مسیحی‌سازی مردم سامی

[alt=|thumb|273x273px|شمن سامی با [طبل سامی، قرن هجدهم.]]

«مسیحی‌سازی مردم سامی» در نروژ، سوئد و فنلاند (فنلاند تا سال ۱۸۰۹ بخشی از سوئد بود) طی مراحلی طی یک فرآیند چند قرنی انجام شد. سامی‌ها به روشی مشابه در نروژ، سوئد و فنلاند مسیحی‌سازی شدند.

## پیشینه
مبلغان مسیحی در لاپ‌لند از اوایل دوران کاتولیک رومی قرون وسطی وجود داشتند و مسیحیت با شمن‌گرایی سامی سنتی همزیستی داشت. در سال ۱۳۸۹، مارگارتای سامی برای درخواست مبلغان مسیحی به جنوب سفر کرد.

با این حال، تا قرن هفدهم، زمانی که پادشاهی‌های دانمارک-نروژ و سوئد شروع به استعمار لاپ‌لند کردند، مسیحیت واقعاً حضور خود را آشکار نکرد.

## مسیحی‌سازی با اجبار
### دانمارک-نروژ
در پادشاهی‌های دانمارک-نروژ، دین سامی به دلیل افسونگری مجازات مرگ داشت و ممنوع بود. در طول قرن هفدهم، آزار و اذیت پیروان دین سامی توسط مبلغان مسیحی شدیدتر از قبل شد و چندین سامی به دلیل جادوگری مورد آزار و اذیت قرار گرفتند زیرا آنها اعمال دین سامی را انجام می‌دادند. تخمین زده می‌شود که یک پنجم از کل متهمان به جادوگری در نروژ، سامی‌های بت‌پرست بوده‌اند.

در طول قرن هفدهم، یک مأموریت مسیحی شدیدتر در نروژ برای تغییر دین مردم سامی به مسیحیت آغاز شد. با این حال، این آگاهی وجود داشت که این کارزار فقط باعث می‌شود سامی‌ها ظاهراً مانند مسیحیان رفتار کنند و دین خود را در خفا انجام دهند. این واقعیت را مبلغان سامی می‌گفتند که اگر دین سامی حتی قابل بحث نباشد، تغییر دین واقعی مردم سامی امکان‌پذیر نخواهد بود، که این امر زمانی امکان‌پذیر نبود که بت‌پرستان در صورت اعتراف به بت‌پرستی از متهم شدن به جادوگری می‌ترسیدند.

### سوئد و فنلاند
کلیسای پروتستان با شمن‌گرایی سامی که آن را بت‌پرستی (Pagan idolatry) می‌دانست، دشمنی داشت و آرزو داشت آن را ریشه‌کن کند و مردم سامی را مسیحی کند، به موازات قدرت‌های سلطنتی که مایل به اعمال سلطه سیاسی خود بر قلمرو و استفاده از منابع اقتصادی آن بودند. در نیمه اول سده هفدهم میلادی، به دستور پادشاه کارل نهم، کلیساهایی در لاپ‌لند (ساپمی) ساخته شد و مردم سامی مجبور شدند با حضور در آنها، خود را تابع قانون سوئد کنند.

با این حال، آنها تا نیمه دوم قرن هفدهم، در سکوت اجازه داشتند شمن‌گرایی سامی را به صورت خصوصی انجام دهند، تا اینکه مقامات سوئدی آنها را مجبور به ترک دین خود کردند، طبل‌های سامی آنها را سوزاندند، جویک‌خوانی را ممنوع کردند و آنها را مجبور کردند که هم در ملاءعام و هم در خلوت، تابع آموزه‌های کلیسا باشند.

## تغییر دین در عمل
### دانمارک-نروژ
در قرن هجدهم، پس از آنکه مبلغان مسیحی مقامات را متقاعد کردند که به سامی‌ها عفو عمومی از قانون جادوگری اعطا کنند، که به بت‌پرستان این امکان را می‌داد تا آزادانه در مورد دین خود بدون خطر دستگیری به جرم جادوگری صحبت کنند، تبلیغ مسیحیت در میان سامی‌ها در نروژ به موفقیت واقعی دست یافت.

به موازات آن، ماموریت در کپنهاگ زهدباور توماس فون وستن مبلغ را نزد مردم سامی نروژ در فینمارک فرستاد. وستن در سال‌های ۱۷۱۶-۱۷۲۷ در این مکان فعالیت داشت. توماس فون وستن از روش جدیدی استفاده کرد. او به جای اینکه مانند مبلغان قبلی عمل کند و سامی‌ها را مجبور به انجام مسیحیت ظاهری، مانند حضور در کلیسا، کند، بر ترغیب الهیاتی شخصی تمرکز کرد. او بود که مقامات را متقاعد کرد که دین سامی دیگر غیرقانونی اعلام نشود: سپس خود را با این دین آشنا کرد و سامی‌ها را با تمرکز بر ایده اعتقاد و اعتراف شخصی متقاعد کرد که به دین دیگری روی آورند، که بسیار مؤثر واقع شد.

### سوئد و فنلاند
مردم سامی تا نیمه دوم قرن هجدهم همچنان به طور مخفیانه به شمن‌گرایی سامی پایبند بودند، تا اینکه مبلغان فرقه زهدباوری و سپس سرانجام لاستادینیسم در مأموریت خود به موفقیت واقعی دست یافتند و مردم سامی به مسیحیت گرویدند.

ماموریت توماس فون وستن در نروژ چنان کارآمد بود که زهدگرایان سوئدی به رهبری دانیل جوربرگ در طول مأموریت خود در میان سامی‌ها در سوئد از آن استفاده کردند. برخلاف مأموریت اجباری قرن هفدهم که سامی‌ها را مجبور به مسیحیت ظاهری کرد، به نظر می‌رسد مأموریت زهدگرایان قرن هجدهم واقعاً موفق بوده است، اگرچه این تغییر دین به آرامی پیش می‌رفت.

در حدود دهه ۱۷۷۰، بنا به گزارش‌ها، مردم سامی مسیحی بودند، از دین سامی به عنوان دین اجدادشان به جای دین خودشان صحبت می‌کردند و گزارش شده بود که کشیشان سامی دانش خوبی در مورد مسیحیت دارند. با این حال، رسالت مسیحی در میان سامی‌ها تا اواسط قرن نوزدهم ادامه یافت، زمانی که لائستادیانیسم در میان مردم سامی بسیار موفق شد.

## ارتدکس شرقی در میان سامی‌ها
قبایل سامی ساکن در شبه‌جزیره کولا به جای قلمرو کاتولیک-پروتستان تحت قلمرو مسیحیت ارتدوکس شرقی قرار گرفتند. در نتیجه گسترش نووگورودیان و بعداً روس‌ها به شرقی‌ترین بخش‌های منطقه و فتح آنها، حوزه ارتدکس اصلی قرار گرفت.

## منابع

* 

رده:سوئد در سده ۱۷ (میلادی)
رده:سوئد در سده ۱۸ (میلادی)
رده:فنلاند در سده ۱۸ (میلادی)
رده:فنلاند سده ۱۷ (میلادی)
رده:نروژ در سده ۱۷ (میلادی)
رده:نروژ در سده ۱۸ (میلادی)
رده:نژادپرستی در سوئد
رده:نژادپرستی در نروژ
رده:نژادپرستی در روسیه