سوال زبانی

بندانگشتی|''فصاحت عامیانه''، ۱۵۷۷
**سؤال زبانی** (*Questione della lingua*) بحثی بود که در اواخر قرون وسطی و رنسانس ایتالیا در مورد ماهیت شیوه زبانی که باید در زبان نوشتاری ایتالیایی اتخاذ می‌شد، پدیدار شد. ایتالیایی ادبی در قرن‌های ۱۳ و ۱۴ به اشکال مختلف توسعه یافت. برخلاف انگلیسی و فرانسوی، توسعه آن از توسعه یک زبان گفتاری ملی پیروی نکرد، زیرا این زبان تنها پس از اتحاد ایتالیا در سال ۱۸۶۰ پدیدار شد؛ بنابراین نویسندگان بیشتر مجبور بودند دانش زبان نوشتاری را با تقلید ادبی به دست آورند، نه اینکه از گفتار بومی خود استفاده کنند. فقدان یک زبان گفتاری ملی که بتوان زبان ادبیات را بر آن بنا کرد، باعث بحث طولانی و بحث‌برانگیز در مورد اینکه زبان ادبی استاندارد باید چه باشد، شد.

## دانته
اولین کسی که توجه خود را به این موضوع معطوف کرد، دانته آلیگیری بود که در *کتاب «فصاحت عامیانه»* ( - ) این دیدگاه را مطرح کرد که زبان ادبیات نباید مبتنی بر هیچ گویش واحدی باشد، بلکه باید از بهترین عناصر همه بهره ببرد تا به کیفیت جهانی که او به عنوان یک آرمان سبکی آرزوی آن را داشت، دست یابد (اگرچه در عمل، خود او به شکلی غنی‌شده از گونه فلورانسی توسکانی خود می‌نوشت). دانته نقشه‌ای دقیق و جزئی از گویش‌های مختلف موجود در شبه‌جزیره و جزایر ایتالیا ترسیم کرد، زیرا تلاش می‌کرد تا یک شکل فرامنطقه‌ای از زبان ایتالیایی، یعنی «زبان بومی برجسته» (*vulgare illustre*) را توصیف کند که می‌تواند به عنوان یک ابزار ادبی پیچیده عمل کند.

## دوره رنسانس
[بندانگشتی|[تیسین|تیتیان: *پرتره پیترو بمبو* (۱۵۳۹) واشینگتن، نگارخانه ملی هنر]]
دوره بحرانی این بحث در قرن شانزدهم فرا رسید، زمانی که ذهن نویسندگان بر نیاز فوری به توافق بر سر یک استاندارد با تأثیر چاپ متمرکز شده بود. می‌توانیم چهار موضع اصلی را در این بحث تشخیص دهیم، اگرچه شرکت‌کنندگان مختلف را نمی‌توان همیشه به‌طور دقیق در یکی از آنها جای داد:
* طرفداری از زبان باستانی توسکانی، که باید با تقلید ادبی آموخته شود (مثلاً پیترو بمبو)؛
* نوشتن به زبانی برگرفته از زبان توسکانی معاصر (مثلاً کلودیو تولومی)؛
* به‌کارگیری یک زبان رایج باستانی، مبتنی بر تقلید ادبی، اما نه صرفاً از زبان توسکانی (مثلاً جیرولامو موزیو)؛
* اتخاذ یک زبان مشترک معاصر (*lingua cortigiana*)، بر اساس استفاده از زبان دربارهای اصلی ایتالیا (به عنوان مثال ، جیان جورجیو تریسینو). 

تأثیر تعیین‌کننده از آنِ بمبو بود که در *کتاب «نثر عامیانه زبان»* (۱۵۲۵) استدلال کرد که نویسندگان ایتالیایی باید در نظم از پترارچ و در نثر از جووانی بوکاچیو الگو بگیرند، همان‌طور که اومانیست‌ها لاتین خود را با تقلید از ویرژیل و سیسرو می‌نوشتند.  زبان توسکانی فلورانسی که با تقلید از نویسندگان بزرگ گذشته آموخته شده بود، پس از آن تقریباً به‌طور جهانی به عنوان پایه ایتالیایی ادبی مورد توجه قرار گرفت. ایده‌های بمبو از اهمیت حیاتی برخوردار بودند زیرا وسیله‌ای عملی برای دستیابی به یک زبان ادبی مشترک در یک ملت تقسیم‌شده و بدون زبان گفتاری ملی برای کمک به ایتالیایی‌ها فراهم می‌کردند. 

## «کلامیهٔ دانشگاه‌های کروسا» لغت‌های دانشگاه‌های کروسا
بندانگشتی|صفحه عنوان ''Vocabolario degli Accademici della Crusca''، چاپ اول، ۱۶۱۲
مدل فلورانسی همچنین توسط مرجعیت *فرهنگستان واژگان (Vocabulario degli Accademici della Crusca)* پشتیبانی می‌شد. این *فرهنگنامه* که در سال ۱۵۹۰ آغاز و در سال ۱۶۱۲ در ونیز چاپ شد، بر اساس مجموعه متون فلورانسی قرن چهاردهم لئوناردو سالویاتی بود و تنها در صورتی از نویسندگان دیگر نقل قول می‌کرد که از زبان فلورانسی خوب استفاده می‌کردند. *فرهنگنامه* که کامل‌تر و سازمان‌یافته‌تر از فرهنگنامه‌های قبلی بود، الگویی برای آکادمی فرانسه و پروژه‌های آلمان و اسپانیا فراهم می‌کرد؛ اما بسیاری از اصطلاحات فنی و علمی را حذف می‌کرد و با نوعی خلوص‌گرایی کهن‌گرایانه مشخص می‌شد. تعصب فرهنگنامه به طرفداری از فلورانس و طرفداری از قرن چهاردهم، که نویسندگانی مانند تورکواتو تاسو را از فهرست مراجع زبان‌شناسی مدرن خود حذف می‌کرد، بسیاری از نویسندگان را که مانند پائولو بنی، تاسو را بزرگ‌ترین شاعر تاریخ می‌دانستند، خشمگین کرد. 

پس از چاپ دوم (ونیز، ۱۶۲۳) که تقریباً بدون تغییر باقی ماند، چاپ سوم (فلورانس، ۱۶۹۱) با بهره‌گیری از نویسندگان مدرن‌تر، فهرستی از اصطلاحات علمی و روزمره‌تر تهیه کرد و برخی از کلمات را به عنوان قدیمی علامت‌گذاری نمود.

## دوره باروک
در حالی که *فرهنگ واژگان* به بلوغ آگاهی ملی زبانی و وحدت زبانی ایتالیا حتی در دوران تقسیمات سیاسی و اشغال خارجی کمک کرد، خلوص زبانی آکادمی، خصومت چندین زبان‌شناس برجسته، به ویژه پائولو بنی، را برانگیخت که به نام یک زبان ایتالیایی مدرن که بهترین کاربردهای قرن چهاردهم را در یک زبان بومی غیرمنطقه‌ای، تنظیم‌شده و به‌روز ترکیب می‌کرد، علیه محدودیت‌های جغرافیایی و زمانی فرهنگ واژگان استدلال می‌کرد. در پاسخ به دیدگاه‌های ضد فلورانسی و ضد باستانی بنی، بندتو فیورتی *،* مانند لئوناردو سالویاتی، برتری زبان فلورانس را حفظ کرد، که از نظر او با شباهت‌های نزدیک بین فلورانس معاصر و زبان دانته و پترارک اثبات می‌شد.

الساندرو تاسونی در *کتاب «پست واژگان کروسکا»*، در مقابل الگوهای قرن چهاردهمی پیترو بمبو و آکادمیا دلا کروسکا موضع گرفت و با تکیه بر منابع متنوع و گسترده و همچنین خودانگیختگی زبان گفتاری، مبنای بیان خوب را در کاربرد رایج یافت.

یکی دیگر از مشارکت‌ها در این بحث از سوی نویسندهٔ یسوعی، دانیلو بارتولی، صورت گرفت که در اثر معروف خود *«شکم‌پرستی و زبان‌های دیگر»* (۱۶۵۵)، علیه اصول محدودکننده و تجویزی «*واژگان کروسکا»* به نفع گشودگی مبتنی بر سلیقه و قضاوت خوبِ فرهیخته استدلال کرد. مشارکت بارتولی در مورد مسئلهٔ املای ایتالیایی، *«خط‌نگار ایتالیایی»* (۱۶۷۰)، از همین معیارها استفاده کرد.

## مکتب سینایی
در طول قرن هفدهم، مکتب سیه‌نا از زبان‌شناسان، که انحصارگرایی فلورانس را رد می‌کرد، شکوفا شد و از استفاده گسترده‌تر از یک زبان توسکانی حمایت کرد. اعضای برجسته آن سلسو چیتادینی، اسکیپیونه بارگاگلی، دیومده بورگزی، اوراتزیو لومباردلی و آدریانو پولیتی بودند.

بارگاگلی در کتاب خود *«ایل تورامینو»* (۱۶۰۲) گونهٔ سیه‌نایی زبان توسکان را توصیف کرد و کاربرد ادبی آن را در واکنش به تسلط زبان فلورانسی توجیه نمود.

آدریانو پولیتی ، کلاسیک‌دان اهل سینا، که مانند بنی و تاسونی، با انتشار *کتاب «واژگان آکادمی کروسکا»* در سال ۱۶۱۲ الهام گرفته بود تا در بحث زبان ایتالیایی مشارکت کند، از تعصب فلورانسی فرهنگ لغت ابراز انزجار کرد و نسخهٔ خود، «*دیسیوناریو توسکانو» را* منتشر کرد که معادل سینایی هر کلمه فلورانسی را ارائه می‌دهد.

جیرولامو گیگلی در کتاب جنجالی خود (که در سال ۱۷۱۷ به همراه آثار سنت کاترین سینا منتشر شد) کوشید تا برتری زبان سینایی را بر ایتالیایی فلورانسی اثبات کند. 

## عصر روشنگری
[بندانگشتی|اعضای Accademia dei Pugni میلان. از چپ به راست: آلفونسو لونگو (پشت)، الساندرو وری، جیامباتیستا بیفی، [چزاره بکاریا، لوئیجی لامبرتنگی، پیترو وری و جوزپه ویسکونتی دی سالیتو.]]
در پایان قرن هفدهم، بحث دیگر به این مسئله که کدام گویش را به عنوان پایه زبان نوشتاری انتخاب کنیم، معطوف نبود، بلکه بر این موضوع متمرکز بود که چه نوع گویش فلورانسی باید مورد استفاده قرار گیرد و تا چه حد باید اجازه داده شود از پایه خود توسعه یابد: آیا باید یک زبان باستانی با واژگان ادبی محدود باقی بماند که از طریق تقلید آموخته شده باشد؛ یا پایبندی کمتری به پایه خود نشان دهد، همان‌طور که ملکیوره سزاروتی در قرن هجدهم اصرار داشت، و واژگان سنتی را با وام گرفتن از سایر زبان‌های اروپایی مانند فرانسوی غنی کند، همان‌طور که پیترو وری و دیگر نویسندگان مجله عصر روشنگری *ایل کافه* استدلال می‌کردند؛ یا اینکه باید یک استاندارد مدرن‌تر مبتنی بر گفتار معاصر فلورانسی‌های تحصیل‌کرده را اتخاذ کرد، همان‌طور که الساندرو مانزونی معتقد بود.

با این حال، کسانی که چنین جایگزین‌هایی را برای راه‌حل بمبو پیشنهاد می‌کردند در اقلیت بودند؛ اکثریت همچنان با تقلید از نویسندگان بزرگ گذشته به یادگیری زبان ایتالیایی خود ادامه می‌دادند. در نتیجه، زبان ایتالیایی نوشتاری همچنان زبانی بسیار کتابی و بسیار دور از واقعیت‌های گفتاری باقی ماند.

## آنتونیو سزاری و پیوریسم
قرن نوزدهم شاهد ظهور جنبش ناب‌گرایی ادبی بود. ناب‌گرایی هم بر پایه احترام به قرن چهاردهم و هم بر پایه بی‌میلی به نوواژه‌ها و وام‌گیری‌های خارجی، به ویژه از زبان فرانسه، بنا شده بود. ناب‌گرایان با تکیه بر نوشته‌های پیترو بمبو و لئوناردو سالویاتی، معتقد بودند که کاربرد ادبی باید از زبان فلورانسی قرن چهاردهم تقلید کند. این دیدگاه توسط چندین نویسنده عصر روشنگری مورد اعتراض قرار گرفت و اصطلاحات *ناب‌گرایی* (*که* اولین بار در سال‌های ۱۷۵۸–۱۷۵۹ ثبت شدند اما تا سال ۱۸۳۸ در چاپ استفاده نشدند) برای نشان دادن تصنع زبانی یا باستان‌گرایی معرفی شدند. نمایندگان اصلی ناب‌گرایی ، منتقد ادبی ناپلی، باسیلیو پوئوتی (معلم فرانچسکو د سانتیس و جیاچینتو د سیوو) و زبان‌شناس ورونایی، آنتونیو چزاری، بودند که نسخه‌ای غیررسمی و گسترده از *واژگان کروسکا* (۱۸۰۶–۱۱۱) را منتشر کرد.  چزاری افراطی‌ترین شکل واکنش علیه نفوذ فرانسه بر زبان ایتالیایی و علیه مواضع مدرنیستی «فاسدکننده» کتاب «*سجو سولا فیلوسوفیا دله زبان»* چزاروتی، به نفع «خلوص» زبانی متون توسکانی قرن چهاردهم را نشان می‌دهد. اثر او به شدت توسط وینچنزو مونتی در پیشنهادش برای اضافات و اصلاحات در *واژگان* (۱۸۱۷–۲۴) مورد حمله قرار گرفت. در رساله‌هایش *«دگلی اسکریتوری دل سنتو و د' لورو میتاتوری»* (۱۸۱۸) و *«عشق میهنی دانته و د' لولو کتاب درون زبان ولگار الوکیو»* (۱۸۲۰)، همکار ادبی مونتی، جولیو پرتیکاری، اظهار داشت که زبان هر قرن دیگری به اندازه زبان قرن چهاردهم، ادعاهایی برای ایتالیایی واقعی بودن دارد.

