چهار روز ناپل

**چهار روز ناپل** (ایتالیایی: *Quattro giornate di Napoli*) قیامی در ناپل، ایتالیا، علیه نیروهای اشغالگر آلمان نازی از ۲۷ سپتامبر تا ۳۰ سپتامبر ۱۹۴۳، بلافاصله قبل از ورود نیروهای متفقین به ناپل در ۱ اکتبر در طول جنگ جهانی دوم بود.

قیام خودجوش مقاومت ناپل و ایتالیا علیه نیروهای اشغالگر آلمان، علیرغم تسلیحات محدود آنها و بدون سازماندهی یا برنامه‌ریزی مناسب، با موفقیت برنامه‌های آلمان برای تبعید دسته‌جمعی ناپل، نابودی شهر و جلوگیری از دستیابی نیروهای متفقین به یک پایگاه استراتژیک را مختل کرد.

متعاقباً به این شهر مدال طلای شجاعت نظامی اعطا شد. این چهار روز سالانه جشن گرفته می‌شوند و موضوع فیلم *[[چهار روز ناپل (فیلم)|«چهار روز ناپل»]]* در سال ۱۹۶۲ بودند.

## مقدمه
### پیشینه تاریخی
از سال ۱۹۴۰ تا ۱۹۴۳، ناپل شاهد بمباران‌های سنگین متفقین بود که خسارات شدید و تلفات زیاد در میان غیرنظامیان به همراه داشت. محاسبه شده است که در این حملات حدود ۲۰٬۰۰۰ غیرنظامی جان خود را از دست دادند. تنها در حملهٔ ۴ اوت ۱۹۴۳ بیش از ۳٬۰۰۰ نفر کشته شدند و در انفجار کشتی کاترینا کوستا در بندر در تاریخ ۲۸ مارس حدود ۶۰۰ نفر کشته و ۳٬۰۰۰ نفر زخمی شدند. میراث هنری و فرهنگی شهر نیز دچار آسیب شد، از جمله تخریب جزئی کلیسای سانتا کیارا در تاریخ ۴ دسامبر ۱۹۴۲. با پیشروی متفقین در جنوب ایتالیا، ضدفاشیست‌ها در ناحیهٔ ناپل، از جمله فاوستو نیکولینی، کلادیو فِری و آدولفو اومودئو، شروع به برقراری ارتباط نزدیک‌تر با فرماندهان متفقین کردند و خواستار آزادی ناپل شدند.

از ۸ سپتامبر ۱۹۴۳، روزی که آتش‌بس بین ایتالیا و نیروهای مسلح متفقین لازم‌الاجرا شد، نیروهای ارتش ایتالیا در منطقه، مانند اکثر واحدهای آن زمان، بدون دستور به سمت ناپل حرکت کردند. در آنجا، به دلیل حملات بمباران بی‌وقفه و عدم تعادل نیروها، وضعیت از قبل دشوار بود، به طوری که ۲۰۰۰۰ آلمانی در مقابل ۵۰۰۰ ایتالیایی در کل کامپانیا قرار داشتند. اوضاع در ناپل به زودی به هرج و مرج تبدیل شد و بسیاری از مقامات بالاتر، یا قادر به ابتکار عمل نبودند یا حتی مستقیماً با نازی‌ها همکاری می‌کردند، شهر را ترک کردند و به دنبال آنها نیروهای ایتالیایی نیز گریختند. از جمله کسانی که فرار کردند می‌توان به ریکاردو پنتیمالی و اتوره دل تتو، ژنرال‌هایی که مسئولیت نظامی ناپل به آنها سپرده شده بود، اشاره کرد که با لباس غیرنظامی فرار کردند. آخرین اقدامات دل تتو قبل از فرار، تحویل شهر به ارتش آلمان و انتشار فرمانی مبنی بر ممنوعیت تجمعات و اجازه دادن به ارتش برای تیراندازی به کسانی بود که این ممنوعیت را نادیده می‌گرفتند. با این حال، تلاش‌های پراکنده اما خونین برای مقاومت در سراسر پادگان‌های زانزور، تا پادگان‌های کارابینیری در پاسترنگو و در بیست و یکمین " *مرکز شناسایی اولیه"*قلعه دل‌اوو رخ داد.

### آشفتگی
چپ|بندانگشتی|کتابخانه ملی ویتوریو امانوئل سوم در ناپل که درگیری‌ها روی داد.
در روزهای پس از امضای آتش‌بس، موارد بی‌تحملی و مقاومت مسلحانه علیه نیروهای آلمانی اشغالگر ناپل شدت گرفت و سازمان‌یافته‌تر شد، از جمله در ۱ سپتامبر، زمانی که یک تظاهرات دانشجویی در میدان پلازیو دل پلبیسیتو برگزار شد و نخستین جلسهٔ مدرسهٔ *لیچئو سانازارو* در وومرو تشکیل گردید.

در ۹ سپتامبر، گروهی از شهروندان با نیروهای آلمانی در کاخ پالاتزو دئی تله‌فونی برخورد کردند و موفق شدند به خیابان سانتا بریجیدا فرار کنند. این حادثهٔ اخیر شامل یکی از اعضای کارابینیری بود که برای دفاع از یک فروشگاه در برابر سربازان آلمانی که قصد غارت آن را داشتند، تیراندازی کرد.

در ۱۰ سپتامبر، بین میدان پلازیو دل پلبیسیتو و باغ‌های پایین آن، نخستین درگیری خونین رخ داد، که در آن مردم ناپل موفق شدند چندین خودروی نظامی آلمانی را متوقف کنند. در این درگیری‌ها، سه ملوان آلمانی و سه سرباز آلمانی کشته شدند. نیروهای اشغالگر با استفاده از دستوری از سوی یک مقام ایتالیایی، که هم‌وطنانش را فراخواند تا برخی از گروگان‌های خود و تمام سلاح‌هایشان را تحویل دهند، موفق شدند تعدادی از کسانی را که توسط شورشیان زندانی شده بودند، آزاد کنند. انتقام‌جویی در پی درگیری‌های میدان پلبیسیتو سریعاً رخ داد و آلمانی‌ها کتابخانهٔ ملی را آتش زدند و به جمعیتی که در آنجا گرد آمده بودند، تیراندازی کردند.

در ۱۲ سپتامبر، تعداد زیادی از سربازان در خیابان‌های ناپل کشته شدند و حدود ۴٬۰۰۰ سرباز و غیرنظامی ایتالیایی برای کار اجباری تبعید شدند. در اطلاعیه‌ای در ۲۲ سپتامبر، کار اجباری در جریان جنگ جهانی دوم برای همهٔ مردان ۱۸ تا ۳۳ ساله اعلام شد، که باید به اردوگاه‌های کاری در شمال ایتالیا و آلمان فرستاده می‌شدند. مردم ناپل از اجرای این دستور سر باز زدند و هنگامی که مردان جمع‌آوری شده و به ورزشگاه وومرو آورده شدند، شورش مدنی آغاز شد.

### رویدادهای پیش از چهار روز
مجموعه‌ای از اعدام‌های بی‌رویه، غارت، کنترل جمعیت غیرنظامی، فقر فزاینده و ویرانی ناشی از جنگ، موجب شد که شورشی کاملاً خودجوش و بدون سازماندهی خارجی در شهر آغاز شود.

در ۲۲ سپتامبر، ساکنان محله وومرو توانستند مهمات یک آتشبار توپخانه ایتالیایی را سرقت کنند. در ۲۵ سپتامبر نیز ۲۵۰ قبضه تفنگ از یک مدرسه به سرقت رفت.

سرهنگ شول در ۲۳ سپتامبر دستور اقدامات اضافی برای سرکوب جمعیت را صادر کرد، از جمله تخلیه کامل (در مدت ۲۰ ساعت همان روز) تمام منطقه ساحلی تا عمق ۳۰۰ متری (۳۲۸ یارد) از خط آب. حدود ۲۴۰٬۰۰۰ نفر مجبور می‌شدند خانه‌های خود را ترک کنند تا یک «منطقه امنیتی نظامی» ایجاد شود، اقدامی که می‌توانست مقدمه‌ای برای نابودی بندر باشد. تقریباً به‌طور هم‌زمان، اطلاعیه‌ای از سوی فرماندار شهر صادر شد که کار اجباری برای تمام مردان بین ۱۸ تا ۳۰ سال را الزامی می‌کرد؛ در واقع تبعید اجباری به اردوگاه‌های کار در آلمان. تنها ۱۵۰ ناپلی از ۳۰٬۰۰۰ نفری که برنامه‌ریزی شده بود پاسخ دادند، و این امر باعث شد شول سربازان را برای دستگیری و اعدام فوری مخالفان به ناپل بفرستد.

