ایلون موره

**ایلون موره** () یک شهرک اسرائیلی یهودی ارتدکس در کرانه باختری است. این شهرک در شمال شرقی شهر فلسطینی نابلس و بر دامنه‌های رشته‌کوه کبیر قرار دارد و از نظر اداری زیر نظر شورای منطقه‌ای شومرون است. جمعیت آن در سال ۲۰۲۱ برابر با ۲٬۰۰۹ نفر بوده‌است.

ایلون موره بر زمین‌هایی مصادره‌شده از دو روستای فلسطینی عزموط و دیرالحطب بنا شده‌است. جامعه جهانی شهرک‌های اسرائیلی در کرانه باختری را بر پایه حقوق بین‌الملل غیرقانونی می‌داند، اما دولت اسرائیل این دیدگاه را رد می‌کند. در ۱۹ ژوئیه ۲۰۲۴ دیوان بین‌المللی دادگستری حکم داد که شهرک‌سازی‌های اسرائیل «ناقض حقوق بین‌الملل» هستند و اسرائیل باید شهرک‌سازی را متوقف کند.

## نام و ارجاعات کتاب مقدسی
نام این شهرک از بخشی از تورات گرفته شده که به نخستین جایگاه اقامت ابراهیم پس از گذر از رود اردن اشاره دارد. بر پایه کتاب مقدس عبری، ایلون موره همان جایی است که خداوند به ابراهیم گفت: «این سرزمین را به نسل تو خواهم بخشید» (سِفر پیدایش ۱۲:۷). یعقوب، پسر اسحاق و نوه ابراهیم، زمینی در نزدیکی ایلون موره و شکیم (نابلس کنونی) خرید (سِفر پیدایش ۳۳:۱۹).

## پیشینه
شهرک ایلون موره نخست در سال ۱۹۷۴ و در مکان‌هایی چون حواره و سبسطیه پایه‌گذاری شد، اما این تلاش‌ها ناکام ماند. نخستین بنای پایدار آن در کنار روستای روجیب برپا شد و سپس پس از فرجام‌خواهی و رأی دادگاه، در سال ۱۹۷۹ به زمین‌های نزدیکی منتقل شد که نیروهای دفاعی اسرائیل از دو روستای فلسطینی عزموط و دیرالحطب مصادره کرده بود. سرانجام در سال ۱۹۸۰، در دوران نخست‌وزیری مناخم بگین، شهرک به‌طور رسمی پایه‌گذاری شد و جمعیت آن هنگام تأسیس نزدیک به ۲۵۰ نفر بود.

مرزهای رسمی شهرداری ایلون موره در حدود ۱٬۸۴۴ دونوم زمین را دربرمی‌گیرد. بر پایه داده‌های مؤسسه پژوهش کاربردی بیت‌المقدس (ARIJ)، زمین‌های مصادره‌شده از دو روستا در آغاز چنین بود: ۶۵۹ دونوم از دیرالحطب و ۶۳۹ دونوم از عزموط.

### مصادره ۱۹۹۵ و جاده ۵۵۷
در سال ۱۹۹۵ مصادره دیگری به وسعت ۲۳ هکتار انجام شد که نه‌تنها زمین‌های بیشتری از عزموط و دیرالحطب بلکه قطعه‌هایی از زمین‌های روستای سالم را نیز دربر گرفت. هدف اعلام‌شده این مصادره ساخت جاده ۵۵۷ بود که ایلون موره را به شهرک نزدیک ایتامار (۳٫۹ کیلومتر) پیوند می‌داد و به شهرک‌نشینان اجازه می‌داد بدون عبور از سالم رفت‌وآمد کنند. عبور خودروهای فلسطینی از این جاده ممنوع است و فلسطینیان محلی حتی اجازه عبور پیاده از آن را ندارند. پیامد جانبی این اقدام محرومیت ساکنان کرانه باختری از دسترسی به ۷۰ درصد زمین‌های باقی‌مانده‌شان بود.

### گستره واقعی کنترل
بر پایه پژوهش دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل (OCHA)، گستره واقعی زمین‌های فلسطینی زیر کنترل ایلون موره بسیار فراتر از مرزهای رسمی شهرداری است و نزدیک به ۱۵٬۵۰۰ دونوم از سرزمین‌های مجاور را دربرمی‌گیرد. آمارهای رسمی اسرائیل نشان می‌دهد که ۶۳ درصد این منطقه متعلق به مالکان خصوصی فلسطینی از سه روستای یادشده است که جمعیت مجموع آنها در سال ۲۰۱۷ برابر با ۱۱٬۵۰۰ نفر بود.

روش اعلام زمین‌های دولتی در کرانه باختری که در مورد ایلون موره به‌کار رفت، بعدها الگویی برای ایجاد بسیاری از شهرک‌های دیگر شد. بدین ترتیب ایلون موره به یک پرونده سابقه‌ساز تبدیل شد.

## درگیری‌های عرب و اسرائیل
در ۲۹ ژوئیه ۱۹۸۵ پیکر دو جوان فلسطینی در نزدیکی ایلون موره یافت شد. آنها اندکی پس از کشته شدن دو معلم در نزدیکی جنین در ۲۱ ژوئیه ناپدید شده بودند. ارتش اسرائیل اعلام کرد که آنها در حال ساختن بمب بودند، اما خانواده‌هایشان این ادعا را به‌شدت رد کردند.

در ۲۱ مه ۱۹۸۷ رامی شابا، کودک هشت‌ساله اسرائیلی، پس از ناپدید شدن هنگام دوچرخه‌سواری، مُرده در غاری بیرون از حصار ایلون موره با سر له‌شده یافت شد.

در ۶ آوریل ۱۹۸۸ تیرصا پورات، نوجوان پانزده‌ساله ساکن ایلون موره، در روستای فلسطینی بیتا به‌اشتباه با شلیک گلوله‌ای از سوی شهرک‌نشین همسایه‌اش رومام الدوبلی کشته شد.

در ۷ اکتبر ۲۰۰۰ مقبره یوسف در نابلس به دست فلسطینیان غارت و ویران شد. صبح روز بعد، پیکر گلوله‌باران‌شده خاخام هیلل لیبرمن، ساکن ایلون موره و پسرعموی سناتور جو لیبرمن، در حومه نابلس یافت شد؛ او برای بررسی خسارت‌های وارد به مقبره به آنجا رفته بود.

در ۲۸ مارس ۲۰۰۲ یک فرد مسلح فلسطینی به شهرک نفوذ کرد، وارد خانه خانواده گاویش شد و آتش گشود. او چهار نفر را کشت و سپس خود نیز کشته شد. قربانیان عبارت بودند از: راحل گاویش (۵۰ ساله)، داوید گاویش (۵۰ ساله)، آوراهام گاویش (۲۰ ساله) و ییتسحاق کانر (۸۳ ساله).

در مارس ۲۰۱۲ دو فلسطینی هنگام تلاش برای نفوذ به ایلون موره شناسایی شدند. نیروهای دفاعی اسرائیل آنها را بازداشت کردند و چاقوهای بزرگی نزدشان یافت شد. نیروهای امنیتی بر این باورند که یک حمله چاقویی خنثی شد.

## زیرساخت‌ها
ایلون موره دارای یک دبستان و یک یشیوا (حوزه علمیه یهودی) است. در نزدیکی آن یک منطقه حفاظت‌شده طبیعی نیز وجود دارد.

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* وبگاه رسمی ایلون موره
* وبگاه انجمن ایلون موره
* دوستان آمریکایی ایلون موره

رده:شهرک‌های مذهبی اسرائیل
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۸۰ (میلادی)
رده:آبادی‌های اسرائیلی در استان یهودا و سامره
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند