ذخایر طبیعی حزب‌الله لبنان

**ذخایر طبیعی حزب‌الله لبنان**، مجموعه‌ای از دژهای حزب‌الله لبنان بود که بین عقب‌نشینی اسرائیل از لبنان در سال ۲۰۰۰ و جنگ ۲۰۰۶ لبنان در جنوب لبنان ساخته شد.

## ریشه اصطلاح و کاربرد حومه شهر توسط حزب‌الله
اصطلاح «ذخیره طبیعی» (؛ «*شمورات تِوا*»)، در اصل اصطلاح عامیانهٔ نیروهای دفاعی اسرائیل بود و به این واقعیت اشاره دارد که آنها عمدتاً در حومهٔ شهر و دور از سکونتگاه‌ها مستقر بودند و در طول جنگ، به دلیل ترس از تلفات بالا، از دسترس نیروهای دفاعی اسرائیل خارج اعلام شده بودند.

دیده‌بان حقوق بشر در گزارش مفصلی که حدود یک سال پس از جنگ منتشر شد، نوشت: «ما شواهد محکمی پیدا کردیم که نشان می‌دهد حزب‌الله بیشتر موشک‌ها و راکت‌های خود را در سنگرها و انبارهای سلاح واقع در مزارع، جنگل‌ها و دره‌های خالی از سکنه نگهداری می‌کند… و اینکه حزب‌الله اکثریت قریب به اتفاق موشک‌های خود را از مواضع از پیش آماده شده در خارج از روستاها شلیک کرده است.»

## جنگ ۲۰۰۶ لبنان
### نبرد مارون‌الراس
واحد نیروهای ویژه اسرائیل، ماگلان، به‌طور اتفاقی وارد یک منطقه حفاظت‌شده طبیعی در نزدیکی مارون‌الراس شد و تلفات سنگینی متحمل شد. یکی از سربازان ماگلان گفت: «ما نمی‌دانستیم چه چیزی به ما برخورد کرده است. در عرض چند ثانیه دو نفر از جمله پزشک رزمی کشته شدند.» «ما انتظار یک چادر و سه کلاشینکف را داشتیم - این اطلاعاتی بود که به ما داده شد. در عوض، یک در فولادی هیدرولیک پیدا کردیم که به یک شبکه بسیار مجهز از تونل‌های زیرزمینی منتهی می‌شد.»

### واکنش اسرائیل
پس از نبرد مارون الراس، سرلشکر اودی آدام، رئیس فرماندهی شمالی نیروهای دفاعی اسرائیل، هرگونه حمله بیشتر به مناطق حفاظت‌شده طبیعی را ممنوع کرد. او گفت: «یک منطقه حفاظت‌شده طبیعی می‌تواند یک تیپ کامل را در خود جای دهد.» به گزارش هاآرتص «در طول جنگ، ستاد کل و فرماندهی شمالی، پس از اولین رویارویی… در «منطقه حفاظت‌شده طبیعی» با نام رمز شاکد در نزدیکی شهر مارون الراس، عملیات تهاجمی را به این مناطق محدود کردند.»

### موقعیت استراتژیک
مناطق حفاظت‌شده طبیعی که به خوبی تثبیت شده بودند، در برابر توپخانه سنگین یا حملات هوایی آسیب‌پذیر نبودند. تصمیم به عدم حمله به این مواضع، که گاهی تنها صدها متر از مرز اسرائیل فاصله داشتند، به حزب‌الله این امکان را داد که در طول جنگ به شلیک موشک به شمال اسرائیل ادامه دهد. بیشتر موشک‌های کاتیوشا با برد کوتاه که در طول جنگ به اسرائیل شلیک شدند، از مناطق حفاظت‌شده طبیعی شلیک شدند.

در دسامبر ۲۰۰۷، کمیته امور خارجه کنست یافته‌های تحقیقات خود در مورد جنگ ۲۰۰۶ لبنان را منتشر کرد. این کمیته فرماندهی ارشد ارتش اسرائیل را با لحنی غیرمعمول و شدید محکوم کرد و گفت که روش‌های جنگی ارتش «به نفع حزب‌الله تمام شده است». این کمیته به ویژه از تأخیر در آغاز جنگ زمینی و خودداری از حمله به ذخایر طبیعی انتقاد کرد.

### لبونا
یک منطقه حفاظت‌شده طبیعی دیگر در لبونه، نزدیک دامنه تپه‌ای جنگلی و پوشیده از بوته، در چند صد متری مرز اسرائیل و چند کیلومتری مقر یونیفل در ناقوره، یافت شد. این منطقه در سال ۲۰۰۲ توسط حزب‌الله کاملاً مسدود و به عنوان «منطقه نظامی» اعلام شد. نه اسرائیل و نه یونیفل تا جنگ ۲۰۰۶ نمی‌دانستند حزب‌الله چه می‌کند. یک افسر عالی‌رتبه یونیفل به نیکلاس بلانفورد گفت: «ما هرگز ندیدیم که آنها چیزی بسازند. آنها حتماً سیمان را با قاشق آورده‌اند.» حزب‌الله یک پایگاه دیدبانی کاملاً قابل مشاهده در همان نزدیکی داشت که بلافاصله پس از ربودن دو سرباز اسرائیلی در ۱۲ ژوئیه توسط ارتش اسرائیل بمباران شد. این پایگاه تنها یک طعمه بود که از قبل رها شده بود و جنگجویان به مواضع سرپوشیده در منطقه حفاظت‌شده طبیعی نقل مکان کرده بودند.

حزب‌الله بر شمال اسرائیل تا عکا و حیفا اشراف کامل داشت. از روز اول جنگ، این منطقه حفاظت‌شده طبیعی منبع تقریباً مداوم شلیک موشک‌های کاتیوشا بود. اسرائیل بارها سعی کرد با استفاده از توپخانه و حملات هوایی گسترده، از جمله استفاده از بمب‌های خوشه‌ای و نارنجک‌های فسفری، محل پرتاب موشک‌ها را از کار بیندازد. اما شلیک موشک‌ها تا آخرین ساعت قبل از آتش‌بس ادامه داشت.

جنگجویان حزب‌الله کاملاً بر منطقه جنوب مسلط بودند و ادعا کردند که در ۸ اوت ۲۰۰۶، یک بولدوزر زرهی و یک تانک را تنها ۶ متر در خاک لبنان منهدم کرده‌اند. ارتش اسرائیل تأیید کرد که سروان (مدافع) گیلاد بالحسن، ۲۸ ساله، اهل کارمیل، و گروهبان (مدافع) یسامو یالو، ۲۶ ساله، اهل اور یهودا در این حادثه کشته شده‌اند.

نیروهای دفاعی اسرائیل لبونه را دور زدند و عملاً آن را در اواخر جنگ محاصره کردند. هیچ گزارشی مبنی بر تلاش نیروهای دفاعی اسرائیل برای تصرف این منطقه وجود ندارد. در عوض، حزب‌الله تا زمان توافق آتش‌بس در ۱۴ اوت به شلیک موشک به شمال اسرائیل ادامه داد. جنگجویان حزب‌الله که در طول جنگ در لبونه مستقر بودند، ادعا می‌کنند که به یک موضع نیروهای دفاعی اسرائیل در داخل خاک اسرائیل حمله کرده‌اند و چندین سرباز اسرائیلی، از جمله یک افسر، را کشته و زخمی کرده‌اند. نیروهای دفاعی اسرائیل تأیید کردند که یک افسر، سرهنگ دوم (بازنشسته) نیمرود هیلل، در منطقه لبونه در ۱۰ اوت کشته و یک سرباز دیگر نیروی دفاعی به شدت زخمی شده است. به گفته حزب‌الله، همه جنگجویان مقاومت در لبونه از جنگ جان سالم به در بردند، اما چندین جنگجو گزارش دادند که پس از استنشاق فسفر سفید، خون بالا آورده و دچار عوارض طولانی مدت سلامتی شده‌اند.

## پس از جنگ ۲۰۰۶
پس از آتش‌بس، حزب‌الله طبق قطعنامه ۱۷۰۱ سازمان ملل از منطقه عقب‌نشینی کرد. سپس ارتش اسرائیل وارد منطقه شد و قبل از عقب‌نشینی از لبنان، یک سیستم بزرگ سنگربندی را منهدم کرد. در اواخر جنگ، ارتش اسرائیل به‌طور اتفاقی به یک سیستم سنگربندی مجهز و ناشناخته که مشرف به جاده‌ای بود که دو سرباز ربوده شده در آن ربوده شده بودند، برخورد کرد.

## بازدید خبرنگار از پناهگاه
نیکلاس بلانفورد بیش از شش ماه پس از جنگ، از یک منطقه حفاظت‌شده طبیعی دست‌نخورده و ظاهراً متروکه در نزدیکی رشاف بازدید کرد. این منطقه حدود شش کیلومتر با مرز اسرائیل فاصله دارد و در روزهای آخر جنگ شاهد درگیری‌های شدیدی بود. دسترسی به این پناهگاه بزرگ و متروکه از طریق یک دالان باریک ۶ متری که به یک گذرگاه اصلی ۶۰ متری منتهی می‌شد، امکان‌پذیر بود که هر ۱۰ متر دارای درهای فولادی بود. بلانفورد تخمین زد که بخش اصلی ۳۵ تا ۵۰ متر زیر سطح زمین قرار دارد. این تأسیسات مجهز به یک اتاق ارتباطات، تهویه مطبوع و برق و همچنین یک حمام و یک آشپزخانه بود. این تأسیسات ورودی و خروجی‌های متعددی داشت.

پس از جنگ، نیروهای یونیفل، جنوب لبنان را جستجو کردند و ۳۳ منطقه حفاظت‌شده طبیعی پراکنده در سراسر حومه شهر پیدا کردند.

در ژانویه ۲۰۰۷، نیروهای دفاعی اسرائیل دو پناهگاه زیرزمینی را که توسط یک تونل به هم متصل شده بودند، در خاک اسرائیل در امتداد مرز لبنان پیدا کردند. این پناهگاه‌ها حاوی مواد غذایی و تجهیزات تسلیحاتی بودند و توسط نیروهای دفاعی اسرائیل منهدم شدند.

## پانویس

## منابع
* بلانفورد، نیکلاس، ''«حزب‌الله و ارتش اسرائیل: پذیرش واقعیت‌های جدید در امتداد خط آبی»'' در جنگ ششم، تهاجم اسرائیل به لبنان، مجله الکترونیکی مطالعات خاورمیانه، جلد ۶، تابستان ۲۰۰۶
* کروک، آلیستر و مارک پری، *چگونه حزب‌الله اسرائیل را شکست داد*، آسیا تایمز

: بخش ۱: پیروزی در جنگ اطلاعاتی، ۱۲ اکتبر ۲۰۰۶
: بخش ۲: پیروزی در جنگ زمینی، ۱۳ اکتبر ۲۰۰۶
: بخش ۳: جنگ سیاسی، ۱۴ اکتبر ۲۰۰۶
* هارل، آموس و آوی ایساخاروف، *۳۴ روز: اسرائیل، حزب‌الله و جنگ در لبنان* ، انتشارات پالگریو مک‌میلان، نیویورک، ۲۰۰۸

رده:جنگ ۲۰۰۶ لبنان
رده:درگیری‌ها در ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:لبنان در ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:نبردهای اسرائیل