جنگ‌های کنفدراسیون ایرلند

**جنگ‌های کنفدراسیون ایرلند** (Irish Confederate Wars) میان سال‌های ۱۶۴۱ تا ۱۶۵۳ رخ داد. این جنگ‌ها صحنه‌ی ایرلندیِ جنگ‌های سه پادشاهی بودند ــ مجموعه‌ای از جنگ‌های داخلی در ایرلند، انگلستان و اسکاتلند، که همگی در آن زمان تحت سلطه‌ی چارلز یکم قرار داشتند. این درگیری‌ها حدود ۲۰۰ هزار کشته بر جای گذاشتند که بخشی از آنان در نبردها و بخش دیگر بر اثر قحطی و بیماری‌های ناشی از جنگ جان باختند.

آغاز این جنگ‌ها به شورش ایرلند در سال ۱۶۴۱ بازمی‌گردد، زمانی که کاتولیک‌های بومی کوشیدند اداره‌ی قلعه‌ی دوبلین را به دست گیرند. هدف آنان پایان دادن به تبعیض ضدکاتولیکی، افزایش خودگردانی ایرلند و لغو طرح‌های «مهاجرنشینی» (Plantations) بود. آنان همچنین می‌خواستند از تهاجم پروتستان‌های ضدکاتولیکِ پارلمان‌گرای انگلیسی و پیمان‌داران اسکاتلندی که از فرمان پادشاه سرپیچی کرده بودند جلوگیری کنند. رهبر شورشیان، فیلیم اُنیل (Felim O’Neill)، ادعا می‌کرد که به فرمان پادشاه عمل می‌کند، اما چارلز پس از آغاز شورش، آن را محکوم کرد. شورش به‌سرعت به درگیری قومی میان کاتولیک‌های ایرلندی از یک‌سو و مهاجران پروتستان انگلیسی و اسکاتلندی از سوی دیگر تبدیل شد. ماه‌های نخست شورش با پاک‌سازی قومی و کشتارهای گسترده در اولستر همراه بود.

در مه ۱۶۴۲، رهبران کاتولیک، کنفدراسیون کاتولیک ایرلند را تشکیل دادند که بیشتر خاک ایرلند را در کنترل خود گرفت و از کاتولیک‌های گیلی (Gaelic) و آنگلو-ایرلندی (Old English) تشکیل می‌شد. در سال‌های بعد، نیروهای کنفدراسیون با سلطنت‌طلبان (Royalists)، پارلمان‌گرایان (Parliamentarians) و ارتشی که از سوی کوونانترهای اسکاتلندی اعزام شده بود، جنگیدند؛ همه‌ی طرف‌ها از تاکتیک زمین سوخته استفاده کردند. اختلاف بر سر نحوه‌ی برخورد با شورش در ایرلند، یکی از عواملی بود که به آغاز جنگ داخلی انگلستان در میانه‌ی سال ۱۶۴۲ انجامید.

پادشاه در ادامه مذاکرات محرمانه‌ای با کنفدراسیون را مجاز دانست که در سپتامبر ۱۶۴۳ به آتش‌بس کنفدراسیون–سلطنت‌طلبان و گفت‌وگوهای بعدی انجامید. در ۱۶۴۴، سپاهی از کنفدراسیون به اسکاتلند اعزام شد تا به سلطنت‌طلبان آنجا یاری رساند. کنفدراسیون همچنان با پارلمان‌گرایان در ایرلند می‌جنگید و در نبرد بنبِرب (Benburb)، کوونانترهای اسکاتلندی را به‌طور قاطع شکست داد. با این حال، در سال ۱۶۴۷، کنفدراسیون در نبردهای دانگنز هیل (Dungan’s Hill)، کاشل (Cashel) و ناک‌نانَس (Knocknanuss) شکست‌های سختی متحمل شد. این شکست‌ها آنان را واداشت تا با سلطنت‌طلبان پیمان ببندند، اما این اتحاد باعث شکاف‌های داخلی شد و آمادگی‌شان برای مقاومت در برابر تهاجم پارلمان‌گرایان را تضعیف کرد.

در اوت ۱۶۴۹، ارتشی بزرگ از پارلمان‌گرایان انگلیسی به فرماندهی الیور کرامول به ایرلند یورش برد. نیروهای او بسیاری از شهرهای تحت کنترل اتحاد کنفدراسیون–سلطنت‌طلب را محاصره و تصرف کردند. ارتش کرامول پس از فتح دروهدا (Drogheda) و وکسفورد، شمار زیادی از سربازان و غیرنظامیان را قتل‌عام کرد. پایتخت کنفدراسیون، کیلکنی، در مارس ۱۶۵۰ سقوط کرد و با تسخیر گالوِی (Galway) در مه ۱۶۵۲، اتحاد کنفدراسیون–سلطنت‌طلب سرانجام از میان رفت. نیروهای پراکنده‌ی کنفدراسیون تا آوریل ۱۶۵۳ به جنگ چریکی ادامه دادند. این دوره با کشتار گسترده‌ی غیرنظامیان، سوزاندن محصولات غذایی از سوی ارتش انگلیس، و شیوع طاعون خیارکی همراه بود.

پس از پایان جنگ، ایرلند به‌طور کامل توسط جمهوری مشترک‌المنافع انگلستان اشغال و ضمیمه شد؛ این جمهوری تا سال ۱۶۶۰ دوام آورد. در این دوره، مذهب کاتولیک سرکوب شد، بیشتر زمین‌های متعلق به کاتولیک‌ها مصادره گردید، و ده‌ها هزار شورشی ایرلندی به‌عنوان کارگر قراردادی (indentured servant) به کارائیب یا ویرجینیا فرستاده شدند یا به ارتش‌های کاتولیک در اروپا پیوستند.

## منبع

رده:جنگ‌های داخلی دولت‌ها و مردم اروپا
رده:جنگ‌های داخلی بر پایه دین
رده:جنگ‌های دوره سه امپراتوری
رده:درگیری‌های دهه ۱۶۴۰ (میلادی)
رده:درگیری‌های دهه ۱۶۵۰ (میلادی)
رده:ایرلند در دهه ۱۶۵۰ (میلادی)