بی‌خانمانی در روسیه

[بندانگشتی|300x300پیکسل|آلونک بی‌خانمان‌ها در [ایوانوفو|ایوانوو]]
**بی‌خانمانی در روسیه** از اواخر قرن نوزدهم مشاهده شده است. پس از لغو نظام ارباب و رعیتی، شهرهای بزرگ شاهد هجوم گستردهٔ رعیت‌های سابق بودند که به عنوان کارگر صنعتی در صنعت به سرعت در حال توسعهٔ روسیه به دنبال شغل بودند. این افراد اغلب در شرایط سختی زندگی می‌کردند و گاهی اوقات یک اتاق را اجاره می‌کردند که بین چندین خانواده مشترک بود. همچنین افراد بی‌خانمان زیادی وجود داشتند.

## تاریخچه
### روسیه شوروی
بلافاصله پس از انقلاب اکتبر، یک برنامه ویژه «تراکم» فعال شد: افرادی که سرپناهی نداشتند در آپارتمان‌های کسانی که چندین اتاق بلااستفاده داشتند، اسکان داده شدند و تنها یک اتاق برای صاحبان قبلی باقی ماند. این آپارتمان‌ها به عنوان اموال دولتی اعلام شدند. این امر منجر به ایجاد آپارتمان‌های مشترک متعددی شد که چندین خانواده به‌طور همزمان در آنها زندگی می‌کردند. با این وجود، مشکل بی‌خانمانی کامل تا حد زیادی حل شد زیرا هر کسی می‌توانست برای یک اتاق یا مکانی در خوابگاه درخواست دهد (تعداد آپارتمان‌های مشترک پس از اجرای برنامه ساخت و ساز مسکونی در مقیاس بزرگ که از دهه ۱۹۶۰ آغاز شد، به‌طور پیوسته کاهش یافت). &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (ژوئن ۲۰۲۱)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D;

تا سال ۱۹۲۲، در نتیجه تقریباً یک دهه ویرانی ناشی از جنگ جهانی اول و جنگ داخلی روسیه، حداقل ۷ میلیون کودک بی‌خانمان در روسیه وجود داشت. این امر منجر به ایجاد پرورشگاه‌های زیادی شد. تا دهه ۱۹۳۰، اتحاد جماهیر شوروی لغو بی‌خانمانی را اعلام کرد و هر شهروند موظف به داشتن یک پروپیسکا - محل اقامت دائم - بود. هیچ‌کس نمی‌توانست بدون جایگزینی از پروپیسکا محروم شود یا بدون مجوز تأیید شده (به نام "دستور") برای ثبت نام در مکان دیگری، از آن امتناع ورزد. اگر کسی می‌خواست به شهر دیگری نقل مکان کند یا منطقه زندگی خود را گسترش دهد، باید شریکی پیدا می‌کرد که می‌خواست آپارتمان‌ها را به‌طور متقابل مبادله کند. حق داشتن سرپناه در قانون اساسی شوروی تضمین شده بود. نداشتن اقامت دائم از نظر قانونی جرم محسوب می‌شد. همچنین عملاً هیچ آپارتمان خالی و بلااستفاده‌ای در شهرها وجود نداشت: هر آپارتمانی که هیچ‌کس در آن ثبت نشده بود، بلافاصله توسط دولت با قیمتی نمادین به دیگران که به شرایط زندگی بهتری نیاز داشتند، قرض داده می‌شد. اگر شخصی که ثبت نام دائم داشت، نمی‌توانست هزینه سرپناه را بپردازد، هیچ‌کس حق نداشت او را بیرون کند، فقط می‌توانست از طریق دادگاه درخواست پول کند. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (ژوئن ۲۰۲۱)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D; با این حال، این امر به بی‌خانمانی در اتحاد جماهیر شوروی پایان نداد؛ الکسی لبدف، روزنامه‌نگار شوروی، پس از زندگی در جامعهٔ ولگردان در مسکو اظهار داشت که «صدها هزار» بی‌خانمان در اتحاد جماهیر شوروی وجود داشت و حضور جامعهٔ بی‌خانمان‌ها در سال‌های پایانی اتحاد جماهیر شوروی بیشتر مورد توجه قرار گرفت. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:منابع معتبر|<span title="The material near this tag relies on an unreliable source. Secondary source with no link to the original Ogonyok issue or reproduction (Огонёк February issues 5-8 do not feature any such article) while the secondary article author Aaron Trehub was associated with Radio Free Europe/Radio Liberty, a highly questionable source widely considered as a CIA-funded propaganda organization through much of the Cold War, heavily funded and directed by Reagan to be anti-communist during the Glasnost years. (ژانویه ۲۰۲۴)">منبع نامعتبر</span>]]* &#x5D;

پس از سال ۱۹۵۷، اتحاد جماهیر شوروی هر ساله ۲٫۲ میلیون واحد مسکونی می‌ساخت. به دلیل وجود اجاره بهای پایه مسکن، اجاره بها تنها حدود ۵٪ از بودجه ماهانه یک خانواده را تشکیل می‌داد، اگرچه در مسکو، یک خانواده متوسط فقط ۳٪ از بودجه خود را صرف اجاره بها می‌کرد.

### پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی
پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و پذیرش سرمایه‌داری، مشکل بی‌خانمانی به طرز چشمگیری تشدید شد، &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (اوت ۲۰۲۱)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D; تا حدی به دلیل خلاء قانونی اوایل دهه ۱۹۹۰ که برخی قوانین با یکدیگر در تضاد بودند و تا حدی به دلیل نرخ بالای کلاهبرداری در بازار املاک. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (اوت ۲۰۲۱)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D; در سال ۱۹۹۱، مواد ۱۹۸ و ۲۰۹ قانون جزای روسیه که مجازات کیفری برای نداشتن اقامت دائم وضع کرده بود، لغو شد. از آنجا که اکثر آپارتمان‌ها خصوصی شده بودند و بسیاری از مردم آخرین سرپناه خود را بدون خرید موفق سرپناه دیگری فروختند، افزایش شدیدی در تعداد بی‌خانمان‌ها رخ داد. اجاره آپارتمان از مالک خصوصی رواج یافت (که معمولاً فقط ثبت موقت را ارائه می‌دهد و مالک آپارتمان می‌تواند پس از پایان قرارداد یا در صورت عدم پرداخت اجاره، مستأجر را اخراج کند). در مسکو، اولین سرپناه شبانه برای بی‌خانمان‌ها در سال ۱۹۹۲ افتتاح شد. در اواخر دهه ۱۹۹۰، اصلاحات خاصی در قانون برای کاهش افزایش بی‌خانمانی، مانند ممنوعیت فروش آخرین خانه با فرزندان ثبت شده، اعمال شد.
[بندانگشتی|320x320پیکسل|یک مرد بی‌خانمان در [مسکو، روسیه در سال ۲۰۲۱]]

### امروز
با این وجود، دولت هنوز موظف است برای هر کسی که به شرایط زندگی بهتری نیاز دارد یا فاقد ثبت نام دائم است، سرپناه دائمی رایگان فراهم کند؛ حق داشتن سرپناه هنوز در قانون اساسی گنجانده شده است. با این حال، این ممکن است سال‌ها طول بکشد. سلب اقامت دائم یک فرد بدون خواست او، حتی صاحب آپارتمان، غیرقانونی است. این امر برای بانک‌ها مشکلاتی ایجاد می‌کند زیرا وام‌های رهنی به‌طور فزاینده‌ای محبوب شده‌اند. بانک‌ها موظفند در صورت عدم بازپرداخت وام توسط فرد، یک آپارتمان جدید و ارزان‌تر به جای آپارتمان قدیمی برای او فراهم کنند، یا منتظر بمانند تا همه افرادی که در آپارتمان زندگی می‌کنند، فوت کنند. چندین پروژه آپارتمان‌های ویژه ارزان «اجتماعی» برای کسانی که نتوانسته‌اند وام‌های مسکن را بازپرداخت کنند، برای تسهیل بازار وام مسکن پیشنهاد شده است.

یک سازمان مردم نهاد به نام نوچلژکا در سن پترزبورگ و مسکو فعالیت می‌کند.

## منابع

رده:بنیان‌گذاری‌های سده ۱۹ (میلادی) در امپراتوری روسیه
رده:بی‌خانمانی بر پایه کشور
رده:جامعه روسیه