اسب‌های سن مارکو

بندانگشتی|اسب‌های اصلی درون باسیلیکای سن مارکو
**اسب‌های سن مارکو** (به )، که با نام **چهاراسب پیروزی** یا **اسب‌های هیپودروم قسطنطنیه** نیز شناخته می‌شوند، گروهی از مجسمه‌های برنز شامل چهار اسب هستند که در اصل بخشی از یادمانی با تصویر یک کوادریگا – ارابه‌ای چهار اسبه که در ارابه‌رانی و پیروزی رومیان استفاده می‌شد – را تشکیل می‌دادند.

این اسب‌ها پس از غارت قسطنطنیه در سال ۱۲۰۴، بر روی نمای جلویی و لوژیای بالای ایوان باسیلیکای سن مارکو در ونیز، شمال ایتالیا قرار گرفتند. آن‌ها تا سال ۱۷۹۷ در همان‌جا باقی ماندند، تا اینکه ناپلئون آن‌ها را غارت کرد، اما در ۱۸۱۵ بازگردانده شدند. امروزه مجسمه‌های اصلی به دلایل حفاظتی به داخل کلیسا منتقل شده‌اند و نسخه‌های کپی در جای قبلی روی لوژیا نصب شده‌اند.

## خاستگاه
بندانگشتی|345x345پیکسل|نسخه‌های کپی اسب‌های سن مارکو
این مجسمه‌ها به عصر باستان کلاسیک بازمی‌گردند. بسیاری از پژوهشگران بر این باورند که آن‌ها در سدهٔ دوم یا سوم میلادی ساخته شده‌اند و شباهت‌هایی با تندیس سوارکاری مارکوس اورلیوس در رم (حدود ۱۷۵ میلادی) دارند. اما برخی دیگر معتقدند که مهارت فنی آشکار و بازنمایی طبیعی حیوانات نشان می‌دهد که آن‌ها در یونان کلاسیک سدهٔ پنجم یا چهارم پیش از میلاد ساخته شده‌اند.

با توجه به کمر کوتاه و پاهای بلندشان، گفته شده که در اصل بالاتر از خط دید نصب شده بودند، احتمالاً برای قرار گرفتن بر فراز یک طاق نصرت یا ساختمانی باشکوه. شاید به فرمان سپتیمیوس سوروس ساخته شده باشند و ممکن است در اصل برای پایتخت شرقی یعنی قسطنطنیه ساخته شده باشند، جایی که مدتی طولانی به نمایش گذاشته می‌شدند.

بررسی‌ها نشان داده‌اند که این مجسمه‌ها دست‌کم ۹۶٫۶۷٪ مس هستند و بنابراین باید آن‌ها را نه برنزی بلکه از مس ناخالص دانست. مقدار کم قلع، دمای ذوب‌ریزی را به ۱۲۰۰ تا ۱۳۰۰ درجه سانتی‌گراد افزایش داده بود. انتخاب مس به این دلیل بوده که زراندود جیوه‌ای رضایت‌بخش‌تری به‌دست آید.

## تاریخچه
این اسب‌ها همراه با کوادریگایی که در آن به تصویر کشیده شده بودند، مدت‌ها در هیپودروم قسطنطنیه به نمایش درآمدند. احتمالاً همان «چهار اسب زراندود بالای هیپودروم» هستند که گفته می‌شود در دورهٔ تئودوسیوس دوم از جزیرهٔ خیوس آورده شده‌اند و در *Parastaseis syntomoi chronikai* سدهٔ هشتم یا اوایل نهم میلادی ذکر شده‌اند. در جریان غارت پایتخت امپراتوری بیزانس طی جنگ‌های صلیبی چهارم در سال ۱۲۰۴، این اسب‌ها به‌دست نیروهای جمهوری ونیز غارت شدند. در همان سال، برای پنهان کردن محل جدا شدن سرها برای انتقال از قسطنطنیه به ونیز، یقه‌هایی به چهار اسب اضافه شد. اندکی پس از جنگ صلیبی چهارم، دوک انریکو داندولو اسب‌ها را به ونیز فرستاد و در سال ۱۲۵۴ بر روی تراس نمای جلویی باسیلیکای سن مارکو نصب شدند. پترارک از آن‌ها در همان‌جا ستایش کرد.

در ۱۷۹۷، ناپلئون دستور داد که این اسب‌ها از کلیسا برداشته و به پاریس منتقل شوند، جایی که در طراحی طاق پیروزی کاروسل همراه با یک کوادریگا به‌کار رفتند.
چپ|بندانگشتی|200x200پیکسل|''بازگشت اسب‌های سن مارکو'' اثر وینچنزو کیلونه، بازگرداندن اسب‌ها از فرانسه در ۱۸۱۵ را نشان می‌دهد.
در سال ۱۸۱۵، پس از شکست نهایی ناپلئون، اسب‌ها توسط کاپیتان دو مارِسک به ونیز بازگردانده شدند. او در نبرد واترلو جنگیده بود و همراه نیروهای ائتلاف در پاریس حضور داشت، جایی که فرانتس دوم، امپراتور مقدس روم او را برگزید تا اسب‌ها را از طاق پیروزی کاروسل پایین بیاورد و به سن مارکو در ونیز بازگرداند. برای مهارت در انجام این کار، امپراتور به او یک جعبهٔ سیگار طلایی با حروف نام او به الماس بر روی درب هدیه داد.
[راست|بندانگشتی|200x200پیکسل|[مرمت اسب‌های سن مارکو]]
مجسمه‌های اسب مشهور سن مارکو، که از برجسته‌ترین آثار هنری باستانی شهر ونیز به‌شمار می‌آیند، تا سال‌ها بر فراز نمای کلیسای جامع سن مارکو جای داشتند و به‌عنوان نمادی از شکوه، قدرت و شکوفایی جمهوری ونیز در چشم زائران و مسافران جلوه می‌کردند. این چهار اسب برنزی که پیشینه‌ای پر رمز و راز دارند، قرن‌ها در برابر باد، باران و تابش مستقیم خورشید ایستادند و به یکی از شناخته‌شده‌ترین تصاویر این شهر بدل شدند.

با این حال، در اوایل دههٔ ۱۹۸۰، نگرانی‌های فزاینده دربارهٔ فرسایش و آسیب‌دیدگی آن‌ها به دلیل آلودگی شدید هوا و شرایط نامساعد جوی، مسئولان را بر آن داشت تا برای حفظ و نگهداری بهتر این آثار ارزشمند، تصمیمی مهم اتخاذ کنند. در نتیجه، اسب‌ها از جایگاه تاریخی خود پایین آورده شدند و به درون فضای حفاظت‌شدهٔ کلیسا منتقل گردیدند، جایی که بازدیدکنندگان می‌توانند آن‌ها را در شرایطی امن‌تر و با جزئیات بیشتری مشاهده کنند.

امروزه در محل اصلی آن‌ها بر فراز ایوان کلیسا، نسخه‌های کپی با دقت و مهارت بسیار ساخته و نصب شده‌اند. این کپی‌ها به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که نمای بیرونی کلیسا همچنان همان شکوه همیشگی را حفظ کند، در حالی که اصل مجسمه‌ها دور از خطرات محیطی نگهداری می‌شوند. بدین ترتیب، هم هویت تاریخی سن مارکو همچنان زنده مانده و هم میراث هنری گران‌بهای آن برای نسل‌های آینده صیانت می‌شود.

## نگارخانه

پرونده:Quadriga_Venice.JPG|نمای جانبی، نسخه‌های کپی
پرونده:Veneza38.jpg|نمای جانبی، نسخه‌های کپی
پرونده:Venecia_George_Apperley.jpg|نقاشی اثر جورج اوون وین اپرلی (۱۹۰۵)
پرونده:Naya,_Carlo_(1816-1882)_-_I_cavalli_di_san_Marco_a_Venezia.jpg|عکس رنگی‌شده اثر کارلو نایا
پرونده:S03_06_01_027_image_3343.jpg|عکس سیاه و سفید
پرونده:Venice_-_Basilica_San_Marco.JPG|نمای باسیلیکای سن مارکو، نسخه‌های کپی
پرونده:I_quattro_Cavalli_Bronzei_di_Costantinopoli.JPG|نمای از پایین، نسخه‌های کپی
پرونده:Napoléon_aux_Tuileries_-_Horace_Vernet.jpg|*ناپلئون در تویلری* اثر اوراس ورنه. اسب سن مارکو، آن زمان در پاریس، در سمت راست دیده می‌شود.


## منابع

## پیوند به بیرون

* پروژه Byzantium 1200 - جعبه‌های هیپودروم (محل قرارگیری اسب‌ها تا سال ۱۲۰۴)

 

رده:بازگشت به وطن فرهنگی و هنر
رده:تندیس‌های اسب
رده:کلیسای جامع سان مارکو
رده:مجسمه‌های رومی به سبک هلنیستی
رده:هیپودروم قسطنطنیه