گوات

**گوات** (، همچنین **گِوات**) یک کیبوتص در شمال اسرائیل است. این کیبوتص در نزدیکی میگدال هائمک در دره مرج ابن عامر واقع شده و از نظر اداری زیر نظر شورای منطقه‌ای مرج ابن عامر قرار دارد. گوات در ۲۸ نوامبر ۱۹۲۶ توسط گروهی از مهاجران یهودی از پینسک بنیان‌گذاری شد. این کیبوتص شرکت پلاسترو را تأسیس کرد که یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان سامانه‌های آبیاری قطره‌ای در جهان است.

نام گوات برگرفته از گیوتا، شهری نزدیک سفوریس در دوره معبد دوم است. در محل کنونی کیبوتص پیش‌تر روستای عربی جباتا قرار داشت که خود با شهر باستانی گاباتا شناسایی شده بود. در دوران عثمانی و قیمومت بریتانیا بر فلسطین روستای جباتا در این محل وجود داشت و زمین‌های آن در سال ۱۹۲۴ توسط صندوق ملی یهود خریداری شد.

## پیشینه
### دوره رومی: گاباتای یهودی
شواهد باستان‌شناختی از جمله ستون‌ها و سنگ‌تراشی‌های دارای کتیبه لاتینی نشان می‌دهد که یک سکونتگاه یهودی-رومی متعلق به سده نخست پیش از میلاد در این محل وجود داشته‌است.

روستای عربی جباتا و نام آن با شهر باستانی **گاباتا** شناسایی شده‌است که اوسبیوس قیصریه‌ای و جروم از آن به‌عنوان شهری در مرزهای دیوکایساریا نزدیک دشت بزرگ لجیو یا اسدرائلون یاد کرده‌اند.

### دوره عثمانی: جباتای عربی
در دوره جدید، روستایی به نام **جباتا** (همچنین جبّاتا، جبتا) در ۲۵ کیلومتری جنوب شرقی حیفا بر فراز تپه‌ای در جلیل و نه‌چندان دور از روستاهای یافه الناصره، المجیدل و معلول بنا شده بود.

در دوره عثمانی، نقشه‌ای از تهاجم ناپلئون در ۱۷۹۹ که توسط پیر ژاکوتن ترسیم شده بود این محل را با نام «گِبات» نشان می‌دهد، هرچند موقعیت آن نادرست بود زیرا این منطقه مستقیماً توسط فرانسویان پیمایش نشده بود.

در سال ۱۸۷۵، ویکتور گِرَن جمعیت روستا را ۳۵۰ نفر گزارش کرد و نوشت که روستا بر فراز تپه‌ای کوتاه بنا شده که زمانی برجی کوچک بر آن قرار داشته و تنها آثاری از سنگ‌های تراشیده بر دامنه‌ها باقی مانده‌است.

در سال ۱۸۸۱، پیمایش فلسطین غربی متعلق به صندوق اکتشاف فلسطین جباتا را دهکده‌ای کوچک از خشت با ۸۰ نفر جمعیت توصیف کرد که ۲۱ فدّان زمین کشاورزی داشت.

لارنس اولیفنت در گزارشی که در ژانویه ۱۸۸۵ در نشریه فصلی صندوق اکتشاف فلسطین منتشر شد، از بازدید خود از جباتا نوشت و کشف آرامگاه زیرزمینی بزرگی توسط روستاییان را شرح داد که دارای اتاقکی با سقف گنبدی از سنگ‌تراشی و اتاقک‌های دیگری تراشیده‌شده در صخره بود.

فهرست جمعیتی نزدیک به سال ۱۸۸۷ نشان می‌دهد که روستا نزدیک به ۲۰۰ نفر جمعیت داشت که همگی مسلمان بودند. گوتلیب شوماخر در سال ۱۹۰۰ در جریان پیمایش برای ساخت راه‌آهن دره یزرعیل یادداشت کرد که جباتا رشد چشمگیری داشته و مالک آن، خاندان سرسوک، تعدادی خانه با سقف سفالی ساخته و چاه دامنه شرقی را پاکسازی و سنگ‌چینی کرده بود.

### دوره قیمومت بریتانیا
بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین، جمعیت روستا ۳۱۸ نفر بود؛ ۳۰۸ مسلمان و ۱۰ مسیحی. از میان مسیحیان، ۹ نفر ارتدکس و یک‌نفر ارمنی بودند.

#### خرید زمین توسط یهودیان
این منطقه به‌عنوان بخشی از خرید سرسوک توسط جامعه یهودی خریداری شد. جباتا یکی از پنج روستایی بود که در سال ۱۹۲۴ توسط صندوق ملی یهود خریداری شد؛ چهار روستای دیگر عفوله، سُلَم، شطّه و کنیفیس بودند. جمعیت این روستاها در مجموع نزدیک به ۳٬۰۰۰ تا ۴٬۰۰۰ نفر بود. از آنجا که روستاییان عشریه به خاندان سرسوک در بیروت می‌پرداختند، مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین آنان را کشاورزان اجاره‌کار تلقی کردند و حق فروش زمین‌ها از سوی خاندان سرسوک به صندوق ملی یهود را تأیید کردند. بخش‌های مسکونی روستا شامل خانه‌های مردم جزو دارایی خاندان سرسوک نبود، اما بدون زمین کشاورزی، روستاییان وسیله معاش خود را از دست دادند. جباتا بعدها توسط موشه دایان در بیانیه‌ای در سال ۱۹۶۹ نام برده شد که در آن گفت هیچ نقطه‌ای در اسرائیل نیست که پیش‌تر جمعیت عربی نداشته باشد.

#### بنیان‌گذاری کیبوتص گوات
در ۲۸ نوامبر ۱۹۲۶ کیبوتص گوات در محل روستای جباتا توسط گروهی از پیشگامان علیای چهارم از پینسک بنیان‌گذاری شد. در سال ۱۹۲۲ نخستین اعضای کیبوتص یک کووتصا (گروه کوچک اشتراکی) به یاد ۳۵ عضو جامعه یهودی پینسک تشکیل دادند که در ۵ آوریل ۱۹۱۹ در جریان کشتار پینسک توسط ارتش لهستان کشته شده بودند. نام کیبوتص برگرفته از گیوتا، شهری نزدیک سفوریس در دوره معبد دوم است. در سال ۱۹۳۱ با کمک صندوق ملی یهود و کمک‌های مالی جامعه یهودی پینسک، جنگلی به یاد قربانیان کشتار پینسک نزدیک گوات کاشته شد.


File:Pinsk Martyrs.jpg|یادبود ۳۵ یهودی کشته‌شده در پینسک ۱۹۱۹
File:Pinsk massacre memorial in kibbutz Gvat.JPG|یادبود کشتار پینسک در کیبوتص گوات
File:מראה גבת-JNF007922.jpeg|گوات ۱۹۳۹
File:גבת - מראה כללי-JNF003852.jpeg|گوات ۱۹۴۴
File:Kibbutz Gvat ii.jpg|کیبوتص گوات در ۱۹۴۶
File:Kibbutz Gvat iii.jpg|سالن غذاخوری کیبوتص در ۱۹۴۶


کیبوتص بر پایه اصول کلاسیک صهیونیسم کارگری بنیان‌گذاری شد و هرگز کنیسه‌ای در آن ساخته نشد. اعضای جدید از جمله اعضای پوعالی تسیون از پینسک و مناطق پیرامون آن و نیز اعضای هِحالوتس از لهستان و آلمان به کیبوتص پیوستند. بر پایه سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین، جمعیت گوات ۱۰۶ نفر بود؛ یک مسلمان و ۱۰۵ یهودی در ۱۹ خانه.

### دولت اسرائیل
در سال ۱۹۵۱ پس از انشعاب در جنبش هکیبوتص همئوحاد، برخی از اعضای گوات کیبوتص را ترک کردند و همراه با اعضای کووتصات هشارون کیبوتص جدیدی به نام ایحود هشارون-گوات تأسیس کردند که بعدها در سال ۱۹۵۲ به ییفعات تغییر نام داد.

در ۶ اکتبر ۱۹۷۳ در جریان جنگ یوم کیپور، موشک‌های زمین به زمین فراگ-۷ ساخت اتحاد جماهیر شوروی که توسط سوریه شلیک شده بودند به گوات اصابت کردند؛ احتمالاً هدف یک فرودگاه نظامی نزدیک بود. با وجود آسیب گسترده به ساختمان‌ها، تلفات جانی نداشت زیرا ساکنان در پناهگاه‌های زیرزمینی خوابیده بودند.

در دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ تیم بسکتبال مردان مستقر در گوات در لیگ‌های برتر اسرائیل بازی می‌کرد و در سال ۱۹۷۶ به‌عنوان هپوعل گوات-یاگور جام بسکتبال اسرائیل را به دست آورد.

## جمعیت

بر پایه سرشماری ۲۰۰۸ اسرائیل، نزدیک به ۷۰۰ نفر در کیبوتص زندگی می‌کردند. میانه سنی ساکنان ۳۷ سال بود و ۲۰ درصد جمعیت زیر ۱۷ سال و نزدیک به ۱۷ درصد ۶۵ سال و بالاتر بودند.

