خوشنویسی چینی

**خوشنویسی چینی** نوشتن نویسه‌های چینی به‌عنوان یک هنر است که ترکیبی از هنر بصری و تفسیر معنای ادبی آن‌ها به‌شمار می‌رود. این شیوه بیان در چین به‌طور گسترده‌ای تمرین شده و در سراسر شرق آسیا جایگاهی والا یافته است. خوشنویسی یکی از چهار مهارت و سرگرمی پرطرفدار میان اهل ادب چین باستان به‌شمار می‌رفته است؛ سه هنر دیگر شامل نواختن سازهای زهی، بازی تخته‌ای «گو» و نقاشی بودند. در این سنت، برای سبک‌های گوناگون خوشنویسی برخی استانداردهای کلی در نظر گرفته شده است.

خوشنویسی چینی با نقاشی مرکب و قلم‌مو ارتباط نزدیکی دارد؛ هر دو با ابزار و تکنیک‌های مشابه انجام می‌شوند و پیشینه‌ای طولانی از هم‌آمیختگی هنری دارند. از ویژگی‌های متمایز نقاشی و خوشنویسی چینی می‌توان به تأکید بر حرکت سرشار از زندگی پویا اشاره کرد. به گفتهٔ استنلی-بیکر: «خوشنویسی تجربهٔ ناب زندگی است که از رهگذر انرژی در حرکت پدید می‌آید و به‌صورت ردهایی بر ابریشم یا کاغذ ثبت می‌شود؛ با زمان و ریتم در فضایی سیال به‌عنوان عناصر اصلی آن.»

خوشنویسی همچنین به پیدایش بسیاری از هنرهای دیگر در چین انجامید، از جمله مهرکَنی، وزنه‌های کاغذ تزیینی و دوات‌سنگ‌ها.

## ویژگی‌ها
در چین، خوشنویسی با عنوان **شُوفا** یا **فاشو** (書法/书法، 法書/法书) به‌معنای تحت‌اللفظی «راه/روش/قانون نوشتن» شناخته می‌شود؛ در ژاپن با نام **شودو** (書道) به‌معنای «راه/اصل نوشتن»؛ در کره با نام **سئویه** (서예; 書藝) به‌معنای «مهارت/معیار نوشتن»؛ و در ویتنام با نام **تهو pháp** (書法) به‌معنای «هنر دست‌نویسی».

خوشنویسی چینی که بیشتر یا تنها به‌خاطر کیفیت زیباشناختی آن مورد توجه قرار گرفته، سنتی دیرینه دارد و امروزه در کشورهایی که در آن‌ها رواج دارد به‌عنوان یکی از هنرها (چینی: 藝術/艺术؛ پین‌یین: yìshù، واژه‌ای نسبتاً جدید در زبان چینی) شناخته می‌شود. خوشنویسی چینی نه تنها بر روش‌های نوشتن تمرکز دارد، بلکه بر پرورش شخصیت فردی (人品) نیز تأکید می‌کند و به‌عنوان یک فعالیت آموزشی (書法-؛ پین‌یین: shūfǎ، قوانین نوشتن نویسه‌های هان) تدریس می‌شود.

خوشنویسی چینی در گذشته در چین، تایوان، ژاپن، کره، ویتنام و هنگ‌کنگ رایج بوده است. در تایوان، دانش‌آموزان از دبستان تا دورهٔ راهنمایی موظف بودند دست‌کم تا سال ۱۹۸۰ به‌طور هفتگی خوشنویسی چینی بنویسند.

## سبک‌های خط چینی

### اسکریپت استخوان اوراکل
[بندانگشتی|قطعه استخوان اوراکل، [دودمان شانگ|سلسله شانگ (حدود ۱۶۰۰–۱۰۴۶ پیش از میلاد)]]
**خط استخوانی پیشگویی** یکی از نخستین اشکال نویسه‌های چینی بود که بر روی استخوان جانوران نوشته می‌شد. این نوشته‌ها بر روی استخوان‌های پیشگویی — استخوان حیوانات یا زیرسنگ‌پشت لاک‌پشت — حک می‌شدند و کهن‌ترین شکل شناخته‌شدهٔ خط چینی به‌شمار می‌روند. باور بر این بود که این استخوان‌ها حامل پیشگویی‌ها هستند. نخستین ظهور آنچه بی‌تردید به‌عنوان «کتیبه‌های استخوان پیشگویی» شناخته می‌شود، بر روی کتف گاو و زیرسنگ‌پشت لاک‌پشت در محوطه‌هایی نزدیک به آنیانگ (安陽) در مرز شمالی استان هه‌نان دیده شده است. بخش عمدهٔ این یافته‌ها در محوطهٔ یینشو به‌دست آمده است. این کتیبه‌ها پیشگویی‌های آتش‌محور (پی‌رومانسی) پادشاهان نه‌گانهٔ پایانی دودمان شانگ را ثبت کرده‌اند که از وو دینگ آغاز می‌شود؛ تاریخ به‌تخت‌نشینی او به‌دست پژوهشگران مختلف حدود ۱۲۵۰ پیش از میلاد یا ۱۲۰۰ پیش از میلاد برآورد شده است.

هرچند مدرکی در دست نیست که دودمان شانگ تنها منشأ پیدایش خط در چین بوده‌باشد، اما هیچ نشانه‌ای از خط چینیِ قابل‌شناسایی از زمان یا مکان پیشین دیگر نیز وجود ندارد. نوشته‌های استخوانیِ شانگ متأخر نخستین مجموعهٔ مهم از خط چینی را تشکیل می‌دهند و کهن‌ترین عضو شناخته‌شده و نیای خط‌های خانوادهٔ چینی به‌شمار می‌آیند که بر کتیبه‌های برنزی چینی پیشی می‌گیرند.

### کتیبه‌های برنزی چینی

کتیبه‌های برنزی چینی معمولاً بر روی **برنزهای آیینی چین** نوشته می‌شدند. این برنزهای آیینی شامل **دینگ** (鼎)، **دوی** (敦)، **گو** (觚)، **گوانگ** (觥)، **گوی** (簋), **هو** (壺)، **جیا** (斝)، **جوه** (爵)، **یی** (匜)، **یو** (卣)، **زون** (尊) و **یی** (彝) بودند. در دوره‌های مختلف تاریخی روش‌های گوناگونی برای نگارش کتیبه‌ها به‌کار گرفته می‌شد. در کتیبه‌های برنزیِ دودمان شانگ، تقریباً همهٔ نوشته‌ها همزمان با ریخته‌گری اشیایی که بر آن‌ها نقش بسته‌اند، ایجاد می‌شدند. در سلسله‌های بعدی همچون **ژو غربی** و دورهٔ **بهار و پاییز**، کتیبه‌ها غالباً پس از ریخته‌گری برنز حکاکی می‌شدند. کتیبه‌های برنزی یکی از کهن‌ترین گونه‌های خط در خانوادهٔ خطوط چینی به‌شمار می‌آیند که پس از خط استخوانی پدید آمدند.

### خط مهر و موم

بندانگشتی|نمونه‌ای از یک حرف چینی 木 (درخت) که به خط مهر نوشته شده است
خط مُهری (چینی: 篆書؛ پین‌یین: **ژوآن‌شو**) یک سبک کهن در نوشتن نویسه‌های چینی است که در نیمهٔ دوم هزارهٔ نخست پیش از میلاد رواج داشت. این خط به‌طور طبیعی از خط دودمان ژو تکامل یافت. گونهٔ چین از خط مُهر در نهایت به معیار تبدیل شد و در دوران دودمان چین به‌عنوان خط رسمی در سراسر چین پذیرفته گردید.

### خط دیوانی
[بندانگشتی|''یادبود برج یو یانگ'' توسط فن ژونگیان، [دودمان سونگ|سلسله سونگ]]

خط دیوانی (چینی سنتی: 隸書؛ چینی ساده: 隶书؛ پین‌یین: لی‌شو) یک سبک کهن خوشنویسی چینی است. خط دیوانی نخستین بار در دوران **دودمان هان** به‌کار گرفته شد و تا امروز نیز باقی مانده است. این خط به‌عنوان شکلی از خط مدرن در نظر گرفته می‌شود، هرچند که نسبتاً زود جای خود را به **خط استاندارد** داد، زیرا شکل‌های نوشتاری در خط دیوانی بالغ بسیار شبیه به شکل‌های نوشته‌شده در خط استاندارد هستند. خط دیوانی به دلیل خوانایی بالای خود همچنان در کاربردهای هنری و برای ایجاد جلوهٔ زیباشناختی به‌کار می‌رود.

### خط معمولی

خط معمولی یا استاندارد (چینی سنتی: 楷書؛ چینی ساده: 楷书؛ پین‌یین: کای‌شو؛ در هنگ‌کنگ و تایوان همچنان از نویسه‌های سنتی استفاده می‌شود، در حالی که چین قاره‌ای نویسه‌های ساده‌شده را به‌عنوان خط رسمی به‌کار می‌برد) جدیدترین سبک در میان سبک‌های خط چینی است. خط استاندارد نخستین بار بین دوران‌های هان و وی پدید آمد و تا مدتی بعد به‌طور گسترده مورد استفاده قرار نگرفت. این خط از نظر سبک‌شناسی حدود قرن هفتم به بلوغ رسید. نخستین استاد خط استاندارد ژونگ یائو است که برای نوشتن متون جدی مانند یادداشت‌ها و نامه‌های رسمی به امپراتور از آن استفاده کرد.

### خط نیم پیوسته

خط نیم‌پیوسته (چینی ساده: 行书؛ چینی سنتی: 行書؛ پین‌یین: شینگ‌شو) یک سبک خط پیوسته از نویسه‌های چینی است. از آنجا که این خط به اندازهٔ خط کوفته کوتاه و فشرده نیست، بیشتر کسانی که قادر به خواندن خط استاندارد هستند می‌توانند خط نیم‌اتصال را نیز بخوانند. این سبک هم کاربردی و هم هنری است.

### خط تحریری (شرق آسیا)

خط تحریری (چینی ساده: 草书؛ چینی سنتی: 草書؛ پین‌یین: تساوشو) در چین و در دوران هان تا دورهٔ جین پدید آمد (ارجاع لازم). خط کوفته نسبت به سایر سبک‌ها سریع‌تر نوشته می‌شود، اما برای کسانی که با آن آشنا نیستند، دشوار به‌خواندن است. واژهٔ *cǎo* (علف) در چینی همچنین به معنای caoshu (خشن، زمخت؛ ساده و ابتدایی) به‌کار می‌رفته است. به نظر می‌رسد که در اصطلاح تساوشو («خط علفی») همین معنا مراد بوده است. اصطلاح تساوشو دارای معانی گسترده و محدود است؛ در معنای گسترده، غیرزمانی بوده و می‌تواند به هر نویسه‌ای که با شتاب نوشته شده اشاره کند. در معنای محدود، به سبک نوشتاری خاص دوران هان اطلاق می‌شود.

## تاریخچه
### چین باستان
ریشهٔ حروف چینی را می‌توان به نشانه‌های ۴۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح نسبت داد .

در سال ۲۰۰۳، در محوطهٔ شیاوشوانگ‌چیاو، حدود ۲۰ کیلومتر جنوب‌شرقی شهر باستانی شانگ ژنگژو، باستان‌شناسان کتیبه‌های سفالی مربوط به دورهٔ ۱۴۳۵–۱۴۱۲ پیش از میلاد را کشف کردند. این نوشته‌ها با رنگ سرخ معدنی (سینابار) انجام شده‌اند. بدین ترتیب، تاریخ نوشتار در چین برای دورهٔ میانهٔ شانگ تأیید شد.

خمره‌های سفالی آیینی که این کتیبه‌های شنگرفی را دارند، همگی در محوطه کاخ این مکان کشف شده‌اند. آن‌ها عمدتاً در گودال‌های قربانی حاوی جمجمه و شاخ گاو، و همچنین در سایر مناطق معماری کشف شده‌اند. کتیبه‌ها بر روی قسمت بیرونی و داخلی لبه و قسمت بیرونی شکم خمره‌های بزرگ نوشته شده‌اند. حروف اغلب به صورت تکی نوشته شده‌اند؛ ترکیبات حروف یا جملات به ندرت دیده می‌شوند.

اصول تعیین‌شدهٔ حروف چینی معاصر به وضوح در حروف جیگوون (甲骨文) چین باستان که بر روی کتف گاو و استخوان‌های لاک‌پشت در حدود قرن ۱۴ تا ۱۱ پیش از میلاد حک شده بودند، قابل مشاهده بود . نمونه‌های نوشته شده با قلم‌مو به مرور زمان از بین رفته و باقی نمانده‌اند. در طول مراسم پیشگویی، پس از ایجاد ترک‌ها، حروف با قلم‌مو روی پوسته یا استخوان نوشته می‌شدند تا بعداً حک شوند (کیتلی، ۱۹۷۸). هر پادشاهی باستانی چین فعلی به اصلاح مجموعه حروف خود ادامه داد.

### چین دوره امپراتوری
[بندانگشتی|''دربارهٔ خوشنویسی'' می فو، [دودمان سونگ|سلسله سونگ]]
[چپ|بندانگشتی|اشعار چهار گنج در اتاق مطالعه یک محقق ([دودمان چینگ|سلسله چینگ)]]
بیش از ۲۰۰۰ سال است که اهل ادب چین—دانشمندان کنفسیوسی و ادیبان که همزمان در دولت به‌عنوان مقام رسمی خدمت می‌کردند—از علاقه‌مندان و فعالان این هنر بوده‌اند. در امپراتوری چین، نوشته‌های روی سنگ‌نبشته‌های کهن—که برخی به حدود ۲۰۰ پیش از میلاد و به سبک شیائوژوآن (خط مهر کوچک) بازمی‌گردند—هنوز قابل دسترسی هستند.

در چین و مغولستان، کاتبان، هنر خوشنویسی را برای نسخه‌برداری از متون بودایی تمرین می‌کردند. از آنجا که این متون بسیار محترم شمرده می‌شدند، عمل نسخه‌برداری و نیز خوشنویسی زیبا به‌کار رفته در آن، تصور می‌شد که تأثیر پاک‌کننده بر روح داشته باشد. «عمل نسخه‌برداری از این متون می‌توانست دست‌نویس را به کمال نزدیک‌تر کند و برای او شایستگی و حسنات به ارمغان آورد.»

حدود سال ۲۲۰ پیش از میلاد، امپراتور چین شی هوانگ (秦始皇، ۲۵۹–۲۱۰ پیش از میلاد)، نخستین فرمانروایی که کل حوضهٔ چین را فتح کرد، چندین اصلاحیه اعمال نمود که از جملهٔ آن‌ها یکسان‌سازی نویسه‌ها به دست لی سی (李斯، ۲۴۶–۲۰۸ پیش از میلاد) بود؛ این اقدام منجر به ایجاد مجموعه‌ای از ۳۳۰۰ نویسهٔ استاندارد شیائوژوآن شد. اگرچه ابزار نوشتاری اصلی آن زمان قلم‌مو بود، آثار کمی از کاغذ این دوره به‌جا مانده و نمونه‌های اصلی این سبک بر روی سنگ‌نبشته‌ها موجود است.

سبک لی‌شو (خط دیوانی)، که منظم‌تر بوده و در برخی جهات به متن مدرن شباهت دارد، نیز تحت فرمان چین شی هوانگ مورد تصویب قرار گرفت. اشتباه رایج این است که گمان شود لی‌شو تنها توسط چنگ میائو در دوران حکومت چین شی هوانگ ایجاد شده است، در حالی که این سبک از دوره پیش از چین تا دودمان هان (۲۰۲ پیش از میلاد – ۲۲۰ میلادی) توسعه یافته است.

در سدهٔ چهارم میلادی، خوشنویسی به بلوغ کامل رسید. سبک کای‌شو (خط استاندارد سنتی) — که هنوز هم مورد استفاده است — و به وانگ شی‌ژی (王羲之، ۳۰۳–۳۶۱ میلادی) و پیروانش نسبت داده می‌شود، حتی منظم‌تر شده بود.[۲] این سبک در دودمان تانگ به اوج خود رسید، زمانی که خوشنویسان مشهوری مانند یان ژن‌چینگ و لیو گونگ‌چوان بیشتر آثار برجستهٔ کای‌شو را خلق کردند. گسترش این سبک توسط امپراتور مینگ‌زونگ از تانگ متأخر (۹۲۶–۹۳۳ میلادی) تشویق شد، که دستور چاپ کتب کلاسیک با استفاده از بلوک‌های چوبی جدید به سبک کای‌شو را صادر کرد. فناوری‌های چاپ اجازه دادند شکل نویسه‌ها تثبیت شود. شکل کای‌شو نویسه‌ها هزار سال پیش عمدتاً شبیه شکل آن‌ها در پایان دورهٔ امپراتوری چین بود. با این حال تغییرات کوچکی اعمال شده است، برای مثال در شکل 广 که در فرهنگ‌نامهٔ کانگ‌شی ۱۷۱۶ با کتاب‌های مدرن کاملاً یکسان نیست. شکل‌های کانگ‌شی و کنونی تفاوت‌های جزئی دارند، در حالی که ترتیب خطوط طبق سبک قدیمی همچنان یکسان است.

