زیست تعویقی در داستان

**زیست تعویقی در ادبیات داستانی** () به معنای توقف موقت علائم حیاتی شخصیت‌ها و بازگشت دوباره آن‌ها به زندگی است. این سازوکار معمولاً به عنوان یک شگرد داستانی در آثار علمی-تخیلی کاربرد دارد. نویسندگان اغلب از این مفهوم برای فرستادن شخصیت‌ها از گذشته به آینده (نوعی سفر در زمان یک‌طرفه به پیش) یا برای هموار کردن مسیر سفر میان‌ستاره‌ای بهره می‌گیرند؛ سفرهایی که ممکن است ماه‌ها یا سال‌ها به طول بینجامند و در رده سفر فضایی در داستان قرار دارند. شخصیت‌های داستان، علاوه بر پیگیری هدف اصلی‌شان در آینده، معمولاً با دنیایی غریبه و نو روبه‌رو می‌شوند که گاه شباهت چندانی به گذشته‌شان ندارد. در برخی موارد، شخصیت داستان مهارت‌ها یا توانایی‌هایی دارد که در دوران غیبت او به دست فراموشی سپرده شده‌اند؛ همین برتری به او اجازه می‌دهد تا در دنیای جدید، در قامت یک قهرمان ظاهر شود.

## سازوکارها
شیوه‌هایی که برای سرمازیستی یعنی معلق کردن علائم حیاتی و احیای دوباره شخصیت‌ها به کار می‌رود، بسیار متنوع است. در داستان‌های کهن، معمولاً از افسون‌های جادویی برای القای خوابی طولانی‌مدت استفاده می‌شد؛ اما در روایت‌های مدرن، نویسندگان می‌کوشند این پدیده را با توجیهات علمی نظیر سرمازیستی توضیح دهند و در این راه، اغلب پیچیدگی‌های علمی را نادیده گرفته یا ساده‌سازی می‌کنند. در بسیاری از جهان‌های علمی-تخیلی، چالش‌های فنیِ سرمازیستی حتی پیش از دستیابی به فناوری سفر سریع‌تر از نور حل شده‌اند و این روش به راهکاری ایدئال برای جابه‌جایی میان‌ستاره‌ای تبدیل شده است. در دنیای تصویر شده، سلول‌ها معمولاً سالم می‌مانند و فرایند بیداری و احیا، بسیار ساده و گاه حتی خودبه‌خودی رخ می‌دهد. همچنین سناریوهای «انجماد تصادفی» در بسیاری از آثار به چشم می‌خورد که در آن‌ها برای توجیه علمیِ زنده ماندن شخصیت‌ها، از اصطلاحات دهان‌پرکن علمی استفاده می‌شود.

## اصطلاحات
اصطلاحات مختلفی برای توصیف وضعیت زیست تعویقی به کار می‌رود، از جمله خواب انجمادی (cryosleep)، ایستایی در خواب (hypersleep)، زمستان‌خوابی و سوما (soma).

### کورپسیکل
واژه "**corpsicle**" (جسد یخی) در علمی-تخیلی برای توصیف یک جنازه استفاده می‌شود که از طریق سرمازیستی در سرماداری نگهداری شده است. این واژه ترکیبی از کلمات "corpse" (جسد) و "popsicle" است. اولین استفاده چاپی شناخته شده از این اصطلاح به شکل فعلی آن را می‌توان در کتاب *عصر پوسی‌فوت* نوشته نویسنده علمی-تخیلی فردریک پوهل در سال ۱۹۶۹ ردیابی کرد، جایی که یک کورپسیکل به عنوان «یک زامبی منجمد در آلاسکا» به تصویر کشیده شده است. نسخه قبلی این اصطلاح، "corpse-sicle" که آن هم به پوهل نسبت داده می‌شود، در مقاله «نامیرایی از طریق انجماد» که در شماره اوت ۱۹۶۶ مجله *[[دنیاهای فردا]]* منتشر شد، ظاهر گشت. نویسنده دیگر، لری نیون نیز این اصطلاح را در داستان کوتاه خود با نام «کوبنده» در سال ۱۹۷۱ به کار برد و بعداً آن را در رمان *[[دنیایی خارج از زمان]]* (۱۹۷۶) گسترش داد. در اثر نیون، قهرمان داستان در جامعه‌ای بیدار می‌شود که هرگونه حقوق قانونی را برای کورپسیکل‌ها سلب کرده است. بن بووا نیز این اصطلاح را در رمان سال ۲۰۰۱ خود با نام *[[پرتگاه (رمان بووا)|پرتگاه]]* گنجانده است، جایی که آزمودنی‌های متعددی از طریق سرمازیستی حفظ شده‌اند، اما پس از احیا، تمام خاطرات خود را از دست داده‌اند. در سینما، این اصطلاح در فیلم افق رویداد (۱۹۹۷) ساخته پل دبلیو. اس. اندرسون ظاهر می‌شود، اگرچه در آنجا برای اشاره به بقایای منجمد شده بدون امکان احیا استفاده شده است.

## ادبیات

پرونده:Спящая_царевна.jpg|تصویری از *[[زیبای خفته]]* که در آن پادشاهی به مدت ۱۰۰ سال در زیست تعویقی جادویی فرومی‌رود (اثر ویکتور واسنتسوف).
پرونده:Lost in Space program premiere 1965.JPG|عکس مطبوعاتی سال ۱۹۶۵ از بازیگرانی که خانواده رابینسون را به تصویر می‌کشند و برای سفر فضایی خود در سریال *[[گمشده در فضا (مجموعه تلویزیونی ۱۹۶۵ تا ۱۹۶۸)|گم‌شده در فضا]]* در وضعیت زیست تعویقی قرار می‌گیرند.


زیست‌ تعویقی اغلب در داستان‌هایی دربارهٔ پادشاهان یا قهرمانانی نقش ایفا می‌کند که تصور می‌شود در خواب هستند یا تا زمانی که برای مقابله با خطرات بزرگ به آن‌ها نیاز باشد، زنده نگه داشته می‌شوند. نمونه‌هایی از این دست شامل هولگر دانسکه و شاه آرتور در افسانه‌های پادشاه خفته در کوه هستند.

در افسانه *[[زیبای خفته]]*، یک پری بدجنس شاهزاده خانمی را نفرین می‌کند و باعث می‌شود او به مدت ۱۰۰ سال بخوابد تا اینکه توسط پسر یک پادشاه بیدار شود. برای اطمینان از اینکه شاهزاده خانم تنها و ترسیده بیدار نمی‌شود، پری مهربان از عصای خود استفاده می‌کند تا همه افراد قصر، از جمله انسان‌ها و حیوانات را به حالت خواب فرو ببرد.

آثار ویلیام شکسپیر مانند *[[رومئو و ژولیت]]* و *[[سیمبلین]]*، از تمهیدات پی‌رنگی شامل دارویی استفاده می‌کنند که حالتی از زیست‌تعویقی شبیه به مرگ را القا می‌کند.

در ادبیات داستانی آمریکا، یکی از اولین داستان‌های مربوط به زیست‌تعویقی، «ریپ ون وینکل» است؛ داستانی کوتاهی که توسط نویسنده آمریکایی واشینگتن اروینگ در سال ۱۸۱۹ نوشته شده است. داستان حول محور یک فرد بریتانیایی در مستعمرات آمریکا می‌چرخد که در کوه‌های کتسکیل با پری‌ها برخورد کرده و از نوشیدنی آن‌ها می‌نوشد. در نتیجه، او به خوابی ۲۰ ساله فرومی‌رود و بیدار می‌شود تا ببیند دهکده و کشورش به دلیل گذشت زمان به طرز چشمگیری متحول شده است. این داستان از آن زمان به نمونه‌ای اولیه برای روایت‌هایی تبدیل شده است که جابجایی اجتماعی را بررسی می‌کنند.

### اشاره‌ها در ادبیات علمی-تخیلی
در قرن نوزدهم، داستان‌های کوتاه علمی-تخیلی قابل‌توجهی که دارای زیست‌تعویقی (چه عمدی و چه تصادفی) بودند، شامل «راجر دادزورث: انگلیسی احیا شده» اثر مری شلی (نوشته شده در ۱۸۲۶، منتشر شده در ۱۸۶۳)، «کلماتی با یک مومیایی» اثر ادگار آلن پو (۱۸۴۵) و «هیلدا سیلفورلینگ، یک فانتزی» اثر لیدیا ماریا چایلد (۱۸۴۵) هستند. کتاب *[[نگاه به عقب]]* اثر ادوارد بلامی و «هزار مرگ» اثر جک لندن (۱۸۹۹) نیز به این موضوع می‌پردازند.

با ورود به قرن بیستم، داستان‌های علمی-تخیلی با موضوع زیست تعویقی آثاری همچون نمایشنامه ساس (۱۹۲۸) اثر ولادیمیر مایاکوفسکی، داستان هوای خنک (۱۹۲۸) نوشته اچ. پی. لاوکرفت و «رستاخیز جیمبر-جو» (۱۹۳۷) اثر ادگار رایس باروز را شامل می‌شد.

شخصیت باک راجرز اولین بار در شماره اوت ۱۹۲۸ مجله داستان‌های شگفت‌انگیز معرفی شد. در رمان کوتاه آرماگدون ۲۴۱۹ میلادی، باک راجرز که کهنه‌سرباز جنگ جهانی اول است، در یک معدن گرفتار شده و به دلیل استنشاق گازهای معدنی به مدت ۵۰۰ سال در وضعیت تعلیق باقی می‌ماند. این مفهوم در برنامه رادیویی دهه ۱۹۳۰ با نام «باک راجرز در قرن بیست و پنجم» و اقتباس‌های سینمایی و تلویزیونی بعدی آن ادامه یافت.

رمان کوتاه جان دبلیو. کمبل در سال ۱۹۳۸ با عنوان کی اونجاست؟، داستان موجود فضایی شروری را روایت می‌کند که در مناطق قطبی زمین سقوط کرده و برای هزاران سال منجمد شده است. این موجود به‌طور ناخواسته توسط کاوشگران انسانی در قرن بیستم احیا می‌شود؛ داستانی پرتعلیق که الهام‌بخش فیلم چیزی از دنیای دیگر (۱۹۵۱) و بازسازی‌های آن شد.

درحالی‌که بسیاری از داستان‌های اولیه، سوژه‌ها را به صورت ناخواسته در وضعیت زیست‌تعویقی نشان می‌دهند، داستان کوتاه «ماهواره جیمسون» (۱۹۳۱) اثر نیل آر. جونز، ایده حفظ عمدی جسد از طریق سرما پس از مرگ را بررسی می‌کند؛ اثری که پایه و اساس مفهوم سرمازیستی (کرایونیک) را بنا نهاد. آرتور سی. کلارک نیز در آثاری مانند پایان کودکی (۱۹۵۳)، ترانه‌های زمین دوردست (۱۹۸۶) و مجموعه ادیسه فضایی (۱۹۶۸–۱۹۹۷) از تعویق زیستی برای امکان‌پذیر ساختن سفرهای میان‌ستاره‌ای استفاده کرده است. در کتاب ۳۰۰۱: ادیسه نهایی کلارک، شخصیت فرانک پول در فضا منجمد شده و هزار سال بعد دوباره به زندگی بازگردانده می‌شود.

در سال ۱۹۶۴، کاپیتان آمریکا، ابرقهرمان کتاب‌های کمیک که در دهه ۱۹۴۰ محبوب بود، دوباره معرفی شد؛ غیبت طولانی او این‌گونه توضیح داده شد که او به‌طور تصادفی در توده یخ شمالگان منجمد شده بوده است.

اثر علمی-تخیلی فردریک پوهل با نام عصر پوسی‌فوت (۱۹۶۶–۱۹۶۹)، داستان مردی را روایت می‌کند که ۵۰۰ سال پس از مرگ در یک آتش‌سوزی، در سال ۲۵۲۷ از طریق فناوری سرمازیستی احیا می‌شود.

رمان مردم یخی (۱۹۶۸) نوشته رنه بارژاول، دربارهٔ کشف یک تمدن پیشرفته پیش از تاریخ است که زیر یخ‌های جنوبگان دفن شده و دو نماینده از آن‌ها در وضعیت زیست‌تعویقی باقی مانده‌اند.

اگرچه داستان‌های نسبتاً کمی از سرمازیستی برای «سفر در زمان پزشکی» استفاده می‌کنند، داستان «کلماتی با یک مومیایی» به مومیایی‌ای اشاره می‌کند که از مومیایی کردن برای سفر در زمان در تمدن مصر باستان بهره می‌برده است.

