معاینه قلبی‌عروقی

**معاینه قلبی عروقی** بخشی از معاینه فیزیکی است که شامل ارزیابی سیستم قلبی عروقی می‌شود. محتوای دقیق معاینه بسته به شکایت بیمار متفاوت خواهد بود، اما یک معاینه کامل شامل قلب (معاینه قلبی)، ریه‌ها (معاینه ریوی)، شکم (معاینه شکمی) و رگ‌های خونی (معاینه عروق محیطی) می‌شود.

معاینه قلب بر اساس روش‌های مختلف ارزیابی است که شامل بخش‌های زیر می‌گردد: اندازه‌گیری علائم حیاتی؛ مشاهده و لمس، دق و سمع، معاینه ریوی، معاینه شکم و معاینه عروق محیطی. ارزیابی یک بیمار واقعی نیاز به تغییر بین روش‌های مختلف و حتی اندام‌های مختلف برای صرفه‌جویی در زمان و حفظ راحتی بیمار دارد: به عنوان مثال، گوش دادن به قلب و ریه‌های یک کودک خردسال قبل از اینکه حوصله‌اش سر برود. تنها مواد مورد نیاز یک فشارسنج (کاف فشار خون)، یک گوشی پزشکی و استفاده از بینایی، لامسه، بویایی و صدا است.

## اندازه‌گیری علائم حیاتی
* یک معاینه قلبی خوب به محض اینکه پزشک بتواند بیمار را ببینید، شروع می‌شود. پزشکان قبل از شروع معاینه، رنگ پوست، میزان تنفس و وضعیت عاطفی بیماران خود را از فاصله دور مشاهده می‌کنند. فشار خون و ضربان قلب دقیق باید اندازه‌گیری شود، زیرا این موارد اندازه‌گیری‌های مستقیمی از میزان عملکرد قلب هستند. می‌توان از یک کاف فشار خون خودکار استفاده کرد، اما یک متخصص مراقبت‌های بهداشتی می‌تواند از کاف فشار خون دستی و گوشی پزشکی نیز استفاده کند. هنگام گرفتن فشار خون به صورت دستی، باید بل گوشی پزشکی را روی شریان بازویی قرار داد: فشارسنج وقتی دو ضربان اول قلب شنیده می‌شود، فشار خون سیستولیک را نشان می‌دهد. وقتی صداها ناپدید می‌شوند، فشارسنج فشار خون دیاستولیک را نشان می‌دهد. فشار خون سیستولیک طبیعی کمتر از ۱۲۰ میلی‌متر جیوه و فشار خون دیاستولیک طبیعی کمتر از ۸۰ میلی‌متر جیوه خواهد بود. فشار خونی که تفاوتی بیش از ۱۵ میلی‌متر جیوه بین بازوی راست و چپ داشته باشد، ممکن است نشان دهنده مشکلی در رگ‌های خونی بیمار باشد.
* ضربان قلب طبیعی بین ۶۰ تا ۱۰۰ ضربه در دقیقه است. این ضربان را می‌توان در هر جایی که نبض احساس می‌شود اندازه‌گیری کرد، اما معمولاً از شریان رادیال اندازه‌گیری می‌شود. علائم حیاتی باید حداقل دو بار در هر ویزیت بیمار اندازه‌گیری شود و تا حد امکان بین اندازه‌گیری‌ها فاصله باشد (مثلاً یک بار در ابتدا و یک بار در پایان ویزیت). ضربان و ریتم قلب طبیعی را می‌توان به صورت "RRR" نوشت.

## معاینه قلب
معاینه قلب (که به عنوان معاینه پیش قلبی نیز شناخته می‌شود) شامل معاینه فرد برای یافتن علائم بیماری‌های قلبی است. قفسه سینه اصلی‌ترین ناحیه‌ای است که مورد معاینه قرار می‌گیرد، اما سایر نواحی دیگری نیز معاینه می‌شوند که شامل دست‌ها، سر و مچ پا هستند.

### معاینه و لمس
* معاینه قلب می‌تواند مانند قبل با استراحت راحت بیمار ادامه یابد. قبل از جابجایی هرگونه شان، باید از بیمار س. ال شود که آیا جابجایی آنها اشکالی ندارد. اگر بیمار موافق باشد، پیراهن، شلوار یا گان بیمار باید برداشته شود و شان تا پایین دنده پایین کشیده شود تا پزشک بتواند کل قفسه سینه را ببیند. معاینه دقیق بیمار می‌تواند حرکات بطن‌ها یا نقطه حداکثر ضربان (PMI) را نشان دهد. برخی از شرایط را می‌توان با معاینه تشخیص داد.
* لمس بیمار (که به عنوان لمس نیز شناخته می‌شود) می‌تواند به شناسایی حرکات و فشارها قلب (احساس بیرون زدن دیواره قفسه سینه)، لرزش‌ها (احساس لرزش دیواره قفسه سینه، معمولاً همراه با سوفل‌های بلند)، تکانه‌ها (احساسی که قلب هنگام فشار آوردن به دیواره قفسه سینه ایجاد می‌کند) و صدای اول (S1) و دوم (S2) قلب (صداهای خون در حال حرکت که با مراحل مختلف ضربان قلب مرتبط هستند) کمک کند.
* سپس پزشک می‌تواند از بیمار بخواهد در حالی که قسمت پشتی تخت معاینه با زاویه ۳۰–۴۵ درجه بالا آورده شده است، استراحت کند. از این وضعیت، می‌توان فشار ورید ژوگولار (JVP) را تخمین زد. از آنجا که ورید ژوگولار داخلی راست مستقیماً به داخل ورید اجوف فوقانی و سپس دهلیز راست جریان دارد، تخمین خوبی از فشار ورید مرکزی است. JVP را می‌توان با اندازه‌گیری میزان بالاترین نقطه ضربان (ورید ژوگولار داخلی راست) بالاتر از زاویه جناغ (مفصل بین دسته و جناغ) ارزیابی نمود. هر ارتفاعی بیش از ۳ سانتی‌متر، به‌عنوان فشار بالا در نظر گرفته می‌شود. هنگامی که بیمار دراز کشیده است، لمس PMI نیز آسان‌تر است. با درخواست از بیمار برای تکیه دادن به سمت چپ (وضعیت دکوبیت جانبی چپ)، PMI می‌تواند حتی بیشتر قابل مشاهده شود. توجه داشته باشید که در برخی بیماری‌ها (مانند هیپرتروفی بطن راست) PMI ممکن است همیشه با ضربان آپیکال همبستگی نداشته باشد، که در این صورت PMI جابجا شده نامیده می‌شود. بسته به وضعیت بیمار، تکان‌های ناگهانی، بلند شدن، لرزش، ضربان قلب و صداهای قلب ممکن است در حالت‌های درازکش، نشسته یا حتی خم شدن به جلو بهتر تشخیص داده شوند.

بندانگشتی|محل صداهای قلب برای سمع

### دق و سمع
* برای بهترین معاینه قلبی، مهم است که بیمار هم در حالت نشسته و هم در حالت درازکش با زاویه ۳۰–۴۵ درجه قرار گیرد. ضربه زدن با نوک انگشتان (که به عنوان دق نیز شناخته می‌شود) می‌تواند برای تخمین اندازه قلب استفاده شود، اگرچه لمس دقیق‌تر است. پزشک می‌تواند از سمت چپ قفسه سینه با نوک انگشت میانی خود به فضاهای بین دنده‌ها ضربه بزند تا صدای مبهمی که روی قلب وجود دارد را بشنود. گوش دادن با گوشی پزشکی (که به عنوان سمع نیز شناخته می‌شود) به هر چهار ناحیه قلب: آئورت، ریوی، سه لتی و میترال. هرگونه سوفل، سایش یا گالوپ باید مورد توجه قرار گیرد. گالوپ همچنین به عنوان صدای سوم (S3) یا چهارم (S4) قلب شناخته می‌شود. عدم وجود ناهنجاری (طبیعی) ممکن است به عنوان "بدون m/r/g" ثبت شود. ACC و AHA سمع قلب را "پراستفاده‌ترین روش غربالگری بیماری دریچه‌ای قلب " نامیده‌اند. به دلیل اهمیت سمع قلب در معاینه قلب، در جای دیگری به تفصیل به آن پرداخته شده است.

## معاینه ریوی
* هچنین یک معاینه ریوی تخصصی می‌تواند به تشخیص بیماری قلبی کمک کند، مانند سمع صداهای خاص ریه یا افیوژن پلور (مثلاً در مورد نارسایی قلبی). صدای غیرمعمولی که از معاینه ریوی ناشی می‌شود می‌تواند به بیماری قلبی اشاره نماید. مشاهده، لمس، دق و سمع ریه‌ها همگی برای معاینه قلبی مهم هستند. جزئیات معاینه ریوی را می‌توان در جای دیگری بررسی کرد.

## معاینه شکم
* سیستم قلبی عروقی شامل رگ‌های بزرگ زیادی است که خون را به داخل و خارج از شکم (حفره شکمی) حل می‌کنند. بزرگ‌ترین رگ خونی بدن، آئورت، باید از روی شکم لمس و سمع شود تا هرگونه لرزش یا بروئیت (صدای قلب) تشخیص داده شود. در اینجا پوشاندن شکم اهمیت دارد، به طوری که شکم نمایان باشد اما قفسه سینه و باسن پوشیده باشند. شریان‌های کلیوی که در همان سطح مهره اول یا دوم کمری منشعب می‌شوند، نیز باید از نظر لرزش یا بروئیت بررسی شوند. ادم می‌تواند در اثر شرایط مختلفی ایجاد شود و می‌توان آن را در حفره شکم با آزمایش موج مایع و/یا تغییر حالت تیرگی تشخیص داد. این مانورها در بخش معاینه شکم پوشش داده شده‌اند.

## معاینه محیطی
* از سر تا پا، چندین مکان در بدن وجود دارد که می‌توان نبض‌های شریانی را به دلیل قدرت و کیفیت آنها احساس کرد. بسیاری از شریان‌هایی که در دو طرف بدن (دو طرفه) هستند، ممکن است برای مقایسه همزمان لمس شوند، به جز شریان‌های کاروتید؛ لمس عمیق هر دو شریان کاروتید می‌تواند جریان خون به مغز را قطع کند. شریان‌های کاروتید باید برای شنیدن صدای بروئیت سمع شوند، زیرا این می‌تواند نشان دهنده تجمع پلاک در داخل رگ (که به عنوان تصلب شرایین نیز شناخته می‌شود) باشد. شریان‌های بازویی را می‌توان در زیر تاندون دو سر بازو لمس کرد. نبض‌های رادیال را می‌توان در ساعد، بالای مچ دست پیدا کرد. نبض‌های فمورال را می‌توان در زیر رباط اینگوینال، تقریباً در نیمه راه بین سمفیز پوبیس و خار خاصره قدامی فوقانی لمس کرد. شریان‌های پوپلیتئال سخت‌تر قابل لمس هستند، اما می‌توان آنها را با فشار دادن عمیق با زانوی کمی خم شده پیدا کرد. اگر نبض فمورال قوی باشد، اما نبض پوپلیتئال ضعیف باشد، این می‌تواند نشان‌دهنده تصلب شرایین در رگ‌های ران باشد. در نهایت، شریان‌های تیبیال خلفی و دورسالیس پدیس شاخص خوبی از گردش خون به اندام‌ها هستند. این شریان‌ها را می‌توان به ترتیب درست پشت مچ پا و روی پا لمس کرد.
* اندام‌های بیمار باید از نظر وجود ادم (تورم، معمولاً به دلیل تجمع مایع) بررسی شوند. ادم گوده‌گذار، که در آن فشار دادن پوست ممکن است باعث ایجاد فرورفتگی شود، نشان می‌دهد که مایع داخل عروقی به بافت‌های بینابینی نشت کرده است. ادم غیر گوده‌گذار بیشتر احتمال دارد در اثر انسداد در سیستم‌های لنفاوی یا گردش خون ایجاد شود.
* شاخص فشار مچ پا-بازو، فشار خون سیستولیک مچ پا را با فشار خون سیستولیک بازو مقایسه می‌کند. نسبتی که خارج از محدوده ۱–۱٫۳ باشد، ممکن است نشان دهنده بیماری عروق، مانند بیماری شریانی محیطی باشد (شاخص مچ پا-بازو پایین خواهد بود).

## منابع

رده:آزمایش بالینی