حدثا

**حدثا** (، همچنین  یا ) یک روستای عرب فلسطینی در بخش طبریه بود که در ۱۲٫۵ کیلومتری جنوب غربی شهر طبریه قرار داشت. این روستا در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ در فلسطین تحت قیمومت بریتانیا از سکنه تخلیه شد.

نام حدثا از ریشه‌ای سریانی به معنای «جدید» یا «حدیث» گرفته شده‌است. روستا میان دو دره کوچک و بر فراز تپه‌ای سنگی با شیب ملایم ساخته شده بود و چشمه‌ای در شرق آن آب آشامیدنی ساکنان را تأمین می‌کرد. بر پایه آمار سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا ۵۲۰ نفر و مساحت اراضی آن ۱۰٬۳۱۰ دونم بود.

## پیشینه
سفال‌هایی از دوران روم متأخر و بیزانسی در این محل یافت شده‌است.

بنا بر روایت، حدثا یکی از روستاهای «الهیجاء» بود که نام خود را از امیر حسام‌الدین ابوالهیجاء گرفته بودند. ابوالهیجاء (به معنای «دلیر») فرمانده‌ای کرد بود که در فتوحات سلطان صلاح‌الدین ایوبی (۱۱۸۷–۱۱۹۳ میلادی) در پادشاهی صلیبی اورشلیم شرکت داشت. او به دلیری شهره بود و در زمان محاصره عکا (۱۱۸۹–۱۱۹۲) فرماندهی پادگان آن شهر را بر عهده داشت.

ابوالهیجاء ظاهراً به عراق بازگشت، اما چند تن از اعضای خانواده‌اش به فرمان صلاح‌الدین در آن سرزمین ماندند و بر زمین‌های وسیعی در ناحیه کوه کرمل، جلیل سفلا، جلیل شرقی و غربی و بلندی‌های الخلیل سکنی گزیدند. خویشاوندان مدعی نسب ابوالهیجاء در روستاهای حدثا و سیرین در جلیل سفلا و نیز الرویس و کوکب در جلیل غربی ساکن شدند و بازماندگانشان تا امروز خود را از تبار او می‌دانند.

### دوره عثمانی
در سال ۱۵۹۶ میلادی، حدثا بخشی از امپراتوری عثمانی بود و دفتر مالیاتی آن سال جمعیتی برابر ۱۲۱ نفر را نشان می‌دهد. همه ساکنان مسلمان بودند و معیشت آنان بر کشاورزی گندم و جو و نیز پرورش بز و زنبور عسل استوار بود. در سال ۱۸۹۷ میلادی (۱۳۱۵ هجری قمری) عثمانیان مدرسه‌ای ابتدایی در روستا تأسیس کردند، هرچند این مدرسه در دوره قیمومت بریتانیا تعطیل شد.

نقشه‌ای از لشکرکشی ناپلئون در سال ۱۷۹۹ که پیر ژاکوتن ترسیم کرده بود، این مکان را با نام  نشان می‌داد.

ویکتور گِرَن که در سال ۱۸۷۵ از این روستا دیدن کرد، نوشت: «برخی از خانه‌ها که هنوز مسکونی هستند، با سنگ‌های تراشیده خوبی از ساختمان‌های کهن ساخته شده و با مصالح ریز آمیخته‌اند. بر دامنه‌های تپه نزدیک به ده تنه ستون بر زمین پراکنده یافت می‌شود که بقایای بنایی کاملاً ویران‌شده هستند».

در سال ۱۸۸۱، گزارش «پیمایش فلسطین غربی» از سوی صندوق اکتشاف فلسطین روستای حدثا را چنین توصیف کرد: «روستایی سنگی با ۲۵۰ مسلمان، بر دشتی کشاورزی که جو و مانند آن می‌کارند. درخت و باغی در نزدیکی آن نیست. چشمه‌ای خوب و آب‌انبارهایی در روستا وجود دارد». همچنین گزارش شد که چشمه‌ای در سمت جنوب شرقی روستا با آب فراوان و دائمی وجود داشت که در زمستان و بهار جویباری کوچک از آن جاری می‌شد.

فهرست جمعیتی نزدیک به سال ۱۸۸۷ جمعیت حدثا را در حدود ۱٬۱۰۰ نفر ذکر کرد که همگی مسلمان بودند.

### دوره قیمومت بریتانیا
در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که مقامات قیمومت بریتانیا انجام دادند، جمعیت حدثا ۳۳۳ نفر و همگی مسلمان بودند. این شمار در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین به ۳۶۸ نفر (۳۶۶ مسلمان، ۱ مسیحی و ۱ درزی) در ۷۵ خانه افزایش یافت.

بر پایه آمار سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا ۵۲۰ مسلمان بود و مساحت کل اراضی ۱۰٬۳۱۰ دونم بود. از این میان ۱۹۹ دونم آبیاری‌شده یا باغ بود، ۸٬۳۷۹ دونم برای کشت غلات به کار می‌رفت و ۳۸ دونم زمین ساخته‌شده (شهری) بود. کشاورزی روستا بر زیتون، سبزیجات و حبوبات استوار بود و درختان زیتون بیشتر در بلندی‌های شمالی و شرقی روستا کاشته شده بودند.

### ۱۹۴۸ و پس از آن
به گفته بنی موریس، روستا در ۱۲ مه ۱۹۴۸ در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ در فلسطین تحت قیمومت بریتانیا بنا بر دستور کمیته عالی عرب ترک شد. با این حال ولید خالدی به ناسازگاری در این روایت اشاره کرد، زیرا «تاریخ هاگانا» نوشته بود که «ساکنان از ترس یهودیان گریختند».

در سال ۱۹۹۲ گزارش شد که هرچند هیچ شهرکی بر زمین‌های روستا ساخته نشده بود، ساکنان کفار قیش زمین‌های پیرامون آن را کشت می‌کردند. شماری از ساکنان آواره حدثا در دهه ۱۹۵۰ در شهر طمره نزدیک عکا اسکان یافتند.

## طایفه‌ها و تبارها
ساکنان حدثا ریشه خود را به روستای کوکب ابو الهیجاء و خاندان ابوالهیجاء بازمی‌گرداندند. طایفه‌های اصلی روستا عبارت بودند از: طواهی (طه) به رهبری قاسم محمد، دواهده (داهود) به رهبری محمود الخطیب، سعد به رهبری محمود عبداللطیف و حسین به رهبری حاج مصطفی. در دوره قیمومت بریتانیا میان آنان بر سر مختاری اختلاف افتاد و سرانجام بر انتخاب محمود عبداللطیف به عنوان مختار روستا توافق کردند.

## پیوند به بیرون
* صفحه حدثا در وب‌گاه فلسطین به یاد مانده
* حدثا در ذاکرات

## منابع

* 
* 
* 

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:ناحیه طبریه