## اقتصاد
شرکت تولید تجهیزات آبیاری پلاسترو در سال ۱۹۶۶ توسط کیبوتص تأسیس شد. پلاسترو دومین شرکت بزرگ آبیاری قطره‌ای جهان پس از نتافیم (که آن هم اسرائیلی است) به‌شمار می‌رود. پلاسترو و نتافیم به همراه شرکت اسرائیلی نعان‌دان، نزدیک به نیمی از بازار جهانی تجهیزات آبیاری را در اختیار دارند که ارزش سالانه آن بین ۱ تا ۱٫۵ میلیارد دلار برآورد می‌شود.

در سال ۲۰۰۵ میلیاردر استرالیایی جان گَندل ۵۰ درصد سهام پلاسترو را خریداری کرد. اما در مه ۲۰۰۷ کیبوتص با بهره‌گیری از وامی از شرکت جان دیر اختیار بازخرید سهام را به کار بست. در سال ۲۰۰۸ کیبوتص موافقت کرد ۷۵٫۱ درصد سهام خود در پلاسترو را به ارزش ۲۶۵ میلیون شِکِل به جان دیر بفروشد. جان دیر متعهد شد کارخانه پلاسترو را به مدت ۱۵ سال در کیبوتص نگه دارد و اعضای کیبوتص را استخدام کند. همچنین جان دیر پذیرفت سالانه ۱٫۳ میلیون دلار به مدت ده سال بابت قرارداد عدم رقابت به گوات بپردازد.

در سال ۲۰۱۴ کارخانه دوباره فروخته شد و نام «ریولیس هشکایا» را گرفت اما همچنان به اعضای کیبوتص کار ارائه می‌دهد.

بخش دیگر اقتصاد گوات کشاورزی است. کشت محصولات زراعی، مرکبات، دامداری، مرغداری و پرورش شترمرغ در کیبوتص انجام می‌شود. همچنین کارگاه‌های تولید پوشاک و سرامیک در کیبوتص فعال هستند.

از اواخر ۲۰۰۳ نظام اقتصادی کیبوتص تغییر یافت. در حالی که پیش‌تر کیبوتص اقتصاد کاملاً اشتراکی داشت، در نظام جدید دستمزد متمایز معرفی شد و اعضا از درآمد خود مالیات به صندوق مشترک می‌پردازند.

## فرهنگ
کیبوتص دارای تئاتر بت هرشل است که به نام یکی از بنیان‌گذاران کیبوتص نام‌گذاری شده و در آن فیلم و نمایش صحنه‌ای اجرا می‌شود. کیبوتص همچنین یک مرکز ورزشی منطقه‌ای دارد.

در گوات یادبودهایی برای قربانیان هولوکاست و کشتار پینسک برپا شده‌است.

فانیا برگشتاین، عضو کیبوتص گوات، در سال ۱۹۴۰ ترانه‌ای دربارهٔ کامیون سبزی نوشت که شیر و تخم‌مرغ را از کیبوتص‌ها جمع‌آوری و به کارخانه تنووا می‌برد. این ترانه تا امروز نزد تقریباً هر کودک اسرائیلی شناخته شده‌است.

## افراد برجسته
* فانیا برگشتاین (۱۹۰۸–۱۹۵۰)، شاعر عبری‌زبان
* حاییم گواتی (۱۹۰۱–۱۹۹۰)، وزیر کشاورزی اسرائیل بین سال‌های ۱۹۶۴ تا ۱۹۷۴
* گونی ایسرائلی (زادهٔ ۱۹۸۴)، بسکتبالیست
* دنیل لیبسکیند (زادهٔ ۱۹۴۶)، معمار که بین سال‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۶۲ در گوات زندگی کرد

## جغرافیا
کیبوتص گوات در استان شمال اسرائیل، نزدیک به ۳ کیلومتری شرق شهر میگدال هائمک واقع شده و از شمال بزرگراه ۷۳ اسرائیل اراضی کیبوتص را دور می‌زند. ارتفاع کیبوتص نزدیک به ۱۱۱ متر از سطح دریا است و آب‌وهوای آن مدیترانه‌ای است.

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* وبگاه رسمی گوات 
* نقشه گوات

رده:کیبوتص
رده:کیبوتص‌های اسرائیلی
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۲۶ (میلادی)
رده:مناطق مسکونی در استان شمال (اسرائیل)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۲۶ (میلادی) در قیمومت بریتانیا بر فلسطین
رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند