المزیرعه

**المزیرعه** () روستایی فلسطینی در قضای رمله در دوره قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود. این روستا در سال ۱۹۴۸ میلادی بر اثر حمله نظامی نیروهای اسرائیلی از سکنه تخلیه شد. در سال ۱۹۹۸ شهر جدید اسرائیلی العاد بر ویرانه‌های آن ساخته شد.

المزیرعه در ۱۵ کیلومتری شمال‌شرقی رمله بر تپه‌ای آهکی واقع بود که بر دشت ساحلی مشرف بود. پیشینه سکونت در این منطقه به دوران رومی بازمی‌گردد و آرامگاه رومی‌ای که هنوز برجاست به مسجدی اختصاص‌یافته به حضرت یحیی تبدیل شده بود. روستا در دوره عثمانی بخشی از ناحیه جبال قُبال در لوای نابلس بود و جمعیتی اندک داشت.

## جغرافیا
المزیرعه در ۱۵ کیلومتری شمال‌شرقی رمله بر تپه‌ای از سنگ آهک در حاشیه شرقی دشت ساحلی مرکزی و در ارتفاع نزدیک به ۱۱۵ متر از سطح دریا قرار داشت. وادی الساحوری از بخش جنوبی آن می‌گذشت و المزیرعه را از روستای قوله جدا می‌کرد. دشتی به نام «مرج العبید» در شرق روستا گسترده بود. روستا در نزدیک به یک کیلومتری شرق خط آهن رمله–حیفا و در سمت شرقی بزرگراه رمله–یافا واقع بود. راه‌های خاکی آن را به روستاهای قوله، رنتیه، رنتیس و الطیره پیوند می‌داد.

## پیشینه
### دوران باستان
این منطقه پیشینه‌ای طولانی از سکونت دارد. آرامگاهی رومی که هنوز پابرجاست (در نزدیک به یک کیلومتری جنوب محل روستا) به مسجدی اختصاص‌یافته به النبی یحیی («حضرت یحیی») تبدیل شده بود. در نزدیک به یک کیلومتری شمال‌شرق روستا خربة زخرین قرار داشت که محوطه‌ای رومی-بیزانسی بود و در دوره‌های مملوکی و عثمانی نیز مسکون بوده‌است. کاوش‌های باستان‌شناختی در این محل از سال ۱۹۸۲ آغاز شده‌است.

### دوره عثمانی
در سال ۱۵۹۶ میلادی، المزیرعه بخشی از امپراتوری عثمانی بود و در ناحیه (نَحیه) جبال قُبال زیر لوای نابلس قرار داشت. جمعیت آن ۷ خانوار مسلمان بود که نزدیک به ۳۹ تن تخمین زده می‌شد. ساکنان مالیاتی ثابت به نرخ ۳۳٫۳ درصد بر محصولاتی چون گندم، جو و زیتون و همچنین بز و کندوهای عسل می‌پرداختند؛ جمعاً ۱۳۰۰ آقچه.

اشاره به «(اثر) مسقاة ابن رمیح» در سند وقف‌نامه‌ای مربوط به سال ۱۵۵۲ میلادی نشان می‌دهد که خاندان رمیح که در سده‌های هجدهم تا بیستم در المزیرعه ساکن بودند، احتمالاً از سده شانزدهم در آنجا سکونت داشته‌اند.

روستا احتمالاً در سده هفدهم متروک شد و در سده هجدهم دوباره با بازگشت خاندان الرمیح از دیر غسّانه آباد گردید.

در سال ۱۸۳۸، ادوارد رابینسون از بالای مناره مسجد سفید رمله این روستا را مشاهده و یادداشت کرد. در سال ۱۸۷۰، ویکتور گرن روستا را بر تپه‌ای سنگی با خانه‌هایی کوچک توصیف کرد. فهرست روستاهای عثمانی در همان دوره نشان می‌داد که «مزاری» ۶۸ خانه و ۲۳۴ نفر جمعیت (تنها مردان) داشته و از «معبدی بسیار کهن» در آن یاد شده بود.

در سال ۱۸۸۲، «پیمایش فلسطین غربی» وابسته به صندوق اکتشاف فلسطین آن را «روستایی خشتی در حاشیه تپه‌ها، نزدیک قوله» توصیف کرد.

### دوره قیمومت بریتانیا
بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ که حکومت قیمومت بریتانیا انجام داد، المزیرعه ۵۷۸ نفر جمعیت داشت که همگی مسلمان بودند. در سرشماری ۱۹۳۱ این رقم به ۷۸۰ نفر در ۱۸۶ خانه رسید که همگی مسلمان بودند.

در سال ۱۹۱۹ مدرسه‌ای پسرانه در روستا تأسیس شد که تا سال ۱۹۴۵ به مدرسه ابتدایی کاملی با ۲۰۷ دانش‌آموز (از جمله کودکان روستاهای همجوار) تبدیل شده بود. ۳۵ دونوم زمین به مدرسه تعلق داشت. در سال ۱۹۴۵ مدرسه‌ای دخترانه با ۷۸ دانش‌آموز نیز گشایش یافت.

بر پایه آمار سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا ۱۱۶۰ نفر (همگی مسلمان) و مساحت کل اراضی ۱۰٬۸۲۲ دونوم بود. از این میان ۹۵۳ دونوم به مرکبات و موز، ۵۸۹۵ دونوم به غلات، ۳۵ دونوم به باغ‌های آبی و ۲۵ دونوم به بافت ساخته‌شده شهری اختصاص داشت.

نقشه روستا ستاره‌ای‌شکل بود و خانه‌ها که بیشتر از خشت ساخته شده بودند، در امتداد جاده‌های منتهی به روستاهای همجوار گسترده می‌شدند. روستا دارای مسجدی در مرکز و بازارچه‌ای کوچک بود.

### جنگ ۱۹۴۸ و پس از آن
المزیرعه در سرزمینی قرار داشت که بر پایه طرح تقسیم ۱۹۴۷ سازمان ملل به کشور عربی اختصاص یافته بود. روستا در ۱۲ ژوئیه ۱۹۴۸ پس از حمله نظامی نیروهای اسرائیلی تخلیه شد. به گفته منابع عربی، اشغال روستا در چارچوب «عملیات دانی» صورت گرفت؛ واحدی که از شمال به سوی رمله حمله کرد، المزیرعه و قوله را پیش از رسیدن به هدف نهایی تصرف نمود.

موشاو نحالیم در سال ۱۹۴۹ در بخش شمال‌غربی اراضی روستا و موشاو مازور در همان سال در بخش غربی اراضی روستا بنیان نهاده شد.

مورخ فلسطینی ولید خالدی در سال ۱۹۹۲ محل روستا را این‌گونه توصیف کرد: «بیشتر محوطه جنگل‌کاری شده‌است. در حالی که چند خانه باقی مانده، بیشتر آن‌ها به ویرانه تبدیل شده‌اند. بوته‌های صبر (کاکتوس) و پلکان‌های سنگی در محل دیده می‌شوند.»

## نگارخانه

File:Mazor-mausoleum-64.jpg|محراب رو به مکه در آرامگاه رومی
File:Al Muzeiria 1941.jpg|المزیرعه ۱۹۴۱، مقیاس ۱:۲۰٬۰۰۰
File:Al Mirr 1945.jpg|المزیرعه ۱۹۴۵، مقیاس ۱:۲۵۰٬۰۰۰


## جستارهای وابسته
* روستاهای فلسطینی تخلیه‌شده در اسرائیل
* آرامگاه مازور

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* المزیرعه در وبگاه «فلسطین در خاطره»
* المزیرعه در ذاکرات

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده