روابط ایتالیا و لهستان

**روابط ایتالیا و لهستان** () روابط فرهنگی و سیاسی میان ایتالیا و لهستان است. پیوندهای تاریخی قوی بین دو کشور بر پایه دین مشترک مانند کلیسای کاتولیک و مبارزات مشترک برای استقلال شکل گرفته است.

این روابط به قرون وسطی بازمی‌گردد و از دوره رنسانس به دلیل مهاجرت‌های متقابل و تبادلات فرهنگی گسترده نزدیک‌تر شد، به ویژه با توجه به نقش پیشرو ایتالیا در رنسانس ایتالیا و موقعیت لهستان به عنوان یکی از قدرت‌های بزرگ اروپا آن زمان. پس از ضعیف شدن لهستان و ایتالیا و تحت نفوذ قدرت‌های خارجی گسترده قرار گرفتن، دو کشور از تلاش‌های یکدیگر برای استقلال در قرن‌های ۱۹ و ۲۰ حمایت کردند و تبادلات فرهنگی و همکاری‌های سیاسی و اقتصادی نیز تقویت شد.

ایتالیا حمایت کامل خود را از عضویت لهستان در اتحادیه اروپا و ناتو اعلام کرده است.

## روابط تاریخی و فرهنگی
### قرون وسطی
سه عضو از دودمان پیاست لهستان در کلیساهای ایتالیایی دفن شده‌اند. کلیسای جامع سنت اندرو در ونزن دارای سنگ قبر دوک Bolesław of Bytom، آخرین دوک از خط کنجژن-کوژله از دودمان پیاست است که در سال ۱۳۵۴ در سفر به ونزن به‌طور ناگهانی درگذشت. کلیسای جامع پیزا محل دفن Władysław of Cieszyn از خط چیشن دودمان پیاست است که در سال ۱۳۵۵ در پیزا ناگهان درگذشت. کلیسای جامع سیه‌نا محل دفن Frederick of Cieszyn از همان خط است که در سال ۱۵۰۷ در ایتالیا درگذشت.

در ۱۴۲۴–۱۴۴۴، Alexander of Masovia از خط پوتسک، استان ماسوویان دودمان پیاست، شاهزاده-اسقف ترنتو بود.

نیروهای لهستان و ایالت‌های ایتالیا شامل جمهوری ونیز، جمهوری جنوا و دوک‌نشین ساووی در برابر تهاجم امپراتوری عثمانی به اروپا در نبرد نیکوپولیس ۱۳۹۶ جنگیدند. پادشاهی لهستان و ایالات پاپی بخشی از ائتلاف چند کشور اروپایی در جنگ صلیبی وارنا ۱۴۴۳–۱۴۴۴ بودند که هدف آن دفع تهاجم عثمانی به اروپا و آزادسازی کشورهای جنوب شرقی اروپا بود.

در ۱۴۶۲، مستعمره جنوا در فئودوسیا در شبه‌جزیره کریمه بر حاکمیت لهستان اعتراف کرد.

### دوران مدرن اولیه

Bona Sforza، عضوی از خانواده قدرتمند دوک‌نشین میلان House of Sforza، در ۱۵۱۸ همسر دوم پادشاه لهستان سیگیسمونت یکم پیر شد. با هدف اعطای استقلال مالی به دودمان یاگیلون، او موفق شد در ۱۵۳۶–۱۵۴۶ بر دوک‌نشین بزرگ لیتوانی کنترل یابد. همچنین به او نسبت داده می‌شود که برخی سالادها و سبزیجات را به آشپزی لهستانی معرفی کرده است (که هنوز گاهی به آن *włoszczyzna* یا «ایتالیایی» گفته می‌شود).

رنسانس در لهستان در قرن‌های ۱۵ و ۱۶ شروع به گسترش کرد. این امر نتیجه حضور هنرمندان ایتالیایی مانند Francesco Fiorentino, Bartholommeo Berecci، سانتی گوچی، متئو گوچی، برناردو موراندو و Giovanni Battista di Quadro، تاجران خانواده‌های Boner family و Montelupi family و اندیشمندانی مانند Filip Callimachus بود که از اواخر قرن ۱۵ به لهستان آمدند. بیشتر آن‌ها به کراکوف، پایتخت لهستان تا ۱۶۱۱، می‌آمدند. دانشمندان و شاعران لهستانی در ایتالیا تحصیل می‌کردند: نیکلاس کوپرنیک در بولونیا، Witelo، جان کوچانوفسکی و Klemens Janicki در دانشگاه پادووا. برناردو موراندو شهر زاموشچ، توماشوف لوبلسکی و چندین ساختمان دیگر را طراحی کرد.

