نعلیا

**نعلیا** () روستایی فلسطینی در بخش غزه بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ۴ نوامبر ۱۹۴۸ و در چارچوب عملیات یوآو تخلیه شد. این روستا در ۱۹ کیلومتری شمال شرقی غزه و در محدوده شهری امروزی اشکلون قرار داشت و ارتش مصر از آن دفاع می‌کرد.

نام روستا احتمالاً از واژه عربی «نَعْل» (نعل اسب) گرفته شده یا به معنای زمین سخت و بایر است. برخی منابع عربی نیز ریشه سریانی «مَعَلیه» به معنای ورود و بلندی را پیشنهاد کرده‌اند. نعلیا در سال ۱۹۴۵ دارای ۱۳۱۰ نفر جمعیت و ۵٬۲۳۳ دونم زمین بود. پس از جنگ ۱۹۴۸، شهر اشکلون بر زمین‌های این روستا گسترش یافت.

## پیشینه
سفالینه‌هایی از دوره بیزانس در این مکان یافت شده‌است. به گفته روستاییان، در روستا آرامگاه‌هایی از کسانی وجود داشت که در نبرد با صلیبیون کشته شده بودند. مسجد محلی کتیبه‌ای داشت که تاریخ آن به سال ۶۴۵ هجری قمری (۱۲۴۷ میلادی) بازمی‌گشت.

نعلیا در سده پانزدهم میلادی مسکونی بود. اسناد مملوکی از وقف آن به عنوان وقف یاد کرده‌اند.

## دوره عثمانی
نعلیا در سال ۱۵۱۷ میلادی همراه با سایر نقاط سرزمین فلسطین به امپراتوری عثمانی ملحق شد. بر پایه دفترهای مالیاتی سال ۱۵۹۶ میلادی، این روستا بخشی از ناحیه () غزه در سنجق غزه بود و ۷۰ خانوار و ۱۰ مرد مجرد داشت که جمعیت آن نزدیک به ۴۴۰ نفر برآورد می‌شود. همه ساکنان مسلمان بودند. روستاییان مالیاتی با نرخ ثابت ۳۳٫۳ درصد بر محصولاتی از جمله گندم، جو، محصولات تابستانی، تاکستان‌ها، درختان میوه، کنجد و همچنین بر بزها و کندوهای عسل می‌پرداختند؛ مجموع مالیات ۲۰٬۷۸۰ آقچه بود.

در سده‌های هفدهم و هجدهم میلادی، منطقه نعلیا با فرایند چشمگیر کاهش جمعیت روبه‌رو شد که ناشی از فشار کوچ‌نشینان بر جوامع محلی بود. ساکنان روستاهای متروک به‌آبادی‌های باقی‌مانده کوچیدند، اما زمین‌ها همچنان توسط روستاهای همسایه کشت می‌شد. پیر ژاکوتن ممکن است آن را به‌صورت روستایی بی‌نام در نقشه خود از سال ۱۷۹۹ ثبت کرده باشد.

در سال ۱۸۶۳ ویکتور گرن روستایی با ۳۰۰ ساکن در اینجا یافت. روستا مسجدی داشت که دربردارنده قطعات باستانی از جمله تنه ستون‌های مرمری بود. فهرست روستایی عثمانی در حدود سال ۱۸۷۰ نشان می‌داد که نعلیا ۳۹ خانه و ۱۱۱ نفر جمعیت داشت، هرچند شمارش جمعیت تنها مردان را دربرمی‌گرفت.

در سال ۱۸۸۳، گزارش «بررسی فلسطین غربی» از سوی صندوق اکتشاف فلسطین نعلیا را روستایی شبیه بربره توصیف کرد و افزود: «باغ زیتون بسیار گسترده‌ای از اینجا تا مجدل کشیده شده‌است. در جنوب یک مقام سفید چشمگیر دیده می‌شود.»

## دوره قیمومت بریتانیا
در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام دادند، نعلیا ۶۸۷ ساکن داشت که همه مسلمان بودند. در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین نیز ۱۶۹ خانه مسکونی و ۸۹۳ نفر جمعیت مسلمان ثبت شد.

در دهه ۱۹۳۰، مسجد روستا توسط مئیر از اداره آثار باستانی بازرسی شد. گزارش او حاکی بود که مسجد روی تپه‌ای شنی در جنوب روستا قرار داشت و دیوارهای جنوبی و غربی آن به‌طور کامل زیر شن مدفون بودند. محراب مسجد با دو ستون مرمری تزئین شده بود و کتیبه‌ای با تاریخ ۶۴۵ هجری قمری (۱۲۴۷ میلادی) بر روی ستون سمت چپ نصب بود. مسجد همچنان برای عبادت به کار می‌رفت.

بر پایه آمار روستایی سال ۱۹۴۵، جمعیت نعلیا به ۱۳۱۰ نفر مسلمان رسیده بود و مساحت کل زمین‌های آن ۵٬۲۳۳ دونم بود. زمین‌های کشاورزی روستا در سال‌های ۱۹۴۴–۱۹۴۵ شامل ۱٬۰۸۴ دونم مرکبات و موز، ۲٬۲۱۵ دونم غلات و ۱٬۴۳۶ دونم زمین آبیاری‌شده یا باغ بود. همچنین ۲۹ دونم زمین ساخته‌شده شهری داشت.

دانش‌آموزان نعلیا در مدرسه‌ای در مجدل (اشکلون امروزی) تحصیل می‌کردند. مدرسه‌ای در روستا در سال ۱۹۴۸ اندکی پیش از جنگ ساخته شد اما هرگز بازگشایی نشد. روستا همچنین یک مسجد داشت.

## جنگ ۱۹۴۸ و پس از آن
نعلیا یکی از روستاهایی بود که در دستورهای صادره به گردان‌ها و گروهان مهندسی نیروهای دفاعی اسرائیل نام برده شد. بر پایه این دستورها، ساکنان باید به غزه رانده می‌شدند و نیروها موظف بودند «با تخریب روستاها از بازگشت آنان جلوگیری کنند». مسیر منتهی به روستا باید مین‌گذاری می‌شد و به نیروها فرمان داده شده بود که عملیات را «با عزم، دقت و انرژی» اجرا کنند. عملیات در ۳۰ نوامبر انجام شد. نیروها «حدود ۴۰» روستایی را در بربره و الجیه یافتند که «از زنان، پیرمردان و کودکان» تشکیل شده بودند و هیچ مقاومتی نکردند. آنان به بیت حانون در شمال نوار غزه رانده شدند. هشت مرد جوان نیز به اردوگاه اسرای جنگی فرستاده شدند.

پس از جنگ، شهر اشکلون بر زمین‌های روستا گسترش یافت.

در سال ۱۹۹۲، محل روستا چنین توصیف شد: «روستا نابود شده و محل آن با گیاهان وحشی و چند درخت چنار پوشیده شده‌است. یک خانه که احتمالاً در باغ میوه‌ای ساخته شده بود هنوز برپاست و خانواده‌ای فلسطینی در آن زندگی می‌کند. این خانه سقف تخت و پنجره‌ها و درهای مستطیلی دارد. زمین‌های اطراف توسط کشاورزان اسرائیلی کشت می‌شود.»

## افراد سرشناس
* هدیفه سمیر عبدالله الکحلوت، شناخته‌شده با نام جنگی ابو عبیده، سخنگوی حماس که ریشه خانوادگی‌اش به نعلیا بازمی‌گردد و خانواده‌اش در سال ۱۹۴۸ به نوار غزه کوچانده شدند.
* نزار عبدالقادر ریان، از رهبران حماس.

## کشاورزی
روستای نعلیا به کشت درختان میوه به‌ویژه زیتون و مرکبات شهرت داشت. از مجموع ۵٬۲۳۳ دونم زمین، ۱۸۸ دونم به راه‌ها و دره‌ها و ۱٬۰۸۴ دونم به پرتقال و مرکبات اختصاص داشت.

## موقعیت جغرافیایی
نعلیا در ارتفاع ۵۰ متری از سطح دریا و در فاصله ۱۹ کیلومتری شمال شرقی غزه و ۳ کیلومتری جنوب غربی مجدل (اشکلون کنونی) قرار داشت. راه‌های فرعی این روستا را به مجدل، الجوره، الخصاص، الجیه، بربره و هربیا پیوند می‌داد.

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* نعلیا در Palestine Remembered
* نعلیا در ذاکرات
* نعلیا در مرکز فرهنگی خلیل سکاکینی

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده