اعدام‌های دسته‌جمعی در موصل اشغال‌شده توسط داعش

**اعدام‌های دسته‌جمعی در موصل اشغال‌شده توسط داعش** مجموعه‌ای از کشتارها و اعدام‌های گسترده‌ای بود که داعش در دوره اشغال شهر موصل در استان نینوای عراق انجام داد. موصل از سقوط این شهر در ۱۰ ژوئن ۲۰۱۴ تا آزادسازی آن در ۱۰ ژوئیه ۲۰۱۷ در اشغال داعش بود. موصل دومین شهر بزرگ عراق است و به همین دلیل یکی از بزرگ‌ترین پایگاه‌های داعش به‌شمار می‌رفت. تصرف این شهر در تبلیغات داعش برای نمایش قدرت نظامی‌شان به کار گرفته شد.

اسلام سنی دین اکثریت مردم این منطقه است. اعدام‌های دسته‌جمعی غیرنظامیان، سربازان دشمن و اعضای داعش که متهم به تخلف بودند به‌طور منظم رخ می‌داد و در جریان نبرد موصل (۲۰۱۶–۲۰۱۷) به اوج خود رسید. موصل صحنه بسیاری از جنایات جنگی داعش بود. شمار کشته‌شدگان این اعدام‌ها در حدود ۷۰۰۰ نفر برآورد شده‌است.

## گاه‌شمار

### ۲۰۱۴
* ۱۰ ژوئن: تا ۷۵۰ زندانی شیعه با جوخه آتش اعدام شدند و تنها ۱۵ نفر جان سالم به در بردند.
* ۴۰ کارگر مهاجر هندی پس از سقوط موصل در ژوئن ۲۰۱۴ توسط داعش کشته شدند. سوشما سوآراج، وزیر امور خارجه هند، در مارس ۲۰۱۸ کشته‌شدن آنان را تأیید کرد و بقایای جسدها توسط دولت هند بازگردانده شد.

### ۲۰۱۵
* ۶ ژانویه: ۲۰ مرد جوان به اتهامات گوناگون و سه وکیل زن اعدام شدند.
* ۷ ژانویه: پنج عضو ربوده‌شده ارتش عراق از جمله دو سرهنگ اعدام شدند.
* ۱۹ ژانویه: ۱۳ نوجوان به بهانه «تماشای مسابقه فوتبال» اعدام شدند. همچنین دو مرد به اتهام «همجنس‌گرایی» از بالای برجی پرت شدند.
* ۲ مه: ۶۰۰ گروگان ایزدی اعدام شدند.
* ۳۰ ژوئن: یک مقام ارشد اداری داعش به اتهام «برنامه‌ریزی کودتا» اعدام شد.
* ۱۲ ژوئیه: ۱۰ افسر پیشین ارتش عراق به اتهام «جاسوسی» اعدام شدند. ابراهیم صالح، نامزد انتخابات پارلمانی عراق نیز اعدام شد.
* ۶ اوت: ۱۹ زن به دلیل «سرپیچی از برقراری رابطه جنسی با جنگجویان» اعدام شدند.
* ۹ اوت: نزدیک به ۲۰۰۰ غیرنظامی پس از آنکه به اتهام «مرتدبودن به دلیل کار در پلیس» متهم شدند اعدام شدند.
* ۲۵ سپتامبر: سه استاد دانشگاهی از دانشکده آموزش دانشگاه موصل اعدام شدند.
* ۳۱ اکتبر: روداو گزارش داد که ۱۲ یا بیش از ۱۲ پسر ۱۲ تا ۱۶ ساله پس از «تلاش برای فرار» اعدام شدند.
* ۱۵ دسامبر: سه پیش‌نماز و یک آموزگار به دلیل بازداشتن جوانان از پیوستن به داعش اعدام شدند.

### ۲۰۱۶
* ۸ فوریه: داعش بیش از ۳۰۰ نفر از نیروهای پلیس و ارتش و فعالان مدنی را با جوخه آتش در موصل اعدام کرد.
* ۲۹ مارس: یک عضو داعش سر یکی از نیروهای پیشمرگه را در موصل برید.
* ۲۱ آوریل: داعش دو عضو خود و سه غیرنظامی را به اتهام «همجنس‌گرایی» از بالای ساختمانی بلند در منطقه باب‌الطوب در مرکز موصل به پایین پرت کرد.
* ۲۱ آوریل: دست‌کم ۲۵۰ زن عراقی به دلیل سرپیچی از هم‌بالینی اجباری با جنگجویان اعدام شدند.
* ۲۷ آوریل: داعش ۷ غیرنظامی را در قفس‌های فلزی غرق کرد.
* ۳ مه: ۱۷ نفر به اتهام «سرپیچی از جنگ با نیروهای عراقی» اعدام شدند.
* ۵ مه: ۲۰۰ نفر بازداشت و ۲۵ نفر به اتهام «فرار از نبرد» اعدام شدند.
* ۱۱ مه: پنج غیرنظامی به اتهام «ارتداد» اعدام شدند.
* ۱۳ مه: پنج نفر به اتهام «جاسوسی» اعدام شدند.
* ۱۶ مه: یک زن و ۲۰ جوان به اتهام «داشتن روابط نامشروع» سنگسار شدند.
* ۱۸ مه: ۲۵ نفر با اسید نیتریک به اتهام «جاسوسی» و دلایل دیگر کشته شدند.
* ۱ ژوئن: شش مرد به دلیل فروش سیگار اعدام شدند و سه جوان با تیراندازی به پشت سر کشته شدند. همچنین ۱۳ کارشناس تسلیحات و افسر ارتش عراق به دلیل خودداری از همکاری اعدام شدند.
* ۳ ژوئن: داعش ۱۹ دختر ایزدی را به دلیل سرپیچی از برقراری رابطه جنسی با اسیرکنندگانشان زنده‌زنده سوزاند.
* ۵ ژوئن: سه غیرنظامی به اتهام همکاری با دولت عراق و نیروهای پیشمرگه سر بریده شدند.
* ۶ ژوئن: داعش ۱۱ غیرنظامی را به دلیل تلاش برای فرار از مناطق تحت کنترل خود اعدام کرد. همچنین نزدیک به ۶۵ غیرنظامی دیگر اعدام و حدود ۹۰ نفر بازداشت شدند.
* ۷ ژوئن: پنج آواره غیرنظامی پس از جاگذاری بمب کنار جاده‌ای توسط داعش کشته شدند.
* ۹ ژوئن: زنی به اتهام «زنا» سنگسار شد.
* ۱۸ ژوئن: سه غیرنظامی در حال فرار ربوده شدند و با جوخه آتش اعدام شدند.
* ۱۴ ژوئیه: اعدام دسته‌جمعی شامل ۲۲ عضو پلیس و ۵ عضو پیشمرگه بود.
* ۱۶ ژوئیه: داعش ۵ غیرنظامی را به اتهام جاسوسی و همکاری با نیروهای امنیتی عراق زنده‌زنده در قفس سوزاند.
* ۱۹ ژوئیه: ۱۲ غیرنظامی معترض توسط داعش به ضرب گلوله کشته شدند. سربازان عراقی در واکنش ۲۰ عضو داعش را کشتند.
* ۲۰ ژوئیه: جنگجویان داعش ۳۳ غیرنظامی را در نزدیکی قیاره اعدام کردند.
* ۲۵ ژوئیه: داعش ۲۳ نفر را به اتهام همکاری با نیروهای عراقی اعدام کرد.
* ۲۸ ژوئیه: ۱۴ غیرنظامی به دلیل تلاش برای فرار از شهر اعدام شدند.
* ۱۱ اوت: یک عضو داعش پدر خود را به دلیل کمک به خانواده‌اش برای فرار سر برید.
* ۱۶ اوت: داعش ۶ نفر را با قیر مذاب به اتهام «همکاری با دشمنان» کشت و فردی دیگر را به دلیل «لباس زنانه پوشیدن» اعدام کرد.
* ۱۷ اوت: داعش ۷ نفر را به دلیل خودداری از فرستادن فرزندانشان به مدارس داعش اعدام کرد.
* ۲۰ اوت: ۱۴ غیرنظامی به اتهام همکاری با دولت و نیروهای پیشمرگه کرد اعدام شدند.
* ۲۱ اوت: چهار نفر به اتهام «همجنس‌گرایی» از بالای ساختمانی پرت شدند. همچنین ۳۰ پلیس در روستایی تحت کنترل داعش شکنجه و کشته شدند.
* ۲۷ اوت: داعش ۱۵ نفر را اعدام و ویدیوی آن را منتشر کرد. در میان آنها پنج مرد کرد سوری بودند که توسط پنج کودک‌سرباز ملیت‌های گوناگون تیرباران شدند.
* ۳ سپتامبر: داعش ۱۷ عضو خود را به دلیل فرار از میدان نبرد اعدام کرد.
* ۱۲ سپتامبر: اعضای داعش هشت غیرنظامی را در قفس‌های فلزی غرق کردند.
* ۱۵ سپتامبر: زنی در شرقاط توسط داعش کشته شد پس از آنکه به اعضای گروه سنگ پرتاب کرد زیرا تنها پسرش را پیش روی او کشته بودند.
* ۲۰ سپتامبر: داعش همه کافی‌نت‌های اینترنتی موصل را بست و پنج کارمند را به اتهام همکاری با نیروهای عراقی اعدام کرد. همچنین زنی به اتهام «زنا» سنگسار شد و شش جوان به دلیل «تماس با یگان‌های دفاعی» با «سیم برق» کشته شدند.
* ۲۴ سپتامبر: داعش ۲۵ غیرنظامی را به اتهام همکاری با نیروهای امنیتی عراق اعدام کرد.
* ۱۴ اکتبر: داعش ۵۸ نفر را که مظنون به مشارکت در نقشه قیام علیه این گروه بودند غرق کرد.
* ۲۱ اکتبر: داعش صدها مرد و پسر را در موصل اعدام کرد؛ این رویداد هم‌زمان با هجوم بزرگ نیروهای عراقی برای بازپس‌گیری شهر بود.
* ۲۴ اکتبر: داعش دست‌کم هفت جنگجوی خود را به دلیل فرار از جبهه اعدام کرد.
* ۲۵ اکتبر: داعش ۵۰ افسر پیشین پلیس عراق را که در ساختمانی بیرون موصل نگهداری می‌شدند کشت. همچنین در روستای سفینه ۱۵ غیرنظامی کشته و اجسادشان به رودخانه انداخته شد. ۷۰ جسد نیز در منطقه‌ای در جنوب موصل کشف شد.
* ۲۶ اکتبر: داعش ۱۹۰ عضو پیشین نیروهای امنیتی عراق را به دلیل سرپیچی از پیوستن به صفوفش اعدام کرد. ۴۲ نفر دیگر نیز در روستایی در جنوب موصل اعدام شدند.
* ۲۹ اکتبر: داعش ۱۰۰ غیرنظامی را به اتهام «همکاری با نیروهای امنیتی» اعدام کرد؛ پیش از آن ۲۲ نفر نیز با برق کشته شده بودند.
* ۳۱ اکتبر: داعش ۳۰۰ غیرنظامی را به اتهام «همکاری با نیروهای امنیتی» اعدام کرد. همچنین دست‌کم ۵۰ جنگجوی خود را به دلیل فرار از جبهه کشت.
* ۲ نوامبر: جنگجویان داعش ۵۲ نفر را در مدرسه‌ای در شرق موصل تیرباران کردند؛ یک روز پس از ورود نیروهای عراقی از محور شرقی.
* ۸ نوامبر: داعش دست‌کم ۳۰۰ غیرنظامی را به‌عنوان تلافی از سرپیچی‌کنندگان از جنگ کشت.
* ۱۰ نوامبر: داعش ۳۰ غیرنظامی را با برق کشت، سه خودکشی اجباری انجام داد و خانواده‌ای شش‌نفره را تیرباران کرد.
* ۱۱ نوامبر: داعش ۴۰ غیرنظامی را اعدام کرد. همچنین اعلام شد که سر شش جنگجوی فراری خود را بریده و ۴۰ غیرنظامی دیگر را تیرباران و به صلیب کشیده و ۲۰ نفر را نیز به اتهام «نشت اطلاعات» کشته و فردی را به دلیل کاربرد تلفن همراه تیرباران و شش نفر را به بهانه «پنهان‌کردن سیم‌کارت» به دار آویخته‌است.
* ۱۲ نوامبر: داعش ۶۰ غیرنظامی را اعدام کرد.
* ۱۵ نوامبر: داعش ۲۱ غیرنظامی را در موصل به اتهام همکاری با نیروهای امنیتی مورد حمایت آمریکا کشت.
* ۵ دسامبر: داعش ۱۱ نفر از جمله یک خانواده کامل را به دلیل تلاش برای فرار اعدام کرد.
* ۱۴ دسامبر: ۴۱ نفر از جمله یک روزنامه‌نگار اعدام شدند.

