کالتامینور

**کالتامینور** مناره‌ای یادبود در خیوه است. این مناره در ضلع جلویی مدرسه محمد امین خان واقع شده و گاهی به عنوان بخشی از آن در نظر گرفته می‌شود.

## تاریخچه
مناره کالتامینور توسط محمد امین بهادر خان، خان خانات خیوه، به عنوان بزرگ‌ترین و بلندترین مناره در جهان اسلام ساخته شد.

طبق نقشه، ارتفاع مناره باید ۷۰ تا ۸۰ متر باشد و قطر آن با افزایش ارتفاع به شدت کاهش یابد، که قرار بود پایداری مناره را افزایش دهد. محمد امین خان حتی تصمیم گرفت بلندترین مناره جهان را بسازد و از منار قطب ۷۳ متری در هند پیشی بگیرد. قطر پایه آن ۱۴٫۲ متر است. برخی منابع ذکر می‌کنند که قرار بود به ۱۱۰ متر برسد.

ساخت و ساز در سال ۱۸۵۲ آغاز شد و ناگهان در سال ۱۸۵۵، زمانی که ارتفاع مناره به ۲۹ متر رسید، متوقف شد. به گفته مورخ و نویسنده خیوه، ساخت و ساز به دلیل کشته شدن محمد امین خان در جنگی در نزدیکی سرخس در سال ۱۸۵۵ ناتمام ماند.

مورخ ملا اولیم مکسدوم هوجی در کتاب خود «تاریخ ترکستان» دربارهٔ ساخت مناره می‌نویسد:پس از تکمیل مدرسه، محمد امین خان دستور داد بلندترین مناره را در کنار مدرسه بسازند. ساخت مناره در حال انجام بود (۱۸۵۵)، که محمد امین خان لشکری را به ایران فرستاد و در جنگ شهید شد، در نتیجه مناره‌ای که توسط خان آغاز شده بود، ناتمام ماند.این مناره در مقابل چشمان شاعر، مورخ و دولتمرد خیوه ، محمد رضا اوگاهی، ساخته شده است. روی مناره محمد امین خان، می‌توانید ۱۲ بیت از ۱۶ بیت تاریخی اشعار اوگاهی را ببینید. راه پله چوبی داخل آن بارها تعمیر شده است. کتیبه‌ای که در طول مرمت به شکل اولیه خود بازسازی شده است، مناره را به درخت توبو که در بهشت می‌روید، تشبیه می‌کند و آن را ستونی می‌داند که طاق آسمان، یعنی گنبد بهشت را نگه می‌دارد. اوگاهی چندین تاریخ شاعرانه برای تکمیل مناره نوشته است. یکی از آنها بر روی کاشی‌های لعاب‌دار زیبا بالای مناره نوشته شده است. این نوشته‌ها در دوران حکومت شوروی شکسته و کنده شدند. پس از استقلال ازبکستان، این نوشته‌ها از طریق نسخه خطی اوگاهی پیدا و مرمت شدند. این نامه‌ها توسط استاد رستم توهیروف مرمت شدند. کالتا مینور به دلیل ناتمام بودن و همچنین تزئینات منحصر به فردش مشهور است. این تنها مناره‌ای است که کاملاً با کاشی‌های لعاب‌دار پوشیده شده است.

## معماری
الگوهای هندسی به‌طور گسترده در تزئین مناره استفاده شده‌اند. از طبقه دوم می‌توان به بالای مناره صعود کرد. در داخل مناره یک راه پله چوبی وجود دارد که به بالا منتهی می‌شود. این راه پله بارها تعمیر شده است. در تزئین آن از کاشی‌های سفید، سبز و فیروزه‌ای استفاده شده است (به دلیل استفاده مکرر از کاشی‌های فیروزه‌ای، مناره آبی نیز نامیده می‌شود). به مناسبت دو هزار و پانصدمین سالگرد خیوه (۱۹۹۶–۱۹۹۷)، کتیبه‌های کاشی لعاب‌دار که از قسمت بالایی مناره کالتا مینور افتاده بودند، توسط بنیانگذاران شرکت سهامی «هیوت» به‌طور کامل مرمت شدند و نوشته‌های «نستعلیق» به زبان فارسی اثر اوگاهی نیز مرمت شدند. حروف توسط استاد رستم توهیروف مرمت شدند. کالتا مینور به دلیل ناقص بودن و همچنین تزئینات منحصر به فردش مشهور است. این تنها مناره‌ای است که کاملاً با کاشی‌های لعاب‌دار پوشیده شده است.

## نگارخانه

پرونده:Uzbekistan_2007_042_Kalta_minor_Khiva.jpg|جایگزین=Kalta Minor Minaret and Mukhammad Aminkhan madrasah| مناره صغیر کلتا و مدرسه محمد امین خان
پرونده:Xiva_kalta_minor.jpg|جایگزین=View of Kalta Minor Minaret| نمای مناره کالتا مینور
پرونده:Кальта-Мина.jpg|جایگزین=Kalta Minor in 1984| کالتا مینور در سال ۱۹۸۴
پرونده:Kalta_Minor_05.jpg|جایگزین=Kalta Minor at night| کالتا مینور در شب


## منابع

رده:قاب نقشه جعبه اطلاعات بدون شناسه مرتبط OSM در ویکی‌داده
رده:مختصات در ویکی‌داده