open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
گارگین یکم خاچادوریان

bishop

**گارگین یکم خاچادوریان کنستانتینوپل** (؛ ؛ زاده  – درگذشته ) پاتریارک ارمنی‌تبار اهل ترکیه بود. که از تاریخ ۱۹۵۱ تا تاریخ ۱۹۶۱ سمت پاتریارک ارمنیان کنستانتینوپل را برعهده داشت.

## زندگی‌نامه
وی در ۶ نوامبر ۱۸۸۰ در ترابزون به دنیا آمد . . وی در ۲۲ ژوئیهٔ ۱۹۶۱ در سن ۸۰ سالگی در استانبول درگذشت و در آرامستان ارامنه شیشلی به خاک سپرده شد.

## نگارخانه



## یادداشت

## جستارهای وابسته
* فهرست ارمنی‌های اهل عثمانی

## منابع

* 

*  
* 
* 
* 
* 

رده:ارمنیان اهل عثمانی
رده:اسقفان ارتدکس مشرقی سده ۲۰ (میلادی)
رده:اهالی ترابزون
رده:پاتریارک‌های ارمنی کنستانتینوپل
رده:خاکسپاری‌ها در گورستان ارامنه شیشلی
رده:درگذشتگان ۱۹۶۱ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۸۰ (میلادی)
رده:مسیحیان ارتدکس مشرقی اهل ارمنستان
مسروپ یکم نارویان

**مسروپ یکم نارویان کنستانتینوپل** (؛ ؛ زاده  – درگذشته ) کشیش ارمنی‌تبار اهل امپراتوری عثمانی که از تاریخ ۱۹۲۷ تا تاریخ ۱۹۴۴ سمت پاتریارک ارمنیان کنستانتینوپل را برعهده داشت.

## زندگی‌نامه
وی در ۱۸۷۵ در کنستانتینوپل به دنیا آمد . . وی در ۳۰ مه ۱۹۴۴ در سن سالگی در استانبول درگذشت.

## نگارخانه



## یادداشت

## جستارهای وابسته
* فهرست ارمنی‌های اهل عثمانی

## منابع

* 

*  
* 
* 
* 
* 

رده:ارمنیان اهل عثمانی
رده:اسقفان ارتدکس مشرقی سده ۲۰ (میلادی)

رده:پاتریارک‌های ارمنی کنستانتینوپل
رده:درگذشتگان ۱۹۴۴ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۷۵ (میلادی)
رده:مسیحیان ارتدکس مشرقی اهل ارمنستان
رده:مسیحیان کلیسای حواری ارمنی
زاون یکم تر-یغیایان

**زاون یکم تر-یغیایان** (؛ ؛ زاده  – درگذشته ) کشیش ارمنی‌تبار اهل امپراتوری عثمانی که از تاریخ ۱۹۱۳ تا تاریخ ۱۹۲۲ سمت پاتریارک ارمنی کنستانتینوپل را برعهده داشت.

## زندگی‌نامه
وی در ۸ سپتامبر ۱۸۶۸ در موصل به دنیا آمد . . وی در انستیتو آموزشی ملکونیان  (۱۹۲۷–۱۹۲۶) فعالیت می‌کرد. وی در ۴ ژوئن ۱۹۴۷ در سن ۷۸ سالگی در بغداد درگذشت.

## نگارخانه



## یادداشت

## جستارهای وابسته
* فهرست ارمنی‌های اهل عثمانی

## منابع

* 

*  
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون

رده:ارمنیان اهل عثمانی
رده:ارمنیان اهل عراق
رده:اسقفان ارتدکس مشرقی سده ۲۰ (میلادی)
رده:اهالی موصل
رده:پاتریارک‌های ارمنی کنستانتینوپل
رده:درگذشتگان ۱۹۴۷ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۶۸ (میلادی)
رده:شاهدان نسل‌کشی ارمنی‌ها
رده:مسیحیان ارتدکس مشرقی اهل ارمنستان
رده:مسیحیان کلیسای حواری ارمنی
رده:بازماندگان نسل‌کشی ارمنی‌ها
هوهانس دوازدهم آرشارونی

**هوهانس دوازدهم آرشارونی** (؛ ؛ زاده – درگذشته ) کشیش اهل ارمنی‌تبار اهل امپراتوری عثمانی که از تاریخ ۱۹۱۱ تا تاریخ ۱۹۱۳ سمت پاتریارک ارمنی کنستانتینوپل را برعهده داشت.

## زندگی‌نامه
وی در ۱۸۵۴ در کنستانتینوپل به دنیا آمد و از دبیرستان گالاتاسرای فارغ‌التحصیل گشت. . وی در ۲۱ ژانویهٔ ۱۹۲۹ در سن ۷۵ سالگی در کنستانتینوپل درگذشت و در گورستان ارامنه شیشلی به خاک سپرده شد.

## نگارخانه



## یادداشت

## جستارهای وابسته
* فهرست ارمنی‌های اهل عثمانی

## منابع

* 

*  
* 
* 
* 
* 
* https://www.findagrave.com/memorial/127756729/hovhannes_xii-arsharuni

رده:ارمنیان اهل عثمانی
رده:اسقفان اعظم ارتدکس مشرقی سده ۲۰ (میلادی)
رده:اهالی قسطنطنیه
رده:پاتریارک‌های ارمنی کنستانتینوپل
رده:خاک‌سپاری‌ها در گورستان ارامنه شیشلی
رده:دانش‌آموختگان در دبیرستان گالاتاسرای
رده:درگذشتگان ۱۹۲۹ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۵۴ (میلادی)
رده:مسیحیان ارتدکس مشرقی اهل ارمنستان
رده:مسیحیان کلیسای حواری ارمنی
ماقاکیا اورمانیان

**ماقاکیا اورمانیان** (؛ ؛ زاده – درگذشته ) کشیش، مورخ، لغت‌شناسی و روزنامه‌نگاری اعتقادی ارمنی‌تبار اهل امپراتوری عثمانی که از تاریخ ۶ نوامبر ۱۸۹۶ تا تاریخ ۱۹۰۸ سمت پاتریارک ارمنی کنستانتینوپل را برعهده داشت.

## زندگی‌نامه
وی در  در کنستانتینوپل به دنیا آمد . سرارپی تر-نرسسیان خواهرزاده وی بود. آرشاک تر-ملیکیان شاگرد وی بود.  وی در  در سن ۷۷ سالگی در کنستانتینوپل درگذشت و آرامستان ارامنه شیشلی به خاک سپرده شد.

## نگارخانه



## یادداشت

## جستارهای وابسته
* فهرست ارمنی‌های اهل عثمانی
* فهرست تاریخ‌نگاران ارمنی

## منابع

* 

*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 

رده:ارمنیان اهل عثمانی
رده:اسقفان ارتدکس مشرقی سده ۱۹ (میلادی)

رده:پاتریارک‌های ارمنی کنستانتینوپل
رده:خاک‌سپاری‌ها در گورستان ارامنه شیشلی
رده:درگذشتگان ۱۹۱۸ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۴۱ (میلادی)
رئیس ستاد کل نیروهای مسلح عراق

**رئیس ستاد کل نیروهای مسلح عراق** () ارشدترین جایگاه در نیروهای مسلح عراق است، که توسط نخست وزیر عراق در جایگاه فرمانده کل قوا، منصوب می‌شود. این سمت نخستین بار در سال ۱۹۲۱ تعریف شد و نخستین رئیس ستاد کل، نوری سعید بود. از ۸ ژوئن ۲۰۲۰ ارتشبد عبدالامیر یارالله ریاست ستاد کل نیروهای مسلح عراق را برعهده دارد.

## منابع

* 

رده:فرماندهان ستاد ارتش
رده:فرماندهان نظامی اهل عراق
رده:نیروی نظامی عراق
رده:رئیسان ستاد دفاع
عبدالامیر یارالله

**عبدالامیر یارالله** (؛ زادهٔ ) ارتشبد نیروی زمینی عراق است، که هم‌اکنون به‌عنوان رئیس ستاد کل نیروهای مسلح عراق فعالیت می‌کند. وی فعالیت نظامی را در سال ۱۹۸۴ و در خلال جنگ ایران و عراق آغاز کرد. او پیش‌تر فرمانده نیروی زمینی عراق بود.

## منابع

* 

رده:افراد زنده
رده:زادگان ۱۹۶۴ (میلادی)
رده:ژنرال‌های اهل عراق
رده:نظامیان اهل عراق در جنگ ایران و عراق
جام قهرمانان کونکاکاف ۲۰۰۶

**جام** **قهرمانان کونکاکاف ۲۰۰۶** چهل و یکمین دوره مسابقات بین‌المللی فوتبال باشگاهی سالانه جام قهرمانان کونکاکاف بود که در منطقه کونکاکاف (آمریکای شمالی، آمریکای مرکزی و دریای کارائیب) برگزار شد. این مسابقات همچنین یک رویداد مقدماتی برای جام باشگاه‌های جهان ۲۰۰۶ بود.

این مسابقات با دو فینال بین تیم‌های مکزیکی آمریکا و تولوکا به پایان رسید. بازی رفت در ورزشگاه نمسیو دیس در تولوکا، مکزیک در ۱۲ آوریل ۲۰۰۶ برگزار شد و با تساوی ۰–۰ به پایان رسید. بازی برگشت در ورزشگاه آزتکا در مکزیکوسیتی در ۱۹ آوریل ۲۰۰۶ برگزار شد و با گلزنی آمریکا در وقت اضافه برای پیروزی ۲–۱ به پایان رسید، بنابراین تیم مکزیکی به پنجمین جام کونکاکاف خود دست یافت. با این پیروزی، آمریکا به جام باشگاه‌های جهان ۲۰۰۶ که در ژاپن برگزار شد، راه یافت.

