پیشینه زنان در کره

**پیشینه زنان در کره** به بررسی جایگاه، نقش و دگرگونی‌های اجتماعی زنان در شبه‌جزیره کره از دوران باستان تا روزگار کنونی می‌پردازد. زنان در کره شمالی و کره جنوبی ریشه‌های مشترکی در سنت‌های پدرسالارانه کنفوسیوسی دارند؛ اما پس از جنگ جهانی دوم مسیرهای متفاوتی را پیمودند. در کره شمالی، زنان برای دولت‌سازی در چارچوب ایدئولوژی کمونیستی بسیج شدند و بر وظیفه جمعی و برخی نقش‌های عمومی تأکید شد. در کره جنوبی، جنبش‌های زنان برای دستیابی به حقوق برابر و مبارزه با قوانین تبعیض‌آمیز شکل گرفت و سرانجام فمینیسم مدنی رشد کرد؛ هرچند نقش‌های سنتی همچنان پابرجا ماند.

دگرگونی ساختار خانواده از دوره گوریو تا پادشاهی چوسان سبب کاهش تدریجی جایگاه زنان کره‌ای در حوزه عمومی شد. مهم‌ترین تحول، گذار از تأکید بر نظام مادرتبار به نظام پدرتبار در خویشاوندی و هویت بود. در دوران استعمار ژاپن نیز زنان کره‌ای هم از ستم استعمارگران رنج بردند و هم در جنبش استقلال مشارکت فعال داشتند.

## دوره گوریو تا چوسان
در دوره گوریو (۹۱۸–۱۳۹۲ میلادی) زوج‌های تازه‌ازدواج‌کرده معمولاً در خانه خانواده عروس زندگی می‌کردند که مزایای فراوانی برای زنان به همراه داشت؛ از جمله مزایای اقتصادی. زن می‌توانست سهم خود از ارث را که به‌طور برابر با برادرانش تقسیم می‌شد حفظ کند. به دلیل خودمختاری زنان در این دوره، آنان به زیبایی و آراستگی ظاهری خود نیز توجه ویژه‌ای داشتند. معیارهای زیبایی حول ظرافت و نجابت شکل گرفته بود. زنان طبقه حاکم آرایش بسیار ملایم داشتند و بر پاکیزگی پوست تأکید می‌کردند؛ در حالی که زنان کارگر از آرایش رنگارنگ و پررنگ بهره می‌بردند. زنان طبقه حاکم در مراسم عروسی از روشی به نام یونجی () بهره می‌گرفتند که در آن رنگدانه سرخ گل گلرنگ بر پیشانی، گونه‌ها، چانه و لب‌ها مالیده می‌شد.

در دوره پادشاهی چوسان (۱۳۹۲–۱۸۹۷ میلادی) استقرار نظام پدرتبار، حقوق و امتیازات زنان را تضعیف کرد. تغییر ترتیبات سکونت پس از ازدواج و قاعده سخت‌گیرانه نخست‌زادگی که پسر ارشد را وارث اصلی می‌شناخت از مهم‌ترین این تحولات بود. در این دوره زنان به دسته‌هایی تقسیم می‌شدند: زنان خاندان سلطنتی مانند ملکه و صیغه‌های پادشاه، همسران مردان طبقه یانگبان، زنان طبقه پایین که کنیزان یانگبان‌ها بودند و زنانی در حرفه‌های نامتعارف مانند پزشکان، شمن‌ها، هنرمندان و زنان دربار.

اخلاق کنفوسیوسی تفکیک شدید جنسیتی را تحمیل می‌کرد. زنان موظف به حفظ عفت بودند و بیوه‌ها حق ازدواج مجدد نداشتند. نهاد «هفت بدی» () به مردان امکان می‌داد تا با استناد به بندهایی مانند ناتوانی در زاییدن پسر، نافرمانی از پدر و مادرشوهر، زنا، نمایش حسادت، بیماری مزمن، دزدی و پرحرفی، همسرشان را طلاق دهند.

### بهبود جایگاه زنان در اواخر دوره چوسان
نخستین نشانه‌های بهبود جایگاه زنان در اواخر سده نوزدهم و آغاز سده بیستم میلادی پدیدار شد. شمار زیادی از مبلغان مسیحی غربی به کره آمدند و مدارس نوین تأسیس کردند که برخی از آنها ویژه آموزش زنان در زمینه‌هایی چون ادبیات، هنر و دین بود. پیش از آن، بیشتر زنان کره‌ای دسترسی به آموزش نداشتند. در پی این آموزش، زنان کره‌ای توانستند در جنبش‌های سیاسی مشارکت کنند و خود نیز به آموزش دیگر زنان بپردازند.

جنبش زنان کره در دهه ۱۸۹۰ میلادی با تأسیس چانیانگ‌هوئه () آغاز شد و پس از آن چندین گروه دیگر با تمرکز بر آموزش زنان و لغو جداسازی جنسیتی و دیگر رویه‌های تبعیض‌آمیز شکل گرفتند.

## دوره اشغال ژاپن
در دوران استعمار ژاپن بر کره، شمار زیادی از زنان کره‌ای (تا ۲۰۰٬۰۰۰ نفر) به اجبار به عنوان زنان آسایشگر در فاحشه‌خانه‌های نظامی ژاپن به کار گمارده شدند. زنان در جنبش استقلال علیه اشغال ژاپن در دوره ۱۹۱۰ تا ۱۹۴۵ نقش فعالی ایفا کردند.

