بحران گرسنگی ۲۰۲۵ سوریه

**بحران گرسنگی ۲۰۲۵ سوریه**، به یک وضعیت اضطراری شدید انسانی اشاره دارد که به‌طور گسترده به عنوان جدی‌ترین وضعیت در تاریخ مدرن این کشور شناخته می‌شود و با ناامنی غذایی گسترده و سوءتغذیه در سراسر سوریه مشخص می‌شود. طبق گزارش‌ها، بیش از ۱۴٫۵ میلیون سوری با ناامنی غذایی، ۹٫۱ میلیون نفر در بحران حاد و ۵٫۴ میلیون نفر در معرض خطر گرسنگی شدید قرار دارند. دلایل ایجاد این بحران، خشکسالی شدید، فروپاشی اقتصادی، بی‌ثباتی سیاسی و کاهش کمک‌های بین‌المللی است.

## پیشینه
ریشه‌های گرسنگی در سوریه به جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱ برمی‌گردد که بیش از یک دهه به طول انجامید و بخش کشاورزی، زیرساخت‌ها و اقتصاد این کشور را نابود کرد و باعث آوارگی گسترده شد. علاوه بر این، ویرانی‌های زلزله ۲۰۲۳ و بازگشت پناهندگان سوری پس از سقوط رژیم بشار اسد، اوضاع را برای سوریه بدتر کرد. دولت جدید سوریه هنوز به این بحران رسیدگی نکرده است.

## دلایل بحران
### خشکسالی و فروپاشی کشاورزی
از پایان سال ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵، سوریه از بدترین خشکسالی در ۳۶ سال گذشته رنج می‌برد که منجر به کاهش شدید کشاورزی شد. کاهش سطح آب رودخانه فرات، سیستم‌های آبیاری ضعیف و تغییرات اقلیمی، خشکسالی را بدتر کرد و منجر به کمترین برداشت گندم در بیش از یک دهه شد. گزارش‌ها نشان می‌دهد که تولید گندم ۴۰ درصد کاهش یافته و باعث کمبود ۲٫۷۳ میلیون تن شده است، مقداری که می‌تواند حدود ۱۶ میلیون نفر را برای یک سال تغذیه کند. تنها ۴۰ درصد از زمین‌های کشاورزی سوریه قابل کشت بود و مناطق اصلی تولید مواد غذایی مانند حسکه، حلب و حمص متحمل خسارات ویرانگری شدند. برای جبران این امر، سوریه مجبور به واردات ۲٫۱۵ میلیون تن گندم شد که ۵۳ درصد بیشتر از سال قبل بود. این امر، خسارت به اقتصاد فروپاشیده آن را افزایش داد.

### فروپاشی اقتصادی
ترکیبی از سال‌ها جنگ و رکود اقتصادی باعث شده است که اکثر خانوارهای سوری در سال ۲۰۲۵ برای تهیه غذا با مشکل مواجه شوند. قیمت مواد غذایی و سوخت با حذف یارانه‌های حیاتی به شدت افزایش یافت. یک سبد غذایی ماهانه اساسی برای یک خانواده پنج نفره حدود ۲٫۵ میلیون پوند سوریه هزینه داشت، در حالی که حداقل دستمزد تنها ۲۸۰٬۰۰۰ پوند بود، کمتر از یک پنجم آنچه مورد نیاز بود. حتی زمانی که افزایش برخی از قیمت‌ها متوقف شد، اکثر خانواده‌ها هنوز نمی‌توانستند کالاهای اساسی را تهیه کنند. تحریم‌ها، مشکلات تجاری و وابستگی شدید به واردات اوضاع را بدتر کرد.

### بی‌ثباتی سیاسی
پس از سقوط رژیم اسد و ظهور دولت احمد الشرع در دسامبر ۲۰۲۴، این امر منجر به خشونت، غارت و اختلال در زنجیره تأمین شد. چندین منطقه در سوریه از ناآرامی‌های شدید رنج می‌بردند، سویدا تحت محاصره بود، حلب، حمص و حسکه اجازه تأمین منظم محصولات کشاورزی و کمک‌های اولیه را نمی‌دادند.

### کاهش کمک‌های بین‌المللی
تا اواسط سال ۲۰۲۵، آمریکا و اتحادیه اروپا بخش زیادی از کمک‌های خود به سوریه را کاهش دادند. این امر باعث شد برنامه جهانی غذا برای ادامه کار خود پول کافی نداشته باشد، زیرا اعلام کرد که برای ادامه تأمین غذا به ۳۳۵ میلیون دلار اضافی نیاز دارد. عدم حمایت عمدتاً به این دلیل بود که اهداکنندگان بین‌المللی از آینده سوریه تحت دولت موقت آن مطمئن نبودند. این شکاف بودجه، ارائه کمک‌های غذایی به میلیون‌ها سوری را که از قبل با گرسنگی روبرو بودند، دشوارتر کرد.

## تأثیر بشردوستانه
بحران گرسنگی در سال ۲۰۲۵ به عنوان یکی از بدترین بحران‌ها در تاریخ سوریه در نظر گرفته می‌شود. نرخ سوء تغذیه به شدت افزایش یافت و کودکان در شمال و شمال شرقی بیشترین آسیب را دیدند. مناطق روستایی که به کشت گندم وابسته بودند، به ویژه در حلب، حمص و حسکه، بیشترین آسیب را دیدند، زیرا کشاورزان محصولات خود را از دست دادند و خانواده‌ها منبع اصلی غذا و درآمد خود را از دست دادند. افرادی که در اردوگاه‌های آوارگان زندگی می‌کنند نیز با گرسنگی فزاینده‌ای روبرو شدند، زیرا تحویل کمک‌ها محدود بود و زنجیره‌های تأمین به شدت مختل شده بود. بسیاری از خانواده‌ها در این اردوگاه‌ها مجبور شدند وعده‌های غذایی خود را کاهش دهند یا به غذای بی‌کیفیت متکی باشند، همان‌طور که گزارش شده است: «بیش از ۴۱۶۰۰۰ کودک در سوریه اکنون پس از تعلیق ناگهانی کمک‌های خارجی در معرض خطر قابل توجه سوء تغذیه شدید هستند.» بنابراین گروه‌های آسیب‌پذیر در معرض خطر بیشتری قرار دارند.

## واکنش بین‌المللی
سازمان ملل متحد، سازمان‌های بشردوستانه و دولت‌های منطقه‌ای خواستار اقدام فوری برای جلوگیری از تبدیل بحران گرسنگی سوریه به قحطی کامل شده‌اند. در حالی که برنامه جهانی غذا و سازمان‌های مردم‌نهاد مانند اقدام علیه گرسنگی و صندوق نجات کودکان تلاش‌های خود را افزایش دادند و موفق شدند هر ماه به حدود ۱٫۵ میلیون سوری غذا برسانند، این میزان هنوز بسیار کمتر از نیاز بود. کمبود شدید بودجه به این معنی بود که تنها کسری از خانواده‌های آسیب‌پذیر کمک دریافت کردند. عراق، همسایه سوریه، محموله‌های گندم اضطراری به میزان حدود ۲۲۰۰۰۰ تن ارسال کرد و برخی از کشورهای عربی خلیج فارس کمک‌های مالی محدودی ارائه دادند، اما این اقدامات کافی نبود. سازمان‌های بین‌المللی هشدار دادند که بدون حمایت قوی‌تر اهداکنندگان، واردات بیشتر مواد غذایی و ارائه مداوم کمک‌ها، بحران احتمالاً تا اواخر سال ۲۰۲۵ بدتر خواهد شد.

## جستارهای وابسته
* جنگ داخلی سوریه
* برنامه جهانی غذا
* بحران گرسنگی ۲۰۲۵ افغانستان

## منابع

رده:پناهندگان اهل سوریه
رده:جنگ داخلی سوریه
رده:سوریه در ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:فاجعه‌های ۲۰۲۵ (میلادی) در آسیا
رده:کمک‌های بشردوستانه
رده:گرسنگی بر پایه کشور