گیوات شمش

**گیوات شمش** (، به معنای «تپهٔ خورشید») روستا و مرکز ترک اعتیاد در بخش مرکزی اسرائیل است. این روستا در نزدیکی شهر بیت شمش و بالاتر از کیبوتص تسورعا قرار دارد و زیر نظر سازمان رتورنو اداره می‌شود. گیوات شمش از نظر اداری در حوزهٔ منطقه آماری ماتیه یهودا جای می‌گیرد.

این روستا در سال ۱۹۵۴ میلادی بنیان‌گذاری شد و در ارتفاع ۲۵۰ متری از سطح دریا در منطقهٔ تپه‌ماهوری شفلا و نزدیک دامنه‌های غربی کوه‌های یهودا واقع شده‌است. در سال ۲۰۲۱ جمعیت آن ۵۶ نفر بود. در جنوب روستا رودخانهٔ سورک جریان دارد.

## جغرافیا
گیوات شمش در ۲۸ کیلومتری ساحل دریای مدیترانه، نزدیک به ۳۷ کیلومتری جنوب‌شرقی مرکز تل‌آویو و در حدود ۲۶ کیلومتری غرب بخش تاریخی بیت‌المقدس قرار دارد. این روستا از راه جادهٔ محلی شمارهٔ ۳۸۳۵ به شبکهٔ حمل‌ونقل متصل است. در غرب روستا صومعهٔ دیر رفات واقع است.

## پیشینه
### زمین‌های دیر رفات
گیوات شمش بر زمین‌های روستای عربی تخلیه‌شدهٔ دیر رفات و درست در غرب محل آن روستا ساخته شده‌است. دیر رفات به همراه چهار روستای دیگر در ۱۷ تا ۱۸ ژوئیهٔ ۱۹۴۸ به دست نیروهای اسرائیلی تصرف شد. این روستاها از آوریل ۱۹۴۸ در خط مقدم جنگ قرار داشتند و بیشتر ساکنان پیش‌تر منطقه را ترک کرده بودند و اندک کسانی که مانده بودند اخراج شدند.

### مؤسسهٔ آموزشی
بر پایهٔ منابع عبری، این مکان نخست در اکتبر ۱۹۵۳ به‌عنوان مؤسسه‌ای آموزشی برای نوجوانان و جوانان دارای کم‌توانی ذهنی به ابتکار انجمن «اکیم» و با پشتیبانی وزارت رفاه اسرائیل در ساختمانی اجاره‌ای از صومعهٔ دیر رفات گشایش یافت. در آغاز ۴۵ جوان ۱۷ تا ۳۰ ساله در آن جای گرفتند. در محل یک مزرعهٔ کوچک کشاورزی ایجاد شد اما جادهٔ آسفالته و برق‌رسانی وجود نداشت.

در پسح ۱۹۵۸ مؤسسه به دلیل شرایط دشوار بسته شد اما اندکی بعد دوباره بازگشایی شد. در سال ۱۹۶۵ مدیریت مؤسسه به یوسف شوارتز سپرده شد پس از آنکه وزارت رفاه خواست از مدیریت مستقیم بودجه و عملیات روزانه کنار بکشد. شوارتز با همکاری شموئل اردمن، پرستار روان‌پزشکی بیمارستان نس‌تسیونا، شرکتی برای ادارهٔ مرکز تأسیس کرد. در این دوره مؤسسه کودکان و نوجوانان ۵ تا ۱۶ ساله‌ای را پذیرش می‌کرد که از دیگر نظام‌های آموزشی بازمانده بودند. در اواخر دههٔ ۱۹۸۰ مؤسسه دچار مشکلات مالی شد اما شوارتز تا سال ۲۰۰۱ به فعالیت آن ادامه داد و سپس مرکز بسته شد.

### مرکز بازپروری رتورنو
مرکز بازپروری رتورنو در سال ۱۹۸۹ در مکزیک به دست خاخام ایتان اکشتاین بنیان‌گذاری شد و سپس شعبه‌ای در اسرائیل گشود. سازمان رتورنو افزون بر اسرائیل در کشورهای آمریکای لاتین از جمله مکزیک، آرژانتین، برزیل، اروگوئه و ونزوئلا نیز فعالیت دارد. این مرکز جهت‌گیری دینی دارد و عناصری از یهودیت در برنامهٔ درمانی و شیوهٔ زندگی آن گنجانده شده‌است، هرچند پایبندی به احکام دینی رسماً اجباری نیست. شعبهٔ اسرائیلی رتورنو صدها بیمار را درمان کرده و میزان موفقیت ۸۰ درصدی گزارش شده‌است. پس از مرکز آموزشی پیشین، محل به بهره‌برداری سازمان رتورنو رسید و در سال ۲۰۲۱ در پی انتقادهایی فعالیت آن کاهش یافت.

## جمعیت
جمعیت گیوات شمش در طول دهه‌ها نوسان داشته‌است. بر پایهٔ آمار مرکز آمار اسرائیل، جمعیت آن در سال ۱۹۶۱ برابر ۹۳ نفر، در ۱۹۷۲ برابر ۱۱۱ نفر، در ۱۹۸۳ برابر ۹۷ نفر و در ۱۹۹۵ برابر ۸۳ نفر بود. در سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۰ جمعیت میان ۵۳ تا ۷۳ نفر در نوسان بود و در سال ۲۰۱۴ به ۷۴ نفر رسید. در سال ۲۰۲۱ جمعیت روستا ۵۶ نفر بود.

## جستارهای وابسته
* آموزش در اسرائیل
* دیر رفات
* ترک اعتیاد

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* وبگاه رسمی سازمان رتورنو
* وبگاه رسمی شورای منطقه‌ای ماتیه یهودا

رده:روستاهای اسرائیل
رده:منطقه آماری ماتیه یهودا
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۵۴ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۵۴ (میلادی) در اسرائیل
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند
رده:مناطق مسکونی در استان اورشلیم
رده:مختصات در ویکی‌داده