فرودگاه جنوبی

**فرودگاه جنوبی** () یک فرودگاه نظامی دوران جنگ جهانی دوم در جزیره ایوو جیما از مجموعه جزایر کازان در اقیانوس آرام مرکزی بود. این فرودگاه در گوشه جنوبی جزیره بر فراز فلات موتویاما و در شمال کوه سوریباچی قرار داشت. فرودگاه جنوبی نقش مهمی در روند کلی نبرد ایوو جیما ایفا کرد.

این فرودگاه نخست توسط ژاپنی‌ها ساخته شد و پس از تصرف جزیره توسط سپاه تفنگداران دریایی ایالات متحده آمریکا در سال ۱۹۴۵ به بهره‌برداری نیروهای آمریکایی درآمد. فرودگاه جنوبی به‌عنوان پایگاهی برای جنگنده‌های اسکورت بمب‌افکن‌های بی-۲۹ و همچنین محلی برای فرودهای اضطراری هواپیماهای آمریکایی بازگشته از مأموریت‌های بمباران ژاپن کاربرد یافت. پس از پایان جنگ، این فرودگاه تا سال ۱۹۵۵ به‌عنوان ایستگاه سوخت‌گیری هواپیماهای ترابری نظامی آمریکا در اقیانوس آرام غربی بهره‌برداری شد و سپس رها گردید.

## پیشینه
### ساخت توسط ژاپنی‌ها
فرودگاه جنوبی که ژاپنی‌ها آن را «فرودگاه شماره ۱» یا «میدان چیدوری» می‌نامیدند، توسط نیروهای ژاپنی ساخته شد و دارای دو باند فرود به درازای نزدیک به ۱٬۵۳۲ متر (۵٬۰۲۵ پا) و ۱٬۲۰۹ متر (۳٬۹۶۵ پا) بود. در ۲ ژانویه ۱۹۴۴ بیش از دوازده فروند بمب‌افکن کانسالیدیتید بی-۲۴ لیبراتور به فرودگاه شماره ۱ حمله کردند و آسیب سنگینی وارد ساختند. فرمانده جزیره، سپهبد تادامیچی کوری‌بایاشی، بیش از ۶۰۰ نفر، ۱۱ کامیون و ۲ بولدوزر را برای تعمیرات فوری بسیج کرد و در نتیجه فرودگاه تنها پس از دوازده ساعت دوباره عملیاتی شد. این فرودگاه تا ۱۹ فوریه ۱۹۴۵ که تفنگداران دریایی ایالات متحده در جزیره پیاده شدند، در اختیار ژاپنی‌ها بود.

### نبرد ایوو جیما و تصرف فرودگاه
وظیفه عملیاتی‌سازی فرودگاه پس از تأمین امنیت آن بر عهده گردان ۱۳۳ مهندسی ساختمان نیروی دریایی گذاشته شده بود؛ اما این گردان در جریان پشتیبانی از هنگ ۲۳ تفنگداران دریایی تلفات سنگینی متحمل شد و در نهایت سه گردان مهندسی (۱۳۳، ۳۱ و ۶۲) به‌طور مشترک فرودگاه را بازسازی کردند.

در جریان نبرد برای تصرف این فرودگاه، گروهبان توپچی جان باسیلون، دارنده نشان افتخار، بر اثر اصابت گلوله خمپاره ژاپنی کشته شد.

فرودگاه در جریان نبرد ایوو جیما به میدان جنگ تبدیل شد و همزمان با ادامه درگیری‌ها توسط آمریکایی‌ها به بهره‌برداری رسید. نخستین هواپیمای آمریکایی که بر باند این فرودگاه نشست، یک فروند اووای-۱ سنتینل بود که در ۲۶ فوریه (روز هفتم عملیات) به خلبانی ستوان هاروی اولسون از گردان دیدبانی VMO-4 فرود آمد. تا ۲ مارس باند فرود به درازای نزدیک به ۱٬۲۱۹ متر (۴٬۰۰۰ پا) تسطیح شده بود. در ۴ مارس، در حالی که نبرد همچنان جریان داشت، یک فروند بوئینگ بی-۲۹ سوپرفورترس به نام «دینا مایت» () از گروه بمباران نهم (بسیار سنگین) فرود آمد که نخستین مورد از ۲٬۴۰۰ فرود اضطراری هواپیماهای آمریکایی در فرودگاه جنوبی و فرودگاه شمالی ایوو جیما بود.

