علیاء المنصوری

**علیاء احمد المنصوری** (۲۳ ژوئیهٔ ۲۰۰۲) دانشمند فضایی اماراتی است. در سال ۲۰۱۷ و در سن ۱۵ سالگی، پس از برنده شدن در مسابقهٔ *ژن‌ها در فضا*  شهرت زیادی پیدا کرد؛ مسابقه‌ای در امارات که او با طرحی پژوهشی برای مطالعهٔ تأثیر فضا بر سلامت فضانوردان آن را برنده شد. آزمایش او در مأموریت اسپیس‌ایکس سی‌آراِس-۱۲ در اوت ۲۰۱۷ به فضا فرستاده شد و با موفقیت روبرو گشت. او نخستین فرد اماراتی است که یک آزمایش را به ایستگاه فضایی بین‌المللی ارسال کرده است.

## زندگی و پیشه
علیاء المنصوری در ۲۳ ژوئیهٔ ۲۰۰۲ متولد شد. علاقهٔ او به فضا از سنین بسیار پایین آغاز شد؛ در پنج سالگی به رصد ستارگان می‌پرداخت و سوالات و کنجکاوی فراوانی دربارهٔ منشأ جهان و فضا داشت. پدرش این علاقه را تشویق کرد و برای او تلسکوپی خرید تا کنجکاوی‌اش را برطرف کند، و همین انگیزه باعث شد تصمیم بگیرد که روزی فضانورد شود. علیاء تحصیلات خود را در مدرسهٔ المواکب ادامه داد و در آنجا موفقیت‌های چشمگیری از خود نشان داد.

او در سال ۲۰۱۷ و در سن ۱۵ سالگی، برندهٔ رقابت *ژن‌ها در فضا* شد؛ با طرحی پژوهشی که بررسی می‌کرد قرار گرفتن موجودات زنده در معرض محیط فضا چگونه بر سلامت آن‌ها در سطح سلولی تأثیر می‌گذارد. آزمایش او در مأموریت اسپیس‌ایکس سی‌آراِس-۱۲ در اوت ۲۰۱۷ به فضا ارسال شد. آزمایش المنصوری به بررسی بیان پروتئین‌های شوک حرارتی در فضا پرداخت و نشان داد که می‌توان ژن‌های فعال‌کنندهٔ آن‌ها را شناسایی کرد. آزمایش او با موفقیت توسط فضانورد پگی ویتسون انجام شد و با استفاده از واکنش زنجیره‌ای پلیمراز رونویسی معکوس، بیان ژن‌های القاشده بر اثر استرس را آشکار کرد.هدف او از این مطالعه، کمک به فضانوردان و محافظت از سلامت آن‌ها در طول مأموریت‌های بلندمدت، به‌ویژه مأموریت‌های اکتشافی آینده به مریخ، بود؛ مأموریت‌هایی که ممکن است سال‌ها طول بکشند و نیازمند فناوری‌های پیشرفته برای حفظ سلامت فضانوردان باشند. پژوهش او به دلیل نوآورانه و منحصربه‌فرد بودنش، مقام نخست مسابقه را کسب کرد.

در اوت سال ۲۰۱۷ و پس از اعلام برنده شدنش در مسابقه، علیاء المنصوری به عنوان دانش‌آموز المواکب به شهر بوستون در ایالات متحده سفر کرد و به تیمی از دانشمندان و سرپرستان در دانشگاه هاروارد پیوست تا پروژهٔ تحقیقاتی خود را با انجام تحقیقات و آزمایش‌های علمی دقیق‌تر توسعه دهد. در طول اقامتش در آمریکا، از مرکز فضایی کندی در ایالت فلوریدا بازدید کرد و فرصت یافت تا از نزدیک با سکوی پرتاب تاریخی آشنا شود. همچنین با کریگ فرگوسن، فرماندهٔ یکی دیگر از مأموریت‌های شاتل فضایی ملاقات کرد و نگاهی به کارگاه‌های شرکت بوئینگ انداخت که نسل جدید فضاپیماها، از جمله فضاپیمای استارلینر، در آن‌ها ساخته می‌شوند. علیاء شاهد پرتاب موشک فالکون ۹ شرکت اسپیس‌اکس بود که آزمایش علمی او را به ایستگاه فضایی بین‌المللی منتقل کرد. این مأموریت قرار بود به مدت دو سال ادامه یابد تا آزمایش‌های لازم انجام شود و صحت نتایج پژوهشی او تأیید شود، و سفر تا رسیدن به مریخ شش ماه طول کشید.

در سال ۲۰۱۸، المنصوری نمایندهٔ امارات متحده عربی در صد و چهاردهمین ضیافت سالانهٔ باشگاه کاشفان در نیویورک بود. سال بعد، در حالی که در پایهٔ یازدهم مدرسهٔ المواکب تحصیل می‌کرد، به یک کارآموزی پاره‌وقت دوساله به‌عنوان پژوهشگر علمی در دانشگاه نیویورک ابوظبی منصوب شد. المنصوری همچنین پلتفرمی به نام «Emirati Astronaut» بنیان‌گذاری کرد تا فضانوردان تازه‌کار و باتجربه بتوانند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند. در سال ۲۰۲۱، در حالی که مشغول تحصیل در رشتهٔ علوم زیستی در دانشگاه ادینبرو بود، المنصوری برای پیوستن به گروهی به نام «Futureneers» انتخاب شد؛ گروهی متشکل از جوانان اماراتی که مأموریت داشتند ایده‌هایی برای آماده‌سازی کشور در ۵۰ سال آینده توسعه دهند.  رؤیای او این است که «نخستین زن اماراتی باشد که به مریخ سفر می‌کند.»

## جوایز
در سال ۲۰۲۳، مجلهٔ *[[فوربز|فوربز خاورمیانه]]* او را در فهرست ۳۰ نفر زیر ۳۰ سال در بخش علوم و فناوری قرار داد.

## زندگی شخصی
علیاء المنصوری به ورزش علاقه‌مند است و گفته است که جوجیتسو برزیلی «به او کمک کرد تا احساس قدرت و اعتماد به نفس کند». برای یادگیری این ورزش به شهر ریو دو ژانیرو در برزیل سفر کرد. در سال ۲۰۱۹، او در اولین مسابقهٔ جوجیتسوی خود شرکت کرد. او والدین و برادر خود، که ده سال از او بزرگ‌تر است و اکنون یک دانشمند جرم‌شناسی است، را مسبب پرورش علاقه‌اش به علم می‌داند.

## منابع

رده:افراد زنده
رده:دانشمندان اهل امارات متحده عربی
رده:دانشمندان فضایی
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه ادینبرو
رده:زادگان ۱۳۸۱
رده:زادگان ۱۴۲۳ (قمری)
رده:زادگان ۲۰۰۲ (میلادی)