پرچم پیه‌مونت

**پرچم پیه‌مونت** یکی از نمادهای رسمی منطقهٔ پیه‌مونت در ایتالیا است. پرچم فعلی در ۲۴ نوامبر ۱۹۹۵ به تصویب رسید.
## تاریخچه
بندانگشتی|120x120پیکسل|نشان رسمی پیه‌مونت|راست
بندانگشتی|«پرچم تشریفاتی» (گونفالونه) رسمی پیه‌مونت
پرچم پیه‌مونت اساساً نشان شاهزادهٔ پیه‌مونت، عنوان پسر ارشد پادشاه ساردنی است. هنگامی که دوک آمادئوس هشتم ساووی در سال ۱۴۲۴ به پسر ارشد بازمانده خود عنوان «شاهزادهٔ پیه‌مونت» را اعطا کرد، یک برچسب نشان خانوادگی به نشان اضافه کرد تا آن را از نشان عمومی خاندان ساووی متمایز کند.

دو نسخه از پرچم پیه‌مونت وجود دارد: یکی با حاشیه آبی و دیگری بدون حاشیه آبی. آخرین نسخه که رسماً در سال ۱۹۹۵ تصویب شد، دارای حاشیه طلایی و روبان نارنجی است، اگرچه پرچم گاهی بدون آن دیده می‌شود.

### مارکیزات مونتفرات

مارکی‌نشین مونتفرات یک دولت تاریخی ایتالیایی بود که در پیه‌مونت امروزی واقع شده بود. پرچم آن یک پرچم ساده است. نشان اصلی آن متعلق به خانواده آلرامیچی بود.

### مارکیزات سالوتسو

مارکی‌نشین سالوتسو یک دولت تاریخی ایتالیایی بود که سرزمین‌هایی در آلپ، در مرز میان فرانسه و پیه‌مونت را در بر می‌گرفت. پرچم این دولت، برگرفته از نشان خانوادگی خاندان *دل واستو* بود. خاندان دل واستو از شاخه‌های فرعی خاندان آلرامیچی به‌شمار می‌رفت.

### شاهزاده‌نشین ماسرانو
شاهزاده‌نشین ماسرانو، که با مارکیز کرواکووره مرتبط بود، یک دولت کوچک و مستقل بود که در منطقه‌ای تپه‌ای در پانزده کیلومتری بیه‌لا واقع شده بود.

#### پرچم اول

پرچم شاهزاده‌نشین در حدود سال ۱۶۱۴ میلادی معرفی شد، زمانی که امپراتور نشان جدیدی به خاندان فریرو–فیسکی اعطا کرد. این پرچم مربعی‌شکل از شش نوار آبی و سفید تشکیل می‌شد و در مرکز آن نشان خانوادگی قرار داشت. در نشان، شیری آبی‌رنگ بر زمینه‌ای نقره‌ای (نماد خاندان فریرو) در رُبع‌های متناوب و عقابی امپراتوری بر زمینه‌ای نقره‌ای به تصویر کشیده شده بود. پردهٔ راه‌راه آبی و سفید در طراحی، بازتابی از نشان خاندان فیسکی بود.

#### پرچم دوم

پرچم دولتی، یا در واقع پرچم شاهزاده، در اوایل سدهٔ هجدهم میلادی پدیدار شد و در ۲۰ مارس ۱۷۶۷، با الحاق شاهزاده‌نشین به پادشاهی ساردنی، از میان رفت. نشانِ میانی بر پارچهٔ سفید کتانی همچنان نماد شاهزادگان فرمانروای خاندان فریرو–فیسکی بود، اما در مرکز آن سپری از رنگ‌های آبی و نقره‌ای، متعلق به خاندان فیسکی، قرار داشت. تاجِ بالای سپر نیز شیری برافراشته از خاندان فریرو را به تصویر می‌کشید. ‏

### پادشاهی ساردنی
پادشاهی ساردنی، که در دوران ساوویایی با نام پادشاهی پیه‌مونت–ساردنی نیز شناخته می‌شد، کشوری در جنوب اروپا بود که از اوایل سدهٔ چهاردهم تا میانهٔ سدهٔ نوزدهم میلادی وجود داشت. با وجود نام این پادشاهی، جزیرهٔ ساردنی خود منطقه‌ای حاشیه‌ای به‌شمار می‌رفت. تا زمان جنگ کریمه در سال ۱۸۵۳، خاندان ساووی این پادشاهی را به قدرتی نیرومند در ایتالیا بدل کرده بودند. در پی آن، فرایند الحاق سایر دولت‌های ایتالیایی آغاز شد. در ۱۷ مارس ۱۸۶۱، برای بازتاب دقیق‌تر گسترهٔ جغرافیایی جدید کشور، نام رسمی آن از «پادشاهی ساردنی» به «پادشاهی ایتالیا» تغییر یافت و پایتخت آن ابتدا به فلورانس و سپس به رم منتقل شد. از این‌رو، پادشاهی پیه‌مونت–ساردنی تحت رهبری خاندان ساووی، پیش‌زمینهٔ حقوقی پادشاهی ایتالیا به‌شمار می‌رود و پادشاهی ایتالیا نیز خود پیشینهٔ جمهوری ایتالیای کنونی است. ‏

#### پرچم اول

پرچم دوک‌نشین ساووی در نیمهٔ دوم سدهٔ شانزدهم میلادی تثبیت شد و پس از آن در پادشاهی ساردنی (از سال ۱۷۱۸) نیز به‌کار رفت و تا پایان سدهٔ هجدهم دوام یافت. کنت‌های کهن ساووی که بعدها به مقام دوک رسیدند، دست‌کم از سدهٔ سیزدهم میلادی، نشان صلیبی مشابه پرچم یادشده را داشتند که احتمالاً از انگلستان وارد شده بود. در دریا، پرچم ساردنی برای تمایز از پرچم‌های مشابه (مانند مالت یا دانمارک) حروف شعار ساوویایی «FERT» را بر خود داشت. معنای دقیق این شعار روشن نیست؛ احتمالاً سرواژه‌ای از جملهٔ لاتینی *Foedere et Religione Tenemur* («ما با پیمان و ایمان نگاه داشته می‌شویم») است که بر سکه‌های کهن نیز دیده می‌شود. بااین‌حال، تفسیر محتمل‌تر آن کوتاه‌شدهٔ واژهٔ کهنِ *ferté* به معنای «دژ روح» دانسته می‌شود. ‏

#### پرچم دوم

پرچم دریایی که در سال‌های ۱۷۸۳ تا ۱۷۸۵ معرفی شد و حدود سال ۱۸۰۲ جای خود را به طرحی دیگر داد، در اصل نشان نیروی دریایی بود، اما می‌توان آن را نخستین نمونهٔ مبهم از پرچم ملی دانست که الگویی برای پرچم‌های بعدی شد. رنگ آبی، که از اواخر سدهٔ چهاردهم میلادی به‌عنوان رنگ دودمانی ساوویایی‌ها به‌کار می‌رفت، احتمالاً به افتخار مریم مقدس برگزیده شده بود؛ زیرا کنت آمادئوی ششم در جنگ با ترکان، پرچمی آبی با تصویر بانوی مقدس برافراشت. این رنگ در برخی نمونه‌های پیشین پرچم، همچون پرچم صلیبی با حاشیهٔ آبی، نیز دیده می‌شد. پرچم بازرگانی نیز در حدود سال‌های ۱۷۹۹ تا ۱۸۰۲ مورد استفاده بود و تنها در جزیرهٔ ساردنی، به‌دلیل اشغال پیه‌مونت به‌دست نیروهای فرانسوی، به اهتزاز درمی‌آمد.

#### پرچم سوم

پرچم‌های دریایی به همراه سایر نشان‌ها در سال ۱۸۰۲، هم‌زمان با جلوس ویتوریو امانوئلهٔ اول بر تخت، تعیین شدند؛ در آن زمان قلمرو پادشاهی عملاً به جزیرهٔ ساردنی محدود شده بود. نسخهٔ بازرگانی پرچم، طرح پیشین را در قسمت گوشهٔ بالا (کانتون) دربرداشت، در حالی که نسخهٔ نظامی (دریایی) دارای کانتونی بود که در آن عقابی با سپر ساووی بر سینه‌اش نقش بسته بود. پس از سقوط ناپلئون در سال ۱۸۱۴، پادشاه به تورین بازگشت و در ۳۰ دسامبر همان سال، پرچم‌ها را تغییر داد.

#### پرچم چهارم

پرچم دریایی (بازرگانی و نظامی) در ۳۰ دسامبر ۱۸۱۴ به تصویب رسید و در ۱ ژوئن ۱۸۱۶ دستخوش اصلاح گردید. ویتوریو امانوئله پس از بازگشت به تورین، پرچم آبی‌رنگ با گوشهٔ ساووی را بازگرداند، اما پرچم‌های ساردنی و جنوا را نیز، به‌عنوان سرزمین‌های تازه الحاق شده، به آن افزود.

#### پرچم پنجم

پرچم ملی، بازرگانی و دولتی در ۱ ژوئن ۱۸۱۶ طبق فرمان سلطنتی معرفی شد. طرح جدید گوشهٔ پرچم، که از نظر زیبایی‌شناسی کامل‌تر از نمونهٔ پیشین بود، شامل صلیب‌های ساووی، جنوا و ساردنی می‌شد. تاج کوچک سلطنتی بر فراز درونی‌ترین صلیب، پرچم دولتی را از پرچم بازرگانی متمایز می‌کرد؛ پرچمی که در کشتی‌های جنگی، دژهای دریایی و کنسولگری‌ها برافراشته می‌شد.

#### پرچم ششم

پرچم ملی، دولتی و نظامی به فرمان کارلو آلبرتو و تحت تأثیر رویدادهای سال ۱۸۴۸ تعیین شد. نشان ساووی در طرح اصلی خود حاشیه‌ای نداشت، اما بعدها برای جدا کردن بصری نشان از زمینهٔ پرچم، حاشیه‌ای به آن افزوده شد. به‌دلیل ابهام در متن فرمان، این پرچم در اشکال و نسبت‌های گوناگونی ظاهر گردید.

#### پرچم هفتم

پرچم ملی و بازرگانی در ۲ مه ۱۸۵۱ با طرح و نسبت ۲ به ۳ تعریف شد. در ۱۷ مارس ۱۸۶۱، این پرچم به‌عنوان پرچم رسمی پادشاهی ایتالیا پذیرفته شد. سپر ساووی نماد نقش محوری پادشاهی ساردنی در روند وحدت ملی ایتالیا بود. در صورت استفاده به‌عنوان پرچم دولتی یا دریایی، سپر ساووی می‌بایست با تاج شاهی زینت داده می‌شد.

### جمهوری آلبا

پرچم جمهوری آلبا توسط ژاکوبن ایتالیایی، جووانی آنتونیو رانزا، طراحی شد. او اظهار داشت که رنگ‌های آبی و قرمز نماد فرانسه هستند، در حالی‌که رنگ نارنجی از درخت موجود در نشان پیه‌مونت الهام گرفته است. نارنجی همچنین رنگ شخصی رانزا بود؛ او نام خانوادگی خود، *Ranza*، را شکل تغییریافتهٔ واژهٔ ایتالیایی *arancia* به معنای «نارنجی» تفسیر می‌کرد تا از معنای واقعی آن در زبان پیه‌مونتی خود، یعنی «داس» پرهیز کند. این پرچم سه‌رنگ آبی، قرمز و نارنجی در دو نسخهٔ افقی و عمودی وجود داشت و امروزه در برخی مناسبت‌ها توسط ناحیهٔ پیه‌مونت مورد استفاده قرار می‌گیرد. ‏

### جمهوری آسته

جمهوری آسته یک کمون ژاکوبنی بود که در پی رویدادهای سیاسی منجر به اعلام خودگردانی مردمی در شهر آسته شکل گرفت. بنا بر توصیفات تاریخی، در زمان تأسیس این جمهوری، پرچم‌هایی از جنس ابریشم با نوشته‌های قرمز در کلیسای محلی به نمایش درآمده بود. بر روی این پرچم‌ها شعارهایی چون «آزادی، برابری یا مرگ» و «جمهوری آسته» نقش بسته بود.

### جمهوری اوسولا

جمهوری اوسولا یکی از جمهوری‌های پارتیزانی ایتالیا بود که در جریان جنگ جهانی دوم تشکیل شد. بنا بر گفتهٔ جورجو بوکا، پرچم این جمهوری سه‌رنگی متشکل از قرمز، سبز و آبی بود: سبز نماد جنبش «عدالت و آزادی»، قرمز نمایانگر تیپ گاریبالدی و آبی نماد نیروهای سلطنت‌طلب. پرچم دیگری نیز توسط «تیپ‌های آبی» مورد استفاده قرار می‌گرفت. ‏

## یادداشت‌ها

## منابع

رده:پرچم‌ها با صلیب
رده:پرچم‌های معرفی‌شده‌های ۱۹۹۵ (میلادی)
رده:پرچم‌های مناطق ایتالیا
رده:فرهنگ در پیمونت