سامبیساری

**سامبیساری** (به ) معبد هندوی قرن نهمی است که در دهکده سامبیساری، پوروومارتانی، کالاسان، سلمان ریجنسی، منطقه ویژه یوگیاکارتا، اندونزی واقع شده است. این معبد حدود پنج متر زیر زمین دفن شده بود. بخش‌هایی از معبد اصلی حفاری شده‌اند. این معبد در حدود  شرق یوگیاکارتا در نزدیکی فرودگاه بین‌المللی آدیسوسیتو.

## کشف
این معبد در ژوئیهٔ ۱۹۶۶ توسط یک کشاورز، هنگام کار بر روی زمینی متعلق به شخصی به نام کاریووینانگون کشف شد. هنگامی که او مشغول کار با بیل بود، ابزارش به سنگی تراش‌خورده برخورد کرد که بخشی از بقایای مدفون معبد بود. خبر این کشف به دفتر باستان‌شناسی پرامبانان رسید و منطقه فوراً تحت حفاظت قرار گرفت. عملیات کاوش و بازسازی تا مارس ۱۹۸۷ به پایان رسید. پژوهشگران بر این باورند که این معبد بر اثر فوران خاکستر آتشفشانی از کوه مراپی که در نزدیکی آن قرار دارد، در زیر خاک مدفون شده بود.

کشف معبد سامبیساری احتمالاً هیجان‌انگیزترین یافته باستان‌شناسی در یوگیاکارتا در سال‌های اخیر بوده است و منجر به گمانه‌زنی‌هایی در مورد وجود معابد باستانی دیگری در زیر خاکستر آتشفشانی کوه مراپی شده است که هنوز در همان نزدیکی قرار دارند.

## تاریخچه
بر اساس شباهت‌های معماری و تزئینی با معبد هندوی دیگری در اندونزی، پرامبانان، وجود مجسمه‌های هندو در اطراف دیوارهای معبد و لنگم در داخل معبد اصلی، مورخان به این نتیجه رسیده‌اند که سامبیساری یک معبد هندوی شیوایی بوده که در حدود دهه اول یا دوم قرن نهم (حدود ۸۱۲–۸۳۸) ساخته شده است. این نتیجه‌گیری با یافته‌های یک بشقاب طلایی در مجاورت آن که حروفی روی آن حکاکی شده است که طبق دیرینه‌شناسی در اوایل قرن نهم در جاوای باستان استفاده می‌شده است، تأیید شد.

بر اساس کتیبه وانوا تنگا III مورخ ۹۰۸ که شامل نام پادشاهانی است که بر پادشاهی ماتارام حکومت می‌کردند، این معبد احتمالاً در زمان سلطنت راکای گارونگ (حکومت ۸۲۸–۸۴۶) ساخته شده است. با این حال، مورخان همچنین معتقدند که ساخت معبد همیشه توسط یک پادشاه صادر نمی‌شد. اشراف پایین‌تر نیز ممکن است دستور ساخت و تأمین مالی آن را داده باشند.

## معماری
بندانگشتی|معبد اصلی سامبیساری
[بندانگشتی|[لنگم|لینگام و یونی در قسمت داخلی معبد اصلی]]
بازدیدکنندگان باید از پله‌های ضلع غربی پایین بروند تا به قسمت مرکزی معبد برسند که پایه آن  پایین‌تر از سطح فعلی زمین.

قطعات بیرونی  هستندتراس‌هایی به عرض. کاوش‌های اخیر لایه بیرونی دیوارهای اطراف معبد را آشکار کرد که منطقه وسیع‌تری را پوشش می‌دهد. فقط قسمت شمال شرقی این دیوار بیرونی کاوش شده و بقیه آن هنوز در زیر زمین مدفون است.

مجموعهٔ سامبیساری با دیواری مستطیل‌شکل از سنگ سفید احاطه شده بود که ابعادی برابر با ۵۰ در ۴۸ متر (حدود ۱۶۴ در ۱۵۷ فوت) داشت. در حیاط اصلی این مجموعه، هشت لینگا (نماد آیین هندو) قرار دارد؛ چهار عدد از آن‌ها در چهار جهت اصلی و چهار تای دیگر در گوشه‌های محوطه جای گرفته‌اند.

مجموعه معبد سامبیساری شامل یک معبد اصلی و ردیفی از سه معبد کوچکتر *پروارا* (نگهبان) در جلوی آن بود. معبد *پروارای* مرکزی  ابعاد دارد. در حالی که معبد *پروارای* شمالی و جنوبی  ابعاد دارند. هر کدام. هر یک از این معابد کوچک‌تر بدنه و سقف سنگی ندارند و فقط از یک قسمت پایه و نرده‌ها تشکیل شده‌اند.

معبد اصلی رو به غرب قرار دارد و به شکل مربعی به ابعاد ۱۳٫۶۵ در ۱۳٫۶۵ متر (حدود ۴۴٫۸ در ۴۴٫۸ فوت) ساخته شده است. این معبد پایهٔ مشخص و جداگانه‌ای ندارد و در نتیجه، بخش زیرین یا زیربنا هم‌زمان نقش پایه را ایفا می‌کند. در بخش «سیار» معبد، نقش ماکارا (جانور اسطوره‌ای) دیده می‌شود که بر دوش یک گانا (کوتولهٔ مقدس در آیین هندو) قرار گرفته است. در بالای دروازهٔ اصلی هیچ نقش کالا (چهرهٔ نگهبان اسطوره‌ای) حک نشده است. با بالا رفتن از پله‌ها، بازدیدکنندگان به راهرویی مستطیل‌شکل با عرض حدود ۲٫۵ متر (حدود ۸ فوت) می‌رسند که نرده‌هایی سنگی گرداگرد معبد اصلی را دربر گرفته‌اند.

در این گالری ۱۲ *اومپاک* (پایه سنگی) وجود دارد، ۸ پایه گرد و ۴ پایه دیگر مربع شکل هستند. این پایه‌های سنگی احتمالاً برای نگه‌داری ستون‌های چوبی استفاده می‌شده‌اند، که نشان می‌دهد معبد اصلی قبلاً توسط یک سازه سقف ساخته شده از مواد آلی که اکنون پوسیده و از بین رفته‌اند، پوشانده شده بوده است.

بدنه معبد اصلی  است. و . در اطراف دیوارهای معبد، طاقچه‌هایی وجود دارد که حاوی مجسمه‌های خدایان هندو هستند و سر کالا در بالای آنها قرار دارد. در طاقچه شمالی، یک مجسمه دورگا، در طاقچه شرقی، یک مجسمه گانشا و در طاقچه جنوبی، یک مجسمه آگاستیا وجود دارد. ورودی اتاق اصلی در ضلع غربی قرار دارد. ورودی توسط طاقچه‌هایی احاطه شده است که زمانی مجسمه‌های نگهبان ماهاکالا و ناندیسوارا در آنها قرار داشتند. در داخل معبد، یک یونی به ابعاد  قرار داشت. و . در ضلع شمالی یونی، یک ناودان آبی وجود دارد که توسط یک مار ناگا نگه داشته می‌شود. در بالای یونی، یک لنگا (Lingga) به ابعاد  قرار دارد. در پایه و  بالا.

## جستارهای وابسته
* پرامبانان

## نگارخانه

پرونده:Ganesha_statue_in_eastern_niche_of_Sambisari_temple.jpg|جایگزین=Ganesha statue in eastern niche of Sambisari temple.| مجسمه گانشا در طاقچه شرقی معبد سامبیساری.
پرونده:Durgha_statue_in_northern_niche_of_Sambisari_temple.jpg|جایگزین=Durgha statue in northern niche of Sambisari temple.| مجسمه دورگه در طاقچه شمالی معبد سامبیساری.
پرونده:Agastya_statue_in_southern_niche_of_Sambisari_temple.jpg|جایگزین=Agastya statue in southern niche of Sambisari temple.| مجسمه آگاستیا در طاقچه جنوبی معبد سامبیساری.
پرونده:Candi_Sambisari_03.jpg|جایگزین=Inauguration inscription of Sambisari Temple by the Director General of Culture, Ministry of Education and Culture, Prof. Dr. Haryati Soebadio, 1987.| کتیبه افتتاح معبد سامبیساری توسط مدیر کل فرهنگ، وزارت آموزش و پرورش و فرهنگ، پروفسور دکتر هاریاتی سوبادیو ، ۱۹۸۷.
پرونده:Sambisari_2015.jpg|جایگزین=Dry season at Sambisari Temple, October 2015.| فصل خشک در معبد سامبیساری، اکتبر ۲۰۱۵.
پرونده:Candi_Sambisari_01.jpg|جایگزین=October 2019.| اکتبر ۲۰۱۹.
پرونده:Candi_Sambisari_02.jpg|جایگزین=October 2019.| اکتبر ۲۰۱۹.
پرونده:Jaladwara_water_channel_head.jpg|جایگزین=Waterspout (jaladvara) at Sambisari temple| آبراهه ( *جلادوارا* ) در معبد سامبیساری


## منابع

رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:قاب نقشه جعبه اطلاعات بدون شناسه مرتبط OSM در ویکی‌داده
رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در اندونزی
رده:معبدهای هندوها در اندونزی
رده:معبدهای هندوها سده ۹ (میلادی)