گودزیلا در برابر مگالون

یک فیلم کایجو ژاپنی محصول سال ۱۹۷۳ به کارگردانی جون فوکودا، نویسندگی فوکودا و شینایچی سکیزاوا و تهیه‌کنندگی تومویوکی تاناکا با جلوه‌های ویژه ترویوشی ناکانو است. این فیلم که توسط توهو توزیع شده و تحت زیرمجموعه جلوه‌های ویژه آن‌ها «توهو-ایزو» ساخته شده، سیزدهمین فیلم از فرنچایز ''گودزیلا'' است. در این فیلم کاتسوهیکو ساساکی، هیرویوکی کاواسه، یوتاکا هایاشی و رابرت دانهم در کنار شینجی تاکاگی در نقش گودزیلا، هیدتو دیت در نقش مگالون، کنپاچیرو ساتسوما در نقش گیگان و تسوگوتوشی کومادا در نقش جت جاگوار به ایفای نقش پرداخته‌اند.

*گودزیلا در برابر مگالون* در ۱۷ مارس ۱۹۷۳ در ژاپن اکران شد؛ این فیلم نقدهای نسبتاً متفاوتی از سوی منتقدان و مخاطبان دریافت کرد و انتقاداتی به جلوه‌های ویژه و استفاده از فیلم‌های آرشیوی فیلم‌های قبلی گودزیلا وارد شد. این فیلم در تابستان ۱۹۷۶ توسط «سینما شرز» در ایالات متحده اکران شد. با توجه به این اکران و انتشار بعدی در رسانه‌های خانگی، این فیلم به یکی از شناخته‌شده‌ترین فیلم‌های کایجو در ایالات متحده تبدیل شده است. محبوبیت این فیلم ممکن است عامل اصلی در شکل‌گیری تصور غربی‌ها از فیلم‌های کایجو به عنوان آثاری کمدی یا اغراق‌آمیز باشد. این فیلم پس از حضور در برنامه *[[تئاتر علمی معمایی ۳۰۰۰]]* در سال ۱۹۹۱، دوباره مورد توجه قرار گرفت.

پس از این فیلم، *[[گودزیلا در برابر گودزیلای مکانیکی]]* در ۲۱ مارس ۱۹۷۴ اکران شد.

## داستان
در اوایل سال ۱۹۷۱، دومین سری از آزمایش‌های هسته‌ای زیرزمینی در نزدیکی جزایر آلیوتی انجام می‌شود که موج‌های شدیدی را تا «جزیره هیولاها» در جنوب اقیانوس آرام می‌فرستد. این آزمایش به این بهشت جزیره‌ای آسیب جدی وارد کرده و آنگیوروس را به اعماق زمین می‌فرستد، در حالی که گودزیلا به سختی از شکافی که دوستانش در آن سقوط می‌کنند، جان سالم به در می‌برد.

برای میلیون‌ها سال، سیتوپیا، یک تمدن زیرزمینی مجلل که در شهرهای وسیعی شبیه به شهرهای یونان و رم باستان ساکن هستند، در صلح نسبی زندگی کرده‌اند که توسط امپراتور آنتونیو اداره می‌شود؛ اما آزمایش‌های هسته‌ای سال‌های اخیر از طریق زمین‌لرزه‌هایی که ایجاد کرده، به شدت بر شهرها تأثیر گذاشته است. با آسیب شدید پایتخت سیتوپیا در آخرین آزمایش، سیتوپیایی‌ها قصد دارند تیتان سوسک‌مانند تمدن خود، مگالون را رها کنند تا دنیای سطح زمین را برای انتقام نابود کند.

در سطح زمین، مخترعی به نام گورو ایبوکی، برادر کوچکش روکورو و دوست گورو، هیروشی جینکاوا در نزدیکی دریاچه‌ای در حال استراحت هستند که سیتوپیا با خشک کردن دریاچه و استفاده از آن به عنوان پایگاه عملیاتی، حضور خود را اعلام می‌کند. هنگام بازگشت به خانه، آن‌ها در کمین مأموران سیتوپیا قرار می‌گیرند که سعی دارند «جت جاگوار»، رباتی انسان‌نما که توسط این سه مخترع در حال ساخت است را بدزدند. با این حال، اولین تلاش مأموران با شکست مواجه شده و آن‌ها مجبور به فرار می‌شوند.

مدتی بعد، جت جاگوار تکمیل می‌شود اما این سه مخترع توسط مأموران سیتوپیایی که بازگشته‌اند، بیهوش می‌شوند. نقشه مأموران استفاده از جت جاگوار برای هدایت مگالون جهت نابودی هر شهری است که سیتوپیا فرمان می‌دهد. گورو و روکورو برای کشته شدن فرستاده می‌شوند، در حالی که هیروشی به گروگان گرفته می‌شود. مگالون در نهایت به سطح زمین فرستاده می‌شود در حالی که جت جاگوار تحت کنترل سیتوپیایی‌ها قرار می‌گیرد تا مگالون را برای حمله به توکیو هدایت کند؛ در حالی که نیروهای دفاع‌ازخود ژاپن در شکست دادن هیولا ناکام می‌مانند. در نهایت، سه قهرمان داستان موفق به فرار می‌شوند و نقشه‌ای طراحی می‌کنند تا جت جاگوار را با استفاده از سیستم کنترل ثانویه‌اش بفرستند تا از گودزیلا کمک بگیرد.

پس از اتحاد با نیروهای دفاعی ژاپن، گورو موفق می‌شود کنترل جت جاگوار را دوباره به دست بگیرد و ربات را به جزیره هیولاها می‌فرستد تا گودزیلا را برای مبارزه با مگالون بیاورد. مگالون بدون راهنمایی برای کنترل اعمالش، بی‌وقفه و بی‌هدف با نیروهای دفاعی می‌جنگد و حومه توکیو را ویران می‌کند. سیتوپیایی‌ها از تغییر جهت جت جاگوار مطلع می‌شوند و بنابراین یک سیگنال کمک به متحدان خود، نبولان‌ها می‌فرستند تا گیگان را برای کمک به مگالون بفرستند.

در حالی که گودزیلا برای مبارزه با مگالون سفر می‌کند، جت جاگوار در میان تعجب مخترعانش شروع به عمل به صورت خودکار کرده و دستورها را نادیده می‌گیرد و به ابعادی غول‌پیکر می‌رسد تا به تنهایی با مگالون روبرو شود تا اینکه گودزیلا از راه برسد. نبرد تقریباً در بن‌بست است تا اینکه گیگان از راه می‌رسد و مگالون و گیگان هر دو به جت جاگوار حمله می‌کنند. گودزیلا در نهایت برای کمک به جت جاگوار می‌رسد و شانس پیروزی برابر می‌شود.

پس از یک مبارزه طولانی و بی‌رحمانه، گیگان و مگالون هر دو عقب‌نشینی می‌کنند و گودزیلا و جت جاگوار برای انجام موفقیت‌آمیز مأموریت دست می‌دهند. جت جاگوار با گودزیلا خداحافظی می‌کند و گودزیلا به جزیره هیولاها بازمی‌گردد. جت جاگوار به شکل اندازه انسانی خود بازگشته و با گورو و روکورو به خانه برمی‌گردد.

## بازیگران

## تولید
### توسعه
ریشه‌های مگالون را می‌توان در فیلم *[[تمام هیولاها حمله می‌کنند]]* محصول ۱۹۶۹ جستجو کرد، زیرا ایده اولیه برای آنتاگونیست فیلم یعنی گابارا، در ابتدا به عنوان یک آبدزدک غول‌پیکر به نام گبارا تصور شده بود. این شخصیت بعدها در طرح سال ۱۹۷۱ کائورو مابوچی برای «گودزیلا در برابر هیولاهای فضایی: دستور دفاع از زمین»، که پیش‌درآمدی بر *[[گودزیلا در برابر گیگان]]* (۱۹۷۲) بود، بازنگری شد. در آن طرح پیشنهاد شده بود که مگالون با گیگان و گیدورا شاه تحت فرمان مهاجم بیگانه متخاصم، میکو، جفت شود، اما با قدرت ترکیبی گودزیلا، آنگیوروس و هیولای جدیدی به نام «ماجین تائول» شکست خورده و رانده شود. پیش‌نویس بعدی فیلمنامه با عنوان *بازگشت کینگ گیدورا!*، هسته اصلی شخصیت‌های شرور یعنی گیگان، کینگ گیدورا و مگالون را حفظ کرد، اما واران و رودان را جایگزین آنگیوروس و ماجین تائول کرد. با این حال، اکثر هیولاهای پیشنهادی حذف شدند که منجر به نسخه نهایی *گودزیلا در برابر گیگان* شد.

برخلاف باور عموم، هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد *گودزیلا در برابر مگالون* در ابتدا به عنوان یک فیلم انفرادی برای جت جاگوار برنامه‌ریزی شده بود و هیچ منبع ژاپنی که چنین ادعایی داشته باشد ظاهر نشده است. بلکه خلق جت جاگوار نتیجه مسابقه‌ای بود که توهو برای کودکان در اواسط تا اواخر سال ۱۹۷۲ برگزار کرد. برنده مسابقه یک دانش‌آموز ابتدایی بود که نقاشی رباتی به نام «رد آرون» (Red Arone) را ارسال کرد. رد آرون به یک لباس هیولا تبدیل شد، اما وقتی لباس به کودک نشان داده شد، او ناراحت شد زیرا لباس شبیه طرح اصلی او نبود. طرح اصلی پسر سفید بود اما لباس به رنگ‌های قرمز، آبی و زرد رنگ‌آمیزی شده بود. رد آرون برای تبلیغات استفاده شد، اما توهو نام شخصیت را به جت جاگوار تغییر داد و از مدیر جلوه‌های ویژه ترویوشی ناکانو خواست تا شخصیت را دوباره طراحی کند و فقط رنگ‌های لباس رد آرون را حفظ کند. لباس رد آرون سر و بال‌های متفاوتی داشت.

به گفته ترویوشی ناکانو، *گودزیلا در برابر مگالون* یک پروژه جایگزین برای فیلم دیگری بود که در آخرین لحظه لغو شده بود، و شواهد نشان می‌دهد که این فیلم لغو شده *گودزیلا در برابر رد مون* بود که برای سال ۱۹۷۳ در نظر گرفته شده بود. در نتیجه، پروژه در طول پیش‌تولید به تعویق افتاد. شینایچی سکیزاوا، فیلمنامه‌نویس، زمانی برای نوشتن یک فیلمنامه کامل نداشت و در عوض یک داستان کلی را در ذهن پروراند. کارگردان جون فوکودا در نهایت نوشتن فیلمنامه را به پایان رساند.

فیلم دارای سه طرح اولیه بود که هر کدام توسط شینایچی سکیزاوا نوشته شده بود؛ یکی با عنوان *گودزیلا در برابر برادران مگالون: استراتژی نابودی پادشاهی زیر دریا* که در سپتامبر ۱۹۷۲ تکمیل شد. دومی با عنوان *مگالون هیولای حشره در برابر گودزیلا: استراتژی نابودی پادشاهی زیر دریا* بود که در ۵ سپتامبر ۱۹۷۲ ارائه شد و پیش‌نویس سوم در ۷ سپتامبر ۱۹۷۲ ارائه شد. زمان تولید از برنامه‌ریزی تا پایان در مجموع نزدیک به شش ماه به طول انجامید.

### طراحی موجودات
به گفته ترویوشی ناکانو، لباس گودزیلا که در این فیلم استفاده شد (با نام مستعار «مگارو گوجی»)، در یک هفته ساخته شد که آن را به سریع‌ترین لباس ساخته شده گودزیلا تا به آن تاریخ تبدیل کرد. آن‌ها زمان کافی برای کارکرد درست چشم‌ها نداشتند، چیزی که در پنج حضور گودزیلا در سریال تلویزیونی ابرقهرمانی توهو به نام *[[زون فایتر]]* (۱۹۷۳) که در همان زمان ساخته می‌شد، فرصت بیشتری برای اصلاح آن داشتند.

لباس مگالون یکی از سنگین‌ترین لباس‌های تولید شده از زمان لباس گودزیلا در سال ۱۹۵۴ بود که بالا کشیدن لباس مگالون با سیم را در صحنه‌های خاص دشوارتر می‌کرد، تا جایی که ناکانو تقریباً تصمیم گرفت آن صحنه‌ها را کلاً حذف کند. از آنجایی که فیلم در زمستان فیلمبرداری شد، کاتسوهیکو ساساکی اظهار داشت که کارگردان جون فوکودا به او و یوتاکا هایاشی کمی نوشیدنی داد تا آن‌ها را گرم کند.

لباس گیگان شبیه به طراحی قبلی است، اما لباس نازک‌تر و با حجم کمتر ساخته شده بود، شاخ روی سر کمتر نوک‌تیز بود و اره برقی حرکت نمی‌کرد زیرا از قطعات ثابت ساخته شده بود. این لباس همچنین دارای باله‌های پشتی با اندازه‌های متفاوت، ویزور دایره‌ای‌تر، فلس‌هایی در پشت و کناره‌های گردن و پاهای بلندتر نسبت به نسخه اصلی بود.

### فیلمبرداری
ترویوشی ناکانو به یاد می‌آورد که چگونه فیلم با عجله ساخته شد و فیلمبرداری آن سه هفته طول کشید و اظهار داشت: «بدون آمادگی کافی وارد تولید شد. زمانی برای درخواست از آقای سکیزاوا برای نوشتن فیلمنامه وجود نداشت، بنابراین آقای سکیزاوا به نوعی داستان کلی را در ذهن داشت و کارگردان فوکودا فیلمنامه را نوشت. فیلمنامه درست قبل از شروع فیلمبرداری تکمیل شد». این فیلم همچنین به شدت از فیلم‌های آرشیوی فیلم‌های قبلی مانند *[[ماترا در برابر گودزیلا]]*، *[[گیدورا، هیولای سه‌سر]]* (هر دو محصول ۱۹۶۴)، *[[نبرد گارگانتواها]]* (۱۹۶۶)، *[[گودزیلا در برابر هیولای دریایی]]* (۱۹۶۶)، *[[انهدام همه هیولاها]]* (۱۹۶۸)، *[[گودزیلا در مقابل هدورا]]* (۱۹۷۱) و *[[گودزیلا در برابر گیگان]]* (۱۹۷۲) استفاده می‌کند.

## اکران
### گیشه
در ژاپن، *[[گودزیلا در برابر مگالون]]* تقریباً ۹۸۰٬۰۰۰ بلیت فروخت. این نخستین فیلم *[[گودزیلا]]* بود که کمتر از یک میلیون بلیت فروخت. این فیلم ۲۲۰ میلیون ین درآمد توزیع (اجاره‌ها) در ژاپن کسب کرد.

این فیلم در سینماهای آمریکا موفق بود و تنها در سه روز اول اکران خود در تگزاس و لوئیزیانا، ۳۸۳٬۷۴۴ دلار فروش داشت. این فیلم در مجموع حدود  در سراسر جهان فروش داشت.

### واکنش منتقدان
*گودزیلا در برابر مگالون* در ۹ مه ۱۹۷۶ در سینماهای آمریکا اکران شد، اگرچه روزنامه سان‌فرانسیسکو کرونیکل اشاره می‌کند که در ماه ژوئن در آنجا افتتاح شده و نیویورک تایمز اکران آن در نیویورک را ۱۱ ژوئیه ذکر کرده است. وینسنت کنبی، منتقد فیلم نیویورک تایمز که یک دهه قبل نقد منفی بر فیلم *[[گیدورا، هیولای سه‌سر]]* نوشته بود، نقد عموماً مثبتی به *گودزیلا در برابر مگالون* داد. کنبی در نقد خود در ۱۲ ژوئیه ۱۹۷۶ نوشت: «*گودزیلا در برابر مگالون* روند قدیس‌سازی گودزیلا را کامل می‌کند… این یک دگرگونی شخصیتی فوق‌العاده بوده است - اژدها به سنت جرج تبدیل شده است… این فیلم به شکلی وحشیانه مضحک، تخیلی و خنده‌دار (اغلب به عمد) است. این فیلم پاداش دوستی را، هم بین انسان‌ها و هم بین هیولاها، نشان می‌دهد و فیلمی ملایم است.»

*گودزیلا در برابر مگالون* در دهه‌های پس از اکران اولیه، خشم بسیاری از طرفداران *گودزیلا* را برانگیخته است. این فیلم به شهرت فیلم‌های *گودزیلا* در ایالات متحده به عنوان سرگرمی‌های ارزان قیمت برای کودکان که نباید جدی گرفته شوند، دامن زد. این اثر به عنوان فیلمی «به‌طرز باورنکردنی، غیرقابل‌انکار و به شدت بد» و یکی از «لحظات ضعیف» در تاریخ فیلم‌های کایجو توصیف شده است.

استیون مارک رینی در شماره چهارم نشریه «ژاپنی جاینتز» (Japanese Giants) در سال ۱۹۷۷، نقد شدیدی علیه فیلم منتشر کرد.

به‌ویژه، جلوه‌های ویژه فیلم به شدت مورد انتقاد قرار گرفته است. یکی از منتقدان لباس گودزیلا را طوری توصیف کرد که گویا با کرمیت قورباغه ترکیب شده است و منتقد دیگری با تمسخر آن را با *[[گودزیلا در برابر گیگان]]* مقایسه کرد و اظهار داشت که این فیلم «هر کار اشتباهی که *گیگان* انجام داده بود را تکرار کرده و حتی فراتر رفته است.» با این حال، بیشتر انتقادات به دلیل فقدان کارهای جدید در جلوه‌های ویژه است، زیرا بیشتر آن شامل فیلم‌های آرشیوی از فیلم‌های قبلی از جمله *گودزیلا در برابر گیگان* و *[[گیدورا، هیولای سه‌سر]]* است؛ اما چند بخش از جلوه‌های ویژه مورد تحسین قرار گرفته‌اند، به‌ویژه صحنه‌ای که مگالون سد را می‌شکند و صحنه خشک شدن دریاچه.

جنبه‌های دیگر فیلم نیز به همین ترتیب مورد انتقاد قرار گرفته‌اند. بازیگری معمولاً بی‌روح و عموماً ضعیف توصیف شده که نه تنها به فیلمنامه ضعیف کمکی نکرده، بلکه گاهی آن را بدتر هم کرده است. از سوی دیگر، یک بخش از فیلم تقریباً مورد تحسین همگانی قرار گرفته است: حمله نهایی گودزیلا به مگالون که یک لگد پرشی در حال پرواز است. این حرکت به عنوان نقطه قوت فیلم نامیده شده است و به دلیل واکنش‌های طنزآمیز و همراه با تعجب در برنامه *[[تئاتر علمی معمایی ۳۰۰۰]]* مشهور شد. از اواخر فصل سوم تا اواسط فصل پنجم، این کلیپ در تیتراژ ابتدایی هر قسمت از آن برنامه نمایش داده می‌شد.

با وجود همه این‌ها، این فیلم یکی از پربیننده‌ترین فیلم‌های *گودزیلا* در ایالات متحده است؛ این اثر در اکران اولیه خود محبوب بود که عمدتاً به دلیل یک کمپین بازاریابی تهاجمی بود، از جمله پوسترهای پرزرق‌وبرقی که دو هیولای عنوان فیلم را در حال نبرد بر فراز برج‌های مرکز تجارت جهانی (۱۹۷۳–۲۰۰۱) نیویورک نشان می‌داد؛ احتمالاً برای بهره‌برداری از هیاهوی پیرامون بازسازی دین د لائورنتیس از فیلم *[[کینگ کونگ (فیلم ۱۹۷۶)|کینگ کونگ]]* که از تصویر مشابهی برای پوستر خود استفاده کرده بود.

در وبگاه راتن تومیتوز، این فیلم بر اساس ۸ نقد، امتیاز ۳۸٪ را با میانگین ۴٫۷/۱۰ به دست آورده است.

### رسانه خانگی
این فیلم بارها در قالب وی‌اچ‌اس منتشر شد، که بیشتر آن‌ها توسط استودیوهای ارزان‌قیمت و در نسخه ویرایش شده تلویزیونی بودند (که برای سال‌ها به اشتباه تصور می‌شد در مالکیت عمومی قرار دارد)؛ در حالی که «پلی‌گرام» و «۴ فرانت» به ترتیب در سال‌های ۱۹۹۲ و ۱۹۹۸ نسخه بدون تغییر فیلم را منتشر کردند. شایعاتی وجود داشت مبنی بر اینکه نسخه‌های اصلی وی‌اچ‌اس فیلم در آمریکا بدون سانسور بوده است، اما مدرکی برای تأیید یا تکذیب آن وجود ندارد.

شرکت «مدیا بلاسترز» حقوق انتشار دی‌وی‌دی هر دو فیلم *گودزیلا در برابر مگالون* و *[[انهدام همه هیولاها]]* را به دست آورد. هر دو فیلم تحت یکی از زیرمجموعه‌های این شرکت به نام «توکیو شاک» منتشر شدند. مدیا بلاسترز در ابتدا قصد داشت *گودزیلا در برابر مگالون* را در ۲۰ دسامبر ۲۰۱۱ بر روی دی‌وی‌دی و دیسک بلوری منتشر کند؛ اما به دلیل مشکلات فنی در دوبله و عدم صدور تأییدیه نهایی توسط توهو، انتشار آن به تعویق افتاد. مدیا بلاسترز در نهایت فیلم را در ۱۴ اوت ۲۰۱۲ منتشر کرد، اما تنها در نسخه‌های پایه (Bare-bones) دی‌وی‌دی و بلوری. با این حال، یک خطای تولیدی باعث شد چندین نسخه از نسخه برنامه‌ریزی شده اولیه که دارای محتوای اضافی (بونوس) بود، به اشتباه منتشر شود. این نسخه‌های دارای ویژگی‌های خاص بسیار کمیاب هستند و از نظر ظاهری تفاوتی با نسخه استاندارد ندارند که یافتن آن‌ها را تقریباً غیرممکن می‌کند. این اکران از نظر تجاری اولین نسخه‌ای بود که فیلم را به نسخه کامل و اصلی خود بازگرداند.

در سال ۲۰۱۹، نسخه ژاپنی و دوبله انگلیسی صادراتی در مجموعه بلوری منتشر شده توسط کرایتیریون کالکشن قرار گرفتند که شامل تمام ۱۵ فیلم دوره شووا از این فرنچایز بود.

## منابع

رده:فیلم‌های ۱۹۷۳ (میلادی)
رده:فیلم‌های ابرقهرمانی دهه ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های ابرقهرمانی ژاپنی
رده:فیلم‌های توهو
رده:فیلم‌های جون فوکودا
رده:فیلم‌های درباره حشرات
رده:فیلم‌های دنباله‌دار ژاپن
رده:فیلم‌های سری گودزیلا
رده:فیلم‌های علمی–تخیلی ژاپن
رده:فیلم‌های واقع‌شده در ۱۹۷۱ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در توکیو
رده:فیلم‌های واقع‌شده در جزیره ایستر
رده:فیلم‌های هیولاهای غول‌پیکر
رده:فیلم‌های هیولایی دهه ۱۹۷۰ (میلادی)