موافقتنامه تجاری پاکستان و ایالات متحده

**موافقتنامه تجاری پاکستان و ایالات متحده** با یک معامله دوجانبه در واشینگتن دی.سی. پس از مذاکرات فشرده در ژوئیه ۲۰۲۵ نهایی شد که در آن وزیر دارایی پاکستان محمد اورنگزیب و وزیر امور خارجه اسحاق دار در کنار نماینده تجاری ایالات متحده جیمیسون گریر و وزیر بازرگانی هاوارد لوتنیک حضور داشتند.

در تاریخ ۳۰-۳۱ ژوئیه ۲۰۲۵، رئیس‌جمهور دونالد ترامپ به طور عمومی توافق را از طریق رسانه‌های اجتماعی تأیید کرد و آن را یک مشارکت انرژی "تاریخی" نامید. نخست‌وزیر شهباز شریف از آن به عنوان یک "توافق مهم" که مشارکت پایدار آن‌ها را تقویت می‌کند، استقبال کرد.

## پیشینه

در مه ۲۰۲۵، ایالات متحده بین هند و پاکستان میانجی‌گری کرد که نشان‌دهنده کاهش تنش‌های منطقه‌ای بود و زمینه را برای از سرگیری گفتگوهای دوجانبه بین واشینگتن دی.سی. و اسلام‌آباد فراهم کرد. از نظر تاریخی، روابط تجاری محدود باقی مانده بود و چارچوب‌های قبلی مانند سیستم ترجیحات تعمیم‌یافته یا موافقتنامه تجارت و سرمایه‌گذاری چارچوبی مزایای اندکی ارائه می‌دادند اما فاقد قابلیت اجرا بودند.

این معامله در میان پویایی‌های ژئوپلیتیکی در حال تغییر در جنوب آسیا پدیدار شد - به ویژه افزایش تنش‌های ایالات متحده با هند، پیگیری پاکستان برای امنیت انرژی، و استراتژی واشینگتن برای متنوع‌سازی مشارکت‌های منطقه‌ای خود.

هم‌زمان، رهبری نظامی پاکستان، به ویژه رئیس ارتش فیلد مارشال عاصم منیر، در یک تلاش دیپلماتیک که روابط ایالات متحده و پاکستان را بهبود بخشید، از جمله همکاری ضدتروریسم و رابطه شخصی با دونالد ترامپ، مشارکت داشت.

## مفاد توافقنامه
### کاهش تعرفه‌ها و تجارت

این معامله شامل کاهش تعرفه‌های متقابل است. عوارض واردات ایالات متحده بر صادرات کلیدی پاکستان - مانند منسوجات، کالاهای چرمی، ابزار جراحی، خدمات فناوری اطلاعات و محصولات کشاورزی - قرار است کاهش یابد و دسترسی پاکستان به بازارهای ایالات متحده را افزایش دهد. پاکستان نیز به نوبه خود، مالیات ۵ درصدی خدمات دیجیتال را لغو کرد که نشانه حسن نیت برای تسهیل دسترسی شرکت‌های دیجیتال آمریکایی است.

### همکاری انرژی: اکتشاف نفت
یکی از ارکان اصلی این توافقنامه، همکاری ایالات متحده و پاکستان برای اکتشاف و توسعه ذخایر نفتی کمتر کاوش‌شده پاکستان - به ویژه در بلوچستان فراساحلی و مناطق خشکی مانند سند، پنجاب و خیبر پختونخوا است. ترامپ اظهار داشت که انتخاب یک شرکت نفتی برای رهبری این ابتکار با شفافیت انجام خواهد شد و افزود که "شاید آن‌ها روزی نفت را به هند بفروشند".

جنبه‌های ثانویه این توافقنامه شامل همکاری در بخش‌هایی مانند معدن، فناوری اطلاعات، ارزهای دیجیتال و زیرساخت‌های دیجیتال است.

## تأثیرات اقتصادی و استراتژیک
### استقبال داخلی

اتاق بازرگانی و صنعت لاهور این معامله را یک تغییردهنده بازی خواند و به بهبود تراز تجاری، ایجاد شغل و فرصت‌های رشد صادرات اشاره کرد.

بورس اوراق بهادار پاکستان با افزایش ۹۷۸ واحدی رشد کرد، زیرا سرمایه‌گذاران از مشارکت تجاری و انرژی استقبال کردند.

## تحلیل‌ها و نقدهای بین‌المللی
تحلیلگران نسبت به حجم واقعی ذخایر نفتی پاکستان تردید نشان دادند: علیرغم خوش‌بینی ترامپ، ذخایر اثبات‌شده همچنان اندک است و چالش‌های استخراج، به ویژه در میان نگرانی‌های امنیتی در بلوچستان، ادامه دارد.

در مورد وضوح مکانیسم‌های تقسیم سود، شفافیت و نقش مقامات فدرال در مقابل استانی در مدیریت منابع، احتیاط سردبیرانه مطرح شده است.

ناظران استراتژیک خاطرنشان می‌کنند که این توافق نشان‌دهنده یک تغییر موضع ایالات متحده در جنوب آسیا است - احتمالاً استفاده از پاکستان به عنوان یک موازنه در برابر هند و چین، و تضمین دسترسی به خاک‌های کمیاب و مواد معدنی حیاتی در کنار هیدروکربن‌ها.

مفسران هندی به نزدیکی مجدد ایالات متحده و پاکستان با شک و تردید نگاه کردند - دیپلمات سابق ویکاس سواروپ آن را یک "اشتباه استراتژیک" توصیف کرد و آن را به تغییر مواضع ژئوپلیتیکی گسترده‌تر مرتبط دانست.

## همکاری امنیتی
این توافق با همکاری هم‌زمان ضدتروریسم ایالات متحده و پاکستان همسو است: ایالات متحده ارتش آزادی‌بخش بلوچستان را به عنوان یک سازمان تروریستی تعیین کرد، اقدامی که در کراچی مورد تحسین قرار گرفت و در جریان بحث‌های پیرامون این موافقتنامه تجاری انجام شد.

## چالش‌ها و چشم‌انداز آینده
قابلیت تجاری پتانسیل نفتی پاکستان نامشخص باقی مانده است، که تحت تأثیر بی‌ثباتی ژئوپلیتیکی، تردید سرمایه‌گذاران و موانع لجستیکی قرار دارد.

حکمرانی همچنان یک نگرانی است - از جمله ادغام عادلانه ذینفعان استانی و شفافیت در صدور مجوز.

پیش‌بینی می‌شود اولین محموله نفت خام ایالات متحده به پاکستان، احتمالاً در اکتبر ۲۰۲۵ از طریق Cnergyico و ویتول، نمادی از اجرای اولیه این معامله باشد.

پتانسیل صادرات به هند همچنان حدسی و به شدت وابسته به دیپلماسی و ثبات منطقه‌ای است.

## جستارهای وابسته
* بحران دیپلماتیک و تجاری ۲۰۲۵ ایالات متحده و هند

## منابع

رده:معاهده‌های ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:معاهده‌های پاکستان
رده:تجارت خارجی پاکستان
رده:تجارت خارجی ایالات متحده آمریکا
رده:روابط ایالات متحده آمریکا و پاکستان
رده:دومین دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ
رده:شهباز شریف