## تیم‌های راه یافته

### منطقه آمریکای شمالی

*  آمریکا – قهرمان فصل آغازین ۲۰۰۵
*  تولوکا – قهرمان فصل پایانی ۲۰۰۵
*  لس آنجلس گلکسی – قهرمان جام ام‌ال‌اس ۲۰۰۵
*  نیوانگلند رولوشن – قهرمان کنفرانس شرق ۲۰۰۵

### منطقه آمریکای مرکزی

*  آلاخولنسه – قهرمان جام اینترکلوب ۲۰۰۵
*  المپیا – نایب قهرمان جام اینترکلوب ۲۰۰۵
*  ساپریسا – تیم سوم جام اینترکلوب ۲۰۰۵

### منطقه کارائیب

*  پورتمور یونایتد – قهرمان جام باشگاه‌های کارائیب ۲۰۰۵

## نمودار

## یک‌چهارم نهایی

----
----
----

## نیمه نهایی

----

## فینال

----

## منابع
ژیان‌مرغ کوتوله گوش‌دار

**ژیان‌مرغ کوتوله گوش‌دار**  گونه‌ای از پرندگان تیرهٔ ژیان‌مرغان است که در آرژانتین، برزیل و پاراگوئه یافت می‌شود.

## منابع

رده:پرندگان توصیف‌شده در ۱۸۱۸ (میلادی)
رده:پرندگان جنگل اطلس
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
ژیان‌مرغ کوتوله دم‌کوتاه

**ژیان‌مرغ کوتوله دم‌کوتاه**  گونه‌ای از پرندگان تیرهٔ ژیان‌مرغان (Tyrannidae) است که در ترینیداد و در همهٔ کشورهای آمریکای جنوبی به جز آرژانتین، شیلی، پاراگوئه و اروگوئه یافت می‌شود.

## منابع

رده:پرندگان برزیل
رده:پرندگان ترینیداد و توباگو
رده:پرندگان توصیف‌شده در ۱۸۳۷ (میلادی)
رده:پرندگان حوزه آبریز رود آمازون
رده:پرندگان کلمبیا
رده:پرندگان منطقه گویان
رده:پرندگان ونزوئلا
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
ژیان‌مرغ کوتوله شکم‌سفید

**ژیان‌مرغ کوتوله شکم‌سفید** یا **ژیان‌مرغ کوتوله سینه‌سفید**  گونه‌ای از پرندگان تیرهٔ ژیان‌مرغان است که در بولیوی، اکوادور و پرو یافت می‌شود.

## منابع

رده:پرندگان توصیف‌شده در ۱۸۹۴ (میلادی)
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
ژیان‌مرغ کوتوله کلاه‌سیاه

**ژیان‌مرغ کوتوله کلاه‌سیاه**  گونه‌ای از پرندگان تیرهٔ ژیان‌مرغان (Tyrannidae) است که در کلمبیا، کاستاریکا، اکوادور و پاناما یافت می‌شود.

## منابع

رده:پرندگان پاناما
رده:پرندگان توصیف‌شده در ۱۸۷۵ (میلادی)
رده:پرندگان تومبس-چوکو-ماگدالنا
رده:پرندگان کاستاریکا
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
کفه‌ها و استخرهای شور

[چپ|بندانگشتی|300پیکسل| [مانداب شور که کفه‌ها و استخرهای شور را در هنگام جزر، جزر بالا و پایین و مد بالا و بسیار بالا نشان می‌دهد.]]

**کفه‌ها و استخرهای شور**  فرورفتگی‌های نگهدارنده آب هستند که در داخل مانداب‌های شور و لب‌شور قرار دارند. استخرها تمایل دارند تا در طول ماه‌های تابستان بین جزر و مد آب را حفظ کنند، در حالی که کفه‌ها معمولاً این کار را نمی‌کنند. کفه‌های شور معمولاً زمانی آغاز می‌شوند که یک کفه از زباله‌های آلی (معروف به *wrack*) بر روی پوشش گیاهی موجود رسوب می‌کند و آن را از بین می‌برد. این یک پسرفت جزئی در پوشش گیاهی پیرامونی ایجاد می‌کند که آب را برای دوره‌های زمانی مختلف نگه می‌دارد. پس از چرخه‌های متوالی طغیان و تبخیر، کفه شوری بیشتری نسبت به حجم بزرگتر آب ایجاد می‌کند. این افزایش شوری، نوع گیاهان و جانوران را که می‌توانند در کفه رشد کنند، تعیین می‌کند. استخرهای شور نیز سازندهای ثانویه هستند، اگرچه سازوکار (های) دقیق تشکیل به خوبی شناخته نشده است. برخی پیش‌بینی کرده‌اند که در آینده به دلیل بالا آمدن سطح دریا، اندازه و فراوانی آنها افزایش خواهد یافت.

کفه‌های و استخرهای نمکی زیستگاه‌های بی‌نظیری هستند که توسط گونه‌های مختلف شورپسند، گیاهان اعماق دریا و موجودات دریایی مختلف در دهانه رودخانه چیره هستند.
[بندانگشتی|200پیکسل| مانداب شور نشان‌دهنده علف نرم ''Spartina alterniflora''، گونه غالب [گیاهان شورپسند|شورپسند در ناحیه میان‌کشندی و اگرت‌هاییی که در یک استخر کشندی تغذیه می‌کنند.]]
[راست|بندانگشتی|220x220پیکسل| مانداب شور که کفه‌ها و برکه‌های نمکی، ''spartina alternifolia'' و ''[نی (گیاه)|phragmites communis'' مهاجم را در پیش‌زمینه نشان می‌دهد.]]

## منابع

رده:آب
رده:پای‌رود
رده:تالاب‌ها
رده:جغرافیای ساحلی
رده:زمین‌چهرهای ساحلی و اقیانوسی
حمله ساسانیان به ارمنستان

**حمله ساسانیان به ارمنستان** یک کارزار نظامی بود که از سال ۶۰۳ تا ۶۱۰ میلادی رخ داد. در نتیجه یک کشمکش طولانی، ایرانیان سرانجام رومیان را شکست داده و ارمنستان را تصرف کردند.

## پیش‌زمینه
در نتیجه جنگ‌های پیشین (۵۷۲ تا ۵۹۱ میلادی)، ساسانیان بیشتر سرزمین‌های قفقاز را از دست داده و به سمت شرق عقب رانده شدند. با این حال، اقدامات بیزانس خزانه‌شان را خالی کرد و علاوه بر این، به دلیل قتل موریس و غصب قدرت توسط فوکاس، بحرانی در کشور آغاز شد. ارمنستان قرار بود در آغاز جنگ، صحنه اصلی عملیات نظامی شود، زیرا جغرافیای پیچیده و سیستم استحکامات قوی داشت، علاوه بر این، ایرانیان نیاز داشتند سرزمینی را که قبلاً توسط بیزانس اشغال شده بود، بازگردانند.

## حمله
در سال ۶۰۳ میلادی، ساسانیان با نیروهای بزرگی به قلمرو بیزانس حمله کردند، اولین نقطه شهر دارا بود که در سال ۶۰۵ میلادی سقوط کرد. فرمانده ایرانی ذوان وِه می‌خواست موفقیت خود را ادامه دهد، اما در نبرد الوارد شکست خورد. در همان زمان، فرمانده رومی ژرمنوس نیز در نتیجه یک درگیری ناموفق در نزدیکی شهر کنستانتین کشته شد. در سال ۶۰۵، ایرانیان توانستند با قتل‌عام اردوگاه اسیران، شکست قاطع دیگری را به رومیان وارد کنند. در چند سال بعد، هیچ‌یک از طرفین نتوانستند در این قلمرو جای پا پیدا کنند، تا اینکه سرانجام، ایرانیان دو شکست را در تئودوپولیس به رومیان وارد کردند و پس از مدتی، شهر را مجبور به تسلیم کردند. تا سال ۶۱۰، تمام ارمنستان توسط ساسانیان تسخیر شده بود. موفقیت آنها با این واقعیت همراه بود که بهترین فرمانده رومی، نارسس علیه فوکاس شورش کرد و از ایرانیان حمایت کرد.

## پیامد
تمام تلاش‌ها برای متوقف کردن ایرانیان بی‌فایده بود، آنها تنها زمانی متوقف شدند که به اوج معینی از فتوحات ممکن، واقع در نزدیکی کلسدون، که در چند مایلی قسطنطنیه قرار داشت، رسیدند. در آینده، بیزانس سعی کرد که به ایرانیان حمله کند، اما در نبرد انطاکیه در ۶۱۳ میلادی شکست سختی خورد و بار دیگر سرزمین‌هایش را از دست داد. اوضاع بیزانس تا دهه ۶۲۰، بهبود نیافت و آن‌ها قادر نبودند تا آنزمان ایرانیان را شکست دهند.

## منابع

### کتابشناسی
* 
* 
* 
* 

### یادداشت‌ها

رده:۶۰۳
رده:امپراتوری روم شرقی در دهه ۶۰۰ (میلادی)
رده:امپراتوری ساسانی در دهه ۶۰۰ (میلادی)
رده:درگیری‌های دهه ۶۰۰ (میلادی)
رده:نبردهای امپراتوری بیزانس
رده:نبردهای جنگ ایران و روم شرقی (۶۲۸–۶۰۲)
رده:نبردهای شاهنشاهی ساسانی
رده:۶۰۳ (میلادی)
مگس‌گیر جنگلی سولویی

**مگس‌گیر جنگلی سولویی**  گونه‌ای از پرندگان گنتجشک‌سان از تیرهٔ مگس‌گیرهای جهان قدیم (Muscicapidae) و بومی مجمع‌الجزایر سولو است. زیستگاه طبیعی آن جنگل‌های کوهستانی نمناک گرمسیری است. در حالی که هنوز توسط اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت ارزیابی نشده است، این گونه احتمالاً با نابودی زیستگاه تهدید می‌شود.

مگس‌گیر جنگلی سولویی در سال ۲۰۲۱ توسط کمیته بین‌المللی پرنده‌شناسان به عنوان گونه‌ای متمایز از مگس‌گیر جنگلی دم‌حنایی (*Cyornis rufocauda*) جدا شد.

## منابع

رده:پرندگان بومی فیلیپین
رده:پرندگان توصیف‌شده در ۱۸۹۴ (میلادی)
رده:مگس‌گیرهای آبی
تعامد (زبان های برنامه نویسی)

در زبان های برنامه نویسی تعامد به این معناست که عملیات های موجود در ان زبان  بدون اثر گذاری بر بخش های دیگر  تنها بتوانند یک چیز را تغییر دهند. این واژه بسیار در توصیف زبان های برنامه نویسی استفاده میشود.

متعامد بودن یک زبان به این معناست که برای نوشتن ساختار های زبان برای کنترل داده و منطق بتوان با مجموعه  کوچکی از ساختارهای پایه ای آن هم با تعداد هر چه کمتر روش  آنها را ترکیب نموده تا بتوان به مقصد رسید. این قابلیت زبان در رابطه با سادگی زبان هم  میباشد بگونه ای که هرچقدر زبان متعامد تر طراحی شود استثنا های موجود در زبان کمتر میباشد. این قابلیت باعث راحتی در یادگیری , خوانایی و نوشتن آن زبان میگردد. زمانی که میگوییم که ویژگی متعامد است به این معنی است که مفهوم ان مستقل از متن (متنی که در ان بکار رفته ) است و مهم ترین ویژگی های تقارن(شبیه بودن رفتار در محل های مختلف ) و سازگاری(ثبات در معنا و عملکرد) میباشد .(برای نمونه پوینتر یک مفموم متعامد است)

با یک مثال از IBM mainframe وVAX  میتوان این مفهوم را راحت تر درک کرد. IBM mainframe دو دستور متفاوت ولی در عمل یکسان برای جمع کردن محتوای یک رجیستر با سلولی از حافظه (یا با رجیستری دیگر)  دارد که در زیر نشان داده شده است:

```asm
A  R1,R2; 
AR R1,R2;
```

همانطور که در بالا مشاهده می کنید این دو عمل در نوشتار متفاوت ولی در عمل یکسان هستند(جمع کردن محتوای دو رجیستر و ذخیره کردن حاصل در رجیستر اول)

```asm
ADDL operand1, operand2
```


ولی کد بالا که برای VAX نوشته شده است کدی یکتا برای عمل جمع کردن می باشد و این یعنی عمل جمع کردن در VAX متعامد تر از IBM می باشد.

توضیح زیر که در  گزارش تجدید نظر شده زبان الگول 68 میباشد به توصیف طراحی متعامد پرداخته است:

تعداد مفاهیم اولیه که مستقل هستند کاهش یافته است از این جهت که زبان بتواند راحت تر توصیف , قابل یادگیری و پیاده سازی شود. از سمت دیگر در این مفاهیم از ویژگی متعامد بودن بهره برده شده تا قدرت بیانی زبان و در عین حال تلاش شده تا از  زائدات برای زبان جلوگیر شود.میتوان طراحی زبان سی را از جهت تعامد بررسی کرده , این زبان تا حدودی ناسازگاری دارد که یادگیری و استفاده ان برای کاربر سخت تر میشود که برای مثال میتوان:

* استراکچر(ولی آرایه نه!) میتواند از تابع بازگشت داده شود.
* یک آرایه در صورتی که در یک استراکچر بهره برده شود می تواند  از تابع بازگشت داده شود .
* اعضای یک استراکچر میتواند همه نوع داده ای باشد(مگر نوع تهی (void) یا استراکچر از همان نوع).
* اعضای آرایه میتواند همه نوعی باشد.
* هر نوع داده ای  میتواند بصورت با مقدار (passed by value) باشد(مگر آرایه ).

اگر چه در ابتدا مفهوم تعامد برای زبان های برنامه نویسی مطرح شد اما بعدا در طراحی API و رابط کاربری بعنوان یک ویژگی با ارزش یاد شد, بگونه ای که در آنجا نیز داشتن مجموعه عملیات های اولیه ای که تداخل نداشته باشد ارزشمند است و این باعث میشود تا توضیح پذیر تر شوند.

از طرفی دیگر باید یادآوری کرد که تعامد الزاما به سادگی کمک نمی کند (  برای مثال میتوان مقایسهIBM و VAX را در نظر گرفت ـ در اخر میتوان به دید که پردازشگر های معماری  RISC با اینکه نسبت به معماری  CISC   کم تر  متعامدند ولی موفق تر شده اند.

## منابع

رده:زبان‌های برنامه‌نویسی
مگس‌گیر جنگلی بانگایی

**مگس‌گیر جنگلی بانگایی**  گونه‌ای از پرندگان گنجشک‌سان از تیرهٔ مگس‌گیران جهان قدیم (Muscicapidae) است. این گونه بومی پِلِنگ در اندونزی است که زیستگاه طبیعی آن جنگل‌های جلگه‌ای نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری است.

## منابع

رده:پرندگان توصیف‌شده در ۱۹۵۲ (میلادی)
رده:پرندگان جزایر بانگای
رده:مگس‌گیرهای آبی
نبرد الوارد

**نبرد الوارد** نبردی بین ارتش بیزانس تحت فرماندهی ژرمانوس و ارتش ساسانی تحت فرماندهی ذوان وِه بود. ارتش بیزانس ارتش ساسانی را قاطعانه شکست داد و فرمانده آن‌ها را کشت.

در طول اولین حمله به بیزانس، پس از تسخیر دارا، ارتش ایران به فرماندهی ذوان وِه به ارمنستان بیزانس وارد شد. فرمانده بیزانس ژرمانوس به سمت موقعیت او پیشروی کرد و دو ارتش در الوارد (نزدیک ایروان) با هم روبرو شدند. نبردی سخت درگرفت که طی آن ارتش ایران شکست خورد و فرمانده آن‌ها کشته شد. به دلیل این نبرد، حمله ایران متوقف شد و ساسانیان تنها یک سال بعد توانستند به حمله خود ادامه دهند.

## منابع

### کتابشناسی
* 
* 

### یادداشت‌ها

رده:امپراتوری روم شرقی در دهه ۶۰۰ (میلادی)
رده:امپراتوری ساسانی در دهه ۶۰۰ (میلادی)
رده:درگیری‌های دهه ۶۰۰ (میلادی)
رده:نبردهای امپراتوری بیزانس
رده:نبردهای جنگ ایران و روم شرقی (۶۲۸–۶۰۲)
رده:نبردهای شاهنشاهی ساسانی
رده:۶۰۴ (میلادی)
نوک‌تخت زیتونی غربی

**نوک‌تخت زیتونی غربی**  گونه‌ای از پرندگان تیرهٔ ژیان‌مرغان است.

در بولیوی، برزیل، کلمبیا، اکوادور، پاناما، پرو و ونزوئلا یافت می‌شود. زیستگاه طبیعی آن جنگل‌های جلگه‌ای نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و باتلاق‌های نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری است.

## منابع

رده:پرندگان آمازون اکوادور
رده:پرندگان آمازون برزیل
رده:پرندگان آمازون بولیوی
رده:پرندگان آمازون پرو
رده:پرندگان آند ونزوئلا
رده:پرندگان پاناما
رده:پرندگان توصیف‌شده در ۱۸۵۸ (میلادی)
رده:پرندگان کلمبیا
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
مگس‌گیر تیره

**مگس‌گیر تیره**  یک پرنده گنجشک‌سان کوچک از تیرهٔ ژیان‌مرغان و تنها عضو از سردهٔ *Cnemotriccus* است که از کلمبیا و ونزوئلا از جنوب تا بولیوی، پاراگوئه و آرژانتین و در ترینیداد و توباگو زادآوری می‌کند. این مگس‌گیر در شمال و شرق آمریکای جنوبی، شامل سراسر حوضه آمازون و گویان همچنین همهٔ برزیل به‌جز منطقه مرزی دورتر جنوب شرقی با اروگوئه یافت می‌شود.

## منابع

رده:پرندگان برزیل
رده:پرندگان پاراگوئه
رده:پرندگان ترینیداد و توباگو
رده:پرندگان توصیف‌شده در ۱۸۳۱ (میلادی)
رده:پرندگان حوزه آبریز رود آمازون
رده:پرندگان کلمبیا
رده:پرندگان منطقه گویان
رده:پرندگان ونزوئلا
رده:ژیان‌مرغان
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
کوکوی سوزناک

**کوکوی سوزناک**  یک گونه از پرندگان وابسته به سردهٔ *Cacomantis* در تیرهٔ کوکویان (Cuculidae) و بومی آسیا، از هند، نپال و چین تا اندونزی است.

## منابع

رده:پرندگان بنگلادش
رده:پرندگان بوتان
رده:پرندگان توصیف‌شده در ۱۷۸۶ (میلادی)
رده:پرندگان جنوب چین
رده:پرندگان جنوب شرق آسیا
رده:پرندگان شمال شرق هند
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
رده:کوکو (پرنده)
اثر پارادوکس

***اثر پارادوکس*** یا **اثر متناقض**  فیلمی محصول سال ۲۰۲۳ و به کارگردانی اسکات واینتروب است. در این فیلم بازیگرانی همچون هاروی کایتل، اولگا کوریلنکو، الیور ترونا و آلیس استونز ایفای نقش کرده‌اند.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* 

رده:فیلم‌های اکشن آمریکایی
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در ایتالیا
درس‌های پنگوئن

**درس‌های پنگوئن** (به انگلیسی: The Penguin Lessons) یک فیلم کمدی درام محصول سال ۲۰۲۴ به کارگردانی پیتر کاتانیو است. این فیلم که توسط جف پوپ از خاطرات تام میشل در سال ۲۰۱۶ اقتباس شده است، استیو کوگان را در نقش میشل، یک معلم بریتانیایی که در سال ۱۹۷۶ در آرژانتین کار می‌کند، بازی می‌کند و با نجات یک پنگوئن یتیم از ساحل، متوجه می‌شود که زندگی‌اش دگرگون شده است.

این فیلم در سال ۲۰۲۳ در اسپانیا فیلمبرداری شد. این فیلم برای اولین بار در جشنواره بین‌المللی فیلم تورنتو ۲۰۲۴ به عنوان یک نمایش گالا به نمایش درآمد و در ۲۸ مارس ۲۰۲۵ توسط سونی پیکچرز کلاسیکس در ایالات متحده منتشر شد. همچنین در ۱۸ آوریل ۲۰۲۵ توسط (لاینزگیت انگلستان) در بریتانیا و ایرلند منتشر شد.

## بازخوردها
* در وب‌سایت جمع‌آوری نقد راتن تومیتوز دارای ۸۱ درصد تائیدیه از رای ۶۲ نقد منتقد، با میانگین امتیاز ۶٫۷ از ۱۰ مثبت است.
* در متاکریتیک که از میانگین وزنی استفاده می‌کند، بر اساس رای ۱۶ نقد منتقد، امتیاز ۵۶ از ۱۰۰ را به فیلم اختصاص داد که نشان‌دهنده نقدهای «مختلط یا متوسط» است.

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:فیلم‌های بریتانیایی ۲۰۲۴ (میلادی)
رده:فیلم‌های اسپانیایی ۲۰۲۴ (میلادی)
اعتیاد (فیلم ۱۹۹۵)

***اعتیاد***  فیلمی محصول سال ۱۹۹۵ و به کارگردانی ایبل فرارا است. در این فیلم بازیگرانی همچون لیلی تیلور، کریستوفر واکن، آنابلا شورا، ادی فالکو، پال کالدرون، فردرو استار، کاترین اربه و مایکل امپریولی ایفای نقش کرده‌اند.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* 
* 
*
تب سرد (فیلم ۱۹۹۵)

***تب سرد***  و   فیلمی محصول سال ۱۹۹۵ و به کارگردانی فریدریک ثور فریدریکسون است. در این فیلم بازیگرانی همچون ماساتوشی ناگاسه، لیلی تیلور، فیشر استیونس و سیجون سوزوکی ایفای نقش کرده‌اند.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* *[https://archive.today/20070107063229/http://www.icecorp.is/web/HomeEntertainment/ColdFever?ArticleID=108 Cold Fever]* در ایسلندی فیلم کورپورایشن
* 
* 

رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های جاده‌ای دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های کمدی-درام ۱۹۹۵ (میلادی)
رده:فیلم‌های ۱۹۹۵ (میلادی)
رده:فیلم‌های چندزبانه ۱۹۹۵ (میلادی)
رده:فیلم‌های فریدریک ثور فریدریکسون
رده:فیلم‌های واقع‌شده در ایسلند
رده:ژاپن در فرهنگ غیرژاپنی
آدریانا لا سروا

**آدریانا لا سروا** () یک شخصیت خیالی در سریال تلویزیونی خانواده سوپرانو محصول شبکه اچ‌بی‌او است. این شخصیت توسط دریا د ماتیو به تصویر کشیده شده است. او دوست دختر قدیمی و بعدها نامزد نوچه تونی سوپرانو، کریستوفر مولتیسانتی است. دی متئو برای بازی خود در این نقش برنده جایزه امی ۲۰۰۴ برای جایزه امی ساعات پربیننده برای بهترین بازیگر نقش مکمل زن در مجموعه تلویزیونی درام شد. او در همان سال برای همان نقش نامزد جایزه گلدن گلوب برای بهترین نقش مکمل زن نیز شد.

## تاریخچه شخصیت
آدریانا خواهرزاده جکی و ریچی آپریل است. او علاقه‌ای به سبک زندگی مافیایی ندارد و به عنوان میزبان در رستوران یکی از دوستان تونی شروع بهکار می‌کند. آدریانا در ابتدا فردی سطحی و مادی گرا به تصویر کشیده می‌شود که علاقه‌مند به چیزهایی است که با پول دوست پسرش کریستوفر می‌تواند بخرد: ماشین‌های گران‌قیمت، کفش، جواهرات، مواد مخدر، و لباس‌های طراحان معروف. علیرغم نزدیک شدن این زوج، او مکرراً قربانی خشونت خانگی کریستوفر می‌شود. پس از دعوای او و کریستوفر، او به همراه مادرش به جایی دیگر نقل مکان می‌کنند، امابرخلاف توصیه مادرش او قانع به بازگشت می‌شود اما با وجود این، این دو در نهایت ازدواج نمی‌کنند. او به کریس نشان می‌دهد که به‌طور بالقوه نابارور است، که منجر به خشونت خانگی دیگری می‌شود. آدریانا مایل است کسب و کار خودش را داشته باشد. در فصل ۳، کریستوفر یک مشروب فروشی را در لانگ برانچ، نیوجرسی، از یک بدهکار قمار می‌گیرد و آن را به آدریانا می‌سپارد تا هر طور که می‌خواهد مدیریت کند. آدریانا نام بار را به «اسب دیوانه» تغییر داد و آن را به عنوان مکانی برای گروه‌های راک آلترناتیو محلی و به عنوان باری برای دانشجویان دانشگاه مونموث و جاهای دیگر کرد. در فصل ۴، آدریانا نشان می‌دهد که احتمالاً به دلیل عوارض سقط جنین قبلی، نابارور است. در فصل ۵، آدریانا مبتلا به کولیت اولسراتیو تشخیص داده شد.

او از سر ناچاری شروع به همکاری با پلیس فدرال کرد و در نهایت این حقیقت را برای کریستوفر فاش می‌کند، به این امید که بتوانند با هم وارد برنامه حفاظت از شاهدان شوند و زندگی جدیدی را شروع کنند. کریستوفر خشمگینانه او را کتک می‌زند و تقریباً خفه می‌کند. وفاداری او به خانواده جنایتکارش بیشتر از عشقش به آدریانا است و وضعیت او را به عنوان یک خبرچین برای تونی فاش می‌کند. آدریانای وحشت زده متوجه می‌شود چه اتفاقی افتاده و سعی می‌کند فرار کند، وقتی سیلویو به او شلیک می‌کند، چهار دست و پا از صفحه نمایش خارج می‌شود. کریستوفر بعداً در حال گذاشتن تعدادی از لباس‌هایش در یک چمدان قرمز رنگ دیده می‌شود که سپس آن‌ها را دور می‌اندازد. فورد تاندربرد آبی روشن او را در پارکینگ فرودگاه بین‌المللی لیبرتی نیوآرک رها می‌شود.

## جوایز و نامزدی‌ها
در سال ۲۰۰۴، دی متئو برای بازی در نقش آدریانا در سریال سوپرانو (فصل ۵) برنده جایزه امی ساعات پربیننده برای بهترین بازیگر نقش مکمل زن در مجموعه تلویزیونی درام شد و در همان سال برای همان نقش نامزد جایزه گلدن گلوب برای بهترین نقش مکمل زن شد.

## منابع

رده:ایتالیایی‌های تخیلی
رده:شخصیت‌های خانواده سوپرانو
رده:شخصیت‌های داستانی اهل نیوجرسی
رده:مدیرهای تخیلی
رده:مصرف‌کنندگان کوکائین تخیلی
رده:نوشیاران خیالی
معدن و کارگاه مجسمه‌سازی یسمک

**معدن و کارگاه مجسمه‌سازی یسمک** () موزه روباز و محوطه باستان‌شناسی در استان غازی عینتاب، ترکیه است. این محل در دوران هیتی‌ها به‌عنوان یک معدن سنگ مورد استفاده قرار می‌گرفت و مساحتی حدود ۱۰۰۰۰۰ متر مربع را در بر می‌گیرد که آن را به بزرگ‌ترین کارگاه سنگ‌تراشی شناخته‌شده در خاور نزدیک باستان تبدیل کرده است.

## جغرافیا
این موزه در جنوب روستای یسمک در شهرستان اصلاحیه (شهر) از استان غازی عینتاب، در مختصات  قرار دارد. این مکان در دامنه‌های غربی ناحیه کوهستانی و در شرق مخزن سد تختالی واقع شده است. فاصله آن از روستا حدود ، از اصلاحیه  و از غازی عینتاب  است. بازدیدکنندگان می‌توانند از شهرهای غازی عینتاب، اسکندرون یا انطاکیه به این محل سفر کنند.

## تاریخچه کاوش‌ها
ویرانه‌های این محوطه نخستین بار در سال ۱۸۹۰ توسط باستان‌شناس اتریشی فلیکس فن لوشان طی کاوش‌هایش در تپه زنجیرلی در شمال این منطقه، تا حدودی کشف شد. بین سال‌های ۱۹۵۷ تا ۱۹۶۱، باستان‌شناس ترک بهادیر آلکیم حفاری‌ها را ادامه داد و حدود ۲۰۰ مجسمه را کشف کرد. جدیدترین کاوش‌ها در دهه ۱۹۹۰ توسط ایلحان تمیزسوی، مدیر موزه تمدن‌های آناتولی، انجام شد که صد شیء دیگر را کشف کرد. این سایت اکنون به‌عنوان یک موزه روباز تحت نظارت موزه باستان‌شناسی غازی عینتاب اداره می‌شود.

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:استان غازی‌عینتاب
رده:بنیان‌گذاری‌های سده ۱۴ (پیش از میلاد)
رده:تاریخ استان غازی‌عینتاب
رده:جاذبه‌های گردشگری در استان غازی‌عینتاب
رده:محوطه‌های باستان‌شناسی در ناحیه آناتولی جنوب شرق
رده:ویرانه‌ها در ترکیه
بچین

**بچین** ()(همچنین با نام‌های برچین یا پچین شناخته می‌شود) یک دژ تاریخی در ترکیه است.

## جغرافیا
بچین بر روی تپه‌ای کم‌ارتفاع در جنوب غربی روستای مدرنی به همین نام، در میلاس، مرکز ilçe (ناحیه) از استان موغله قرار دارد. مختصات آن  است. فاصله آن تا میلاس  و تا موغله  است.

## تاریخچه
این محوطه دارای آثاری از دوره هلنیستی، از جمله یک معبد متعلق به قرن چهارم پیش از میلاد است. وجود یک کلیسا از دوره امپراتوری بیزانس نشان می‌دهد که این منطقه تا قرون وسطی مسکونی بوده است، اگرچه ابعاد کوچک کلیسا احتمالاً بیانگر اهمیت محدود آن در آن دوره است. بر اساس یک منبع معاصر ایتالیایی، نام این مکان *Pezona* بوده است.

در اواخر قرن سیزدهم، این منطقه به تصرف منتشه، یکی از بیگ‌نشین‌های بیگ‌نشین‌های آناتولیایی، درآمد و بچین به پایتخت این بیگ‌نشین تبدیل شد و رشد سریعی را تجربه کرد. در سال ۱۳۳۳، ابن بطوطه از این شهر بازدید کرد، آن را به‌عنوان شهری تازه تأسیس توصیف کرد و به خانه‌ها و مساجد آن اشاره نمود. اکثر بناهای باقی‌مانده از این شهر متعلق به قرن چهاردهم هستند.

در قرن پانزدهم، بیگ‌نشین منتشه به امپراتوری عثمانی ضمیمه شد. نشانه‌ای از زوال تدریجی این شهر را می‌توان در روایت اولیا چلبی از بازدیدش در میانه قرن هفدهم مشاهده کرد؛ او نوشته است که این شهر فاقد حمام (گونه معماری) بوده، در حالی که کاوش‌های باستان‌شناسی بقایای پنج حمام را آشکار کرده است. یک سکونت‌گاه تا دهه ۱۹۸۰ در این منطقه باقی مانده بود.

## بناهای تاریخی
**مدرسه احمد غازی**، که به نام بیگی که آن را سفارش داده نام‌گذاری شده، طبق کتیبه عربی موجود در بالای ورودی آن، در سال ۱۳۷۵ ساخته شده است. ورودی بنا با وجود حفظ عناصر سنتی سبک معماری سلجوقی، دارای جزئیاتی است که شباهت‌هایی به معماری گوتیک اروپایی دارد. این امر احتمالاً نشان‌دهنده تأثیر ارتباطات تجاری بیگ‌نشین منتشه با جزایر اژه، ایتالیا و جنوب فرانسه است (در کتیبه، بیگ با عنوان «سلطان سواحل» توصیف شده است). بازسازی‌های مدرن، بخش‌های بزرگی از نمای ورودی را احیا کرده‌اند. این مدرسه دارای هشت حجره و دو ایوان است که مستقیماً به حیاط مرکزی مستطیل‌شکل باز می‌شوند (ایوان ستون‌دار معمول در اینجا وجود ندارد). مقبره احمد غازی در ایوان اصلی قرار دارد و گمان می‌رود که مقبره مجاور آن متعلق به یکی دیگر از حاکمان منتشه، شجاع‌الدین بیگ، باشد.

**کاروانسرای قرمز** یا **کزل‌هان** (*Kızıl Han*) یک کاروانسرای دوطبقه و یکی از دو کاروانسرای باقی‌مانده در بچین است. این بنا ساده و کم‌زرق‌وبرق بوده و بخشی از آن ویران شده است، به‌طوری که طبقه فوقانی آن فرو ریخته است.

**حمام بزرگ** (*Büyük Hammam*) یکی از پنج حمامی است که زمانی در این شهر وجود داشتند و اکنون همگی ویران شده‌اند. این حمام احتمالاً یکی از باشکوه‌ترین بناهای شهر در زمان خود بوده است، اگرچه اکنون بیشتر سقف آن فروریخته است. کاوش‌ها، بخش‌های داخلی آن را آشکار کرده و سطح کف اصلی آن را که با سنگ‌های مرمر فرش شده، نمایان ساخته‌اند.

## منابع

## پیوند به بیرون

* hittitemonuments.com
* 
* Yesemek Open Air Museum
* Yesemek Quarry & Sculpture Workshop of Hittites

رده:محوطه‌های باستان‌شناختی یونان باستان در ترکیه
رده:میلاس
آرامگاه هکاتومنوس

**آرامگاه هکاتومنوس** () یا **هکاتومنس** (زبان یونانی: Ἑκατόμνος، زبان کاریایی: 𐊴𐊭𐊪𐊵𐊫 *k̂tmno* به‌معنای «فرزند یا نواده»(?)) در منطقه حصارباشی میلاس، یکی از مهم‌ترین شهرهای منطقه کاریه در جنوب غربی آناتولی در ترکیه امروزی واقع شده است. این مقبره در سال ۲۰۱۲ به فهرست موقت میراث جهانی یونسکو اضافه شد.

## زندگی‌نامه هکاتومنوس
هکاتومنوس فرمانروای محلی شهر باستانی میلاس (نام امروزی میلتوس) در منطقه کاریه بود. شاه ایران، اردشیر دوم (شاهنشاه هخامنشی), در حدود  او را به مقام ساتراپ (والی) بخشی از امپراتوری هخامنشی منصوب کرد. او به همراه آتوفراداتس، ساتراپ لیدیه، مأمور مقابله با ائواگوراس، رهبر شورشی که کنترل قبرس را تهدید می‌کرد، شد، اما آن‌ها در نبرد دریایی شکست خوردند.

هکاتومنوس حاکم میلتوس، یکی از بزرگ‌ترین شهرهای آسیای صغیر با فرهنگ یونانی، شد. او به فرهنگ یونانی علاقه داشت و کوچک‌ترین پسر خود را به آتن فرستاد، اما فرهنگ کاریایی را نیز در منطقه تحت حاکمیتش حفظ کرد. او در سکه‌های خود از تصاویر شخصیت‌های آیینی کاریه، مانند لابرائوندا، استفاده کرد که زیارتگاه آن در لابرائوندا قرار داشت.

پس از مرگ هکاتومنوس، پسر بزرگ او، ماسول، به‌عنوان ساتراپ کاریه جانشین او شد.

## ویژگی‌های مقبره
مقبره هکاتومنوس شامل دیوار محوطه (**تمِنوس**)، ستون مناندروس (ساختاری از دوره اوگوستوس)، سکوی پایه، حجره‌های باقی‌مانده از آرامگاه، و گور سنگی است.

این مقبره، مقدمه‌ای برای آرامگاه هالیکارناسوس، یکی از عجایب هفت‌گانه جهان باستان، بود و احتمال داده می‌شود که دست‌کم بخشی از آن به ابتکار پسرش، ماسول، ساخته شده باشد.

مقبره هکاتومنوس یکی از مهم‌ترین آثار فرهنگی دوران باستان به‌شمار می‌آید و نمادی از آیین بزرگداشت مردگان محسوب می‌شود. این آرامگاه با سطح بالایی از طراحی معماری، مجسمه‌سازی و نقاشی دیواری، جایگاه ویژه‌ای در تاریخ هنر دارد. نقش برجسته معروف به «فرِز هکاتومنوس»، تنها نمونه باقی‌مانده از این مقیاس و کیفیت در آناتولی کلاسیک و هلنیستی است.

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:آناتولی هخامنشی
رده:باستان‌شناسی هخامنشیان
رده:کاریا
رده:میلاس
بیرگی

**بیرگی** () محله‌ای در شهرداری و ناحیه اوده‌میش، استان ازمیر، ترکیه است. جمعیت آن در سال ۲۰۲۲ برابر با ۱٬۸۳۲ نفر بوده است. پیش از سازماندهی مجدد در سال ۲۰۱۳، این منطقه یک شهر بود. نام کنونی آن، نسخه ترک‌شده نام یونانی قرون‌وسطایی **Pyrgion** (یونانی: Πυργίον، به‌معنای "برج کوچک") است.

## تاریخچه
در اروپای دوران باستان، این شهر با نام دیوُس هیرون (، "معبد زئوس") شناخته می‌شد. این یکی از دو شهری بود که این نام را داشتند. با الحاق پادشاهی پرگامون، این شهر به بخشی از جمهوری روم و سپس استان‌های روم، در استان آسیا (استان رومی) تبدیل شد.

