رویداد جنرال شرمن

**رویداد جنرال شرمن** (به کره‌ای: ) به نابودی کشتی بازرگانی آمریکایی اس‌اس جنرال شرمن در سال ۱۸۶۶ میلادی در رود ته‌دونگ اشاره دارد. خدمه این کشتی در تلاشی ناموفق و غیرقانونی برای گشودن روابط بازرگانی با دودمان چوسان کره که سیاست انزواطلبی را در پیش گرفته بود، با نیروهای کره‌ای درگیر شدند. در سده نوزدهم میلادی با گسترش شتابان امپریالیسم غربی در آسیا، ملت‌های آسیایی زیر فشار فزاینده‌ای برای پایان دادن به سیاست‌های انزواطلبانه خود قرار گرفتند. با آنکه چین و ژاپن به‌زور به بازرگانی خارجی گشوده شده بودند، کره همچنان بر انزواطلبی خود پافشاری می‌کرد.

کشتی جنرال شرمن پارچه‌های پنبه‌ای، ظروف حلبی، آینه و ظروف شیشه‌ای را از تیانجین خریداری کرد و سپس از رود ته‌دونگ بالا رفت. مقامات کره‌ای به ناخدای کشتی اطلاع دادند که اجازه بازرگانی در کره را ندارد؛ اما این هشدارها نادیده گرفته شد. سرانجام نایب‌السلطنه دایوون‌گون که کشتی جنرال شرمن را ناوی جنگی متعلق به نیروی دریایی فرانسه در مأموریتی تنبیهی برای انتقام‌گیری از کشتار کشیشان کاتولیک در کره می‌پنداشت، به فرماندار استان پیونگان باک گیوسو دستور داد به خدمه اعلام کند که اگر آب‌های کره را ترک نکنند اعدام خواهند شد. پس از آنکه خدمه کشتی یک مقام کره‌ای را گروگان گرفتند و به توپ‌باران غیرنظامیان پرداختند، کره‌ای‌ها با فرستادن آتش‌کشتی‌ها سرانجام کشتی بازرگانی را به آتش کشیدند و خدمه آن کشته شدند. پنج سال بعد در ۱۸۷۱، ایالات متحده یک اردوکشی نظامی به کره فرستاد که بخشی از هدف آن روشن کردن سرنوشت جنرال شرمن بود.

## پیش‌زمینه

سرزمین کره از سال ۱۳۹۲ میلادی زیر فرمان دودمان چوسان بود. در دوران حکومت چوسان، کره که در جهان غرب به «پادشاهی گوشه‌نشین» شناخته می‌شد، در واکنش به تهاجم‌های منچوری و ژاپنی سیاست‌های انزواطلبانه‌ای را در پیش گرفته بود. این سیاست‌ها در سده نوزدهم که دوره گسترش شتابان امپریالیسم غربی در آسیا بود همچنان پابرجا ماند؛ از جمله جنگ‌های تریاک که به گشوده شدن چین به بازرگانی خارجی انجامید.

افزایش نفوذ غربی در آسیا سبب شد مبلغان مسیحی برای تبلیغ دین به این منطقه سفر کنند که آنها را با حکومت‌های گوناگون آسیایی درگیر کرد. در چین، کنش‌های مبلغان غربی به‌گونه‌ای غیرمستقیم به شورش تایپینگ انجامید؛ زیرا شورشیان مسیحی به رهبری هنگ شیوچوئن بر ضد حکومت منچوری چینگ شوریدند. در واکنش به این تحولات و آنچه دربار چوسان دین ویرانگری می‌پنداشت، نایب‌السلطنه هیونگسان در سال ۱۸۶۶ رشته‌ای از آزار و کشتار مسیحیان کره‌ای را آغاز کرد که در آن نزدیک به ۸٬۰۰۰ نفر از جمله نه مبلغ فرانسوی کشته شدند. فرانسه در واکنش، تهدید به اعزام لشکری به کره کرد.

بازرگانان خارجی که برای تجارت به کره سفر می‌کردند از سوی مقامات محلی رد می‌شدند، هرچند حکومت کره می‌کوشید روابط دوستانه‌ای با قدرت‌های غربی حفظ کند. در همین حال، ایالات متحده در پی گسترش نفوذ خود در آسیا بود و در سال ۱۸۵۴ حکومت ژاپن را وادار به گشودن ژاپن به بازرگانی خارجی کرد. بازرگانان آمریکایی امید داشتند روندی همانند بتواند به گشودن کره بینجامد.

در میانه سده نوزدهم، نخستین تماس‌های میان ایالات متحده و کره لزوماً خصمانه نبود. در ۱۸۵۳ یک توپچی‌بارج آمریکایی ده روز از بوسان دیدن کرد و تماس دوستانه‌ای با مقامات محلی کره‌ای برقرار ساخت. چندین آمریکایی که میان سال‌های ۱۸۵۵ تا ۱۸۶۵ پس از غرق شدن کشتی‌هایشان به کره رسیده بودند به‌خوبی پذیرفته و برای بازگشت به میهن به چین فرستاده شدند.

## رویداد

با عزم بر واداشتن حکومت کره به پایان دادن به انزواطلبی، اس‌اس جنرال شرمن — یک اسکونر بازرگانی مسلح متعلق به بازرگان بوستونی دبلیو. بی. پرستون — برنامه سفر به کره را تدارک دید. خدمه کشتی شامل ناخدا پیج و افسر یکم ویلسون (هر دو آمریکایی)، ابرکارگوی انگلیسی جورج هوگارث و سیزده ملوان آسیایی بودند. ملوانان آسیایی دربرگیرنده چائو لینگ فنگ (ملوان و مترجم چینی)، دو راهنمای دریایی از شاندونگ و ده ملوان از پکن، مالایای بریتانیا و جنوب چین می‌شدند. همچنین یک صراف از گوانگ‌ژو، رابرت جرمین توماس مبلغ ولزی و خود پرستون نیز در کشتی حضور داشتند.

پیش از سفر به کره، خدمه کشتی ذخیره‌ای از پارچه‌های پنبه‌ای، ظروف حلبی، آینه و ظروف شیشه‌ای را از شرکت بازرگانی بریتانیایی مِدوز اند کمپانی در تیانجین خریداری کردند و به یانتای رفتند و سپس در ۹ اوت ۱۸۶۶ به سوی آب‌های کره‌ای حرکت کردند. کشتی در ۱۶ اوت وارد رود ته‌دونگ شد و خدمه در توقف‌های مکرر به رابرت جرمین توماس اجازه دادند تا نسخه‌هایی از کتاب مقدس را میان روستاییان کره‌ای پخش کند. مقامات کره‌ای بارها به ناخدا پیج هشدار دادند که کشتی اجازه بازرگانی در کره را ندارد؛ اما خدمه این هشدارها را نادیده گرفتند.

### گروگان‌گیری و درگیری
پس از دریافت گزارش‌هایی دربارهٔ جنرال شرمن، نایب‌السلطنه دایوون‌گون بر این باور شد که این کشتی ناوی جنگی فرانسوی است که در مأموریتی تنبیهی برای انتقام‌گیری از کشتار کشیشان کاتولیک در کره آمده‌است. او به فرماندار استان پیونگان باک گیوسو فرمان داد به خدمه اعلام کند که اگر آنجا را ترک نکنند کشته خواهند شد. در همین میان، جنرال شرمن هنگام فروکش کردن جزر و مد بر اثر محاسبه نادرست عمق رودخانه — که به دلیل باران‌های موقتی بالا آمده بود — به گل نشست.

در ۲۷ اوت، خدمه کشتی یک دینگی برای تأمین آذوقه فرستادند که یک جانک حامل مقام کره‌ای یی هیون‌ایک (زیردست باک) آن را متوقف کرد. خدمه جنرال شرمن سرنشینان جانک را گروگان گرفتند. باک تلاش کرد برای آزادی گروگان‌ها مذاکره کند؛ اما خدمه کشتی در ازای آزادی گروگان‌ها خواستار باج برنج، طلا، نقره و جین‌سنگ شدند.

### نبرد و نابودی کشتی
انبوهی از تماشاگران غیرنظامی که نزدیک کشتی به‌گل‌نشسته گرد آمده بودند چنان از اوضاع خشمگین شدند که با تیر و کمان، سنگ و موشک‌های هواچا به جنرال شرمن حمله بردند. در این آشوب، سرباز کره‌ای پارک چونگ‌وون با تصرف یک قایق کوچک، یی هیون‌ایک را نجات داد. در واکنش، جنرال شرمن تماشاگران غیرنظامی را با توپ‌های دوازده‌پوندی خود به توپ بست و هفت نفر را کشت.

در ۲ سپتامبر، دایوون‌گون نیروهای کره‌ای مجهز به تفنگ آتش‌زن را با فرمان نابودی کشتی به‌گل‌نشسته اعزام کرد. کره‌ای‌ها نخست کوشیدند با ساختن یک کشتی لاک‌پشتی بداهه‌سازی‌شده — که با ورق‌های فلزی و پوست گاو محافظت شده و مجهز به یک توپ پنهان بود — کشتی را نابود کنند. اما توپ کشتی لاک‌پشتی نتوانست زره جنرال شرمن را سوراخ کند و آتش متقابل یکی از خدمه ناوچه کره‌ای را کشت.

پس از شکست حمله نخست، کره‌ای‌ها سه قایق کوچک پر از هیزم، شوره و گوگرد را به هم بستند، آتش زدند و به سوی جنرال شرمن روانه کردند. نخستین دسته آتش‌کشتی‌ها به هدف نخورد و دومین دسته از جنرال شرمن بازتاب یافت؛ اما سومین موج کشتی بازرگانی را به آتش کشید. خدمه و مسافران جنرال شرمن از کشتی بیرون پریدند اما به دست غیرنظامیان خشمگین در ساحل کشته شدند. مرگ رابرت جرمین توماس — که گفته می‌شود هنگام تلاش برای دادن یک کتاب مقدس به قاتلش رخ داد — بعدها به‌عنوان شهادت به تصویر کشیده شد. توپ‌های جنرال شرمن را حکومت کره از آب بیرون آورد و حل موفق این رویداد را جشن گرفت.

بنا بر منبع فرانسوی، باک گیوسو همچنین دستور داد روغن سویا در رودخانه ریخته و آتش زده شود تا از فرار خدمه جلوگیری شود.

## پیامدها

پس از این رویداد، دولت فدرال ایالات متحده آمریکا از سرنوشت جنرال شرمن بی‌خبر ماند؛ زیرا مقامات کره‌ای از اطلاع‌رسانی به همتایان آمریکایی خود خودداری کردند. دلیل این کار از یک سو آن بود که حکومت کره کشتی جنرال شرمن را بریتانیایی یا فرانسوی می‌پنداشت و از سوی دیگر نگرانی داشت که اطلاع‌رسانی به ایالات متحده به لشکرکشی تنبیهی یا درخواست غرامت بینجامد. چندین افسر نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا در سال‌های ۱۸۶۷ و ۱۸۶۸ در کره بازرسی‌هایی انجام دادند اما مقامات کره‌ای از پاسخ به پرسش‌هایشان دربارهٔ جنرال شرمن طفره رفتند. در همین میان، لشکرکشی فرانسه به کره که تنها دو ماه پس از رویداد جنرال شرمن رخ داد و ناکام ماند، انزواطلبی کره را بیش از پیش تقویت کرد.

### اردوکشی آمریکا به کره (۱۸۷۱)
در سال ۱۸۷۱، وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا فردریک لو، وزیرمختار ایالات متحده در چین، را به همراه اسکادران آسیایی نیروی دریایی آمریکا برای بررسی ناپدید شدن جنرال شرمن و مذاکره دربارهٔ پیمان بازرگانی با حکومت کره اعزام کرد. این اردوکشی شامل پنج کشتی بود: فرگات یواس‌اس کلرادو، اسلوپ‌های یواس‌اس آلاسکا و یواس‌اس بنیشیا و توپچی‌بارج‌های یواس‌اس مونوکسی و یواس‌اس پالوس. روزنامه نیویورک تایمز مدعی شد این اردوکشی «شرح مفصلی از حمله خائنانه کره‌ای‌ها به قایق‌های ما» ارائه و «مجازات سریع و مؤثر بربرها» را به انجام خواهد رساند.

اردوکشی در ۱۶ مه از ناگاساکی حرکت کرد و یک هفته بعد به اینچون رسید و در ۲۸ مه در جزیره گانگوا لنگر انداخت. در ۳۰ و ۳۱ مه، هیئت آمریکایی با مقامات کره‌ای تماس گرفت اما کره‌ای‌ها پیشنهادهای مذاکره را رد کردند و اعلام داشتند حکومتشان «کوچک‌ترین علاقه‌ای به پیمان بازرگانی ندارد». دو روز بعد در ۱ ژوئن هنگامی که هیئت در رود هان پیش می‌رفت، نیروهای کره‌ای آنها را غافلگیر کردند اما آمریکایی‌ها حمله‌کنندگان را عقب راندند. پس از ناکامی در دریافت عذرخواهی و تأیید سرنوشت جنرال شرمن، نیروی آمریکایی چندین استحکام کره‌ای را تصرف و اشغال کرد. هرچند ایالات متحده از نظر نظامی پیروز شد، حکومت کره بر موضع انزواطلبانه خود پافشرد و این سیاست تنها با پیمان ۱۸۷۶ ژاپن و کره پایان یافت.

## گزارش‌های بحث‌برانگیز
هرچند هدف اعلام‌شده سفر گشودن بازرگانی با کره بود، بنا بر ادعاهای کره‌ای‌ها نیت واقعی خدمه دزدیدن گنجینه‌های دفن‌شده در آرامگاه‌های شاهی نزدیک پیونگ‌یانگ بوده‌است. افزون بر این، انگیزه بازرگانی آمریکایی‌ها زیر سؤال رفته‌است؛ زیرا شرکت مِدوز هرگز حجم بار کشتی را در اسنادی که پس از نابودی آن به مقامات ارائه داد مشخص نکرد. با این حال، به‌گل‌نشستن کشتی در رودخانه نشان می‌دهد که باری از نوعی حمل می‌کرده‌است.

کره‌ای‌ها همچنین فرستادن یک کشتی مسلح و آهن‌پوش را برای بازرگانی صلح‌آمیز مشکوک می‌دانستند؛ زیرا در طول سده‌ها تنها کشتی‌های فلزی‌ای که وارد آب‌های کره‌ای شده بودند اهداف نظامی داشتند.

## میراث در کره شمالی
بنا بر گزارش‌های رسمی کره شمالی، کیم اونگو — پدربزرگ پدربزرگ کیم ایل سونگ — گروهی از داوطلبان را برای حمله به جنرال شرمن رهبری کرد. روایت رسمی مدعی است آنها کشتی را با آتش زدن هیزم غرق کردند و کشتی دومی به نام شنندوآه نیز توسط ایالات متحده فرستاده شد که آن هم به دست کیم نابود گردید. هیچ مدرک تاریخی مبنی بر دخالت واقعی کیم اونگو در این رویداد وجود ندارد. با وجود این، او همچنان در کره شمالی قهرمان ملی به‌شمار می‌رود و بنیان‌گذار انقلابی سلسله کیم شناخته می‌شود.

در اواخر دهه ۱۹۶۰ میلادی، تاریخ‌نگاران رسمی کره شمالی بر نقش نیای مستقیم کیم ایل سونگ در حمله به جنرال شرمن پافشاری آغاز کردند. این ادعاها که تأیید چندانی در اسناد تاریخی نداشتند بخشی از کارزاری برای برجسته کردن نقش ویژه خاندان کیم ایل سونگ در تاریخ کره بودند و انتقال قدرت به کیم جونگ‌ایل را تسهیل می‌کردند. این گزارش‌ها همچنان در نشریات و کتاب‌های درسی کره شمالی تکرار می‌شوند.

## جستارهای وابسته
* اردوکشی ناخدا پری
* پیمان ۱۸۷۶ ژاپن و کره
* جزیره گانگوا

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* The Hermit Kingdom and the General Sherman Incident
* USS General Sherman Incident

رده:حادثه‌های دریایی بین‌المللی
رده:حوادث دیپلماتیک
رده:درگیری‌ها در ۱۸۶۶ (میلادی)
رده:روابط ایالات متحده آمریکا و کره (کشور)
رده:تاریخچه نظامی ایالات متحده آمریکا در سده ۱۹ (میلادی)
رده:کشتی‌های غرق‌شده کره (کشور)
رده:کشتی‌های گم‌شده با تمامی خدمه
رده:عملیات‌ها و نبردهای بمباران دریایی
رده:صفحه‌های دارای محتوای کره‌ای