عملیات دکل

**عملیات دکل** (، به معنای «عملیات درخت خرما») بزرگ‌ترین حمله نیروهای اسرائیلی در شمال سرزمین فلسطین پس از نخستین آتش‌بس جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل بود. این عملیات را تیپ ۷ زرهی هاتیفا شیوا به فرماندهی داوطلب کانادایی بن دانکلمن (که در اسرائیل بنیامین بن‌داوید خوانده می‌شد)، یک گردان از تیپ ۲ کارملی و بخش‌هایی از تیپ ۱ گولانی در بازه ۸ تا ۱۸ ژوئیه ۱۹۴۸ انجام دادند. هدف عملیات تصرف ناصره و جلیل سفلا بود.

عملیات در دو مرحله انجام شد: در مرحله نخست از ۸ ژوئیه نیروهای اسرائیلی از سمت عکا به سوی شرق به حرکت درآمدند و ناصره را در ۱۶ ژوئیه تصرف کردند. در مرحله دوم از ۱۵ تا ۱۸ ژوئیه بیش از بیست روستای پیرامون ناصره به دست نیروهای اسرائیلی افتاد. در ۱۸ ژوئیه با اعلام دومین آتش‌بس، اسرائیل جنوب جلیل را از خلیج حیفا تا دریاچه طبریه در اختیار داشت.

در جریان تصرف ناصره، بن دانکلمن که به فرمانداری نظامی شهر گمارده شده بود، از اجرای فرمان حاییم لاسکوف برای اخراج ساکنان عرب سر باز زد. این موضوع تا سطح دیوید بن‌گوریون بالا رفت و او دستور اخراج را لغو کرد. در نتیجه ساکنان ناصره که بیشترشان مسیحی بودند در شهر ماندند و پایه جامعه عرب‌های اسرائیلی را شکل دادند.

## زمینه و فرماندهی
عملیات دکل زیر نظر حاییم لاسکوف و با فرماندهی میدانی بن دانکلمن انجام شد. نیروهای شرکت‌کننده دربرمی‌گرفت تیپ ۷ زرهی هاتیفا شیوا، گردان ۲۱ از تیپ ۲ کارملی و گردان ۱۳ از تیپ ۱ گولانی. در سوی مقابل، نیروهای ارتش آزادی‌بخش عرب به فرماندهی فوزی القاوقجی در منطقه مستقر بودند.

## روند عملیات
### مرحله نخست: پیشروی به سوی ناصره
از ۸ ژوئیه نیروهای اسرائیلی از غرب به سوی شرق پیشروی کردند. نخستین روستایی که مورد حمله قرار گرفت عمقا بود که پیشینه‌اش به سده ششم میلادی بازمی‌گشت و جمعیتی مختلط از مسلمانان و دروزیان داشت؛ مسلمانان اخراج شدند و به دروزیان اجازه داده شد به روستاهای دروزنشین دیگر بروند. عمقا با توپخانه بمباران و ویران شد.

در ۱۵ ژوئیه هواپیماهای اسرائیلی روستای صفوریه را بمباران کردند و هراس گسترده‌ای در میان ساکنان پدیدآوردند؛ بسیاری از روستاییان به سوی شمال و لبنان گریختند، شماری در ناصره پناه جستند و نزدیک به ۱۰۰ سالمند در روستا ماندند.

### تصرف ناصره
شامگاه ۱۶ ژوئیه، ناصره پس از درگیری کوتاهی که یک کشته و یک زخمی اسرائیلی برجای گذاشت تسلیم شد. نیروهای ارتش آزادی‌بخش عرب زیر فرماندهی فوزی القاوقجی به کوه‌های شمالی عقب‌نشینی کردند.

برخلاف روستاها و شهرهای پیرامون، ساکنان ناصره هرگز مجبور به ترک شهر نشدند. بن دانکلمن که فرماندار نظامی شهر شده بود، از اجرای فرمان حاییم لاسکوف برای اخراج ساکنان خودداری کرد و خواستار دستور از مقام‌های بالاتر شد. موضوع به دیوید بن‌گوریون رسید و او اخراج را ممنوع کرد و مسئولیت صدور فرمان نخستین را بر عهده موشه کارمل، فرمانده کل جبهه شمال، گذاشت. با این حال لاسکوف افسر دیگری را به فرمانداری ناصره گماشت.

### مرحله دوم: تصرف روستاهای پیرامونی
از ۱۵ تا ۱۸ ژوئیه نیروهای اسرائیلی بیش از بیست روستای پیرامون ناصره را تصرف کردند. برخی روستاهای مختلط مسیحی، مسلمان و دروزی مانند کفریاسیف، اعبلین و شفاعمرو دست‌نخورده باقی ماندند. در ۱۸ ژوئیه ساعت ۱۹:۰۰ دومین آتش‌بس اعلام شد و اسرائیل جنوب جلیل را از خلیج حیفا تا دریاچه طبریه در دست داشت.

## روستاهای عربی فلسطینی تصرف‌شده

جدول زیر روستاها و شهرهای عربی را که در جریان عملیات دکل تصرف شدند نشان می‌دهد:

## جستارهای وابسته
* جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل
* کشتارها و قتل‌عام‌ها در طول جنگ ۱۹۴۸ فلسطین
* عملیات حیرام
* عملیات نخشون
* نقشه دالت

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* عملیات دکل در کتابخانه مجازی یهود
* عملیات دکل در دانشنامه تعاملی مسئله فلسطین

رده:نبردها و عملیات‌های جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند
رده:مختصات در ویکی‌داده