کوفخه

**کوفخه** () روستایی فلسطینی بود که در فاصله ۱۸ کیلومتری شرق غزه در شمال نقب قرار داشت. این روستا در جریان جنگ عربی-اسرائیلی ۱۹۴۸ از سکنه تخلیه شد و ساکنان آن اخراج شدند. روستا بر زمینی ماسه‌ای و ناهموار واقع بود و شبکه‌ای از جاده‌های فرعی آن را به شاهراه‌های میان غزه و جولس پیوند می‌داد.

کوفخه در اواخر سده نوزدهم به‌دست ساکنان شهر غزه بنیاد نهاده شد که برای کشت زمین‌های پیرامون آن آمده بودند. در مرکز روستا مسجدی قرار داشت که در دوره سلطان عبدالحمید دوم عثمانی ساخته شده بود. پس از تخلیه روستا در ۱۹۴۸، منطقه به اسرائیل ملحق شد و در ۱۹۵۳ موشاو نیر عکیوا بر زمین‌های آن پایه‌گذاری گردید. تنها بازمانده روستا مسجد آن است که به انبار و اصطبل تبدیل شده‌است.

## موقعیت
روستا بر بستری ماسه‌ای و ناهموار در شمال نقب قرار داشت. شبکه‌ای از جاده‌های فرعی آن را به جاده‌های اصلی میان غزه و جولس که موازی شاهراه ساحلی کشیده شده بودند پیوند می‌داد. از سوی شمال غربی، وادی کم‌عمقی در کنار روستا جریان داشت که آب‌های زمستانی در آن روان می‌شد.

## پیشینه
در محوطه روستا سفال‌هایی از دوره بیزانسی یافت شده‌است.

کوفخه در سده پانزدهم سکونت‌گاه بوده‌است. در سال‌های ۱۴۷۲–۱۴۷۳ میلادی، سلطان قایتبای مملوکی آن را به‌صورت وقف برای مدرسه‌ای در اورشلیم اختصاص داد.

### دوره عثمانی
در سال ۱۸۳۸ میلادی، در اواخر دوره عثمانی، الکوفخه به‌عنوان مکانی «ویران یا متروک» ثبت شده بود.

در ۱۸۸۲، پیمایشگران صندوق اکتشاف فلسطین در بررسی فلسطین غربی دربارهٔ «خربه الکوفخه» نوشتند: «محوطه‌ای بزرگ. آوار، آب‌انبارها، سرستونی مرمرین با برگ‌های کنگری، سنگ‌ها و سفال‌های پراکنده.»

کوفخه در اواخر سده نوزدهم به‌دست ساکنان شهر غزه بنیاد نهاده شد که برای کشت زمین‌های پیرامون آن آمده بودند. در مرکز روستا مسجدی قرار داشت که در منطقه شهرت داشت و در دوره سلطنت عبدالحمید دوم عثمانی (۱۸۷۶–۱۹۰۹) ساخته شده بود.

### دوره قیمومت بریتانیا
بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام شد، کوفخه ۲۰۳ نفر جمعیت مسلمان داشت. این جمعیت در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین به ۳۱۷ نفر (همگی مسلمان) در ۵۶ خانه افزایش یافت.

روستا دارای یک مدرسه ابتدایی و چند مغازه کوچک بود. ساکنان آب آشامیدنی خود را از دو چاه درون روستا تأمین می‌کردند. در سمت شمالی روستا درختان میوه مانند زردآلو، زیتون، بادام، انگور و انجیر کاشته شده بود و در دیگر سوها غلات پرورش می‌یافت.

بر پایه آمار روستایی ۱۹۴۵، کوفخه ۵۰۰ نفر جمعیت مسلمان داشت و مساحت کل زمین‌های آن ۸٬۵۶۹ دونوم بود. از این میزان، ۹۷ دونوم آبیاری می‌شد یا به باغ‌های میوه اختصاص داشت و ۷٬۷۶۸ دونوم (از زمین‌های عمومی) به کشت غلات تخصیص یافته بود. همچنین ۴۱ دونوم زمین عمومی ساخته‌شده بود.

### جنگ ۱۹۴۸ و پس از آن
در جریان جنگ عربی-اسرائیلی ۱۹۴۸، ساکنان کوفخه بارها خواستار تسلیم، پذیرش حاکمیت یهودی و اجازه ماندن در روستای خود شدند؛ اما همه این درخواست‌ها بی‌نتیجه ماند. در شب ۲۷ تا ۲۸ مه ۱۹۴۸، یگان‌هایی از تیپ نگب وابسته به پالماخ به کوفخه و المحرقه یورش بردند و ساکنان هر دو روستا اخراج شدند. در ۳۰ مه، خبرنگار نیویورک تایمز گزارش داد که هر دو روستا تصرف شده‌اند.

پس از جنگ، منطقه به اسرائیل ملحق شد و موشاو نیر عکیوا در ۱۹۵۳ بر زمین‌های روستا در جنوب غربی محوطه آن بنیان نهاده شد.

بر پایه گزارش ولید خالدی تا سال ۱۹۹۲ تنها بازمانده روستا مسجد آن بود که به انبار علوفه و اصطبل اسب تبدیل شده بود. مسجد سازه‌ای سنگی با ورودی‌ها و پنجره‌های قوسی در همه جهات دارد و سقف آن با سه گنبد کم‌ارتفاع پوشیده شده‌است. محوطه روستا پر از آوار بوده و پوشیده از بوته‌های صبر (کاکتوس) و دیگر گیاهان بیابانی است و حصارکشی شده و به‌عنوان چراگاه بهره‌گیری می‌شود. باغ مرکباتی در غرب آن و کشتزارهای غلات کشاورزان اسرائیلی در بخشی از زمین‌های پیرامون قرار دارد.

مسجد روستا در ۱۹۹۴ بازرسی شد و مشخص گردید که از سنگ تراشیده (با ابعاد نزدیک به ۰٫۲ در ۰٫۴ متر) ساخته شده و گوشه‌ها با پس‌نشستگی اندکی برجسته شده‌اند. در گوشه شمال غربی، مناره‌ای ضخیم و مربع‌شکل به بلندی ۱۰ تا ۱۵ متر با گوشه‌های پخ‌دار قرار دارد. در سمت شمالی سه درگاه وجود دارد که دو تای آن‌ها به شبستان و سومی به اتاقی جداگانه راه می‌برد. در زمان بازرسی، مسجد به‌عنوان انبار مزرعه‌ای نزدیک (مزرعه آوی) کاربرد داشت.

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* Palestine Remembered - Kawfakha
* Kawfakha در ذاکرات

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده