آخرین امپراتور روم

[چپ|بندانگشتی|[کنستانتین یازدهم، که در تاریخ آخرین امپراتور روم شد]]

**آخرین امپراتور روم** () که با نام‌های **آخرین امپراتور جهان** یا **امپراتور روزهای آخر** نیز شناخته می‌شود، شخصیتی از افسانه‌های قرون وسطایی است که از آخرالزمان‌شناسی مسیحی برخاسته. این افسانه پیش‌بینی می‌کند که در زمان آخر، آخرین امپراتور رومی یا مسیحی بر روی زمین ظهور خواهد کرد تا دشمنان مسیحیت را شکست دهد و با تسلیم کردن تاجش و انحلال امپراتوری روم، کاتِخون — نیروی کتاب مقدسی که از آمدن ضدمسیح جلوگیری می‌کند — را بشکند. این افسانه برای اولین بار در متن آخرالزمانی قرن هفتم معروف به آخرالزمان شبه‌متودیوس ظهور می‌کند؛ این اثر و سیبیل تیبورتینه دو منبع مهم آن هستند. این افسانه در طول قرن‌ها تکامل یافت و به‌ویژه در قرن پانزدهم اهمیت زیادی پیدا کرد. مفهوم پادشاه کاتولیک بزرگ نیز با آن مرتبط است.

این افسانه بر پایه آخرالزمان شبه‌متودیوس قرار دارد که پس از کتاب دانیال و مکاشفه یوحنا، «گسترده‌ترین داستان آخرالزمانی در اروپا» بود. این اثر که در اصل به زبان سریانی در اواخر قرن هفتم نوشته شده، آخرین امپراتوری را پیشنهاد می‌کند که علیه دشمنان مسیحیت — به‌ویژه «فرزندان اسماعیل»، یعنی فرمانروایان عرب خاورمیانه پس از فتوحات اسلامی اولیه — خواهد جنگید: «او از دریای کوشیان علیه آن‌ها بیرون خواهد آمد و شمشیر و ویرانی را بر بیابان یثرب، در میان اقامتگاه‌های نیاکانشان خواهد افکند.» پس از فتح دشمنانش، او به اورشلیم سفر خواهد کرد و قدرتش را در گلگلتا واگذار خواهد کرد.

آخرین امپراتور در نوشته‌های لاتینی آدسو موتیه-آن-در بیشتر توسعه یافت. کتاب کوچک او دربارهٔ ضدمسیح (حدود ۹۵۴ میلادی) زندگینامه محبوبی از ضدمسیح بود که آمدنش با ظهور یک فرمانروای فرانکی (ادامه امپراتوری روم) پیش‌درآمد می‌شد؛ این آخرین امپراتور به‌طور داوطلبانه قدرتش را در کوه زیتون رها خواهد کرد، و پس از آن ضدمسیح به قدرت می‌رسد. تکانه مهم دیگری از اوراکل‌های سیبیل تیبورتینه آمد که برای اولین بار حدود سال ۱۰۰۰ به لاتین ثبت شد؛ افسانه آن به‌ویژه برای فرمانروایان سراسر اروپا قابل انطباق بود، زیرا فهرستی از امپراتوران و پادشاهان تا آخرین امپراتور داشت که می‌توانست بر اساس اوضاع سیاسی و دودمانی بازنگری یا اضافه شود. این افسانه تا قرن پانزدهم هنوز اعتبار زیادی داشت.

مفهوم پادشاه بزرگ در سنت‌های عرفانی و فولکلور، و همچنین نوشته‌های کسانی که گمان می‌رفت موهبت‌های پیشگویانه یا بازدیدهای ویژه از فرستادگان آسمانی (مانند فرشتگان، قدیسان، یا مسیح) دریافت کرده‌اند، جایگاه برجسته‌ای دارد. پادشاه کاتولیک بزرگ تا عصر روشنگری قرن هجدهم در فولکلور بسیار محبوب بود.

کتاب راهنمای کلیسای کاتولیک تنها از مسیح به‌عنوان پادشاهی یاد می‌کند که در «روزهای آخر» ظهور خواهد کرد. این کتاب از هیچ پادشاه کاتولیک بزرگی، چه فرانسوی یا آلمانی یا از هر قاره‌ای، نامی نمی‌برد.

## جستارهای وابسته
* یوحنای کشیش
* پادشاه مقدس
* ظهور دوم
* فرزند هلاکت
* جانشینی امپراتوری روم
* سیبیل تیبورتین
* انتقال امپراتوری

## پانویس

#### منابع
* Latowsky, Anne A. (2013). *Emperor of the World: Charlemagne and the Construction of Imperial Authority, 800–1229*. Cornell UP. ISBN 978-0-8014-5148-5.
* Bonura, Christopher J. (2025). *A Prophecy of Empire: The Apocalypse of Pseudo-Methodius from Late Antique Mesopotamia to the Global Medieval Imagination*. University of California Press. ISBN 978-0-520-41825-7.
* McGinn, Bernard (1979). *Apocalyptic Spirituality*. New York: Paulist Press.
* Alexander, Paul J. (1978). "The Medieval Legend of the Last Roman Emperor and Its Messianic Origin". *Journal of the Warburg and Courtauld Institutes*, 41: 1–15.
* Gabriele, Matthew (2011). *An Empire of Memory: The Legend of Charlemagne, the Franks, and Jerusalem before the First Crusade*. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-959144-2.

رده:آثار سده ۷ (میلادی)
رده:آخرت‌شناسی در مسیحیت
رده:افسانه‌های قرون وسطی
رده:پادشاهان در اسطوره‌شناسی
رده:پادشاهی
رده:عنوان‌ها (شیوه‌های خطاب)
رده:ناپلئون سوم