وریسمو (موسیقی)

در اپرا، اصطلاح Verismo (در معنای «رئالیسم»)، یک سنت اپرایی پسا-رمانتیک مرتبط با آهنگسازان ایتالیایی سده نوزدهم مانند پیترو ماسکانی، روجرو لئونکاوالو، اومبرتو جوردانو، فرانچسکو چیلئا و جاکومو پوچینی بود.

«وریسمو» به عنوان یک ژانر اپرایی، ریشه در جنبش ادبی ایتالیایی به همین نام دارد. این جنبش به نوبه خود با جنبش ادبی بین‌المللی «ناتورالیسم (ادبیات)» که توسط امیل زولا و دیگران رواج داشت، مرتبط بود. جنبش ادبی «وریسمو» نیز مانند «ناتورالیسم (ادبیات)» در پی به تصویر کشیدن جهان با واقع‌گرایی بیشتر بود. در این راستا، نویسندگان ایتالیایی «وریسمو» مانند «جووانی ورگا» درباره موضوعاتی مانند زندگی روستایی و مردم عادی، به ویژه زندگی فقرا نوشتند که عموماً به عنوان موضوع مناسبی برای ادبیات تلقی نمی‌شدند. طرح‌های ملودراماتیک و اغلب خشونت‌آمیز، شخصیت‌هایی برگرفته از زندگی روزمره، و ابزارهای موسیقیایی شامل دکلمه‌های پرشور توسط تک‌خوان‌ها و هارمونی‌ها و ملودی‌های احساسی مشخصه وریسموی اپرایی است.

## ریشه‌شناسی
واژه Verismo در اصل واژه‌ای ایتالیایی در معنای «رئالیسم» است، مشتق از دو جز واژه ایتالیایی ، به معنای «واقعی» و پسوند «-ایسم» (سازنده مکاتب فکری و هنری). شکل ایتالیایی واژه، به خوبی نمایانگر رواج آن در ایتالیا و توسط هنرمندان ایتالیایی است.

## تاریخچه
داستان کوتاهی از ورگا به نام «غیرت روستایی (به ایتالیایی Cavalleria rusticana)، و سپس به نمایشنامه‌ای به همین نام از خود نویسنده، معممولاً منبع نخستین اپرای وریسمو در نظر گرفته می‌شود: «غیرت روستایی» اثر ماسکانی، که در ۱۷ مه ۱۸۹۰ در تئاتر کستانزی در رم به نمایش درآمد. بدین ترتیب، ژانر اپرایی وریسمو آثار قابل توجهی مانند پالیاچی، که در ۲۱ مه ۱۸۹۲ در تئاتر دال ورمه در میلان به نمایش درآمد، و توسکا (Tosca) اثر پوچینی (که در ۱۴ ژانویه ۱۹۰۰ در تئاتر کستانتزی در رم به نمایش درآمد) را به وجود آورد. این ژانر در اوایل دهه ۱۹۰۰ به اوج خود رسید و تا دهه ۱۹۲۰ ادامه یافت.

## مشخصات
از نظر موضوع، عموماً «اپراهای وریسمو نه بر خدایان، چهره‌های اسطوره‌ای، یا پادشاهان و ملکه‌ها، بلکه بر مردان و زنان معاصر و مشکلات آنها، عموماً از نوع جنسی، عاشقانه یا خشونت‌آمیز، متمرکز بودند.» با این حال، سه مورد از معدود اپراهای وریسمو که هنوز هم اجرا می‌شوند، موضوعات تاریخی دارند: توسکا اثر پوچینی، آندره‌آ شنیه اثر جوردانو و آدریانا لکوورور اثر سیلئا.

*امیلی ریچموند پولاک*، مورخ موسیقی، در کتاب «*اپرا پس از ساعت صفر: مسئله سنت و امکان تجدید در آلمان غربی پس از جنگ*»، می‌نویسد که زبان موسیقی وریسمو منعکس‌کننده زیبایی‌شناسی است که بر «قدرت بیان عاطفی لحظه به لحظه که نیازمند انعطاف‌پذیری هارمونیک و رسمی، خطوط آوازی قدرتمند اما نسبتاً بدون تزئینات و ارکستراسیون کاملاً توسعه‌یافته و پر از طنین‌های با کنتراست بالا است» تأکید می‌کند. «از نظر موسیقی، آهنگسازان وریسمو آگاهانه برای ادغام درام زیربنایی اپرا با موسیقی آن تلاش کردند.» این آهنگسازان «ساختار رسیتاتیو و قطعه‌بندی» اپراهای اولیه ایتالیایی را کنار گذاشتند. در عوض، اپراها «به صورت کامل» ساخته می‌شدند، با وقفه‌های اندک در متن آوازی یکپارچه. در حالی که اپراهای وریسمو ممکن است شامل آریاهایی باشند که می‌توانند به عنوان قطعات مستقل خوانده شوند، اما عموماً به گونه‌ای نوشته می‌شوند که به طور طبیعی از محیط دراماتیک خود ناشی شوند و ساختار آنها متغیر است و بر اساس متنی است که معمولاً از یک قالب استروفیک منظم پیروی نمی‌کند.

