هدایت راداری نیمه‌فعال

**هدایت راداری نیمه‌فعال (SARH)** یک نوع رایج از سیستم‌های هدایت موشک است که شاید رایج‌ترین نوع برای سیستم‌های موشکی هوا به هوا و زمین به هوای برد بلند باشد. نام آن به این واقعیت اشاره دارد که موشک خود تنها یک آشکارساز غیرفعال از سیگنال راداری است که توسط یک منبع خارجی از طریق روشنایی راداری تأمین می‌شود و به هدف بازتاب می‌شود. (برخلاف هدایت فعال راداری که از یک فرستنده-گیرنده راداری فعال استفاده می‌کند). سیستم‌های موشکی نیمه فعال از رادار موج پیوسته دوقطبی استفاده می‌کنند.

کد اختصاری ناتو برای پرتاب موشک راداری نیمه‌فعال *فاکس وان* است.

## مفهوم
بندانگشتی|شکل ۱. هندسه مسیر پرواز نیمه فعال راداری.
مفهوم پایه‌ای SARH این است که تقریباً تمام سیستم‌های شناسایی و ردیابی شامل یک سیستم رادار هستند و تکرار این سخت‌افزار بر روی خود موشک غیرضروری است. وزن یک فرستنده، برد هر جسم پرنده‌ای را کاهش می‌دهد، بنابراین سیستم‌های غیرفعال دارای برد بیشتری هستند. علاوه بر این، وضوح یک رادار به شدت به اندازه فیزیکی آنتن مربوط می‌شود و در مخروط نوک کوچک یک موشک، فضای کافی برای ارائه دقت لازم برای هدایت وجود ندارد. در عوض، دیش بزرگ‌تر رادار بر روی زمین یا هواپیمای پرتاب‌کننده سیگنال و منطق ردیابی مورد نیاز را فراهم می‌کند و موشک فقط باید به سیگنال بازتاب‌شده از هدف گوش دهد و خود را در جهت صحیح قرار دهد. علاوه بر این، موشک به سیگنال منتقل‌شده از پلتفرم پرتاب‌کننده به عنوان مرجع گوش می‌دهد و این امکان را فراهم می‌کند که از برخی از انواع اختلالات جمر راداری که هدف ارائه می‌دهد، اجتناب کند.

سیستم SARH سرعت نزدیک شدن را با استفاده از هندسه مسیر پرواز نشان داده شده در شکل ۱ تعیین می‌کند. سرعت نزدیک شدن برای تنظیم موقعیت فرکانسی سیگنال دریافتی CW که در پایین نمودار (طیف) نشان داده شده است، استفاده می‌شود. زاویه انحراف آنتن موشک پس از اینکه هدف توسط جستجوگر موشک شناسایی شد، با استفاده از موقعیت طیفی که با سرعت نزدیک شدن تنظیم شده است، تعیین می‌شود. آنتن جستجوگر موشک یک رادار مونوپالس است که اندازه‌گیری‌های خطای زاویه‌ای را با استفاده از آن موقعیت ثابت تولید می‌کند. مسیر پرواز با تولید ورودی ناوبری به سیستم هدایت (بال‌های دمی یا موشک چرخشی) با استفاده از خطاهای زاویه‌ای تولید شده توسط آنتن کنترل می‌شود. این کار بدنه موشک را به سمت نگه‌داشتن هدف در نزدیکی خط مرکزی آنتن هدایت می‌کند در حالی که آنتن در یک موقعیت ثابت نگه داشته می‌شود. هندسه زاویه انحراف با استفاده از دینامیک پرواز با استفاده از سرعت موشک، سرعت هدف و فاصله جدایی تعیین می‌شود.

تکنیک‌های استفاده از سیگنال‌های پارازیت، هدایت بصری ویدیویی و تابش فروسرخ برای هدایت تقریباً یکسان هستند.

برد بیشینه در سیستم‌های SARH با استفاده از داده‌های ناوبری در وسیله نقلیه هدایت‌شونده افزایش می‌یابد تا مسافت طی شده قبل از نیاز به ردیابی آنتن برای راهنمایی نهایی افزایش یابد. ناوبری به داده‌های شتاب‌سنج، ژیروسکوپ فیبر نوری، و داده‌های موقعیت‌یابی جهانی تکیه دارد. این کار با به حداقل رساندن مانورهای اصلاحی که انرژی پرواز را هدر می‌دهند، مسافت را به حداکثر می‌رساند.

سیستم‌های هدایت پرتو، مانند RIM-8 Talos، به این صورت عمل می‌کنند که رادار به سمت هدف نشانه گرفته شده و موشک با گوش دادن به سیگنال در قسمت عقب بدنه موشک، خود را در مرکز پرتو نگه می‌دارد. در سیستم SARH، موشک به سیگنال منعکس‌شده در نوک خود گوش می‌دهد و هنوز مسئول ارائه نوعی راهنمایی «پیشرو» است. معایب هدایت پرتو دو جنبه دارد: یکی این است که سیگنال رادار «شکل بادبزنی» دارد که با فاصله بزرگ‌تر می‌شود و بنابراین دقت کمتری دارد. این بدان معناست که سیستم هدایت پرتو در فواصل طولانی دقت ندارد، در حالی که SARH عمدتاً مستقل از فاصله است و با نزدیک شدن به هدف یا منبع سیگنال منعکس‌شده‌ای که به آن گوش می‌دهد، دقت بیشتری پیدا می‌کند. کاهش دقت به این معنی است که موشک باید از یک سر جنگی بسیار بزرگ برای مؤثر بودن استفاده کند (مثلاً هسته‌ای). یک نیاز دیگر این است که سیستم هدایت پرتو باید هدف را در سرعت‌های بالا به‌طور دقیق ردیابی کند که معمولاً نیاز به یک رادار برای ردیابی و یک پرتو «فشرده‌تر» دیگر برای راهنمایی دارد.

سیستم SARH تنها به یک رادار با الگوی دید وسیع‌تر نیاز دارد.

## رادار موج پیوسته
سیستم‌های SARH مدرن از رادار موج پیوسته (رادار CW) برای هدایت استفاده می‌کنند. با اینکه بیشتر رادارهای جنگنده‌های مدرن مجموعه‌های پالس داپلر هستند، اما بیشتر آن‌ها یک عملکرد CW برای هدایت موشک‌های راداری دارند. چند هواپیمای شوروی، مانند برخی نسخه‌های میگ-۲۳ و میگ-۲۷ از یک پاد هدایت کمکی یا هوایی برای ارائه سیگنال CW استفاده کردند. موشک AA ویمپل آر-۳۳ برای رهگیر میگ-۳۱ از SARH به عنوان نوع اصلی راهنمایی استفاده می‌کند (با افزودن هدایت اینرسی در مرحله اولیه).

موشک‌های SARH برای شناسایی هدف به رادار ردیابی نیاز دارند و همچنین به یک رادار روشن‌کننده با تمرکز بیشتر نیاز دارند تا هدف را «روشن» کند تا موشک بتواند به سیگنال راداری که از هدف منعکس می‌شود، قفل کند. هدف باید برای تمام مدت پرواز موشک روشن بماند. این موضوع می‌تواند هواپیمای پرتاب‌کننده را در معرض خطر حمله متقابل قرار دهد و همچنین به سیستم‌های هشدار الکترونیکی هدف زمان کافی برای شناسایی حمله و استفاده از تدابیر مقابله‌ای را بدهد. از آنجایی که بیشتر موشک‌های SARH در طول پرواز خود به هدایت نیاز دارند، رادارهای قدیمی محدود به یک هدف در هر بار انتشار رادار هستند.

حداکثر برد یک سیستم SARH به چگالی انرژی فرستنده بستگی دارد. افزایش قدرت انتقال می‌تواند چگالی انرژی را افزایش دهد. کاهش پهنای باند نویز فرستنده نیز می‌تواند چگالی انرژی را افزایش دهد. چگالی طیفی که با پهنای باند تشخیص رادار دریافتی مطابقت دارد، عامل محدودکننده برای حداکثر برد است.

## اقدامات متقابل الکترونیکی (ECCM)
موشک‌های SARH نسل جدید دارای قابلیت‌هایضد اقدام متقابل الکترونیکی (ECCM) هستند، اما این سیستم هنوز محدودیت‌های اساسی دارد. برخی از موشک‌های جدید، مانند موشک استاندارد، از هدایت راداری نیمه‌فعال در مرحله نهایی (TSARH) استفاده می‌کنند. موشک‌های TSARH برای بیشتر پرواز خود از هدایت اینرسی استفاده می‌کنند و تنها در مرحله نهایی حمله سیستم SARH خود را فعال می‌کنند. این امر می‌تواند مانع از این شود که هدف تا مدت کوتاهی قبل از حمله موشک متوجه شود که مورد حمله قرار گرفته است. از آنجایی که موشک تنها در مرحله نهایی به هدایت نیاز دارد، هر فرستنده راداری می‌تواند برای درگیر کردن اهداف بیشتری استفاده شود. برخی از این تسلیحات، مانند موشک استاندارد، به پلتفرم شلیک اجازه می‌دهند تا با به‌روزرسانی‌های میانه‌راه از طریق لینک داده موشک را به‌روزرسانی کند.

برخی از موثرترین روش‌های استفاده‌شده برای شکست رادارهای نیمه‌فعال، تکنیک‌های پروازی هستند. این تکنیک‌ها به این بستگی دارند که خلبان بداند یک موشک شلیک شده است. سیستم موقعیت‌یابی جهانی به موشک اجازه می‌دهد بدون هیچ ارتباط داده‌ای به محل رهگیری پیش‌بینی‌شده برسد و با به تعویق انداختن روشنایی برای بیشتر پرواز موشک، میزان کشندگی را به شدت افزایش دهد. خلبان از وقوع شلیک بی‌خبر است، بنابراین تکنیک‌های پروازی تقریباً بی‌اهمیت می‌شوند. یکی از مشکلات، آزمایش است، زیرا اگر نقصی مانع از ارسال سیگنال‌های خودنابودگر ارتباط داده‌ای در هنگام حرکت موشک در جهت اشتباه شود، این ویژگی خطرات ایمنی عمومی را ایجاد می‌کند. اکثر خطوط ساحلی بسیار پرجمعیت هستند، بنابراین این خطر در مراکز آزمایش برای سیستم‌های دریایی که نزدیک سواحل هستند وجود دارد:
* مرکز موشکی اقیانوس آرام
* مرکز جنگ هوایی نیروی دریایی، بخش تسلیحات، پوینت موگو، چاینا لیک
* محدوده‌های آزمایشی آتلانتیک

سابقه نبرد موشک‌های SARH ایالات متحده در طول جنگ ویتنام چندان چشمگیر نبود. جنگنده‌های نیروی هوایی ایالات متحده و نیروی دریایی ایالات متحده که به موشک‌های ایم-۷ اسپارو مسلح بودند، موفقیت کمتری از ۱۰٪ داشتند که این موضوع تأثیر حذف توپ را در بیشتر فانتوم اف-۴‌ها تشدید کرد، که ۴ موشک اسپارو حمل می‌کردند. در حالی که برخی از این شکست‌ها به نقص‌های مکانیکی الکترونیک دهه ۱۹۶۰ نسبت داده می‌شود که می‌توانستند با کشیدن یک چرخ بر روی سطح ناهموار مختل شوند یا به اشتباهات خلبان مربوط باشد؛ دقت ذاتی این تسلیحات نسبت به سایدویندر و توپ‌ها پایین بود.

از زمان عملیات طوفان صحرا، بیشتر پیروزی‌های نبرد اف-۱۵ ایگل با موشک اسپارو در برد فراتر از دید بصری به دست آمده است. عملکرد مشابهی نیز با ریم-۷ سی اسپارو که از دریا شلیک می‌شود، به دست آمده است.

سیستم‌های شوروی که از SARH استفاده می‌کنند، موفقیت‌های قابل توجهی را به دست آورده‌اند، به ویژه در جنگ یوم کیپور، جایی که سیستم‌های موشکی تاکتیکی ۲کا۱۲ کیوب (نام ناتو SA-6) توانستند به‌طور مؤثری حریم هوایی را از نیروی هوایی اسرائیل سلب کنند. یک ۲کا۱۲ همچنین یک اف-۱۶ آمریکایی را در جنگ بوسنی سرنگون کرد.

## فهرست موشک‌ها
[بندانگشتی|9B-1101K، سر هدایت نیمه فعال اینرسی برای موشک‌های [ویمپل آر-۲۷ .]]
SARH یک روش هدایت موشکی مدرن و رایج است که در سیستم‌های موشکی متعددی مانند موارد زیر استفاده می‌شود:

### ایالات متحده
* موشک AIM-4A/E/F فالکن
* ایم-۷ اسپارو
* سایدوایندر AIM-9C
* موشک AIM-26 فالکن
* ام‌آی‌ام-۲۳ هاوک
* ریم-۷ سی اسپارو
* RIM-8 تالوس
* استاندارد RIM-66
* RIM-162 ESSM
* موشک ERAM استاندارد RIM-174 (هدایت فاز میانی)

### اتحاد جماهیر شوروی/روسیه
* سامانه موشکی بوک
* آر-۲۳
* آر-۳۳
* آر-۲۷آر
* SA-6 سودمند
* 9M123 Khrizantema (در نوع 9M123M/VM)
* اس-۲۰۰
* اس-۳۰۰
* اس-۴۰۰

### فرانسه
* سوپر ۵۳۰
* آر. ۵۱۱
* آر. ۵۳۰

### چین
* پی‌ال-۱۱

### ایتالیا
* آسپید

### بریتانیا
* اسکای‌فلش

## جستارهای وابسته
* هدایت لیزری
* هدایت تلویزیونی

## منابع

## پیوند به بیرون
* هدایت موشک راداری فعال و نیمه فعال
رده:فناوری موشکی
رده:هدایت موشکی