سبک‌های نوشتاری تحریری پیوسته مانند *شینگشو* (خط نیمه‌خطی یا خطی) و *چوشو* (خط خطی یا خطی نامنظم) محدودیت کمتری دارند و سریع‌تر هستند، جایی که حرکات بیشتری توسط ابزار نوشتاری قابل مشاهده است. ترتیب حرکت این سبک‌ها بیشتر متفاوت است و گاهی اوقات اشکال کاملاً متفاوتی ایجاد می‌کند. آن‌ها از خط روحانی و همزمان با خط معمولی (سلسله هان ۲۰۲ قبل از میلاد - ۲۲۰ میلادی) گرفته شده‌اند، اما *شینگشو* و *چوشو* فقط برای یادداشت‌های شخصی استفاده می‌شدند و هرگز به عنوان استاندارد مورد استفاده قرار نگرفتند. سبک کوشو در زمان سلطنت امپراتور وو از هان (۱۴۰ قبل از میلاد - ۸۷ قبل از میلاد) بسیار مورد استقبال قرار گرفت.

سبک‌هایی که از بین رفتند شامل *بافنشو (bāfēnshū)* می‌شود که ترکیبی از ۸۰٪ سبک *شیائوژوان* و ۲۰٪ *لیشو* است. برخی از حروف چینی متنوع، قرن‌ها غیرمتعارف یا به صورت محلی استفاده می‌شدند. آنها عموماً قابل فهم بودند اما همیشه در متون رسمی رد می‌شدند. برخی از این حروف غیرمتعارف، علاوه بر برخی از حروف جدید ایجاد شده، در مجموعه حروف چینی ساده شده گنجانده شدند.

### خوشنویسی با قلم سخت
این سبک نوشتن از اوایل سدهٔ بیستم میلادی آغاز به توسعه کرد، زمانی که خودنویس‌ها از غرب به چین وارد شدند. نوشتن با خودکار تا دههٔ ۱۹۸۰ به‌عنوان یک وسیلهٔ راحتی مورد استفاده بود. با اصلاحات اقتصادی چین، عموم مردم بر تمرین خوشنویسی با قلم سخت تمرکز کردند. مردم معمولاً از نویسه‌های ساده‌شدهٔ چینی در سبک نیمه‌اتصال یا استاندارد استفاده می‌کنند.

### سبک‌های چاپی و کامپیوتری
نمونه‌هایی از سبک‌های چاپی مدرن عبارتند از فونت سانگ از چاپخانه سلسله سونگ و فونت سنس سریف.

این‌ها سبک‌های سنتی محسوب نمی‌شوند و معمولاً نوشته نمی‌شوند.

### نگارخانه در امتداد تاریخ
نگارش‌های مختلف کلمه اسب (馬 / 马) در طول تاریخ:

## مواد و ابزار
قلم‌مو، مرکب، کاغذ و سنگ مرکب ابزارهای ضروری خوشنویسی چینی هستند و مجموعاً به‌عنوان چهار گنجینهٔ مطالعه شناخته می‌شوند. علاوه بر این چهار ابزار، قطره‌چکان آب، زیرسطر و وزنهٔ کاغذ نیز توسط خوشنویسان به‌کار می‌روند.
بندانگشتی|یک مجموعه خوشنویسی چینی، گورگان، نزدیک دهلی در هند

### قلم مو

قلم‌مو ابزار سنتی نوشتن در خوشنویسی چینی است. بدنهٔ قلم‌مو معمولاً از بامبو یا مواد دیگر مانند چوب، پرسلن، یا شاخ ساخته می‌شود. سر قلم‌مو معمولاً از موهای حیوانات مانند راسو، خرگوش، گوزن، بز، خوک، ببر، گرگ و غیره تشکیل شده است. همچنین در چین و ژاپن سنتی وجود دارد که قلم‌مو با موهای نوزاد تازه به دنیا آمده ساخته شود، به‌عنوان یادگاری یک‌بار در زندگی. این سنت با افسانهٔ یک دانشمند قدیمی چینی مرتبط است که با استفاده از چنین قلم‌موی شخصی‌شده‌ای در امتحانات امپراتوری رتبهٔ نخست را کسب کرده است.

قلم‌موهای خوشنویسی به‌طور گسترده به‌عنوان ادامهٔ بازوی خوشنویس در نظر گرفته می‌شوند.

امروزه، خوشنویسی را می‌توان با استفاده از خودکار نیز انجام داد.

### کاغذ
چپ|بندانگشتی|250x250پیکسل|ابزارهای خوشنویسی
کاغذ اغلب همراه با وزنه کاغذ و پد رومیزی فروخته می‌شود.

برخی اصرار دارند که خوشنویسی چینی باید از کاغذهای مخصوصی مانند کاغذ شوآن، کاغذ مائوبیان، کاغذ لیانشی و غیره استفاده کند. هر کاغذ مدرنی را می‌توان برای نوشتن با قلم‌مو استفاده کرد. به دلیل کاربردهای طولانی‌مدت، کاغذ شوآن توسط اکثر خوشنویسان چینی شناخته شده است.

در چین، *کاغذ شوانژی* (宣紙) که به‌طور سنتی در استان آنهویی ساخته می‌شود، نوع ارجح کاغذ است. این کاغذ از گیاه تاتاری بال‌سلتیس (*Pteroceltis tatarianovii*) و همچنین مواد دیگری از جمله برنج، توت کاغذی (*Broussonetia papyrifera*)، بامبو، کنف و غیره ساخته می‌شود.

در ژاپن، *[[واشی]]* از *کوزو* (توت کاغذی)، *گانپی* (*ویکسترومیا سیکوکیانا*) و *[[اجورثیا کریسانتا|میتسوماتا]]* (*اِج‌وُرثیا پاپیریفِرا*) و همچنین مواد دیگری مانند بامبو، برنج و گندم تهیه می‌شود.

#### وزنه‌های کاغذی
وزنه‌های کاغذ برای نگه داشتن کاغذ استفاده می‌شوند. یک وزنه کاغذ اغلب در بالای همه صفحات به جز بزرگ‌ترین صفحات قرار می‌گیرد تا از لغزش جلوگیری شود؛ برای قطعات کوچکتر، دست چپ نیز در پایین صفحه برای پشتیبانی قرار می‌گیرد. وزنه‌های کاغذ انواع مختلفی دارند: برخی از آنها بلوک‌های چوبی مستطیلی شکل هستند که با طرح‌های خوشنویسی یا تصویری حک شده‌اند؛ برخی دیگر اساساً مجسمه‌های کوچکی از افراد یا حیوانات هستند. مانند سنگ‌های جوهر، وزنه‌های کاغذ به تنهایی آثار هنری کلکسیونی هستند.

#### پدهای رومیزی
پد رومیزی (چینی: 畫氈، چینی: 画毡، پین‌یین: huàzhān؛ ژاپنی: 下敷shitajiki) پدی است که از نمد ساخته شده است. برخی از آنها با شبکه‌ای در دو طرف چاپ می‌شوند، به طوری که وقتی زیر کاغذ شفاف قرار می‌گیرند، می‌توان از آن به عنوان راهنمایی برای اطمینان از قرارگیری و اندازه صحیح کاراکترها استفاده کرد. با این حال، این پدهای چاپی فقط توسط دانش‌آموزان استفاده می‌شوند. هم پدهای رومیزی و هم شبکه‌های چاپی در اندازه‌های مختلفی عرضه می‌شوند.

### جوهر و ماژیک
چپ|بندانگشتی|250x250پیکسل|استفاده از جوهر و سنگ جوهر
راست|بندانگشتی|150x150پیکسل|برس پاک‌کن برای پاک کردن جوهر اضافی، ابزارهای ضروری در هنر سنتی خوشنویسی چینی هستند.
مرکب از دودهٔ چراغ (سوت) و چسبنده‌ها ساخته می‌شود و به شکل میله‌های مرکب عرضه می‌گردد که باید روی سنگ مرکب با آب مالیده شود تا غلظت مناسب حاصل شود. امروزه مرکب‌های آماده و ارزان‌تر در بطری‌ها موجود است، اما این‌ها عمدتاً برای تمرین استفاده می‌شوند، زیرا مرکب‌های میله‌ای کیفیت بالاتری دارند و مرکب‌های شیمیایی با گذر زمان بیشتر پخش و لکه‌دار می‌شوند، و برای استفاده در نقاشی‌های آویزان کمتر مناسب هستند. یادگیری مالیدن مرکب بخش مهمی از آموزش خوشنویسی است. به‌طور سنتی، خوشنویسی چینی فقط با مرکب سیاه نوشته می‌شود، اما خوشنویسان مدرن گاهی از رنگ‌های دیگر نیز استفاده می‌کنند. معلمان خوشنویسی از مرکب نارنجی روشن یا قرمز برای نوشتن نویسه‌های تمرینی استفاده می‌کنند تا شاگردان روی آن‌ها ردگیری کنند یا اشتباهات دانش‌آموزان را اصلاح نمایند.

### سنگ جوهر
سنگ جوهر یا مرکب که معمولاً از سنگ، سرامیک یا خاک رس ساخته می‌شود، برای آسیاب کردن مرکب جامد و تبدیل آن به مرکب مایع و همچنین نگهداری مرکب پس از مایع شدن به‌کار می‌رود. سنگ‌های مرکب چینی به‌عنوان اشیای هنری بسیار ارزشمند شناخته می‌شوند و مطالعات مفصلی دربارهٔ تاریخ و ارزش آن‌ها، به‌ویژه در چین، انجام شده است.

### مهر و موم و خمیر مهر و موم
چپ|بندانگشتی|250x250پیکسل|استفاده از خمیر آب‌بندی با آب‌بندی چینی

آثار خوشنویسی معمولاً توسط خوشنویس با استفاده از یک یا چند مهر با جوهر قرمز تکمیل می‌شوند. مهر می‌تواند نقش امضا را ایفا کند.

## تکنیک
شکل، اندازه، کشش و نوع موی قلم‌مو، رنگ و غلظت مرکب، و همچنین سرعت جذب و بافت سطح کاغذ از مهم‌ترین پارامترهای فیزیکی هستند که بر نتیجهٔ نهایی تأثیر می‌گذارند. خوشنویس نیز با میزان مرکب/آبی که به قلم‌مو می‌دهد، فشار، زاویه و جهت حرکت قلم‌مو بر نتیجه اثر می‌گذارد و باعث ایجاد خطوط نازک یا ضخیم و حاشیه‌های صاف یا دندانه‌دار می‌شود. در نهایت، سرعت، شتاب و کاهش شتاب حرکات و چرخش‌های نویسنده و ترتیب خطوط به نویسه‌ها «روح» می‌بخشد که در خوشنویسی چینی به آن یی گفته می‌شود. یی در چینی به معنای «نیت یا ایده» است. هر چه خوشنویس تمرین بیشتری داشته باشد، تکنیک او از یوئی (ساختن اثر با قصد) به وویی (خلق هنر با حرکات غیرعمدی) منتقل می‌شود. وویی مرحلهٔ بالاتری برای خوشنویسان محسوب می‌شود که نیازمند کنترل کامل قلم‌مو و مچ دست و پیروی از قلب خود است.

## مطالعه

به‌طور سنتی، بخش عمدهٔ مطالعهٔ خوشنویسی شامل نسخه‌برداری دقیق از آثار نمونهٔ استاد یا خوشنویسان معتبر است تا شاگرد آن‌ها را حفظ و تکرار کند. استاد روش صحیح کشیدن خطوط را نشان می‌دهد و شاگرد باید آن‌ها را به‌طور مداوم و دقیق تکرار کند تا حرکت غریزی و نسخهٔ کپی بی‌نقص شود. هرگونه انحراف از نمونه به‌عنوان شکست تلقی می‌شود. کسب مهارت در یک سبک خاص معمولاً سال‌ها تمرین می‌طلبد. خطوط صحیح، ترتیب خطوط، ساختار نویسه، تعادل و ریتم در خوشنویسی ضروری هستند. دانش‌آموز همچنین مهارت‌های خود را در هنرهای سنتی چینی توسعه می‌دهد، زیرا آشنایی و توانایی در هنرها به ارتقای خوشنویسی او کمک می‌کند.

از زمان پیدایش خط استاندارد (کای‌شو)، تقریباً همهٔ خوشنویسان مطالعهٔ خود را با تقلید از نمونه‌های برجستهٔ کای‌شو آغاز کرده‌اند. یک دانش‌آموز مبتدی ممکن است نوشتن نویسهٔ 永 (چینی: yǒng، به معنای «ابدی») را تمرین کند، به‌دلیل وجود انواع مختلف خطوط و دشواری در ساختار آن. هشت اصل یِنگ به هشت نوع خط مختلف در این نویسه اشاره دارد که برخی معتقدند خلاصهٔ انواع خطوط در خط استاندارد را ارائه می‌کند.

نحوهٔ نگه داشتن قلم‌مو بستگی به خوشنویس و سبک خوشنویسی دارد. معمولاً قلم‌مو به‌صورت عمودی بین شست و انگشت وسط گرفته می‌شود. انگشت اشاره به قسمت بالایی بدنهٔ قلم‌مو به‌صورت سبک می‌چسبد (برای تثبیت آن) و انگشتان حلقه و کوچک زیر پایین بدنه قرار می‌گیرند، طوری که فضایی در داخل کف دست باقی بماند. به‌طور جایگزین، قلم‌مو می‌تواند در دست راست بین شست و انگشت اشاره گرفته شود، مشابه نحوهٔ گرفتن قلم در سبک غربی. خوشنویس ممکن است طرز گرفتن قلم‌مو را بسته به سبک و خط تغییر دهد؛ برای مثال، برای خط متصل (نیمه‌کورس) قلم‌مو را بالاتر و برای خط استاندارد پایین‌تر می‌گیرد.

در ژاپن، قطعات کوچک خوشنویسی ژاپنی به‌طور سنتی در حال نشستن به سبک سِی‌زا نوشته می‌شوند. با این حال، در دوران معاصر، نویسندگان اغلب روی صندلی و پشت میز تمرین خوشنویسی می‌کنند. قطعات بزرگ‌تر ممکن است در حالت ایستاده نوشته شوند؛ در این حالت کاغذ معمولاً مستقیماً روی زمین قرار می‌گیرد، اما برخی خوشنویسان از سه‌پایه نیز استفاده می‌کنند. آموزش پایهٔ خوشنویسی بخشی از برنامهٔ درسی مدارس در چین و ژاپن است و برنامه‌های تخصصی در سطح آموزش عالی در چین، ژاپن، کره و تایوان وجود دارد. در دوران معاصر، بحث‌هایی دربارهٔ محدودیت‌های این سنت نسخه‌برداری در صحنه‌های هنر مدرن مطرح شده است، جایی که نوآوری حاکم است و سبک زندگی، ابزارها و رنگ‌های نوین نیز موج جدیدی از استادان را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

خوشنویسی چینی در مدارس چین ترویج می‌شود تا با فراموشی حروف ناشی از استفاده از فناوری مقابله کند.

در مطالعه اخیر، خوشنویسی چینی به عنوان یک استراتژی مداخله شناختی در میان سالمندان یا افراد مبتلا به اختلال شناختی خفیف مورد استفاده قرار گرفته است. به عنوان مثال، در یک آزمایش تصادفی کنترل‌شده اخیر، خوشنویسی هم حافظه کاری و هم کنترل توجه را در مقایسه با گروه‌های کنترل‌شده افزایش داده است.

در چین معاصر، تعداد کم اما قابل توجهی از هنرمندان، خوشنویسی را حرفه خود قرار داده‌اند و انجمن‌های حرفه‌ای استانی و ملی وجود دارند که عضویت در آنها اعتبار قابل توجهی به همراه دارد. طبق سنت، قیمت اثر یک هنرمند خاص بر اساس طول کاغذی که روی آن نوشته شده است، تعیین می‌شود. آثار خوشنویسان معاصر و شناخته‌شده ممکن است هزاران تا ده‌ها هزار یوان (رنمینبی) به ازای هر *چی* (واحد طول، تقریباً برابر با یک فوت) از اثر هنری به فروش برسد. همانند سایر آثار هنری، ارزش اقتصادی خوشنویسی در سال‌های اخیر افزایش یافته است، زیرا ثروتمندان تازه به دوران رسیده چین به دنبال سرمایه‌گذاری‌های امن برای ثروت خود هستند.

## قواعد خوشنویسی مدرن
اگرچه قدردانی از خوشنویسی به ترجیحات فردی بستگی دارد، اما قوانین سنتی تثبیت‌شده‌ای وجود دارد و کسانی که مرتباً آنها را نقض می‌کنند، خوشنویس مشروع محسوب نمی‌شوند.

تیان یونژانگ، خوشنویس مشهور مدرن چینی و عضو انجمن خوشنویسان چین، قوانین خوشنویسی مدرن را خلاصه کرده است. قوانین زیر از *کتاب «هر روز یک سؤال، هر روز یک کلمه»* ( گرفته شده است)، یک ستون ویدیویی خوشنویسی با تحلیل عمیق حروف مختلف، که توسط تیان یونژانگ تدریس می‌شود. از جمله این قوانین عبارتند از:
* **روش صحیح نوشتن.** یک کاراکتر صحیح نوشته شده باید به روشی نوشته شود که توسط خوشنویسان معتبر به عنوان صحیح پذیرفته شود. آثار خوشنویسی اغلب از کاراکترهای چینی متنوع استفاده می‌کنند که مورد به مورد صحیح یا نادرست تلقی می‌شوند، اما به‌طور کلی، انواع محبوب‌تر احتمال بیشتری برای صحیح بودن دارند. کاراکترهای صحیح به ترتیب حرکت سنتی نوشته می‌شوند و نه به صورت استاندارد مدرن.
* **خوانایی.** از آنجایی که خوشنویسی روش خوب نوشتن است، یک اثر خوشنویسی باید به عنوان یک خط قابل تشخیص باشد و علاوه بر این، برای کسانی که با سبک خط آشنا هستند به راحتی قابل خواندن باشد، اگرچه ممکن است برای کسانی که با سبک خط آشنا نیستند ناخوانا باشد. به عنوان مثال، بسیاری از مردم نمی‌توانند خط شکسته را بخوانند، اما یک اثر خوشنویسی با خط شکسته هنوز هم می‌تواند خوب تلقی شود اگر کسانی که با خط شکسته آشنا هستند بتوانند آن را بخوانند.
* **ایجاز.** این در تضاد با خوشنویسی غربی است که در آن تزئینات قابل قبول و اغلب مطلوب هستند. خوشنویسی خوب چینی باید بدون تزئینات باشد. همچنین باید با جوهر مشکی نوشته شود، مگر اینکه دلیلی برای نوشتن با جوهر دیگری وجود داشته باشد.
* **ارتباط مناسب و برجسته با متن.** همه خوشنویسان معتبر در چین تحصیل‌کرده و اهل مطالعه بودند. علاوه بر خوشنویسی، آنها در زمینه‌های دیگری، به احتمال زیاد نقاشی، شعر، موسیقی، اپرا، هنرهای رزمی و گو، مهارت داشتند؛ بنابراین، تحصیلات فراوان آنها در خوشنویسی‌شان نقش داشت. خوشنویسی که حروف یک خوشنویس دیگر را تمرین می‌کند، همیشه می‌داند متن به چه معناست، چه زمانی و در چه شرایطی خلق شده است. وقتی آنها می‌نویسند، شکل و وزن حروف آنها با ریتم عبارات مطابقت دارد، به خصوص در سبک‌های کمتر محدود مانند نیم‌خط و خط تحریری. کسی که معنای حروفی را که می‌نویسند نمی‌داند، اما شکل و وزن آنها را به دلخواه تغییر می‌دهد، خوشنویسی خوبی خلق نمی‌کند.
* **از نظر زیبایی‌شناسی برای چشم خوشایند است.** به‌طور کلی، حروفی که به درستی، خوانا، مختصر و در متن صحیح نوشته می‌شوند، تا حدی از نظر زیبایی‌شناسی نیز خوشایند هستند. حروفی که قوانین فوق را نقض می‌کنند، اغلب از نظر زیبایی‌شناسی کمتر خوشایند هستند. یک خوشنویس باتجربه کیفیت خط، ساختار هر کاراکتری که خطوط در آن قرار می‌گیرند، و سازماندهی ترکیبی گروه‌های حروف را در نظر می‌گیرد. در طول اثر، خط قلم‌مو، چه روشن و چه تیره، چه خشک و چه مرطوب، باید روند خلق اثر توسط هنرمند را به وضوح ثبت کند.

## تأثیرات
### خوشنویسی در ژاپن، کره و ویتنام
ژاپنی‌ها، کره‌ای‌ها و ویتنامی‌ها حساسیت‌ها و سبک‌های خاص خوشنویسی خود را توسعه داده‌اند، در حالی که تأثیرات چینی را در خود جای داده‌اند و همچنین آن را برای خطوط خاص به کار برده‌اند. خوشنویسی ژاپنی فراتر از حروف هان است و خطوط محلی مانند هیراگانا و کاتاکانا را نیز شامل می‌شود.

در مورد خوشنویسی کره‌ای، هانگول و وجود دایره، ایجاد یک تکنیک جدید را ایجاب می‌کرد.

در مورد خوشنویسی ویتنامی، سبک‌ها و تکنیک‌های مشابهی برای اعمال به *Chữ Nôm* و خط لاتین تکامل یافته‌اند.

### هنرهای دیگر
#### خوشنویسی با آب
بندانگشتی|خوشنویسی با آب یا خوشنویسی زمینی یک سرگرمی محبوب در چین است.
همچنین باید به وجود خوشنویسی موقت یا خوشنویسی با آب اشاره کرد. این شیوه خوشنویسی فقط با آب روی زمین انجام می‌شود که ظرف چند دقیقه خشک می‌شود. این شیوه به ویژه توسط نسل جدید چینی‌های بازنشسته در پارک‌های عمومی چین مورد استقبال قرار گرفته است.

#### نقاشی با جوهر
خوشنویسی بر نقاشی با جوهر افشان که با استفاده از ابزارها و تکنیک‌های مشابه انجام می‌شود، تأثیر گذاشته است. خوشنویسی بر اکثر سبک‌های هنری اصلی در شرق آسیا، از جمله نقاشی با جوهر افشان، سبکی از نقاشی چینی، ژاپنی، کره‌ای و ویتنامی که کاملاً مبتنی بر خوشنویسی است، تأثیر گذاشته است.

## خوشنویسان برجسته چینی
### سلسله چین
* لی سی李斯 (۲۸۰–۲۰۸ قبل از میلاد)

### سلسله هان
* کای یونگ 蔡邕 (۱۳۲–۱۹۲)
* ژانگ ژی 張芝 (?–۱۹۲)

### سه پادشاهی
* ژونگ یائو 鍾繇 (۱۵۱–۲۳۰)

### سلسله جین
* وی شوئو 衞鑠 (۲۷۲–۳۴۹)
* لو جی 陸機 (۲۶۱–۳۰۳)
* وانگ ژی‌چی 王羲之 (۳۰۳–۳۶۱)
* وانگ ژیانژی 王獻之 (۳۴۴–۳۸۶)
* وانگ ژون 王珣 (۳۴۹–۴۰۰)

