تخریب مساجد شیعیان در جریان قیام بحرین در سال ۲۰۱۱

بندانگشتی|250x250پیکسل|مسجد محمد البرباغی با قدمت ۴۰۰ سال در حال تخریب است.
در جریان قیام بحرین در سال ۲۰۱۱، ۴۳ مسجد شیعه و ده‌ها بنای مذهبی دیگر از جمله قبور، زیارتگاه‌ها و *[[حسینیه]]‌ها* (خانه‌های اجتماعات مذهبی) عمداً توسط مقامات سنی بحرینی حاکم در این کشور تخریب یا آسیب دیدند. این اقدام گسترده در روستاهای شیعه‌نشین در سراسر این جزیره به عنوان بخشی از سرکوب مخالفان شیعه توسط دولت تلقی شد، اگرچه وزیر دادگستری و امور اسلامی بحرین، خالد بن علی بن عبدالله آل خلیفه، ادعا کرد که فقط مساجدی که به‌طور غیرقانونی و بدون مجوز ساخته شده‌اند، هدف قرار گرفته‌اند.

مرکز حقوق بشر بحرین، تخریب گسترده فرهنگی را به عنوان «جنایت نسل‌کشی تحت کنوانسیون نسل‌کشی سازمان ملل متحد (۱۹۴۸)» طبقه‌بندی کرده است.

## وسعت تخریب
در ژوئیه ۲۰۱۱، رسانه‌های ایرانی گزارش دادند که حداقل ۵۲ مسجد و بیش از ۵۰۰ مکان مذهبی شیعه در بحرین با خاک یکسان شده‌اند. در میان ویران‌شده‌ها، مسجد ۴۰۰ ساله امیر محمد برباغی در شهر عالی نیز وجود داشت. در نویدرات، جایی که اولین اعتراضات ضد دولتی در ۱۴ فوریه آغاز شد، تنها ایوان مسجد مؤمن پابرجا ماند. بسیاری از مساجد دیگر در روستا نیز با بولدوزر تخریب شدند. روی برخی از مساجد تخریب‌شده، نقاشی‌های دیواری توهین‌آمیز به شیعیان نیز باقی مانده بود.

بناهای یادبود و زیارتگاه‌های متعلق به شیعیان نیز مورد حمله قرار گرفتند. گنبد طلایی مقبره عبدالامیر الجمری، که در سال ۲۰۰۶ درگذشت، تخریب شد. مقبره صعصعه بن صوحان، متعلق به قرن هشتم، نیز در جریان قیام آسیب دید و غارت شد.

## انگیزه
دولت بحرین به صراحت اعلام کرد که «آنها در تخریب سازه‌هایی که بدون مجوز قانونی ساخته شده بودند، مشارکت داشته‌اند.» با این حال، تخریب‌های گسترده، انتقامی برای مشارکت شیعیان در اعتراضات علیه تبعیض سنی‌های حاکم علیه جامعه‌شان بود. دخالت نیروهای سعودی نشان داد که برخی عناصر در تلاش برای تحمیل دکترین وهابی هستند که زیارتگاه‌ها را غیراسلامی می‌داند.

## واکنش

در ماه مه، روحانیون ارشد شیعه بحرین، از جمله عیسی قاسم، آنچه را که «تخریب بی‌شرمانه مساجد» می‌نامیدند، محکوم کردند. قاسم بعداً از دولت خواست که «احترام کامل» نشان دهد و تمام مکان‌های تخریب‌شده را بازسازی کند. وزارت دادگستری پیش از این اعلام کرده بود که مساجد «برای محافظت از عبادتگاه‌ها و حفظ حرمت آنها» تخریب شده‌اند. دولت همچنان از اقدامات خود دفاع می‌کرد و می‌گفت «اینها مسجد نیستند؛ اینها ساختمان‌های غیرقانونی هستند» که اخیراً بدون مجوز ساخته شده‌اند. علی سلمان از گروه اصلی مخالف الوفاق گفت که برخی از مساجد ۲۰ تا ۳۰ سال قدمت داشته‌اند، برخی حتی قدیمی‌تر. الوفاق گفت که دولت نمی‌تواند تخریب را توجیه کند و «هرگونه تلاشی برای نشان دادن این اقدام به عنوان یک اقدام قانونی نه قانع‌کننده خواهد بود و نه عینی.»

وزارت امور خارجه ایالات متحده اعلام کرد که «نگران تخریب اماکن مذهبی» است و رئیس‌جمهور اوباما در سخنرانی سیاستگذاری خود در مورد خاورمیانه در ۱۹ مه خاطرنشان کرد: «مساجد شیعیان هرگز نباید در بحرین تخریب شود.»

فیصل فولاد، سیاستمدار سنی از انجمن دیده‌بان حقوق بشر بحرین که طرفدار دولت است، گفت: «مساجد بزرگ یا قدیمی آسیب ندیده‌اند.» «اینها مساجد کوچکی هستند که بدون مدارک در آنجا ساخته شده‌اند.» دیده‌بان حقوق بشر مستقر در نیویورک گفت که علاقه ناگهانی دولت به مجوزهای مساجد در حالی که مشغول مسائل امنیتی است، مشکوک است. سازمان «اول حقوق بشر» خاطرنشان کرد که این تخریب‌ها باعث تظاهرات در سایر نقاط جهان عرب شده است و گفت که این تخریب‌ها می‌تواند تنش‌های سنی-شیعه را در سراسر منطقه تشدید کند. سخنگوی این سازمان گفت: «تخریب مساجد با بولدوزر فقط تنش‌ها را در بحرین شعله‌ورتر می‌کند، نه اینکه ثبات را بازگرداند» و «سکوت دولت آمریکا در مورد تخریب اماکن عبادی در بحرین کرکننده است.» در پاسخ به مقاله‌ای که در *[[ایندیپندنت|روزنامه ایندیپندنت]]* (۱۹ آوریل ۲۰۱۱) منتشر شد، هیئت مشاوره ملی مساجد و امامان مستقر در لندن «به شدیدترین وجه اقدامات دولت بحرین در تخریب مساجد در بحرین» را محکوم کرد.

## تحولات اخیر
در ژانویه ۲۰۱۲، گزارش شد که دولت بحرین پس از انتشار گزارشی مستقل در مورد این موضوع، اعلام کرد که ۱۲ مسجد شیعیان که در جریان ناآرامی‌ها تخریب شده بودند را بازسازی خواهد کرد. در ماه دسامبر، پلیس مانع از تلاش ساکنان نویدرات برای بازسازی مساجد توسط خودشان شد.

## جستارهای وابسته
* قیام آلمان شرقی ۱۹۵۳
* غارت کربلا توسط وهابیون

## منابع

## پیوند به بیرون
* بحرین اماکن مذهبی شیعیان را هدف قرار می‌دهد، aljazeera.com
* مساجد در بحرین توسط دولت تخریب شدند، یوتیوب
* نیروهای «سعودی» مسجد بحرین را تخریب و قرآن کریم را به آتش کشیدند ...، یوتیوب
* مسجد تخریب شده نماد تجزیه بحرین، بی‌بی‌سی
رده:اسلام در ۲۰۱۱ (میلادی)
رده:حمله‌ها به مسجدهای شیعه
رده:خیزش ۲۰۱۱ بحرین
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های پیشین در بحرین
رده:مسجدهای بحرین
رده:مناقشه‌های ۲۰۱۱ (میلادی)