انرژی در ایتالیا

**انرژی در ایتالیا** بیشتر از سوخت‌های فسیلی تأمین می‌شود. از جمله بیشترین منابع مورد استفاده، مشتقات نفت خام (بیشتر برای بخش حمل و نقل استفاده می‌شود)، گاز طبیعی (برای تولید انرژی الکتریکی و گرمایش استفاده می‌شود)، زغال‌سنگ و انرژی تجدیدپذیر هستند. ایتالیا منابع انرژی کمی دارد و بیشتر انرژی مورد نیاز وارداتی است.

بخش مهمی از برق، عمدتاً از سوئیس و فرانسه وارد می‌شود. سهم انرژی اولیه اختصاص یافته به تولید برق بالای ۳۵ درصد است و از دهه ۱۹۷۰ به‌طور پیوسته رشد کرده است.

برق عمدتاً از گاز طبیعی تولید می‌شود که منبع بیش از نیمی از مجموع انرژی الکتریکی نهایی تولید شده را تشکیل می‌دهد. منبع مهم دیگر برق آبی است که تا سال ۱۹۶۰ عملاً تنها منبع برق بود. انرژی بادی و خورشیدی بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۳ به لطف انگیزه‌های بالا به سرعت رشد کرد. ایتالیا یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان انرژی تجدیدپذیر در جهان است.

## نمای کلی

انرژی در ایتالیا بیشتر از سوخت‌های فسیلی تأمین می‌شود. از جمله منابعی که بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرد می‌توان به مشتقات نفت (بیشتر برای بخش حمل و نقل استفاده می‌شود)، گاز طبیعی (برای تولید انرژی الکتریکی و گرمایش استفاده می‌شود)، زغال‌سنگ و انرژی تجدیدپذیر اشاره کرد. الکتریسیته عمدتاً از گاز طبیعی تولید می‌شود که منبع بیش از نیمی از مجموع انرژی الکتریکی نهایی تولید شده را تشکیل می‌دهد. منبع مهم دیگر برق آبی است که تا سال ۱۹۶۰ عملاً تنها منبع تولید برق بود. اولین نیروگاه در اروپای قاره‌ای در سال ۱۸۸۳ در میلان افتتاح شد

شرکت انی با فعالیت در ۷۹ کشور، یکی از هفت شرکت «غول نفتی» در جهان و یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های صنعتی جهان محسوب می‌شود. بزرگ‌ترین مخزن نفتی خشکی در اروپا در ناحیه مخزن نفتی والدآگری (Val d'Agri)، باسیلیکاتا قرار دارد. ذخایر معمولی گاز طبیعی، عمدتاً در دره پو و نزدیک سواحل دریای آدریاتیک، در سال‌های اخیر کشف شده‌اند و یک منبع معدنی مهم را تشکیل می‌دهند.

در دهه گذشته، ایتالیا به یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان انرژی تجدیدپذیر در جهان تبدیل شده است و در رتبه دوم تولیدکننده بزرگ در اتحادیه اروپا قرار گرفته و رتبه نهم در جهان را در اختیار دارد. همچنین انرژی بادی، برق آبی و انرژی زمین‌گرمایی از منابع مهم تولید برق در کشور هستند. ایتالیا اولین کشور در جهان بود که از انرژی زمین‌گرمایی برای تولید برق بهره‌برداری کرد. اولین نیروگاه زمین‌گرمایی ایتالیا در توسکانی ساخته شد، که تمام نیروگاه‌های زمین‌گرمایی فعال فعلی در ایتالیا در آنجا قرار دارد. در سال ۲۰۱۴ تولید زمین‌گرمایی ۵٫۹۲ تراوات ساعت بود.

تولید انرژی خورشیدی به تنهایی حدود ۹ درصد از مجموع تولید برق در کشور را در سال ۲۰۱۴ به خود اختصاص داد و ایتالیا را به کشوری با بیشترین سهم از انرژی خورشیدی در جهان تبدیل کرده است. نیروگاه فتوولتائیک مونتالتو دی کاسترو که در سال ۲۰۱۰ تکمیل شد، بزرگ‌ترین نیروگاه فتوولتائیک ایتالیا با ظرفیت نامی ۸۵ مگاوات است. نمونه‌های دیگر از نیروگاه فتوولتائیک بزرگ در ایتالیا، سن بلینو (۷۰٫۶ مگاوات)، چلینو سان مارکو (۴۲٫۷ مگاوات) و سنت آلبرتو (۳۴٫۶ مگاوات) هستند.

منابع تجدیدپذیر ۲۷٫۵ درصد از کل برق تولید شده در ایتالیا را تشکیل می‌دهند که برق آبی به تنهایی ۱۲٫۶ درصد آن را دربر گرفته است، پس از آن خورشیدی با ۵٫۷ درصد، باد با ۴٫۱ درصد، زیست‌انرژی با ۳٫۵ درصد و زمین‌گرمایی با ۱٫۶ درصد قرار دارند. مابقی نیاز ملی از طریق سوخت‌های فسیلی (۳۸٫۲ درصد گاز طبیعی، ۱۳ درصد زغال‌سنگ، ۸٫۴ درصد نفت) و واردات تأمین می‌شود.

ایتالیا تا دهه ۱۹۸۰ چهار رآکتور هسته ای را مدیریت کرده بود، اما در سال ۱۹۸۷، پس از فاجعه چرنوبیل، اکثریت زیادی از ایتالیایی‌ها در یک همه‌پرسی تصمیم گرفتند که انرژی هسته‌ای را در ایتالیا حذف کنند. دولت با بستن نیروگاه‌های هسته‌ای موجود و توقف کار روی پروژه‌های در دست اقدام، به این خواسته ایتالیایی‌ها پاسخ داد و به جای آن به برنامه انرژی هسته‌ای در خارج از کشور ادامه داد. شرکت ملی انرژی انل هفت راکتور هسته‌ای را در اسپانیا (به واسطه شرکت اندسا) و چهار راکتور در اسلواکی (به واسطه اسلونسکی الکتران) اداره می‌کند، و در سال ۲۰۰۵ با شرکت الکتریسیته دو فرانس توافق‌نامه‌ای برای یک راکتور هسته‌ای در فرانسه منعقد کرد. با این توافقات، ایتالیا موفق به دسترسی به انرژی هسته‌ای و مشارکت مستقیم در طراحی، ساخت و بهره‌برداری از نیروگاه‌ها شده است بدون اینکه راکتور در خاک ایتالیا قرار داشته باشد.

## آمار کلی

## مقایسه بین‌المللی
در رتبه‌بندی که توسط آژانس بین‌المللی انرژی منتشر شد، ایتالیا در چند شاخص در بین ده کشور برتر جهان قرار گرفت.

## منابع انرژی
**ذخایر**

مقدار ذخایر اثبات شده سوخت فسیلی ایتالیا نسبتاً کم است اما پتانسیل انرژی تجدیدپذیر آن، به خصوص در بخش آبی و خورشیدی، قابل توجه است.
* ذخایر نفت اثبات شده و مقرون به صرفه جهت استحصال برای پایان سال ۲۰۱۷، ۷۸ تن متریک و منابع بالقوه دیگر ۱٬۵۴۰ تن متریک تخمین زده شد، تولید تجمعی تا سال ۲۰۱۷ به ۲۰۵ تن متریک رسید، بنابراین ایتالیا تا پیش از این تاریخ بخش زیادی از منابع خود را برداشت کرده است و با نرخ استحصال کنونی (۴٫۱ تن متریک در سال ۲۰۱۷) ذخایر تا ۱۹ سال بعد به اتمام خواهد رسید.
* ذخایر گاز اثبات شده و مقرون به صرفه جهت استحصال در پایان سال ۲۰۱۷، ۳۸ گیگا متر مکعب و منابع بالقوه دیگر ۴۰۵ گیگا متر مکعب تخمین زده شد، تولید تجمعی تا سال ۲۰۱۷ به ۷۶۶ گیگا متر مکعب رسید و بنابراین ایتالیا تا پیش از این تاریخ بخش زیادی از منابع خود را استخراج کرده است؛ با نرخ تولید کنونی (در سال ۲۰۱۷) منابع اثبات شده گاز تا ۷ سال آینده به پایان خواهد رسید.
* در مورد ذخایر زغال‌سنگ، ایتالیا تنها ۱۰ میلیون تن در اختیار دارد.

