شب کایت‌سواران

**شب کایت‌سواران** (، لِیل هَگیلشونیم) حمله‌ای بود که در ۲۵ نوامبر ۱۹۸۷ از سوی جبهه خلق برای آزادی فلسطین – فرماندهی کل علیه سربازان اسرائیلی در شمال اسرائیل انجام شد. در این حمله دو چریک فلسطینی با بهره‌گیری از کایت‌های موتوردار از جنوب لبنان به خاک اسرائیل نفوذ کردند. یکی از مهاجمان پیش از ورود به اسرائیل ردیابی و کشته شد، اما دیگری توانست وارد یک پایگاه نظامی شود و شش سرباز اسرائیلی را بکشد و دست‌کم هشت تن دیگر را زخمی کند و سپس خود نیز کشته شد.

ارتش اسرائیل به‌شدت به خاطر ناتوانی در جلوگیری از این حمله مورد انتقاد قرار گرفت، به‌ویژه آنکه کایت‌ها از نخست شناسایی شده بودند و هشدار به پایگاه‌های نزدیک صادر شده بود. این رویداد به دلیل شباهت‌هایش در شیوه نفوذ و غافلگیری نیروهای نظامی اسرائیل با حملات ۷ اکتبر مقایسه شده‌است. حمله شب کایت‌سواران اغلب به‌عنوان یکی از عوامل آغاز انتفاضه اول شناخته می‌شود.

## پیش‌زمینه
در سال ۱۹۸۷ اسرائیل منطقه‌ای امنیتی در جنوب لبنان را اشغال کرده بود. یکی از سازمان‌هایی که در آنجا علیه اسرائیل می‌جنگید جبهه خلق برای آزادی فلسطین – فرماندهی کل به رهبری احمد جبریل بود؛ گروهی انشعابی از سازمان آزادی‌بخش فلسطین با پایگاه در دمشق که از اواخر دهه ۱۹۶۰ در لبنان فعالیت می‌کرد و حملاتی را علیه شمال اسرائیل ترتیب می‌داد. این سازمان در دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ ده‌ها حمله در اروپا و خاورمیانه انجام داده بود.

حصار و موانع مرزی نفوذ زمینی به اسرائیل را دشوار کرده بود. در مارس ۱۹۸۱ تلاش مشابهی انجام شده بود؛ مهاجمی با بهره‌گیری از کایت موتوردار به خلیج حیفا رسید و چند بمب پرتاب کرد اما به‌دلیل تمام‌شدن سوخت مجبور به فرود شد و دستگیر گردید.

## حمله

شب ۲۵ نوامبر ۱۹۸۷ دو عضو جبهه خلق برای آزادی فلسطین – فرماندهی کل به نام‌های خالد عاکر () و میلود نجاح () با کایت‌های بادبانی از جنوب لبنان — احتمالاً از منطقه‌ای زیر کنترل سوریه — به پرواز درآمدند. هر یک مسلح به یک تفنگ تهاجمی کلاشینکف، یک تپانچه صداخفه‌دار و چند نارنجک دستی بود. کایت هر مهاجم مجهز به موتوری به اندازه موتور چمن‌زن و یک ملخ کوچک بود.

صدای موتورها توسط سربازان اسرائیلی شنیده شد و ساعت ۲۲:۳۰ فرماندهی شمال اسرائیل از خطر نفوذ آگاه گردید. آژیر خطر به صدا درآمد، منور پرتاب شد و بالگردها برای جستجوی کایت‌ها اعزام شدند اما موفق نشدند زیرا کایت‌ها در ارتفاع بسیار پایین و هم‌تراز درختان پرواز می‌کردند. با این حال در پایگاه نظامی گیبور که در حدود سه کیلومتری شرق کریات‌شمونا قرار داشت سی دقیقه پس از صدور هشدار هیچ تدبیر امنیتی اتخاذ نشده و نگهبان اضافی در دروازه پایگاه مستقر نشده بود. بعداً مشخص شد که هشدار اطلاعاتی اولیه جز در کیبوتس معیان باروخ همه‌جا نادیده گرفته شده بود.

کایت خالد عاکر نتوانست از مرز اسرائیل عبور کند؛ او بر اثر کور شدن از نور پروژکتورهای کیبوتس معیان باروخ در منطقه امنیتی زیر کنترل اسرائیل فرود آمد و سپس توسط نیروهای اسرائیلی ردیابی و کشته شد. میلود نجاح اما توانست در نزدیکی پایگاه گیبور فرود بیاید. نجاح نخست کامیون ارتشی‌ای را که از بیرون پایگاه عبور می‌کرد هدف قرار داد؛ راننده کشته و سرنشین همراه او زخمی شد. سپس به سوی اردوگاه نظامی تیپ ۹۳۳ نهال در حدود ۱۷۵ متر آن‌سوتر حرکت کرد. او نارنجک پرتاب و رگبار اسلحه خودکار را به سمت نگهبان شلیک کرد؛ نگهبان وحشت‌زده فرار کرد و راه ورود مهاجم به اردوگاه باز شد. نجاح با کلاشینکف به چادرهای سربازان تیراندازی و نارنجک پرتاب کرد؛ پنج سرباز کشته و هفت تن زخمی شدند. سرانجام یک سرباز اسرائیلی زخمی — یک کارمند تدارکات — او را به ضرب گلوله کشت. در مجموع شش سرباز اسرائیلی کشته و دست‌کم هفت تن دیگر زخمی شدند.

## پیامدها
این حمله مرگبارترین حمله در اسرائیل طی نزدیک به یک دهه بود.

### واکنش‌های اسرائیلی

روز پس از حمله بسیاری از مغازه‌ها و نهادها تعطیل شدند و از ساکنان خواسته شد به پناهگاه‌ها بروند تا نیروهای ویژه منطقه را از وجود مهاجمان دیگر پاکسازی کنند. ارتش اسرائیل به‌شدت در رسانه‌ها مورد انتقاد قرار گرفت. تیتر روزنامه معاریو چنین بود: «گندکاری در شمال — ضربه‌ای به ارتش». رسانه‌ها خواستار بررسی چگونگی امکان‌پذیر شدن این نفوذ شدند.

نخست‌وزیر اسرائیل اسحاق شامیر سوریه را مسئول حمله دانست و گفت: «روشن است که آنها بدون حمایت و کمک سوری‌ها نمی‌توانستند این کار را انجام دهند.» جانشین رئیس ستاد ارتش ایهود باراک هشدار داد که جبهه خلق برای آزادی فلسطین – فرماندهی کل «در زمان مقتضی تاوان خواهد داد». وزیر دفاع اسحاق رابین در ۳۰ نوامبر در سخنرانی در کنست ضمن ابراز همدردی با خانواده قربانیان، به ساکنان جلیل اطمینان داد که ارتش تمام تلاش خود را برای جلوگیری از تکرار چنین حملاتی به کار خواهد بست. او اعتراف کرد که «در این پایگاه همه اقدامات لازم طبق دستورالعمل‌ها و آیین‌نامه‌ها انجام نشد و همین به پیامدهای سنگین انجامید.»

در آغاز تنها سربازی که مورد پیگرد قرار گرفت نگهبان نوزده‌ساله‌ای به نام رونی آلموگ بود که به دادگاه نظامی سپرده شد و به سه سال زندان به جرم بزدلی منجر به مرگ شش نفر محکوم گردید. تنها پس از فشار افکار عمومی بود که رئیس ستاد ارتش دن شومرون تصمیم به اقدامات بیشتر گرفت و افسر عملیات تیپ را از سمتش برکنار کرد. این رویکرد عبارت «سندرم نگهبان» (، تیسمونِت هَشین‌گیمِل) را در فرهنگ اسرائیل پدیدآورد؛ به این معنا که نظامی برای شانه خالی کردن از مسئولیت یک شکست همه تقصیر را بر گردن پایین‌ترین رتبه می‌اندازد.

یادبودی به یاد قربانیان این رویداد در نزدیکی کریات‌شمونا برپا شد.

### واکنش‌های فلسطینی
جبهه خلق برای آزادی فلسطین – فرماندهی کل روز بعد مسئولیت حمله را بر عهده گرفت و مدعی شد چریک‌ها «نبردی قهرمانانه» به راه انداخته‌اند؛ این اقدام به‌عنوان تقویت‌کننده روحیه فلسطینیان تلقی شد. در ۳ دسامبر، یاسر عرفات رئیس سازمان آزادی‌بخش فلسطین حمله را ستود و گفت: «این حمله نشان داد که هیچ حصار و مانعی نمی‌تواند جلوی چریکی را که تصمیم به شهادت گرفته بگیرد.»

روزنامه‌های فلسطینی در کرانه باختری این خبر را با تیتر درشت و جوهر رنگی در صفحه نخست چاپ کردند اما سانسور نظامی اسرائیل جلوی انتشار جزئیات را گرفت و تنها اجازه درج اطلاعات مختصر را داد. فلسطینیان چریک مهاجم را قهرمان ملی خواندند و سربازان اسرائیلی را با فریاد «شش بر یک» دست می‌انداختند؛ شعار «۱:۶» بر دیوارهای غزه نقش بست.

در ۹ دسامبر ۱۹۸۷ شورش‌هایی در نوار غزه آغاز شد که سرآغاز انتفاضه اول بود. شب کایت‌سواران اغلب به‌عنوان کاتالیزور این شورش‌ها شناخته می‌شود.

## میراث
روزنامه واشینگتن پست حمله آغازین در جریان حملات ۷ اکتبر را با شب کایت‌سواران مقایسه کرد. در هر دو حمله ارتش اسرائیل با حمله غافلگیرانه شبه‌نظامیان سوار بر کایت روبه‌رو شد؛ سربازان اسرائیلی صدای موتور را شنیدند اما نیروهای اعزامی موفق به رهگیری نشدند. پس از هر دو حمله فرماندهان نظامی اسرائیل با این پرسش دست‌وپنجه نرم کردند که چگونه با وجود برتری نظامی‌شان از یک حمله نسبتاً ساده غافلگیر شدند.

## جستارهای وابسته
* درگیری جنوب لبنان (۱۹۸۵–۲۰۰۰)
* انتفاضه اول
* حملات ۷ اکتبر

## منابع

* 
* 
* 
* 

رده:اسرائیل در ۱۹۸۷ (میلادی)
رده:درگیری‌ها در ۱۹۸۷ (میلادی)
رده:روابط بین‌الملل در ۱۹۸۷ (میلادی)
رده:حملات تروریستی گروه‌های شبه‌نظامی فلسطینی
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند