جنجال‌های پیرامون سپاه پاسداران انقلاب اسلامی

از زمان تأسیس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (که در ایران با نام سپاه یا پاسداران نیز شناخته می‌شود)، این سازمان درگیر فعالیت‌های اقتصادی و نظامی بوده است که برخی از آنها بحث‌برانگیز بوده‌اند.

## نقض حقوق بشر
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به‌طور منظم به شکنجه و موارد مختلف نقض حقوق بشر برای سرکوب مخالفان داخلی اقدام می‌کند. در سال ۱۹۹۳، آیت‌الله خامنه‌ای نقدی را به‌عنوان معاون مدیر اطلاعات نیروی قدس، شاخه‌ای از سپاه پاسداران که مسئول عملیات بین‌المللی است، منصوب کرد. گفته می‌شود نقدی و تیمش مرتکب شکنجه و آزار و اذیت‌های متعددی شده‌اند.

## فساد

در سال ۲۰۰۵، مشخص شد که سپاه پاسداران یک فرودگاه غیرقانونی در نزدیکی کرج، نزدیک تهران، اداره می‌کند و در آنجا بدون هیچ نظارتی، کالا وارد و صادر می‌کرد. در سال ۲۰۰۴، پاسداران به فرودگاه بین‌المللی تازه تأسیس امام خمینی، درست پس از افتتاح رسمی آن، حمله کردند و آن را ظاهراً به دلایل امنیتی تعطیل کردند. با این حال، به گفته منتقدان آنها، این فرودگاه به این دلیل تعطیل شد که شرکتی که برای اداره فرودگاه استخدام شده بود، «رقیب ترک یک شرکت متعلق به پاسداران» بود.

یکی از نمایندگان مجلس اظهار داشت که فعالیت‌های بازار سیاه سپاه پاسداران ممکن است سالانه ۱۲ میلیارد دلار درآمد داشته باشد. با این حال، در عین حال، نیروهای سپاه و بسیج به خاطر نقش مثبتشان در مبارزه با قاچاق غیرقانونی مورد تقدیر قرار گرفته‌اند - که نمونه دیگری از ماهیت چندبعدی و اغلب متناقض این نهاد است.

## ارتباط با حزب‌الله

آرم سپاه پاسداران الهام‌بخش آرم حزب‌الله بود. سپاه پاسداران در اوایل دهه هشتاد میلادی به جنگجویان حزب‌الله در دره بقاع آموزش نظامی می‌داد.

به گزارش گروه اطلاعاتی جینز:هر عضو حزب‌الله که آموزش نظامی می‌بیند، احتمالاً این کار را توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، چه در جنوب لبنان و چه در اردوگاه‌های ایران، انجام خواهد داد. روش‌های پیچیده‌ای که توسط اعضای سپاه پاسداران استفاده می‌شود، نشان می‌دهد که آنها با استفاده از دستورالعمل‌های نظامی اسرائیل و آمریکا آموزش می‌بینند؛ تأکید این آموزش‌ها بر تاکتیک‌های فرسایشی، تحرک، جمع‌آوری اطلاعات و مانورهای شبانه است.

## ارتباط با حماس

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از طریق کمک‌های مالی، آموزش نظامی و تأمین سلاح از حماس، یک سازمان سیاسی و نظامی ملی‌گرای فلسطینی اسلامی، حمایت کرده است. این حمایت شامل آموزش تکنیک‌های رزمی و همچنین تأمین قطعات برای توسعه فناوری‌های نظامی بوده است. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی کمک‌های خود را برای تقویت قابلیت‌های نظامی حماس علیه اسرائیل حفظ و در مواقعی تشدید کرده است.

در سال ۲۰۰۹، *[[نیویورک تایمز]]* گزارش داد که رزمندگان حماس احتمالاً توسط سپاه پاسداران در حال آموزش تاکتیک‌های حمله شهری هستند. روابط بین ایران و حماس در سال ۲۰۱۲، زمانی که حماس از جناح‌های مخالف بشار اسد در جنگ داخلی سوریه حمایت کرد، تیره شد. با این حال، در سال ۲۰۱۷، حماس اعلام کرد که دریافت حمایت مالی از ایران را از سر گرفته است. متعاقباً، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی کمک‌های نظامی خود به حماس را افزایش داد و آموزش‌ها و قطعاتی را در اختیار این گروه قرار داد که این گروه را قادر ساخت تا پهپادها و موشک‌های خود را برای استفاده علیه اسرائیل توسعه دهد.

در اکتبر ۲۰۲۳، *[[وال‌استریت ژورنال]]* گزارش داد که در هفته‌های منتهی به حملات ۷ اکتبر حماس به اسرائیل، تقریباً ۵۰۰ شبه‌نظامی از حماس و جهاد اسلامی فلسطین آموزش‌های تخصصی رزمی را در ایران دریافت کردند. این آموزش که در سپتامبر ۲۰۲۳ انجام شد، توسط افسران نیروی قدس، شاخه عملیات خارجی سپاه پاسداران، رهبری می‌شد. مقامات عالی‌رتبه، از جمله سرتیپ اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس، در طول این تمرینات حضور داشتند.

## ارتباط با حوثی‌ها

به گزارش *[[رویترز]]*، از سال ۲۰۲۴، فرماندهانی از سپاه پاسداران و حزب‌الله در یمن حضور دارند و به جنبش حوثی‌ها در هدایت و نظارت بر حملات به کشتیرانی دریای سرخ کمک می‌کنند. ایران پهپادهای پیشرفته، موشک‌ها و پشتیبانی اطلاعاتی را در اختیار حوثی‌ها قرار داده و آنها را قادر ساخته است تا کشتی‌ها را هدف قرار دهند. این حمایت بخشی از استراتژی گسترده‌تر ایران برای اعمال نفوذ و مختل کردن امنیت دریایی در منطقه است.

## ادعای دخالت در جنگ عراق

وزارت دفاع ایالات متحده بارها بر دخالت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در جنگ عراق تأکید کرده است، در حالی که ایران این موضوع را انکار می‌کند، هرچند ایالات متحده از بیان مسئولیت دولت مرکزی ایران در این اقدامات خودداری کرده است. در ماه مه ۲۰۰۸، عراق اعلام کرد هیچ مدرکی دال بر حمایت ایران از شبه‌نظامیان در خاک عراق ندارد. بر اساس پایگاه داده‌ای که توسط گروه ضربت چندملیتی عراق، تروی، گردآوری شده است، سلاح‌های ساخت ایران تنها درصد ناچیزی از انبارهای سلاح کشف شده در عراق را تشکیل می‌دهند. اتهامات آمریکا در حالی مطرح می‌شود که ایران و ترکیه شکایت کرده‌اند که اسلحه‌های تأمین‌شده توسط آمریکا از عراق به دست شبه‌نظامیان ضد دولتی در خاک آنها می‌رسد.

این وزارتخانه گزارش داده است که گزارش‌های اطلاعاتی مبنی بر دخالت گسترده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در عراق دارد که در آن این نیرو شورشیان عراقی را تجهیز می‌کند. همچنین ادعا شده است که سربازان آمریکایی توسط مواد منفجره ساخت یا طراحی شده توسط ایران کشته شده‌اند. این ادعا توسط ایران رد شده و گفته می‌شود که بخش عمده‌ای از مرگ و میر نظامیان آمریکایی در عراق به‌دلیل شورش سنی‌ها بوده و نه شیعیان. دو مطالعه مختلف نشان داده‌اند که تقریباً نیمی از کل شورشیان خارجی که وارد عراق می‌شوند از عربستان سعودی می‌آیند. ایران همچنین این ادعا را رد می‌کند که پرسنل سابق ارتش عراق، که پیش از حمله سال ۲۰۰۳، ایالات متحده و بریتانیا ادعا می‌کردند قادر به استقرار سیستم‌های موشکی پیشرفته با قابلیت پرتاب سلاح‌های کشتار جمعی در عرض ۴۵ دقیقه هستند، قادر به طراحی و تولید بمب‌های دست‌ساز نخواهند بود.

اتهامات آمریکا مبنی بر حمایت ایران از داعش در حالی مطرح می‌شود که ایران و ترکیه شکایت کرده‌اند که اسلحه‌های تأمین‌شده توسط آمریکا از عراق به دست شبه‌نظامیان ضد دولتی در خاک آنها می‌رسد. دیوان محاسبات آمریکا، بازوی تحقیقاتی کنگره آمریکا، در گزارشی اعلام کرد که پنتاگون نمی‌تواند در مورد ۱۹۰٬۰۰۰ تفنگ و تپانچه کلاشینکف که به نیروهای امنیتی عراق داده شده است، پاسخگو باشد. تحلیلگران امنیتی مرکز اطلاعات دفاعی، به همراه یک مقام ارشد پنتاگون، اظهار داشتند که احتمالاً برخی از این سلاح‌ها به دست شورشیان عراقی رسیده است. بازرسان تسلیحاتی ایتالیایی همچنین اخیراً مانع از آن شدند که مقامات دولت عراق به‌طور غیرقانونی بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ سلاح خودکار ساخت روسیه را به عراق ارسال کنند. در نوامبر ۲۰۰۸، وزارت امور خارجه ایالات متحده آماده شد تا جریمه‌ای چند میلیون دلاری را به بلک‌واتر (که از سال ۲۰۱۱ به آکادمی تغییر نام داده است) به‌دلیل ارسال صدها سلاح خودکار به عراق بدون مجوزهای لازم، تحمیل کند. اعتقاد بر این بود که برخی از این سلاح‌ها در بازار سیاه این کشور سر درآورده‌اند.

در ژانویه ۲۰۰۷، ارتش آمریکا پنج ایرانی را در شمال عراق بازداشت کرد و ادعا کرد که آنها از عوامل نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هستند و به شبه‌نظامیان شیعه کمک نظامی ارائه می‌دهند، بدون اینکه هیچ مدرک دیگری که به چنین ادعاهایی اعتبار ببخشد، ارائه دهد. دولت‌های ایران و عراق مدعی هستند که آنها دیپلمات‌هایی بودند که برای کنسولگری ایران در کردستان عراق کار می‌کردند. «کادرهای سپاه» به عنوان یک معامله مذاکره شده برای ملوانان بریتانیایی تحت نظارت ژنرال سلیمانی آزاد شدند.

در دسامبر ۲۰۰۹، شواهدی که در جریان تحقیقات *[[گاردین]]* و *گاردین فیلمز* کشف شد، نیروی قدس را به ربودن ۵ بریتانیایی از یک ساختمان وزارتخانه دولتی در بغداد در سال ۲۰۰۷ مرتبط کرد. سه نفر از گروگان‌ها، جیسون کرسول، جیسون سویندلهرست و الک مک‌لاکلان، کشته شدند. جسد آلن مک‌منمی هرگز پیدا نشد، اما پیتر مور در ۳۰ دسامبر ۲۰۰۹ آزاد شد. تحقیقات شواهدی را کشف کرد که نشان می‌داد مور، ۳۷ ساله، متخصص کامپیوتر از لینکلن، به‌دلیل نصب سیستمی برای دولت عراق که نشان می‌داد چگونه مقدار زیادی از کمک‌های بین‌المللی به گروه‌های شبه‌نظامی ایران در عراق منتقل می‌شود، هدف قرار گرفته است. یکی از گروه‌هایی که ادعا می‌شود مستقیماً توسط نیروی قدس تأمین مالی می‌شود، انجمن صالحین است که در سال ۲۰۰۶ ظهور کرد و عمدتاً به‌عنوان نماینده نیروی قدس در سایه‌ها باقی مانده است. قیس خزعلی، روحانی شیعه و چهره برجسته انجمن صالحین، در ۲۹ دسامبر ۲۰۰۹ توسط ارتش ایالات متحده برای آزادی توسط دولت عراق به عنوان بخشی از معامله‌ای که منجر به آزادی مور شد، تحویل داده شد.

## نقش در سیاست ایران

به گزارش ''تلگراف''، پس از تهدیدهای ایران برای حمله به اسرائیل پس از مقصر دانستن این کشور در ترور اسماعیل هنیه در ژوئیه ۲۰۲۴، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور تازه منصوب شده ایران، با سپاه پاسداران که خواستار حمله مستقیم به شهرهای اسرائیل از جمله تل‌آویو بود، درگیر شد، در حالی که خود او طرفدار هدف قرار دادن پایگاه‌های اسرائیلی در کشورهای همسایه برای جلوگیری از تشدید جنگ تمام عیار بود. به گفته یکی از دستیاران رئیس‌جمهور، تلاش سپاه برای اقدام تهاجمی علیه اسرائیل در درجه اول با هدف تضعیف ریاست جمهوری رئیس‌جمهور پزشکیان بود، نه پرداختن به تحقیر سپاه از ترور هنیه، که ممکن است توسط یک بمب از پیش کار گذاشته شده در یک مهمانخانه تحت مدیریت سپاه انجام شده باشد.

## برچسب‌گذاری توسط ایالات متحده به‌عنوان یک «سازمان تروریستی»

در ۲۵ اکتبر ۲۰۰۷، ایالات متحده با اصلاحیه کیل-لیبرمن، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح را به‌عنوان «سازمان‌های تروریستی» معرفی کرد. مجلس ایران با تصویب قطعنامه‌ای غیرالزام‌آور که سازمان سیا و ارتش ایالات متحده را «سازمان‌های تروریستی» می‌خواند، به این اقدام واکنش نشان داد. این قطعنامه به دخالت ایالات متحده در پرتاب بمب‌های هسته‌ای در ژاپن در جنگ جهانی دوم، استفاده از مهمات اورانیوم ضعیف‌شده در بالکان، بمباران و کشتار غیرنظامیان عراقی و شکنجه مظنونان تروریستی در زندان‌ها و موارد دیگر اشاره کرد.

وقتی صدای آمریکا، سرویس پخش رادیو و تلویزیون خارجی رسمی دولت فدرال ایالات متحده، پرسید که آیا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به طالبان سلاح می‌دهد، محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور وقت ایران، خندید و گفت که ایالات متحده نمی‌خواهد ایران با افغانستان دوست باشد. احمدی‌نژاد پرسید: «دلیل اینکه آنها چنین چیزهایی می‌گویند چیست؟»

## تحریم‌های مالی

شورای امنیت سازمان ملل متحد در چندین قطعنامه تحریمی به نفع مسدود کردن دارایی‌های فرماندهان ارشد سپاه پاسداران رأی داده است.

## برای مطالعهٔ بیشتر
*  (درگیری‌های نظامی ایالات متحده با سپاه پاسداران ایران در طول جنگ ایران و عراق را مورد بحث قرار می‌دهد)

## جستارهای وابسته
* عملیات‌های برون‌مرزی جمهوری اسلامی ایران
* تیراندازی ۲۰۲۵ راموت جانکشن

## منابع

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۷۹ (میلادی) در ایران
رده:تروریسم در ایران
رده:تروریسم در سوریه
رده:دسته‌های طرفدار دولت در جنگ داخلی سوریه
رده:ده:سازمان‌های تعیین‌شده به عنوان تروریست توسط بحرین
رده:روابط ایران و ایالات متحده آمریکا
رده:سازمان‌های امنیتی جمهوری اسلامی ایران
رده:سازمان‌های تعیین‌شده به عنوان تروریست توسط اسرائیل
رده:سازمان‌های شبه‌نظامی در ایران
رده:سازمان‌های شناخته‌شده به عنوان تروریست در آسیا
رده:سازمان‌های ضدصهیونیستی
رده:سازمان‌هایی که ایالات متحده آمریکا تروریستی می‌داند
رده:سازمان‌هایی که عربستان سعودی تروریستی می‌داند
رده:سازمان‌هایی که کانادا تروریستی می‌داند
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
رده:محور مقاومت
رده:مناقشه‌ها در ایران