نوربرتو بوبیو

**نوربرتو بوبیو** (۱۸ اکتبر ۱۹۰۹ – ۹ ژانویه ۲۰۰۴) فیلسوف حقوق، اندیشمند علوم سیاسی و تاریخ‌نگار اندیشه سیاسی ایتالیایی بود. او همچنین به‌طور منظم در روزنامهٔ تورینی *[[لا استامپا]]* می‌نوشت. بوبیو از مهم‌ترین چهره‌های روشنفکری ایتالیا در قرن بیستم به‌شمار می‌آید.  

## زندگی اولیه
بوبیو در تورین به دنیا آمد. پدرش پزشک بود و خانواده‌اش از طبقه متوسط به‌شمار می‌رفتند. او در کودکی به شعر گفتن علاقه‌مند شد و از موسیقی باخ و اپرای *[[لا تراویاتا]]* جوزپه وردی لذت می‌برد. بوبیو در دبیرستان لیچه‌و ماسیمو داتزیلیو تحصیل کرد، جایی که با چزاره پاوزه، لئونه جینتسبورگ و ویتوریو فوآ آشنا شد.  

مانند بسیاری از جوانان زمان خود، او در سال ۱۹۲۸ به حزب فاشیست ملی پیوست؛ هرچند بعدها از مهم‌ترین منتقدان فاشیسم و اقتدارگرایی شد.
## فعالیت سیاسی و دیدگاه‌ها
در دوران جنگ جهانی دوم و تحت رژیم بنیتو موسولینی، بوبیو در سال ۱۹۴۲ به حزب عمل پیوست که در آن زمان غیرقانونی بود. او در سال‌های ۱۹۴۳ و ۱۹۴۴ به دلیل فعالیت سیاسی زندانی شد. در انتخابات مجلس مؤسسان ایتالیا (۱۹۴۶) نامزد شد اما موفق به کسب کرسی نشد.  

بوبیو از نظریه‌پردازان مهم تمایز چپ و راست سیاسی بود. او استدلال می‌کرد که «چپ» در پی کاهش یا حذف نابرابری‌های اجتماعی است، در حالی که «راست» این نابرابری‌ها را ناشی از تفاوت‌های طبیعی و غیرقابل رفع می‌داند.  

او از مدافعان سرسخت حاکمیت قانون، تفکیک قوا و محدودیت قدرت سیاسی بود. هرچند سوسیالیست محسوب می‌شد، اما با گرایش‌های اقتدارگرایانهٔ مارکسیسم مخالفت می‌کرد و از «مصالحه تاریخی» میان حزب کمونیست ایتالیا و دموکراسی مسیحی (ایتالیا) حمایت کرد. بوبیو همچنین از منتقدان جدی سیلویو برلوسکونی بود.
## فعالیت دانشگاهی و افتخارات
بوبیو فلسفهٔ حقوق را نزد  آموخت و سپس در دانشگاه‌های کامرینو، سیه‌نا، پادووا و سرانجام در تورین به تدریس پرداخت. از ۱۹۷۲ تا ۱۹۸۴ استاد علوم سیاسی در تورین بود.  

او عضو آکادمی لینچه‌ای و همکار خارجی آکادمی بریتانیا (از ۱۹۶۶) بود و در ۱۹۸۴ به پیشنهاد ساندرو پرتینی به مقام سناتور مادام‌العمر رسید.  

از جوایز مهم او می‌توان به جایزه بالزان (۱۹۹۴) و جایزه هگل (۲۰۰۰) اشاره کرد.  

## گرامیداشت
برای صدمین سال تولد نوربرتو بوبیو در سال ۲۰۰۹، کمیته‌ای متشکل از بیش از صد نهاد فرهنگی، دانشگاهی و شخصیت‌های برجسته ایتالیایی و بین‌المللی تشکیل شد. این کمیته برنامه‌ای گسترده از نشست‌ها، کنفرانس‌ها و فعالیت‌های فرهنگی را برای ترویج گفت‌وگو درباره اندیشهٔ بوبیو و آیندهٔ دموکراسی، فرهنگ و تمدن سامان داد. مراسم رسمی گشایش در ۱۰ ژانویه ۲۰۰۹ در دانشگاه تورین برگزار شد.

## آثار برجسته
از مهم‌ترین آثار او می‌توان به این موارد اشاره کرد:  
* *[[آینده دموکراسی]]* (۱۹۸۴)  
* *[[لیبرالیسم و دموکراسی]]* (۱۹۸۵)  
* *[[چپ و راست: معنای یک تمایز سیاسی]]* (۱۹۹۴)  
* *عصر حقوق* (۱۹۹۰)  
* *مسئله جنگ و راه‌های صلح* (۱۹۷۹)  

بوبیو همچنین آثار متعددی درباره توماس هابز، گائتانو موسکا و ویلفردو پارتو نوشت و بر اندیشه سیاسی مدرن تأثیر گذاشت.

### آثار ترجمه‌شده به فارسی
* نوربرتو بوبیو، *آیندهٔ دموکراسی*، ترجمهٔ محسن ثلاثی، تهران: نشر علمی، ۱۳۷۳. 
* نوربرتو بوبیو، *چپ و راست: معنای یک تمایز سیاسی*، ترجمهٔ حسین بشیریه، تهران: نشر نگاه معاصر، ۱۳۸۰. 
* نوربرتو بوبیو، *لیبرالیسم و دموکراسی*، ترجمهٔ حسین بشیریه، تهران: نشر نگاه معاصر، ۱۳۸۱. 
* نوربرتو بوبیو، *عصر حقوق*، ترجمهٔ عزت‌الله فولادوند، تهران: نشر خوارزمی، ۱۳۷۰. 
* نوربرتو بوبیو، *نظریهٔ کلی سیاست*، ترجمهٔ مرتضی مردیها، تهران: نشر نی، ۱۳۸۵. 

## منابع
 

رده:استادان دانشگاه پادوا
رده:استادان دانشگاه تورین
رده:دانشمندان علوم سیاسی اهل ایتالیا
رده:درگذشتگان ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:روزنامه‌نگاران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:روزنامه‌نگاران مرد اهل ایتالیا
رده:زادگان ۱۹۰۹ (میلادی)
رده:سوسیال لیبرال‌های ایتالیایی
رده:سوسیالیست‌های اهل ایتالیا
رده:ضدفاشیست‌های اهل ایتالیا
رده:فیلسوفان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:فیلسوفان قانون
رده:نظریه‌پردازان سیاست اهل ایتالیا
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایتالیا