مرکز فرهنگی رشاد الشوا

**مرکز فرهنگی رشاد الشوا** (به عربی: ) مرکزی فرهنگی در محله ریمال در غزه، فلسطین بود که ساخت آن در سال ۱۹۸۵ آغاز و در سال ۱۹۸۸ به پایان رسید. این مرکز نخستین مرکز فرهنگی ساخته‌شده در فلسطین به‌شمار می‌رفت و هدف از بنای آن پایان دادن به انزوای فرهنگی و تمدنی فلسطینیان زیر اشغال بود. مرکز به نام بنیان‌گذارش رشاد الشوا، شهردار فلسطینی غزه که ۱۱ سال در این سمت خدمت کرد، نام‌گذاری شد.

این ساختمان در دوران انتفاضه اول گشایش یافت و میزبان رویدادهای فرهنگی، هنری و سیاسی گوناگونی بود. رهبران بین‌المللی از جمله نلسون ماندلا، ژاک شیراک و بیل کلینتون در این مکان سخنرانی کردند و گفت‌وگوهای روند صلح اسلو میان یاسر عرفات و بیل کلینتون در دهه ۱۹۹۰ در آن برگزار شد. مرکز فرهنگی رشاد الشوا در نوامبر ۲۰۲۳ در جریان جنگ غزه بر اثر حملات هوایی اسرائیل به‌طور کامل ویران شد.

## ساختمان و طراحی

ساختمان مرکز فرهنگی رشاد الشوا دارای سقف مثلثی بود و دربرگیرنده تالارهای بزرگ برای برگزاری رویدادهای فرهنگی و مذهبی، کتابخانه‌ای به نام «کتابخانه دیانا تماری صباغ» و صحنه‌ای برای نمایش فیلم و اجرای هنری بود.

طراحی ساختمان را معمار سوری سعد محفل انجام داد و مهندسان محمد ابوشعبان و زهیر الخضری بر ساخت آن نظارت کردند. محفل از معماری گرمسیری و نزدیکی به دریای مدیترانه الهام گرفته بود؛ طراحی ساختمان بر محور غربی-شرقی استوار بود تا تهویه طبیعی فراهم شود، ایوان سایه‌دار جنوبی برای محافظت در برابر آفتاب و سقف کاذب مشبک برای گردش هوا در نظر گرفته شده بود. محفل بتن را به‌عنوان مصالح اصلی ساختمان انتخاب کرد؛ هم به دلیل زیبایی‌شناسی و هم از آن رو که مقرون‌به‌صرفه‌ترین مصالح موجود در غزه بود. او بر این باور بود که سازندگان محلی غزه فرصت فراگیری فنون تخصصی کار با بتن را نداشته‌اند و مشارکت آن‌ها در این پروژه به پیشرفت مهارت‌های حرفه‌ای در جامعه کمک خواهد کرد.

هنرمند فلسطینی لیلا شوا پنل‌های شیشه رنگی (ویترای) بزرگ ورودی و کتابخانه را طراحی کرد.

در سال ۱۹۹۲ این ساختمان نامزد دریافت جایزه آقاخان برای معماری شد.

## رویدادها و اجراها
صحنه مرکز میزبان اجراهای محمد اسعد، ریم تلحمی و دیگر نوازندگان و هنرمندان سرشناس فلسطینی بود. رهبران بین‌المللی از جمله نلسون ماندلا رئیس‌جمهور آفریقای جنوبی، ژاک شیراک رئیس‌جمهور فرانسه و بیل کلینتون رئیس‌جمهور آمریکا در این مکان سخنرانی کردند.

در دهه ۱۹۹۰ این مکان محل گفت‌وگوهای روند صلح اسلو میان یاسر عرفات و بیل کلینتون بود.

در سپتامبر ۲۰۰۹ جشنواره سه‌روزه‌ای در مرکز برگزار شد که شامل کارگاه‌های آموزشی برای فیلم‌سازان بود تا از فیلم‌های به نمایش درآمده بیاموزند.

در جریان جنگ ۲۰۲۳ و پیش از ویرانی، مرکز فرهنگی برای پناه دادن به هزاران آواره‌ای که خانه‌هایشان بر اثر بمباران ویران شده بود به کار گرفته شد.

## ویرانی

در نوامبر ۲۰۲۳ در جریان آتش‌بس کوتاه‌مدت در جنگ غزه مشخص شد که مرکز فرهنگی رشاد الشوا به‌طور کامل با خاک یکسان شده‌است. بلدیه غزه به خبرنگاران اعلام کرد که نیروهای اسرائیلی عمداً نشانه‌های شهری را هدف قرار داده‌اند.

حسنی مهنا، سخنگوی بلدیه غزه، اعلام کرد که ارتش اسرائیل مرکز را از طریق بمباران هوایی و توپخانه به‌طور کامل ویران کرده و اسرائیل به‌عمد آن را نابود ساخته تا پیشینه شهر را محو کند، در حالی که آگاه بود این مکان هیچ تهدید نظامی ندارد. او این اقدام را جنایت علیه فرهنگ فلسطینی توصیف کرد.

ویرانی مرکز فرهنگی رشاد الشوا بخشی از روند گسترده‌تر تخریب میراث فرهنگی در نوار غزه بود که برخی ناظران از آن به‌عنوان «نسل‌کشی فرهنگی» یاد کرده‌اند.

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* Centre culturel Rashad al-Shawwa — بخشی از پروژه «غزه، فهرست میراث بمباران‌شده»

رده:ساختمان‌ها و سازه‌های تخریب‌شده در ۲۰۲۳ (میلادی)
رده:مختصات در ویکی‌داده
رده:یادکردهای دارای منبع به زبان فرانسوی