جنبش کیبوتص

**جنبش کیبوتص** (به عبری: ، *هَتنوعا هَکیبوتصیت*) بزرگ‌ترین جنبش شهرک‌سازی کیبوتص‌ها در اسرائیل است. این جنبش در سال ۱۹۹۹ از ادغام بخشی از «جنبش متحد کیبوتص» و «کیبوتص ارتصی» پدید آمد و در حدود ۲۷۳ کیبوتص با مجموع ۱۲۰٬۰۰۰ ساکن را زیر پوشش خود دارد. این سازمان دربرگیرندهٔ «جنبش کیبوتص دینی» با ۱۶ کیبوتص و نیز دو کیبوتص دینی وابسته به پوعالی آگودات یسرائل نیست.

جنبش کیبوتص سازمان چتری کیبوتص‌های سکولار (غیردینی) اسرائیل به‌شمار می‌رود و ریشه در چندین سازمان پیشین دارد که از دههٔ ۱۹۲۰ میلادی در فلسطین تحت قیمومت بریتانیا شکل گرفته بودند. این سازمان‌ها بر پایهٔ گرایش‌های گوناگون صهیونیسم کارگری و سوسیالیسم دموکراتیک بنا شده بودند و هر یک با حزب و جنبش جوانان ویژه‌ای پیوند داشتند.

## پیشینه
### حِوِر هَکووتصوت
نخستین سازمان چتری کیبوتص‌ها با نام «حِوِر هَکووتصوت» (، به معنای «گروه کووتصاها») در سال ۱۹۲۵ بنیان‌گذاری شد. این سازمان گرایش میانه‌چپ داشت و می‌کوشید با طیف گسترده‌ای از جریان‌های سیاسی جامعهٔ یهودی در ارتباط بماند.

### هَکیبوتص هَمئوحاد
**هَکیبوتص هَمئوحاد** (به عبری: ، به معنای «کیبوتص متحد») در سال ۱۹۲۷ از اتحاد چندین گروه کیبوتصی پدید آمد. این سازمان مارکسیستی‌تر از حِوِر هَکووتصوت بود و «کیبوتص بزرگ را به‌عنوان پیش‌قراول یک کمون بزرگ در سطح ملی ترجیح می‌داد». این جنبش با حزب اخدوت هاآودا و جنبش جوانان هابونیم پیوند داشت.

### کیبوتص ارتصی
**کیبوتص ارتصی** (، به معنای «کیبوتص سراسری») جنبشی کیبوتصی با گرایش مارکسیستی بود که با جنبش جوانان هشومیر هتسعیر و حزب ماپام پیوند داشت. این سازمان در ۱ آوریل ۱۹۲۷ بنیان‌گذاری شد و در سال ۱۹۹۸ دارای ۸۵ کیبوتص و ۲۸٬۰۰۰ عضو بود.

### انشعاب ۱۹۵۱ و ایجاد ایحود هَکووتصوت وِهَکیبوتصیم
پس از تأسیس دولت اسرائیل، اختلافات سیاسی و ایدئولوژیک درون جنبش کیبوتصی تشدید شد. محور اصلی این اختلافات، جایگاه فردیت (از جمله خانوادهٔ هسته‌ای) در یک الگوی زندگی جمعی بود. در سال ۱۹۵۱ کیبوتص‌نشینان سوسیال‌دموکرات میانه‌چپ (وابسته به داوید بن گوریون و حزب ماپای) از سازمان هَکیبوتص هَمئوحاد جدا شدند و همراه با حِوِر هَکووتصوت، سازمان تازه‌ای به نام **ایحود هَکووتصوت وِهَکیبوتصیم** (، به معنای «اتحادیهٔ کووتصاها و کیبوتص‌ها») را بنیان نهادند.

از این دوره، برخی کیبوتص‌ها که از نظر جغرافیایی در کنار هم بودند (معمولاً درون یک حصار امنیتی مشترک) به دو بخش «ایحود» و «مئوحاد» تقسیم شدند؛ نمونه‌هایی مانند اشدوت یعقوب و عین حرود.

## جنبش متحد کیبوتص
**جنبش متحد کیبوتص** (، *هَتنوعا هَکیبوتصیت هَمئوحِدِت*) که با سرواژهٔ عبری **تَکَم** () نیز شناخته می‌شد، در سال ۱۹۸۱ از ادغام دوبارهٔ هَکیبوتص هَمئوحاد و ایحود هَکووتصوت وِهَکیبوتصیم تأسیس شد و بدین ترتیب انشعاب سال ۱۹۵۱ را ملغا کرد. این جنبش تا حد زیادی با حزب کارگر اسرائیل و احزاب پیشین آن هم‌پیمان بود. همچنین جنبش‌های جوانان دو سازمان سابق نیز ادغام شده و جنبش جوانان هابونیم درور را پدیدآوردند.

## تأسیس جنبش کیبوتص (۱۹۹۹)
در پی بحران سیاسی و اقتصادی کیبوتص‌ها، در سال ۱۹۹۹ سازمان تَکَم و سازمان چپ‌گرای کیبوتص ارتصی با یکدیگر ادغام شدند و «جنبش کیبوتص» کنونی (هَتنوعا هَکیبوتصیت) را تشکیل دادند. با این حال کیبوتص ارتصی درجه‌ای از خودمختاری را حفظ کرد و جنبش جوانان هشومیر هتسعیر نیز به‌طور مستقل به کار خود ادامه داد.

## انشعاب ۲۰۱۰
در آوریل ۲۰۱۰ کیبوتص‌های واقع در درّهٔ اردن در کرانه باختری از جنبش کیبوتص جدا شدند. علت این جدایی، مخالفت با سیاست توقف ساخت‌وساز مسکونی در شهرک‌های کرانه باختری بود که دولت اسرائیل در سال ۲۰۰۹ اتخاذ کرده بود. انشعاب نهایی پس از درخواست دولت برای تخریب خانه‌های نیمه‌ساخته در کیبوتص‌های بیت‌هَعَرَوا و آلموگ آغاز شد.

## حملهٔ ۷ اکتبر ۲۰۲۳
تلخ‌ترین روز در پیشینهٔ جنبش کیبوتص، حملهٔ حماس به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ بود که ۱۸ کیبوتص واقع در نزدیکی نوار غزه را دربرگرفت. در مراسم یادبود جنبش کیبوتص در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۳، داوید گروسمن سخنرانی یادبود را برای قربانیان کشته‌شده، شکنجه‌شده و ربوده‌شده به دست حماس ایراد کرد.

## جستارهای وابسته
* کیبوتص
* جنبش شهرک‌سازی
* صهیونیسم کارگری

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* تارنمای رسمی جنبش کیبوتص 

رده:کیبوتص
رده:کیبوتص‌های اسرائیلی
رده:صهیونیسم کارگری
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۹ (میلادی) در اسرائیل