بیت حاجای

**بیت حاجای** (، ) که **حاجای** نیز نامیده می‌شود، یک شهرک اسرائیلی در جنوب کوه الخلیل در کرانه باختری است. این شهرک در سال ۱۹۸۴ بنیان‌گذاری شد و زیر نظر شورای منطقه‌ای هار حبرون اداره می‌شود. جمعیت آن در سال ۲۰۰۴ بر پایه سندی محرمانه که روزنامه هاآرتص منتشر کرد ۴۶۰ نفر بود و بر پایه سرشماری ۲۰۰۸ به ۵۵۲ نفر رسید.

نام این شهرک سرنام نام‌های کوچک سه دانش‌آموز یشیوای نیر (کریات اربع) است که در حمله تروریستی ۱۹۸۰ الخلیل کشته شدند: حانان کراوتهامر، گرشون کلاین و یعقوب تسیمرمن. این سه حرف در زبان عبری همچنین نام پیامبر حَجَّی را تشکیل می‌دهد. جامعه بین‌المللی شهرک‌های اسرائیلی در کرانه باختری را بر پایه حقوق بین‌الملل غیرقانونی می‌داند، هرچند دولت اسرائیل این دیدگاه را نمی‌پذیرد.

شهرک بیت حاجای در نزدیک به ۴ کیلومتری جنوب‌غربی مرکز الخلیل و در ارتفاع ۸۸۰ متری از سطح دریا قرار دارد. این شهرک از راه جاده شماره ۶۰ به شبکه راه‌های کرانه باختری متصل است.

## پیشینه
### بنیان‌گذاری
بیت حاجای در سال ۱۹۸۴ به دست هم‌کلاسی‌های پیشین قربانیان و خانواده‌هایشان با یاری سازمان آمانا که شاخه شهرک‌سازی سازمان راست‌گرای گوش امونیم بود بنیان‌گذاری شد. در ۱۴ مه ۱۹۸۴ دولت اسرائیل تصمیم به تأسیس شهرکی جدید در این منطقه گرفت که نام کاری آن «حَخلیلی» یا «سیندِس زیو» بود و برای ۲۵۰ خانوار برنامه‌ریزی شده بود. در ۱۹ ژوئیه ۱۹۸۴ نخستین سه خانواده در آنجا ساکن شدند.

### نام‌گذاری
کمیته نام‌گذاری دولتی نخست نام «حَخلیلی سیندِس» را پیشنهاد کرده بود اما سپس آن را به حاجای تغییر داد. شهرک‌نشینان این نام را به عنوان سرنام نام سه قربانی پیشنهاد کرده بودند، ولی کمیته دولتی با این توجیه موافق نبود و تصمیم گرفت نام بیت حاجای را نگه دارد اما رسماً آن را برگرفته از نام پیامبر حَجَّی بداند.

### دهه ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰
در سال ۱۹۸۹ ساخت خانه‌های آجری به پایان رسید و ساکنان بیت حاجای دهکده‌ای برای کودکان دارای نیازهای ویژه بنیان‌گذاری کردند که خانه، آموزش و خدمات گوناگون را برای ده‌ها نوجوان فراهم می‌کرد. این دهکده نوجوانان خانه‌ای برای نزدیک به ۵۰ پسر ۱۲ تا ۱۸ ساله از خانواده‌های دارای مشکلات اجتماعی بود.

در سال ۱۹۹۱ دولت اسرائیل از راه واحد شهرک‌سازی سازمان جهانی صهیونیسم اجاره‌نامه ۴۹ ساله‌ای را برای بهره‌برداری از بزرگ‌ترین معدن سنگ کرانه باختری به بیت حاجای واگذار کرد و درآمد حق‌الامتیاز این معدن نزدیک به ۸۰ درصد درآمدهای شهرک را تشکیل می‌داد.

### خشونت‌ها
در دوران انتفاضه اول بیت حاجای هدف حملات فلسطینیان قرار گرفت و چند تن از ساکنان در تیراندازی‌های نزدیک شهرک کشته شدند. در ۱۷ مه ۱۹۹۴ دو نفر در نزدیکی بیت حاجای در خودرویشان به ضرب گلوله کشته شدند و در ۲۷ نوامبر همان سال خاخام آمیران عُلامی از شهرک عتنیئل نیز به همین شیوه کشته شد.

در سال‌های انتفاضه دوم سه شهرک‌نشین دیگر در جاده‌های منتهی به بیت حاجای کشته شدند. شهرک‌نشینان بیت حاجای نیز خود مسئول خشونت‌هایی علیه فلسطینیان بودند. در ۲۴ ژوئن ۲۰۰۵ یک مهاجم فلسطینی در نزدیک به ۲۰۰ متری ورودی شهرک دو نفر را کشت و جهاد اسلامی فلسطین و گردان‌های شهدای الاقصی مسئولیت آن را بر عهده گرفتند. در ۱۶ دسامبر ۲۰۰۵ یوسی شوک از ساکنان شهرک نزدیک خانه‌اش به ضرب گلوله کشته شد.

### گسترش ۲۰۰۶
در تابستان ۲۰۰۶ گروهی از خانواده‌هایی که از کفر داروم در نوار غزه تخلیه شده بودند به بیت حاجای آمدند. این گروه شهرک جدیدی بنا کردند و همچنین «کولل» (مدرسه دینی) دایانیم را که پیش‌تر در کفر داروم برقرار بود بازگشایی کردند. این کولل «اور یوسف» (نور یوسف) نام گرفت به یاد یوسی شوک. همچنین در آغاز سده بیست‌ویکم محله جدیدی به نام «گیوعَت رحاوام» در جنوب‌غربی شهرک ساخته شد.

### حمله اوت ۲۰۱۰
در ۳۱ اوت ۲۰۱۰ چهار ساکن بیت حاجای — ییتسحاق و تالی آمس، کوخاوا اِوِن حاییم و آویشای شیندلر — هنگام رانندگی در نزدیکی شهرک به دست شبه‌نظامیان فلسطینی به ضرب گلوله کشته شدند. گردان‌های عزالدین قسام، شاخه نظامی حماس، مسئولیت این حمله را بر عهده گرفت. یکی از قربانیان باردار بود.

## جامعه
بیشتر ساکنان شهرک در کریات اربع یا منطقه اطراف هار حبرون کار می‌کنند؛ برخی نیز تا اورشلیم در شمال یا بئرشبع در جنوب برای کار رفت‌وآمد می‌کنند. بسیاری از شهرک‌نشینان در زمینه آموزش کار می‌کنند و شماری از آنان در دهکده نوجوانان فعال هستند. نزدیک به ۱۵ دانش‌آموز یشیوا (در عبری «آورخیم») در بیت حاجای زندگی می‌کنند.

جامعه شهرک پیوند نزدیکی با خانواده‌های سه جوانی که شهرک به نامشان نام‌گذاری شده حفظ کرده و هر سال در سالگرد کشته‌شدنشان مراسم یادبود «شبات حاجای» برگزار می‌شود.

ساختمان‌های اصلی بیت حاجای دربرمی‌گیرد: یک کنیسه مرکزی، یک کنیسه سفاردی، مهدکودک و شیرخوارگاه، درمانگاه، میکوه (حوض تطهیر)، تالار جشن و شعبه بنی عکیوا.

## جمعیت
ساکنان بیت حاجای در پایگاه داده شورای یشع جامعه‌ای دین‌دار توصیف شده‌اند. جمعیت شهرک میان سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۷ دو برابر شد.

## جغرافیا
بیت حاجای در بخش جنوبی کوه الخلیل در ارتفاع ۸۸۰ متری از سطح دریا جای دارد. این شهرک نزدیک به ۴ کیلومتر جنوب‌غربی مرکز الخلیل، نزدیک به ۳۵ کیلومتر جنوب‌غربی بخش تاریخی اورشلیم و نزدیک به ۷۰ کیلومتر جنوب‌شرقی مرکز تل‌آویو واقع شده‌است. شهرک نزدیک به ۱۲ کیلومتر فراتر از خط سبز (مرز بین‌المللی شناخته‌شده اسرائیل) قرار دارد و شهرکی منزوی است که از همه سو با مناطق مسکونی فلسطینی و به‌ویژه تجمع شهری الخلیل در شمال و شرق احاطه شده‌است.

## وضعیت حقوقی
جامعه بین‌المللی شهرک‌های اسرائیلی در کرانه باختری را بر پایه حقوق بین‌الملل غیرقانونی می‌داند، اما دولت اسرائیل این موضع را نمی‌پذیرد. بیت حاجای به دلیل جای‌گیری در عمق کرانه باختری در مسیر دیوار حائل اسرائیل قرار نگرفته و آینده آن به پارامترهای توافق صلح احتمالی میان اسرائیل و فلسطینیان بستگی دارد.

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* نمایه بیت حاجای در تارنمای آمانا

رده:شهرک‌های مذهبی اسرائیل
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۸۴ (میلادی)
رده:آبادی‌های اسرائیلی
رده:آبادی‌های اسرائیلی در استان یهودا و سامره
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند