مسائل زیست‌محیطی در ترکیه

بندانگشتی|آلودگی هوا در سامسون ترکیه
بندانگشتی|زغال سنگ رایگان توسط وزارت خانواده و سیاست اجتماعی بین فقرا توزیع می‌شود.
ترکیه میزبان بیش از سه هزار گونه گیاهی بومی است، تنوع زیستی بالایی از گونه‌های دیگر دارد و عمدتاً توسط سه مورد از سی و پنج نقطه حساس تنوع زیستی جهان پوشانده شده است.  اگرچه برخی از فشارهای زیست‌محیطی از رشد اقتصادی جدا شده‌اند، اما محیط زیست هنوز با تهدیدات بسیاری مانند انتشار گازهای گلخانه‌ای توسط زغال سنگ و سوخت دیزل و آلودگی هوای ذرات ریز کشنده مواجه است.  هیچ محدودیتی برای ذرات ریز وجود ندارد و زغال سنگ در ترکیه یارانه‌ای است. برخی می‌گویند این کشور پناهگاه آلودگی است. 

## مسائل

### حفاظت از تنوع زیستی
حیات وحش ترکیه به دلیل تنوع گسترده زیستگاه‌ها و موقعیت منحصر به فرد بین سه قاره و سه دریا، متنوع است. «پروژه‌های توسعه‌ای نسنجیده، تنوع زیستی را تهدید می‌کنند، اما یک کریدور جدید حیات وحش، امیدی برای پیشرفت بیشتر در زمینه حفاظت از محیط زیست است.»  جنگل‌های کوهستانی ترکیه با تهدیدات عمده‌ای برای تنوع ژنتیکی خود در ارتباط با بهره‌برداری بیش از حد، قطعه قطعه شدن جنگل‌ها، آلودگی هوا و تغییرات اقلیمی جهانی مواجه هستند.  آژانس محیط زیست اروپا سه منطقه زیست جغرافیایی در ترکیه، دریای سیاه ، مدیترانه و آناتولی را شناسایی کرده است که باید تحت کنوانسیون برن در مورد حفاظت از حیات وحش و زیستگاه‌های طبیعی اروپا ، که ترکیه آن را امضا کرده است، محافظت شوند. 

میانگین امتیاز شاخص یکپارچگی چشم‌انداز جنگلی در سال ۲۰۱۸ در ترکیه ۶.۳۹ از ۱۰ بود که آن را در رتبه ۷۵ جهانی از بین ۱۷۲ کشور قرار می‌دهد. 

### آلودگی هوا
آلودگی هوا به‌ویژه در مناطق شهری ترکیه از اهمیت بالایی برخوردار است؛ این مشکل در شهرهایی مانند استانبول، آنکارا، ارزروم و بورسا به‌صورت حادتر دیده می‌شود، جایی که سوزاندن سوخت‌های گرمایشی در فصل زمستان موجب افزایش تراکم ذرات معلق می‌شود. تقریباً تمام جمعیت شهری در معرض سطحی از ذرات معلق قرار دارند که فراتر از حدود مجاز اتحادیهٔ اروپا و سازمان جهانی بهداشت است. در استانبول، افزایش مالکیت خودرو به شکل‌گیری مکرر پدیدهٔ مه‌دود شهری منجر شده است. آلودگی هوا در مراکز شهری—که اغلب ناشی از حمل‌ونقل و سوزاندن چوب یا زغال‌سنگ در مقیاس کوچک است—با طیفی از مشکلات سلامت مرتبط دانسته شده است. سطح ذرات PM10 در ترکیه به ۳۶٫۷ میکروگرم در متر مکعب می‌رسد که بسیار بالاتر از میانگین کشورهای OECD (۲۰٫۹ میکروگرم) و حد راهنمای سالانهٔ سازمان جهانی بهداشت (۲۰ میکروگرم) است. اگرچه در مقایسه با برخی کشورهای اروپایی، پایش‌هایی در زمینهٔ آلودگی هوا انجام می‌شود، اما بسیاری از شاخص‌های مربوط به آلودگی هوا در دسترس نیستند. همچنین، مقررات زیست‌محیطی ترکیه فاقد محدودیت‌هایی برای آلایندهٔ خطرناک PM2.5 است؛ ذره‌ای که با بیماری‌های ریوی ارتباط مستقیم دارد. سازمان Greenpeace Mediterranean اعلام کرده است که نیروگاه زغال‌سنگی «آفشین-البستان» در ترکیه، بالاترین خطر سلامت را در میان نیروگاه‌های اروپا دارد و پس از آن، نیروگاه «سوما» نیز در همین کشور در رتبهٔ دوم قرار دارد.

### دفع زباله
تا سال ۲۰۱۶، بسیاری از شهرداری‌ها در ترکیه برای دفع زباله‌های خود از محل‌های دفن غیراستاندارد استفاده می‌کردند. این وضعیت نه‌تنها موجب آسیب‌های زیست‌محیطی و تهدید سلامت عمومی می‌شود، بلکه نشان‌دهندهٔ چالش‌های ساختاری در مدیریت پسماند شهری است.

### نویز
داده‌های مربوط به نویز محیطی گزارش نشده است. 

### تغییرات اقلیمی
دمای تابستان در ترکیه طی سال‌های اخیر افزایش یافته و پیش‌بینی می‌شود این روند به‌دلیل تغییرات اقلیمی همچنان ادامه یابد. در این میان، زغال‌سنگ نقش قابل‌توجهی در تشدید بحران اقلیمی ایفا می‌کند؛ به‌طوری‌که یک‌سوم از کل گازهای گلخانه‌ای ترکیه ناشی از مصرف زغال‌سنگ است. این وابستگی به سوخت‌های فسیلی، به‌ویژه در بخش تولید برق، چالشی جدی برای تحقق اهداف زیست‌محیطی و کاهش اثرات گرمایش جهانی در این کشور به‌شمار می‌رود.

### آب

#### آلودگی
فاضلاب تصفیه نشده یکی از دلایل ایجاد لیزاب دریایی در دریای مرمره است.  آلودگی آلی نهرها یک مشکل است.  پتانسیل نشت مواد از 5000 کشتی حامل نفت و گاز که سالانه از تنگه بسفر عبور می‌کنند، وجود دارد.

فاضلاب تصفیه‌نشده یکی از عوامل اصلی شکل‌گیری لیزاب دریایی  در دریای مرمره به‌شمار می‌رود؛ پدیده‌ای که به‌دلیل غلظت بالای مواد آلی و تغذیه‌گرایی شدید، به‌ویژه در فصول گرم، موجب خفگی اکوسیستم‌های دریایی می‌شود.  آلودگی آلی رودخانه‌ها نیز یکی دیگر از مشکلات زیست‌محیطی مهم در ترکیه است که به کاهش کیفیت آب و تهدید تنوع زیستی منجر می‌شود. افزون بر این، تنگهٔ بسفر سالانه میزبان عبور حدود ۵٬۰۰۰ کشتی حامل نفت و گاز است که خطر بالقوهٔ نشت مواد نفتی و فجایع زیست‌محیطی را به‌همراه دارد. چنین ریسک‌هایی، به‌ویژه در منطقه‌ای با تراکم جمعیتی بالا و تنوع زیستی حساس، نیازمند نظارت دقیق، زیرساخت‌های واکنش اضطراری و سیاست‌های پیشگیرانهٔ مؤثر است.

#### خشکسالی
ترکیه در معرض خطر کمبود آب است.  تقریباً سه چهارم آب مصرفی برای آبیاری در کشاورزی استفاده می‌شود. 

### تخریب زمین
تخریب زمین یک مشکل اساسی کشاورزی است که ناشی از استفاده نامناسب از زمین‌های کشاورزی، چرای بیش از حد دام یا کوددهی بیش از حد است.  فرسایش شدید خاک در 69 درصد از سطح زمین ترکیه رخ داده است. یک سیستم اطلاعات خاک ملی در حال توسعه است زیرا در حال حاضر «ارزیابی سطوح تخریب زمین ، بیابان‌زایی یا آلودگی خاک دشوار است». 

### فضای سبز در شهرها
زمین‌های نظامی سابق در شهرها ممکن است برای مسکن تغییر کاربری داده شوند. 

وزارت محیط‌زیست، شهرسازی و تغییرات اقلیمی مسئول اجرای این سیاست‌هاست. انتظار می‌رفت نخستین مجوزهای «پیشگیری و کنترل یکپارچه آلودگی» (IPPC) در سال ۲۰۲۴ صادر شوند تا از بهترین فناوری‌های موجود استفاده شود، اما در عین حال، پایین‌ترین سطح استانداردهای انتشار از میان گزینه‌های تعیین‌شده در مقررات اتحادیهٔ اروپا (EU 2017/1442) انتخاب گردد. در سال ۲۰۲۱، استفاده از اسکرابرهای حلقه‌باز در آب‌های ملی ترکیه برای کشتی‌ها ممنوع شد؛ این سامانه‌ها که آب شست‌وشوی آلوده را مستقیماً به دریا بازمی‌گردانند، به‌دلیل تأثیرات منفی بر کیفیت آب و سلامت دریایی از سوی دولت ترکیه محدود شدند. این اقدامات بخشی از تلاش ترکیه برای هم‌راستایی با استانداردهای زیست‌محیطی اتحادیهٔ اروپا و کاهش آلودگی صنعتی و دریایی محسوب می‌شوند.

## منابع

رده:محیط زیست‌گرایی در ترکیه
رده:محیط زیست ترکیه
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده