ارتباطات در فلسطین

**ارتباطات در فلسطین** دربرگیرندهٔ خدمات تلفن، رادیو، تلویزیون و اینترنت در سرزمین‌های فلسطین (شامل نوار غزه و کرانه باختری) است. این بخش با چالش‌های گسترده‌ای روبه‌روست و به‌طور چشمگیری از استانداردهای جهانی عقب‌تر است. چشم‌انداز ارتباطاتی فلسطین عمدتاً به دلیل محدودیت‌های ناشی از پیمان‌های اسلو دچار موانع شده‌است؛ این پیمان‌ها بهره‌گیری از فرکانس‌های طیفی برای ارتباطات بی‌سیم را بدون تأیید مقامات اسرائیلی ممنوع کرده‌اند.

فلسطین پس از مذاکرات پیگیرانه توانست فرکانس‌های نسل سوم (3G) را به دست آورد، اما این فناوری تنها در کرانه باختری در دسترس قرار گرفت و نوار غزه همچنان به فناوری نسل دوم (2G) محدود ماند. در ۶ ژانویه ۲۰۲۶، اسرائیل ارتقای خدمات تلفن همراه نسل چهارم (4G) را برای فلسطینیان در کرانه باختری مجاز کرد. تسلط اسرائیل بر فرکانس‌های طیفی فلسطین، توان بالقوهٔ رشد بخش ارتباطات را به شدت محدود کرده‌است.

## مخابرات
### زیرساخت و ارائه‌دهندگان خدمات
* **[[فهرست پیش‌شماره تلفنی کشورها|پیش‌شماره کشوری]]:** ۹۷۰+ یا ۹۷۲+

بخش مخابرات فلسطین از ترکیبی از شرکت‌های دولتی و خصوصی تشکیل شده که خدمات تلفن ثابت، تلفن همراه و اینترنت ارائه می‌دهند. سه شرکت اصلی بر این بخش تسلط دارند:
* **گروه پالتل**: گروه پالتل از طریق شرکت‌های تابعهٔ خود خدمات تلفن ثابت، اینترنت و تلفن همراه ارائه می‌دهد. پالتل بزرگ‌ترین شرکت مخابراتی فلسطین است و بیش از ۴۰۰٬۰۰۰ مشترک تلفن ثابت دارد.
* **جوال**: جوال شرکت تابعهٔ پالتل و پیشرو در ارائهٔ خدمات تلفن همراه در فلسطین است که به بیش از ۳ میلیون فلسطینی در کرانه باختری و نوار غزه خدمات ارائه می‌دهد. با این حال، خدمات جوال به دلیل محدودیت‌های فرکانسی در مقایسه با دیگر اپراتورهای خاورمیانه‌ای محدودتر بوده‌است.
* **[[اوریدو فلسطین]]** (پیش‌تر الوطنیه موبایل): این شرکت در سال ۲۰۰۹ به‌عنوان دومین ارائه‌دهندهٔ خدمات تلفن همراه وارد بازار شد و بیش از ۱٫۵ میلیون مشترک دارد. هر دو شرکت همچنان با محدودیت‌های نظارتی و فرکانسی مشابهی روبه‌رو هستند.

اتصال اینترنتی در فلسطین عمدتاً از طریق ترکیبی از شبکه‌های ثابت و همراه فراهم می‌شود. هرچند دسترسی به اینترنت پهن‌باند وجود دارد، سرزمین‌های فلسطینی همچنان سرعت‌های اینترنتی پایین‌تری نسبت به مناطق همسایه تجربه می‌کنند که عمدتاً ناشی از نبود شبکه‌های همراه پیشرفته و محدودیت‌های تجهیزات و فرکانس‌ها است.

### رادیو و تلویزیون
ایستگاه‌های تلویزیونی و رادیویی عمدتاً توسط دو نهاد اداره می‌شوند: شرکت پخش فلسطین و حماس. شرکت پخش فلسطین رادیو صدای فلسطین، تلویزیون فلسطین و شبکهٔ ماهواره‌ای فلسطین را اداره می‌کند. حماس نیز تلویزیون الاقصی و رادیو صدای الاقصی را بهره‌برداری می‌کند. ده‌ها پخش‌کنندهٔ خصوصی دیگر نیز وجود دارند. شبکه‌های تلویزیونی پخش رایگان عربی نیز از محبوبیت بالایی برخوردارند و بینندگان به شبکه‌هایی مانند الجزیره قطر دسترسی دارند.

در ۱ اکتبر ۱۹۹۹، اتحادیهٔ بین‌المللی مخابرات بلوک فراخوان E4A تا E4Z را به فلسطین اختصاص داد. شماره‌های دنبالهٔ هواپیماها، ایستگاه‌های رادیوآماتوری، کشتی‌ها و دیگر تأسیسات رادیویی دارای مجوز تشکیلات خودگردان فلسطین نشانه‌های فراخوان با پیشوند «E4» خواهند داشت.

## پیشینهٔ تحول بخش مخابرات
از سال ۱۹۶۷ تا ۱۹۹۵ بخش مخابرات فلسطین تحت کنترل و مدیریت اسرائیل قرار داشت. در سال ۱۹۹۳، سازمان آزادی‌بخش فلسطین پیمان‌های اسلو را امضا کرد که بخش مخابرات را تنظیم و به اسرائیل حق کنترل و اعطای فرکانس‌های جدید سلولی را داد. در سال ۱۹۹۵، اسرائیل مسئولیت مخابرات ثابت را به تشکیلات خودگردان فلسطین واگذار کرد و در سال ۱۹۹۶ قانون شمارهٔ ۳ مخابرات سلکی و لاسلکی به تصویب رسید. در سال ۱۹۹۷، تشکیلات خودگردان قرارداد انحصاری را به شرکت پالتل برای فعالیت در فلسطین اعطا کرد.

در سال ۱۹۹۹، اسرائیل نخستین فرکانس‌ها را برای فعالیت شرکت جوال (زیرمجموعهٔ پالتل) در بخش ارتباطات بی‌سیم اختصاص داد، با این شرط که فرکانس‌ها با شرکت‌های اسرائیلی به اشتراک گذاشته شوند. در سال ۲۰۰۷، تشکیلات خودگردان مجوزهای لازم را برای فعالیت شرکت الوطنیه موبایل (که در سال ۲۰۱۸ به اوریدو فلسطین تغییر نام داد) صادر کرد. در سال ۲۰۰۹، اسرائیل فرکانس‌های لازم را تنها برای فعالیت این شرکت در کرانه باختری فراهم ساخت. در سال ۲۰۱۵، اسرائیل با اعطای فرکانس‌های نسل سوم به فلسطینیان موافقت کرد که تنها در کرانه باختری قابل بهره‌برداری بود.

### پیامدهای اقتصادی
محدودیت‌های اعمال‌شده بر بخش مخابرات زیان‌های اقتصادی چشمگیری به فلسطین وارد کرده‌است. شرکت‌های فلسطینی ارائه‌دهندهٔ خدمات تلفن همراه سالانه در حدود ۸۰ تا ۱۰۰ میلیون دلار به دلیل عدم دسترسی به فناوری‌های پیشرفته ضرر می‌کنند. بخش مخابرات به‌عنوان موتور محرک توسعه نقشی کلیدی در پشتیبانی از دیگر بخش‌ها از جمله صنعت، کشاورزی و بهداشت ایفا می‌کند و محدود بودن آن مانعی بر سر راه توسعهٔ همه‌جانبهٔ فلسطین است.

## سانسور
فناوری دیجیتال در سرزمین‌های فلسطینی روش‌های نوینی از کنترل حکومتی را گسترش داده‌است. سرکوب اکنون از راه نظارت، سانسور و آزار اینترنتی اعمال می‌شود. ابزارهای دیجیتال نظارت سریع‌تر و گسترده‌تر بر ارتباطات را امکان‌پذیر ساخته‌اند که اغلب پیش‌زمینهٔ بازداشت یا اقدامات تنبیهی دیگر هستند.

در سال ۲۰۰۸، سازمان اوپن‌نت اینیشیتیو اعلام کرد که دسترسی به اینترنت در سرزمین‌های فلسطینی نسبتاً باز باقی مانده، هرچند فیلترکردن اجتماعی محتوای غیراخلاقی در نوار غزه اعمال شده‌است. اینترنت در کرانه باختری تقریباً بدون فیلتر بود، به‌جز یک وب‌گاه خبری که در حدود شش ماه از اواخر سال ۲۰۰۸ مسدود شد.

در ۲۳ آوریل ۲۰۱۲، بنیاد مرزهای الکترونیکی فهرستی از وب‌گاه‌های سانسورشده توسط برخی ارائه‌دهندگان اینترنت فلسطینی را منتشر کرد. در همان روز، پروژه تور اعلام کرد که شاهد سانسور سیاسی در بیت‌لحم است.

در مه ۲۰۱۲، خبرگزاری معا ادعا کرد که تشکیلات خودگردان فلسطین بی‌سروصدا به ارائه‌دهندگان اینترنت دستور داده تا دسترسی به وب‌گاه‌های خبری منتقد محمود عباس را مسدود کنند.

## پست
پست فلسطین مسئول ارائهٔ خدمات پستی در کرانه باختری است، در حالی که وزارت مخابرات و اقتصاد دیجیتال فلسطین مسئول خدمات پستی در نوار غزه است. نامه‌های بین‌المللی به مقصد کرانه باختری معمولاً از مسیر اردن و اسرائیل عبور می‌کنند و نامه‌های مقصد غزه تنها از مسیر اسرائیل ارسال می‌شوند. تأخیرهای مکرری در ارسال و دریافت نامه‌ها از فلسطین رخ می‌دهد.

## جنگ غزه و ارتباطات
در جریان جنگ غزه، شرکت مخابراتی پالتل در بیشتر شش هفتهٔ نخست جنگ شبکه‌های خود را فعال نگه داشت. این شرکت یک مرکز عملیات شبکه در رام‌الله دارد. تا سال ۲۰۲۳، پالتل ۷۵۰ کارمند در نوار غزه داشت که وظایفی مانند تعمیر و سوخت‌رسانی به ژنراتورها را بر عهده داشتند. پنج نفر از کارکنان پالتل در این درگیری کشته شدند. شبکه‌های پالتل برای هماهنگی خدمات اضطراری و کمک‌های بشردوستانه و نیز مستندسازی شرایط داخل غزه ضروری بودند.

پالتل با آموختن از جنگ‌های پیشین در غزه، تدابیر پیشگیرانه‌ای اندیشیده بود: دفن کابل‌ها تا عمق ۲۶ پا (حدود ۸ متر) و داشتن منابع متعدد برق شامل باتری، پنل‌های خورشیدی و ژنراتور. با این حال، پالتل در نهایت وابسته به اسرائیل است، زیرا دو کابل اصلی فیبر نوری آن از خاک اسرائیل عبور می‌کند. اسرائیل پیش‌تر دو بار مخابرات را با دست‌کاری این کابل‌ها قطع کرده بود.

در ۳ نوامبر ۲۰۲۳، سرویس جهانی بی‌بی‌سی یک سرویس رادیویی اضطراری برای غزه راه‌اندازی کرد که از طریق امواج بلندبرد AM از ایستگاه رلهٔ شرق مدیترانه پخش می‌شد تا آگاهی‌هایی دربارهٔ آخرین تحولات و راهنمایی‌های ایمنی برای دسترسی به پناهگاه، غذا و آب در اختیار شنوندگان قرار دهد.

در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۳، به دلیل کمبود سوخت، خدمات اینترنت و تلفن در غزه قطع شد. این امر به تعلیق کاروان‌های کمک‌های بشردوستانه نیز انجامید، زیرا سازمان‌های بشردوستانه امکان برقراری ارتباط نداشتند. در ۱۸ نوامبر، پس از ورود مقداری سوخت و اختصاص آن به بخش مخابرات، خدمات تا حدی بازیابی شد. در ۲۱ نوامبر، حملهٔ هوایی اسرائیل به یک دکل مخابراتی در شمال غزه منجر به قطع کامل مخابرات در آن منطقه شد.

### سیم‌کارت‌های الحاقی
سازمانی به نام  با اهدای سیم‌کارت‌های الحاقی (eSIM) دسترسی اینترنتی برای ساکنان غزه فراهم می‌کند و به آن‌ها امکان اتصال به شبکه‌های خارج از غزه را می‌دهد. تا دسامبر ۲۰۲۳، در حدود ۲۰۰٬۰۰۰ نفر از ساکنان غزه (نزدیک به ۱۰ درصد جمعیت) از طریق سیم‌کارت الحاقی به اینترنت دسترسی یافتند.

تا اوت ۲۰۲۴، بر پایهٔ منابع فلسطینی، بیش از ۷۰ درصد زیرساخت‌های مخابراتی از کار افتاده بودند. تا ژوئن ۲۰۲۵، پالتل همچنان خدمات اینترنت و تلفن ثابت محدودی در جنوب غزه ارائه می‌داد. از آغاز درگیری دست‌کم ۱۰ قطعی ارتباطی رخ داده بود. نبود مخابرات پایدار تلاش‌های امدادگران و سازمان‌های بشردوستانه را به شدت با مشکل مواجه ساخته‌است.

## جستارهای وابسته
* محاصره نوار غزه
* سرزمین‌های فلسطینی
* آپارتاید اسرائیلی
* پست فلسطین

## منابع

* 
* 

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه رسمی گروه پالتل
* وب‌گاه رسمی اوریدو فلسطین

رده:همه مقاله‌های دارای عبارت‌های بدون منبع
رده:مقاله‌های دارای شرح مختصر
رده:شرح مختصر با شرح ویکی‌داده خالی