توافق ریاض

**توافق ریاض** ()، در ۵ نوامبر ۲۰۱۹ در ریاض، پایتخت عربستان سعودی، بین عبدربه منصور هادی، نماینده کابینه یمن تحت حمایت عربستان سعودی، محمد بن زاید آل نهیان، نماینده امارات متحده عربی، و عیدروس الزبیدی، نماینده شورای انتقالی جنوب تحت حمایت امارات متحده عربی امضا شد. این توافقنامه پس از درگیری‌های جنوب یمن در اوت ۲۰۱۹، با هدف پایان دادن به جنگ و ایجاد جبهه‌ای متحد علیه حوثی‌های تحت حمایت ایران که در شمال کشور تسلط دارند، امضا شد.

## جزئیات
این توافق‌نامه حول محور به رسمیت شناختن مشروعیت شورای انتقالی جنوب توسط دولت یمن و اجازه ورود آنها به دولت در ازای خروج نظامی شورای انتقالی جنوب از عدن و واگذاری برخی از کنترل‌های امنیتی در جنوب کشور بود. این توافق‌نامه همچنین تعدادی تغییر در وضعیت سیاسی یمن ایجاد کرد. مهم‌ترین آنها تغییر حداکثر تعداد وزرا در کابینه از ۳۰ نفر به ۲۴ نفر بود و تصریح کرد که از این مناصب کابینه، باید به‌طور مساوی بین یمنی‌های شمالی و جنوبی توزیع شوند. همچنین دستور داده شد که نیروهای دولتی و شورای انتقالی جنوب از عدن خارج شوند و امنیت داخل شهر توسط ارتش عربستان سعودی نظارت شود. علاوه بر این، قرار بود تمام واحدهای نظامی و امنیتی شورای انتقالی جنوب تحت نظر وزارتخانه‌های کشور و دفاع یمن ادغام شوند.

## پیامدها
مفاد این توافق‌نامه تا حد زیادی اجرا نشده و تغییر چندانی ایجاد نکرده است. در حالی که این توافق‌نامه در برقراری آتش‌بس‌های محلی در استان ابین موفق بوده است، تقریباً تمام اهداف اصلی آن نادیده گرفته شده و اجرا نشده و تمام مهلت‌های تعیین‌شده در توافق‌نامه از دست رفته است. یک سال پس از امضای توافق‌نامه، کابینه وحدت ملی تشکیل شد و فرمانداران جدیدی برای دو استان شبوه و عدن منصوب شدند، با این حال، نیروهای دولتی و شورای انتقالی جنوب هیچ‌کدام از عدن عقب‌نشینی نکردند، فرمانداران اکثر استان‌ها تغییر نکرده‌اند و واحدهای نظامی و امنیتی شورای انتقالی جنوب تحت نظر وزارتخانه‌های کشور و دفاع یمن ادغام نشده‌اند. این توافق‌نامه عملاً با تقسیم *عملی* کشور بین شورای انتقالی جنوب و دولت یمن به پایان رسید و نتوانست وحدت ملی مورد نظر خود را ایجاد کند. جناح‌های سیاسی مخالف نیز از آتش‌بس ناشی از این توافق‌نامه به عنوان فرصتی برای ربودن و ترور تعدادی از مخالفان سیاسی خود در عدن، به‌ویژه مخالفان شورای انتقالی جنوب و حزب الاصلاح، استفاده کردند. در ۱ ژانویهٔ ۲۰۲۰، شورای انتقالی جنوب از مشارکت در کمیته‌های مشترکی که برای اجرای این توافق‌نامه فعالیت می‌کردند، انصراف داد و در ۲۵ اوت همان سال، پس از نظامی‌سازی مجدد استان ابین، شورای انتقالی جنوب رسماً مشارکت خود را در تمام مذاکرات مربوط به اجرای این توافق‌نامه به حالت تعلیق درآورد.

## واکنش‌های بین‌المللی
* : محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، از این توافق تمجید کرد و آن را «گامی مهم در جهت دستیابی به راه‌حل سیاسی برای پایان دادن به جنگ یمن» خواند.
* : سازمان ملل متحد از این توافق استقبال کرد و آن را «گامی اساسی به سوی یک راه‌حل سیاسی پایدار برای درگیری در یمن» خواند.
* : وزارت امور خارجه ایران این توافق را محکوم کرد و اظهار داشت که «امضای چنین اسنادی به هیچ وجه به حل مشکلات یمن کمکی نخواهد کرد».
* : امارات متحده عربی ابراز امیدواری کرد که این توافق به اجرای یک راه حل سیاسی برای بحران یمن منجر شود.
* : محمد علی حوثی، رئیس‌جمهور *دفاکتوی* دولت تحت رهبری حوثی‌ها در صنعا، اظهار داشت که این توافق به نفع مردم یمن نیست.
* : سخنگوی شورای انتقالی جنوب اعلام کرد که این توافق «گامی استراتژیک در جهت دستیابی به پروژه شورای انتقالی جنوب و اهداف آن برای آزادسازی و استقلال» است.
* : عبدربه منصور هادی، رئیس‌جمهور یمن، حمایت خود را از این توافق اعلام کرد و از عربستان سعودی برای اجرای آن درخواست کمک کرد.
* : جنبش جنوب یمن، بیانیه‌ای صادر کرد و ضمن رد این توافق، خواستار اخراج نیروهای اماراتی و سعودی از جنوب یمن شد.
*  دیده‌بان حقوق بشر: این توافق‌نامه توسط دیده‌بان حقوق بشر به دلیل عدم رسیدگی به موارد نقض حقوق بشر توسط نیروهای امنیتی یمن مورد انتقاد قرار گرفت.

## منابع

## پیوند به بیرون
* 
* 

رده:بحران یمن
رده:عربستان سعودی در ۲۰۱۹ (میلادی)
رده:معاهده‌های صلح
رده:یمن در ۲۰۱۹ (میلادی)