open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
الکترونارکوزی

**الکترونارکوزی** که به آن **بی‌حسی الکتریکی** یا **الکترواِستانینگ** نیز گفته می‌شود، نوعی بی‌حسی عمیق و منجر به بهت است که با عبور یک جریان الکتریکی از مغز ایجاد می‌شود. الکترونارکوزی می‌تواند به عنوان نوعی برق‌درمانی در درمان برخی از بیماری‌های روانی در انسان استفاده شود، یا هم که می‌توان برای بی‌هوش کردن دام قبل از ذبح از آن استفاده کرد.

## تاریخچه
در سال ۱۹۰۲، استیون لدوک کشف کرد که می‌تواند حالتی شبیه به نشئگی را به‌وسیله‌ی عبور جریانی الکتریکی در جانوران ایجاد کند و سپس آن را روی خودش امتحان کرد. در آن حالت مشاهده کرد که هوشیاری رویاگونه‌ای در جاندار باقی مانده اما توانایی حرکت تا زمان پایان‌یافتن اثر شوک از وی سلب می‌شود. سپس در سال ۱۹۵۱، روانپزشک آمریکایی هروی ام. کلکلی مقاله‌ای در خصوص نتایج درمان ۱۱۰ بیمار مبتلا به روان‌نژندی اضطرابی با روش درمانی الکترونارکوزی منتشر کرد. او اینگونه استدلال کرد که بیمارانی که در سایر روش‌های درمانی با شکست مواجه شده‌اند امکان دارد از الکترونارکوزی سود ببرند.

مقاله‌ای نیز در سال ۱۹۷۴ در مورد مزیت استفاده از الکترونارکوزی برای بیهوشی عمومی کوتاه‌مدت منتشر شد. محققان مقاله توانسته‌بودند با اعمال ۱۸۰ میلی‌آمپر جریان برق با فرکانس ۵۰۰ هرتز به بخش ماستوئید استخوان گیجگاهی، به این حالت بیهوشی دست یابند.

## مراحل
الکترونارکوزی منجر به وضعیتی شبیه به حمله صرع می‌شود که دارای سه مرحله *تونیک*، *کلونیک* و *بهبودی* است.

* در طول مرحله تونیک، بیمار یا حیوان از حال رفته و خشک و مبهوت می‌شود.
* در مرحله کلونیک، عضلات شل شده و مقداری حرکت رخ می‌دهد.
* در فاز بهبودی، هوشیاری بیمار یا حیوان بازمی‌گردد.

## استفاده در کشتار دام
الکترونارکوزی یکی از روش‌هایی است که برای بی‌هوش کردن حیوانات قبل از ذبح و از بین بردن حس درد در این فرایند استفاده می‌شود. الکترونارکوزی ممکن است بلافاصله با برق‌کُشی یا تخلیه خون دنبال شود.

الکترونارکوزی نوین معمولاً با اعمال ۲۰۰ ولت جریان متناوب فرکانس بالا(درحدود ۱۵۰۰ هرتز) به مدت ۳ ثانیه به سر حیوان انجام می‌شود. گفته می‌شود جریان فرکانس بالا همچون شوک الکتریکی و برق‌گرفتگی احساس نشده و باعث انقباض عضلانی و درد نمی‌شود.&#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2018)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D; حیوانات با تن و بدن خیس نیز جریان بیش از یک آمپر را عبور می‌دهند. اگر ذبح و کشتار پس از الکترونارکوزی انجام نشود، حیوان معمولاً بهبود می‌یابد.

مطالعات علمی در تعیین پارامترهای بهینه برای الکترونارکوزیِ مؤثر، صورت پذیرفته و مورد استفاده مداوم قرار می‌گیرند.

## منابع

* ‌

رده:ضددردها
رده:کشتار جانوران
رده:برق‌درمانی
رده:علوم اعصاب
رده:درمان‌های روان‌پزشکی فیزیکی
رده:درمان افسردگی
سازمان امدادرسانی افغانستان

**سازمان امدادرسانی افغانستان** () یک سازمان بشردوستانه است که به نیازمندان در افغانستان کمک‌های مستقیم و آموزش ارائه می‌دهد. این سازمان یک مرکز آموزش فناوری بزرگ در کابل، پایتخت افغانستان را اداره می‌کند و همچنین در آموزش ماماها نیز مشارکت دارد.

## شرح
سازمان امدادرسانی افغانستان یک سازمان بشردوستانه غیردولتی، غیرسیاسی، غیرمذهبی، غیرانتفاعی است که در ایالات متحده و افغانستان ثبت شده و در سال ۱۹۹۸ در ایالات متحده تأسیس شده است. دفتر مرکزی این سازمان در کیپرس، اورنج کانتی، کالیفرنیا، ایالات متحده آمریکا قرار دارد و در افغانستان فعالیت می‌کند.

سازمان امدادرسانی افغانستان رسماً در سال ۱۹۹۸ توسط عبدالستار، مدیر پروژه ارتباطات و تجارت و ابوالفضیل خلیلی، نوه خلیل‌الله خلیلی، ملک‌الشعرای سابق افغانستان، تأسیس شد. آنها می‌خواستند به منطقه‌ای در استان شمالی تخار که پس از زلزله‌ای ویرانگر آسیب دیده بود، کمک کنند.

سازمان امدادرسانی افغانستان را نباید با موسسه خیریه اصلی بریتانیایی «امداد افغان» اشتباه گرفت که توسط نویسنده و معلم صوفی، ادریس شاه، در سال ۱۹۸۴ تأسیس شد و در سال ۲۰۰۲ از فهرست حذف شد و فعالیت خود را متوقف کرد.

## منابع

* 

رده:آموزش و پرورش در کابل
رده:سازمان‌های بهداشتی و درمانی در افغانستان
رده:کیپرس (کالیفرنیا)
رده:مؤسسات خیریه کالیفرنیایی
گلوریا فریکسا

**گلوریا فریکسای ویلاردل** ( بارسلون ، 13 مارس 1969 )  حقوقدان و سیاستمدار کاتالونیایی که از سال 2024 دبیر اول پارلمان کاتالونیا است . 

## زندگینامه
او فارغ التحصیل رشته حقوق از دانشگاه بارسلونا  است و در رشته علوم سیاسی نیز در دانشگاه بارسلونا تحصیل کرده است. او متعاقباً واحد حفاظت از داده‌ها را در مقطع کارشناسی ارشد در رشته مالکیت معنوی و انجمن اطلاعات در ESADE گذراند . او به مدت سیزده سال به عنوان وکیل در بخش حقوقی سازمان حفاظت از داده‌های کاتالونیا کار کرد. پیش از این، در سال ۱۹۹۸ دفتر لاپورتا و آربوس را در بوئنوس آیرس تأسیس و مدیریت کرد. بعداً، در سال ۲۰۰۰، دفتر روکا جونینت را در بوئنوس آیرس تأسیس و مدیریت کرد و دو سال بعد به تیم شرکت روکا جونینت در بارسلونا پیوست.

در پایان دهه ۱۹۹۰، او در پلتفرمی به رهبری خوان لاپورتا الفانت بلو ، گروهی از اعضای باشگاه فوتبال بارسلونا که مخالف مدیریت جوزپ لوئیس نونز بودند، شرکت کرد . در سال ۱۹۹۸، او به همراه دیگر همکارانش، گروه بازرگانان کاتالان در آرژانتین  را تأسیس کرد . انجمنی که هدف آن دفاع از هویت بازرگانان کاتالان آواره به آرژانتین است .

در حوزه سیاسی، او در انتخابات پارلمان کاتالونیا در سال ۲۰۱۷، بخشی از فهرست انتخاباتی رئیس جمهور کارلس پوجدمون برای بارسلونا بود . او در سال ۲۰۱۹ پس از استعفای لورا بوراس از معاونت مجلس کاتالونیا، به عنوان نماینده وارد پارلمان کاتالونیا شد. او در انتخابات پارلمانی ۲۰۲۱ پارلمان کاتالونیا از طرف بارسلونا مجدداً به عنوان نماینده انتخاب شد . او به طور فعال در تشکیل شورای کاتالونیا  شرکت می‌کند و وظایف و مسئولیت‌های مختلفی دارد، از جمله هماهنگی گروه شورای کاتالونیا در منطقه ساریا-سنت گرواسی.

او از سال ۲۰۱۵ عضو سازمان فرهنگی اومنیوم بوده و در حال حاضر به طور فعال در آن مشارکت دارد. در سال ۲۰۱۸، او یکی از هیئت‌های منطقه‌ای این سازمان را در منطقه ساریا-سانت گرواسی تأسیس و ریاست آن را بر عهده گرفت.

در سال 2024، او در انتخابات پارلمان کاتالونیا به عنوان دهمین نفر در فهرست باهم برای کاتالونیا شرکت کرد و به عنوان دبیر اول دفتر پارلمان انتخاب شد .

## منابع

رده:افراد زنده
رده:زادگان ۱۹۶۹ (میلادی)
رده:سیاستمداران زن اسپانیایی سده ۲۱ (میلادی)
قلعه لید

**قلعه لیت** یا **دژ لید** در بلندی‌های جنوبی روستای احشام، دهستان شیخ عامر، بخش چاهورز، شهرستان لامرد، استان فارس، ایران قرار دارد. این قلعه از زمان ساسانیان به جا مانده است. امروزه بقایای دیوارهای سنگ و ساروج و آهکی از این قلعه دیده می‌شود و در خارج از آن نیز چاه مشهود است. این اثر با شماره ۳۳۰۷۴ به ثبت آثار ملی ایران رسید. 

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* قلعه گلرخ

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان لامرد
رده:تپه‌های باستانی شهرستان لامرد
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان لامرد
رده:بخش چاه‌ورز
جنگل کامیاکا

**کامیاکاوانا** ( (که به **جنگل کامیاکا** نیز معروف است) جنگلی افسانه‌ای است که در حماسه هندو مهابهاراتا به آن اشاره شده است. گفته می‌شود که این جنگل در کرانه‌های رودخانه ساراسواتی قرار دارد. گفته می‌شود که پانداواها دوره‌ای از تبعید خود را در این جنگل گذرانده‌اند.

## توضیحات
در وانا پاروا از مهابهاراتا، پانداواها کامیاکاوانا را به عنوان اقامتگاه خود در دوران تبعیدشان انتخاب کردند. این جنگل در دشتی توصیف شده و مملو از شکار و پرندگان بوده است. تعدادی از فرزانگان در همین دوره در این جنگل مشغول توبه بوده‌اند. ویدورا و سانجایا در طول تبعیدشان، پانداواها را در کامیاکاوانا ملاقات کردند. همچنین گفته شده است که شاهزادگان در این کتاب حماسی با شخصیت‌هایی مانند نارادا و مارکاندیا در این جنگل ملاقات کرده‌اند.

## ادبیات
### ماهابهاراتا
در ماهابهاراتا، توصیف شده است که پانداواها سه روز و سه شب سفر کردند تا به کامیاکاوانا برسند. به محض ورودشان، بهیما، کریمیرا، یک راکشاسا را که مانع عبور آنها شده بود، کشت. دوریودهانا تعدادی آدمکش را برای کشتن بهیما فرستاد، اما فایده‌ای نداشت. یک راکشاسی به نام هیدیمبی عاشق بهیما شد و از ترس اینکه برادرش، هیدیمبا، او را ببلعد، او را به فرار ترغیب کرد. در درگیری بعدی بین هیدیمبا و بهیما، پانداوا پیروز شد. او هیدیمبی را به همسری خود درآورد و قاتوتکاچا را از او به دنیا آورد. پس از تولد پسرش، بهیما و برادرانش به منطقه اکاچاکرا سفر کردند.

پس از گفتگو با ویاسای فرزانه، یودیشتیرا و برادرانش از دوایتاوانا به کامیاکاوانا بازگشتند و گفته می‌شود که تیراندازی تمرین می‌کردند، وداها را تلاوت می‌کردند و برهمن‌ها و پیترها را گرامی می‌داشتند. گاتوتکاچا در این دوره با آنها زندگی می‌کرد. ایندرا، حکیم لوماشا را فرستاد تا یودیشتیرا را از سلامت ارجونا مطمئن کند و شاهزاده توسط ایزد تشویق شد تا به زیارت تعدادی از اماکن مقدس برود.

پانداواها پس از بازگشت ارجونا به کامیاکاوانا بازگشتند و در این مدت با کریشنا و برهمنان زندگی کردند. در این مدت، جایادراتا، پادشاه پادشاهی سندو، در مسیر خود به پادشاهی سالوا، از کامیاکاوانا عبور کرد. او سعی کرد دراپادای را بدزدد، اما پانداواها توانستند او را نجات دهند و جایادراتا را شکست دهند، هرچند به دلایل اخلاقی از کشتن او صرف‌نظر کردند. در دوازدهمین سال تبعیدشان، پانداواها برای آخرین بار جنگل کامیاکا را ترک کردند و به دوایتاوانا بازگشتند تا مرحلهٔ پایانی تبعید خود را در آنجا سپری کنند.

## جستارهای وابسته
* ماهاجاناپادا

## منابع
چه می‌شد اگر... دنیا قدرتمندترین قهرمانان خود را از دست می‌داد؟

**چه می‌شد اگر... دنیا قدرتمندترین قهرمانان خود را از دست می‌داد؟** (به ) سومین قسمت از فصل اول مجموعهٔ تلویزیونی انیمیشنی آمریکایی *[[چه می‌شود اگر...؟ (مجموعه تلویزیونی)|چه می‌شد اگر...؟]]* است که بر اساس مجموعهٔ کمیک‌های مارول با همین نام ساخته شده‌است. این اپیزود، بررسی می‌کند که اگر وقایع کمیک مرتبط با دنیای سینمایی مارول (کمیک *هفتهٔ بزرگ فیوری*) به شکل دیگری اتفاق می‌افتاد، به طوری که کمپین نیک فیوری برای جذب انتقام‌جویان با مجموعه‌ای از مرگ‌های غیر منتظره توسط قاتلی نامشخص، از مسیر خود خارج می‌شد، چه حوادثی رخ می‌داد. وقایع کمیک *هفتهٔ بزرگ فیوری* تا حدی در فیلم‌های *[[هالک شگفت‌انگیز (فیلم)|هالک شگفت‌انگیز]]* (۲۰۰۸)، *[[مرد آهنی ۲]]* (۲۰۱۰) و *[[ثور (فیلم)|ثور]]* (۲۰۱۱) نشان داده شده‌است. دیگر لحظات دنیای سینمایی مارول نیز در این قسمت بازسازی شده‌اند که به سبک داستان‌های آگاتا کریستی به یک معمای قتل تبدیل می‌شود.

این قسمت توسط ای سی بردلی و متیو چانسی نوشته شده، و برایان آن را کارگردانی کرده‌است.
جفری رایت در نقش ناظر (واچر)، روایت‌گر حوادث این قسمت است و در این قسمت، ساموئل ال. جکسون، جرمی رنر، مارک رافالو، تام هیدلستون، کلارک گرگ، جیمی الکساندر، فرانک گریلو، لیک بل و میک وینگرت در کنار رایت، به صداپیشگی پرداخته‌اند. استفان فرانک نیز به عنوان سرپرست ساخت انیمیشن در این قسمت، فعالیت کرده‌است.

## بازخورد و بازاریابی
این اپیزود در ۲۵ اوت ۲۰۲۱، در دیزنی‌پلاس منتشر شد و پس از انتشار، مارول یک پوستر تبلیغاتی برای اپیزود با حضور نیک فیوری و نقل‌قولی از قسمت منتشر کرد. منتقدان عموماً این قسمت را به‌خاطر سناریوی نه‌چندان واضح، ضعیف‌ترین قسمت از سه قسمت اول سریال دانستند، اگرچه داستان تاریک‌ آن برای یک پروژهٔ دنیای سینمایی مارول مورد تحسین قرار گرفت. ‌

بر اساس گفتهٔ تحقیقات رسانه‌ای نیلسن، که تعداد دقایق تماشا شده توسط مخاطبان را اندازه‌گیری می‌کند، این اپیزود در بازهٔ زمانی ۲۳ تا ۲۹ اوت ۲۰۲۱، هفتمین سریال اصلی پربیننده‌ در سراسر سرویس‌های استریم با ۲۳۳ میلیون دقیقه تماشا بود.

## منابع
* 

رده:قسمت‌های تلویزیونی آمریکایی ۲۰۲۱ (میلادی)
رده:انتقام‌جویان (سری فیلم)
رده:قسمت‌های کراس‌اور دنیای سینمایی مارول
کتابخانه مرکزی هنگ کنگ

**کتابخانه مرکزی هنگ کنگ** بزرگ‌ترین کتابخانه در هنگ کنگ است. این کتابخانه برجسته‌ترین کتابخانه‌های عمومی هنگ کنگ محسوب می‌شود و به عنوان دفتر مرکزی کتابخانه عمومی هنگ کنگ و همچنین کتابخانه ملی این کشور مورد استفاده قرار می‌گیرد. این کتابخانه در تقاطع خیابان مورتون تراس و جاده کازوی در خلیج کازوی واقع شده است.

طبقه یازدهم کتابخانه، دفتر مرکزی HKPL را در خود جای داده است. درگاه قوسی شکل بالای نمای جلویی کتابخانه مرکزی هنگ کنگ نماد دروازه دانش است، در حالی که مثلث، مربع و دایره که قوس را تشکیل می‌دهند، هر کدام معنای بیشتری دارند. دایره نمایانگر آسمان، مربع نمایانگر زمین و مثلث نمایانگر انباشت دانش است. هنگامی که این طرح در ابتدا پیشنهاد شد، بحث‌برانگیز بود و با انتقاداتی از سوی اعضای شورای شهر مواجه شد.

علاوه بر این، کتابخانه دارای طراحی هوشمندانه ساختمان است. خطوط برق و داده به هر گوشه ساختمان می‌رسند و پایه‌های لازم را برای خدمات دیجیتال فراهم می‌کنند.

## خدمات
بندانگشتی|375x375پیکسل|دهلیز کتابخانه
کتابخانه مرکزی هنگ کنگ که در ۱۷ مه ۲۰۰۱ افتتاح شد، مجموعه کاملی از خدمات کتابخانه‌ای را ارائه می‌دهد از جمله:
* خدمات مرجع و اطلاع‌رسانی فراگیر
* ترمینال‌های خود شارژ
* خدمات امانت کتاب (در ساعات غیر کاری کتابخانه نیز موجود است)
* کیوسک‌های اطلاعاتی
* سیستم اطلاعات چندرسانه‌ای (MMIS).

بندانگشتی|250x250پیکسل|فضای مطالعه طبقه ۵
بندانگشتی|250x250پیکسل|کافه دلیفرانس
بندانگشتی|نرده‌های بلند در طبقات سوم تا ششم کتابخانه مرکزی هنگ کنگ.

## جستارهای وابسته
* فهرست کتابخانه‌های ملی و ایالتی
* فهرست بزرگ‌ترین کتابخانه‌ها

## منابع

## پیوند به بیرون
* وب‌سایت رسمی کتابخانه‌های عمومی هنگ کنگ
* کتابخانه مرکزی هنگ کنگ،  وب‌سایت رسمی
* وب‌سایت رسمی انجمن کتابخانه‌های هنگ کنگ

رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۰۱ (میلادی) در هنگ کنگ
رده:خلیج کائوسوی
رده:ساختمان‌های کتابخانه کامل‌شده در ۲۰۰۱ (میلادی)
رده:قانون واسپاری
رده:کتابخانه‌های ملی
رده:لندمارک‌ها در هنگ کنگ
رده:مختصات در ویکی‌داده
رده:معماری پست‌مدرن
رده:مقاله‌های حاوی متن به زبان چینی
رده:ون چای
پرواز ۲۹۷۶ یوپی‌اس ایرلاینز

**پرواز ۲۹۷۶ خطوط هوایی یوپی‌اس**  یک پرواز باری از فرودگاه بین‌المللی محمد علی لوییویل در لوییویل، کنتاکی، ایالات متحده بود که در ۴ نوامبر ۲۰۲۵ اندکی پس از برخاستن از فرودگاه سقوط کرد.

این پرواز که توسط یوپی‌اس ایرلاینز برنامه‌ریزی شده بود، مقصد مورد نظرش فرودگاه بین‌المللی دانیل کی. اینویه در هونولولو، هاوایی بود.

این حادثه توسط هیئت ملی ایمنی حمل و نقل آمریکا (NTSB) در حال بررسی است.

## حادثه
در ۴ نوامبر ۲۰۲۵، هواپیمای مک‌دانل داگلاس ام دی ۱۱ که برای این پرواز به کار گرفته شده بود، اندکی پس از برخاستن از باند ۱۷R، تقریباً در ساعت ۵:۱۳ بعد از ظهر به وقت شرق آمریکا (UTC-5) موتورش دچار انفجار شد و پس از جدا شدن بال، سقوط کرد و حداقل ۹ نفر از جمله هر ۳ خدمهٔ آن کشته شدند.

## پس از سانحه

تمام پروازهای ورودی و خروجی فرودگاه بلافاصله لغو شدند. آتش تقریباً تا ساعت ۱۰:۳۰ مهار شد.

یک روز پس از سانحه فرودگاه بازگشایی شد و پس از گذشت چند ساعت از بازگشایی فرودگاه یوپی اس هم فعالیت‌های خود را آغاز کرد.

## منابع
رده:حوادث و سوانح خطوط هوایی در کنتاکی
رده:حوادث و سوانح مک‌دانل داگلاس ام‌دی-۱۱
رده:مرگ‌های فیلمبرداری‌شده در ایالات متحده آمریکا
رده:حوادث و سوانح هوایی در ۲۰۲۵ (میلادی)
حجاب چهره جان میشود غبار تنم

غزلی در بحرِ مجتث که با مصراعِ «**حجاب چهرهٔ جان میشود غبار تنم**» آغاز می‌شود غزلِ شمارهٔ ۳۴۲ از *[[دیوان حافظ|دیوانِ]]* حافظ در تصحیحِ محمّد قزوینی و قاسم غنی است.

## اجرا
اجراهایی از محمّدرضا شجریان و احمد شاملو و داریوش اقبالی از این غزل هست.

## منابع

رده:شعرها در بحر مجتث
رده:غزل‌های حافظ
بنیاد لگاتوم

**لگاتوم** (به انگلیسی: *Legatum Limited*) یک شرکت سرمایه‌گذاری خصوصی است که دفتر مرکزی آن در دبی، امارات متحده عربی قرار دارد. این شرکت در سال ۲۰۰۶ توسط کریستوفر چندلر، سرمایه‌گذار نیوزیلندی، بنیان‌گذاری شد. لگاتوم مالک شبکهٔ تلویزیونی بریتانیایی جی‌بی نیوز است.

## تاریخچه
چندلر پیش‌تر همراه برادرش ریچارد چندلر شرکت «سورورین گلوبال» را در سال ۱۹۸۶ بنیان گذاشته بود. پس از جدایی دو برادر در ۲۰۰۶، کریستوفر چندلر لگاتوم را تأسیس کرد. در سال ۲۰۱۲ لگاتوم ساختمانی در «مرکز مالی بین‌المللی دبی» خریداری کرد که به «پلازای لگاتوم» تغییر نام یافت.  
از ۲۰۱۵ ساختار شرکت به «شراکت» تغییر یافت تا تداوم فعالیت آن پس از بنیان‌گذاران تضمین شود.

## سرمایه‌گذاری‌ها
لگاتوم در بازارهای در حال گذار و شرکت‌های فهرست‌شدهٔ جهانی سرمایه‌گذاری می‌کند.  
* سرمایه‌گذاری ۲۵ میلیون دلاری در مؤسسهٔ خردمالی «SHARE Microfinance» در هند (۲۰۰۶)  
* مشارکت با اومیدیار نتورک در صندوق «Unitus Equity Fund II» (۲۰۰۸)  
* خرید سهام در جی‌بی نیوز (۲۰۲۱)  
* سرمایه‌گذاری در پلتفرم بازی «Mobile Premier League» (۲۰۲۱)

## فعالیت‌های توسعه‌ای
بازوی توسعه‌ای شرکت، **بنیاد لگاتوم** است که در پروژه‌های آموزشی و بهداشتی در کشورهای مختلف سرمایه‌گذاری می‌کند.  
* تأسیس «صندوق لومینوس» برای بازگرداندن کودکان بازمانده از تحصیل به مدرسه (۲۰۱۵)  
* تأسیس «صندوق پایان» (END Fund) برای مبارزه با بیماری‌های گرمسیری نادیده‌گرفته‌شده (۲۰۱۲)  
* مشارکت در «صندوق آزادی» برای مقابله با برده‌داری مدرن (۲۰۱۳)

## کارآفرینی
* تأسیس «مرکز لگاتوم برای کارآفرینی» در ام‌آی‌تی (۲۰۰۷) برای حمایت از کارآفرینان در کشورهای در حال توسعه.  
* برگزاری «جوایز آفریقا برای کارآفرینی» از ۲۰۰۷  
* همکاری با مجلهٔ فورچون برای جایزهٔ فناوری لگاتوم (۲۰۰۸)

## اندیشکده
بنیاد لگاتوم حامی مؤسسه لگاتوم در لندن است که در حوزهٔ سیاست‌گذاری فعالیت می‌کند.

## پیوند به بیرون
* وبگاه رسمی لگاتوم  
* بنیاد لگاتوم  
* مؤسسه لگاتوم  
* مرکز لگاتوم در ام‌آی‌تی

## منابع
رده:شرکت‌های سرمایه‌گذاری امارات متحده عربی
رده:شرکت‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:شرکت‌های دبی
رده:شرکت‌های خدمات مالی بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۰۶ (میلادی)
باتیس خامبا

بندانگشتی|باتیس خامبا،  1893
[بندانگشتی|باتیس خامبا از [باغ آرام|رام باغ دیده می‌شود]]
**باتیس خامبا** (به معنای واقعی کلمه «برج سی و دو ستون» ) برجی است که در آگرا، در ایالت اوتار پرادش هند واقع شده است.

## پیشینه
قدمت این برج به سال‌های ۱۶۱۵ تا ۱۶۲۰ میلادی، در دوران سلطنت جهانگیر، امپراتور مغول، برمی‌گردد. آثار توسعه در ضلع جنوب شرقی برج نشان می‌دهد که در اصل بخشی از یک مجموعه بزرگتر بوده است.  این برج بخشی از باغی به نام *بلند باغ* (به معنای واقعی کلمه، "باغ بالا") بوده که توسط خواجه‌ای به نام بلند خان، که در دربار جهانگیر خدمت می‌کرد، ساخته شده است. 

اگرچه هیچ سابقه‌ای در مورد هدف ساخت برج وجود ندارد، اما فرض بر این است که به عنوان فانوس دریایی و یک پست بازرسی برای جمع‌آوری عوارض کالاهایی که از طریق رودخانه یامونا حمل می‌شدند، استفاده می‌شده است. منطقه‌ای که برج در آن قرار داشت، بخشی از *[[جاگیر]]* (اعطای) ملکه نورجهان بود. روایتی از فرانسیسکو پلسارت، تاجر هلندی که در دهه ۱۶۲۰ در آگرا زندگی می‌کرد، اشاره می‌کند که مأموران ملکه بر تمام کالاهایی که از طریق رودخانه حمل می‌شدند، عوارض وضع می‌کردند. 

این بخشی از یک بنای تاریخی با اهمیت ملی است که به عنوان «چاتری در ساحل یامونا در شمال رام باغ، آگرا» فهرست شده و توسط سازمان باستان‌شناسی هند محافظت می‌شود. ، حصاری در اطراف بنای یادبود ساخته شده است.

## توضیحات
همان‌طور که توسط مورخ معماری، رام نات، توصیف شده است، این برج دارای نقشه هشت ضلعی است و از آجر و سنگ‌تراشی ساخته شده است. این برج سه طبقه دارد و یک سازه *[[چتر (معماری)|چاتری]]* (غرفه) در بالای آن نصب شده است. 

در هر ضلع طبقه اول (طبقه همکف) یک ورودی قوسی شکل وجود دارد که به فضای داخلی، که یک تالار هشت ضلعی است، منتهی می‌شود. طبقه دوم (طبقه اول) از همان نقشه طبقه اول پیروی می‌کند. طبقه سوم (طبقه دوم) شامل یک اتاق هشت ضلعی در مرکز است که توسط یک ایوان ستون‌دار احاطه شده است. در حالی که چهار ستون در هر طرف وجود دارد، یکی از این ستون‌ها در دو طرف مشترک است، بنابراین در مجموع ۲۴ ستون می‌شود که منجر به نام برج می‌شود که به معنای واقعی کلمه به "برج سی و دو ستون" ترجمه می‌شود، که به عنوان یک نام نادرست توصیف شده است.  با این حال، طبقه بعدی هشت ستون اضافی دارد که در مجموع ۳۲ ستون می‌شود. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (مارس ۲۰۲۵)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D;

در وسط تراس طبقه سوم، یک *[[چتر (معماری)|چتری]]* با ستون‌ها و براکت‌های بیشتر برای پشتیبانی *از چاجا* (لبه یا سقف) باقی مانده وجود دارد.  که اکنون در وضعیت ویرانی قرار دارد، در ابتدا با کاشی‌های لعاب‌دار پوشیده شده بود. یک ردیف پله در ضلع جنوبی قبلاً از طبقه همکف به تراس منتهی می‌شد. این پله‌ها اکنون تخریب شده‌اند. 

## منابع

*
رده:برج‌ها در هند
رده:برج‌های کامل‌شده در سده ۱۷ (میلادی)
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در آگره
تمرکزگرایی در تهران

**تمرکزگرایی در تهران** به تمرکز سیاسی، اقتصادی، اداری و فرهنگی در پایتخت ایران، تهران گفته می‌شود. این پدیده از دورهٔ قاجار آغاز شد و در سدهٔ بیستم و بیست‌ویکم شدت گرفت. تمرکزگرایی سبب شده است که تهران به‌عنوان «نخست‌شهر» ایران بخش بزرگی از جمعیت، سرمایه، زیرساخت‌ها و تصمیم‌گیری‌های ملی را در خود متمرکز کند.

## زمینهٔ تاریخی
از زمان انتقال پایتخت به تهران در دورهٔ آقامحمدخان قاجار، این شهر به‌تدریج مرکز سیاسی ایران شد. در دورهٔ پهلوی با گسترش درآمدهای نفتی و سرمایه‌گذاری‌های دولتی، تمرکز منابع در تهران شدت یافت. پس از انقلاب ۱۳۵۷ نیز با وجود طرح‌های آمایش سرزمین، روند تمرکزگرایی ادامه پیدا کرد.

## داده‌های آماری
بر پایهٔ سرشماری ۱۳۹۵، جمعیت استان تهران حدود ۱۳٫۲ میلیون نفر (۱۶٪ جمعیت کشور) بوده است، در حالی که مساحت آن تنها ۱٪ از مساحت ایران را تشکیل می‌دهد.  
جمعیت شهر تهران بیش از ۸٫۷ میلیون نفر بوده و همچنان مقصد اصلی مهاجرت داخلی است.  

پژوهش‌های وزارت علوم نشان می‌دهد که تهران در دهه‌های اخیر بزرگ‌ترین مقصد مهاجرت داخلی بوده است و مهاجران عمدتاً از استان‌های کم‌برخوردارتر به این شهر می‌آیند.  
گزارش مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهرداری تهران (۱۴۰۴) نیز تأکید می‌کند که روند مهاجرت به تهران همچنان ادامه دارد و در صورت نبود سیاست‌های تمرکززدایی، پایداری اقتصادی و زیست‌پذیری شهر تهدید خواهد شد.  

از نظر اقتصادی، تهران حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد تولید ناخالص داخلی ایران را به خود اختصاص داده و بیش از ۴۰ درصد فعالیت‌های خدماتی و مالی کشور در این شهر متمرکز است.

## عوامل تمرکزگرایی
* **سیاسی:** تمرکز نهادهای حکومتی و اداری در پایتخت.  
* **قتصادی:** تمرکز سرمایه‌گذاری‌های صنعتی و خدماتی در تهران.  
* **زیرساختی:** تمرکز شبکهٔ حمل‌ونقل، آموزش عالی و بهداشت.  
* **جمعیتی:** مهاجرت گسترده از استان‌ها به تهران در جست‌وجوی کار و خدمات.  
* **فرهنگی ـ رسانه‌ای:** تمرکز رسانه‌های ملی و نهادهای فرهنگی در تهران.

## پیامدها
* **رشد نامتوازن شهری:** افزایش جمعیت تهران و گسترش حاشیه‌نشینی.  
* **نابرابری منطقه‌ای:** فاصلهٔ توسعه‌ای میان تهران و سایر استان‌ها.  
* **آلودگی و بحران زیست‌محیطی:** تراکم خودروها و صنایع در پایتخت.  
* **تمرکز قدرت سیاسی:** کاهش نقش استان‌ها در تصمیم‌گیری‌های ملی.  
* **تغییرات فرهنگی:** غلبهٔ فرهنگ پایتخت بر تنوع فرهنگی مناطق دیگر.

## مقایسهٔ بین‌المللی
پدیدهٔ تمرکزگرایی در پایتخت تنها به ایران محدود نیست. نمونه‌های مشابه در پاریس، قاهره و بانکوک نیز دیده می‌شود که در آن‌ها بخش بزرگی از جمعیت و منابع ملی در یک شهر متمرکز شده است. پژوهشگران این وضعیت را «نخست‌شهری» می‌نامند.

## نقد و دیدگاه‌ها
برخی پژوهشگران تمرکزگرایی را نتیجهٔ «انتخاب‌های ایدئولوژیک و سازوکارهای قدرت» می‌دانند که تهران را به مرکز هژمونیک بدل کرده است. در مقابل، برخی دیگر آن را پیامد طبیعی رشد اقتصادی و تمرکز منابع می‌دانند.  

## سیاست‌ها و راهکارهای تمرکززدایی
* انتقال برخی نهادهای اداری و دانشگاهی به استان‌ها.  
* تقویت شبکهٔ حمل‌ونقل ملی برای کاهش وابستگی به تهران.  
* اجرای سیاست‌های آمایش سرزمین و توسعهٔ متوازن منطقه‌ای.  
* ایجاد قطب‌های اقتصادی و فرهنگی در شهرهای بزرگ دیگر مانند اصفهان، مشهد و شیراز.  

## جستارهای وابسته
* تمرکززدایی
* نخست‌شهر
* آمایش سرزمین در ایران

## منابع


رده:تهران
رده:جغرافیای شهری
نخست‌شهر

**نخست‌شهر** (به انگلیسی: *Primate city*) اصطلاحی در جغرافیای شهری است که به شهری اطلاق می‌شود که از نظر جمعیت، اقتصاد و نفوذ سیاسی ـ فرهنگی به‌طور نامتناسبی بزرگ‌تر و مسلط‌تر از سایر شهرهای کشور یا منطقه است.  

## تاریخچه
این مفهوم نخستین بار در سال ۱۹۳۹ توسط جغرافی‌دان آمریکایی مارک جفرسون در مقاله‌ای با عنوان «قانون نخست‌شهری» (*Law of the Primate City*) مطرح شد. او نخست‌شهر را شهری تعریف کرد که «حداقل دو برابر بزرگ‌تر از دومین شهر کشور باشد و از نظر اهمیت نیز بیش از دو برابر برتری داشته باشد».

## تعریف و ویژگی‌ها
* جمعیت نخست‌شهر چند برابر دومین شهر بزرگ کشور است.  
* مرکز اصلی اقتصاد، سیاست، فرهنگ و آموزش کشور محسوب می‌شود.  
* مقصد اصلی مهاجرت داخلی است.  
* تمرکز بیش از حد منابع در آن، موجب تضعیف رشد متوازن سایر مناطق می‌شود.  

## اندازه‌گیری
پدیدهٔ «برتری شهری» یا *Urban primacy* معمولاً با دو شاخص سنجیده می‌شود:  
* **سهم جمعیتی:** نسبت جمعیت نخست‌شهر به کل جمعیت کشور.
* **برتری نسبی:** نسبت جمعیت نخست‌شهر به دومین شهر بزرگ کشور.

## اهمیت و کارکرد
پژوهشگران دربارهٔ نقش نخست‌شهر اختلاف نظر دارند:  
* برخی آن را **انگل‌وار** می‌دانند که منابع مناطق پیرامونی را می‌مکد.  
* برخی دیگر آن را **مولد** می‌دانند که موتور رشد ملی است.  
* تمرکز قدرت و ثروت در یک شهر می‌تواند کشور را در برابر بحران‌های سیاسی و اجتماعی آسیب‌پذیر کند.  

## فهرست کشورها و نسبت نخست‌شهر
در جدول زیر نمونه‌هایی از کشورها و نسبت جمعیت نخست‌شهر به دومین شهر بزرگ نشان داده شده است.

## نمونه‌های جهانی
* استانبول در ترکیه  
* مکزیکو سیتی در مکزیک  
* پاریس در فرانسه  
* قاهره در مصر  
* بانکوک در تایلند (که به «نخست‌شهری‌ترین شهر جهان» مشهور است)  
* سئول در کرهٔ جنوبی  
* تهران در ایران (جمعیت ۱۳٫۶ میلیون نفر در برابر مشهد با ۳٫۱ میلیون نفر؛ نسبت ۴٫۳ برابر)

## نبود نخست‌شهر
برخی کشورها نخست‌شهر ندارند. برای نمونه:  
* ایالات متحده آمریکا: نیویورک و لس‌آنجلس اختلاف چندانی در جمعیت و اقتصاد ندارند.  
* هند: دهلی، بمبئی و کلکته جمعیت نزدیک به هم دارند.  
* چین: هیچ شهری در سطح ملی برتری مطلق ندارد، هرچند در سطح استانی پدیدهٔ نخست‌شهری دیده می‌شود.  

## نمونه‌های زیرملی
در برخی کشورها، نخست‌شهر در سطح ایالت یا استان شکل می‌گیرد.  
* نیویورک در ایالت نیویورک (۳۲ برابر بزرگ‌تر از بوفالو).  
* آنکوریج در آلاسکا (۴۰٪ جمعیت ایالت در این شهر).  
* ونکوور در بریتیش کلمبیا (کانادا).  

## نقد و پیامدها
* نابرابری منطقه‌ای و توسعه‌نیافتگی پیرامون.  
* فشار بر زیرساخت‌های شهری و زیست‌محیطی.  
* آسیب‌پذیری سیاسی: تمرکز نهادهای حکومتی در یک شهر، آن را هدفی آسان برای شورش یا کودتا می‌کند.  

## جستارهای وابسته
* تمرکزگرایی
* تمرکززدایی
* نخست‌شهر در ایران
* آمایش سرزمین

## منابع

رده:انواع شهرها
رده:فهرست‌های جغرافیایی
رده:اصطلاحات برنامه‌ریزی و طراحی شهری
پارادوکس مدارگان خنک

**پارادوکس مدارگان خنک** () به تفاوت آشکار موجود بین تخمین‌های مدل‌سازی‌شده از دمای مناطق مدارگانی زمین در طول دوره‌های گرم و بدون یخ کرتاسه و ائوسن و دماهای سردتری که بر پایه پروکسی‌ها به‌دست آمده، گفته می‌شود. این پارادوکس دیرینه زمانی حل شد که دماهای به‌دست‌آمده از پروکسی‌های جدید نشان داد که مناطق مدارگانی در طول آب و هوای گلخانه‌ای گذشته گرم‌تر بوده‌اند. مشکل گرادیان پایین، یعنی مناطق قطبی بسیار گرم نسبت به امروز، هنوز هم برای مدل‌های اقلیمی پیشرفته یک مسئله است.

## جستارهای وابسته
* مدارگان
* تغییرپذیری و تغییر اقلیم

## منابع

* 

رده:پارادوکس‌ها
رده:مدارگان
رده:مدل‌سازی اقلیمی
آبجو در ژاپن

**آبجو در ژاپن** () عمدتاً از سوی چهار شرکت بزرگ آبجوسازی کشور، یعنی آبجوسازی آساهی، کیرین، آبجوسازی ساپورو و سانتوری تولید می‌شود. این شرکت‌ها عمدتاً پیلزِن سبک‌هایی با حدود ۵٪ درصد الکل تولید می‌کنند. آبجو در ژاپن بسیار محبوب است و مصرف آن به‌مراتب از ساکی بیشتر است.

در کنار پیلزنرهای سبک که رایج‌ترین سبک‌های آبجو در ژاپن هستند، نوشیدنی‌های مشابه آبجو که دارای میزان کمتری از مالت (خوراکی) هستند و با نام  یا نوشیدنی‌های بدون مالت  شناخته می‌شوند، بخش بزرگی از بازار را در اختیار گرفته‌اند، زیرا مالیات بر این محصولات به‌طور قابل‌توجهی کمتر است.

آبجوی دست‌ساز نیز از زمان آزادسازی قوانین در سال ۱۹۹۴ محبوبیت فزاینده‌ای یافته است. این نوع آبجوها طعم‌های متمایز و متنوعی را ارائه می‌دهند و سعی دارند بر مهارت، کیفیت و اصالت مواد اولیه که اغلب با آشپزی ژاپنی مرتبط است، تأکید کنند.

میخانه‌ها و بارهای مخصوص آبجوی دست‌ساز نیز در شهرهای بزرگ ژاپن محبوب هستند؛ توکیو و اوساکا دارای صحنه‌های پررونق آبجوی دست‌سازند که معمولاً بر آبجوهای تولید محلی و همچنین وارداتی از آمریکا و اروپا تمرکز دارند.
بزرگ‌ترین شرکت تولید آبجوی دست‌ساز، شرکت «یو-هو بروئینگ» (Yo-Ho Brewing) است که در سال ۱۹۹۶ تأسیس شد.
در سال ۲۰۱۴، شرکت «کیرین» با تأسیس شرکت تابعهٔ کاملاً مستقل «اسپرینگ ولی بروئینگ» وارد بازار آبجوی دست‌ساز شد و دو آبجوخانه در دایکانیاما (توکیو) و ناماموگی (یوکوهاما) افتتاح کرد که در سال ۲۰۱۵ آغاز به کار کردند. شرکت صنعتی «ساپورو» نیز در سال ۲۰۱۵ یک خط تولید آبجوی دست‌ساز عرضه کرد.

## تاریخچه
اگرچه سنت ساکی‌سازی در ژاپن بسیار قدیمی‌تر از تماس با اروپایی‌هاست، اما تصور می‌شود که آبجو نخستین‌بار در قرن هفدهم و در دوره ادو توسط تاجران هلندی به ژاپن معرفی شد. با این حال، آبجو تا پایان قرن نوزدهم و پس از امضای عهدنامه کاناگاوا در سال ۱۸۵۴ و باز شدن ژاپن به روی تجارت خارجی، به‌طور گسترده در دسترس قرار نگرفت. با این وجود، آبجوی سبک اروپایی در ابتدا چندان محبوب نبود؛ یکی از مقامات ژاپنی آبجوی اهدایی «کمودور ماتیو پری» در کاناگاوا را چنین توصیف کرد که «طعمش مانند ادرار اسب تلخ است».

با بازگشایی ژاپن به تجارت خارجی در دوره میجی، آبجوهای وارداتی مانند بَس پیل ایل و «بس استاوت» در مقادیر محدود در شهرک خارجی‌نشین عرضه می‌شدند، اما هم‌زمان آبجوسازان آموزش‌دیده از اروپا و سایر کشورها نیز به ژاپن آمدند و به رشد صنعت داخلی کمک کردند.

آبجوسازی‌ای که بعدها به کیرین تبدیل شد، در اواخر سال ۱۸۶۹ در یوکوهاما با نام «اسپرینگ ولی بروئری» توسط ویلیام کوپلند، آبجوساز نروژی-آمریکایی، تأسیس شد.
آبجوسازی ساپورو در سال ۱۸۷۶ به‌عنوان بخشی از برنامهٔ توسعهٔ دولتی برای هوکایدو بنیان‌گذاری شد. آبجوسازی آساهی نیز ریشه‌های خود را به آغاز «شرکت آبجوسازی اوساکا» در سال ۱۸۸۹ و راه‌اندازی برند «آساهی» در سال ۱۸۹۲ بازمی‌گرداند.

محدودیت‌های دوران جنگ جهانی دوم که استفاده از برنج برای ساخت ساکی را محدود کرده بود، باعث افزایش مصرف آبجو شد؛ تا دههٔ ۱۹۵۰، آبجو محبوب‌ترین نوشیدنی الکلی ژاپن بود.
در دههٔ ۱۹۸۰، ژاپن با آبجوهای «خشک» خود که توسط شرکت‌هایی مانند «آساهی» پیشگام شدند، شهرت جهانی یافت.

## منابع

## پیوند به بیرون

* Directory of Japanese Brewers (RateBeer.com) 


رده:نوشیدنی‌های الکلی ژاپن
آبجو در چین

آبجو نوشیدنی الکلی غالب در چین در دوران دودمان هان بود، اما پس از آن توسط شراب برنج جایگزین شد. آبجوسازی مدرن در اواخر قرن نوزدهم، به‌واسطهٔ اروپاییانی که لاگرهای روشنی مانند تسینگتاو تولید می‌کردند، وارد چین شد. تولید و مصرف آبجوهای داخلی و وارداتی در قرن بیستم به‌طور فزاینده‌ای محبوب شد. در قرن بیست و یکم، چین به بزرگ‌ترین مصرف‌کنندهٔ آبجو در جهان تبدیل شد، آبجوسازی در مقیاس تجاری گسترش یافت، و آبجوی دست‌ساز نیز فراتر از جوامع مهاجران رشد کرد و در میان مردم چین جای خود را باز کرد.

## تاریخچه
تولید و مصرف آبجو در چین حدود نه هزار سال قدمت دارد، و یافته‌های باستان‌شناسی اخیر نشان می‌دهد که روستاییان چینی حدود ۷۰۰۰ سال پیش از میلاد، نوشیدنی‌های الکلی مشابه آبجو را در مقیاس‌های کوچک و شخصی تولید می‌کردند. این آبجوی اولیه که از برنج، عسل، انگور و میوه‌های زالزالک ساخته می‌شد، به‌نظر می‌رسد به‌روشی مشابه با آبجوی مصر و بین‌النهرین باستان تولید می‌شده است. آبجوی چین باستان در آیین‌های نیاپرستی، خاک‌سپاری و دیگر مناسک دوران دودمان شیا، دودمان شانگ و دودمان ژو اهمیت داشت و با نام «لائو لی» (醪醴 در خط استخوان غیب‌گویی) شناخته می‌شد. با این حال، پس از دودمان هان، آبجوی چینی جایگاه خود را از دست داد و هوانگ‌جیو به نوشیدنی اصلی تبدیل شد، روندی که دو هزار سال ادامه یافت.

باستان‌شناسی ابزارهای باستانی آبجوسازی را در اتاقی زیرزمینی که بین سال‌های ۳۴۰۰ تا ۲۹۰۰ پیش از میلاد در چین ساخته شده بود، کشف کرده است. گزارشی پژوهشی منتشرشده در *[[مقالات آکادمی ملی علوم ایالات متحده آمریکا]]* اعلام کرد که محوطه «میجیایا» کهن‌ترین شواهد آبجوسازی در چین را فراهم کرده است، و نشان می‌دهد که مردم در حدود ۵۰۰۰ سال پیش به فناوری تولید آبجو دست یافته بودند.

### لاگر روشن
آبجوسازی مدرن تا اواخر قرن نوزدهم وارد چین نشد، زمانی که مردم لهستانی کارخانه‌ای در هاربین تأسیس کردند و سه کارخانهٔ دیگر نیز در همان شهر توسط آلمان، چکسلواکی و مردم لهستانی برپا شد. مردمان ژاپنی نیز در سال ۱۹۳۴ در شن‌یانگ کارخانهٔ Manchurian Beer را ایجاد کردند که بعدها به شن‌یانگ Snow Beer تغییر نام داد و در سال ۱۹۹۴ توسط چاینا ریزورسز خریداری شد.

### آبجوی دست‌ساز
ظهور آبجوی دست‌ساز در چین از کلان‌شهرهایی مانند پکن، شانگهای و گوانگ‌ژو آغاز شد. در ابتدا این نوع آبجو بیشتر مورد توجه خارج‌نشینان بود، اما اکنون علاقهٔ مصرف‌کنندگان داخلی به برندهای ممتاز و آبجوهای دست‌ساز محلی و وارداتی رو به افزایش است. با این حال، مقررات دولتی چین به‌عنوان مانعی برای کارخانه‌های جدید یا آن‌هایی که قصد گسترش توزیع بطری را دارند، شناخته می‌شود.

## منابع

## پیوند به بیرون

*Fermented beverages of pre- and proto-historic China
*Beer-Drinking Etiquette in China (Archived copy)
*5,000-Year-Old Chinese Beer Recipe Revealed National Public Radio

رده:صنعت در چین
رده:نوشیدنی‌های الکلی چین
آبجو در ترکیه

**آبجو در ترکیه** () از هزاران سال پیش، از زمان ورود آن به غرب آسیا، وجود داشته و یکی از نوشیدنی‌های الکلی محبوب به‌شمار می‌رود که عمدتاً از نوع لاگر (نوشیدنی) است.

## تاریخچه

آبجو از زمان تمدن سومر در آناتولی به‌عنوان نوشیدنی وجود داشته است. یافته‌های باستان‌شناسی نشان داده‌اند که مردم سومر با فرایند تخمیر آبجو آشنا بوده‌اند. ترک‌های اولیه در آناتولی نوشیدنی‌ای به نام بوزا را تخمیر می‌کردند که شباهت زیادی به کواس داشت.

تاریخ مدرن آبجو در ترکیه با امپراتوری عثمانی آغاز شد. در برخی دوره‌های این امپراتوری، نوشیدن نوشیدنی‌های الکلی در بعضی شهرها ممنوع بود، اما بسیاری از تولیدکنندگان کوچک در استانبول، بوزاهایی با درصد الکل بالا می‌ساختند که شبیه به آبجو بود. نخستین تولید و سرو آبجو در ارزروم توسط چند تولیدکنندهٔ ارمنی در «باغ‌های آبجو» () انجام شد. نخستین تولید صنعتی آبجو در ترکیه در سال ۱۸۹۴ با تأسیس کارخانه آبجوسازی بومونتی در استانبول توسط برادران سوئیسی بومونتی آغاز گردید.

در استانبول، ازمیر و سالونیک، میخانه‌ها و بارهای بسیاری وجود داشت. میزان تولید آبجو در امپراتوری عثمانی در سال ۱۸۹۴ حدود ۱٫۲ میلیارد لیتر بود که در سال‌های ۱۹۱۳ تا ۱۹۱۴ به ۹٫۹ میلیارد لیتر افزایش یافت.

مصطفی کمال آتاتورک، نخستین رئیس‌جمهور جمهوری ترکیه، کارخانه‌ای برای تولید ایل (نوشیدنی) در آنکارا تأسیس کرد. عصمت اینونو، نخستین نخست‌وزیر ترکیه، برای توسعهٔ شرکت قدیمی بومونتی تلاش کرد. این امر به برگزاری نخستین رقابت آبجوسازی در ترکیه انجامید.

## صنعت

بازار آبجوی ترکیه بین سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۵ رشد ۲۰ درصدی را تجربه کرد و بسیاری از برندهای بین‌المللی محبوبیت یافتند.

افس، زیرمجموعهٔ گروه آنادولو (Anadolu Group)، بزرگ‌ترین تولیدکنندهٔ آبجو در ترکیه است و حدود ۸۰٪ از بازار را در اختیار دارد. محصول اصلی آن با نام افس (۵٪ درصد الکل) شناخته می‌شود که از نام ترکی شهر باستانی افسوس (شهر) در نزدیکی کارخانه ازمیر گرفته شده است. افس همچنین محصولات دیگری مانند Efes Dark, Efes Light, Efes Extra, Bomonti و Marmara را تولید می‌کند. از مارس ۲۰۰۵، فاسترز لاگر نیز توسط گروه نوشیدنی افس در ترکیه تولید، بازاریابی و توزیع می‌شود. افس به بازارهای اروپا، ایالات متحده آمریکا، روسیه، قفقاز، خاورمیانه، آفریقا و جنوب شرق آسیا صادر می‌کند.

افس همچنین دو نوع آبجو با نام Hefe Weiss و Hefe Weiss Dunkel را تحت برند Gusta تولید می‌کند. یکی دیگر از محصولات آن، Efes Dark Brown است که با طعم قهوه ارائه می‌شود.

Türk Tuborg، که پیش‌تر زیرمجموعه‌ای از گروه دانمارکی کارلزبرگ/توبورگ بود، همچنان با نام توبورگ در ترکیه آبجو تولید می‌کند، اما اکنون در مالکیت شرکت اسرائیلی  (CBC) است. برند دانمارکی کارلزبرگ نیز در ترکیه محبوب است، در کنار برندهای بین‌المللی دیگر.

برند مهم دیگر، Tekel Birası، به‌عنوان قدیمی‌ترین تولیدکنندهٔ آبجو در ترکیه شناخته می‌شود (تأسیس در سال ۱۸۹۰). این برند تا سال ۲۰۰۴ یک انحصار دولتی بود. همچنین Perge Pilsner نیز تحت مدیریت گروه سورال فعالیت دارد.

## منابع

## پیوند به بیرون

* Efes 
* Tuborg 
* Bomonti  
 


رده:نوشیدنی‌های الکلی ترکیه
آبجو در ارمنستان

آبجو از زمان‌های باستان در ارمنستان تولید می‌شده است. در قرن پنجم پیش از میلاد، زمانی که گزنفون به یکی از روستاهای پیشاتاریخ ارمنستان رسید، در کتاب آناباسیس نوشت:
«درون دیگ‌های سفالی (ظروف سفالی) گندم، جو، سبزیجات و شراب جو ذخیره شده بود. در سطح بالایی ظروف، دانه‌های جو در شراب شناور بود و نی‌هایی، بزرگ و کوچک، در آن فرورفته بود؛ هر کس می‌خواست بنوشد، باید نی را در دهان می‌گذاشت و از طریق آن می‌نوشید. شراب با آب مخلوط نشده بود، بسیار قوی بود، اما برای مردم محلی نوشیدنی‌ای بسیار دلپذیر به‌شمار می‌رفت.»

## جشنواره آبجو

**جشنواره آبجوی ایروان** (*Yerevan Beer Fest*) هر سال در ماه اوت برگزار می‌شود. نخستین بار در سال ۲۰۱۴ برگزار شد. **دریاچه قو** در پارک نزدیک تالار آکادمی ملی اپرا و باله آلکساندر اسپنداریان، محل دائمی برگزاری این جشنواره است.
بیش از ۱۰٬۰۰۰ نفر در پنجمین دورهٔ **جشنواره آبجوی ایروان** در اوت ۲۰۱۸ شرکت کردند که در آن تمامی کارخانه‌ها و آبجوسازی‌های کوچک ارمنستان حضور داشتند.

## کارخانه‌های آبجوسازی

نخستین کارخانه آبجوسازی در تاریخ مدرن ارمنستان در سال ۱۸۹۲ در ایروان افتتاح شد. این کارخانه با نام **کارخانه آبجوی زانگا** شناخته می‌شد و در درهٔ هرازدان واقع بود. محصولات آن با برند **Bok-Beer** عرضه می‌شدند. با این حال، کارخانه در دههٔ ۱۹۲۰ تعطیل شد.

تا سال ۲۰۲۳، هفت شرکت آبجوسازی زیر در ارمنستان فعال‌اند:

* آبجوی کارخانه آبجوسازی ایروان: از سال ۱۹۵۲ در ایروان فعالیت می‌کند و در حال حاضر آبجوهایی با برندهای **Kilikia** (برند اصلی)، **Yerevan**, **Hayer**, **Městské Pivo** و **۱۲٫۰۶** تولید می‌نماید.

* آبجوی کرافت دارگت: از سال ۲۰۱۶ در ایروان فعالیت دارد و آبجوی دست‌ساز دارگت را تولید می‌کند.
* کارخانه آبجوسازی دیلیجان: از سال ۲۰۱۶ در دیلیجان، استان تاووش فعالیت دارد و آبجوی دیلیجان را تولید می‌کند.
* کارخانه آبجوسازی گیومری: از سال ۱۹۷۰ در گیومری، استان شیراک فعال است و آبجوهایی با برندهای گیومری (برند اصلی)، **Ararat** و **Aleksandrapol** تولید می‌کند.
* گروه هایاسی: از سال ۲۰۰۷ در روستای ووسکواز، استان آراگاتسوتن فعالیت دارد و آبجوی هایاسی را تولید می‌کند.
* کارخانه آبجوسازی کوتایک: از سال ۱۹۷۴ در آبوویان، استان کوتایک فعالیت دارد و آبجوهایی با برندهای کوتایک (برند اصلی)، **Erebuni** و **Urartu** تولید می‌کند.
* کارخانه آبجوسازی لیهیتیس سوان: از سال ۲۰۰۷ در سوان, استان گغارکونیک فعال است و آبجوی کلرز را تولید می‌نماید.

## جستارهای وابسته
* شراب ارمنی

## منابع

## پیوند به بیرون

 

رده:آبجو در ارمنستان
آبجو در سوریه

[thumb|درپوش‌های بطری آبجوی الشرق (Al-Sharq) و برادا، تولیدشده در [شومن (بلغارستان), بلغارستان در سال ۱۹۸۸]]
قدیمی‌ترین شواهد از وجود آبجو در سوریه از الواح ابلا به دست آمده است که در سال ۱۹۷۴ در ابلا کشف شدند و به حدود ۲۵۰۰ پیش از میلاد بازمی‌گردند. این الواح نشان می‌دهند که شهر ابلا انواع مختلفی از آبجو را تولید می‌کرده است، از جمله نوعی که به نظر می‌رسد به نام خود شهر، یعنی «ابلا»، نام‌گذاری شده بود.

در دوران معاصر سوریه، تولید و توزیع آبجو تحت کنترل :رده:دولت سوریه بود و بیشتر از طریق شبکه فروشگاه‌های زنجیره‌ای وابسته به ارتش موسوم به «نهاد اجتماعی نظامی» و همچنین مینی‌مارکت‌های مراکز شهرها به گردشگران فروخته می‌شد. تولید دو برند محلی کشور، الشرق (از حلب) و برادا (از دمشق) در سال ۲۰۱۱ به دلیل آغاز جنگ داخلی سوریه متوقف شد. کارخانه آبجوسازی «آفامیا» در سال ۲۰۱۰ در عدرا نزدیک دمشق افتتاح شد. تا پایان سال ۲۰۱۷ نیز کارخانه آبجوسازی «آرادوس» در شهر صافیتا در استان طرطوس راه‌اندازی گردید.

آبجوهای وارداتی از لبنان چندان متداول نیستند، هرچند برندهایی مانند Almaza، توبورگ، بیروت و افِس محبوب‌اند.

## برندها و شرکت‌های آبجوسازی
thumb|180px|آبجوی برادا
* *آبجوی الشرق* (یا ال‌شرک)، محصول شرکت دولتی «الشرق برای محصولات غذایی» در حلب بود. این شرکت در سال ۱۹۵۴ تأسیس و به‌طور کامل در مالکیت دولت سوریه بود. این آبجو از نوع پیل لاگر بوده، دارای درصد الکل نسبتاً بالاتر (۳٫۷٪) و امتیاز کیفی بالاتری نسبت به برادا بود و بدنه‌ای با مالت متوسط داشت.
* *آبجوی برادا*، محصول شرکت دولتی «برادا» در دمشق بود. این شرکت در سال ۱۹۷۷ تأسیس و کاملاً متعلق به دولت سوریه بود. برادا نیز یک پیل لاگر با کیفیت بطری‌سازی بسیار متغیر و اغلب ضعیف بود. این آبجو دارای ۳٫۴٪ الکل، رنگ زرد کدر و بدنه‌ای سبک بود. تولیدات دولتی برادا به‌خاطر کیفیت پایین و طعم کهنه شهرت داشت.
* *آبجوی آرادوس*، در سال ۲۰۱۷ توسط کارخانه آبجوسازی «آرادوس» در صافیتا، استان طرطوس، با همکاری کارشناسان جمهوری چک راه‌اندازی شد. این شرکت جدیدترین تولیدکننده آبجو در سوریه است که با سرمایه‌گذاری ۱۶ میلیون دلار آمریکا و برنامه تولید سالانه ۱۵ میلیون لیتر آغاز به کار کرد. کارخانه آرادوس در صافیتا نخستین تولید انبوه آبجوی داخلی از زمان توقف تولید الشرق و برادا پس از آغاز جنگ داخلی سوریه محسوب می‌شود.

## منابع

## پیوند به بیرون

* Syrian breweries

رده:آبجو در آسیا
رده:آبجو و آبجوسازی در خاورمیانه
رده:آشپزی سوری
آبجو در کره جنوبی

300px|بندانگشتی|چپ|آبجوی  برای فروش، ژوئیه ۲۰۰۸

آبجو که در زبان کره‌ای ***مکجو*** () نامیده می‌شود، برای نخستین بار در اوایل قرن بیستم به امپراتوری کره معرفی شد و در نهایت، نخستین کارخانه آبجوسازی سئول در سال ۱۹۰۸ افتتاح گردید. دو کارخانه بزرگ کنونی آبجوسازی در کره ریشه در دهه ۱۹۳۰ دارند. سومین کارخانه آبجوسازی کره، «جینرو کورس»، در دهه ۱۹۹۰ بنیان گذاشته شد و بعدها توسط شرکت «اورینتال بروئریز» (OB) خریداری گردید. نام پیشین کارخانه آبجوسازی «هایته» (Hite)، شرکت «چوسان بروئریز» بود که در سال ۱۹۳۳ تأسیس شد و در سال ۱۹۹۸ نام خود را به «هایته بروئریز» تغییر داد. شرکت OB نیز در سال ۱۹۳۳ با نام «شوا کیرین بروئریز» تأسیس شد و در سال ۱۹۹۵ به «OB بروئریز» تغییر نام داد.

بازار آبجوی کره جنوبی در حال حاضر تحت سلطه دو تولیدکننده بزرگ یعنی هایته-جینرو و اورینتال بروئری (OB) است، که چندین برند را در بازار داخلی عرضه می‌کنند. در بیشتر رستوران‌ها و بارهای کره تنها یکی از این دو برند (هایته یا کس از OB) به صورت بشکه‌ای سرو می‌شود، چراکه از نظر طعم و قیمت شباهت زیادی دارند (زیرا عمدتاً از برنج تولید می‌شوند).آبجوهای وارداتی در کره به‌طور گسترده در دسترس‌اند، اما قیمت بالایی دارند؛ به‌گونه‌ای که معمولاً بهای هر پینت گینس در بارهای مرکز سئول بین ۸٬۰۰۰ تا ۱۵٬۰۰۰ وون کرهٔ جنوبی است، در حالی که برندهای محلی حدود ۳٬۰۰۰ وون قیمت دارند. از اوایل دههٔ ۲۰۱۰ میلادی، آبجوسازی‌های کوچک (میکروبری‌ها) در سراسر کشور گسترش یافته‌اند و نشان‌دهندهٔ رشد و پیچیدگی روزافزون این صنعت هستند. در میان آبجوهای تولید انبوه کرهٔ جنوبی، تنها دو نمونه به‌طور کامل از ۱۰۰٪ مالت جو تهیه می‌شوند: «مکس» (هایته) و «OB گلدن لاگر».

کمبود آبجوی دست‌ساز در بازار کره جنوبی به دلیل قوانین سخت‌گیرانه دولتی است. این محدودیت‌ها باعث شده بود که تولیدکنندگان کوچک نتوانند محصولات خود را در مکان‌های متعلق به خود عرضه کنند. این قوانین در ژوئن ۲۰۱۱ تسهیل شد و به چند تولیدکننده کوچک اجازه داده شد تا سهمی از بازار محلی آبجو به دست آورند.

یکی از روندهای رو‌به‌رشد در کرهٔ جنوبی، آبجوسازی خانگی است. با وجود آنکه مواد اولیه و تجهیزات همچنان محدود هستند، بسیاری از خانواده‌ها به تولید آبجو در خانه روی آورده‌اند. همچنین باشگاه‌های گوناگونی برای راهنمایی و پشتیبانی علاقه‌مندان و تازه‌واردان این حوزه در کره فعالیت می‌کنند که «هوم‌برو کره» یکی از آن‌هاست.

## جستارهای وابسته
* آشپزی کره‌ای

## منابع

## پیوند به بیرون

* 

رده:آبجو در کره جنوبی
استوا (ابهام‌زدایی)

**[[استوا]]** دایرهٔ عظیمهٔ فرضی صفر درجهٔ عرض جغرافیایی در سطح زمین با فاصلهٔ مساوی از دو قطب است که نیمکرهٔ شمالی را از نیمکرهٔ جنوبی جدا می‌کند.

**استوا** ممکن است اشاره به موارد زیر نیز باشد:

## جغرافیا و اخترشناسی
* استوای سماوی
* استوای گرمایی
* استوای خورشیدی
* استوای شیمیایی
* برآمدگی استوایی

## فیلم و تلویزیون
* مرد استوایی

## دیگر
* جایزه استوا
جنگل‌های بارانی موسمی جزیره هاینان

**جنگل‌های بارانی موسمی جزیره هاینان** بوم‌ناحیه‌ای (WWF ID: IM0169) است که نواحی کوهستانی درونی هاینان در چین را در بر می‌گیرد. این جنگل‌های حاره‌ای سالانه بیش از ۱٬۰۰۰ میلی‌متر باران دریافت می‌کنند که بخش عمده آن در فصل بارانی تابستان متمرکز است. جزیره دارای تنوع زیستی بسیار بالایی است؛ بیش از ۴٬۲۰۰ گونه گیاهی در آن شناسایی شده که ۶۳۰ گونه از آن‌ها بومی خود جزیره هستند. این منطقه به‌دلیل جنگل‌زدایی برای کشاورزی و برداشت چوب در معرض فشارهای زیست‌محیطی قرار دارد.

## موقعیت و توصیف
جزیره هاینان («جنوب دریا») حدود ۱۳٬۰۰۰ مایل مربع مساحت دارد و تنها با ۱۵ مایل از شبه‌جزیره لِی‌جو جدا شده است. بوم‌ناحیه جنگل‌های بارانی موسمی نواحی کوهستانی مرکزی جزیره را در بر می‌گیرد که توسط دشت‌های ساحلی احاطه شده‌اند (دشت‌های ساحلی جزو بوم‌ناحیه‌ای متفاوت‌اند — یعنی جنگل‌های همیشه‌سبز جنب‌حاره‌ای جنوب چین–ویتنام). بلندترین نقطه کوه‌های هاینان، کوه ووجی است با ارتفاع . بخشی کوچک از این بوم‌ناحیه در سواحل شرقی شبه‌جزیره لی‌جو نیز امتداد دارد.

## اقلیم
اقلیم این بوم‌ناحیه از نوع *[[اقلیم گرم‌دشت حاره‌ای]]* در سامانه طبقه‌بندی اقلیمی کوپن است. این نوع اقلیم با دمای نسبتاً یکنواخت در طول سال و فصل خشک مشخصی شناخته می‌شود. خشک‌ترین ماه کمتر از ۶۰ میلی‌متر بارش دارد و خشک‌تر از میانگین ماهانه است. میزان بارش سالانه در غرب تا حدود ۱٬۰۰۰ میلی‌متر و در شرق تا حدود ۲٬۰۰۰ میلی‌متر می‌رسد.

## گیاهان و جانوران
از آنجا که جزیره هاینان و شبه‌جزیره لی‌جو تا دوره کواترنری از طریق خشکی به هم متصل بودند، تعداد سرده‌های بومی در این منطقه اندک است اما گونه‌های بومی فراوانی در آن وجود دارد. دانشمندان ۴٬۲۰۰ گونه گیاهی (از جمله ۴۵۰ گونه درخت) و ۹۸ گونه پستاندار را در این منطقه ثبت کرده‌اند. در فصل خشک پیش از آغاز موسمی تابستان، درختان خزان‌دار بر اثر خشکی برگ‌های خود را از دست می‌دهند. سایه‌بان جنگل معمولاً تُنُک است و نور کافی به کف جنگل می‌رسد تا لایه‌ای از گیاهان علفی رشد کند. درختان همیشه‌سبز نیز در این ناحیه دیده می‌شوند، به‌ویژه در دامنه‌های سایه‌دار با خاک مرطوب‌تر و در ارتفاعات بالاتر. سه گونه از درختان دوبال‌میوگان در این بوم‌ناحیه یافت می‌شوند: *[[Vatica mangachapoi]]*, *[[Hopea hainanensis]]* و *Hopea exalata* (که اکنون با نام *[[Hopea reticulata]]* شناخته می‌شود). جنگل بارانی جنب‌حاره‌ای در ارتفاعات میانی شامل درختان شاه‌بلوط چینی (*[[Castanopsis]]*), بلوط‌سنگی (*[[Lithocarpus]]*) و درختان برگ‌بوئیان است. در نواحی مرتفع‌تر و خشک‌تر درون جزیره، پوشش گیاهی گرم‌دشت‌مانند شامل بوته‌ها و درخت ابریشم (*[[Albizia procera]]*) یافت می‌شود. جنگل ابری در ارتفاعات بالای ۱٬۶۰۰ متر رشد می‌کند.

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:بوم‌ناحیه‌های چین
رده:بوم‌ناحیه‌های هندومالایی
رده:جنگل‌های پهن‌برگ مرطوب حاره‌ای و جنب‌حاره‌ای
رده:زیواگان هاینان
کوه جینگ‌گانگ

**کوه‌های جینگ‌گانگ** (به انگلیسی: *Jinggang Mountains*) که در گذشته در متون تاریخی به‌صورت **Chingkang Mountains** آمده است، رشته‌کوهی از سامانه کوه‌های لووشیائو در ناحیه مرزی استان‌های جیانگ‌شی و هونان چین است.

این رشته‌کوه در محل تلاقی چهار شهرستان نینگانگ، شهرستان یونگشینگ، شهرستان سویچوان و لین‌شیانگ قرار دارد. مساحت آن حدود  و میانگین ارتفاع آن  از سطح دریای آزاد می‌باشد. بلندترین نقطه این رشته‌کوه  ارتفاع دارد.

جرم اصلی این رشته‌کوه از چند رشته‌قله جنگلی موازی تشکیل شده است. در ارتفاعات زمین کشاورزی اندکی وجود دارد و بیشتر سکونتگاه‌ها در پای کوه‌ها واقع‌اند. مرکز اصلی سکونت در سی‌پینگ قرار دارد که توسط پنج روستا احاطه شده است. نام این روستاها به‌ترتیب به‌معنی «چاه بزرگ»، «چاه کوچک»، «چاه میانه»، «چاه پایین» و «چاه بالا» هستند. از همین نام‌ها، نام کوه نیز گرفته شده و معنای تحت‌اللفظی آن «کوه‌های خط‌الرأس چاه» است.

کوه‌های جینگ‌گانگ دارای ذخایر غنی از خاک چینی و کانی‌های عناصر نادر خاکی هستند که دو منبع معدنی اصلی این ناحیه به‌شمار می‌روند. این منطقه همچنین به‌عنوان «گهواره انقلاب چین» شناخته می‌شود.

## پایگاه ارتش سرخ
کوه‌های جینگ‌گانگ به‌عنوان زادگاه ارتش سرخ چین، نیای ارتش آزادی‌بخش خلق و «گهواره انقلاب چین» شناخته می‌شوند. پس از آن‌که کومینتانگ (KMT) در جریان رویداد ۱۲ آوریل علیه حزب کمونیست چین اقدام کرد، بسیاری از کمونیست‌ها یا مخفی شدند یا به روستاها گریختند. پس از شکست قیام برداشت پاییزی در چانگشا، مائو تسه‌تونگ با حدود هزار نفر از نیروهای باقیمانده‌اش به این کوه‌ها پناه برد و نخستین شورای دهقانی خود را بنیان گذاشت.

مائو نیروهایش را در روستای کوهستانی سان‌وان در شهرستان یونگشین بازسازماندهی کرد و آن‌ها را در قالب یک هنگ واحد، یعنی «نخستین هنگ از لشکر اول ارتش انقلابی کارگران و دهقانان» متحد ساخت. او سپس با دو رئیس راهزن محلی، وانگ زو و یوان ون‌کای، که پیش‌تر ارتباطی با کمونیست‌ها نداشتند، پیمان همکاری بست. برای نخستین سال، او مقر فرماندهی خود را در ماوپینگ، شهری کوچک و بازارمحور در میان جنگل‌ها، مستقر کرد که مسیر اصلی غربی منتهی به کوه‌ها را محافظت می‌کرد. در نوامبر، ارتش او چالینگ، در حدود  غرب‌تر، را تصرف کرد، هرچند نیروهای کومینتانگ به‌سرعت آن را بازپس گرفتند.

وقتی فشار نیروهای کومینتانگ افزایش یافت، مائو ماوپینگ را ترک کرد و به دژ وانگ زو در داجینگ («چاه بزرگ») عقب‌نشینی کرد، جایی که می‌توانست گذرگاه‌های کوهستانی را کنترل کند. آن زمستان، کمونیست‌ها همراه با نیروهای محلی آموزش دیدند و سال بعد آنان را در ارتش منظم ادغام کردند. در فوریه، یک گردان از ارتش جیانگ‌شی کومینتانگ شین‌چنگ، شهری در شمال ماوپینگ، را اشغال کرد. در شب ۱۷ فوریه، مائو با سه گردان از نیروهای خود آنان را محاصره کرد و روز بعد شکست‌شان داد. 

## منابع

## پیوند به بیرون

 
رده:پارک‌های ملی چین
رده:جاذبه‌های گردشگری جیانگشی
رده:جاذبه‌های گردشگری هونان
رده:جغرافیای چین شرقی
رده:جغرافیای چین مرکزی
رده:جنگ داخلی چین
رده:رشته‌کوه‌های جیانگشی
رشته‌کوه تای‌هانگ

**کوه‌های تای‌هانگ** () رشته‌کوهی در چین هستند که در امتداد لبه شرقی فلات لوس در استان‌های شان‌شی، هه‌نان و هه‌بئی امتداد دارند. این رشته‌کوه در جهت شمالی–جنوبی حدود  کشیده شده است و میانگین ارتفاع آن بین  است. بلندترین قله آن کوه شیاوووتای می‌باشد. بلندترین قله شرقی این رشته، کوه تسانگیان در استان هه‌بئی است و کوه بایشی در شمالی‌ترین نقطه آن قرار دارد.

## تاریخ
* در جریان شورش دستار زرد، ۱۸۵ تن از شورشیان به دست ارتش امپراتوری شکست خوردند، اما تنها دو ماه بعد قیام دوباره آغاز شد و به کوه‌های تای‌هانگ در مرز غربی هه‌بئی گسترش یافت.
* در طول جنگ دوم چین و ژاپن، کوه‌های تای‌هانگ صحنه کمینی موفقیت‌آمیز علیه نیروهای ژاپنی به‌دست ارتش مسیر هشتم در منطقه هوانگ‌تولینگ بودند.

## پیشینه
کوه‌های تای‌هانگ در دوران ژوراسیک شکل گرفته‌اند. در این منطقه خاک جنگلی قهوه‌ای و خاک دارچینی یافت می‌شود.

نام استان شان‌شی، به معنای «غرب کوه‌ها»، از موقعیت آن در غرب کوه‌های تای‌هانگ گرفته شده است. نام شاندونگ به‌معنای «شرق کوه‌ها» در ابتدا به ناحیه شرقی کوه‌های شیاو اطلاق می‌شد، اما در دوران دودمان تانگ برای اشاره به منطقه شرق کوه‌های تای‌هانگ به‌کار رفت. این ناحیه بعدها به استان شاندونگ کنونی تبدیل شد، هرچند مرزهای آن در طول زمان به‌سمت شرق جابه‌جا شده است.

رودهای از میان کوه‌های تای‌هانگ می‌گذرد. کانال پرچم سرخ نیز در لبه جنوبی این رشته‌کوه واقع شده است.

راه‌آهن پرسرعت شیجیاژوانگ–تای‌یوان از طریق تونل تای‌هانگ – سومین تونل بلند ریلی در چین – از زیر این کوه‌ها عبور می‌کند.

در کتاب *Fanshen* نوشته ویلیام هینتون نیز بارها از این رشته‌کوه یاد شده و نقش آن در انقلاب سوسیالیستی چین مورد اشاره قرار گرفته است.

## منابع

## پیوند به بیرون

* 
رده:دشت شمال چین
رده:رشته‌کوه‌های چین
رده:زمین‌چهرهای هبئی
رده:زمین‌چهرهای هنان
طرح غزه

**طرح غزه** یا **طرح صلح غزه** ممکن است به موارد زیر اشاره داشته باشد:
* طرح غزه در کنفرانس لوزان ۱۹۴۹
* خروج اسرائیل از نوار غزه، برچیدن تمام شهرک‌های اسرائیلی غزه در سال ۲۰۰۵
* معامله قرن
* آتش‌بس ژانویه ۲۰۲۵ جنگ غزه، توافق اسرائیل و حماس
* پیشنهاد ۲۰۲۵ دونالد ترامپ برای اشغال نوار غزه
* اعلامیه نیویورک، قطعنامه ۲۰۲۵ تصویب شده توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد
* طرح صلح غزه، توافقی بین اسرائیل و حماس در اکتبر ۲۰۲۵ که هدف آن رسیدگی به جنگ غزه است

## جستارهای وابسته
* آتش‌بس غزه
* جنگ غزه (ابهام‌زدایی)
* درگیری‌های اسرائیل و غزه
* بحران غزه
* حمله به غزه
* نبرد غزه
* محاصره غزه