ماهارلیکا

***مهارلیکا*** (بایبایین پیش از ویراما: به معنی آزادمرد یا آزاد شده) طبقه جنگجوی فئودال در جامعه باستانی تاگالوگ در لوزون، فیلیپین بودند. آنها به طبقه اشراف پایین‌تر، مشابه *تیماوا* در مردم ویسایا، تعلق داشتند. با این حال، در فیلیپینی مدرن، این کلمه به اشراف یا اشراف سلطنتی اشاره دارد، که در واقع به طبقه موروثی *ماگینو* محدود می‌شد.

## نمای کلی
راست|بندانگشتی|افراد تاگالوگ از مجموعه قوانین بوکسورها .
*ماهارلیکاها* طبقه‌ای نظامی از مردان آزاد بودند. مانند *تیماواها*، آنها نیز خراجگزاران آزاد *داتوهای* خود بودند که از مالیات و خراج معاف بودند، اما ملزم به ارائه خدمات نظامی بودند. در زمان جنگ، *ماهارلیکاها* موظف بودند سلاح‌ها را با هزینه خود تهیه و آماده کنند و در هر کجا و هر زمان که ممکن بود، در ازای سهمی از غنایم جنگی (*گانیما*) به احضار *داتو* پاسخ دهند. آنها به عنوان همرزم در نبردها با حاکم خود همراه می‌شدند و همیشه سهمی به آنها داده می‌شد. ۱/۵ غنایم به جینوها و ۴/۵ آن بین ماهارلیکان‌هایی که در جنگ شرکت کرده بودند، تقسیم می‌شد که آنها نیز به نوبه خود سهم خود را بین جنگجویان خود تقسیم می‌کردند. *ماهارلیکاها* همچنین ممکن است گاهی موظف به کار در زمین‌های *داتو* و کمک به پروژه‌ها و سایر رویدادهای جامعه باشند.

با این حال، برخلاف *تیماوا*، *مهارلیکاها* نسبت به اشراف *تیماوا* در ویسایا، گرایش نظامی بیشتری داشتند. در حالی که *مهارلیکاها* می‌توانستند مانند *تیماواها*، وفاداری خود را با ازدواج یا مهاجرت تغییر دهند، موظف بودند به افتخار *پادشاه* فعلی خود جشنی برگزار کنند و مبلغی بین شش تا هجده سکه طلا بپردازند تا بتوانند از تعهدات خود رهایی یابند. در مقابل، *تیماواها* آزاد بودند که در هر زمانی وفاداری خود را تغییر دهند، همان‌طور که در اقدام راجه هومابون پس از ورود فردیناند ماژلان نشان داده شد. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (نوامبر ۲۰۱۳)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D;

اولین بار این *اصطلاح* در کتاب «متن بوکسر کدکس» به معنای «آزادمرد» ذکر شده است. تنها روایت معاصر دیگر از طبقه *ماهارلیکا* توسط راهب فرانسیسکن، خوان د پلاسنسیا، در قرن شانزدهم میلادی ارائه شده است. او آنها را از طبقه اشراف موروثی تاگالوگ‌ها (طبقه *ماژینو*، که شامل *داتو* نیز می‌شد) متمایز می‌کرد. مورخ ویلیام هنری اسکات معتقد است که این طبقه از جنگجویان سطح بالایی سرچشمه گرفته است که با خون *ماژینو* ازدواج می‌کردند یا شاید بقایای طبقه اشراف یک خاندان فتح شده بودند. جنگجویان سطح بالای مشابه در سایر جوامع فیلیپین مانند باگوبو، هیگائونون سوگبوهانون و بوکیدون، مقام خود را به ارث نبردند، بلکه از طریق دلاوری رزمی به دست آوردند.

پس از فتح اسپانیا، اسپانیایی‌ها نام ماهارلیکا را به *هیدالگوس* (یا *لیبرس*) ترجمه کردند.

## ریشه‌شناسی
اصطلاح *ماهارلیکا (maharlika)* وام‌واژه‌ای از زبان سانسکریت *ماهاردیکا* (महर्द्धिक) است، عنوانی به معنای «مرد ثروتمند، دانش یا توانایی». برخلاف تعاریف مدرن، این اصطلاح به طبقه حاکم اشاره نداشت، بلکه به طبقه جنگجو (که اشراف کوچک بودند) از مردم تاگالوگ اشاره داشت که مستقیماً معادل *تیماوای* ویسایایی است. مانند *تیماوا*، این اصطلاح نیز در هر دو زبان فیلیپینی و مالایی به معنای «مرد آزاد» یا «برده آزاد شده» است.

در برخی از زبان‌های هندومالایی، و همچنین زبان‌های مناطق مسلمان‌نشین فیلیپین، واژه‌های هم‌ریشه ''مردیکا''، ''مردکا'' ''، مردهکا'' و ''مردیکا'' به معنای «آزادی» یا «آزادگان» (در مقابل بندگی) هستند. اصطلاح مالایی *ماندولیکا* نیز به معنای «فرماندار» بود.

مردیکاها (که به صورت مردیکا یا مردیکا نیز نوشته می‌شوند) که نامشان از همین ریشه گرفته شده است، ساکنان بومی کاتولیک جزایر آمبون، ترناته و تیدور از جزایر مولوکا در اندونزی امروزی بودند که در طول اشغال این جزایر توسط مبلغان یسوعی توسط پرتغالی‌ها و اسپانیایی‌ها به دین مسیحیت گرویدند. اکثر آنها هنگامی که امپراتوری هلند در سال ۱۶۰۵ آمبون را فتح کرد، به بردگی گرفته شدند یا به باتاویا (جاکارتا امروزی) و جاوا تبعید شدند. بومیان کاتولیک باقی مانده در ترناته و تیدور در سال ۱۶۶۳ توسط اسپانیایی‌ها در جوامع ترناته و تانزا، کاویت، مانیل اسکان داده شدند، زمانی که اسپانیایی‌ها این جزایر را به دلیل تهدید به تهاجم توسط سلطان‌نشین‌های مسلمان متحد هلند تخلیه کردند.

نام قوم ماردیکِر در باتاویا نیز از همین ریشه گرفته شده است و به بردگان و خدمتکاران آزاد شده تحت حکومت هلند اشاره داشت که عمدتاً از گواهای کاتولیک پرتغالی زبان، مردیکاهای مولوکایی و فیلیپینی‌ها (پاپانجرها) تشکیل شده بودند که توسط مهاجمان مورو اسیر شده بودند.

## کاربرد مدرن
### استفاده به عنوان تبلیغات در دوران رژیم مارکوس
در دوران «جنبش جامعه جدید» (کیلوسانگ باگونگ لیپونان) در فیلیپین، رئیس‌جمهور فردیناند مارکوس از کلمه *ماهارلیکا* برای ترویج دیدگاهی اقتدارگرایانه از ملی‌گرایی فیلیپینی در دوران حکومت نظامی استفاده کرد و ادعا کرد که این کلمه به اشراف باستانی فیلیپین اشاره دارد و شامل پادشاهان و شاهزادگان جامعه باستانی فیلیپین می‌شود. مارکوس در تبدیل «ماهارلیکا» به نامی مد روز برای خیابان‌ها، عمارت‌ها، تالارهای ضیافت، روستاها و سازمان‌های فرهنگی تأثیرگذار بود. خود مارکوس از این کلمه برای نامگذاری یک بزرگراه، یک شرکت پخش و بخش پذیرش کاخ مالاکانانگ استفاده کرد.

استفاده مارکوس از این کلمه در طول جنگ جهانی دوم آغاز شد. مارکوس ادعا کرد که او فرماندهی گروهی از چریک‌ها به نام واحد ماهارلیکا را بر عهده داشته است. مارکوس همچنین از *ماهارلیکا* به عنوان *[[نام جنگی|لقب جنگی]]* خود استفاده می‌کرد و خود را به عنوان مدال‌آورترین سرباز چریکی فیلیپینی ضد ژاپنی در طول جنگ جهانی دوم به تصویر می‌کشید. در سال‌های قبل از دوره حکومت نظامی در فیلیپین، مارکوس فیلمی با عنوان *ماهارلیکا* را سفارش داد تا بر اساس «شاهکارهای جنگی» خود بسازد. با این حال، منتقد ارنی ام. هیزون از *[[مانیلا استاندارد]]* خاطرنشان کرد که این فیلم در واقع هیچ‌یک از جزئیات شاهکارهای ادعایی مارکوس در طول جنگ جهانی دوم را به تصویر نمی‌کشد، بلکه در عوض یک «فیلم جنگی هالیوودی معمولی با بازیگران درجه سه» است.

نوع بعدی این فریبکاری که با تحریف تاریخی مارکوس مرتبط است، به دروغ ادعا می‌کند که کل مجمع‌الجزایر فیلیپین زمانی یک «پادشاهی ماهارلیکا» بوده است و ثروت شخصی ادعایی مارکوس به این دلیل به دست آمده است که خانواده سلطنتی این پادشاهی، مارکوس را در روزهای پس از جنگ جهانی دوم به عنوان وکیل خود استخدام کرده و در ازای خدمات حقوقی‌اش «۱۹۲ هزار تن طلا» به او پرداخت کرده‌اند.

### استفاده به عنوان نام جدید برای فیلیپین
سناتور ادی ایلارده اولین کسی بود که در سال ۱۹۷۸ پیشنهاد تغییر نام فیلیپین به «ماهارلیکا» را مطرح کرد و دلیل آن را لزوم احترام به میراث باستانی این کشور قبل از اشغال توسط اسپانیایی‌ها و آمریکایی‌ها عنوان کرد. فردیناند مارکوس طرفدار تغییر نام فیلیپین به «ماهارلیکا» بود و آن را به معنای «نجابت» و نمادی از ملی‌گرایی می‌دانست. در سال ۲۰۱۹، رئیس‌جمهور رودریگو دوترته این ایده را تکرار کرد و معتقد بود که این نام «بیشتر به معنای آرامش و صلح» است.

### کاربرد در فرهنگ عامه
استفاده مدرن از *ماهارلیکا* در موسیقی اصلی فیلیپینی (OPM) ادامه دارد، به ویژه در اشعار "آکو آی فیلیپینی"، آهنگی که به سفارش بانوی اول فردیناند مارکوس، ایملدا مارکوس، ساخته شده است. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (مه ۲۰۲۴)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D;

کلمه *آکو آی فیلیپینی* توسط لیگ بسکتبال نیمه حرفه ای لیگ بسکتبال ماهارلیکا پیلیپینا و باشگاه فوتبال باشگاه فوتبال مهارلیکا مانیل لیگ فوتبال فیلیپین استفاده می‌شود. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (مه ۲۰۲۴)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D;

## منابع

## پیوند به بیرون
* 
رده:اشراف اهل فیلیپین
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده