سیاره طوفان

**سیاره طوفان** یا سیارهٔ بوران‌ها (به روسی: Планета бурь، پلانتا بور) یک فیلم علمی-تخیلی و ماجراجویانه محصول سال ۱۹۶۲ سینمای اتحاد جماهیر شوروی دربارهٔ فرود انسان بر سیارهٔ زهره است. فیلم‌نامهٔ این اثر را الکساندر کازانتسف بر پایهٔ رمانی به همین نام از خودش، با همکاری پاول کلوشانتسف (که کارگردانی فیلم را نیز بر عهده داشت) به نگارش درآورده است.

این فیلم در دنیای انگلیسی‌زبان هرگز به شکل اصلی خود در سینماها اکران نشد، اما به دلیل استفادهٔ گسترده از جلوه‌های ویژهٔ پیشرو در زمان خود، به شدت مورد توجه قرار گرفت. مخاطبان غربی این فیلم را بیشتر از طریق دو نسخهٔ بازسازی‌شدهٔ آمریکایی به نام‌های «سفر به سیارهٔ پیش از تاریخ» و «سفر به سیارهٔ زنان پیش از تاریخ» می‌شناسند. در آن نسخه‌ها، بخش‌های زیادی از فیلم‌برداری اصلی و جلوه‌های ویژهٔ این فیلم به کار رفته و تنها صحنه‌های جدیدی با بازیگران آمریکایی به آن افزوده شده بود.

## داستان
سه فضاپیمای اتحاد جماهیر شوروی به نام‌های «سیریوس»، «وگا» و «کاپلا» از ایستگاه ماه شماره ۷ برای نخستین فرود انسان بر سیارهٔ زهره و اکتشاف در آن به فضا پرتاب می‌شوند. در میانه راه، فضاپیمای کاپلا با یک شهاب‌سنگ برخورد کرده و تمام سرنشینان آن کشته می‌شوند. دو فضاپیمای دیگر با وجود از دست دادن یارانشان، به مأموریت ادامه می‌دهند.

فضانوردان سفینهٔ سیریوس (ایلیا، رومان و آلیوشا) و سفینهٔ وگا (ایوان و آلن، به همراه یک زن به نام ماشا) توافق می‌کنند که بدون انتظار برای رسیدن سفینهٔ جایگزین از زمین، فرود را آغاز کنند. ایوان و آلن به همراه یک آدم‌آهنی پیشرفته به نام «جان»، با گلایدرِ سفینهٔ وگا به سمت سطح زهره می‌روند و ماشا در مدار می‌ماند تا ارتباطات را پایش کند. پس از فرود آن‌ها در یک مرداب مه‌آلود، ارتباط با آن‌ها قطع می‌شود. فضاپیمای غول‌پیکر سیریوس نیز در منطقه‌ای آتشفشانی فرود می‌آید. به دلیل سمی بودن جو، فضانوردان با لباس‌های مخصوص خارج می‌شوند. آلیوشا در بدو ورود مورد حملهٔ یک گیاه گوشت‌خوار بزرگ قرار می‌گیرد اما نجات می‌یابد. آن‌ها با استفاده از یک خودروی پرنده (هاورکرافت) به جست‌وجوی دوستان خود می‌روند.

در طول مسیر، آن‌ها با موجودات غول‌پیکری شبیه به دایناسور (از جمله گونه‌های شبیه به برونتوسور و پتروسور) روبرو می‌شوند. در این میان، ایوان و آلن که توسط جان (آدم‌آهنی) همراهی می‌شوند، در غاری پناه گرفته‌اند اما به دلیل جراحت و بیماری ناتوان شده‌اند. فضانوردان سیریوس در حین جست‌وجو، باستان‌شناسانه به بقایای تمدنی هوشمند پی می‌برند؛ از جمله مجسمه‌ای با چشمان یاقوت. در نهایت، آن‌ها موفق می‌شوند ایوان و آلن را درست پیش از آنکه گدازه‌های آتشفشانی آن‌ها را محاصره کنند، نجات دهند. در پایان، در حالی که فضاپیما به دلیل طوفان و لرزش‌های سطح زمین باید فوراً پرواز کند، آلیوشا تکه سنگی را پیدا می‌کند که پس از شکستن، مجسمهٔ زیبایی از چهره یک زن را نشان می‌دهد؛ مدرکی قطعی از وجود حیات هوشمند و انسانی در زهره. آن‌ها در آخرین لحظات پیش از نابودی منطقهٔ فرود، به فضا پرتاب شده و با ماشا در مدار دیدار می‌کنند.

## بازیگران
* ولادیمیر یملیانوف در نقش ایلیا واسیلیویچ ورشینین
* گئورگی ژونوف در نقش رومان بابروف
* گنادی ورنوف در نقش آلیوشا
* یوری سارانتسف در نقش ایوان شچربا
* گئورگی تایخ در نقش آلن کرُن
* کیونا ایگناتووا در نقش ماشا ایوانووا
* بوریس پرودکوفسکی در نقش آدم‌آهنی (جان)

## اقتباس‌های آمریکایی
در سال ۱۹۶۵، راجر کورمن، تهیه‌کنندهٔ مشهور آمریکایی، حق استفادهٔ از تصاویر این فیلم را به دست آورد. او کورتیس هرینگتون را استخدام کرد تا صحنه‌های جدیدی با بازی بازیگران آمریکایی همچون بازیل رتبون بسازد. در این نسخه که با نام «سفر به سیارهٔ پیش از تاریخ» منتشر شد، نام بازیگران روسی با نام‌های غیرروسی جایگزین شد تا تماشاگران متوجه منشأ شوروی فیلم نشوند؛ برای نمونه نام گئورگی ژونوف به «کورت بودن» تغییر یافت.

در سال ۱۹۶۸، نسخهٔ دیگری به کارگردانی پیتر باگدانوویچ ساخته شد که در آن صحنه‌هایی از زنان ونوسی با پوشش‌های صدف‌گونه اضافه شده بود. این نسخه با نام «سفر به سیارهٔ زنان پیش از تاریخ» به نمایش درآمد.

## بازخوردها
الکس کاکس، کارگردان بریتانیایی، در بررسی آثار علمی-تخیلی شوروی، خاطرنشان کرد که دقایق پایانی *سیارهٔ طوفان* تغییری شگفت‌انگیز دارد که ارزش انتظار را دارد. با این حال، در زمان اکران، شخصیت ماشا به دلیل نمایش حالات احساسی و ناپایدار از سوی رسانه‌های رسمی شوروی مورد نقد قرار گرفت و آن را نوعی زن‌ستیزی دانستند که به پیشینهٔ حرفه‌ای کلوشانتسف آسیب زد.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* 
* 

رده:بال‌انگشتی‌ها در ادبیات داستانی
رده:فیلم با موضوع ربات‌ها
رده:فیلم‌های ۱۹۶۲ (میلادی)
رده:فیلم‌های درباره حیات فرازمینی
رده:فیلم‌های درباره فضانوردان
رده:فیلم‌های ماجراجویی فضایی