کتاب پرفروش جیمز ال. هالپرین با عنوان اولین فناناپذیر (۱۹۹۸)، در فضایی معاصر به شکلی عمیق به موضوع سرمازیستی می‌پردازد. رمان معمایی «جسد بی‌نقص» (۲۰۱۴) اثر گیلز میلتون نیز در یک آزمایشگاه خیالی سرمازیستی جریان دارد و حول محور احیای جسدی می‌چرخد که به شکلی بی‌نقص در صفحات یخی گرینلند پیدا شده است.

در رمان سگ‌های جنگ (۲۰۱۴) اثر گرگ بیر، برخلاف خواب انجمادی، از یک «خواب گرم» در نوعی ژل سبزرنگ برای انتقال سربازان در یک جنگ میان‌ستاره‌ای استفاده می‌شود.

## سینما
از جمله فیلم‌هایی که به موضوع تعویق زیستی پرداخته‌اند می‌توان به بازگشت طولانی (۱۹۷۵)، دیر برای شام (۱۹۹۱)، تا ابد جوان (۱۹۹۲)، مرد خرابکار (۱۹۹۳)، ایدئوکراسی (۲۰۰۶)، زندگی دوباره (۲۰۱۶)، سکسمیشن (۱۹۸۴)، کمدی وودی آلن با نام درخواب‌فرورفته (۱۹۷۳) و فیلم چشمانت را باز کن (۱۹۹۷) اشاره کرد که دومی با عنوان آسمان وانیلی (۲۰۰۱) بازسازی شد.

سریال سینمایی باک راجرز محصول ۱۹۳۹ و بازسازی آن در سال ۱۹۷۹ با نام باک راجرز در قرن بیست و پنجم، شخصیت اصلی را نشان می‌دهند که در قرن بیستم وارد وضعیت زیست‌تعویقی شده و در آینده‌ای بسیار متفاوت بیدار می‌شود. در نسخه ۱۹۳۹، باک راجرز و دستیارش بادی وید پس از سقوط کشتی هوایی خود در قطب شمال، عمداً با استفاده از «گاز نیروانو» آزمایشی خود را در وضعیت تعلیق قرار می‌دهند. در نسخه ۱۹۷۹، باک راجرز که یک فضانورد است، بر اثر برخورد فضاپیمایش با یک پدیده فضایی به‌طور ناخواسته وارد این وضعیت شده و قرن‌ها بعد در سال ۲۴۹۱ پیدا می‌شود.

فیلم مرد یخی (۱۹۸۴) حول محور یک مرد پیش از تاریخ می‌چرخد که پس از ۴۰ هزار سال انجماد احیا می‌شود، درحالی‌که فیلم انسینو من (۱۹۹۲) با رویکردی کمدی به همین مفهوم می‌پردازد. هر دو فیلم شخصیت‌هایی از دوران پیش از تاریخ را نشان می‌دهند که به‌طور طبیعی و سریع منجمد شده‌اند و بدون آسیب جدی به توانایی‌های جسمی یا ذهنی‌شان، یخ‌زدایی می‌شوند. در فیلم *مرد یخی*، دانشمندان این تئوری را مطرح می‌کنند که عاملی در رژیم غذایی این مرد غارنشین مانند یک ضدیخ طبیعی عمل کرده و مانع از تبلور سلولی شده است.

زیست تعویقی که با نام‌هایی چون «خواب انجمادی»، «خواب فوق‌العاده» یا «خواب زمستانی» نیز شناخته می‌شود، در سفرهای فضایی فیلم‌هایی نظیر ۲۰۰۱: ادیسه فضایی (۱۹۶۸) و دنباله آن ۲۰۱۰: سالی که ما ارتباط برقرار کردیم (۱۹۸۴)، سیاره میمون‌ها (۱۹۶۸)، بیگانه (۱۹۷۹) و دنباله‌ها و پیش‌درآمدهای آن، قیرگون (۲۰۰۰)، فیلم آواتار (۲۰۰۹) ساخته جیمز کامرون، پاندروم (۲۰۰۹)، فیلم میان‌ستاره‌ای (۲۰۱۴) اثر کریستوفر نولان و مسافران (۲۰۱۶) ساخته مورتن تیلدام به کار رفته است.

در فیلم امپراتوری ضربه می‌زند (۱۹۸۰)، هان سولو به‌طور موقت منجمد می‌شود تا مفهوم تعلیق به عنوان روشی برای مهار زندانیان در طول سفر به نمایش گذاشته شود.

مجموعه‌فیلم‌های آستین پاورز (۱۹۹۷، ۱۹۹۹، ۲۰۰۲) از زیست‌تعویقی برای انتقال شخصیت آستین پاورز (جاسوس دهه ۱۹۶۰) و دشمن اصلی‌اش، دکتر ایول به آینده استفاده می‌کنند تا تضاد رفتاری و انتظارات آن‌ها را برجسته کنند.

در دنیای سینمایی مارول، استیو راجرز و باکی بارنز تحت زیست‌تعویقی قرار می‌گیرند. در طول جنگ جهانی دوم، راجرز پس از سقوط هواپیمایش در قطب شمال منجمد می‌شود، درحالی‌که بارنز طی یک مأموریت از قطار سقوط می‌کند. تصور می‌شد هر دو کشته شده‌اند، اما راجرز در قرن بیست و یکم بیدار شده و به انتقام‌جویان می‌پیوندد، درحالی‌که بارنز توسط شاخه هایدرا در اتحاد جماهیر شوروی پیدا شده و با شستشوی مغزی به «سرباز زمستان» تبدیل می‌شود. در طول قرن بیستم، هایدرا از سرباز زمستان به عنوان یک آدمکش استفاده می‌کند و او با قرار گرفتن در وضعیت زیست‌تعویقی بین مأموریت‌ها تا به امروز زنده می‌ماند. پس از وقایع فیلم کاپیتان آمریکا: جنگ داخلی (۲۰۱۶)، بارنز بار دیگر در واکاندا در وضعیت تعلیق قرار می‌گیرد تا اینکه در فیلم پلنگ سیاه (۲۰۱۸) بهبود می‌یابد.

در سریال سینمایی بتمن محصول ۱۹۴۳، شخصیت پرنس داکا در فصلی با عنوان «جسد زنده»، از زیست‌تعویقی روی یک جسد استفاده می‌کند تا پیامی از امپراتور هیروهیتو دریافت کند.

## تلویزیون
در تلویزیون، زیست‌تعویقی از دهه ۱۹۶۰ در مجموعه‌های مختلفی به نمایش درآمده است. در قسمتی از مجموعه اصلی منطقه نیمه‌روشن با عنوان «ماجرای ریپ ون وینکل» (۱۹۶۱)، گروهی از سارقان از زیست تعویقی استفاده می‌کنند. این مفهوم به شکلی برجسته در قسمت آغازین مجموعه ماجراجویی فضایی گم‌شدگان در فضا (۱۹۶۵) به تصویر کشیده شد، جایی که یک خانواده از مسافران فضایی برای سفری پنج و نیم ساله به ستاره آلفا قنطورس تحت زیست‌تعویقی قرار می‌گیرند. در قسمت «بذر فضا» (۱۹۶۷) از مجموعه پیشتازان فضا: مجموعه اصلی، ۷۲ انسان سرگردان در فضا پیدا می‌شوند که در وضعیت زیست‌تعویقی باقی مانده‌اند؛ رهبری آن‌ها را خان نونین سینگ با بازی ریکاردو مونتالبان بر عهده دارد. شخصیت خان در فیلم پیشتازان فضا ۲: خشم خان (۱۹۸۲) بازمی‌گردد و خط داستانی مشابهی در فیلم پیشتازان فضا به‌سوی تاریکی (۲۰۱۳) با بازی بندیکت کامبربچ در نقش خان تکرار می‌شود. مجموعه تلویزیونی دهه ۱۹۷۰ با نام باک راجرز در قرن بیست و پنجم، داستان اصلی شخصیت خود را تغییر داد و او را فضانوردی به تصویر کشید که در طول یک مأموریت در اعماق فضا، به دلیل نقص در سیستم پشتیبانی حیات، به مدت ۵۰۰ سال منجمد شده است.

فیلم تلویزیونی «پیدایش ۲» (۱۹۷۳) که توسط جین رادنبری ساخته شده، فرضیه‌ای مشابه با «باک راجرز» دارد. این فیلم داستان دانشمند خیالی ناسا به نام دیلن هانت را دنبال می‌کند که برای آزمایش زیست تعویقی داوطلب می‌شود، اما پس از یک زمین‌لرزه که او را در زیر زمین محبوس می‌کند، در سال ۲۱۳۳ و در دنیایی پساآخرالزمانی بیدار می‌شود.

در مجموعه‌هایی مانند قانون لس آنجلس (۱۹۹۰)، حصار چوبی (۱۹۹۴) و بوستون لیگال (۲۰۰۵)، تهیه‌کننده دیوید ئی. کلی تصویرهای تحقیق‌شده‌ای از سرمازیستی ارائه می‌دهد. این سریال‌ها افراد در حال مرگی را نشان می‌دهند که به دنبال حق انتخاب سرماداری «پیش از» مرگ هستند. سرمازیستی همچنین در قسمتی از مجموعه کسل با عنوان «مورد مغزی» (Head Case) مطرح می‌شود؛ جایی که تحقیقات پلیس به دلیل اقدام یک شرکت سرمازیستی برای بازیابی جسد مقتول پیش از معاینه پلیس، پیچیده می‌شود.

در قسمت «منطقه بی‌طرف» (۱۹۸۸) از مجموعه پیشتازان فضا: نسل بعدی، شخصیت‌های اصلی علی‌رغم موفقیت سرمازیستی در دنیای خیالی‌شان، از آن انتقاد کرده و آن را مفهومی ابتدایی می‌دانند که ریشه در ترس از مرگ دارد. مجموعه‌های کمدی کوتوله قرمز (۱۹۸۸) و فیوچراما (۱۹۹۹) از زیست‌تعویقی طولانی‌مدت و تصادفی به عنوان یک فن پی‌رنگ برای انتقال شخصیت‌های معاصر، به ترتیب دیو لیستر و فیلیپ جی. فرای، به آینده‌ای دور استفاده می‌کنند. مجموعه استرالیایی «سیلورسون» (۲۰۰۴) حول محور ۵۵۰ نفری می‌چرخد که برای سفری ۹۰ ساله به سیاره سیلورسون در تعلیق سرمازیستی قرار می‌گیرند. تله‌نوالای اسپانیایی «آئورورا» (۲۰۱۰) نیز بر موضوع زیست‌تعویقی تمرکز دارد؛ جایی که قهرمان داستان ۲۰ سال منجمد شده و سپس به زندگی بازگشته و با دنیایی تغییریافته روبرو می‌شود.

در قسمت چهاردهم مجموعه بتمن: مجموعه پویانمایی با عنوان قلب یخی (۱۹۹۲)، شخصیت مستر فریز همسر در حال مرگ خود، نورا فریز، را در وضعیت زیست‌تعویقی قرار داده تا او را حفظ کند تا در آینده راهی برای درمان بیماری‌اش پیدا شود.

در مجموعه پیشتازان فضا: وویجر، خدمه در قسمت «یخ‌زدایی» (۱۹۹۶) با بیگانگانی روبرو می‌شوند که برای فرار از یک شراره خورشیدی خود را در وضعیت زیست‌تعویقی قرار داده‌اند. در قسمت «یک»، خدمه وویجر برای زنده ماندن در یک سحابی پر از تشعشع، وارد محفظه‌های ایستایی می‌شوند، درحالی‌که در قسمت «دندان‌های اژدها» (۱۹۹۹)، خدمه یک نژاد بیگانه جنگ‌جو به نام «وادوار» را ۹۰۰ سال پس از تعلیقشان احیا می‌کنند.

در قسمتی از مجموعه ساوت پارک در سال ۱۹۹۹ با عنوان «مورد یخی پیش از تاریخ»، دشواری‌های سازگاری با آینده با نشان دادن مردی که ۳۲ ماه منجمد بوده اما در تطبیق با تغییرات مد و موسیقی مشکل دارد، به سخره گرفته می‌شود. در قسمت «برو خدا برو»، اریک کارتمن خود را منجمد می‌کند تا منتظر عرضه کنسول وی بماند، اما در نهایت به آینده‌ای بسیار دور پرتاب می‌شود.

در مجموعه دکتر هو، اربابان زمان می‌توانند به‌طور داوطلبانه وارد وضعیت تعلیق شوند که اجازه بقای کوتاه‌مدت بدون اکسیژن را می‌دهد و ممکن است با مرگ اشتباه گرفته شود. در داستان «سرنوشت دالک‌ها»، رومانا، همراه دکتر چهارم، پس از اسارت توسط دالک‌ها وارد زیست‌تعویقی شده و از این طریق فرار می‌کند. این مفهوم در داستان «رستاخیز دالک‌ها» (۱۹۸۵) نیز محوری است؛ جایی که از بدن‌های معلق برای ایجاد نژاد جدیدی از دالک استفاده می‌شود.

در قسمت پایانی فصل اول مجموعه «کلون‌های» (۲۰۰۳)، شخصیت‌های اصلی در یک فریزر منجمد می‌شوند. در اولین قسمت از فصل دوم (بازسازی ۲۰۲۳)، بیشتر کلون‌ها ۲۰ سال بعد با یک سشوار یخ‌زدایی می‌شوند، اما آن‌ها به اشتباه تصور می‌کنند که تنها یک روز گذشته است.

در قسمت «گناه نخستین» از کمدی موقعیت «مستر میتی»، بنیان‌گذار این زنجیره غذایی در سال ۱۹۰۴ خود را منجمد می‌کند تا نقشه تسلط خود را در آینده ادامه دهد، اما بعداً توسط شخصیت‌های اصلی، جاش و پارکر، بیدار می‌شود.

در مجموعه تلویزیونی ۱۰۰ نفر، طی فصل پنجم، گروهی از زندانیان پس از بیش از ۱۰۰ سال از انجماد بیدار می‌شوند. آن‌ها در حالی که زمین به‌طور موقت غیرقابل سکونت بود، در وضعیت زیست‌تعویقی دوران محکومیت خود را در یک کشتی استخراج سیارک می‌گذراندند. بعدها، زمینی‌ها برای زنده ماندن پس از انفجاری که تنها زمین قابل سکونت را نابود کرد، از انجماد استفاده کردند. در پایان فصل پنجم، آن‌ها متوجه می‌شوند که زمین به اندازه کافی سریع بهبود نیافته است، بنابراین ۱۲۵ سال در انجماد بوده‌اند و به سیاره دیگری سفر کرده‌اند.

## بازی‌های ویدئویی
زیست تعویقی مفهومی تکرارشونده در بازی‌های ویدئویی مختلف است. برای نمونه، در مجموعه بازی‌های هیلو، از این فناوری برای جلوگیری از پیری در طول سفرهای طولانی میان‌ستاره‌ای استفاده می‌شود.

در مجموعه پورتال، شخصیت اصلی داستان یعنی چل، از وضعیت زیست‌تعویقی بیدار می‌شود.

بازی فال‌آوت ۴ شخصیت اصلی داستان را که با نام تنها بازمانده شناخته می‌شود، به تصویر می‌کشد که به عنوان بخشی از آزمایش «ولت-تک» در «پناهگاه ۱۱۱»، از طریق خواب انجمادی تحت زیست تعویقی قرار گرفته است.

در تأثیر فراگیر: آندرومدا، شخصیت اصلی یعنی «رایدرِ راهیاب»، به همراه سایر مسافران کشتی‌های فضایی، برای سفری ۶۰۰ ساله جهت مستعمره‌سازی در کهکشان آندرومدا در وضعیت خواب انجمادی قرار می‌گیرند.

در بازی افسانه زلدا: نفس وحش، شخصیت اصلی یعنی لینک، پس از تحمل جراحات مرگبار در حین محافظت از پرنسس زلدا در طول «فاجعه بزرگ»، برای درمان به «نیایشگاه رستاخیز» منتقل می‌شود. پس از بیداری از یک ایستایی صدساله در حالی که حافظه‌اش را از دست داده، زلدا در قالب صدایی بدون پیکر، لینک را در مسیر بازیابی خاطرات و شکست دادن کالامیتی گانون راهنمایی می‌کند.

در جهان‌های بیرونی، شخصیت اصلی یکی از استعمارگران فضایی است که در طول انتقال به مستعمره «هلسین» در وضعیت تعویق زیستی قرار گرفته است. به دلیل شرایط پیش‌بینی نشده، سفر به جای ۱۰ سال، ۷۰ سال طول می‌کشد و دانشمندان مستعمره به دلیل زمان طولانیِ تعلیق، قادر به یخ‌زدایی استعمارگران نیستند. تلاش‌های یک دانشمند یاغی برای احیای آن‌ها با هدف برهم زدن کنترل شرکت «هلسین هلدینگ» و نجات سایر استعمارگران گرفتار در زیست‌تعویقی آغاز می‌شود.

در بازی کربی و سرزمین فراموش‌شده، یک موجود فضایی با نام مستعار «نمونه ID-F86» پس از اسارت توسط تیم تحقیقاتی و وقوع حادثه‌ای که منجر به دو نیم شدن آن شد، در یک «کپسول ابدی» در آزمایشگاه «دیسکاورا» در وضعیت تعلیق نگه داشته می‌شود. یک‌نیمه او، «فکتو فورگو»، درون کپسول باقی می‌ماند، در حالی که نیمه دیگر، «الفیلین»، فرار کرده و به متحد کربی تبدیل می‌شود.

در مأموریت نهایی بازی پرفکت دارک با عنوان «نیایشگاه نبرد»، شخصیت اصلی یعنی جوآنا دارک، متوجه می‌شود که بیگانگان «اسکدار» در وضعیت زیست‌تعویقی هستند و کشتن آن‌ها بخشی از هدف مأموریت است.

در مجموعه سونیک خارپشت، شدو خارپشت پس از اینکه توسط سازمان نظامی G.U.N یک تهدید تلقی شد، در وضعیت زیست‌تعویقی قرار می‌گیرد. پنجاه سال بعد و در طول وقایع بازی سونیک ادونچر ۲، او توسط دکتر اگمن آزاد می‌شود.

در بازی هل‌دایورز ۲، شخصیت‌های قابل بازی که در جریان بازی فراخوانده می‌شوند، از شکلی از زیست‌تعویقی برای سفر میان منظومه‌های ستاره‌ای استفاده می‌کنند؛ هرچند نشان داده شده که اکثر فضاپیماها در آن بازی قادر به سفر سریع‌تر از نور هستند.

میان وقایع بازی‌های کینگدم هارتس: زنجیره‌ای از خاطرات و کینگدم هارتس ۲، شخصیت سورا به همراه دانلد داک و گوفی به مدت یک سال در وضعیت زیست‌تعویقی قرار می‌گیرند تا «نامینه» بتواند خاطرات از دست رفته آن‌ها را بازیابی کند؛ سورا زمانی بیدار می‌شود که روکساس به قیمت از دست دادن هویت مستقل خود، دوباره به قلب سورا می‌پیوندد.

## موسیقی
زیست تعویقی و سرمازیستی گاهی در موسیقی، به‌ویژه در سبک هوی متال، بازتاب می‌یابند.
* گروه ترش متال آمریکایی اسلیر، آهنگی با عنوان "Crionics" (سرمازیستی) در آلبوم رحم بی‌رحم دارد.
* گروه دث متال اتریشی پانجنت استنچ، آهنگی با عنوان "Suspended Animation" در آلبوم *[[خدا برای روحت... گوشتت برای من|For God Your Soul... For Me Your Flesh]]* دارد.

## مانگا و انیمه
در مجموعه انیمه کابوی بیباپ، یکی از شخصیت‌های اصلی به نام فی ولنتاین، زن جوانی در اوایل بیست سالگی به نظر می‌رسد، اما در واقع حدود ۷۷ سال سن دارد. پس از حادثه یک شاتل فضایی، فی به مدت ۵۴ سال در انجماد قرار می‌گیرد که روند پیری او را متوقف می‌کند. او پس از بیداری، خود را در دنیایی می‌بیند که درکی از آن ندارد. او از فراموشی کامل رنج می‌برد و گذشته‌اش به تدریج در طول سریال فاش می‌شود. اشاره شده که او اهل سنگاپور بوده و به خانواده‌ای ثروتمند تعلق داشته است.

در مانگا و انیمه اینویاشا و دنباله آن، شخصیت اینویاشا که یک‌نیمه‌اهریمن است، به مدت پنجاه سال روی «درخت مقدس اعصار» مهروموم شده بود. تیر مهروموم توسط معشوقه‌اش، کیکیو، شلیک شد و باعث شد او به خوابی عمیق فرو برود و از پیر شدنش جلوگیری شود.

در مجموعه داستان فرعی «یاشاهیمه: شاهدخت نیمه‌اهریمن»، رین در وضعیتی شبیه به زیبای خفته در درخت مقدس اعصار در وضعیت زیست‌تعویقی قرار دارد. این کار به درخواست معشوق اهریمنی‌اش، سشومارو، انجام شده و او به مدت یک دهه در این وضعیت باقی مانده است.

## منابع

* 

رده:سرمازیستی در ادبیات داستانی