پس از الحاق کره به ژاپن در ۱۹۱۰، انجمن‌های زنان از سوی ژاپنی‌ها ممنوع شد و بسیاری از زنان به گروه‌های مقاومت زیرزمینی مانند یوسونگ آئگوک تونگجی‌هوئه (انجمن زنان میهن‌پرست) و تائهان آئگوک بوین‌هوئه (انجمن زنان میهن‌دوست کره) پیوستند. این مشارکت سبب شد نقش زنان در جامعه دستخوش دگرگونی شود.

## کره جنوبی
پس از استقلال از ژاپن، جمهوری کره به عنوان یک دموکراسی لیبرال تأسیس شد. زنان حق قانون اساسی فرصت‌های برابر را به دست آوردند و توانستند به تحصیل، کار و زندگی عمومی بپردازند. مدارسی برای آموزش زنان تأسیس شد و زنان تحصیل‌کرده در هنر، آموزش و دیگر کنش‌های اقتصادی مشارکت کردند و دیگر زنان را نیز در بحث برابری جنسیتی درگیر ساختند.

درصد زنان در حوزه‌های حرفه‌ای به‌طور پیوسته افزایش یافته و مشارکت چشمگیری در جامعه داشته‌است؛ به‌ویژه از نظر افزایش تولید ناخالص داخلی. امروزه زنان کره‌ای سطح بالایی از آموزش دریافت می‌کنند و در زمینه‌های گوناگونی از جمله آموزش، پزشکی، مهندسی، پژوهش، هنر، حقوق، ادبیات و ورزش فعالیت دارند.

### جنبش زنان
پس از پایان جنگ و تقسیم کره در ۱۹۴۵، جنبش زنان کره نیز دوپاره شد. در کره شمالی همه جنبش‌های زنان در «اتحادیه دموکراتیک زنان کره» متمرکز شد؛ در کره جنوبی، جنبش زنان در ۱۹۵۹ زیر چتر «شورای ملی زنان کره» گرد آمد. این شورا در ۱۹۷۳ گروه‌های زنان را در «انجمن فراگیر زنان برای بازنگری قانون خانواده» سازمان‌دهی کرد تا قانون تبعیض‌آمیز خانواده مصوب ۱۹۵۷ را اصلاح کنند. این هدف تا پایان سده بیستم محور اصلی جنبش زنان باقی ماند و تا ۱۹۹۱ به هیچ اصلاح عمده‌ای نینجامید.

## کره شمالی
### جایگاه زنان
در کره شمالی، نگرش جامعه به زنان وابسته به پایگاه و نقش آنان بوده‌است. هرچه زنان در سلسله‌مراتب دولتی بالاتر باشند، «احترام» بیشتری از جامعه دریافت می‌کنند. در سراسر تاریخ، نظام پدرسالارانه کنفوسیوسی بر نگرش مردان نسبت به زنان تأثیر گذاشته و مردان برتر از زنان انگاشته می‌شدند. زنان در زمینه‌هایی چون آموزش، سیاست و اشتغال محدودیت داشتند.

### نقش زنان در دوره سوسیالیستی (۱۹۴۵–۱۹۷۲)
در این دوره زمین به‌طور برابر میان هر دو جنس توزیع شد و در نتیجه زنان صاحب زمین شدند. پیش از آن، در نظام پدرسالارانه پیشامدرن، زنان هیچ حق مالکیتی نداشتند؛ اما اکنون برابر با مردان شناخته شدند و در زمینه‌هایی مانند سیاست و زندگی اجتماعی از حقوق یکسان برخوردار گشتند. «اتحادیه دموکراتیک زنان کره شمالی» برای سازمان‌دهی جنبش زنان تأسیس شد. کیم ایل‌سونگ (رهبر کمونیست کره شمالی از ۱۹۴۸ تا ۱۹۹۴) از این جنبش حمایت کرد؛ زیرا بر این باور بود که زنان باید متحد شوند و در ساختن کشور مشارکت کنند و نیز باید در تحقق رهایی اجتماعی سهیم باشند.

### آموزش
نظام آموزشی کره شمالی بر اطاعت از رهبر تأکید دارد. دولت کره شمالی مادران را مسئول آموزش فرزندان می‌دانست و بر این نکته پافشاری می‌کرد که آنان باید از وظیفه خود در قبال کشور آگاه باشند. در ۱۹۷۲ دولت شرایطی را برای شهروندان فراهم کرد تا آموزش متوسطه دریافت کنند و فرصت‌های بیشتری برای آموزش عالی پدید آمد. این گام مهمی برای زنان بود؛ زیرا اکنون می‌توانستند در دوره‌های دانشگاهی عادی شرکت کنند. با این حال، انگیزه واقعی دولت از ارائه این فرصت، تأمین نیروی کار بیشتر بود. این سیاست مشارکت زنان در بازار کار و کیفیت نیروی کار زنانه را افزایش داد.

## جستارهای وابسته
* زنان آسایشگر
* استعمار ژاپن بر کره
* کنفسیوس‌گرایی

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* kostat.go.kr – اداره آمار کره
* www.korea.net – درگاه رسمی کره

رده:مقاله‌های دارای شرح مختصر
رده:شرح مختصر متفاوت با ویکی‌داده
رده:نگهداری CS1: url-status