دفترهای زندان

**دفترهای زندان**  مجموعه‌ای از مقالات نوشته شده توسط آنتونیو گرامشی، مارکسیست ایتالیایی است که از زندان رژیم فاشیستی ایتالیا، از ۱۹۲۹ تا ۱۹۳۵ به نگارش درآمده‌اند. گرامشی در این نوشته‌ها به بسیاری از جنبه‌های سیاسی نظر می‌اندازد و هرچند این دفترها به شکلی غیرنظام‌مند نوشته شده‌اند، اما سهم بسیار بدیعی در نظریه سیاسی قرن بیستم دارند.

گرامشی بینش‌های خود را از منابع مختلفی -نه تنها مارکسیست‌های دیگر-، بلکه از متفکرانی مانند نیکولو ماکیاولی، ویلفردو پارتو، ژرژ سورل و بندتو کروچه گرفته است. دفترچه‌های او طیف گسترده‌ای از موضوعات، از جمله تاریخ و ملی‌گرایی ایتالیا، انقلاب فرانسه، فاشیسم، تیلوریسم و فوردیسم، جامعه مدنی، فولکلور، دین و فرهنگ والا و عامه را پوشش می‌دهند.

## تاریخچه
یک سوء قصد فرضی به جان بنیتو موسولینی در ۳ اکتبر ۱۹۲۶، منجر به ایجاد قدرت‌های پلیس مخفی در رژیم موسولینی شد. و گرامشی، علی‌رغم مصونیت پارلمانی او، توسط این نیرو دستگیر شد. پس از یک محاکمه نمایشی در ماه مه ۱۹۲۸، گرامشی به بیست سال زندان محکوم و به زندانی در توری منتقل شد، جایی که پنج سال اول محکومیت خود را گذراند. در اینجا وی در فوریه ۱۹۲۹شروع به نوشتن «یادداشت‌های زندان» کرد. در این زمان سلامتی او رو به وخامت گذاشته بود. و با بدست آوردن سلامتی، گرامشی بیشتر وقت خود در زندان را صرف خواندن متون مارکسیستی و تفسیر آنها کرد، هرچند این امر آسانی نبود و دسترسی به این متون توسط زندان سانسور می‌شد. لوازم تحریر و دفترچه‌ها توسط دوست او، پیرو سرافا، تهیه می‌شد. گرامشی در این دوره به‌طور گسترده نوشت و حاصل دوران زندان، بیش از ۳۰ دفترچه و ۳۰۰۰ صفحه تاریخ و تحلیل است، که با توجه به اینکه گرامشی، دفترچه‌های خود را با دست‌خط ریز پر کرد می‌توان به حجم عظیم این کار پی برد.

این دفترچه‌ها در ابتدا به‌طور قاچاقی از زندان خارج شدند. توسط تاتیانا شوخت، خواهرزن گرامشی، فهرست‌بندی و برای نگهداری به مسکو فرستاده شدند. آنها پس از جنگ جهانی دوم به ایتالیا بازگردانده شدند و از آن زمان در «بنیاد گرامشی» (Fondazione Gramsci) در رم نگهداری می‌شوند.

اولین نسخه آن در سال ۱۹۴۷ منتشر شد و چند ماه بعد جایزه ویارجو (Viareggio) را از آن خود کرد. به دنبال اهدای جایزه ویارجو پس از مرگ گرامشی، یادبودی از مجلس مؤسسان ایتالیا در ۲۸ آوریل ۱۹۴۷ منتشر شد. اولین ترجمه‌های منتشر شده به زبان انگلیسی از برخی از این دفترچه‌ها توسط لوئیس مارکس در سال ۱۹۵۷ انجام شد و گزیده‌های گسترده‌تری از دفترچه‌های زندان با ترجمه کوینتین هوار و جفری نوول-اسمیت در سال ۱۹۷۱ چاپ شد.

## محتوا
ایده‌هایی در نظریه مارکسیستی، نظریه انتقادی و نظریه آموزشی که با نام گرامشی مرتبط هستند عبارتند از:
* هژمونی فرهنگی به عنوان وسیله‌ای برای حفظ دولت سرمایه‌داری
* نیاز به آموزش عمومی کارگران برای تشویق به پرورش روشنفکران از طبقه کارگر.
* تمایز بین جامعه سیاسی (پلیس، ارتش، نظام حقوقی و غیره) که مستقیماً و به اجبار تسلط دارد، و جامعه مدنی (خانواده، نظام آموزشی، اتحادیه‌های کارگری و غیره) که در آن رهبری از طریق ایدئولوژی یا به وسیله رضایت شکل می‌گیرد.
* «تاریخ‌گرایی مطلق».
* نقدی بر جبر اقتصادی که با تفاسیر جبرگرایانه از مارکسیسم مخالف است.
* نقدی بر ماتریالیسم فلسفی.

## ترجمه به فارسی
* *دفترهای زندان* (دفتر اول و دوم)، ترجمهٔ حسن مرتضوی، نشر چرخ-چشمه، ۱۴۰۰
* *دفترهای زندان* (دفتر سوم و چهارم)، ترجمهٔ علی‌اکبر معصوم‌بیگی، نشر چرخ-چشمه، ۱۴۰۳–۱۴۰۲
* دفترهای زندان (دفتر پنجم)، ترجمهٔ حسن مرتضوی، نشر چرخ-چشمه، ۱۴۰

## پانویس

## منابع

* 
* 
* 
* 
* 

رده:آنتونیو گرامشی
رده:کتاب‌های اخلاق
رده:کتاب‌های انتشاریافته پس از مرگ پدیدآورنده اثر
رده:کتاب‌های علوم سیاسی
رده:کتاب‌های فلسفه سیاسی
رده:نوشته‌های زندان