پرواز ۵۷۱ سابینا

**پرواز ۵۷۱ سابینا** یک پرواز مسافربری برنامه‌ریزی‌شده از بروکسل به تل‌آویو با توقف در وین بود که از سوی شرکت هواپیمایی ملی بلژیک، سابینا، بهره‌برداری می‌شد. در ۸ مه ۱۹۷۲، یک هواپیمای مسافربری بوئینگ ۷۰۷ در این مسیر، به فرماندهی خلبان بریتانیایی رجینالد لوی دارندهٔ نشان صلیب پرواز ممتاز، توسط چهار عضو سازمان سپتامبر سیاه ربوده شد. هواپیمارباها خواستار آزادی زندانیان فلسطینی در ازای گروگان‌ها شدند.

کاپیتان لوی بنا بر دستور هواپیمارباها، هواپیما را در فرودگاه لد (که بعدها به فرودگاه بین‌المللی بن گوریون تغییر نام داد) فرود آورد. بن‌بست حاصل با یک عملیات تکاوری اسرائیلی به نام «عملیات ایزوتوپ» پایان یافت که در آن هر دو هواپیماربای مرد کشته و دو هواپیماربای زن دستگیر شدند و همهٔ ۹۰ گروگان باقیمانده آزاد گشتند.

## هواپیماربایی
این حمله که از سوی علی حسن سلامه برنامه‌ریزی شده بود، توسط گروهی متشکل از دو مرد و دو زن اجرا شد که خود را دو زوج جا زده بودند: سرکردهٔ گروه علی طه ابو سنینه، عبدالعزیز اطرش، ریما طنوس و ترزا هلسه. آن‌ها به دو هفت‌تیر، دو نارنجک دستی و دو کمربند انفجاری مسلح بودند. بیست دقیقه پس از پرواز از وین، هواپیمارباها وارد کابین خلبان شدند. کاپیتان لوی به ۹۰ مسافر گفت: «همان‌طور که می‌بینید، ما دوستانی در هواپیما داریم.» او از هواپیمارباها پنهان کرد که همسرش نیز به عنوان مسافر در هواپیما حضور دارد و قرار بود تولد پنجاه‌سالگی‌اش را در تل‌آویو جشن بگیرند.

هواپیمارباها بلافاصله پس از به‌دست گرفتن کنترل هواپیما، گروگان‌های یهودی را از دیگران جدا کرده و به انتهای هواپیما فرستادند. پس از فرود هواپیما، آن‌ها خواستار آزادی ۳۱۵ زندانی فلسطینی محکوم در اسرائیل شدند و تهدید کردند که هواپیما را همراه با مسافرانش منفجر خواهند کرد. کاپیتان لوی توانست یک پیام رمزی برای درخواست کمک به اسرائیلی‌ها ارسال کند.

وزیر دفاع موشه دایان و وزیر حمل‌ونقل شیمون پرز که بعدها نخست‌وزیر و سپس رئیس‌جمهور اسرائیل شد، هم‌زمان با مذاکره با هواپیمارباها، عملیات نجاتی را با نام رمز «عملیات ایزوتوپ» آماده کردند. کاپیتان لوی بعدها گفت که با هواپیمارباها دربارهٔ هر چیزی «از ناوبری تا جنسیت» صحبت کرده بود تا زمان را برای مسافران و خدمه تلف کند.

## عملیات نجات
در شب ۸ به ۹ مه، نیروهای اسرائیلی با خالی کردن باد چرخ‌های ارابهٔ فرود، هواپیما را از حرکت ناتوان ساختند و هواپیمارباها را متقاعد کردند که سامانهٔ هیدرولیک هواپیما نیازمند تعمیر است.

در ۹ مه ۱۹۷۲ در ساعت ۴ بعد از ظهر، عملیات نجات آغاز شد: تیمی ۱۶ نفره از تکاوران سایرت متکل به فرماندهی ایهود باراک و با حضور بنیامین نتانیاهو — که هر دو بعدها نخست‌وزیر اسرائیل شدند — در لباس مبدل تکنیسین‌های هواپیما با لباس‌های سفید به هواپیما نزدیک شدند. آن‌ها به هواپیما یورش بردند و ظرف دو دقیقه هر دو هواپیماربای مرد را کشتند.

دو هواپیماربای زن دستگیر شدند و تمام ۹۰ مسافر باقیمانده نجات یافتند. سه مسافر در تبادل آتش زخمی شدند که یکی از آنان بعدها بر اثر جراحات درگذشت. نتانیاهو نیز در جریان عملیات نجات زخمی شد؛ هنگامی که یکی دیگر از تکاوران به نام مارکو اشکنازی به‌طور تصادفی با اسلحه‌اش که برای ضربه زدن به ترزا هلسه بهره‌گیری می‌کرد شلیک کرد و گلوله پس از عبور از بدن هلسه به بازوی نتانیاهو اصابت کرد.

## پیامدها
ترزا هلسه و ریما طنوس سرانجام به حبس ابد محکوم شدند — هلسه به ۲۲۰ سال زندان. هر دو در نوامبر ۱۹۸۳ در جریان تبادل زندانی پس از جنگ ۱۹۸۲ لبنان آزاد شدند.

سابینا پنج سال دیگر به بهره‌برداری از این هواپیما ادامه داد تا اینکه هواپیما به صنایع هوافضای اسرائیل () فروخته شد. سرانجام هواپیما به نیروی هوایی اسرائیل فروخته شد و سال‌ها به عنوان هواپیمای جاسوسی در بسیاری از عملیات‌های دوربرد نیروی هوایی به کار گرفته شد.

### سرنوشت کاپیتان لوی
کاپیتان لوی، یک کهنه‌سرباز نیروی هوایی سلطنتی که در مأموریت‌های بمباران راهبردی بر فراز آلمان در جنگ جهانی دوم و همچنین در پل هوایی برلین شرکت داشت، در سال ۱۹۵۲ به سابینا پیوسته بود. او در سال ۱۹۸۲ بازنشسته شد و در ۱ اوت ۲۰۱۰ بر اثر سکتهٔ قلبی در بیمارستانی نزدیک خانه‌اش در دوور درگذشت. هواپیماربایی در روز تولد پنجاه‌سالگی او رخ داده بود.

## بازتاب رسانه‌ای
* کتاب ، زندگی‌نامهٔ خودنوشت کاپیتان رجینالد لوی.
* فیلم مستند-نمایشی  (۲۰۱۵) که هواپیماربایی و عملیات نجات را بازسازی می‌کند و در آن سه نخست‌وزیر اسرائیل نقش داشتند.

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون

* پیشینهٔ نیروهای ویژهٔ اسرائیل

رده:حوادث و سوانح هوایی در ۱۹۷۲ (میلادی)
رده:حوادث تروریستی فلسطینیان در اروپا
رده:بلژیک در ۱۹۷۲ (میلادی)
رده:عملیات‌های نیروهای دفاعی اسرائیل
رده:مبارزه با تروریسم در اسرائیل
رده:هواپیماربایی هواپیمای مسافربری