مالیات ربات

**مالیات ربات** () یعنی اینکه دولت‌ها بخواهند از شرکت‌هایی که کارگرها را با ربات و ماشین جایگزین می‌کنند، پول اضافه بگیرند. این پول برای کمک به انسان‌هایی است که به خاطر ربات‌ها کارشان را از دست می‌دهند.

برخی می‌گویند این کار لازم است چون ربات‌ها باعث بیکاری کارگران ساده می‌شوند و فاصلهٔ پولدار و فقیر بیشتر می‌شود. حتی آدم‌های مشهوری مثل بیل گیتس، ایلان ماسک و استیون هاوکینگ هم از این ایده حمایت کرده‌اند.

اما مخالفان می‌گویند این مالیات جلوی پیشرفت فناوری و رشد اقتصادی را می‌گیرد. آن‌ها باور دارند که تعریف «ربات» هم خیلی سخت است، چون الان بیشتر دستگاه‌ها هوشمند شده‌اند و نمی‌توان به آسانی تصمیم گرفت کدام ربات است و کدام نه.

برخی کشورها هم نمونه‌هایی از این کار را انجام داده‌اند. برای نمونه کرهٔ جنوبی در سال ۲۰۱۷ بخشی از تخفیف‌های مالیاتی برای سرمایه‌گذاری در ربات‌ها را حذف کرد که شبیه یک نوع مالیات ربات بود.

مالیات ربات یک راهبرد قانون‌گذاری است برای بی‌انگیزه کردن بیکاری فناورانه و تقویت تور ایمنی اجتماعی برای کسانی که از کار برکنار می‌شوند. هرچند خودکارسازی کارهای دستی از پیش از انقلاب صنعتی مورد بحث بوده است، این موضوع در سدهٔ بیست‌ویکم به دلیل پیشرفت‌های تازه‌ای مانند یادگیری ماشین بحث‌های بیشتری برانگیخته است.

برآوردها از خطر بیکاری ناشی از خودکارسازی بسیار متفاوت است. یک پژوهش نشان داد که ۴۷٪ نیروی کار در ایالات متحده قابل خودکارسازی است، در حالی‌که پژوهشی دیگر این رقم را در ۲۱ کشور عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی تنها ۹٪ برآورد کرد. ایدهٔ گرفتن مالیات از شرکت‌ها برای استفاده از ربات‌ها بحث‌برانگیز است. مخالفان می‌گویند چنین اقدامی نوآوری را خفه کرده و رشد اقتصادی‌ای را که فناوری در گذشته به همراه داشته متوقف می‌کند. طرفداران اما به پدیدهٔ «قطبی‌شدن درآمدها» اشاره می‌کنند که مشاغل کارگران کم‌درآمد را تهدید می‌کند، زیرا این افراد امکان ورود به حوزه‌های دانشیِ پرتقاضا را ندارند.

## استدلال‌های موافق
حمایت سیاستمداران آمریکایی از مالیات بر خودکارسازی به سال ۱۹۴۰ بازمی‌گردد، زمانی‌که جوزف سی. اوماهونی لایحه‌ای در این زمینه به سنا برد. در سال ۲۰۱۷، ناظر سان‌فرانسیسکو Jane Kim این موضوع را در دستور کار یک کارگروه قرار داد و گفت که نابرابری درآمدی ناشی از ربات‌ها در حوزهٔ انتخاباتی او آشکار است. در ۲۰۱۹، شهردار نیویورک بیل دی بلازیو در جریان کارزار انتخاباتی و پس از آن از مالیات رباتی حمایت کرد. او با قدردانی از اندرو ینگ برای جلب توجه به موضوع، گفت سیاست‌های متفاوتی دارد و پیشنهاد داد شرکت‌های بزرگ پنج سال مالیات بر درآمدِ مشاغلِ خودکارشده را بپردازند. در بریتانیا، رهبر حزب کارگر جرمی کوربین نیز در سال ۲۰۱۷ خواستار مالیات رباتی شد.

فرانسیسکو اوسَندون استدلال می‌کند که در این مرحله از توسعه، می‌توان دربارهٔ نوعی مالیات رباتی محدود اندیشید اگر شرایطی مانند: (۱) پرداخت فقط توسط شرکت‌های بزرگ استفاده‌کننده از ربات‌ها، (۲) محدود بودن به برخی فعالیت‌ها مانند صنعت یا مالی، (۳) تعریف محدود ربات‌ها (ماشین‌های هوشمند فیزیکی یا نرم‌افزارهای هوشمند در بخش مالی)، و (۴) پایین بودن نرخ مالیات رعایت شود. او اما دلیلی برای مالیات رباتی عمومی نمی‌بیند.

در یک گفت‌وگوی ردیت در ۲۰۱۵، استیون هاوکینگ مالکان ماشین‌ها را به راه‌اندازی «لابی علیه بازتوزیع ثروت» متهم کرد. پس از آنکه ایلان ماسک گفت درآمد پایه همگانی باید اثر بیکاری ناشی از ربات‌ها را جبران کند، بیل گیتس در مصاحبه‌ای از مالیات رباتی حمایت کرد. مارک کیوبن نیز در ۲۰۱۷ حمایت خود از مالیات رباتی را اعلام کرد و به مقاله‌ای از Quincy Larson دربارهٔ شتاب گرفتن بیکاری فناورانه استناد نمود.

زاویر اوبرسون، استاد حقوق مالیاتی، خواستار آن شده است که ربات‌ها مشمول مالیات شوند تا هزینه‌های دولت در شرایط کاهش مالیات بر درآمد کارگران انسانی ادامه یابد. پیشنهادهای او مالیات‌ستانی از مالکان ربات‌ها را دربرمی‌گیرد تا زمانی‌که خود ربات‌ها با پیشرفت هوش مصنوعی توان پرداخت مالیات پیدا کنند.

## استدلال‌های مخالف
منتقدانی از جمله جیم استنفورد و Tshilidzi Marwala بی‌فایده بودن مالیات ربات را مطرح کرده‌اند، زیرا تعریف «ربات» بسیار انعطاف‌پذیر است. به‌ویژه، عناصر خودکار در بسیاری از دستگاه‌های سدهٔ بیست‌ویکم وجود دارند که معمولاً ربات محسوب نمی‌شوند. اقتصاددان یانیس واروفاکیس نیز به مشکل مضاعف تعیین درآمد فرضی یک کارگر انسانی در بخشی اشاره کرده که دهه‌هاست تحت سلطهٔ ربات‌هاست. او در عوض گونه‌ای از درآمد پایه همگانی را به نام «سود پایه همگانی» پیشنهاد کرده تا با قطبی‌شدن درآمد مقابله کند.

شرکت‌های رباتیک از جمله Savioke و گروه Advancing Automation با مالیات رباتی مخالفت کرده و آن را «جریمهٔ نوآوری» نامیده‌اند. گروه آب‌ب، مدیرعامل اولریش اشپیس‌هوفر، مقایسه کرد که مالیات رباتی همان‌قدر «عاقلانه» است که مالیات بر نرم‌افزار و گفت کشورهایی که نرخ بیکاری پایین دارند، در واقع بیشترین نرخ خودکارسازی را هم دارند. آندروس آنسیپ، کمیسر اتحادیه اروپا، نیز این ایده را رد کرده و گفت هر کشوری که آن را اجرا کند، از نظر رقابتی عقب خواهد افتاد، زیرا شرکت‌های فناوری ترجیح می‌دهند به کشورهای دیگر بروند. گزارش توسعه جهانی ۲۰۱۹ که توسط Simeon Djankov و فدریکا سالیولا از گروه بانک جهانی تهیه شد، نیز با مالیات رباتی مخالفت کرد و استدلال نمود این کار بهره‌وری را کاهش داده و فرار مالیاتی شرکت‌های بزرگ و سهام‌دارانشان را افزایش می‌دهد.

## قوانین موجود
در ۶ اوت ۲۰۱۷، کره‌جنوبی تحت ریاست‌جمهوری «مون» آنچه را «نخستین مالیات رباتی جهان» نامیده شد، تصویب کرد. این قانون به جای مالیات‌گیری مستقیم، کاهش معافیت‌های مالیاتی‌ای بود که پیش‌تر به سرمایه‌گذاری در رباتیک داده می‌شد. پیش‌تر، مالیات رباتی بخشی از لایحهٔ Mady Delvaux برای تحمیل استانداردهای اخلاقی بر ربات‌ها در اتحادیه اروپا بود، اما پارلمان اروپا هنگام رأی‌گیری این بخش را رد کرد.

## جستارهای وابسته
* نوآوری تحول‌آفرین
* درآمد پایه همگانی
* توزیع درآمد
* بیکاری فناورانه

## منابع

* 

رده:تغییر فناوری
رده:درآمد پایه
رده:رباتیک
رده:مالیات