داوید الازار

**داوید الازار** (;  – ) یا **داوید العازار** سپهبد نیروی زمینی اسرائیل بود، که در فاصله سال‌های ۱۹۷۲ تا ۱۹۷۴ به‌عنوان نهمین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح اسرائیل فعالیت می‌کرد.

الازار فعالیت نظامی را از سال ۱۹۴۲ در پالماخ آغاز کرد و پس از شکل‌گیری نیروهای دفاعی اسرائیل در سال ۱۹۴۸ فعالیت در این سازمان را ادامه داد.

وی از ۱۹۵۸ تا ۱۹۵۹ فرمانده تیپ ۷ زرهی هاتیفا شیوا و از ۱۹۶۱ تا ۱۹۶۴ فرمانده سپاه زرهی اسرائیل بود، در فاصله سال‌های ۱۹۶۴ تا ۱۹۶۹ فرماندهی شمالی اسرائیل را برعهده داشت و از ۱۹۶۹ تا ۱۹۷۲ به‌عنوان رئیس اداره عملیات نیروهای دفاعی اسرائیل فعالیت می‌کرد و با حفظ سمت، جانشین رئیس ستاد کل نیروهای دفاعی اسرائیل بود.

او در جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل، بحران سوئز، جنگ شش‌روزه و جنگ یوم کیپور حضور داشت و در سال ۱۹۷۴ پس از ۳۲ سال خدمت در ارتش اسرائیل، بازنشسته شد.

## اوایل زندگی
داوود (دادو) الازار در سارایوو، یوگسلاوی، در خانواده‌ای با اصالت سفاردی زاده شد. او در سال ۱۹۴۰ با برنامه مهاجرت جوانان به اسرائیل مهاجرت کرد و در کیبوتس عین شمر ساکن شد. او خیلی زود به پالماخ پیوست و در بسیاری از نبردهای مهم در طول جنگ اعراب و اسرائیل در سال ۱۹۴۸، از جمله نبرد صومعه سن سیمون در اورشلیم، جنگید. او به عنوان یک سرباز، مراحل ترقی را طی کرد و سرانجام به عنوان فرمانده گردان معروف هاپورتزیم از تیپ هارل خدمت کرد.

العازار پس از جنگ در ارتش ماند و پس از نبرد سینا در سال ۱۹۵۶ به سپاه زرهی منتقل شد. او به عنوان معاون فرمانده سپاه، حیم بار لو، که در سال ۱۹۶۱ فرماندهی سپاه زرهی را بر عهده گرفت، خدمت کرد. او تا سال ۱۹۶۴ در این سمت باقی ماند، زمانی که به عنوان فرمانده ستاد فرماندهی شمالی منصوب شد، سمتی که تا سال ۱۹۶۹ در اختیار داشت. در طول جنگ شش روزه ۱۹۶۷، او از طرفداران اصلی اشغال بلندی‌های استراتژیک جولان بود که در آن زمان بخشی از سوریه بود و تنها در دو روز بر تصرف آن نظارت داشت.

پس از جنگ، العازار به عنوان رئیس اداره عملیات در ستاد کل خدمت کرد. در ۱ ژانویه ۱۹۷۲، او به عنوان رئیس ستاد کل منصوب شد.

## رئیس ستاد کل
ماه‌های اول تصدی او صرف مبارزه با تروریسم شد. در ۳۰ مه، ارتش سرخ ژاپن ۲۵ غیرنظامی را در حمله‌ای به فرودگاه لود، قطب حمل و نقل اصلی اسرائیل، کشت و ۷۱ نفر دیگر را زخمی کرد (به: قتل‌عام فرودگاه لود مراجعه کنید). در ۵ سپتامبر همان سال، گروه دیگری به ورزشکاران اسرائیلی در المپیک تابستانی ۱۹۷۲ مونیخ حمله کردند. این حمله به عنوان قتل‌عام مونیخ شناخته شد. در پاسخ به این حملات، العازار دستور داد که تا آن زمان، بزرگ‌ترین حمله علیه پایگاه‌های فلسطینی در سوریه و لبنان بود. سه جت سوری سرنگون شدند و ده‌ها فدایی در یک آتش توپخانه سنگین کشته شدند. در عملیات بهار جوانی، که در شب ۹ و ۱۰ آوریل ۱۹۷۳ انجام شد، ده‌ها فلسطینی دیگر، از جمله چندین رهبر کلیدی فلسطینی، توسط ارتش اسرائیل در بیروت ترور شدند.

یکی از تصمیماتی که العازار در دوران تصدی خود گرفت، دستور سرنگونی یک جت مسافربری لیبیایی بود که وارد حریم هوایی اسرائیل شده بود و گمان می‌رفت که در حال انجام یک مأموریت تروریستی است، اما پاسخی نداد. این هواپیما توسط نیروی هوایی اسرائیل بر فراز شبه جزیره سینا به دستور مستقیم العازار سرنگون شد و بیش از ۱۰۰ غیرنظامی کشته شدند. تنها بعداً مشخص شد که این یک هواپیمای غیرنظامی بوده که دچار خطای ناوبری شده است.

در ۲۷ مه ۱۹۷۳، ارتش اسرائیل در واکنش به تحرکات نیروهای مصری، وضعیت اضطراری اعلام کرد و نیروهای ذخیره فراخوانده شدند. وقتی مشخص شد که این فقط یک مانور بوده، وضعیت اضطراری لغو شد. این رویداد تأثیر زیادی بر ستاد کل داشت، زیرا آنها را به این باور رساند که نیروهای مصری برای جنگ، در اواخر همان سال، در یوم کیپور، آماده نمی‌شوند. با این حال، پس از جنگ، مشخص شد که این مانورهای مکرر انجام شده توسط مصری‌ها بخشی از یک ترفند پیچیده بود که به منظور ایجاد رضایت در اسرائیلی‌ها در مورد نیات واقعی تحرکات نیروهای مصری در زمان وقوع حمله واقعی انجام شده بود.

در ۱۳ سپتامبر، اسرائیل سیزده جت جنگنده سوری را که سعی در سرنگونی هواپیماهای اسرائیلی داشتند، سرنگون کرد.

## جنگ یوم کیپور
### رویدادهای منتهی به جنگ
در سال ۱۹۵۷، اسرائیل تحت فشار آمریکا مجبور به عقب‌نشینی از سینا شد، سینایی که از زمان حمله به مصر در سال قبل از آن اشغال کرده بود. بستن تنگه تیران به روی کشتی‌های اسرائیلی توسط جمال عبدالناصر، رئیس‌جمهور مصر، در سال ۱۹۶۷ یکی از دلایل اصلی جنگ ۱۹۶۷ بود که طی آن اسرائیل شبه جزیره سینا را دوباره اشغال کرد. ساعت ۴ صبح روز یوم کیپور، زوی زمیر، رئیس موساد، هشدار صریحی مبنی بر «امروز جنگ آغاز خواهد شد» به نخست‌وزیر، وزیر دفاع، رئیس ستاد و سایر مقامات داد. العازار ساعت ۶ صبح با موشه دایان، وزیر دفاع، ملاقات کرد و خواستار بسیج کامل، حمله پیشگیرانه در سوریه و پرواز هواپیماهای بدون سرنشین بر فراز کانال شد. به دلیل پوشش ابر سنگین در جولان، حمله پیشگیرانه نه علیه سامانه موشکی ضدهوایی سوریه، بلکه علیه فرودگاه‌های سوریه برنامه‌ریزی شد. موشه دایان از ترس از دست دادن حمایت آمریکا در صورتی که اسرائیل اولین کشوری باشد که جنگ را آغاز می‌کند، از حمله پیشگیرانه و پروازهای شناسایی خودداری کرد. دایان بسیج کامل نیروهای ذخیره را تأیید نکرد، اما بسیج یک لشکر در جنوب و یک لشکر در شمال و نیروی ذخیره نیروی هوایی را تأیید کرد. ساعت ۹ صبح، بحثی به ریاست نخست‌وزیر گلدا مایر با اعضای آشپزخانه، رئیس ستاد، رئیس اطلاعات نظامی و رئیس موساد برگزار شد. در این بحث، گلدا مایر موضع العازار را در مورد بسیج کامل مورد نظر او پذیرفت، اما از سوی دیگر، نظر موشه دایان را در مورد دو موضوع دیگر پذیرفت و حمله پیشگیرانه و پرواز شناسایی را تأیید نکرد. در ۱ اکتبر ۱۹۷۳، ارتش‌های مصر و سوریه در حالت آماده‌باش قرار گرفتند. به دلیل ارزیابی اطلاعاتی نادرست و تصمیمات ضعیف ارتش اسرائیل، ارتش اسرائیل تنها با اقدامات محدودی پاسخ داد، واحدهای ذخیره کمی فراخوانده شدند و مشخص شد که جنگ «بعید» است. در ساعات اولیه روز ۶ اکتبر (در یوم کیپور، مقدس‌ترین تعطیلات یهودی)، العازار سرانجام متقاعد شد که جنگ در همان روز آغاز خواهد شد، اگرچه رئیس اطلاعات نظامی، سرلشکر الی زیرا و وزیر دفاع، موشه دایان، هنوز معتقد بودند که این امر بسیار بعید است. محکومیت دایان دو پیامد عمده داشت:
* دایان از پذیرش درخواست العازار برای فراخوان عمومی نیروهای ذخیره خودداری کرد (با این وجود، العازار در نهایت به‌طور مستقل فراخوان محدودی را که از ۵ اکتبر آغاز می‌شد، تصویب کرد).
* دایان از پذیرش توصیه العازار مبنی بر انجام یک حمله هوایی پیشگیرانه توسط ارتش اسرائیل که برای ساعت ۱۱ صبح یوم کیپور برنامه‌ریزی شده بود، خودداری کرد (نیروی هوایی برای حمله آماده بود، اما جت‌های آن هرگز پرواز نکردند).

### جنگ
ساعت ۲ بعد از ظهر روز یوم کیپور، ارتش‌های مصر و سوریه حمله‌ای هماهنگ علیه اسرائیل آغاز کردند. از بسیاری جهات، این حمله برای ارتش اسرائیل و فرماندهی آن غافلگیرکننده بود.

پس از یک سری نبردهای شدید برای جلوگیری از پیشروی ارتش‌های مهاجم، یک ضدحمله ناموفق در سینا و تلفات سنگین نیروی هوایی و زمینی اسرائیل، تهاجم سرانجام متوقف شد. در ۱۱ اکتبر، نبرد در شمال به آن سوی مرز سوریه عقب رانده شد و در ۱۶ اکتبر، نیروهای اسرائیلی به فرماندهی ژنرال آریل شارون از کانال سوئز عبور کردند.

در روزهای اولیه جنگ، العازار یکی از معدود فرماندهان اسرائیلی بود که توانست خونسردی خود را حفظ کند و حتی دیدگاه خوش‌بینانه‌ای نسبت به مسیر رویدادها داشته باشد. این امر به ویژه با رهبری سیاسی، به ویژه موشه دایان، که از "نابودی سومین کشور مشترک‌المنافع یهودی" صحبت می‌کرد، در تضاد شدید بود. در عین حال، جنگ اختلافات شخصی شدیدی را در میان افسران ارشد نظامی، به ویژه در امتداد جبهه جنوبی، برجسته کرد - برخی از این اختلافات هنوز حل نشده‌اند. در مقطعی از جنگ، العازار مجبور شد رئیس فرماندهی جنوبی، سرلشکر شموئل گونن (معروف به "گورودیش") را با رئیس سابق ستاد کل، حیم بار-لو، جایگزین کند. او همچنین از ژنرال‌های رهاوام زیوی و آهارون یاریو، که هر دو اخیراً از ارتش اسرائیل بازنشسته شده بودند، به عنوان مشاوران ویژه خود کمک گرفت.

تا پایان جنگ، ارتش اسرائیل به عمق خاک سوریه نفوذ کرده بود. کوه هرمون، که در آغاز جنگ از اسرائیل گرفته شده بود، به کنترل اسرائیل بازگشت. در جبهه جنوبی، ارتش سوم مصر در سینا محاصره شد و سربازان اسرائیلی بخش جنوبی ساحل غربی کانال سوئز را اشغال کرده و با تاکتیک‌های غیرمتعارف ژنرال آریل شارون می‌جنگیدند. با این وجود، علیرغم این دستاوردهای نظامی، اسرائیل تلفات سنگینی را متحمل شد. مصری‌ها هنوز بخشی از خاک شرق کانال را در اختیار داشتند و هیچ‌یک از شهرهای بزرگ تصرف نشد. اگرچه سوئز محاصره شد، اما نبرد سوئز در نهایت یک شکست برای اسرائیل بود و منجر به کشته شدن ۸۰ سرباز ارتش اسرائیل، زخمی شدن ۱۲۰ نفر و نابودی ۴۰ تانک شد.

### پیامدها
میزان بالای تلفات و این واقعیت که اسرائیل از نظر اطلاعاتی و عملیاتی آماده نبود، منجر به موجی از اعتراضات عمومی در سراسر کشور شد.

در ۲۱ نوامبر، به محض پایان جنگ، کمیسیون آگرانات برای بررسی دلیل آمادگی ضعیف ارتش اسرائیل برای جنگ تشکیل شد. این کمیسیون چندین ماه تشکیل جلسه داد. این کمیسیون ۱۴۰ جلسه برگزار کرد و قبل از انتشار گزارش موقت خود در ۱ آوریل ۱۹۷۴، خواستار برکناری العازار از سمت رئیس ستاد کل شد. در این گزارش آمده است که «الازار مسئولیت شخصی ارزیابی وضعیت و آمادگی ارتش اسرائیل را بر عهده دارد.» این کمیسیون او را به دلیل اعتماد بیش از حد به توانایی نیروهای دفاعی اسرائیل در مهار حملات مصر و سوریه، مقصر دانست و او را به دلیل عدم بازدید از خطوط مقدم برای مشورت با فرماندهان میدانی، سرزنش کرد. کمیسیون توصیه کرد که او به همراه رئیس اطلاعات نظامی، الی زیرا، از سمت خود برکنار شود. کمیسیون همچنین دیوید الازار، رئیس ستاد، را مسئول دانست، اما از اظهار نظر در مورد مسئولیت وزیر دفاع، موشه دایان، خودداری کرد و استدلال کرد که این امر فراتر از اختیارات آن است.

الازار بلافاصله استعفای خود را به دولت ارائه داد و ادعا کرد که با او بدرفتاری شده است، به ویژه از آنجایی که گزارش هیچ تحریمی علیه رهبری سیاسی کشور پیشنهاد نکرده بود، و ادعا کرد که او به اشتباه به خاطر مسائلی که مسئولیت آن بر عهده دولت، به ویژه وزیر دفاع، موشه دایان، بوده است، سرزنش شده است. او همچنین شکایت کرد که اقدامات او در طول جنگ هرگز مورد بررسی قرار نگرفته است و خاطرنشان کرد که این گزارش او را مسئول شکست‌های اولیه جنگ دانسته اما به او برای بازیابی و ضدحمله بعدی که اسرائیل را در پایان جنگ در موقعیت برتری قرار داده بود، اعتباری نداده است. العازار در نامه استعفای خود نوشت:

الازار با همدردی گسترده عمومی روبرو شد، و بسیاری از اسرائیلی‌ها او را به عنوان قربانی می‌دیدند. پس از بازنشستگی از ارتش اسرائیل، العازار مدیر عامل خدمات حمل و نقل یکپارچه زیم شد.

در ۱۵ آوریل ۱۹۷۶، او هنگام شنا در استخری نزدیک خانه‌اش در تل‌آویو بر اثر حمله قلبی درگذشت. او در کوه هرتزل، اورشلیم به خاک سپرده شده است.

## میراث
دیوید العازار، که با نام مستعار «دادو» شناخته می‌شود، تا به امروز چهره‌ای بحث‌برانگیز در اسرائیل است. نتیجه‌گیری کمیسیون آگرانات مبنی بر اینکه او شخصاً مسئول عدم آمادگی برای جنگ بوده است، به‌طور کامل توسط عموم پذیرفته نشد. امروزه اجماع بر این است که العازار یک رهبر جنگی بسیار توانمند بود که در شرایط بحرانی خونسردی خود را حفظ می‌کرد و تصمیمات استراتژیک صحیحی می‌گرفت.

ژنرال اسرائیلی آویزر یعاری، رئیس بخش تحقیقات ارتش اسرائیل، دو تصمیم خاص العازار را که نسبتاً در اوایل جنگ گرفته بود، برای دستیابی به پیروزی تاکتیکی نهایی اسرائیل در جنگ، علیرغم شکست‌های قابل توجهی که در ابتدا متحمل شد، بسیار مهم می‌داند. یکی از آنها تصمیم العازار برای انتقال نیروهای ذخیره لشکری بود که در صورت ورود اردن به جنگ، در مقابل مرز اردن نگهداری می‌شدند و به بخش بلندی‌های جولان منتقل می‌شدند. این نیروها سپس در ابتدا در متوقف کردن پیشروی سریع سوری‌ها و سپس تغییر روند نبرد علیه آنها نقش مهمی ایفا کردند. دومین مورد، تصمیم او، علیرغم اعتراضات شدید ژنرال‌های میدانی‌اش، برای به تعویق انداختن ضدحملات بیشتر در سینا بود تا زمانی که مصری‌ها، که در امتداد ساحل شرقی کانال سوئز مواضع دفاعی خود را ایجاد کرده بودند، ابتدا از آن مواضع به سمت شرق حمله تهاجمی را آغاز کنند. این امر منجر به نبرد سینا شد که با شرایطی مناسب‌تر برای تاکتیک‌های اسرائیلی‌ها انجام شد و آنها قاطعانه در آن پیروز شدند، در نتیجه مقاومت کلی مصر را تضعیف کرد و یک ضدحمله سخت اما در نهایت موفق را تسهیل کرد که به نیروهای دفاعی اسرائیل اجازه داد تا از کانال سوئز عبور کنند و تا پایان جنگ، بیشتر ارتش سوم مصر را در ساحل شرقی آن به دام بیندازند.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:افراد جنگ یوم کیپور اهل اسرائیل
رده:جنگندگان پالماخ
رده:درگذشتگان ۱۹۷۶ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۲۵ (میلادی)
رده:فرماندهان نیروهای دفاعی اسرائیل
رده:یوگسلاوهای مهاجرت‌کرده به قیومت بریتانیا بر فلسطین
رده:یهودیان اهل یوگسلاوی
رده:افراد اسرائیلی بوسنیایی-یهودی‌تبار