الراس الاحمر

**الراس الاحمر** () روستایی فلسطینی عرب‌نشین در بخش صفد بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ۳۰ اکتبر ۱۹۴۸ از سکنه تهی شد. نیروهای تیپ ۷ زرهی هاتیفا شیوا در چارچوب عملیات حیرام این روستا را تصرف کردند. الراس الاحمر در ۸٫۵ کیلومتری شمال شهر صفد و در بلندی‌های جلیل بالا، نزدیک مرز لبنان قرار داشت.

روستا بر فراز تپه‌ای هموار با ارتفاع نزدیک به ۸۴۴ متر از سطح دریا بنا شده بود و جمعیت آن در سال ۱۹۴۵ میلادی ۶۲۰ نفر بود که همگی مسلمان بودند. پس از تخلیه روستا، در سال ۱۹۴۹ شهرک کرم بن زمرا بر زمین‌های آن پایه‌گذاری شد.

## پیشینه
بازمانده‌های باستان‌شناختی یافت‌شده در روستا از جمله موزاییک‌ها و کارگاه‌های فشردن انگور با کف موزاییکی نشان می‌دهد که این مکان در دورهٔ بیزانسی آباد بوده‌است.

### دورهٔ عثمانی
الراس الاحمر در سال ۱۵۱۷ میلادی همراه با سراسر فلسطین به امپراتوری عثمانی پیوست. در سال ۱۵۹۶ میلادی این روستا با نام «راس الاحمر» در دفترهای مالیاتی عثمانی به‌عنوان بخشی از ناحیهٔ جیره در سنجق صفد ثبت شده بود. جمعیت روستا در آن زمان شامل ۵۴ خانوار و ۲۲ مرد مجرد بود که برآورد آن نزدیک به ۴۱۸ نفر می‌شد. همگی ساکنان مسلمان بودند و مالیات بر فراورده‌های کشاورزی شامل گندم، جو، تاکستان‌ها، بز و کندوهای عسل و نیز معصرهٔ روغن زیتون یا شیرهٔ انگور می‌پرداختند. مجموع مالیات ۵٬۵۰۰ آقچه بود و نیمی از درآمدها به وقف تعلق داشت.

در سال ۱۸۳۸ «الراس الاحمر» به‌عنوان روستایی در ناحیهٔ صفد گزارش شد.

پیروان الجزایری عبدالقادر الجزایری که از فرانسویان شکست خورده بودند، در بخش‌های گوناگون سوریه عثمانی اسکان داده شدند و الراس الاحمر یکی از این مکان‌ها بود.

در سال ۱۸۷۵ ویکتور گرن دریافت که روستا در ارتفاع ۸۴۴ متری قرار داشته و ۱۵۰ مسلمان در آن زندگی می‌کردند.

در سال ۱۸۸۱ بررسی صندوق اکتشاف فلسطین روستا را چنین توصیف کرد: «خانه‌های سنگی خوش‌ساخت که ۳۵۰ مسلمان الجزایری در آن ساکن‌اند؛ بر فراز تپه‌ای بلند با باغ‌هایی در دامنه‌ها. آب شیرین دائمی در وادی راس الاحمر وجود دارد.»

فهرست جمعیتی نزدیک به سال ۱۸۸۷ جمعیت روستا را در حدود ۶۹۰ مسلمان نشان می‌دهد.

### دورهٔ قیمومت بریتانیا
بر پایهٔ سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که دولت قیمومت بریتانیا انجام داد، جمعیت الراس الاحمر ۴۰۵ نفر بود که همگی مسلمان بودند. در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین این رقم به ۴۴۷ نفر (۶ مسیحی و ۴۴۱ مسلمان) در ۹۲ خانه رسید.

بر اساس آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۶۲۰ نفر بود که همگی مسلمان بودند و مساحت زمین‌های آن ۷٬۹۳۴ دونوم بود. از این میان ۱٬۰۰۸ دونوم زمین‌های آبی و باغی، ۴٬۷۲۸ دونوم کشتزار غلات و ۶۱ دونوم بافت ساخته‌شده بود. در فصل ۱۹۴۲/۱۹۴۳ نزدیک به ۳۵۰ دونوم درختان زیتون در روستا وجود داشت.

در دورهٔ قیمومت یک دبستان پسرانه در روستا بنیان‌گذاری شد.

### سال ۱۹۴۸ و پیامدها
الراس الاحمر بر مرز میان سرزمین‌هایی قرار داشت که بر اساس طرح تقسیم ۱۹۴۷ سازمان ملل به دولت عربی و دولت یهودی تخصیص یافته بود.

در مارس ۱۹۴۸ یک افسر پزشکی بریتانیایی گزارش داد که روستای الراس الاحمر به‌هیچ‌وجه آمادگی جنگ ندارد.

سقوط صفد و اخراج ساکنان عرب آن در ماه مه ۱۹۴۸ روحیهٔ روستاهای پیرامون از جمله الراس الاحمر را «به‌شدت تضعیف کرد». بنا بر منابع اطلاعاتی هاگانا، روستاییان تصمیم گرفته بودند در صورت تسلیم اعراب صفد، روستاهایشان را ترک کنند.

در اکتبر ۱۹۴۸ عملیات حیرام آغاز شد و هدف آن تصرف تمام جلیل بود. در ۳۰ اکتبر ۱۹۴۸ گردان ۷۱ از تیپ ۷ زرهی هاتیفا شیوا الراس الاحمر را همراه با ریحانیه، علما و دیشوم تصرف کرد. خبر کشتار صفصاف و کشتار الجش ظاهراً به الراس الاحمر رسیده بود، زیرا هنگام ورود تیپ هفتم روستا تقریباً خالی بود.

تا اواسط ژوئن ۱۹۴۹ زمین‌های الراس الاحمر به‌دست مهاجران یهودی (عولیم) آباد شد و این روند بخشی از سیاست یهودی‌سازی شمال اسرائیل بود.

### وضعیت کنونی
در سال ۱۹۴۹ شهرک کرم بن زمرا بر زمین‌های روستا و در شرق بی‌درنگ محل آن بنیان‌گذاری شد. در سال ۱۹۹۲ گزارش شد که برخی خانه‌ها هنوز پابرجاست؛ یکی از آن‌ها پلکان جلویی و یک گاراژ سرپوشیده دارد که ظاهراً اسرائیلی‌های ساکن افزوده‌اند. خانهٔ دیگری دو پنجرهٔ بلند تاقی‌شکل دارد. آوار سنگی خانه‌های ویران‌شده و چند درخت انجیر و بوته‌های کاکتوس در محوطه دیده می‌شود. ساکنان شهرک مجاور بخشی از زمین‌های اطراف را کشت و بقیه را برای چرای دام به‌کار می‌برند.

## منابع

* 
* 
* 
* 

## کتاب‌شناسی

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* فلسطین در خاطره‌ها: الراس الاحمر
* الراس الاحمر در ذاکرات

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:بخش صفد
رده:مختصات در ویکی‌داده