اوژیه دانمارکی

**اوژیه دانمارکی** (, ; ) یک افسانه‌ای پالادینِ شارلمانی است که در بسیاری از *[[شعر حماسی فرانسه باستان]]* در سنت فرانسوی باستان حضور دارد. او به‌ویژه قهرمان اصلی اثر *La Chevalerie Ogier* () است که جزئی از *Geste de [[Doon de Mayence]]* («چرخهٔ واسالان یاغی»؛ دون، پدربزرگ اوژیه است) به‌شمار می‌آید.

بخش نخست این حماسه، یعنی *enfance*[*s*] (ماجراهای دوران کودکی) اوژیه، با دوئل ناتمام او در برابر پادشاه مؤدب سارازن، کاراهو، مشخص می‌شود؛ از اوست که اوژیه شمشیر Cortain را به دست می‌آورد تا با حریف سارازن دیگری به نام برونامونت بجنگد و با شکست دادن او، اسب «برویفور» را به چنگ آورد.

در بخش دوم، صحنهٔ مهمی روی می‌دهد که در آن شاهزاده شارلو در جریان یک مسابقهٔ شطرنج، پسر اوژیه، بودوئن، را می‌کشد، و این رویداد، اوژیه را به شورشی‌ای با دلیل موجه تبدیل می‌کند؛ او به دربارِ پادشاه لمباردی پناه می‌برد و سال‌ها با شارلمانی می‌جنگد، تا این‌که در بخش‌های نهم و دهم حماسه، وقتی بار دیگر یورش سارازن‌ها پیش می‌آید و نیاز شدیدی به او احساس می‌شود، سرانجام آشتی میانشان برقرار می‌شود. اوژیه در نبرد، اسب پیر و محبوبش را از دست می‌دهد، اما اسب «بوسان» را از دشمن خود به غنیمت می‌گیرد (رجوع کنید به ).

شخصیت اوژیه آمیزه‌ای است بر پایهٔ یک «اوتکاریوس فرانکوس» تاریخی که با شاه دسیدریوس لمباردی علیه شارلمانی هم‌پیمان بود. افسانهٔ شخصی به نام «اوتگریوس» که در مو، فرانسه به خاک سپرده شده، نیز در *Chevalerie* در قالب روایت اوژیه جذب شده است.

در سدهٔ چهاردهم، این حماسهٔ ده‌هجایی گسترش یافت و به یک رمان تبدیل شد که در آن، ماجراهای بعدی اوژیه در مشرق‌زمین، سفر او به آوالون به‌عنوان دلدادهٔ مورگان لو فی، بازگشتش به فرانسه پس از قرن‌ها و از دست رفتن ناگهانی جوانی‌اش پس از زوال جادوی حلقهٔ پری روایت می‌شود. ورود شخصیت اوژیه به جهان آرتوری، از جمله دیدارهای او با خود آرتور و «Cath Palug» از lore ولزی (که در متون فرانسوی «Capalus» نامیده می‌شود)، همچنین در اثر Jean d'Outremeuse به نام *Mirrors of History* بازگو شده است. در اواخر سدهٔ چهاردهم، نسخه‌ای به وزن Alexandrines از این رمان و نیز اقتباس نثریِ آن، که اندکی پیش از سال ۱۵۰۰ به چاپ رسیده، پدید آمد.

در اسکاندیناوی، او نخست با نام **Oddgeir danski** در ترجمهٔ نثری زبان نورس باستان از بخش نخستِ *Chevalerie* یعنی *[[Karlamagnús saga]]* III شناخته شد. بعدها او با نام‌های «اولگر» یا «هولگر دانسکه» شهرت یافت و در ترجمهٔ دانمارکیِ چاپیِ سدهٔ شانزدهم از رمان فرانسوی، به‌عنوان اولاف، پسرِ شاه Gøtrik، معرفی شد. نبرد هولگر دانسکه با «بورمان» وحشی در بالادهای دانمارکی و سوئدی آوازه یافت. هولگر دانسکه همچنین در فولکلور دانمارکی به قهرمانی از نوع «بارباروسا» یا قهرمان خفته بدل شد و در نهایت نماد هویت و میهن‌دوستی دانمارکی و نیز ضد آلمان‌گرایی ملی شد.

در نسخه‌های سدهٔ چهاردهم و بعدیِ این رمان، اوژیه به آوالون که به دست شاه آرتور اداره می‌شود سفر می‌کند و سرانجام به دلدادهٔ مورگان لو فی بدل می‌شود (قدیمی‌ترین اشارهٔ شناخته‌شده به این‌که او معشوقهٔ اوژیه است در *Brun de la Montaigne* آمده است). داستان در *Roman d'Ogier*، یعنی بازنویسی‌ای به های سدهٔ چهاردهم، و نیز در نسخهٔ نثریِ آن با عنوان *Ogier le Danois* (*Ogyer le Danois*) که در چندین چاپ از اواخر سدهٔ پانزدهم به بعد منتشر شد، به این نقطه می‌رسد. نسخهٔ الکساندرینی ممکن است بقایایی از *Chevalerie Ogier* سدهٔ دوازدهم، که از میان رفته، را در خود حفظ کرده باشد. همچنین این احتمال مطرح شده است که اوژیهٔ دانمارکی نخستین بار در زمینهٔ آرتوری به‌صورت شاهزادهٔ ساکسون «اوریولز» دانمارکی (*de Danemarche*)، که گاه به‌عنوان شوالیه قرمزپوش شناخته می‌شود، در *[[Merlin]]*ِ ولگاتِ سدهٔ سیزدهم و اقتباس انگلیسی آن، *[[Of Arthour and of Merlin|Arthour and Merlin]]*، ظاهر شده باشد.

متن‌هایی نیز وجود دارد که می‌توان آن‌ها را در زمرهٔ «تاریخ‌ها» قرار داد و در آن‌ها به اوژیه اشاره می‌شود. *Charlemagne* اثر ژیرار دَمی‌ین (Girart d'Amiens) روایتی دیگر از *enfances* (دوران کودکی و نوجوانی) اوژیه به دست می‌دهد. *Chronique rimée* (حدود ۱۲۴۳) نوشتهٔ Philippe Mouskes به مرگ اوژیه می‌پردازد. در *Ly Myreur des Histors* اثر Jean d'Outremeuse نیز از نبرد اوژیه با «کاپالوس» (*capalus*; chapalu), هیولای گربه‌سان غول‌آسایی که از چرخهٔ آرتوری شناخته شده است، سخن رفته است.

## جستارهای وابسته
* قهرمان خفته

## یادداشت‌ها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:افسانه‌های قرون وسطی
رده:شخصیت‌بخشی ملی
رده:شخصیت‌های حماسی دانمارکی
رده:شخصیت‌های در سرود رولاند
رده:شوالیه‌های تخیلی
رده:شورشیان خیالی بر پایه نوع
رده:ماده فرانسه