## آثار
مشهورترین آهنگسازانی که آثاری به سبک وریسمو خلق کردند عبارتند از: جاکومو پوچینی، پیترو ماسکانی، روجرو لئونکاوالو، اومبرتو جوردانو و فرانچسکو چیلئا.

با این حال، آهنگسازان وریسمو بسیار دیگری نیز وجود داشتند: فرانکو آلفانو، آلفردو کاتالانی، گوستاو شارپنتیه (خالق اپرای لوئیز (*[[Louise (opera)|Louise]]*))، یوجین دآلبرت (خالق اپرای تیفلند (*Tiefland*))، ایگناتز واگالتر (خالق اپراهای Teufelsweg و Jugend)، آلبرتو فرانچتی، فرانکو لئونی، ژول ماسنه (La Navarraise)،‌ لیچینیو رفیچه،‌ اسپیریدون ساماراس،‌ ارمانو ولف-فراری (خالق اپرای «جواهرات مدونا»‌ (I gioielli della Madonna)) و ریکاردو زاندونای.

## سردرگمی سبکی

مدت‌هاست که در مورد معنای اصطلاح وریسمو ابهام وجود دارد. وریسمو علاوه بر اشاره به اپراهایی که به سبک واقع‌گرایانه نوشته شده‌اند، می‌تواند به طور گسترده‌تری برای اشاره به کل آثار آهنگسازان «مکتب جوان» (Giovane Scuola) نیز به کار رود، نسلی از آهنگسازان ایتالیایی که در دوره‌ای که سبک وریسمو ایجاد شد، فعال بودند. آلن مالاک، اصطلاح «اپرای عوامانه» (plebeian opera) را برای اشاره به اپراهایی پیشنهاد کرده است که به موضوع معاصر و واقع‌گرایانه‌ای که اصطلاح وریسمو در ابتدا برای آن ابداع شده بود، پایبند هستند. در عین حال، مالاک ارزش استفاده از اصطلاحی مانند وریسمو را که ظاهراً توصیفی از موضوع و سبک آثار است، صرفاً برای شناسایی خروجی موسیقی-دراماتیک یک نسل کامل، زیر سوال می‌برد. برای اکثر آهنگسازان مرتبط با وریسمو، موضوعات سنتی وریسمو تنها برخی از اپراهای آنها را تشکیل می‌دادند. برای نمونه، ماسکانی یک کمدی روستایی به نام «رفیق فریتز» (L'amico Fritz)، یک اثر نمادگرایانه که در ژاپن اتفاق می‌افتد (اپرا Iris) و چند عاشقانه قرون وسطایی (اپراهای «ایزابو» و «پاریسینا» (Isabeau and Parisina)) نوشت. این آثار از موضوعات معمول وریسمو فاصله زیادی دارند، با این حال به همان سبک موسیقی کلی که موضوعات وریسموی اصلی  را تشکیل می‌دهند نوشته شده‌اند. افزون بر این، در مورد اینکه کدام اپراها وریسمو هستند و کدام‌ها نیستند، بین موسیقی‌شناسان اختلاف نظر وجود دارد. (اپراهای غیر ایتالیایی عموماً مستثنی هستند). آندره‌آ شنیه اثر جوردانو، آدریانا لکوورور اثر چیلئا، غیرت روستایی اثر ماسکانی، پالیاچی اثر لئونکاوالو و توسکا و ایل تابارو اثر پوچینی، اپراهایی هستند که اصطلاح وریسمو با اختلاف کم یا بدون اختلاف به آنها اطلاق می‌شود. این اصطلاح گاهی اوقات به مادام باترفلای و دختر غرب (La fanciulla del West) اثر پوچانی نیز اطلاق می‌شود. از آنجا که تنها چهار اثر وریسمو غیر از آثار پوچینی همچنان به طور منظم روی صحنه ظاهر می‌شوند (غیرت روستایی، پالیاچی، آندره‌آ شنیه و آدریانا لکوورور که قبلاً به آنها اشاره شد)، سهم پوچینی اهمیت ماندگاری برای این ژانر داشته است.

برخی از نویسندگان تلاش کرده‌اند تا ریشه‌های اپرای وریسمو را به آثاری که پیش از غیرت روستایی بوده‌اند، مانند کارمن اثر ژرژ بیزه یا لا تراویاتا اثر جوزپه وردی، ردیابی کنند. در واقع، بخش زیادی از سبک وردی به عنوان تأثیرگذار بر اپرای به سبک وریسمو شناخته می‌شود. استفاده او از تعلیق، نشان‌دهنده‌ی حرکتی به سمت شدت بیشتر در اوج آریاها است. نباید بوریس گودونوف اثر مودست موسورگسکی را به عنوان پیشگام وریسمو نادیده گرفت، به ویژه به دلیل تمرکز موسورگسکی بر دهقانان، در کنار شاهزادگان و دیگر اشراف و رهبران کلیسا، و ارتباط عمدی او با لحن طبیعی گفتار در لیبرتو با ریتم‌های موسیقی آوازی، که برای مثال با استفاده چایکوفسکی از اشعار پوشکین به عنوان لیبرتو متفاوت است.

## ''خوانندگان ورسیمو''

سبک اپرای وِریسمو، موسیقی‌ای را به نمایش می‌گذاشت که نشانه‌هایی از آواز دکلمه‌گونه‌تر را نشان می‌داد، برخلاف اصول سنتی آوازخوانی زیبا و بل کانتو قرن نوزدهم که پیش از این جنبش وجود داشت و صرفاً مبتنی بر نشانه‌های موسیقی نوشتاری نویسندگان پیش از این «دوره» بود. خوانندگان اپرا خود را با الزامات سبک «جدید» وفق دادند. افراطی‌ترین طرفداران آواز وِریسمو معمولاً با صدایی بلند آواز می‌خواندند و بر جنبه پرشور موسیقی تمرکز داشتند. آنها طنین صدای خود را «تقویت» می‌کردند، از حجم بیشتری از تارهای صوتی در نت‌های بالای خود استفاده می‌کردند و اغلب از ویبراتوی آشکار برای برجسته کردن احساسات‌گرایی تفسیرهای پرشور خود استفاده می‌کردند.

برخی از نوازندگان برجسته آواز وریسمو در طول حیات ایتالیایی این جنبش (۱۸۹۰ تا حدود ۱۹۳۰) شامل سوپرانوهایی مانند اوژنیا بورتزیو، لینا برونا راسا و بیانکا اسکاچاتی، خوانندگان تنور مانند اورلیانو پرتیله، چزار وتزانی و آمادئو باسی، و خوانندگان باریتون مانند ماریو سامارکو و اوجینیو گیرالدونی هستند. روش آوازخوانی آنها را می‌توان در ضبط‌های متعدد گرامافون ۷۸ دور در دقیقه نمونه‌برداری کرد.

ستارگان بزرگ بین‌المللی اپرا در اوایل قرن بیستم، انریکو کاروزو، رزا پونسل و تیتا روفو، تکنیک‌های آوازی را توسعه دادند که به طور هماهنگ توانستند اصول اساسی بل کانتو را با شیوه‌ای «مدرن‌تر» و سرراست‌تر از آواز پخته و با لحنی پخته ترکیب کنند، و نمونه آنها تا به امروز بر اجراکنندگان اپرا تأثیر گذاشته است.

## مطالب مرتبط
وریسمو (ادبیات)

وریسمو (نقاشی)

وریسمو آمریکایی
## منابع مطالعاتی

* Alan Mallach (2007), "The Autumn of Italian Opera. From Verismo to Modernism, 1890-1915", Northeastern University Press, ISBN:    978-1555536831

* Sergio Pacifici (1970), “From Verismo To Experimentalism: Essays On The Modern Italian Novel”, english And Italian Edition,      Bloomington: Indiana University Press, ISBN: 978-0253325150

* Hans-Joachim Wagner (1999), "Fremde Welten: Die Oper des italienischen Verismo",J.B. Metzler, ISBN: 978-3476016621 (به زبان آلمانی)

* Ray S. Macdonald (1973), “Puccini: king of verismo”, New York: Vantage Press, ISBN: 9780533001934

* Renato Mariani (1976), “Verismo in Musica e Altri Studi”, Volume 5, L. S. Olschki, ISBN: 9788822222480 (به زبان ایتالیایی)

* Marina Musitelli Paladini (1974), “Nascita di una poetica: il Verismo”, Palumbo Editore, ISBN: 2562587062799 (به زبان ایتالیایی)

* Manfred Kelkel  (1984), “Naturalisme, vérisme et réalisme dans l'opéra: de 1890 à 1930”, with a preface  by Serge Gut, Paris:   Librairie Philosophique J. Vrin,  ISBN: 978-2711642533 (به زبان فرانسه)

* * Marco Targa, *[https://www.academia.edu/38056817/Il_fenomeno_verista_tra_Ottocento_e_Novecento Il fenomeno verista tra Ottocento e Novecento]* in *Il contributo italiano alla storia del pensiero. Musica,* a cura di Sandro Cappelletto, Roma, Istituto della Enciclopedia Italiana Treccani, 2018, pp. 468-476.

* 

## منابع

رده:سبک‌های اپرا
رده:اصطلاحات اپرای ایتالیایی