روابط بوسنی و هرزگوین و اسرائیل

**روابط بوسنی و هرزگوین و اسرائیل** به روابط دوجانبه میان بوسنی و هرزگوین و اسرائیل اشاره دارد. این دو کشور در ۲۶ سپتامبر ۱۹۹۷ روابط دیپلماتیک خود را برقرار کردند. بوسنی و هرزگوین سفارتخانه‌ای در تل‌آویو دارد که هم اسرائیل و هم قبرس را پوشش می‌دهد. سفارت اسرائیل در تیرانای آلبانی نیز مسئولیت بوسنی و هرزگوین را بر عهده دارد.

روابط دو کشور ریشه در دوران جنگ‌های یوگسلاو دارد. اسرائیل در آن دوران پناهجویان بوسنیایی را پذیرفت و کمک‌های بشردوستانه به بوسنی ارسال کرد. بوسنی و هرزگوین نخست در سال ۱۹۹۲ فلسطین را به رسمیت شناخت و سپس در سال ۱۹۹۷ با اسرائیل روابط دیپلماتیک برقرار کرد. از آن زمان تاکنون سفرهای متقابل مقامات بلندپایه و همکاری‌های اقتصادی و فناورانه میان دو کشور گسترش یافته‌است.

## پیشینه
### دوران جنگ بوسنی
در سال ۱۹۹۲ اسرائیل به پذیرش بوسنی و هرزگوین به عنوان عضو کامل سازمان ملل متحد رأی مثبت داد. در جریان جنگ بوسنی، اسرائیل چندین محموله کمک بشردوستانه شامل مواد غذایی و دارویی به این کشور فرستاد. در ژوئیه ۱۹۹۵ اسرائیل و اردن یک مأموریت مشترک کمک‌رسانی به بوسنی اجرا کردند. در فوریه ۱۹۹۳ اسرائیل ۸۴ پناهجوی مسلمان بوسنیایی را پذیرفت. منابع روسی تعداد کل پناهجویان بوسنیایی پذیرفته‌شده در اسرائیل را نزدیک به ۱۰۰ نفر ذکر کرده‌اند.

بوسنی و هرزگوین ابتدا در سال ۱۹۹۲ فلسطین را به رسمیت شناخت و سپس در ۲۶ سپتامبر ۱۹۹۷ با اسرائیل روابط دیپلماتیک برقرار کرد. در این تاریخ داوید لوی، وزیر امور خارجه اسرائیل، و یادرانکو پرلیچ، همتای بوسنیایی او، توافق‌نامه برقراری روابط دیپلماتیک را در سطح سفارت امضا کردند.

### تحولات پس از ۲۰۰۰
در سال ۲۰۱۳ اسرائیل الکساندر تسوتکوویچ را به بوسنی و هرزگوین مسترد کرد. تسوتکوویچ یک شهروند صرب‌تبار اسرائیلی بود که در سال ۲۰۰۵ از بوسنی به اسرائیل مهاجرت کرده و در سال ۲۰۱۱ به اتهام مشارکت در کشتار سربرنیتسای ژوئیه ۱۹۹۵ از سوی دادگاه‌های اسرائیل کیفرخواست شده بود.

در سال ۲۰۱۴ اسرائیل پس از سیل شدید در بوسنی و هرزگوین، کمک‌های بشردوستانه به این کشور ارسال کرد.

در مارس ۲۰۱۷ ملادن ایوانیچ، رئیس صرب‌تبار ریاست‌جمهوری بوسنی و هرزگوین، از اسرائیل بازدید کرد و با نخست‌وزیر اسرائیل بنیامین نتانیاهو دیدار نمود. این نخستین سفر رئیس بوسنی و هرزگوین به اسرائیل بود.

در دسامبر ۲۰۱۷ الکساندر (آتسا) نیکولیچ، عضو یکی از کهن‌ترین خانواده‌های سفاردی بوسنی و هرزگوین، به عنوان کنسول افتخاری بوسنی و هرزگوین در اسرائیل منصوب شد.

در سال ۲۰۲۲ بوریانا کریشتو، نخست‌وزیر بوسنی و هرزگوین، نخستین نخست‌وزیر این کشور بود که از اسرائیل بازدید کرد و ابراز تمایل به دیدن سفارت بوسنی و هرزگوین در اورشلیم نمود. در ژانویه ۲۰۲۳ بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در چارچوب نمایشگاه بین‌المللی اقتصادی موستار از بوسنی و هرزگوین بازدید کرد.

## روابط اقتصادی
در سپتامبر ۲۰۲۰ صنایع هوافضای اسرائیل یک آکادمی سایبری در بوسنی و هرزگوین راه‌اندازی کرد. هدف از این اقدام افزایش توانمندی‌های سایبری این کشور از راه همکاری‌های بین‌المللی، بهره‌گیری از فناوری‌های نو و توسعه زیرساخت‌ها و پژوهش بود.

در سپتامبر ۲۰۱۹ نشستی میان وزیر محیط زیست و گردشگری فدرال بوسنی و هرزگوین و نمایندگان شرکت هواپیمایی اسرائیلی ایزرایر (به انگلیسی: ) در سارایوو برگزار شد و دربارهٔ برقراری پرواز مستقیم میان سارایوو و تل‌آویو گفتگو شد.

در سال ۲۰۲۴ اسرائیل واردات آلومینیوم از بوسنی و هرزگوین را افزایش داد و همزمان واردات از ترکیه و دیگر کشورهای «غیردوست» را کاهش داد.

## روابط سیاسی
در نوامبر ۲۰۱۷ وزارت امور خارجه اسرائیل نام‌گذاری مدرسه‌ای در بوسنی و هرزگوین به نام مصطفی بوسولاجیچ، همکار مسلمان نازی‌ها، را محکوم کرد.

در سال ۲۰۲۰ یک کاردینال کاتولیک بوسنیایی در مراسمی به سربازان اوستاشه، متحد نازی‌ها، ادای احترام کرد. جامعه یهودی محلی و اسرائیل این رویداد را محکوم کردند و هزاران نفر در سارایوو در اعتراض تظاهرات کردند.

پس از حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳، بسیاری از مسلمانان بوسنی و هرزگوین از مراحل آغازین جنگ علیه اسرائیل تظاهرات کردند. شهردار سارایوو، بنیامینا کاریچ، از این تظاهرات حمایت کرد. در سپتامبر ۲۰۲۴ نزدیک به ۲۰۰ هوادار تیم ملی بوسنی و هرزگوین در محله یهودی‌نشین بوداپست با شعارهای حامی فلسطین راهپیمایی کردند.

## جامعه یهودی
جامعه یهودی بوسنی و هرزگوین بین ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ نفر برآورد می‌شود که در شهرهای سارایوو، بانیا لوکا، موستار، توزلا، دوبوی و زنیتسا زندگی می‌کنند. به گفته یاکوف فینتسی، رئیس جامعه یهودی بوسنی، پیشینه حضور یهودیان در این کشور ۴۵۰ ساله است.

در دهه ۱۹۳۰ نزدیک به ۱۲٬۰۰۰ یهودی در سارایوو و حدود ۲۰۰۰ نفر در دیگر شهرها زندگی می‌کردند، اما بیشتر آنان در جریان هولوکاست کشته شدند؛ نزدیک به ۱۰٬۰۰۰ نفر از اعضای این جامعه به دست اوستاشه‌ها قتل‌عام شدند. بسیاری از خانواده‌های مسلمان بوسنیایی تلاش کردند همسایگان یهودی خود را نجات دهند و برخی از آنان لقب عادلان جهان را دریافت کردند.

پس از فروپاشی یوگسلاوی در دهه ۱۹۹۰ تقریباً نیمی از ۲۰۰۰ یهودی باقی‌مانده از ترس آزار و اذیت به اسرائیل مهاجرت کردند. تنها کنیسه فعال (اشکنازی) در بوسنی و هرزگوین در سارایوو قرار دارد و این شهر «اورشلیم اروپا» یا «اورشلیم بالکان» نامیده می‌شود.

جامعه یهودی بوسنی و هرزگوین موزه یهودی‌ای در سارایوو دارد که در کنیسه سفاردی سابق واقع است. در ۲۷ ژانویه ۲۰۲۴ در روز بین‌المللی یادبود هولوکاست، ابتکار مشترک یهودی-مسلمانی برای صلح در سربرنیتسا برگزار شد و یاد قربانیان اسرائیلی ۷ اکتبر و قربانیان فلسطینی جنگ گرامی داشته شد.

## روابط اسرائیل و جمهوری صربسکا
جمهوری صربسکا (نهاد صرب‌تبار درون بوسنی و هرزگوین) دفتر نمایندگی‌ای در اورشلیم دارد که بیشتر بر روابط اقتصادی و فرهنگی تمرکز می‌کند.

در نوامبر ۲۰۱۱ نبویشا رادمانوویچ، عضو صرب‌تبار ریاست‌جمهوری بوسنی، با وتوی خود مانع از رأی مثبت بوسنی و هرزگوین به نفع تشکیلات خودگردان فلسطین در سازمان ملل شد. اعضای کروات‌تبار و مسلمان ریاست‌جمهوری از موضع فلسطین حمایت می‌کردند اما به دلیل رویه اجماعی در سیاست خارجی بوسنی، شگریر این کشور ناگزیر از رأی ممتنع شد.

در ژانویه ۲۰۱۲ میلوراد دودیک از اسرائیل بازدید کرد. در سال ۲۰۲۳ جشن هفتاد و پنجمین سالروز استقلال اسرائیل با حمایت میلوراد دودیک در بانیا لوکا، پایتخت جمهوری صربسکا، برگزار شد.

## جستارهای وابسته
* روابط خارجی اسرائیل
* بوسنی و هرزگوین

## پیوند به بیرون
* سفارت بوسنی و هرزگوین در تل‌آویو
* سفارت اسرائیل در تیرانا (پوشش‌دهنده بوسنی و هرزگوین)
* دفتر نمایندگی جمهوری صربسکا در اورشلیم

## منابع

* 
* 
* 
* 

رده:روابط دوجانبه اسرائیل
رده:روابط دوجانبه بوسنی و هرزگوین