کاغذ بافتی

**کاغذ بافتی** () یا **دستمال کاغذی** نوعی کاغذ سبک‌وزن یا کاغذ کرپ نازک است که از خمیر کاغذ بازیافتی یا تازه بر روی دستگاه کاغذسازی تولید می‌شود. کاغذ بافتی دارای ویژگی‌هایی چون جذب‌کنندگی بالا، نرمی و انعطاف‌پذیری است که آن را از بیشتر انواع دیگر کاغذ متمایز می‌سازد.

کاغذ بافتی کاربردهای گسترده‌ای دارد و گونه‌های مختلف آن برای مقاصد بهداشتی، خانگی و صنعتی ساخته می‌شود. از جمله فرآورده‌های رایج آن می‌توان به دستمال توالت، دستمال صورت، حوله کاغذی، دستمال سفره کاغذی و کاغذ بسته‌بندی اشاره کرد.

بهره‌گیری از کاغذ بافتی در کشورهای توسعه‌یافته بسیار گسترده‌است؛ تولید جهانی آن نزدیک به ۲۱ میلیون تن در آمریکای شمالی و حدود ۶ میلیون تن در اروپا برآورد شده‌است. رشد شهرنشینی و افزایش درآمد تصرف‌پذیر از عوامل اصلی رشد پیوسته این صنعت به‌شمار می‌رود، هرچند این صنعت همواره به دلیل نقش آن در جنگل‌زدایی مورد انتقاد بوده‌است.

## پیشینه
کاغذ بافتی نخستین بار توسط ویلیام کوربین در بخش پژوهش و توسعه شرکت براون در شهر برلین در ایالت نیوهمپشایر ایالات متحده آمریکا تولید شد. تا سال ۱۹۲۲ این شرکت فرآورده را کامل کرد و تولید انبوه آن را در مرز شهرهای برلین و گورهام در نیوهمپشایر آغاز نمود. این محصول با نام «حوله‌های کاغذی نیبروک» به فروش رسید؛ نیبروک () آناگرام نام خانوادگی مخترع یعنی کوربین () است. با این حال استفاده از کاغذ برای مقاصد بهداشتی قدمتی چندصدساله دارد و کاغذ بافتی به شکل امروزی پیش از اواسط دهه ۱۹۴۰ در ایالات متحده آمریکا تولید نمی‌شد. در اروپای غربی تولید صنعتی در مقیاس بزرگ از آغاز دهه ۱۹۶۰ شروع شد.

## تولید

کاغذ بافتی بر روی دستگاه کاغذسازی ویژه‌ای تولید می‌شود که دارای یک استوانه خشک‌کن بزرگ بخارگرم (استوانه یانکی) مجهز به هود هوای گرم است. ماده خام آن خمیر کاغذ است. سطح استوانه یانکی با چسب پوشانده می‌شود تا کاغذ به آن بچسبد. عمل کرپ‌کردن توسط تیغه دکتر () یانکی انجام می‌گیرد که کاغذ خشک‌شده را از سطح استوانه می‌تراشد. میزان چین‌خوردگی (کرپ‌شدگی) با شدت چسب، هندسه تیغه دکتر، اختلاف سرعت بین استوانه یانکی و بخش نهایی دستگاه و ویژگی‌های خمیر کاغذ کنترل می‌شود.

در آلمان، ابعاد استوانه کرپ معمولاً ۴٫۵ تا ۵ متر است و خشک‌شدن خمیر در کسری از ثانیه با دمایی در حدود ۴۶۰ درجه سانتی‌گراد انجام می‌شود. وزن سطحی کاغذ بافتی معمولاً در بازه ۱۵ تا ۳۰ گرم بر متر مربع قرار دارد، اما ممکن است تا ۵ گرم بر متر مربع نیز کاهش یابد.

### خشک‌کردن با هوای عبوری
کاربردهایی که بیشترین جذب آب را نیاز دارند با فرایند خشک‌کردن با هوای عبوری () تولید می‌شوند. این کاغذها حاوی مقادیر بالایی از خمیر کرافت نرم‌چوب شمالی سفیدشده (NBSK) و خمیر شیمیایی-ترمومکانیکی (CTMP) هستند که کاغذی حجیم با استحکام کششی تَر بالا و ظرفیت نگهداری آب خوب ایجاد می‌کند. فرایند TAD نزدیک به دو برابر فرایند خشک‌کردن معمولی انرژی مصرف می‌کند.

## ویژگی‌ها
در مقایسه با بیشتر انواع دیگر کاغذ، فرآورده‌های کاغذ بافتی دارای حجم ویژه ()، قدرت جذب و کشش‌پذیری بالایی هستند و می‌توانند نرم و لطیف باشند. ویژگی‌های کاغذ بافتی با کیفیت خمیر، میزان کرپ‌شدگی و افزودنی‌ها (هم در کاغذ پایه و هم به‌صورت پوشش) کنترل می‌شود. مقاومت تَر () اغلب پارامتر مهمی برای این نوع کاغذ است. فرآورده‌های بافتی را می‌توان بر پایه خانواده استانداردهای ISO 12625 ارزیابی کرد.

## کاربردها
### دستمال صورت

دستمال صورت (دستمال کاغذی دست) به دسته‌ای از کاغذهای نرم، جاذب و یک‌بارمصرف گفته می‌شود که برای کاربرد بر صورت مناسب‌اند. نخستین دستمال‌های کاغذی دست در دهه ۱۹۲۰ معرفی شدند. امروزه هر نفر در اروپای غربی سالانه نزدیک به ۲۰۰ دستمال کاغذی مصرف می‌کند و کاربردهای جایگزین آن شامل تمیزکردن صورت و دست، درمان زخم‌های کوچک و پاک‌کردن عینک است.

اهمیت دستمال کاغذی در کاهش گسترش عفونت به‌ویژه در جریان نگرانی‌ها دربارهٔ همه‌گیری آنفلوانزای خوکی برجسته شد. برای نمونه دولت بریتانیا کارزاری با عنوان «بگیرش، بیانداز، نابودش کن» به راه انداخت که مردم را تشویق می‌کرد هنگام سرفه یا عطسه دهان خود را با دستمال کاغذی بپوشانند. همچنین در پی همه‌گیری کووید-۱۹ فشار بر مصرف دستمال کاغذی به‌شدت افزایش یافت.

### دستمال توالت

رول‌های دستمال توالت از اواخر سده نوزدهم در دسترس بوده‌اند. امروزه سالانه بیش از ۲۰ میلیارد رول دستمال توالت تنها در اروپای غربی مصرف می‌شود. از نام‌های تجاری شناخته‌شده می‌توان به اندرکس (بریتانیا)، چارمین (ایالات متحده) و کوئیلتون (استرالیا) اشاره کرد.

### حوله کاغذی
حوله کاغذی دومین کاربرد بزرگ کاغذ بافتی در بخش مصرف‌کننده است. این نوع کاغذ معمولاً وزن پایه‌ای بین ۲۰ تا ۲۴ گرم بر متر مربع دارد و به‌طور معمول دولایه است. خمیر مورد استفاده می‌تواند از ۱۰۰٪ خمیر شیمیایی تا ۱۰۰٪ الیاف بازیافتی یا ترکیبی از هر دو باشد. معمولاً مقداری خمیر شیمیایی الیاف‌بلند برای افزایش استحکام افزوده می‌شود.

### دستمال سفره کاغذی
دستمال‌های سفره کاغذی از یک تا چهار لایه و در انواع کیفیت‌ها، اندازه‌ها، تاخوردگی‌ها، رنگ‌ها و الگوها بسته به کاربرد و مد روز ساخته می‌شوند.

### کاغذ بسته‌بندی
کاغذ بسته‌بندی بافتی نوعی کاغذ نازک و نیمه‌شفاف است که برای پیچیدن و بسته‌بندی اقلام گوناگون و محافظت از اقلام شکستنی به کار می‌رود. گرماژ آن معمولاً بین ۱۷ تا ۴۰ گرم بر متر مربع است. کاغذ بسته‌بندی سفارشی‌چاپ بر روی کاغذ دارای گواهی شورای نیکداری جنگل و بدون اسید و با جوهر پایه سویا چاپ می‌شود.

### کاربرد در اوریگامی
بهره‌گیری از کاغذ بافتی دولایه، سه‌لایه، بافتی-فویل و کاغذ پوشش‌داده‌شده با متیل سلولز در اوریگامی روزبه‌روز محبوب‌تر می‌شود. به دلیل گرماژ پایین، این کاغذ پس از آغشته‌شدن به متیل سلولز قابلیت تاشدن به مدل‌های پیچیده را پیدا می‌کند و حافظه کاغذی و استحکام خوبی ارائه می‌دهد.

### کاربرد صوتی
در اواخر دهه ۱۹۷۰ و اوایل دهه ۱۹۸۰، باب کلیرمانتن مهندس ضبط صدا گفته شد که کاغذ بافتی را بر روی تیوتر بلندگوهای یاماها NS-10 خود آویزان می‌کرد تا فرکانس‌های بالای بیش‌ازحد آن را مهار کند. این پدیده درونمایه بحث‌های داغ و پژوهشی دربارهٔ پیامدهای صوتی انواع مختلف کاغذ بافتی شد. پژوهشگران مجله  پیشنهاد کردند که اگر از توری بلندگوها در استودیوها استفاده می‌شد همان پیامد کاغذ بافتی را بر خروجی فرکانس بالا می‌داشت. پژوهش دیگری نشان داد که کاغذ بافتی عموماً پدیده نامطلوب فیلتر شانه‌ای ایجاد می‌کند که در آن فرکانس‌های بالا به‌جای جذب به تیوتر بازتاب داده می‌شوند.

### ترمیم جاده
کاغذ بافتی به‌صورت دستمال توالت تک‌لایه معمولی برای حفاظت از درزگیرهای جاده‌ای نیز به کار می‌رود. درزگیرها به بیش از ۴۰ دقیقه زمان نیاز دارند تا به‌اندازه کافی خشک شوند و به ترافیک عبوری نچسبند. استفاده از دستمال توالت چسبندگی را از بین می‌برد و قیر را در جای خود نگه می‌دارد و امکان بازگشایی فوری جاده را فراهم می‌کند. کاغذ طی چند روز تجزیه شده و ناپدید می‌شود. این ایده به فِرِد مولرلایل کارمند اداره حمل‌ونقل مینه‌سوتا نسبت داده می‌شود که در سال ۱۹۷۰ پس از آزمایش ناموفق کاغذ اداری معمولی (که به‌آسانی تجزیه نمی‌شد) به این روش رسید.

## صنعت کاغذ بافتی
### بازار جهانی
مصرف کاغذ بافتی در آمریکای شمالی سه برابر اروپا است. از تولید جهانی تخمینی ۲۱ میلیون تن، اروپا نزدیک به ۶ میلیون تن را تولید می‌کند. بازار اروپایی کاغذ بافتی سالانه نزدیک به ۱۰ میلیارد یورو ارزش دارد و با نرخی در حدود ۳٪ رشد می‌کند و نزدیک به ۲۳٪ بازار جهانی را تشکیل می‌دهد. در بررسی بازار اروپایی، آلمان از بزرگ‌ترین کشورهای مصرف‌کننده بود و سوئد بالاترین مصرف سرانه را در اروپای غربی داشت.

تولید و مصرف کاغذ بافتی به دلیل عواملی چون شهرنشینی، افزایش درآمد تصرف‌پذیر و مخارج مصرف‌کننده پیش‌بینی شده که همچنان رشد کند. در سال ۲۰۱۵ بازار جهانی با نرخ ۸ تا ۹ درصد در چین (حدود ۴۰ درصد بازار جهانی) و ۲ تا ۳ درصد در اروپا رشد داشت. در جریان همه‌گیری کووید-۱۹ تقاضای خانگی کاغذ بافتی به‌شدت افزایش یافت، در حالی که تقاضای تجاری آن کاهش پیدا کرد.

### نهادهای صنفی
در اروپا، صنعت کاغذ بافتی توسط «نشست اروپایی بافتی» () نمایندگی می‌شود که یک انجمن بازرگانی است. اعضای ETS نزدیک به ۹۰ درصد کل تولید بافتی اروپا را پوشش می‌دهند. این نهاد در سال ۱۹۷۱ تأسیس شد و از سال ۱۹۹۲ در بروکسل مستقر است. در ایالات متحده آمریکا، صنعت بافتی در قالب AF&PA سازمان‌دهی شده‌است.

### شرکت‌های بزرگ
بزرگ‌ترین شرکت‌های تولیدکننده کاغذ بافتی بر پایه ظرفیت تولید (به‌ترتیب نزولی، تا سال ۲۰۱۵) عبارت‌اند از:
# ایسیتی
# کیمبرلی-کلارک
# جورجیا-پسیفیک
# آسیا خمیر و کاغذ (APP) / سینار ماس
# پروکتر اند گمبل
# سوفیدل گروپ
# CMPC
# WEPA
# گروه متسا
# کس‌کید

## جستارهای وابسته
* کاغذ کشی یا مجعد
* دستمال توالت
* حوله کاغذی
* دستمال جیبی
* واشی
* اوریگامی
* کاغذسازی

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:کاغذ
رده:مواد بسته‌بندی
رده:مواد صنعت‌گری