روابط استرالیا و اسرائیل

**روابط استرالیا و اسرائیل** به پیوندهای دوجانبه میان استرالیا و اسرائیل اشاره دارد. روابط دیپلماتیک رسمی میان دو کشور در سال ۱۹۴۹ برقرار شد. استرالیا دارای سفارت در تل‌آویو و اسرائیل دارای سفارت در کانبرا است. هر دو کشور از پیشرفته‌ترین اقتصادهای حاشیه اقیانوس هند به‌شمار می‌روند و عضو سازمان توسعه و همکاری اقتصادی هستند.

روابط میان دو دولت در طول تاریخ به شدت تحت تأثیر درگیری اسرائیل و فلسطین بوده‌است. استرالیا نقش مهمی در تصویب طرح تقسیم فلسطین سازمان ملل متحد در سال ۱۹۴۷ ایفا کرد و نخستین کشوری بود که به طرح مزبور رأی مثبت داد. دو کشور از روابط بازرگانی سالمی برخوردارند و اسرائیل چهل‌ونهمین شریک تجاری دوجانبه و پنجاه‌وششمین بازار صادراتی استرالیا است.

## پیشینه
### پیش از تأسیس اسرائیل

چهار تیپ سواره‌نظام سبک استرالیا و یک گردان شتربان در نبرد سینا و فلسطین طی سال‌های ۱۹۱۶ تا ۱۹۱۷ شرکت کردند.

سر جان موناش، ژنرال برجسته یهودی استرالیایی، از رهبران جنبش صهیونیستی استرالیا بود.

در جریان جنگ جهانی دوم، واحدهای متعدد استرالیایی در سینا مستقر بودند و از آنجا نیروهای استرالیایی و دیگر نیروهای مشترک‌المنافع عملیات سوریه-لبنان ۱۹۴۱ را آغاز کردند.

وزیر امور خارجه استرالیا، هربرت ایوت، ریاست کمیته ویژه فلسطین وابسته به مجمع عمومی سازمان ملل متحد را بر عهده داشت و در تصویب طرح تقسیم سازمان ملل در ۲۹ نوامبر ۱۹۴۷ نقش مؤثری ایفا کرد. استرالیا نخستین کشوری بود که به این طرح رأی مثبت داد، با وجود فشار شدید بریتانیا بر کشورهای هم‌پیمان اتحادیه کشورهای مشترک‌المنافع برای رأی ممتنع.

### سده بیستم: ۱۹۴۸ تا ۱۹۹۹
اسرائیل و استرالیا از زمان شناسایی اسرائیل توسط دولت بن چیفلی در ۲۸ ژانویه ۱۹۴۹ روابط دیپلماتیک دارند.

ائتلاف لیبرال-ملی استرالیا در جریان جنگ شش‌روزه ۱۹۶۷ و پس از آن از اسرائیل حمایت کرد. اما دولت بعدی حزب کارگر استرالیا به رهبری گاف ویتلم که در ۱۹۷۲ انتخاب شد، رویکردی «منصفانه‌تر» در پیش گرفت. این تغییر پس از جنگ یوم کیپور ۱۹۷۳ رخ داد و با تمایل ویتلم به بهبود روابط با کشورهای عربی مرتبط بود.

دولت لیبرال بعدی به رهبری مالکوم فریزر که در ۱۹۷۵ انتخاب شد، از «قطعنامه ۲۴۲ شورای امنیت، ۳۳۸ و ۳۳۹ به‌عنوان پایه‌ای برای تسویه مسالمت‌آمیز» حمایت کرد. فریزر بعدها گفت استرالیا باید «تعهد خود به بقای اسرائیل را آشکارتر سازد». در ۱۹۸۰، اندرو پیکاک، وزیر امور خارجه وقت، اعلام کرد «صلح باید بر پایه حق موجودیت اسرائیل در مرزهای امن و شناخته‌شده و بر پایه شناسایی حقوق مشروع مردم فلسطین برای یک سرزمین در کنار اسرائیل استوار باشد». فریزر در ۱۹۸۲ نیز همین مواضع را تکرار کرد.

در دهه ۱۹۸۰، نخست‌وزیر باب هاوک با قطعنامه ۳۳۷۹ مجمع عمومی سازمان ملل متحد که صهیونیسم را نوعی نژادپرستی تلقی کرده بود مخالفت کرد و آن را «تحریف آشکار حقیقت» خواند. استرالیا در ۱۹۷۵ به تصویب این قطعنامه رأی مخالف داده بود و در ۱۹۹۱ حامی لغو آن شد.

### انتقادها از اسرائیل
در آغاز دهه ۱۹۸۰، تونی استریت وزیر امور خارجه استرالیا قانون اورشلیم و قانون بلندی‌های جولان اسرائیل را مورد انتقاد قرار داد. در ۱۹۸۲ هنگام تهاجم اسرائیل به لبنان، مالکوم فریزر نخست‌وزیر اعلام کرد که اقدامات اسرائیل «موجب نگرانی شدید دولت و مردم استرالیا» بوده و آن را «کوته‌بینانه و نابخردانه» توصیف کرد.

در مه ۲۰۱۰، دولت استرالیا یک دیپلمات اسرائیلی را به دلیل بهره‌گیری از گذرنامه‌های جعلی استرالیایی توسط دولت اسرائیل در عملیات ترور محمود المبحوح اخراج کرد. وزیر امور خارجه استرالیا، استفن اسمیت، اعلام کرد: «استرالیا همچنان دوست پایدار اسرائیل است، اما روابط ما باید بر پایه اعتماد و احترام متقابل استوار باشد.»

### سده بیست‌ویکم
پیوندها با اسرائیل در دوره نخست‌وزیری جان هوارد و وزارت خارجه الکساندر داونر تقویت شد؛ داونر در جنگ ۲۰۰۶ لبنان از اسرائیل حمایت کرد. هوارد اذعان داشت که توان استرالیا در تأثیرگذاری بر رویدادهای خاورمیانه محدود است و نباید در آن مبالغه کرد.

نتایج نظرسنجی سرویس جهانی بی‌بی‌سی در ۲۰۱۴ نشان داد ۶۷ درصد استرالیایی‌ها دیدگاهی منفی نسبت به نفوذ اسرائیل داشتند و ۲۴ درصد دیدگاه مثبت داشتند. با این حال نسبت به نظرسنجی ۲۰۰۷ نگاه به اسرائیل کمتر منفی شده بود.

در دسامبر ۲۰۱۶، جولی بیشاپ وزیر امور خارجه، آشکارا موضع استرالیا را از ایالات متحده جدا کرد و در واکنش به رأی ممتنع آمریکا دربارهٔ قطعنامه ۲۳۳۴ شورای امنیت گفت که اگر استرالیا عضو شورای امنیت بود، به قطعنامه رأی مخالف می‌داد. استرالیا تنها کشوری بود که افزون بر اسرائیل مخالفت خود را با این قطعنامه اعلام کرد.

در فوریه ۲۰۱۷، بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل نخستین رهبر در حال تصدی اسرائیل شد که از استرالیا دیدن کرد. نتانیاهو با نخست‌وزیر مالکوم ترنبول، فرماندار کل سر پیتر کازگرو و دیگر سیاست‌مداران دیدار کرد.

در مه ۲۰۱۸، سفیر استرالیا در اسرائیل، کریس کنن، به همراه دیپلمات‌های کشورهای دیگر در مراسم گشایش سفارت تازه ایالات متحده در اورشلیم شرکت نکرد.

#### مسئله اورشلیم
در اکتبر ۲۰۱۸، اسکات موریسون نخست‌وزیر استرالیا اعلام کرد که استرالیا بررسی می‌کند آیا سفارت خود در اسرائیل را از تل‌آویو به اورشلیم منتقل و اورشلیم را به‌عنوان پایتخت اسرائیل به رسمیت بشناسد. در دسامبر ۲۰۱۸، موریسون اعلام کرد استرالیا اورشلیم غربی را به‌عنوان پایتخت اسرائیل به رسمیت شناخته اما فعلاً سفارت را از تل‌آویو منتقل نخواهد کرد.

در اکتبر ۲۰۲۲، دولت جدید استرالیا تصمیم دولت پیشین را بازگرداند و اعلام کرد دیگر اورشلیم غربی را به‌عنوان پایتخت اسرائیل به رسمیت نمی‌شناسد. پنی وانگ وزیر امور خارجه تأکید کرد که وضعیت اورشلیم باید از راه مذاکرات صلح میان اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌ها تعیین شود.

#### جنگ غزه
نخست‌وزیر آنتونی آلبانیزی آشکارا جنبش بایکوت، عدم سرمایه‌گذاری و تحریم اسرائیل را محکوم کرده‌است.

در اوت ۲۰۲۳، وانگ سیاست پیشینی را که تا ۲۰۱۴ برقرار بود بازگرداند؛ بدین ترتیب استرالیا بار دیگر از کرانه باختری، اورشلیم شرقی و غزه با عنوان «سرزمین‌های اشغالی فلسطین» و از شهرک‌سازی‌های اسرائیلی در آنجا با عنوان «غیرقانونی» یاد کرد.

وزیر امور خارجه استرالیا اعلام کرد که کشورش از آغاز جنگ غزه هیچ سلاحی به اسرائیل نداده‌است.

در دسامبر ۲۰۲۴، استرالیا از ایالات متحده فاصله گرفت و همراه ۱۵۶ کشور دیگر در سازمان ملل به پایان دادن «حضور غیرقانونی» اسرائیل در سرزمین‌های اشغالی فلسطین رأی مثبت داد. پس از حمله ۲۰۲۴ به کنیسه ملبورن، نتانیاهو این قطعنامه را به حمله مزبور پیوند زد و گفت: «جداکردن حمله آتش‌سوزی مذموم از موضع شدیداً ضداسرائیلی دولت فدرال ناممکن است.»

در ۲۱ نوامبر ۲۰۲۴، دیوان کیفری بین‌المللی حکم بازداشت بنیامین نتانیاهو، یوآو گالانت وزیر دفاع و محمد ضیف فرمانده نظامی حماس را صادر کرد. پنی وانگ در واکنش اعلام کرد دولت استرالیا «استقلال دیوان کیفری بین‌المللی و نقش مهم آن در پاسداری از حقوق بین‌الملل را محترم می‌شمارد».

در مه ۲۰۲۵، آلبانیزی از اسرائیل خواست اجازه ورود کمک‌های بشردوستانه به نوار غزه را بدهد و اقدامات اسرائیل را «کاملاً غیرقابل‌پذیرش» و «مایه ننگ» خواند. با این حال، آلبانیزی با اعمال تحریم علیه اسرائیل بابت محاصره غزه مخالفت کرد و گفت تمرکز او بر «صلح و امنیت برای هم اسرائیلی‌ها و هم فلسطینی‌ها» است.

در ۱۱ ژوئن ۲۰۲۵، استرالیا به همراه نیوزیلند، کانادا، بریتانیا و نروژ دارایی‌های دو وزیر راست افراطی کابینه اسرائیل، ایتامار بن گویر و بتسالل اسموتریچ، را مسدود کرد؛ به این دلیل که آنان متهم به ترویج خشونت و آوارگی فلسطینیان بودند.

#### شناسایی کشور فلسطین
در ۳۰ ژوئیه ۲۰۲۵، دولت استرالیا به همراه ۱۵ کشور دیگر از جمله فرانسه، کانادا و نیوزیلند «فراخوان نیویورک» را امضا کرد که شناسایی کشور فلسطین در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سپتامبر ۲۰۲۵ را پیشنهاد می‌کرد. دولت‌های آمریکا و اسرائیل این اقدام را به دلیل «پاداش‌دادن به تروریسم حماس» مورد انتقاد قرار دادند. در ۹ اوت، وانگ همراه با همتایان آلمانی، ایتالیایی، نیوزیلندی و بریتانیایی خود بیانیه مشترکی صادر و نقشه نتانیاهو برای اشغال نظامی شهر غزه را محکوم کردند.

## همکاری نظامی
در سپتامبر ۲۰۱۸، دو کشور توافقنامه‌ای برای تحویل موشک‌های ضدزره هدایت‌شونده اسپایک نسل پنجم ساخت شرکت رافائل اسرائیل به استرالیا امضا کردند. این موشک‌ها بر روی خودروهای زرهی باکسر ساخت آلمان نصب می‌شوند.

## روابط بازرگانی
در ۲۸ مارس ۲۰۱۹، دولت‌های استرالیا و اسرائیل نخستین معاهده مالیاتی دوجانبه را برای جلوگیری از دوباره‌مالیات‌ستانی امضا کردند. این معاهده در ۱ ژانویه ۲۰۲۰ لازم‌الاجرا شد.

در دوره ۲۰۱۷–۲۰۱۸ ارزش مبادله کالا میان دو کشور از یک میلیارد دلار فراتر رفت. در دوره ۲۰۱۵–۲۰۱۶ ارزش کل تجارت کالا و خدمات ۱٫۳ میلیارد دلار بود که ۳۴۹ میلیون دلار آن صادرات استرالیا و ۹۵۲ میلیون دلار واردات از اسرائیل بود. در سال ۲۰۱۵، مجموع سرمایه‌گذاری استرالیا در اسرائیل ۶۶۳ میلیون دلار و سرمایه‌گذاری اسرائیل در استرالیا ۲۶۲ میلیون دلار بود.

## یادبودها
در اسرائیل، روز آنزاک در گورستان جنگی مشترک‌المنافع واقع در کوه اسکوپوس اورشلیم برگزار می‌شود. پارک سرباز استرالیایی در بئرشبع نیز به یادبود هنگ سواره‌نظام استرالیایی بنا شده‌است که در جنگ جهانی اول ترک‌ها را در بئرالسبع شکست داد.

## منابع

* 
* 
* 
* 

## جستارهای وابسته
* درگیری اسرائیل و فلسطین
* جنبش بایکوت، عدم سرمایه‌گذاری و تحریم اسرائیل

رده:روابط دوجانبه استرالیا
رده:روابط دوجانبه اسرائیل
رده:روابط استرالیا و اسرائیل