نریو یکم آچایولی

**نریو یکم آچایولی** یا **آچاجولی** (نام کامل: **راینریو**؛ درگذشتهٔ ۲۵ سپتامبر ۱۳۹۴) از سال ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۸ عملاً دوک‌نشین آتن بود و تا زمان مرگش در ۱۳۹۴ بی‌رقیب بر آن حکومت کرد. او که در خانواده‌ای از بانکداران فلورانسی زاده شد، در سال ۱۳۶۰ به‌عنوان نمایندهٔ اصلی خویشاوند پرنفوذش نیکولو آچایولی در یونان فرانکوکراتیا منصوب گردید. نریو در شاهزاده‌نشین آخائیا املاک گسترده‌ای به دست آورد که مستقل از شاهزادگان غایب آن را اداره می‌کرد. در سال ۱۳۷۴ یا ۱۳۷۵، او با به‌کارگیری مزدوران، مگاراــ دژی راهبردی در قلمرو دوک‌نشین کاتالانی آتن ــ را تصرف کرد. نیروهایش بار دیگر در سال ۱۳۸۵ به این دوک‌نشین یورش بردند و کاتالان‌ها را تا آکروپولیس عقب راندند؛ جایی که سرانجام در سال ۱۳۸۸ مجبور به تسلیم آن شدند.

نریو و دامادش، تئودور اول پالایولوگوس، حاکم مستبد موریا، به قلمرو آرگوس و ناپلیا در پلوپونز حمله کردند. نریو ناپلیا را تصرف کرد، اما ونیزی‌ها خیلی زود نیروهای او را از شهر بیرون راندند. در سال ۱۳۸۹ او توسط پدرو د سان سوپرانو، فرمانده مزدور ناوارا، اسیر شد و تنها پس از تعهد به حمایت از تلاش ونیزی‌ها برای تصرف آرگوس از تئودور، آزاد شد. او به عنوان ضمانت این وعده، بخش‌هایی از قلمرو خود را به ونیز واگذار کرد، اگرچه نتوانست دامادش را برای تسلیم آرگوس متقاعد کند. در سال ۱۳۹۰، نیروهای نریو، دوک‌نشین نئوپاتراس را از کاتالان‌ها تصرف کردند، اما سلطان عثمانی بایزید اول در سال ۱۳۹۳ این سرزمین را فتح کرد و پس از آن نریو سالانه برای آتن به او خراج پرداخت. در ۱۱ژانویه ۱۳۹۴، شاه لادیسلاوس از ناپل، که ادعای حاکمیت بر یونان فرانکی را داشت، نریو را به عنوان دوک‌نشین آتن منصوب کرد. نریو در آخرین وصیت‌نامه خود، دارایی‌هایش را میان دختر کوچکترش، فرانچسکا، پسر نامشروعش، آنتونیو، و کلیسای سنت مری (پارتنون) آتن تقسیم کرد.

## اوایل زندگی
نریو (یا رینریو) پسر دوم جاکوبو آکیایولی و بارتولومئا ریکاسولی بود.  آکیایولی‌ها یک سلسله بانکدار فلورانسی بودند که در قرن چهاردهم میلادی، طلبکاران مکرر پادشاهان آنژوین ناپل بودند.قرن، و همچنین در مدیریت امور مالی آنژوین در یونان فرانکی نقش مهمی داشت.  اولین شعبه آنها در شاهزاده‌نشین آخیا در سال ۱۳۳۱ تأسیس شد.  پسرعموی دوم جاکوبو، نیکولو آکیایولی، از معتمدان کاترین والوا-کورتنی، ملکه لاتین قسطنطنیه، بود. با حمایت نیکولو، پسرش رابرت تارانتو در سال ۱۳۳۲ آخیا را به دست آورد.  در طول دهه‌های بعد، نیکولو املاک گسترده‌ای را در آنجا جمع‌آوری کرد، اما فرزندانش علاقه کمی به امور یونان نشان دادند.  در سال ۱۳۵۹، او تصمیم گرفت دارایی‌های ایتالیایی خود را با وجود خویشاوندی نسبتاً دورشان به نریو واگذار کند. 

## اشراف‌زاده
در مهٔ ۱۳۶۰، نیکولو آچایولی از پاپ اینوسنت ششم خواست که برادر کوچک‌تر نریو، جان، را به مقام اسقف اعظم پاتراس در آخائیا منصوب کند. نریو به شبه‌جزیرهٔ پلوپونز فرستاده شد تا نصب برادرش را نظارت کند. سال بعد، نیکولو و جان تلاش کردند ازدواج نریو با فلورنس سانودو، دوشس جزایر اژه (ناکروس) را ترتیب دهند. با حمایت فرمانروایان فلورانس، ملکه ژوان اول ناپل و رابرت تارانتو، که ازدواج او بدون اجازهٔ آن‌ها ممنوع بود، این طرح به نظر موفق می‌رسید—تا زمانی که ونیزی‌ها او را ربودند. او ابتدا به کرت و سپس به ونیز منتقل شد و در سال ۱۳۶۴ به جای نریو، با پسرعمویش نیکلاس دوم سانودو ازدواج کرد.

نیکولو در سال ۱۳۶۲ نریو را به فرزندی پذیرفت. دو سال بعد، ماری دو بوربون، همسر رابرت تارانتو، بارونی‌های آخائیایی وستیتزا و نیولِت را به نریو به قیمت ۶٬۰۰۰ دوکات فروخت و کنترل ناحیهٔ ساحلی بین کورینت را به او داد. در ۸ نوامبر ۱۳۶۵ نیکولو درگذشت و بزرگ‌ترین پسرش، آنجلو، کورینت را به ارث برد، هرچند آنجلو به زودی آن را به نریو رهن داد و نریو در شهر مستقر شد. از آن زمان، نریو عملاً حاکم شمال‌شرقی آخائیا شد. اگرچه فیلیپ تارانتو، جانشین رابرت به عنوان شاهزادهٔ آخائیا، در ۱۳۷۱ حق ارثی آنجلو بر کورینت را تأیید کرد، نه آنجلو و نه وارثانش موفق به بازپس‌گیری آن نشدند. در نوامبر ۱۳۷۲، پاپ گرگوری یازدهم نریو را به عنوان «ارباب شهر کورینت» نامید و او را به‌عنوان حاکم شهر به رسمیت شناخت. نریو در میان رهبران مسیحی بود که پاپ از آن‌ها خواست تا علیه عثمانیان ائتلاف تشکیل دهند، اما رقابت‌های داخلی مانع حضور آن‌ها در کنگرهٔ برنامه‌ریزی‌شدهٔ صلیبیون در تبس شد.

## فتح‌ها
در سال ۱۳۷۳، ژوان اول ناپل، که آخائیا را از فیلیپ تارانتو به ارث برده بود، دارایی‌ها و عناوین نریو در شاهزاده‌نشین را تأیید کرد. نریو از تنش‌های میان کاتالان‌های دوک‌نشین آتن و مقامات منصوب‌شده توسط فردریک ساده، پادشاه سیسیل برای ادارهٔ دوک‌نشین بهره برد. با حمایت شهروندان مگارا، نریو شهر را تصرف کرده و فرماندهٔ کاتالان آن، فرانسیس لونل، را در اواخر ۱۳۷۴ یا اوایل ۱۳۷۵ زندانی کرد. مگارا از نظر راهبردی مهم بود و جادهٔ بین تبس و آتن را کنترل می‌کرد.

در تابستان ۱۳۷۶، ژوان اول آخائیا را به شوالیه‌های هسپیتالر برای پنج سال اجاره داد. در ژوئن ۱۳۷۸، هسپیتالرها با شرکت ناوارسی، گروهی از مزدوران از ناوار و ایتالیا وارد جنگ شدند. نریو با یکی از فرماندهان آن‌ها، خوان د اورتوبیا، تماس گرفت و او را متقاعد کرد تا در اوایل ۱۳۷۹ به دوک‌نشین آتن حمله کند. ناوارسی‌ها محاصرهٔ تبس را آغاز کردند و تا ژوئن، مردم شهر که با نریو متحد بودند، توانستند گارنیزون را وادار به تسلیم کنند.

کاتالان‌های آتن مجمع عمومی تشکیل دادند و در ۲۰ مه ۱۳۸۰، پادشاه پتر چهارم آراگون را به‌عنوان حاکم قانونی خود به رسمیت شناختند. ناوارسی‌ها به پیشروی خود ادامه دادند و در اواخر ۱۳۸۰ یا ۱۳۸۱ را تصرف کردند. سپس نریو هم تبس و هم لیوادیا را از دست آن‌ها گرفت، هرچند تاریخ دقیق آن نامشخص است. مورخ کنت ستون احتمال می‌دهد که او تبس را پس از مرگ اورتوبیا در ۱۳۸۱ از دو فرماندهٔ ناوارسی، پدرو دو سان سوپِرانو و بِرارد دو وارواسا خریداری کرده باشد. سان سوپِرانو و وارواسا سپس به آخائیا بازگشتند و به جیمز دو باکس، برادرزادهٔ فیلیپ تارانتو و مدعی شاهزاده‌نشین، وفاداری سوگند خوردند. نریو با وکیل-کل پتر چهارم، فیلیپ دالمائو، به توافق رسید و او در بهار ۱۳۸۲ از آتن خارج شد. در همین حال، ناوارسی‌ها شروع به گسترش نفوذ خود به سمت کورینت کردند که نریو را واداشت با تئودور اول پالایولوگوس، دسپوت مورئا، علیه آن‌ها اتحاد کند. این اتحاد با ازدواج تئودور با دختر بزرگ نریو، بارتولومئا، که به‌عنوان وارث او در کورینت در نظر گرفته می‌شد، تثبیت شد. او همچنین با مقامات ونیزی در ایوبیا وارد مذاکره شد تا عملیات مشترک علیه ترک‌ها، که حملاتشان همچنان سواحل یونان را ویران می‌کرد، هماهنگ شود.

در ۱۳۸۵ نیروهای نریو به دوک‌نشین آتن یورش بردند و بخش بزرگی از آتیکا و بوئوتیا را تصرف کردند. آن‌ها شهر پایین آتن را به‌دست گرفتند اما نتوانستند اکروپولیس را که تحت کنترل جانشین دالمائو، ریموند دو ویلانوا بود، تصرف کنند. به گفتهٔ مورخ پیتر لاک، نریو تبس را از ناوارسی‌ها در جریان محاصرهٔ اکروپولیس تصرف کرد. یک سند ونیزی مورخ ۷ ژوئیهٔ ۱۳۸۵ او را «حاکم کورینت و دوک‌نشین آتن» نامید، و در یک سند ۱۵ ژانویهٔ ۱۳۸۷ خود را «ارباب قلعه‌نشینی کورینت، دوک‌نشین آتن و وابستگی‌های آن‌ها» خواند. هر دو سند گواهی بر کنترل مؤثر او بر بیشتر دوک‌نشین از ۱۳۸۵ است.

نریو با حمایت ونیزی‌ها، در ۶ فوریهٔ ۱۳۸۶ گروهی از غارتگران ترک را شکست داد. در ۱۷ آوریل سال بعد، جان اول آراگون، جانشین پتر چهارم، پیشنهاد تجدید صلح داد، اما نیروهای نریو محاصرهٔ اکروپولیس را حتی پس از شیوع طاعون که او را وادار به عقب‌نشینی به تبس کرد، ادامه دادند. از آنجا که تضمین کنترل دوک‌نشین هدف اصلی او شده بود، نریو تلاش کرد با عدم پرداخت بخشی از اجارهٔ کشتی‌های گالی ونیزی که علیه ترک‌ها استخدام شده بودند، هزینه‌ها را کاهش دهد. ونیزی‌های خشمگین او را متهم کردند که حملات ترک‌ها به قلمروهایشان را تشویق می‌کند در پاییز ۱۳۸۷.

## دوک آتن
جایگزین=Map of the southernmost region of modern Greece|چپ|بندانگشتی|مکان‌های اصلی پلوپونز در قرون وسطی
سربازان نریو در تاریخ ۲ اکتبر آکروپولیس را تصرف کردند.مه ۱۳۸۸، پایان حکومت کاتالان‌ها در آتن.   او مقامات ایتالیایی و یونانی را برای اداره دوک‌نشین منصوب کرد، زبان یونانی را به عنوان زبان حکومت تثبیت کرد و به اسقف اعظم ارتدکس آتن اجازه داد تا در شهر سفلی ساکن شود. با این حال، کاتالان‌ها دوک‌نشین نئوپاتراس را حفظ کردند. 

نریو نیروهایی را برای ادامه فتح سرزمین‌های کاتالونیا فرستاد، اما اتحاد او با تئودور اول پالایولوگوس به زودی او را در معرض درگیری با ونیز قرار داد. در سال ۱۳۸۸، پیترو کورنارو، آرگوس و ناپلیا، درگذشت. بیوه او، ماریا از انگین، برای انتقال فرمانروایی به ونیز وارد مذاکره شد.  قبل از انعقاد قرارداد فروش، تئودور آرگوس را اشغال کرد و نریو ناپلیا را تصرف کرد.  ماریا رسماً فرمانروایی را در ۱۲ مارس به ونیز فروخت.دسامبر ۱۳۸۸. ونیزی‌ها با پدرو د سان سوپران و پائولو فوسکاری، اسقف اعظم پاتراس، متحد شدند و مأمورانی را برای تصرف هر دو شهر اعزام کردند.   آنها نائوپلیا را تصرف کردند اما نتوانستند تئودور را مجبور به تسلیم آرگوس کنند.  ونیز با ممنوعیت صادرات آهن و گاوآهن به آتن و موریا پاسخ داد و بعداً این ممنوعیت را در ۲۲ به انجیر و مویز از آتن نیز گسترش داد.خرداد ۱۳۸۹. 

سن سوپران، نریو را به اژیون - که در آن زمان دژ مهمی برای شرکت ناوارس بود - دعوت کرد تا بر سر آرگوس مذاکره کند. نریو پذیرفت، اما در تاریخ ۱۰سپتامبر ۱۳۸۹، سن سوپران او را دستگیر و در قلعه لیسترینا در نزدیکی وستیتسا زندانی کرد. برادر نریو، دوناتو، دولت فلورانس را متقاعد کرد تا فرستادگانی به ونیز بفرستد و خواستار آزادی او شود. در اوایل سال ۱۳۹۰، آمادئوس ساووی، مدعی شاهزاده‌نشین آخیا، نیز به دوناتو آکیایولی اطمینان داد که از او حمایت خواهد کرد. دوناتو در ازای کمک ونیزی‌ها در تأمین آزادی نریو از طریق تسلیم آرگوس، آتن، تبس و اموال منقول را به عنوان وثیقه به آنها پیشنهاد داد. 

در ۲۲مه ۱۳۹۰، قلعه‌بان ونیزی مودون و کرون، به همراه دیگر مقامات ونیزی، در نزدیکی وستیتسا با نریو ملاقات کردند. نریو متعهد شد که دامادش، تئودور، را متقاعد کند.من آرگوس را تسلیم کردم. او مگارا را به ونیز واگذار کرد، دخترش فرانچسکا را به عنوان گروگان به ائوبیا فرستاد و اموال شخصی خود را در کورینت گرو گذاشت. او همچنین درآمدهای کلیسا را برای جمع‌آوری باج مورد درخواست ناوارا اختصاص داد. این اقدامات آزادی او را در اواخر سال ۱۳۹۰ تضمین کرد. با این حال، نریو نتوانست تئودور را مجبور به تسلیم آرگوس کند و اتحاد آنها به پایان رسید. 

نیروهای نریو قبل از پایان سال ۱۳۹۰ میلادی، نئوپاتراس را تصرف کردند   در سال ۱۳۹۱ میلادی، لادیسلاوس، پادشاه ناپل، او را به عنوان جانشین کل آخیا و لپانتو منصوب کرد، اگرچه لادیسلاوس هیچ قدرت واقعی در این قلمرو نداشت.  در همان سال، آمادئوس ساووی فرستادگانی را به آتن فرستاد تا حمایت نریو را در تلاشش برای تصرف آخیا جلب کند. در ۲۹در دسامبر ۱۳۹۱، نریو در ازای تعهد به بازگرداندن املاک آخایی خود، آمادئوس را به عنوان حاکم خود به رسمیت شناخت، اما آمادئوس هرگز نتوانست اقتدار خود را در این قلمرو اعمال کند.  نریو متعاقباً لودوویکو آلیوتی، اسقف اعظم کاتولیک آتن، را برای مذاکره با لادیسلاوس برای به رسمیت شناختن رسمی حکومت او در آتن فرستاد. لادیسلاوس پذیرفت و در ۱۱ژانویه ۱۳۹۴، دوک‌نشین آتن را به نریو و وارثان مرد مشروع او اعطا کرد. 

سلطان بایزید اول عثمانی در اواخر سال ۱۳۹۳ حمله‌ای به تسالی انجام داد و نئوپاتراس و لیوادیا را تصرف کرد. در اوایل سال ۱۳۹۴، نریو موافقت کرد که سالانه به سلطان خراج بپردازد.   او که به شدت بیمار شده بود، آخرین وصیت‌نامه خود را که توسط مورخ پیتر تاپینگ «غیرعادی» توصیف شده است، در ۱۷سپتامبر.   او آتن را به کلیسای سنت مری (پارتنون) واگذار کرد و دستور داد اموال کلیسا که قبلاً برای پرداخت باج خود تصرف کرده بود، بازگردانده شود. او دختر کوچکترش، فرانچسکا، را به عنوان وارث اصلی خود معرفی کرد و فقط پول را به دختر بزرگترش، بارتولومیا، واگذار کرد و تبس و لیوادیا را به پسر نامشروعش، آنتونیو، واگذار کرد.   نریو در ۲۵ سپتامبر درگذشت.سپتامبر ۱۳۹۴ درگذشت و در پارتنون به خاک سپرده شد.  عنوان او به عنوان دوک آتن به برادرش، دوناتو، رسید، اما حمله عثمانی‌ها به آتن، دوناتو را مجبور کرد که شهر را به ونیز واگذار کند. 

## خانواده
همسر نریو، اگنس دِ ساراسنی، دختر ساراسنو دِ ساراسنی، یک شهرنشین ونیزی ساکن اوبویا بود. آنها قبل از سال ۱۳۸۱ ازدواج کردند  در طول اسارت نریو، او آتن و کورینت را اداره می‌کرد و جیمز پتری، اسقف آرگوس، را برای تضمین آزادی او در سال ۱۳۸۹ به ونیز فرستاد.  او قبل از اینکه نریو آخرین وصیت خود را انجام دهد، درگذشت. 

## منابع

رده:CS1: مقدار volume طولانی
رده:اهالی جمهوری فلورانس در سده ۱۴ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۱۳۹۴ (میلادی)
رده:زادگان سده ۱۴ (میلادی)
رده:سال زادروز نامشخص