موزه لاهور

**موزه لاهور** ( به       ) (به انگلیسی: Lahore Wonder House) موزه‌ای است که در لاهور ، پنجاب ، پاکستان واقع شده است. این موزه که در سال ۱۸۶۵ در مکانی کوچک‌تر تأسیس و در سال ۱۸۹۴  در مکان فعلی خود در مرکز خرید لاهور در دوران استعمار بریتانیا افتتاح شد، بزرگترین موزه پاکستان و همچنین یکی از پربازدیدترین موزه‌های آن است. 

این موزه مجموعه گسترده‌ای از هنر بودایی از پادشاهی‌های باستانی هندویونانی و منطقه گنداره را در خود جای داده است. همچنین دارای مجموعه‌هایی از تمدن دره سند ، امپراتوری گورکانی ، امپراتوری سیک و راج بریتانیا است. 

موزه لاهور، به همراه تفنگ زمزمه‌ای که مستقیماً در جلوی ساختمان قرار دارد، صحنه آغازین رمان *[[کیم (رمان)|کیم]]* اثر رودیارد کیپلینگ است،   که پدرش، جان لاک‌وود کیپلینگ ، یکی از اولین متصدیان موزه بود. 

## تاریخچه
راست|بندانگشتی|ساختمان بازار تولینتون اولین ساختمانی بود که مجموعه موزه در آن به نمایش گذاشته شد.
راست|بندانگشتی|ساختمان فعلی موزه به سبک معماری احیای هندو-ساراسنیک توسط معمار مشهور ، سر گانگا رام (Sir Ganga Ram)، طراحی شده است.
جایگزین=This is a rectangular stone plaque with inscription about laying the cornerstone for Museum - as Jubilee Museum and Technical Institute - by Prince Albert Victor February 3rd 1890. The stone is light in colour, the inscription is in English, in four rows, with black letters. This plaque is built in the decorative pillar at the right side of the Museum entrance.|بندانگشتی|سنگ بنای موزه لاهور برای ساختمان موجود، که در ۳ فوریه ۱۸۹۰ توسط پرنس آلبرت ویکتور گذاشته شد، در ستون ورودی موزه تعبیه شده است.
موزه لاهور ابتدا در سال‌های ۱۸۶۵-۱۸۶۶ در محل بازار فعلی تولینتون تأسیس شد؛ ساختمانی که برای نمایشگاه پنجاب ۱۸۶۴ ساخته شده بود.  ساختمان کنونی موزه به عنوان یادبودی از جشن طلایی ملکه ویکتوریا که در سال ۱۸۸۷ برگزار شد، ساخته شد و تأمین مالی آن از طریق یک صندوق عمومی ویژه انجام شد که به همین مناسبت جمع‌آوری شده بود. سنگ بنای موزه جدید در ۳ فوریه ۱۸۹۰ توسط شاهزاده آلبرت ویکتور، دوک کلارنس ، نوه ملکه ویکتوریا، گذاشته شد. پس از تکمیل آن در سال ۱۸۹۴، کل مجموعه موزه به ساختمان فعلی با نام جدید خود به عنوان موزه جشن منتقل شد.

مجموعهٔ موزه در سال ۱۸۹۴ به مکان فعلی خود در «مال» واقع در بخش قدیمی لاهور، که متعلق به دوران حکومت بریتانیا بود، منتقل شد. ساختمان کنونی موزه توسط «بهای رام سینگ» و «جان لاک‌وود کیپلینگ» طراحی شده است.

پدر رودیارد کیپلینگ، جان لاک‌وود کیپلینگ، یکی از نخستین متصدیان موزه بود و پس از او، K. N. Sitaram این مسئولیت را بر عهده گرفت.

در سال ۱۹۴۸، به عنوان بخشی از تقسیم هند، آثار باستانی موزه بین کشورهای تازه تأسیس پاکستان و هند تقسیم شد و حدود ۶۰٪ از مجموعه آن در اختیار موزه قرار گرفت. بقیه به هند داده شد و سرانجام در موزه و گالری هنری دولتی در چندیگر ، که به طور خاص برای این منظور ساخته شده بود، قرار گرفت. 

سال‌های طلایی موزه معمولاً از ۱۹۷۰ تا ۱۹۹۰ در نظر گرفته می‌شوند، زمانی که دکتر سیف‌الرحمن دار، پژوهشگر، باستان‌شناس وموزه‌شناس، به عنوان مدیر آن فعالیت می‌کرد. او چندین کتاب در مورد موزه نوشت و دوره تصدی او با ریاست بی.ای. قریشی، که در آن زمان رئیس هیئت مدیره موزه بود، تکمیل شد. 

در سال ۲۰۰۵، بیش از ۲۵۰,۰۰۰ بازدیدکننده در موزه لاهور ثبت شدند. این تعداد در سال ۲۰۱۶ به ۲۳۶,۵۳۶ نفر کاهش یافت و در ۲۰۱۷ به ۲۱۴,۶۹۷ نفر رسید، اما در سال ۲۰۱۸ دوباره افزایش یافته و به ۲۲۷,۹۹۴ نفر رسید. این موزه در میان گردشگران خارجی در سال‌های ۲۰۱۶ (با ۲,۹۵۶ بازدید) و ۲۰۱۷ (با ۲,۹۴۱ بازدید) محبوب‌ترین موزه پاکستان بود. با این حال، در سال ۲۰۱۸ با ثبت ۳,۶۵۹ بازدیدکنندهٔ خارجی به مقام دوم تنزل یافت و موزه تاکسیلا جایگزین آن شد.

## دامنه
[بندانگشتی|مجموعه [تمدن دره سند - مجسمه زن سفالی]]
این موزه آثار باستانی از عصر برنز ( تمدن دره سند ) تا قرون وسطی، دوره هندوشاهی و مغول را به نمایش می‌گذارد. این موزه یکی از بزرگترین مجموعه‌های باستان‌شناسی، تاریخ، هنر، هنرهای زیبا، هنرهای کاربردی، قوم‌شناسی و اشیاء صنایع دستی در پاکستان را در خود جای داده است. همچنین دارای مجموعه گسترده‌ای از سکه‌های هلنیستی و مغولی است. همچنین یک گالری عکس به نام گالری جنبش پاکستان به ظهور پاکستان به عنوان یک کشور مستقل اختصاص داده شده است.

## مجموعه‌ها
این موزه تعدادی مجسمه یونانی-بودایی ، نقاشی‌های مغولی و پاهاری را به نمایش گذاشته است. گزارش شده است که بیش از 58000 اثر هنری بخشی از مجموعه آن است که تنها 14000 عدد از آنها به نمایش گذاشته شده است. این مجموعه آثار مهمی از تمدن دره سند، گندهارا و دوره‌های یونانی-باختری را در بر می‌گیرد. «بودای روزه‌دار» که قدمت آن به دوره گندهارا بازمی‌گردد، یکی از ارزشمندترین و مشهورترین اشیاء موزه به شمار می‌رود.

### ''تکامل بشر''
سقف تالار ورودی موزه مزین به نقاشی دیواری بزرگی با عنوان «تکامل بشر» است که شامل ۴۸ تابلو (هر یک به ابعاد ۶ در ۸ فوت) می‌باشد. این اثر توسط هنرمند پاکستانی، صادق‌عین، خلق شد و ابتدا در سال ۱۹۷۳ تکمیل گردید. به‌دلیل شرایط جوی و حملات موریانه، این نقاشی دیواری در طول سال‌ها آسیب‌های قابل توجهی دید. در سال ۲۰۰۸، با تصویب بودجه‌ای توسط فرماندار پنجاب، کار بازسازی آن آغاز شد. نقاشی در سال ۲۰۱۰ از محل خود برداشته شد و کار بازسازی در سال ۲۰۱۲ شروع گردید. تا سال ۲۰۱۸، ۱۶ تابلو از این مجموعه توسط اُزما عثمانی و ممتاز حسین بازسازی شده بود.

این موزه همچنین شامل نمونه‌های نفیسی از آثار چوبی منبت‌کاری شده مغول و سیک و مجموعه‌ای بزرگ از نقاشی‌هایی است که قدمت آنها به دوره بریتانیا برمی‌گردد. این مجموعه همچنین شامل آلات موسیقی، جواهرات باستانی، منسوجات، سفال و زرادخانه و همچنین برخی از آثار تبتی و نپالی است که به نمایش گذاشته شده‌اند.
پرونده:Lahore_Museum_smn121_5.JPG|جایگزین=A Gandharan-era "Fasting Buddha"| یک " بودای روزه دار" از دوران گانهاران
پرونده:Stupa_-_Lahore_Museum.jpg|جایگزین=A Gandharan-era miniature stupa| یک استوپای مینیاتوری مربوط به دوران گندهارا
پرونده:Inside_Lahore_Museum.jpg|جایگزین=Relics from the Indo-Greek era| آثار باستانی از دوران هند و یونانی
پرونده:Gandharan_Athena.jpg|جایگزین=Gandhara Athena| گندهارا آتنا


## مدیران
فهرست مدیران موزه در زیر آمده است. 

## کتاب
کتاب *«شاهکارهای موزه لاهور* » نوشته انجم رحمانی، در سال ۱۹۹۹ توسط موزه و با کمک مالی یونسکو منتشر شد.  ویرایش جدیدی از آن در سال ۲۰۰۶ منتشر شد.

## در فرهنگ عامه

* رمان ''«کیم»'' اثر رودیارد کیپلینگ (منتشر شده در سال ۱۹۰۱) در مجاورت موزه قدیمی/اصلی لاهور و مناطق مال (بازار) اتفاق می‌افتد.

## منابع

رده:جاذبه‌های گردشگری در لاهور
رده:فرهنگ لاهور
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در لاهور
رده:موزه‌های هنرهای تزئینی
رده:قاب نقشه جعبه اطلاعات بدون شناسه مرتبط OSM در ویکی‌داده