نام این شهر در قرن هفتم میلادی به *کریستوپولیس* () تغییر یافت و از قرن دوازدهم به بعد با نام *پیرگیون* () شناخته شد. در سال ۱۳۰۷، این شهر به دست ترک‌ها افتاد و به پایتخت بیگ‌نشین آیدینیان تبدیل شد.

ابن بطوطه در سفر خود به این شهر از حضور در سخنرانی یکی از اساتید برجسته به نام محیی‌الدین یاد کرده است.

این شهر در سال ۱۳۹۰ میلادی به امپراتوری عثمانی ملحق شد.

**بیرگی** به دلیل معماری کلاسیک دودمان سلجوق و معماری عثمانی شهرت دارد و از سال ۱۹۹۴، توسط سازمان ÇEKÜL (حفاظت و ترویج محیط زیست و میراث فرهنگی) به‌عنوان یک میراث فرهنگی جهانی ثبت شده است.http://www.cekulvakfi.org.tr/we-exist-through-nature-and-culture

در سال ۲۰۲۱، باستان‌شناسان موفق به کشف یک دژ بیزانسی در این منطقه شدند.

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:تاریخ استان ازمیر
رده:میراث جهانی در ترکیه
ککووا

**ککووا** () جزیره‌ای کوچک در نزدیکی دمره (Demre، که در دوران باستان لیکیه‌ای و محل میرا (ترکیه) بود) در استان آنتالیا است که رو به روستاهای قلعه‌کوی (باستانی سیمنا) و اوچاغیز (باستانی تیمیوسا) قرار دارد. این جزیره مساحتی حدود  دارد و خالی از سکنه است. در دوران باستان با نام دولیشسته (زبان یونانی: Δολιχίστη) شناخته می‌شد.

## جزیره
پس از اشغال کاستلوریزو توسط ایتالیا، جزیره ککووا– که در آن زمان به‌صورت موقت در تابستان برای برداشت چوب مسکونی می‌شد – میان ایتالیا و ترکیه مورد مناقشه قرار گرفت. کنوانسیون میان ایتالیا و ترکیه، ۱۹۳۲ در نهایت این جزیره را به ترکیه واگذار کرد.

در قسمت شمالی جزیره، ویرانه‌های نیمه‌غرق‌شده *Dolchiste/Dolikisthe* قرار دارد، شهری باستانی که در قرن دوم میلادی بر اثر زمین‌لرزه ویران شد.

این شهر در دوره امپراتوری روم شرقی بازسازی شد و رونق یافت، اما در نهایت به دلیل حملات مردم عرب متروکه شد.

در شمال غربی جزیره، منطقه ترسانه (به‌معنای "کارخانه کشتی‌سازی") قرار دارد که خلیج آن محل یک شهر باستانی به نام خرا و یک کشتی‌سازی قدیمی بوده و دارای ویرانه‌های یک کلیسای بیزانسی است.

منطقه ککووا در ۱۸ ژانویه ۱۹۹۰ توسط وزارت محیط زیست و جنگل‌های ترکیه به‌عنوان منطقه حفاظت‌شده ویژه اعلام شد. تمام انواع غواصی و شنا در این منطقه ممنوع شد و فقط با دریافت مجوزهای ویژه دولتی امکان‌پذیر بود. در سال‌های بعد، این ممنوعیت به‌جز در منطقه‌ای که شهر غرق‌شده قرار دارد، لغو شد.

منطقه ککووا مساحتی برابر با  دارد و شامل جزیره ککووا، روستاهای قلعه‌کوی و اوچ‌آغیز و چهار شهر باستانی سیمنا، آپرلای، دلکیستو تیمیوسا می‌شود.

قلعه‌کوی (در میان محلی‌ها با نام "Kale" شناخته می‌شود) (باستانی سیمنا) یک محوطه لیکیه‌ای در سواحل ترکیه است. این منطقه دهکده‌ای کوچک با ویرانه‌های نیمه‌غرق‌شده Aperlae و یک قلعه است. تنها راه دسترسی به این دهکده از طریق دریا است.

اوچ‌آغیز (نام باستانی آن، تیمیوسا) روستایی است که در فاصله یک کیلومتری از قلعه‌کوی و در شمال خلیجی به همین نام واقع شده است و ویرانه‌های تیمیوسا در سمت شرقی آن قرار دارد. نام *"اوچ‌آغیز "* به‌معنای "سه دهانه" است که به سه خروجی آن به دریای آزاد اشاره دارد.

## یادداشت‌ها

## منابع
* 

## پیوند به بیرون
* https://www.flickr.com/photos/feridun_f_alkaya/albums/72157652946008003

رده:آنتالیا
رده:جزیره‌های ترکیه
کلیسای سنت پل (طرسوس)

**کلیسای سنت پل** ( *Ekklisía tou Agíou Pávlou*) کلیسایی در طرسوس، استان مرسین، ترکیه است.

## طرسوس و کلیساها

طرسوس، واقع در کیلیکیه در خاور نزدیک باستان، که امروزه در جنوب ترکیه قرار دارد، در دوران باستان و قرون وسطی شهری مهم بود. مقبره‌های دانیال پیامبر در کتاب مقدس و مأمون (۷۸۶–۸۳۳) خلیفه عباسیان در طرسوس قرار دارند. پولس رسول نیز از اهالی طرسوس بود. او در طرسوس به‌عنوان یک یهودیان به نام شائول متولد شد و پس از گرویدن به مسیحیت، سفرهای تبلیغی متعددی انجام داد که در نهایت منجر به دستگیری و گردن زدن او توسط امپراتور روم، نرون، در سال ۶۴ یا ۶۷ میلادی در تاریخ ۲۹ ژوئن شد. پس از مرگ پولس، طرسوس همچنان به‌عنوان شهری مهم در منطقه باقی ماند. این شهر در طول تاریخ تحت حکومت امپراتوری بیزانس، خلافت عباسی، امپراتوری سلجوقی، پادشاهی ارمنی کیلیکیه، رمضانیان و در نهایت امپراتوری عثمانی قرار گرفت.

مشخص نیست که آیا پولس در طرسوس کلیسایی تأسیس کرده بود یا نه، اما در سال ۱۷۰۴، پی. لوکاس گزارش داد که کلیسایی به سبک رمانسک وجود دارد که به گفته او، توسط پولس ساخته شده است. ویکتور لانگلوآ، که در سال ۱۸۵۱ از طرسوس بازدید کرد، این ادعا را تأیید کرد. او در توصیف خود به دیوارهای ضخیم با سبک رومی، پنجره‌هایی که از بیرون باریک‌تر از داخل هستند، و ستون‌های ضخیم اشاره کرده است، اما اسناد دیگری برای تأیید این ادعا در دست نیست.

مهم‌ترین زیارتگاه مسیحی در مرسین قرون وسطی، کلیسای جامع ارمنی *Hagia Sophia* بود که در آن لوون یکم، شاه ارمنستان از خاندان روبنیان، در سال ۱۱۹۸ میلادی توسط کنراد فون ویتلزباخ، اسقف اعظم ماینتس و نماینده پاپ، به‌عنوان پادشاه پادشاهی ارمنی کیلیکیه تاج‌گذاری کرد.

فریدریش یکم، امپراتور مقدس روم در تاریخ ۱۰ ژوئن ۱۱۹۰ در رودخانه گوسکو (Göksu امروزی) غرق شد و گفته می‌شود که قلب و اندام‌های داخلی او ممکن است در کلیسای سنت پل دفن شده باشند.

## کلیسای سنت پل
بر اساس سنت، تاریخ ساخت کلیسای سنت پل ۱۱۰۲ میلادی عنوان شده است، اما سازه کنونی، که یک باسیلیکای بدون گنبد است، در سال ۱۸۶۲ ساخته یا بازسازی شده است. ورودی کلیسا از طریق یک دروازه تزئین‌شده انجام می‌شود. مساحت کل ساختمان کلیسا ۴۶۰ متر مربع است. طولانی‌ترین بُعد ساختمان شامل دیوارهای سنگی و طاق‌های کور است. فضای داخلی کلیسا دارای ابعاد  است. در گوشه شمال شرقی، یک برج ناقوس مرتفع قرار دارد. پنجره‌های شبستان مرکزی با تصاویری از فرشتگان و مناظر تزئین شده‌اند. در سقف، نقاشی‌های دیواری از عیسی در مرکز و همچنین متی، مرقس، لوقا و یوحنا در دو طرف قرار دارند.

## منابع

## پیوند به بیرون
* Pictures of this church

رده:تاریخ استان مرسین
رده:جاذبه‌های گردشگری در استان مرسین
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در استان مرسین
رده:طرسوس
رده:کلیساهای پائولین
رده:کلیساهای سابق در ترکیه
رده:مکان‌های اجرای موسیقی در ترکیه
چاه سنت پل

**چاه سنت پل** () چاه آبی در طرسوس، ترکیه است که گفته می‌شود متعلق به پولس رسول (که در آن زمان شائول نام داشت) بوده است. این چاه، همراه با کلیسای سنت پل، طرسوس، در فهرست آزمایشی میراث جهانی یونسکو در ترکیه قرار دارد و تحت نظارت مقامات دولتی است.

طرسوس که امروزه بخشی از استان مرسین است، در قرن اول میلادی شهری مهم در امپراتوری روم بود. بقایای خانه سنت پل، همراه با چاه همچنان قابل استفاده در محله قدیمی طرسوس، در جریان یک حفاری نجات در سال ۱۹۹۹ کشف شد. خانه‌های قدیمی مرمت‌شده و جاده باستانی در طرسوس در نزدیکی این مکان قرار دارند.

چاه که عمدتاً از سنگ‌های مستطیلی تراش‌خورده ساخته شده، در قسمت بالایی دارای قطر  و عمقی برابر با  است.

## منابع

رده:آثار باستانی در استان مرسین
رده:پولس رسول
رده:چاه‌های آب
رده:طرسوس
رده:محوطه‌های باستان‌شناختی آناتولی باستان
رده:مکان‌های زیارتی مسیحی
فهرست کاروانسراها و خان‌های سلجوقی در ترکیه

**فهرست کاروانسراها و خان‌های سلجوقی در ترکیه** () شامل بسیاری از کاروانسراها و خان‌ها هستند که در دوران سلجوقیان روم در ترکیه ساخته شدند. این فهرست به ترتیب زمانی (قرن سیزدهم) مرتب شده است. تفاوت مشخصی میان خان (میخانه) و کاروانسرا وجود نداشت، اما به‌طور معمول، خان‌ها در داخل شهرها و کاروانسراها در مناطق روستایی ساخته می‌شدند. از آنجا که کاروانسراها دور از شهرها بودند، علاوه بر اقامت، خدماتی مانند آهنگری نیز به کاروان‌ها ارائه می‌کردند.

نام خان یا کاروانسرا در ستون اول نمایش داده شده است. در زبان محاوره‌ای، گاهی اوقات نام خان یا کاروانسرا با پسوند *خان* ادغام می‌شود (مثلاً *Boz* → *Bozhan*). در ستون دوم، بانی ساخت مشخص شده است که معمولاً سلطان‌ها (مانند علاءالدین کیقباد اول)، مادران سلاطین (مانند ملیکه محرری)، اتابک‌ها (مانند ارتقوش)، فرمانداران (مانند کاراسونگور) و در برخی موارد، افراد بدون منصب رسمی بودند. ستون سوم تاریخ تقریبی ساخت را نشان می‌دهد و در ستون آخر، موقعیت مکانی خان یا کاروانسرا با توجه به مسیرهای تجاری و نقاط انتهایی راه مشخص شده است. (در صورت امکان، نام مکان نیز ذکر شده است).

## فهرست

## منابع

رده:فهرست ساختمان‌ها و سازه‌ها در ترکیه
رده:کاروانسراها در ترکیه
کلیسای سنت نیکلاس (دمره)

**کلیسای سنت نیکلاس** ( *Ekklisía tou Agíou Nikoláou*) یک بازیلیکای امپراتوری بیزانسی باستانی در شهر باستانی میرا (ترکیه) است که امروزه به‌عنوان موزه‌ای در دمره، استان آنتالیا، ترکیه قرار دارد. این کلیسا بر روی گورستان نیکلاس قدیس، اسقف قرن چهارم مسیحیت در میرا ساخته شده است. این کلیسا نقش مهمی در تاریخ مسیحیت ارتدکس شرقی و کلیسای کاتولیک ایفا کرده و همچنین منبع الهام تاریخی شخصیت بابا نوئل بوده است.

کلیسای سنت نیکلاس در قرن ششم میلادی در دوران حکومت ژوستینین یکم ساخته شد و در فهرست موقت میراث جهانی یونسکو قرار دارد.

## تاریخچه
این کلیسا در سال ۵۲۰ میلادی بر روی پایه‌های یک کلیسای قدیمی‌تر ساخته شد که در آن سنت نیکلاس به‌عنوان اسقف خدمت می‌کرد. ژوستینین یکم نقش مهمی در بازسازی آن ایفا کرد. این کلیسا به دلیل دیوارنگاره‌های فرسکوی برجسته و اهمیت معماری و مذهبی خود شناخته شده است.

در طول زمان، این کلیسا دچار سیلاب شد و با لای پوشیده شد. در سال ۱۸۶۲، امپراتور روسیه نیکلای یکم آن را بازسازی کرد و برجی به آن افزود و تغییراتی در معماری بیزانسی آن ایجاد نمود. کلیسا تا سال ۱۹۲۳ به‌عنوان مکان مذهبی فعال بود، اما پس از آن به دلیل مبادله جمعیت میان یونان و ترکیه و خروج یونانیان عثمانی از دمره، متروکه شد.

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:بنیان‌گذاری‌های سده ۶ (میلادی) در امپراتوری روم شرقی
رده:جاذبه‌های گردشگری در استان آنتالیا
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در استان آنتالیا
رده:کلیساهای سابق در ترکیه
رده:کلیساهای سده ۶ (میلادی)
رده:نیکلاس قدیس
نیایشگاه آلاهان

**نیایشگاه آلاهان** () مجموعه‌ای از ساختمان‌های متعلق به قرن پنجم میلادی است که در کوه‌های ایسائوریا در جنوب آناتولی (استان مرسین در ترکیه امروزی) قرار دارد. این مجموعه در ارتفاع ۴۰۰۰ فوتی از سطح دریا و ۳۰۰۰ فوتی بالاتر از گؤسکو و در فاصله‌ای یک ساعته از روستای گچیملی واقع شده است. هرچند در بسیاری از منابع به عنوان یک صومعه نام‌گذاری شده، اما این نسبت مورد تردید بوده و پژوهش‌های جدیدتر آن را به عنوان یک زیارتگاه معرفی می‌کنند. این مجموعه نقش مهمی در توسعهٔ اولیه معماری بیزانسی داشته و تقریباً تمام دانسته‌های کنونی دربارهٔ آن حاصل کاوش‌های مایکل گو است.

## تاریخچه
ساخت این مجموعه در دو دوره انجام شده است. دوره اول در میانه قرن پنجم میلادی در زمان حکومت لئون یکم (بیزانس) و دوره دوم در ربع پایانی همان قرن تحت حکومت زنون (امپراتور بیزانس) صورت گرفت. این مجموعه شامل دو کلیسا، محفظه‌های صخره‌ای، غسل‌تعمیدگاه، اقامتگاه‌ها و فضاهای متعدد دیگر مانند حیاط پیشین، گورستان، حمام و تراس پایین است. اگرچه در مورد هدف اصلی این صومعه بحث‌هایی وجود دارد، اما این مکان تا قرن هفتم میلادی به عنوان یک فضای زندگی جمعی برای راهبان و زائران مورد استفاده قرار گرفت و سپس متروک شد. امپراتور زنون، که خود از اهالی ایسائوریا بود، پس از به قدرت رسیدن، ساخت این مجموعه را به عهده گرفت و احتمالاً منابع مالی آن را تأمین کرد. وی اغلب به زادگاه خود بازمی‌گشت که این امر می‌تواند نشان‌دهنده علاقه‌اش به تکمیل این پروژه باشد.

این مجموعه نمونه‌ای از سنگ‌تراشی ماهرانهٔ ایسائوری است. آلاهان یکی از مکان‌های کلیدی در تاریخ معماری اولیه امپراتوری بیزانس محسوب می‌شود که نیم قرن پیش از دستاوردهای بزرگ آنیشیا جولیانا و ژوستینین یکم در قسطنطنیه ساخته شده است.

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:آثار باستانی در استان مرسین
رده:مناطق مسکونی در امپراتوری بیزانس
میدو سوپرانو

**میدو سوپرانو** () یک شخصیت خیالی در سریال تلویزیونی خانواده سوپرانو محصول شبکه اچ‌بی‌او است. این شخصیت توسط جیمی لین سیگلر به تصویر کشیده شده است. او در سریال نقش تنها دختر و فرند بزرگ تونی سوپرانو از روسای مافیا را بر عهده دارد. در فصول اولیه، میدو به عنوان یک بچه باهوش اما سردرگم معرفی می‌شود که شخصیت بیش از حد دراماتیک و تمایل او به زندگی در حالت انکار، تربیت تا حدودی آشفته او را نشان می‌دهد. در فصول بعدی، شخصیت او با درک واقعیت‌های زندگی، پول، سیاست و روابط توسعه یافت. برخلاف برادرش آنتونی جونیور با بازی رابرت ایلر، او در خانواده موفق محسوب می‌شود و مایه غرور والدینش است. در سال ۱۹۹۷، سیگلر به عنوان بازیگر نقش میدو سوپرانو انتخاب شد. هنگامی که مدیر برنامه‌اش برای اولین بار به او دربارهٔ تست بازیگری سوپرانوها گفت، سیگلر فکر کرد که باید به عنوان خواننده سوپرانو بخواند.

## زندگینامه شخصیت
بندانگشتی|میدو و تونی سوپرانو
میدو متولد ۱۳ سپتامبر ۱۹۸۲، اولین فرزند تونی با بازی جیمز گاندولفینی و کارملا سوپرانو با بازی ادی فالکو است.[۳] او در دوران دبیرستان در فعالیت‌های فوق برنامه، بازی در تیم قهرمانی فوتبال دختران و آواز خواندن در گروه کر و مسابقات مدرسه فعال بود. او به عضویت انجمن ملی افتخار درآمد و در دانشگاه کلمبیا تحصیل کرد. با توجه به تمام این دستاوردها و برنامه‌های فوق برنامه، او توسط تونی و کارملا مورد ستایش قرار می‌گیرد که باعث تنش بین او و برادرش انتونی جونیور می‌شود زیرا او به وضوح فرزند مورد علاقه تونی و کارملا است. پس از گذراندن سال اول تحصیل در دانشگاه کلمبیا، او به‌طور داوطلبانه در مرکز حقوقی برونکس جنوبی فعالیت می‌کرد.

پس از فارغ‌التحصیلی، میدو که علاقه‌مند به تبدیل شدن به یک متخصص اطفال بود، برای تحصیل در دانشکده پزشکی اقدام کرد. او افکار دیگری نیز داشت و بعداً به فعالیت در حرفه وکالت فکر کرد. میدو اغلب از اصل و نسب خود خشمگین بود، که از یک رشته روابط ناموفق سرچشمه می‌گرفت که از برخورد چدرش با یک دانشجوی کلمبیایی به نام نوح تاننبام شروع می‌شد. نوح به دلیل نژادی مختلط از یک مادر آفریقایی آمریکایی و یک پدر یهودی، با مخالفت نژادپرستانه تونی مواجه شد بعداً از میدو جدا شد. به دنبال آن یک رابطه عاشقانه با جکی آپریل جونیور، پسر دوست و همکار تونی شد، اما شادی موقت آنها با هم‌زمانی پایان یافت که جکی به او خیانت کرد و به‌طور فزاینده ای درگیر جنایات سازمان یافته شد. جکی در نهایت یک سرقت از یک بازی قمار را ترتیب داد که در آن یک مرد کشته و دو نفر دیگر زخمی شدند. درست قبل از مرگ جکی جونیور، میدو متوجه شد که او خیانت کرده است، اما مرگ او با این وجود برایش ناراحت‌کننده بود. او ابتدا تونی را به خاطر درگیری جکی با جنایت و مادرش کارملا را به خاطر ایستادن و حمایت از تونی سرزنش کرد بدون اینکه بداند این تونی بود که تلاش کرد تا آرزوهای مافیایی جکی را از بین ببرد و در بستر مرگ به پدر جکی قول داده بودکه جکی جونیور از زندگی اوباش دور می‌ماند.

در فصل نهایی سریال، میدو و فردی به نام پاتریک به‌طور جدی شروع به قرار ملاقات کردند. میدو با الهام از اشتیاق پاتریک به قانون، تصمیم گرفت به دانشکده پزشکی مراجعه نکند و در عوض به دانشکده حقوق برود. او شروع به برنامه‌ریزی عروسی خود با پاتریک کرد. در صحنه پایانی سریال، او بیرون از غذاخوری نشان داده می‌شود که دیر به آنجا رسیده تا برای شام با خانواده‌اش ملاقات کند.

## منابع

رده:ایتالیایی‌های تخیلی
رده:دانش‌آموزان کالج تخیلی
رده:سوءمصرف‌کنندگان خیالی الکل
رده:شخصیت‌های خانواده سوپرانو
رده:شخصیت‌های داستانی اهل نیوجرسی
رده:شخصیت‌های نوجوان در تلویزیون
رده:کاتولیک‌های تخیلی
آرته کورنایی

چپ|بندانگشتی| سردیس مرمرین یک زن، که احتمالاً آرِته است. نسخهٔ رومی از اثر اصلی مربوط به سدهٔ چهارم پیش از میلاد.
**آرِتهٔ کورنایی** (به انگلیسی: Arete of Cyrene؛ /əˈri:ti:/؛ یونانی باستان: Ἀρήτή؛ سدهٔ ۴ پیش از میلاد) فیلسوف اهل مکتب کورنایی بود که در شهر کورنا در لیبی زندگی می‌کرد. او دختر آریستیپوس کورنایی، بنیانگذار این مکتب فلسفی، بود.

## زندگی و آموزه‌ها
آرِتهٔ کورنایی فلسفه را نزد پدرش، آریستیپوس، آموخت که او نیز شاگرد سقراط بود. به‌نوبهٔ خود، آرِته فلسفه را به پسرش — آریستیپوس جوان — آموزش داد و پسرش با لقب «مادرآموخته» (یونانی: μητροδίδακτος) مشهور شد.

آرِتهٔ کورنایی بنا بر گزارش‌ها پس از درگذشت پدرش، رهبری مکتب کورنایی را برعهده گرفت. نام او در آثار نویسندگانی همچون دیوگنس لائرتیوس، استرابو، آیلیوس، کلمنت اسکندریه‌ای، تئودورت سیروسی، آریستوکلس و همچنین در سودا آمده است. دیوگنس لائرتیوس اشاره می‌کند که از جمله شاگردان او، تئودوروس بی‌خدا و آنیسریس بوده‌اند.

هرچند هیچ منبع تاریخی معتبری از آموزه‌های آرِته به جای نمانده است، اما اصول مکتب کورنایی که پدرش بنیان نهاد، شناخته شده است. این مکتب یکی از نخستین مکاتب فلسفی بود که دیدگاهی نظام‌مند دربارهٔ نقش لذت و رنج در زندگی انسان ارائه داد. کورناییان استدلال می‌کردند که انضباط، دانش و اعمال فضیلت‌مندانه، به احتمال بیشتر به لذت می‌انجامند، درحالی که هیجانات منفی مانند خشم و ترس، رنج را چندبرابر می‌کنند.

در بخش پایانی رسالهٔ پروتاگوراسِ افلاطون، این استدلال مطرح می‌شود که «نجات زندگی ما» به کاربستِ «علم سنجش» در قبال لذت‌ها و رنج‌ها وابسته است. مکتب کورنایی یکی از نخستین رویکردها به لذت‌گرایی را ارائه داد که بعدها در سده‌های ۱۸ و ۱۹ میلادی در اروپا دوباره ظهور کرد و توسط اندیشمندانی مانند جرمی بنتام بسط یافت.

## منابع تاریخی
در میان نامه‌های منسوب به سقراط (که احتمالاً متعلق به سدهٔ یکم میلادی هستند)، نامه‌ای ساختگی از آریستیپوس خطاب به آرِته وجود دارد.

*[[جان آگوستین زاهم]] (که با نام مستعار «موزانز» می‌نوشت) ادعا کرد که [[جیووانی بوکاچیو]]، دانشمند سدهٔ چهاردهمی، به برخی از «نویسندگان یونانی نخستین» دسترسی داشته که به او امکان داد تا از آرِته به دلیل «گستردگی و تنوع دانشش» تمجید ویژه‌ای به عمل آورد:**گفته می‌شود که او به مدت سی‌وپنج سال در مدارس و آکادمی‌های [[استان آتیک|آتیکا]] به آموزش عمومی فلسفهٔ طبیعی و فلسفهٔ اخلاق پرداخت، چهل کتاب نوشت و در میان شاگردانش صد و ده فیلسوف حضور داشتند. او چنان مورد احترام هموطنانش بود که بر سنگ قبرش نوشتند که او شکوه [[یونان]] و دارندهٔ زیبایی [[هلن]]، فضیلت [[تیرما]]، قلم آریستیپوس، روح سقراط و زبان [[هومر]] بود.*

## منابع

رده:درگذشتگان سده ۴ (پیش از میلاد)
رده:زادگان سده ۵ (پیش از میلاد)
رده:زنان فیلسوف یونان باستان
رده:زنان یونانی سده ۴ (پیش از میلاد)
جاده لابیکانا

**جاده لابیکانا** () یکی از جاده‌های رومی در ایتالیا بود که از رم به‌سمت شرق-جنوب‌شرقی امتداد می‌یافت. مسیر این جاده پس از نخستین شش مایل خروج از رم، با هیچ‌یک از جاده‌های امروزی هم‌راستا نیست، اما می‌توان آن را به‌روشنی از روی بقایای سنگ‌فرش‌ها و ساختمان‌ها پی‌گرفت. به‌نظر می‌رسد که این جاده در آغاز به توسکولوم می‌رسیده، سپس به لابیکی گسترش یافته، و در ادامه به جاده‌ای برای عبور و مرور سراسری تبدیل شده است. از آن‌جا که این جاده مسیر ترجیحی به‌سوی جنوب‌شرقی بود، ممکن است که حتی جایگزین جادهٔ لاتینا شده باشد. قلهٔ جادهٔ لابیکانا درست در غرب گردنهٔ کوه آلگیدوس قرار دارد و در مقایسه، حدود  شیب کمتری دارد. از نقطهٔ اتصال مجدد این دو جاده به بعد، احتمالاً مسیر با نام جادهٔ لاتینا شناخته می‌شده نه جادهٔ لابیکانا.

جادهٔ لابیکانا از طریق دروازهٔ باستانی پورتا پرائنستینا در دیوارهای اولیان وارد رم می‌شد و پس از گذر از بخش درونی شهر، به دیوارهای سروین می‌رسید و از طریق پورتا اسکویلیتا که با طاق گالینوس آراسته شده بود، وارد می‌گردید. بخش نزدیک به رم این جاده امروزه به‌نام «جادهٔ کازیلینا» شناخته می‌شود. بقایای مقبرهٔ خانواده هاتریی در امتداد همین مسیر قرار دارد. تندیسی از آگوستوس در نقش پونتیفکس ماکسیموس که در ویلایی متعلق به لیویا دروسیلا در همین مسیر یافته شده، با عنوان «گونهٔ جادهٔ لابیکانا» شناخته می‌شود و امروزه در موزه ملی روم نگهداری می‌شود. امپراتور روم دیدیوس ژولیانوس پس از اعدام در سال ۱۹۳ میلادی، در نقطهٔ پنجم این جاده به خاک سپرده شد.

کلیسای کهن Santi Marcellino e Pietro al Laterano در محل تقاطع این جاده با جادهٔ مرولانا ساخته شد، در نزدیکی دخمه‌هایی که پیکرهای سن مارسلینو و سن پیترو در آن‌ها یافت شده بودند.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:جاده‌های رومی در ایتالیا