درمان استامینا

**درمان استامینا** (که با نام روش استامینا نیز شناخته می‌شود) یک روش بحث‌برانگیز و اثبات‌نشده بود که بین سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۴ توسط داویده وانّونی در ایتالیا تبلیغ می‌شد.

این روش که در درجه اول با هدف درمان زوال عصبی انجام می‌شد، بر اساس تبدیل ادعایی سلول‌های بنیادی مزانشیمی به نورون‌ها بود. با این حال، جزئیات این روش توسط طرفداران آن مخفی نگه داشته شد، و وانونی هرگز هیچ داده علمی پشتیبان این روش را در مجلات معتبر منتشر نکرد. در غیاب اعتبار علمی، ادعاهای مربوط به اثربخشی درمانی آن همچنان اثبات نشده است.

در پاسخ به تظاهرات عمومی در حمایت از استامینا و فشار شدید رسانه‌ها، دولت ایتالیا در ماه مه ۲۰۱۳، با وجود اعتراضات شدید جوامع علمی ایتالیا و بین‌المللی، استفاده از استامینا درمانی را در بیمارستان‌های دولتی مجاز اعلام کرد.

در نهایت، این درمان آزمایشی در اکتبر ۲۰۱۴ متوقف شد. داویده وانّونی در سال ۲۰۱۹ درگذشت و کسی برای ادامهٔ تبلیغ این روش بحث‌برانگیز باقی نماند.

## داویده وانونی
داویده وانونی (۱۹۶۷–۲۰۱۹) دانشیار دانشگاه اودینه بود، جایی که در برنامه ارتباطات در دانشکده علوم انسانی تدریس می‌کرد.

در سال ۲۰۰۹، او بنیاد استامینا را تأسیس کرد، یک سازمان خودخواندهٔ غیرانتفاعی که خود به‌عنوان رئیس آن فعالیت می‌کرد. او همچنین صاحب یک شرکت مطالعات بازار بازار بود.

در سال ۲۰۱۵، وانّونی به‌دلیل اتهامات کیفری مرتبط با درمان استامینا محکوم شد و به پنج سال و شش ماه زندان محکوم گردید.

او در تاریخ ۱۰ دسامبر ۲۰۱۹، در سن ۵۲ سالگی و پس از یک بیماری طولانی درگذشت.

## درمان
روش پیشنهادی شامل تبدیل سلول‌های بنیادی مزانشیمی - که معمولاً برای تبدیل شدن به بافت استخوان یا چربی تعیین شده‌اند - به نورون‌ها از طریق قرار دادن کوتاه مدت در معرض اسید رتینوئیک رقیق شده در اتانول بود. این روش شامل استخراج سلول‌ها از مغز استخوان بیمار، قرار دادن آنها در شرایط آزمایشگاهی در محلول ۱۸ میکرومولار اسید رتینوئیک به مدت دو ساعت و متعاقباً تزریق مجدد آنها به همان بیمار بود.

داویده وانّونی، خالق این روش، بارها از ارائهٔ جزئیات فنی فراتر از آنچه در درخواست ثبت اختراع آمده بود، خودداری کرد.

### اثربخشی فرضی
وانونی هرگز شواهد علمی برای تأیید اثربخشی این روش ارائه نکرد، اما پیوسته مزایای آن را ادعا می‌کرد. این ادعاها از طریق ویدیوهای متعدد، که اغلب توسط خود او تولید شده و مرتباً از تلویزیون پخش می‌شدند - که بسیاری از آنها کودکان را نشان می‌دادند - تبلیغ می‌شدند.

طبق تحقیقات انجام شده توسط دفتر دادستانی عمومی تورین، بهبودهای نشان داده شده در این ویدیوها فاقد تأیید عینی یا علمی بودند. این بهبودها یا به ادعاهای اغراق‌آمیز، درمان‌های کمکی همزمان یا رشد فیزیکی طبیعی غیرمرتبط با درمان نسبت داده شدند.

## تاریخچه
[بندانگشتی|344x344پیکسل|یک [سلول‌های بنیادی مزانشیمی|سلول بنیادی مزانشیمی]]
داویده وانونی ادعا کرد که منشأ پروژه استامینا از تجربه شخصی ناشی شده است: در سال ۲۰۰۷، او به دلیل فلج صورت در اوکراین بستری شد و تحت پیوند سلول‌های بنیادی قرار گرفت که به گفته او منجر به بهبود نسبی سلامتی‌اش شد. او بعداً تصمیم گرفت درمان مشابهی را در ایتالیا ارائه دهد و با دو زیست‌شناس اوکراینی، ویاچسلاو کلیمنکو و اولنا شچگلسکا، همکاری کرد. این گروه در ابتدا از آزمایشگاهی در زیرزمین شرکت وانونی در تورین فعالیت می‌کرد، قبل از اینکه به یک مرکز زیبایی در سن مارینو نقل مکان کند.

بین سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۹، این درمان بدون نظارت یا تأیید مقامات بهداشت ملی ایتالیا انجام می‌شد. بروشورهای تبلیغاتی در بیمارستان‌ها توزیع شد که با افتخار از «بیش از هزار مورد درمان شده»، میزان بهبودی «۷۰ تا ۱۰۰ درصد» (از جمله ۷۲ مورد بهبودی از ۹۰ مورد سکته مغزی) و طیف گسترده‌ای از بیماری‌هایی که ادعا می‌شد درمان شده‌اند، یاد می‌کردند. ویدیوهایی که بهبودی‌های معجزه‌آسا را نشان می‌دادند نیز پخش شدند. در این دوره، ۶۸ نفر - از جمله سه کودک خردسال - تحت درمان قرار گرفتند و ۱۴ بیمار بین ۴۰۰۰ تا ۵۵۰۰۰ یورو پرداخت کردند.

در سال ۲۰۰۹، پس از انتشار مقاله‌ای در روزنامه کوریره دلا سرا، قاضی رافائل گوارینیلو تحقیقاتی را برای بررسی قانونی بودن استفاده وانونی از سلول‌های بنیادی خارج از پروتکل‌های آزمایشی قانونی آغاز کرد. در همان سال، گزارش‌هایی منتشر شد مبنی بر اینکه وانونی درمان‌های اثبات نشده‌ای را برای بیماری‌های مختلف عصبی ارائه می‌دهد و از بیماران بین ۲۰٬۰۰۰ تا ۵۰٬۰۰۰ یورو دریافت می‌کند. روش‌های مورد استفاده مستندسازی ضعیفی داشتند و گاهی اوقات مضر بودند. مرکز زیبایی سن مارینو همچنین به دلیل انجام اقدامات پزشکی غیرمجاز مورد بررسی قرار گرفت.

در حالی که کلیمنکو و شگلسکا در طول تحقیقات ایتالیا را ترک کردند، وانونی و همکارانش به درمان‌های خود در چندین شهر ایتالیا - از جمله تورین، کارماگنولا، تریسته، کومو و در نهایت برشا - ادامه دادند.

مورد برشا نقطه عطفی را رقم زد: از طریق مارینو آندولینا ، متخصص اطفال - همکار وانونی و معاون رئیس بنیاد استامینا - این درمان به عنوان دسترسی گسترده در بیمارستان‌های غیرنظامی برشا، دومین بیمارستان بزرگ ایتالیا، معرفی شد. چندین بیمار، از جمله کودکانی با بیماری‌های شدید عصبی، تحت درمان قرار گرفتند.

در اوایل سال ۲۰۱۲، بازرسی‌های واحد مبارزه با تقلب کارابینیری و آژانس دارویی ایتالیا، موارد متعددی از نقض مقررات بهداشتی و ایمنی را آشکار کرد. مدارک قانونی ضروری مفقود بود و درمان‌ها فاقد غلظت مؤثر سلول‌های بنیادی مزانشیمی بودند. این سلول‌ها قادر به تمایز به نورون نبودند و حاوی آلاینده‌های خطرناک بودند. بر اساس تجزیه و تحلیل سوابق پزشکی ۳۶ بیمار، هیچ بهبود بالینی مشاهده نشد - به جز سه مورد که صرفاً بر اساس ارزیابی‌های ذهنی قضاوت شدند. پس از این یافته‌ها، درمان‌های استامینا در بیمارستان برشا به حالت تعلیق درآمد.

### بازتاب‌های رسانه‌ای و سیاسی
روش استامینا پس از پخش برنامه تلویزیونی محبوب ایتالیایی *[[کفتارها]]* در فوریه ۲۰۱۳، که کاربرد آن را در کودکان مبتلا به بیماری‌های مختلف عصبی، از جمله آتروفی عضلانی نخاعی را نشان می‌داد، توجه گسترده رسانه‌ها را به خود جلب کرد. این برنامه ادعا کرد که تزریق سلول‌های بنیادی منجر به بهبودهای قابل توجهی در عرض چند هفته می‌شود و بدون شواهد علمی، اظهار داشت که می‌تواند پیشرفت کشنده این بیماری‌ها را تغییر دهد. این برنامه به‌طور گسترده به انتشار اطلاعات نادرست علمی متهم شد.

پرونده استامینا هم به یک پدیده رسانه‌ای و هم به یک جنجال علمی تبدیل شد و انتقادهایی را از سوی مؤسساتی مانند آکادمیا دی لینچی، مجله نیچر، و آژانس دارویی اروپا به دنبال داشت. در ماه مه ۲۰۱۳، سیزده دانشمند یک تحلیل انتقادی منتشر کردند که نگرانی‌هایی را در مورد ناسازگاری شواهد علمی، کاستی‌های روش‌شناختی و فقدان داده‌های منتشر شده در حمایت از این روش برجسته می‌کرد.

شینیا یاماناکا، برنده جایزه نوبل، علناً نگرانی خود را در مورد مجوز درمانی که ایمنی آن ناشناخته و اثربخشی آن اثبات نشده بود، ابراز کرد. انکولوژیست ایتالیایی، اومبرتو ورونسی، اعتراض به استامینا را با داستان روش دی بلا، یک درمان بی‌اثر سرطان که خارج از پروتکل‌های تعیین‌شده اجرا می‌شد، مقایسه کرد.

## منابع

رده:جایگزین درمان‌های پزشکی
رده:سلول‌های بنیادی
رده:ایتالیا
رده:رسوایی‌ها در ایتالیا
رده:رسوایی‌های پزشکی در ایتالیا