ماکسیمیلیانو ارناندس مارتینس

**ماکسیمیلیانو ارناندس مارتینس** (؛   – ) یک افسر نظامی و سیاستمدار السالوادوری بود که از ۴ دسامبر ۱۹۳۱ تا ۲۸ اوت ۱۹۳۴ در مقام رئیس‌جمهور موقت و بار دیگر در مقامی رسمی از ۱ مارس ۱۹۳۵ تا زمان استعفایش در ۹ مه ۱۹۴۴، به عنوان رئیس‌جمهور السالوادور خدمت کرد. مارتینس رهبر السالوادور در بخش اعظم جنگ جهانی دوم بود.

مارتینس فعالیت نظامی خود را در نیروی زمینی السالوادور آغاز کرد، در مدرسه پلی‌تکنیک گواتمالا تحصیل نمود و مدتی هم در دانشکده حقوق و علوم اجتماعی دانشگاه السالوادور تحصیل کرد، اما به منظور پیوستن به ارتش آن را نیمه تمام رها کرد. او تا سال ۱۹۱۹ به درجه سرتیپی رسید. او در سال ۱۹۳۰ مدیر مدرسه نظامی شد و در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۹۳۱ نامزد شد، اما از نامزدی خود کناره‌گیری کرد و در عوض از آرتورو آرائوخو، نامزد حزب کارگر حمایت کرد؛ آرائوخو نیز مارتینس را به عنوان معاون رئیس‌جمهور و بعدها وزیر جنگ خود انتخاب کرد. پس از آنکه ارتش السالوادور در دسامبر ۱۹۳۱ آرائوخو را سرنگون کرد، خونتای نظامی ایجاد شده توسط کودتاچیان که با نام «دایرکتوری مدنی» شناخته می‌شد، مارتینس را به عنوان رئیس‌جمهور موقت کشور منصوب کرد. ریاست‌جمهوری او تا ژانویه ۱۹۳۴ توسط ایالات متحده یا سایر کشورهای آمریکای مرکزی به رسمیت شناخته نشد. کودتای ۱۹۳۱ و جانشینی مارتینس در مقام ریاست‌جمهوری، راه را برای ظهور مجموعه‌ای از دیکتاتوری‌های نظامی هموار کرد که تا سال ۱۹۷۹ قدرت را در السالوادور در دست داشتند.

مارتینس بیش از ۱۲ سال به عنوان رئیس‌جمهور السالوادور خدمت کرد که او را به طولانی‌ترین دوره ریاست‌جمهوری در تاریخ السالوادور تبدیل می‌کند و دوران ریاست‌جمهوری او گاهی «مارتیناتو» نامیده می‌شود. در ژانویه ۱۹۳۲، اندکی پس از به دست گرفتن قدرت، مارتینس شورش کمونیستی و بومی را درهم شکست. کشتارهای دسته‌جمعی انجام شده توسط پلیس نظامی السالوادور پس از سرکوب این شورش، از آن زمان به عنوان «لا ماتانسا» (کشتار جمعی) شناخته می‌شود و منجر به مرگ بین ۱۰٬۰۰۰ تا ۴۰٬۰۰۰ دهقان گشت. مارتینس السالوادور را به عنوان یک دولت تمامیت‌خواه تک‌حزبی به رهبری «حزب ملی طرفدار میهن» اداره می‌کرد؛ حزبی سیاسی که او در سال ۱۹۳۳ برای حمایت از مبارزات انتخاباتی خود در سال ۱۹۳۵ تأسیس کرده بود. انتخابات ریاست‌جمهوری سال‌های ۱۹۳۵، ۱۹۳۹ و ۱۹۴۴ بدون رقیب برگزار شد و مارتینس تمامی آرای مأخوذه را دریافت کرد. مارتینس بانک مرکزی ذخیره را تأسیس کرد و به پروژه‌های زیربنایی مانند ساخت بزرگراه پان-امریکن در السالوادور، ساخت پل کاسکاتلان در مرکز السالوادور و افتتاح ورزشگاه ملی فلور بلانکا که بازی‌های آمریکای مرکزی و کارائیب در سال ۱۹۳۵ در آن برگزار شد، همت گماشت. اقتصاد السالوادور در دوران ریاست‌جمهوری مارتینس تقریباً به‌طور انحصاری به تولید و صادرات قهوه، به ویژه به آلمان و ایالات متحده متکی بود. السالوادور در دسامبر ۱۹۴۱ به قدرت‌های متفقین در جنگ جهانی دوم پیوست و به آلمان، ایتالیا و ژاپن اعلام جنگ کرد. به دنبال یک تلاش برای کودتا در آوریل ۱۹۴۴ و ناآرامی‌های مدنی گسترده پس از اعدام رهبران کودتا، مارتینس در مه ۱۹۴۴ از ریاست‌جمهوری استعفا داد و او و خانواده‌اش از کشور گریختند. در سال ۱۹۶۶، مارتینس در تبعید و در خانه‌اش در هندوراس، به دنبال یک اختلاف کاری توسط راننده تاکسی‌اش کشته شد.

مارتینس همچنان شخصیتی بحث‌برانگیز در السالوادور باقی مانده است. او به عنوان یک فاشیست توصیف شده است و جنبش‌های فاشیستی اروپایی مانند آنچه در آلمان و ایتالیا بود را تحسین می‌کرد. در آستانه جنگ جهانی دوم، او و بسیاری از مقامات دولتی‌اش با نازی‌ها و نیروهای محور همدلی داشتند؛ با این حال، پس از پیوستن السالوادور به جنگ در جبهه متفقین، طرفداران آن‌ها از دولت پاکسازی شدند. مارتینس یک تئوسوفیست بود، به علوم خفیه اعتقاد داشت و مجموعه‌ای از باورهای مذهبی و شخصی داشت که معاصرانش آن‌ها را غیرمتعارف می‌دانستند. در طول جنگ داخلی السالوادور (۱۹۷۹–۱۹۹۲)، یک جوخه مرگ که نام او را بر خود داشت، مسئولیت ترور چندین سیاستمدار چپ‌گرا را بر عهده گرفت.

## صعود به قدرت
### کودتای ۱۹۳۱ و انتصاب به عنوان رئیس‌جمهور
در اواخر سال ۱۹۳۱، آرائوخو تلاش کرد تا برای بهبود وضعیت مالی دولت، بودجه نظامی را کاهش دهد، اما افسران ارتش از تن دادن به کاهش بودجه پیشنهادی آرائوخو خودداری کردند. دولت آرائوخو چندین ماه بود که در پرداخت حقوق افسران ارتش و سربازان وظیفه ناکام مانده بود. در ۱ دسامبر ۱۹۳۱، آرائوخو پس از تردید در وفاداری مارتینس، او را از سمت وزارت جنگ برکنار و برادرزن خود، سالوادور لوپس روچاک را جایگزین وی کرد. در ۲ دسامبر، به دلیل ناتوانی دولت در پرداخت حقوق نظامیان و برکناری مارتینس، گروهی از افسران جزء، آرائوخو را سرنگون کردند، او را مجبور به فرار از کشور به مقصد گواتمالا نمودند و بسیاری از افسران ارشد ارتش را بازداشت کردند.

رهبران کودتا «دایرکتوری مدنی» را تأسیس کردند و دو تن از افسران آن یعنی سرهنگ اسمین آگیره ئی سالیناس (که جایگزین لوپس روچاک در وزارت جنگ شد) و سرهنگ خواکین والدس، نقش ریاست مشترک دایرکتوری مدنی را بر عهده گرفتند. کل دایرکتوری مدنی شامل دوازده افسر نظامی از ارتش، نیروی هوایی و گارد ملی بود. دایرکتوری مدنی به مارتینس نزدیک شد و پیشنهاد داد او را به عنوان رئیس‌جمهور السالوادور منصوب کند و مارتینس پذیرفت. در ۴ دسامبر، دایرکتوری مدنی منحل شد، اعلام کرد که آرائوخو کرسی ریاست‌جمهوری را رها کرده است و رسماً مارتینس را در حالی که هنوز معاون رئیس‌جمهور بود، برای خدمت به عنوان رئیس‌جمهور موقت کشور منصوب کرد. اگرچه مارتینس قدرت خود را به عنوان رئیس‌جمهور موقت تثبیت کرد، اما خود را مجدداً به وزارت جنگ منصوب نکرد و در عوض والدس را به این مقام گماشت. مارتینس همچنین ژنرال سالوادور کاستاندا کاسترو را به عنوان وزیر کشور، عمران، کشاورزی، کار، بهداشت و امور خیریه؛ سرهنگ خوزه آسنسیو منندز را به عنوان معاون وزارت جنگ، نیروی دریایی و هواپیمایی؛ دکتر آرتورو رامون آویلا را به عنوان معاون وزارت روابط خارجی و دادگستری؛ پدرو سالوادور فونسکا را به عنوان معاون وزارت دارایی، اعتبارات عمومی، صنعت و تجارت؛ و دکتر بنجامین اوروسکو را به عنوان معاون وزارت آموزش عمومی منصوب کرد.

نقش مارتینس در این کودتا نامشخص باقی مانده است. طرفداران او ادعا می‌کردند که دایرکتوری مدنی صرفاً او را مطابق با مفاد قانون اساسی برای جایگزینی متصدی در صورت خروج از کشور، به عنوان رئیس‌جمهور موقت منصوب کرده است، در حالی که مخالفانش مدعی بودند مارتینس خودش کودتا را سازماندهی کرده است. چارلز بی. کورتیس، سفیر ایالات متحده در السالوادور، معتقد بود که سازمان‌دهندگان کودتا، مارتینس را به عنوان یک مهره صوری منصوب کردند تا به کودتا مشروعیت ببخشند و خود به اعمال قدرت ادامه دهند. خواکین کاسترو کانیزالس، شاعر و روزنامه‌نگار السالوادوری، به توماس پی. اندرسون، مورخ آمریکایی، گفت که مارتینس از پیش اطلاعی از کودتا نداشته، اما می‌دانسته که بسیاری از افسران نظامی از دولت آرائوخو ناراضی هستند. ژنرال سالوادور پنیا ترِخو اظهار داشت که مارتینس می‌دانست ارتش در حال طراحی نقشه‌ای است، اما از جزئیات دقیق آن خبر نداشت. وی همچنین افزود که مارتینس از کودتا برای به دست گرفتن ریاست‌جمهوری سوءاستفاده کرد. در همین حال، آرائوخو خود در مصاحبه‌ای در سال ۱۹۶۸ بیان کرد: «این ژنرال مارتینس بود که مخفیانه حرکتی را که او را به قدرت رساند هدایت کرد [...] من باور نمی‌کنم که دیگر اعضای دولت من، که مردانی شریف بودند، در این کار دست داشته باشند». چپ‌گرایان معاصر السالوادوری نیز معتقد بودند که مارتینس کودتا را سازماندهی کرده است. روزنامه «استریا روخا» متعلق به حزب کمونیست السالوادور، کودتا را «قهرمانانه و ضروری» ستود، اما در عین حال ابراز نگرانی کرد که مارتینس نخواهد توانست بحران اقتصادی کشور را حل کند.

### به رسمیت شناختن بین‌المللی
مجمع قانونگذاری، ریاست‌جمهوری مارتینس بر السالوادور را در سال ۱۹۳۲ تأیید کرد و او را برای خدمت در باقی‌مانده دوره آرائوخو که در سال ۱۹۳۵ به پایان می‌رسید، تعیین کرد. در ۸ ژوئن ۱۹۳۲، مارتینس تأیید کرد که تا سال ۱۹۳۵ در منصب خود باقی خواهد ماند؛ این اقدام پس از آن صورت گرفت که گزارش شد او در آوریل ۱۹۳۲، تعداد ۲٬۶۰۰ طومار حاوی هزاران امضا دریافت کرده است که از او می‌خواستند چنین کند. اگرچه دولت مارتینس توسط مجمع قانونگذاری به رسمیت شناخته شد، اما دولت او به دلیل مفاد پیمان صلح و دوستی آمریکای مرکزی (۱۹۲۳)، توسط کاستاریکا، گواتمالا، هندوراس، نیکاراگوئه یا ایالات متحده به رسمیت شناخته نشد. ماده ۲ این پیمان مقرر می‌داشت که تمامی امضاکنندگان آن، دولت‌هایی را که از طریق ابزارهای غیردموکراتیک مانند کودتا به قدرت می‌رسند، به رسمیت نخواهند شناخت.

در سپتامبر ۱۹۳۲، دولت مارتینس از سوی فرانسه، ایتالیا و بریتانیا به رسمیت شناخته شد. مارتینس در ۲۶ دسامبر ۱۹۳۲، سه روز پس از کاستاریکا، پیمان ۱۹۲۳ را ملغی اعلام کرد. کاستاریکا در ۳ ژانویه ۱۹۳۴ دولت مارتینس را به رسمیت شناخت، و به دنبال آن گواتمالا، هندوراس و نیکاراگوئه نیز در ۲۴ ژانویه اقدام به این کار کردند. ایالات متحده در ۲۶ ژانویه، پس از پیروزی مارتینس در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۹۳۵ و پس از آنکه تمامی امضاکنندگان پیمان ۱۹۲۳ دولت او را به رسمیت شناخته بودند، دولت مارتینس را به رسمیت شناخت.

## لا ماتانسا: کشتار همگانی
دولت آرائوخو انتخابات شهرداری‌ها و مجمع قانونگذاری را برای ۱۵ دسامبر ۱۹۳۱ برنامه‌ریزی کرده بود. پس از سرنگونی او، ارتش انتخابات شهرداری‌ها را به ۳ تا ۵ ژانویه و انتخابات مجمع قانونگذاری را به ۱۰ تا ۱۲ ژانویه ۱۹۳۲ موکول کرد. آن‌ها وعده دادند که انتخابات آزاد و منصفانه خواهد بود و به همه احزاب سیاسی، از جمله حزب کمونیست، اجازه شرکت دادند. هنگامی که انتخابات شهرداری‌ها برگزار شد، دولت نتایج شهرداری‌هایی را که حزب کمونیست در آن‌ها پیروز شده بود، به حالت تعلیق درآورد. در انتخابات مجمع قانونگذاری که هفته بعد برگزار شد، پس از آنکه نتایج اولیه نشان‌دهنده پیروزی حزب کمونیست در بخش سن سالوادور بود، نتایج رسمی منتشر شده در ۲۱ ژانویه اعلام کرد که سه غیرکمونیست، سه کرسی قانونگذاری این دپارتمان را به دست آورده‌اند. خشونت بین گارد ملی، کمونیست‌ها و غیرنظامیان در تمام طول فرآیند هر دو انتخابات شهرداری و قانونگذاری ادامه یافت. دولت در نهایت نتایج هر دو انتخابات را باطل کرد.

نتایج انتخابات شهرداری‌ها باعث شد حزب کمونیست به این باور برسد که دیگر نمی‌تواند از طریق ابزارهای دموکراتیک به قدرت برسد. به گفته آبل کوئنکا، یکی از اعضای حزب، این حزب در ۹ ژانویه شروع به طراحی یک شورش علیه دولت مارتینس کرد. اسماعیل ارناندسِ کمونیست بر این باور بود که ایالات متحده از این شورش حمایت خواهد کرد، چرا که تصور می‌کرد آن‌ها آن را با یک ضد انقلاب به نفع آرائوخو اشتباه می‌گیرند. هیئتی از رهبران حزب کمونیست با والدس دیدار کردند و تهدید کردند که اگر دولت «کمک‌های اساسی به رفاه دهقانان» نکند، شورشی را آغاز خواهند کرد، اما دولت مطالبات کمونیست‌ها را رد کرد. در ۱۵ ژانویه، دولت گواتمالا خوان پابلو وین‌رایت، رهبر کمونیست را به اتهام واهی برنامه‌ریزی برای آغاز یک انقلاب در آمریکای مرکزی دستگیر کرد. دولت السالوادور نیز رهبران کمونیست، فارابوندو مارتی، ماریو زاپاتا و آلفونسو لونا را در ۱۹ ژانویه در سان سالوادور دستگیر کرد؛ این دستگیری‌ها ممکن است ناشی از دستگیری وین‌رایت در چهار روز قبل بوده باشد. خبر دستگیری مارتی، زاپاتا و لونا روز بعد علنی شد.

در ۲۲ ژانویه ۱۹۳۲، هزاران دهقان به رهبری فرانسیسکو سانچس در غرب السالوادور — مسلح به چوب، قمه (ماچته) و سلاح‌های گرم «کم‌کیفیت» — شورشی را علیه دولت مارتینس آغاز کردند. گروهی از بومیان السالوادور معروف به «پی‌پیل‌ها» به رهبری فلیسیانو آما، به شورشیان کمونیست پیوستند، زیرا با ایدئولوژی آن‌ها همدل بودند و باور داشتند که پیروزی قطعی است. شورشیان کمونیست و پی‌پیل‌ها به شهرها و شهرک‌های کولون، خایاکه، خوایوآ، ایزالکو، ناهویزالکو، سالکواتیتان، سونزاکاته، تاکوبا و تئوتپکه حمله کرده و آن‌ها را به تصرف خود درآوردند. در این فرآیند، شورشیان چندین سیاستمدار، افسر نظامی و زمین‌دار را کشتند؛ ساختمان‌های مختلفی را غارت کرده و تخریب نمودند؛ و تلاش کردند تا ارتباطات نظامی بین شهرهای تصرف شده و شهرهای اهواچوپان، سانتا آنا و سنسناته را قطع کنند. شورش اولیه منجر به کشته شدن حدود پنجاه تا هفتاد شورشی، پنج سرباز و ده افسر پلیس شد. ژنرال خوزه توماس کالدرون تخمین زد که در مجموع حدود ۷۰ تا ۸۰ هزار شورشی وجود داشته است.

در ۲۳ ژانویه ۱۹۳۲، مارتینس بیانیه‌ای را در مورد این شورش در «دیاریو اوفیسیال» (روزنامه رسمی دولت) منتشر کرد. او در این بیانیه اظهار داشت که لازم است «[شورشیان] با مشتی آهنین سرکوب شوند» (sofocarlos con mano fuerte) و وعده داد که صلح و نظم قانون اساسی را بازگرداند. روز بعد، دولت حکومت نظامی اعلام کرد و ارتش برای درهم شکستن شورش بسیج شد. تا ۲۵ ژانویه، شورش سرکوب شده بود و ارتش کنترل تمام شهرهایی را که توسط شورشیان تصرف شده بود، بازپس گرفت. پس از سرکوب کامل شورش، ارتش اقدامات تلافی‌جویانه علیه دهقانان در غرب السالوادور را آغاز کرد و به ویژه پی‌پیل‌ها را هدف قرار داد. کشتار بی‌رویه غیرنظامیان تا اواسط فوریه ۱۹۳۲، یعنی زمانی که دولت تشخیص داد منطقه به اندازه کافی آرام شده است، ادامه یافت. از آنجایی که این کشتارها به شکل نابرابری بر جمعیت پی‌پیل‌ها تأثیر گذاشت، برخی پژوهشگران از این واقعه به عنوان یک قوم‌کشی یا نسل‌کشی یاد کرده‌اند.

بسیاری از رهبران شورش در طول کشتارهای دسته‌جمعی دولت اعدام شدند: سانچس در ۲۵ ژانویه ۱۹۳۲ توسط جوخه اعدام تیرباران شد؛ آما در ۲۸ ژانویه به دار آویخته شد (توسط اوباش)؛ و مارتی، زاپاتا و لونا در ۱ فوریه، پس از یک دادگاه نمایشی تیرباران شدند. در مجموع، ۱۰ تا ۴۰ هزار نفر توسط ارتش کشته شدند و این واقعه از آن زمان به نام «لا ماتانسا» (کشتار) شناخته می‌شود. برای شفاف‌سازی پیامدهای این درگیری، مجمع قانونگذاری در ۱۱ ژوئیه فرمان قانونی شماره ۱۲۱ را صادر کرد. این فرمان به هر کسی که برای «بازگرداندن نظم، سرکوب، تعقیب، مجازات و دستگیری متهمان به جرم شورش امسال» مرتکب جرایمی از هر نوع شده بود، عفو بی‌قید و شرط اعطا کرد.

دولت مارتینس از وقوع شورش اطلاع داشت، زیرا طرح‌های مربوط به آن در ۱۸ ژانویه کشف شده بود و در ۲۱ ژانویه، دولت به روزنامه‌ها دستور داده بود گزارش دهند که روز بعد شورشی رخ خواهد داد. کوئنکا معتقد بود مارتینس عمداً اجازه داده است که شورش اتفاق بیفتد؛ نظریه او این بود که مارتینس با جلوگیری از وقوع تغییرات اجتماعی و سیاسی، باعث تحریک شورش شده است، در حالی که می‌دانست این شورش محکوم به شکست است. مائوریسیو د لا سلوا، شاعر و کمونیست السالوادوری، این نظریه را بسط داد و معتقد بود مارتینس می‌خواست شورش کمونیستی را با قدرت درهم بکشد تا به رسمیت شناختن دولت خود توسط ایالات متحده را به دست آورد و خود را به عنوان «قهرمان ضد کمونیسم» به تصویر بکشد. دکتر آلخاندرو دی. ماروکین، استاد دانشگاه السالوادور، استدلال می‌کرد که مارتینس در واقع بیش از شورش کمونیستی، از آغاز یک شورش طرفدار آرائوخو توسط حزب کارگر و حمله از سوی گواتمالا می‌ترسید. ماروکین معتقد بود مارتینس با سرکوب شورش کمونیستی، امیدوار بود آرائوخو را از شورشیانی که می‌توانستند از ضد انقلاب او حمایت کنند، محروم سازد.

## یادداشت

## منابع

### کتاب‌شناسی
#### کتاب‌ها

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### مجلات

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### روزنامه‌ها

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### منابع اینترنتی

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## برای مطالعهٔ بیشتر

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
### ویدئوها

* 
* 

### وبگاه‌ها

* 
* 
* 

رده:افراد پادکمونیست اهل السالوادور
رده:درگذشتگان ۱۹۶۶ (میلادی)
رده:رهبران برکنارشده از طریق کودتا
رده:رهبران به قدرت رسیده از طریق کودتا
رده:زادگان ۱۸۸۲ (میلادی)
رده:سیاستمداران فاشیست
رده:کشته‌شدگان در هندوراس
رده:معاونان رئیس‌جمهورهای السالوادور
رده:ملی‌گرایان اهل السالوادور
رده:نظامیان ترورشده