رابطه پزشک و بیمار

**رابطه پزشک و بیمار** بخش اصلی مراقبت‌های سلامت و طبابت است. رابطه پزشک و بیمار زمانی شکل می‌گیرد که پزشک به نیازهای پزشکی بیمار رسیدگی می‌کند و معمولاً از طریق رضایت صورت می‌گیرد. این رابطه بر اساس اعتماد، احترام، ارتباط و درک مشترک از سوی پزشک و بیمار بنا شده است. جنبه اعتماد این رابطه دو طرفه است: پزشک به بیمار اعتماد می‌کند که هرگونه اطلاعاتی را که ممکن است مربوط به پرونده باشد، فاش کند و در مقابل، بیمار نیز به پزشک اعتماد می‌کند که به حریم خصوصی او احترام بگذارد و این اطلاعات را برای اشخاص ثالث فاش نکند.

یکی از پویایی‌های تشریفاتی رابطه پزشک و بیمار این است که پزشک توسط سوگندنامه بقراط تشویق می‌شود تا از دستورالعمل‌های اخلاقی خاصی پیروی کند. علاوه بر این، سلامت رابطه پزشک و بیمار برای حفظ کیفیت مراقبت‌های بهداشتی بیمار و همچنین اطمینان از عملکرد بهینه پزشک ضروری است. در دوران اخیر، مراقبت‌های بهداشتی بیشتر بیمار محور شده است و این امر پویایی جدیدی را به این رابطه باستانی بخشیده است. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="There should be a source indicating that healthcare is generally more &quot;patient-centered&quot; in recent times than it was in the past, and it's not consistent with the claim below that patient-healthcare relationship depends on the medical speciality (ژوئن ۲۰۲۳)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D;

## اهمیت
بندانگشتی|دکتر داره به این بیمار مشاوره پزشکی میده
[بندانگشتی|پزشک [معاینه بالینی|معاینه فیزیکی استانداردی را روی بیمار خود انجام می‌دهد.]]
بیمار باید به صلاحیت پزشک خود اعتماد داشته باشد و احساس کند که می‌تواند به او اعتماد کند. برای اکثر پزشکان، ایجاد رابطه خوب با بیمار مهم است. برخی از تخصص‌های پزشکی، مانند روان‌پزشکی و پزشکی خانواده، بیشتر از سایر تخصص‌ها، مانند آسیب‌شناسی یا رادیولوژی که ارتباط بسیار کمی با بیماران دارند، بر رابطه پزشک و بیمار تأکید دارند.

رابطهٔ میان بیمار و پزشک از اهمیت زیادی برای هر دو طرف برخوردار است. ارزش‌ها و دیدگاه‌های پزشک و بیمار دربارهٔ بیماری، زندگی و میزان زمانی که در اختیار دارند، در شکل‌گیری این رابطه نقش دارند. یک رابطهٔ مستحکم میان پزشک و بیمار می‌تواند به تبادل آزادانه و مکرر اطلاعات دقیق دربارهٔ بیماری بیمار بینجامد و در نتیجه، بهبود کیفیت مراقبت‌های بهداشتی برای بیمار و خانوادهٔ او را در پی داشته باشد. افزایش دقت در تشخیص و نیز ارتقای آگاهی بیمار نسبت به بیماری خود، هر دو به تقویت رابطهٔ پزشک و بیمار کمک می‌کنند.

در شرایطی که رابطهٔ پزشک و بیمار ضعیف باشد، توانایی پزشک در انجام ارزیابی کامل ممکن است دچار اختلال شود و بیمار نیز احتمال بیشتری دارد که به تشخیص و درمان پیشنهادی بی‌اعتماد شود. پیامدهای ناشی از این بی‌اعتمادی می‌تواند شامل کاهش پایبندی بیمار به توصیه‌های سلامتی پزشک باشد که در نهایت، به نتایج ضعیف‌تر درمانی منجر خواهد شد. در چنین شرایطی، و نیز در مواردی که واقعاً اختلاف نظرهای پزشکی وجود داشته باشد، ممکن است نظر دوم از پزشک دیگری خواسته شود یا بیمار ترجیح دهد به پزشک دیگری مراجعه کند که اعتماد بیشتری به او دارد. افزون بر این، سودمندی هرگونه تأثیر دارونما نیز به ارزیابی ذهنی (آگاهانه یا ناآگاهانه) بیمار از اعتبار و مهارت‌های پزشک بستگی دارد.

مایکل و انید بالینت به‌طور مشترک پیشگام مطالعهٔ رابطهٔ پزشک و بیمار در بریتانیا بودند. کتاب مایکل بالینت با عنوان *پزشک، بیمار او و بیماری* (۱۹۵۷) چندین گزارش موردی را با جزئیات بررسی کرده و به اثری بنیادین در این حوزه تبدیل شد.[۱] فعالیت‌های آن‌ها توسط «انجمن بالینت»، «فدراسیون بین‌المللی بالینت» و دیگر انجمن‌های ملی بالینت در کشورهای مختلف ادامه یافته است. این اثر یکی از تأثیرگذارترین منابع دربارهٔ روابط پزشک و بیمار به‌شمار می‌رود.

افزون بر این، ویلیام آسلر، پزشک کانادایی و یکی از چهار استاد برجستهٔ نخستین بیمارستان جانز هاپکینز شناخته می‌شود. او در بیمارستان جانز هاپکینز نخستین نظام رزیدنتی پزشکی در جهان را بنیان نهاد.

از نظر کارایی (یعنی پیامد درمان)، رابطهٔ پزشک و بیمار تأثیری «اندک اما از نظر آماری معنادار» بر نتایج مراقبت‌های بهداشتی دارد.[۵] با این حال، به دلیل حجم نمونهٔ نسبتاً کوچک و آزمون‌های با اثربخشی محدود، پژوهشگران نتیجه گرفتند که تحقیقات بیشتری در این زمینه لازم است. با درک این نکته که بیماران در همکاری با پزشکان بهترین مراقبت را دریافت می‌کنند، شورای عمومی پزشکی بریتانیا در آوریل ۲۰۱۳ دستورالعملی برای پزشکان با عنوان *راهنمای اخلاقی برای پزشکان* و برای بیماران با عنوان *چه انتظاری از پزشک خود داشته باشید* منتشر کرد.

## جستارهای وابسته
* اخلاق پزشکی
* خطای پزشکی
* پزشک
* خطای پزشکی در ایران

## منابع

رده:اخلاق پزشکی
رده:بیمار سرپایی
رده:پزشکان
رده:پزشکی در جامعه
رده:جامعه‌شناسی پزشکی
رده:روش‌های پزشکی