قانون تسهیل صلح خاورمیانه ۱۹۹۳

**قانون تسهیل صلح خاورمیانه ۱۹۹۳** (به انگلیسی: ) قانونی است که در ۲۸ اکتبر ۱۹۹۳ توسط بیل کلینتون، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا، امضا شد. این قانون یک ماه پس از امضای پیمان اسلو میان اسرائیل و سازمان آزادی‌بخش فلسطین به تصویب رسید. بر پایه این قانون، کنگره ایالات متحده آمریکا به رئیس‌جمهور اختیار مشروط برای لغو تحریم‌ها علیه سازمان آزادی‌بخش فلسطین اعطا کرد و وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا را مأمور نظارت بر پایبندی سازمان آزادی‌بخش فلسطین به مفاد پیمان نمود.

هدف از تصویب این قانون فراهم آوردن کمک‌های مالی به فلسطینیان به‌منظور پیشبرد روند صلح خاورمیانه بود. این قانون نخستین گام عملی ایالات متحده در بهره‌گیری از ابزارهای اقتصادی و مالی برای پشتیبانی از صلح پس از پیمان اسلو به‌شمار می‌رود و سرآغازی برای سیاست کمک‌رسانی آمریکا به هر دو سوی درگیری اسرائیل و فلسطین شد که تا به امروز ادامه دارد.

## پیشینه
خاورمیانه از دیرباز کانون تنش‌ها و ناآرامی‌های پیوسته بوده‌است. کشمکش میان یهودیان و مسلمانان بر سر منطقه‌ای که مقدس‌ترین مکان‌های هر دو آیین در آن جای دارد، از دشوارترین چالش‌های سیاسی جهان به‌شمار می‌رود. در طول تاریخ، قدرت‌های اروپایی، سازمان ملل متحد و سرانجام ایالات متحده تلاش‌های گوناگونی برای حل مسئله سرزمین مقدس انجام داده‌اند.

در سپتامبر ۱۹۹۳، اسرائیل و سازمان آزادی‌بخش فلسطین اعلامیه اصول دربارهٔ ترتیبات خودگردانی موقت را در کاخ سفید امضا کردند. این توافق‌نامه راه را برای اقدام قانونی کنگره ایالات متحده هموار ساخت. قانون تسهیل صلح خاورمیانه یکی از نخستین راهکارهای آمریکایی بود که از توان اقتصادی و مالی این کشور برای پیشبرد صلح پس از اسلو بهره گرفت.

## روند تصویب
لایحه تسهیل صلح خاورمیانه با شماره S.1487 در ۲۳ سپتامبر ۱۹۹۳ از سوی سناتور کلیبورن پل از حزب دموکرات رود آیلند به سنا ارائه شد. لایحه به کمیته‌های روابط خارجی سنا، روابط خارجی مجلس نمایندگان و کمیته بانکداری، مالیه و امور شهری مجلس نمایندگان ارجاع گردید.

سنا در ۲۹ سپتامبر ۱۹۹۳ لایحه را با رأی شفاهی تصویب کرد. مجلس نمایندگان نیز در ۱۲ اکتبر ۱۹۹۳ با رأی شفاهی آن را پذیرفت. سنا در ۱۵ اکتبر ۱۹۹۳ نسخه نهایی را تأیید کرد و سرانجام رئیس‌جمهور بیل کلینتون در ۲۸ اکتبر ۱۹۹۳ آن را امضا و به قانون تبدیل نمود.

## مفاد قانون
قانون تسهیل صلح خاورمیانه ۱۹۹۳ از سه بخش اصلی تشکیل شده‌است که اختیارات رئیس‌جمهور ایالات متحده را برای تعلیق برخی مقررات قانونی مربوط به محدودیت کمک‌های خارجی و سازمان ملل متحد به سازمان آزادی‌بخش فلسطین تأیید می‌کند.
### یافته‌های کنگره
بخش دوم قانون (بند ۲ از ۱۰۷ Stat. ۱۳۰۹) یافته‌های کنگره صد و سوم ایالات متحده را برمی‌شمرد:
* سازمان آزادی‌بخش فلسطین حق موجودیت دولت اسرائیل را در صلح و امنیت به رسمیت شناخته‌است.
* سازمان آزادی‌بخش فلسطین قطعنامه ۲۴۲ شورای امنیت و قطعنامه ۳۳۸ شورای امنیت سازمان ملل متحد را پذیرفته‌است.
* سازمان آزادی‌بخش فلسطین متعهد به روند صلح و همزیستی مسالمت‌آمیز با اسرائیل به دور از خشونت شده‌است.
* سازمان آزادی‌بخش فلسطین مسئولیت نظارت بر همه عناصر و کارکنان خود را برای تضمین پایبندی آن‌ها بر عهده گرفته‌است.
* اسرائیل سازمان آزادی‌بخش فلسطین را به‌عنوان نماینده مردم فلسطین به رسمیت شناخته‌است (نامه‌های بازشناسی متقابل).
* اسرائیل و سازمان آزادی‌بخش فلسطین اعلامیه اصول دربارهٔ ترتیبات خودگردانی موقت را در ۱۳ سپتامبر ۱۹۹۳ امضا کرده‌اند.
* ایالات متحده گفت‌وگوی دوجانبه با سازمان آزادی‌بخش فلسطین را از سر گرفته‌است.
* رئیس‌جمهور خواستار انعطاف‌پذیری برای تعلیق برخی مقررات مربوط به سازمان آزادی‌بخش فلسطین شده‌است.

### اختیار تعلیق مقررات
بخش سوم قانون (بند ۳ از ۱۰۷ Stat. ۱۳۰۹–۱۳۱۱) شرایط و سازوکار تعلیق مقررات را مشخص می‌کند:

**شرایط:**
* مشورت رئیس‌جمهور با کنگره
* گواهی رئیس‌جمهور مبنی بر پایبندی سازمان آزادی‌بخش فلسطین
* الزام به ادامه پایبندی سازمان آزادی‌بخش فلسطین به تعهدات خود

**انتظارات کنگره دربارهٔ تمدید اختیارات ریاست‌جمهوری:**
* آشتی با تحریم اتحادیه عرب علیه اسرائیل
* پایان دادن کشورهای عضو اتحادیه عرب به تحریم اسرائیل
* همکاری با تلاش‌های رئیس‌جمهور برای پایان بخشیدن به تحریم اتحادیه عرب

**مقرراتی که می‌توانند تعلیق شوند:**
* بند ۳۰۷ قانون کمک‌های خارجی ۱۹۶۱ (22 U.S.C. ۲۲۲۷)
* بند ۱۱۴ قانون اجازه‌نامه وزارت امور خارجه، سال‌های مالی ۱۹۸۴ و ۱۹۸۵ (22 U.S.C. 287e note)
* بند ۱۰۰۳ قانون اجازه‌نامه روابط خارجی، سال‌های مالی ۱۹۸۸ و ۱۹۸۹ (22 U.S.C. ۵۲۰۲)
* بند ۳۷ قانون موافقت‌نامه برتون وودز (22 U.S.C. 286w) (سیستم برتون وودز)

## قوانین پسین مرتبط
پس از تصویب قانون تسهیل صلح خاورمیانه ۱۹۹۳، چندین قانون مکمل و تمدیدی در دوره ریاست‌جمهوری بیل کلینتون به تصویب رسید:

این قوانین اختیارات رئیس‌جمهور را برای تعلیق تحریم‌ها در بازه‌های زمانی گوناگون تمدید کردند و نشان‌دهنده تداوم سیاست ایالات متحده در پشتیبانی از روند صلح خاورمیانه در دهه ۱۹۹۰ بود.

## پیامدها و ارزیابی
قانون تسهیل صلح خاورمیانه ۱۹۹۳ نمونه‌ای از بهره‌گیری سیاست داخلی آمریکا برای تأثیرگذاری بر رویدادهای بین‌المللی بود. هرچند این قانون نتوانست صلح شکننده‌ای را که در اوایل دهه ۱۹۹۰ پایه‌ریزی شده بود نجات دهد، اما الگویی برای کمک‌رسانی آمریکا به هر دو طرف درگیری اسرائیل و فلسطین پدیدآورد که تا امروز پابرجاست.

## جستارهای وابسته
* پیمان اسلو
* سازمان آزادی‌بخش فلسطین
* تقدیرنامه‌های اسرائیل و سازمان آزادی‌بخش فلسطین
* تحریم اسرائیل

## منابع

* 

رده:فرایند صلح اسرائیل و فلسطین
رده:روابط فلسطین و ایالات متحده آمریکا