نخبگان لیبرال

**نخبگان لیبرال** (به انگلیسی: ) که با نام‌های **نخبگان کلان‌شهری** (به انگلیسی: ) و **نخبگان ترقی‌خواه** (به انگلیسی: ) نیز شناخته می‌شود، اصطلاحی است برای توصیف افرادی با گرایش‌های سیاسی لیبرال که تحصیلاتشان به‌طور سنتی راه دستیابی به ثروت و قدرت را برایشان گشوده و نخبگان مدیریتی جامعه را تشکیل می‌دهند. این اصطلاح بیشتر به‌صورت تحقیرآمیز به کار می‌رود و بر این نکته تأکید دارد که کسانی که مدعی پشتیبانی از منافع طبقه کارگر هستند، خود از اعضای طبقه حاکم به‌شمار می‌آیند و از نیازهای واقعی مردمی که ادعای حمایت از آنان را دارند بی‌خبرند.

این مفهوم نخست در ایالات متحده آمریکا پدید آمد و سپس به دیگر کشورهای انگلیسی‌زبان و غیرانگلیسی‌زبان گسترش یافت. در بسیاری از کشورها اصطلاح «نخبگان کلان‌شهری» رواج بیشتری دارد، زیرا واژه «لیبرال» بسته به بافتار سیاسی هر کشور می‌تواند معناهای متفاوت و گاه متضادی داشته باشد. این اصطلاح گاه به‌صورت کنایه‌ای برای اشاره به فضیلت‌فروشی و گاه به‌عنوان ابزار بلاغی پوپولیستی علیه روشنفکران و نخبگان فرهنگی به کار می‌رود.

## کاربرد در کشورهای گوناگون
### ایالات متحده
در ایالات متحده، شیوه زندگی نخبگان لیبرال بارها در فرهنگ عامه بازتاب یافته‌است. دیو بری، ستون‌نویس آمریکایی، کلیشه‌های رایج دربارهٔ جمهوری‌خواهان و دموکرات‌ها را این‌گونه خلاصه کرد: «آیا واقعاً باور داریم که همه ساکنان ایالت‌های قرمز نژادپرستان نادان و متعصبند؛ یا همه ساکنان ایالت‌های آبی افراد بی‌خدای غیرمیهن‌پرست و عصبی‌مزاج سبزی‌خوارند؟»

کسانی که نخبه‌گرایی را با کنش‌های فکری و حرفه‌های دانشگاهی یکسان می‌پندارند، غالباً به این نکته اشاره می‌کنند که بیشتر روشنفکران آمریکایی — که عمدتاً به طبقه متوسط بالا تعلق دارند نه طبقه بالا — گرایش لیبرالی دارند. بر پایه پژوهشی در سال ۲۰۰۵ حدود ۷۲ درصد از استادان دانشگاه‌های آمریکا خود را لیبرال معرفی کردند و این رقم در دانشگاه‌های لیگ آیوی به ۸۷ درصد می‌رسید.

منتقدان بر این باورند که نخبگان لیبرال آمریکا با ناشکیبایی شدید نسبت به دیدگاه‌های دگراندیش شناخته می‌شوند. یکی از نمونه‌های پرآوازه، سخنرانی هیلاری کلینتون در کارزار انتخاباتی ۲۰۱۶ بود که در آن بخشی از هواداران دونالد ترامپ را «سبد بیچارگان» (به انگلیسی: ) خواند و آنان را نژادپرست، جنسیت‌گرا و بیگانه‌هراس نامید.

### کانادا
خبرگزاری سی‌بی‌سی کانادا گزارشی از گردهمایی هواداران داگ فورد، نخست‌وزیر انتاریو، منتشر کرد که در آن یکی از هواداران، نخبگان را «کسانی که خود را از من بهتر می‌دانند» توصیف کرد. داگ فورد خود نخبگان را «مردمی که به شهروندان عادی از بالا نگاه می‌کنند و گمان می‌برند باهوش‌ترند و بهتر می‌دانند چگونه باید زندگی کنیم» معرفی کرد. الکس مارلند از دانشگاه یادبود نیوفاندلند نیز در جستاری با عنوان «تصویر برند نخست‌وزیر کانادا جاستین ترودو در بافتار بین‌المللی» که در ریسرچ‌گیت منتشر شد، به محبوبیت ترودو نزد «نخبگان لیبرال در کلان‌شهرها» اشاره کرد.

### چین و تایوان
اصطلاح «بایزوئو» (به چینی: ؛ به معنای «چپ سفید») در چین برای اشاره به اندیشه‌های چپ‌گرای لیبرالی به کار می‌رود که معمولاً با سفیدپوستان جهان غرب پیوند داده می‌شود. این اصطلاح چنین اندیشه‌هایی را غیرواقع‌بینانه، بی‌ارتباط با واقعیت و همراه با فضیلت‌فروشی توصیف می‌کند. این اصطلاح در تایوان نیز رواج گسترده‌ای دارد و به‌ویژه به سفیدپوستان غربی با تحصیلات بالا اشاره دارد که دیدگاه‌های لیبرالی و انتظارات غیرواقع‌بینانه از جهان واقعی دارند و وسواس‌گونه از اقلیت‌ها دفاع می‌کنند حتی آنگاه که آن اقلیت‌ها خود احساس تهدید نمی‌کنند.

#### هنگ‌کنگ
در هنگ‌کنگ اصطلاح «زوگاائو» (به چینی: ؛ یوت‌پینگ: zo2 gaau1) به معنای تحت‌اللفظی «چپ احمق» به کار می‌رود. این واژه از دهه ۲۰۱۰ میلادی در گفتمان سیاسی هنگ‌کنگ پدیدار شد و به کسانی اشاره دارد که صلح، برابری و پرهیز از خشونت را به شیوه‌ای غیرواقع‌بینانه تبلیغ می‌کنند تنها برای ارضای احساس برتری اخلاقی خود.

### هند
در هند، اصطلاح «نخبگان لیبرال» برای توصیف نهاد حاکم انگلیسی‌زبان با گرایش چپ به کار می‌رود که به سوسیالیسم نهرویی و مارکسیسم وابسته است و از زمان استقلال هند در سال ۱۹۴۷ بخش بزرگی از نخبگان فکری و طبقه سیاسی حاکم کشور را تشکیل داده‌است. کنگره ملی هند که اغلب «حزب بزرگ قدیمی» هند نامیده می‌شود، حزبی چپ‌لیبرال است که بر سیاست هند در بیشتر دوران استقلال چیره بوده‌است.

### کره جنوبی
«چپ‌گرای گانگنام» (به کره‌ای: ؛ هانجا: 江南左派) اصطلاحی سیاسی در کره جنوبی است که به طبقه تحصیل‌کرده و پردرآمد با گرایش‌های چپ‌لیبرال اشاره دارد. این گروه عمدتاً از اعضای طبقه بالای «نسل ۳۸۶» تشکیل شده و نام خود را از منطقه ثروتمند گانگنام در سئول گرفته‌است. در کره جنوبی این اصطلاح هم‌معنای «لیبرال لیموزین‌سوار» (به کره‌ای: ) به کار می‌رود.

چپ‌گرایان گانگنام از جریان‌های سنتی سوسیالیستی و سوسیال‌دموکرات کره جنوبی که بر جنبش کارگری متمرکزند متمایز شمرده می‌شوند. این اصطلاح برای توصیف سیاستمداران لیبرال کشورهای دیگر نیز به کار رفته‌است؛ برای نمونه امانوئل مکرون و جو بایدن در رسانه‌های کره جنوبی «چپ‌گرای گانگنام» خوانده شده‌اند.

### مالزی
در مالزی اصطلاح «حباب بنگسر» (به انگلیسی: ) برای توصیف جوانان ثروتمند مالایی با تحصیلات بالا و درآمد زیاد به کار می‌رود که عمدتاً در منطقه بنگسر دره کلنگ ساکنند. این اصطلاح نخست از سوی چپ‌گرایان برای انتقاد از لیبرال‌هایی به کار رفت که فاقد تحلیل طبقاتی بودند، اما به‌زودی برای مالایی‌هایی نیز به کار گرفته شد که اندیشه‌های ترقی‌خواهانه غربی را پذیرفته بودند. این گروه معمولاً از موضوعاتی مانند حقوق دگرباشان جنسی (موضوعی تابو در مالزی)، حقوق بشر، سکولاریسم و مسائل نژادی پشتیبانی می‌کند و در شبکه‌های اجتماعی بیشتر توییتر را به‌جای فیسبوک — که فضای محافظه‌کاران است — به کار می‌برد. این گروه عموماً از ائتلاف حزب پاکاتان هاراپان حمایت می‌کند.

### فیلیپین
واژه «دیلاوان» (به تاگالوگ: ؛ به معنای «زردها») در زبان تاگالوگ اشاره به رنگ زرد لیبرالیسم دارد و از دهه ۱۹۸۰ میلادی به‌صورت تحقیرآمیز برای وفاداران حزب لیبرال فیلیپین و افراد هم‌سو با آن به کار می‌رود. این افراد غالباً با نخبگان اشرافی انگلیسی‌زبان پیوند داده می‌شوند.

انقلاب قدرت مردم سال ۱۹۸۶ (موسوم به انقلاب زرد) از سوی منتقدان «انقلاب صرف نخبگان» و نه «انقلاب تمام مردم» خوانده شده‌است. این واژه در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۱۶ فیلیپین میان هواداران سرسخت رودریگو دوترته رواج دوباره یافت.

در ژانویه ۲۰۰۱ اعتراضات ادسا دو که منتقدان آن را نمایندگی‌نکردن توده مردم و نخبه‌گرایانه بودن خوانده‌اند، به کناره‌گیری جوزف استرادا، رئیس‌جمهور فیلیپین وقت، و جایگزینی گلوریا آرویو انجامید. آرویو که در خارج از کشور تحصیل کرده و به چند زبان تسلط داشت، در محافل نخبگان لیبرال بسیار ارج‌گذاشته می‌شد، در حالی که استرادا — دانشگاه‌ناتمام و با تسلط اندک به انگلیسی — چنین جایگاهی نداشت. استرادا پس از آن از هواداران رودریگو دوترته شد و نگرانی خود را از آن ابراز کرد که دوترته نیز مانند خودش ممکن است به دست کسانی که او سال‌ها پیش «ثروتمندان عطرآگین» خوانده بود از قدرت برکنار شود.

### فرانسه
در فرانسه اصطلاحات «نخبه ترقی‌خواه» (به فرانسوی: ) و «نخبه کلان‌شهری» (به فرانسوی: ) رایج است. جوئل کاتکین، نویسنده آمریکایی، در سال ۲۰۱۹ نوشت که نخبگان در بیست سال گذشته دیدگاه‌هایی دربارهٔ مسائل اجتماعی و زیست‌محیطی پذیرفته‌اند که اساساً با سرمایه‌داری رقابتی و بقای طبقه متوسط پویا در تناقض است. به باور او، دستور کار زیست‌محیطی نخبگان ترقی‌خواه به فقیرتر شدن طبقات پایین و میانی انجامیده و زمینه‌ساز رویدادهایی چون برگزیت، انتخاب دونالد ترامپ در ۲۰۱۶ و برآمدن حکومت‌های غیرلیبرال در اروپای شرقی شده‌است.

## کاربرد تحقیرآمیز و یهودستیزی رمزگذاری‌شده
اصطلاح «نخبگان لیبرال» در برخی بافتارها به‌عنوان شکلی از یهودستیزی رمزگذاری‌شده (به انگلیسی: ) نیز شناسایی شده‌است. منتقدان اشاره کرده‌اند که کاربرد این اصطلاح در برخی موارد با کلیشه‌های ضدیهودی دربارهٔ کنترل رسانه‌ها، دانشگاه‌ها و نهادهای مالی هم‌پوشانی دارد.

## مفاهیم مرتبط
اصطلاح «نخبگان لیبرال» با مفاهیم مشابهی در زبان‌ها و فرهنگ‌های گوناگون پیوند دارد. در آلمانی از واژه «سالون‌بلشویست» (به آلمانی: ) و «جناح توسکانی» (به آلمانی: ) بهره گرفته می‌شود. در فرانسوی اصطلاح «چپ خاویاری» (به فرانسوی: ) و «بورژوا-بوهمی» (به فرانسوی: ) رواج دارد. همه این اصطلاحات بر شکاف ادعایی میان موضع‌گیری‌های ترقی‌خواهانه نخبگان و شیوه زندگی مرفه آنان تأکید می‌ورزند.

## جستارهای وابسته
* لیبرالیسم
* لیبرالیسم اجتماعی
* فضیلت‌فروشی
* الیگارشی
* طبقه حاکم
* طبقه کارگر

## منابع

* 
* 
* 

رده:ترقی‌خواهی
رده:لیبرالیسم اجتماعی
رده:واژگان سیاسی ایالات متحده آمریکا
رده:واژگان سیاسی در کانادا
رده:واژگان سیاسی در هند
رده:جامعه بالادست
رده:فرهنگ طبقه بالا
رده:شهرنشینی
رده:صفحه‌های دارای محتوای کره‌ای
رده:لیبرالیسم محافظه‌کار
رده:لیبرالیسم اقتصادی
رده:نولیبرالیسم