طرح پاراگوئه ۱۹۶۹

**طرح پاراگوئه ۱۹۶۹** نام طرحی محرمانه بود که در سال ۱۹۶۹ از سوی دولت اسرائیل به نخست‌وزیری گلدا مئیر تصویب شد و هدف آن تشویق و ترغیب نزدیک به ۶۰٬۰۰۰ فلسطینی ساکن نوار غزه به مهاجرت به پاراگوئه بود. این طرح در پی جنگ شش‌روزه ۱۹۶۷ و اشغال سرزمین‌های جدید از جمله نوار غزه شکل گرفت و یکی از چندین نقشه‌ای بود که سیاست‌گذاران اسرائیلی برای کاهش چالش جمعیتی ناشی از اشغال این سرزمین‌ها بررسی می‌کردند.

دولت خودکامهٔ آلفردو اشتروسنر در پاراگوئه در سال ۱۹۶۷ با این پیشنهاد موافقت کرده بود. بر پایهٔ این طرح، به هر فلسطینی مهاجر مبلغ ۱۰۰ دلار پرداخت می‌شد و دولت پاراگوئه نیز به ازای پذیرش هر فرد ۳۳ دلار دریافت می‌کرد. طرح پاراگوئه به‌طور گسترده شکست‌خورده ارزیابی می‌شود؛ تنها شمار اندکی از فلسطینیان این سفر را انجام دادند و بسیاری از آنان پس از رسیدن به پاراگوئه با فقر و بی‌سرپناهی روبه‌رو شدند.

## پیشینه
پس از جنگ شش‌روزه در ژوئن ۱۹۶۷ اسرائیل نوار غزه، شبه‌جزیره سینا، اورشلیم شرقی، بلندی‌های جولان و کرانه باختری را اشغال کرد. نوار غزه جمعیت فلسطینی بزرگی داشت که دولت اسرائیل در پی حذف سازمان‌یافتهٔ آن بود. جزئیات این طرح محرمانه پس از انتشار صورت‌جلسه‌ای مربوط به مه ۱۹۶۹ در برنامهٔ تلویزیونی «ساعت ملی» شبکهٔ رشت بت اسرائیل در اوت ۲۰۲۰ آشکار شد.

## انگیزهٔ پاراگوئه
در آن زمان پاراگوئه زیر حکومت خودکامهٔ آلفردو اشتروسنر اداره می‌شد. مقامات پاراگوئه‌ای در سال ۱۹۶۷ با این پیشنهاد موافقت کردند و مهاجران فلسطینی را مهاجرانی مطلوب می‌دانستند؛ از یک‌سو کشور به نیروی کار نیاز داشت و از سوی دیگر گمان می‌رفت که فلسطینیان چون اکثراً مسلمان‌اند به جنبش‌های کمونیستی گرایش نخواهند داشت.

بر پایهٔ منابع عبری، رئیس موساد سرلشکر تسوی زمیر ارزیابی کرده بود که اجرای طرح به دلیل ثبات حکومت اشتروسنر و وضعیت اقتصادی نامناسب پاراگوئه عملی است. دولت پاراگوئه پذیرفته بود طی دست‌کم چهار سال نزدیک به ۶۰٬۰۰۰ فلسطینی مسلمان را بپذیرد به شرط آنکه «کمونیست نباشند».

## سازوکار طرح
بر اساس این نقشه، «آژانس‌های مسافرتی» در نوار غزه راه‌اندازی شدند تا فلسطینیان را به مهاجرت به پاراگوئه ترغیب کنند. به هر فرد مهاجر یک‌بار مبلغ ۱۰۰ دلار پرداخت می‌شد و دولت پاراگوئه به ازای پذیرش هر فلسطینی ۳۳ دلار دریافت می‌کرد. پس از پنج سال اقامت، مهاجران می‌توانستند درخواست شهروندی دهند. دولت اسرائیل متعهد شده بود برای پذیرش هر ۱۰٬۰۰۰ نفر مبلغ ۳۵۰٬۰۰۰ دلار به پاراگوئه بپردازد و هزینهٔ کل طرح در چند سال ۲۰ تا ۳۰ میلیون دلار برآورد شده بود.

مهاجران گذرنامهٔ مسافرتی، ۲۵ دلار پول توجیبی و بلیت هواپیما از اسرائیل از راه لندن و ریو دو ژانیرو به پاراگوئه دریافت می‌کردند.

## پیوند با پروندهٔ شکار نازی‌ها
یکی از دلایل محرمانه نگه داشتن طرح، تعارض آن با سیاست رسمی اسرائیل در تعقیب جنایتکاران نازی در آمریکای جنوبی بود. پاراگوئه در آن دوره میزبان هزاران جنایتکار نازی از جمله یوزف منگله بود. تا سال ۱۹۶۸ اسرائیل سیاست فعالی در شکار نازی‌ها داشت، اما از ۱۹۶۹ — همان سالی که توافق با پاراگوئه امضا شد — این سیاست عملاً متوقف شد. درخواست شکارچی نازی‌ها توویا فریدمن برای دستگیری منگله نیز رد شد. بنیامین رون سفیر اسرائیل در پاراگوئه بعدها در مصاحبه‌ای با تلویزیون آلمان گفت هر بار که کمک خواسته بود به او گفته شده بود «وظیفه‌اش دیپلماسی است نه شکار نازی‌ها».

## شکست طرح
برآوردها دربارهٔ شمار فلسطینیانی که واقعاً به پاراگوئه رفتند متفاوت است؛ برخی منابع از «چند ده نفر» و برخی از «چند هزار نفر» سخن می‌گویند، اما همهٔ منابع بر شکست طرح توافق دارند و شمار مهاجران تنها بخش کوچکی از ۶۰٬۰۰۰ نفر هدف‌گذاری‌شده بود. بر پایهٔ منبع عبری، تنها ۳۰ فلسطینی در چارچوب این طرح به پاراگوئه مهاجرت کردند.

مهاجران پس از رسیدن به پاراگوئه با منابع اندک و بدون تضمین اشتغال رها شدند و به‌سرعت دچار فقر گشتند. بسیاری از آنان با وعده‌های دروغین مالکیت زمین و دریافت کمک‌های مالی بیشتر فریب خورده بودند.

بر اساس منابع عبری، دو تن از مهاجران فلسطینی که خود را فریب‌خورده می‌دانستند به سفارت اسرائیل در آسونسیون مراجعه کردند تا پولی را که ادعا می‌کردند به آنها پرداخت نشده مطالبه کنند. آنها منشی سفارت را به گمان اینکه با پلیس تماس می‌گیرد به قتل رساندند و کارمند دیگری را زخمی کردند. در جریان محاکمه ادعا کردند که با وعدهٔ یافتن کار و آموزش زبان اسپانیایی فریب خورده‌اند. دولت اسرائیل تقصیر را بر گردن عوامل فتح انداخت اما این سازمان هرگونه دخالت را رد کرد. سرانجام کل طرح لغو شد.

## جستارهای وابسته
* روابط اسرائیل و پاراگوئه
* طرح ماداگاسکار
* پناهندگان فلسطینی
* نکبت (فلسطین)

## منابع

* 
* 
* 

رده:تاریخ پناهندگان اهل فلسطین
رده:جنگ شش‌روزه
رده:روابط اسرائیل و پاراگوئه