کتاب یوشع (سامری‌ها)

***کتاب یوشع*** ()، که گاهی به آن **تواریخ سامری** نیز گفته می‌شود، وقایع‌نگاری سامری‌ها به این دلیل نامیده می‌شود که بخش اعظم آن به تاریخ یوشع بن نون اختصاص دارد. بازبینی انتقادی در دو دوره متفاوت موجود است، یکی به عبری سامری و دیگری در زبان عربی.

اگرچه بخش بزرگی سنت‌های موازی با سنت‌های کتاب مقدس عبری کتاب یوشع را توصیف می‌کند، اما از نظر شکل و محتوا با سنت‌های اخیر تفاوت زیادی دارد.

همچنین، سامری‌ها آن را الهام الهی نمی‌دانند، اگرچه «آنها آن را بسیار تکریم می‌کنند و بالاترین ارزش را برای آن قائلند و معتقدند که حاوی تاریخ واقعی و معتبری از دوره‌ای است که به آن می‌پردازد.»

## تاریخچه سامری‌ها
اولین پادشاه اسرائیل، شائول، تنها بر برخی از این مردم حکومت می‌کند. جانشین او، داوود، تمام قبایل را تحت فرمان خود گرد هم می‌آورد. سلیمان، پسر داوود، برای حفظ آنها تلاش چندانی نمی‌کند. هنگامی که سلیمان در سال ۹۳۰ پیش از میلاد درگذشت، پادشاهی به اسرائیل شمالی بزرگ و یهودای جنوبی کوچک تقسیم می‌شود. شمال، پایتخت خود را سامریه (شهر باستانی) می‌نامد. پادشاهان جنوبی، پایتخت داوود را در اورشلیم حفظ می‌کنند.

در نهایت، سامریه به کلمه‌ای برای کل منطقه شمالی تبدیل می‌شود. با این حال، نه شهر و نه منطقه‌ای که به عنوان سامریه شناخته می‌شود. در همین حال، به مدت ۲۰۰ سال درگیری‌هایی بین شمال و جنوب رخ می‌دهد، و موارد اندکی از همکاری نیز در میان است. مردمان دو سوی مرز اسرائیل شمالی و جنوبی، ابراهیم را پدر و موسی را منجی خود می‌دانند. همه آنها خدای یعقوب را می‌پرستند. همه آنها فرزندان اسرائیل هستند. در ابتدا، اختلافات آنها سیاسی است. اما با گذشت زمان و افزایش فاصله زمانی، این اختلافات به اختلافات فرهنگی نیز تبدیل می‌شود.

زمانی که اسرائیل یک ملت واحد بود، داوود پادشاه اورشلیم را به عنوان مرکز سیاسی و مذهبی تأسیس کرد. سلیمان معبد باشکوه را در آنجا ساخت. پس از فروپاشی پادشاهی متحد، یهودا معبد سلیمان را در اختیار گرفت. اسرائیلی‌های شمالی با این مشکل مواجه شدند که در کجا باید عبادت خود را انجام دهند. اولین پادشاه آنها، یربعام، مراکز عبادت را در بتل و دن با یک گوساله طلایی باشکوه در هر مکان تأسیس می‌کند. گوساله نمایانگر کرسی خداست - که دقیقاً همان چیزی است که صندوق عهد در اورشلیم به عنوان آن شناخته می‌شد. البته، گوساله یادآور بت‌پرستی در کتاب خروج نیز هست. طبیعتاً، یهودیان جنوبی، شمالی‌ها را به پرستش مجسمه‌های طلایی متهم می‌کنند. در واقع، یهودیان حرف خوبی در مورد مردم شمال ندارند و از آنجایی که یهودیان بیشتر کتاب مقدس را آنطور که اکنون در اختیار هست می‌نویسند، دشوار است که تشخیص داده شود که انتقادات آنها دقیق نوشته شده یا اغراق‌آمیز است.

امپراتوری آشور تا سال ۷۲۲ پیش از میلاد، پادشاهی شمالی اسرائیل را بلعید و ۲۷۲۹۰ نفر را از سامریه به مکان‌های دوردست تبعید کرد. «۱۰ قبیله گمشده اسرائیل» رسماً در اینجا گم می‌شوند زیرا قبایل شمالی پراکنده می‌شوند. یهودیان جنوبی عنوان می‌کنند که به جای آنها، آشور این سرزمین را با بابلی‌ها و دیگر مردم بین‌النهرین پر می‌کند. آشوریان از این طریق اراده جوامع فتح شده را در هم می‌شکنند و هویت، فرهنگ و مذهب آنها را پاک می‌کنند. در جنوب، یهودا نظاره‌گر ویرانی رقیب شمالی خود است - اورشلیم تنها ۳۵ مایل با آن فاصله دارد. یک قرن بعد، قدرت آشور رو به افول می‌گذارد و بابل به عنوان ابرقدرت جدید منطقه‌ای ظهور می‌کند. بابل در سال ۵۸۷ پیش از میلاد اورشلیم را در هم می‌کوبد و مردم نخبه یهودی را به تبعید می‌کشاند. مردم یهودی به بابل به اسارت برده می‌شوند. وقتی یهودیان در بابل سرانجام در سال ۵۳۸ قبل از میلاد توسط ایرانیان آزاد شدند، کسانی که هنوز به اورشلیم اهمیت می‌دهند، بازمی‌گردند و مردمی را در آن منطقه می‌بینند. آنها از این سامری‌ها متنفرند. بدتر از آن، بازگشتگان از تبعید، تابع استان سامریه کنونی ایران می‌شوند. رقابت برای کنترل بین یهودا و سامریه دوباره آغاز می‌شود.

برخی از محققان می‌گویند سامری‌ها احتمالاً بنی‌اسرائیلی‌هایی از سامریه بودند که در زمان رفتن یهودیان در سراسر سرزمین پخش شدند. برخی می‌گویند سامری‌ها بنی‌اسرائیلی نبودند، بلکه نوادگان بین‌النهرینی‌ها - بیگانگانی - بودند که توسط آشور در این سرزمین اسکان داده شدند. برخی دیگر سامری‌ها را نوادگان یهودی‌هایی می‌دانند که با بقیه به تبعید نرفتند - زیرا آنها فرار کرده و پس از رفع خطر بازگشتند. یا به این دلیل که آنها به اندازه کافی ماهر یا تحصیل‌کرده نبودند که برای بابل مفید باشند و بنابراین عقب ماندند. آنها مراسم مذهبی را به مانند یهودیانی که از تبعید برگشته بودند، انجام نمی‌دادند. سامری‌ها کوه جریزیم شمالی را مقدس‌تر از کوه صهیون اورشلیم می‌دانستند. آنها فقط پنج کتاب موسی - پیدایش تا تثنیه - را به عنوان کتاب مقدس خود می‌دانستند. بازگشتگان از بابل کتاب‌های تاریخی نوشته و پیشگویی‌هایی را برای افزودن به کتاب‌های مقدس خود جمع‌آوری کرده بودند. برخی از پیامبران آنها - عاموس، اشعیا، هوشع، حزقیال و میکاه - هیچ چیز خوبی دربارهٔ مردم سامره نمی‌گفتند.

رهبران یهودیه سعی کردند این مناقشه را حل کنند. کاهن عزرا فکر می‌کرد که می‌توان بین این دو جامعه آشتی برقرار کرد. اما حاکم زروبابل رویکردی نژادپرستانه در پیش گرفت: خون آنها نجس است. آنها به سادگی «از ما نیستند». مشاجرات لفظی منجر به توهین، و توهین منجر به خشونت شد. جوامع یهودی و سامری‌ها از هم جدا شدند. سامری‌ها در منطقه شمالی شکیم متمرکز می‌شوند. همزمان با اینکه کنترل یونان بر این سرزمین، جایگزین کنترل ایرانیان، سپس مصری‌ها و در نهایت رومی‌ها می‌شود، منطقه سامریه به‌طور فزاینده‌ای هلنی می‌شود؛ یعنی بیشتر شبیه امپراتوری سلوکیان می‌شود. یهودیان به هر قیمتی در برابر تأثیرات خارجی مقاومت می‌کنند. در قرن اول میلادی، بدترین چیزی که می‌توانید یهودی بنامید، سامری است - همان چیزی که مخالفان عیسی در انجیل یوحنا او را با آن می‌نامند.

## منابع

۰۲۵}}

رده:آثار ناشناس
رده:فرهنگ و تاریخ سامری‌ها
رده:کتاب یوشع
رده:کتاب‌های تاریخی سده ۱۳ (میلادی)