اسحاق نسیم

**اسحاق نسیم** (به انگلیسی: Yitzhak Nissim؛ به عبری: ؛ ۱۸۹۶ – ۹ اوت ۱۹۸۱) خاخام سفاردی و تلمودشناس عراقی‌تبار بود که از ۱۹۵۵ تا ۱۹۷۲ سمت خاخام ارشد سفاردی اسرائیل (ریشون لصیون) را بر عهده داشت. او در بغداد زاده شد و در ۱۹۲۵ به فلسطین مهاجرت کرد.

نسیم در دوران تصدی خود کوشش‌های گسترده‌ای برای نزدیک‌سازی گروه‌های گوناگون یهودی به یکدیگر انجام داد و از جمله نخستین خاخام ارشد بود که از کیبوتص‌های سکولار و اشکنازی‌نشین بازدید کرد. او همچنین با قاطعیت از یهودی بودن جامعهٔ بنی‌اسرائیل هند دفاع کرد. یکی از شناخته‌شده‌ترین اقدام‌های او تحریم مراسم استقبال از پاپ پل ششم در سفرش به اسرائیل در ۱۹۶۴ بود.

## پیشینه و آموزش
اسحاق نسیم در ۱۸۹۶ در بغداد در خانواده‌ای یهودی عراقی با جایگاه اجتماعی بالا به دنیا آمد. در ۱۹۰۶ همراه خانواده به فلسطین رفت، اما پس از چند سال به بغداد بازگشت. در جوانی در کنار بازرگانی، به پژوهش در هلاخا (شریعت یهودی) پرداخت و با خاخام‌های سرزمین اسرائیل، لهستان و آلمان در تماس بود و به‌سرعت به عنوان مرجعی هلاخایی شناخته شد.

آموزش دینی او در عراق زیر نظر خاخام‌های بزرگ و از جمله خاخام صادقه حوصین صورت گرفت. او در ۱۹۲۵ به‌طور قطعی به فلسطین مهاجرت کرد و نزد تلمودشناس نامدار شلومو آلفاندری به تحصیل ادامه داد. در سال بعد، مجموعهٔ پاسخ‌های هلاخایی (رسپونسا) صادقه حوصین را با عنوان «صدقه و مشپط» (؛ به معنای «عدالت و داوری») با مقدمه و شرح خود منتشر کرد. در ۱۹۴۷ بسیاری از نوشتارهای هلاخایی او در مجموعه‌ای با عنوان «عین هطوو» (؛ به معنای «شراب نیکو») گردآوری شد. خانهٔ او محل گردهمایی دانشمندان هلاخا و تلمود بود و کتابخانهٔ یهودی‌شناسی او یکی از بهترین‌ها در جهان به‌شمار می‌رفت.

## خاخام ارشد سفاردی اسرائیل
در ۱۹۵۵ نسیم به‌رغم آنکه پیش از آن از کنش‌گری اجتماعی پرهیز می‌کرد، به سمت خاخام ارشد سفاردی اسرائیل برگزیده شد و جانشین خاخام بن-صهیون میر های اوزیل گردید. از همان آغاز به عنوان اندیشمندی مستقل شناخته شد که سخنان و اقدام‌هایش گاه واکنش رهبران سیاسی را برمی‌انگیخت. او بر استقلال سیاسی خاخام‌خانهٔ بزرگ پافشاری می‌کرد.

نسیم تلاش فراوانی برای پل زدن میان گروه‌های گوناگون جامعهٔ اسرائیل کرد. به عنوان حسن نیت، از چندین کیبوتص بازدید کرد که در آن زمان زیر نفوذ ایدئولوژی ضدروحانیت بودند. همچنین با نمایندگان یهودیان پراکنده در کشورهای مختلف دیدار کرد و در سخنرانی‌هایش از عبارت‌های کوتاه و روشن بهره می‌گرفت تا برای افرادی که با پیچیدگی‌های هلاخایی آشنا نبودند قابل فهم باشد.

### دفاع از بنی‌اسرائیل هند
اندکی پیش از انتخاب نسیم به مقام خاخام ارشد، بحثی دربارهٔ یهودی بودن جامعهٔ بنی‌اسرائیل هند درگرفته بود. برخی خاخام‌ها یهودی بودن آنان را نمی‌پذیرفتند، اما نسیم با قاطعیت از یهودی بودن ایشان دفاع کرد.

### تحریم بازدید پاپ پل ششم
در ۱۹۶۴ پاپ پل ششم به اسرائیل سفر کرد اما از دیدار با سران دینی دیگر سر باز زد و خواست آنان نزد او بروند. نسیم در اعتراض به این رفتار، مراسم استقبال از پاپ در مجدو را تحریم کرد. او اعلام کرد حاضر است با پاپ دیدار کند به شرط آنکه اگر خاخام ارشد به رم سفر کند، برخوردی متقابل صورت گیرد. دلیل اصلی این اقدام آن بود که اگر خاخام ارشد اسرائیل بدون پاسخ متقابل از سوی رهبر کلیسای کاتولیک به استقبال او می‌رفت، تصویری از فرودستی یهودیت در برابر مسیحیت پدید می‌آمد. درستی این تصمیم نسیم در نهایت حتی از سوی منتقدان نخستین نیز پذیرفته شد.

## پس از جنگ شش‌روزه
پیش از جنگ شش‌روزه ۱۹۶۷، خاخام نسیم پیوسته با اندوه به نبود یهودیان در شهر قدیمی اورشلیم و محرومیت آنان از دسترسی به کوه معبد اشاره می‌کرد. پس از جنگ شش‌روزه، دادگاه عالی خاخامی را به شهر قدیمی منتقل کرد تا نشست‌های آن در همان مکانی برگزار شود که در دوران پادشاهی‌های مستقل یهودی، سنهدرین در آن تشکیل جلسه می‌داد.

## سال‌های پایانی
نسیم ۱۸ سال سمت خاخام ارشد سفاردی اسرائیل را بر عهده داشت و در ۱۹۷۲ جای خود را به عووادیه یوسف سپرد. در ۱۹۷۶ دانشگاه بار-ایلان به او دکترای افتخاری اعطا کرد. او در روز نهم آو ۵۷۴۱ عبری (۹ اوت ۱۹۸۱) درگذشت.

## خانواده
پسر اسحاق نسیم، موشه نسیم، از رهبران نخست حزب لیبرال اسرائیل و سپس بلوک لیکود بود. پسر دیگر او مئیر بنیاهو پژوهشگری شناخته‌شده بود.

## پیوند به بیرون
* وبگاه یادبود اسحاق نسیم

## منابع

* 
* 
* 

رده:زادگان ۱۸۹۶ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۱۹۸۱ (میلادی)
رده:عراقی‌های مهاجرت‌کرده به اسرائیل
رده:مقاله‌های خرد مردم عراق
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند