خدیجه سلیمانوا

**خدیجه سلیمانووا** (زاده: ۳ ژوئن ۱۹۱۳ - درگذشت: ۲۶ نوامبر ۱۹۶۵) دکترای علوم حقوقی، استاد، عضو آکادمی علوم جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان، دانشمند جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان، وزیر دادگستری جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان و رئیس دیوان عالی جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان بود.

## اوایل زندگی و تحصیلات
خدیجه سلیمانووا در سال ۱۹۱۳ در اندیجان متولد شد. در سال ۱۹۳۵، او از دانشکده حقوق در مؤسسه ساخت و ساز و حقوق شوروی تاشکند به نام یاخون آبیدووا فارغ‌التحصیل شد. از سال ۱۹۳۵ تا ۱۹۳۸، او به عنوان قاضی خلق و عضو دیوان عالی جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان خدمت کرد.

در سپتامبر ۱۹۳۸، سلیمانووا وارد برنامه تحصیلات تکمیلی در مؤسسه حقوق مسکو در بخش حقوق جزای شوروی شد. در ۲۰ ژوئیه ۱۹۴۵، پس از دفاع از پایان‌نامه خود با موضوع «قانون‌گذاری کیفری جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان در دوره مداخله نظامی و جنگ داخلی»، او اولین زن ازبک بود که مدرک دانشگاهی در رشته حقوق دریافت کرد.

## شغل
سلیمانووا از سپتامبر ۱۹۴۵ به عنوان دانشیار و رئیس دپارتمان حقوق جزا در مؤسسه حقوقی تاشکند مشغول به کار شد. از سال ۱۹۴۸ تا ۱۹۵۰، او کاندیدای دکترا در مؤسسه حقوق آکادمی علوم اتحاد جماهیر شوروی بود. در دسامبر ۱۹۵۰، از رساله دکترای خود با موضوع «ظهور و توسعه حقوق جزای شوروی در ازبکستان» دفاع کرد و در سال ۱۹۵۲ عنوان استادی را دریافت کرد.

در سپتامبر ۱۹۵۴، سلیمانوا به عنوان رئیس مؤسسه حقوق تاشکند منصوب شد و در دسامبر همان سال، عنوان «دانشمند افتخاری جمهوری سوسیالیستی ازبکستان» به او اعطا شد. در سال ۱۹۵۵، پس از سازماندهی مجدد مؤسسه حقوق تاشکند به دانشکده حقوق در اولین دانشگاه دولتی آسیای مرکزی (FCASU)، او به عنوان رئیس دانشکده به کار خود ادامه داد و همزمان به عنوان رئیس دپارتمان حقوق جزا نیز خدمت کرد. در سال ۱۹۵۶، سلیمانوا به عنوان عضو کامل آکادمی علوم جمهوری سوسیالیستی ازبکستان انتخاب شد.

از سال ۱۹۵۶ تا ۱۹۵۸، آکادمیسین سلیمانووا به عنوان وزیر دادگستری جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان خدمت کرد. از سال ۱۹۵۹ تا ۱۹۶۴، او رئیس کمیسیون حقوقی تحت نظر شورای وزیران جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان و معاون شورای عالی جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان بود. از سال ۱۹۶۴، او سمت رئیس دیوان عالی جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان را بر عهده داشت.

### حرفه علمی و آموزشی
خدیجه سلیمانووا، عضو آکادمیسین، به‌طور فعال در فعالیت‌های علمی و آموزشی مشارکت داشت. او به همراه ابراهیم مومنوف، عضو آکادمیسین آکادمی علوم ازبکستان شوروی، در تبدیل دپارتمان فلسفه و حقوق در هیئت رئیسه آکادمی علوم ازبکستان شوروی به مؤسسه فلسفه و حقوق آکادمی علوم ازبکستان شوروی (۱۹۵۸) تلاش کرد. او ریاست دپارتمان حقوق و بخش‌های آن در مورد حقوق جزا و مدنی و آیین دادرسی را بر عهده داشت.

سلیمانووا در تحقیقات خود بر توسعه حقوق جزا در ازبکستان و افزایش نقش شوراها در دولت‌سازی و مدیریت اقتصاد ملی تمرکز داشت. او بیش از ۸۰ نشریه علمی و عمومی، از جمله آثار مهمی مانند «تاریخ دولت و قانون شوروی در ازبکستان» در سه جلد، که با همکاری آتابای ایشانوف و دیگر حقوقدانان ازبکستان تهیه شده است، «مسائل حقوقی تنظیم اقتصاد ملی ازبکستان»، «حقوق شوروی در ازبکستان در دوره ساخت پیشرفته کمونیسم» و موارد دیگر، تألیف کرد. تحت راهنمایی سلیمانووا، اولین کتاب درسی حقوق جزا به زبان ازبکی تهیه و منتشر شد.

تحت نظارت علمی آکادمیسین خدیجه سلیمانووا، ۱۶ پایان‌نامه برای مدرک دکترای علوم تهیه و دفاع شد. او مشاوره علمی برای تهیه پایان‌نامه دکترای مالک حکیموف، استاد و دانشمند محترم جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان، ارائه داد.

سلیمانوا در تدوین بسیاری از قوانین قانونگذاری، به ویژه از جمله تهیه «مقررات جدید وکالت جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان» (۱۹۶۱) مشارکت داشت. در دوران تصدی خود به عنوان وزیر دادگستری و رئیس کمیسیون حقوقی، او در تدوین و تصویب قوانین جدید در مورد قوه قضائیه و همچنین قوانین کیفری، آیین دادرسی کیفری، مدنی و آیین دادرسی مدنی جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان مشارکت داشت.

سلیمانووا در سال ۱۹۵۸، بر اساس آزمایشگاه تحقیقات علمی جنایی وزارت دادگستری تاشکند، طرح ایجاد مؤسسه تحقیقات علمی تخصص پزشکی قانونی را آغاز کرد.

### کنگره‌ها و کنفرانس‌های بین‌المللی
سلیمانووا معاون رئیس بخش حقوقی اتحادیه انجمن‌های دوستی و روابط فرهنگی با کشورهای خارجی بود و به‌طور فعال در کار کمیته صلح شوروی و کمیته زنان شوروی شرکت داشت. او در سومین کنگره بین‌المللی جامعه‌شناسی (آمستردام، ۱۹۵۶)، دومین کنگره سازمان ملل متحد (لندن، ۱۹۶۰)، هفتمین کنگره انجمن بین‌المللی وکلای دموکرات (IADL) (صوفیه، ۱۹۶۰)، اولین کنفرانس زنان از کشورهای آسیایی و آفریقایی (قاهره، ۱۹۶۱) و کنفرانس بین‌المللی وکلای آسیا و آفریقا (توکیو، ۱۹۶۱) شرکت داشت. او در بحثی در مورد «زنان در جامعه مدرن و راه‌های رهایی آنها» (پراگ، ۱۹۶۲) شرکت کرد و در ژانویه ۱۹۶۴، به دعوت لانکا ماهیلا سامیتی (LMS) به عنوان رئیس هیئت نمایندگی کمیته زنان شوروی به سیلان (سریلانکا) سفر کرد.

دولت برای مشارکت‌های دولتی، علمی-آموزشی و عمومی خدیجه سلیمانووا، استاد دانشگاه، ارزش زیادی قائل بود. او عنوان افتخاری «دانشمند افتخاری جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان» (۱۹۵۴) را دریافت کرد، دو نشان افتخار، مدال «برای شجاعت در طول جنگ بزرگ میهنی» و گواهینامه‌های افتخاری از هیئت رئیسه شورای عالی جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان دریافت کرد.

## مرگ و میراث
او در ۲۶ نوامبر ۱۹۶۵، پس از یک بیماری طولانی و سخت، درگذشت و در گورستان چیگاتای به خاک سپرده شد.

نام خدیجه سلیمانووا به مؤسسه تحقیقات علمی پزشکی قانونی و یکی از خیابان‌های مرکزی تاشکند داده شد.

## منابع

رده:تاریخ‌نگاران حقوق
رده:درگذشتگان ۱۹۶۵ (میلادی)
رده:دریافت‌کنندگان نشان برجسته افتخار
رده:زادگان ۱۹۱۳ (میلادی)
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:محققان حقوق کیفری