ام الزینات

**ام الزینات** () روستایی عرب فلسطینی در بخش حیفا از قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود. این روستا در ۲۰٫۵ کیلومتری جنوب شرقی حیفا و بر دامنه‌های جنوبی کوه کرمل در ارتفاع نزدیک به ۳۲۰ متری از سطح دریا جای داشت. نام روستا به معنای «محل آذین‌بندی» یا «محل جشن‌ها» است.

ام الزینات در ۱۵ مه ۱۹۴۸ در جریان جنگ اعراب و اسرائیل توسط گردان چهارم تیپ ۱ گولانی تصرف شد و ساکنان باقی‌مانده اخراج شدند. در سال ۱۹۴۹ شهرک الیاکیم بر ویرانه‌های آن بنیاد نهاده شد. بر پایهٔ آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۱٬۴۷۰ نفر و مساحت اراضی آن ۲۲٬۱۵۶ دونم بود.

## پیشینه
سفالینه‌هایی از دوران بیزانس در این محل یافت شده‌است. همچنین چند آرامگاه سنگ‌تراشیده در جنوب و جنوب غربی روستا کشف شده که به دوران مسیحی نسبت داده می‌شوند.

### دوران عثمانی
در سال ۱۸۵۹ کنسول انگلیسی راجرز جمعیت روستا را ۳۵۰ نفر و زمین‌های کشاورزی آن را ۲۵ فدان برآورد کرد.

در سال ۱۸۷۰ ویکتور گرن جمعیت روستا را ۴۵۰ تن گزارش کرد. برخی باغ‌ها با کاکتوس محصور بودند و «مضافه» (مهمان‌خانه) هم‌زمان به‌عنوان مسجد به کار می‌رفت.

در سال ۱۸۸۲ پیمایش غرب فلسطین توسط صندوق اکتشاف فلسطین روستا را چنین وصف کرد: «روستایی با اندازهٔ مناسب بر روی یک یال کوهستانی که خانه‌هایش بیشتر از سنگ ساخته شده و چاهی در جنوب آن قرار دارد. به نظر محلی باستانی است با آرامگاه‌های سنگ‌تراشیدهٔ فراوان.»

فهرست جمعیتی نزدیک به سال ۱۸۸۷ نشان می‌دهد که ام الزینات در حدود ۷۵۰ ساکن داشت که همه مسلمان بودند.

ام الزینات دارای یک دبستان پسرانه بود که در سال ۱۸۸۸ توسط عثمانی‌ها بنیان‌گذاری شد.

### دوران قیمومت بریتانیا
در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین جمعیت ام الزینات ۷۸۷ نفر بود: ۷۸۲ مسلمان و ۵ مسیحی که مسیحیان همگی از فرقهٔ ملکی بودند. در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین جمعیت به ۱٬۰۲۰ مسلمان و ۹ مسیحی در ۲۰۹ خانه افزایش یافت.

بر پایهٔ آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا به ۱٬۴۷۰ نفر رسید: ۱٬۴۵۰ مسلمان و ۲۰ مسیحی. مساحت کل اراضی ۲۲٬۱۵۶ دونم بود که از آن میان ۱٬۷۴۲ دونم باغ و زمین آبی، ۹٬۸۷۹ دونم زمین غلات‌کاری و ۶۹ دونم زمین ساخته‌شده بود.

### جغرافیا و زندگی روزمره
روستا میان چند آبراهه جای داشت: وادی الملح در شرق، وادی الناطف در شمال و وادی الصرار در غرب؛ در جنوب دشت الروحه گسترده بود. آب آشامیدنی از چشمه‌هایی چون عین البویضه، عین الصفصافه و عین الشکاک و نیز از چاه‌هایی در شمال و جنوب روستا تأمین می‌شد. معاش ساکنان بر کشاورزی و دام‌پروری در دشت الروحه استوار بود و چهار کارگاه روغن‌کشی زیتون در روستا وجود داشت.

آموزش در دبستان تنها برای پسران و تا پایهٔ هفتم بود و درس‌ها عبارت بودند از عربی، حساب، انگلیسی و علوم اجتماعی. دانش‌آموزانی که خواهان ادامهٔ تحصیل بودند ناگزیر از رفتن به خارج از روستا بودند.

### رویدادهای ۱۹۴۸ و پس از آن
ام الزینات در مه ۱۹۴۸ از ساکنان خود تهی شد. در اوایل مه گزارش شد که زنان و کودکان روستا پیش‌تر تخلیه شده بودند.

یکی از روستاییان گفته‌است: «یک روز پیش از سقوط ام الزینات، سه مرد از شهرک عین هاعمک وارد روستای ما شدند و هشدار دادند که نیروهای هاگانا آمادهٔ ورود به روستا هستند و هدفشان ترساندن ما برای ترک روستاست. برخی ترسیدند و گریختند و برخی ماندند و سرنوشت خود را انتظار کشیدند.»

تیپ ۱ گولانی روستا را در ۱۵ مه ۱۹۴۸ تصرف کرد و ساکنان باقی‌مانده را بیرون راند. در اوت ۱۹۴۸ نیروهای اسرائیلی بازگشتند با دستور کشتن هر مرد و اخراج هر زنی که در روستا یافته شود. دست‌کم دو مرد فلسطینی کشته شدند و شماری از زنان اخراج شدند.

در سال ۱۹۴۹ شهرک الیاکیم (موشاو) در جنوب محل روستا بنیان نهاده شد.

## روستا امروز
در سال ۱۹۹۲ ولید خالدی محل روستا را چنین توصیف کرد: «خانه‌ها به تل‌های آوار تبدیل شده‌اند که در سراسر محل پراکنده‌اند. محوطه با خار، بوته، کاکتوس و درختان انار و انجیر پوشیده شده‌است. جنگل کوچکی بخشی از محل را فرا گرفته و گورستان روستا هنوز آشکار است. بخشی از زمین‌های پیرامون را کشاورزان اسرائیلی برای چرای دام و کاشت درختان زیتون و میوه به کار می‌برند.»

ساکنان آواره‌شدهٔ روستا به اردوگاه‌های آوارگان از جمله اردوگاه نور شمس، اردوگاه جلزون و اردوگاه فارعه پناه بردند.

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* ام الزینات در پایگاه Palestine Remembered
* ام الزینات در ذاکرات
* ام الزینات از مرکز فرهنگی خلیل سکاکینی

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:بخش (تقسیم کشوری) حیفا