### سلسله سویی
* ژی یونگ 智永 (*گل در حدود* قرن ششم)
* دینگ دائوهو 丁道護 (*گل در حدود* قرن ششم)

### سلسله تانگ
* اویانگ ژون 歐陽詢 (۵۵۷–۶۴۱)
* یو شینان 虞世南 (۵۵۸–۶۳۸)
* چو شینان 褚遂良 (۵۹۷–۶۵۸)
* هوآیرن 懷仁 (حدود قرن هفتم)
* امپراتور تایزونگ از تانگ 唐太宗 李世民 (۵۹۹–۶۴۹)
* لی یانگ بینگ李陽冰 (۷۲۱/۲–۷۸۵)
* ژانگ ژو 張旭 (۶۵۸–۷۴۷)
* یان ژنچینگ 顏眞卿 (۷۰۹–۷۸۵)
* Huaisu懷素 (۷۳۷–۷۹۹)
* لیو گونگ کوان 柳公權 (۷۷۸–۸۶۵)
* تو مو 杜牧 (۸۰۳–۸۵۲)

### پنج سلسله
*  楊凝式 (۸۷۳–۹۵۴)

### سلسله سونگ
* کای شیانگ 蔡襄 (۱۰۱۲–۱۰۶۷)
* سو شی蘇軾 (۱۰۳۷–۱۱۰۱)
* هوانگ تینجیان 黃庭堅 (۱۰۴۵–۱۱۰۵)
* می فو 米黻 (۱۰۵۱–۱۱۰۷)
* امپراتور هویزونگ سونگ 宋徽宗 趙佶 (۱۰۸۲–۱۱۳۵)
* امپراتور گائوزونگ سانگ 宋高宗 趙構 (۱۱۰۷–۱۱۸۷)
* چو هسی 朱熹 (۱۱۳۰–۱۲۰۰)

### سلسله یوان
* ژائو منگفو趙孟頫 (۱۲۵۴–۱۳۲۲)
* نی‌زن (۱۳۰۱–۱۳۷۴)

### سلسله مینگ
* تانگ یین 寅 (۱۴۷۰–۱۵۲۴)
* ون ژنگمینگ 文徵明 (۱۴۷۰–۱۵۵۹)
* دونگ چیچانگ 董其昌 (۱۵۵۵–۱۶۳۶)
* هوانگ روهنگ黃汝亨 (۱۵۵۸–۱۶۲۶)
* وانگ دوئو 王鐸 (۱۵۹۲–۱۶۵۲)
* فو شان 山 (۱۶۰۷–۱۶۸۴)

### سلسله چینگ
* زو دا朱耷 (۱۶۲۶–۱۷۰۵)
* ژنگ شی 鄭燮 (۱۶۹۳–۱۷۶۵)
* یانگ شوجینگ 楊守敬 (۱۸۳۹–۱۹۱۵)

### دوران مدرن
* وو چانگشو吳昌碩 (۱۸۴۴–۱۹۲۷)
* کانگ یووی 康有為 (۱۸۵۸–۱۹۲۷)
* هونگ یی 弘一法師 (۱۸۸۰–۱۹۴۲)

## نگارخانه

File:LantingXu.jpg|نسخه‌ای از اثر «وانگ ژی‌چی» به نام لانتجی خو، مشهورترین اثر خوشنویسی چینی.
File:Wang Xizhi Huang Ting Jing.jpg|قسمتی از چاپ سنگی کتاب 黄庭经 اثر وانگ ژی‌چی.
File:Wang Xizhi Shang Yu Tie.jpg|نسخه‌ای از 上虞帖 اثر وانگ ژی‌چی.
File:Wang Xianzhi Imitation by Tang Dynasty.jpg|نسخه‌ای از 新婦地黃湯帖 اثر وانگ شیان‌ژی، تقلیدی از دوران سلسله تانگ.
File:KaishuOuyangxun.jpg|قسمتی از چاپ سنگی 九成宫醴泉铭 اثر اویانگ شون.
File:Sheng jiao xu.jpg|قسمتی از چاپ سنگی 雁塔聖教序 اثر چو سویی‌لیانگ.
File:Yan Qinli Stele.jpg|قسمتی از چاپ سنگی 顏勤禮碑 اثر یان ژن‌چینگ.
File:Koku Saitcho shounin.jpg|«فریاد برای نجیب‌زاده سایچو» اثر امپراتور ساگا.
File:This Letter written by Mi Fei.jpg|اثر می فو در سبک نیمه‌کورس و کورس.
File:Songhuizong.jpg|اثری از امپراتور هوئی زونگ.
File:Chusa-Buliseonrando-01.jpg|«Buiseonrando» اثر کیم جونگ‌هویی.
File:Clear image of Lệnh thư.jpg|فرمانی نوشته شده توسط امپراتور لِ هین تنگ.


## منابع

## برای مطالعهٔ بیشتر
* تسویی، چونگ-هویی 崔中慧 (۲۰۲۰) خوشنویسی چینی و نسخه‌های خطی اولیه بودایی. آکسفورد: ایندیکا و بودیکا. شماره استاندارد بین‌المللی کتاب  (فایل PDF با دسترسی آزاد).

## پیوند به بیرون
* خوشنویسی چینی - دائو خوشنویسی به زبان انگلیسی و چینی ماندارین
* خوشنویسی چینی در موزه آنلاین چین
* خوشنویسی چینی
* سبک‌های خوشنویسی چینی
* مدل‌های خوشنویسی چینی – مولد مدل خوشنویسی چینی
* تاریخچه خوشنویسی چینی
* «سبک‌های خوشنویسی پایه از تائوئیسم» شامل مقایسه‌های مقدماتی سبک‌های مختلف خوشنویسی از حروف پایه است.
* تاریخچه خوشنویسی چینی  در BeyondCalligraphy.com
* معرفی خوشنویسی زمینه چینی یا دیشو – mildchina
* 名家书法 (استادان خوشنویسی). یک کاراکتر وارد کنید، کلیک کنید و طیف وسیعی از تغییرات آن کاراکتر را توسط استادان خوشنویسی مختلف ببینید.

رده:خوشنویسی چین
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:صفحه‌های دارای محتوای کره‌ای
رده:مقاله‌های حاوی متن به زبان چینی
رده:مقاله‌های دارای واژگان به زبان ژاپنی
رده:میراث فرهنگی ناملموس بشری
رده:هنر چین