روابط هلند و روسیه

**روابط هلند و روسیه** () به روابط بین دو کشور، یعنی پادشاهی هلند و روسیه اشاره دارد. روسیه دارای سفارت در لاهه است و هلند دارای سفارت در مسکو، یک کنسولگری در سنت پترزبورگ و یک کنسولگری افتخاری در یوژنو-ساخالینسک می‌باشد.

از سال ۲۰۱۳ روابط سیاسی به دلیل چندین درگیری و حادثه تحت فشار قرار گرفته است که برجسته‌ترین آنها الحاق کریمه توسط فدراسیون روسیه، پرواز شماره ۱۷ هواپیمایی مالزی که منجر به کشته شدن ۱۹۳ شهروند هلندی شد، جنگ در دونباس و جنگ روسیه و اوکراین در مقیاس کامل هستند.

در اکتبر ۲۰۱۸، سفیر روسیه در هلند به وزارت امور خارجه احضار شد، زیرا مقامات هلند چهار نفر روس با گذرنامه دیپلماتیک را به تلاش برای حمله سایبری در آوریل به مقر سازمان منع سلاح‌های شیمیایی در لاهه متهم کردند. آنک بیجیلوِلد، وزیر دفاع پیشین در دولت مارک روته، به پخش‌کننده هلندی NPO گفت که هلند در حالت «جنگ سایبری» با روسیه قرار دارد.

در سال ۲۰۲۲، هلند به عنوان عضو ناتو، حمایت قوی از اوکراین ارائه کرد، هنگامی که روسیه به این کشور حمله کرد. بیشتر روابط اقتصادی و فرهنگی قطع شد و تحریم‌های سختی اعمال شد. هلند همچنان از اوکراین از طریق تأمین تجهیزات نظامی، اقدامات دیپلماتیک، تحریم‌های اقتصادی علیه روسیه، کمک‌های انسانی، پذیرش پناهندگان و کمک به بازسازی حمایت می‌کند. هلند متعهد شده است وابستگی خود به انرژی روسیه را همراه با شرکای خود در اتحادیه اروپا و ناتو کاهش دهد.

## تاریخچه

### روابط اولیه
در اواخر قرن ۱۶ و ۱۷، بازرگانان هلندی تجارت پررونقی با امپراتوری روسیه داشتند؛ کشتی‌های هلندی از طریق بندر آرخانگلسک وارد روسیه می‌شدند و چوب، پوست و سایر مواد خام را خریداری می‌کردند. در مقابل، هلندی‌ها سلاح و مواد ساخت کشتی به روس‌ها صادر می‌کردند که به مدرن‌سازی نظامی روسیه کمک کرد. پتر کبیر در جریان سفر بزرگ پتر یکم به اروپا (۱۶۹۷–۱۶۹۸) از هلند دیدن کرد و در زاندام به عنوان کشتی‌ساز فعالیت کرد. در طول اقامت خود توانست تخصص دریایی هلندی را برای نیروی دریایی روسیه تازه تأسیس جذب کند. یکی از برجسته‌ترین اعضای هلندی نیروی دریایی روسیه کاپیتان متولد نروژ Cornelius Cruys بود که پس از چند سال خدمت به درجه دریابد رسید و اولین فرمانده ناوگان بالتیک شد. او با توجه به تجربیات خود بسیاری از تأثیرات اروپای غربی را به روسیه وارد کرد. به عنوان مثال، شهر جدید سنت پترزبورگ (تأسیس ۱۷۰۳) بر اساس آمستردام طراحی شد و حتی پرچم روسیه از پرچم هلند الهام گرفته شده است.

### جنگ‌های ناپلئونی تا انقلاب روسیه
گرنادیرهای هلندی گارد امپراتوری و دیگر واحدهای هلندی در تهاجم فرانسه به روسیه در سال ۱۸۱۲ شرکت کردند.

تزار الکساندر یکم، امپراتور روسیه نقش مرکزی در بازسازی هلند ایفا کرد. الکساندر قول داد که از ویلم یکم حمایت کند و به بازگرداندن هلند مستقل با ویلم به عنوان پادشاه کمک نماید. نیروهای روسیه و پروس فرانسوی‌ها را در سال ۱۸۱۳ بیرون راندند.

برای تقویت روابط، خواهر الکساندر، دوشس بزرگ آنا پاولونا با شاهزاده ویلم ازدواج کرد و بدین ترتیب پیوند خانوادگی بین خاندان‌های سلطنتی برقرار شد.

هلند در مناقشات قرن ۱۹ بی‌طرف ماند و به‌طور مستقیم با روسیه مواجه نشد. برای مثال، در جنگ کریمه (۱۸۵۳–۱۸۵۶) بی‌طرف باقی ماند. یکی از نشانه‌های همکاری این بود که به ابتکار تزار روسیه نیکلای دوم، کنوانسیون‌های ۱۸۹۹ و ۱۹۰۷ لاهه در هلند برگزار شد.

هلند در جنگ جهانی اول (۱۹۱۴–۱۹۱۸) بی‌طرف ماند، در حالی که روسیه در کنار متفقین جنگ جهانی اول جنگید.

### از انقلاب تا جنگ سرد
از زمان انقلاب روسیه، هلند هیچ رابطه دیپلماتیکی با اتحاد جماهیر شوروی تا پایان جنگ جهانی دوم نداشت. در طول جنگ، دولت هلند در تبعید بود.

در طول جنگ جهانی دوم، ۲۵٬۰۰۰ داوطلب هلندی به وافن-اس‌اس پیوستند و در جبهه شرقی (جنگ جهانی دوم) علیه اتحاد جماهیر شوروی جنگیدند. آن‌ها توسط دولت در تبعید حمایت نشدند.

### در طول جنگ سرد
در طول جنگ سرد، هر دولت هلندی اتحاد جماهیر شوروی و پیمان ورشو را به عنوان تهدیدی برای امنیت خود تلقی می‌کرد و به‌طور محکم به بلوک غرب و سازمان‌های طرفدار سرمایه‌داری پیوست.

### فدراسیون روسیه

با توجه به اینکه هلند عضو اتحادیه اروپا است، روابط بین روسیه و هلند به روابط روسیه و اتحادیه اروپا وابسته است.

در اکتبر ۲۰۱۱، رئیس‌جمهور دمیتری مدودف با نخست‌وزیر هلند مارک روته در کرملین مسکو دیدار کرد تا دربارهٔ روابط دوجانبه گفتگو کنند.

علاوه بر تجارت و سیاست، نفوذ هلندی‌ها در فوتبال در روسیه نیز مشهود بوده است، به‌طوری که گاس هیدینک (۲۰۰۶–۲۰۱۰) و دیک ادووکات (۲۰۱۰–۲۰۱۲) به عنوان سرمربیان تیم ملی فوتبال روسیه فعالیت کرده‌اند. بسیاری از بازیکنان فوتبال هلندی در لیگ برتر فوتبال روسیه بازی کرده‌اند، از جمله کویینسی پرومس، الکساندر بوتنر، گوس تیل، لورنزو ابسیلیو، تونی ویلهنا و رویستون درنته. به همین ترتیب، بسیاری از روس‌ها در لیگ دسته اول فوتبال هلند بازی کرده‌اند، مانند ایگور کورنیف، Sergei Temryukov، دمیتری بولیکین و Denis Klyuyev. بسیاری از ورزشکاران روس نیز در لیگ‌های ورزشی مختلف هلند بازی کرده‌اند و بالعکس.

در سال ۲۰۱۳ مجموعه‌ای از فعالیت‌های فرهنگی در هلند و روسیه برگزار شد تا چهارصدمین سالگرد روابط دیپلماتیک جشن گرفته شود. رئیس‌جمهور روسیه ولادیمیر پوتین از آمستردام دیدار کرد. در اکتبر ۲۰۱۳ روابط بین دو کشور به دلیل بازداشت گروهی از فعالان صلح سبز در اعتراض به سکوی نفتی آرکتیک متعلق به گازپروم تنش یافت. در ۹ اکتبر، مشاور وزیر دیپلماتیک، دیمیتری بورودین، در سفارت روسیه در لاهه بازداشت شد به اتهام سوءاستفاده از فرزندانش. وزیر امور خارجه هلند Frans Timmermans بعداً برای نقض کنوانسیون وین درباره روابط دیپلماتیک عذرخواهی کرد. سپس، در ۱۵ اکتبر، دیپلمات هلندی، اونو الدرن‌بوش، در آپارتمان خود در مسکو توسط دو مرد که خود را برق‌کار معرفی کرده بودند، مورد حمله فیزیکی قرار گرفت.

در طول المپیک زمستانی ۲۰۱۴، ولادیمیر پوتین از Holland Heineken House دیدار کرد و با ویلم-آلکساندر هلند نوشیدنی نوشید.

از مارس ۲۰۱۴، هلند در تحریم‌های بین‌المللی در طول جنگ روسیه و اوکراین مشارکت داشت. در اوت ۲۰۱۴، روسیه تحریم متقابلی بر محصولات کشاورزی اتحادیه اروپا اعمال کرد.

روابط بیش از پیش تنش یافت وقتی پرواز شماره ۱۷ هواپیمایی مالزی که حامل ۱۹۳ شهروند هلندی بود، در ژوئیه ۲۰۱۴ توسط سامانه موشکی BUK بر فراز شرق اوکراین سرنگون شد. چند سال بعد، دادگاه هلند دو روس و یک اوکراینی را محکوم کرد. احتمالاً این افراد مجازات خود را تحمل نخواهند کرد.

پس از حمله روسیه به اوکراین در ۲۰۲۲، هلند به‌عنوان یکی از کشورهای اتحادیه اروپا، تحریم‌های اقتصادی گسترده‌ای علیه روسیه اعمال کرد و روسیه تمامی کشورهای اتحادیه اروپا از جمله هلند را در فهرست «فهرست کشورهای غیردوست» قرار داد. هلند در بهار ۲۰۲۲ مانند دیگر کشورها، تعدادی از دیپلمات‌های روسیه را به عنوان *Persona non grata* اعلام کرد. در مه ۲۰۲۴، وزیر امور خارجه هلند هانکه برونس اسلات اعلام کرد که اگر اوکراین از جنگنده‌های جنرال داینامیکس اف-۱۶ فایتینگ فالکن تأمین‌شده توسط هلند برای حملات به اهداف نظامی روسیه استفاده کند، هلند مخالفتی نخواهد داشت. هلند فعالانه از دولت اوکراین از طریق تأمین مالی نظامی و اقدامات دیپلماتیک حمایت می‌کند.

## تجارت
بین سال‌های ۱۹۹۵ تا ۲۰۲۱، صادرات روسیه به هلند به‌طور متوسط ۱۴٫۴٪ در سال افزایش یافته است.

در سال ۲۰۲۱، عدم توازن تجاری وجود داشت و هلند ۳۹ میلیارد دلار از روسیه واردات داشت، عمدتاً نفت خام و تصفیه‌شده، در حالی که صادرات آن تنها ۷٫۸ میلیارد دلار بود. در سال‌های ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳، اتحادیه اروپا تحریم‌هایی بر واردات نفت و گاز روسیه اعمال کرد که هلند از آن پیروی کرده و این امر به کاهش قابل توجه عدم توازن تجاری با روسیه کمک خواهد کرد. هلند منابع جایگزین برای واردات پتروشیمی و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در نظر گرفته است.

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:روابط دوجانبه روسیه
رده:روابط دوجانبه هلند
رده:روابط روسیه و هلند