### عملیات‌های جنگنده و بمب‌افکن
در ۶ مارس، جنگنده‌های نورث امریکن پی-۵۱ ماستنگ از گروه جنگنده ۱۵ به فرودگاه جنوبی منتقل شدند تا هم پشتیبانی هوایی نزدیک برای نبرد جاری و هم عملیات اسکورت دوربُرد بمب‌افکن‌های بی-۲۹ را بر عهده گیرند. از آن پس، فرودگاه جنوبی پیوسته در بهره‌برداری بود.

در ۱۶ مارس، هواپیماهای گشتی-بمب‌افکن پی‌بی۴وای-۱ نیروی دریایی آمریکا (نسخه دریایی بی-۲۴) از گردان VPB-116 از تینیان به این فرودگاه رسیدند و مأموریت‌های گوناگونی را تا پایان جنگ از فرودگاه جنوبی انجام دادند. این هواپیماها بعدها با کانسالیدیتید پی‌بی۴وای-۲ پرایوتیر جایگزین شدند.

در ۷ آوریل ۱۹۴۵، جنگنده‌های پی-۵۱ از فرودگاه جنوبی برخاستند و نخستین اسکورت جنگنده زمین‌پایه را برای بمب‌افکن‌های بی-۲۹ در حمله به خاک ژاپن تشکیل دادند. تا ماه ژوئیه، باند فرود به درازای نزدیک به ۱٬۸۲۹ متر (۶٬۰۰۰ پا) و پهنای ۶۱ متر (۲۰۰ پا) گسترش یافته و با آسفالت امولسیون‌شده روکش شده بود. همچنین نزدیک به ۲٬۴۲۳ متر (۷٬۹۵۰ پا) مسیر رولبندی و ۲۵۸ توقفگاه هواپیما ساخته شد. این فرودگاه گنجایش ۱۰۰ فروند پی-۵۱ و ۳۰ فروند بی-۲۴ لیبریتور را داشت و در شرایط اضطراری بمب‌افکن‌های بی-۲۹ نیز می‌توانستند در آن فرود آیند. عملیات اسکورت جنگنده از مارس تا نوامبر ۱۹۴۵ ادامه یافت.

در ۱۶ ژوئیه ۱۹۴۵ گروه جنگنده ۲۱ از فرودگاه مرکزی به فرودگاه جنوبی منتقل شد.

### پس از جنگ و واگذاری
پس از پایان جنگ، گردان‌های جنگنده نیروی هوایی بیستم به ژاپن، جزیره اوکیناوا یا فیلیپین منتقل شدند و فرودگاه جنوبی زیر نظر فرماندهی ترابری هوایی نظامی (MATS) قرار گرفت و به ایستگاه سوخت‌گیری هواپیماهای ترابری در اقیانوس آرام غربی تبدیل شد. این فرودگاه همچنین میزبان واحدهای مخابراتی، هواشناسی و واحدهای تدارکاتی و نگهداری فرماندهی تجهیزات خاور دور بود و زیر فرمان فرماندهی پایگاه ایوو جیما به‌عنوان زیرمجموعه بال پشتیبانی ۶۰۰۰ در پایگاه هوایی تاچیکاوا در ژاپن اداره می‌شد.

گردان پایگاه هوایی ۶۴۱۵ نیروی هوایی ایالات متحده تا ۳۰ سپتامبر ۱۹۵۵ در این پایگاه مستقر بود و در آن تاریخ تأسیسات را به دولت ژاپن واگذار کرد. فرودگاه پس از آن رها شد و از میان سه فرودگاه دوران جنگ جهانی دوم در ایوو جیما، تنها فرودگاه مرکزی همچنان فعال ماند.

## جستارهای وابسته
* نبرد ایوو جیما
* پایگاه هوایی آیو جیما
* پایگاه دریایی ایوو جیما
* نیروی هوایی بیستم

## منابع

* 

## کتاب‌شناسی
* 

رده:پایگاه‌های نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا در اشغال ژاپن
رده:جبهه‌های اقیانوس آرام جنگ جهانی دوم
رده:لشکرکشی‌های ژاپن
رده:پایگاه‌های هوایی نظامی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۴۵ (میلادی)