در سال ۱۵۵۸، پادشاه لهستان سیگیسموند دوم آگوستوس نخستین ارتباط دائمی پستی بین کراکوف و ونیز، پایتخت‌های پادشاهی لهستان و جمهوری ونیز، برقرار کرد و بدین ترتیب خدمات پستی سلطنتی (Royal Post) را بنیان نهاد که بعدها به پستا پولسکا (Polish Post) تغییر نام داد و تاکنون اصلی‌ترین شرکت پستی لهستان است.

از دوران قرون وسطای متأخر، لهستان و ونیز چندین جنگ علیه امپراتوری عثمانی داشتند. پس از پیروزی نیروهای لهستانی در نبرد وین در آغاز جنگ بزرگ عثمانی ۱۶۸۳–۱۶۹۹، لهستان و ونیز به عنوان متحد در اتحاد مقدس (۱۶۸۴) که در ۱۶۸۴ تشکیل شد، باقی ماندند.

به دلیل سنت آزادی و تحمل لهستان و حمایت پادشاهان لهستان، برخی از دانشمندان و محققان ایتالیایی در لهستان ساکن شدند و اختراعات یا آزمایش‌های خود را آنجا ارائه دادند، حتی اگر با علم رسمی اروپا در تضاد بود. Valerianus Magnus در سال ۱۶۴۷ آزمایش خلاء (Torricelli's experiment) را به صورت عمومی در ورشو اجرا کرد، و Tito Livio Burattini یک مدل هواپیما ساخت که برای نخستین بار در سال ۱۶۴۸ در ورشو پرواز کرد. بوراتینی با اعطای *[[indygenat]]*، یعنی ورود به شلختا، مورد تقدیر قرار گرفت.

برناردو بلوتو، معروف به *Canaletto* در لهستان و آلمان (۱۶۹۷–۱۷۶۸)، نقاش ونیزی بود که ۲۶ منظره از ورشو را نقاشی کرد که برای بازسازی شهر پس از تقریباً تخریب کامل آن در جنگ جهانی دوم استفاده شد. جاکومو کازانووا در سال ۱۷۶۶ از لهستان بازدید کرد. بعداً آلساندرو کالیوسترو نیز وارد شد.

### قرن ۱۹
آنتونیو کورازی (۱۷۹۲–۱۸۷۷) معمار ایتالیایی بود که چندین ساختمان در ورشو طراحی کرد، از جمله Staszic Palace (۱۸۲۰) و Teatr Wielki.

در جنگ‌های ناپلئونی، بسیاری از سربازان، افسران و داوطلبان لهستانی به ویژه به ایتالیا و فرانسه برون‌کوچی شدند. آن‌ها هنگ‌های لهستانی در عصر ناپلئونی را تشکیل دادند که به عنوان نیروهای مسلح لهستان در تبعید تحت فرماندهی فرانسوی‌ها محسوب می‌شد. فرماندهان لهستانی آن‌ها شامل یان هنریک دومبروفسکی، کارول کنیاژویج، یوزف ویبتسکی و Antoni Amilkar Kosiński بودند. در همین دوران سرود ملی آینده لهستان، *[[لهستان هنوز از دست نرفته است]]*، توسط یوزف ویبتسکی نوشته شد که وعده بازگشت ارتش لهستان از ایتالیا به لهستان را می‌داد. به پاس این فداکاری، سرود ملی ایتالیا به فداکاری لهستانی‌ها علیه ظلم اتریش و روسیه اشاره کرده است: "il sangue Polacco".

پس از فتوحات و الحاق‌های اتریش، بخش‌هایی از لهستان و ایتالیا تحت سلطه امپراتوری اتریش (از ۱۸۶۷ اتریش-مجارستان) قرار گرفتند. Imperial Royal Austrian State Railways سفر بین کراکوف و تریسته را تسهیل کرد.

Mickiewicz Legion واحدی نظامی بود که در سال ۱۸۴۸ در رم توسط یکی از شاعران برجسته لهستان، آدام میتسکیه‌ویچ تشکیل شد و در نخستین جنگ استقلال ایتالیا شرکت کرد. پس از تلاش ناموفق برای جلب حمایت پیوس نهم، میتسکیه‌ویچ در میلان به یک دسته نظامی از مهاجران لهستانی به فرماندهی Mikołaj Kamiński پیوست. تعداد اعضا تا ژوئن به ۱۲۰ نفر رسید و توسط کامیński فرماندهی می‌شد و در چندین نبرد شرکت کرد. آن‌ها در لمباردی و در موانع جنوآ علیه سلطنت‌طلبان برای دفاع از جمهوری روم (۱۸۴۹) جنگیدند. علاوه بر لشکر میتسکیه‌ویچ، ژنرال‌های لهستانی Wojciech Chrzanowski و Ludwik Mierosławski که پیشتر در قیام‌های لهستان شرکت کرده بودند نیز فرماندهی واحدهای پادشاهی ساردنی و انقلاب ۱۸۴۸ سیسیل را بر عهده داشتند.

لهستانی‌ها بخشی از لشکر بین‌المللی تشکیل شده توسط جوزپه گاریبالدی در سال ۱۸۶۰ در جریان Expedition of the Thousand بودند که زمینه‌ساز ایجاد پادشاهی متحد ایتالیا در ۱۸۶۱ شد. فرمانده آن Ludwik Mierosławski بود. پس از آن گاریبالدی، میروسلاوسکی و György Klapka در پاریس تصمیم گرفتند که انقلابیون ایتالیایی و مجاری در صورت وقوع قیام لهستانی‌ها، کمک کنند. در سال ۱۸۶۱ با موافقت دولت ایتالیا، مدرسه نظامی لهستان در جنوا تأسیس شد که افسران لهستانی در تبعید را آموزش می‌داد. این مدرسه در مه ۱۸۶۲ به کونئو منتقل شد و در ژوئیه ۱۸۶۲ بسته شد. اکثریت قریب به اتفاق افسران آموزش دیده در آن در قیام ژانویه در Russian Partition لهستان در ۱۸۶۳–۱۸۶۴ شرکت کردند.

لشکر گاریبالدی واحدی از داوطلبان ایتالیایی بود که برای استقلال لهستان در قیام ژانویه ۱۸۶۳ جنگیدند. این واحد به نام انقلابی و ملی‌گرای ایتالیایی جوزپه گاریبالدی نامگذاری شد، در ایتالیا توسط پسرش Menotti Garibaldi سازماندهی و به فرماندهی ژنرال Francesco Nullo اداره شد. او در آوریل ۱۸۶۳ از ایتالیا به کراکوف رسید. نخستین نبرد این واحد در لهستان در پودله‌زه در ۳ مه ۱۸۶۳ بود که نیروهای روسی را شکست داد. سپس در Battle of Krzykawka شرکت کرد؛ با نیروهای فرانسوی Zouaves of Death را سازماندهی کرد و تلفات سنگینی داد. نولو کشته شد و آجودان او زخمی شد و چند روز بعد درگذشت. فرانچسکو نولو در هر دو کشور ایتالیا و لهستان به عنوان قهرمان استقلال شناخته می‌شود.

### قرن ۲۰

در طول جنگ جهانی اول، دو اردوگاه اسیران جنگی در ایتالیا (در کیواسو و سانتا ماریا کاپوا وتره) برای سربازان لهستانی از Austro-Hungarian Army تأسیس شد که پس از آن اجازه یافتند ایتالیا را ترک کرده و به ارتش آبی لهستان در فرانسه بپیوندند. دولت و مردم ایتالیا با نیروهای لهستانی دوستانه رفتار کردند. همچنین، در طول جنگ، لهستانی‌ها از Russian Partition که به ارتش روسیه فراخوانده شده بودند و ایتالیایی‌ها در میان متفقین جنگ جهانی اول اسیران جنگ جهانی اول بودند که توسط آلمانی‌ها در استارگارت اشچچینسکی در لهستان شمال غربی مدرن نگهداری می‌شدند. پس از جنگ، در سال ۱۹۱۸، لهستان استقلال خود را بازیافت و ایتالیا نخستین کشور اروپایی بود که آن را به رسمیت شناخت. ایتالیا از لهستان در جنگ شوروی و لهستان ۱۹۱۹–۱۹۲۱ حمایت کرد و مقادیر زیادی اسلحه به لهستان فروخت، از جمله میلیون‌ها تفنگ و گلوله، ۴۵ توپ و تعداد زیادی یونیفورم. سفیر ایتالیا در لهستان، فرانچسکو توممازینی، تنها سفیر خارجی (به جز نونسیو) بود که روز قبل از حمله روس‌ها در ورشو باقی ماند (نگاه کنید به نبرد ورشو (۱۹۲۰)). سرود ملی ایتالیا *[[سرود ملی ایتالیا]]* و سرود ملی لهستان *[[لهستان هنوز از دست نرفته است]]* ارجاعات تاریخی متقابل دارند.

#### پس از جنگ
نویسنده لهستانی گوستاو هرلینگ-گروجینسکی در ناپل سکونت گزید و با لیدیا، دختر فیلسوف بندیتو کروچه ازدواج کرد. او همچنین برای روزنامه و مجلات ایتالیایی از جمله *Tempo presente* به مدیریت Nicola Chiaromonte نوشت. کتاب او *A World Apart: Imprisonment in a Soviet Labor Camp During World War II* در سال ۱۹۵۸ در ایتالیا منتشر شد. مجله لهستانی *[[Kultura]]* در ابتدا در رم منتشر می‌شد. نویسنده لهستانی یاروسواف ایواشکیه‌ویچ نیز متون متعددی دربارهٔ ایتالیا نوشته است، از جمله کتاب "Italian Novellas" و لیبرتوی اپرای King Roger اثر کارول شیمانوفسکی.

فیلم لهستانی-ایتالیایی ۱۹۴۶ *[[Wielka droga]]* تنها فیلم لهستانی بدون سانسور تا سال ۱۹۸۹ بود. کمدی لهستانی *Giuseppe in Warsaw* ماجراهای یک سرباز ایتالیایی در ورشو تحت اشغال آلمان را نشان می‌دهد.

فیات پولسکی برند خودروی لهستانی بود. فیات ۵۰۸ از سال ۱۹۳۲ در لهستان تولید شد، پولسکی فیات ۱۲۵ از سال ۱۹۶۷ و پس از آن فیات ۱۲۶ و دیگر مدل‌ها. Lancia Ypsilon قرار است در تیخی تولید شود.

بین ژوئن تا دسامبر ۱۹۶۶، دیپلمات‌های ایتالیایی و لهستانی تلاش مشترکی برای رسیدن به راه‌حلی برای جنگ ویتنام انجام دادند، به کمک سفیر ایتالیا در هوشی‌مین (شهر), Giovanni D'Orlandi و همتای لهستانی او، Janusz Lewandowski (عضو International Control Commission) در عملیات معروف به Operation Marigold. وزیر امور خارجه ایتالیا آمینتوره فانفانی از تلاش‌های صلح حمایت کرد. توافق نهایی بین دورلاندی و لوواندوفسکی در سپتامبر شامل برگزاری انتخابات آزاد تحت نظارت بین‌المللی ظرف دو سال، تشکیل دولتی با ائتلاف گسترده در ویتنام جنوبی و حفظ سیاست بی‌طرفی و خروج نهایی نیروهای آمریکایی بود. تلاش‌های صلح با بمباران مجدد هانوی توسط آمریکا در ۲ و ۴ دسامبر متوقف شد.

در سال ۱۹۷۸، لهستانی پاپ ژان پل دوم به عنوان پاپ کاتولیک انتخاب شد، نخستین پاپ غیرایتالیایی از قرن ۱۶، و نام جان پل دوم را برگزید.

خوانندگان ایتالیایی مانند Farida, Drupi, Marco Antonelli و این-گرید در لهستان محبوب بوده‌اند، گاهی حتی بیشتر از ایتالیا. آهنگساز و خواننده لهستانی چسواف نیه‌من در سال‌های ۱۹۶۹ و ۱۹۷۰ در ایتالیا اجرا داشته، در Cantagiro شرکت کرد و چندین تک‌آهنگ به زبان ایتالیایی تولید کرد، از جمله "Arcobaleno" ("بر فراز رنگین‌کمان").

ایتالیا از تلاش‌های لهستان برای پیوستن به ناتو و اتحادیه اروپا به شدت حمایت کرد، که لهستان نهایتاً به ترتیب در سال‌های ۱۹۹۹ و ۲۰۰۴ به آنها پیوست.

## منابع

## پیوند به بیرون


رده:روابط دوجانبه ایتالیا
رده:روابط دوجانبه لهستان