ایتالیا از پتانسیل قابل توجه‌ای در بخش برق‌آبی، به ویژه در آلپ بهره‌مند است ولی در حال حاضر تقریباً به‌طور کامل از آن بهره‌برداری کرده است، در نیمه اول قرن بیستم، برق‌آبی تقریباً تمام برق مورد نیاز کشور را پوشش می‌داد.

نقشه وضعیت تابش خورشید، پتانسیل بالایی از آن را در جنوب ایتالیا، به ویژه در سیسیل و ساردینیا نشان می‌دهد.

**تولید انرژی ملی**

در سال ۲۰۱۸، تولید انرژی کشوری به ۴۳٫۴۲ Mtoe رسید که نسبت به سال ۲۰۱۷، ۱۰٫۹ درصد افزایش داشت و از بخش‌های ذیل تشکیل گردید:
* سوخت‌های فسیلی: ۲۱٫۶ درصد که متشکل از:
** گاز طبیعی: ۴٫۴۶ Mtoe (۱۰٫۳ درصد) که ۷٫۵ درصد از گاز مصرفی خانگی؛
** نفت‌خام: ۴٫۶۸ Mtoe (۱۰٫۸ درصد)، ۸ درصد از مصرف نفت خام؛
** زغال‌سنگ: ۰٫۲۵ Mtoe (۰٫۶ درصد)، ۲٫۷ درصد از مصرف زغال‌سنگ را پوشش داد.
* انرژی تجدیدپذیر: ۳۴٫۰۲ Mtoe معادل ۷۸٫۴ درصد.

تمام این منابع فقط ۲۵٫۲ درصد از نیاز کشور را برآورده ساخت.

**واردات انرژی**

ایتالیا برای برآورده کردن انرژی مورد نیاز خود به مقدار بسیار زیادی به واردات وابسته است. در سال ۲۰۱۸، واردات انرژی ایتالیا به ۱۵۸٫۵۱ Mtoe رسید که این مقدار در سال ۲۰۱۷ برابر با ۱۶۳٫۴۶ Mtoe بود، بعد از کسر ۳۱٫۰۹ Mtoe صادرات (که بیشتر فراورده‌های نفتی بود) واردات خالص نمایانگر سهم ۷۴ درصدی از مجموع انرژی مصرفی کشور بود در حالی که تولید ملی تنها ۲۵٫۲ درصد از نیاز کشور را پوشش می‌داد.

نفت، اصلی‌ترین انرژی وارداتی است: در سال ۲۰۱۸، واردات خالص نفت و فراورده‌های نفتی به ۵۱٫۷ میلیون تن رسید که معادل ۸۸٫۷ درصد از مصرف نفت داخل کشور بود. در سال ۲۰۱۸، ۱۱ پالایشگاه در حال فعالیت بودند که ظرفیت پالایش آنها برابر با ۸۳٫۷ میلیون تن در سال بود و نسبت به سال ۲۰۱۷، ۲٫۷ درصد افت داشت. پالایشگاه زیستی ونیز، اولین پالایشگاه جهان است که در سال ۲۰۱۴ جهت تغذیه توسط منابع گیاهی مورد بازسازی قرار گرفت و دارای ظرفیت تولید زیست‌دیزل بالغ بر ۳۶۰٬۰۰۰ تن در سال با استفاده از روغن‌های پخت و پز و روغن پالم است، ظرفیت این واحد در سال ۲۰۲۱ به ۴۲۰٬۰۰۰ تن افزایش خواهد یافت و پالایشگاه زیستی گلا (با ظرفیت ۶۰۰٬۰۰۰ تن در سال) هم به آن خواهد پیوست.

گاز طبیعی دومین انرژی وارداتی است: در سال ۲۰۱۸ واردات خالص گاز طبیعی به ۵۳٫۲۷ Mtoe رسید که ۹۲٫۹ درصد از گاز مصرفی کشور را شامل می‌شد. ایتالیا همچنین در سال ۲۰۱۸، ۹٫۲۳ Mtoe زغال‌سنگ وارد کرد.

**زیر ساخت**

**پالایشگاه‌ها**

مجموعه پریولو جارجالو در سیسیل، شامل دو پالایشگاه است که توسط دو خط لوله: ISAB NORD و ISAB SUD، متعلق به شرکت روسی لوک اویل به هم مرتبط هستند و دارای ظرفیت کل ۱۶ میلیون تن در سال می‌باشد.

پالایشگاه ساروک در ساردینیا (با ظرفیت ۱۵ میلیون تن در سال)؛ معادل بیش از ۲۰درصد از ظرفیت پالایش کشور متعلق به شرکت ساراس (SARAS) است.

در ماه مه ۲۰۱۸، شرکت الجزایری سوناطراک پالایشگاه آگوستا در سیسیل (با ظرفیت ۹٫۵ میلیون تن در سال)، سه ترمینال نفتی واقع در آگوستا و ناپل و پالرمو و شبکه لوله مرتبط با آنها را از شرکت اسو (شرکت فرعی که به‌طور کامل به اکسان‌موبیل تعلق داشت) خریداری کرد.

پالایشگاه‌های پورتو مارگرا در ونتو و گلا در سیسیل به پالایشگاه زیستی تبدیل شده‌اند که مواد اولیه آنها را روغن‌های گیاهی، پسماند (روغن سرخ‌کردنی، چربی و پسماند شهری)، جلبک و برخی موارد دیگر تشکیل می‌دهد. (برای سال ۲۰۱۴، ۲۳۰٬۰۰۰ تن در سال در پورتو مارگرا و سال ۲۰۱۹، ۷۵۰٬۰۰۰ تن در سال در گلا).

**خطوط لوله گاز**

گاز روسیه از طریق خط لوله یامال–اروپا و بعد خط لوله گاز ترانس اتریش به ایتالیا منتقل می‌شود.

خط لوله ترانس-مدیترانه (یا خط لوله گاز انریکو ماتایی) گاز را از الجزایر به ایتالیا منتقل می‌کند که آغاز مسیر آن شهرستان حاسی الرمل است و ۵۵۰ کیلومتر از این خط لوله در الجزایر قرار دارد، سپس ۳۷۰ کیلومتر در تونس، بعد از طریق زیر دریای مدیترانه به طول ۱۵۵ کیلومتر عبور کرده، بعد از سیسیل به طول ۳۴۰ کیلومتر می‌گذرد و قبل از اینکه وارد شبه‌جزیره ایتالیا برای متصل شدن به شبکه گاز بولونیا شود از تنگه مسینا می‌گذرد.

خط لوله گرین‌استریم که در سال ۲۰۰۴ راه اندازی شد، طویل‌ترین خط لوله گاز زیر آبی در دریای مدیترانه است که غرب لیبی را به سیسیل متصل می‌کند.

خط لوله ترانزیت‌گاز که در سال ۲۰۰۸ افتتاح شد، بازار گاز شمال‌غرب اروپا را به ایتالیا وصل می‌کند.

پروژه خط لوله ترانس آدریاتیک یک پروژه خط لوله گاز است که گاز طبیعی را از دریای خزر (جمهوری آذربایجان) به بازار اروپا منتقل می‌کند. این خط لوله بعد از عبور از یونان، آلبانی و دریای آدریاتیک به ایتالیا می‌رسد.

## مصرف انرژی

### از انرژی اولیه مصرفی تا انرژی نهایی مصرفی

**مصرف انرژی اولیه**

مجموع منابع اولیه تولید شده در ایتالیا یا وارداتی در سال ۲۰۱۸، ۱۷۲٫۳ Mtoe بود. مصرف انرژی اولیه تحت حکم‌فرمایی سوخت‌های فسیلی قرار دارد: ۷۳٫۹ درصد (زغال‌سنگ ۵٫۴ درصد، نفت خام ۳۴٫۵ درصد، گاز طبیعی ۳۴ درصد)؛ انرژی تجدید پذیر تنها ۲۰٫۵ درصد از مقدار مورد نیاز را تشکیل می‌دهد و موازنه برق وارداتی ۵٫۶ درصد باقی مانده را تأمین می‌کند. سرانه مصرف انرژی اولیه ایتالیا در سال ۲۰۱۹، ۱۰۳٫۴ گیگاژول بود که ۳۱ درصد بیشتر از میانگین جهانی (۷۹٫۱ گیگاژول) است.

انرژی تجدیدپذیر برقی، ۳۴٫۵ درصد از مصرف ناخالص برق خانگی را پوشش می‌دهد انرژی تجدیدپذیر گرمایی ۱۰٫۹ Mtoe را تأمین می‌کنند که شامل ۷٫۹ Mtoe از زیست‌توده و ۲٫۶ Mtoe از پمپ‌های گرمایی است، زیست‌سوخت ۱٫۲۵ Mtoe (زیست‌دیزل) را تأمین می‌کند.

**مصرف نهایی انرژی**

**تفکیک بر حسب منبع**

در سال ۲۰۱۸، مصرف نهایی انرژی (بعد از پالایش، تبدیل به برق یا گرمایش ناحیه‌ای، حمل و نقل و غیره) ۱۲۷٫۳ Mtoe بود که نسبت به سال ۲۰۱۷، ۱٫۵ درصد افزایش یافت. این مقدار مشتمل بر ۷۳٫۲ درصد سوخت‌های فسیلی (۱٫۷ درصد زغال‌سنگ، ۴۱٫۸ درصد نفت خام، ۲۹٫۷ درصد گاز طبیعی)، ۷ درصد انرژی تجدیدپذیر حرارتی و ۱۹٫۸ درصد برق بود. تولید برق به دو قسمت تقسیم شده بوده که ۶۰٫۳ درصد به سوخت‌های فسیلی و ۳۹٫۷ درصد به انرژی تجدیدپذیر تعلق داشت، در مجموع مصرف نهایی ۸۵ درصد به سوخت فسیلی و ۱۵ درصد به تجدیدپذیر بوده است.

مصرف نهایی انرژی طبق ذیل تغییر پیدا کرد:

سهم انرژی تجدیدپذیر طبق جدول ذیل رشد پیدا کرد:

## برق

در سال ۲۰۱۴، مصرف برق در ایتالیا ۲۹۱٫۰۸۳ تراوات‌ساعت (۴٬۷۹۰ کیلووات‌ساعت به ازاء هر نفر) بود، مصرف در بخش خانوار ۱٬۰۵۷ کیلووات‌ساعت به ازاء هر نفر بود. ایتالیا وارد کننده عمده برق است. این کشور در سال ۲۰۱۴، در قبال ۳٬۰۳۱٫۱ گیگاوات‌ساعت صادرات برق، ۴۶٬۷۴۷٫۵ گیگاوات‌ساعت برق وارد کرد. منابع اصلی تولید انرژی گاز طبیعی و برق‌آبی هستند.

به خاطر همه‌پرسی انجام شده در سال ۱۹۸۷، هیچگونه انرژی هسته‌ای در ایتالیا وجود ندارد. ایتالیا اولین کشوری بود که از انرژی زمین‌گرمایی برای تولید برق استفاده کرد. اولین نیروگاه زمین‌گرمایی ایتالیا در توسکانی ایجاد شد که تمام نیروگاه‌هایی زمین گرمایی در حال فعالیت کنونی در آن منطقه واقع شده‌اند. در سال ۲۰۱۴، مقدار تولید زمین‌گرمایی ۵٫۹۲ تراوات‌ساعت بود.

## انتشار

در سال ۲۰۱۹، سرانه انتشار گاز دی‌اکسید کربن در ایتالیا به ۵٫۱۳ تن رسید که ۱۷ درصد بیش از میانگین جهانی (۴٫۳۹) بود.

## جستارهای وابسته
* اقتصاد ایتالیا

## منابع