المنشیه (روستای ویران‌شده فلسطینی در طولکرم)

**المنشیه** () که به نام **خربت منشیه** نیز شناخته می‌شود، روستایی عرب فلسطینی در قضای طولکرم بود. این روستا در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ در سرزمین فلسطین تحت قیمومت در ۱۵ آوریل ۱۹۴۸ و در چارچوب عملیات پاکسازی ساحلی از سکنه تخلیه شد. المنشیه در ۱۲٫۵ کیلومتری شمال باختری طولکرم واقع بود.

روستا بر فراز تپه‌ای کم‌شیب مشرف بر دشت ساحلی میانی و در ارتفاع نزدیک به ۲۵ متر از سطح دریا قرار داشت. جادهٔ بزرگ ساحلی از ۳ کیلومتری روستا می‌گذشت و راهی فرعی آن دو را به هم پیوند می‌داد. ساکنان روستا خاستگاه خود را عبسان الکبیره در ناحیهٔ غزه می‌دانستند. در آمارگیری ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۲۶۰ مسلمان و مساحت کل زمین‌هایش ۱۶٬۷۷۰ دونوم گزارش شده‌است.

## جغرافیا
المنشیه در شمال باختری طولکرم و در جنوب باختری روستای جلمه و در نزدیکی روستای عتیل واقع بود. خط آهن حیفا–طولکرم از کنار روستا می‌گذشت و راه‌هایی آن را به روستاهای پیرامون از جمله قاقون پیوند می‌داد. خانه‌های روستا به‌شکل مستطیلی درازا کنار هم چیده شده بودند و برخی از آنها در امتداد جادهٔ قاقون ساخته شده بودند.

زمین‌های روستا ۱۶٬۷۷۰ دونوم مساحت داشت. از این میان، ۱ دونوم به کشت مرکبات و موز، ۱۲ دونوم به باغ‌ها و زمین‌های آبی و ۱۲٬۴۸۵ دونوم به کشت غلات اختصاص داشت. همچنین ۴۳۷ دونوم «غیرقابل کشت» طبقه‌بندی شده بود. صیفی‌جات از جمله هندوانه و سبزیجات نیز در زمین‌های روستا کشت می‌شد. از نظر مالکیت زمین، نزدیک به ۷۵ درصد (۱۲٬۵۲۰ دونوم) متعلق به اعراب، ۲ درصد زمین‌های عمومی و در حدود ۲۳ درصد در مالکیت یهودیان بود.

## پیشینه
ساکنان المنشیه خاستگاه خود را عبسان الکبیره در ناحیهٔ غزه می‌دانستند. در دههٔ ۱۸۷۰ میلادی تنها دهکده‌ای کوچک در محل روستا وجود داشت.

### دورهٔ قیمومت بریتانیا
بر پایهٔ سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که مقام‌های بریتانیایی انجام دادند، روستای «منشیه» ۹۴ ساکن مسلمان داشت. در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین این روستا زیرمجموعهٔ عتیل و به همراه جلمه و خربت زلفه شمارش شد.

کیبوتص‌های عین هحورش و گیوات‌حاییم در سال‌های ۱۹۳۱ و ۱۹۳۲ بر زمین‌هایی بنیاد نهاده شدند که به‌طور سنتی متعلق به روستا بود.

در آمار روستایی ۱۹۴۵ جمعیت المنشیه ۲۶۰ مسلمان ثبت شده بود و مساحت کل زمین‌هایش ۱۶٬۷۷۰ دونوم بود.

### جنگ ۱۹۴۸ و پیامدها
در سال ۱۹۴۸ جمعیت روستا در حدود ۳۰۲ نفر برآورد می‌شد.

در دسامبر ۱۹۴۷ روستاییان المنشیه با گیوات‌حاییم تماس گرفتند تا پیمان محلی عدم جنگ ببندند.

در آوریل ۱۹۴۸، هاگانا سیاست «پاکسازی» اعراب محلی از نوار ساحلی میان تل‌آویو و حدیره را در پیش گرفته بود. ساکنان المنشیه به سمت شرق کوچ کردند؛ ظاهراً پس از رسیدن به توافقی با نمایندگان هاگانا مبنی بر اینکه شهرک‌نشینان یهودی از دارایی‌هایشان نگهداری خواهند کرد و پس از جنگ اجازهٔ بازگشت خواهند داد. با این حال، در پایان آوریل هاگانا با کمک شهرک‌نشینان یهودی همسایه خانه‌های روستا را ویران کرد.

حتی پیش از تخلیهٔ روستا، در ۱۲ آوریل ۱۹۴۸ «کمیتهٔ شهرک‌های نو» المنشیه را برای ایجاد شهرکی یهودی در نظر گرفته بود.

ایلان پاپه این تخلیه را در چارچوب عملیات‌هایی برای عرب‌زدایی کامل مسیرهای تل‌آویو–حیفا، حیفا–جنین و یافا–اورشلیم ارزیابی کرده‌است.

در سال ۱۹۵۱ موشاو اخیتوو بر زمین‌های المنشیه بنیان نهاده شد.

### بازمانده‌های روستا
در سال ۱۹۹۲ ولید خالدی بازمانده‌های روستا را چنین توصیف کرد: «خیابانی آسفالت‌شده محوطه را دو نیم می‌کند. شهرک اسرائیلی گیوات‌حاییم در دو سوی این خیابان گسترده شده و گاوداری بزرگی در انتهای جنوبی آن قرار دارد. کاکتوس‌ها نزدیک ورودی روستا روییده‌اند. سنگ‌های خانه‌های ویران‌شده به‌عنوان مرز باغچه‌ها به‌کار رفته‌اند. پنبه، پسته و درختان میوه در زمین‌های پیرامون کشت می‌شوند.»

در سال ۱۹۹۸ شمار آوارگان فلسطینی بازماندهٔ ساکنان المنشیه نزدیک به ۱٬۸۵۲ نفر برآورد می‌شد.

## منابع

* 
* 
* 

## کتاب‌شناسی
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* المنشیه در وبگاه Palestine Remembered
* خربت المنشیه در وبگاه ذاکرات
* نقشهٔ ۱۱ پیمایش فلسطین غربی: [//commons.wikimedia.org/wiki/File:Survey_of_Western_Palestine_1880.11.jpg ویکی‌مدیا کامنز]

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده