سعادت اسماعیلووا

سعادت اسماعیلوا (زادهٔ ۱۹۸۱) کارگردان و هنرمند اهل ازبکستان است که آثارش بر تاریخ زنان در آسیای مرکزی تمرکز دارد.

او پس از فارغ‌التحصیلی در رشتهٔ فیلم‌سازی از انستیتوی دولتی تاشکند، برای ادامهٔ تحصیل به Fabrica، مرکز پژوهش و ارتباطات در ایتالیا رفت. از آن زمان، زندگی و فعالیت‌های هنری‌اش را میان تاشکند و پاریس تقسیم کرده است.

نخستین موفقیت بین‌المللی او با انتشار ویدئو-اینستالیشن «زُخره» به دست آمد؛ اثری که تاریخ ازبکستان را از خلال شخصیتِ در حالت خواب روایت می‌کند و جایزه‌ای از موزهٔ فیلم EYE آمستردام دریافت کرد.

در سال ۲۰۱۴، نخستین فیلم بلند او با عنوان «۴۰ روز سکوت» در جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم برلین به نمایش درآمد و نامزد جایزهٔ بهترین فیلم اول شد.

پس از آن، او چندین فیلم کوتاه در همکاری با دفتر هنر معاصر نروژ و استودیوی فرانسوی Le Fresnoy ساخت و جایگاه خود را به‌عنوان یکی از هنرمندان برجستهٔ معاصر آسیای مرکزی تثبیت کرد.

سعادت اسماعیلوا در کنار فعالیت‌های سینمایی خود، نقش مهمی در توسعه و معرفی سینمای آسیای مرکزی در ازبکستان و اروپا ایفا کرده است.

* در سال ۲۰۱۹، او با حمایت ACDF برنامهٔ آموزشی CCA LAB را در زمینهٔ هنر معاصر در تاشکند برگزار کرد و هم‌زمان نمایشگاه انفرادی «قُرغون چیروغ» (*Q’org’on Chirog*) را نیز ارائه داد.
* در سال ۲۰۲۱، او گروه DAVRA را بنیان گذاشت تا به پژوهش و معرفی فرهنگ آسیای مرکزی بپردازد.
* در همین دوره، نمایشگاه‌های دیگری از او برگزار شد، از جمله:
** «نامم چه بود؟» (*What was my name?*) در سال ۲۰۲۱
** «دو افق» (*Two Horizons*) در سال ۲۰۲۲
** «۱۸٬۰۰۰ جهان» (*18,000 Worlds*) در سال ۲۰۲۲

این فعالیت‌ها جایگاه او را نه‌تنها به‌عنوان کارگردان، بلکه به‌عنوان هنرمندی پیشرو در عرصهٔ هنر معاصر آسیای مرکزی تثبیت کرده است.

## زندگی‌نامه

### اوایل زندگی و تحصیلات
سعادت اسماعیلوا در سال ۱۹۸۱ در تاشکند، پایتخت جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان، به دنیا آمد.

او از همان کودکی به سینما علاقه‌مند شد؛ علاقه‌ای که از پدرش، فیلم‌بردار ازبک، و مادر بزرگش، قصه‌گو، الهام گرفته بود.

اسماعیلوا در رشتهٔ فیلم‌سازی در انستیتوی دولتی هنر و فرهنگ ازبکستان تحصیل کرد و در این دوران به آثار کارگردانان برجستهٔ شوروی، سرگئی پاراجانوف و آندری تارکوفسکی، علاقه‌مند شد؛ فیلم‌سازانی که از سبک واقع‌گرایی رسمی شوروی فاصله گرفته و به سوی بیان‌گرایی و مضامین اگزیستانسیالیستی گرایش داشتند.

در سال ۱۹۹۹، او موفق شد جایزهٔ بزرگ جشنوارهٔ فیلم تاشکند را به دست آورد.

### آثار و نمایشگاه‌ها در اروپا
پس از فارغ‌التحصیلی، سعادت اسماعیلوا به شهر ترویزو در ایتالیا رفت و فعالیت خود را در مرکز پژوهشی Fabrica آغاز کرد.

او همچنین مسئولیت ساخت مستندهایی دربارهٔ موسیقی آسیای مرکزی را برای Smithsonian Folkways بر عهده گرفت.

در سال ۲۰۰۴، نخستین فیلم مستند خود را با همکاری کارلوس کاساس با عنوان «آرال: ماهیگیری در دریای نامرئی» ساخت؛ اثری که زندگی ماهیگیران قزاق و ازبک را در مواجهه با بحران و تخریب دریای آرال روایت می‌کرد. این فیلم توانست جایزهٔ بهترین مستند جشنوارهٔ فیلم تورینو را به دست آورد.

سال بعد، او به برنامهٔ هنرمندان DAAD در برلین پیوست و کار بر روی یک فیلم بلند را آغاز کرد.

در سال ۲۰۰۸، شرکت تولیدی آسیای مرکزی با نام MAP را بنیان گذاشت.

در سال ۲۰۱۱، تلاش کرد این فیلم بلند را در ازبکستان فیلم‌برداری کند، اما به دلایل تولیدی ناچار شد آن را در تاجیکستان بسازد.

سعادت اسماعیلوا در سال ۲۰۱۳ با ویدئو-اینستالیشن «زُخره» در بینال ونیز شهرت جهانی یافت؛ اثری که در آن زنی در حالت درازکش، تاریخ ازبکستان را روایت می‌کند. برای این اثر، او جایزه‌ای به ارزش ۳۰٬۰۰۰ دلار از موزهٔ فیلم EYE آمستردام دریافت کرد.

سال بعد، نخستین فیلم بلند خود با عنوان «۴۰ روز سکوت» را منتشر کرد؛ فیلمی که در انستیتوی ساندنس در یوتا توسعه یافته بود. این اثر در جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم برلین به نمایش درآمد و نامزد جایزهٔ بهترین فیلم اول شد.

در سال ۲۰۱۷، سعادت اسماعیلوا به‌عنوان هنرمند مقیم در دفتر هنر معاصر نروژ فعالیت داشت و فیلم کوتاه «شبح‌زده» (*The Haunted*) را ساخت؛ اثری که به موضوع انقراض ببر توران می‌پرداخت.

او همچنین از استودیوی هنر معاصر فرانسه Le Fresnoy فارغ‌التحصیل شد؛ جایی که آثار «لکه‌های آمو» (*Stains of Oxus*) و «دو افق» (*Two Horizons*) را خلق کرده بود.

پس از آن، پروژهٔ چندرسانه‌ای «قیرق قیز» (*Qyrq Qyz*) را طراحی کرد که افسانهٔ آسیای مرکزی دربارهٔ ۴۰ زن جنگجو را بازگو می‌کرد. این اثر نخست در آکادمی موسیقی بروکلین (BAM) نیویورک و سپس در موزهٔ Quai Branly پاریس به نمایش درآمد.

نمایشگاه تازهٔ او با عنوان «دانه‌ای زیر زبان ما» (*A Seed Under Our Tongue*) از تاریخ ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۴ تا ۱۲ ژانویه ۲۰۲۵ در Pirelli Hangar Bicocca میلان برگزار شد.

## منابع

## پیوندهای خارجی

* 
* فیلم‌های من
* فیلم‌پورتال
* فیسبوک
* اینستاگرام

رده:افراد زنده
رده:کارگردانان فیلم اهل ازبکستان
رده:هنرمندان زن سده ۲۱ (میلادی)
رده:زنان اهل ازبکستان در سده ۲۱ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۸۱ (میلادی)