوری سعی می‌کند با نهنگ ارتباط برقرار کند؛ این کار مارلین را خشمگین می‌کند و بر سر دوری فریاد می‌زند. دوری پس از شنیدن صدای نهنگ، زبان نهنگ را رها می‌کند، اما مارلین او را می‌گیرد. دوری به مارلین می‌گوید که نهنگ از آنها می‌خواهد رها کنند، اما مارلین از دوری می‌پرسد که از کجا می‌داند اتفاق بدی رخ نخواهد داد. پس از اینکه دوری می‌گوید از اتفاق بعدی مطمئن نیست، مارلین زبان نهنگ را رها می‌کند؛ این امر منجر به پرتاب شدن این دو از طریق سوراخ تنفسی نهنگ به بیرون و به شهر سیدنی می‌شود، که در نهایت نشان می‌دهد دوری زبان نهنگ‌ها را می‌فهمیده است.

مارلین و دوری با نایجل، پلیکانی که از ماجرای نمو خبر دارد، ملاقات می‌کنند. نایجل به آنها پیشنهاد می‌دهد که او را به محل نگهداری نمو برساند، و آنها پس از تلاش دسته‌ای از مرغان دریایی برای خوردنشان، این کار را انجام می‌دهند. این سه نفر به مطب دندان‌پزشکی فیلیپ شرمن، همان غواصی که نمو را گرفته بود، می‌رسند. پس از یک درگیری برای جلوگیری از دور انداخته شدن نمو توسط شرمن، مارلین و دوری با ترس، بدن نمو را واژگون می‌بینند و باور می‌کنند که او مرده است. این صحنه با بیرون انداخته شدن نایجل توسط شرمن از اتاق دندان‌پزشکی قطع می‌شود. نایجل بابت از دست دادن نمو ابراز تأسف می‌کند، که مارلین را وادار می‌کند تا با ناراحتی از دوری به خاطر کمک‌هایش تشکر کند و تلاش کند که او را ترک کند. دوری از مارلین التماس می‌کند که او را ترک نکند و به عنوان یک دوست نگه دارد، به خصوص پس از اینکه بخش زیادی از زندگی‌اش تنها بوده است. او از مارلین تشکر می‌کند که به او کمک کرده تا بهتر به یاد بیاورد و می‌گوید که نمی‌خواهد فراموش کند. مارلین با پشیمانی به دوری می‌گوید که دوست دارد کل این سفر را فراموش کند و به همین دلیل به سمت خانه حرکت می‌کند.

دوری از تنهایی به وحشت می‌افتد تا اینکه با نمو برخورد می‌کند. اگرچه نخست فراموش کرده بود او کیست، اما پس از خواندن نشان‌واره‌ای که روی یک لوله حک شده بود، به یاد می‌آورد و نمو را به مارلین بازمی‌گرداند؛ اما خودش به همراه دسته‌ای از ماهی‌های هامور در یک تور ماهیگیری گرفتار می‌شود. نمو و مارلین با شنا کردن به سمت پایین، ماهی‌ها را وادار می‌کنند که تور را پاره کرده و دوری را نجات می‌دهند. نمو پس از سقوط تور آسیب می‌بیند، اما بعد از اینکه مارلین ماجرای ماجراجویی خود و دوری را برای او تعریف می‌کند، دوباره حالش خوب می‌شود. در نهایت، دوری توسط بروس و گروه کوسه‌هایش به سمت آبسنگ مرجانی مارلین و نمو هدایت می‌شود، و دوری با عضویت در این گروه موافقت می‌کند. در حالی که نمو به مدرسه می‌رود، دوری در کنار مارلین برای نمو دست تکان می‌دهد و خداحافظی می‌کند.

### ''در جستجوی دوری''

از طریق گذشته‌نماها، مشخص می‌شود که دوری در کودکی از والدینش، جنی و چارلی، جدا شده و در نهایت به دلیل مشکل حافظهٔ کوتاه‌مدت، آنها را فراموش کرده است، و سپس به مارلین ملحق شده تا نمو را پیدا کند.

یک سال پس از ملاقات با مارلین و نمو، دوری با آنها در آبسنگ مرجانی‌شان زندگی می‌کند. در طی یک اردوی علمی در کلاس نمو، دوری ناگهان گذشته‌نمایی دربارهٔ والدینش به یاد می‌آورد، اما در این حین توسط دسته‌ای از سفره‌ماهی‌های عقابی غافلگیر می‌شود. پس از اینکه نمو مورو بی، کالیفرنیا را به زبان می‌آورد، دوری سفری را برای پیدا کردن والدینش آغاز می‌کند.

دوری، مارلین و نمو سوار بر کراش، از طریق جریان کالیفرنیا به مقصد خود می‌روند و در آنجا لاشهٔ کشتی‌ای پر از محموله را کاوش می‌کنند. دوری در تلاش برای صدا زدن والدینش، به‌طور تصادفی یک سرپاور هامبالت غول‌پیکر را بیدار می‌کند، اما این سه نفر درست پیش از آنکه سرپاور نمو را ببلعد، آن را در یک کانتینر بزرگ گیر می‌اندازند. مارلین، دوری را به خاطر به خطر انداختن آنها سرزنش می‌کند، و دوری غمگین می‌شود تا اینکه صدای سیگورنی ویور را از طریق بلندگوی آکواریوم می‌شنود؛ این باعث می‌شود دوری برای کمک به سطح آب بیاید تا اینکه توسط کارکنان مؤسسه حیات دریایی دستگیر می‌شود.

دوری در قرنطینه قرار گرفته و علامت‌گذاری می‌شود. او با یک هشت‌پای هفت‌پا و بدخلق به نام هنک آشنا می‌شود. برچسب دوری نشان می‌دهد که قرار است او به یک آکواریوم در کلیولند، اوهایو منتقل شود. هنک که از آزاد شدن دوباره در اقیانوس می‌ترسد، موافقت می‌کند در ازای گرفتن برچسب دوری، به او کمک کند والدینش را پیدا کند. در یکی از بخش‌های نمایشگاهی، دوری با دوست دوران کودکی‌اش، دستینی، که یک کوسه‌نهنگ نزدیک‌بین است و قبلاً از طریق لوله‌ها با دوری ارتباط برقرار می‌کرد، و بیلی، یک نهنگ سفید که به اشتباه باور دارد توانایی پژواک‌یابی خود را از دست داده است، روبرو می‌شود. دوری شروع به یادآوری گذشته‌نماهای بیشتری از زندگی با والدینش می‌کند، در حالی که هنک تلاش می‌کند تا محل زندگی سابق دوری را پیدا کند. این گذشته‌نماها شامل نحوهٔ یادگیری شعار «فقط به شنا کردن ادامه بده» و علاقهٔ او به صدف‌ها است. از دست دادن حافظهٔ کوتاه‌مدت دوری اغلب باعث ناامیدی هنک می‌شود، زیرا جستجو، آرزوی هنک برای رفتن به کلیولند را طولانی‌تر می‌کند و او دوری را تهدید می‌کند که برچسبش را از او خواهد گرفت. پس از یک روز جستجو برای یافتن زیستگاه دوری، هنک سرانجام دوری را به مقصدش می‌رساند و دوری برچسب را به هنک می‌دهد تا به کلیولند برود. دوری در زیستگاه متوجه می‌شود که والدینش آنجا نیستند، و این اتفاق به او یادآوری می‌کند که چرا در وهلهٔ اول گم شده بود: او هنگام تلاش برای آوردن یک صدف برای خوشحال کردن مادرش، توسط یک جریان زیرآبی به سمت اقیانوس کشیده شده بود.

پس از اینکه یک خرچنگ گوشه‌گیر به دوری می‌گوید که گونهٔ او در قرنطینهٔ آکواریوم نگهداری می‌شود، دوری از همان لوله‌ای که او را به دریا کشیده بود عبور می‌کند و در نهایت با مارلین و نمو که به دنبالش بودند، مجدداً دیدار می‌کند. دستینی و بیلی تلاش می‌کنند تا این سه نفر را به بخش قرنطینهٔ آکواریوم هدایت کنند، اما سایر جراح‌ماهیان آبی به آنها می‌گویند که والدین دوری مدت‌ها پیش از مؤسسه فرار کرده‌اند تا او را جستجو کنند و دیگر هرگز بازنگشته‌اند. این خبر دوری را به شدت آشفته کرده و باور می‌کند که آنها مرده‌اند. هنک، دوری را از آکواریوم خارج می‌کند در حالی که از اینکه آیا دوری والدینش را پیدا کرده است یا نه گیج است، زیرا جراح‌ماهیان آبی و دلقک‌ماهی‌ها در حال بارگیری در کامیون برای انتقال به کلیولند هستند. سپس هنک توسط یکی از کارمندان گیر می‌افتد و ناخواسته دوری را در فاضلاب می‌اندازد و او را به داخل اقیانوس هدایت می‌کند. دوری در حالی که بی‌هدف پرسه می‌زند، به یک ردیف صدف برمی‌خورد؛ او به یاد می‌آورد که والدینش این ردیف‌ها را برای کمک به بازگشت او به خانه ایجاد کرده بودند، بنابراین آن را تا یک لاستیک خالی دنبال می‌کند و در آنجا با والدینش دوباره دیدار می‌کند. دوری بابت اشتباهاتش عذرخواهی می‌کند، اما والدینش با این حرف که این شخصیت منحصر به فرد او بود که باعث شد دوباره به هم برسند، عذرخواهی او را نادیده می‌گیرند. آنها همچنین به او می‌گویند که سال‌ها وقت صرف کرده‌اند تا این ردیف صدف‌ها را برای او بچینند، به این امید که او سرانجام آنها را پیدا کند.

دوری و والدینش به مؤسسه باز می‌گردند تا نمو، مارلین و هنک را از کامیونی که در حال انتقال آنها به کلیولند است، نجات دهند. دستینی و بیلی نیز به آنها کمک می‌کنند. هنگامی که دوری وارد کامیون می‌شود، هنک را متقاعد می‌کند که همراه او به دریا بازگردد، و آنها با هم کامیون را به دست می‌گیرند و آن را به داخل دریا هدایت می‌کنند و تمام ماهی‌ها را آزاد می‌کنند. دوری، به همراه والدین و دوستانش، به آبسنگ مرجانی باز می‌گردند. هنک شروع به تطبیق با یک سبک زندگی شاد در اقیانوس می‌کند و همچنین در غیاب آقای ری که به مهاجرت رفته است، به عنوان معلم جایگزین مدرسهٔ نمو مشغول به کار می‌شود. دوری به همان نقطهٔ عمیقی می‌رود که نمو در آنجا اسیر شده بود، و در آنجا مارلین او را به خاطر دستاوردهایش در یافتن والدینش تحسین می‌کند، در حالی که هر دو به اقیانوس خیره می‌شوند.

## اثرات زیست‌محیطی
گونهٔ دوری، جراح‌ماهی آبی، پس از اکران *در جستجوی نمو*، شاهد افزایش شدید فروش در میان صاحبان ماهی و آکواریوم‌داران بود. با وجود این محبوبیت، تمام جراح‌ماهیان آبی که در اسارت نگهداری می‌شوند، صیدشده از طبیعت هستند، که نگرانی‌هایی را در مورد صید بی‌رویه برای تجارت حیوانات خانگی ایجاد کرد. همزمان با اکران *در جستجوی دوری*، آزمایشگاه آبزی‌پروری گرمسیری دانشگاه فلوریدا موفق شد برای نخستین بار، جراح‌ماهیان آبی را با موفقیت در شرایط نگهداری انسان تکثیر کند. با وجود امیدهایی برای دسترسی گسترده به این شیوه، در حال حاضر این شکل از نگهداری برای عموم آکواریوم‌داران در دسترس نیست.

## بازخورد
[بندانگشتی|[الن دی‌جنرس دوری را صداپیشگی کرد.]]

دوری به محبوب‌ترین شخصیت در فرنچایز *در جستجوی نمو* تبدیل شده است. شخصیت شاد و حواس‌پرت او، و همچنین لحظات کمدی‌اش، در میان مخاطبان بسیار محبوب واقع شده است. دوری همچنین به دلیل لحظات دراماتیک و همدلی‌برانگیزش مورد تحسین قرار گرفته است، به ویژه زمانی که تلاش می‌کند با مارلین افسرده، پیش از ترک کردن دوری پس از شکست در نجات نمو (پیش از مرگ فرضی او)، ابراز همدردی کند.

بسیاری از سازمان‌های فعال در حوزهٔ ناتوانی، روی اختلال حافظهٔ کوتاه‌مدت دوری متمرکز شده‌اند، به‌خصوص در مورد نحوهٔ نمایش افراد دارای ناتوانی و همتایان آنها. پروژهٔ دیدپذیری ناتوانی و دیگران از دوری تمجید کرده‌اند، زیرا ناتوانی او به عنوان یک بخش جدایی‌ناپذیر از شخصیت به تصویر کشیده شده است، نه به عنوان یک ضعف که باید بر آن غلبه کرد، که این موضوع در نحوهٔ واکنش شخصیت‌های دیگر به دوری مشهود است. نگرانی دوری در مورد اینکه ناتوانی‌اش او را زیر سؤال می‌برد، با سخنان والدینش که به او می‌گویند اعمال و شخصیت اوست که تعیین‌کنندهٔ وجود اوست، رد می‌شود. اگرچه دوری دارای فراموشی پیش‌گستر است، سازمان‌هایی مانند آگاهی از اوتیسم شخصیت و ویژگی‌های او را به افرادی تشبیه کرده‌اند که ویژگی‌های اوتیسم یا ای‌دی‌اچ‌دی را از خود نشان می‌دهند. به عنوان مثال، ناآگاهی دوری از نشانه‌های اجتماعی اولیه شبیه به اوتیسم است، و تمرکز او بر وظایف خاصی مانند ترجمهٔ نوشته‌های یک ماسک، شبیه به ای‌دی‌دی است. انجمن مطالعات ناتوانی، ناتوانی دوری را به عنوان یک عنصر اصلی شخصیت او و بازنمایی پیشرو در پویانمایی‌های جریان اصلی توصیف کرده است، اما همچنین اشاره کرده است که توصیف توانایی‌های او توسط همتایانش در کنار ناتوانی‌اش، بازنمایی سنتی از یک شخصیتی است که بر ناتوانی غلبه می‌کند.

الن دی‌جنرس برای ایفای نقش خود به عنوان دوری، موفق به کسب جایزهٔ ساترن برای بهترین بازیگر نقش مکمل زن شد و همچنین نامزد جایزهٔ انجمن منتقدان فیلم شیکاگو برای بهترین بازیگر نقش مکمل زن شد.

در سال ۲۰۱۶، دی‌جنرس برای بهترین اجرای صداپیشگی، نامزدی جایزهٔ انجمن منتقدان فیلم واشینگتن دی.سی. را نیز به دست آورد.

## منابع

رده:الن دی‌جنرس
رده:شخصیت‌های کارتونی معرفی‌شده در ۲۰۰۳ (میلادی)
رده:شخصیت‌های فیلم معرفی‌شده در ۲۰۰۳ (میلادی)
رده:در جستجوی نمو