آئوستا سیاه ابلق

**آئوستا سیاه ابلق** ( , ) یک نژاد گاو ایتالیایی از منطقه واله دائوستا در شمال غربی ایتالیا است. این نژاد دارای خال‌های سیاه و شاخ‌های کوتاه است. این نژاد یکی از سه نژاد منطقه‌ای در این منطقه است، آئوستا سیاه‌خالدار یکی از سه نژاد بومی منطقه به‌شمار می‌رود؛ دو نژاد دیگر «آئوستا شاه‌بلوطی» و «آئوستا سرخ‌خالدار» هستند. مانند آنها، این نژاد دورگه بوده و از نژادها و انواع مختلف گاو محلی مشتق شده است. به نظر می‌رسد که بیشترین تأثیر را از نژادهای سوئیسی «فریبورژوا» و «هرنس» پذیرفته باشد که از گذرگاه «سن برنارد بزرگ» وارد درهٔ آوستا شدند. نژاد آوستا سیاه‌خالدار دومنظوره است؛ عمدتاً برای تولید شیر پرورش می‌یابد، اما برای گوشت نیز ارزش دارد. شیوهٔ پرورش این نژاد عموماً «ییلاق-قشلاقی» است: گاوها تنها در زمستان در آغل نگهداری می‌شوند و ماه‌های تابستان را در رمه‌گردانی کوهستانی آلپ می‌گذرانند.

## تاریخچه
همانند دیگر نژادهای گاو درهٔ آوستا، یعنی شاه‌بلوطی و سرخ‌خالدار، نژاد سیاه‌خالدار نیز از آمیختگی نژادها و گونه‌های محلی گوناگون پدید آمده است. به نظر می‌رسد مهم‌ترین تأثیر بر شکل‌گیری و ریخت‌شناسی این نژاد از نژادهای فریبورژوا (که از دههٔ ۱۹۷۰ منقرض شد) و هرنس بوده باشد؛ این دو نژاد از طریق گذرگاه سن برنارد بزرگ از سوئیس وارد منطقه شدند. انجمن پرورش‌دهندگان این نژاد با نام «انجمن ملی پرورش‌دهندگان گاو نژاد آوستایی» در سال ۱۹۳۷ بنیان‌گذاری شد و دفتر شجره‌نامهٔ رسمی این نژاد در سال ۱۹۸۵ ایجاد گردید.

نژاد سیاه‌خالدار تنها در ناحیه‌ای نسبتاً محدود از درهٔ آوستا پراکنده است؛ در درهٔ والپلینه، در درهٔ سن-بارتلمی، در درهٔ اولومون و همچنین در تپه‌های حاشیه‌ای درهٔ رود دورا بالتیا، میان شهرهای نوس و آوستا. در سال ۱۹۴۶ برآورد می‌شد که حدود ۳۰ هزار رأس از این گاوها وجود داشته باشد. در سال ۱۹۸۳ جمعیت آن ۷۱۲۰ رأس تخمین زده شد و در سال ۲۰۱۴ تعداد آن ۷۹۴ رأس گزارش گردید.

این نژاد یکی از یازده نژادی است که با هم *فدراسیون اروپایی نژادهای گاوهای قوس آلپ را* تشکیل می‌دهند، و نژادهای دیگر عبارتند از: پینزگائر و تیرولر گراویه از اتریش؛ آبوندانس، تارنتایز و ووسگین از فرانسه؛ هینتروالدر و وردوالدر از آلمان؛ رندنا از ایتالیا؛ و هرنس از سوئیس.

## ویژگی‌ها
گاو سیاه خالدار آئوستا، خالدار است. پاها و شکم اغلب سفید هستند؛ سر معمولاً سیاه است و اغلب یک ستاره سفید دارد. برخلاف شاه بلوط آئوستا که موهای قرمز و سیاه در پوشش خود دارد، گاو سیاه خالدار فقط در نواحی سیاه موهای سیاه دارد. سم‌ها، پوزه و مخاط آن به رنگ سیاه تخته سنگی است و شاخ‌ها کوتاه و نوک سیاه دارند. سم‌ها به‌طور ویژه‌ای سخت هستند. این گاوها قوی، مقتصد و مقاوم هستند و به خوبی قادر به بهره‌برداری از مراتع کوهستانی مرتفع در  هستند. و بالاتر. مدیریت رمه‌گردانی است: گاوها فقط در زمستان در اصطبل نگهداری می‌شوند و ماه‌های تابستان را در مراتع کوهستانی آلپ می‌گذرانند و با پیشرفت فصل به ارتفاعات بالاتر می‌روند.

## کاربرد
گاو نر سیاه هم برای شیر و هم برای گوشت پرورش داده می‌شود. میانگین تولید شیر  در هر دوره شیردهی؛ شیر آن 3.43% چربی و ۳٫۳۸٪ پروتئین دارد. گاو نر سیاه نسبت به گاو نر قرمز، هرچند مقاوم‌تر است، از بهره‌وری کمتری برخوردار است. این ممکن است تا حدی به این دلیل باشد که توانایی‌های تولیدی این نژاد با دورگه‌سازی با شاه بلوط آئوستا برای تولید حیواناتی با ویژگی‌های خوب مبارزه با گاو کاهش یافته است.

مسابقات غیررسمی گاوبازی، موسوم به «جنگ‌های گاوها»، بیش از ۱۵۰ سال است که ثبت شده‌اند. در دره آئوستا، مدیریت رسمی این نبردها به سال ۱۹۵۸ برمی‌گردد، زمانی که *کمیته منطقه‌ای جنگ‌های گاوها* تشکیل شد. این مسابقات به یک رویداد مهم اجتماعی-فرهنگی تبدیل شده‌اند. حدود بیست مسابقه بین ماه‌های مارس و اکتبر هر سال برگزار می‌شود که به نبرد نهایی و تاجگذاری *راین* («ملکه») ختم می‌شود. موفقیت در این مسابقات می‌تواند ارزش بازار گاوها را به میزان قابل توجهی افزایش دهد.

## منابع