بحران ۲۰۲۶ کوبا

**بحران ۲۰۲۶ کوبا**، کمبود نفت و بحران اقتصادی در کوبا است. این جزیره به نفت وارداتی وابسته است که عمدتاً از ونزوئلا و مکزیک خریداری می‌شود، اما پس از مداخلهٔ آمریکا در ونزوئلا، که در آن نیروهای آمریکایی نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا را برکنار کردند، محاصره نفت ونزوئلا که به مقصد کوبا بود، این جزیره را بدون عرضه کافی رها کرد. ایالات متحده با تمایل به تغییر رژیم در این جزیره تا پایان سال ۲۰۲۶ انگیزه می‌گیرد

ایالات متحده شروع به مسدود کردن تانکرهای نفتی به سمت کوبا کرده است، شرکت‌هایی مانند شرکت دولتی پمکس مکزیک را هدف قرار داده و کشورهای مسئول را تهدید می‌کند که در صورت مقاومت، تعرفه‌هایی را اعمال خواهند کرد. به گفته *[[نیویورک تایمز]]*، این «اولین محاصره مؤثر [کوبا] توسط ایالات متحده از زمان بحران موشکی کوبا» است.

ترامپ از کوبا خواسته است که «قبل از اینکه خیلی دیر شود، به توافق برسد» و به شوخی مارکو روبیو را «رئیس‌جمهور بعدی کوبا» نامیده است، و اشاره کرده است که او می‌تواند نقش مهمی در یک گذار بالقوه داشته باشد.

## پیشینه
ایالات متحده از سال ۱۹۶۲ تحریم‌هایی را علیه کوبا اعمال کرده است. شدت این تحریم‌ها در طول زمان متفاوت بوده است، و در دوران ریاست جمهوری باراک اوباما، روابط دو کشور به‌طور قابل توجهی بهبود یافته است. در دورهٔ دوم ریاست‌جمهوری ترامپ، دولت آمریکا تحریم‌های اقتصادی خود علیه کوبا را در ژانویه ۲۰۲۵ به‌طور قابل توجهی تشدید کرد و حول محور استراتژی «فشار کامل» یا «فشار حداکثری» قرار گرفت.

اقتصاد کوبا به نفت خارجی وابسته است و بیشتر آن از ونزوئلا و مکزیک وارد می‌شود. مشکلات اخیر اما مداوم اقتصاد و شبکه برق کوبا باعث اعتراضات مارس ۲۰۲۴ کوبا و خاموشی‌های ۲۰۲۴–۲۰۲۵ کوبا شد. در دسامبر ۲۰۲۵، به عنوان بخشی از تشدید تنش‌ها که با مداخله آمریکا در ونزوئلا پایان یافت، ایالات متحده نفتکش‌های حامل نفت ونزوئلا به مقصد کوبا را توقیف و صادرات نفت ونزوئلا را مسدود کرد.

در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶، فرمان اجرایی ۱۴۳۸۰ امضا و در ۳۰ ژانویه لازم‌الاجرا شد که وضعیت اضطراری ملی را در ایالات متحده اعلام کرد و اعمال تعرفه‌های اضافی بر واردات به ایالات متحده از کشورهایی که به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم نفت کوبا را تأمین می‌کنند، مجاز دانست. ایالات متحده تأیید کرد که تغییر رژیم در کوبا تا پایان سال هدف است، و از دولت میگل دایاز-کانل خواست تا «قبل از اینکه خیلی دیر شود، توافقی حاصل کند».

## تأثیرات
طبق گزارش کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، محاصره و کمبود سوخت ناشی از آن، تأمین مواد غذایی کوبا را تهدید کرده و سیستم‌های آب و بیمارستان‌های این کشور را مختل کرده است. کمبود سوخت مانع از برداشت محصولات کشاورزی شده و تلاش‌ها برای حاکمیت غذایی را تضعیف کرده است. کمبود سوخت همچنین تلاش‌های امدادی برنامه جهانی غذا را پس از توفند ملیسا مختل کرده است. در واکنش به این امر، دولت کوبا مدارس و دانشگاه‌ها را تعطیل و حمل و نقل عمومی را محدود کرده است. به دلیل کمبود سوخت برای کامیون‌های حمل زباله، زباله در سراسر هاوانا و سایر شهرها انباشته شده است.

### خاموشی در کوبا
کوبا پایین‌ترین دمای تاریخ خود، یعنی ، را تجربه کرد. در ۳ فوریه، همان‌طور که در یک ایستگاه هواشناسی در استان ماتانزاس اندازه‌گیری شده است. در ۴ فوریه، استان‌های شرقی گوانتانامو، سانتیاگو د کوبا، اولگین و گرانما دچار خاموشی کامل شدند، در حالی که بخش غربی جزیره و هاوانا با مشکلات جدی در برق مواجه شدند.

### بحران سوخت هواپیما
در ۹ فوریه، کوبا اعلام کرد که به دلیل کمبود سوخت، به هواپیماهای دیگر در فرودگاه‌ها سوخت‌رسانی نخواهد کرد. ایر کانادا در همان روز پروازهای خود به این کشور را به حالت تعلیق درآورد، در حالی که شرکت‌های روسیه ایرلاینز و نوردویند دو روز بعد این کار را انجام دادند و همگی کمبود سوخت در این جزیره را دلیل این امر عنوان کردند.

### آتش‌سوزی در پالایشگاه نفت هاوانا
در ۱۳ فوریه، آتش‌سوزی در یک کارخانه فرآوری سوخت کلیدی در هاوانا رخ داد که بحران انرژی را از زمان دستور اجرایی ترامپ در ۲۹ ژانویه که محاصره نفتی را اعمال کرد، تشدید کرد. روز جمعه، ستون بزرگی از دود از پالایشگاه نیکو لوپز بر فراز خلیج هاوانا دیده شد که قبل از محو شدن، توجه ساکنان پایتخت را به خود جلب کرد، زیرا مأموران آتش‌نشانی برای کنترل اوضاع تلاش می‌کردند. وزارت انرژی و معادن کوبا اعلام کرد که آتش‌سوزی که در انباری در پالایشگاه رخ داده بود، سرانجام خاموش شد و «علت آن در دست بررسی است». این وزارتخانه در پستی در رسانه‌های اجتماعی اعلام کرد که هیچ زخمی وجود نداشته و آتش به مناطق مجاور سرایت نکرده است. این وزارتخانه اعلام کرد: «روز کاری در پالایشگاه نیکو لوپز با روال کاملاً عادی ادامه دارد.» محل آتش‌سوزی نزدیک به جایی بود که دو تانکر نفت در بندر هاوانا پهلو گرفته بودند.

### سایر اثرات کمبود
در ۱۴ فوریه، اعلام شد که جشنواره دل هابانو، یک جشنواره سیگار سالانه، به دلیل «وضعیت اقتصادی پیچیده» ناشی از «محاصره اقتصادی، تجاری و مالی» توسط ایالات متحده، لغو شده است.

در ۱۷ فوریه ۲۰۲۶، گزارش شد که بسیاری از کامیون‌های جمع‌آوری زباله با مخازن سوخت خالی رها شده‌اند و این امر باعث انباشته شدن زباله در خیابان‌های پایتخت، هاوانا، و سایر شهرها و شهرستان‌ها شده است. خبرگزاری رویترز روز دوشنبه به نقل از یک خبرگزاری دولتی گزارش داد که تنها ۴۴ کامیون از ۱۰۶ کامیون جمع‌آوری زباله هاوانا (تقریباً ۴۱٫۵٪ از آنها) به دلیل کمبود سوخت توانسته‌اند به کار خود ادامه دهند و این امر باعث کندی جمع‌آوری زباله شده است، زیرا زباله‌ها در گوشه و کنار خیابان‌های هاوانا انباشته می‌شوند.

شرکت معدنی کانادایی شریت اعلام کرد که عملیات خود را در تأسیسات معدنی خود در موا متوقف خواهد کرد.

## اقدامات بین‌المللی
### توقف صادرات نفت مکزیک
پس از برکناری مادورو، ایالات متحده فشار خود را بر مکزیک برای کاهش فروش نفت به کوبا افزایش داد و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، تهدید کرد که هر کشوری که به کوبا نفت عرضه کند، مشمول تعرفه خواهد شد. مکزیک موقتاً تا ۲۷ ژانویه ارسال نفت به کوبا را متوقف کرد و کلودیا شینباوم، رئیس‌جمهور مکزیک، گفت که تصمیم به توقف ارسال نفت «یک تصمیم حاکمیتی» بوده است. در فوریه ۲۰۲۶، مکزیک ۲ کشتی حامل کمک‌های بشردوستانه به کوبا فرستاد تا به کاهش اثرات تحریم ایالات متحده کمک کند.

### ورود بدون ویزا به نیکاراگوئه لغو شد
دولت نیکاراگوئه سفر بدون ویزا برای شهروندان کوبایی را در فوریه ۲۰۲۶ لغو کرد. این مرز مسیری مکرر برای فرار از کوبا بود که از زمان اجرای آن در نوامبر ۲۰۲۱ پس از دنیاگیری کووید-۱۹ و اعتراضات ۲۰۲۱ کوبا، هزاران مهاجر از آن استفاده می‌کردند. مشخص نیست که آیا این اقدام درخواست مستقیم دولت ایالات متحده بوده است یا خیر، اما بخشی از مجموعه‌ای از امتیازاتی است که توسط دولت دانیل اورتگا داده شده است.

### لغو مأموریت پزشکی کوبا توسط گواتمالا
در ۱۳ فوریه، وزارت بهداشت گواتمالا اعلام کرد که «خروج مرحله‌ای تیپ پزشکی کوبا» را آغاز خواهد کرد. این تصمیم با فشار ایالات متحده مرتبط بود که مأموریت پزشکی کوبا را «کار اجباری» نامیده است. درآمد پزشکانی که در کشورهای خارجی خدمت می‌کنند، منبع درآمد مهمی برای دولت کوبا است.

## واکنش‌ها
### دولت کوبا
در ابتدا، میگل دایاز-کانل از لفاظی‌های جنگ‌طلبانه در مورد «امپریالیسم آمریکا» استفاده کرد و مردم را به آماده شدن برای «جنگ تمام ملت» فراخواند، در حالی که تظاهرات سازمان‌یافته حکومتی علیه محاصره نفتی آمریکا را سازماندهی می‌کرد. در ۶ فوریه، او اعلام کرد که «کوبا آماده مذاکره با واشینگتن برای هر موضوعی بدون پیش‌شرط است»، در حالی که مذاکره در مورد مواردی را که او «امور داخلی کوبا» می‌دانست، رد کرد.

### اپوزیسیون کوبا
در ۶ فوریه، *[[ال پائیس]]* مصاحبه‌ای با مخالفان مختلف کوبایی، از جمله خوزه دانیل فرر، مانوئل کوئستا موروآ و ماریا پایا آسوودو، انجام داد. واکنش‌های آنها ترکیبی از امید و هشدار در مورد دستکاری‌ها بود، از جمله این دیدگاه‌ها که رژیم کوبا می‌تواند مذاکرات را پس از تثبیت خود متوقف کند.

### کشورهای دیگر
* : رئیس‌جمهور خاویر میلی از آمریکا حمایت کرد و دولت کوبا را به خاطر استبداد محکوم کرد.
* : رئیس‌جمهور لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا، محاصره سوخت توسط آمریکا را محکوم کرد و خواستار کمک‌های بشردوستانه به کوبایی‌ها شد.
* : مقامات کانادایی در مورد خودداری کوبا از سوخت‌رسانی به هواپیماهای کانادایی در فرودگاه‌ها هشدار دادند و از کانادایی‌ها خواستند که برگردند.
* : گابریل بوریک، رئیس‌جمهور در حال کناره‌گیری، این محاصره را «جنایتکارانه» و «غیرانسانی» خواند و گفت: «هیچ چیز آسیبی که به پسران، دختران و شهروندان بی‌گناه وارد می‌شود را توجیه نمی‌کند.»
* : لین جیان، وزیر امور خارجه، اظهار داشت: «چین قاطعانه از کوبا در حفاظت از حاکمیت و امنیت ملی خود حمایت می‌کند و با دخالت خارجی مخالف است» و «ما همیشه تا جایی که در توان داریم از طرف کوبایی حمایت و کمک خواهیم کرد.»
* : رئیس‌جمهور کلودیا شینباوم در مورد یک بحران انسانی بالقوه هشدار داد.
* : مقامات پرتغالی به دلیل کمبود سوخت در کوبا، به گردشگران کمک می‌کنند تا از طریق توقف در جمهوری دومینیکن به پرتغال بازگردند. هتل‌های زنجیره‌ای پرتغالی  فعالیت‌های خود را در وارادرو و هاوانا تعطیل کرد.
* : ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، اقدامات آمریکا را محکوم کرد و ادعا کرد که روسیه علیرغم تهدیدهای محاصره، به ارسال نفت به کوبا ادامه خواهد داد.
* : آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، اظهار داشت که «به شدت نگران» وضعیت بشردوستانه در کوبا است، که «در صورت عدم تأمین نیازهای نفتی این کشور، بدتر یا حتی فرو خواهد پاشید». کارشناسان سازمان ملل متحد، دستور اجرایی صادر شده توسط دولت ترامپ را محکوم کرده و اعمال محاصره سوخت بر کوبا را «نقض جدی قوانین بین‌المللی و تهدیدی جدی برای نظم بین‌المللی دموکراتیک و عادلانه» توصیف کرده‌اند.

بلاروس، ایران، اسپانیا، ویتنام و اتحادیه آفریقا نیز حمایت خود را از کوبا ابراز کردند.

### دیگران
در فوریه ۲۰۲۶، فعالان از برنامه‌هایی برای یک ناوگان خبر دادند که تلاش خواهد کرد محاصره ایالات متحده را بشکند و در طول بحران، کمک‌های بشردوستانه به کوبا ارائه دهد. این ناوگان شامل اعضای ناوگان جهانی صمود است که تلاش کرده بودند محاصره نوار غزه توسط اسرائیل را بشکنند.

## جستارهای وابسته
* بحران موشکی کوبا
* دخالت آمریکا در تغییر رژیم در آمریکای لاتین
* بحران ۱۴۰۴ ایران و آمریکا

## یادداشت‌ها

## منابع

رده:دومین دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ
رده:دومین مناقشه‌های دولت ترامپ
رده:روابط ایالات متحده آمریکا و کوبا
رده:روابط کوبا و مکزیک
رده:کوبا
رده:مارکو روبیو
رده:مداخله ایالات متحده آمریکا در تغییر رژیم
رده:اقتصاد کوبا