کنوانسیون داوری لاهه

**کنوانسیون داوری لاهه**، با نام رسمی **کنوانسیون ۲ ژوئیه ۲۰۱۹ در مورد شناسایی و اجرای احکام قضایی خارجی در امور مدنی یا تجاری**، یک معاهده بین‌المللی است که در چارچوب کنفرانس لاهه در مورد حقوق بین‌الملل خصوصی منعقد شده است. این کنوانسیون در سال ۲۰۱۹ منعقد شد و در تاریخ ۱ سپتامبر ۲۰۲۳ برای اتحادیه اروپا (که در تمام ۲۷ کشور عضو به جز دانمارک اعمال می‌شود) و اوکراین لازم‌الاجرا شد و اکنون بین ۷ طرف که ۳۲ کشور را پوشش می‌دهند، اعمال می‌شود. این کنوانسیون بر شناسایی احکام قضایی در امور مدنی و تجاری حاکم است.

## تاریخچه
کنفرانس لاهه در سال ۱۹۹۶ "پروژه احکام قضایی" را آغاز کرد: توسعه یک کنوانسیون در مورد صلاحیت قضایی و شناسایی احکام قضایی. صلاحیت قضایی در چنین کنوانسیونی به سه دسته طبقه‌بندی می‌شد: مبانی صلاحیت قضایی که اجباری، اختیاری یا ممنوع بودند. از آنجا که مذاکره‌کنندگان نتوانستند در مورد چنین کنوانسیونی به اجماع برسند، دامنه کار به صلاحیت قضایی و شناسایی تصمیمات مبتنی بر توافق انتخاب دادگاه بین طرفین کاهش یافت. در طول مذاکرات، مشابهت‌هایی با کنوانسیون نیویورک در مورد آرای داوری ترسیم شد: هدف ایجاد سیستمی برای شناسایی تصمیمات مبتنی بر پرونده‌های دادگاهی بود که دادگاه بر اساس توافقنامه‌های انتخاب دادگاه انتخاب شده بود، که همان سطح از پیش‌بینی‌پذیری و قابلیت اجرا را ایجاد کند که در آرای داوری در کشورهای عضو کنوانسیون نیویورک وجود دارد. این تلاش‌ها در سال ۲۰۰۵ به کنوانسیونی با دامنه محدودتر منجر شد: کنوانسیون انتخاب دادگاه لاهه که بر شناسایی احکام قضایی متمرکز بود که در آن صلاحیت قضایی بر اساس توافق انتخاب دادگاه بین طرفین احراز شده بود. پس از انعقاد این کنوانسیون، دورهای جدیدی از مذاکرات به انعقاد این کنوانسیون منجر شد.

## طرف‌ها
همه کشورها می‌توانند به طرف‌های کنوانسیون تبدیل شوند: یا از طریق امضا و به دنبال آن تصویب یا پذیرش، یا از طریق الحاق. این کنوانسیون در تاریخ ۱ سپتامبر ۲۰۲۳، یک سال پس از آن که دو کشور اول اسناد تصویب/الحاق خود را تودیع کرده بودند، لازم‌الاجرا می‌شود. اگر طرفی به تصویب یا الحاق طرف دیگر اعتراض کند، این کنوانسیون بین آن طرف‌ها لازم‌الاجرا نخواهد شد. همچنین سازمان‌های یکپارچگی اقتصادی منطقه‌ای (مانند اتحادیه اروپا) می‌توانند در صورتی که چنین سازمانی بر شناسایی احکام قضایی حاکم باشد، به عضویت درآیند.

این کنوانسیون در روز انعقاد آن توسط اروگوئه امضا شد، در سال ۲۰۲۰ توسط اوکراین، در سال ۲۰۲۱ توسط اسرائیل، کاستاریکا و روسیه، در سال ۲۰۲۲ توسط ایالات متحده، در سال ۲۰۲۳ توسط مونته‌نگرو و مقدونیه شمالی، و در سال ۲۰۲۴ توسط بریتانیا، کوزوو و آلبانی امضا شد.

اتحادیه اروپا در اوت ۲۰۲۲ با توجه به تمام اعضای خود به جز دانمارک به این کنوانسیون ملحق شد و اوکراین در همان روز آن را تصویب کرد، بنابراین لازم‌الاجرا شدن آن در ۱ سپتامبر ۲۰۲۳ را فعال کرد. اروگوئه در ۱ سپتامبر ۲۰۲۳ آن را تصویب کرد و بنابراین این کنوانسیون از ۱ اکتبر ۲۰۲۴ برای آن کشور لازم‌الاجرا شد.

در ۲۳ نوامبر ۲۰۲۳، بریتانیا اعلام کرد که در اسرع وقت این کنوانسیون را امضا خواهد کرد. بریتانیا این کنوانسیون را در ۱۲ ژانویه ۲۰۲۴ با توجه به انگلستان و ولز امضا کرد و آن را در ۲۷ ژوئن ۲۰۲۴ تصویب کرد. در ۲۶ مارس ۲۰۲۵ اعلام کرد که آن را به اسکاتلند و ایرلند شمالی نیز تعمیم خواهد داد و در ژانویه ۲۰۲۶ تعمیم آن را به جبل‌الطارق اعلام کرد. این امر باعث لازم‌الاجرا شدن کنوانسیون در مورد بریتانیا از ۱ ژوئیه ۲۰۲۵ شد.

## جستارهای وابسته
* کنوانسیون شناسایی و اجرای آرای داوری خارجی
* کنوانسیون انتخاب دادگاه لاهه
* نظام بروکسل

## منابع

رده:معاهده‌های مصوب‌شده در ۲۰۱۹ (میلادی)
رده:اتحادیه اروپا در ۲۰۱۹ (میلادی)
رده:معاهده‌های آلبانی
رده:معاهده‌های آندورا
رده:معاهده‌های واردشده به اتحادیه اروپا
رده:معاهده‌های مونته‌نگرو
رده:معاهده‌های اوکراین
رده:معاهده‌های اروگوئه