خربت الدامون

**خربت الدامون** (به عربی: ) روستایی عرب فلسطینی در بخش حیفا بود. این روستا در جریان جنگ داخلی در فلسطین تحت قیمومت بریتانیا (۱۹۴۸–۱۹۴۷) در ۳۰ آوریل ۱۹۴۸ از سکنه تخلیه شد. خربت الدامون در ۱۰٫۵ کیلومتری جنوب شرقی حیفا، بر دامنه‌های کوه کرمل و در ارتفاع ۴۳۵ متری از سطح دریا قرار داشت.

مساحت زمین‌های روستا ۲۷۹۷ دونم بود و زمین‌های روستاهای عسفیا، دالیة الکرمل، عین هود و الطیره آن را احاطه کرده بودند. جمعیت روستا در سال ۱۹۴۵ بالغ بر ۳۴۰ نفر مسلمان بود. امروزه تنها ساختمانی از روستا باقی مانده که به‌عنوان زندان دامون مورد بهره‌گیری قرار می‌گیرد.

## پیشینه
غاری شناخته‌شده در این منطقه وجود داشت که به‌عنوان آغل گوسفند به کار می‌رفت. ابزارهای سنگ چخماقی یافت‌شده در این غار به دوران نوسنگی (Neolithic) تاریخ‌گذاری شده‌اند. این محل دارای یافته‌های باستان‌شناختی شامل دیوارهای فروریخته، گورها و آب‌انبارهای کنده‌شده در سنگ بود.

در سال ۱۸۸۱ در بررسی فلسطین غربی (به انگلیسی: ) که از سوی صندوق اکتشاف فلسطین انجام شد، در محل دویمین «پی‌ساختمان‌هایی» گزارش گردید.

## دوران قیمومت بریتانیا
در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام شد، جمعیت الدامون ۱۹ نفر مسلمان بود. در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین این روستا زیرمجموعهٔ عسفیا شمرده شد.

ساکنان خربت الدامون مسلمان بودند و معیشت خود را از دامداری و کشاورزی تأمین می‌کردند. غلات محصول اصلی آن‌ها بود، هرچند زیتون نیز کشت می‌شد. طبق آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۳۴۰ نفر مسلمان بود و مساحت کل زمین‌ها ۲۷۹۷ دونم بود. از این میان ۵ دونم به مرکبات و موز، ۲۸۰ دونم به باغ‌ها و زمین‌های آبی، ۱۶۱۹ دونم به غلات و ۸۹۳ دونم به زمین‌های غیرقابل‌کشت اختصاص داشت.

در دوران قیمومت، روستا در «فهرست جغرافیایی فلسطین» (به انگلیسی: ) به‌عنوان مزرعه طبقه‌بندی شده بود. راه فرعی‌ای روستا را مستقیماً به حیفا متصل می‌کرد و راه فرعی کوتاه‌تر دیگری آن را به جادهٔ اصلی منتهی به آن شهر می‌رساند.

## رویدادهای ۱۹۴۸ و پس از آن
در اواخر آوریل ۱۹۴۸، ساکنان روستا بدون جنگ تسلیم شدند و هاگانا روستا را به پادگان تبدیل کرد. در آغاز به ساکنان اجازه داده شد که بمانند. بنی موریس اشاره می‌کند که بخشی از سندی که این موضوع را بیان می‌کند توسط سانسورچیان نیروهای دفاعی اسرائیل سیاه شده‌است؛ به گمان موریس نویسندهٔ سند پیشنهاد اخراج روستاییان را مطرح کرده بوده‌است.

بر پایهٔ منابع عربی، پس از سقوط حیفا هاگانا نیروهای بزرگی را برای تصرف روستاهای اطراف آماده کرد تا سلطهٔ خود بر شهر را تحکیم بخشد. در گزارشی که روزنامهٔ نیویورک تایمز منتشر کرد، آمده بود که در ۲۶ آوریل ۱۹۴۸ همزمان با حملهٔ نیروهای یهودی به روستای الطیره، «روستای دیگری در همسایگی» نیز مورد حمله قرار گرفت و به احتمال زیاد مقصود همین خربت الدامون بود.

در سال ۱۹۹۲ وضعیت باقی‌مانده‌های روستا این‌گونه توصیف شد: «تنها ساختمانی از روستا باقی مانده که اکنون به‌عنوان زندان به کار می‌رود. نباتات صبر (کاکتوس) و اندکی درختان میوه مانند انار و بادام در محل می‌رویند. زمین جنگل‌کاری شده و اسرائیلی‌ها از آن به‌عنوان تفرجگاه بهره‌گیری می‌کنند.»

## زندان دامون

ساختمان اصلی زندان دامون در دوران قیمومت بریتانیا بر فلسطین به‌عنوان کارخانهٔ توتون و اصطبل ساخته شد. این ساختمان به‌گونه‌ای طراحی شده بود که رطوبت را برای نگهداری برگ‌های توتون حفظ کند. پس از ساخت‌وسازهای بیشتر در محل، این مجموعه در سال ۱۹۵۳ به‌عنوان بازداشتگاه توسط وزیر پلیس اسرائیل گشایش یافت.

در سال ۲۰۰۰ سازمان زندان‌های اسرائیل زندان را به دلیل شرایط غیرانسانی به‌طور موقت بست. این زندان در سال ۲۰۰۱ برای بازداشت کارگران مهاجر و فلسطینیانی که مجوز رسمی نداشتند بازگشایی شد. شواهدی وجود ندارد که از دههٔ ۱۹۵۰ تغییر یا بهسازی چشمگیری در این مجموعه صورت گرفته باشد.

زندان بخشی ویژهٔ کودکان فلسطینی دارد و بالی برای بازداشت زنان در سال ۲۰۱۸ راه‌اندازی شد.

## منابع

* 
* 
* 
* 

## کتاب‌شناسی

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* خربت الدامون در وبگاه فلسطین در خاطره
* خربت الدامون در ذاکرات

رده:روستاهای عربی خالی از سکنه پیش از جنگ ۱۹۴۸ عرب‌ها و اسرائیل
رده:بخش (تقسیم کشوری) حیفا
رده:زندان‌ها در اسرائیل
رده:مختصات در ویکی‌داده