دیوار مرزی ایران و پاکستان

**[[دیوار مرزی]] ایران و پاکستان** یک مانع مرزی است که توسط هر دو کشور در امتداد مرز ایران–پاکستان ۹۵۹ کیلومتری (۵۹۶ مایل) ساخته می‌شود. هدف اصلی جلوگیری از عبورهای مرزی غیرمجاز و به حداقل رساندن قاچاق کالاهای غیرقانونی است.

## پس زمینه
مرز ایران و پاکستان که ایران و پاکستان را از هم جدا می‌کند، استان سیستان و بلوچستان ایران را از استان بلوچستان پاکستان جدا می‌کند. مرز ۹۰۹ کیلومتر (۵۶۵ مایل) طول دارد.

دیوار مرزی ایران و پاکستان که در حال حاضر در دست ساخت است، شامل یک دیوار بتنی به ضخامت سه فوت (حدود ۰٫۹۱ متر) و ارتفاع ده فوت (حدود ۴٫۰۵ متر) می‌باشد. این سازه عظیم به طول ۷۰۰ کیلومتر کشیده شده و از میان مناطق دشوار صحرایی عبور می‌کند. اهداف این دیوار جلوگیری از عبور غیرقانونی مرز و کاهش ورود مواد مخدر غیرقانونی است.

## تاریخ و هدف اعلام شده
این دیوار در حال ساخت است تا از عبور غیرقانونی مرز جلوگیری کند و جریان ورود مواد مخدر را مهار نماید، و همچنین پاسخی به حملات تروریستی، به ویژه حمله‌ای در شهر مرزی زاهدان ایران در ۱۷ فوریه ۲۰۰۷ است که در آن ۱۳ نفر کشته شدند، از جمله ۹ نفر از نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی. با این حال، «تسنیم اسلم» سخنگوی وزارت خارجه پاکستان هرگونه ارتباط بین این دیوار و انفجار بمب را تکذیب کرد و گفت ایران این حوادث را به پاکستان نسبت نمی‌دهد.

## آویز
### پروژه بازوی ایران (۲۰۱۱)
چپ|بندانگشتی|نقشه کوتاه مرز ایران و پاکستان
دیوار بتنی به ضخامت ۳ فوت (۹۱٫۴ سانتی‌متر) و ارتفاع ۱۰ فوت (۴٫۰۵ متر) که با میله‌های فولادی تقویت شده است، مرز ۷۰۰ کیلومتری از تفتان تا مند را پوشش خواهد داد. این پروژه شامل خاک‌ریزها و سنگ‌ریزه‌های بزرگ و خندق‌های عمیق خواهد بود تا از عبور غیرقانونی کالا و قاچاق مواد مخدر در هر دو طرف مرز جلوگیری کند. منطقه مرزی پیش‌تر با برج‌های دیده‌بانی پلیس و پادگان‌های مستحکم به سبک قلعه برای نیروها پوشیده شده است. ایران و پاکستان اختلاف مرزی یا ادعاهای ارضی دیگری ندارند و وزارت خارجه پاکستان اعلام کرده است: «پاکستان هیچ مانعی ندارد زیرا ایران این دیوار را در خاک خود می‌سازد».

### پروژه بازنگری پاکستان (۲۰۱۹)
در سال ۲۰۱۹، پاکستان قصد خود را برای حصار مرز خود با ایران اعلام کرد.

در ماه مه ۲۰۱۹، پاکستان ۱۸٫۶ میلیون دلاری برای حصار مرز با ایران تصویب کرد.

در سپتامبر ۲۰۲۱، پاکستان ۵۸٫۵ میلیون دلار بودجه اضافی برای حصار مرزی را تصویب کرد.

از اواسط سال ۲۰۲۱، پاکستان ۴۶ درصد از مرز را حصار کرده است و انتظار می‌رود تا دسامبر ۲۰۲۱ به‌طور کامل حصار شود.

از ژانویه ۲۰۲۲، پاکستان ۸۰ درصد از مرز را حصار کرده است. وزارت کشور اعلام کرد که مرز باقیمانده نیز حصار خواهد شد.

## ساخت و ساز
این دیوار در حال حاضر در مناطق کوهستانی دشوار در جنوب‌شرق ایران در دست ساخت است که به دلیل عبور سخت از آن‌ها شناخته شده‌اند. این سازه شامل یک دیوار بتنی محکم به ضخامت سه فوت و ارتفاع ده فوت است که بیش از ۷۰۰ کیلومتر از مناطق صحرایی نامساعد را دربر می‌گیرد.

تا مارس ۲۰۲۲، طول ۶۵۹ کیلومتر از مجموع ۸۳۰ کیلومتر مرز، حصارکشی شده است. ۱۷۱ کیلومتر باقی‌مانده قرار است تا دسامبر ۲۰۲۳ تکمیل شود.

## تأثیرات بر اقتصاد محلی
با وجود موانع و سامانه پیشرفته «پرتال تفتان»، مقدار قابل‌توجهی از کالاهای غیرقانونی توانسته‌اند عبور کنند. در سال ۲۰۲۱، ویژگی‌های کم‌جمعیت و کمتر توسعه‌یافته این منطقه، اجرای قانون را با چالش مواجه کرده است. این وضعیت باعث نارضایتی خانواده‌های ساکن در مناطق مرزی شده است. به دلیل محدودیت در نقاط عبور، ده‌ها وانت‌بار، که محلی‌ها آن‌ها را «زمباد» می‌نامند، طی ماه گذشته در مرز ایران و پاکستان متوقف شده و در گرمای طاقت‌فرسا و گرسنگی تحمل می‌کنند.

علاوه بر این، ایران و پاکستان تصمیم گرفته‌اند تا شش بازار مشترک مرزی را برای افزایش تجارت ایجاد کنند. در مرحله اول، سه بازار در نقاط مرزی مناطق کوهک-چادی، ریمدان-گابد و پیشین-ماند باز خواهد شد. در مرحله دوم، بازارهای مرزی در سه نقطه مرزی دیگر ایجاد خواهد شد. سه بازار مرزی اول از شش بازار مرزی در گابد، ماند و چادگی ساخته شده و عملیاتی شده است.

## روابط دیپلماتیک
ایران و پاکستان یک گروه کاری همکاری برای نظارت بر مدیریت مرزی ایجاد کرده‌اند که شامل امور امنیتی، تجارت و سفر بین هر دو کشور است. در ژانویه ۲۰۲۳، دو طرف ۳۹ یادداشت تفاهم را امضا کردند. این توافق‌نامه‌ها پتانسیل افزایش قابل توجهی تجارت را دارند و به‌طور بالقوه به ارزش تجاری تخمین زده شده حدود ۵ میلیارد دلار در سال می‌رسند.

### واکنش‌ها به موانع
وزارت امور خارجه پاکستان گفته است که ایران حق دارد در سرزمین خود حصار مرزی را نصب کند. با این حال، مخالفت با ساخت دیوار در مجلس ایالتی بلوچستان مطرح شد. آن ادعا کرد که این دیوار برای مردم بلوچ که سرزمینشان در منطقه مرزی است، مشکلات ایجاد می‌کند. جامعه از نظر سیاسی و اجتماعی بیشتر تقسیم می‌شود و فعالیت‌های تجاری و اجتماعی آنها به‌طور جدی مانع می‌شود. رهبر حزب مخالف کچکول علی گفت که دولت‌های دو کشور بلوچ‌ها را در این مورد به اعتماد خود نگرفته‌اند، مطالبه کرد که ساخت دیوار بلافاصله متوقف شود و از جامعه بین‌المللی خواست تا به مردم بلوچ کمک کند.

## منابع

رده:پایانه‌های مرزی ایران
رده:پایانه‌های مرزی پاکستان
رده:جغرافیای استان سیستان و بلوچستان
رده:جغرافیای ایالت بلوچستان پاکستان
رده:روابط ایران و پاکستان
رده:سیاست خارجی ایران
رده:سیاست خارجی پاکستان
رده:مرزهای ایران
رده:مرزهای پاکستان
رده:موانع مرزی