ائتلاف نیروهای سیاسی کردستان ایران

**ائتلاف نیروهای سیاسی کردستان ایران** (کردی: Hevpeymaniya Hêzên Siyasî yên Kurdistana Îranê)، یک ائتلاف از احزاب کردستان ایران است. این گروه در طول بحران داخلی ۱۴۰۴ ایران با هدف اعلام شده اتحاد کردن نیروهای کرد در کردستان ایران (کردستان شرقی) در میان عدم ثبات جمهوری اسلامی ایران پس از خیزش ۱۴۰۴ ایران و افزایش نظامی ایالات متحده در خاورمیانه تشکیل شد.

## تاریخچه
### پیشینه
پیش از این اتحاد، مرکز همکاری احزاب سیاسی کردستان ایران که در سال ۲۰۱۸ تشکیل شد، و مرکز گفتگوی همکاری میان احزاب کردستان ایران که در سال ۲۰۲۳ پس از خیزش ۱۴۰۱ ایران برای پیشبرد مشترک منافع سیاسی کردها تأسیس شد، تشکیل شده بودند. از اوایل سال ۲۰۲۵، مرکز گفتگو جلسات ماهانه‌ای برگزار می‌کرد که ریاست آن به صورت چرخشی بین احزاب شرکت‌کننده می‌چرخید. طبق بیانیه‌ای که پس از تشکیل اتحاد منتشر شد، مرکز گفتگو با تسهیل تبادل نظرات و هماهنگی فعالیت‌ها، نقش کلیدی در تأسیس آن ایفا کرد.

گروه‌های کرد ایرانی، که بخشی از مرکز گفتگو هستند، از جمله در حملات ۱۴۰۱ سپاه پاسداران به اقلیم کردستان، اهداف نظامی ایران بوده‌اند. در سال ۲۰۲۳، عراق و ایران یک توافقنامه امنیتی امضا کردند که بغداد را ملزم به خلع سلاح و جابجایی این گروه‌ها از مناطق مرزی پس از تهدیدات تهران می‌کرد.

در ۵ ژانویهٔ ۲۰۲۶، چندین حزب کرد ایرانی تحت نظارت مرکز گفتگو در یک نشست سطح بالا برای هماهنگی پاسخ مشترک به خیزش ۱۴۰۴ ایران دیدار کردند. اکثر احزاب کرد ایرانی از اعتراضات حمایت کردند و خواستار اعتصاب شدند. حزب آزادی کردستان حتی مسئولیت حملات متعدد به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در جریان اعتراضات را بر عهده گرفت و اظهار داشت که در حملات موشکی تلافی‌جویانه هدف قرار گرفته است.

در ۱۲ فوریه، هفت حزب کرد ایرانی برای تصویب پیش‌نویس توافق‌نامه و تشکیل ائتلافی از نیروها تشکیل جلسه دادند. این روند پس از آنکه دو حزب از امضای سند خودداری کردند، به تعویق افتاد. مرکز گفتگو تصمیم گرفت تصمیم‌گیری را به تعویق بیندازد، اما اعلام کرد که پنج حزبی که قبلاً امضا کرده‌اند، در صورت عدم تمایل دو حزب دیگر برای پیوستن، می‌توانند در روزهای آینده برای تشکیل ائتلاف اقدام کنند.

در ۲۰ فوریه، جروزالم پست گزارش داد که رژیم ایران در صورت جنگ با ایالات متحده می‌تواند به احزاب کرد ایرانی حمله کند.

### تأسیس
این اتحاد در ۲۲ فوریه ۲۰۲۶ تأسیس شد.

در روزهای بعد، جبهه دموکراتیک مردمی اهواز، همبستگی گسترده برای آزادی و برابری در ایران، کنگره ملی کردستان، یهودا بن یوسف، رئیس یهودیان کرد اسرائیل و حزب اتحاد دموکراتیک تأسیس این ائتلاف را تبریک گفتند. با این حال، این تشکیل واکنش‌های خصمانه‌ای را از سوی سایر گروه‌ها نیز به دنبال داشت. رضا پهلوی، رهبر بالفعل مخالفان پادشاهی‌خواه، از این ائتلاف انتقاد کرد و احزاب کرد را به جدایی‌خواهی متهم کرد و پس از سقوط رژیم فعلی، تهدید به اقدام نظامی نمود. در پاسخ، این ائتلاف بر تعهد خود به حقوق کردها تأکید کرد و از «نیروهای طرفدار آزادی» خواست تا در برابر اقتدارگرایی بایستند.

پس از حملات اسرائیل و ایالات متحده در سال ۲۰۲۶ به ایران، نمایندگان ائتلاف اظهار داشتند که به‌طور مشترک تصمیمات سیاسی و نظامی را هماهنگ می‌کنند و برای یک مرحله جدید آماده می‌شوند، و ادعا می‌کنند که نیروهای آنها «در داخل ایران» و در امتداد مرز ایران و عراق هستند، آماده پاسخگویی به عنوان وضعیت در حال توسعه است.

در ۲ مارس ۲۰۲۶, ائتلاف و اعضای آن در نخستین بیانیه از زمان تأسیس خود نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران مستقر در مناطق کردی را خطاب قرار دادند و آنها را به «جدا کردن خود از باقی مانده‌های جمهوری اسلامی» فراخواندند. این بیانیه همچنین مردم را به آماده و هماهنگ بودن، همراستا کردن اقدام‌های سیاسی با رهنمودهای ائتلاف، و حفاظت از نهادهای عمومی و تأسیسات خدماتی در جریان آنچه دوره فروپاشی احتمالی حکومت و قیام خواند فراخواند.

در مارس، حملات به مناطق با اکثریت کرد در غرب ایران شدت گرفت، از جمله حملاتی به پست‌های مرزی در امتداد مرز ایران و عراق و دیگر تأسیسات امنیتی که برخی تحلیلگران آن را «هموار ساختن راه برای پیشروی کردها» خواندند. این با گفتگویی مابین دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا و مصطفی هجری، رهبر حزب دموکرات کردستان ایران (PDKI), از اعضای مؤسس ائتلاف همزمان شد.

## اعضا
اعضای بنیانگذار آن شامل پنج حزب بزرگ کرد ایرانی هستند که بیشتر آنها در تبعید در اقلیم کردستان عراق مستقر هستند. این احزاب عبارتند از:
* حزب دموکرات کردستان ایران
* حزب آزادی کردستان
* حزب حیات آزاد کردستان
* سازمان خبات انقلابی کردستان ایران
* کومله زحمتکشان کردستان
* حزب کومله کردستان ایران

رهبران احزاب زیر در ۳ اسفند ۱۴۰۴ در یک کنفرانس مطبوعاتی شرکت کردند و توافقنامه‌ای را که رسماً اتحاد را تأسیس کرد، امضا کردند: مصطفی هجری (حزب دموکرات کردستان ایران)، حسین یزدان‌پناه (پاک)، بابا شیخ حسینی (خبات)، ویان پیمان (پژاک) و رضا کعبی (کومله).

حزب کومله کردستان ایران و کومله سازمان کردستان حزب کمونیست ایران در ابتدا از امضای این توافق‌نامه خودداری کردند، اگرچه آنها بخشی از مرکز گفتگو بودند. حزب کومله کردستان ایران با اشاره به ابهامات و اهداف نامشخص، این توافق‌نامه را امضا نکرد. با این حال، برخی از جنبه‌های مثبت را پذیرفت، از وحدت ایجاد شده توسط این اتحاد استقبال کرد و خواستار یک مدیریت مشترک در دوره انتقالی در کردستان، یک «نیروی پیشمرگه» متحد و دیپلماسی بین‌المللی هماهنگ شد. این حزب تأکید کرد که با این ائتلاف مخالف نیست. کومله نیز در چهارشنبه ۱۳ اسفند با انتشار بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد به این ائتلاف می‌پیوندد.

## اهداف و اساسنامه
**اهداف اولیه**

اهداف اصلی این اتحاد «مبارزه برای سرنگونی جمهوری اسلامی ایران، تحقق حق تعیین سرنوشت مردم کرد و ایجاد یک نهاد ملی و دموکراتیک مبتنی بر اراده سیاسی ملت کرد در شرق کردستان» است.

**تمهیدات برای کردستان شرقی**
* حق تعیین سرنوشت کردها.
* به رسمیت شناختن دفاع مشروع از خود.
* رد و محکومیت خشونت داخلی.
* تشکیل کمیته مشترک دیپلماتیک برای هماهنگی روابط بین‌الملل.
* ایجاد یک مرکز فرماندهی مشترک برای نیروهای پیشمرگه (حزب دموکرات کردستان ایران، پاک، خبات، کومله) و چریک‌ها (پژاک).
* آزادسازی شرق کردستان و ایجاد یک نظام اداری دموکراتیک در آن.
* اداره مناطق آزاد شده از طریق یک ساختار مدیریتی متحد مرکزی.
* سازماندهی و نظارت بر انتخابات آزاد و دموکراتیک در شرق کردستان پس از آزادسازی
* همه نیروهای عضو باید به نتایج این انتخابات دموکراتیک احترام گذاشته و آن را بپذیرند.
* تصویب پرچمی برای نشان دادن کردستان شرقی، بدون هیچ مخالفتی با پرچم موجود کردستان.

**مقررات مربوط به ایران**
* مردم‌سالاری شدن ایران.
* سکولارسازی ایران.

**اهداف دیگر**
* همکاری با دیگر «ملل ستمدیده» و نیروهای مخالف.
* برابری کامل جنسیتی.
* ممکن است مقررات تکمیلی اضافه شود.

## جستارهای وابسته
* جبهه مبارزین مردمی - یک سازمان فراگیر ملی‌گرای بلوچ که در اواخر سال ۲۰۲۵ از طریق ادغام چندین گروه جدایی‌طلب بلوچ مستقر در ایران تشکیل شد و به عنوان یک ساختار ائتلافی مشابه اتحاد کردها عمل می‌کند.
* مرکز همکاری احزاب کردستان ایران - اتحاد سیاسی کردهای ایران که در سال ۲۰۱۸ تشکیل شد.

## یادداشت‌ها

## منابع

رده:ائتلاف‌های احزاب سیاسی کرد
رده:سازمان‌های کرد ایران
رده:سازمان‌های کرد
رده:گروه‌های شورشی در ایران
رده:گروه‌های مسلح ایران