### ۲۰۱۷
* ۱۰ فوریه: ۱۲ جنگجوی داعش به دلیل تلاش برای فرار از محله زنجبیلی در غرب موصل سر بریده شدند.
* ۶ مارس: جنگجویان داعش ۴۳ نفر از جمله ۸ عضو خود را در غرب موصل اعدام کردند.
* ۲۴ مارس: اعضای داعش ۲۰ غیرنظامی از جمله ۹ زن را هنگام تلاش برای فرار از منطقه یرموک به محله موصل نو که تازه آزاد شده بود دستگیر و اعدام کردند.
* ۳۰ مارس: جوخه آتش داعش ۲۳ غیرنظامی را در محله زنجیلی مرکز موصل به دلیل خودداری از تخلیه خانه‌هایشان و جابه‌جایی با جنگجویان اعدام کرد.
* ۴ آوریل: جنگجویان داعش از ۳۱ مارس تا این تاریخ ۱۰۶ غیرنظامی را به دلیل تلاش برای فرار از مناطق تحت کنترل خود در غرب موصل اعدام کردند.
* ۷ آوریل: شورای امنیت اقلیم کردستان گزارش داد که داعش ۱۴۰ غیرنظامی را که در ۳ و ۴ آوریل ۲۰۱۷ تلاش کرده بودند از موصل بگریزند اعدام کرده‌است.
* ۲۲ آوریل: جنگجویان داعش ۱۵ غیرنظامی را در غرب موصل به دلیل اجازه‌ندادن به تک‌تیراندازان یا نصب پرتاب‌گرهای موشکی روی خانه‌هایشان کشتند. همچنین ۴۲ مرد به دلیل سرپیچی از پیوستن به داعش اعدام شدند.
* ۲۹ تا ۳۰ آوریل: داعش ۵۱ غیرنظامی را در محله‌های اصلاح زراعی و رفاعی در غرب موصل اعدام کرد.
* ۱ مه: جنگجویان داعش ۱۰ غیرنظامی را به دلیل تلاش برای فرار از محله هفده تموز در غرب موصل اعدام کردند.
* ۱۴ مه: دیده‌بان حقوق بشر عراق گزارش داد که جنگجویان داعش ۶۴ غیرنظامی از جمله زنان و کودکان را که تلاش می‌کردند از درگیری‌های غرب موصل بگریزند کشته‌اند.
* ۲۳ مه: هفت عضو داعش به دلیل تلاش برای فرار از جبهه در مناطق مکاوی و شفا در مرکز موصل اعدام شدند.
* ۲۴ مه: جنگجویان داعش ۱۳ غیرنظامی عراقی را در گذرگاه سرخانه در مرکز موصل به دلیل تلاش برای فرار اعدام کردند.

## زمینه و انگیزه‌ها
داعش شهر موصل را در ۱۰ ژوئن ۲۰۱۴ تصرف کرد و تا آزادسازی آن در ۱۰ ژوئیه ۲۰۱۷ به‌صورت نظام‌مند از اعدام‌های دسته‌جمعی به‌عنوان ابزار ایجاد وحشت و کنترل جمعیت بهره می‌برد. قربانیان این اعدام‌ها دربرمی‌گرفتند: غیرنظامیانی که تلاش می‌کردند از شهر بگریزند، نیروهای پلیس و ارتش عراق، اقلیت‌های مذهبی و قومی مانند شیعیان و ایزدیان، زنانی که از بردگی جنسی سرپیچی می‌کردند، روزنامه‌نگاران، استادان دانشگاه و حتی اعضای خود داعش که متهم به نافرمانی یا فرار از جبهه بودند.

روش‌های اعدام بسیار متنوع و خشونت‌بار بود و شامل تیرباران با جوخه آتش، سربریدن، سوزاندن زنده در قفس، غرق‌کردن در قفس‌های فلزی، پرت‌کردن از بالای ساختمان، سنگسار، کشتن با اسید نیتریک، برق‌گرفتگی و ریختن قیر مذاب بر بدن قربانیان می‌شد.

در جریان نبرد موصل (۲۰۱۶–۲۰۱۷) شمار اعدام‌ها به‌شدت افزایش یافت. داعش در واکنش به پیشروی نیروهای عراقی به اعدام‌های گسترده‌تر دست زد و صدها نفر را در یک روز اعدام می‌کرد. بسیاری از این رویدادها به‌عنوان جنایات جنگی شناخته شده‌اند.

## جستارهای وابسته
* جنگ در عراق (۲۰۱۷–۲۰۱۳)
* نبرد موصل (۲۰۱۶–۲۰۱۷)
* کشتار اسپایکر
* کشتار زندان بادوش
* آزار آشوریان به‌دست داعش
* نسل‌کشی ترکمان‌های عراق

## منابع

* 
* 
* 

رده:استحاله سیاسی
رده:حادثه‌های تروریستی داعش در عراق
رده:خشونت علیه مسلمان شیعه در عراق
رده:حادثه‌های تروریستی دهه ۲۰۱۰ (میلادی) در عراق