بیت سوسین

**بیت سوسین** () روستایی عرب‌نشین فلسطینی در بخش رمله از سرزمین قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود که در حدود ۱۷ کیلومتری جنوب شرق رمله و ۲۶ کیلومتری غرب بیت‌المقدس قرار داشت. جمعیت روستا در سال ۱۹۴۵ میلادی ۲۱۰ تن بود. این روستا در جریان جنگ ۱۹۴۸ فلسطین توسط تیپ هفتم اسرائیل از سکنه تخلیه شد.

بیت سوسین بر فراز تپه‌ای در دامنه‌های جنوبی منطقه‌ای کوهستانی جای داشت و بر پهنهٔ گسترده‌ای در جنوب و غرب خود مشرف بود. روستا در نزدیکی شبکه‌ای از راه‌ها قرار گرفته بود که آن را به مراکز شهری گوناگون پیوند می‌داد و از طریق راهی فرعی به بزرگراه یافا–بیت‌المقدس متصل می‌شد. در دورهٔ جنگ‌های صلیبی، صلیبیون این روستا را «بززین» (Bezezin) می‌نامیدند.

## جغرافیا
بیت سوسین در جنوب قلهٔ تپه‌ای به بلندای ۳۱۰ متر از سطح دریا در بخش غربی کوه‌های بیت‌المقدس واقع بود. در پایین روستا دو وادی که از دامنه‌ها سرچشمه می‌گرفتند به هم می‌پیوستند. چاه بئر الحوره در جنوب غربی روستا و چاهی دیگر در «بیارات الأفندی» در شمال غرب آن قرار داشت.

## پیشینه
در اطراف بیت سوسین بقایای دیوارها و گورستان‌ها، سنگ‌های تراشیده، پی ساختمان‌ها، آب‌انبارها و حوض‌هایی یافت شده بود. صلیبیون به این روستا «بززین» می‌گفتند.

### دوران عثمانی
در سال ۱۵۹۶ میلادی، در دوران فرمانروایی امپراتوری عثمانی، بیت سوسین زیر نظر ناحیهٔ رمله از سنجق غزه اداره می‌شد و جمعیتی متشکل از ۵۰ خانوار و ۶ مرد مجرد داشت که همگی مسلمان بودند. ساکنان بر گندم، زیتون، جو، کندوهای عسل و بز مالیات می‌پرداختند.

در سال ۱۸۳۸ میلادی بیت سوسین به‌عنوان روستایی مسلمان‌نشین در ناحیهٔ رمله ثبت شد. کتاب‌شناس آمریکایی ادوارد رابینسون در سال ۱۸۵۲ از بیت سوسین دیدن کرد و آن را روستایی کوچک و کهن توصیف نمود.

فهرست روستاهای عثمانی در حدود سال ۱۸۷۰ جمعیت بیت سوسین را ۲۱ تن (تنها مردان) در ۱۱ خانه ثبت کرد.

در سال ۱۸۸۳ بررسی فلسطین غربی () از سوی صندوق اکتشاف فلسطین در این مکان «پی‌ها و دیوارهای ویران، چاه دائمی خوبی به نام بئر الحوره در جنوب و چشمه‌هایی در دره» را گزارش کرد.

### دوران قیمومت بریتانیا

بر پایهٔ سرشماری سال ۱۹۲۲ که مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام دادند، جمعیت بیت سوسین ۴۷ تن بود که همگی مسلمان بودند. این رقم در سرشماری ۱۹۳۱ به ۷۰ تن رسید که همچنان همگی مسلمان بودند و در ۱۴ خانه زندگی می‌کردند.

بیت سوسین در نشریهٔ فهرست جغرافیایی فلسطین به‌عنوان آبادی طبقه‌بندی شد. در دوران قیمومت بریتانیا روستا به دو بخش تقسیم می‌شد: بخش بزرگ‌تر نقشه‌ای مستطیلی در راستای شمالی-جنوبی داشت و بخش کوچک‌تر حدود ۲۵۰ متر جنوب غربی آن قرار گرفته بود. خانه‌های روستا از مصالح سنگی ساخته شده بود و مسجدی نزدیک بخش کوچک‌تر قرار داشت. ساکنان از چشمه برای تأمین آب خانگی بهره می‌بردند. بخش‌های اصلی اقتصاد روستا کشاورزی (غلات به‌عنوان محصول نقدی اصلی) و دامداری بود.

بر پایهٔ آمار سال ۱۹۴۵، جمعیت بیت سوسین ۲۱۰ تن بود که همگی مسلمان بودند. مساحت کل زمین‌های روستا ۶٬۴۸۱ دونوم بود که ۵٬۴۵۳ دونوم آن متعلق به عرب‌ها و باقی اموال عمومی به‌شمار می‌رفت. از این مساحت، ۵٬۱۰۸ دونوم زیر کشت غلات بود، ۹۴ دونوم آبیاری می‌شد یا به باغ‌داری اختصاص داشت و ۸ دونوم بافت ساخته‌شدهٔ (شهری) روستا را تشکیل می‌داد.


File:MITSPE HAREL SCHOOL.jpg|مدرسه‌ای که در ۱۹۴۷ ساخته شد و بیت سوسین آن را با روستاییان بیت جیز به اشتراک می‌گذاشت
File:Beit JIz 1942.jpg|بیت سوسین ۱۹۴۲ با مقیاس ۱:۲۰٬۰۰۰
File:Latrun 1945.jpg|بیت سوسین ۱۹۴۵ با مقیاس ۱:۲۵۰٬۰۰۰


### جنگ ۱۹۴۸ و پیامدهای آن
به گفتهٔ بنی موریس، مورخ نوین اسرائیلی، بیت سوسین در ۲۰ آوریل ۱۹۴۸ در آغاز عملیات نخشون تصرف و تخلیه شد. با این حال، مورخ فلسطینی عارف العارف نوشته‌است که تلاش برای تصرف روستا در ۲۲ مه رخ داد اما به دلیل مقاومت شدید شبه‌نظامیان محلی ناکام ماند.

به گفتهٔ افسران اسرائیلی، در ۲۳ مه بیت سوسین در اشغال لژیون عرب و نیروهای نامنظم بود و این موضوع بر فرماندهان یهودی پوشیده مانده بود. روستا منبع آتش جناحی علیه نیروهای یهودی در حملهٔ آنان به لطرون در ۲۳ مه بود.

در جریان عملیات بن‌نون الف که هدفش تصرف برجستگی لطرون بود و با شکست اسرائیل پایان یافت، ضدحمله‌های عربی از بیت سوسین آغاز شد. در تدارک عملیات بن‌نون ب، سربازان اسرائیلی از گردان ۷۲ تیپ شِوَع در ۲۸ مه روستا را پاکسازی کردند. معلوم نیست آیا بیت سوسین پس از تصرف ویران شد یا نه، اما بیشتر روستاهای عربی اشغال‌شده در برجستگی لطرون با خاک یکسان شدند. جادهٔ برمه که اسرائیلی‌ها چند روز بعد برای تدارک‌رسانی به بیت‌المقدس آغاز به ساخت آن کردند از میان این روستا می‌گذشت.

در ۲۰ اوت ۱۹۴۸ بیت سوسین یکی از ۳۲ روستای تخلیه‌شدهٔ فلسطینی بود که داوید بن گوریون برای ایجاد شهرک‌های جدید یهودی پیشنهاد کرد. موشاو تعوز در سال ۱۹۵۰ بر زمین‌های بیت سوسین اما در جنوب غربی محل روستا بنیان نهاده شد. بر پایهٔ گزارش پژوهشگران ولید خالدی که در ۱۹۹۰ از این مکان بازدید کردند: «بیت سوسین با بولدوزر با خاک یکسان شده‌است؛ علف و خار آوار باقی‌مانده را پوشانده… و بقایای دیوارهای خانه‌ها در حاشیهٔ جنوبی دیده می‌شود، جایی که درختان خرنوب، کاج و سرو روییده‌اند.»

### آموزشگاه مشترک
در فاصلهٔ نزدیک به ۳ کیلومتری غرب بیت سوسین روستای عربی بیت جیز قرار داشت. در دورهٔ قیمومت بریتانیا آموزشگاهی مشترک برای دو روستا بر فراز تپه‌ای میان آن‌ها ساخته شد. ساختمان متروک این آموزشگاه هنوز پابرجاست و به‌عنوان مکانی که دادگاه صحرایی مایر طوبیانسکی در آن برگزار شد شهرت یافته‌است.

## جستارهای وابسته
* جنگ ۱۹۴۸ فلسطین
* عملیات نخشون
* لطرون
* تعوز

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* بیت سوسین در پایگاه Palestine Remembered
* بیت سوسین در ذاکرات

رده:روستاهای عربی خالی از سکنه پیش از جنگ ۱۹۴۸ عرب‌ها و اسرائیل
رده:مختصات در ویکی‌داده
رده:مقاله‌های دارای شرح مختصر
رده:شرح مختصر متفاوت با ویکی‌داده