ولادیمیر آرونوویچ لیوشیتس

**ولادیمیر آرونوویچ لیوشیتس** (به روسی: **Влади́мир Аро́нович Ли́вшиц**) (زادهٔ ۶ اکتبر ۱۹۲۳ در پتروگراد – درگذشتهٔ ۱۰ ژوئن۲۰۱۷) زبان‌شناس شوروی و روسی، عضو مسئول آکادمی بریتانیا بود. متخصص ایران‌شناسی، تاریخ زبان‌های ایرانی، ریشه‌شناسی و قوم‌شناسی مردم ایران، مترجم متون سغدی بود.

## زندگی‌نامه
در سال ۱۹۴۰ از دبیرستان فارغ‌التحصیل شد. در سپتامبر همان سال، وارد گروه ایران‌شناسی بخش شرقی دانشکده زبان‌شناسی دانشگاه دولتی لنینگراد شد.

در جنگ بزرگ میهنی شرکت کرد (جبهه‌های لنینگراد، کالینین و جبهه اول بلاروس (آخرین درجه: گروهبان ارشد)). به دریافت نشان جنگ میهنی درجه دوم و ۱۷ مدال مفتخر شد.

در سال ۱۹۴۸ از دانشگاه دولتی لنینگراد (LGU) فارغ‌التحصیل شد. در سال ۱۹۵۲ رساله کاندیداتوری خود را با عنوان «ضمایر در زبان افغانی (پشتو)» دفاع کرد. از سال ۱۹۵۲ تا ۱۹۵۸ در مؤسسه زبان و ادبیات آکادمی علوم جمهوری سوسیالیستی تاجیکستان کار کرد.

از سال ۱۹۵۸ در بخش لنینگراد مؤسسه شرق‌شناسی آکادمی علوم اتحاد جماهیر شوروی / شعبه سن‌پترزبورگ مؤسسه شرق‌شناسی آکادمی علوم روسیه (به عنوان پژوهشگر ارشد، پژوهشگر برجسته و پژوهشگر اصلی) مشغول به کار شد.

در سال ۱۹۶۵ رساله دکتری خود را با عنوان «اسناد سغدی از کوه موگ، جلد دوم: اسناد حقوقی و نامه‌ها» به صورت یک تک‌نگاشت (مسکو، انتشارات ادبیات شرقی، ۱۹۶۲، ۲۲۲ صفحه) دفاع کرد.

در سال ۱۹۷۹ عنوان پروفسوری در رشته «زبان پارسی» به او اعطا شد. بیش از ۲۰۰ اثر علمی منتشر کرد. اولین خوانش کتیبه ریسایکین را پیشنهاد داد.

در سال ۱۹۷۷ به عنوان عضو وابسته آکادمی بریتانیا انتخاب شد و در سال ۱۹۹۲ به عضویت افتخاری آکادمی عمومی علوم طبیعی روسیه (بخش «دانشنامه») درآمد. عضو وابسته مؤسسه ایتالیایی آفریقا و شرق؛ عضو کمیته بین‌المللی «بنیاد کتیبه‌های ایرانی» (Corpus Inscriptionum Iranicarum، لندن) بود.
در قبرستان کوماروو به خاک سپرده شد.

## آثار اصلی منتشر شده

* *Livshits V. A.* A Sogdian precursor of Omar Khayyam in Transoxiana // Iran and the Caucasus. Research Papers from the Caucasian Centre for Iranian Studies. Vol. 8.1. — London—Boston, 2004. — P. 15—18.
* *Livshits V. A.* Sogdian Sānak, a Manichaean Bishop of 5th —early 6th Century // Bulletin of the Asia Institute, N.S. , Vol. 14. — Bloomfield Hills, 2003. — P. 47—54.
* *Лившиц В. А.* Согдийские документы из замка Чильхуджра // Scripta Gregoriana. Сборник в честь семидесятилетия академика Г. М. Бонгард-Левина. — , 2003. — С. 77—88.
* *Лившиц В. А.* Три серебряные чаши из Исаковского могильника № 1 // Вестник древней истории. — 2002. — № 2. — С. 43—55.
* *Livshits V.* Sogdian Buddhist Fragment KRIV/879 No. 4263 from the Manuscript Collection of the St. Petersburg Branch of the Institute of Oriental Studies // Manuscripta Orientalia. — Vol. 2, No 2. — June 1996. — P. 3—8.
* *Лившиц В. А.* О происхождении древнетюркской рунической письменности // Советская тюркология. — 1978. — № 4.
* *Livshits V. A.* The Khwarezmian calendar and the eras of the Ancient Chorasmia // Acta Antiqua Acadaemiae Scientiarum Hungaricae. t. 16, fasc. 1—4. — Budapest, 1968. — P. 433—446.
* Согдийские документы с горы Муг. Чтение, перевод, комментарий. Выпуск II (Юридические документы и письма). Чтение, перевод и комментарии В. А. Лившица. — , Издательство восточной литературы, 1962.

## منبع

* Commentationes Iranicae. Сборник статей к 90-летию Владимира Ароновича Лившица / Под ред. С. Р. Тохтасьева и П. Б. Лурье. — : Нестор-История, 2013.
* К 90-летию Владимира Ароновича Лившица // Вестник древней истории. — 2014. — № 1 (288). — С. 187—188: портр. — ISSN 0321-0391

## لینک به بیرون
* ولادیمیر آرونوویچ لیوشیتس / مؤسسه نسخه‌های خطی شرقی آکادمی علوم روسیه.
رده:ایران‌شناسان اهل روسیه
رده:خاورشناسان اهل اتحاد شوروی
رده:خاورشناسان اهل روسیه
رده:درگذشتگان ۲۰۱۷ (میلادی)
رده:دریافت‌کنندگان نشان جنگ میهنی درجه دو
رده:زادگان ۱۹۲۳ (میلادی)
رده:زبان‌شناسان اهل اتحاد شوروی
رده:زبان‌شناسان اهل روسیه
رده:شخصیت‌ها بر پایه حروف الفبا
رده:نویسندگان دانشنامه ایرانیکا