کوچینچینا پیاستر

بندانگشتی|کوچینچینای فرانسه ۵۰ سنت ۱۸۷۹
بندانگشتی|کوچینچینای فرانسه ۲ ساپک ۱۸۷۹
بین سال‌های ۱۸۷۸ تا ۱۸۸۵، **کوچینچینا** **پیاستر** واحد پول مستعمره فرانسوی کوچینچینا بود. پس از ایجاد یک دولت واحد برای کوچینچینا و دیگر مناطق تحت‌الحمایه و مستعمرات فرانسه در خاور دور (آنام، کامبوج و تانکین) در ۲۲ دسامبر ۱۸۸۵، پیاستر هندوچینای فرانسه جایگزین آن شد.

## تاریخچه
### پیشینه
در سال ۱۸۶۸، قیمت ناهار در رستورانی در خیابان کاتینات در سایگون (که امروزه خیابان دونگ خوی در شهر هوشی مین نامیده می‌شود) یک پیاستر و یک شام با شراب ۱ پیاستر و ۲۵ سنت بود.

واحد پول اصلی کوچینچینای فرانسه (مانند دای نام) در اوایل دوره استعمار، پزوی مکزیک بود، یک پزوی نقره‌ای مکزیکی به‌طور متوسط ۲۶٫۹۴ گرم وزن داشت و در آن زمان نرخ ارز بین ۵٫۳۷ تا ۶٫۳۰ فرانک فرانسه با مارک خصوصی در نوسان بود، در حالی که دولت فرانسه از ۵٫۵۵ فرانک به ازای هر ۱ پزو به عنوان نرخ ارز رسمی استفاده می‌کرد. پزوی مکزیکی با چاپمارک چینی نیز به دلیل تولید تعداد زیادی پزوی تقلبی چینی، با مقادیر پایین‌تری در سایگون پذیرفته می‌شد. در این دوره، بازرگانان چینی در تشخیص پزوی مکزیکی تقلبی مهارت بیشتری پیدا کردند، در حالی که کشف پزوی تقلبی چینی نیز دشوارتر شد. به غیر از پزوهای مکزیکی، جمعیت کوچینچینای فرانسه از سکه‌های نقره‌ای استفاده می‌کردند که معمولاً ارزشی بین ۱۶ تا ۱۸ پزو مکزیکی (یا بین ۸۰ تا ۱۰۰ فرانک فرانسه) برای هر قطعه داشتند. این سکه‌ها اغلب به شکل مستطیل بودند و به ندرت ارزش‌های متفاوتی داشتند. تولید این سکه‌های نقره‌ای عمدتاً در دست دولت سلسله نگوین بود. در این دوره، سکه‌های طلا و سکه‌های طلا در بازار کوشینچینای فرانسه بسیار نادر بودند.

شرکت حسابداری ملی پاریس (CNEP) که پیش از این در برخی دیگر از مستعمرات فرانسه فعالیت می‌کرد، در سال ۱۸۶۲ شعبه‌ای در شهر سایگون افتتاح کرد. حسابداری این مستعمره به سنت و فرانک فرانسه انجام می‌شد، اما آنها باید پول مکزیک را جمع‌آوری می‌کردند و برای بازرگانان محلی و خارجی در دسترس داشتند. فرماندار کوچینچینای فرانسه فرمانی صادر کرد مبنی بر اینکه تمام سکه‌های ۸ رئال (که فرانسوی‌ها آن را «پیاستر» می‌نامند) به عنوان سکه‌هایی با وزن ۲۴٫۲۴ نقره خالص پذیرفته می‌شوند، در حالی که هر پزوی نقره خرد نشده حداقل ۲۴٫۵۰ گرم وزن دارد. بازرگانان ویتنامی به سرعت از این فرصت استفاده کردند و پزوی مکزیکی خرد شده را از چین خریداری کرده و آن را به مقامات فرانسوی فروختند و سود بردند. فرماندار فرانسوی کوچینچینا مجبور شد این فرمان را لغو کند و تمام سکه‌ها با وزن واقعی خود معامله شدند. 

نرخ عمومی تبدیل بین سکه‌های نقره‌ای فرانسوی و ساپک‌های آنام برای فرانسوی‌ها مطلوب نبود، زیرا صرافان کوچینچینی از نرخ تبدیل ۸ تیان به ساپک به ازای هر فرانک استفاده می‌کردند که به ضرر فرانک بود، زیرا یک تیان تنها ۱۰ سنت ارزش داشت و در نتیجه ۲۰ سنت به ازای هر فرانک در مبادله از دست می‌رفت. در همین حال، نرخ تبدیل پزو مکزیک به ساپک نسبتاً مطلوب بود. در ۵ مارس ۱۸۶۳، فرانک‌های نقره‌ای فرانسوی و سکه‌های سانتیم مسی به عنوان پول قانونی برای معاملات تجاری تعیین شدند. سپس فرماندار کوچینچینا رسماً سکه‌های ۵ فرانکی را ۹۰٪ از یک پیاستر ارزش‌گذاری کرد، اما ارزش ذاتی آن در واقع ۹۳٪ بود. فرمان دیگری که باید لغو می‌شد. 

در دوران استعمار در کوچینچینای فرانسه، ساپک‌های چینی (معروف به لی (یکا) منحصراً به عنوان توکن کازینو توسط کازینوها استفاده می‌شدند و برای خریدهای دیگر استفاده نمی‌شد، مگر اینکه تجارت با چینگ چین انجام می‌شد. نرخ تبدیل عمومی ۱۰۰۰ لی = ۱ لانگ = ۷٫۵۰ فرانک فرانسه بود. ساپک‌هایی که در زمان کوچینچینای فرانسه در گردش بودند، از روی ساخته می‌شدند و یک سوراخ مرکزی مربعی بسیار متمایز داشتند که به آنها اجازه می‌داد به رشته‌های ۱۰۰۰ ساپک روی یا ۶۰۰ ساپک آلیاژ مس بافته شوند. این سکه‌ها معمولاً عنوان سلطنت یا دوره سلطنت نگوین را داشتند و با آلیاژهای نامرغوب بسیار ضعیف ساخته می‌شدند که باعث می‌شد رشته‌ها اغلب پاره شوند و بسیاری از ساپک‌ها به دلیل شکنندگی‌شان، ضررهای قابل توجهی را برای صاحبانشان به همراه داشته باشند. چارلز لمیر ماهیت سنگین و جابجایی دشوار رشته‌های ساپک‌ها را به عنوان "ارزی شایسته لیکورگوس اسپارت " و *non numerantur, sed ponderantur* ("آنها شمرده نمی‌شوند، بلکه وزن می‌شوند") توصیف کرد. تقریباً زمانی که چارلز لمیر در حدود سال ۱۸۶۸ وارد سایگون شد، حضور ساپک‌ها در گردش در کوچینچینا کمتر رایج شده بود، اما گفته می‌شد که مردم محلی هنوز آنها را به ارز مس و نقره به سبک اروپایی که توسط فرانسوی‌ها معرفی شده بود، ترجیح می‌دادند. در مناطق روستایی کوچینچینای فرانسه، ساپک حتی بیشتر از پیاستر ترجیح داده می‌شد. ساپک به ویژه برای افرادی که هم درآمد کمی داشتند و هم پول کمی خرج می‌کردند، مفید بود زیرا ساپک‌ها می‌توانستند اقلامی را خریداری کنند که به دلیل ارزش کمشان، کمتر از یک سنت یا حتی نصف، یک چهارم یا یک ششم سنت ارزش داشتند. محصولاتی که توسط لمیر توصیف شده‌اند و در سال ۱۸۶۸ ارزشی کمتر از یک سنت داشتند شامل یک مهره آرکا، برگ فوفل، تنباکو، سیگار، یک فنجان چای، یک برش آناناس، یک میوه پرتقال، یک جک فروت، یک تکه نیشکر، یک قاشق سس ماهی یا یک کلاه برگ نخل بودند. همه این محصولات با تعداد کمی ساپک قابل خریداری بودند، به همین دلیل است که این سکه‌ها همچنان در مناطق کمتر ثروتمند ترجیح داده می‌شدند. به دلیل دردسرهای مرتبط با ساپک، جمعیت اروپایی کوچینچینای فرانسه، معرفی فرانک فرانسه را برای پرداخت‌ها و خریدهای روزانه خود ضروری یافتند.

حسابداری شعبه سایگونِ «حسابداری ملی پاریس» بر اساس سکه‌های سانتیم و فرانک نگهداری می‌شد، اما این سازمان سکه‌های ۴ رئال و ۸ رئال را برای استفاده بازرگانان در دسترس نگه می‌داشت. 

در ۱۰ آوریل ۱۸۶۲، یک درجه، پول رایج واقعی اسپانیا و مکزیک را در کوچینچینای فرانسه قانونی کرد.  فرماندار فرانسوی مسئول کوچینچینا دستور داد که یک سکه ۸ رئال، صرف نظر از وزن آن، باید ۲۴٫۲۴ گرم نقره خالص ارزش داشته باشد، در حالی که هر سکه بدون علامت چاپ حداقل ۲۴٫۵۰ گرم وزن داشته باشد.  بازرگانان از این به عنوان یک راه گریز برای معامله پزوهای مکزیکی با علامت چاپ خود با پزوهای بدون علامت چاپ در خزانه داری فرانسه استفاده کردند و سود زیادی از آن به دست آوردند.  در نهایت، فرماندار این درجه را لغو کرد و تمام سکه‌های نقره دوباره بر اساس وزن و ارزش ذاتی آنها به جای ارزش اسمی آنها معامله شدند. 

در ۵ مارس ۱۸۶۳، فرماندار مستعمراتی کوچینچینای فرانسه، فرانک نقره فرانسه و سکه‌های سانتیم مسی را به عنوان پول قانونی برای معاملات تجاری در داخل قلمرو اعلام کرد.  سپس فرماندار مستعمراتی فرانسه حکمی صادر کرد که رسماً ارزش سکه‌های ۵ فرانکی را ۹۰٪ یک پیاستر تعیین می‌کرد، اما ارزش ذاتی آن در واقع ۹۳٪ یک پیاستر بود که امکان سوءاستفاده توسط بازرگانان را فراهم می‌کرد و این حکم دیگری بود که باید لغو می‌شد. 

سرانجام دولت فرانسه سکه‌های یک سنتیِ بدون پانچ را در کوچینچینای فرانسه در کنار سایر سکه‌های فرانسویِ کلان‌شهری مانند سانتیم و فرانک به گردش درآورد.  با این حال، این سکه‌ها در بین مردم محلی ویتنام گردش بسیار کمی داشتند، سکه‌های فرانسوی کلان‌شهری بیشتر توسط جمعیت اروپایی کوچینچینای فرانسه استفاده می‌شدند، در حالی که بازرگانان ویتنامی دلارهای اسپانیایی و رئال‌های مکزیکی را برای انجام تجارت در شرق آسیا که این سکه‌ها رایج بودند، ترجیح می‌دادند. 

## منابع

## پیوند به بیرون
* سکه‌ها و اسکناس‌های ویتنام و هندوچین فرانسه
رده:CS1: مقدار volume طولانی
رده:انحلال‌های ۱۸۸۵ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۷۸ (میلادی) در امپراتوری استعماری فرانسه
رده:تاریخ اقتصاد ویتنام
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:علم اقتصاد در سده ۱۹ (میلادی)
رده:یکای پول ویتنام