بحران انرژی آسیای مرکزی در سال ۲۰۰۸

چپ|بندانگشتی|300x300پیکسل|در زمستان سخت ۲۰۰۷–۲۰۰۸ در تاجیکستان، تدارکات از کامیونی تخلیه می‌شود.
**بحران انرژی آسیای مرکزی در سال ۲۰۰۸**، کمبود انرژی در آسیای مرکزی بود که همراه با آب و هوای شدید زمستان ۲۰۰۷–۲۰۰۸ (سردترین زمستان از سال 1969) و قیمت بالای غذا و سوخت، مشکلات قابل توجهی را برای بسیاری ایجاد کرد. هوای بسیار سرد تقاضا برای برق را افزایش داد و بحران را تشدید کرد. وضعیت در تاجیکستان بسیار وخیم بود. سازمان ملل متحد، سازمان‌های مردم‌نهاد و نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر درخواست کمک بین‌المللی حدود ۲۵ دلار آمریکا کردند. میلیون دلار برای کمک به دولت. در آن زمان، سازمان ملل متحد هشدار داد که میلیون‌ها نفر در طول زمستان ۲۰۰۸–۲۰۰۹ با گرسنگی مواجه هستند.

## بدهی بانک جهانی و افزایش قیمت‌ها
چپ|بندانگشتی|300x300پیکسل|کمک‌های امدادی در تاجیکستان
در آغاز ژانویه ۲۰۰۸، مقامات از افزایش ۲۰ درصدی قیمت برق خبر دادند تا «دولت بتواند بدهی خود را به بانک جهانی بازپرداخت کند.» به گفته یکی از مقامات شرکت برق ملی برق تاجیکستان، محدودیت‌ها سختگیرانه‌تر خواهد شد و انتظار می‌رود قیمت برق تا سال ۲۰۱۰ افزایش یابد

در آوریل ۲۰۰۸، پرادیب میترا، اقتصاددان ارشد بانک جهانی برای اروپا و آسیای مرکزی، بیانیه‌ای غیرمعمول صادر کرد و از کشورهایی که بیشترین آسیب را دیده بودند خواست تا هزینه بیشتری برای کمک‌های اجتماعی انجام دهند و برنامه‌های اجتماعی خود را «تقویت» کنند.

با این وجود، تمرکز میترا همچنان بر «مدیریت تورم» متمرکز بود و پیشنهاد می‌کرد که کشورهای آسیب‌دیده «به‌ویژه از اعمال کنترل بر تجارت» (اقداماتی که اخیراً توسط بسیاری از کشورها برای محافظت از جمعیت خود در برابر تورم قیمت مواد غذایی و در دسترس نگه داشتن مواد غذایی در داخل کشور انجام شده است) خودداری کنند و استدلال کردند که «این امر می‌تواند در درازمدت به ضرر عرضه مواد غذایی تمام شود.»

## کمبود برق
از ۱۳ ژانویه ۲۰۰۸، بسیاری از روستاها فقط یک تا سه ساعت در روز برق دریافت می‌کردند و دوشنبه، پایتخت، برق مناطق مسکونی را یک شبه قطع کرد. در ۲۶ ژانویه ۲۰۰۸، دوشنبه برق اماکن تفریحی (از جمله رستوران‌ها، مغازه‌ها، داروخانه‌ها، بازارها و حمام‌های عمومی) را قطع کرد و باعث شد بسیاری از آنها تا بهار تعطیل شوند. تنها تعداد کمی چراغ قابل مشاهده در شهر وجود داشت که از صاحبان ژنراتورها، کارخانه‌ها یا افرادی بود که به‌طور غیرقانونی از خطوط برق بهره‌برداری کرده بودند. قرار بود این محدودیت در ۱۰ فوریه به پایان برسد، اما متعاقباً تمدید شد. تنها چند مورد استثنا برای این محدودیت‌ها وجود داشت که شامل ادارات دولتی، بیمارستان‌ها و برخی شهرهای صنعتی مانند ترسون‌زاده بود که یک کارخانه بزرگ آلومینیوم داشت. به دلیل سیستم‌های گرمایش مرکزی غیرقابل استفاده در دوشنبه و سایر شهرها، ساکنان بلوک‌های آپارتمانی راهی جز برق برای گرم کردن خانه‌های خود نداشتند.

## زمستان سخت
وضعیت با زمستان سرد تشدید شد، به‌طوری که دما به منفی ۲۰ درجه سانتی‌گراد رسید. ساکنان دوشنبه گزارش دادند که برای خواب چندین ژاکت و پالتو می‌پوشیدند و تمام اعضای خانواده زیر یک پتو می‌خوابیدند تا گرما را با هم تقسیم کنند. برنامه جهانی غذا سازمان ملل متحد نیز وضعیت غذایی را در هر دو شهر و مناطق روستایی در شرایط اضطراری و کمبود شدید اعلام کرد.

## ادعاهای سرکوب رسانه‌ها
تا اواسط ژانویه ۲۰۰۸، رسانه‌های دولتی به این مشکل نپرداخته بودند. با این حال، در طول ماه فوریه، گزارش‌های متعددی از رسانه‌های غربی منتشر شد که از مرگ کودکان در بخش‌های زایمان بیمارستان‌ها در زمان قطعی برق خبر می‌دادند. دولت تاجیکستان تأکید می‌کند که قطعی برق مسئول هیچ‌یک از این مرگ‌ها نبوده است. دولت تاجیکستان برای دریافت کمک‌های بین‌المللی درخواست کرده است. در همین حال، کارکنان امدادی و دیپلمات‌ها از دولت خواستند تا وضعیت اضطراری اعلام کند. نحوه مدیریت این بحران، پرسش‌هایی دربارهٔ صلاحیت رهبری سیاسی ایجاد کرده است.

## هشدار قحطی
در ۳ مارس ۲۰۰۸، گزارش شد که بحران در تاجیکستان کاهش یافته است: «از این پس (حداقل تا زمستان بعدی) دوشنبه مشکلی با برق نخواهد داشت و برنامه سختی که در آغاز این زمستان معرفی شده بود، در ۱ مارس ۲۰۰۸ در دوشنبه با تصمیم شرکت برق تاجیک لغو شد.» *[[کریستیان ساینس مانیتور|کریستین ساینس مانیتور]]*، نیواوراسیا و دیگر ناظران رسانه‌ای پیش‌بینی کردند که بحران گرسنگی نوظهور در نتیجه کمبود انرژی، که متعاقباً اتفاق افتاد، به قحطی کامل تبدیل خواهد شد. کارشناسان سازمان ملل در ۱۰ اکتبر اعلام کردند که تقریباً یک سوم از ۶٫۷ میلیون نفر جمعیت تاجیکستان غذای کافی برای زمستان ۲۰۰۸–۲۰۰۹ نداشتند.

## قرقیزستان
چپ|بندانگشتی|250x250پیکسل|یک نیروگاه در قرقیزستان
در قرقیزستان، که از نظر منابع برق آبی نیز غنی است، هوای سرد باعث شده تقاضا ۱۰ درصد بیشتر از زمستان ۲۰۰۶/۲۰۰۷ باشد، که باعث تخلیه مخزن اصلی برق آبی توکتوگول شد.

## ازبکستان
از اواخر دسامبر ۲۰۰۷، هوای بسیار سرد و غیرمعمول، گازرسانی به بسیاری از خانه‌ها و مشاغل در سراسر ازبکستان را متوقف کرد. در نتیجه، تظاهرات و اعتراضات متعددی علیه دولت، به نفع تأمین گاز و برق بدون وقفه و بیمه شده، برگزار شد. واکنش دولت متفاوت بود و در قره‌قالپاقستان، آنها با معترضان ملاقات کردند و قول دادند که وضعیت را اصلاح کنند، در حالی که رئیس دولت محلی هزاراسپ در پاسخ به شکایت یک زن، گاز تمام خانه‌های خیابان او را به‌طور کامل قطع کرد.

برخی در ازبکستان توانستند برای گرمایش به «روش‌های سنتی» روی آورند و گزارش شده است که برخی روستاها که درختی نداشتند، به دلیل قطع درختان توسط روستاییان برای گرم کردن خانه‌ها و پختن غذا، دیگر درختی نداشتند. این امر تأثیر منفی قابل پیش‌بینی بر اقتصاد داشت، زیرا برگ‌ها برای صنعت ابریشم محلی ضروری هستند و میوه‌های پرورش یافته بر روی این درختان منبع اصلی درآمد بسیاری از روستاییان است.

## ترکمنستان
در برخی استان‌های ترکمنستان، روستاییان گیاهان سیاه‌تاغ را می‌سوزاندند، روشی سنتی ترکمن‌ها برای گرم کردن خانه‌ها، زیرا در شهرها، لوله‌های گرمایش مرکزی مورد بی‌توجهی قرار گرفته‌اند و نتوانسته‌اند گرمای کافی تولید کنند.

## جستارهای وابسته
* بحران انرژی

## منابع

رده:آسیا در ۲۰۰۸ (میلادی)
رده:اقتصاد آسیای مرکزی
رده:انرژی در آسیای میانه
رده:انرژی در ازبکستان
رده:انرژی در تاجیکستان
رده:انرژی در ترکمنستان
رده:انرژی در قرقیزستان
رده:تاریخ آسیای مرکزی
رده:تکانه‌های نفتی
رده:علم اقتصاد در ۲۰۰۸ (میلادی)