تیزیانو آسپتی

چپ|بندانگشتی|262x262پیکسل|تیزیانو آسپتی
**تیتسیانو آسپتی** (۱۵۵۹-۱۶۰۶) مجسمه‌ساز ایتالیایی دوره رنسانس بود. او در پادوا متولد شد و عمدتاً در آنجا و ونیز فعالیت داشت. او مجسمه‌های بزرگ و کوچک برنزی را تکمیل کرد. از جمله آثار بزرگ او می‌توان به مجسمه‌های برنزی در نمای کلیسای سن فرانچسکو دلا ویگنا و *سنت آنتونی* و بسیاری دیگر از تزئینات مجسمه‌سازی برای کلیسای سنت آنتونیو پادوا اشاره کرد.

وقتی آسپتی فعالیت عمومی خود را در دهه ۱۵۹۰ آغاز کرد، آلساندرو ویتوریا عملاً مجسمه‌سازی را متوقف کرده بود و جیرولامو کامپانی انحصار سفارش‌های اصلی مجسمه‌سازی را در دست داشت. اگرچه آسپتی در سفارش محراب سنت آنتونیو از کامپانی پیشی گرفت، اما در ونیز چندان موفق نبود و هیچ اثری به قدرتمندی محراب بلند کامپانی برای سن جورجو ماجوره (۱۵۹۰–۱۵۹۳) و محراب سن سالواتوره ( خلق نکرد).

با این حال، او در فلورانس برای خلق نقش برجسته‌ها رقیبی نداشت، شاید به جز جووانی باتیستا کاچینی و معاصرش جامبولونیا، که ممکن است دلیل آسپتی برای نقل مکان به آنجا در سال ۱۶۰۴ و تکمیل نقش برجسته برنزی *مرگ سنت لارنس* باشد که اکنون در کلیسای فلورانسی سانتا ترینیتا در فلورانس قرار دارد. او در توسکانی شکوفا شد و در پیزا درگذشت، اگرچه تا زمانی که اطلاعات بیشتری در مورد آثار اکنون گمشده او در آنجا، به ویژه هشت اثر اسطوره‌ای، کشف نشود، تجزیه و تحلیل کامل او به عنوان یک هنرمند غیرممکن است.

## زندگی و آثار
### اوایل زندگی
خانواده مادرش هنرمندان دیگری را نیز تربیت کرده بودند - ملقب به «لیزارو»، پدرش گویدو مینیو در ریخته‌گری برنز تخصص داشت و برادرش تیزیانو مینیو مجسمه‌ساز و گچ‌بر مشهوری بود. آسپتی احتمالاً در کارگاه خانوادگی آموزش دیده بود و ممکن است دستیار کارگاه جیرولامو کامپانیا، دیگر مجسمه‌ساز بزرگ فعال در ونیز در اواخر قرن شانزدهم، بوده باشد. ارتباطات خانوادگی او قطعاً به آسپتی اجازه داد تا در سال ۱۵۷۷ به خانواده جووانی گریمانی در ونیز بپیوندد و در نهایت شانزده سال را در آنجا بگذراند.

گریمانی، پاتریارک آکویلیا، از خانواده‌ای که سه دوج (فرزند دوک) را به دنیا آورده بود، همچنین حامی اصلی هنرمندان معاصر بود و کاخ او میزبان یکی از مجموعه‌های بزرگ و ارزشمند آثار باستانی ایتالیا در خارج از رم بود که جاذبهٔ مهمی برای بازدیدکنندگان ونیز محسوب می‌شد. خدمت طولانی آسپتی برخلاف سفارش‌های مکرر سایر هنرمندان در ونیز در آن زمان بود و او را تقریباً به یک هنرمند درباری تبدیل کرده بود. خانوادهٔ پاتریارک از هنر منریسم ایتالیایی حمایت می‌کردند و کاخ آنها در نزدیکی سانتا ماریا فورموسا شامل آثار گچبری جیووانی دا اودین، فدریکو زوکاری و فرانچسکو سالویاتی بود. گذراندن دوران جوانی‌اش در محیط غنی و زیبای مجموعه، از جمله زمانی که صرف مرمت برخی از آثار باستانی کرد، تأثیر خود را گذاشت و در آثار پختهٔ او دیده می‌شود.

اولین آثار شناخته‌شدهٔ او دو نقش برجسته‌ی متوسط از سنت مارک و سنت تئودور در «پیترا ویوا» برای پل «جدید» ریالتو و *مجسمهٔ غول‌پیکر* مرمریِ ناشیانه‌ای است که در جایی که اکنون ورودی لیبریا مارسیانا است، قرار گرفته است، که هیچ‌کدام از آن‌ها به ظرافت آثار بعدی او مربوط نمی‌شوند. آتلانتیس‌ها از یک نقش برجسته ( پشتیبانی می‌کنند) بالای شومینه در سالن آنتی‌کالجیوِ کاخ دوکاله اثر کامپانیا، برای مدتی به اشتباه به آسپتی نسبت داده می‌شد، که در واقع خودِ نقش برجسته کوره ولکان را ساخته بود. اولین برنزهای باقی‌مانده از او، پیکره‌های تمثیلی در اندازه واقعی از تمپرانس و جاستیس در کلیسای گریمانی در سن فرانچسکو دلا ویگنا هستند. آنها قبل از ۲۸ نوامبر ۱۵۹۲، تاریخی که پاتریارک از یک متمم در وصیت‌نامه خود برای سفارش به هنرمند برای تکمیل آنها استفاده کرد، انجام شدند. او همچنین به آسپتی دستور داد تا پیکره‌های موسی و سنت پولس را برای همان کلیسا اجرا کند، همان‌طور که بعداً مورد بحث قرار خواهد گرفت. آسپتی حدود سال ۱۵۹۲ توسط لئاندرو باسانو نقاشی شد، اثری که اکنون در مجموعه سلطنتی بریتانیا نگهداری می‌شود.

### پادوا
به لطف حمایت گریمانی، شهرت آسپتی به سرعت در پادوا گسترش یافت و در اوایل دهه ۱۵۹۰ او نقش برجسته‌های برنزی از *سنت دانیال که توسط اسب کشیده می‌شود* و *شهادت سنت دانیال را* برای کلیسای جامع آن، احتمالاً برای محرابی برای آن قدیس در سردابه، ساخت. احتمالاً ریخته‌گری اصلی اکنون در موزه هنر متروپولیتن است که بعداً با ریخته‌گری دیگری جایگزین شد، که دومی هنوز در موزه هنرهای مذهبی اسقف‌نشین پادوا قرار دارد و احتمالاً در قرن نوزدهم تولید شده است.

رویکرد آسپتی عمیقاً تصویری بود و استعداد واقعی او را در مجسمه‌سازی نقش برجسته نشان می‌داد. او و عمویش از معدود مجسمه‌سازان ونیزی بودند که به تکنیک‌های فلورانسی برای تولید نقش برجسته‌ها علاقه‌مند بودند (که با استیاچیاتوی دوناتلی شروع می‌شد، که در پادوا چنین بود) و پیکره‌های او از نقش برجسته‌های کم ارتفاع تا مجسمه‌های تقریباً کاملاً گرد متغیر بود. در واقع، او آنقدر از انتظارات سفارش‌دهنده‌اش فراتر رفت که دستمزدش دو برابر شد. در دو صحنه، او از طریق احساسات، حالت‌ها و بافت‌های متنوعی که بین پس‌زمینه‌های معماری آجری و سنگی، گوشت برهنه، چرم و زره متغیر بود، غنای فضایی ایجاد کرد. دامنه احساسی در *شهادت* از جلادی که بدن برهنه و رقت‌انگیز قدیس را میخکوب می‌کند تا سربازان بی‌تفاوت در سمت راست و بهت مردان در سمت چپ امتداد دارد. این اثر حتی صدا را نیز تداعی می‌کند، مانند سگی که پارس می‌کند و اسبی که در نزدیکی مردی که شیپور شکار می‌نوازد، شیهه می‌کشد و بلند می‌شود، همان‌طور که در *کشیده شده است*. پیکره‌های کشیده، باریک و پویا با معیارهای زیبایی فیزیکی مطابقت دارند و دانش هنرمند را از شیوه‌گرایی معاصر و همچنین هنر هلنیستی منعکس می‌کنند. استفاده گسترده از قلم‌زنی، حکاکی فرورفته، علامت‌های آتش و سایر تکنیک‌ها، الگویی را در کل سطح بازتولید می‌کند و عشق او به جلوه‌های تصویری و رنگی را گواهی می‌دهد. این آثار و *تابلوی بشارت* (موسسه هنر شیکاگو؛ اوایل ۱۵۸۰) اولین جانشینان شایستهٔ نقش‌برجسته‌های برنزی یاکوپو سانسووینو برای کلیسای جامع سنت مارک در ونیز هستند.

پس از موفقیت چشمگیر این دو اثر، در ۶ نوامبر ۱۵۹۳، آسپتی سفارش بسیار پرسود و معتبری برای یک محراب مرمری جدید برای کلیسای سنت آنتونیو در کلیسای سنت آنتونی پادوا دریافت کرد که قرار بود با مجسمه‌های برنزی سه قدیس فرانسیسکن (آنتونی پادوا، سنت بوناونتورا و لویی تولوز)، چهار فضیلت اصلی ایمان، نیکوکاری، اعتدال و بردباری یا امید و چهار فرشته شمع به دست تزئین شود (فضایل در سال ۱۵۹۷ در گروه کر روی نرده محراب بلند قرار گرفتند). این سومین و بزرگ‌ترین مجموعه یادبود اختصاص داده شده به سنت آنتونی پس از محراب بلند دوناتلو (که در سال ۱۴۵۳ تکمیل شد) و مجسمه‌های برنزی و نقش برجسته‌های مرمری که دیوارهای جانبی کلیسای سنت آنتونیو را تزئین می‌کردند، بود. مجسمه‌های سه قدیس فرانسیسکن نمونه‌ای از آسپتی نبودند، بلکه از دوناتلو تقلید می‌کردند. زنان محاسن در اندازه نصف اندازه واقعی، با سرهای کوچک، بدن‌های کشیده و پارچه‌های زیبا به تصویر کشیده می‌شدند، که بیشتر شبیه سبک آسپتی در آن زمان بود.

### کارهای بعدی در ونتو
آسپتی این اثر محرابی را حدود ۳۰ دسامبر ۱۵۹۵ تکمیل کرد، در این تاریخ، جووانی آنتونیو مینلی د باردی به او مأموریت داد تا پیکره‌ای از مسیح را برای حوض کلیسا در راهروی شبستان شمال غربی بسازد که در ۸ مه ۱۵۹۹ تکمیل شد. نیم‌تنه‌های برنزی سباستیانو ونیه، آگوستینو بارباریگو (فاتحان نبرد لپانتو در سال ۱۵۷۱) و مارکانتونیو براگادین (مدافع فاماگوستا و کشته شده در همان سال لپانتو)، که همگی در کاخ دوک ونیز قرار دارند، به نظر می‌رسد که همگی در سال‌های ۱۵۹۶–۱۵۹۹ مدل‌سازی و ریخته‌گری شده‌اند. همین تاریخ به پیکره‌های سنت پل و موسی برای طاقچه‌های پالادیویی در نمای سان فرانچسکو دلا ویگنا اختصاص داده شده است، جایی که آنها هنوز هم باقی مانده‌اند. تعداد کمی از نماهای کلیساهای ونیز تکمیل شده‌اند و تعداد کمتری دارای مجسمه‌های نما هستند، به خصوص قبل از سال ۱۶۰۰، که موسی و سنت پاول از اولین مجسمه‌های برنزی در نمای یک کلیسای ونیزی هستند، جنس تیره آنها با پس‌زمینه مرمر سفید در تضاد است. پس از اتمام این پروژه‌ها، آسپتی اولین سفر شناخته شده خود را فراتر از ونتو انجام داد. گزارش شده است که او در اکتبر ۱۵۹۹ در کارارا بوده است، اما در سال ۱۶۰۲ یا قبل از آن به ونیز بازگشته است.

### توسکانی (۱۶۰۴ به بعد)
آسپتی مدتی پس از ۳ ژوئیه ۱۶۰۴ برای همیشه ونیز را ترک کرد تا آنتونیو گریمانی، برادرزاده جیووانی گریمانی و اسقف تورچلو، را به پیزا همراهی کند، پس از آنکه دومی به عنوان سفیر توسکانی منصوب شد، که گواهی بر پیوندهای قوی آسپتی با خانواده گریمانی است. این سال‌های پایانی زندگی آسپتی در خانه کنت کامیلو برزیگلی در پیزا بسیار پربار بود، که در طی آن او دو صلیب برنزی، یک نقش برجسته برنزی که همسر دوم برزیگلی، لوئیزا پاگانلی، هشت نقش برجسته برنزی از صحنه‌های اساطیری، یک قطعه نقره‌ای که مسیح را در ستون با دو شلاق‌زن نشان می‌دهد (که در وصیت‌نامه آسپتی به کلیسای سنت آنتونی در پادوا باقی مانده است)، یک *هرکول و آنتائوس* مرمری، یک *آدونیس* مرمری و یک *لدای خفته را* خلق کرد، که البته هیچ‌یک از این آثار باقی نمانده‌اند.

تنها مجسمه باقی‌مانده از دوران اقامت آسپتی در پیزا، *«شهادت سنت لورنس»* است، یک نقش برجسته برنزی که به سفارش سناتور لورنزو اوسیمباردی (۱۵۴۷–۱۶۳۶)، عموی برزیگلی، ساخته شده است. اگرچه در طول تاریخ، این مجسمه، نمای جلویی محراب کلیسای اوسیمباردی در گوشه شمال غربی شبستان سانتا ترینیتا، فلورانس را تشکیل داده است، اما یک منبع قرن هفدهمی بیان می‌کند که اوسیمباردی آن را «برای مکان دیگری» (احتمالاً کلیسای سن پیترو) سفارش داده بود. ممکن است تا حدودی این موضوع حقیقت داشته باشد، زیرا این اثر تنها عنصر تزئینی در کلیسای کوچک است که به سنت پیتر و فرقه او مربوط نمی‌شود. با این حال، می‌توان فرض کرد که اگر آسپتی به اندازه کافی زنده می‌ماند، بقیه مجسمه‌های کلیسا را به پایان می‌رساند، زیرا آنها پس از مرگ او توسط شاگردش فلیس پالما تولید شده‌اند - یک صلیب برنزی اثر پالما بر فراز محراب ممکن است از طرحی از آسپتی الهام گرفته شده باشد.

*«شهادت»* احساسی عمیق‌تر از دو نقش برجسته ساخته شده برای کلیسای پادوا را نشان می‌دهد، زیرا کمتر نمایشی و بیشتر تصویری است. این اثر به خوبی با شعر معاصر ضد اصلاحات هماهنگ است، به ویژه در تصویرسازی سرسخت و بی‌حرکت لارنس در مرکز اثر، که حتی در حالی که روی گریدرون، ابزار شهادتش، قرار گرفته است، به صورت مورب به سمت آسمان نگاه می‌کند. پیکره‌ها و حروف بسیار تنومندتر و عضلانی‌تر از آثار جوان‌تر آسپتی هستند، همان‌طور که به ویژه در پیکره فوق‌العاده‌ای که در جلوی گروه مجسمه‌سازان اصلی جمع شده است، دیده می‌شود و تسلطی را که او در به تصویر کشیدن برهنگی به دست آورده بود، نشان می‌دهد. این اثر در سال ۱۶۰۵ به خوبی در یک طرح تزئینی جدید برای کلیسای کوچک اوسیمباردی توسط لودوویکو سیگولی ادغام شد.

آسپتی در ۲۷ ژوئیه ۱۶۰۶ (یا ۱۶۰۷ طبق تقویم پیزایی که در تقویم مدرن از ۲۵ مارس شروع می‌شد) متمم وصیت‌نامه خود را اضافه کرد. بنا به درخواست خودش، او در صومعه‌های سانتا ماریا دل کارمینه در پیزا به خاک سپرده شد و برزیگلی هزینه مراسم تشییع جنازه را پرداخت کرد - یک نیم‌تنه از آسپتی که در سال ۱۶۰۶ توسط پالما ساخته شده و یک کتیبه که هر دو هنوز در محل باقی مانده‌اند. او که مجرد و بدون فرزند بود، برادرزاده‌ای را وارث خود قرار داد.

## منابع

## پیوند به بیرون
* مجسمه‌سازی و فلزکاری اروپایی، کاتالوگ مجموعه‌ای از کتابخانه‌های موزه هنر متروپولیتن (کاملاً آنلاین و به صورت PDF در دسترس است)، که شامل مطالبی در مورد آسپتی است (به فهرست مراجعه کنید)
رده:مجسمه‌سازان سده ۱۷ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:درگذشتگان ۱۶۰۶ (میلادی)
رده:زادگان دهه ۱۵۵۰ (میلادی)
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:مجسمه‌سازان دوره رنسانس اهل ایتالیا
رده:مجسمه‌سازان سده ۱۶ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:مجسمه‌سازان مرد اهل ایتالیا