جیش الاسلام (غزه)

**جیش الاسلام** () با نام رسمی **گروه جیش الاسلام در بیت‌المقدس** یک سازمان شبه‌نظامی سلفی جهادی در نوار غزه است. این گروه در اواخر سال ۲۰۰۵ توسط طایفه دغمش بنیان‌گذاری شد و پایگاه آن در محله صبره در مرکز نوار غزه قرار دارد. جیش الاسلام از سوی ایالات متحده آمریکا و امارات متحده عربی سازمان تروریستی شناخته شده‌است.

این گروه در ابتدا به حماس نزدیک بود اما به دلیل گرایش اعضای آن به اندیشه‌های القاعده از حماس جدا شد. جیش الاسلام در رویدادهای مهمی چون مشارکت در اسارت سرباز اسرائیلی گیلعاد شلیط در سال ۲۰۰۶ و ربودن خبرنگار بی‌بی‌سی آلن جانستون در سال ۲۰۰۷ نقش داشت. در سال ۲۰۱۵ این گروه به داعش بیعت کرد و به ولایت سینا پیوست. حماس این سازمان را مرتد می‌داند و سرکوب آن را در دستور کار خود دارد.

## پیشینه
جیش الاسلام در اواخر سال ۲۰۰۵ تأسیس شد. این سازمان به دلیل همسویی اعضایش با اندیشه‌های القاعده که با مواضع حماس ناسازگار بود از حماس انشعاب یافت. با این حال جیش الاسلام هیچ‌گاه به‌طور کامل مورد حمایت القاعده قرار نگرفت. این گروه پس از متحد شدن با توحید و جهاد و سپس انصار بیت‌المقدس سرانجام به داعش و رهبر وقت آن ابوبکر بغدادی بیعت کرد.

بنیان‌گذار و رهبر جیش الاسلام ممتاز دغمش (با کنیه ابوعبیر) است. طایفه دغمش یکی از طوایف شناخته‌شده در نوار غزه است و ممتاز دغمش اعلام کرده‌است که اعضای طایفه‌اش در سازمان‌های مختلفی از جمله فتح و حماس نیز عضویت دارند و جیش الاسلام تنها متشکل از اعضای این طایفه نیست. بر پایه برخی گزارش‌ها شمار نیروهای این گروه نزدیک به ۲۰۰۰ تن برآورد شده‌است.

### مشارکت در اسارت گیلعاد شلیط
در ژوئن ۲۰۰۶ جیش الاسلام همراه با گردان‌های عزالدین قسام (شاخه نظامی حماس) و تیپ‌های ناصر صلاح‌الدین (شاخه نظامی کمیته‌های مقاومت مردمی) در عملیاتی مشترک سرباز اسرائیلی گیلعاد شلیط را به اسارت گرفتند. این سه گروه در بیانیه‌ای مشترک خواستار آزادی زنان و کودکان فلسطینی و هزار زندانی دیگر از زندان‌های اسرائیل در ازای ارائه داده‌هایی دربارهٔ شلیط شدند.

### ترور فرماندهان و حملات هوایی اسرائیل
در ۳ نوامبر ۲۰۱۰ بالگرد اسرائیلی محمد جمال نمنم، فرمانده ارشد و معاون ممتاز دغمش در جیش الاسلام را در شهر غزه به قتل رساند. بنا بر گزارش‌ها مصر داده‌هایی را دربارهٔ نقش نمنم در برنامه‌ریزی حمله به نیروهای چندملیتی ناظر در شبه‌جزیره سینا در اختیار اسرائیل گذاشته بود. اسرائیل مدعی شد که نمنم در هدایت چندین حمله تروریستی علیه اسرائیلی‌ها در سال‌های اخیر دست داشته‌است.

پس از کشته شدن نمنم، نیروی هوایی اسرائیل در ۱۷ نوامبر ۲۰۱۰ دو عضو دیگر گروه به نام‌های محمد و اسلام یاسف را در حمله پهپادی در خیابانی شلوغ در شهر غزه کشت. این حمله با هماهنگی شاباک صورت گرفت.

در سپتامبر ۲۰۰۷ نیز جنگنده‌های اسرائیلی خودرویی حامل پنج عضو جیش الاسلام را در محله زیتون شهر غزه هدف قرار دادند و همه سرنشینان کشته شدند. همچنین در ژانویه ۲۰۰۸ حمله هوایی اسرائیل به خودرویی در اردوگاه الشاطئ منجر به کشته شدن ماهر مبحوح (فرمانده جیش الاسلام) و دو تن دیگر شد.

### بیعت با داعش
در سپتامبر ۲۰۱۵ جیش الاسلام بیعت خود را با داعش اعلام کرد و به عنوان بخشی از ولایت سینا به این سازمان پیوست. با این وجود گروه هیچ‌گاه به‌طور آشکار پیوند خود با داعش را تأیید نکرده‌است.

### تنش با حماس
تا سال ۲۰۱۸ حماس فشار فزاینده‌ای بر جیش الاسلام وارد آورد و حاضر به تحمل کنش‌های افراطی آن نبود. در مقابل جیش الاسلام حماس را سازمانی مرتد می‌خواند و مسلمانان را به انجام حملات فردی (گرگ تنها) علیه اسرائیل فراخوانده‌است.

در سپتامبر ۲۰۰۸ درگیری‌های مسلحانه‌ای میان پلیس دولت غزه و افراد وابسته به جیش الاسلام در محله صبره شهر غزه درگرفت که طی آن ۱۱ فلسطینی از جمله ۷ عضو جیش الاسلام کشته شدند.

در جریان جنگ غزه از ۲۰۲۳ دولت اسرائیل تلاش کرد تا از طایفه دغمش و دیگر شبکه‌های محلی برای مبارزه با حماس بهره ببرد. در پاسخ حماس یکی از سران طایفه را در مارس ۲۰۲۴ اعدام کرد. در سال ۲۰۲۵ آشکار شد که غسان الدهنی، فرمانده نیروهای مردمی (گروه مورد حمایت اسرائیل و ضدحماس)، پیش‌تر مقام‌دار جیش الاسلام بوده‌است.

## ایدئولوژی
بر پایه ارزیابی دولت آمریکا جیش الاسلام سازمانی سلفی است که اندیشه جهاد جهانی را با مقاومت مسلحانه فلسطینی درمی‌آمیزد. این گروه هدف خود را برپایی خلافت اسلامی نه‌تنها در فلسطین بلکه فراتر از مرزهای آن اعلام کرده‌است.

پس از مرگ اسامه بن لادن بنیاد رسانه‌ای النور وابسته به جیش الاسلام سوگ‌نامه‌ای منتشر کرد. در سال ۲۰۱۶ نیز جیش الاسلام پس از کشته شدن ابوعمر شیشانی، فرمانده داعش در شرقاط عراق سوگ‌نامه‌ای صادر کرد.

این سازمان همچنین با ابوقتاده، روحانی افراطی فلسطینی‌تبار مقیم بریتانیا پیوند داشته و در جریان گروگان‌گیری آلن جانستون خواستار آزادی او شد.

ممتاز دغمش در مصاحبه‌ای در ژوئیه ۲۰۰۷ اعلام کرد که جیش الاسلام با القاعده در ارتباط است و همچنین از گسترش تشیع در نوار غزه جلوگیری خواهد کرد. با وجود این در مصاحبه‌ای دیگر در سال ۲۰۱۰ یکی از فرماندهان گروه به نام ابوعمر انصاری هرگونه ارتباط مستقیم یا غیرمستقیم با القاعده را انکار کرد.

## کنش‌ها
### ربودن آلن جانستون

در مارس ۲۰۰۷ جیش الاسلام آلن جانستون، خبرنگار بی‌بی‌سی در نوار غزه را ربود. در ۲۵ ژوئن ۲۰۰۷ گروه ویدیویی از جانستون با کمربند انفجاری بر تن منتشر کرد و خواستار آزادی زندانیان مسلمان در بریتانیا به‌ویژه ابوقتاده شد. جیش الاسلام همچنین ده تن از اعضای حماس را ربود و تهدید کرد در صورت تلاش برای نجات جانستون او را خواهد کشت.

پس از تسلط حماس بر نوار غزه فشار بر جیش الاسلام افزایش یافت. مقامات غزه چند تن از اعضای گروه از جمله سخنگوی آن ابوالمثنی را بازداشت کردند و با میانجی‌گری کمیته‌های مقاومت مردمی سرانجام در ۴ ژوئیه ۲۰۰۷ پس از ۱۱۴ روز اسارت جانستون آزاد و به حماس تحویل داده شد. سخنگوی جیش الاسلام اعلام کرد که فتوای هیئتی از علما مبنی بر آزادی جانستون صادر شده بود.

### بمبگذاری اسکندریه
جیش الاسلام در ارتباط با بمب‌گذاری کلیسای قبطی در اسکندریه در ۱ ژانویه ۲۰۱۱ که ۲۳ کشته بر جای گذاشت قرار گرفت. وزیر کشور مصر در ۲۳ ژانویه اعلام کرد که مدارک دال بر مسئولیت این گروه در حمله وجود دارد. جیش الاسلام مسئولیت حمله را رد کرد اما گزارش شد که در عین حال از آن حمایت کرده‌است.

### تهدید تئاتر بتکلان
در سال ۲۰۱۱ جیش الاسلام به سرویس‌های امنیتی فرانسه اعلام کرد که برنامه حمله به تئاتر بتکلان را به دلیل یهودی بودن صاحبان آن داشته‌است.

### حضور در سوریه
شماری محدود از رزمندگان جیش الاسلام از سال ۲۰۱۲ به سوریه رفتند و در جنگ داخلی سوریه جنگیدند؛ چندین تن از این داوطلبان در نبرد کشته شدند.

### بمب‌گذاری در مدرسه
جیش الاسلام دست‌کم یک بمب‌گذاری در یک هدف غیرنظامی فلسطینی (مدرسه‌ای خالی از افراد) انجام داده‌است.

## جستارهای وابسته
* جیش الاسلام (گروه شورشی سوری)
* جهادگرایی سلفی
* داعش
* القاعده
* نیروهای مردمی

## منابع

* 
* 
* 
* 

رده:داعش
رده:درگیری اسرائیل و غزه
رده:سازمان‌هایی که ایالات متحده آمریکا تروریستی می‌داند
رده:گروه‌های جهادی در مصر
رده:سازمان‌های شبه‌نظامی فلسطین
رده:جهادگرایی سلفی