موتزا

[بندانگشتی|۳۰۰ پیکسل|مردم در جریان [اعتراضات ۲۰۱۰–۲۰۱۱ یونان|جنبش شهروندان خشمگین در برابر پارلمان یونان موتزا می‌دهند. در پایین سمت چپ، موتزای دودست و در پایین وسط، موتزای تک‌دست دیده می‌شود.]]
**موتزا** (Moutza‏)، مونتزا (Mountza) یا **موندزا** (‏به یونانی: ‏μούντζα‏ یا ‏μούτζα‏) که با نام **فاسکلوما** (‏faskeloma‏؛ به یونانی: ‏φασκέλωμα‏) نیز شناخته می‌شود، سنتی‌ترین ژست توهین‌آمیز در میان یونانی‌ها است. این حرکت شامل باز کردن و کشیدن تمام انگشتان دست و نشان دادن کف دست به سمت صورت فرد مورد نظر با یک حرکت رو به جلو است.

این ژست اغلب با واژه‌هایی چون «نا» (‏na‏ به معنای «بیا»)، «اورِسته» (‏oríste‏ به معنای «بفرما» - با لحن کنایه‌آمیز)، یا «پارتا» (‏par'ta‏ به معنای «بگیرش») و همچنین با ناسزا همراه می‌شود. هرچه دست به صورت طرف مقابل نزدیک‌تر باشد، توهین‌آمیزتر تلقی می‌گردد.

گونه‌ای بسیار زشت‌تر از این حرکت زمانی است که از هر دو دست استفاده شود (موتزای دودست)؛ به این صورت که کف یک دست را به پشت دست دیگر در جهت فرد گیرنده می‌کوبند. زمانی که یونانی‌ها بخواهند با دست عدد ۵ را به کسی نشان دهند، دقت می‌کنند که انگشتان را بیش از حد باز نکنند و کف دست را مستقیم به سمت فرد نگیرند تا مبادا با موتزا اشتباه گرفته شود.

## ریشه
ریشه این ژست به دوران باستان بازمی‌گردد که به عنوان نوعی نفرین استفاده می‌شد. گفته می‌شود حتی در زمان برگزاری اسرار الوزیس (‏Eleusinian Mysteries‏)، این حرکت مکمل نفرین‌های کلامی علیه نیروهای شیطانی بوده است. نام باستانی آن یعنی «فاسکلوما» (‏faskéloma‏) و گونه دیگر آن «فاسکلو» (‏fáskelo‏)، امروزه همچنان به عنوان مترادف به کار می‌روند.

در سال‌های بعد، نام این حرکت به موتزا تغییر یافت. در قانون کیفری امپراتوری بیزانس، یکی از مجازات‌ها این بود که مجرمان را در حالی که بر یک درازگوش (خر) رو به دم نشسته بودند، در شهر می‌گرداندند و صورتشان را با خاکستر چوب (در یونانی: ‏μούντζος‏، ‏moútzos‏) سیاه می‌کردند تا مورد تمسخر بیشتری قرار گیرند. از آنجا که خاکستر ابتدا در کف دست جمع و سپس با انگشتان باز روی صورت فرد مالیده می‌شد، خودِ این حرکت دست به توهینی تبدیل شد که به نام ماده استفاده شده (موتزا) شهرت یافت. واژه یونانی مدرن «موندزورا» (‏mountzoura‏) به معنای لکه، سیاه مشق یا لکه تیره نیز از همین ریشه است.

## در سراسر جهان
ژست موتزا در سایر فرهنگ‌های جهان معانی یکسانی ندارد، اما در برخی کشورها حرکات مشابهی با معانی زیر دیده می‌شود:
* در ارمنستان، کوبیدن ناگهانی کف دست به سمت کسی به معنای «نفرین بر تو» است، اما اگر توسط یک زن از بستگان نزدیک (مانند مادر یا مادربزرگ) انجام شود، می‌تواند به معنای «دیگر طاقتت را ندارم» باشد.
* در فرهنگ مردم عراق و آشوری‌ها، فشار دادن ناگهانی کف دست به سمت کسی به این معناست که او فردی بی‌شرف و شایسته شرمساری است.
* در پاکستان، نشان دادن کف دست با حرکت پرتابی نوعی توهین محسوب می‌شود. این ژست در زبان سندی «بوجا» (‏buja‏) نامیده می‌شود و در منطقه پنجاب به معنای نفرین (لعنت) دادن است.
* در کشورهای عربی خلیج فارس، نشان دادن کف هر دو دست به کسی پس از کوبیدن آن‌ها به هم (کف زدن) توهین تلقی می‌شود و معمولاً با عبارت «مالت علیک» (خاک بر سرت) همراه است. این کار معمولاً توسط زنان انجام می‌شود؛ زیرا انجام آن توسط مردان دور از مردانگی قلمداد می‌گردد.
* از دهه ۱۹۹۰ در آمریکای شمالی، ژست مشابهی در عبارت «با دستم حرف بزن» (‏Talk to the hand‏) استفاده می‌شود. نشان دادن کف دست با انگشتان باز به معنای «داری وقتت را تلف می‌کنی» یا «خفه شو» است.
* در مکزیک، این حرکت می‌تواند برای سلام کردن (همراه با تکان دادن دست) باشد؛ اما اگر دست ثابت بماند یا به‌طور مکرر به سمت گیرنده حرکت داده شود، به معنای خط و نشان کشیدن («حالا می‌بینی!») است و هشدار می‌دهد که فرد موضوع را به والدین یا معلمان گزارش خواهد داد. این کار معمولاً برای ترساندن کودکان جهت رعایت ادب انجام می‌شود.
* در نیجریه، این حرکت در برخی قبایل توهین‌آمیز تلقی شده و معمولاً با ناسزای «اووار کا» (‏uwar ka‏) به معنای «مادرت…» در زبان هوسه همراه است.
* در اسپانیا، هواداران فوتبال زمانی که تیمشان پنج گل (به تعداد انگشتان دست) به حریف می‌زند، برای تمسخر هواداران رقیب از این ژست استفاده می‌کنند که به آن «مانو» (‏mano‏ به معنای دست) می‌گویند.
* در پاناما، علاوه بر معنای مشابه مکزیک، برای تهدید کردن فرد («صبر کن تا حسابت را برسم») در زمانی مناسب‌تر که خطر گرفتار شدن کمتر باشد، استفاده می‌شود.
* در شیکاگو، در سال ۲۰۱۲ از طرح موتزا بر روی یک «برچسب شهری» ساختگی استفاده شد. در این طرح طنزآمیز، موتزا در حالی نشان داده شده که انگشت میانی آن قطع شده است؛ این طرح اشاره‌ای به شهردار شیکاگو، رام امانوئل، داشت که بخشی از انگشت میانی خود را در دوران دبیرستان هنگام بریدن گوشت از دست داده بود.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:ژست دست
رده:فرهنگ در یونان