آسیا در دوران پیشاتاریخی

بندانگشتی|نقشه آسیا
**آسیا در دوران پیشاتاریخی** به رویدادهای آسیا در طول دوره وجود بشر قبل از اختراع سامانه نوشتاری یا مستندسازی تاریخ مکتوب اشاره دارد. این شامل بخش‌هایی از سرزمین اوراسیا است که در حال حاضر یا به‌طور سنتی به عنوان قاره آسیا در نظر گرفته می‌شود. این قاره معمولاً به عنوان منطقه‌ای در شرق کوه‌های اورال، کوه‌های قفقاز، دریای خزر، دریای سیاه و دریای سرخ توصیف می‌شود که توسط اقیانوس‌های آرام، هند و قطب شمال محدود شده است. این مقاله مروری بر مناطق مختلف آسیا در دوران ماقبل تاریخ ارائه می‌دهد.

## خاستگاه انسان‌های آسیایی
[بندانگشتی|بازتولید مدرن جمجمه ''[انسان دمانیسی* از [[دمانیسی]] در [[گرجستان]] امروزی ([[قفقاز]])، قدیمی‌ترین مدرک برای حضور انسان‌های اولیه در خارج از قاره آفریقا.]]
[[پرونده:Homo_erectus_pekinensis_-_archeaeological.png|بندانگشتی|تصویری از اینکه [[انسان پکن|مرد پکنی]] احتمالاً چه شکلی بوده است.]]

=== انسان‌های اولیه ===
حدود ۱٫۸ میلیون سال پیش، گونهٔ هومو ارکتوس قارهٔ آفریقا را ترک کرد.[۱] نام این گونه به معنای «انسان راست‌قامت» است و باور بر این است که در شرق و [[جنوب شرق آسیا]] از حدود ۱٫۸ میلیون تا ۴۰ هزار سال پیش زندگی می‌کرده‌اند. تمایز منطقه‌ای آن‌ها به‌عنوان انسان راست قامت طبقه‌بندی شده است. وزن متوسط زنان این گونه حدود ۵۲ کیلوگرم (۱۱۵ پوند) و قد متوسط آن‌ها حدود ۱٫۵ متر (۴٫۹ فوت) بوده است. مردان به‌طور متوسط ۵۸ کیلوگرم (۱۲۸ پوند) وزن داشته و قد متوسط آن‌ها حدود ۱٫۷ متر (۵٫۶ فوت) بوده است. اعتقاد بر این است که رژیم غذایی آن‌ها عمدتاً گیاهی بوده و گهگاه گوشت نیز مصرف می‌کردند. مغز این انسان نسبت به [[انسان]] بعدی کوچک‌تر بود و آن‌ها از ابزارهای سادهٔ سنگی برای زندگی روزمره استفاده می‌کردند.

قدیمی‌ترین فسیل‌های انسانی یافت شده در خارج از آفریقا، جمجمه‌ها و آرواره‌های *انسان راست‌قامت* آسیایی از [[دمانیسی]] ([[گرجستان|جمهوری گرجستان]] امروزی) در [[قفقاز]] هستند که یک کریدور زمینی است که از آفریقا به [[شمال آسیا|آسیای شمالی]] و [[خاور نزدیک]] یا [[خاورمیانه]] منتهی می‌شد. قدمت آنها تقریباً ۱٫۸ میلیون سال ([[سال]] یا میلیون سال) است. باستان‌شناسان این فسیل‌ها را *انسان دمانیسی* نامیده‌اند.   همچنین بقایایی وجود داشت که شبیه به *هومو ارگاستر* بود، که ممکن است به این معنی باشد که در آن زمان چندین گونه در قفقاز زندگی می‌کردند. استخوان‌های حیواناتی که در نزدیکی بقایای انسانی یافت شدند شامل [[زرافه (سرده)|زرافه‌های]] گردن کوتاه، [[شترمرغ]]‌ها، [[کرگدن]]‌های باستانی از آفریقا و [[دندان‌خنجری‌ها|گربه‌های دندان شمشیری]] و [[گرگ]]‌ها از اوراسیا بودند. ابزارهایی که با فسیل‌های انسانی یافت شدند شامل ابزارهای سنگی ساده‌ای مانند ابزارهای مورد استفاده در آفریقا بودند: یک [[تراشه سنگی|تیغه برنده]]، هسته و یک چاقوی تیزکن.

قدیمی‌ترین فسیل‌های *هومو* ارکتوس آسیای جنوب شرقی، که به عنوان [[انسان جاوه‌ای]] [[انسان راست‌قامت|راست‌قامت]] شناخته می‌شوند، بین لایه‌های بقایای [[آتشفشان|آتشفشانی]] در [[جاوه]]، اندونزی یافت شدند. فسیل‌هایی که نشان‌دهنده ۴۰ فرد *راست قامت*، معروف به [[انسان پکن|انسان پکنی]]، هستند، در نزدیکی [[پکن]] در ژوکودیان یافت شدند که قدمت آنها به حدود ۴۰۰۰۰۰ سال پیش برمی‌گردد. اعتقاد بر این است که این گونه حداقل چند صد هزار سال در چین، و احتمالاً تا ۲۰۰۰۰۰ سال پیش در اندونزی زندگی می‌کرده است. آنها ممکن است اولین کسانی بوده باشند که از آتش استفاده کرده و غذا پخته‌اند.

در جاوه، جمجمه‌هایی از انسان راست قامت کشف شد که قدمت آن‌ها حدود ۳۰۰٬۰۰۰ سال پیش تخمین زده شده است. همچنین در مرکز چین جمجمه‌ای یافت شد که شباهت زیادی به بقایای [[انسان هایدلبرگی]] داشت؛ این گونه در اروپا و آفریقا نیز کشف شده و قدمت آن بین ۲۰۰٬۰۰۰ تا ۵۰٬۰۰۰ سال پیش برآورد می‌شود.

== پیشاتاریخ بر پایه منطقه ==
=== آسیای شمالی ===
[[پرونده:Map_of_the_Ancient_Paleo-Siberians.png|بندانگشتی|سرخپوستان سیبری باستان از اجداد [[دیرین شمال اوراسیا|اوراسیایی‌های شمالی باستان]] و اجداد شمال شرقی آسیای باستان شکل گرفته‌اند و ارتباط نزدیکی با اولین موج انسان‌ها به قاره آمریکا دارند.]]
بالای چین، [[شمال آسیا|آسیای شمالی]] قرار دارد که در آن [[سیبری]]، و [[خاور دور روسیه|خاور دور روسیه،]] مناطق جغرافیایی وسیعی هستند که از قرن هفدهم [[فتح سیبری توسط روسیه|بخشی از روسیه]] بوده‌اند.

در لبه جنوب غربی آسیای شمالی، [[قفقاز]] قرار دارد. این منطقه در مرز [[اروپا]] و [[آسیا]]، بین دریاهای [[دریای سیاه|سیاه]] و [[دریای خزر|خزر]] واقع شده است. قفقاز محل [[رشته‌کوه قفقاز|کوه‌های قفقاز]] است که بلندترین کوه اروپا، [[البروس|کوه البروس]]، در آن قرار دارد. بخش جنوبی قفقاز از کشورهای مستقل تشکیل شده است، در حالی که بخش‌های شمالی تحت صلاحیت [[روسیه|فدراسیون روسیه]] هستند.

=== آسیای مرکزی ===
[[پرونده:Indo-European_migrations_and_Ancient_Northeast_Asians.png|بندانگشتی|[[مهاجرت‌های هندواروپاییان|مهاجرت‌های اولیه هندواروپایی‌ها]] از استپ‌های پونتیک و سراسر آسیای مرکزی، و مواجهه با جمعیت‌های باستانی شمال شرقی آسیا.]]
[[آسیای مرکزی]] منطقه اصلی قاره آسیا است و از دریای خزر در غرب تا [[چین]] در شرق و از [[افغانستان]] در جنوب تا [[روسیه]] در شمال امتداد دارد. همچنین گاهی اوقات به آن آسیای میانه و به صورت محاوره‌ای «[[ـستان|ستان‌ها]]» (به شش کشوری که عموماً در این منطقه در نظر گرفته می‌شوند و نام‌هایشان با پسوند [[زبان فارسی|فارسی]] «ستان» به معنی «سرزمین» به پایان می‌رسد) گفته می‌شود و در محدوده قاره وسیع‌تر اوراسیا قرار دارد. این کشورها عبارتند از [[قزاقستان]]، [[قرقیزستان]]، [[تاجیکستان]]، [[ترکمنستان]]، [[ازبکستان]] و [[افغانستان]].

=== شرق آسیا ===
[[شرق آسیا]]، برای اهداف این بحث، شامل مناطق پیشاتاریخی چین، تایوان، تبت، سین‌کیانگ و کره است. مطالعهٔ پیشاتاریخ چین شامل سایت‌های پارینه‌سنگی، فرهنگ‌های نوسنگی، فرهنگ‌های مس‌سنگی، عصر برنز چین و سایت‌های عصر برنز می‌باشد.

اجداد آسیایی‌های شرقی احتمالاً از ۷۰۰۰۰ تا ۵۰۰۰۰ سال پیش از سایر جمعیت‌های انسانی جدا شدند. اجداد آسیایی‌های شرقی که منجر به آسیایی‌های شرقی/جنوب شرقی، پولینزیایی‌ها، سیبریایی‌ها و بومیان آمریکا شدند، در چندین موج از جنوب چین به سمت شمال و جنوب گسترش یافتند. داده‌های ژنومی جمعیت نشان می‌دهد که آسیای شرقی پارینه سنگی به آسیای شرقی‌های مدرن و گروه‌های مرتبط با آن پیوستگی نشان می‌دهد.