در پاسخ، در ۲۶ سپتامبر، جمعیتی غیرمسلح به خیابان‌ها ریختند، با دستگیری‌های نازی‌ها مخالفت کردند و بازداشت‌شدگان را از تبعید آزاد کردند. شورشیان به‌زودی با سربازان سابق ایتالیایی که تا آن زمان در خفا مانده بودند، همراه شدند.

## چهار روز

#### ۲۷ سپتامبر
در ۲۷ سپتامبر، تعداد زیادی از نیروهای آلمانی حدود ۸٬۰۰۰ ناپلی را دستگیر کردند و ۴۰۰ تا ۵۰۰ شورشی مسلح در پاسخ حمله کردند.

یکی از نخستین درگیری‌ها در وومرو رخ داد، جایی که گروهی از مردان مسلح یک خودروی آلمانی را متوقف کرده و راننده آن را کشتند. همان روز، نبردهای شدیدی در بخش‌های مختلف شهر میان شورشیان و سربازان آلمانی درگرفت. آلمانی‌ها آغاز به عقب‌نشینی کردند، تحت تأثیر خبری که بعداً دروغ از آب درآمد، مبنی بر نزدیک بودن پیاده شدن متفقین در باگنولی.

یک ستوان ایتالیایی به نام انزو استیمولو گروهی ۲۰۰ نفره از شورشیان را علیه انبار اسلحه در کاستل سانت المو رهبری کرد، که در عصر همان روز سقوط کرد، هرچند نیروهای کمکی آلمان از مناطق ویلا فلوریدیانا و کامپو اسپورتیو دل لیتوریو رسیدند.

در همین حال، گروهی از شهروندان به پارک کاپودیمونته رفتند، در واکنش به شایعاتی مبنی بر این که آلمانی‌ها در آنجا زندانیان را اعدام می‌کنند. همچنین شورشیان نقشه‌ای ریختند تا مهندسان آلمانی را از تخریب پل سانیتا (پل مادالنا چراسولو) بازدارند تا مرکز شهر ایزوله نشود، نقشه‌ای که روز بعد اجرا شد.

عصر همان روز، شورشیان به زرادخانه‌های تسلیحاتی در پادگان‌های ویا فوریا و ویا سن جووانی آ کربونارا یورش بردند و آن‌ها را غارت کردند.

#### ۲۸ سپتامبر
در ۲۸ سپتامبر، شدت نبردها افزایش یافت و تعداد بیشتری از شهروندان ناپلی به شورش پیوستند. در ماتردئی، یک گشت آلمانی که در ساختمانی غیرنظامی پناه گرفته بود، ساعت‌ها محاصره شد تا این که نیروهای کمکی رسیدند. سه ناپلی در این نبرد کشته شدند.

در پورتا کاپوانا، گروهی ۴۰ نفره مسلح به تفنگ و مسلسل، یک ایست بازرسی ایجاد کردند، شش سرباز دشمن را کشتند و چهار نفر دیگر را به اسارت گرفتند. درگیری‌های دیگری در ماسیو آنجویینو، واستو و مونته‌اولیوتو رخ داد.

آلمانی‌ها در وومرو یورش برده و زندانیانی را در کامپو اسپورتیو دل لیتوریو گرفتند، که همین امر باعث شد گروهی به رهبری انزو استیمولو روز بعد به زمین ورزشی حمله کرده و زندانیان را آزاد کنند.

#### ۲۹ سپتامبر
در سومین روز شورش، خیابان‌های ناپل شاهد نبردهای شدید بود. به دلیل نبود ارتباط با سازمان‌های ملی ضد فاشیست مانند فرونته ناتسیوناله (شاخه‌ای از کمیته آزادی‌بخش ملی), قیام همچنان بدون رهبری مرکزی بود و عملیات به دست رهبران محلی انجام می‌شد.

در میدان جوزپه مازینی، گروهی بزرگ از آلمانی‌ها که با تانک‌ها تقویت شده بودند، به ۵۰ شورشی حمله کردند و ۱۲ نفر را کشتند و بیش از ۱۵ نفر دیگر را زخمی کردند. محله کارگری پونتیچلی هدف گلوله‌باران شدید توپخانه قرار گرفت و پس از آن، واحدهای آلمانی چندین قتل‌عام بی‌رویه در میان مردم مرتکب شدند. درگیری‌های دیگری در نزدیکی فرودگاه کاپودیچینو و پیاتزا اوتوکالی رخ داد که در آن سه خلبان ایتالیایی کشته شدند.

در همان زمان، در مقر آلمانی‌ها در کورسو ویتوریو امانوئله، که به‌طور مکرر مورد حمله شورشیان بود، مذاکراتی میان شول و انزو استیمولو آغاز شد تا در ازای آزادی زندانیان کامپو اسپورتیو، آلمانی‌ها اجازه خروج آزادانه از ناپل را داشته باشند.

#### ۳۰ سپتامبر
در حالی که نیروهای آلمانی پیش از رسیدن نیروهای انگلیسی-آمریکایی از نوچرا اینفریوره شهر را ترک کرده بودند، آنتونیو تارزیا این کوریا، یک معلم دبیرستان، خود را به عنوان رهبر شورشیان معرفی کرد و تمامی قدرت‌های مدنی و نظامی را بر عهده گرفت. او از جمله دستورالعمل‌هایی دربارهٔ ساعات دقیق بازگشایی مغازه‌ها و نظم شهروندان صادر کرد.

با این حال، نبرد متوقف نشد و توپخانه‌های آلمانی در ارتفاعات کاپودیمونته تمام روز منطقه بین پورت‌آلبا و پیاتزا مازینی را گلوله‌باران کردند. درگیری‌های دیگری در منطقه پورتا کاپوانا رخ داد.

آلمانی‌های در حال فرار پشت سر خود آتش‌سوزی‌ها و قتل‌عام‌هایی به جا گذاشتند، از جمله سوزاندن آرشیو دولتی ناپل که موجب از دست رفتن بخش بزرگی از اسناد و اطلاعات تاریخی شد. چند روز بعد، انفجاری در پالازو دله پسته رخ داد که به مواد منفجره آلمانی‌ها نسبت داده شد.

## آزادسازی ناپل

در ساعت ۹:۳۰ صبح روز ۱ اکتبر، گشت‌های زرهی کینگز دراگون گاردز نخستین نیروهای متفقین بودند که به ناپل رسیدند. پس از آن، رویال اسکاتس گریز که توسط نیروهایی از بخش ۸۲ هوابرد تقویت شده بودند، وارد شهر شدند. در پایان روز، آلبرت کسلرینگ فرمانده عالی آلمان در ایتالیا، عقب‌نشینی را «با موفقیت پایان‌یافته» تلقی کرد.

آمار تلفات چهار روز ناپل متفاوت است؛ به گفته برخی نویسندگان، ۱۶۸ شورشی و ۱۵۹ شهروند غیرمسلح کشته شدند. بر اساس گزارش «کمیسیون وزارتخانه‌ای شناسایی قربانیان پارتیزان» پس از جنگ، ۱۵۵ نفر کشته شدند، اما دفاتر گورستان پوگیورئاله ۵۶۲ مرگ را ثبت کرده‌اند.

برخلاف سایر موارد مقاومت در ایتالیا پس از آتش‌بس ۸ سپتامبر، که در آن‌ها فاشیست‌های ایتالیایی نیز درگیر بودند، بیشتر نبردها در ناپل میان ایتالیایی‌ها و آلمانی‌ها بود. این شورش مانع از آن شد که آلمانی‌ها بتوانند در ناپل مقاومت سازمان‌یافته‌ای در برابر حمله متفقین انجام دهند یا طبق دستور آدولف هیتلر شهر را پیش از عقب‌نشینی نابود کنند.

در ۲۲ دسامبر، ژنرال‌های ریکاردو پنتیمالی و اتوره دلتتو که پس از ۸ سپتامبر ناپل را به آلمانی‌ها واگذار کرده بودند، توسط دادگاه عالی عدالت به ۲۰ سال زندان نظامی محکوم شدند. دومنیکو تیلنا، رئیس شاخه استانی فاشیست در طول شورش، به شش سال و هشت ماه زندان محکوم شد.

## در فرهنگ عامه
این رویداد تاریخی شورش ناپل در فیلم «چهار روز ناپل» ساخته نانی لوی در سال ۱۹۶۲ بازآفرینی شد، فیلمی که نامزد اسکار بهترین فیلم خارجی و بهترین فیلم‌نامه شد.

صحنه‌های پایانی فیلم *همه به خانه* با بازی آلبرتو سوردی (۱۹۶۰) نیز این رویدادها، به‌ویژه حوادث ۲۸ سپتامبر، را به تصویر کشید.

## منابع

رده:ایتالیا در ۱۹۴۳ (میلادی)
رده:درگیری‌ها در ۱۹۴۳ (میلادی)