سیگما زای

**سیگما زای، انجمن افتخاری پژوهش‌های علمی** (به انگلیسی: Sigma Xi, The Scientific Research Honor Society) (***') یک [[انجمن افتخاری]] [[غیرانتفاعی]] بین‌المللی برای دانشمندان و مهندسان است. سیگما زای در سال ۱۸۸۶ توسط یکی از اعضای هیئت علمی و دانشجویان تحصیلات تکمیلی در [[دانشگاه کرنل]] تأسیس شد و یکی از قدیمی‌ترین انجمن‌های افتخاری است. عضویت در سیگما زای تنها از طریق دعوت‌نامه امکان‌پذیر است و اعضا، دیگران را بر اساس دستاوردهای پژوهشی یا پتانسیل آن‌ها نامزد می‌کنند. این انجمن یکی از اعضای مؤسس [[اتحادیه انجمن‌های افتخاری دانشگاهی]] در سال ۱۹۲۵ بود، اما در سال ۱۹۳۳ از آن کناره‌گیری کرد و بعدها یکی از بنیان‌گذاران '''مجمع انجمن‌های افتخاری''' شد.

== تاریخچه ==
سیگما زای در نوامبر ۱۸۸۶ در کالج مهندسی مکانیک سبلینگ در [[دانشگاه کرنل]] در [[ایتاکا، نیویورک]] تأسیس شد. بنیان‌گذاران آن [[هنری شالر ویلیامز]]، یکی از اعضای هیئت علمی کرنل، فرانک ون ولک، عضو جوان هیئت علمی، و دانشجویان تحصیلات تکمیلی مهندسی جان جی. برگر، ویلیام ای. دی، جان نایکر‌باکر، ویلیام ای. ماسکراپ، ویلیام اچ. رایلی، ویلیام ان. سندرسون، هنری ای. اسمیت و چارلز بی. وینگ بودند. هدف آنها ایجاد یک انجمن علمی قابل مقایسه با [[فی بتا کاپا]] بود. هدف اصلی این انجمن، به رسمیت شناختن پژوهش‌های علمی برجسته و ترویج همکاری میان دانشمندان از رشته‌های مختلف بود. ویلیامز اولین رئیس آن بود.

در سال ۱۸۸۷، سیگما زای به یک سازمان ملی تبدیل شد و شعبه‌هایی در [[مؤسسه فناوری استیونز]]، [[دانشگاه راتگرز|کالج راتگرز]]، [[مؤسسه پلی‌تکنیک رنسلیر]] و [[کالج یونین]] تأسیس کرد. در سال ۱۸۸۸، این انجمن شروع به پذیرش اعضای زن کرد، از جمله [[آنا باتسفورد کامستاک]] و [[سوزانا فلپس گیج]]. این انجمن اولین گردهمایی خود را در سال ۱۸۹۳ در ایتاکا برگزار کرد و در آن اعضا اساسنامه جدیدی را تدوین کردند. در سال ۱۸۹۹، گردهمایی خود را همزمان با [[انجمن پیشبرد علوم آمریکا]] برگزار کرد. در پایان قرن نوزدهم، سیگما زای بیش از ۱٬۰۰۰ عضو در هشت شعبه داشت.
[[پرونده:Portrait of the attendees of a Sigma Xi dinner, Yale University (12483540544).jpg|چپ|بندانگشتی|۳۰۰x۳۰۰px|شام سیگما زای در دانشگاه ییل، حدود سال ۱۹۱۱]]
در اوایل قرن بیستم، پس از [[زمین‌لرزه ۱۹۰۶ سان فرانسیسکو]]، شعبه‌های [[دانشگاه استنفورد|استنفورد]] و [[دانشگاه کالیفرنیا، برکلی|برکلی]] سیگما زای در طرح‌های بازسازی و بهداشت عمومی مشارکت داشتند. در طول [[جنگ جهانی اول]]، [[شورای ملی پژوهش (ایالات متحده)|شورای ملی پژوهش]] با سیگما زای برای سازماندهی مراکز پژوهشی همکاری کرد. این انجمن پس از جنگ به طور قابل توجهی گسترش یافت و تا سال ۱۹۳۰، ۲۰٬۰۰۰ عضو داشت.

سیگما زای یکی از شش انجمن افتخاری بود که در ۳۰ دسامبر ۱۹۲۵، [[اتحادیه انجمن‌های افتخاری دانشگاهی]] (ACHS) را تأسیس کردند. مشارکت آن کوتاه‌مدت بود و تصمیم به کناره‌گیری و فعالیت مجدد به عنوان یک انجمن مستقل کمی بیش از یک دهه بعد، در سال ۱۹۳۳، اجرایی شد. این انجمن از ACHS استعفا داد زیرا «تصمیم گرفته بود خود را عمدتاً به پژوهش اختصاص دهد، دیگر خود را یک سازمان کاملاً دانشگاهی نمی‌دانست و از این رو تا حدودی خارج از حوزه فعالیت انجمن قرار داشت و به همین دلایل احساس می‌کرد مجبور به کناره‌گیری از انجمن است.»

سیگما زای در اواخر دهه ۱۹۳۰ برنامه سخنرانی‌های برجسته را با هدف ترویج فعالیت‌ها و یافته‌های پژوهشی خود آغاز کرد. تا سال ۱۹۵۰، تعداد اعضای این انجمن به ۴۲٬۰۰۰ نفر رسید. در سال ۱۹۴۷، انجمن پژوهش‌های علمی آمریکا (RESA) برای حمایت از پژوهش در محیط‌های مختلف ایجاد شد. عضو این انجمن، توماس تی. هولم، از سال ۱۹۵۳ تا ۱۹۸۱ دبیر اجرایی آن بود و سیگما زای را در دوران رشد سریع و تغییرات اجتماعی هدایت کرد. در سال ۱۹۶۳، این انجمن ۱۳۹ شعبه و ۱۷۵٬۰۰۰ عضو داشت.

سیگما زای و RESA در ۱ ژانویه ۱۹۷۴ تحت نام «سیگما زای، انجمن پژوهش‌های علمی» با یکدیگر ادغام شدند. در سال ۱۹۸۹، سیگما زای بیانیه مأموریت خود را بازنگری کرد و بر اهمیت علم و نقش آن در جامعه تأکید نمود. این انجمن همچنان به به رسمیت شناختن دستاوردهای علمی و ترویج همکاری جهانی در علم و فناوری متعهد است.

سیگما زای در یک انجمن لابی‌گری با هماهنگی آزاد متشکل از چهار انجمن افتخاری قدیمی و معتبر کشور به نام '''مجمع انجمن‌های افتخاری'''، به همراه [[فی بتا کاپا]]، [[فی کاپا فی]] و [[امیکرون دلتا کاپا]] شرکت می‌کند. سیگما زای نزدیک به ۶۰٬۰۰۰ عضو دارد که بر اساس دستاوردهای پژوهشی و پتانسیلشان به عضویت انتخاب شده‌اند. مقر این انجمن در [[ریسرچ ترای انگل پارک، کارولینای شمالی]] قرار دارد.

== نمادها ==
حروف [[الفبای یونانی|یونانی]] ***' سرواژه شعار این انجمن،  یا  است که به معنای «یارانِ پژوهشگرِ پرشور» ترجمه می‌شود. به گفته رئیس سیگما زای، تی ال. گیدوتی:
«سیگما زای، البته، نام اصلی ماست و از زمان تأسیس این سازمان در سال ۱۸۸۶ به عنوان همتای علمی و مهندسی فی بتا کاپا، همین بوده است. مانند همه انجمن‌های «حروف یونانی»، چه حرفه‌ای و چه اجتماعی، این نام سرواژه‌ای برای شعار سازمان،  (Spoudon Xynones) است که به معنای «یارانِ پژوهشگرِ پرشور» ترجمه می‌شود. برای سال‌ها، ما را «انجمن سیگما زای» می‌نامیدند. در اوایل قرن بیستم، برخی از رهبران می‌خواستند «سیگما زای» به طور کلی حذف شود و فرمولی مانند «انجمن پژوهش‌های علمی آمریکا» جایگزین آن شود. در یک اتفاق عجیب تاریخی، هر دو نام باقی ماندند زیرا این سازمان در دهه ۱۹۴۰ به یک انجمن افتخاری دانشگاهی (سیگما زای) و یک انجمن افتخاری برای پژوهش‌های کاربردی و مهندسی (انجمن پژوهش‌های علمی آمریکا، به نام RESA) تقسیم شد. RESA یک نهاد جداگانه بود که کاملاً متعلق به سیگما زای بود و نماینده مهندسان و دانشمندان در مؤسسات غیردانشگاهی مانند آزمایشگاه‌های پژوهشی دولتی و صنعتی بود. در تحولی عجیب‌تر، سیگما زای و RESA در سال ۱۹۷۴ دوباره با هم ادغام شدند و در نهایت خود را سیگما زای، انجمن پژوهش‌های علمی نامیدند.»نشان سیگما زای یک آویز زنجیر ساعت است که از مونوگرام حروف یونانی **** تشکیل شده است. رنگ‌های این انجمن آبی الکتریکی و سفید است. اعضای آن ممکن است در مراسم فارغ‌التحصیلی یک ریسمان افتخار آبی و سفید بپوشند. نشریه آن *[[امریکن ساینتیست]]* است.

## عضویت
عضویت در سیگما زای تنها از طریق دعوت‌نامه امکان‌پذیر است و اعضا، دیگران را بر اساس دستاوردهای پژوهشی یا پتانسیل آن‌ها نامزد می‌کنند. اعضای این انجمن شامل اعضای هیئت علمی و کارکنانی هستند که در یک زمینه علمی به پژوهش‌های قابل توجهی دست یافته‌اند، دانشجویان کارشناسی که در تحصیلات علمی برتری دارند و دانشجویان تحصیلات تکمیلی که در زمینه‌های علوم کاربردی یا محض برتری نشان داده‌اند.

## فعالیت‌ها
علاوه بر انتشار مجله *[[امریکن ساینتیست]]*، سیگما زای سالانه به پژوهشگران جوان و آینده‌دار کمک‌هزینه اعطا می‌کند. این انجمن همچنین برنامه‌ها و سخنرانی‌های متنوعی را در حمایت از اخلاق در پژوهش، آموزش علوم و مهندسی، درک عمومی از علوم، همکاری‌های پژوهشی بین‌المللی و سلامت کلی نظام پژوهشی برگزار می‌کند.

### جوایز ویلیام پراکتر
[بندانگشتی|جایزه ویلیام پراکتر که توسط سیگما زای به [ریتا آر. کولول|ریتا کولول اهدا شد]]
جایزه ویلیام پراکتر برای دستاوردهای علمی جایزه‌ای است که توسط سیگما زای اهدا می‌شود. این جایزه معتبر به دانشمندی اعطا می‌شود که مشارکت برجسته‌ای در پژوهش‌های علمی داشته و توانایی خود را در انتقال اهمیت این پژوهش به دانشمندان رشته‌های دیگر نشان داده باشد.

این جایزه در سال ۱۹۵۰ به افتخار ویلیام پراکتر، یک رهبر برجسته کسب‌وکار و نیکوکار که تعهد قوی به پژوهش و توسعه علمی داشت، تأسیس شد. پراکتر وارث شرکت پروکتر اند گمبل بود و به عنوان رئیس و رئیس هیئت مدیره آن خدمت کرد.

دریافت‌کنندگان جایزه ویلیام پراکتر به دلیل دستاوردهایشان در هر دو زمینه پژوهش و ارتباطات به رسمیت شناخته می‌شوند که نشان‌دهنده تأکید دوگانه سیگما زای بر ترویج برتری علمی و ارتباطات بین‌رشته‌ای است. علاوه بر این تقدیر، برنده جایزه یک سخنرانی در نشست سالانه انجمن یا مناسبت مناسب دیگری ارائه می‌دهد.

در طول سال‌ها، جایزه ویلیام پراکتر به بسیاری از دانشمندان برجسته از طیف گسترده‌ای از رشته‌ها اعطا شده است که بر تعهد این جایزه به تقدیر و ترویج پژوهش‌های بین‌رشته‌ای تأکید دارد.

## شعبه‌ها

تا تاریخ ۴ مه ۲۰۲۳، این انجمن بیش از ۵۵۰ شعبه تأسیس کرده است که ۳۵۰ شعبه فعال در ایالات متحده و بیش از ۲۰ شعبه در کشورهای دیگر دارد.

## اعضای برجسته

بیش از ۲۰۰ برنده جایزه نوبل عضو سیگما زای بوده‌اند، از جمله فرانسیس کریک، جنیفر دودنا، آلبرت اینشتین، انریکو فرمی، ریچارد فاینمن، جان گوداناف، لینوس پاولینگ و جیمز واتسون.
## جستارهای وابسته
* انجمن سرافرازان
*ریسمان افتخار
*انجمن‌های حرفه‌ای

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
*راهنمای سوابق سیگما زای، انجمن پژوهش‌های علمی ۱۹۲۸-۲۰۰۳
* 

رده:سازمان‌های علمی بین‌المللی
رده:انجمن‌های علمی بنیان‌گذاری‌شده در ایالات متحده آمریکا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۸۶ (میلادی) در نیویورک (ایالت)
رده:سازمان‌های علمی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۸۶ (میلادی)
رده:اعضای پیشین اتحادیه انجمن‌های افتخاری دانشگاهی
رده:تشکل‌های دانشجویی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۸۶ (میلادی)