==== چین ====
قدیمی‌ترین آثار انسان‌های اولیه، *هومو ارکتوس*، در شرق آسیا در چین یافت شده است. بقایای فسیل شدهٔ [[انسان یوآنمو|انسان یوانمو]] در استان [[یون‌نان|یوننان]] در جنوب غربی چین یافت شده و قدمت آن به ۱٫۷ میلیون سال پیش برمی‌گردد. ابزارهای سنگی از حوضهٔ نیهوان استان [[هه‌بئی|هبی]] در شمال چین ۱٫۶۶ میلیون سال قدمت دارند. 

انسان‌های اولیه بیش از ۵۰۰۰۰۰ سال پیش جذب آب و هوای گرم و حاصلخیز چین مرکزی شدند. بقایای اسکلت حدود ۴۵ نفر که در مجموع به عنوان [[انسان پکن|انسان پکنی]] شناخته می‌شوند، در غاری آهکی در استان یوننان در ژوکودیان یافت شد. قدمت آنها به ۴۰۰۰۰۰ تا ۶۰۰۰۰۰ سال پیش برمی‌گردد و برخی از محققان معتقدند که شواهد مربوط به اجاق‌ها و مصنوعات به این معنی [[چیرگی انسان نخستین بر آتش]] است، اگرچه این موضوع توسط سایر باستان‌شناسان به چالش کشیده شده است. حدود ۸۰۰ مایلی غرب این مکان، در نزدیکی [[شی‌آن]] در استان [[شنشی|شانشی]]، بقایای یک انسان اولیه وجود دارد که پیش از انسان پکنی زندگی می‌کرده است.

==== تایوان ====
دوران ماقبل تاریخ تایوان با ورود [[کمپانی هند شرقی هلند|شرکت هند شرقی هلند]] در سال ۱۶۲۴ به پایان رسید و از یافته‌های باستان‌شناسی در سراسر جزیره مشخص است. اولین شواهد سکونت انسان به ۵۰۰۰۰ سال یا بیشتر برمی‌گردد، زمانی که تنگه تایوان به دلیل پایین آمدن سطح دریا به عنوان یک پل خشکی نمایان شد. حدود ۵۰۰۰ سال پیش، کشاورزانی از سرزمین اصلی چین در این جزیره ساکن شدند. اعتقاد بر این است که این افراد به [[زبان‌های آسترونزیایی]] صحبت می‌کردند که از تایوان در سراسر جزایر اقیانوس آرام و هند پراکنده شدند. اعتقاد بر این است که [[بومیان تایوان|بومیان فعلی تایوان]] از نوادگان آنها هستند.

==== کره ====
[[کره پیش از تاریخ|کره ماقبل تاریخ،]] دورانی از وجود بشر در [[کره (کشور)|شبه جزیره کره]] است که سوابق مکتوبی برای آن وجود نداشته است. با این حال، این دوره بزرگ‌ترین بخش از گذشته کره را تشکیل می‌دهد و موضوع اصلی مطالعه در رشته‌های [[باستان‌شناسی]]، [[زمین‌شناسی]] و [[دیرین‌شناسی|دیرینه‌شناسی]] است.

==== ژاپن ====
مطالعه [[تاریخ ژاپن|ژاپن ماقبل تاریخ]] شامل [[دوران پارینه‌سنگی ژاپن|پارینه سنگی ژاپنی]] و [[دوره جومون]] می‌شود.

=== جنوب آسیا ===
[[پرونده:Dolmen_fr_Godavari_district,_Andhra_Pradesh,_India_(KVHAAs_Månadsblad_1880_s09_fig7).jpg|بندانگشتی|[[میزسنگ|دولمن]] از [[بخش گوداوری شرقی|منطقه گوداواری، آندرا پرادش، هند]]. [[چاپ چوبی|حکاکی روی چوب]] از مقاله "Indiska Fornsaker" اثر [[هانس هیلدبراند]] .]]
[[جنوب آسیا|آسیای جنوبی]] [[منطقه]] جنوبی قاره آسیا است که شامل کشورهای [[هیمالیا|زیر هیمالیا]] و به گفته برخی منابع، کشورهای مجاور در غرب و شرق را نیز شامل می‌شود. از نظر توپوگرافی، این منطقه تحت سلطه [[صفحه هند]] است که [[بالاتر از سطح دریای آزاد|از سطح دریا]] به عنوان هند در جنوب هیمالیا و [[پاروپامیز]] بالا می‌رود. آسیای جنوبی از جنوب توسط [[اقیانوس هند]] و از طریق خشکی (در جهت عقربه‌های ساعت، از غرب) توسط آسیای غربی، آسیای مرکزی، آسیای شرقی و آسیای جنوب شرقی محدود شده است.

محوطه ریوات در [[پاکستان]] شامل چند [[دست‌ساخته|اثر باستانی]] - یک هسته و دو [[تراشه سنگی|تکه سنگ]] - است که ممکن است فعالیت انسان در آنجا را به ۱٫۹ میلیون سال پیش نسبت دهد، اما این تاریخ‌ها هنوز مورد بحث هستند. 

پیش از تاریخ جنوب آسیا در مقالات مربوط به سریلانکا، [[تاریخ هند|هند]] و تامیل نادو پیش از تاریخ بررسی شده است.<timeline>
ImageSize = width:800 height:50
PlotArea = width:720 height:25 left:65 bottom:20
AlignBars = justify

Colors =
  id:age value:rgb(0.95,0.85,0.5) #
  id:filler value:gray(0.8) # background bar
  id:black value:black

Period   = from:-3300 till:-300
TimeAxis  = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:500 start:-3300
ScaleMinor = unit:year increment:100 start:-3300

PlotData =
 align:center textcolor:black fontsize:8 mark:(line,black) width:15 shift:(0,-5)

 bar:India color:age
 from: -3000 till: -2700 text:[[Indus Valley Civilization|Early Indus]]
 from: -2700 till: -1900 text:[[Mature Harappan]]
 from: -1900 till: -1550 text:[[Cemetery H culture|Late Harappa]]
</timeline>

: *تاریخ‌ها تقریبی هستند، برای جزئیات بیشتر به مقاله مربوطه مراجعه کنید*

=== آسیای جنوب شرقی ===
[[پرونده:Denisovan_Spread_and_Evolution.jpg|بندانگشتی|انسان‌های مدرن در جزایر جنوب شرقی آسیا با گونه‌ای باستانی از انسان به نام [[انسان‌تبار دنیسووا|دنیسوواها]] [[آمیختگی بین گونه‌های باستانی انسان و انسان امروزی|آمیزش کردند]] .]]
جنوب‌شرقی آسیا یک زیرمنطقه از آسیا است که شامل کشورهایی می‌شود که از نظر جغرافیایی جنوب چین، شرق هند، غرب گینهٔ نو و شمال استرالیا قرار دارند. این منطقه در محل تلاقی صفحات زمین‌شناسی واقع شده و به همین دلیل دارای فعالیت‌های شدید لرزه‌ای و آتشفشانی است.

جنوب‌شرقی آسیا از نظر جغرافیایی به دو بخش تقسیم می‌شود:

۱. جنوب‌شرقی آسیا قاره‌ای که به آن هندوچین نیز گفته می‌شود و شامل کشورهای کامبوج، لائوس، میانمار (برمه)، تایلند و ویتنام است.

۲. جنوب‌شرقی آسیا دریایی که شامل کشورهای برونئی، مالزی، تیمور شرقی، اندونزی، فیلیپین و سنگاپور می‌شود.

بقایای اسکلت یک انسان‌نما که تنها  قد داشت، پیدا شد. قدی به اندازه یک انسان بالغ در اندونزی در جزیره [[فلورس (جزیره)|فلورس]]. این موجود مغز کوچکی داشت و به دلیل ساختار کوچکش به «هابیت» معروف بود و به‌طور مشخص به عنوان *انسان فلورسی'' طبقه‌بندی می‌شد. شواهد مربوط به انسان فلورسی به ۵۰۰۰۰ تا ۱۹۰۰۰۰ سال پیش برمی‌گردد، پس از آنکه انتشارات اولیه نشان دادند که این انسان کوچک تا ۱۲۰۰۰ سال پیش وجود داشته است. گفته می‌شود که اجداد آسیایی‌های شرقی قبل از گسترش به سمت شمال، در سرزمین اصلی آسیای جنوب شرقی منشأ گرفته‌اند.

نگریتوها جمعیت بومی جنوب شرقی آسیا را تشکیل می‌دهند، اما تا حد زیادی توسط گروه‌های آستروآسیایی و آسترونزیایی زبان که با گسترش نوسنگی از جنوب شرقی آسیا به سرزمین اصلی و آسیای جنوب شرقی جزیره‌ای مهاجرت کردند، جذب شدند. بقیه گروه‌های اقلیت را در مناطق جغرافیایی منزوی تشکیل می‌دهند.

## زبان نوشتاری

## جستارهای وابسته
* تاریخ آسیا
* اروپای ماقبل تاریخ
* ماقبل تاریخ

## منابع

رده:آسیای پیشاتاریخ
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده