پریه چیناوونگ

***پره چینوونگ*** () یک داستان جاتاکای جعلی از سنت خمر *ساسترارا لبنگ* دربارهٔ یک شاهزاده خمر است که به رسوایی می‌افتد و پس از یک سری مصائب، جایگاه خود را دوباره به دست می‌آورد.

## طرح
پادشاه سوواناوونگ و ملکه چین بوفا پسری به نام شاهزاده چیناوونگ داشتند. سه صیغه پادشاه نیز از او سه پسر داشتند، اما احساس می‌کردند که احترام کمتری دریافت می‌کنند. پس از اینکه آنها علیه او توطئه کردند، فرزندان خود را کشتند و چیناوونگ را به این جنایت متهم کردند، چیناوونگ توسط پادشاه به دریا انداخته شد، اما توسط پادشاه ناگا نجات یافت.

چیناوونگ حسادت بیشتری را در پادشاهی ناگا برانگیخت و توسط پادشاه ناگا فرستاده شد تا تا ایسی زاهد را پیدا کند و از آنجا قدرت‌های جادویی را برای استفاده در نبرد پیدا کند. در راه، او توسط یک زن غول‌پیکر ربوده می‌شود و از اسارت او فرار می‌کند، اما توسط آن زن نیز تعقیب می‌شود که او را پیدا کرده و تا سر حد مرگ کتک می‌زند. چیناوونگ که به حال خود رها شده بود تا بمیرد، توسط تا ایسی زنده می‌شود، که او همچنین نحوه استفاده از تیر و کمان را آموزش می‌دهد. پس از آن، او به پادشاهی پدرش بازمی‌گردد و با برادران ناتنی خود روبرو می‌شود.

همان‌طور که او به همراه مادرش برای احترام به  اجدادشان می‌رود، چیناوونگ به عنوان تصویر زنی که دیوانه‌وار عاشقش می‌شود، به نظر می‌رسد و او نیز به راه می‌افتد. در یک تغییر تراژیک، به نظر می‌رسد که در این بین، زن با شاهزاده دیگری ازدواج کرده است. دشمن عاشقانه او، توس-ساکان، که به اشتباه با خواهر شاهزاده خانم ازدواج کرده بود، با این وجود او را به چالش می‌کشد و توسط قدرت‌های جادویی او شکست می‌خورد، و بنابراین پدر آن دو شاهزاده خانم هر دو را به نامزدی چیناوونگ درمی‌آورد. دومی با *هامسای* مکانیکی خود پرواز می‌کند و تنها یکی از آنها، بوتوم سوریا، را به همراه دارد. موتور آنها در اواسط پرواز از کار می‌افتد و این دو را به اقیانوس پرتاب می‌کند، جایی که دوباره از هم جدا می‌شوند.

قدرت‌های جادویی و شمشیر او که توسط جریان آب شسته شده و به دریا ریخته شده، توسط میمون کامهاول پئانو دزدیده می‌شود که در عوض توسط غولی به نام چترا کشته می‌شود. چیناوونگ برای بازگرداندن قدرت‌ها و شمشیرش به او درخواست تجدید نظر می‌کند و پادشاه غول‌پیکر چترا با نامزد کردن او با دخترش پا را فراتر می‌گذارد. در همین حال، بوتوم سوریا توسط یک تمساح نجات می‌یابد که او را در محاصره فرشتگان به زندگی می‌آورد، تا اینکه در نهایت او نیز به نوعی فرشته نگهبان یا *مرنه کونگویل* تبدیل می‌شود.

وقتی پادشاه میمون‌ها، کامهاول پئانو، شب برمی‌گردد تا از محل اختفای عشق اولش به او بگوید، چیناوونگ شبانه فرار می‌کند، اما همسر جدیدش که صبح او را در حال بیرون آمدن از رختخواب می‌بیند، او را تعقیب می‌کند. پدرزن چترا نیز از او پیروی می‌کند و با پدرزن اول برخورد می‌کند که منجر به یک رویارویی حماسی بر سر داماد مشترکشان می‌شود. دو خواهر از ازدواج اول او و همسرش از ازدواج دومش در تلاش خود با هم روبرو می‌شوند و سرانجام چیناوونگ را پیدا می‌کنند، با کمک غولی که پادشاه میمون‌ها، کامهاول پئانو، را که به چیناوونگ کمک کرده بود تا فرار کند، شکست می‌دهد.

هر سه همسر به پادشاهی اول بازمی‌گردند، جایی که همگی پسری از چیناوونگ به دنیا می‌آورند که در نهایت، هم برای پادشاهی ناگا و هم برای فرشتگانی که از بوتوم سوریا مراقبت می‌کردند، احساس دلتنگی می‌کند. او در نهایت با نوادگان خود با یک شاهزاده خانم ناگا و دیگری با یک فرشته *کینارا* ازدواج می‌کند، در نوعی اتحاد بین انسانی که او هست و خدایانی که تمام عمرش سعی در برقراری آنها داشت.

## مبدأ
### یک سنت شفاهی از فولکلور خمر
داستان پریه چیناوونگ، مانند *ریمکر*، شامل نبردهایی بین قهرمانان پادشاهی سرزمین‌های مسکونی و پادشاهان *یاکخا* در جنگل است. روایت این ماجراها «بسیار پیچیده و طولانی» است. مانند بسیاری دیگر از داستان‌های جعلی جاتاکا یا *پانیاس جاتاکا*، این داستان نیز به صورت وصله‌ای از شبکه‌ای از داستان‌ها و افسانه‌های محلی توسعه یافته است که از فرایند نسخه‌برداری خطی و پالینود عبور کرده‌اند و در نتیجه منجر به ناسازگاری‌ها و ناهماهنگی‌های خاصی در روایت شده‌اند.

این روایت، بسیاری از افسانه‌های عامیانه خمر را که با آنها مرتبط است، تکرار می‌کند، مانند ازدواج جنگجویان انسانی و شاهزاده خانم‌های ناگا در افسانه بنیادی پره تانگ و نیانگ نیک.

### میراث تصویری اکنون ناپدید شده است
*سالا* در وات کینگ سوای کروم، در استان کندال، با تابلوهایی تزئین شده بود که کل داستان پریه چیناوونگ را پوشش می‌دادند تا اینکه حدود بیست سال پیش ناپدید شدند. این نقاشی‌ها در دره مکونگ چنان غالب هستند که ممکن است کسی از خود بپرسد که آیا این روایت‌های خمر در مقطعی جایگزین *ریمکر* نشده‌اند؟ تنها نقاشی باقی مانده، نقاشی‌ای است که در آن پریه چیناوونگ سوار بر *ریچاسی*، مجسمه سلطنتی افسانه‌ای که از شیر، اسب و ببر عبور می‌کند، به تصویر کشیده شده است.

## رقص
*پریه چیناوونگ* یک رقص کلاسیک درباری خمر است که عناصر مشترک زیادی با رقص‌های پریه سوروونگ دارد. این رقص به ویژه به خاطر رقص عاشقانه و مودبانه‌اش بین پریه چیناوونگ و نیانگ مارادی مشهور است.

دیپلمات «غیرمتعارف»، مالکوم مک‌دونالد، پرنده‌شناس و مجموعه‌دار آثار هنری، اجرای آن را در آنگکور وات در دوران *سنگکوم* دید و خلاصه‌ای مفصل از آن ارائه داد.

## سینما
سان تک منگ تهیه‌کننده کامبوجی در دوران *سانگکوم* بود که یک شرکت تولیدی به نام پریه چیناوونگ فیلم تأسیس کرد که عمدتاً فیلم‌های حماسی بر اساس روایت‌های کامبوجی مانند پریه چیناوونگ: *چی سوراوونگ لیک سوراوونگ*، ملودرام *تک پنک نیانگ کور* یا *سوکونتونگ*، با بازی بازیگر مشهور کئو مونتها را فیلمبرداری می‌کرد.

## موسیقی
پریه چیناوونگ توسط اسطوره آواز خمر، راس سریسوتئا، به موسیقی تبدیل و خوانده شد.

## منابع

رده:ادبیات کامبوج
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:فرهنگ در کامبوج