تلفن آی‌پی

بندانگشتی|یک تلفن ویپ تاشو

**تلفن ویپ** یا **تلفن آی‌پی** (به انگلیسی: *VoIP phone* یا *IP phone*) نوعی تلفن است که از فناوری انتقال صدا بر بستر پروتکل اینترنت (VoIP) برای برقراری و انتقال تماس تلفنی از طریق یک شبکه آی‌پی مانند اینترنت استفاده می‌کند. این فناوری در مقابل تلفن‌های سنتی قرار می‌گیرد که از شبکه تلفن عمومی (PSTN) استفاده می‌کنند.

سرویس‌های تلفن دیجیتال مبتنی بر آی‌پی از پروتکل‌های کنترلی مختلفی مانند پروتکل آغاز نشست (SIP), پروتکل کنترل کارخواه باریک (SCCP) و سایر پروتکل‌های مالکیتی استفاده می‌کنند.

## انواع
تلفن‌های آی‌پی می‌توانند به‌صورت نرم‌افزاری (معروف به سافت‌فون) یا به‌شکل دستگاه‌های سخت‌افزاری اختصاصی طراحی شوند که از نظر ظاهری شبیه تلفن‌های رومیزی یا تلفن بی‌سیم هستند. همچنین تلفن‌های سنتی PSTN می‌توانند با استفاده از مبدل تلفن آنالوگ (ATA) به‌عنوان تلفن ویپ مورد استفاده قرار گیرند.

تلفن‌ها و نرم‌افزارهای ویپ معمولاً قابلیت‌هایی فراتر از تلفن‌های آنالوگ دارند؛ از جمله شناسه‌های تماس مشابه نشانی‌های رایانامه، اشتراک‌گذاری آسان فهرست مخاطبان، و پشتیبانی از چند حساب کاربری. این ویژگی‌ها تا حد زیادی مشابه سرویس‌هایی مانند اسکایپ هستند، هرچند ممکن است به‌دلیل وابستگی به سیستم‌عامل‌های عمومی با تأخیرهای شبکه‌ای مواجه شوند.

با بهبود پشتیبانی سیستم‌عامل‌ها از کاربردهای صوتی، تضمین کیفیت سرویس (QoS) و گسترش شبکه‌های 5G، تبلت‌ها و گوشی‌های هوشمند به رابط‌های اصلی تلفن ویپ تبدیل شدند. سیستم‌عامل‌هایی مانند آی‌اواس، اندروید و QNX قابلیت اجرای تماس‌های ویپ را دارند. به همین دلیل، تلفن‌های رومیزی ویپ عمدتاً به محیط‌های اداری و سازمانی محدود شده‌اند.

## اجزا و نرم‌افزار
بندانگشتی|چند نمونه تلفن آی‌پی سیسکو
یک تلفن ویپ از مجموعه‌ای از اجزای سخت‌افزاری و نرم‌افزاری تشکیل شده است. بخش نرم‌افزاری به مؤلفه‌های استاندارد شبکه مانند مجموعه پروتکل اینترنت TCP/IP، سرویس‌گیرندهٔ DHCP و سامانه نام دامنه (DNS) نیاز دارد.

همچنین، پروتکل سیگنال‌دهی ویپ مانند SIP, H.323، SCCP یا پروتکل‌های اختصاصی دیگر به‌کار می‌رود. برای انتقال جریان‌های صوتی و تصویری معمولاً از پروتکل انتقال بلادرنگ (RTP) استفاده می‌شود. کدک‌های رایج صوتی شامل G.711، G.729، Speex و G.722 هستند و برای ویدئو از کدک‌هایی مانند H.264 استفاده می‌شود.

### سرویس‌گیرندهٔ STUN
در برخی تلفن‌های ویپ مبتنی بر SIP، از ابزارهای عبور نشست از NAT برای عبور بسته‌های SIP و RTP از دیوار آتش استفاده می‌شود. این سازوکار زمانی ضروری است که یکی از طرفین از نشانی IP خصوصی و طرف دیگر از IP عمومی استفاده کند. با این حال، در شبکه‌هایی که مسیریابی مستقیم و بدون دیوار آتش وجود دارد، نیازی به STUN نیست.

### سرویس‌گیرندهٔ DHCP
نرم‌افزار سرویس‌گیرندهٔ DHCP اتصال دستگاه به شبکهٔ IP را ساده کرده و پیکربندی خودکار پارامترهای شبکه و ویپ را انجام می‌دهد.

## سخت‌افزار
بندانگشتی|تلفن ویپ Yealink T27G
بندانگشتی|تلفن آی‌پی Avaya
اجزای سخت‌افزاری تلفن ویپ معمولاً شامل موارد زیر است:
* گوشی تلفن شامل میکروفن و هدفون
* بلندگو برای حالت اسپیکرفون
* صفحه‌کلید یا صفحه لمسی
* نمایشگر برای نمایش اطلاعات تماس و پیام‌ها
* ریزپردازنده عمومی
* پردازشگر سیگنال دیجیتال (DSP)
* مبدل‌های آنالوگ به دیجیتال و بالعکس
* رابط اترنت یا شبکه بی‌سیم
* منبع تغذیه (باتری یا انتقال توان الکتریکی بر بستر کابل شبکه)
* در برخی مدل‌ها، درگاه آر جی ۱۱ برای اتصال به PSTN

### دستگاه‌های دیگر
بسیاری از گوشی‌های هوشمند و دستگاه‌های همراه دارای نرم‌افزارهای پیش‌فرض SIP هستند یا قابلیت نصب آن‌ها را دارند. همچنین مبدل تلفن آنالوگ امکان اتصال تلفن‌های سنتی به شبکهٔ ویپ را فراهم می‌کند.

## قابلیت‌ها
* نمایش شناسه تماس‌گیرنده
* انتقال و نگه‌داشت تماس
* دفترچه مخاطبان محلی و شبکه‌ای
* تماس کنفرانسی
* پارک تماس
* مسدودسازی تماس
* پشتیبانی از چند حساب ویپ
* ارتباطات رمزنگاری‌شدهٔ امن

## جستارهای وابسته
* زیرسامانه چندرسانه‌ای آی‌پی (IMS)
* فهرست نرم افزارهای سیپ
* شنود شبکه‌ای

## منابع

رده:تجهیزات شبکه
رده:صدا روی پروتکل اینترنت