۱۲ به ماه

**۱۲ به ماه**  یک فیلم مستقل سیاه‌وسفید آمریکایی در ژانر علمی تخیلی محصول ۱۹۶۰ به تهیه‌کنندگی و نویسندگی فرد گبهارت و کارگردانی دیوید برادلی است که کن کلارک، میچی کوبی، تام کانوی و آنا لیزا در آن به ایفای نقش پرداخته‌اند. این فیلم در ۱۰ ژوئن ۱۹۶۰ توسط کلمبیا پیکچرز به صورت یک برنامه دو فیلمه همراه با فیلم ژاپنی *[[نبرد در اعماق فضا]]* (۱۹۵۹) در ایالات متحده اکران شد. در برخی مناطق، این فیلم همراه با *[[سیزده روح]]* (۱۹۶۰) یا *[[چرخ‌دنگ (فیلم)|چرخ‌دنگ]]* (۱۹۵۸) به نمایش درآمد.

داستان این فیلم توسط فرد گبهارت با نام مستعار رابرت ای. وایز به صورت رمان درآمد و در سال ۱۹۶۱ منتشر شد. گبهارت همچنین نویسنده داستان اصلی فیلم نیز بود.

## خلاصه داستان
«نظام بین‌المللی فضا» در زمین برای اولین فرود فضانوردان روی ماه آماده می‌شود و هدف آن ادعای مالکیت ماه به عنوان یک «قلمرو بین‌المللی» است. خدمه فضاپیمای «عقاب لونا ۱» (Lunar Eagle 1) شامل ۱۲ نفر از سراسر جهان (۱۰ مرد و ۲ زن) هستند که همگی دانشمندانی با تخصص‌های مختلف می‌باشند و مجموعه‌ای از حیوانات کوچک از جمله دو گربه نیز آن‌ها را همراهی می‌کنند. فرماندهی فضاپیما بر عهده جان اندرسون آمریکایی است.

تنش‌های تاریخی و بین‌المللی در طول پرواز شعله‌ور می‌شود. فئودور اورلوف روسی با تفرعن راه می‌رود و با لجاجت ادعا می‌کند که تمام پیشرفت‌های علمی توسط شوروی اختراع شده است. دیوید راسکین اسرائیلی به فئودور هشدار می‌دهد که اتحاد جماهیر شوروی نباید سعی کند بر اسرائیل مسلط شود، همان‌طور که با زادگاه او، جمهوری خلق لهستان انجام داده است. دیوید، فضانورد دیگر یعنی اریش هاینریش را تحسین می‌کند، بدون اینکه بداند پدر اریش یکی از مهره‌های نازیسم و مسئول قتل خانواده دیوید در طول هولوکاست بوده است.

پس از یک پرواز خطرناک ۲۷ ساعته، عقاب لونا ۱ فرود می‌آید و خدمه اکتشاف خود را در ماه آغاز می‌کنند. سیگرید بومارک و سلیم حمید غاری پر از هوا پیدا می‌کنند و پس از درآوردن کلاه‌های فضایی خود، یکدیگر را در آغوش می‌گیرند. همان‌طور که آن‌ها دست در دست هم به عمق غار می‌روند، دهانه غار ناگهان با یخی نفوذناپذیر بسته می‌شود.

دیگران طلا و مواد معدنی پیدا می‌کنند، اما وقتی یک خمپاره‌انداز را به سمت یک سازه سنگی شلیک می‌کنند، مایعی شروع به جوشیدن و بیرون آمدن می‌کند. فئودور هیجان‌زده به سمت آن می‌رود و دستانش را در جریان مایع فرو می‌برد و به شدت می‌سوزد. در راه بازگشت به فضاپیما، یکی از خدمه در یک باتلاق شنی ماه فرومی‌رود و کشته می‌شود. جان تلاش ناموفقی برای نجات او انجام می‌دهد و خودش هم نزدیک است به درون باتلاق کشیده شود.

در داخل فضاپیما، دستگاهی شروع به چاپ واژه‌نگاشت‌ها می‌کند. در کمال تعجب، هیدکو موراتا می‌تواند آن‌ها را بخواند. این پیامی از طرف «هماهنگ‌کننده بزرگ ماه» است که به خدمه دستور می‌دهد فوراً آنجا را ترک کنند. در پیام آمده است که موجودات بی‌احساس ماه در زیر زمین زندگی می‌کنند و می‌ترسند که زمینی‌ها «فرم کامل هارمونی ما را آلوده کنند.» سیگرید و سلیم تحت مطالعه قرار گرفته‌اند زیرا موجودات ماه با مفهوم «عشق» آشنا نیستند. آن‌ها و «تمام همنوعان شما» نابود خواهند شد «اگر عشق به شر تبدیل شود.» موجودات ماه همچنین تقاضا می‌کنند که گربه‌های اعزامی که برای آزمایش تولیدمثل در ماه آورده شده بودند، همان‌جا رها شوند.

اریش در طول پرتاب فضاپیما برای بازگشت دچار حمله قلبی می‌شود. در حالی که او در حالت نیمه‌هوشیار هذیان می‌گوید، دیوید متوجه می‌شود که پدر اریش همان نازی‌ای بوده که خانواده‌اش را کشته است. با این حال، وقتی دیوید می‌فهمد که اریش خانواده‌اش را طرد کرده و زندگی خود را وقف جبران جنایات پدرش کرده است، آن‌ها با هم دوست می‌شوند.

در نزدیکی زمین، خدمه شاهد «انجماد بزرگ» هستند؛ یک ابر منجمدکننده غول‌پیکر که از ماه کنترل می‌شود و تمام کانادا، ایالات متحده و مکزیک را در یخی ضخیم محصور می‌کند. اریش طرحی برای پرتاب «بمب‌های اتمی کوچک» به داخل آتشفشان پوپوکاتپتل ارائه می‌دهد تا فورانی عظیم ایجاد کرده و آمریکای شمالی را از یخ خارج کند. اتیین مارتل که یک کمونیست فرانسوی است، در بمب‌ها خرابکاری می‌کند. او و فئودور با هم درگیر می‌شوند و فئودور بمب‌ها را تعمیر می‌کند.

اریش و دیوید یک مأموریت انتحاری را برای پرتاب بمب‌ها انجام می‌دهند. پوپوکاتپتل فوران می‌کند و آمریکای شمالی شروع به ذوب شدن می‌کند. پیام دیگری از ماه می‌گوید که موجودات ماه اکنون متوجه شده‌اند زمینی‌ها شریف و صلح‌طلب هستند و مردم آمریکای شمالی پیش از انجماد بزرگ در حالت تعلیق حیات قرار گرفته بودند، بنابراین به کسی آسیبی نرسیده است. علاوه بر این، از زمینی‌ها هر زمان که بازگردند، در ماه استقبال خواهد شد.

## بازیگران
* کن کلارک در نقش کاپیتان جان اندرسون
* میچی کوبی در نقش دکتر هیدکو موراتا
* تام کانوی در نقش دکتر فئودور اورلوف
* آنتونی دکستر در نقش دکتر لوئیس وارگاس
* جان ونگراف در نقش دکتر اریش هاینریش
* رابرت مونتگومری جونیور در نقش دکتر راد مرداک
* فیلیپ بیرد در نقش دکتر ویلیام روچستر
* ریچارد وبر در نقش دکتر دیوید راسکین
* مظفر تما در نقش دکتر سلیم حمید
* راجر تیل در نقش دکتر اتیین مارتل
* کوری دولین در نقش دکتر آسمارا مارکونن
* آنا لیزا در نقش دکتر سیگرید بومارک
* فرانسیس بوشمن در نقش دبیرکل نظام بین‌المللی فضا

## تولید
فیلم *۱۲ به ماه* از آوریل تا ژوئن ۱۹۵۹ در استودیوهای کالیفرنیای هالیوود در حال تولید بود. فیلم‌برداری واقعی هفت یا هشت روز طول کشید و بودجه کل فیلم ۱۵۰٬۰۰۰ دلار بود. اگرچه فیلم تا یک سال بعد اکران نشد، اما انستیتوی فیلم آمریکا خاطرنشان می‌کند که کلمبیا پیکچرز این تولید مستقل را در اوت ۱۹۵۹ خریداری کرد تا با بهره‌برداری از موضوع روزِ پرتاب‌های فضایی، سریعاً آن را اکران کند.

## بازخورد
منتقدان فیلم در آن زمان عموماً فیلم را اثری درجه دوم می‌دانستند. «کوبی» در شماره ۲۲ ژوئن ۱۹۶۰ نشریه *[[ورایتی]]*، ضمن تمجید از فیلم‌برداری آلتون، آن را اثری «خام و کلیشه‌ای» نامید. طبق گفته بیل وارن، مورخ سینما، نشریه بریتانیایی *[[بولتن ماهانه فیلم]]* این اثر را یک «مهمل کودکانه» خوانده است که تنها جلوه‌های ویژه و چشم‌انداز عجیب ماه برای توصیه کردن دارد، هرچند برخی نشریات بریتانیایی دیگر آن را «عجیب و جذاب» توصیف کردند.

منتقدان مدرن جلوه‌های ویژه فیلم را مورد انتقاد قرار داده‌اند. برای مثال، گری وستفال می‌نویسد که کلاه‌های فضایی فاقد حفاظ شیشه‌ای هستند و در فیلم ادعا می‌شود که مجهز به «صفحه اشعه الکترومغناطیسی نامرئی» برای محافظت از صورت فضانوردان می‌باشند؛ او حدس می‌زند که سازندگان احتمالاً تا اواخر فیلم‌برداری متوجه نبودن شیشه کلاه‌ها نشده بودند و این توضیح را بعداً اضافه کرده‌اند. همچنین بیل وارن اشاره می‌کند که فوران آتشفشان پوپوکاتپتل برای نجات زمین، با استفاده از تصاویر آرشیوی از زبانه خورشیدی نمایش داده شده است که شباهت کمی به فوران واقعی آتشفشان دارد.

## تئاتر علمی معمایی ۳۰۰۰
فیلم *۱۲ به ماه* در قسمت ۵۲۴ مجموعه تلویزیونی *[[تئاتر علمی معمایی ۳۰۰۰]]* به همراه فیلم کوتاه *طرحی برای رویاپردازی* نمایش داده شد. این قسمت اولین بار در ۵ فوریه ۱۹۹۴ از شبکه کمدی سنترال پخش گردید. جیم وورل، نویسنده مجله پیست، این قسمت را در رتبه ۳۴ از مجموع ۱۹۱ قسمت کل این مجموعه قرار داد و گفت: «۱۲ فضانورد بین‌المللی به شکلی فوق‌العاده احمق هستند، آن‌طور که فقط فضانوردان فیلم‌ها می‌توانند باشند… فیلم به قدری صادقانه احمقانه است که غیرممکن است مجذوب آن نشوید.»

## پانویس

رده:فیلم‌های ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های درباره فضانوردان
رده:فیلم‌های علمی تخیلی آمریکایی
رده:فیلم‌های کلمبیا پیکچرز