open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
تویوتا یاریس دبلیوآرسی

**تویوتا یاریس دبلیوآرسی** یک خودرو رالی جهانی بود که توسط تویوتا گازو ریسینگ دبلیوآرتی برای شرکت در مسابقات رالی قهرمانی جهان طراحی و ساخته شده بود.  این خودرو بر اساس تویوتا یاریس مبتنی تویوتا ویتز ساخته شده است و اولین خودرویی است که تویوتا از زمان کناره گیری از مسابقات قهرمانی در پایان فصل ۱۹۹۹ با آن در مسابقات رالی قهرمانی جهان شرکت کرده است تا بر برنامه های لمانز اولیه پروژه اولیه خود در فرمول یک تمرکز کند. این خودرو توسط  سباستین اوژیه، الفین ایوانز، اوت تاناک، کاله رووانپرا و تاکاموتو کاتسوتا رانندگی می شد.

## منابع

## پیوند به بیرون

* جزئیات فنی در wrc.com   
* Yaris WRC در juwra.com
* تویوتا یاریس WRC در ewrc-results.com

رده:خودروهای تمام‌چرخ محرک
رده:خودروهای رالی قهرمانی جهان
خواب و احساسات

**خواب و احساسات،** نقش کلیدی در بهداشت روانی کلی دارند و خواب نقش مهمی در حفظ خون‌ایستی بهینه عملکرد عاطفی ایفا می‌کند. کمبود خواب، چه به صورت محرومیت از خواب و چه به صورت محدودیت، بر تولید احساسات، تنظیم هیجان و بیان عاطفی تأثیر منفی می‌گذارد.

## مدل‌های از دست دادن خواب و واکنش عاطفی
دانشمندان دو توضیح برای تأثیرات کم خوابی بر احساسات ارائه می‌دهند. یک توضیح این است که از دست دادن خواب باعث عدم مهار نواحی عاطفی مغز می‌شود که منجر به افزایش کلی در شدت عاطفی می‌شود(همچنین به عنوان مدل اختلال در تنظیم نامیده می‌شود). توضیح دیگر توضیح می‌دهد که چگونه از دست دادن خواب باعث افزایش خستگی و خواب‌آلودگی می‌شود، همراه با کاهش کلی انرژی و برانگیختگی، که منجر به کاهش کلی در شدت عاطفی می‌شود (همچنین به عنوان مدل خستگی نامیده می‌شود).

### مدل بی نظمی
مدل بی نظمی توسط مطالعات خودگزارشی عصبی، فیزیولوژیکی و ذهنی پشتیبانی می‌شود. مناطق عاطفی مغز (مثلا آمیگدال) ۶۰ درصد واکنش پذیری بیشتری به عکس‌های منفی عاطفی پس از یک شب محرومیت از خواب نشان داده‌اند که با تصویربرداری رزونانس مغناطیسی هسته‌ای عملکردی اندازه‌گیری می‌شود. پنج روز محدودیت خواب (چهار ساعت فرصت خواب در هر شب) باعث کاهش ارتباط با نواحی قشر مغز درگیر در تنظیم آمیگدال شد. نشان داده شد که قطر مردمک در پاسخ به عکس‌های منفی به دنبال محرومیت از خواب به‌طور قابل توجهی افزایش می‌یابد. هنگامی که در معرض محرک‌های مثبت قرار گرفتند، شرکت‌کنندگان محروم از خواب واکنش‌پذیری هیجانی تقویت‌شده‌ای را در سراسر مغز میانی، مخطط، لیمبیک و نواحی پردازش بینایی مغز نشان دادند. یک شب محرومیت از خواب باعث شد شرکت‌کنندگان در مورد تصاویر خنثی نسبت به شرکت‌کنندگان غیرمملو از خواب منفی‌تر قضاوت کنند.یک شب از دست دادن خواب نیز باعث افزایش تکانشگری به محرک‌های منفی شد.

### مدل خستگی
مدل خستگی توسط خود گزارش ذهنی و مطالعات فیزیولوژیکی پشتیبانی می‌شود. برانگیختگی، همان‌طور که توسط نوار مغزی اندازه‌گیری می‌شود، با افزایش کم خوابی کاهش می‌یابد، که منجر به کاهش میل به انجام و تلاش می‌شود. از دست دادن خواب کوتاه مدت با بی‌حسی در تشخیص حالات منفی و مثبت صورت همراه است. اشکال مختلف بیان عاطفی، از جمله بیان چهره و صدا، تحت تأثیر نامطلوب از دست دادن خواب هستند. پس از یک شب محرومیت از خواب، شرکت‌کنندگان در پاسخ به محرک‌های مثبت، بیانی چهره را کاهش دادند، و همچنین کاهش بیان صوتی احساسات مثبت را نشان دادند. کم خوابی تولید واکنش‌های صورت را در پاسخ به چهره‌های احساسی کند می‌کند. یک تا دو شب از دست دادن خواب در بزرگسالان سالم با کاهش شدت خلق‌های مثبت (یعنی شادی و فعال‌سازی)، و همچنین افزایش شدت خلق‌های منفی (یعنی خشم، افسردگی، ترس و خستگی) همراه است. قرار گرفتن طولانی مدت مزمن در معرض خواب ناکافی با کاهش خوش‌بینی و جامعه پذیری و افزایش تجارب ذهنی خواب آلودگی و خستگی همراه است.علاوه بر این، خواب محدود به پنج ساعت در شب در طول یک هفته باعث افزایش قابل توجهی در گزارش‌های خود مبنی بر اختلال خلقی ذهنی و خواب‌آلودگی می‌شود.

## منابع

* 

رده:اختلال‌های خواب
رده:عاطفه
رده:فیزیولوژی خواب
تاشکینوو

**تاشکینوو** () یک شهرک در ناحیه شهری نفتکامسک در استان باشقیرستان کشور روسیه است.

## منابع

* 

رده:محلات روستایی در ناحیه شهری نفتکامسک
هریت جاسوس (فیلم)

***هریت جاسوس***  فیلمی محصول سال ۱۹۹۶ و به کارگردانی برونون هیوز است. در این فیلم بازیگرانی همچون میشل تراکتنبرگ، روزی اودانل، گرگوری اسمیت، ونسا لی چستر، جین اسمیت-کمرون، رابرت جوی، ارتا کیت، شارلوت سالیوان و داو تیفنباک ایفای نقش کرده‌اند.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

* 
* 
* 

رده:فیلم‌های آمریکایی دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های کمدی کودکانه دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های کمدی-درام ۱۹۹۶ (میلادی)
رده:فیلم‌های اولین ساخته کارگردان ۱۹۹۶ (میلادی)
رده:فیلم‌های کمدی کودکانه آمریکایی
رده:فیلم‌های درباره قلدری و زورگویی
رده:فیلم‌های درباره نویسندگان
رده:فیلم‌های اقتباس‌شده از رمان‌های آمریکایی
رده:فیلم‌های اقتباس شده از کتاب‌های کودکان
رده:فیلم‌ها به آهنگسازی جمشید شریفی
رده:فیلم‌های واقع‌شده در ۱۹۹۶ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در نیویورک سیتی
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در فلوریدا
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در تورنتو
رده:فیلم‌های پارامونت پیکچرز
اقتصاد هدیه

**اقتصاد هدیه** یا **فرهنگ کادو** ، سیستم داد و ستدی است که در آن اشیاء با ارزش فروخته نمی شوند، بلکه بدون توافق مشخصی با هدف پاداش های فوری یا آتی داده می شوند.  هنجارها و آداب و رسوم اجتماعی بر هدیه دادن در فرهنگ هدیه حاکم است. اگر چه انتظارات متقابل وجود دارد، هدایا در مبادله صریح کالا یا خدمات با پول ، یا کالا یا خدمات دیگری داده نمی شود.  این در تضاد با اقتصاد بازار یا دادوستد پایاپای است که در آن کالاها و خدمات عمدتاً به طور صریح با ارزش دریافتی مبادله می شوند.

## جستارهای وابسته
* درآمد پایه همگانی
* عیدی
* پاکت سرخ
* اقتصاد پساکمیابی
* محموله‌پرستی

 

## پانویس

رده:اقتصاد تسهیمی
رده:ساده‌زیستی
رده:بخشیدن
رده:نظام‌های اقتصادی
رده:انسان‌شناسی اقتصادی
دستگیری اکرم امام‌اوغلو

در ۱۹ مارس ۲۰۲۵، اکرم امام‌اوغلو شهردار استانبول توسط پلیس ترکیه به اتهام فساد، اخاذی، رشوه‌خواری، پول‌شویی و حمایت از تروریسم به ویژه از گروه حزب کارگران کردستان به همراه بیش از ۱۰۰ نفر دیگر توسط پلیس آتاترک ترکیه دستگیر شد.

## پیشینه
در تاریخ ۱۸ مارس ۲۰۲۵، دانشگاه استانبول مدرک امام‌اوغلو را به دلیل بی‌نظمی‌ها لغو کرد، که این امر مانع از نامزدی او برای ریاست جمهوری می‌شود. این تصمیم تنها چند روز قبل از آنکه اپوزیسیون قصد داشت او را به عنوان نامزد معرفی کند، اتخاذ شد.

## بازداشت
در صبح روز ۱۹ مارس ۲۰۲۵، پلیس ترکیه اقامتگاه امام‌اوغلو در استانبول را محاصره کرد. در ویدیویی که حدود ساعت ۷ صبح به وقت محلی در توییتر منتشر شد، امام‌اوغلو در حالی که برای روز آماده می‌شد، به مردم گفت: «ما با ظلم بزرگی روبرو هستیم، اما تسلیم نخواهم شد. خود را به ملت‌ام می‌سپارم.» اندکی بعد، او به همراه بیش از ۱۰۰ نفر دیگر، از جمله دستیارش مراد آونگون، دو شهردار منطقه‌ای استانبول از حزب جمهوریخواه خلق (CHP) و چندین روزنامه‌نگار و شخصیت تجاری بازداشت شد.

دفتر دادستان کل استانبول امام‌اوغلو را به عنوان «رهبر یک سازمان جنایی» متهم کرد و ادعاهایی از جمله فساد، اخاذی، رشوه‌خواری و پول‌شویی مرتبط با قراردادهای شهرداری را مطرح کرد. دادستان‌ها همچنین او را به کمک به حزب کارگران کردستان (PKK) متهم کردند، به دلیل تشکیل ائتلاف انتخاباتی با حزب برابری و دمکراسی خلق‌ها (DEM) در انتخابات شهرداری‌های ۲۰۲۴. دولت ادعا کرد که این «اجماع شهری» نفوذ پی ک ک را در مناطق شهری افزایش داده است. امام‌اوغلو و حامیانش این اتهامات را ساختگی دانسته و تأکید کردند که این اتهامات برای حذف او به عنوان یک تهدید سیاسی برای رجب طیب اردوغان طراحی شده‌اند.

دفتر دادستان کل استانبول همچنین اعلام کرد که شرکت ساختمانی امام‌اوغلو تحقیقات توقیف شده و مدیر کل آن بازداشت شده است.

دولت ترکیه همچنین ممنوعیت چهار روزه‌ای برای تجمعات عمومی در استانبول اعمال کرد، جاده‌های اصلی را بست و طبق گزارش نت‌بلاکس دسترسی به پلتفرم‌های رسانه‌های اجتماعی مانند توییتر، یوتیوب و اینستاگرام را محدود کرد، امام‌اوغلو به اداره امنیت وطن در استانبول منتقل شد، جایی که او در بازداشت باقی ماند تا مراحل قانونی بیشتر انجام شود.

## واکنش‌ها

بازداشت اکرم امام‌اوغلو واکنش‌های گسترده‌ای در ترکیه به همراه داشت. حزب جمهوریخواه خلق (CHP) این وضعیت را به عنوان «کودتا سیاسی» توصیف کرد و اعلام کرد که این اقدام مداخله‌ای علیه اراده مردم است. رئیس حزب CHP، اوزگور اوزل، حمایت کامل خود را از امام‌اوغلو اعلام کرد، در حالی که رهبر حزب خوب، موساوات درویش‌اوغلو، استدلال کرد که بازداشت او از نظر قانونی توجیه‌پذیر نیست و صرفاً یک عملیات کاملاً سیاسی است. حزب برابری و دمکراسی خلق‌ها این اقدام را تلاشی برای سرکوب اپوزیسیون دانست. رهبر حزب پیروزی، امید اوزداگ، بر حاکمیت قانون تأکید کرد و اظهار داشت که این فرایند باید شفاف باشد. حزب دموکرات و حزب سعادت نیز بیانیه‌هایی در حمایت از امام‌اوغلو صادر کردند. در حالی که کارکنان شهرداری کلان‌شهر استانبول اعتراضات در محل کار خود را سازماندهی کردند، شهروندان در چندین شهر، به ویژه در استانبول و آنکارا، به خیابان‌ها آمدند تا به تصمیم بازداشت اعتراض کنند. علاوه بر این، اعتراضاتی در چندین دانشگاه، از جمله دانشگاه استانبول، برگزار شد.

## منابع

## پیوند به بیرون
رده:مناقشه‌های رجب طیب اردوغان
بز (فیلم ۲۰۲۶)

***بز*** (انگلیسی: Goat) یک فیلم کمدی، ورزشی آمریکایی در سبک پویانمایی محصول سال ۲۰۲۶ به کارگردانی تایری دیلی‌های است.

فیلم «بز» تا سال ۲۰۱۹ در حال توسعه بود و در ماه مه ۲۰۲۴ معرفی شد و بیشتر بازیگران آن در ژوئن ۲۰۲۵ معرفی شدند. این فیلم در ۷ فوریه ۲۰۲۶ به صورت دسترسی زودهنگام اکران شد و در ۱۳ فوریه ۲۰۲۶ توسط سونی پیکچرز ریلیزینگ در ایالات متحده منتشر شد. این فیلم به‌طور کلی نظرات مثبتی از منتقدان دریافت کرد.

## داستان
یک بز کوچک با رویاهای بزرگ، فرصتی بی‌نظیر برای پیوستن به حرفه‌ای‌ها و بازی روآربال پیدا می‌کند، ورزشی با شدت بالا، مختلط و تمام‌عیار که سریع‌ترین و درنده‌ترین حیوانات جهان در آن تسلط دارند.

## بازخوردها
* در وب‌سایت جمع‌آوری نقد و بررسی راتن تومیتوز، این فیلم دارای ۸۰٪ تائیدیه براساس رای ۵۹ نقد منتقدان مثبت است.
* در متاکریتیک که از میانگین وزنی استفاده می‌کند، بر اساس نظر ۱۶ منتقد، امتیاز ۶۰ از ۱۰۰ را به فیلم اختصاص داده است که نشان‌دهنده نقدهای «مختلط یا متوسط» است.
* مخاطبان شرکت‌کننده در نظرسنجی سینماسکور به فیلم امتیاز متوسط «A» در مقیاس A+ تا F دادند.

## منابع

## پیوند به بیرون
* 
* 
رده:فیلم‌های ۲۰۲۶ (میلادی)
رده:فیلم‌های آمریکایی درباره بسکتبال
رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۲۰۲۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های پویانمایی آمریکایی دهه ۲۰۲۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های پویانمایی رایانه‌ای ۲۰۲۶ (میلادی)
رده:فیلم‌های پویانمایی رایانه‌ای ایالات متحده آمریکا
رده:فیلم‌های پویانمایی سونی پیکچرز
رده:فیلم‌های پویانمایی کلمبیا پیکچرز
رده:فیلم‌های پویانمایی کمدی کودکان آمریکایی
رده:فیلم‌های کلمبیا پیکچرز
رده:فیلم‌های ورزشی کمدی دهه ۲۰۲۰ (میلادی)
ربکا ماسیکا کاتسووا

ربکا ماسیکا کاتسووا (۲۶ مه ۱۹۶۶ - ۲ فوریه ۲۰۱۶) یک فعال حقوق بشر و بازمانده تجاوز جنسی از جمهوری دموکراتیک کنگو بود.

او انجمن مردمی «متحدان توسعه حقوق بی خانمان ها» (APDUD) را تأسیس کرد و از حقوق بازماندگان، از جمله کودکان، در منطقه کیوو جنوبی در جمهوری دموکراتیک کنگو دفاع کرد. 

## زندگی شخصی
در طول جنگ دوم کنگو در سال ۱۹۹۹، مهاجمان شوهر کاتسووا را به قتل رساندند و به او و دخترانش که در آن زمان ۱۲ و ۱۴ سال داشتند، تجاوز کردند. دختران او در نتیجه این تجاوزات باردار شدند، و کاتسووا همراه با دخترانش پس از طرد شدن توسط بستگان شوهرش، مجبور به ترک خانه خود شدند. کاتسووا در مجموع چهار بار توسط سربازان و اعضای گروه‌های شبه‌نظامی مورد تجاوز قرار گرفت. در ژانویه ۲۰۰۹، شورشیان سابق که به تازگی در ارتش کنگو ادغام شده بودند، برای چهارمین بار به او تجاوز کردند. شورشیان دلیل این حمله را اتهامات کاتسووا مبنی بر تجاوز آن‌ها به زنان دیگر عنوان کردند. کاتسووا همچنین ۱۸ کودک را که از مادران بازمانده تجاوز جنسی بودند، به فرزندی پذیرفت.

## پیشه
در سال ۱۹۹۹، کاتسووا در خانه خود در جمهوری دموکراتیک کنگو، که در منطقه‌ای دورافتاده و درگیر جنگ قرار داشت، مرکزی به نام «دکوت» (که به عنوان خانه شنود نیز شناخته می‌شد) تأسیس کرد. او در سال ۲۰۰۲ نام این مرکز را به «Association des Personnes Desherites Unies Pour Le Développement» (APDUD) تغییر داد. این مرکز به عنوان پناهگاهی برای زنان جهت بهبودی از خشونت‌های تجربه‌شده عمل می‌کند و خدمات پزشکی ارائه می‌دهد. در حال حاضر، این مرکز شامل حدود ۵۰ خانه برای اسکان زنان است و به حدود ۱۸۰ زن کمک می‌کند. در طول دهه گذشته، کاتسووا به بیش از ۶۰۰۰ بازمانده تجاوز جنسی یاری رسانده است.

## جوایز
کاتسووا در سال ۲۰۱۰ جایزه «Ginetta Sagan» را برای تلاش‌هایش در زمینه حقوق زنان و کودکان از سازمان عفو بین‌الملل ایالات متحده دریافت کرد. این جایزه در گردهمایی سالانه این سازمان در نیواورلئان، که از ۹ تا ۱۱ آوریل ۲۰۱۰ برگزار شد، به او اهدا گردید.

## مرگ
کاتسووا در ۲ فوریه ۲۰۱۶ در سن ۴۹ سالگی بر اثر عوارض ناشی از بیماری مالاریا درگذشت. 

## منابع

رده:مدافعان حقوق بشر زنان
رده:درگذشتگان ۲۰۱۶ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۶۶ (میلادی)
آدلا زامودیو

**پاز خوآنا پلاسیدا آدلا رافائلا زامودیو ریورو**، که بیشتر با نام **آدلا زامودیو** شناخته می‌شود (۱۱ اکتبر ۱۸۵۴ – ۲ ژوئن ۱۹۲۸)، شاعر، فمینیست و معلم بولیویایی بود. او به‌عنوان مشهورترین شاعر بولیوی شناخته می‌شود و از او به‌عنوان بنیان‌گذار جنبش فمینیستی این کشور یاد می‌شود. آدلا زامودیو در آثار خود از نام مستعار «سولداد» استفاده می‌کرد.

روز تولد او ۱۱ اکتبر، در بولیوی به افتخار تمام زنان شاغل یک تعطیلی ملی است.

## اوایل زندگی
آدلا زامودیو در کوچابامبا، بولیوی در سال ۱۸۵۴ در خانواده‌ای اشرافی به دنیا آمد. پدر او، دان آدولفو زامودیو، مهندسی با اصل و نسب باسکی بود که از آرژانتین به بولیوی مهاجرت کرده بود. مادرش، دونیا مودستا ریورو د زامودیو، دختر خوزه کلائودیو ریورو، مالک ثروتمند معدن در لاپاز بود که آدولفو را استخدام کرده بود.

زامودیو ابتدا توسط معلمی اهل لندن به نام الیزابت گوو، که مدرسه کوچکی در کورو کورو اداره می‌کرد، آموزش دید. پس از مرگ پدربزرگ مادری‌اش، خوزه کلائودیو ریورو، و از دست دادن شغل پدرش در معدن‌های مس ریورو، وضعیت اقتصادی خانواده به سرعت رو به وخامت گذاشت.

زامودیو دو سال در مدرسه ابتدایی عمومی ال بیتریو د سان آلبرتو تحصیل کرد، مدرسه‌ای خیریه برای یتیمان، کودکان بومی و سفیدپوستان فقیر مثل خودش. تحصیلات رسمی او در کلاس سوم به پایان رسید، زیرا سیاست زمان اجازه تحصیل بیشتر برای دختران را نمی‌داد. با این حال، او از طریق آموزش توسط والدینش، یک معلم انگلیسی اهل لندن (پیش از فوت پدربزرگ ثروتمندش)، و همچنین خودآموزی به یادگیری ادامه داد و مقدار زیادی از آثار ادبی، از جمله آثار فمینیستی، را مطالعه کرد.
alt=عکس سیاه و سفید از زنی با لباسی متعلق به قرن هجدهم که کلاهی در دست دارد.|چپ|بندانگشتی|زامودیو در دهه ۱۸۷۰

## حرفه
زامودیو اولین شعر خود با عنوان *دو گل رز* را در سن ۱۵ سالگی منتشر کرد، اما اولین کتابش را ۲۰ سال بعد به چاپ رساند.

در سال ۱۹۲۶، آدلا زامودیو موفق به دریافت جایزه «تاج افتخار بولیوی» شد. اولین کتاب شعر او در سال ۱۸۸۷ در بوئنوس آیرس منتشر شد. سال بعد، محفل ادبی لاپاز او را به همراه مانوئلا گوریتی د بلزو به‌عنوان عضو افتخاری معرفی کرد.

در سال‌های بعد، زامودیو به نقاشی روی آورد، نمایشنامه‌هایی نوشت و کارگردانی کرد، و روزنامه طنز *ال آلگره کارنوال* (کارناوال شاد) را منتشر کرد. او همچنین به نوشتن و انتشار آثار بزرگ خود ادامه داد.

او از نام مستعار *سولداد* (به معنی «تنهایی» در فارسی) استفاده می‌کرد، که بیانگر احساس تنهایی و نادیده گرفته شدن او بود؛ زنی که به دنبال فرار از جامعه محافظه‌کار بولیویایی بود.

در سال ۱۸۹۹، آدلا زامودیو حرفه تدریس خود را در مدرسه ال بیتریو د سان آلبرتو (جایی که خود در دوران کودکی در آن تحصیل کرده بود) به‌عنوان معلم هنر آغاز کرد.

در سال ۱۹۰۱، او یک آکادمی هنر برای زنان تأسیس کرد که در آن به آموزش نقاشی و طراحی می‌پرداخت.

در سال ۱۹۰۵، زامودیو مدیر یک مدرسه جدید برای زنان جوان به نام «مدرسه دولتی برای بانوان» (Escuela Fiscal de Señoritas) شد؛ مدرسه‌ای که برای اولین بار در بولیوی امکان تحصیل زنان فراتر از دوره نوجوانی را فراهم کرد.

او همچنین در زمینه روش‌های آموزشی، مواد آموزشی دربارهٔ مهارت‌های تدریس انتقادی را نوشت و منتشر کرد.

در سال ۱۹۱۱، زامودیو اولین مدرسه نقاشی بولیوی برای زنان به نام «آویلا» را تأسیس کرد.

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:افراد بولیویایی اسپانیایی‌تبار
رده:اهالی بولیوی در سده ۱۹ (میلادی)
رده:اهالی کوچابامبا
رده:درگذشتگان ۱۹۲۸ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۵۴ (میلادی)
رده:فمینیست‌های اهل بولیوی
خودرو رالی جهانی

**خودرو رالی جهانی** یک کلاس از خودروی مسابقه‌ای است که طبق قوانین خاص تعیین شده توسط فدراسیون بین‌المللی اتومبیل‌رانی (فیا) ساخته شده و برای رقابت در مسابقات رالی قهرمانی جهان (WRC) مورد استفاده قرار گرفت. این خودروها در سال ۱۹۹۷ به عنوان جایگزینی برای مقررات گروه ای مورد استفاده در مسابقات قهرمانی سازندگان معرفی شدند،  در سال ۲۰۲۲ کلاس گروه رالی۱ جایگزین این کلاس شد.
## گالری

File:Xavier Pons.jpg|سیتروئن سارا دبلیوآرسی
File:Petter Solberg (4785583959).jpg|سیتروئن سی۴ دبلیو‌آر‌سی
File:Al Qassami Baiao Rally de portugal 2016.jpg|سیتروئن دی‌اس۳ دبلیوآرسی
File:C3 WRC in Monte Carlo - fotocredd Citroën Racing.jpg|سیتروئن سی۳ دبلیوآرسی
File:Ford Escort WRC (28505581320).jpg|فورد اسکورت دبلیوآرسی
File:Neste Oil Rally 2010 - Jari-Matti Latvala in shakedown.jpg|فورد فوکوس آراس دبلیوآرسی
File:Mads Osberg 2 Baiao Rally de portugal 2016.jpg|فورد فیستا آراس دبلیوآرسی
File:Sábado 19, Rally de Portugal 2018 - 4.jpg|فورد فیستا دبلیوآرسی
File:Ke hyundai.jpg|هیوندای اکسنت دبلیوآرسی
File:Chris Atkinson Rally Mexico 2014 002.jpg|هیوندای آی۲۰ دبلیوآرسی
File:2017 Rally Portugal - 5.jpg|هیوندای آی۲۰ کوپه دبلیوآرسی
File:Acr2011 336.jpg|مینی جان کوپر ورکس دبلیوآرسی
File:Delecour, Rally Germany 2002.jpg|میتسوبیشی لنسر اولیشن دبلیوآرسی
File:Gilles Panizzi.jpg|میتسوبیشی لنسر دبلیوآرسی
File:2003 Acropolis Rally 24.jpg|پژو ۲۰۶ دبلیوآرسی
File:Marcus Grönholm - 2004 Monte Carlo Rally.jpg|پژو ۳۰۷ دبلیوآرسی
File:SEAT Cordoba WRC.jpg|SEAT Córdoba WRC
File:Sb skoda.jpg|Škoda Octavia WRC
File:Jan Kopecký-2007 Wales Rally GB 001.jpg|Škoda Fabia WRC
File:Jari Ketomaa - Rally Finland 2009.JPG|سوبارو ایمپرزا دبلیوآرسی
File:Toni Gardemeister - 2008 Rallye Deutschland 3.jpg|Suzuki SX4 WRC
File:2015 Rally Bohemia - Jirovec, Toyota Corolla WRC.JPG|تویوتا کرولا دبلیو‌آر‌سی
File:Ott Tänak in Toyota Yaris WRC of Toyota Gazoo Racing WRC Rallye Deutschland 2018.jpg|تویوتا یاریس دبلیوآرسی
File:Sebastien Ogier Baiao Rally de portugal 2016.jpg|فولکس‌واگن پولو آر دبلیوآرسی

## منابع

## پیوند به بیرون

* داستان رالی

*داستان خودروهای رالی 
رده:رالی قهرمانی جهان
رده:خودروهای رالی قهرمانی جهان
فولکس‌واگن پولو آر دبلیوآرسی

**فولکس واگن پولو آر دبلیوآرسی** یک خودرو رالی جهانی است که توسط فولکس‌واگن موتوراسپرت بر اساس فولکس‌واگن پولو برای استفاده در مسابقات رالی قهرمانی جهان ساخته شده است. این خودرو که در ابتدای فصل ۲۰۱۳ معرفی شد، مطابق با نسل دوم مقررات اتومبیل رالی جهانی که در سال ۲۰۱۱ معرفی شده بود ساخته شد، که بر پایه قوانین کلاس سوپر ۲۰۰۰ بود، اما به جای موتور تنفس طبیعی ۲ لیتری Super20، از موتور ۱٫۶ لیتری توربو شارژ استفاده می‌کرد.

## منابع

## پیوند به بیرون
رده:خودروهای رالی قهرمانی جهان
رده:خودروهای فولکس‌واگن
زیلدا آرنس

**زیلدا آرنس نویمان** (متولد ۲۵ اوت ۱۹۳۴ – درگذشته ۱۲ ژانویه ۲۰۱۰) یک پزشک متخصص اطفال و امدادگر برزیلی بود.

او به دلیل تلاش‌هایش علیه دیکتاتوری نظامی برزیل و تأسیس یک مرکز مراقبت شبانی کاتولیک برای کودکان فقیر، در سطح بین‌المللی شناخته شد. فعالیت‌های بشردوستانه او که شامل کمک به فقرا و افراد مسن نیز می‌شد، بیش از سه دهه به طول انجامید.

آرنس در ۱۲ ژانویه ۲۰۱۰ بر اثر زلزله هائیتی درگذشت. در سال ۲۰۱۵، اسقف‌نشین سائوپائولو قصد داشت تحقیقاتی را برای آغاز روند سعادت‌بخشی او انجام دهد.

## اوایل زندگی و تحصیل
آرنس در شهر روستایی فورکیلهینها به دنیا آمد و یکی از ۱۳ فرزند گابریل آرنس (۱۸۹۰–۱۹۶۵) و هلن آرنس (با نام خانوادگی اشتاینر) (۱۸۹۴–۱۹۷۴) بود. او عمه سناتور فلاویو آرنس بود.

دو خاطره مهم از دوران کودکی او، دیدن پدرش بود که با اسبش، خانه به خانه می‌رفت تا از شیوع آبله جلوگیری کند، و تماشای مادرش که همسایه‌ای بیمار را با گاری به نزدیک‌ترین بیمارستان می‌برد، سفری که سه ساعت به طول می‌انجامید. این تجربیات الهام‌بخش او برای تبدیل شدن به یک پزشک بودند.

آرنس پس از تحصیل در رشته پزشکی، در سال ۱۹۵۹ از دانشگاه فدرال پارانا (UFPR) فارغ‌التحصیل شد. او بیشتر به مطالعه بهداشت عمومی پرداخت تا به کودکان فقیر در مناطق با نرخ بالای مرگ و میر کودکان، سوء تغذیه و خشونت کمک کند.

## پیشه
پس از کار در بیمارستان‌های محلی برای مراقبت از نوزادان، او مسئولیت مدیریت چندین کلینیک در مناطق فقیرنشین شهر کوریتیبا را بر عهده گرفت.

آرنس بنیان‌گذار هماهنگ‌کنندهٔ «پاستورال دا کریانزا» (مراقبت شبانی برای کودکان) بود، سازمانی که تحت نظر کنفرانس ملی اسقفان برزیل فعالیت می‌کرد.این برنامه یکی از بزرگ‌ترین برنامه‌های جهانی در زمینه سلامت و تغذیه کودکان است و حدود ۲۶۰٬۰۰۰ داوطلب دارد. این برنامه توانسته مرگ و میر نوزادان را در بیش از ۳۱٬۰۰۰ جامعه شهری و روستایی با فقر شدید، به بیش از نصف کاهش دهد.

او همچنین «پاستورال دا پسوا آیدوسا» (مراقبت شبانی برای افراد مسن) و دیگر سازمان‌های اجتماعی کنفرانس اسقفی برزیل را هماهنگ می‌کرد.

آرنس به عنوان یک کاتولیک، با پیشگیری از بارداری مخالف بود و رویکردش مبتنی بر آموزش خانواده‌ها برای کاهش جرایم خرد و بیماری‌های قابل پیشگیری بود.

## زندگی شخصی
[چپ|بندانگشتی|200x200پیکسل| [لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا|رئیس‌جمهور لولا و سناتور فلاویو آرنس، در میان دیگر مقامات، در مراسم تشییع جنازه زیلدا آرنس.]]
آرنس که از سال ۱۹۷۸ بیوه شده بود، مادر چهار فرزند و مادربزرگ ده نوه بود. او در ۱۲ ژانویه ۲۰۱۰ بر اثر زلزله هائیتی در پورتو پرنس درگذشت،جایی که برای انجام فعالیت‌های بشردوستانه به نمایندگی از «پاستورال دا کریانزا» حضور داشت.ریزش آوار از سقف کلیسایی که به تازگی در آن سخنرانی کرده بود، باعث مرگ او شد. او در آن زمان ۷۵ سال داشت. لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا، رئیس‌جمهور برزیل، در مراسم تشییع جنازه او شرکت کرد.

## جوایز و افتخارات
آرنس چندین عنوان شهروند افتخاری در سراسر برزیل دریافت کرد و توسط سازمان بهداشت پان‌آمریکا به عنوان قهرمان بهداشت عمومی شناخته شد.

## منابع

رده:افراد برزیلی آلمانی‌تبار
رده:اهالی سانتا کاتارینا
رده:درگذشتگان ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۳۴ (میلادی)
رده:قربانیان زمین‌لرزه ۲۰۱۰ هائیتی
رده:کاتولیک‌های رومی اهل برزیل
جنگ تجاری کانادا و چین

**جنگ تجاری کانادا و چین** به مجموعه‌ای از اقدامات تعرفهای و تدابیر تلافی‌جویانه تجاری بین کانادا و جمهوری خلق چین اشاره دارد که از اواخر سال ۲۰۲۴ آغاز شد. این جنگ تجاری در کنار سایر جنگهای تجاری در جریان که هر دو کشور درگیر آن بودند، از جمله جنگ تجاری چین و ایالات متحده و جنگ تجاری ایالات متحده با کانادا و مکزیک در سال ۲۰۲۵، شکل گرفت.

## پیش‌زمینه
روابط تجاری بین چین و کانادا از اوت ۲۰۲۴ به شدت تیره شد. در آن زمان، کانادا اعلام کرد که قصد دارد تعرفه‌های سنگینی بر واردات خودروهای الکتریکی ساخت چین اعمال کند، مشابه سیاست‌های حمایتگرایانه‌ که پیشتر توسط ایالات متحده و اتحادیه اروپا اتخاذ شده بود. این کشورها معتقد بودند که یارانه‌های دولتی چین به شرکتهای چینی مزیت رقابتی ناعادلانه‌ای می‌دهد که تهدیدی برای تجارت منصفانه محسوب می‌شود.

## رویدادها
### ۲۰۲۴
* ۱ اکتبر: کانادا تعرفه ۱۰۰ درصدی بر خودروهای الکتریکی ساخت چین اعمال کرد، مشابه اقدامات حمایتگرایانه‌ که پیشتر توسط ایالات متحده و اتحادیه اروپا اتخاذ شده بود.

* ۱۵ اکتبر: کانادا تعرفه ۲۵ درصدی بر محصولات فولادی و آلومینیومی چین اعمال کرد، با این استدلال که ظرفیت مازاد تولید و یارانه‌های دولتی چین ممکن است منجر به تحریف بازار و رقابت ناعادلانه شود.

### ۲۰۲۵
* ۸ مارس: چین اعلام کرد که در پاسخ به اقدامات کانادا، تعرفه‌های تلافی‌جویانه‌ای بر محصولات کشاورزی و غذایی کانادا اعمال خواهد کرد. این تعرفه‌ها شامل ۱۰۰ درصد بر روغن کلزا، کنجاله کلزا و نخود و ۲۵ درصد بر محصولات دریایی و گوشت خوک بود.

* ۲۰ مارس: تعرفه‌های تلافی‌جویانه چین به صورت رسمی اعمال شد. این اقدامات تنش‌های تجاری بین دو کشور را تشدید کرد.

## واکنش‌ها
### کانادا
دولت کانادا اعلام کرد که اقدامات تعرفه‌ای برای محافظت از صنایع داخلی در برابر رقابت ناعادلانه و تحریف بازار ناشی از یارانه‌های دولتی چین ضروری است.

### چین
دولت چین اقدامات تعرفه‌ای کانادا را غیرموجه دانست و پس از انجام تحقیقات ضد تبعیض، تعرفه‌های تلافی‌جویانه اعمال کرد. وزارت بازرگانی چین اظهار داشت که اقدامات کانادا ناقض قوانین سازمان تجارت جهانی است و به منافع اقتصادی چین آسیب می‌زند.

## جستارهای وابسته
* جنگ تجاری ایالات متحده با کانادا و مکزیک
* جنگ تجاری آمریکا و چین

## منابع

* 

رده:تاریخ اقتصاد جمهوری خلق چین
رده:تاریخ اقتصاد کانادا
رده:جنگ تجاری
رده:چین در ۲۰۲۴ (میلادی)
رده:چین در ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:حمایت‌گرایی
رده:روابط بین‌الملل در ۲۰۲۴ (میلادی)
رده:روابط بین‌الملل در ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:روابط چین و کانادا
رده:علم اقتصاد در ۲۰۲۴ (میلادی)
رده:علم اقتصاد در ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:کانادا در ۲۰۲۴ (میلادی)
رده:کانادا در ۲۰۲۵ (میلادی)
مادالینا لورا سیرمن

**مادالینا لورا سیرمن** (;  – ) آهنگساز اهل جمهوری ونیز بود.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:آهنگسازان دوره کلاسیک اهل ایتالیا
رده:اهالی ونیز در سده ۱۸ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۱۸۱۸ (میلادی)
رده:زادگان ۱۷۴۵ (میلادی)
رده:ویولون‌نوازان کلاسیک اهل ایتالیا
بازی‌های آفریقایی ۱۹۹۹

**بازی‌های آفریقایی ۱۹۹۹** () یک رویداد چندورزشی است که از ۱۰ تا ۱۹ سپتامبر ۱۹۹۹ در ژوهانسبورگ، آفریقای جنوبی برگزار شده است.

## ورزش‌ها

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* ورزش غیررسمی: 

## جدول مدال‌ها

## منابع

## پیوند به بیرون
*Athletics results - gbrathletics.com

رده:بازی‌های آفریقایی
رده:رقابت‌های ورزشی بین‌المللی میزبانی‌شده توسط آفریقای جنوبی
رده:رقابت‌های ورزشی در ژوهانسبورگ
رده:رویدادهای چندورزشی در ۱۹۹۹ (میلادی)
رده:رویدادهای چندورزشی در آفریقای جنوبی
رده:ورزش آفریقا در ۱۹۹۹ (میلادی)
سیستم متغیر با زمان

**سیستم متغیر با زمان**  یا **سامانه تغییرپذیر با زمان** یا **سامانه زمان‌وَردا** سامانه‌ای است که پاسخ خروجی آن به لحظه مشاهده و همچنین لحظه اعمال سیگنال ورودی وابسته است. به عبارت دیگر، تأخیر زمانی  یا پیشروی زمانی  ورودی نه تنها سیگنال خروجی را در زمان جابجا می‌کند، بلکه سایر پارامترها و رفتار را نیز تغییر می‌دهد. سامانه‌های زمان‌وَردا به یک ورودی مشابه در زمان‌های مختلف پاسخ متفاوتی می‌دهند. برعکس آن در مورد سامانه‌های زمان‌ناوَردا (TIV) صادق است.

## نمای‌کلی
بسیاری از فنون‌های توسعه‌یافته برای برخورد با پاسخ سامانه‌های خطی زمان‌ناوَردا وجود دارد، مانند تبدیل‌های لاپلاس و فوریه. با این حال، این فنون‌ها به‌طور دقیق برای سامانه‌های زمان‌وَردا معتبر نیستند. سامانه‌ای که در مقایسه با ثابت‌های زمانی خود دچار وَردش زمانی  آهسته می‌شود، معمولاً می‌توان آن را زمان‌ناوَردا در نظر گرفت: آنها در مقیاس کوچک به زمان‌ناوَردا نزدیک هستند. نمونه‌ای از این، پیری و فرسودگی قطعات الکترونیکی است که در مقیاس سال‌ها اتفاق می‌افتد، و بنابراین منجر به هیچ رفتار کیفی متفاوتی با آنچه در یک سامانه زمان‌ناوَردا مشاهده می‌شود، نمی‌شود: روز به روز، آنها به‌طور مؤثر زمان‌ناوَردا هستند، اگرچه سال به سال، پارامترها ممکن است تغییر کنند. اگر سامانه به سرعت تغییر کند، سایر سامانه‌های زمان‌وَردای خطی ممکن است بیشتر شبیه سامانه‌های غیرخطی رفتار کنند - تفاوت قابل‌توجهی بین اندازه‌گیری‌ها.

موارد زیر را می‌توان در مورد یک سامانه زمان‌وَردا بیان کرد:
* وابستگی آشکار به زمان دارد.
* پاسخ ضربه به معنای عادی ندارد. سامانه را می‌توان با یک پاسخ ضربه مشخص کرد به جز اینکه پاسخ ضربه باید در هر لحظه زمان مشخص باشد.
* از نظر ثبات فرکانس توزیعی سیگنال مانا  نیست. این بدان معنی است که پارامترهای حاکم بر فرایند سیگنال با گذشت زمان تغییر می‌کنند. برای تئوری‌های عمیق در مورد این ویژگی، مانایی (آمار) را ببینید.

## سامانه‌های خطی زمان‌وَردا
سامانه‌های تغییرپذیر با زمان خطی (LTV) آنهایی هستند که پارامترهای آنها با زمان بر اساس قوانین مشخص شده قبلی تغییر می‌کند. از نظر ریاضی، وابستگی سامانه در طول زمان و پارامترهای ورودی که در طول زمان تغییر می‌کنند، خوش تعریف است.

: y(t) = f ( x(t), t)

برای حل سامانه‌های زمان‌وَردا، روش‌های جبری شرایط اولیه سامانه را ، یعنی سامانه ورودی‌صفر یا ورودی‌ناصفر است.

## نمونه‌هایی از سامانه‌های زمان‌وَردا
سامانه‌های زمان‌وَردا زیر را نمی‌توان با فرض زمان‌ناوَردا بودن آنها مدل‌سازی کرد:
* پاسخ ترمودینامیکی زمین به تغییرهای تابش خورشیدی ورودی با زمان به دلیل تغییر در سپیدایی زمین و وجود گازهای گلخانه‌ای در جو تغییر می‌کند.
* تبدیل موجک گسسته، که اغلب در پردازش سیگنال نوین استفاده می‌شود، یک نوع زمان‌وَردا است زیرا از عملیات یکدهش  استفاده می‌کند.

## جستارهای وابسته
* سامانه کنترل
* تئوری کنترل
* تحلیل سامانه
* سامانه تغییرناپذیر زمان

## منابع

رده:نظریه کنترل
ایگناشیا زبالوس تابورگا

**ایگناشیا زبالوس تابورگا** (۲۷ ژوئن ۱۸۳۱ – ۵ سپتامبر ۱۹۰۴) یک خیاط و خواروبارفروش بولیویایی بود که در دوران جنگ اقیانوس آرام به ارتش پیوست. او پس از ده ماه خدمت در ارتش منظم، به خدمات آمبولانس ارتش منتقل شد که پیشگام صلیب سرخ بولیوی به‌شمار می‌رفت. وی به‌دلیل مراقبت از مجروحان، به عنوان «مادر سرباز بولیویایی» شناخته شد و عنوان «قهرمان شایسته میهن» به او اعطا شد. در سراسر کشور، بناها و جوایز متعددی به افتخار او نام‌گذاری شده‌اند.

## اوایل زندگی
ایگناشیا زبالوس تابورگا در تاریخ ۲۷ ژوئن ۱۸۳۱ در لا انکونادا (که اکنون به عنوان وارنس، در سانتا کروز شناخته می‌شود) متولد شد. والدین او آنتونیا تابورگا و پدرو زبالوس بودند. او یکی از سه خواهر و برادر بود و یک برادر به نام دانیل و یک خواهر به نام ماتیلده داشت. زبالوس دو بار بیوه شد و از همسر دومش، بلان (یا بلانکو)، صاحب یک دختر شد.

## حرفه
پس از مرگ همسر دومش، ایگناشیا زبالوس به لاپاز نقل مکان کرد و به‌عنوان یک خیاط مشغول به کار شد. در سال ۱۸۷۶، در جریان کودتاهای نظامی به رهبری هیلاریون دازا برای برکناری رئیس‌جمهور توماس فریاس، او در سوزاندن پالاسیو کماادو مشارکت کرد و سپس فرار کرد. زبالوس به سواحل بولیوی پناه برد و در آنجا یک خواربارفروشی تأسیس کرد.

در آغاز جنگ اقیانوس آرام، او به همراه دخترش در پونو زندگی می‌کرد، اما پس از حمله شیلی به بندر آنتوفاگاستا در سال ۱۸۷۹، به لاپاز بازگشت. در لاپاز، او از دستور دولت برای جمع‌آوری تسلیحات و مهمات برای دفاع از کشور مطلع شد. زبالوس با پوشیدن لباس همسر درگذشته‌اش به گردان کلرادوس از تیپ تفنگداران شرق () از اسکادران ولاسکو پیوست و همراه نیروها با اسب به تاکنا حرکت کرد.

در نبرد آلتو د لا آلیانزا و ماموریت‌های منطقه ایت و موکه‌گوا، ایگناشیا زبالوس به مدت ده ماه در ارتش خدمت کرد. او در کنار کمپ‌نشینان که به نام *رابوناها* شناخته می‌شدند، فعالیت می‌کرد. این زنان خدمات پرستاری ارائه می‌دادند، تسلیحات و مهمات را حمل می‌کردند و اطلاعات جاسوسی جمع‌آوری می‌کردند که می‌توانست به نیروهای نظامی کمک کند. زبالوس همچنین به‌عنوان پرکن تفنگ برای سربازان خدمت کرد.

پس از ده ماه خدمت بدون دستمزد، ژنرال الیودورو کاماچو به او دستمزدی معادل سی بولیویانو (Bs) اعطا کرد و زمانی که او را به بخش آمبولانس‌های ارتش () ارتقا داد، حقوق او به ۳۲ بولیویانو در ماه افزایش یافت. زبالوس یکی از اولین پرستارانی بود که نشان صلیب سرخ را در نبرد به همراه داشت.

در سپتامبر ۱۸۸۰، پس از هجده ماه خدمت، زبالوس نامه‌ای به رئیس‌جمهور نارسیسو کامپرو نوشت و درخواست مرخصی کرد تا به پونو بازگردد و از دختر خردسالش سر بزند و همچنین تقاضای دریافت حقوق معوقه خود را مطرح کرد.

خدمت ایگناشیا زبالوس به دلیل مراقبت از مجروحان و همچنین توجه ویژه او به مراقبت از کودکان *رابوناها* شناخته شده بود. او پس از پایان درگیری‌ها، در میدان نبرد پرسه می‌زد تا مجروحان را پیدا کند و از آن‌ها در برابر نیروهای شیلی محافظت کند. این نیروها معمولاً مجروحان را جست‌وجو می‌کردند تا گلوی بازماندگان را ببرند.

پس از پایان جنگ، کنوانسیون ملی بولیوی در سال ۱۸۸۰، زبالوس را به عنوان «قهرمان شایسته میهن» () معرفی کرد. آن‌ها همچنین عنوان افتخاری «سرهنگ سلامت» را به او اعطا کرده و یک مدال طلایی به همراه مستمری مادام‌العمر به مبلغ ۴۰ بولیویانو در ماه برای او تعیین کردند.

## پانویس

## منابع

* 
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون

رده:پرستاران زن زمان جنگ
رده:درگذشتگان ۱۹۰۴ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۳۱ (میلادی)
رده:زنان اهل بولیوی
گرترود الیزابت مارا

**گرترود الیزابت مارا** (;  – ) خواننده اپرا اهل انتخابگرنشین هسن بود.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:اهالی حکمرانی هسه-کاسل
رده:خوانندگان سوپرانوی اهل آلمان
رده:درگذشتگان ۱۸۳۳ (میلادی)
رده:زادگان ۱۷۴۹ (میلادی)
رده:خوانندگان اپرا با صدای سوپرانو اهل آلمان
ماریا نرودا

**ماریا نرودا** (;  – ) نوازنده ویولن، و موسیقی‌دان اهل سوئد بود.

## منابع

* 

رده:درگذشتگان ۱۹۲۰ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۴۰ (میلادی)
رده:موسیقی‌دانان سده ۱۹ (میلادی) اهل جمهوری چک
رده:مهاجران به سوئد
رده:ویولون‌نوازان کلاسیک اهل جمهوری چک
رده:ویولون‌نوازان کلاسیک سده ۱۹ (میلادی)
دورا والسکا بکر

**دورا والسکا بکر** (;  – ) نوازنده ویولن اهل ایالات متحده بود.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:درگذشتگان ۱۹۵۸ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۷۰ (میلادی)
رده:موسیقی‌دانان زن سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:موسیقی‌دانان سده ۱۹ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:موسیقی‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:ویولون‌نوازان کلاسیک سده ۱۹ (میلادی)
جاناتان گلدبرگ

**جاناتان گلدبرگ** (به ، ۱۱ ژوئن ۱۹۴۳ – ۹ دسامبر ۲۰۲۲) نظریه‌پرداز ادبی اهل ایالات متحده آمریکا بود که در دانشگاه جانز هاپکینز، ادبیات انگلیسی درس می‌داد. او در فاصله سال‌های ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۲، در دانشگاه اموری مطالعاتی دربارهٔ گرایش‌های جنسی انجام داد. آثار او اغلب به ارتباط میان ادبیات جدید اولیه و تفکر مدرن، به ویژه در موضوعات جنسیت، گرایش جنسی و مادیات می‌پردازند. او بی‌ای، ام‌ای و پی‌اچ‌دی خود را از دانشگاه کلمبیا دریافت کرد. گلدبرگ سال ۱۹۸۴ کمک‌هزینه گوگنهایم را دریافت کرد.

## کتاب‌شناسی
* *Endlesse Worke: Spenser and the Structures of Discourse* (1981)
* *James I and the Politics of Literature: Jonson, Shakespeare, Donne, and Their Contemporaries* (1983)
* *Voice Terminal Echo: Postmodernism and English Renaissance Texts* (1986)
* *Writing Matter: From the Hands of the English Renaissance* (1990) 
* *Major Works*, John Milton (1991, co-editor) 
* *Sodometries: Renaissance Texts, Modern Sexualities* (1992)
* *Queering the Renaissance* (1994, editor)
* *Reclaiming Sodom* (1994, editor)
* *Desiring Women Writing* (1997) 
* *The Generation of Caliban* (2001)
* *Willa Cather and Others* (2001) 
* *Shakespeare's Hand*  (2003)
* *Tempest in the Caribbean* (2004)
* *The Seeds of Things* (2009)
* Eve Kosofsky Sedgwick, The Weather in Proust (2012, editor)
**Strangers on a Train* (2012)
**This Distracted Globe* (2016, co-editor)
**Melodrama: An Aesthetics of Impossibility* (2016)
**Sappho: ]fragments* (2018)
**Saint Marks: Words, Images, and What Persists* (2019)
**Come As You Are After Eve Kosofsky Sedgwick* (2021)

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:استادان دانشگاه جانز هاپکینز
رده:شکسپیرشناسان
رده:نویسندگان ال‌جی‌بی‌تی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانشگاهیان آمریکایی ادبیات انگلیسی
رده:استادان دانشگاه دوک
رده:دانش‌آموختگان کلمبیا کالج (نیویورک)
رده:نظریه‌پردازان ادبی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:درگذشتگان ۲۰۲۲ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۴۳ (میلادی)
یوهان رودولف زومستیگ

**یوهان رودولف زومستیگ** (؛ ۱۰ ژانویه ۱۷۶۰ – ) آهنگساز، رهبر (موسیقی)، استاد دانشگاه، و کنسرت‌مایستر اهل امپراتوری مقدس روم بود.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:آهنگسازان اپرا اهل آلمان
رده:آهنگسازان دوره کلاسیک اهل آلمان
رده:آهنگسازان سده ۱۸ (میلادی) اهل آلمان
رده:اهالی لاودا-کونیگزهوفن
رده:درگذشتگان ۱۸۰۲ (میلادی)
رده:رهبران ارکستر اهل آلمان
رده:رهبران ارکستر مرد اهل آلمان
رده:زادگان ۱۷۶۰ (میلادی)
هنری کیمبال هدلی

**هنری کیمبال هدلی** (;  – ) آهنگساز، و رهبر (موسیقی) اهل ایالات متحده آمریکا بود. وی بین سال‌های ۱۸۹۳ تا ۱۹۳۷ میلادی فعالیت می‌کرد.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:آهنگسازان کلاسیک مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:آهنگ‌سازان رمانتیک اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خاکسپاری‌ها در قبرستان ماونت اوبرن
رده:درگذشتگان ۱۹۳۷ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت سرطان در نیویورک
رده:رهبران ارکستر سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:رهبران ارکستر مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:زادگان ۱۸۷۱ (میلادی)
رده:موسیقی‌دانان اهل سامرویل، ماساچوست
رده:موسیقی‌دانان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
پیر جوزف گیوم زیمرمن

**پیر جوزف گیوم زیمرمن** (;  – ) آهنگساز، نوازنده پیانو، و مربی موسیقی اهل فرانسه بود.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:آهنگسازان اپرا اهل فرانسه
رده:آهنگسازان رمانتیک اهل فرانسه
رده:درگذشتگان ۱۸۵۳ (میلادی)
رده:زادگان ۱۷۸۵ (میلادی)
فتیش گردن

بندانگشتی|نمای نزدیک از گردن یک زن

**فتیش گردن** (به انگلیسی: Neck Fetish) نوعی فتیش است که در آن فرد به طور خاص به گردن یا گلوی دیگران علاقه‌مند می‌شود. این علاقه می‌تواند شامل دیدن، لمس کردن، ماساژ دادن یا فشردن گلوی فردی دیگر (معمولا زن) باشد. فتیش گردن ممکن است به دلایل مختلفی از جمله زیبایی‌شناسی، حس لامسه، یا حتی ارتباطات روانی عمیق‌تر ایجاد شود که بعضا ریشه در کودکی فرد دارد.

گردن به عنوان بخشی از بدن که ارتباط بین سر و تنه را برقرار می‌کند و محل عبور شریان های اصلی و حیاتی بدن است، اغلب به عنوان نمادی از ظرافت و حساسیت در نظر گرفته می‌شود. برخی افراد ممکن است به دلیل شکل، بافت، یا حتی حرکات گردن جذب آن شوند. این فتیش می‌تواند در قالب‌های مختلفی مانند عکاسی، هنر، یا حتی در روابط شخصی ظاهر شود.

در برخی فرهنگ‌ها، گردن به عنوان نمادی از زیبایی و جذابیت شناخته می‌شود و ممکن است در ادبیات، هنر و مد مورد توجه قرار گیرد. فتیش گردن نیز مانند دیگر فتیش‌ها، بخشی از طیف گسترده‌ای از ترجیحات جنسی و زیبایی‌شناختی است که در افراد مختلف متفاوت است.

یک فتیش به عنوان یک اختلال طبقه بندی نمی شود و می تواند به سادگی راهی کاملاً تحریک کننده برای نزدیک شدن به خود و شریک زندگی خود باشد. با این حال، اگر یک فتیش باعث ناراحتی شدید و ماندگار شود، می تواند یک اختلال در نظر گرفته شود.

## منابع

رده:فتیش جنسی
رده:ناکارآمدی‌های جنسی
اشامپله

[انگشتی|220px|بلوک دیسکوردیا در خیابان [پسیج د گراسیا، اشامپله]]
**اِشامپْلِه**  
(  به‌معنای *توسعه*) () نام منطقه‌ای در مرکز شهر بارسلون، مرکز ناحیه خودگردان کاتالونیا در پادشاهی اسپانیا می‌باشد. این منطقه در قرن ۱۹ و اوایل قرن ۲۰ میلادی بنا شده‌است.

مشخصه این منطقه، طراحی شهری شبکه‌ای آن است؛ اشامپله متشکل از بلوک‌هایی هم‌اندازه و مربعی‌شکل با گوشه‌های مقطع است که باعث می‌شود شهر از بالا به‌شکل یک شبکهٔ کاملاً منظم به نظر برسد. شاخصهٔ دیگر این منطقه، معماری مدرن کاتالان است؛ برخی از معروف‌ترین آثار آنتونی گائودی، معمار برجستهٔ کاتالان در منطقهٔ اشامپله قرار دارد که از آن جمله می‌توان به ساگرادا فامیلیا، کازا باتیو و کازا میلا اشاره کرد.

خیابان‌های عریض و پیاده‌روهای بزرگ این منطقه و فروشگاه‌های لوکس، کافه‌ها، رستوران‌ها و جاذبه‌های گردشگری آن، اشامپله را به منطقه‌ای زنده و پرجنب‌وجوش تبدیل کرده‌است.

## منابع

رده:مقاله‌های ایجادشده توسط ایجادگر
احمد عبدالصمد

**خواجه ابونصر احمد بن محمد بین عبدالصمد شیرازی** وزیر سلطان مسعود غزنوی و سلطان مودود غزنوی بود.

پدرش ابوطاهر محمد دبیر و نویسندهٔ سامانیان در خراسان بود. احمد عبدالصمد در دیوان ابوسعید آلتونتاش خوارزمشاه (که حاجب سلطان محمود غزنوی و سلطان مسعود بود و به‌عنوان مرزدار (ثغر) با ترکستان از سوی غزنوی‌ها در خوارزمشاه حکمرانی می‌کرد) به کار پرداخت و به مقام وزارت او رسید.
در جنگ آلتونتاش با علی تکین خاقان سمرقند از خود رشادت نشان داد و پس از آنکه آلتونتاش کشته شد توانست رهبری سپاه غزنوی را به دست بگیرد و به به سلامت به خوارزم عقب‌نشینی کند. پسر آلتونتاش، هارون خوارزمشاه او را در سمت خود ابقا کرد.

پس از مرگ احمد میمندی در ۲۵ محرم ۴۲۴ قمری، سلطان مسعود احمد عبدالصمد را به وزارت انتخاب کرد. احمد عبدالصمد مخالف لشکرکشی سلطان مسعود به هندوستان بود و باور داشت که غزنوی‌ها باید اولویت نخست خود را حفظ خراسان از گزند حمله‌های ترکمانان تعیین کنند. پس از کشته شدن سلطان مسعود، سلطان مودود او را در سمت وزارت نگاه داشت تا اینکه پس از دو سال در سال ۴۳۴ قمری (۱۰۴۳ میلادی) (به گفته ابوالفضل بیهقی) ارتکین سپهسالار سلطان مودود او را نسبت به احمد عبدالصمد بدگمان کرد و (به گفته ناصرالدین منشی کرمانی) او را به زندان انداختند و با خوراندن سم کشتند.

مورخان کفایت احمد عبدالصمد را در امر وزارت بسیار ستوده‌اند. منوچهری دامغانی او را شمس‌الوزرا خوانده است در چند قصیده او را ستوده است. گفته می‌شود در ادبیات عربی هم دستی داشته است و ابونصر محمد عتبی قطعه‌ای شیوا از نامه‌ای که وی به عربی به یکی از دوستانش نوشته، آورده است. پسرش عبدالحمید بن احمد در دوران ابراهیم غزنوی به وزارت رسید.

## منابع
* 
رده:اهالی ایران در سده ۱۰ (میلادی)
رده:اهالی ایران در سده ۱۱ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۱۰۴۳ (میلادی)
رده:زادگان سده ۱۰ (میلادی)
رده:مقامات دولت غزنویان
رده:وزیران غزنویان
رده:درگذشتگان دهه ۱۰۴۰ (میلادی)
رده:اهالی ایران در سده ۱۲ (میلادی)
رده:سرداران دولت غزنویان
استرید کلیو

**استرید کلیو** (;  – ) یک دانشمند گیاه‌شناس اهل سوئد بود. او نخستین زن در کشور سوئد بود که موفق به کسب مدرک دکترای علوم شد.

## زندگی شخصی و مرگ
آسترید ماریا کلیو در ۲۲ ژانویه ۱۸۷۵ در اوپسالا، سوئد به دنیا آمد. او دختر بزرگ شیمیدان، اقیانوس‌شناس، زمین‌شناس و پروفسور پر تئودور کلیو و نویسنده کارولینا آلما «کارالما» اوهبوم (معروف به آلما کلیو) بود. خواهران کوچکتر او اگنس کلیو جاناند (۱۹۵۱–۱۸۷۶)، هنرمند تجسمی و پیشگام مدرنیسم در سوئد و خواهر دیگرش سلی برونیوس (۱۹۸۰–۱۸۸۲) روزنامه‌نگار بودند. او و خواهرانش تحصیلات اولیه خود را در خانه نزد مادرشان آموختند، مادر آنها یکی از اولین زنانی بود که تحصیلات ژیمناستیک را در کشور به پایان رساند و یکی از مدافعان برجسته حقوق زنان و تحصیلات به‌شمار می‌رفت. کلیو از سن یازده تا سیزده سالگی به‌طور رسمی در یک مدرسه شبانه‌روزی در لوزان تحصیل کرد و پس از آن تحصیلات متوسطه خود را در خانه به پایان رساند. پدرش اصول علمی را در آزمایشگاهش به او آموخت، جایی کهاو دربارهٔ پلانکتون‌ها مطالعه کرد. این تجربه شکل‌دهنده علاقه کلیو به جلبک‌ها بود و کنجکاوی او دربارهٔ دیاتومه‌ها را برانگیخت. او در شانزده سالگی مدرک لیسانس خود را گرفت. او در پاییز ۱۸۹۱ برای تحصیل در رشته علوم طبیعی در دانشگاه اوپسالا ثبت نام کرد. او در ژانویه ۱۸۹۴ با مدرک لیسانس از این دانشگاه فارغ‌التحصیل شد. او سپس به عنوان استادیار شیمی در دانشگاه مترقی استکهلم استخدام شد. در حین کار در دانشگاه استکلهم با بیوشیمیدان آلمانی-سوئدی و بعدها برنده جایزه نوبل هانس فون اویلر-چلپین آشنا شد. آنها در سال ۱۹۰۲ ازدواج کردند و او نام آسترید کلیو فون اویلر را گرفت. آنها در کنار یکدیگر پنج فرزند بزرگ کردند، که سه تن از آنها مدت کوتاهی پس از ترک دانشگاه به دنیا آمدند که یکی از آنها فیزیولوژیست آینده و برنده جایزه نوبل اولف فون اویلر بود. این ازدواج در سال ۱۹۱۲ پایان یافت. هفده سال بعد، در سال ۱۹۲۹، هانس فون اویلر-چلپین جایزه نوبل شیمی را برای مطالعاتش در مورد تخمیر دریافت کرد. پس از پایان کار تدریس، او به ورملند نقل مکان کرد، جایی که از سال ۱۹۱۷ تا ۱۹۲۳ در آنجا زندگی کرد و رئیس آزمایشگاه جنگل‌داری شد. او به انجام تحقیقات علمی در آنجا ادامه داد. پس از حضور در آنجا، کلیو و خانواده‌اش به مدت سه سال به اوپسالا نقل مکان کردند. در سال ۱۹۳۳ آنها به مزرعه ای در لیندزبرگ نقل مکان کردند. علاوه بر کشاورزی، کلیو با تدریس در شهر ریسکولا، از خانواده‌اش حمایت کرد. در سال ۱۹۴۹، خانواده به اوپسالا بازگشتند، جایی که او اکثر سالهای باقی مانده خود را در آنجا گذراند. در آن سال، او حودش را یک کاتولیک خواند. آسترید کلیو فون اویلر در ۸ آوریل ۱۹۶۸ در آسایشگاه سالمندان وستراس در سن ۹۳ سالگی درگذشت. او در طول زندگی خود علایق خصوصی زیادی داشت، از جمله ادبیات و فلسفه فرانسه.

## مناقشات مربوطه
خیابانی به نام او در مجاورت بیمارستان دانشگاه کارولینسکا نامگذاری شده اما پس از افشای اخیر همدردی مادام‌العمر او با نازیسم، این خیابان برای تغییر نام مورد بررسی قرار گرفته است.

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:استادان دانشگاه اوپسالا
رده:جلبک‌شناسان اهل سوئد
رده:جلبک‌شناسان زن
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه اوپسالا
رده:درگذشتگان ۱۹۶۸ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۷۵ (میلادی)
گرترود الس

**گرترود الس** (;  – ) یک دانشمند در زمینه زمین‌شناسی اهل بریتانیا بود. او عموماً به خاطر فعالیت علمی و تحقیقاتش دربارهٔ سنگ‌نگاشته به یاد آورده می‌شود. او همچنین برندهٔ جوایزی همچون نشان امپراتوری بریتانیا شده است.

## زندگی شخصی
گرترود الس در ۸ اکتبر ۱۸۷۲ به دنیا آمد. او کوچک‌ترین فرزند از شش فرزند بود و خانواده‌اش به او لقب «جی» را دادند. اطرافیانش به شدت دربارهٔ او صحبت می‌کردند و او را به عنوان یک علاقمند جدی به موسیقی توصیف می‌کردند که همیشه دانش خود را دربارهٔ جهان افزایش می‌دهد. خانواده الز هر سال برای شکار باقرقره به املاک مورنیش در نزدیکی کیلن سفر می‌کردند. در این تعطیلات خانوادگی، گرترود جوان عاشق اسکاتلند، به ویژه کوه‌های هایلند شد. عشق الس به زمین‌شناسی از طریق کاوش در فضای باز، بازدید از موزه‌ها و سفرهای میدانی شکل گرفت. اولین ورود جدی الس به حوزه زمین‌شناسی طی یک آموزش رسمی در دوره‌های دبیرستان ویمبلدون اتفاق افتاد که او از سال ۱۸۸۷ تا ۱۸۹۱ در آن تحصیل می‌کرد.

بر اساس آرشیو دیجیتالی ویمبلدون در سال ۱۸۹۷، جلد شماره ۲، شماره ۹، الز در سال ۱۸۹۶ با «قایق بخار» از سوئد دیدن کرد و مدتی در گوتنبرگ ماند و از آنجا به لوند، اسکانیا سفر کرد. در آنجا با یک غیر انگلیسی زبان آشنا و شروع به گسترش واژگان سوئدی خود کرد. زندگی در لوند با تجربیات او در انگلستان متفاوت بود، مانند صرف وعده‌های غذایی در ساعت ۹ صبح، ۳ بعد از ظهر و ۸ بعد از ظهر، احوالپرسی قبل از صرف غذا، و عدم وجود برنامه‌های فضای باز به دلیل آب و هوای سرد. زندگی بزرگسالی دکتر الس با فداکاری او برای کمک به دانش در زمینه زمین‌شناسی به یاد آورده می‌شود. او یک پیشگام برای زنان در این زمینه و الگویی تأثیرگذار برای محققان زن جوان بود. فعالیتهای او در طول زندگی‌اش خود و پس از آن همواره مورد تحسین بین‌المللی قرار گرفت. دکتر الز تا پایان عمرش مجرد ماند، اما ارتباطش را با خانواده خود حفظ کرد و اغلب در اسکاتلند با آنها ملاقات می‌کرد. در ۳۵ سال آخر زندگی او به‌طور فزاینده ای ناشنوا شد. او به اسکاتلند بازگشت، جایی که نهایتاً در سال ۱۹۶۰ درگذشت.

## تحصیلات
طبق مقالاتی از شماره‌های ۱۸۸۹–۱۸۹۱ مجله ویمبلدون، الز نقش فعالی در دبیرستان خود داشت. او در چندین فعالیت فوق برنامه، از جمله دبیری باشگاه تنیس، هنرهای نمایشی که در آن نقش ارل کنت را در نمایشنامه شاه لیر بازی کرد، و باشگاه مناظره شرکت کرد. او همچنین عضو کتابخانه و کمیته اتحادیه مدرسه بود. گرترود الس در سال ۱۸۹۱ برای تحصیل در رشته علوم طبیعی به کالج نیونهام دانشگاه کمبریج رفت و در کلاف هال اقامت گزید. در آنجا، او با سه دانش‌آموز دیگر آشنا شد: اتل اسکیت، مارگارت کراسفیلد، و اتل وود، که در طول زندگی حرفه‌ای خود با آنها همکاری داشت. بر اساس آرشیو دیجیتال دبیرستان ویمبلدون در سال ۱۸۹۳ الز دبیر انجمن علوم طبیعی و عضو کمیته باشگاه هاکی بود. الز در ادامه دوره خود در کمبریج، رئیس انجمن علوم طبیعی، نایب رئیس باشگاه تنیس، رهبر باشگاه سدویک، ستوان آتش‌نشانی کلاف هال و عضوی از باشگاه دوندگان بود.

## مرگ
در ۳۵ سال آخر زندگی الز به‌طور فزاینده ای ناشنوا شده بود. او به اسکاتلند بازگشت، جایی که نهایتاً در سال ۱۹۶۰ در سن ۸۸ سالگی درگذشت.

## منابع

رده:اعضای انجمن زمین‌شناسی لندن
رده:اعضای رتبه امپراتوری بریتانیا
رده:برندگان مدال لیل
رده:دانش‌آموختگان کالج ترینیتی
رده:دانش‌آموختگان کالج نیونهام، کمبریج
رده:درگذشتگان ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۷۲ (میلادی)
رده:زمین‌شناسان زن اهل بریتانیا
رده:زنان اهل بریتانیا در جنگ جهانی اول
مارکو آمبروسینی

**مارکو آمبروسینی** (;  – ) موسیقی‌دان اهل ایتالیا بود. وی از سال ۱۹۹۱ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده است.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:آهنگسازان کلاسیک اهل ایتالیا
رده:آهنگسازان کلاسیک مرد اهل ایتالیا
رده:افراد زنده
رده:اهالی فورلی
رده:دور از وطن‌های اهل ایتالیا در آلمان
رده:زادگان ۱۹۶۴ (میلادی)
رده:موسیقی‌دانان مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ایتالیا
کاتالدو آمودی

**کاتالدو آمودی** (;  – ) آهنگساز ایتالیایی دوره باروک بود.

## منابع

* 

رده:آهنگسازان باروک اهل ایتالیا
رده:آهنگسازان کلاسیک مرد اهل ایتالیا
رده:درگذشتگان ۱۶۹۳ (میلادی)
رده:زادگان ۱۶۴۹ (میلادی)
دومنیکو آلگری

**دومنیکو آلگری** (;  – ) آهنگساز، آوازخوان مذهبی، و خواننده اهل ایالات پاپی بود.

## منابع

* 

رده:آهنگسازان باروک اهل ایتالیا
رده:آهنگسازان کلاسیک مرد اهل ایتالیا
رده:آهنگسازان مکتب رومی
رده:خوانندگان اهل رم
رده:خوانندگان مرد اهل ایتالیا
رده:درگذشتگان ۱۶۲۹ (میلادی)
رده:زادگان دهه ۱۵۸۰ (میلادی)
لا بارسلونتا

**لا بارسلونتا** 
( )
محله‌ای در منطقه سویتاد بیا در شهر بارسلون، مرکز بخش خودگردان کاتالونیا در پادشاهی اسپانیا است.

## منابع

رده:مقاله‌های ایجادشده توسط ایجادگر
رده:سویتاد بیا
رده:محله‌های بارسلون
لیا اوسیپیان

**لیا لوونی اوسیپیان** (؛ ؛ زادهٔ ) گیاه‌شناس، قارچ‌شناس و فیزیولوژیست اهل ارمنستان است.

## زندگی‌نامه
اوسیپیان در ۱۵ ژانویهٔ ۱۹۳۰ در ایروان به دنیا آمد. تاتیانا هوسپیان خواهر وی می‌باشد. وی بین سال‌های ۱۹۴۷ تا ۱۹۵۲ در دانشگاه دولتی ایروان تحصیل نمود و پس از فارغ‌التحصیلی به عنوان دستیار و مدرس در همان دانشگاه مشغول به کار شد تا اینکه در سال ۱۹۷۰ دکترای خود را در رشته علوم زیستی دریافت کرد. وی در سال ۱۹۷۱ استاد گروه گیاه‌شناسی در دانشکده گیاه‌شناسی دانشگاه دولتی ایروان شد. اوسیپیان دو مرتبه، از سال ۱۹۸۶ تا ۱۹۹۰ و از ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۲، به عنوان رئیس دانشکده زیست‌شناسی خدمت نموده است. در سال ۱۹۹۶، اوسیپیان به عضویت کامل آکادمی ملی علوم ارمنستان درآمد و عنوان افتخاری دانشمند شایسته جمهوری ارمنستان را کسب نموده است. وی در طول دوران تحصیلی خویش، سرپرست تز دکتری بیش از ۲۰ دانشجو بوده است.

در سال ۲۰۲۲ گونه‌ای قارچ تازه کشف‌شده از ایران به نام Sphaerulina osypianiae به نام وی نامگذاری شد.

وی همچنین برنده دانشمند شایسته ارمنستان شوروی (۱۹۸۱) شده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست دانشمندان و فیلسوفان ارمنی

## منابع

* 

*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون

رده:افراد اتحاد شوروی‌ای ارمنی‌تبار
رده:افراد زنده
رده:اهالی ایروان
رده:دانشمندان زن اهل ارمنستان
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه دولتی ایروان
رده:زادگان ۱۹۳۰ (میلادی)
رده:زنان سده ۲۰ (میلادی) اهل ارمنستان
رده:زنان سده ۲۱ (میلادی) اهل ارمنستان
رده:فیزیولوژیست‌های اهل ارمنستان
رده:فیزیولوژیست‌های زن
رده:قارچ‌شناسان اهل ارمنستان
ماریا دو کارمو ژرونیمو

**ماریا دو کارمو ژرونیمو** (؛  ۵ مارس ۱۸۷۱ – ) یک برده سابق و زن ابرصدساله اهل برزیل بود که در زمان مرگش گفته می‌شد که پیرترین فرد جهان بوده است. با این حال، به دلیل عدم وجود گواهی تولد یا هر سند مدنی دیگری که سال تولد او را اثبات کند، ادعای او هیچ‌گاه توسط کتاب رکوردهای جهانی گینس به رسمیت شناخته نشد. البته این موضوع که او آخرین برده زندهٔ برزیلی بود، مورد اختلاف نیست. 

## اوایل زندگی
بر اساس سوابق کلیسایی از نوسا سنیورا دو کارمو در کامپانها در جنوب ایالت مینا ژرایس برزیل، ژرونیمو در ۵ مارس ۱۸۷۱ به دنیا آمد و ۱۶ روز بعد غسل تعمید داده شد. این تاریخ چند ماه قبل از تصویب «قانون ریو برانکو» بود که تمامی کودکانی که از مادران برده به دنیا می‌آمدند را آزاد اعلام نمود. او دختر سابرینا و ژرونیمو، بردگان لوئیز ژوزه مونتیرو از نورونا، کشاورز نیشکر و مالک یک کارخانه سفالگری و هتل بود. او سه خواهر و برادر داشت که یکی از آن‌ها بعد از لگد خوردن از یک اسب کشته شد. مادرش زمانی که حدود هشت سال داشت، درگذشت و او از سایر خواهر و برادرهایش جدا شد زیرا آن‌ها به مزرعه دیگری منتقل شدند. او به یاد می‌آورد که به‌طور مکرر کتک می‌خورد. در سن ۱۵ سالگی به یک کشاورز از شهرک بائپندی در مینا ژرایس فروخته شد و تا ۱۷ سالگی به عنوان برده زندگی می‌کرد، تا هنگامی که برده‌داری سرانجام در برزیل تحت قانون آوره در ۱۳ مه ۱۸۸۸ لغو شد. در این زمان، او به زادگاه خود، کارمو دو میناس بازگشت.

## زندگی
در دهه ۱۹۳۰، ژرونیمو به شهر کریستینا نقل مکان کرد و در کریسمس ۱۹۴۲ به ایتاجوبا در ایالت مینا ژرایس رفت تا خدمتکار خانواده سیزده‌نفری تاریخ‌نگار «ژوزه آرملیم برناردو گیمارنش» شود. گیمارنش نوه برناردو گیمارنش بود که از قضا رمان معروفی به نام *ایزورا دختر برده* را نوشته بود. او ۵۸ سال با این خانواده زندگی کرد تا اینکه درگذشت.

## تقدیر
ژرونیمو در مراحل پایانی زندگی خود معروف شد. بسیاری از روزنامه‌ها و مجلات برزیلی و همچنین شبکه‌های تلویزیونی برزیلی و خارجی از جمله از آرژانتین، آلمان، فرانسه، ایتالیا، ژاپن، اسپانیا و ایالات متحده با او مصاحبه کردند. او به عنوان شهروند افتخاری شش شهر برزیلی شناخته شد، اما نه در شهر زادگاهش ایتاجوبا. در سال ۱۹۹۵، او مدال صدمین سالگرد زامبی پالمارس (که به نام رهبر گروهی از بردگانی که خود را آزاد کردند نام‌گذاری شده است) را دریافت کرد و با شهردار ریو دو ژانیرو سزار مایا، به این شهر سفر کرد تا رؤیای خود را برای دیدن دریا تحقق بخشد. او در طول کارناوال ریو ۱۹۹۶ در سامبادروم مورد تجلیل قرار گرفت و با مدرسه رقص سامبا «اونیدوس دا چیژوکا» که آزادی بردگان را به عنوان موضوع اصلی رقص خود انتخاب کرده بود، جشن گرفت. در ۵ اکتبر ۱۹۹۷، او آمرزش شخصی پاپ ژان پل دوم را در یک مراسم مذهبی در ریو دو ژانیرو دریافت کرد.

معادل برزیلی کتاب رکوردهای جهانی گینس در سال ۱۹۹۴، ژرونیمو را به عنوان پیرترین فرد جهان ثبت کرد، اما خود کتاب گینس ادعای او را به دلیل عدم وجود سوابق مدنی تاییدشده، قبول نکرد.

## مرگ
ژرونیمو در ۱۴ ژوئن ۲۰۰۰ بر اثر سکته مغزی در بیمارستان دانشکده پزشکی ایتاجوبا درگذشت. بر اساس سوابق کلیسایی، او باید ۱۲۹ ساله می‌بود. با این حال، برخی از تاریخ‌نگاران اشاره کرده‌اند که ممکن است سن او اغراق‌آمیز بوده باشد تا از شمول قانون ریو برانکو در سال ۱۸۷۱ برای آزادی خود خارج نشود.

## منابع

## پیوند به بیرون
*ویدئویی دربارۀ ماریا دو کارمو ژرونیمو

رده:ابرصدساله‌های زن
رده:اهالی مینا ژرایس
رده:درگذشتگان ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:زنان سده ۲۰ (میلادی) اهل برزیل