دوسوکوتاه

**دوسوکوتاه** () گونه‌ای پایه عروضی در اشعار لاتین و یونانی است. این پایه از یک هجای بلند میان دو هجای کوتاه ساخته می‌شود. نام این پایه در زبان‌های اروپایی از واژه یونانی ἀμφίβραχυς، *amphíbrakhys*، به معنای «کوتاه در هر دو سو» گرفته شده است.

## کاربرد
### انگلیسی
در شعر تکیه‌ای ـ هجایی انگلیسی، دوسوکوتاه یک هجای پرتکیه است که دو هجای بی‌تکیه در دو سویش قرار دارد. این وزن به‌ندرت در کل یک شعر به کار می‌رود و بیشتر در مقدار اندکی از اشعار طنز، شعر کودکان و آثار آزمایشی دیده می‌شود. پایهٔ دوسوکوتاه غالباً در میان وزن‌های دیگر، همچون دوکوتاه‌آغاز، به‌صورت متناوب ظاهر می‌شود.

این پایه رکن اصلی در ساخت لیمریک است، مانند:
«There **once** was / a **girl** from / Nan**tuc**ket.»
و نیز در شعر روایی ویکتوریایی به‌کار رفته است، همچون «سطل بلوطی کهنه» (۱۸۱۷) اثر ساموئل وودورث با این آغاز: «How **dear** to / my **heart** are / the **scenes** of / my **child**hood." شعر «O where are you going?» (۱۹۳۱) از ویستن هیو اودن نمونه‌ای تازه‌تر و اندکی آزادتر از این وزن است. همچنین دوسوکوتاه در ترانه‌ها و شعرهای سبک نیز فراوان به کار می‌رود، مانند سطرهای بلندِ شعر «تأملی در بزرگراه A30» (۱۹۶۶) از سِر جان بجمَن.

### روسی
دوسوکوتاه وزنی رایج در شعر روسی است. یک دگرگونی معمول در این وزن، در روسی و انگلیسی، آن است که مصراع با بلندپایان بسته شود، چنان‌که توماس هاردی در شعر «دوشیزهٔ تباه‌شده» (۱۹۰۱) آورده است: «Oh **did** n't / you **know** I'd / been **ru** in'd / said **she**."

### لهستانی
وزن دوسوکوتاه در ادبیات لهستانی بس محبوب است. در برخی آثار آدام میتسکیه‌ویچ و یولیوش سواتسکی به چشم می‌خورد. شناخته‌شده‌ترین نمونه، شعر «باران پاییزی» (۱۹۰۸) از لئوپولد استف است. باور بر این است که این وزن برای لالایی‌ها مناسب است. معمولاً سطرهای دوسوکوتاه لهستانی دارای پایان‌های مؤنث هستند، ولی برخی شاعران با پایان‌های مذکر نیز آزمودند. برای نمونه در شعر «والس» (۱۹۴۵) از چسواو میوش، نخستین سطر مؤنث و دومی مذکر است، و به همین ترتیب در سراسر شعر. یان بولسواف اوژوگ نیز با دوسوکوتاه‌های نامنظم و تعداد متغیر پایه‌ها در سطرها آزمایش کرد، نمونه‌اش در کتاب *دارواش* (۱۹۶۶).

## نمونه‌ها
### دکتر زوس
در برخی کتاب‌های دکتر زوس، سطرهای بسیاری در وزن دوسوکوتاه سروده شده‌اند، مانند در *[[اگر من سیرک را می‌گرداندم]]* (۱۹۵۶):

:All **rea**dy / to **put** up / the **tents** for / my **cir**cus.
:I **think** I / will **call** it / the **Cir**cus / Mc**Gur**kus.

### ملاقات با سنت نیکلاس
شعر معروف کریسمسی کلمانت کلارک مور «ملاقات با سنت نیکلاس» بیشتر در چهارپایه‌ای دوکوتاه‌آغاز سروده شده است («'Twas the Night before Christmas…») اما هنگام فراخواندن گوزن‌ها، وزن به دوسوکوتاه تغییر می‌کند:

:Now, **Dash**er! / now, **Dan**cer! / now, **Pran**cer / and **Vix**en!
:On, **Co**met! / on, **Cu**pid! / on, **Don**der / and **Blit**zen!

### بارانی معروف آبی‌رنگ
بخش زیادی از ترانهٔ لئونارد کوهن «بارانی معروف آبی‌رنگ» (۱۹۷۱) در وزن دوسوکوتاه سروده شده است. برای نمونه در بند نخست:

:It's **four** in / the **morn**ing, / the **end** of / De**cem**ber
:I'm **wri**ting / you **now** just / to **see** if / you're **bet**ter

### ورساچه
ترانهٔ میگوس با نام «ورساچه» (۲۰۱۳) وزن دوسوکوتاه سه‌تایی را در رَپ رایج کرد:

:Ver**sa**ce / Ver**sa**ce / Me**du**sa / head **on** me / like **I'm** 'Lum / in**a**ti

I **know** that / you **like** it / Ver**sac**e / my **neck** and / my **wrist** is / so **slop**py

## منابع

* 

رده:پایه‌های عروضی