بازیگر غیردولتی خشن

[بندانگشتی|[کنتراها در نیکاراگوئه، ۱۹۸۷]]
[بندانگشتی|پرچم [ارتش مقاومت پروردگار]]

**بازیگر غیردولتی خشن**  (**VNSA**) ، که به عنوان **بازیگر مسلح غیردولتی** یا **گروه مسلح غیردولتی** (**NSAG**) نیز شناخته می‌شود، به افراد یا گروه‌هایی در روابط بین‌الملل، گفته می‌شود که کاملاً یا تا حدی مستقل از دولت‌ها هستند و برای رسیدن به اهداف خود، تهدید به استفاده از خشونت کرده یا از آن استفاده می‌کنند.

سازمان‌های غیردولتی مردمی، از نظر اهداف، اندازه و روش‌هایشان، بسیار متفاوت هستند. آن‌ها ممکن است شامل کارتل‌های مواد مخدر، جنبش‌های آزادی‌بخش مردمی، سازمان‌های مذهبی و ایدئولوژیک، شرکت‌ها (مانند پیمانکاران نظامی خصوصی)، شبه‌نظامیان دفاع شخصی و گروه‌های شبه‌نظامی باشند که توسط دولت‌ها، برای پیشبرد منافع خود، تأسیس شده‌اند. 

در حالی که برخی از گروه‌های شبه‌نظامی ضددولتی، با دولت‌ها مخالف هستند، برخی دیگر با آنها متحد هستند. برخی از گروه‌های شبه‌نظامی ضددولتی، به عنوان گروه‌های شبه‌نظامی، سازماندهی شده‌اند و روش‌ها و ساختاری مشابه نیروهای مسلح دولتی، اتخاذ می‌کنند. برخی دیگر ممکن است به صورت غیررسمی، ساختار یافته باشند و از خشونت، به روش‌های دیگری مانند آدم‌ربایی، استفاده از مواد منفجره دست‌ساز یا هک کردن سیستم‌های کامپیوتری استفاده کنند.

## انواع
بازیگران غیردولتی خشن، در تمام زمینه‌ها، درگیر نبرد هستند. انواع رایج و تأثیرگذار آن‌ها عبارتند از:
* سازمان‌های جنایی، مانند کارتل‌های مواد مخدر، ممکن است دست به ترور، آدم‌ربایی، دزدی و اخاذی بزنند؛ باج‌گیری کنند؛ و از *قلمرو* خود در برابر گروه‌های رقیب و ارتش، دفاع کنند.
* جنبش‌های مردمی یا بخش‌هایی از آن‌ها که تاکتیک‌های چریکی (که به عنوان جنگ نامتقارن نیز شناخته می‌شوند) را برای دنبال کردن اهداف خود انتخاب کرده‌اند. نمونه‌ای از آن شورش ناکسالیت–مائوئیست در مرکز هند است.
* دزدان دریایی، قانون‌شکنانی که برای دریافت باج، کشتی‌ها را غارت می‌کنند یا گروگان می‌گیرند. نمونه‌های اخیر شامل دزدی دریایی در سواحل سومالی است. برخی از دزدان دریایی، همچنین اظهار می‌کنند که به جای یک دولت شکست‌خورده، به عنوان «نگهبانان ساحلی»، خدمت می‌کنند.
* شرکت‌های نظامی خصوصی و شرکت‌هایی که یا خدمات نظامی خصوصی خود را دارند یا استخدام می‌کنند. به عنوان مثال می‌توان به زرادخانه‌های شناور در اقیانوس هند اشاره کرد. شرکت‌های نظامی خصوصی، همچنین در مبارزه با دزدی دریایی، فعال هستند و بنابراین نمونه‌ای از بازیگران غیردولتی خشن هستند که با سایر بازیگران غیردولتی خشن، مبارزه می‌کنند.
* بازیگران غیردولتی خشن در دریا؛ دزدان دریایی و شرکت‌های نظامی خصوصی نیز در کنار بازیگران کمترمخرب دیگری مانند نیروی دریایی نپتون، بخشی از این گروه هستند.
* گروه‌های مذهبی یا ایدئولوژیک، مانند بوکو حرام در داخل و اطراف نیجریه، که خشونت مسلحانه را به عنوان یک وظیفه اخلاقی یا مقدس، ترویج می‌دهند.
* شبه‌نظامیان شهروندی، که ممکن است برای محافظت از یک منطقه در برابر (یا تهدید آن به) حمله تشکیل شوند، مانند جنبش آنتی بالاکا در جمهوری آفریقای مرکزی.
* گروه‌های شبه‌نظامی، که از روش‌ها و ساختارهای نظامی برای پیشبرد اهداف خود، استفاده می‌کنند، مانند ارتش موقت جمهوری‌خواه ایرلند، که اکنون، منحل شده است.
* جنگ‌سالاران، رهبرانی هستند که از خشونت مسلحانه برای اعمال کنترل نظامی، اقتصادی و سیاسی بر قلمرو یک کشور مستقل استفاده می‌کنند. برای مثال، جنگ‌سالاران، سابقه طولانی در افغانستان دارند.

فیل ویلیامز، در یک مقاله مروری، پنج نوع بازیگر غیردولتی خشن را شناسایی می‌کند:
* جنگ سالاران
* شبه‌نظامیان
* شورشیان
* سازمان‌های تروریستی
* سازمان‌ها و باندهای جنایتکار

## جستارهای وابسته
* بازیگر غیردولتی
* جنگ نسل چهارم
* جنگ چریکی
* گرگ تنها
* امنیت ملی
* بازیگر غیردولتی
* جرائم سازمان‌یافته
* نظامی‌نما
* تروریسم
* اجرای خودسرانه قانون
* جنگ با مواد مخدر

## منابع

## برای مطالعهٔ بیشتر
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* پایگاه داده گروه‌های مسلح فراملی و غیردولتی

رده:امنیت بین‌الملل
رده:خشونت سیاسی
رده:گروه‌های مسلح غیرنظامی
رده:مقالاتی با پیوندهای خارجی مرده دائمی
رده:نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان
رده:واژگان روابط بین‌الملل
رده:همه صفحه‌های دارای پیوند مرده