نخستین انسان‌ها در ماه (فیلم ۲۰۱۰)

**نخستین انسان‌ها در ماه** () که با عنوان ***نخستین انسان‌ها در ماه اثر اچ.جی. ولز*** نیز تبلیغ شد، یک درام تلویزیونی محصول ۲۰۱۰ به نویسندگی مارک گیتیس و کارگردانی دیمون توماس است. در این فیلم گیتیس در نقش کیور و روری کینیار در نقش بدفورد به ایفای نقش پرداخته‌اند و بازیگران دیگری چون الکس ریدل، پیتر فوربز، کاترین جکویز، لی اینگلبای و جولیا دیکین نیز در آن حضور دارند. این فیلم نخستین بار در ۱۹ اکتبر ۲۰۱۰ از شبکه بی‌بی‌سی چهار پخش شد. این اثر اقتباسی از رمان علمی-تخیلی محصول ۱۹۰۱ نوشته اچ.جی. ولز به همین نام است. این سومین همکاری بین توماس و گیتیس (پس از *[[بدترین سفر در جهان (مستند درام)|بدترین سفر در جهان]]* و *[[خانه وارونه (مجموعه تلویزیونی)|خانه وارونه]]*) و نخستین فیلمی است که توسط شرکت تولیدی آن‌ها، کن دو پروداکشنز، ساخته شده است.

## خلاصه داستان
در ژوئیه ۱۹۶۹، ژولیوس بدفورد ۹۰ ساله (روری کینیار) برای جیم جوان (الکس ریدل) داستان دو مردی را تعریف می‌کند که نخستین سفر به ماه را در سال ۱۹۰۹ انجام دادند. او بازگو می‌کند که وقتی مرد جوانی بود، با پروفسور آرتور کیور (مارک گیتیس) در آپولدرام آشنا شد. کیور ماده‌ای به نام «کیورایت» اختراع کرده بود که نیروی گرانش را خنثی می‌کرد. بدفورد، کیور را تشویق کرد تا به سودهایی که اختراعش می‌تواند به همراه داشته باشد فکر کند و آن‌ها با همکاری هم یک کره از جنس چدن ساختند که هر دوی آن‌ها را به ماه پرواز دهد.

پس از فرود بر سطح ماه و کشف اینکه جو اکسیژنی آن بر روی سطح منجمد شده و در نور مستقیم خورشید آزاد می‌شود، این دو کاوشگر با تور اسیر شده و توسط ساکنان ماه (که کیور آن‌ها را سلنه می‌نامد) به زیر زمین برده می‌شوند. پس از به‌هوش آمدن، کیور و بدفورد تغذیه می‌شوند و سعی می‌کنند با موجودات ماه ارتباط برقرار کنند، اما فایده‌ای ندارد. آن‌ها با میله‌های بلند به سمت لبه یک مغاک ماه رانده می‌شوند. بدفورد به این تهدید واکنش نشان می‌دهد و به‌طور تصادفی چندین سلنه را با قدرت بدنی بیشتر خود می‌کشد و شرایط خطرناکی ایجاد می‌شود. آن‌ها از هم جدا می‌شوند و کیور عقب می‌ماند تا به بدفورد فرصت فرار بدهد. بدفورد در تونل‌های مختلف سرگردان می‌شود و به فضاپیمای خودشان می‌رسد که سلنه‌ها در زمان اسارت آن‌ها به زیر زمین آورده بودند. او سوار شده و کنترل‌ها را فعال می‌کند.

بدفورد نزدیک است که کره را به خورشید بکوبد، اما خود را بازیابی می‌کند و مدت‌ها بعد در نزدیکی ساحل وست ویتترینگ در نزدیکی خانه‌اش فرود می‌آید. امیدهای او برای بازگشت به ماه جهت نجات کیور زمانی نقش بر آب می‌شود که یک رهگذر به نام چساکس (لی اینگلبای) سوار فضاپیما شده و به‌طور تصادفی در حالی که دریچه باز است به فضا پرتاب می‌شود. بدفورد نمی‌داند چگونه کیورایت تولید کند، بنابراین کره دیگری نمی‌توان ساخت.

کیور در اسارت می‌ماند و به سلنه‌ها انگلیسی و بخشی از تاریخ بشر را می‌آموزد؛ او همچنین فرمول کیورایت را به آن‌ها یاد می‌دهد. سلنه‌ها با شنیدن دربارهٔ ماهیت جنگ‌طلبانه نسل بشر به این نتیجه می‌رسند که این گونه تهدیدی برای ماه است و تصمیم می‌گیرند از کیورایت برای یک حمله پیشگیرانه با فضاپیماهایی مشابه آنچه کیور و بدفورد را از زمین آورده بود، استفاده کنند. کیور در ناامیدی، مقاصد خود را با کد مورس از طریق بی‌سیم به بدفورد اطلاع می‌دهد و بعداً تمام کیورایت‌های تولید شده توسط سلنه‌ها را آزاد می‌کند. این کار باعث می‌شود جو داخلی و منجمد ماه به فضا فرار کند.

در نتیجه، سطح ماه به یک ویرانه تبدیل می‌شود. این همان منظره برهوتی است که توسط برنامه فضایی آپولو هنگامی که ماه‌نشین آپولو ۱۱ بر سطح ماه می‌نشیند کشف می‌شود؛ یک سلنه تنها از دور فضاپیمای زمینی را مشاهده می‌کند.

## بازیگران
* روری کینیار در نقش بدفورد
* مارک گیتیس در نقش کیور
* الکس ریدل در نقش جیم
* پیتر فوربز در نقش پدر
* کاترین جکویز در نقش مادر
* جولیا دیکین در نقش خانم فیت
* لی اینگلبای در نقش چساکس
* فیلیپ جکسون صدای گرند لونار
* ایان هالارد صدای Phi-Oo
* ریس شیراسمیت در نقش ماه (حضور کوتاه بدون دیالوگ)
* استیو پمبرتون در نقش خورشید (حضور کوتاه بدون دیالوگ)
* بانسِن، سگِ گیتیس، در نقش فارادی، سگِ کیور

## تولید
گیتیس دربارهٔ اقتباس از این رمان گفت: «من کاملاً خوشحالم که این شانس را دارم که این داستان شگفت‌انگیز، خنده‌دار، جذاب و ترسناک را به شبکه بی‌بی‌سی چهار بیاورم. بسیار نادر است که بتوان اثری از یک نابغه مانند اچ.جی. ولز را برای صفحه کوچک اقتباس کرد و امیدواریم حق مطلب را دربارهٔ دیدگاه فوق‌العاده او ادا کرده باشیم.»

خدمه کشتی به وجود لباس فضانوردی (که «suits» نامیده می‌شود) در داخل کره اشاره می‌کنند، اما برخلاف فیلم اولین انسان‌ها در ماه محصول ۱۹۶۴، این لباس‌ها هرگز دیده، توصیف یا استفاده نمی‌شوند. از آنجایی که ماه دارای جو قابل تنفس است، نیازی به لباس فضانوردی نیست.

فیلم با ادای احترام به لایونل جفریس پایان می‌یابد، کسی که در فیلم بلند سال ۱۹۶۴ نقش کیور را بازی کرده بود و در سال ۲۰۱۰ درگذشت.

## پخش
*نخستین انسان‌ها در ماه* اولین بار در ۱۹ اکتبر ۲۰۱۰ ساعت ۲۱:۰۰ از بی‌بی‌سی چهار پخش شد و در ۲۰ اکتبر ۲۰۱۰ ساعت ۰۰:۳۰ هم در بی‌بی‌سی چهار و هم در بی‌بی‌سی اچ‌دی تکرار شد. این فیلم برای یک دوره ۷ روزه تا ۲۶ اکتبر ۲۰۱۰ در بی‌بی‌سی آی‌پلیر در دسترس بود.

به دنبال پخش اصلی، بی‌بی‌سی چهار درام زندگی‌نامه‌ای بی‌بی‌سی دو با عنوان *[[اچ.جی. ولز: جنگ با دنیا]]* با بازی مایکل شین در نقش اچ.جی. ولز، نویسنده کتاب *نخستین انسان‌ها در ماه* را بازپخش کرد. عنوان آن فیلم اشاره‌ای به شناخته‌شده‌ترین رمان ولز یعنی *[[جنگ دنیاها]]* است.

## بازخورد
این نمایش به‌طور کلی نقدهای مثبتی دریافت کرد، هرچند انتقاداتی به داستان، سرعت روایت و جلوه‌های ویژه وارد شد. تیم داولینگ از روزنامه *[[گاردین]]* معتقد بود که اقتباس گیتیس عناصر «درخشانی» دارد، مانند قرار دادن فیلم به عنوان ضبط «سینماتوگرافیک» و خاطرات یک پیرمرد ۹۰ ساله (بدفورد) که در سال ۱۹۶۹ روایت می‌شود. این «تمهید قاب‌بندی تمیز»، داستان را به عنوان یک «تاریخ جایگزین» ارائه می‌دهد که به داستان اصلی اچ.جی. ولز «به طرز قابل توجهی وفادار» است و با آن «به شوخی، اما… کم و بیش جدی» برخورد می‌کند. او از ارجاعات «رندانه» فیلم به مدرنیته، مانند اعلان‌های ایمنی پروازهای هواپیمایی، و تقریب «پوتری» آن از سخنان مشهور نیل آرمسترانگ لذت برد: «این برای ما چیست جز یک گام کوچک.» داولینگ متوجه شد که به محض رسیدن به ماه، «درام به یک نقطه سست برخورد می‌کند»، ساکنان سلنه «کمی غیرقابل باور هستند» و وقتی این دو از هم جدا می‌شوند، «روایت از نفس می‌افتد»، اما نوشت که «ارزش ماندن را دارد» و فیلم را به عنوان یک «بخش جذاب از سفر در زمان» خلاصه کرد.

تام ساتکلیف، منتقد *[[ایندیپندنت]]*، نوشت: «آیا چیزی مرده‌تر از علمی-تخیلی وجود دارد که واقعیت علمی از آن پیشی گرفته باشد؟ فکر می‌کنم ممکن است اعتراضاتی به این قاعده وجود داشته باشد، اما مطمئن نیستم که *نخستین انسان‌ها در ماه* اثر اچ.جی. ولز، علی‌رغم برخورد محبت‌آمیزی که با آن شد، یکی از آن‌ها باشد.» او ضمن اشاره به «تمهید قاب‌بندی تمیز» فیلم که در همان روز فرود بر ماه آپولو ۱۱ اتفاق می‌افتد، جلوه‌های ویژه فیلم را «نه چندان پیشرفته‌تر» از جلوه‌های ژرژ ملی‌یس توصیف کرد. در مجموع، او فیلم را «بسیار خوب ساخته شده، اما نامطمئن از دلیل ساختش» دانست.

اولین پخش توسط ۸۳۰٬۰۰۰ نفر تماشا شد که سومین مخاطب بزرگ شبکه‌های چندکاناله در آن شب بود.

## پیوند به بیرون
* 
* 
* "Mark Gatiss: Rocket man" استوارت جفریز، *[[گاردین]]*، ۱۱ اکتبر ۲۰۱۰.

## منابع

* 

رده:فیلم‌های ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های اقتباس‌شده از آثار اچ. جی. ولز
رده:فیلم‌های تلویزیونی ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در ۱۹۰۹ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در ۱۹۶۹ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در فضای بیرونی
رده:مجموعه‌های تلویزیونی بریتانیایی آغازشده در ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:نمایش‌نامه‌های تلویزیونی بی‌بی‌سی