ملوین لرنر

**ملوین لرنر** (؛ زادهٔ ۱۹۲۹) دانشمند در زمینه روان‌شناسی اجتماعی اهل ایالات متحده آمریکا و استاد بازنشسته دانشگاه واترلو است. او بیش از هر چیز به‌دلیل پژوهش‌های پیشگامانه‌اش در زمینه «باور به جهان عادل» (Belief in a Just World) شناخته می‌شود که سنگ‌بنای درک مدرن از عدالت در روان‌شناسی اجتماعی است.

## پیشینه و پژوهش‌ها
لرنر مدرک دکتری خود را از دانشگاه نیویورک دریافت کرد و بخش بزرگی از دوران علمی خود را در دانشگاه واترلو سپری نمود. او در اوایل دهه ۱۹۶۰ میلادی، با مشاهده تمایل مردم به سرزنش قربانی در موقعیت‌های مختلف (از محیط‌های درمانی تا فقر ساختاری)، فرضیه «جهان عادل» را مطرح کرد. او استدلال کرد که انسان‌ها نیازی بنیادی دارند تا باور کنند در جهانی زندگی می‌کنند که در آن هر کس به آنچه مستحق آن است می‌رسد؛ این باور به افراد اجازه می‌دهد تا جهان را پیش‌بینی‌پذیر و امن تصور کنند.

## آثار شاخص
مهم‌ترین اثر او کتاب «ب*اور به جهان عادل: یک توهم بنیادی*» (The Belief in a Just World: A Fundamental Delusion) است که در سال ۱۹۸۰ منتشر شد و به یکی از متون کلاسیک روان‌شناسی تبدیل گردید. او در این اثر توضیح می‌دهد که چگونه این «توهم» از سلامت روان فرد محافظت می‌کند، اما در عین حال می‌تواند منجر به قضاوت‌های ناعادلانه دربارهٔ قربانیان حوادث شود.

## افتخارات
لرنر به‌پاس دهه‌ها فعالیت علمی، جوایز متعددی از جمله جایزه «مشارکت علمی برجسته» را از انجمن روان‌شناسی اجتماعی تجربی دریافت کرده است. مفاهیمی که او معرفی کرد، امروزه در حوزه‌های متنوعی از جمله حقوق، جامعه‌شناسی و علوم سیاسی برای تحلیل رفتارهای جمعی و قضاوت‌های انسانی به کار می‌روند.

### باور به دنیای عادل

لرنر بیشتر برای نظریه پدیده دنیای عادل شناخته می‌شود که در کتاب باور به دنیای عادل: یک توهم بنیادی (۱۹۸۰) منتشر شد. او همچنین به عنوان یکی از ویراستاران اولین مجلدی که در سال ۱۹۸۱ به «انگیزه عدالت» اختصاص یافت، فعالیت داشت.

او مطالعه درباره باورهای عدالت و سوگیری دنیای عادل را در حین بررسی مکانیسم‌های پشت تعاملات اجتماعی و جامعه‌شناختی منفی آغاز کرد. لرنر کار خود را در ادامه پژوهش‌های استنلی میلگرام درباره اطاعت می‌دید. او می‌خواست درک کند که چگونه رژیم‌هایی که مسبب بی‌رحمی و رنج هستند، حمایت عمومی را حفظ می‌کنند و چگونه مردم هنجارهای اجتماعی و قوانینی را که باعث بدبختی و فلاکت می‌شوند، می‌پذیرند.

تحقیقات لرنر تحت تأثیر مشاهده مکرر تمایل ناظران به سرزنش قربانی برای رنج‌هایشان قرار داشت. او در دوران کارآموزی بالینی خود به عنوان روان‌شناس، نحوه برخورد متخصصان مراقبت‌های بهداشتی با بیماران روانی را مشاهده کرد. با وجود اینکه می‌دانست آن پزشکان افرادی خوش‌قلب و تحصیل‌کرده هستند، متوجه شد که آن‌ها بیماران را به خاطر رنج‌های خودشان سرزنش می‌کنند. او همچنین از شنیدن سخنان دانشجویانش که فقرا را تحقیر می‌کردند و ظاهراً نسبت به خشونت ساختاری که منجر به فقر می‌شود بی‌توجه بودند، شگفت‌زده شد. او در یکی از مطالعات خود درباره پاداش‌ها، مشاهده کرد که وقتی یکی از دو مرد به صورت تصادفی برای دریافت پاداشِ انجام یک کار انتخاب می‌شد، ناظران نسبت به فردی که به‌طور تصادفی پاداش گرفته بود، تمجید بیشتری نشان می‌دادند تا نسبت به فردی که پاداش نگرفته بود. نظریه‌های روان‌شناسی اجتماعی موجود، از جمله ناهماهنگی شناختی، نمی‌توانستند این پدیده‌ها را به‌طور کامل توضیح دهند. اشتیاق او برای درک فرآیندهایی که باعث ایجاد این پدیده‌ها می‌شد، لرنر را به انجام اولین آزمایش‌های خود بر روی آنچه اکنون «باور به دنیای عادل» نامیده می‌شود، سوق داد.

## جستارهای وابسته
* سرزنش قربانی

## منابع

رده:استادان دانشگاه اوترخت
رده:استادان دانشگاه لیدن
رده:استادان دانشگاه واترلو
رده:استادان دانشگاه واشینگتن در سن‌لوئیس
رده:اعضای هیئت علمی دانشگاه برکلی
رده:افراد زنده
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه نیویورک
رده:روان‌شناسان اجتماعی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:زادگان ۱۹۲۹ (میلادی)
رده:یهودیان آمریکایی سده ۲۱ (میلادی)