کره اسب سیاه

**کره اسب سیاه** (به فرانسوی: *Le Poulain noir*) یک داستان عامیانه از افغانستان است که توسط رِه سوپو و فیلیپ سوپو منتشر شده است. این داستان دربارهٔ دوستی بین پسر یک سلطان و اسبی جادویی است که به‌دلیل دسیسه‌های نامادری پسر، ناچار می‌شوند برای نجات جان خود فرار کنند و به پادشاهی دیگری برسند؛ جایی که شاهزاده هویت تازه‌ای برای خود برمی‌گزیند.

این داستان در شاخص آرنه–تامپسون–اوتر با شماره ATU 314 با عنوان «طلایی‌مو» طبقه‌بندی شده است. هرچند با نسخه‌هایی که در آن قهرمان موهای طلایی به دست می‌آورد تفاوت دارد، اما بخش آغازین آن (آزار و اذیت قهرمان توسط نامادری‌اش) از دید پژوهشگران به‌عنوان گونه‌ای آغاز جایگزین برای همان نوع افسانه در نظر گرفته می‌شود. داستان‌های مشابهی در سراسر خاورمیانه شناخته شده‌اند و در افغانستان نیز گردآوری شده‌اند.

## خلاصه داستان
در این داستان، پسر سلطان در سه‌سالگی مادرش را از دست می‌دهد و سلطان برای آن‌که برای او مادری بیاورد، دوباره ازدواج می‌کند. اما زن جدید از همان ابتدا از پسرخوانده‌اش متنفر می‌شود. وقتی شاهزاده به چهارده‌سالگی می‌رسد، سلطان به او یک کره‌اسب سیاه هدیه می‌دهد که پسر هر روز پس از مدرسه به دیدنش می‌رود، او را نوازش می‌کند و برایش شیرینی می‌برد. نامادری که از محبت پسر به کره‌اسب خشمگین شده است، یکی از کنیزان محبوب خود را به شهر می‌فرستد تا با پرداخت رشوه به پزشکان، آنان را وادار کند بگویند که «ملکه بیمار است و تنها درمان او خوردن گوشت کره‌اسب سیاه است». برای واقعی جلوه دادن این دروغ، زن پوست خود را با رنگ زرد می‌آلاید و تکه‌هایی نان زیر بدنش می‌گذارد تا نشان دهد استخوان‌هایش در حال خرد شدن‌اند. پزشکان، طبق نقشه، به سلطان می‌گویند که درمان بیماری همسرش خوردن گوشت همان کره‌اسب است. سلطان درمی‌ماند که چه کند، اما سرانجام تصمیم می‌گیرد کره‌اسب محبوب پسرش را قربانی کند و به معلم دستور می‌دهد فردا صبح، پسر را بیشتر در مدرسه نگه دارد.

شاهزاده از مدرسه برمی‌گردد و می‌رود تا با اسب صحبت کند، اسبی که اشک‌های تلخی می‌ریزد و از خوردن جیره‌اش امتناع می‌کند. سپس توضیح می‌دهد که سلطانا وانمود به بیماری می‌کند و سلطان دستور قربانی کردنش را داده است. سپس کره اسب به شاهزاده می‌گوید که قصد دارند او را در مدرسه نگه دارند، اما اسب سه بار شیهه می‌کشد تا او را آگاه کند و او باید به کمکش بیاید و پشتش را بگیرد، زیرا هر دو را به جای امنی می‌برد. صبح روز بعد، شاهزاده در مدرسه است که صدای شیهه اسب را می‌شنود و از معلمش می‌خواهد که او را اخراج کند. شاهزاده با سرزنش شدن، شیهه سوم را می‌شنود، منقلی پر از زغال سنگ را به صورت معلمش پرتاب می‌کند و به سرعت به قصر برمی‌گردد تا اعدام را متوقف کند. شاهزاده از پدرش می‌خواهد که اجازه دهد یک بار سوار کره اسب شود و سلطان پسرش را مورد لطف و محبت خود قرار می‌دهد. شاهزاده اسب خود را با زین الماس زین می‌کند، دو بار دور قصر می‌چرخد و بار سوم، کره اسب را در آسمان‌ها دور از قصر می‌راند.

