قومیه

**قومیه** (به عربی: ) روستایی فلسطینی در بخش بیسان بود که پیش از آغاز جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل تخلیه شد. این روستا در ۱۲٫۵ کیلومتری شمال باختری بیسان و بر فراز تپه‌ای به بلندای ۷۵ متر از سطح دریا جای داشت. در سال ۱۹۴۵ جمعیت آن ۴۴۰ نفر و مساحت اراضی‌اش ۴٬۸۹۸ دونوم بود. در ۲۶ مارس ۱۹۴۸ نیروهای تیپ ۱ گولانی در چارچوب عملیات گدعون و به دستور یوسف وایتس، نماینده صندوق ملی یهود، به روستا یورش بردند و ساکنان آن از بیم گرفتار شدن در درگیری‌ها گریختند.

قومیه همراه با روستای شطه دروازه باختری دشت بیسان به‌شمار می‌رفت. پس از جنگ ۱۹۴۸ سرزمین روستا به اسرائیل ملحق شد و کیبوتص عین حرود (ایحود) بر زمین‌های سنتی آن بنا گردید.

## موقعیت جغرافیایی
قومیه در ۱۲٫۵ کیلومتری شمال باختری بیسان بر فراز تپه‌ای قرار داشت. این روستا به همراه روستای شطه دروازه باختری دشت بیسان شناخته می‌شد. بیشتر زمین‌های قومیه در شمال رود جالود جای داشت و زمین‌های روستاهای الطیبه، یبلی، المرصص و شطه آن را دربرمی‌گرفت.

## پیشینه
### محوطه‌های باستان‌شناختی
قومیه به محوطه‌های باستان‌شناختی خود شهرت داشت؛ از جمله خربه قومیه که دربرگیرنده سازه‌های مستطیلی، غارها و آب‌انبارهای کنده‌شده در سنگ بود. در حدود ۸۰۰ متری جنوب باختری روستا چشمه عین جالوت قرار داشت که در آن آثار رومی شامل سنگ‌نشان‌های فرسنگی و حوضچه بزرگ تراشیده‌شده در صخره یافت شده بود.

### دوره عثمانی
در سال ۱۵۹۶ میلادی قومیه در دوره فرمانروایی امپراتوری عثمانی مزرعه‌ای زیر نظر سنجق لجون بود.

پیر ژاکوتن در نقشه خود از سال ۱۷۹۹ نام روستا را «کونی» () ثبت کرد.

در سال ۱۲۸۸ هجری قمری (۱۸۷۰/۱۸۷۱ میلادی) سرشماری عثمانی این روستا را در ناحیه شفا الشمالی ثبت کرد.

در سال ۱۸۸۲ بررسی فلسطین باختری وابسته به صندوق اکتشاف فلسطین قومیه را روستایی بر روی تپه‌ای در میان دره‌ای توصیف کرد که باغ‌های انجیرتیغی آن را دربرگرفته بود.

### دوره قیمومت بریتانیا
بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین جمعیت قومیه ۴۰۱ نفر و همگی مسلمان بودند. در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین شمار ساکنان به ۳۸۶ نفر در ۸۸ خانه کاهش یافت که همچنان همگی مسلمان بودند.

روستا یک دبستان پسرانه داشت. بر پایه آمار روستایی ۱۹۴۵ جمعیت آن ۴۴۰ نفر مسلمان بود. از مجموع ۴٬۸۹۸ دونوم زمین روستا، ۴٬۲۰۵ دونوم برای کشت غلات و ۳۳ دونوم برای باغ‌های آبیاری‌شده بهره‌گیری می‌شد و ۱۵ دونوم نیز بافت ساخته‌شده بود.

### رویدادهای ۱۹۴۸ و پس از آن
یوسف وایتس در یادداشت‌های خود دربارهٔ ساکنان قومیه و الطیره در دره بیسان در ۲۶ مارس ۱۹۴۸ نوشت:

مرون بنونیستی یادآور شد که صندوق ملی یهود عملیات نظامی را برای تخلیه و مصادره زمین‌های روستاهای فلسطینی در سال ۱۹۴۸ هدایت کرد. او دربارهٔ تصرف و تخلیه قومیه و عندور (عندور کتاب مقدس) نوشت: «یهودیان به‌ویژه به روستای قومیه علاقه‌مند بودند که به‌طور کامل در محاصره زمین‌های صندوق ملی یهود قرار داشت…».

بنی موریس تاریخ ۲۶ مارس ۱۹۴۸ را روز تخلیه و «بیم از درگیری» را علت آن ذکر کرده‌است. رزماری اسبر با یکی از ساکنان روستا به نام عایشی محمود خالد گفت‌وگو کرد که یادآوری نمود روستاییان در ۲۶ مارس با هم رفتند: «برخی به سوی ناصره و برخی به سوی اردن رفتند. ما از حمله یهودیان بیم داشتیم… در راه از کنار شهرک معوز گذشتیم. زنان یهودی آمدند و ما را بازرسی کردند و پول‌هایمان را دزدیدند… یهودیان حتی دام‌هایمان را هم بردند». ساکنان قومیه سرانجام به بیسان رسیدند و از آنجا در ماه مه ۱۹۴۸ همراه با دیگر ساکنان فلسطینی اخراج شدند.

در نشست کابینه اسرائیل در ۱۶ ژوئن ۱۹۴۸ آهارون زیسلینگ ظاهراً از بازگشت آوارگان فلسطینی دفاع کرد؛ اما روستاییان قومیه را از این قاعده مستثنا دانست زیرا زمین‌هایشان مشرف به خانه خودش در عین حرود بود. تا ژوئیه ۱۹۴۸ عین حرود رسماً خواستار واگذاری زمین‌های قومیه به خود شد.

پس از جنگ، منطقه به دولت اسرائیل ملحق شد. مرکز کشاورزی هیستادروت در ژوئیه و اکتبر ۱۹۴۸ هزاران دونوم از زمین‌های قومیه و روستاهای همسایه المرصص، کفرا، یبلی و زرعین را به کیبوتص بیت‌هشیطا و روستاهای گوش‌نوریس واگذار کرد.

کیبوتص عین حرود در سال ۱۹۲۱ بر زمین‌هایی ساخته شد که به‌طور سنتی متعلق به روستا بود. در دهه ۱۹۵۰ به دو بخش عین حرود (ایحود) و عین حرود (مئوحاد) تقسیم شد؛ بخش نخست بر زمین‌های قومیه و بخش دوم بر زمین‌های تمره قرار دارد. گوا نیز در حدود ۲ کیلومتری باختر روستا جای دارد اما بر زمین‌های آن نیست.

## وضعیت کنونی روستا
ولید خالدی در سال ۱۹۹۲ بازمانده‌های روستا را چنین توصیف کرد:

## جستارهای وابسته
* روستاهای فلسطینی تخلیه‌شده در جنگ ۱۹۴۸

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* قومیه در پایگاه فلسطین در خاطره‌ها
* قومیه در ذاکرات

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده