خاندان قزوینی

خاندان **قزوینی** ()، همچنین به روش‌های دیگری نیز آوانویسی شده است، از جمله **القزوینی** یا **القزوینی** یک خانواده شیعه مذهبی عراقی هستند که در اواخر قرن هجدهم از قزوین در کربلا ساکن شدند.

این خانواده در عراق به شهرت زیادی دست یافتند. اعضای این خانواده به عنوان آیت‌الله‌های کربلا شناخته می‌شوند. برخی از اعضای آن بنیانگذاران تعدادی از مراکز اسلامی در ایالات متحده هستند. علاوه بر این، این خانواده ادعا می‌کنند که از طریق پدرتباری از فاطمه، دختر محمد، نسب می‌برند و عنوان افتخاری سید دارند و فرزندان دختر این خانواده که پدرانشان غیر سید هستند، عنوان میرزا می‌گیرند.

## تاریخ و تبار
خاندان قزوینی یکی از خاندان‌های مذهبی و اندیشمند برجسته است که میراث علمی و دینی خود را نسل به نسل ادامه داده است. بنیان‌گذار این خاندان، سید محمدباقر قزوینی است که به لقب «معلم‌السلطان» شهرت دارد، زیرا آموزگار محمدعلی دولتشاه بوده است. او در سال ۱۷۷۱ میلادی زادگاه خود را ترک کرد و ابتدا به نجف مهاجرت نمود، سپس در سال ۱۷۸۳ میلادی در شهر کربلا اقامت گزید و در همان‌جا سکونت دائمی یافت. محمدباقر در این سفرها تنها نبود و برادرش، محمدعلی قزوینی، نیز او را همراهی می‌کرد.

نسب خاندان قزوینی به شرح زیر است:**عبد** **الکریم** **بن نعمت‌الله بن** **مرتضی** **بن راضی الدین** **بن** **احمد** **بن** **محمد** **بن** **حسین بن عبدالله** **بن** **محمد** **بن** احمد بن موسی بن حسین بن محمد بن محمد بن **محمد** بن محمد بن **محمد** **معاد** بن **اسماعیل** بن **یحیی** بن **محمد** بن **احمد آل زاهد بن ابراهیم المجاب بن محمد العابد بن موسی الکاثم بن** **جعفر الصادق بن محمد** **[[محمد باقر|الباقر]]** **بن** **[[جعفر صادق|سجاد]] [[سجاد|السجاد]]** **[[جعفر صادق|بن]]** **[[حسین بن علی|السجاد]]** **[[موسی کاظم|.]]** **[[جعفر صادق|علی]] [[علی|ابن ابی طالب]]**.

## آزار و اذیت در عراق
### کمونیسم
در دوران اوج‌گیری موج کمونیسم و در زمان حکومت عبدالکریم قاسم، سید مرتضی قزوینی موضعی قاطع و آشکار در برابر این جریان اتخاذ کرد. او از فتوای آیت‌الله سید محسن حکیم که کمونیسم را کفر و بی‌خدایی اعلام کرده بود، پشتیبانی نمود و در عمل نیز به مقابله با سیاست‌های حکومت پرداخت. یکی از جلوه‌های این مخالفت زمانی بود که سید مرتضی قزوینی از شرکت در ضیافت افطاری‌ای که عبدالکریم قاسم در ماه رمضان سال ۱۹۶۰ برای علمای دینی ترتیب داده بود، خودداری کرد. این اقدام نمادین و شجاعانه، واکنش تند حکومت را در پی داشت و به بازداشت او انجامید. بدین ترتیب، سید مرتضی قزوینی نخستین روحانی‌ای شد که در بغداد به‌عنوان زندانی سیاسی شناخته شد.

### بعثیسم
با ظهور رژیم استبدادی بعثی در اواخر دهه ۱۹۶۰ و اوایل دهه ۱۹۷۰، خانواده قزوینی و دیگر علما و روحانیون شیعه تلاش‌ها برای آموزش توده مردم برای مبارزه با رژیم را افزایش دادند. سید مرتضی قزوینی و پسرعموی اولش، سید محمد کاظم قزوینی، که پس از برکناری از قدرت کنار گذاشته شد، از جمله علمای پیشرو در فعالیت‌های اسلامی علیه رژیم بودند. پس از چند سال، رژیم، خانواده قزوینی را به عنوان یک تهدید ایدئولوژیک برای رژیم خود شناسایی کرد. در سال ۱۹۸۰، آیت‌الله سید محمد صادق قزوینی توسط صدام حسین دستگیر و زندانی شد زیرا از رژیم بعثی حمایت نمی‌کرد. سازمان عفو بین‌الملل او را قدیمی‌ترین زندانی سیاسی جهان در آن زمان می‌دانست. چند هفته پس از حمله ۲۰۰۳ به عراق و فروپاشی رژیم در سال ۲۰۰۳، خانواده اسنادی را یافتند که مرگ او را در زندان‌های صدام تأیید می‌کرد. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (آوریل ۲۰۲۰)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D;

## اعضای برجسته
### نسل اول
* **محمد باقر قزوینی** فرزند عبدالکریم قزوینی، عالم و معلم بود. او به عنوان معلم *سلطان* شناخته می‌شد زیرا به دولتشاه درس می‌داد. او در سال ۱۷۸۳ از قزوین به کربلا سفر کرد
* **محمدعلی قزوینی** پسر عبدالکریم قزوینی و عالم بود. او در سال ۱۷۸۳ به همراه برادرش محمد باقر به کربلا سفر کرد

### نسل دوم
* **ابراهیم قزوینی** (۱۷۹۹–۱۸۴۸) فرزند محمد باقر قزوینی، فقیهی ارشد بود و بیشتر به خاطر تألیف *«ضوابط الاصول»،* کتابی در مورد دروس اصول نوشته شریف العلما، مشهور است. او همچنین در ساخت دیوار سامرا و همچنین طلاکاری ایوان حرم حضرت عباس (ع) مشارکت داشت.
* **محمد هاشم قزوینی** (متوفی ۱۹۰۸) فرزند محمد علی قزوینی بود. او فقیهی ارشد و امام جماعت حرم حسین بود. مرجعیت دینی او توسط استادانش مرتضی انصاری و محمد حسن نجفی به او اعطا شد. او در حرم حسین به خاک سپرده شده است.

### نسل سوم
* **محمد طاهر قزوینی** (متوفی ۱۹۱۱) پسر مهدی قزوینی و نوه محمد باقر بود. او عالم بود و بیشتر به خاطر تألیف *کتاب «هدایة المصنفین*» (هدایت صفوف)، کتابی در باب امامت، شناخته می‌شود. او در حرم حضرت عباس دفن شده است.
* **محمد رضا قزوینی** (متوفی ۱۹۲۹) پسر محمد هاشم قزوینی بود، او عالم بود و پس از پدرش در حرم حسین امامت می‌کرد. او در حرم حسین دفن شده است.
* **محمد ابراهیم قزوینی** (متوفی ۱۹۴۱) فرزند محمد هاشم قزوینی بود، او عالم بود و در حرم حضرت عباس امامت می‌کرد. او در حرم حضرت حسین دفن شده است.

### نسل چهارم
* **محمد مهدی قزوینی** (متوفی ۱۹۳۲) فرزند محمد طاهر قزوینی، عالم و شاعر بود. او به خاطر تألیف *کتاب* «هدی المصنفین» که نقدی بر شیخیه است، شناخته می‌شود. او در حرم حسین دفن شده است.
* **محمدحسن قزوینی** (۱۸۷۹–۱۹۶۰) پسر محمدباقر *آقا میر* قزوینی و نوه مهدی قزوینی بود. او بیشتر به خاطر تألیف کتاب «الامام الکبری» (امامت اعظم)، کتابی که در رد *منهاج السنه* ابن تیمیه نوشته شده است، شناخته می‌شود.
* **محمد حسین قزوینی** (متوفی ۱۹۳۹) فرزند محمد طاهر قزوینی، یک مرجع تقلید ارشد بود و در حرم حضرت عباس نماز می‌خواند. او در حرم حضرت عباس دفن شده است.
* **حسین قزوینی** (متوفی ۱۹۴۷) پسر محمد باقر قزوینی و نوه ابراهیم قزوینی بود. او عالم و از شاگردان میرزا محمد تقی شیرازی بود و در طول قیام عراق در سال ۱۹۲۰ از او حمایت کرد. او به همراه دیگر مبارزان آزادیخواه در حله زندانی شد. او در حرم حسین به خاک سپرده شده است.
* '''محمد کاظم قزوینی''' (۱۹۳۰–۱۹۹۴) فرزند محمد ابراهیم قزوینی، عالم، شاعر و خطیب بود. او بیشتر به خاطر مجموعه *«من المهد الی اللحد*» (از گهواره تا گور) در مورد شرح حال اهل بیت شناخته شده است. او در حرم حسین دفن شده است.
* **محمد صادق قزوینی** (۱۹۰۰ - ناپدید شده در سال ۱۹۸۰) پسر محمد رضا قزوینی بود، او یک عالم دینی بود. او در سال ۱۹۸۰ توسط رژیم بعث ربوده شد و از آن زمان تاکنون ناپدید شده است.

### نسل پنجم
* **محمد صالح قزوینی** (۱۹۰۰–۱۹۵۶) فرزند محمد مهدی قزوینی، عالم و خطیب بود. او بیشتر به خاطر تألیف *«المویدة الحسینة»* (دستورالعمل حسنه) که نقدی بر «*وضع السلاطین*» علی الوردی است، مشهور است. او در حرم حضرت عباس به خاک سپرده شده است.
* **ابراهیم شمس‌الدین قزوینی** (۱۹۰۰–۱۹۸۱) فرزند حسین قزوینی، عالم و محقق بود. او بیشتر به خاطر تألیف *کتاب «البیوطة العلویة فی کربلا*» (خاندان‌های علوی کربلا) شناخته می‌شود.
* **هاشم قزوینی** (متوفی ۲۰۰۹) فرزند محمد صادق قزوینی بود. او فقیه بود. او در حرم حضرت عباس دفن شده است.
* **[[مرتضی قزوینی]]** (متولد ۱۹۳۰) فرزند محمد صادق قزوینی است. او فقیه، شاعر و خطیب مشهوری است. او هر پنجشنبه شب در حرم حسین سخنرانی می‌کند. او بنیانگذار مدرسه امام صادق برای ایتام و بیمارستان الحجة در کربلا است.

### نسل ششم
* **باقر قزوینی** (متوفی ۱۹۷۴) فرزند محمد صالح قزوینی، عالمی بود و بیشتر به خاطر انجام عقود ازدواج و طلاق شناخته می‌شد. او از حامیان سرسخت *الشاعر الحسینیه* (نمادهای حسینی) بود. او در حرم حضرت عباس دفن شده است.
* **جواد قزوینی** (متولد ۱۹۵۳) فرزند محمد صالح قزوینی، عالم و خطیب است. او مدرسه خطابه سیده زینب را در دمشق و کربلا تأسیس کرد.
* **مصطفی قزوینی** (متولد ۱۹۶۱) فرزند مرتضی قزوینی، عالم و خطیب است. او بنیانگذار و مدیر مرکز آموزش اسلامی شهرستان اورنج، کالیفرنیا است.
* **محمد القزوینی** (متولد ۱۹۶۲) فرزند مرتضی القزوینی، عالم و خطیب است.
* **[[حسن قزوینی]]** (متولد ۱۹۶۴) فرزند مرتضی قزوینی، عالم و خطیب است. او بنیانگذار و مدیر مؤسسه اسلامی آمریکا در دیربورن هایتس، میشیگان است.
* **حسین قزوینی** (متولد ۱۹۸۲) فرزند مرتضی قزوینی، عالم و خطیب است.

### نسل هفتم
* **محسن القزوینی** (متولد ۱۹۵۲) فرزند باقر القزوینی، استاد مطالعات اسلامی است. او بنیانگذار دانشگاه اهل بیت در کربلا است.
* **محمد باقر قزوینی** (متولد ۱۹۸۵) فرزند حسن قزوینی، عالم و خطیب است.
* **محمد جواد قزوینی** فرزند علی قزوینی و نوه مرتضی است. او عالم و خطیب است.
* **هادی قزوینی** فرزند مصطفی قزوینی، عالم و خطیب است.
* **احمد قزوینی** پسر حسن قزوینی، عالم و خطیب است.

## تصاویر
برخی از اعضای خاندان قزوینی:
پرونده:Hashimqazwini.png|جایگزین=Muhammad-Hashim al-Qazwini| محمد هاشم قزوینی


## منابع

رده:تشیع
رده:خاندان‌های عراقی