پنجاب غربی

**ایالت پنجاب غربی** (، ) ایالتی سابق بین سالیان ۱۹۴۷ تا ۱۹۵۵ در قلمرو پاکستان بود که پس از استقلال پاکستان از نیمه غربی ایالت پنجاب بریتانیا تأسیس و با اجرای طرح یک واحدی در سال ۱۹۵۵ منحل شد.

این ایالت مساحتی بالغ بر ۱۵۹۳۴۴ کیلومتر مربع (۶۱۵۲۳ مایل مربع) را دربر می‌گرفت که بخش اعظم ایالت پنجاب فعلی و ناحیه پایتختی اسلام‌آباد را شامل می‌شد ضمن آنکه لاهور به عنوان بزرگ‌ترین شهر و مرکز ایالت عمل می‌کرد. ایالت غربی، ایالت شاهزاده نشین بهاوالپور را که طی انحلال طرح یک واحدی با پنجاب فعلی ترکیب شد شامل نمی‌شد. این ایالت از چهار بخش (لاهور، سرگوده، مولتان و راولپندی) تشکیل شده بود و لاهور به عنوان بزرگ‌ترین شهر و مرکز ایالت عمل می‌کرد.

ایالت پنجاب غربی از سمت شمال با جامو و کشمیر آزاد، از سمت شمال شرق با جامو و کشمیر تحت مدیریت هند، از سمت شمال غرب به ایالت مرزی شمال غربی، از سمت شرق با پنجاب شرقی (هند)، از سمت جنوب شرق با ایالت شاهزاده نشین بهاوالپور، از سمت جنوب غرب با ایالت بلوچستان بریتانیا، از سمت جنوب با ایالت سند محدود می‌شد.

این ایالت با ایجاد طرح یک واحدی در سال ۱۹۵۵ منحل و در ایالت پاکستان غربی ادغام شد.

## تاریخچه
ایجاد پاکستان در سال ۱۹۴۷ منجر به تقسیم ایالت پنجاب در هند بریتانیا به دو ایالت جدید شد. پنجاب شرقی که عمدتاً جمعیت سیک و هندو داشت بخشی از کشور جدید هند شد و در حالی که پنجاب غربی با نیز که عمدتاً جمعیت مسلمان بخشی از کشور جدید پاکستان شد. نام پنجاب غربی در سال ۱۹۵۰ از ایالت پنجاب غربی به ایالت پنجاب کوتاه شد. پنجاب غربی در سال ۱۹۵۵ تحت طرح یک واحدی توسط نخست‌وزیر وقت چودهری محمد علی به ایالت پاکستان غربی ادغام شد.

## احیای مجدد
هنگامی که پاکستان غربی طی انحلال طرح یک واحدی توسط یحیی خان در تاریخ۳۰ مارس ۱۹۷۰ منحل اعلام شد پس از آن احیای ایالت‌های چهارگانه پنجاب، سند، بلوچستان، شمال غربی در دستور کار قرار گرفت و مناطق سابق ایالت پنجاب غربی با ایالت شاهزاده نشین بهاوالپور برای ایجاد ایالت پنجاب جدید ترکیب شدند.

## دولت
دفاتر فرمانداری پنجاب غربی و وزیر ارشد پنجاب غربی از ۱۵ اوت ۱۹۴۷ تا ۱۴ اکتبر ۱۹۵۵ پابرجا بودند. اولین فرماندار پنجاب سر فرانسیس مودی و اولین وزیر ارشد پنجاب غربی نیز افتخار حسین خان ممدوت بود. هر دو دفتر در سال ۱۹۵۵، زمانی که ایالت پاکستان غربی تصویب شد لغو شدند. آخرین فرماندار پنجاب غربی مشتاق احمد گورمانی با انتخاب نخست‌وزیر چودهری محمد علی اولین فرماندار پاکستان غربی شد.

## جمعیت‌شناسی
### دین
#### سرشماری ۱۹۰۱

#### سرشماری ۱۹۱۱

#### سرشماری ۱۹۲۱

#### سرشماری ۱۹۳۱

#### سرشماری ۱۹۴۱
در زمان استقلال پاکستان، پنجاب غربی ایالتی با جمعیت اکثریت مسلمان اما شامل اقلیتی قابل توجه از هندو و سیک بود که تقریباً همه این اقلیت‌ها، پنجاب غربی را به مقصد هند ترک کردند. در طرف مقابل نیز جمعیت زیادی از مسلمانان هند که به طرف پاکستان فرار می‌کردند جایگزین آن‌ها شدند.

### زبان
زبان رسمی پنجاب غربی اردو بود اما بیشتر مردم به زبان پنجابی صحبت می‌کردند. جورج آبراهام گریرسون در کتاب زبان‌شناسی چند جلدی خود به نام «بررسی زبانی هند» (۱۹۰۴–۱۹۲۸) گویش‌های مختلفی آن زمان «پنجابی غربی» را سرائیکی، بلوچی، پوتواری و هندکو که در مناطق هم‌مرز خیبر پختونخوا تکلم می‌شود نام می‌برد.

## استفاده معاصر
این اصطلاح امروزه اغلب برای اشاره به ایالت جدید پنجاب پاکستان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

## جستارهای وابسته
* جغرافیای پاکستان
* منطقه پنجاب
* پنجاب (پاکستان)
* پنجاب (هند)
* هاریانا
* ایالت شاهزاده نشین بهاوالپور

## یادداشت‌ها

## منابع

## پیوند به بیرون

* دولت پنجاب
* سوابق مجلس ایالتی پنجاب در 
* جمعیت در سرشماری ۱۹۵۱ توسط Statoids.com

رده:انحلال‌های ۱۹۵۵ (میلادی) در پاکستان
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۴۷ (میلادی)
رده:ایالت‌ها و قلمروهای منحل‌شده در ۱۹۵۵ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۴۷ (میلادی) در پاکستان
رده:پنجاب