منشور مشارکت استراتژیک ارمنستان و ایالات متحده

**منشور مشارکت استراتژیک ارمنستان و ایالات متحده** یک معاهده بین ارمنستان و ایالات متحده است که با هدف تقویت روابط دوجانبه از طریق همکاری در موضوعات مختلف از جمله دموکراسی، حاکمیت، تمامیت ارضی، و اصلاحات اقتصادی و نظامی منعقد شده است. نام کامل این منشور "منشور مشارکت استراتژیک بین جمهوری ارمنستان و ایالات متحده آمریکا" است.

در ۱۴ ژانویه ۲۰۲۵، آرارات میرزویان، وزیر امور خارجه ارمنستان و آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه ایالات متحده، سندی را در واشینگتن، دی.سی. امضا کردند که مشارکت استراتژیک را رسمیت می‌بخشد. این توافقنامه بر اساس ارزش‌های مشترکی مانند ترویج دموکراسی، حمایت از حاکمیت و تخطی‌ناپذیری مرزها استوار است. در حالی که مشارکت کمک‌های ایالات متحده در اصلاحات نظامی و اقتصادی ارمنستان را پیش‌بینی می‌کند، شامل مداخله نظامی مستقیم ایالات متحده در صورت وقوع مناقشه نمی‌شود.

ابتکار ارتقای روابط بین ارمنستان و ایالات متحده به سطح مشارکت استراتژیک اولین بار توسط نیکول پاشینیان، نخست‌وزیر ارمنستان در ۴ ژوئیه ۲۰۲۴ اعلام شد. پاشینیان آمادگی ارمنستان را برای تقویت روابط با ایالات متحده در سطح استراتژیک ابراز کرد.

## بررسی اجمالی
منشور مشارکت استراتژیک ارمنستان و ایالات متحده بر تمایل به تقویت روابط دوجانبه بر اساس ارزش‌های مشترک دموکراتیک و منافع متقابل تأکید می‌کند. حوزه‌های کلیدی همکاری شامل دیپلماسی، اقتصاد، دفاع، امنیت، فرهنگ و آموزش، با تمرکز بر ترویج دموکراسی، آزادی اقتصادی، حقوق بشر، حاکمیت قانون و امنیت انرژی است.

### اصول مشارکت
این منشور بر اساس اصول احترام به حاکمیت، استقلال و تمامیت ارضی بنا شده است. این منشور بر تعهد به ارزش‌های دموکراتیک تأکید می‌کند و هدف آن حمایت از صلح و ثبات در قفقاز جنوبی، تقویت تلاش‌های ارمنستان برای ادغام در ساختارهای اروآتلانتیک و پیشبرد روند صلح بین ارمنستان و جمهوری آذربایجان است.

### همکاری اقتصادی و انرژی
ارمنستان و ایالات متحده قصد دارند همکاری‌ها در زمینه تجارت، سرمایه‌گذاری و حمل و نقل را عمیق‌تر کرده و بخش انرژی ارمنستان، از جمله توسعه انرژی هسته‌ای غیرنظامی و منابع انرژی تجدیدپذیر را متنوع‌سازی کنند. طرفین همچنین قصد دارند فضای کسب و کار بهتری را تقویت کرده و از ادغام ارمنستان در اقتصاد جهانی حمایت کنند.

### دفاع و امنیت

ایالات متحده از ارمنستان در افزایش قابلیت‌های امنیت ملی و دفاعی خود، از جمله آموزش نظامی و مقابله با تهدیدات امنیتی جهانی مانند تروریسم و اشاعه سلاح‌های کشتار جمعی، حمایت می‌کند. همکاری به امنیت سایبری نیز گسترش می‌یابد.

### تقویت دموکراسی و حقوق بشر

این منشور شامل مقرراتی برای حمایت از اصلاحات در ارمنستان با هدف تقویت حاکمیت قانون، استقلال قضایی، آزادی بیان و تلاش‌ها برای مبارزه با فساد است. ایالات متحده همچنین برای تلاش‌های ارمنستان در جهت حمایت از حقوق بشر و گسترش چارچوب‌های قانونی که به تبعیض و خشونت می‌پردازد، کمک‌هایی ارائه می‌کند.

### تبادل فرهنگی و آموزشی
مشارکت همچنین شامل ترویج ارتباطات مردمی از طریق برنامه‌های تبادل دانشجویی، دانشگاهی و حرفه‌ای است. طرفین قصد دارند همکاری‌های فرهنگی را تقویت کنند، از میراث فرهنگی ارمنستان محافظت کرده و از ابتکارات آموزشی حمایت کنند.

## اجرای منشور
آنی بادالیان، سخنگوی وزارت امور خارجه ارمنستان، تأیید کرد که "این منشور ماهیت استراتژیک مشارکت بین دو کشور را تعریف می‌کند و هم‌زمان کمیسیونی را راه‌اندازی می‌کند. این کمیسیون به عنوان بستری عمل خواهد کرد که طرفین از طریق آن برای تحقق اهداف تعیین‌شده در منشور تلاش کرده و همکاری در حوزه‌های بخشی ترسیم‌شده در آن را مورد بحث و هماهنگی قرار خواهند داد."

## تحلیل
بنیامین پوغوسیان، تحلیلگر ارمنی، این توافقنامه را با توافقنامه مشابهی که در ژانویه ۲۰۰۹ بین ایالات متحده و گرجستان امضا شد، مقایسه کرد. با این حال، پوغوسیان خاطرنشان کرد که توافقنامه گرجستان و ایالات متحده شامل همان تضمین‌های امنیتی که ایالات متحده به کشورهایی مانند ژاپن، کره جنوبی یا فیلیپین ارائه می‌دهد، نمی‌شود. تیگران گریگوریان، مدیر مرکز منطقه‌ای دموکراسی و امنیت در ایروان، می‌گوید این سند روابط دوجانبه را تقویت می‌کند و فرصت‌هایی برای همکاری نزدیک‌تر در حوزه‌های کلیدی ایجاد می‌کند.

### تغییر سیاست خارجی ارمنستان

تغییر در سیاست خارجی ارمنستان در اواخر سال ۲۰۲۲ آشکار شد، زمانی که روسیه و سازمان پیمان امنیت جمعی به درخواست‌های ارمنستان برای کمک نظامی پس از یک تهاجم نظامی جمهوری آذربایجان به خاک ارمنستان پاسخی ندادند. در پی آن، ارمنستان شروع به فاصله گرفتن از روسیه کرد و در فوریه ۲۰۲۴، نخست‌وزیر پاشینیان عضویت ارمنستان در سازمان پیمان امنیت جمعی را به حالت تعلیق درآورد. در دسامبر ۲۰۲۴، پاشینیان اعلام کرد که تغییرات در رابطه ارمنستان با سازمان پیمان امنیت جمعی "غیرقابل بازگشت" است.

مقامات ارمنی برای رسمیت‌بخشی به روابط در حال بهبود کشور با ایالات متحده و اتحادیه اروپا گام‌هایی برداشته‌اند. در ۱۲ فوریه ۲۰۲۵، پارلمان ارمنستان لایحه‌ای را تصویب کرد که به طور رسمی از پیوستن ارمنستان به اتحادیه اروپا حمایت می‌کند. تصویب این لایحه به عنوان اولین گام به سوی پیوستن ارمنستان به اتحادیه اروپا تلقی شد.

## افکار عمومی
نظرسنجی افکار عمومی که در ژانویه ۲۰۲۵ توسط شرکت مشاوره MPG انجام شد، نشان داد که اکثر ارمنی‌ها (۶۱.۷٪) نظرات مثبتی درباره منشور مشارکت استراتژیک ارمنستان و ایالات متحده ابراز داشته‌اند.

## واکنش‌ها
* : گروهی از سازمان‌های غیردولتی ارمنی بیانیه‌ای منتشر کردند و از امضای منشور مشارکت استراتژیک بین ارمنستان و ایالات متحده استقبال کردند. در این بیانیه آمده است که "این مشارکت فرصت‌های جدیدی را نه تنها برای ارمنستان، بلکه برای کل منطقه باز می‌کند و به امنیت منطقه‌ای، همزیستی مسالمت‌آمیز و محترمانه و همکاری اقتصادی کمک می‌کند" و "ارزش‌های دموکراسی، حقوق بشر و حاکمیت قانون، که تقویت آن‌ها بدون شک به توسعه، حاکمیت و امنیت ارمنستان کمک خواهد کرد." امضاکنندگان شامل بنیاد جوامع باز، مجمع شهروندان هلسینکی – وانادزور و اتحاد شهروندان آگاه هستند.
* : دبیر مطبوعاتی روسیه، دیمیتری پسکوف، اظهار داشت که "ایالات متحده هرگز نقش خاصی در تثبیت اوضاع در قفقاز جنوبی نداشته است - می‌توان حتی گفت برعکس. در چارچوب این اقدامات 'برعکس'، ایالات متحده مطمئناً به هر طریق ممکن سعی می‌کند کشورهای بیشتری را به دنبال خود بکشاند. اما این حق کاملاً حاکمیتی دوستان ارمنی ما است."
* : آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه ایالات متحده، در مراسم امضا اظهار داشت: "این نقطه عطف مهمی در روابط بین ایالات متحده و ارمنستان است. ما کمیسیون مشارکت استراتژیک ایالات متحده و ارمنستان را تأسیس می‌کنیم. این کمیسیون چارچوبی به ما می‌دهد تا همکاری دوجانبه خود را در تعدادی از حوزه‌های کلیدی گسترش دهیم: مسائل اقتصادی، امنیت و دفاع، دموکراسی، عدالت، شمول و تبادلات مردمی. هر یک از این موارد یک منافع مشترک است که پایه و اساس رابطه و مشارکت ما را تشکیل می‌دهد."

### سازمان‌های بین‌المللی
* فریдом هاوس از امضای این منشور استقبال کرد و آن را "گواهی بر پیشرفت مداوم ارمنستان و تعهد آن به توسعه دموکراتیک" نامید.

## جستارهای وابسته

* روابط ارمنستان و ناتو
* روابط ارمنستان و ایالات متحده
* گروه میانی ارمنی کنگره
* شورای مشارکت یورو-آتلانتیک
* روابط خارجی ارمنستان
* روابط خارجی ایالات متحده
* برنامه اقدام مشارکت انفرادی
* مشارکت گارد ملی کانزاس و ارمنستان
* مشارکت برای صلح

## منابع

## پیوند به بیرون
* منشور مشارکت استراتژیک بین ایالات متحده آمریکا و جمهوری ارمنستان در سفارت ایالات متحده در ارمنستان
* بیانیه وزیر امور خارجه ارمنستان آرارات میرزویان در مراسم امضای منشور مشارکت استراتژیک ارمنستان و ایالات متحده در وزارت امور خارجه ارمنستان

رده:ارمنستان در ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:معاهده‌های مصوب‌شده در ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:معاهده‌های ارمنستان
رده:پیمان‌های دو سویه ایالات متحده آمریکا
رده:روابط ارمنستان و ایالات متحده آمریکا
رده:ریاست‌جمهوری جو بایدن
رده:نیکول پاشینیان
رده:معاهده‌های لازم‌الاجرا در ۲۰۲۵ (میلادی)