من دو بیران

**فرانسوا-پی‌یر-گونتی‌یر دو بیران**  (؛ متولد ۲۹ نوامبر ۱۷۶۶ ۲۰ ژوئیه ۱۸۲۴)، که معمولاً با نام **من دو بیران** شناخته می‌شود، یک فیلسوف فرانسوی بود.

## زندگی
من دو بیران در برژراک متولد شد. او نام من را (کمی پیش از سال ۱۷۸۷) از ملک پدرش به نام له من (Le Maine، ببینید: من (استان))، در نزدیکی مولیدیه، برای خود برگزید. پس از تحصیل با نمرات عالی در پریگو، به جمع محافظان پادشاه لویی شانزدهم پیوست و در وقایع اکتبر ۱۷۸۹ در ورسای حضور داشت.

او وارد سیاست شد و در آوریل ۱۷۹۷ عضوی از شورای پنج قرن بود؛ با این حال، از آنجایی که به دلیل تمایلات سلطنت‌طلبانه‌اش، خصومت هیئت مدیره را برانگیخت، به میراث موروثی خود، گراتلوپ، در نزدیکی برژراک، پناه برد، جایی که از افراط‌گرایی‌های انقلاب فرانسه اجتناب کرد و خود را وقف فلسفه نمود. در این دوره بود که به گفته خودش، «از سبکسری به فلسفه *پرش* کرد». او با روان‌شناسی شروع کرد و آن را موضوع مطالعه زندگی خود قرار داد.

پس از دوران وحشت، بیران در سیاست مشارکت کرد و در سال‌های ۱۸۱۲، ۱۸۱۵ و ۱۸۲۰ به پارلمان راه یافت. او که به ظن سلطنت‌طلبی از شورای پانصد نفری کنار گذاشته شده بود، به همراه دوستش ژوزف لاینه در کمیسیون ۱۸۱۳ شرکت کرد که برای اولین بار مخالفت مستقیم خود را با اراده امپراتور ناپلئون ابراز می‌کرد. پس از احیای سلطنت، او خزانه‌دار مجلس نمندگان شد و در هر تعطیلات پاییزی برای مطالعه در خانه بازنشسته می‌شد.

سرشت او ظریف و حساس بود و گرایش فلسفی‌اش پیش از این با مشاهداتش در مورد تأثیر وضعیت جسمی بر اخلاق آشکار شده بود. او به عنوان یک ایدئولوژیست، جایزه مؤسسه را با مقاله‌اش «دربارهٔ عادت» (۱۸۰۲) دریافت کرد؛ اما «تجزیه تفکر» (۱۸۰۵) او نشان می‌دهد که از نظریه آن مکتب منحرف شده است و در «ادراک بی‌واسطه» (۱۸۰۷) و «روابط بدن و اخلاق انسان» (۱۸۱۱)، او مخالف فلسفه قرن هجدهم است. در اواخر عمر، گرایش او به عرفان به تدریج او را به مسیحیت عملی بازگرداند و به عنوان فرزند وفادار کلیسای کاتولیک درگذشت.

او دو بار در سال‌های ۱۷۹۵ و ۱۸۱۴ ازدواج کرد و صاحب یک پسر به نام فلیکس در سال ۱۷۹۶ و دو دختر به نام‌های الیزا در سال ۱۷۹۷ و آدین در سال ۱۸۰۰ شد که همگی نام خانوادگی جدید من دو بیران را بر خود داشتند. پسرش، فلیکس، که تنها چند دختر داشت و نام خانوادگی‌اش «من دو بیران» بود، در سال ۱۸۷۹ درگذشت و در پایان قرن نوزدهم، پسر تنی خواهرزادهٔ دورش، فرانسواز گونتیه دو بیران معروف به نلی، از مردی ناشناس، جانشین او شد.

## اندیشه
تنها تعداد کمی از نوشته‌های بیران در طول زندگی‌اش منتشر شدند: مقاله‌ای در باب عادت (*Influence de l'habitude sur la faculté de penser*، «تأثیر عادت بر قوه تفکر»، ۱۸۰۲)، نقدی بر سخنرانی‌های پیر لارومیگر (۱۸۱۷) و بخش فلسفی مقاله «لایبنیتز» در *Biographie universelle* (۱۸۱۹). رساله‌ای در باب تحلیل فکر (*Sur la décomposition de la pensée*، «دربارهٔ تجزیه فکر») هرگز چاپ نشد. در سال ۱۸۳۴ این نوشته‌ها را، همراه با مقاله‌ای با عنوان *Nouvelles considerations sur les rapports du physique et du moral de l'homme*، ویکتور کازین منتشر کرد که در سال ۱۸۴۱ سه جلد با عنوان *Œuvres philosophiques de Maine de Biran* به آن اضافه کرد. اما انتشار (در سال ۱۸۵۹) ادوارد ناویل (از نسخه‌های خطی که پسر بیران در اختیار پدر ناویل قرار داده بود) از *مجموعه آثار منتشرنشدهٔ بیران* (*Œuvres inédites de Maine de Biran*)، در سه جلد، برای اولین بار امکان نگاهی منسجم به سیر تحول فلسفی او را فراهم کرد.
بندانگشتی|پرتره من دو بیران، اثر ژان برنارد دوویویر، ۱۷۹۸.
او در ابتدا مانند کندیاک و جان لاک، یک حس‌گرا و سپس یک روشنفکر بود و سرانجام به یک حکیم الهی عرفانی تبدیل شد. «*رساله‌ای بر بنیان‌های روان‌شناسی»* مرحله دوم فلسفه او و بخش‌هایی از «*رساله‌های جدید انسان‌شناسی»* مرحله سوم را نشان می‌دهد. مقالات اولیه بیران در فلسفه از دیدگاه لاک و کندیاک نوشته شده است، اما نشانه‌هایی از علایق بعدی او را نشان می‌دهد. او در پرداختن به شکل‌گیری عادات، مجبور است خاطرنشان کند که تأثرات منفعل، توضیح کامل یا کافی ارائه نمی‌دهند. او با لارومیگر، توجه را به عنوان یک کوشش فعال، که اهمیت آن کمتر از پذیرش منفعل حس نیست، متمایز می‌کند و مانند جوزف باتلر، آداب و رسوم شکل گرفته منفعل را از عادات فعال متمایز می‌کند. او نتیجه گرفت که مفهوم کندیاک از پذیرش منفعل به عنوان تنها منبع تجربه آگاهانه، یک خطای روشی است - به‌طور خلاصه، اینکه شیوه مکانیکی در نظر گرفتن آگاهی به عنوان چیزی که با تأثیر خارجی شکل گرفته است، گمراه‌کننده و فریبنده است. او پیشنهاد کرد که روش تکوینی جایگزین آن شود، که به موجب آن تجربه آگاهانه انسان می‌تواند به عنوان بسط یا توسعه از مبنای ذاتی آن در ارتباط با شرایط خارجی نشان داده شود. مبنای ذاتی که او در آگاهی واقعی، از خود به عنوان یک نیروی فعال و کوشا، و مراحل توسعه آن، مطابق با آنچه می‌توان اهمیت نسبی شرایط خارجی و وضوح بازتابی خودآگاهی نامید، می‌یابد، او آن را به عنوان عاطفی، ادراکی و بازتابی نامگذاری می‌کند. در این رابطه، بیران به بیشتر مسائل مبهمی که در برخورد با تجربه آگاهانه پیش می‌آید، مانند نحوه شناخت ارگانیسم، نحوه تمایز ارگانیسم از چیزهای خارج از ارگانیسم، و ماهیت آن ایده‌های کلی که روابط چیزها با آنها شناخته می‌شود - علت، قدرت، نیرو و غیره - می‌پردازد.

بیران در آخرین مرحله از فلسفه خود، وجود حیوانی را از وجود انسانی که سه شکل ذکر شده در بالا ذیل آن طبقه‌بندی می‌شوند، متمایز کرد. و هر دو را از حیات روح که در آن اندیشه انسان با نظام فراحسی و الهی اشیا مرتبط می‌شود، متمایز ساخت. این مرحله ناقص رها می‌ماند. در مجموع، اثر بیران نمونه بسیار قابل توجهی از تفکر عمیق متافیزیکی را ارائه می‌دهد که با اولویت به جنبه روانشناختی تجربه هدایت می‌شود.

بنابراین، گفته شده است که سه مرحله، نشانگر توسعه فلسفه او هستند. تا سال ۱۸۰۴، مرحله‌ای که ناویل آن را «فلسفهٔ حس» می‌نامد، او پیرو حس‌گرایی کندیاک بود، که توسط دو تراسی اصلاح شده بود، و خیلی زود آن را به نفع سیستمی مبتنی بر تحلیل بازتاب درونی رها کرد. در مرحله دوم - فلسفه اراده - ۱۸۰۴–۱۸، برای اجتناب از ماتریالیسم و جبرگرایی، او دکترین ادراک بی‌واسطه را پذیرفت و نشان داد که انسان خود و چیزهای بیرونی را با مقاومت در برابر کوششش می‌شناسد. او با تأمل کوشش داوطلبانه‌ای را برجسته می‌کند که تجربه درونی او را از تجربه بیرونی‌اش متمایز می‌کند و بدین ترتیب یادمی‌گیرد که بین خود و غیر خود تمایز قائل شود. در مرحله سوم - فلسفه دین - پس از ۱۸۱۸، بیران مدافع روان‌شناسی شهودی عرفانی شد. او به دو حالت زندگی انسان: بازنمایی (مشترک با حیوانات) و اراده (اراده، احساس و ادراک)، حالت سومی را اضافه می‌کند: عشق یا زندگی اتحاد با خدا، که در آن زندگی، فضل الهی، بازنمایی و اراده را در خود جذب می‌کند. سبک بیران پیچیده است، اما کازین او را بزرگ‌ترین متافیزیسین فرانسوی از زمان مالبرانش می‌داند. نبوغ او تا پس از مرگش به‌طور کامل شناخته نشد، زیرا مقاله "Sur l'habitude" (پاریس، ۱۸۰۳) تنها کتابی بود که در طول زندگی‌اش با نام او منتشر شد. اما شهرت او را تا حدی کازین (*Œuvres philosophiques de Maine de Biran*، پاریس، ۱۸۳۴–۱۸۴۱) و تا حدی ناویل (*Œuvres inédites de Maine de Biran*، پاریس، ۱۸۵۹) با انتشار نوشته‌هایش به‌طور کامل تثبیت کردند.

## انتقاد
### برابر دانستن «علت» با «نیرو»
شوپنهاور ادعا کرد که «هیچ‌کس به اندازه من دو بیران در *کتاب «ملاحظات جدید در مورد رابطه فیزیک با اخلاق»* (*Nouvelles considérations des rapports du physique au moral*) این خلط یا بهتر بگوییم یکی‌انگاشتن نیروی طبیعی با علت را مطرح نکرده است، زیرا این امر ذاتی فلسفه او است.» این خلط نیروی طبیعت و علت اغلب در سراسر کتاب رخ می‌دهد. «وقتی او از علل صحبت می‌کند، به ندرت *علت را* به تنهایی مطرح می‌کند، بلکه تقریباً همیشه می‌گوید *علت یا نیرو* ....» شوپنهاور معتقد بود که این خلط عمدی است. بیران «از شناسایی دو مفهوم متفاوت آگاه بود تا بتواند از هر یک از آنها بر اساس شرایط استفاده کند.» بنابراین، او عمداً علت را با نیرو یکی دانست تا «این یکی دانستن را در ذهن خواننده حفظ کند.»

## آثار
* *Œuvres de Maine de Biran* (ویرایش پیر تیسران، ۱۹۲۰–۱۹۳۲)
** جلد اول.
** جلد دوم.
** جلد سوم.
** جلد چهارم.
** جلد پنجم
** جلد ششم.
** جلد هفتم.
** جلد هشتم.
** جلد نهم.

## جستارهای وابسته
* فیلیپ آلبرت استاپفر
* جیمز مارک بالدوین
* شناخت ضمنی

## پانویس

## منابع

* "Maine de Biran," *The British Quarterly Review,* Vol. 44, October 1866, pp. 301–346.
* "Maine de Biran and his Philosophy," *The Methodist Review,* Vol. 44, 1862, pp. 627–641.
* Hallie, Philip P. (1959). ''Maine de Biran: Reformer of Empiricism, 1766–1824.'' Cambridge: Harvard University Press.
* Henry, Michel (1973). *The Essence of Manifestation*. The Hague: Nijoff.
* Henry, Michel (1975). *Philosophy and Phenomenology of the Body*. The Hague: Nijoff.
* Moore, F.C.T. (1970). *The Psychology of Maine de Biran.* Oxford: Clarendon Press.
* Truman, Nathan E. (1904). ''Maine de Biran's Philosophy of Will.'' New York: The Macmillan Company.
* 

## برای مطالعهٔ بیشتر

* Boas, George (1925). "Maine de Biran," *The Philosophical Review,* Vol. 34, No. 5, pp. 477–490.
* Couailhac, Marius (1905). ''Maine de Biran.'' Paris: Félix Alcan.
* Gérard, Jules (1876). ''La Philosophie de Maine de Biran''. Paris: Librairie Germer Baillière.
* La Valette Monbrun, Amable de (1914). ''Maine de Biran (1766–1824): Essai de Biographie Historique et Psychologique''. Paris: Fontemoing et Cie.
* Lévy-Bruhl, Lucien (1899). "Maine de Biran, Cousin and Eclecticism." In: *History of Modern Philosophy in France.* Chicago: The Open Court, pp. 321–351.
* Moore, F.C.T. (1966). "Maine de Biran and Pestalozzi: Some Unpublished Letters," *Revue Internationale de Philosophie*, Vol. 20, No. 75 (1), pp. 27–52.
* Naville, Ernest (1857). ''Maine de Biran, sa Vie et ses Pensées''. Paris: Joel Cherbuliez.
* Robinson, Arthur (1914–15). "The Philosophy of Maine de Biran: The Way out of Sensationalism", *Proceedings of the Aristotelian Society*, Vol. 15, pp. 252–270.

## پیوند به بیرون
* 
* Works by Maine de Biran at Hathi Trust
* ''Mémoire sur la décomposition de la pensée''. Tome I at classiques.uqac.ca

رده:افراد عصر روشنگری
رده:اهالی برژراک
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه پوآتیه
رده:درگذشتگان ۱۸۲۴ (میلادی)
رده:زادگان ۱۷۶۶ (میلادی)
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:فیلسوفان روان‌شناسی
رده:فیلسوفان سده ۱۹ (میلادی) اهل فرانسه
رده:فیلسوفان سیاسی اهل فرانسه
رده:نویسندگان مرد غیرداستانی اهل فرانسه
رده:هستی‌شناسان