کره اسب نزدیک باغی فرود می‌آید و به شاهزاده می‌گوید که نمی‌تواند پیش او بماند، اما چهار تار موی یالش را به او می‌دهد که می‌تواند از آنها برای احضارش استفاده کند، سپس آنجا را ترک می‌کند. شاهزاده لباس و زین خود را پنهان می‌کند، پوست قوچی بر سر خود می‌پوشد و به عنوان دستیار باغبان سلطان محلی مشغول به کار می‌شود. سلطان هفت دختر دارد که کوچک‌ترین آنها باهوش‌ترین و زیباترین آنهاست. در یک روز گرم، شاهزاده برای احضار او، مویی از کره اسب خود را می‌سوزاند، در رودخانه حمام می‌کند، لباس‌های شاهانه‌اش را می‌پوشد و سه بار در باغ می‌چرخد. کوچک‌ترین دختر سلطان محلی از پنجره‌اش این رویداد را تماشا می‌کند و متوجه زیبایی و ظرافت او می‌شود، که سلطان آن را زیر لباس مبدل دستیار باغبان ساده پنهان می‌کند.

با گذشت زمان، سلطان محلی تصمیم می‌گیرد که زمان ازدواج دخترانش فرا رسیده است و جمعیتی از خواستگاران واجد شرایط را گرد هم می‌آورد تا شاهزاده خانم‌ها با پرتاب یک پرتقال به سمت خواستگاران مورد نظر خود، شوهران خود را انتخاب کنند. شاهزاده خانم بزرگتر، پسر وزیر، شاهزاده خانم بزرگتر دوم، پسر امیر و بقیه پسران اربابان را انتخاب می‌کنند، در حالی که شاهزاده خانم کوچکتر، چون نمی‌تواند دستیار باغبان را پیدا کند، از دادن پرتقال خودداری می‌کند. سلطان دستور می‌دهد که سربازانش هر کسی را که غایب است بیاورند و آنها دستیار دون پایه را می‌آورند که شاهزاده خانم کوچکتر پرتقال خود را به او پرتاب می‌کند و انتخاب خود را نشان می‌دهد. سلطان از اینکه شاگردش یک شوهر دون پایه را انتخاب کرده بود، خشمگین می‌شود و او را از قصر بیرون می‌کند.

چند ماه بعد، پادشاه بیمار می‌شود و پزشکان گوشت غزال را به عنوان درمان تجویز می‌کنند. شش داماد برای یافتن غزال به بیابان می‌روند، اما فایده‌ای ندارد. در مورد شاهزاده، او آخرین موی یال کره اسب خود را می‌سوزاند، که او را به آماده شدن برای شکار دعوت می‌کند، زیرا غزال‌ها را در نزدیکی چادری جمع می‌کند. برادران همسر به چادر نزدیک می‌شوند و با شاهزاده‌ای روبرو می‌شوند که توسط غزال‌ها احاطه شده است، که باغبانی است که آنها نمی‌شناسند. برادران همسر مقداری گوشت غزال درخواست می‌کنند و شاهزاده با معامله‌ای موافقت می‌کند: گوشت در ازای داغ کردن آنها مانند بردگان با آهن داغ. برادران همسر کمی تأمل می‌کنند و با شرایط او موافقت می‌کنند، سپس گوشت را می‌گیرند، در حالی که شاهزاده سرها را نگه می‌دارد.

سلطان گوشت لاشه غزال‌ها را می‌خورد، اما نمی‌تواند سلامتی خود را بازیابد. شاهزاده با سر غزال‌ها آبگوشتی درست می‌کند تا به سلطان بدهد، که در ابتدا از خوردن آن امتناع می‌کند. پس از کمی متقاعد کردن توسط همسرش، سلطان آن را می‌خورد و سلامتی‌اش بهبود می‌یابد. صبح روز بعد، سلطان خبر می‌رسد که شاهزاده‌ای برای آوردن برده‌های فراری‌اش آمده است. سلطان می‌گوید که هیچ برده‌ای آنجا نیست، به جز شش دامادش. گروه وارد اتاق می‌شوند و شاهزاده آنها را به عنوان برده‌های خود نشان می‌دهد. دامادها پشت خود را با علامت‌های برده نشان می‌دهند و ادعاهای شاهزاده را اثبات می‌کنند. به زودی، کوچک‌ترین دختر سلطان ظاهر می‌شود و شاهزاده را به عنوان ارباب و شوهر خود نشان می‌دهد. سلطان از کل داستان مطلع می‌شود و عمامه خود را بر سر شاهزاده می‌گذارد و او را به عنوان جانشین خود معرفی می‌کند.

## تحلیل
### نوع داستان
این داستان در شاخص آرن-تامپسون-اوتر به عنوان نوع ATU 314، «طلایی» طبقه‌بندی شده است: جوانی با موهای طلایی به عنوان باغبان پادشاه کار می‌کند. این نوع همچنین ممکن است با شاهزاده‌ای آغاز شود که به دلایلی خدمتکار موجودی شیطانی است، جایی که او همان موهبت‌ها را به دست می‌آورد و داستان مانند این گونه ادامه می‌یابد.

### قسمت‌های مقدماتی
پژوهش‌ها سه آغاز متفاوت برای این نوع داستان برمی‌شمارند: قهرمان شاگرد یک جادوگر می‌شود و از او خواسته می‌شود دری را باز نکند، اما او نافرمانی کرده و موی خود را در استخری از طلا فرو می‌برد؛ قهرمان از سوی نامادری‌اش آزار می‌بیند، اما اسب وفادارش او را آگاه کرده و سپس هر دو با هم می‌گریزند؛ قهرمان به عنوان بهایی برای کمک جادوگر به والدینش در درمان نازایی به او سپرده می‌شود. فولکلورشناس کریستین گلدبرگ در دایرةالمعارف افسانه‌ها نوع دوم را با گونه قدیمی‌تر AaTh 532 با عنوان «اسب یاری‌گر (نمی‌دانم)» مرتبط دانسته است؛ در آن نیز قهرمان از آزار نامادری‌اش می‌گریزد و همراه با اسب خود خانه را ترک می‌کند.

بار تولکن، فولکلورشناس آمریکایی، گسترش این نوع داستان را در شمال، شرق و جنوب اروپا تشخیص داد، اما سه زیرگونه را شناسایی کرد: یکی که در اروپا ظاهر می‌شود (زیرگونه ۱)، که در آن شخصیت اصلی خدمتکار یک شخص جادویی می‌شود، اسب سخنگو را پیدا می‌کند و ماهیت شیطانی واقعی حامی خود را کشف می‌کند و رنگی طلایی روی قسمتی از بدنش به دست می‌آورد؛ روایت دوم (زیرگونه ۳)، که در یونان، ترکیه، قفقاز، ازبکستان و شمال هند یافت می‌شود، جایی که شخصیت اصلی از طریق استفاده از یک میوه جادویی متولد می‌شود؛ و سومی (زیرگونه ۲). به گفته تولکن، این زیرگونه ۲ «قدیمی‌ترین» است که «در سیبری جنوبی، ایران، کشورهای عربی، مدیترانه، مجارستان و لهستان» یافت می‌شود. در این زیرگونه، قهرمان (که ممکن است یک شاهزاده باشد) و کره اسب همزمان متولد می‌شوند و با هم دوست می‌شوند، اما زندگی آنها در معرض خطر است وقتی مادر قهرمان اندام حیاتی اسب را می‌خواهد (یا سعی می‌کند پسر را بکشد تا رابطه‌اش را پنهان کند)، که انگیزه فرار آنها از سرزمین مادری‌شان به پادشاهی دیگری می‌شود.

### نقوش
پروفسور آنا بیرگیتا روت اظهار داشت که مضمون آزار و اذیت قهرمان داستان توسط نامادری در داستان نوع ۳۱۴ در گونه‌هایی از مناطق اسلاوی، اروپای شرقی و خاور نزدیک ظاهر می‌شود. او همچنین این مضمون را به بخشی از چرخه *[[سیندرلا]]*، در گونه‌ای شامل یک قهرمان مرد و گاوش، مرتبط دانست.

#### جستجوی راه چاره
بن‌مایه‌ای که در نوع داستان ۳۱۴ ظاهر می‌شود، این است که قهرمان داستان باید درمانی برای پادشاه بیمار پیدا کند، که اغلب شیر یک حیوان خاص (مثلاً یک شیر ماده) است. به گفته محقق اریکا توبه، این بن‌مایه در داستان‌هایی از شمال آفریقا تا شرق آسیا، حتی در میان مردمان فارسی‌زبان و عرب‌زبان نیز وجود دارد. به‌طور مشابه، حسن م. الشامی خاطرنشان کرد که تلاش برای یافتن درمان پادشاه به عنوان یک رویداد فرعی «در حوزه فرهنگ عرب-بربر» ظاهر می‌شود. علاوه بر این، گونتر دامان، آلمانی‌شناس، خاطرنشان کرد که بن‌مایه تلاش برای یافتن درمان «با فراوانی نسبی» در بیش از نیمی از گونه‌هایی که با شروع زیرگروه ۲ (آزار و اذیت قهرمان و اسب توسط نامادری) شروع می‌شوند، ظاهر شده است.

#### برندسازی برای برادران شوهر
به گفتهٔ محققان آلمانی گونتر دامان و کورت رانکه، یکی دیگر از بن‌مایه‌هایی که در نوع داستان ATU 314 ظاهر می‌شود، داغ زدن قهرمان به برادران همسرش در طول شکارشان است. به همین ترتیب، رانکه اظهار داشت که داغ زدن قهرمان، نشانه‌ای از مالکیت او بر برادران همسرش است.

رانکه این بن‌مایه را در شرق و مدیترانه یافت. در همین راستا، استاد مجارستانی، آکوس دوموتور، در یادداشت‌های مربوط به نوع داستان ATU 314 در فهرست ملی داستان‌های عامیانه مجارستان (MNK)، اظهار داشت که این بن‌مایه «بازتابی از رسم حقوقی شرقی» است که در حماسه ترکی *آلپامیش* نیز دیده می‌شود.

## انواع
به گفته گونتر دامان آلمان‌شناس، نوع داستان ۳۱۴ با شروع فرار قهرمان و اسب به خانه، از غرب هیمالیا و جنوب سیبری تا ایران و کشورهای عرب زبان در شرق مدیترانه امتداد دارد. علاوه بر این، محقق حسن الشامی اظهار داشت که نوع ۳۱۴ "به طور گسترده در سراسر شمال آفریقا "، در میان اعراب و بربرها؛ در کشورهای جنوب صحرای آفریقا، و همچنین در عربستان و عربستان جنوبی پراکنده است.

### پسر پادشاه و کره اسب
در یک داستان یهودی-افغانی از هرات با عنوان «پسر *پادشاه* و کره اسب» که در آرشیو داستان‌های عامیانه اسرائیل (IFA) با شماره IFA 420 بایگانی شده است، پس از اینکه یک پادشاه ثروتمند همسرش را از دست می‌دهد، دوباره ازدواج می‌کند. روزی، پسرش، شاهزاده، به نام شهزاده، پیشنهاد می‌دهد که در ازای پول از اسب لنگ یک قایقران مراقبت کند. پس از مدتی، حیوان سلامت خود را بازیافته، با یک مادیان وحشی از اصطبل پادشاه جفت‌گیری می‌کند و به صاحبش بازگردانده می‌شود. مادیان وحشی کره اسبی به دنیا می‌آورد که شهزاده عاشق آن می‌شود، آن را نوازش می‌کند و به او شیرینی می‌دهد. با گذشت زمان، ملکه جدید شروع به حسادت نسبت به پسرخوانده‌اش می‌کند و با زنانی توطئه می‌کند که چگونه او را بکشند، که او را متقاعد می‌کنند که او را به یک ضیافت دعوت کند و غذای شاهزاده را مسموم کند. او دو بار این کار را امتحان می‌کند و کره اسب که «دلدل» (דלדל) نامیده می‌شود، در هر دو مورد به او هشدار می‌دهد: ابتدا ملکه سوپ او را مسموم می‌کند، که کره اسب هشدار می‌دهد یک قاشق از آن را به قفس بلبل بیندازد تا پرنده آن را بخورد و بمیرد؛ دفعه بعد، او با یک ظرف کوفته قلقلی امتحان می‌کند، که شاهزاده قرار است آن را از پنجره به سمت سگ‌ها پرتاب کند تا آنها آن را بخورند و بمیرند. به این ترتیب اتفاق می‌افتد و شهزاده از خطر اجتناب می‌کند. وقتی دو بار شکست می‌خورد، همدستان او به او توصیه می‌کنند که وانمود به بیماری کند و پزشکی را بفرستد که درمان مناسب را برای او تجویز کند: کبد یک نژاد خاص کره اسب که اتفاقاً متعلق به شاهزاده است. پادشاه متقاعد می‌شود که دوست پسرش را قربانی کند و به ملا دستور می‌دهد که شاهزاده را تا بعد از ذبح در مدرسه نگه دارد. شهزاده به کره اسب در اصطبل سر می‌زند و آن را در حال گریه می‌بیند. کره اسب فاش می‌کند که آنها قصد دارند آن را بکشند تا شاهزاده را بیشتر آزار دهند، اما وقتی شاهزاده در کلاس درس است، اسب سه بار شیهه می‌کشد تا او را آگاه کند، سپس او باید از او بخواهد که برای آخرین بار سوار اسب شود و سه بار او را شلاق بزند، هر بار محکم‌تر از دفعه قبل. روز بعد، شهزاده به کلاس‌هایش می‌رود، وقتی صدای شیهه اسب را می‌شنود، سپس به زور به اصطبل برمی‌گردد تا کره اسب خود را نجات دهد و طبق دستور عمل کند. پس از سه بار شلاق زدن کره اسب، حیوان به هوا بلند می‌شود و با شاهزاده به کشور دیگری پرواز می‌کند. وقتی آنها فرود می‌آیند، دلدل دسته‌ای از موهایش را به شهزاده می‌دهد تا در صورت نیاز آن را احضار کند، سپس می‌تازد. شاهزاده برای آزمایش، مویی را می‌سوزاند، سپس اسب فوراً ظاهر می‌شود. شاهزاده وارد شهر می‌شود، پوست گوسفندی را از قصابی می‌خرد تا کلاه درست کند، سپس به عنوان شاگرد باغبان پادشاه کار پیدا می‌کند و برای شاهزاده خانم دسته گل درست می‌کند. روزی، او کم‌کم حوصله‌اش سر می‌رود، سپس اسب خود را برای سواری در باغ احضار می‌کند. در همین حال، شاهزاده خانم، که داستان می‌گوید خواستگاران زیادی برای او خواستگاری می‌کنند، با دوربین دوچشمی در شهر گشت می‌زند و سوارکار مرموز را در باغ می‌بیند. دلدل به شهزاده می‌گوید که شاهزاده خانم عاشق او شده است و شاهزاده دوست اسبی او را رد می‌کند. بعداً، شاهزاده خانم از شاگرد باغبان می‌خواهد که دسته گل‌ها را برایش بیاورد و یک بار، از فرصت استفاده می‌کند تا هویت او را زیر سؤال ببرد، اما او از دادن پاسخ مستقیم طفره می‌رود. شاهزاده خانم تصمیم می‌گیرد که او خواستگار اوست، مشتاق او می‌شود و رنگ‌پریده و ضعیف می‌شود. پادشاه متوجه تغییر خلق و خوی او می‌شود و او را ترغیب می‌کند که شوهری انتخاب کند، که این کار را در روز تولدش انجام خواهد داد (داستان توضیح می‌دهد که بسیاری در میدان شهر جمع می‌شوند، در حالی که شاهزاده خانم، از موقعیتی بالا، شوهر مورد نظر خود را می‌بیند، سپس یک «سیب» به او می‌دهد، یعنی یک توپ طلایی که با الماس تزئین شده است). در روز موعود، خواستگاران زیادی در شهر جمع می‌شوند و شاهزاده خانم که آمادهٔ پرتاب توپ است، نمی‌تواند شاگرد باغبان را در میان جمعیت پیدا کند، بنابراین مراسم را به هفتهٔ بعد موکول می‌کنند. شاهزاده خانم شاگرد باغبان (کچل) را در گوشه‌ای دورافتاده پیدا می‌کند، به او می‌گوید که او انتخاب اوست و از او می‌خواهد که به مجلس بیاید. دفعهٔ بعد، کچل سوار بر اسبی لنگ به مجلس می‌آید و سیب را به او می‌دهند. پادشاه خشمگین می‌شود و دخترش را تبعید می‌کند تا با خدمتکار حقیر در اصطبل زندگی کند. شاهزاده خانم از زندگی در شرایط فروتنانه رنج می‌برد، تا اینکه ماه‌ها بعد از شوهرش می‌خواهد که خود واقعی‌اش را نشان دهد. شهزاده کره اسب خانگی خود را احضار می‌کند و ظاهر می‌شود، سپس درخواست می‌کند که یک کاخ بزرگ ظاهر شود. کره اسب فوراً به درخواست او عمل می‌کند: کاخی پدیدار می‌شود. پادشاه به کاخ جدید سر می‌زند و با دخترش ملاقات می‌کند که او را به همسرش شهزاده معرفی می‌کند. شهزاده داستان خود را برای پدرزنش تعریف می‌کند و می‌گوید که می‌خواهد با پدرش آشتی کند. پادشاه مأمورانی را برای احضار پدر شهزاده می‌فرستد و هر دو خانواده عروسی جدیدی را جشن می‌گیرند.

### جوانی با شکم گوسفند روی سرش
در یک داستان افغانی که از غلام ساچی، خبرچین هزاره، در کابل جمع‌آوری شده و با عنوان «*جوانی با شکم گوسفند روی سرش*» ترجمه شده است، پادشاهی صاحب یک پسر و همسر جدید می‌شود. ملکه جدید، شاهزاده را سرزنش و کتک می‌زند و حتی پادشاه را متقاعد می‌کند که از پسر خودش متنفر باشد. روزی، شاهزاده پس از کتک خوردن دوباره از نامادری‌اش، برای گریه به اصطبل می‌رود که مادیانی برای دلداری دادن به پسر به او نزدیک می‌شود. مادیان شروع به صحبت می‌کند و به پسر هشدار می‌دهد که ملکه سرانجام روزی او را خواهد کشت و به او توصیه می‌کند که با متقاعد کردن پادشاه به اینکه اجازه دهد سه بار سوار بر مادیان در اطراف کاخ بگردد، فرار کند. شاهزاده طبق دستور عمل می‌کند، اما پادشاه از اینکه پسرش سوار مادیان قرمز شود، خودداری می‌کند، زیرا این بهترین اسب اوست. پس از کمی اصرار، شاهزاده سوار مادیان می‌شود، سه بار دور باغ می‌چرخد و گوش چپ مادیان را می‌فشارد: مادیان شاهزاده را به یک سفر هوایی می‌برد. سپس پادشاه با ملکه در مورد دوست نداشتن شاهزاده و اجازه دادن به او برای نفرت از پسر صحبت می‌کند. به شاهزاده برمی‌گردیم، مادیان در نزدیکی چادر زیبایی از سنگ لاجورد فرود می‌آید، مقداری از موهایش را به جوان می‌دهد و ناپدید می‌شود. شاهزاده در داخل چادر استراحت می‌کند تا اینکه غرش غولی را می‌شنود که درختی به پایش گیر کرده است. شاهزاده مادیان خود را احضار می‌کند تا به او در جدا کردن درخت از پای غول کمک کند. برادر غول با احساس بوی انسان ظاهر می‌شود، اما غول از شاهزاده محافظت می‌کند و می‌گوید که انسان به او کمک کرده است. بعداً، شاهزاده در جنگل قدم می‌زند، وقتی کبوتری را می‌بیند که از او کمک می‌خواهد، زیرا ماری لانه‌اش را تهدید می‌کند. شاهزاده مار را می‌کشد و کبوتر سه جوجه خود را برای کمک به شاهزاده می‌دهد. او همچنین مانع از آن می‌شود که شکارچی به یک شیر ماده شلیک کند، که شیر ماده نیز یکی از توله‌هایش را به عنوان یاور به شاهزاده تقدیم می‌کند. مدتی بعد، شاهزاده مادیان قرمز را احضار می‌کند و به سرزمین دیگری، کنار یک چادر زیبا که دوستانش نیز در آن ساکن هستند، پرواز می‌کند. شاهزاده از تپه‌ای بالا می‌رود و شهری بزرگ با مساجد و مناره‌ها را در نزدیکی خود پیدا می‌کند و شاهزاده خانمی را در برجی می‌بیند. سپس تصمیم می‌گیرد به سمت شهر برود، وارد کوچه‌ای می‌شود و پس از پوشاندن شکم گوسفند بر سرش، در یک قصابی کار پیدا می‌کند. روزی، شاهزاده در نزدیکی در قصابی استراحت می‌کند که می‌شنود پادشاه مردان قلمرو را فراخوانده تا در جلوی کاخ جمع شوند تا هفت شاهزاده خانم که در تراس هستند، با پرتاب سیب به سمت خواستگاران دلخواه خود، شوهران خود را انتخاب کنند. شاهزاده، با لباس مبدل پست و کثیف خود، در انتهای جمعیت منتظر می‌ماند، در حالی که شش شاهزاده خانم بزرگتر سیب‌های خود را به سمت خواستگاران ثروتمند و اشراف‌زاده پرتاب می‌کنند، در حالی که کوچک‌ترین شاهزاده خانم، که داستان توضیح می‌دهد از اهمیت این رویداد بی‌اطلاع است، میوه خود را به‌طور تصادفی پرتاب می‌کند. سیب کوچک‌ترین شاهزاده خانم کنار شاهزاده خانم می‌افتد، که آن را برمی‌دارد. پادشاه به شاگردش سیب جدیدی می‌دهد، و باز هم آن به دستیار قصاب فقیر می‌رسد. به شاگرد سیب سومی داده می‌شود، و باز هم آن سیب کنار جوان فقیر می‌افتد. پادشاه شوهران شش شاهزاده خانم را به قصر دعوت می‌کند و به آنها اقامتگاه‌های مجلل می‌دهد، در حالی که کوچک‌ترین شاهزاده خانم به همراه شوهر پست خود به اصطبل منتقل می‌شود. شاهزاده، که هنوز لباس مبدل پست خود را به تن دارد، همسرش را دلداری می‌دهد. مدتی بعد، شاهزاده دامادهایش را به شکار پرنده دعوت می‌کند و آنها قرار است با غنایم غذایی تهیه کنند. شاهزاده که هنوز در لباس مبدل دستیار قصاب است، می‌خواهد به شکار بپیوندد و از راه دور، مادیان قرمز را با سوزاندن موهایش احضار می‌کند. مادیان برای او چادری می‌سازد، تمام پرندگان جهان را احضار می‌کند و به شاهزاده لباس سلطنتی و مهر سلطنتی می‌دهد. اسب به شاهزاده توصیه می‌کند که پس از شکست در شکار، از برادران همسرش استقبال کند. قرار است بدن پرندگان به آنها داده شود، نه سر آنها، و آنجا را ترک می‌کند. ماجرا به این ترتیب اتفاق می‌افتد: شش برادر همسرش نمی‌توانند هیچ شکاری پیدا کنند، اما جوان را در نزدیکی چادر با پرندگان می‌بینند و مقداری از گوشت آنها را درخواست می‌کنند. شاهزاده با یک معامله موافقت می‌کند: گوشت پرنده در ازای کوبیدن پاهای آنها. معامله‌ای انجام می‌شود و شاهزاده سر پرندگان را برای همسرش نگه می‌دارد تا غذا درست کند. پادشاه غذاهایی را که شش دختر بزرگترش تهیه کرده‌اند می‌چشد و همه غذاها بی‌مزه هستند، به جز غذای کوچک‌ترین دختر که در غذای آنها مقداری کود گاو نیز پیدا می‌کند. کوچک‌ترین شاهزاده خانم توضیح می‌دهد که آنها در اصطبل زندگی می‌کنند، بنابراین پادشاه خانه بهتری به آنها می‌دهد. شش شاهزاده خانم در مراسمی باشکوه و کوچک‌ترین آنها در مراسمی ساده ازدواج می‌کنند. شاهزاده خانم با وجود موقعیتشان، عاشق شوهر فروتن خود است. روزی، شاهزاده با لباس مبدل به همسرش می‌گوید که آنجا را ترک خواهد کرد و از او می‌خواهد که منتظرش بماند. شاهزاده لباس مبدل فروتنانه خود را از تن درمی‌آورد و با هویت واقعی شاهزاده‌ای خود در قصر ظاهر می‌شود و درخواست می‌کند که شش برده فراری خود را پس بگیرند. پادشاه شش داماد خود را فرا می‌خواند و آنها مهر شاهزاده را روی پاهایشان نشان می‌دهند و آنها را به عنوان دارایی شاهزاده علامت‌گذاری می‌کنند. پادشاه خدمتکار خود را می‌آورد تا او را به شاهزاده تازه‌وارد معرفی کند و شاهزاده شوهرش را می‌شناسد. شاهزاده خانم و شاهزاده دوباره ازدواج می‌کنند و تصمیم می‌گیرند راز این نمایش را بین هر دوی آنها پنهان نگه دارند.

### شاهزاده شجاع
در یک داستان افغانی از هرات، *شاهزاده شجاع*، شاهزاده‌ای در زیرزمین بزرگ می‌شود تا اینکه روزی پدرش به او اجازه می‌دهد اقامتگاهش را ترک کند تا مردم بدانند که او پسر پادشاه است. در یک پیاده‌روی، او مردی را در حال شکار کبوتر و آهو می‌بیند و از آنها در مورد آن می‌پرسد. مردم توضیح می‌دهند که آنها شکار می‌کنند و شکار را می‌پزند، که شاهزاده به آن علاقه نشان می‌دهد. بعداً، او با یک گروه بزرگ به شکار می‌پیوندد تا اینکه به شهر دیگری می‌رسد. او از گروه شکار خارج می‌شود و به تنهایی وارد شهر می‌شود، زمانی که شاهزاده خانم در حال قدم زدن است و مردم در حال تماشای رژه هستند. شاهزاده لباس‌های کهنه‌ای می‌پوشد و با جمعیت قاطی می‌شود. او سینه‌های دختران را می‌فشارد و به شاهزاده خانم نزدیک می‌شود، که برای رفتنش به او مقداری پول می‌دهد. او به شهر دیگری می‌رود و توسط یک پیرزن پذیرفته می‌شود، که او به او پول می‌دهد تا شب را در آنجا بگذراند. شوهر پیرزن، باغبان سلطنتی، ظاهر می‌شود و به تازه‌وارد می‌گوید که دختران پادشاه با چند ندیمه برای قدم زدن در باغ می‌آیند. صبح روز بعد، شاهزاده خانم‌ها در باغ قدم می‌زنند و مقداری انگور درخواست می‌کنند که باغبان سعی می‌کند آنها را تحویل دهد و به‌طور تصادفی همه انگورها را می‌شکند. همچنین یک مرغ ظاهر می‌شود که آنها را اذیت می‌کند، بنابراین آنها از باغبان می‌پرسند که آیا می‌تواند یک دستیار استخدام کند. باغبان، تازه‌وارد را که او را برادرزاده خود می‌داند، می‌آورد که چند امعاء و احشاء مرغ را روی سرش می‌گذارد تا طاس به نظر برسد و هر دو در باغ کار می‌کنند. گاهی اوقات، وقتی شاهزاده غمگین است، موهای کره پری خود (*کره پری*، در اصل) را دود می‌کند تا ظاهر شود و هر دو در باغ می‌چرخند - که توسط شاهزاده خانم با یک دوربین دوچشمی رصد می‌شوند. سه روز بعد، شاهزاده خانم‌ها با پدرشان ملاقات می‌کنند تا از او بخواهند ازدواج آنها را ترتیب دهد؛ بنابراین، پادشاه مردم را جمع می‌کند و شاهزاده خانم‌ها شوهران خود را انتخاب می‌کنند: بزرگ‌ترین پسر وزیر، وسطی پسر وکیل و کوچک‌ترین باغبان طاس. پادشاه از انتخاب شاگردش ابراز تاسف می‌کند. باغبان کچل سپس کره اسب پری خود را احضار می‌کند و همه حیوانات را دور خود جمع می‌کند. در همین حال، پادشاه به دامادهایش دستور می‌دهد که برای اثبات شجاعتشان، شکاری شکار کنند. شاهزاده کچل به استپ می‌رود و همه حیوانات را احضار می‌کند، سپس لباس‌های شاهانه می‌پوشد. دو داماد دیگر پادشاه سعی می‌کنند شکار کنند، اما شکاری پیدا نمی‌کنند و با باغبان کچلی که او را نمی‌شناسند ملاقات می‌کنند. آنها مقداری گوشت گوزن درخواست می‌کنند و شاهزاده با یک معامله موافقت می‌کند: گوزن در ازای گذاشتن علامتی که ثابت کند او کسی است که به آنها داده است. دو برادر شوهر برای پادشاه سوپی درست می‌کنند، اما او آن را بیرون می‌ریزد زیرا سوپ بی‌مزه است، در حالی که سوپ باغبان کچل خوشمزه است. پادشاه همچنین مقداری مدفوع اسب در کاسه پیدا می‌کند و از کوچک‌ترین دخترش معنی آن را می‌پرسد: او پاسخ می‌دهد به این دلیل است که او و شوهرش اکنون در اصطبل اسب زندگی می‌کنند. سپس پادشاه به وزیرانش دستور می‌دهد که آنها را به قلعه‌ای منتقل کنند. پس از اینکه باغبان کچل و همسرش به خانه جدیدشان نقل مکان می‌کنند، او به خاطر علامت‌های روی باسن سه برادرزنش، آنها را برده خود اعلام می‌کند. دامادهای دیگر متوجه می‌شوند که باغبان شاهزاده استپ بوده و علامت‌ها را روی بدن خود نشان می‌دهند. پادشاه می‌گوید باغ متعلق به اوست. شاهزاده که اکنون به هویت واقعی خود بازگشته است، در یک مسابقه تیراندازی از برادران زنش پیشی می‌گیرد و حتی بیشتر از او پدرزنش را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در پایان داستان، شاهزاده تصمیم می‌گیرد به قلمرو پدر و مادرش بازگردد، زیرا دلتنگ والدینش است.

## منابع

رده:ادبیات افغانستان
رده:اسب‌ها در ادبیات
رده:فرهنگ در افغانستان
رده:قصه‌های پریان درباره جانوران سخنگو