ترقه‌ها در هند

بندانگشتی|ترقه
بندانگشتی|فروشگاه ترقه در دیوالی
**[[ترقه]]** (**cracker** , **noise maker** , **banger**) یک وسیله انفجاری کوچک است که در درجه اول برای تولید مقدار زیادی سر و صدا، به ویژه به شکل صدای بلند، معمولاً برای جشن یا سرگرمی طراحی شده است. آنها فیوز دارند و در یک پوشش کاغذی ضخیم پیچیده می‌شوند تا ترکیب انفجاری را در خود جای دهند. ترقه‌ها، همراه با وسایل آتش‌بازی، از چین سرچشمه گرفته‌اند. آنها به راحتی در هند در دسترس هستند و برای نشان دادن یک رویداد جشن استفاده می‌شوند. هر کسی که ۱۸ سال به بالا دارد، در صورت اجازه قوانین محلی، می‌تواند آنها را بدون مجوز خریداری کند.

آتش‌بازی دیوالی در بسیاری از نقاط هند یک رویداد خانوادگی است. مردم در نزدیکی خانه‌های خود و در خیابان‌ها آتش‌بازی روشن می‌کنند. علاوه بر این، شهرها و جوامع محلی نیز آتش‌بازی‌های محلی دارند.

## تاریخچه
این رسم ممکن است در شبه قاره هند در قرن پانزدهم میلادی آغاز شده باشد، زمانی که پس از فتح شبه قاره هند توسط مسلمانان، استفاده از باروت در جنگ‌های هند آغاز شد.

اولین کارخانه آتش بازی هند در قرن نوزدهم در کلکته تأسیس شد. بنیان‌گذار آن مردی به نام گوپال ماهیندرام بود.

## نگرانی‌های مربوط به آلودگی
در ماه‌های اکتبر و نوامبر، کشاورزان پنجاب و هاریانا کاه و سایر ضایعات کشاورزی را می‌سوزانند و هوا معمولاً بادی نیست، بنابراین آلودگی هوای دهلی معمولاً افزایش می‌یابد، که از سال ۲۰۰۲ یک مشکل عمده زیست‌محیطی بوده است دود سمی تولید شده در هنگام آتش زدن ترقه‌ها در طول جشنواره دیوالی می‌تواند این آلودگی را بدتر کند.

## ممنوعیت ترقه و فشفشه
در اکتبر ۲۰۱۷، دیوان عالی کشور ترقه بازی در دهلی را ممنوع کرد که در نتیجه آن، این صنعت اعلام کرد که با ضرر ۱۰۰۰ کرور روپیه‌ای و در نتیجه اخراج کارکنان مواجه شده است.

پس از آنکه دادگاه ملی سبز هند (NGT) در سال ۲۰۲۰ دستور ممنوعیت فروش و استفاده از ترقه در منطقه NCR را صادر کرد، شورای تحقیقات علمی و صنعتی (CSIR) «ترقه‌های سبز» را توسعه داد که از مواد اولیه با آلودگی کمتر استفاده می‌کردند. چندین ایالت در هند یا ترقه‌ها را ممنوع کرده‌اند یا زمان، میزان صدا و نوع (استفاده اجباری از ترقه‌های با آلودگی کمتر) قابل استفاده را محدود کرده‌اند. با این وجود، بسیاری از ترقه‌ها برای جشن دیوالی در سال ۲۰۲۰ استفاده شدند، بلافاصله پس از آن آلودگی هوای دهلی بیش از ۹ برابر سطحی بود که سازمان بهداشت جهانی آن را ایمن می‌داند.

محققان مؤسسه بهداشت عمومی ادوارد و سینتیا یک مقاله کاری منتشر کردند که در آن در مورد خطرات ترقه در منگلور و بخش‌هایی از کشور صحبت شده و خواستار تنظیم فوری ساعات استفاده از ترقه و در نهایت توقف تدریجی آن و ممنوعیت کامل آن شده بودند.

آراتریکا باومیک به ممنوعیتی که دادگاه عالی کلکته برای ترقه‌ها (از جمله ترقه‌های سبز) در سراسر ایالت بنگال غربی برای جشن‌های دیوالی و کالی پوجا در سال ۲۰۲۱ وضع کرده است، اشاره می‌کند. این ممنوعیت شامل تمام جشنواره‌های باقی‌مانده در سال، مانند چهات پوجا، گورو نانک جایانتی، دیوالی، داسرا، کریسمس و سال نو می‌شود.

### ترقه سبز یا سازگار با محیط زیست
پس از اینکه دادگاه ملی سبز هند (NGT) در سال ۲۰۲۰ ممنوعیت فروش و استفاده از کریکر در جشنواره دیوالی را تصویب کرد، شورای تحقیقات علمی و صنعتی (CSIR) کریکر سبز را که از مواد خام پاک تر ساخته شده است، توسعه داد که با سرکوب تولید گرد و غبار، انتشار را کاهش می‌دهد؛ انتشار آنها ۳۰ درصد کمتر است و همچنین در جای بیش از ۱۶۰ دسیبل آتشفشان‌های سنتی، صوتی ۱۱۰ تا ۱۲۵ دسیبل کاهش یافته است. با این حال، کریکر سبز هنوز هم حاوی آلودگی‌های مضر مانند آلومینیوم، باریوم، نیترات پتاسیم و کربن است.

### فرجام‌خواهی ۲۰۲۲ در دیوان عالی کشور
دولت دهلی تصمیم گرفته بود که تولید، نگهداری، فروش و استفاده از انواع ترقه را برای کاهش سطح آلودگی فزاینده در دهلی متوقف کند. در سپتامبر ۲۰۲۲، مانوج تیواری، عضو پارلمان از حزب بهاراتیا جاناتا، دیوان عالی کشور را علیه دولت دهلی به دادگاه کشاند. تیواری گفت که آزادی مذهب را نمی‌توان به بهانه حق زندگی سلب کرد. دیوان عالی کشور از ارائه جلسه رسیدگی زودهنگام به دادخواست خودداری کرد و با بیان اینکه «بگذارید مردم هوای پاک تنفس کنند» این درخواست را رد کرد. دیوان عالی همچنین از مردم خواست که به جای کراکر، از پول برای خرید شیرینی استفاده کنند.

## منابع

رده:آتش‌بازی
رده:آتش‌زا
رده:آلودگی در هند
رده:سنت‌های هندی
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:فرهنگ در هند