open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
خربة المجدل

**خربة المجدل** () روستایی عرب‌نشین فلسطینی در قضای طولکرم بود که در ۱۰ کیلومتری شمال غربی شهر طولکرم قرار داشت. این روستا در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ در فلسطین تحت قیمومت، در ۱ مارس ۱۹۴۸ در چارچوب عملیات پاکسازی ساحلی از سکنه تخلیه شد.

خربة المجدل در محل یک سکونتگاه دوران صلیبی‌ها به نام «مِجِدالوم» واقع شده بود. این روستا در بخشی از دشت ساحلی فلسطین و در ارتفاع نزدیک به ۳۲ متر از سطح دریا جای داشت. امروزه شهرک سده ییتسحاق بر روی زمین‌های نزدیک به این روستا بنا شده‌است.

## پیشینه
خربة المجدل بر جایگاه سکونتگاه صلیبی «مِجِدالوم» قرار گرفته بود. در این محل چاه آبی وجود داشت که به‌تدریج بادیه‌نشینان در پیرامون آن ساکن شدند و روستا شکل گرفت.

در روستا آرامگاهی برای حکیمی محلی به نام الشیخ عبدالله وجود داشت که ساکنان روستا به زیارت آن می‌رفتند.

## جغرافیا
روستا در شمال غربی طولکرم و در شمال روستای قاقون قرار داشت و در غرب خط آهن حیفا–لُد و در فاصلهٔ نزدیک به یک کیلومتر از آن واقع بود. روستا بر سر تقاطع راه‌هایی بود که آن را به روستاهای پیرامون پیوند می‌داد. کشاورزی در خربة المجدل بر پایهٔ آب باران بود و ساکنان آن غلات و درختان میوه می‌کاشتند. وادی المالح، یکی از شاخه‌های رودخانهٔ خضیره، از سوی شرقی روستا می‌گذشت و مسیر آن به سمت شمال غربی شیب داشت.

خانه‌های روستا از خشت ساخته شده بودند و مساحت کوچکی داشتند و به‌هم چسبیده بودند و میان آن‌ها تنها کوچه‌های تنگی وجود داشت.

## تخلیه و تهجیر
در ۱ مارس ۱۹۴۸، نیروهای هاگانا روستا را در چارچوب عملیات پاکسازی ساحلی تخلیه کردند و ساکنان آن از روستای خود رانده شدند.

## روستا در زمان حاضر
امروزه شهرک سده ییتسحاق بر روی زمین‌های نزدیک به خربة المجدل بنا شده‌است، هرچند بر زمین‌هایی متعلق به روستای رمل زیتا. بقایای باستانی پیرامون روستا گواه قدمت سکونت در این منطقه است.

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* خربة المجدل در وبگاه Palestine Remembered
* خربة المجدل در وبگاه ذاکرات

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده
خربة الظهیریه

**خربة الظهیریه** () روستایی عرب‌نشین فلسطینی در بخش رمله از سرزمین قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود. این روستا در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ۱۰ ژوئیه ۱۹۴۸ به‌دست تیپ ۸۴ گیواتی و در نخستین مرحله عملیات دانی تخلیه شد. خربة الظهیریه در ۶ کیلومتری شمال شرقی رمله جای داشت.

روستا بر زمینی ناهموار در جلگه ساحلی و در میان دره‌هایی قرار گرفته بود. راه‌های فرعی آن را به لُد و روستاهای پیرامون پیوند می‌داد. نام روستا از واژه عربی «ظَهر» به معنای پشته یا بالای کوه گرفته شده‌است. ساکنان آب آشامیدنی خود را از چاهی در گوشه جنوب شرقی روستا تأمین می‌کردند و کشاورزی دیم منبع اصلی درآمد آنان بود.

## پیشینه
در سال ۱۸۷۴ شارل سیمون کلرمون-گانو از این مکان با نام  یاد کرد و آن را در فاصله نیم ساعت راه در شرق لُد توصیف نمود.

در سال ۱۸۸۲ در گزارش «بررسی فلسطین غربی» از سوی صندوق اکتشاف فلسطین دربارهٔ این مکان آمده‌است: «پی‌های ساختمان‌ها که ظاهراً نوساز هستند. قبّه ویران‌شده.»

در آغاز سده بیستم میلادی، ساکنانی از روستای همجوار نعلین در این مکان ساکن شدند و آن را به‌عنوان روستای وابسته به نعلین بنیاد نهادند.

از پی‌های کهنه‌ای که هنوز آشکار هستند برمی‌آید که خربة الظهیریه با مصالح ساختمانی بازیافتی موجود در همان مکان ساخته شده بود. افزون بر آن، آب‌انبارهایی کنده‌شده در سنگ و تکه‌های فراوان سفالینه در محل یافت شده‌است.

### دوره قیمومت بریتانیا
بر پایه سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین، روستا با نام  دارای ۱۰ خانه مسکونی و ۶۹ نفر جمعیت بود که همگی مسلمان بودند.

بر پایه آمار روستایی سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۱۰۰ تن و همگی مسلمان بودند. مساحت کل زمین‌های روستا ۱٬۳۴۱ دونوم بود. از این میان، ۱٬۲۲۴ دونوم به کشت غلات اختصاص داشت، ۶۶ دونوم آبیاری می‌شد یا به باغداری اختصاص یافته بود و ۳۵۱ دونوم به‌عنوان زمین‌های غیرقابل‌کشت طبقه‌بندی شده بود.


File:Al-Haditha 1942.jpg|خربة الظهیریه ۱۹۴۲ مقیاس ۱:۲۰٬۰۰۰
File:Beit Nabala 1945.jpg|خربة الظهیریه ۱۹۴۵ مقیاس ۱:۲۵۰٬۰۰۰


### جمعیت
بر پایه منابع گوناگون، شمار ساکنان روستا در سال ۱۹۲۲ حدود ۶۹ تن، در سال ۱۹۳۱ نیز ۶۹ تن، در سال ۱۹۴۵ به ۱۰۰ تن و در سال ۱۹۴۸ به ۱۱۶ تن رسید. شمار خانه‌های روستا در سال ۱۹۳۱ ده باب و در سال ۱۹۴۸ شانزده باب گزارش شده‌است.

### ۱۹۴۸ و پس از آن
خربة الظهیریه در ۱۰ ژوئیه ۱۹۴۸ در پی حمله نظامی نیروهای یه‌شو و در نخستین مرحله عملیات دانی تخلیه شد. تیپ ۸۴ گیواتی مجری این عملیات بود. شمار آوارگان این روستا در سال ۱۹۹۸ نزدیک به ۷۱۲ تن برآورد شده‌است.

در سال ۱۹۹۲ وضع محل روستا چنین توصیف شده‌است: «دیوارهای نزدیک به ده خانه هنوز پابرجاست. در جاهای دیگر، روستا به تل‌هایی از آوار سنگی بدل شده که درختان انجیر، نخل دوم و بادام و بوته‌های خار و گیاهان خودرو در میان آن‌ها روییده‌اند. محل با حصار محصور شده و به چراگاه دام تبدیل گشته‌است. بوته‌های کاکتوس در دو سوی شمالی و جنوبی محل می‌رویند.»

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* خربة الظهیریه در Palestine Remembered
* خربة الظهیریه در ذاکرات
* نقشه ۱۳ بررسی فلسطین غربی: IAA, [//commons.wikimedia.org/wiki/File:Survey_of_Western_Palestine_1880.13.jpg ویکی‌انبار]

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده
خربة المنصورة

**خربة المنصورة** () روستایی فلسطینی در بخش حیفا از سرزمین‌های قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود. این روستا در ۱۸٫۵ کیلومتری جنوب شرقی حیفا و بر فراز تپه‌ای گرد در شمال شرقی کوه کرمل قرار داشت و بر مرج ابن عامر از شرق و شمال مشرف بود. بیشتر ساکنان روستا از جامعهٔ دروز بودند.

خربة المنصورة به احتمال زیاد در جریان حملهٔ تیپ ۲ کارملی در اواخر آوریل ۱۹۴۸ تخلیه شد. جمعیت روستا در سال ۱۹۴۸ نزدیک به ۲۲۳ نفر بود. در محوطهٔ روستا بقایای پی ساختمان‌ها و گورهای کنده‌شده در صخره دیده می‌شد که نشان‌دهندهٔ قدمت کهن آن بود.

## پیشینه
در سال ۱۸۶۳ میلادی، ویکتور گِرَن ()، پژوهشگر فرانسوی، المنصوره را روستایی کوچک و درزی‌نشین توصیف کرد.

در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین، جمعیت خربة المنصورة به همراه دیر المحرقه زیرمجموعهٔ دلیات الکرمل شمارش شد.

## روستا پیش از ۱۹۴۸
روستا بر بالای تپه‌ای مدوّر جای گرفته بود و تل قامون در فاصلهٔ نزدیک به یک کیلومتری جنوب غربی آن واقع بود. در «معجم فلسطین الجغرافی المفهرس» خربة المنصورة به‌عنوان مزرعه طبقه‌بندی شده بود. قدمت روستا از پی ساختمان‌ها و گورهای صخره‌ای درون و بیرون محوطه پیدا بود.

## اشغال و تخلیه
بیشتر روستاهای این منطقه پس از سقوط حیفا اشغال شدند و خربة المنصورة نیز احتمالاً همین سرنوشت را داشت. بر پایهٔ روایت‌های موجود، این روستا در چارچوب عملیات «بیعور حَمِتس» (پاکسازی در عید پسح) که بخشی از عملیات گسترده‌تر «میسپارایم» (قیچی) بود سقوط کرد. هدف عملیات، دونیمه کردن بخش عربی حیفا بود.

حمله در ۲۴ آوریل ۱۹۴۸، دو روز پس از سقوط حیفا، آغاز شد و با عملیات تهاجمی علیه روستای بلد الشیخ که در ۱۰ کیلومتری شمال غربی خربة المنصورة قرار داشت همراه بود. این عملیات سه روز به درازا کشید و هدفش تحکیم کنترل بر پیرامون حیفا بود. افسران ارتش بریتانیا در گزارشی در اواخر آوریل اعلام کردند که هاگانا به بمباران خمپاره‌ای پیرامون حیفا ادامه خواهد داد تا ساکنان عرب را به ترک شهر وادار کند.

## وضعیت کنونی
امروزه هیچ اثری از خانه‌های روستا بر جای نمانده‌است. زمین‌های خربة المنصورة با زمین‌های شهرک دلیات الکرمل ادغام شده و انبارهای غلّه در فاصلهٔ نزدیک به ۲۰۰ متری جنوب محوطهٔ روستا ساخته شده‌اند.


File:Mansura Camp.jpg|اردوگاه نظامی اسرائیل در المنصوره، ۱۹۴۸
File:Mansura Camp ii.jpg|اردوگاه نظامی اسرائیل در خربة المنصورة، ۱۹۴۸


## منابع

* 
* 
* 
* 

## کتابشناسی
* 
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* خربة المنصورة در وبگاه فلسطین در خاطره
* خربة المنصورة در ذاکرات

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:بخش (تقسیم کشوری) حیفا
الطیره

:*برای دیگر مکان‌ها با نام‌های مشابه [[طیره (ابهام‌زدایی)]] را ببینید.*

**الطیره** () روستایی عرب‌نشین فلسطینی در قضای بیسان بود که در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ فلسطین و در چارچوب عملیات گدعون به فرماندهی یوسف وایتس در ۱۵ آوریل ۱۹۴۸ توسط نیروهای دفاعی اسرائیل از سکنه تخلیه شد. این روستا در ۱۷٫۵ کیلومتری شمال بیسان و مشرف بر وادی البیره قرار داشت. منبع اصلی آب آشامیدنی ساکنان آن چشمه «عین البیضاء» بود.

الطیره که با نام‌های «المرج» و «الزعبیه» نیز شناخته می‌شد، در دوره عثمانی و قیمومت بریتانیا روستایی کوچک با جمعیت مسلمان بود. پس از تخلیه روستا در ۱۹۴۸، کیبوتص گازیت بر روی زمین‌های آن بنا شد و ویرانه‌های روستا به چراگاه تبدیل گردید.

## پیشینه
پیشنهاد شده‌است که الطیره همان «آتارا» از فهرست تحوتمس سوم باشد.

در سال ۱۵۱۷ میلادی الطیره همراه با سراسر فلسطین به قلمرو امپراتوری عثمانی پیوست. در سده‌های شانزدهم و هفدهم میلادی، این روستا به امارت طوربای (۱۵۱۷–۱۶۸۳) تعلق داشت که مرج ابن عامر، حیفا، جنین، دره بیت شیان و بخش شمالی دشت شارون را نیز دربرمی‌گرفت.

در سال ۱۸۷۵ ویکتور گرن از تپه‌ای کوچک بالا رفت تا به روستای الطیره برسد. روستا در آن زمان نزدیک به دوازده خانه داشت که از خشت یا مصالح گوناگون ساخته شده بودند. در سال ۱۸۸۲ گزارش «پیمایش فلسطین غربی» صندوق اکتشاف فلسطین آن را چنین توصیف کرد: «روستایی کوچک که بیشتر از خشت ساخته شده و بر بالای تپه‌ای بالاتر از دره‌ای ژرف قرار دارد. به نظر می‌رسد آب از چشمه‌های دره آورده می‌شود.»

## دوره قیمومت بریتانیا
بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام شد، جمعیت الطیره ۱۳۰ نفر و همگی مسلمان بودند. این رقم در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین به ۱۰۸ نفر کاهش یافت که همچنان همگی مسلمان بودند و در ۲۴ خانه زندگی می‌کردند.

بر اساس آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت الطیره و ایرگون بوروخوف روی‌هم‌رفته ۲۰۰ نفر بود؛ ۱۵۰ عرب و ۵۰ یهودی. مساحت کل زمین‌ها ۱۰٬۲۰۷ دونوم بود. از این میزان، عرب‌ها ۵۴ دونوم را برای باغ‌ها و زمین‌های آبی و ۴٬۳۲۶ دونوم را برای کشت غلات به کار می‌بردند و ۲۹ دونوم به عنوان زمین ساخته‌شده (شهری) طبقه‌بندی شده بود.

## رویدادهای ۱۹۴۸ و پس از آن
یوسف وایتس در یادداشت‌های روزانه خود در ۲۶ مارس ۱۹۴۸ دربارهٔ ساکنان قومیه و الطیره در دره بیسان نوشت:

برای جلوگیری از بازگشت روستاییان، کیبوتص گازیت در سپتامبر ۱۹۴۸ بر روی زمین‌های روستا و در ۱٫۵ کیلومتری جنوب غربی محل روستا بنیان‌گذاری شد. پیش از آن، شهرک ایرگون بوروخوف در سال ۱۹۴۳ در نزدیکی روستا تأسیس شده بود و پس از سپتامبر ۱۹۴۸ به گازیت تغییر نام داد.

## وضعیت کنونی روستا
در سال ۱۹۹۲ محل روستا چنین توصیف شده‌است: «ویرانه‌های خانه‌های سنگی که علف و خار آنها را پوشانده، تنها بازمانده‌های الطیره هستند. محوطه حصارکشی شده و کشاورزان اسرائیلی از آن به عنوان چراگاه بهره می‌برند. درختان سرو در زمین‌های پیرامون رشد می‌کنند.»

## منابع

* 
* 
* 

## کتاب‌شناسی

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* الطیره در وبگاه فلسطین در خاطره
* الطیره (بیسان) در ذاکرات
* الطیره در مرکز فرهنگی خلیل سکاکینی

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده
رده:یادکردهای دارای منبع به زبان فرانسوی
الویزیه

**الویزیه** () روستایی فلسطینی در بخش صفد بود که در ۸٫۵ کیلومتری شمال شرقی شهر صفد قرار داشت. این روستا در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ در سرزمین فلسطین تحت قیمومت بریتانیا و در ۱ مه ۱۹۴۸ توسط گردان نخست پالماخ در چارچوب عملیات یفتاح تخلیه و ویران شد.

بیشتر ساکنان روستا بادیه‌نشینانی بودند که به کشاورزی و دامداری می‌پرداختند. روستا در سال ۱۹۴۵ جمعیتی در حدود ۱۰۰ نفر داشت. آرامگاه حکیمی محلی به نام شیخ الویزی در نزدیکی روستا واقع بود. این روستا در امتداد رود اردن میان دریاچهٔ طبریه و دریاچهٔ حوله قرار داشت.

## پیشینه
بیشتر روستاییان از بادیه‌نشینان کشاورز بودند که از راه دامداری و کشت زمین امرار معاش می‌کردند. آرامگاه شیخ الویزی و یک معدن سنگ در نزدیکی روستا قرار داشتند. نام روستا نیز برگرفته از نام همین شیخ بود و مقبرهٔ او در نزدیک به نیم کیلومتری شمال شرقی خرابه‌های روستا واقع بود.

### دوران قیمومت بریتانیا
بر پایهٔ سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام شد، روستای «وازیه» ۳۰ نفر جمعیت داشت که همگی مسلمان بودند.

بر اساس آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا به ۱۰۰ نفر مسلمان رسیده بود و مساحت کل زمین‌های آن ۶٬۳۶۱ دونم بود. از این مقدار، ۷۹۵ دونم برای باغ‌ها و زمین‌های آبی و ۱٬۶۲۳ دونم برای کشت غلات به کار می‌رفت و ۲٬۱۱۴ دونم نیز غیرقابل‌کشت طبقه‌بندی شده بود. بر پایهٔ منابع عربی، صهیونیست‌ها ۳٬۶۷۳ دونم از زمین‌های روستا (نزدیک به ۹۵٫۸ درصد) را تصاحب کرده بودند.

### جنگ ۱۹۴۸ و پیامدهای آن
در اواخر آوریل ۱۹۴۸ ساکنان روستاهای مجاور از بیم حملهٔ نیروهای صهیونیستی آنجا را ترک کردند. در ۲ مه ۱۹۴۸ روستای مغر الخیط در نزدیکی الویزیه هدف آتش خمپاره قرار گرفت. حملهٔ نهایی به صفد در ۱۰ مه صورت گرفت و الویزیه پیش از آن تاریخ به‌طور کامل سقوط کرده بود.

امروز هیچ شهرکی اسرائیلی بر روی زمین‌های این روستا ساخته نشده و تنها نشانهٔ باقی‌مانده آرامگاه شیخ الویزی است. از روستا تنها آوار و علف‌ها و درختان بر جای مانده‌است. با این حال، صهیونیست‌ها در سال ۱۹۳۹ شهرک محانایم را در نزدیک به ۱٫۵ کیلومتری جنوب شرقی محل روستا بنیان نهادند.

## منابع

* 
* 
* 
* 

## کتاب‌شناسی
* 
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* الویزیه در وبگاه فلسطین در خاطره‌ها
* الویزیه در ذاکرات

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:بخش صفد
رده:مختصات در ویکی‌داده
الزوق التحتانی

**الزوق التحتانی** () روستایی فلسطینی عرب‌نشین در بخش صفد در دوران قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود. این روستا در ۳۰ کیلومتری شمال شرقی شهر صفد و در نزدیکی مرز فلسطین و لبنان قرار داشت. الزوق التحتانی در ۱۱ مه ۱۹۴۸ در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ فلسطین توسط گردان نخست پالماخ در عملیات یفتاح از سکنه تخلیه شد.

روستا بر کرانهٔ شرقی وادی البریغیث واقع بود که آب چشمه‌های شمال المطله را به سوی جنوب می‌برد و سرانجام به رود اردن می‌ریخت. ارتفاع روستا در حدود ۱۰۰ متر از سطح دریا بود و در منطقه‌ای با شیب ملایم رو به جنوب قرار داشت که آغاز فرورفتگی حوله را تشکیل می‌داد. نام «زوق» واژه‌ای سریانی به معنای «شهر» یا «روستا» است و پسوند «تحتانی» (پایینی) آن را از روستای همسایه، الزوق الفوقانی (بالایی) متمایز می‌کند.

## پیشینه
در منابع تاریخی، نام «الزوق» نخست به‌طور خاص به منطقه‌ای اشاره داشت که اکنون الزوق التحتانی نامیده می‌شود و چندین کیلومتر جنوب‌تر از الزوق الفوقانی جای داشت. با گذشت زمان، این نام به‌تدریج به سوی شمال گسترش یافت و روستای مجاور را نیز دربرگرفت. این تغییر در کاربرد مکان‌نام در اسناد جغرافیایی سدهٔ نوزدهم میلادی، از جمله آثار ادوارد رابینسون، نقشهٔ نظامی فرانسوی تهیه‌شده توسط شارل ژلیس و پیمایش فلسطین غربی دیده می‌شود. پژوهشگران این‌گونه انتقال نام میان مکان‌های همجوار را ویژگی شناخته‌شده‌ای در مکان‌نام‌شناسی فلسطینی دانسته‌اند.

در ۱۸۷۵، ویکتور گرن از این روستا در جنوب الزوق الفوقانی یاد کرد اما خرابه‌های آن را کم‌اهمیت‌تر دانست. در ۱۸۸۱، گزارش «پیمایش فلسطین غربی» از سوی صندوق اکتشاف فلسطین دربارهٔ «زوق التحتا» نوشت: «روستایی سنگی و گِلی، با خانه‌های ویران عربی در سمت شمالی و یک آسیاب؛ در حدود ۱۰۰ مسلمان در آن ساکن‌اند؛ بر دشت حوله واقع است؛ زمین‌های کشاورزی در پیرامون و نهری بزرگ در نزدیکی آن».

## دوران قیمومت بریتانیا
در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام شد، جمعیت الزوق التحتانی ۶۲۶ نفر مسلمان در ۱۳۷ خانه بود.

بر پایهٔ آمار سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا به ۱٬۰۵۰ مسلمان رسیده بود و مساحت کل زمین‌های آن ۱۱٬۶۳۴ دونم بود. از این میان، عرب‌ها ۵٬۵۴۷ دونم را برای باغ‌ها و زمین‌های آبی و ۲٬۱۴۵ دونم را برای کشت غلات به کار می‌بردند و ۳۹ دونم نیز بافت ساخته‌شدهٔ روستا را تشکیل می‌داد.

باغ‌های میوه و مرکبات در جنوب روستا گسترده بودند و ساکنان بیشتر به کشاورزی وابسته بودند. زمین‌های روستا با اراضی الخالصه، الخصاص، الزوق الفوقانی، الناعمه، لزازه و السنبریه هم‌مرز بود.

### جغرافیا و بافت روستا
روستا بر کرانهٔ شرقی وادی البریغیث بنا شده بود و به دلیل وجود این وادی در سمت غربی، توسعهٔ عمرانی آن به سوی شرق صورت گرفته و شکلی کشیده به خود گرفته بود. در شمال روستا چند آسیاب آبی وجود داشت و ساکنان از آب وادی البریغیث برای آشامیدن بهره می‌گرفتند. خدمات عمومی در روستا بسیار اندک بود. روستا از جایگاه‌های باستان‌شناختی شناخته‌شده به‌شمار می‌رفت و در آن تپهٔ ویرانه، پایه‌های ساختمانی، حصارها و قطعات سفالی یافت شده بود.

## ۱۹۴۸ و پس از آن
روستا در ۱۱ مه ۱۹۴۸ در پی عملیات جارو () از سکنه تخلیه شد. علت تخلیه، تأثیر سقوط شهر مجاور بر روحیهٔ ساکنان گزارش شده‌است.

در سال ۱۹۵۰، شهرک بیت هیلل که پیش‌تر بازتأسیس شده بود، گسترش یافت و زمین‌های الزوق التحتانی را دربرگرفت.

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* به الزوق التحتانی خوش‌آمدید
* الزوق التحتانی در ذاکرات
* الزوق التحتانی در مرکز فرهنگی خلیل سکاکینی

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:بخش صفد
رده:مختصات در ویکی‌داده
آلوما

**آلوما** (، به معنای «بافه») یک موشاو در جنوب اسرائیل است. این روستا در بخش جنوبی دشت ساحلی اسرائیل و در نزدیک به سه کیلومتری شمال‌غربی کریات گت واقع شده و در حوزه اداری شورای منطقه‌ای شافیر قرار دارد.

آلوما در سال ۱۹۶۵ به‌عنوان یک دهکده جوانان با نام «حازون یحزقل» بنیان‌گذاری شد. بنیان‌گذاران آن جوانانی وابسته به سازمان اگودات ישراییل بودند. در سال ۱۹۹۶ وزارت کشور اسرائیل شورای محلی شهرداری برای این روستا تشکیل داد و نام آن را به آلوما تغییر داد. بیشتر ساکنان این روستا یهودیان دین‌دار هستند.

## جغرافیا
آلوما در ارتفاع ۸۴ متری از سطح دریا در دشت ساحلی اسرائیل و در ناحیه شِفِلا واقع شده‌است. این روستا در فاصلهٔ نزدیک به ۱۵ کیلومتری از ساحل دریای مدیترانه، در حدود ۴۷ کیلومتری جنوب تل‌آویو و نزدیک به ۴۹ کیلومتری جنوب‌غربی بیت‌المقدس قرار دارد. آلوما از راه جاده محلی شماره ۳۵۳۳ به شبکه حمل‌ونقل متصل است که در خاور روستا به بزرگراه شماره ۴۰ می‌پیوندد.

## پیشینه

این روستا در آوریل ۱۹۵۲ در نزدیکی کوممیوت به‌عنوان دهکده جوانان «حازون یحزقل» توسط «نهاد آموزش منطقه‌ای» وابسته به جوانان اگودات ישراییل پایه‌گذاری شد. روستا بر ویرانه‌های دهکده فلسطینی هاتّا بنا شد که پیش از آن تخلیه شده بود.

در سال ۱۹۹۶ وزارت کشور اسرائیل شورای محلی شهرداری برای این روستا تأسیس کرد و نام آن را به آلوما تغییر داد. بیشتر ساکنان روستا برای کار به بیرون از روستا رفت‌وآمد می‌کنند یا در بخش آموزشی مشغول به کار هستند.

در سال ۲۰۰۵ فرایند گسترش روستا بر ۸۶ دونم زمین آغاز شد و نزدیک به ۲۰۰ واحد مسکونی ساخته شد که از این میان ۱۶۰ واحد آپارتمانی و ۴۲ واحد ویلایی بود.

در سال ۲۰۱۴ سازمان باستان‌شناسی اسرائیل یک کلیسای بیزانسی ۱۵۰۰ ساله را کشف کرد که دارای کف موزاییکی باستانی با نقش کریستوگرام (Christogram) و تصاویر پرندگان بود. این کلیسا در جریان کاوش‌های نجات‌بخشی پیش از ساخت محله‌ای جدید در موشاو کشف شد.

## نهادهای آموزشی
در آلوما نهادهای آموزشی دینی گوناگونی وجود دارد. در این روستا مدارس «بیت یعقوب» برای دختران و «تلمود تورا» برای پسران فعال هستند که وابسته به نظام آموزش مستقل حریدی‌اند. پیش از این یشیوای «کهیلوت یعقوب» به رهبری خاخام حاییم کلوپت در این روستا دایر بود که در سال ۲۰۱۱ به مودیعین عیلیت منتقل شد.

## جمعیت‌شناسی
بر پایه آمار سال ۲۰۱۴ جمعیت آلوما ۵۰۳ نفر بود و اکثریت مطلق ساکنان آن را یهودیان تشکیل می‌دادند. جمعیت روستا در طول دهه‌ها نسبتاً ثابت مانده و نوسان چندانی نداشته‌است.

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* 

رده:آبادی‌های اسرائیلی
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۶۵ (میلادی)
رده:مناطق مسکونی در استان جنوب (اسرائیل)
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند
رده:مختصات در ویکی‌داده
برکوسیا

**برکوسیا** (همچنین: **بَرقوسیه**، ) روستایی فلسطینی عرب‌نشین در قضای الخلیل بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل از سکنه تخلیه شد. این روستا در ۳۱ کیلومتری شمال غربی الخلیل قرار داشت و ارتفاع آن از سطح دریا ۱۷۵ متر بود.

نام برکوسیا از واژه‌ای عربی به معنای «رنگارنگ» یا «آمیخته» گرفته شده‌است. این روستا بر فراز تپه‌ای کم‌ارتفاع جای داشت و زمین‌های کشاورزی آن به کشت غلات، انگور، انجیر و انار اختصاص یافته بود. در سال ۱۹۴۵ جمعیت آن ۳۳۰ نفر بود که همگی مسلمان بودند و مساحت اراضی آن ۳٬۲۱۶ دونوم بود.

روستای برکوسیا در ۹ ژوئیه ۱۹۴۸ در چارچوب عملیات اَن‌فار از سوی نیروهای اسرائیلی تخلیه و ویران شد و امروزه هیچ خانه‌ای از آن بر جا نمانده‌است.

## ریشه‌شناسی نام
ادوارد هنری پالمر نام این روستا را برگرفته از واژه‌ای عربی به معنای «رنگارنگ» یا «آمیخته» دانسته‌است.

## پیشینه
### دوره عثمانی

در سال ۱۸۳۸ در دوران امپراتوری عثمانی، برکوسیا به‌عنوان روستایی مسلمان‌نشین در ناحیه غزه ثبت شد و «اندکی بزرگ‌تر» از روستای بِعلین گزارش شد.

در سال ۱۸۶۳، ویکتور گِرَن جمعیت روستا را نزدیک به ۱۵۰ نفر برآورد کرد. او همچنین یادآور شد که روستا بر تپه‌ای کم‌ارتفاع جای دارد و درختان انجیر در شمال آن می‌رویند.

فهرست رسمی روستاهای عثمانی در حدود سال ۱۸۷۰ نشان می‌دهد که برکوسیا ۲۸ خانه و ۷۲ نفر جمعیت مردانه داشته‌است.

در سال ۱۸۸۲ پیمایش فلسطین غربی وابسته به صندوق اکتشاف فلسطین این روستا را چنین توصیف کرد: «روستایی با اندازه متوسط بر فراز تپه‌ای در موقعیتی چشمگیر. خانه‌ها از گِل و سنگ ساخته شده‌اند. چاه آبی زیبا شبیه چاه صُمِّیل در غرب روستا و آرامگاه‌های صخره‌کَند در جنوب غربی آن قرار دارند.»

در سال ۱۸۹۶ جمعیت برکوسیا نزدیک به ۱۷۱ نفر برآورد شد.

### دوره قیمومت بریتانیا
بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام شد، برکوسیا ۱۹۸ ساکن داشت که همگی مسلمان بودند. در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین این شمار به ۲۵۸ نفر در ۵۳ خانه افزایش یافت.

بر پایه آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۳۳۰ نفر (همگی مسلمان) و مساحت اراضی آن ۳٬۲۱۶ دونوم بود. از این مساحت، ۲۸ دونوم به باغ‌ها و زمین‌های آبی، ۲٬۴۶۰ دونوم به کشت غلات و ۳۱ دونوم به بافت ساخته‌شده (شهری) اختصاص داشت.

### جنگ ۱۹۴۸ و پس از آن
برکوسیا در ۹ ژوئیه ۱۹۴۸ در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل و در چارچوب عملیات اَن‌فار از سکنه تخلیه شد. بنی موریس علت و تاریخ دقیق تخلیه جمعیت را «نامشخص» ذکر کرده‌است. بر پایه منبع عربی، گردان گیواتی روستا را در آغاز آتش‌بس دوم ویران و به آتش کشید.

در سال ۱۹۹۲ وضعیت محل روستا چنین توصیف شده‌است: «هیچ خانه‌ای بر جا نمانده‌است. چند گور در میان گیاهان دُم‌روباهی و خُبّیزه (پنیرک) دیده می‌شود. بر روی یکی از گورها سنگ قبری حکّاکی‌شده قرار دارد. بقایای یک چاه آب نیز وجود دارد. کاکتوس‌ها و درختان گوناگون از جمله نخل در محل می‌رویند. کشاورزان اسرائیلی از این محل برای چرای دام و همچنین کشت انگور و میوه بهره می‌برند.»

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* برکوسیا در وبگاه Palestine Remembered
* برکوسیا در وبگاه ذاکرات
* برکوسیا در مرکز فرهنگی خلیل سکاکینی

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده
خربة الطاقة

**خربة الطاقة** () روستایی عربی فلسطینی در قضای بیسان بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ۱۵ مه ۱۹۴۸ توسط نیروهای دفاعی اسرائیل و در چارچوب عملیات گدعون از سکنه تخلیه شد. این روستا در ۱۴ کیلومتری شمال بیسان و در نزدیکی وادی البیره قرار داشت.

خربة الطاقة در لبهٔ شمالی وادی البیره واقع بود، نزدیک جایی که وادی از تپه‌ها به سوی غور اردن خارج می‌شود. آب جاری وادی چندین آسیاب آبی را در روستا به کار می‌انداخت. پس از جنگ ۱۹۴۸ این منطقه به اسرائیل الحاق شد و زمین‌های آن بایر و بدون بهره‌برداری رها شدند.

## جغرافیا
خربة الطاقة در ۱۴ کیلومتری شمال بیسان و در حاشیهٔ شمالی وادی البیره جای داشت. وادی در نزدیکی روستا از تپه‌ها بیرون آمده و به سوی غور اردن که نزدیک به ۳ کیلومتر با آن فاصله داشت جریان می‌یافت. در جنوب وادی آسیاب آبی متروکی وجود داشت که آب جاری وادی آن را می‌گرداند. گورستان روستا بر بلندی‌های شمالی مشرف به آن قرار داشت و تپه‌ها از شمال و جنوب روستا را دربر گرفته بودند. راه اصلی منتهی به جسر المجامع در حدود ۵۰۰ متری روستا بود و آن را از راه رود اردن به بیسان پیوند می‌داد.

## پیشینه
خربة الطاقة در فهرست جغرافیایی فلسطین به‌عنوان آبادی طبقه‌بندی شده بود.

## تخلیه و پس از آن
در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل نیروهای صهیونیستی در ۱۵ مه ۱۹۴۸ در چارچوب عملیات گدعون روستا را اشغال و ساکنان آن را آواره کردند. پس از جنگ، منطقه به اسرائیل الحاق شد و زمین‌های روستا بدون بهره‌برداری باقی ماند.

امروزه ساختمان‌های روستا ویران شده و خارزارها آن‌ها را پوشانده‌اند و زمین‌های آن به‌عنوان چراگاه گاوهای شهرک‌نشینان به کار می‌رود.

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* خربة الطاقة در Palestine Remembered
* خربة الطاقة در ذاکرات

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده
رده:مقاله‌های دارای شرح مختصر
رده:شرح مختصر متفاوت با ویکی‌داده
خربة المنارة

**خربة المنارة** () روستایی عربی فلسطینی در بخش حیفا در دوران قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود. این روستا در ۱۹ کیلومتری جنوب شهر حیفا و در ارتفاع ۵۰ متری از سطح دریا بر روی تپه‌ای رو به شرق و در نزدیکی جادهٔ اصلی ساحلی قرار داشت. خربة المنارة از سمت غرب و از فاصلهٔ نزدیک به دو کیلومتر مشرف بر دریای مدیترانه بود.

این روستا در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ماه مه ۱۹۴۸ تخلیه و اشغال شد. پس از آن بخشی از زمین‌های روستا برای تأسیس شهرک «عوفر» در سال ۱۹۵۰ به کار رفت و بر بخش‌های دیگری از اراضی آن مدرسه‌ای برای شهرک‌های همجوار ساخته شد.

## نام‌گذاری
روستا به دلیل موقعیت مرتفع و نزدیکی‌اش به دریا «المنارة» (به معنای فانوس دریایی یا برج دیدبانی) نامیده شد. در دوران قیمومت بریتانیا، این مکان در فرهنگ جغرافیایی فلسطین به عنوان مزرعه طبقه‌بندی شده بود.

## پیشینه
در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین، جمعیت خربة المنارة همراه با روستاهای اجزم، المزار و قمبزه شمارش شد. جمعیت مجموع این روستاها ۲۱۶۰ نفر بود که ۸۸ نفر مسیحی و ۲۰۸۲ نفر مسلمان در ۴۴۲ خانه زندگی می‌کردند.

## سقوط روستا
تاریخ دقیق اشغال خربة المنارة به‌درستی مشخص نیست. با بررسی سرنوشت روستاهای همجوار می‌توان تاریخ تقریبی سقوط آن را برآورد کرد. پس از اشغال منطقهٔ ساحلی، روستاهای مثلث کوچک (جبع، عین غزال و اجزم) تا ژوئیه ۱۹۴۸ مقاومت کردند. خربة المنارة در لبهٔ این مثلث، میان جبع در شمال و عین غزال در جنوب قرار داشت. برآوردها نشان می‌دهد که این روستا در ماه مه ۱۹۴۸ و پس از سقوط روستای طنطوره که آخرین روستای اشغال‌شده در ساحل شمالی فلسطین بود، به اشغال درآمد.

## بقایای روستا
بر بخشی از ویرانه‌های روستا مدرسه‌ای منطقه‌ای ساخته شده‌است. این بخش حصارکشی شده و در آن بقایای یکی از خانه‌های روستا به همراه چند درخت سرو دیده می‌شود. در بیرون از محوطهٔ حصارکشی‌شده، بقایای چهار خانهٔ سنگی باقی مانده و در بخش جنوبی ویرانه‌های دو خانهٔ دیگر نیز وجود دارد. همچنین بقایای خانه‌ای در کنار چاه آب روستا قرار گرفته‌است.

## منابع

* 
* 
* 
* 

## کتاب‌شناسی
* 
* 

## پیوند به بیرون
* خربة المنارة در وبگاه فلسطین در خاطره
* خربة المنارة در وبگاه ذاکرات

## جستارهای وابسته
* فهرست روستاهای تخلیه‌شدهٔ فلسطینی در جنگ ۱۹۴۸

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:بخش (تقسیم کشوری) حیفا
رده:مقاله‌های خرد جغرافیای فلسطین
خربه بیت فار

**خربه بیت فار** () روستایی فلسطینی در بخش رمله از سرزمین قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود که در ۱۴ کیلومتری جنوب شهر رمله قرار داشت. این روستا در لبه شرقی دشت ساحلی میانی فلسطین و بر بلندی‌ای مشرف بر تپه‌های پیرامون و میان دو شاخه از شاخه‌های وادی الصرار واقع شده بود. ارتفاع روستا از سطح دریا ۱۲۵ متر بود.

خربه بیت فار در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ فلسطین در ۷ آوریل ۱۹۴۸ از سکنه تخلیه شد. پس از تخلیه، شهرک تل شاهار بر زمین‌های آن بنا گردید.

## پیشینه
### دوره بیزانسی
در کاوش‌های باستان‌شناسی، سفالینه‌هایی از دوره بیزانسی در این مکان یافت شده‌است.

### دوره عثمانی
در سال ۱۸۳۸ میلادی، در اواخر دوره امپراتوری عثمانی، ادوارد رابینسون از این مکان به عنوان روستایی ویران یاد کرد.

در سال ۱۸۶۳، ویکتور گِرَن پژوهشگر فرانسوی از «ویرانه‌های مهمی» در این مکان یاد کرد و نوشت: «زمانی روستایی کوچک در اینجا بود که ویرانه‌هایش بر تپه‌ای کم‌ارتفاع در میان بوته‌ها و علف‌های بلند پراکنده شده‌اند.»

در سال ۱۸۸۲، پیمایش فلسطین غربی وابسته به صندوق اکتشاف فلسطین در این مکان «دیوارها و پی‌ها، ظاهراً نوساز، به همراه غارها و چشمه‌ای» را گزارش کرد.

### دوره قیمومت بریتانیا
بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقام‌های قیمومت بریتانیا انجام شد، بیت فار ۲۸ ساکن مسلمان داشت. در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین جمعیت آن به ۲۶ مسلمان در ۱۱ خانه کاهش یافت.

بر پایه آمار روستایی سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا به ۳۰۰ نفر مسلمان رسیده بود و مساحت کل زمین‌های آن ۵٬۶۰۴ دونوم بود. از این مقدار، ۱۹ دونوم به باغ‌ها و زمین‌های آبی، ۵٬۳۳۷ دونوم به کشت غلات و ۲۴۸ دونوم به زمین‌های غیرقابل کشت اختصاص داشت.

### رویدادهای ۱۹۴۸ و پس از آن
در ۱۱ ژانویه ۱۹۴۸، کفار اوریا از سوی نیروهای عرب که از روستاهای همجوار بیت جیز و خربه بیت فار آمده بودند مورد حمله قرار گرفت.

احتمال می‌رود که تخلیه روستا در جریان عملیات نحشون صورت گرفته باشد که هدف آن تسلط بر گذرگاه بیت‌المقدس در نیمه نخست آوریل ۱۹۴۸ بود. با این حال، برخی بر این باورند که روستا در یکی از عملیات‌های کوچک‌تر پس از آن (هرئیل، یبوسی، مکابی، بن‌نون یا یورام) که از اواسط آوریل تا اوایل ژوئن ادامه یافت، به اشغال درآمده باشد.

در سال ۱۹۴۸ شهرک «بیت یئیر» بر زمین‌های روستا بنا شد که نامش نخست به «تل بوقر» و سپس به تل شاهار (به معنای «تپه سحرگاه») تغییر یافت. این نام ترجمه تقریبی نام خانوادگی هنری مورگنتاو از حامیان آمریکایی جنبش صهیونیسم بود.

## وضعیت کنونی
در سال ۱۹۹۲ میلادی، وضعیت محل روستا چنین توصیف شده‌است: «تنها چیزی که از روستا باقی مانده آوار و تیرآهن‌هایی است که در فضایی کوچک روی هم انباشته شده‌اند. درختان خرنوب به شکل حلقه‌ای پیرامون محل را فراگرفته‌اند. بقایای باغ زیتونی کنده‌شده نیز در شمال و شرق محل دیده می‌شود.»

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* خربه بیت فار در وبگاه Palestine Remembered
* خربه بیت فار در ذاکرات

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده
رده:یادکردهای دارای منبع به زبان فرانسوی
خربة اسم الله

**خربة اسم‌الله** () روستایی عرب‌نشین در بخش اورشلیم در دوره قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود که ۲۶ کیلومتر غرب اورشلیم قرار داشت. این روستا در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ۱۷ ژوئیه ۱۹۴۸ توسط تیپ ۱۰ هارئیل در عملیات دانی از سکنه تخلیه شد.

خربة اسم‌الله پس از تخلیه تا حد زیادی ویران گردید و تنها چند خانه متروک بر جای ماند. نام این روستا به معنای «خرابه نام خدا» است. بر پایه آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۲۰ نفر مسلمان بود و مساحت کل زمین‌های آن ۵۶۸ دونوم بود.

## پیشینه
در سال ۱۸۸۳ میلادی، در بررسی فلسطین غربی () که از سوی صندوق اکتشاف فلسطین انجام شد، در این مکان تنها «پی‌های ساختمان» گزارش گردید.

### دوره قیمومت بریتانیا
بر پایه سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین که مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام دادند، خربة اسم‌الله ۱۸ ساکن در ۴ خانه داشت.

در سال ۱۹۴۴ صهیونیست‌ها شهرک کفار اوریا () را در حدود ۱٫۵ کیلومتری شمال‌غرب محل روستا بنا کردند، اما نه بر زمین‌های متعلق به روستا.

بر پایه آمار روستایی ۱۹۴۵، جمعیت خربة اسم‌الله ۲۰ نفر مسلمان بود و مساحت کل زمین‌های آن ۵۶۸ دونوم بود. از این میان، ۳ دونوم زمین آبی یا باغ، ۴۸۵ دونوم کشتزار غلات و ۸۰ دونوم زمین غیرقابل کشت بود.

### ۱۹۴۸ و پس از آن
در سال ۱۹۹۲ وضعیت محل این‌گونه توصیف شد: «غارهای بخش شمالی محوطه هنوز نشانه‌هایی از کاربرد پیشین خود به عنوان سکونتگاه دارند؛ بقایای ورودی‌های طاقی‌شکل دیده می‌شود. در بخش جنوبی محوطه، چند خانه ویرانه در میان دیوارهای سنگی کوتاه قرار دارد. این منطقه اخیراً از سوی یک خانواده چوپان یهودی دوباره سکونت‌پذیر شده‌است که یکی از خانه‌ها را بازسازی و اشغال کرده‌اند. محوطه دیوارکشی‌شده به عنوان آغل بز به کار می‌رود و تمام منطقه به چراگاه گله خانواده بدل شده‌است. این خانواده از چشمه روستا در سمت غرب بهره می‌برد.»

## منابع

* 
* 
* 
* 

## کتاب‌شناسی

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* خربة اسم‌الله در وبگاه فلسطین در یاد
* خربة اسم‌الله در ذاکرات
* نقشه بررسی فلسطین غربی، نقشه ۱۷: IAA, ویکی‌انبار

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:ولسوالی اورشلیم
خربت لد

**خربت لد** یا **خربت لد العوادین** روستایی فلسطینی در بخش حیفا از قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل تخلیه و ویران شد. این روستا در ۳۲ کیلومتری جنوب‌شرقی حیفا قرار داشت.

خربت لد در منطقه‌ای هموار در دشت مرج ابن عامر در ارتفاع ۷۵ متری از سطح دریا ساخته شده بود. ساختمان‌های روستا از سیمان، خشت و سنگ بنا شده بود و آب آشامیدنی از چاه تأمین می‌شد. مساحت کل زمین‌های روستا ۱۳٬۵۷۲ دونوم بود. اقتصاد روستا بر کشاورزی و دامپروری استوار بود.

## پیشینه
در خربت المناطر که در ۳ کیلومتری غرب روستا جای داشت، آثار باستانی دوره بیزانسی یافت شده‌است.

### دوره عثمانی
در سال ۱۸۸۱ میلادی، پیمایش فلسطین غربی وابسته به صندوق اکتشاف فلسطین در لد «آثار ویرانه‌ها، با ستونی نزدیک چشمه‌ای» را گزارش کرد.

گوتلیب شوماخر در سال ۱۹۰۰ میلادی، هنگام بررسی مسیر راه‌آهن درّه یزرعیل، لد را «روستایی پررونق» با ۴۶ کلبه و ۲۰۰ ساکن توصیف کرد که بادیه‌نشینان مرج آن را بنا کرده بودند.

### دوره قیمومت بریتانیا
بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین، منطقه عشیره‌ای «العوادین» ۴۰۲ مسلمان ساکن داشت. این شمار در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین به ۴۵۱ نفر در ۸۷ خانه افزایش یافت. در آمار روستایی سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۶۴۰ نفر و همگی مسلمان بودند. مساحت کل زمین‌های روستا ۱۳٬۵۷۲ دونوم بود که از این میان ۱۰۳ دونوم برای باغ‌ها و زمین‌های آبی، ۱۳٬۰۶۳ دونوم برای کشت غلات و ۵۲ دونوم به بافت ساخته‌شده اختصاص داشت. همچنین ۳۵۲ دونوم از زمین‌ها عمومی بود.

افزون بر کشاورزی، ساکنان روستا به دامپروری نیز می‌پرداختند که منبع درآمد مهمی به‌شمار می‌رفت. در سال ۱۹۴۳ روستاییان ۴۸۰ رأس گاو، ۶۱۲ گوسفند بالای یک سال، ۱۲۵ بز بالای یک سال، ۳۶ شتر، ۱۶ اسب، ۳۹ الاغ، ۲٬۸۹۰ پرنده و ۶۵۰ خوک در اختیار داشتند.

### جنگ ۱۹۴۸ و پیامدهای آن
جمعیت تخمینی روستا در سال ۱۹۴۸ نزدیک به ۷۴۲ نفر بود.

عصرگاه ۲۶ فوریه ۱۹۴۸، در نخستین هفته‌های جنگ، نیرویی یهودی به روستا نفوذ کرد. بنا بر گزارش روزنامه فلسطینی «فلسطین»، روستاییان آتش سنگینی به سوی مهاجمان گشودند و آنان را پس از درگیری کوتاهی عقب راندند؛ تلفاتی گزارش نشد. گزارش روشنی از چگونگی اشغال نهایی لد در دست نیست؛ با توجه به جایگاه جغرافیایی آن، احتمال دارد که روستا پس از نبرد میشمار هاعِمِق به تصرف درآمده باشد. همه روستاهای اشغال‌شده در آن عملیات بی‌درنگ از سوی نیروهای یهودی در جریان نکبت ویران شدند. احتمال دورتر دیگر آن است که روستا در جریان عملیات دِکِل به دست ارتش اسرائیل افتاده باشد. ایلان پاپه نیز تاریخ اشغال را میان ۲ تا ۱۰ آوریل می‌داند و آن را در چارچوب عملیاتی برای پاکسازی کامل مسیرهای تل‌آویو–حیفا، حیفا–جنین و یافا–اورشلیم ارزیابی می‌کند.

پس از جنگ، این منطقه به اسرائیل الحاق شد. موشاو هایوگف در سال ۱۹۴۹ در غرب محل روستا و بخشی بر زمین‌های آن بنا گردید.

### وضعیت کنونی
در سال ۱۹۹۲ از روستا تنها توده‌هایی از سنگ پراکنده در نزدیکی چند درخت بزرگ اکالیپتوس و زیتون باقی مانده بود و بنای تازه‌ای بر روی چاه روستا ساخته شده بود. در سال ۱۹۹۸ شمار آوارگان فلسطینی برآمده از ساکنان اخراج‌شده لد نزدیک به ۴٬۵۵۹ نفر برآورد شد.

## منابع

* 
* 
* 

## کتاب‌شناسی
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* خربت لد در وبگاه Palestine Remembered
* خربت لد (العوادین) در وبگاه ذاکرات
* خربت لد در مرکز فرهنگی خلیل سکاکینی

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:بخش (تقسیم کشوری) حیفا
خربت قمبازه

**خربت قمبازه** (؛ ) روستایی عرب فلسطینی در بخش حیفا از سرزمین فلسطین تحت قیمومت بریتانیا بود که در ۲۱٫۵ کیلومتری جنوب حیفا و ۳ کیلومتری وادی‌الملح قرار داشت. این روستا در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ماه مه ۱۹۴۸ از سکنه تخلیه شد.

بخش نخست نام روستا، «خربت»، به معنای ویرانه است و بخش دوم، «قمبازه» یا «کمبازه»، احتمالاً از واژه فارسی به معنای گنبد یا قبه گرفته شده‌است. روستا در منطقه‌ای تپه‌ماهوری در نزدیک به ۲۰۰ متری بالای سطح دریا و ۷ کیلومتری ساحل جای داشت و از راه جاده‌ای فرعی به جاده اصلی وادی‌الملح متصل می‌شد. این جاده ساحل را به مرج ابن عامر پیوند می‌داد.

پس از جنگ ۱۹۴۸، منطقه روستا به کشور اسرائیل ملحق شد و بخشی از زمین‌های آن به پایگاه تمرین نظامی ارتش اسرائیل تبدیل گشت. موشاو کرم مهرال نیز در نزدیکی محل روستای پیشین بنیاد نهاده شد.

## پیشینه
در نزدیک به یک کیلومتری جنوب شرقی محل روستا، مقام شیخ قطینه در پایین‌تر از خربت قطینه قرار داشت. برخی پژوهشگران خربت قطینه را با شهر کنعانی کرته همسان دانسته‌اند.

در پیمایش سال ۱۸۸۲ میلادی صندوق اکتشاف فلسطین، خربت قمبازه «دهکده‌ای کوچک بر زمینی مرتفع» توصیف شده بود.

### دوره قیمومت بریتانیا
در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام شد، خربت قمبازه همراه با اجزم، خربت المناره، المزار، شیخ البریک و الوشاحیه شمارش شد. جمعیت مجموع این آبادی‌ها ۲۱۶۰ نفر بود که ۸۸ تن مسیحی و بقیه مسلمان بودند و در ۴۴۲ خانه زندگی می‌کردند.

### جنگ ۱۹۴۸ و پیامدهای آن
تاریخ دقیق تصرف و تخلیه روستا مشخص نیست، اما بنی موریس آن را در ماه مه ۱۹۴۸ قرار داده‌است. این رویداد در چارچوب عملیات پاکسازی منطقه حیفا، کوه کرمل و اطراف عفوله پس از تسلط بر شهر حیفا صورت گرفت.

در ژوئیه ۱۹۴۸، نیروهای دفاعی اسرائیل صدها زن، کودک و سالخورده را در اجزم و نزدیکی خربت قمبازه یافتند. بر پایه گزارش‌ها «بیش از ۱۰۰» عرب کشته شدند و نزدیک به ۱۰۰ شبه‌نظامی اسیر گرفته شدند.

پس از جنگ، منطقه به کشور اسرائیل ملحق شد. به نوشته ولید خالدی در سال ۱۹۹۲، بخشی از زمین‌های روستا به عنوان میدان تمرین نظامی ارتش اسرائیل به کار گرفته شد و ورود عموم مردم به آن ممنوع بود. موشاو کرم مهرال که در سال ۱۹۴۹ بنیاد نهاده شد نزدیک محل روستای پیشین قرار گرفت و از زمین‌های قمبازه بهره می‌برد.

## منابع

* 
* 
* 

## کتاب‌شناسی

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* خربت قمبازه در وبگاه فلسطین در خاطره
* خربت قمبازه در ذاکرات
* نقشه ۸ پیمایش فلسطین غربی

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:بخش (تقسیم کشوری) حیفا
خربت ام صابونه

**خربت ام صابونه** () روستایی عرب‌نشین فلسطینی در قضای بیسان بود. این روستا در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ۲۱ مه ۱۹۴۸ و در چارچوب عملیات گدعون به دست نیروهای دفاعی اسرائیل از سکنه تخلیه شد. خربت ام صابونه در ۱۰٫۵ کیلومتری شمال شرق بیسان قرار داشت و چشمه عین ام صابونه آب آشامیدنی روستا را تأمین می‌کرد.

روستا در زمین‌های پست در پایین صخره بلندی جای گرفته بود که روستای کوکب الهوا بر فراز آن قرار داشت. این روستا در لبه غربی دره رود اردن واقع بود و رود اردن در فاصله نزدیک به ۳٫۳ کیلومتری غرب آن جریان داشت. وادی و چشمه‌ای که در جهت شمال شرقی کشیده می‌شدند نام خود را از نام روستا گرفته بودند. جمعیت روستا در سال ۱۹۴۸ نزدیک به ۸۶۸ نفر بود.

## موقعیت جغرافیایی
خربت ام صابونه در دامنه جنوب شرقی کوکب الهوا جای داشت. رود اردن در نزدیک به ۳٫۳ کیلومتری غرب روستا جریان داشت و وادی‌ای که در جهت شمال شرقی امتداد می‌یافت نام خود را از روستا گرفته بود.

## پیشینه
### دوره عثمانی
در سال ۱۸۸۲ میلادی، پیمایش غربی فلسطین که توسط صندوق اکتشاف فلسطین انجام شد، در محل  «پایه‌های ساختمان‌هایی که ظاهراً نوساز بودند» را یافت. بقایای سفالینه‌های خردشده پراکنده بر سطح روستا و همچنین پایه‌های ساختمان‌های ویران‌شده‌ای که از خاک بیرون زده بودند نشان می‌داد که این محل در دوره‌های پیشین نیز مسکونی بوده‌است.

### دوره قیمومت بریتانیا
در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام شد، جمعیت روستا ذیل عنوان «عرب السقر» شمارش شد و مجموع آن ۴۴۴ نفر (۴۴۳ مسلمان و ۱ مسیحی) در ۸۵ خانه بود.

خربت ام صابونه در «فهرست جغرافیایی فلسطین» به‌عنوان یک «مزرعه» () طبقه‌بندی شده بود. جمعیت روستا تا سال ۱۹۴۸ به ۸۶۸ نفر رسید.

### جنگ ۱۹۴۸ و پیامدهای آن
خربت ام صابونه احتمالاً در چارچوب عملیات گدعون میان ۱۶ تا ۲۱ مه ۱۹۴۸ از سکنه تخلیه شد. نزدیک‌ترین روستایی که آگاهی‌هایی درباره‌اش در دست است کوکب الهوا بود که تنها دو کیلومتر با آن فاصله داشت. نیروهای عراقی که پس از ۱۵ مه از این جبهه وارد شده بودند پیشرفت چندانی در بازپس‌گیری روستاهای منطقه نداشتند و به احتمال زیاد ساکنان خربت ام صابونه هنگام اشغال روستا در ماه مه اخراج شدند.

پس از جنگ، این منطقه به دولت اسرائیل ملحق شد. کیبوتص نوه اور در سال ۱۹۴۹ در فاصله یک کیلومتری شرق محل روستا تأسیس شد.

### وضعیت کنونی
در سال ۱۹۹۲ وضعیت محل روستا چنین توصیف شد: «تنها خرده‌سنگ‌هایی در محل روستا باقی مانده‌است. باغ میوه‌ای متعلق به کیبوتص نوه اور بر زمین‌های روستا قرار دارد. تپه‌های اطراف محل روستا را کشاورزان اسرائیلی برای چرای دام بهره‌گیری می‌کنند.»

هیچ شهرکی اسرائیلی بر روی زمین‌های خود روستا ساخته نشده‌است، اما کیبوتص نوه اور در فاصله نزدیک به یک کیلومتری محل روستا واقع است.

## منابع

* 
* 
* 

## کتاب‌شناسی
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* خربت ام صابونه در Palestine Remembered
* خربت ام صابونه در ذاکرات
* نقشه ۹ پیمایش غربی فلسطین: [//commons.wikimedia.org/wiki/File:Survey_of_Western_Palestine_1880.09.jpg ویکی‌انبار]

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده
خربت الزاویه

**خربت الزاویه** () روستایی فلسطینی عرب‌نشین در قضای بیسان بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل و در چارچوب عملیات گدعون توسط نیروهای دفاعی اسرائیل در تاریخ ۱۵ تا ۱۸ مه ۱۹۴۸ از سکنه تخلیه و ویران شد. این روستا در بخش شمالی دره بیت‌شئان و در حدود ۱۱ کیلومتری شمال شهر بیسان قرار داشت و دژ صلیبی بلووآر (کوکب الهوا) در نزدیکی آن واقع بود.

خربت الزاویه در پایین دامنه‌ای پرشیب جای داشت که به روستای مجاور کوکب الهوا می‌رسید. چندین نهر فرعی از آن دامنه سرازیر شده و از کنار روستا می‌گذشت و به سوی غور اردن جریان می‌یافت. این روستا در فهرست جغرافیایی فلسطین به‌عنوان آبادی (مزرعه) طبقه‌بندی شده بود. در حدود ۲۰۰ متری جنوب روستا، خرابه‌ای به نام «خربت الزاویان» قرار داشت که بقایای بناهای متروک آن از زیر خاک نمایان بود.

## موقعیت جغرافیایی
خربت الزاویه در فرورفتگی رود اردن و در ارتفاع ۱۹۰ متر زیر سطح دریا واقع بود. این روستا در شمال دره بیت‌شئان و در جنوب کیبوتص گشر قرار داشت و از ورودی شمالی دره به‌شمار می‌رفت.

## پیشینه
در دوران حکومت بریتانیا بر فلسطین، خربت الزاویه روستای کوچکی بود که ساکنانش از کشت غلات امرار معاش می‌کردند. بر پایه قطعنامه ۱۸۱ مجمع عمومی سازمان ملل متحد که در ۲۹ نوامبر ۱۹۴۷ تصویب شد، این منطقه به کشور یهودی پیشنهادی اختصاص یافت.

## اشغال و تخلیه
پس از اعلام استقلال اسرائیل، کشورهای عربی به فلسطین حمله کردند و جنگ ۱۹۴۸ آغاز شد. نیروهای عراقی در نبرد گشر (۱۵–۱۷ مه ۱۹۴۸) تلاش کردند دره بیت‌شئان را تصرف کنند. خربت الزاویه در مسیر ورود شمالی به دره قرار داشت و از بیم آنکه نیروهای عربی از روستا بهره‌برداری نظامی کنند، تصمیم به تخریب آن گرفته شد. در ۱۵ مه ۱۹۴۸ سربازان تیپ گولانی روستا را اشغال کردند. تمام ساکنان آواره شده و به اردن شرقی (ماوراء اردن) گریختند و در حدود ۱۸ مه همه خانه‌ها ویران شدند.

یوسف وایتس، مسئول صندوق ملی یهود، در اوایل مه ۱۹۴۸ دربارهٔ دره بیسان گفت: «تهجیر عرب‌ها از دره مهم‌ترین وظیفه امروز ماست.»

## روستا در زمان حاضر
زمین‌های روستای خربت الزاویه همچنان متروک مانده‌است، هرچند زمین‌های کشاورزی آن را کیبوتص نوه‌اور تصرف کرده‌است. گیاه صبر (کاکتوس) در محل روییده و کل منطقه به چراگاه دام تبدیل شده‌است. دژ کوکب الهوا از سمت شمال شرقی بر روستا مشرف است.

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* خربت الزاویه در Palestine Remembered
* خربت الزاویه در ذاکرات

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مقاله‌های خرد جغرافیای فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده
خربة العمور

**خربة العمور** روستایی عرب‌نشین فلسطینی در بخش اورشلیم در دوره قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود. این روستا در ۱۲ کیلومتری غرب اورشلیم بر کناره وادی الغدیر قرار داشت. خربة العمور در جریان جنگ ۱۹۴۸ فلسطین و در چارچوب عملیات هَهَر به دست تیپ هرئیل تخلیه و ویران شد.

روستا بر فراز بلندی کوچکی در دامنه جنوبی یکی از کوه‌ها واقع بود و رو به جنوب داشت. خانه‌های آن از سنگ ساخته شده بود و دو خیابان اصلی که در مرکز روستا یکدیگر را قطع می‌کردند، آن را به چهار بخش تقسیم می‌کرد. راه‌های خاکی روستا را به جاده اصلی اورشلیم–یافا پیوند می‌داد. در سال ۱۹۵۰ شهرک گیوعات یعاریم بر زمین‌های این روستا بنیاد نهاده شد.

## پیشینه
فهرست روستایی عثمانی مربوط به حدود ۱۸۷۰ میلادی جمعیت خربة العمور را ۶۹ تن (تنها مردان) در ۱۳ خانه ثبت کرده و محل آن را در ناحیه بنی‌مالک، جنوب ابو غوش و شرق ساریس نوشته‌است.

در سال ۱۸۸۳ در بررسی فلسطین غربی که از سوی صندوق اکتشاف فلسطین انجام شد، این روستا چنین توصیف شده‌است: «دهکده‌ای کوچک بر شیبی بالای دره‌ای عمیق. چشمه‌ای دائمی و نیکو در پایین و سمت جنوب (عین محطوش) وجود دارد. درختان زیتون در زیر روستا هستند.»

### دوره قیمومت بریتانیا
بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که مقامات قیمومتی بریتانیا انجام دادند، جمعیت خربة العمور ۱۳۷ تن مسلمان بود. این رقم در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین به ۱۸۷ تن مسلمان در ۴۵ خانه افزایش یافت.

بر اساس آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۲۷۰ تن مسلمان بود و مساحت کل زمین‌های آن ۴٬۱۶۳ دونوم بود. از این میان ۴۹۷ دونوم به باغ‌ها و زمین‌های آبی، ۱٬۲۷۹ دونوم به کشت غلات و ۱۰ دونوم به مناطق ساخته‌شده اختصاص داشت.


File:Kasla 1943.jpg|خربة العمور ۱۹۴۳ مقیاس ۱:۲۰٬۰۰۰ (سمت چپ)
File:Yalu 1945.jpg|خربة العمور ۱۹۴۵ مقیاس ۱:۲۵۰٬۰۰۰


### ۱۹۴۸ و پس از آن
خربة العمور در ۲۱ اکتبر ۱۹۴۸ پس از حمله نظامی نیروهای یه‌شو تخلیه شد. این روستا در جریان عملیات هَهَر و به دست تیپ هرئیل سقوط کرد. مورخ اسرائیلی بنی موریس یادآور شده که شمار کل آوارگان این عملیات هزاران تن بود و برخی از آنان هفته‌ها در دره‌های اطراف چادر زدند تا سرانجام نیروهای اسرائیلی آنان را به رفتن وادار کرد. بخشی از ساکنان روستا به ابو غوش نزدیک کوچ کردند.

در سال ۱۹۵۰ شهرک گیوعات یعاریم بر زمین‌های کشاورزی روستا بنیاد نهاده شد.

### وضعیت کنونی
در سال ۱۹۹۲ وضعیت محل روستا چنین توصیف شد: «آوار سنگی و چارچوب پنجره‌ها و درها که علف‌های هرز تا اندازه‌ای آن‌ها را پوشانده‌اند، در سراسر محل روستا پراکنده‌اند. مصاطب سنگی بسیاری دیده می‌شوند. کاکتوس در دو سمت شرقی و شمالی و درختان بادام، زیتون، انجیر و سرو در خود محل روستا می‌رویند. گورستان روستا در سمت جنوب زیر خاک و علف مدفون است اما گورهای بسیاری با سنگ‌های سر و پای آن‌ها هنوز پیداست. چشمه عین العمور و سازه سنگی پیرامونش هنوز برجاست.»


File:KhirbatAlUmurFeb182023 01.jpg|زبانه زمینی که روستا بر آن قرار داشت و در سوی دیگر بستر رودخانه بر تپه، گیوعات یعاریم که بر زمین‌های روستا ساخته شده‌است
File:KhirbatAlUmurFeb182023 05.jpg|بقایای روستا بر زبانه زمین
File:EinAlUmurFeb182023 03.jpg|عین العمور نزدیک روستا. در نقشه‌های تاریخی عین محطوش نامیده شده‌است.


## منابع

* 
* 
* 

## کتاب‌شناسی

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* خربة العمور در وبگاه Palestine Remembered
* خربة العمور در ذاکرات
* تور خربة العمور، ۹ اکتبر ۲۰۱۵، ذاکرات

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:ولسوالی اورشلیم
خربة البویره

**خربة البویره** () روستایی عرب فلسطینی در بخش رمله از قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود. این روستا در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ۱۵ ژوئیه ۱۹۴۸ و در مرحله دوم عملیات دانی از سکنه تخلیه شد. خربة البویره در ۱۵ کیلومتری جنوب شرقی رمله قرار داشت.

روستا بر فراز تپه‌ای میان دره‌ها واقع بود و از طریق راه‌های فرعی به جاده‌های اصلی قدس–یافا و قدس–رمله متصل می‌شد. ارتفاع آن از سطح دریا ۲۵۰ متر بود و در همسایگی روستاهای بئر معین، سلبیت، بیت سیرا و بیت نوبا جای داشت.

## نام‌شناسی
بخش نخست نام روستا یعنی «خربه» اشاره به آن دارد که روستا در محلی باستانی بنا شده بود؛ زیرا در فلسطین واژه خربه به مواضع باستانی کنعانی یا رومی اطلاق می‌شود. بخش دوم نام یعنی «بویره» از ریشه «بور» به معنای زمین بایر و بهره‌برداری‌نشده آمده که نشان‌دهنده متروک بودن این محل در دوره‌ای از تاریخ است. در منابع انگلیسی‌زبان ریشه‌شناسی نام روستا به معنای «گودال کوچک» () ذکر شده‌است.

## پیشینه
در آغاز سده بیستم میلادی ساکنانی از روستای قطنه در خربة البویره ساکن شدند و آن را به‌عنوان روستای وابسته به قطنه بنیان نهادند.

روستا در دوره عثمانی از یک مزرعه به روستا تبدیل شد و ساکنان آن مالیات پرداخت می‌کردند.

### سرشماری ۱۹۳۱
در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین، روستا با نام  ثبت شد و ۱۰۱ ساکن مسلمان در مجموع ۱۷ خانه داشت.

### آمار ۱۹۴۵
بر پایه آمار روستایی سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا ۱۹۰ نفر (همگی مسلمان) بود و مساحت کل زمین‌های آن ۱٬۱۵۰ دونوم بود. از این میان ۳۱ دونوم آبیاری‌شده یا باغ بود، ۳۱۶ دونوم برای کشت غلات به کار می‌رفت و ۸۰۳ دونوم به‌عنوان زمین غیرقابل‌کشت طبقه‌بندی شده بود.

## تخلیه و تخریب در ۱۹۴۸
در مرحله دوم عملیات دانی پس از آنکه نیروهای اسرائیلی شهرهای لد و رمله را تصرف کردند و ساکنان آن‌ها را کوچاندند، برخی یگان‌ها به سمت شرق و به‌سوی لطرون پیشروی کردند. به احتمال زیاد خربة البویره در جریان همین پیشروی در اواسط ژوئیه ۱۹۴۸ به اشغال درآمد. هرچند عملیات فرعی در تصرف لطرون ناکام ماند، ولی روستاهای بسیاری در این منطقه به تصرف اسرائیل درآمدند. ژنرال ییگال آلون که فرماندهی عملیات دانی را بر عهده داشت به کوچاندن گسترده ساکنان روستاهای تحت تصرف خود شهرت داشت. هنگام ترسیم خطوط آتش‌بس میان اسرائیل و اردن، این خطوط از نزدیکی روستا عبور کردند.

## وضعیت کنونی
روستا امروزه به ویرانه‌هایی پراکنده در گستره‌ای وسیع تبدیل شده‌است. تنها دیوارهای خانه‌ای بزرگ ساخته‌شده از سنگ‌های نسبتاً درشت بر جای مانده‌است. مرکز روستا دارای چندین چاه و باغچه‌های خصوصی بود که نشانه‌های سنگی آن‌ها را از یکدیگر جدا می‌کرد و همچنین به‌عنوان پلکان برای پایین رفتن به دره به کار می‌رفت.

در سال ۱۹۸۹ آتش‌سوزی درختان میانه محوطه روستا را نابود کرد. اکنون محوطه روستا به‌عنوان میدان تمرین نظامی ارتش اسرائیل مورد بهره‌گیری قرار می‌گیرد.


File:Kh el Buweiniya 1944.jpg|خربة البویره در نقشه‌برداری ۱۹۱۹ با مقیاس ۱:۲۰٬۰۰۰
File:Burj 1945.jpg|خربة البویره در نقشه ۱۹۴۵ با مقیاس ۱:۲۵۰٬۰۰۰ (ربع پایین چپ)


## منابع

* 
* 
* 
* 

## کتاب‌شناسی
* 
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* خربة البویره در Palestine Remembered
* خربة البویره در ذاکرات

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده
سگولا

**سگولا** () یک موشاو در جنوب-مرکز اسرائیل است. این روستا در شمال کریات گت واقع شده و زیر نظر شورای منطقه‌ای یوآو قرار دارد. جمعیت سگولا در حدود ۷۱۷ نفر است.

سگولا در سال ۱۹۵۳ میلادی بر روی زمین‌های روستای فلسطینی سومیل تأسیس شد که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل تخلیه شده بود. نام این روستا برگرفته از آیه‌ای در سفر خروج است که در آن واژه «سگولا» به معنای «گنج ویژه» به کار رفته‌است.

## جغرافیا
سگولا در ارتفاع ۱۰۰ متری از سطح دریا در جلگه ساحلی اسرائیل و در منطقه شفلا قرار دارد. این روستا در فاصله نزدیک به ۱۹ کیلومتری از ساحل دریای مدیترانه، در حدود ۴۵ کیلومتری جنوب تل‌آویو، نزدیک به ۴۵ کیلومتری جنوب‌غربی اورشلیم و ۶ کیلومتری شمال شهر کریات گت واقع شده‌است. در غرب روستا وادی ناحال گوورین جریان دارد.

سگولا از راه جاده محلی شماره ۳۵۵۳ به شبکه حمل‌ونقل متصل است که در غرب روستا به بزرگراه شماره ۴۰ می‌پیوندد. خط آهن تل‌آویو به بئرشبع نیز از شرق روستا عبور می‌کند اما ایستگاهی در آنجا ندارد.

## پیشینه

موشاو سگولا در ماه مه ۱۹۵۳ میلادی توسط اسرائیلی‌های بومی و مهاجران تازه‌وارد در چارچوب جنبش «از شهر به روستا» () بنیان‌گذاری شد. این روستا بر روی زمین‌هایی ساخته شد که پیش‌تر به روستای فلسطینی سومیل تعلق داشت و در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ژوئیه ۱۹۴۸ تخلیه شده بود.

نام روستا را زئو ویلنای پیشنهاد کرد و برگرفته از آیه ۵ باب ۱۹ سفر خروج است: «اکنون اگر به‌راستی سخن مرا بشنوید و پیمان مرا نگاه دارید، از میان همه قوم‌ها **گنج ویژه** (سگولا) من خواهید بود».

در سال‌های نخست، موشاو با بحران اقتصادی روبه‌رو بود و بسیاری از ساکنان ناگزیر بودند در بیرون از روستا کار کنند و به کشاورزی نمی‌پرداختند. در سال ۱۹۷۰ حدود ۵۰ خانوار در موشاو زندگی می‌کردند که از میان آن‌ها ۳۵ خانوار از کشاورزی امرار معاش می‌کردند؛ با این حال بیشتر زمین‌ها اجاره داده شده بود.

در دهه ۱۹۹۰ میلادی جمعیت موشاو رشد یافت زیرا خانواده‌هایی از شهرهای پیرامون برای بهبود شرایط سکونت خود به این روستا نقل مکان کردند و زمین‌های کشاورزی خریداری نمودند.

## اقتصاد و امکانات
بیشتر ساکنان سگولا برای کار به بیرون از روستا رفت‌وآمد می‌کنند و بخشی از آنان در داخل روستا کسب‌وکار دارند، از جمله کارگاه فلزکاری، نجاری، مزرعه پرورش دام، استودیوی هنری و مراکز درمان جایگزین. کشاورزان روستا به پرورش گل، میوه، محصولات زراعی و انگور (برای شراب‌سازی و خوراک) می‌پردازند.

در روستا امکاناتی مانند استخر شنا، مهدکودک، مرکز اجتماعی، کنیسه، فروشگاه، رستوران و کتابخانه وجود دارد.

## جمعیت
ساکنان سگولا یهودی هستند. جمعیت روستا در درازمدت روند رو به رشدی داشته‌است.

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون

* وبگاه اجتماعی موشاو سگولا

رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۵۳ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۵۳ (میلادی) در اسرائیل
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند
رده:مناطق مسکونی در استان جنوب (اسرائیل)
رده:مختصات در ویکی‌داده
رده:مقاله‌های دارای شرح مختصر
رده:پیوند رده انبار از ویکی‌داده
رده:شرح مختصر متفاوت با ویکی‌داده