پانتونه

**پانتونه** (,  نوعی از نان شیرین ایتالیایی و کیک میوه است که در اصل از میلان ایتالیا آمده است و معمولاً برای کریسمس و سال نو در غربی، جنوبی و جنوب شرقی و همچنین در آمریکای جنوبی، اریتره، استرالیا، ایالات متحده و کانادا تهیه و نوشیده می‌شود.

این نان شکلی کوپولا دارد که از یک پایه استوانه امتداد می‌یابد و معمولاً برای یک پانتونه با وزن ،  ارتفاع دارد. ممکن است از پایه‌های دیگری مانند هشت ضلعی یا هرم ناقص با شکل ستاره‌ای که بیشتر شبیه به پاندرو است، استفاده شود. این کیک طی یک فرآیند طولانی که شامل عمل‌آوری خمیر است، که اسیدی است، شبیه به نان خمیر ترش، تهیه می‌شود. فرآیند اثبات به تنهایی چندین روز طول می‌کشد و به کیک ویژگی‌های پفکی متمایز آن را می‌دهد. این کیک حاوی پرتقال شیرین، بالنگ و خلال لیمو و همچنین کشمش است که به صورت خشک و نه خیس خورده اضافه می‌شوند. انواع دیگری مانند ساده یا با شکلات نیز موجود است. این کیک به شکل‌های گوه‌ای، برش عمودی، همراه با نوشیدنی‌های گرم شیرین یا یک شراب شیرین، مانند آستی یا مسکاتو د آستی سرو می‌شود. در برخی مناطق ایتالیا، این دسر با «کرما آل ماسکارپونه» سرو می‌شود، خامه‌ای که با ترکیب تخم‌مرغ، ماسکارپونه و یک لیکور شیرین تهیه می‌شود.

تلاش‌هایی برای کسب نام مبدأ حفاظت‌شده (PDO) و *[[نام مبدأ کنترل‌شده]]' (DOC)' برای این محصول در حال انجام است، اما این تلاش‌ها هنوز موفقیت‌آمیز نبوده است.

==ریشه‌ها==
[[پرونده:Panettone vero.jpg|بندانگشتی|یک پانتونه معمولی]]
در ایتالیا، روایت‌های تاریخی از پنتونه همواره بیان می‌کنند که منشأ آن [[میلان]] بوده است. کلمه «پانتونه» از «پانتو» به معنای یک قرص نان کوچک گرفته شده است. پسوند جمع‌شونده «-one» معنی آن را به «نان بزرگ» تغییر می‌دهد.

احتمالاً در یک کتاب دستور غذای معاصر نوشته شده توسط [[بارتولومئو اسکاپی]] ایتالیایی، سرآشپز شخصی [[پاپ]]ها و [[امپراتور]]ها در زمان [[شارل پنجم، امپراتور مقدس روم|شارل پنجم]]، به آن اشاره شده است. قدیمی‌ترین و قطعی‌ترین گواهی پانه‌تونه در فهرست هزینه‌های [[کالج بورومئو|کالج بورومئو]] در [[پاویا]] در سال ۱۵۹۹ یافت می‌شود: در ۲۳ دسامبر همان سال در فهرست غذاهای ارائه شده برای ناهار کریسمس، هزینه‌های ۵ پوند کره، ۲ پوند کشمش و ۳ اونس ادویه که به نانوا داده می‌شد تا ۱۳ "قرص" درست کند که در روز کریسمس به دانشجویان دانشگاه داده شود، نیز ذکر شده است. اولین ارتباط ثبت شده پانه‌تونه با کریسمس را می‌توان در نوشته‌های ایتالیایی قرن ۱۸ [[ایلومیناتی|ایلومیناتیست]] [[پیترو وری]] یافت. او از آن به عنوان «نان لوکس» یاد می‌کند.

==قرن بیستم==
[[پرونده:Homemade Panettone IMG 2509 (15894358720).jpg|بندانگشتی|پانتونه خانگی]]
در اوایل قرن بیستم، دو نانوای اهل میلان شروع به تولید پانتونه در مقادیر زیاد برای بقیه ایتالیا کردند. در سال ۱۹۱۹، [[آنجلو موتا]] شروع به تولید برند کیک‌های خود با نام خودش کرد. همچنین موتا بود که با دادن شکل گنبدی بلند به پانتونه سنتی، با سه بار ور آمدن خمیر، تقریباً به مدت ۲۰ ساعت، قبل از پخت، انقلابی در آن ایجاد کرد و به آن بافت سبکی داد که اکنون برای ما آشناست. این دستور پخت کمی بعد توسط یک نانوای دیگر به نام [[جیواچینو آلمگنا]]، حدود سال ۱۹۲۵، اقتباس شد که نام خود را به برندی داد که هنوز هم وجود دارد.

رقابت سختی که بین این دو ایجاد شد، منجر به تولید صنعتی این کیک شد. [[نستله]] در اواخر دهه ۱۹۹۰ این برندها را با هم به دست آورد، اما [[باولی]]، یک شرکت نانوایی ایتالیایی مستقر در [[ورونا]]، از آن زمان موتا و آلِمَگنا را از نستله خریداری کرده است.

تا پایان جنگ جهانی دوم، پانِتونه برای هر کسی به اندازه کافی ارزان بود و خیلی زود به شیرینی اصلی کریسمس در کشور تبدیل شد. مهاجران لومبارد به آرژانتین، اروگوئه، پاراگوئه، ونزوئلا، کلمبیا، اکوادور و برزیل نیز عشق خود را به پانِتونه آوردند و پانِتونه برای کریسمس با [[شکلات داغ|کاکائو داغ]] یا مشروبات الکلی در طول فصل تعطیلات میل می‌شود که به یک سنت رایج در آن کشورها تبدیل شد. در بعضی جاها، جایگزین [[کیک پادشاه]] می‌شود.

==مصرف مدرن==
پنتونه به طور گسترده در آمریکای جنوبی، از جمله در آرژانتین، برزیل، شیلی (به عنوان مثال *پن د پاسکوا*)، پرو، کلمبیا، اروگوئه، ونزوئلا، بولیوی، پاراگوئه و اکوادور، در دسترس است. در اسپانیایی به عنوان *panetón* یا *pan dulce* و در پرتغالی برزیلی به عنوان *panetone'' شناخته می‌شود. آنتونیو دونوفریو اهل پرو، پسر مهاجرانی از کازرتا ایتالیا، برند خود را با استفاده از یک فرم اصلاح شده از فرمول Alemagna (به عنوان مثال، پاپایای شیرین شده به جای آب نبات استفاده می‌شود) ایجاد کرد. لیمو و مرکبات، زیرا این میوه‌ها در پرو موجود نیستند)، که او به همراه سبک بسته‌بندی، مجوز آن را صادر کرد. این برند اکنون متعلق به نستله نیز هست و به سراسر آمریکای جنوبی صادر می‌شود. پانِتونه در جوامع ایتالیایی در ایالات متحده، کانادا، استرالیا و بریتانیا محبوب است.

شرکت‌های تولید مواد غذایی و نانوایی‌های ایتالیایی هر کریسمس ۱۱۷ میلیون پنِتونه و کیک «پاندرو» تولید می‌کنند که در مجموع ۵۷۹ میلیون یورو ارزش دارد.

پرو بزرگترین مصرف‌کننده پانِتونه در جهان است و از ایتالیا پیشی گرفته است، با ۱٫۳ کیلوگرم پانِتونه به ازای هر نفر در سال برای پرو.

## جستارهای وابسته
* پاندرو
* نان عید پاک

## یادداشت‌ها

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:آشپزی لمباردی
رده:دسرهای ایتالیایی
رده:غذاهای کریسمس
رده:فرهنگ در میلان
رده:کیک‌های کریسمس
رده:نان‌های ایتالیایی
رده:نان‌های شیرین