بیت هاعمق

**بیت هاعمق** (، به معنای «خانه دره») یک کیبوتص در شمال اسرائیل است. این کیبوتص در غرب جلیل واقع شده و زیر نظر شورای منطقه‌ای ماته آشر قرار دارد.

بیت هاعمق در سال ۱۹۴۹ بنیان‌گذاری شد و بخشی از بنیان‌گذاران آن اعضای جنبش جوانان یهودی هابونیم از مجارستان بودند. این کیبوتص بر زمین‌های روستای تخلیه‌شده فلسطینی کویکات ساخته شد. نام آن از شهر کتاب‌مقدسی بیت‌عمق گرفته شده که در کتاب یوشع یاد شده‌است. افزون بر کشاورزی، کیبوتص دارای صنایع علمی از جمله شرکت «صنایع زیستی» (Biological Industries) است که یکی از تأمین‌کنندگان پیشرو در صنعت علوم زیستی به‌شمار می‌رود.

## پیشینه

کیبوتص بیت هاعمق در ۴ ژانویه ۱۹۴۹ بنیان‌گذاری شد. بنیان‌گذاران نخستین آن نزدیک به ۱۰۰ عضو هسته «لائور» از جنبش جوانان هابونیم مجارستان بودند که پیش از آن در عین‌گو، کفار گیلعادی و کووتصات کینرت آموزش دیده بودند. در ماه مه ۱۹۴۹ کیبوتص به‌طور رسمی به جنبش «هاکیبوتص هامئوحاد» پیوست.

نام کیبوتص از شهر کتاب‌مقدسی «بیت‌عمق» گرفته شده که در کتاب یوشع ۱۹:۲۷ در شمار زمین‌های تیره آشر یاد شده‌است. این شهر باستانی در نزدیک به ۵ کیلومتری شمال‌شرقی کیبوتص کنونی قرار داشت. نام‌های کهن در نام روستای عربی عمقا نیز حفظ شده بود.

کیبوتص بر روی زمین‌های روستای تخلیه‌شده فلسطینی کویکات ساخته شد که ساکنان آن در جنگ ۱۹۴۸ آواره شده بودند. روستای کویکات در دوره صلیبیون «کوکت» (Coket) نامیده می‌شد و در آن یک مسجد و یک مدرسه ابتدایی پسرانه وجود داشت که در سال ۱۸۸۷ ساخته شده بود. در سال ۱۹۳۱ کویکات ۷۸۹ ساکن و ۱۶۳ خانه داشت. پس از تخلیه، ساختمان‌های روستا ویران شد به‌جز زیارتگاه درزی شیخ ابومحمد القریشی که هنوز در ورودی کیبوتص برجاست.

### تحولات اولیه و ترکیب جمعیتی
در تابستان ۱۹۴۹ نزدیک به ۲۰ مهاجر یهودی از عراق، سوریه و لبنان به کیبوتص پیوستند که «هسته عراقی» نامیده می‌شدند؛ اما آنها با اکثریت مجاری‌تبار هماهنگ نشدند و تا آغاز ۱۹۵۱ تنها دو نفر از آنان باقی مانده بودند که آنها نیز سرانجام رفتند. در سال ۱۹۵۰ در پی شکاف ایدئولوژیک در جنبش هاکیبوتص هامئوحاد نزدیک به ۳۰ عضو هوادار مپ‌م کیبوتص را ترک کردند. پس از کاهش شدید جمعیت، در همان سال ۱۹۵۰ گروه‌هایی از اعضای جنبش هابونیم از بریتانیا و هلند به کیبوتص پیوستند. در پی این تغییرات، اکثریت ساکنان کیبوتص از یهودیان بریتانیایی‌تبار تشکیل شدند و بیت هاعمق به «کیبوتص یوتصئی آنگلیا» (کیبوتص انگلیسی‌ها) شهرت یافت. کیبوتص سپس به جنبش «ایحود هاکووتصوت وهاکیبوتصیم» پیوست.

### خصوصی‌سازی
در سال ۲۰۰۷ ساکنان بیت هاعمق با رأی‌گیری تصمیم به خصوصی‌سازی کیبوتص گرفتند و از آن پس به‌صورت «کیبوتص نوین» (کیبوتص میتحادش) اداره می‌شود.

## جغرافیا
بیت هاعمق در ارتفاع نزدیک به ۲۰ متر از سطح دریا در مرز میان دشت ساحلی اسرائیل و دامنه‌های غربی جلیل بالا جای دارد. کیبوتص در حدود ۶ کیلومتری دریای مدیترانه و ۱۲ کیلومتری مرز لبنان واقع شده‌است. در جنوب کیبوتص دره کم‌ژرفای وادی ناحال زوخ آغاز می‌شود و در سوی دیگر آن تپه باستانی تل عمق قرار دارد. کیبوتص در حدود ۶ کیلومتر جنوب‌شرقی شهر نهاریا قرار دارد و از راه بزرگراه شماره ۷۰ به شبکه حمل‌ونقل متصل است.

## اقتصاد
اقتصاد کیبوتص بر کشاورزی، کارآفرینی و صنعت استوار است. از نخستین کنش‌های اقتصادی کیبوتص کارخانه خشک‌کردن انجیر بود که از درختان انجیر پیرامون کیبوتص بهره‌برداری می‌کرد.

شاخه‌های اصلی اقتصادی کیبوتص امروزه دربرمی‌گیرد: شرکت «صنایع زیستی» (Biological Industries) که یکی از تأمین‌کنندگان برجسته جهانی صنعت علوم زیستی است، باغ‌های آووکادو و موز، کشت‌های زراعی، خانه سالمندان، نیروگاه خورشیدی، مهمان‌سرا، گاوداری، مرغداری و جوجه‌کشی.

کیبوتص در سال‌های نخست از کمبود آب رنج می‌برد. در آغاز ساکنان آب را از رگبه حمل می‌کردند. در سال ۱۹۵۳ پس از حفر چاه توسط شرکت «مکوروت» آب یافت شد و جشن آب در کیبوتص برگزار گردید.

## جمعیت‌شناسی
ساکنان کیبوتص غیرمذهبی (سکولار) هستند. جمعیت کیبوتص در درازمدت ایستا بوده اما از سال ۲۰۰۸ رو به افزایش نهاده‌است. بر پایه آمار سال ۲۰۱۷ جمعیت آن ۵۵۲ نفر بود. امروزه کیبوتص نزدیک به ۵۰۰ نفر ساکن دارد که دربرگیرنده ۲۸۰ عضو و نامزد، ۱۵۰ کودک و نزدیک به ۵۰ سرباز و جوان است.

## آثار باستانی

در دوره هخامنشی یک سکونتگاه ساحلی فنیقی در این مکان برپا بوده‌است. در مرکز کیبوتص موزه باستان‌شناسی کوچکی در درون خانه‌ای بازمانده از روستای کویکات جای دارد. در کنار آن باغ باستان‌شناسی با تأسیسات باستانی روغن‌کشی زیتون قرار دارد که در کاوش‌های منطقه یافت شده‌اند.

## مدرسه نتاعیم
در سال ۲۰۱۸ مدرسه ابتدایی دولتی «بیت حینوخ نتاعیم» در بیت هاعمق گشایش یافت که به‌عنوان مدرسه‌ای منطقه‌ای برای شورای ماته آشر در کنار مدرسه «معاینوت» در کبری خدمت می‌کند.

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* 
* 

رده:کیبوتص
رده:کیبوتص‌های اسرائیلی
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۴۹ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۴۹ (میلادی) در اسرائیل
رده:مناطق مسکونی در استان شمال (اسرائیل)
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند