یولداش آخونبابایف

**یولداش آخونباباویچ آخونبابایف** (ازبکی: *Yoʻldosh Oxunboboyevich Oxunboboyev*؛ روسی: Юлдаш Ахунбабаевич Ахунбабаев؛ ۱۳ ژوئیه ۱۸۸۵ – ۲۸ فوریه ۱۹۴۳) سیاستمدار، انقلابی و فعال کمونیست اهل اتحاد جماهیر شوروی و یکی از پدران بنیانگذار جمهوری سوسیالیستی شوروی ازبکستان بود.

## اوایل زندگی و تحصیلات
یولداش آخونبابایف، که ازبک و اویغور بود، در نزدیکی شهر فرغانه در روستایی به نام جوی‌بازار در ترکستان روسیه به دنیا آمد. او در خانواده‌ای فقیر و دهقانی متولد شد و از سن نه‌سالگی به‌عنوان کارگر کشاورزی برای یک زمین‌دار بزرگ کار می‌کرد.

پس از مرگ پدرش در سال ۱۹۰۱، در یک کارخانهٔ پنبه‌پاک‌کنی در فرغانه مشغول به کار شد. اندکی بعد، در سال ۱۹۰۴ به اوزگن رفت و تا سال ۱۹۱۴ به‌عنوان کارگر و تعمیرکار ساده فعالیت داشت. به دلیل شرایط زندگی، او نتوانست آموزش رسمی دریافت کند و بی‌سواد بود و زبان روسی را نیز به‌خوبی صحبت نمی‌کرد. .

در سال ۱۹۱۴، آخونبابایف به فرغانه بازگشت و به جنبش‌های ضد روسی و ضد سلطنتی در منطقه پیوست. او بعدها در شورش آسیای مرکزی در سال ۱۹۱۶ شرکت کرد و در نتیجه توسط اوخرانا، پلیس مخفی تزاری، دستگیر و به مدت دو ماه زندانی شد.

آخونبابایف از انقلاب فوریه حمایت می‌کرد، اما بعدها از انقلاب اکتبر پشتیبانی نمود و به صفوف بلشویک‌ها پیوست. پس از تشکیل جمهوری شوروی سوسیالیستی خودمختار ترکستان، او به‌عنوان رئیس شاخهٔ فرغانه اتحادیهٔ دهقانی کوشچی منصوب شد.

## حرفه سیاسی
آخونبابایف رسماً در ماه مه ۱۹۲۱ به حزب کمونیست پیوست. او به‌طور فعال علیه جنبش باسماچی و هواداران آن مبارزه کرد و هواداران این جنبش را «خائن به مردم و میهن» می‌نامید.

یولداش آخونبابایف در روند تقسیمات ملی در اتحاد شوروی شرکت داشت و به‌عنوان یکی از بنیان‌گذاران جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان شناخته می‌شود. در فوریهٔ ۱۹۲۵، او به‌عنوان نماینده در نخستین کنگرهٔ مؤسسان حزب کمونیست ازبکستان حضور یافت. در این کنگره، آخونبابایف به عضویت کمیتهٔ مرکزی حزب کمونیست ازبکستان و دفتر سیاسی کمیتهٔ مرکزی حزب کمونیست ازبکستان انتخاب شد.

علاوه بر این، او به‌عنوان رئیس هیئت رئیسهٔ کمیتهٔ اجرایی مرکزی جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان برگزیده شد و عملاً به مقام رئیس دولت این جمهوری رسید. او تا ۱۹ ژوئیهٔ ۱۹۳۸ در این سمت باقی ماند، زمانی که کمیتهٔ اجرایی مرکزی منحل شد و جای خود را به شورای عالی جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان داد.

در ۲۱ ژوئیهٔ ۱۹۳۸، آخونبابایف نخستین رئیس هیئت رئیسهٔ شورای عالی جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان شد و عملاً جانشین خود و عثمان یوسپف در مقام ریاست جمهوری گردید. او این سمت را تا زمان مرگش در سال ۱۹۴۳ حفظ کرد. همچنین از سال ۱۹۳۷ تا زمان مرگ، نمایندهٔ شورای عالی اتحاد شوروی بود.

او اغلب با ژوزف استالین و دیگر نمایندگان رهبری اتحاد شوروی دیدار و گفتگو می‌کرد. هرچند مستقیماً در جنگ بزرگ میهنی شرکت نداشت، اما آخونبابایف تمام نیروی کار جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان را برای پشتیبانی پشت جبهه بسیج کرد. او همچنین هزاران واگن حامل آرد، روغن، پارچه، پشم، فلزات و دیگر اقلام مورد نیاز را با استفاده از راه‌آهن به جبهه ارسال نمود.

## مرگ
یولداش آخونبابایف در تاریخ ۲۸ فوریهٔ ۱۹۴۳ در تاشکند، جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان، اتحاد شوروی درگذشت.او توانست در جریان پاکسازی بزرگ زنده بماند و آسیبی نبیند، با وجود اینکه یک کمونیست نسل اول ازبک بود و این موضوع احتمال حذف او را افزایش می‌داد. دلیل مرگ آخونبابایف همچنان محل بحث است و تاکنون هیچ منبع قابل اعتمادی برای توضیح علت مرگ او وجود ندارد. او در **گورستان چیغتای** دفن شده است.

## جوایز
* نشان دو لنین (۲۱ ژانویه ۱۹۳۹، تاریخ نامشخص)
* نشان پرچم سرخ کارگر (۲۲ دسامبر ۱۹۳۹)

## جستارهای وابسته
* جنبش باسماچی
* جمهوری سوسیالیستی شوروی ازبکستان
* شورای عالی جمهوری سوسیالیستی ازبکستان

## منابع

رده:انقلابیون اهل ازبکستان
رده:اهالی جمهوری سوسیالیستی ازبکستان شوروی
رده:اهالی مرغیلان
رده:بلشویک
رده:درگذشتگان ۱۹۴۳ (میلادی)
رده:دریافت کنندگان نشان پرچم سرخ کار
رده:دریافت‌کنندگان نشان لنین
رده:زادگان ۱۸۸۵ (میلادی)
رده:سران کشور ازبکستان
رده:سیاستمداران حزب کمونیست ازبکستان
رده:مسلمان اهل امپراتوری روسیه