مسیحیت در اسرائیل

**[[مسیحیت]] در [[اسرائیل]]** سومین دین بزرگ این کشور پس از یهودیت و اسلام است. در پایان سال ۲۰۲۲ میلادی، مسیحیان ۱٫۹ درصد جمعیت اسرائیل را تشکیل می‌دادند که شمارشان در حدود ۱۸۵ هزار تن بود. نزدیک به ۷۶ درصد مسیحیان اسرائیل مسیحیان عرب هستند و مسیحیان ۶٫۹ درصد جمعیت عرب‌تبار اسرائیل را تشکیل می‌دهند. اسرائیل بخشی از سرزمین مقدس در باور مسیحی به‌شمار می‌رود و مهم‌ترین اماکن مقدس مسیحیان در آن واقع است.

ده کلیسای مسیحی به‌طور رسمی در نظام ملی مذهبی اسرائیل به‌رسمیت شناخته شده‌اند و در زمینه‌هایی چون ازدواج و طلاق خودمختاری دارند. این کلیساها عبارت‌اند از کلیسای حواری ارمنی، کلیسای کاتولیک ارمنی، کلیسای کاتولیک کلدانی، کلیسای اسقفی اورشلیم و خاورمیانه، پاتریارک‌نشین ارتدکس یونانی اورشلیم، کلیسای کاتولیک لاتین، کلیسای ملکی کاتولیک یونانی، کلیسای کاتولیک سریانی، کلیسای مارونی سریانی و کلیسای ارتدکس سریانی. افزون بر این، آزادی عمل دینی برای همه فرقه‌ها وجود دارد. جامعه مسیحی اسرائیل یکی از معدود جوامع مسیحی در حال رشد در خاورمیانه است.

مسیحیان عرب اسرائیل عمدتاً در شهرهای حیفا، ناصره، شفا عمرو، جش، فسوطه و کفریاسیف ساکن‌اند. مسیحیان عرب اسرائیل به‌طور میانگین از بالاترین سطح تحصیلات و درآمد در میان شهروندان عرب‌تبار اسرائیل برخوردارند و مؤسسات آموزشی، بیمارستان‌ها و مراکز اجتماعی فراوانی را اداره می‌کنند.

## فرقه‌ها و کلیساها
### کلیساهای ارتدکس و ارتدکس شرقی
بزرگ‌ترین فرقه مسیحی در میان مسیحیان عرب اسرائیل کلیسای ملکی کاتولیک یونانی است که نزدیک به ۶۰ درصد مسیحیان عرب و حدود ۴۰ درصد همه مسیحیان اسرائیل را دربرمی‌گیرد. نزدیک به ۳۰ درصد مسیحیان اسرائیل به پاتریارک‌نشین ارتدکس یونانی اورشلیم وابسته‌اند.

دیگر کلیساهای ارتدکس حاضر در سرزمین مقدس عبارت‌اند از کلیسای ارتدکس روسیه (از سال ۱۸۵۸)، کلیسای ارتدکس رومانیایی (از سال ۱۹۳۵)، کلیسای ارتدکس سریانی، کلیسای ارتدکس قبطی و کلیسای ارتدکس اتیوپیایی.

### کلیساهای کاتولیک
پاتریارک لاتین (اورشلیم) با ۱۳ درصد مسیحیان اسرائیل نمایندگی کاتولیک‌های لاتین را بر عهده دارد. افزون بر آن، کلیسای کاتولیک ارمنی، کلیسای کاتولیک سریانی و کلیسای کاتولیک کلدانی نیز فعال‌اند. نزدیک به ۱۳ هزار مارونی نیز در اسرائیل زندگی می‌کنند.

### کلیساهای پروتستان و دیگر گروه‌ها
شاخه‌های کوچک‌تری از پروتستانتیسم نیز در اسرائیل حضور دارند، از جمله کلیسای اسقفی اورشلیم و خاورمیانه، کلیسای انجیلی لوتری اردن و سرزمین مقدس و انجمن کلیساهای باپتیست.

نزدیک به ۳ تا ۵ هزار نفر به کلیساهای ارمنی و حدود هزار نفر به جامعه قبطی وابسته‌اند.

### یهودیت موعودباور
نزدیک به ۲۰ هزار اسرائیلی پیرو یهودیت موعودباور هستند که معمولاً شکلی تلفیقی از مسیحیت شمرده می‌شود.

### تغییر دین
بر پایه یک برآورد در سال ۲۰۱۴، نزدیک به ۳۰۰ تن از مسیحیان اسرائیل مسلمان‌زاده‌اند که به مسیحیت گرویده‌اند و بیشتر آنان به کلیسای کاتولیک پیوسته‌اند.

## پیشینه
### مسیحیت نخستین و دوران رومی
مسیحیت اولیه را مورخان کلیسایی عموماً از آغاز خدمت عیسی (نزدیک به ۲۷–۳۰ میلادی) تا اولین شورای نیقیه (۳۲۵ میلادی) می‌دانند. این دوره به دو بخش تقسیم می‌شود: دوران حواریون (نزدیک به ۳۰–۱۰۰) و دوران پیشانیقیه‌ای (نزدیک به ۱۰۰–۳۲۵).

مسیحیت در سده نخست میلادی از دل فرقه‌ای از یهودیان فرجام‌شناس در چارچوب یهودیت معبد دوم در ایالت رومی یهودیه پدید آمد. باورهای بنیادین دین یهود در این دوره بر توحید اخلاقی و تورات استوار بود و معبد دوم اورشلیم هنوز نقش مرکزی داشت، هرچند کنیسه‌ها نیز نهادهای نیایش و خوانش متون مقدس شده بودند.

فضای دینی، اجتماعی و سیاسی یهودیه رومی در سده نخست بسیار متنوع و آکنده از آشوب‌های اجتماعی-سیاسی بود. فلاویوس یوسفوس، مورخ یهودی-رومی، چهار فرقه برجسته یهودی را وصف کرد: فریسیان، صدوقیان، اسنی‌ها و «فلسفه چهارم» که مورخان امروزی آن را زیلوت‌ها و سیکاری می‌شناسند. مسیح‌باوری یهودی ریشه در ادبیات فرجام‌شناسانه سده‌های دوم و نخست پیش از میلاد دارد که وعده رهبری «مسح‌شده» (مسیحا) از خاندان داوود را می‌داد.

### خدمت عیسی
منابع اصلی دربارهٔ زندگی و آموزه‌های عیسی چهار انجیل قانونی و تا اندازه‌ای اعمال رسولان و نامه‌های پائولین هستند. بر پایه انجیل‌ها، عیسی پسر خدا است که نزدیک به سال ۳۰–۳۳ میلادی در اورشلیم به صلیب کشیده شد. پیروان او بر این باور بودند که وی از مردگان برخاسته و پادشاهی خدا را نوید داده‌است.

### دوران حواریون

دوران حواریون به نام حواریون عیسی و کنش‌های تبلیغی آنان نام‌گذاری شده‌است. اعمال رسولان منبع دست اول اصلی این دوره است، هرچند دقت تاریخی آن مورد بحث بوده و پوشش آن ناقص است و از فصل پانزدهم به بعد بیشتر بر خدمت پولس رسول تمرکز دارد و در حدود سال ۶۲ میلادی با موعظه پولس در رم در حبس خانگی پایان می‌یابد.

نخستین پیروان عیسی فرقه‌ای از مسیحیان یهودی فرجام‌شناس بودند. مسیحیت نخست از راه پراکندگی یهودی و سپس در مسیرهای تجاری و سفر بازرگانان و سربازان گسترش یافت و میان سال‌های ۱۵۰ تا ۲۵۰ میلادی به بیش از یک میلیون پیرو رسید که رشد آن را خودپایدار ساخت.

### جنگ ۱۹۴۸
در پی جنگ ۱۹۴۸ که به تأسیس دولت اسرائیل انجامید، شماری از روستاهای مسیحی به‌کلی ویران شدند و ساکنانشان آواره گشتند. کلیساهای بیسان، طبریه، صفد و صفوریه یا ویران شدند یا بسته ماندند. روستاهای مسیحی‌نشینی چون کفربرعم و اقرث و البصه تخلیه و ویران شدند و زمین‌هایشان مصادره گشت. در هنگام اعلام دولت اسرائیل در ۱۴ مه ۱۹۴۸ تنها نزدیک به ۳۰ هزار مسیحی از مجموع ۱۵۰ هزار عرب در مرزهای اسرائیل باقی ماندند و تابعیت اسرائیلی دریافت کردند.

نگرانی از واکنش جهان مسیحی یکی از دلایل تخلیه نشدن ناصره بود. دافید بن‌گوریون از تبعید مسیحیان عرب ناصره به دلیل احتمال برانگیختن اعتراض بین‌المللی خودداری کرد. در برخی روستاهای مختلط، وجود ساکنان دروزی مانع تبعید مسیحیان شد.

### پس از جنگ ۱۹۶۷
جنگ ۱۹۶۷ به اشغال کرانه باختری، نوار غزه، شبه‌جزیره سینا و بلندی‌های جولان از سوی اسرائیل انجامید. دولت اسرائیل اورشلیم شرقی و روستاهای پیرامون آن را ضمیمه کرد. سطح فرهنگی و آموزشی مسیحیان و تعلقشان به طبقه متوسط و بالای جامعه عربی به آنان امکان تصدی بسیاری از مناصب اداری را داد. در سال ۱۹۵۵ معلمان مسیحی ۵۱ درصد کل معلمان عرب و معلمان زن مسیحی ۷۴ درصد معلمان زن عرب را تشکیل می‌دادند. مسیحیان عرب نقش پیشرو در تأسیس احزابی چون جبهه دموکراتیک برای صلح و برابری و تجمع ملی دموکراتیک داشتند.

## جمعیت‌شناسی
بر پایه آمار مرکز آمار اسرائیل، شمار مسیحیان این کشور (شامل اورشلیم) در سال ۲۰۲۳ به ۱۸۷٬۹۰۰ تن رسید که ۱٫۹ درصد جمعیت را تشکیل می‌داد. سه‌چهارم آنان (۱۴۱٬۸۰۰ تن) عرب‌زبان بودند. اسرائیل در سال‌های ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ تنها کشور خاورمیانه بود که جمعیت مسیحی آن با نرخی نزدیک به ۲ درصد در سال رشد داشت.

نسبت مسیحیان در اسرائیل و فلسطین رو به کاهش بوده و از ۵ درصد در دهه ۱۹۷۰ به نزدیک به ۲ درصد در سال ۲۰۱۷ رسیده‌است. جمعیت مسیحی اورشلیم اکنون حدود ۱۰ هزار تن، یعنی اندکی بیش از یک درصد جمعیت شهر است، حال آنکه یک سده پیش یک‌چهارم جمعیت اورشلیم مسیحی بودند.

نزدیک به یک‌چهارم مسیحیان اسرائیل غیرعرب‌اند و به‌عنوان خویشاوندان مهاجران یهودی وارد کشور شده‌اند. با مهاجرت گسترده نزدیک به ۷۷۰ هزار یهودی و یهودی‌تبار شوروی سابق (۱۹۸۹–۱۹۹۵) و سپس ۱۳۰ هزار تن دیگر تا ۲۰۰۷، حدود ۳۰۰ هزار غیریهودی نیز همراه آنان به اسرائیل آمدند که شمار زیادی از آنان، شاید ۳۰ تا ۴۰ هزار تن، مسیحی ارتدکس بودند.

## جایگاه اجتماعی-اقتصادی
مسیحیان عرب اسرائیل از بالاترین دستاوردهای آموزشی در میان شهروندان عرب‌تبار برخوردارند و درآمد بالاتری نسبت به همتایان دروزی و مسلمان خود دارند. بر پایه داده‌های سال ۲۰۱۰، ۶۳ درصد مسیحیان اسرائیل دارای مدرک دانشگاهی بودند و مسیحیان عرب بالاترین نسبت پزشکان و بالاترین نسبت زنان تحصیل‌کرده دانشگاهی را در اسرائیل داشتند.

با این حال، مسیحیان عرب نیز با چالش‌هایی روبرو هستند، از جمله تبعیض شغلی، آزار نهادهای مسیحی، نرخ باروری پایین‌تر و نگرانی از مهاجرت جوانان.

## نهادهای مسیحی
جامعه مسیحی اسرائیل مدارس، کالج‌ها، بیمارستان‌ها، درمانگاه‌ها، پرورشگاه‌ها، خانه‌های سالمندان، خوابگاه‌ها، مراکز خانوادگی و جوانان، هتل‌ها و مهمان‌خانه‌های بسیاری را اداره می‌کند.

## مسیحیان در کارکردهای عمومی
در پارلمان اسرائیل (کنست) معمولاً یک عرب مسیحی حضور دارد. مسیحیان عرب اسرائیل نقش پیشگام در عرصه سیاسی داشته‌اند و چهره‌هایی چون امیل حبیبی، توفیق طوبی و عزمی بشاره از جمله سیاستمداران مسیحی برجسته بوده‌اند.

در سرزمین‌های فلسطینی بر پایه فرمان‌های ریاست تشکیلات خودگردان در سال‌های ۲۰۰۱ و ۲۰۰۵، شهرداری ده شهر از جمله بیت‌لحم و رام‌الله باید مسیحی باشد و دست‌کم شش کرسی پارلمان فلسطین به مسیحیان اختصاص یابد.

## روابط با غیرمسیحیان
### تنش با گروه‌های افراطی اسرائیلی
مسیحیان سرزمین مقدس که عمدتاً فلسطینی‌اند، هدف حملات و آزار گروه‌های افراط‌گرای راست اسرائیلی قرار گرفته‌اند. رهبران کلیساهای محلی از دولت اسرائیل خواسته‌اند که از این جوامع و اماکن عبادی‌شان بهتر حفاظت کند. از سال ۲۰۰۵، محدودیت‌هایی بر مراسم هفته مقدس مسیحیان اعمال شده و شمار باورمندان مجاز به ورود به کلیسای مقبره مقدس برای مراسم آتش مقدس از حدود ۱۱ هزار تن به ۱٬۸۰۰ تن در سال ۲۰۲۲ کاهش یافته‌است.

### تنش‌های درون‌جامعه‌ای
روابط میان فرقه‌های دینی جامعه عرب اسرائیل به‌طور کلی مسالمت‌آمیز بوده، هرچند درگیری‌های فرقه‌ای نیز رخ داده‌است. در سال ۱۹۸۱ در کفریاسیف درگیری میان مسیحیان و دروزیان پدید آمد. در سال ۱۹۹۷ در روستای طرعان شماری از جوانان مسلمان به محوطه کلیسا در شب عید پاک وارد شدند که به ماه‌ها تنش انجامید. در سال ۲۰۰۵ در المغار حوادث فرقه‌ای میان دروزیان و مسیحیان رخ داد.

## پیوند با مسیحیان همسایه
مسیحیان اسرائیل از نظر تاریخی با مسیحیان لبنان، سوریه و اردن پیوند دارند. شماری از مسیحیان عرب اسرائیل خود را مسیحی فلسطینی می‌دانند و پیوندهایی با جوامع مسیحی کرانه باختری، نوار غزه و اورشلیم شرقی و نیز فلسطینیان پراکنده دارند.

## جستارهای وابسته
* دین در اسرائیل
* مسیحیان عرب
* مسیحیان فلسطین
* مسیحیت در لبنان
* مسیحیان سوریه
* مسیحیت در عراق

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* آمار مسیحیان اسرائیل - مرکز آمار اسرائیل
* مرکز اطلاعات مسیحی در اورشلیم

رده:مسیحیت در اسرائیل
رده:فرهنگ در اسرائیل
رده:جامعه اسرائیل