ماری خوزه

**ماری-خوزه بلژیکی** (Marie-José Charlotte Sophie Amélie Henriette Gabrielle) (اوستنده، ۴ اوت ۱۹۰۶ - تونکس، ۲۷ ژانویه ۲۰۰۱) واپسین ملکه ایتالیا به عنوان همسر اومبرتو دوم بود. دوره ۳۴ روزه او به عنوان همسر ملکه، لقب "**ملکه ماه مه**" را برای او به ارمغان آورد.

## سال‌های نخستین

پرنسس ماری خوزه در اوستنده، کوچک‌ترین فرزند پادشاه آلبرت اول بلژیکی و همسرش، دوشس الیزابت باواریا، متولد شد. او از طریق مادرش، نوه ملکه الیزابت اتریش و ماریا سوفی باواریا، آخرین ملکه همسر پادشاهی دو سیسیل، بود. در طول جنگ جهانی اول، او به انگلستان منتقل شد و در آنجا دانش‌آموز شبانه‌روزی دبیرستان صومعه برنت‌وود اورسولین در برنت‌وود، اسکس بود. او بعداً در مدرسه شبانه‌روزی سانتیسیما آنونزیاتا در فلورانس، ایتالیا، تحصیل کرد و در آنجا برای اولین بار با همسر آینده‌اش آشنا شد. در سال ۱۹۲۴، ماری خوزه در نخستین مجلس رقص خود شرکت کرد. به همین مناسبت، یک تاج مروارید و الماس عتیقه به او اهدا شد که در ابتدا متعلق به استفانی دو بوهارنه بود.

در طول جنگ جهانی اول، پرنسس عمدتاً در بریتانیای کبیر اقامت داشت، اما اغلب توسط پیک پادشاه بلژیک، آرچیبالد الکساندر گوردون، به والدینش در بلژیک اسکورت می‌شد. در سال ۱۹۱۸، پرنسس، سرگرد گوردون را به خاطر اینکه خرگوشش مارشال سولت را سولت صدا می‌زد، توبیخ کرد. پرنسس توضیح داد که اگر او «گوردون» را صدا بزند، هیچ‌کس نمی‌تواند بفهمد منظورش کیست. با این حال، اگر او را سرگرد گوردون خطاب کند، همه متوجه منظورش می‌شوند زیرا همه می‌دانند سرگرد گوردون کیست.

## ازدواج و فرزندان

در ۸ ژانویه ۱۹۳۰، او با ولیعهد اومبرتو ایتالیا، از دودمان ساووی، در کاخ کوئیرینال در رم ازدواج کرد و بدین ترتیب پرنسس پیه‌مونته (به ایتالیایی: Principessa di Piemonte) شد.

از جمله هدایای عروسی، یک پاروره فیروزه و الماس بود که عروس در مراسم قبل از عروسی به گردن می‌انداخت، و یک پاپیون الماس که به عنوان زینت کمربند در مراسم رسمی به گردن می‌انداخت.

زوج ۴ فرزند آوردند:
* پرنسس ماریا پیا ساووی (۲۴ سپتامبر ۱۹۳۴)، که در ۱۲ فوریه ۱۹۵۵ با شاهزاده الکساندر از یوگسلاوی ازدواج کرد و در سال ۱۹۶۷ طلاق گرفت. چهار فرزند در طول این ازدواج متولد شدند. او در سال ۲۰۰۳ دوباره با شاهزاده میشل از بوربون-پارما ازدواج کرد.
* ویتوریو امانوئل، شاهزاده ناپل (۱۲ فوریه ۱۹۳۷–۳ فوریه ۲۰۲۴)، که در ۷ اکتبر ۱۹۷۱ با مارینا ریکولفی دوریا ازدواج کرد. آنها صاحب یک پسر شدند.
* پرنسس ماریا گابریلا از ساووی (۲۴ فوریه ۱۹۴۰)، که در ۲۱ ژوئن ۱۹۶۹ با رابرت زلینگر دو بالکانی ازدواج کرد و در نوامبر ۱۹۹۰ طلاق گرفت. آنها دارای یک فرزند هستند.
* پرنسس ماریا بئاتریس ساووی (۲ فوریه ۱۹۴۳)، که در ۱ آوریل ۱۹۷۰ با لوئیس رینا-کوروالان دیلون ازدواج کرد و در سال ۱۹۹۸ طلاق گرفت. آنها صاحب یک فرزند بودند.

## پرنسس پیه‌مونته
در اکتبر ۱۹۳۹، پرنسس ماری-خوزه به عنوان رئیس صلیب سرخ ایتالیا منصوب شد. پرنسس و دوشس آئوستا در مراسمی که ماری-خوزه به عنوان رئیس صلیب سرخ ایتالیا منصوب شد، شرکت کردند.

در طول جنگ جهانی دوم، او یکی از معدود کانال‌های دیپلماتیک بین اردوگاه آلمان/ایتالیا و سایر کشورهای اروپایی درگیر در جنگ بود، زیرا او خواهر لئوپولد سوم بلژیک (که توسط نیروهای آلمانی گروگان گرفته شده بود) بود و در عین حال، به عنوان همسر وارث تاج و تخت، با برخی از وزرای کابینه بنیتو موسولینی ارتباط نزدیکی داشت. یک دیپلمات بریتانیایی در رم ثبت کرده است که پرنسس پیمونت تنها عضو خانواده سلطنتی ایتالیا بود که از نظر سیاسی قضاوت خوبی داشت.

معشوقه موسولینی، کلارتا پتاچی، در دفتر خاطرات خود ادعا کرده است که در سال ۱۹۳۷، شاهزاده خانم وقت و همسر وارث تاج و تخت، سعی کرد دیکتاتور را در یک تفریحگاه ساحلی در نزدیکی رم اغوا کند و شکست خورد. با این حال، پسر موسولینی، رومانو، ادعا می‌کند که شاهزاده خانم و دیکتاتور وارد یک رابطه جنسی شدند.

در سال ۱۹۴۳، ولیعهد خود را درگیر تلاش‌های مختلفی برای تنظیم یک معاهده صلح جداگانه بین ایتالیا و ایالات متحده کرد؛ طرف صحبت او از واتیکان، مونسینور جووانی باتیستا مونتینی، یک دیپلمات ارشد که بعدها پاپ پل ششم شد، بود. او همچنین نزد آدولف هیتلر میانجیگری کرد تا برای مردم بلژیک طلب رحمت کند.

تلاش‌های او مورد حمایت پادشاه نبود و امبرتو (حداقل مستقیماً) در آنها دخیل نبود. پس از شکستش (او هرگز با مأموران آمریکایی ملاقات نکرد)، او را به همراه فرزندانش به ساره، در واله دائوستا، فرستادند و از زندگی سیاسی خاندان سلطنتی جدا کردند.

او با پارتیزان‌ها همدردی می‌کرد و در حالی که در سوئیس پناهنده بود، برای آنها اسلحه، پول و غذا قاچاق می‌کرد. او برای انتصاب به عنوان رئیس یک تیپ پارتیزانی نامزد شد، اما نپذیرفت.

## ملکه‌ای برای یک ماه

پس از پیوستن ایتالیا به متفقین در جنگ، پدر شوهر بی‌اعتبار او، پادشاه ویکتور امانوئل سوم، از حکومت کناره‌گیری کرد. شوهرش با عنوان سپهبد کل کشور به عنوان نایب‌السلطنه منصوب شد. او و ماری-خوزه در دوران جنگ به ایتالیا بازگشتند و تأثیر مثبتی بر مردم گذاشتند. با این حال، پادشاه ویکتور امانوئل سوم تا چند هفته قبل از همه‌پرسی از کناره‌گیری خودداری کرد.

پس از کناره‌گیری نهایی پدر شوهرش در ۹ مه ۱۹۴۶، ماری خوزه ملکه همسر ایتالیا شد و تا زمان لغو سلطنت در ۲ ژوئن ۱۹۴۶ که از ۱۲ ژوئن ۱۹۴۶ لازم‌الاجرا شد، در این مقام باقی ماند.

اومبرتو و ماری-خوزه به خاطر کارهایشان در دو سال گذشته مورد تحسین گسترده قرار گرفته بودند و استدلال شده است که اگر ویکتور امانوئل زودتر کناره‌گیری می‌کرد، محبوبیت نسبی آنها می‌توانست سلطنت را نجات دهد. پس از شکست سلطنت (۵۴–۴۶٪)، او و همسرش در ۱۳ ژوئن ۱۹۴۶ کشور را به مقصد تبعید ترک کردند.

## تبعید
در تبعید، خانواده برای مدت کوتاهی در ریویرای پرتغال گرد هم آمدند، اما او و امبرتو از هم جدا شدند. او و چهار فرزندشان خیلی زود به سوئیس رفتند، جایی که او بیشتر عمرش را در آنجا گذراند، در حالی که امبرتو در پرتغال ماند. با این حال، این زوج که هر دو کاتولیک‌های معتقدی بودند، هرگز طلاق نگرفتند. قانون اساسی جمهوری، بازگرداندن سلطنت را ممنوع کرده بود و همچنین بازگشت همه اعضای مرد خاندان ساووی و همچنین ملکه‌های سابق را به خاک ایتالیا ممنوع کرده بود.

## مرگ
او مدتی به همراه کوچک‌ترین دخترش، پرنسس ماریا بئاتریس، و نوه‌هایش در مکزیک زندگی کرد.

ملکه ماری خوزه پس از مرگ همسرش در سال ۱۹۸۳ به ایتالیا بازگشت. او در ۲۷ ژانویه ۲۰۰۱، در سن ۹۴ سالگی، در کلینیکی در تونکس، نزدیک ژنو، بر اثر سرطان ریه درگذشت. او دو برادر و برخی از خواهرزاده‌ها و برادرزاده‌هایش، از جمله پادشاه بودوئن بلژیکی، را به جا گذاشت.

مراسم تشییع جنازه در صومعه اوتکومب، در ساووا در جنوب فرانسه برگزار شد و ۲۰۰۰ عزادار در آن شرکت کردند. در میان آنها، پادشاه آلبرت دوم بلژیکی، پادشاه خوان کارلوس اول اسپانیا و فرح پهلوی، واپسین ملکه ایران، حضور داشتند. او در صومعه «اوتکومب» در کنار همسرش به خاک سپرده شد.

## بنیاد موسیقیایی
ماری-خوزه، مانند مادرش، دوشس الیزابت باواریا، او الهام‌بخش یک مسابقه موسیقی بود. در سال ۱۹۵۹، او بنیاد جایزه آهنگسازی راینه ماری-خوزه (Reine Marie-José) را تأسیس کرد. این بنیاد برای نخستین بار جوایز دوسالانه خود را در سال بعد اهدا کرد. نخستین جایزه در کنکور ۱۹۶۰ به جورجو فراری برای اثرش «چهار طناب از یک آواز» اهدا شد. برندگان بعدی جوایز ویلیام آلبرایت (۱۹۶۸)، گئورگ کاتزر (۱۹۷۸) و خاویر تورس مالدونادو (۲۰۰۰) بوده‌اند. جایزه سال ۲۰۱۷ به جیهیوک چوی اهدا شد.

## افتخارات

### افتخارات دودمانی ملی
*  دودمان ساووی: نشان سنت موریس و لازاروس

### افتخارات خارحی
* : Knight of the Order of the Golden Spur
* : Knight Grand Cross of Justice of the Sovereign Military Order of Malta, Special Class
*  دودمان هابسبورگ: Dame of the Imperial and Royal Order of the Starry Cross, 1st Class
*  خانواده سلطنتی یونان: Dame Grand Cross of the نشان سنت اولگا و سوفیا

### آرم‌ها و نشان‌ها

File:CoA Marie-José of Belgium Queen of Italy.svg|نشان اتحاد شاه اومبرتو دوم و ملکه ماریا-خوزه
File:Royal Monogram of Queen Marie José of Italy.svg|مونوگرام سلطنتی ملکه ماریا-خوزه ایتالیا


## در هنر
### موسیقی
* آهنگ «Terra Promessa» از خواننده هلندی پترا برگر، که نخستین آهنگ از آلبوم او با نام «Eternal Woman» است، دربارهٔ ماری-خوزه است.

## اجداد

## جستارهای وابسته
* آکادمی بلژیک

## اشارات

## پانویس

## پیوند به بیرون

*"Queen Marie-José international musical composition prize", reinemariejose.ch. Retrieved 5 June 2018.
*short biography in the February 2001 issue of ''La Rondine''. Retrieved 5 June 2018.

رده:زادگان ۱۹۰۶ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۲۰۰۱ (میلادی)
رده:اهالی بلژیک در سده ۲۰ (میلادی)
رده:زنان سده ۲۰ (میلادی) اهل بلژیک
رده:زنان سده ۲۱ (میلادی) اهل بلژیک
رده:شاهدخت‌های بلژیک
رده:ملکه‌های همسر ایتالیا
رده:اهالی اوستنده
رده:تبعیدشدگان اهل ایتالیا
رده:افراد سلطنتی تبعیدشده
رده:دختران شاهان
رده:ایتالیایی‌های بلژیکی‌تبار
رده:افراد ایتالیایی آلمانی‌تبار
رده:افراد بلژیکی آلمانی‌تبار
رده:شوالیه‌های مالت