روابط اسرائیل و سومالی‌لند

در ۲۶ دسامبر ۲۰۲۵، اسرائیل اولین کشور عضو سازمان ملل متحد بود که رسماً سومالی‌لند را به عنوان یک کشور مستقل و دارای حاکمیت به رسمیت شناخت. سومالی‌لند خود را جانشین قانونی کشور سومالی‌لند می‌داند که استقلال پنج روزه آن در سال ۱۹۶۰ توسط اسرائیل و ۳۴ کشور دیگر نیز به رسمیت شناخته شد. تمام قلمرو سومالی‌لند مدرن مورد ادعای سومالی است اما توسط آن کنترل نمی‌شود، چرا که این کشور اسرائیل را به عنوان یک کشور مستقل به رسمیت نمی‌شناسد.

## تاریخچه
### پیشینه
اسرائیل یکی از ۳۵ کشوری بود که استقلال کوتاه پنج روزه دولت سومالی‌لند را در سال ۱۹۶۰ به رسمیت شناخت.

### جنگ استقلال سومالی‌لند
در سال ۱۹۹۵، ابراهیم ایگال، رئیس‌جمهور وقت سومالی‌لند، نامه‌ای به نخست‌وزیر اسحاق رابین نوشت و در آن خواستار برقراری روابط دیپلماتیک بین دو کشور شد. به گفته عبدالرحمن تور، اولین رئیس‌جمهور سومالی‌لند، ایگال به امید به رسمیت شناختن از سوی ایالات متحده، به دنبال ایجاد رابطه با اسرائیل بود. در فوریه ۲۰۱۰، ایگال پالمور، سخنگوی سابق وزارت امور خارجه اسرائیل و رئیس وقت امور بین‌الملل در آژانس یهود، به هشدار ایگال در مورد افزایش بنیادگرایی اسلامی و اهمیت استراتژیک باب المندب برای دریای سرخ و اقیانوس هند اشاره کرد و خاطرنشان کرد که هم سومالی‌لند و هم اسرائیل از نظر سیاسی منزوی هستند. در همان ماه، روزنامه *[[هاآرتص]]* از پالمور نقل قول کرد که دولت او آماده است تا دوباره سومالی‌لند را به رسمیت بشناسد. اگرچه، او اظهار داشت که دولت سومالی‌لند برای برقراری روابط با دولت اسرائیل تماسی نگرفته است.

در فوریه ۲۰۰۱، همچنین گزارش شد که سومالی‌لند پس از ممنوعیت واردات دام از عربستان سعودی به دلیل تب دره ریفت، به اسرائیل روی آورده است. در این مدت، چندین تاجر اسرائیلی نیز در هرجیسا، پایتخت این کشور، حضور داشتند. با این حال، گزارش شده است که رئیس‌جمهور کاهین که جانشین ایگال شد، از نزدیک شدن به اسرائیل خودداری کرده است تا از تیره شدن روابط شکننده با اعراب و جهان اسلام، که برای تجارت دام خود به شدت به آنها متکی است، جلوگیری کند.

در اوت ۲۰۲۰، سومالی‌لند حمایت خود را از توافقنامه صلح اسرائیل–امارات متحده عربی ابراز کرد. *اطلاعات آفریقا* مشاهده کرد که در فوریه ۲۰۲۲، اسرائیلی‌ها چندین تیم را برای بازرسی باندهای فرودگاه ساخته شده توسط اتحاد جماهیر شوروی در سومالی‌لند اعزام کرده‌اند.

### روابط در طول جنگ غزه

به گفته مقامات اطلاعاتی اسرائیل، موساد سال‌ها صرف ایجاد روابط محرمانه و سطح بالا در سومالی‌لند کرد تا راه را برای به رسمیت شناختن دیپلماتیک هموار کند.

در مارس ۲۰۲۵، گزارش شد که اسرائیل و آمریکا در بحبوحه جنگ غزه، به سومالی‌لند (به همراه سومالی و سودان) نزدیک شده‌اند و به این کشورها پیشنهاد داده‌اند که پناهندگان نوار غزه را بپذیرند. تحلیلگران متعددی از گروه‌های مختلف در سومالی‌لند اظهار داشته‌اند که پذیرش انتقال فلسطینی‌ها توسط دولت سومالی‌لند احتمالاً باعث نارضایتی شدید و خشونت سیاسی خواهد شد. هم سومالی و هم سومالی‌لند دریافت هرگونه پیشنهادی از اسرائیل یا ایالات متحده برای اسکان مجدد غزه‌ای‌ها را تکذیب کردند. جترو نورمن از مؤسسه مطالعات بین‌المللی دانمارک به ''الجزیره'' گفت که پذیرش دولت احتمالاً پیروزی لفظی قابل توجهی را برای الشباب و داعش به ارمغان خواهد آورد، زیرا آنها شورش‌های خود را به عنوان شورشی مشروع علیه طرح‌های غربی " صلیبی - صهیونیستی " مطرح می‌کنند.

در بحبوحه گزارش‌هایی مبنی بر درخواست دولت اسرائیل و دولت آمریکا برای مذاکره با سومالی‌لند، وزیر امور خارجه سومالی‌لند در بیانیه‌ای کتبی به شبکه تلویزیونی کان، تلویزیون عمومی اسرائیل، گفت: «ما آماده مذاکره در مورد هر موضوعی هستیم، اما نمی‌خواهیم در مورد مسائلی که هنوز مورد بحث قرار نگرفته‌اند، گمانه‌زنی کنیم. همه کشورهایی که علاقه‌مند به مذاکره در مورد مسائل خاص با ما هستند، ابتدا باید روابط کاری خود را با ما برقرار کرده و نمایندگی‌های دیپلماتیک خود را در سومالی‌لند افتتاح کنند.»

به رسمیت شناختن سومالی‌لند به دلیل تعامل بالقوه با اسرائیل، مورد حمایت سیاستمداران برجسته حزب جمهوری‌خواه در ایالات متحده قرار گرفت، به طوری که دولت اسرائیل در ماه سپتامبر اعلام کرد که مذاکرات با سومالی‌لند در حال انجام است.

### به‌رسمیت شناختن
در اکتبر ۲۰۲۵، *[[دیلی نیوز مصری]]* گزارش داد که ایالات متحده، بریتانیا، اسرائیل، امارات متحده عربی و فهرستی نامشخص از ۱۷ کشور دیگر در حال بررسی به رسمیت شناختن سومالی‌لند در ماه‌های آینده هستند. در ۲۶ دسامبر ۲۰۲۵، اسرائیل اولین کشور عضو سازمان ملل متحد بود که پس از امضای بیانیه مشترک «با روحیه توافق‌نامه‌های ابراهیم»، جمهوری سومالی‌لند را به عنوان یک کشور مستقل و دارای حاکمیت به رسمیت شناخت. سومالی‌لند از اسرائیل تشکر کرد و از تلاش‌های آن در مبارزه با تروریسم و ترویج صلح منطقه‌ای قدردانی کرد. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، عبدالرحمن محمد عبدالله، رئیس‌جمهور سومالی‌لند را برای بازدید رسمی به اسرائیل دعوت کرد و تمایل خود را برای گسترش فوری روابط اقتصادی ابراز داشت.

این به رسمیت شناختن توسط وزرای امور خارجه سومالی، جیبوتی، مصر و ترکیه محکوم شد. محمود علی یوسف، رئیس کمیسیون اتحادیه آفریقا، بیانیه‌ای صادر کرد که در آن به رسمیت شناختن سومالی‌لند توسط اسرائیل را رد کرد و بر تعهد تزلزل‌ناپذیر اتحادیه آفریقا به وحدت و حاکمیت سومالی تأکید مجدد نمود. احمد ابوالغیط، دبیرکل اتحادیه عرب، اقدام اسرائیل برای به رسمیت شناختن سومالی‌لند را رد کرد و آن را «نقض آشکار قوانین بین‌المللی و نقض آشکار اصل وحدت و حاکمیت کشورها» خواند. جاسم محمد البدیوی، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس، ضمن تأکید بر بیانیه پایانی صد و شصت و چهارمین جلسه شورای وزیران شورای همکاری خلیج فارس مبنی بر حمایت کامل کشورهای عضو از امنیت، ثبات، حاکمیت و تمامیت ارضی جمهوری فدرال سومالی، تصریح کرد که این به رسمیت شناختن، سابقه خطرناکی است که ثبات در شاخ آفریقا را تهدید می‌کند و به تنش‌های بیشتر دامن می‌زند.

## جستارهای وابسته

* روابط خارجی اسرائیل
* به رسمیت شناختن بین‌المللی اسرائیل
* به‌رسمیت‌شناسی بین‌المللی سومالی‌لند
* فهرست کشورهای با رسمیت محدود
* روابط اسرائیل و سومالی

## منابع

رده:روابط دوجانبه اسرائیل
رده:روابط دوجانبه سومالی‌لند