## الساندرو مانزونی
بندانگشتی|الساندرو مانزونی
مانزونی در برابر ماهیت باستانی و مصنوعی زبان ادبی ایتالیایی واکنش نشان داد و با تطبیق زبان رمانش *«نامزد»* در چاپ دوم آن، تا جایی که می‌توانست (زیرا او میلانی بود)، با زبان تحصیل‌کرده فلورانسی زمان خود، در پی احیای آن برآمد.  اما اگرچه این راه حل برای او به عنوان یک نویسنده شخصاً رضایت‌بخش‌تر بود، شکی نیست که راه حل بمبو عملی‌تر بود، زیرا همه کسانی که به آموزش دسترسی داشتند می‌توانستند ایتالیایی را از کتاب‌ها بیاموزند، در حالی که همه فرصت یا تمایل نداشتند که برای مدت طولانی به فلورانس بروند و از گفتار ساکنان آن بیاموزند. دلیل دیگری و مهم‌تر وجود دارد که چرا راه حل مانزونی در سطح ملی قابل قبول نبود. ایتالیایی همیشه چیزی بیش از یک شکل نوشتاری از گویش فلورانسی بوده است. اگرچه زبان‌های ملی عموماً از گفتار یک منطقه خاص سرچشمه می‌گیرند، اما آنها همچنین محصول آموزش و فرهنگ هستند و با جذب ویژگی‌هایی از جاهای دیگر، از ریشه‌های محلی خود فراتر می‌روند و به دارایی کل ملت تبدیل می‌شوند.

## گراتزیادیو ایسایا آسکولی
وقتی در سال‌های بلافاصله پس از اتحاد، مانزونی و پیروانش تلاش کردند زبان ایتالیایی را با برخی از ویژگی‌های محلی کاربرد معاصر فلورانس که در زبان ادبی یافت نمی‌شود، مطابقت دهند، تلاش‌هایشان ناموفق بود و بی‌فایده بودن این کار توسط زبان‌شناس بزرگ قرن نوزدهم، گراتزیادیو ایسایا آسکولی، در مقدمه‌اش بر جلد اول *آرشیو زبان‌های ایتالیایی* (۱۸۷۳) آشکار شد.  آسکولی فهمید که اگر قرار باشد زبان ایتالیایی به جای اینکه در انحصار نخبگان تحصیل‌کرده باشد، به دارایی گفتاری و نوشتاری کل ملت تبدیل شود، دیگر نمی‌توان این مشکل را به صورت مصنوعی با تحمیل یک مدل حل کرد. او می‌دانست که نمی‌توان مردم عادی را به پذیرش یک استاندارد فرهیخته، چه فلورانسی و چه غیر آن، وادار کرد، مگر اینکه سطح فرهنگ آنها بالا برود تا بتوانند آن را جذب کنند؛ بنابراین، راه حل نه در تلاش برای ترغیب مردم به پذیرش مدل فلورانسی یا هر مدل دیگری، بلکه در افزایش سطح عمومی آموزش کشور و اجازه دادن به روند انتخاب طبیعی برای طی کردن مسیر خود بود. این اساساً اتفاقی است که افتاده است، و در نتیجه، از زمان اتحاد، زبان به دلیل نفوذ روم در اداره دولت و رسانه‌ها، و شمال ایتالیا در زندگی اقتصادی ملت، کمتر و نه بیشتر، حال و هوای فلورانسی پیدا کرده است.

## منابع

## کتابشناسی
* 
* 
* 
* 
** 
** 
* 
رده:زبان ایتالیایی
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده