عملیات ولکان

**عملیات ولکان** (**Operation Vulcan**) (۲۲ آوریل - ۱ مه ۱۹۴۳) یکی از آخرین حملات زمینی ارتش اول نیروهای متفقین علیه نیروهای ایتالیایی و آلمانی در تونس در آخرین سرپل‌های محور در شمال آفریقا، در طول نبرد تونس در جنگ جهانی دوم بود.

حمله محور به مواضع بریتانیا در ۲۰ آوریل نتوانست عملیات ولکان را که دو روز بعد آغاز شد، به تأخیر بیندازد. متفقین امیدوار بودند که خطوط دفاعی محور را بشکنند و به سمت بیزرت و تونس پیشروی کنند. حمله ارتش اول موفق شد مکان‌های استراتژیک مهمی مانند تپه لانگ‌استاپ، نقطه ۱۷۴ و تپه ۶۰۹ را تصرف کند. این امر محور را مجبور به عقب‌نشینی کرد و در نتیجه مناطق وسیعی به متفقین واگذار شد. ولکان طبق برنامه به زمین باز نفوذ نکرد، اما نیروهای محور را به شدت تضعیف کرد و به اولین مرحله از حمله نهایی متفقین در لشکرکشی تونس تبدیل شد. عملیات استرایک تنها یک هفته پس از پایان ولکان آغاز شد و ظرف چند روز نیروهای متفقین خطوط مقدم محور را شکستند. جنگ به شکست نیروهای محور از متفقین و اسارت دو مارشال هانس-یورگن فون آرنیم آلمانی و جووانی مسه ایتالیایی و پایان یافتن نبرد تونس و در کل نبرد شمال آفریقا انجامید.

## پیش زمینه

### متفقین
نیروهای متفقین در ژوئیه ۱۹۴۲ در شمال آفریقا که تحت اشغال فرانسه بود، پیاده شدند و از نوامبر ۱۹۴۲، ارتش هشتم بریتانیا، نیروهای محور را از مصر و از طریق لیبی به سمت غرب عقب رانده بود و تنها تونس را تحت کنترل محور باقی گذاشته بود. ارتش اول متفقین (کنت اندرسون) با وجود اینکه تا دسامبر ۱۹۴۳ تونس را تصرف نکرده بود، از آغاز سال بعد شروع به محاصره گروه ارتش آفریقا (گروه ارتش آفریقا/گروه آرماته آفریقا) کرد. ارتش هشتم (ژنرال برنارد مونتگومری) که در نبرد صحرای غربی پیروز شده بود، اکنون قصد داشت به ارتش اول در تونس بپیوندد. آنها تا ۷ آوریل مواضع محور را در نبرد وادی آکاریت شکسته بودند و با حمله سپاه دوم ایالات متحده (سرلشکر جورج اس. پاتون) در نبرد القطار، نیروهای محور به مواضع قابل دفاعی در شمال و غرب انفیداویل، ۲۵ مایل (۴۰ کیلومتر) جنوب کیپ بون، عقب‌نشینی کردند. کوه‌های آنجا به دریا منتهی می‌شوند و یک گذرگاه باریک به حمامات دارند.

در این زمان، گروه هجدهم ارتش به فرماندهی ژنرال سر هارولد الکساندر ایجاد شد و تحت فرماندهی ژنرال دوایت دی. آیزنهاور، فرمانده کل ستاد نیروهای متفقین (AFHQ)، قرار گرفت. هواپیماهای متفقین توسط ارتش هشتم به فرودگاه‌های تازه تصرف شده در شرق تونس منتقل شده بودند تا از تأمین هوایی نیروهای محور در شمال آفریقا جلوگیری کنند. در عملیات کتان، نیروهای هوایی متفقین با موفقیت تدارکات محور را قطع کردند و کنترل هوا را به دست گرفتند.

پس از پیشروی در وادی عکاریت، نیروهای ارتش هشتم در امتداد دشت ساحلی شرق تونس پیشروی کردند و در ۱۰ آوریل صفاقس و دو روز بعد سوسه را تصرف کردند. گشتی‌ها در جاده قابس با پیشاهنگان سپاه دوم ایالات متحده روبرو شدند و خطوط متفقین را به هم پیوند دادند. حمله‌ای توسط لشکر ششم زرهی بریتانیا و لشکر ۳۴ پیاده نظام ایالات متحده در همان روز گذرگاه فوندوک را تصرف کرد و پس از آن قیروان را نیز تصرف نمود.

تا ۱۳ آوریل، خط متفقین با نیروهای محور که اکنون در شمال شرقی تونس از انفیداویل در جنوب شرقی و در مقابل ارتش هشتم، پونت دو فاس و مدجز الباب تا سدجنانه در مقابل ارتش اول متمرکز شده بودند، روبرو شد. در همین حال، با توجه به اینکه پیروزی در تونس تنها چند ماه یا حتی چند هفته طول کشید، پاتون فرماندهی سپاه دوم ایالات متحده را به ژنرال عمر بردلی واگذار کرد و ژنرال بردلی شروع به برنامه‌ریزی برای مشارکت آمریکا در حمله به ایتالیا کرد.
بندانگشتی|نقشه‌ای از تونس در طول نبرد ۱۹۴۲–۱۹۴۳
اندرسون توانست تمام توجه خود را به دستورهایی که از الکساندر دریافت کرده بود معطوف کند تا حمله‌ای گسترده را که برای ۲۲ آوریل برنامه‌ریزی شده بود، با نام رمز عملیات ولکان برای تصرف تونس آماده کند.

الکساندر برای ولکان، حمله خود را از گلوگاه باریک در جنوب به ضلع وسیع غربی منتقل کرد، جایی که نیروهای بریتانیایی، آمریکایی و فرانسوی می‌توانستند به طور هماهنگ مانور دهند. سه لشکر از ارتش هشتم به ارتش اول منتقل شدند، در حالی که سپاه دوم ایالات متحده ۱۰۰۰۰۰ نفر را در ۱۵۰ مایلی شمال مستقر کرد و از ارتش اول بریتانیا به جاده بژا که به بنزرت منتهی می‌شد، عبور کرد.

### نیروهای محور
با وجود پیروزی در مسابقه تصرف تونس در دسامبر ۱۹۴۲، حملات نیروهای محور از ژانویه تا مارس (عملیات فرولینگز وند و عملیات اوچسنکوپف) تلاشی برای عقب راندن متفقین بود. این حملات پس از ایجاد شکاف در خطوط متفقین، در نهایت شکست خورد و تنها حملات بیشتر متفقین را به تأخیر انداخت. در نهایت نیروهای متفقین تا اوایل آوریل تمام زمین‌های از دست رفته را بازپس گرفتند و نیروهای محور در عوض مواضع دفاعی را در امتداد جبهه خود ایجاد کردند.

ژنرال فیلدمارشال اروین رومل معتقد بود که موقعیت نیروهای محور در تونس غیرقابل دفاع است و او تخلیه تمام نیروهای آلمانی به ایتالیا را توصیه کرده بود، جایی که معتقد بود می‌توانند مفیدتر باشند. توصیه او توسط آدولف هیتلر رد شد.

تا آوریل ۱۹۴۳، آلمانی‌ها و ایتالیایی‌ها، با تمام هواپیماها و کشتی‌های باقی‌مانده، به تخلیه ناامیدانه نیروها ادامه دادند. تلفات، به‌ویژه از عملیات کتان، سنگین بود. برای محورها، وضعیت گیج‌کننده بود - مأموریت‌های حمل و نقل از سیسیل به تونس (از طریق کشتی و هوا) معمولاً با انبوهی از نیروهای زخمی و گاهی اوقات سالم بازمی‌گشتند. اینکه اوضاع چقدر ناامیدکننده شده بود، با وقایع عصر ۱۸ آوریل نشان داده شد: تنها شش هواپیمای حمل و نقل از ۶۵ فروندی که تونس را ترک کرده بودند، به سیسیل بازگشتند. نیمی از آنها که در سطح دریا پرواز می‌کردند، سرنگون شدند و بقیه آسیب دیدند و به عقب برگردانده شدند.

## مقدمه

هانس-یورگن فون آرنیم اکنون خود را برای یک حمله بزرگ متفقین آماده می‌کرد. او انتظار داشت که حمله اصلی متفقین به مدجردا و دشت گوبلات باشد، بنابراین بهترین پیاده‌نظام خود، لشکر 334، را در شمال جاده مدیز-ماسیکو و لشکر هرمان گورینگ را در جنوب آن مستقر کرد. فون آرنیم سپاه آفریقا به فرماندهی هانس کرامر را به مرز جنوبی دشت گوبلات و پون-دو-فاس منتقل کرد تا به ترتیب با سپاه نهم بریتانیا و سپاه نوزدهم فرانسه روبرو شوند.

### عملیات خطابه
بندانگشتی|یک گروهبان ارتش هشتم در حال بررسی تپه‌ها برای یافتن نشانه‌ای از دشمن، در جاده انفیداویل
برای پشتیبانی از عملیات ولکان، ارتش هشتم قصد داشت تا حد امکان نیروهای محور را در حالی که ارتش اول حملات خود را انجام می‌داد، زمین‌گیر کند. هدف بریتانیا در این عملیات که عملیات Oration نام داشت، شکستن خط انفیداویل بود. این به معنای تصرف ارتفاعات و همچنین شهر مهم تاکتیکی انفیداویل بود. برای تقویت ارتش اول، لشکر اول زرهی در 18 آوریل از ارتش هشتم منتقل شد. مونتگومری که از این اقدام ناراضی بود، امیدوار بود که ابتدا نفوذ کند و تونس را تصرف کند. ارتش اول (ژنرال جووانی مسه) که ترکیبی از لشکرهای ایتالیایی و آلمانی باتجربه اما ضعیف بود، در مقابل ارتش هشتم قرار داشت.

در 19 آوریل، سپاه X (برایان هوروکس) پس از بمباران توپخانه‌ای، حمله‌ای را آغاز کرد. لشکر چهارم پیاده‌نظام هند (فرانسیس تاکر) و لشکر دوم نیوزیلند (برنارد فرایبورگ) به تپه‌های غرب انفیداویل پیشروی کردند تا به ترتیب تکرونا و تپه جبل گارسی را تصرف کنند. ایتالیایی‌هایی که از خط دفاعی اصلی خود دفاع می‌کردند، برای فرار از بمباران به خط دفاعی دیگری عقب‌نشینی کردند. لشکر 50 نورثامبریا پس از نبردی شدید با لشکر 16 موتوریزه ایتالیایی "پیستویا" شهر انفیداویل را تصرف کرد. در همین حال، نیوزیلندی‌ها روستای تکرونا را به همراه تپه مسلط آن تصرف کردند و لشکر 4 هندی بخش جنوبی جبل گارسی را با تلفات فراوان تصرف کرد. در پایان روز اول، مشخص بود که هیچ پیشرفتی حاصل نشده است. پیشروی ارتش هشتم به سمت شمال، خط مقدم رو به شرق سپاه دوم ایالات متحده را "به بیرون" راند و به این سپاه اجازه داد تا عقب‌نشینی کرده و به انتهای شمالی جبهه متفقین منتقل شود. این امر با موفقیت و سرعت زیادی و بدون اطلاع نیروهای محور انجام شد. این حرکت تا ۲۴ آوریل به طور کامل تکمیل شد.

مونتگومری اجازه داد حمله ادامه یابد، اما روز بعد، منطقه تحت سلطه ضدحملات نیروهای محور به رهبری فریتز بایرلین قرار گرفت. لشکر شانزدهم "پیستویا" چندین ضدحمله به سمت انفیداویل انجام داد، اما شکست خورد. در جاهای دیگر، تلاش‌های نیروهای محور برای بازپس‌گیری مناطق از دست رفته با تلفات سنگین از هر دو طرف دفع شد. با توقف پیشروی، مونتگومری از طریق اطلاعات ULTRA دریافت که موقعیت نیروهای محور در آفریقا ناامیدکننده است. او در 21 آوریل دستور داد عملیات Oration متوقف شود، زیرا به نظر او تلفات بیشتر ارزشش را نداشت. مونتگومری حملات کوچک محلی را مجاز دانست تا فشار بر نیروهای محور در مقابل ارتش هشتم را در حالی که ولکان در حال پیشروی بود، حفظ کند.

### ''Unternehmen Fliederblüte''
در حالی که بریتانیایی‌ها برای ولکان آماده می‌شدند، آلمانی‌ها در شب 20/21 آوریل 1943 حمله‌ای غافلگیرکننده را آغاز کردند. این حمله با نام رمز «شکوفه یاس بنفش» (Unternehmen Fliederblüte) انجام شد. قرار بود آنها به سپاه پنجم حمله کنند به این امید که ارتفاعات حاشیه دشت گوبلت، از جمله گذرگاهی در ضلع شمالی جبل جافا و «رشته موز» در نزدیکی آن را بازپس بگیرند.

آلمانی‌ها همزمان در سه گروه به فرماندهی ژنرال اشمید به چهار نقطه حمله کردند. عناصری از لشکر دهم پانتزر با پشتیبانی تانک‌های تایگر و پیاده‌نظام لشکر اول هرمان گورینگ، بریتانیایی‌ها را غافلگیر کردند و مواضع روی خط الراس را در بخشی به طول دوازده مایل و عمق حدود پنج مایل در هم شکستند. این حمله در ابتدا بریتانیایی‌ها را غافلگیر کرد و باعث سردرگمی آنها شد. با این حال، آلمانی‌ها با سرعت به مواضع اصلی بریتانیا که برای ولکان آماده بودند، از جمله توپخانه صحرایی، حمله کردند. در بمباران بعدی، با شلیک‌های گاه به گاه بریتانیایی‌ها بر فراز مناطق باز، آلمانی‌ها متحمل تلفات سنگینی در نفرات و تانک‌ها شدند. نیروهای بریتانیایی با پشتیبانی تانک‌های چرچیل، ضدحمله کردند و آلمانی‌ها را به عقب راندند.

با وجود از دست دادن چهار تانک چرچیل که منهدم شدند، پس از نبردی مصمم، بریتانیایی‌ها پس از تصرف مجدد موز ریج، آلمانی‌ها تا بعدازظهر 21 آوریل عقب‌نشینی کردند. لشکر هرمان گورینگ به تنهایی حدود 327 نفر تلفات داد و دو تانک ارزشمند تایگر منهدم شدند. این حمله نتوانست مانع حمله بریتانیا در این بخش شود و تنها موقعیت محور را بیشتر تحت فشار قرار داد. این همچنین آخرین حمله بزرگ زرهی آلمان در شمال آفریقا بود.

## عملیات ولکان

### سپاه پنجم بریتانیا

سپاه پنجم بریتانیا با یک حمله مقدماتی در 21 آوریل، با هدف بازپس‌گیری ارتفاعات جبل الاحمرا، رشته کوه سیدی احمد و جبل رحار، که در مجموع به عنوان تپه لانگ‌استاپ شناخته می‌شوند، آغاز کرد. این تپه چهار ماه قبل از آن توسط آلمانی‌ها از دست رفته بود. این تپه توسط لشکر تقویت‌شده 999 آفریقای سبک که از هنگ 962 آفریقا-شوتزن و هنگ سوم/754 نارنجک‌انداز تشکیل شده بود، دفاع می‌شد. پیاده‌نظام لشکر 78 (بتل‌اکس) و تانک‌های چرچیل Mk III از سواره نظام ایرلند شمالی به این موقعیت حمله کردند.

جبل اهمره در 24 آوریل پس از درگیری شدید توسط نیروهای آرگیل و ساترلند هایلندرز و هنگ شرقی ساری تصرف شد. اواخر همان روز، نیروهای شرقی ساری و یک اسکادران تانک تلاش کردند تا رشته کوه سیدی احمد را که در شمال تپه لانگ‌استاپ قرار دارد، پاکسازی کنند و آن نیز تصرف و نگهداری شد.[چپ|بندانگشتی|برانکاردبران [هنگ شرقی ساری، به همراه یک تانک چرچیل از هنگ اسب ایرلند شمالی در پس‌زمینه، طی حمله به تپه لانگ‌استاپ (جبل رار)، ۲۳ آوریل ۱۹۴۳.]]
تپه اصلی، جبل رحار، در ۲ آوریل مورد حمله قرار گرفت، زمانی که باف‌ها (هنگ سلطنتی کنت شرقی) به همراه تانک‌های چرچیل به بالای تپه یورش بردند. چرچیل‌ها با شیب ۱:۳ توانستند از بالای تپه عبور کرده و خطوط دفاعی آلمان را بشکنند، که باعث تعجب مدافعان شد. سپس باف‌ها و آرگیل‌ها مواضع آلمان را پاکسازی کردند - حدود ۶۵۰ اسیر در طول نبرد گرفته شد. لانگ‌استاپ آخرین مانع طبیعی بزرگی بود که مانع حرکت به سمت تونس می‌شد.

پس از تصرف لانگ‌استاپ، تیپ 24 گارد در 27 آوریل حمله‌ای را علیه جبل اسود و بو اوقاز - دو موضع مسلط نزدیک به تبوربا - آغاز کرد. با پیشروی حدود 2000 یاردی از طریق شکاف گب گب، گارد ایرلندی جبل اسود را تصرف کرد، در حالی که گارد نارنجک‌انداز با وجود تلفات سنگین، جبل بو اوقاز را تصرف کرد. آلمانی‌ها حمله متقابلی انجام دادند و موفق شدند جناح چپ جبل بو اوقاز را بازپس گیرند. گارد اسکاتلندی تلاش کرد تا مواضع را بازپس گیرد، اما در نهایت تپه تا 29 آوریل به دلیل بمباران‌های سنگین و قرار گرفتن در معرض آتش مسلسل و خمپاره، منزوی شد. در این مدت، فون آرنیم که ناامیدانه به دنبال پر کردن شکاف‌ها بود، تمام واحدهای زرهی باقی مانده را در یک نیرو - گروه رزمی ایرکنز، به فرماندهی اوبرست جوزف ایرکنز - تشکیل داد. تا اول ماه مه، گارد ایرلندی سرانجام با تنها 80 نفر بازمانده در جبل اسود مستقر شد. تا ۷۰۰ کشته آلمانی در مقابل آنها شمارش شد. در این عملیات، تیپ ۲۴ گارد دو نشان صلیب ویکتوریا دریافت کرد.

جناح راست حمله سپاه پنجم توسط لشکر اول پیاده نظام و لشکر چهارم پیاده نظام در دره مجرده و مدجز الباب انجام شد. هدف لشکر اول، نقطه 174 (گوریة العطاش)، یک رشته کوه نزدیک کریش-العود و مدجز الباب بود.

در ۲۲ آوریل، حمله با ۴۵ تانک از هنگ ۱۴۲ سپاه زرهی سلطنتی و تیپ دوم پیاده نظام با پشتیبانی توپخانه انبوه آغاز شد. هنگ دوم شمالی استافوردز، نقاط ۱۵۱ و ۱۵۶ نزدیک را تصرف کرد و هر دو را در برابر ضدحملات آلمان‌ها حفظ کرد. سپس هنگ وفادار حمله به نقطه ۱۷۴ را رهبری کرد که با موفقیتی پرهزینه تصرف شد. در حین سنگرگیری، آنها توسط یک ضدحمله آلمانی‌ها بیرون رانده شدند.

روز بعد، تیپ سوم پیاده نظام با پشتیبانی تانک‌های چرچیل از هنگ ۴۸ تانک سلطنتی و هنگ ۱۴۷ سپاه زرهی سلطنتی حمله جدیدی را آغاز کرد. گردان دوم جنگلبانان شروود بدون پشتیبانی تانک (که دیر رسیده بودند)، موفق شده بودند موضعی را در نزدیکی نقطه ۱۷۴ تصرف کنند و در یک حمله، سرانجام کل هدف را تصرف کردند. پس از تصرف آن، روز بعد آلمانی‌ها دوباره با تانک‌هایی از جمله تایگرها از گردان ۵۰۴ تانک سنگین پانزر (schwere Panzer-Abteilung 504) ضد حمله کردند. دسته پیشرو تقریباً با آتش توپخانه و خمپاره برای دفاع در برابر تایگرها مغلوب شد. تانک‌های چرچیل و توپ‌های ضد تانک به موقع وارد عمل شدند و ضد حمله با عقب‌نشینی آلمانی‌ها دفع شد. تعدادی از تانک‌های آلمانی از جمله یک تانک تایگر (تایگر ۱۳۱) که سالم و تنها با آسیب جزئی به غنیمت گرفته شد، منهدم شدند. خدمه تانک را رها کرده بودند و نتوانستند آن را نابود کنند، و این ارزشمند بود.

تا پایان آوریل، هشت روز طول کشید تا سپاه پنجم ۹.۷ کیلومتر (۶ مایل) نفوذ کند و بیشتر مواضع دفاعی محور را تصرف کند. این نبرد، ذخایر زرهی محور را به سمت جنوب و دور از جبهه مرکزی کشاند.

### سپاه نهم بریتانیا و سپاه نوزدهم فرانسه
صبح روز ۲۲ آوریل، لشکر ۴۶ به جبهه سپاه نهم حمله کرد و تپه‌های شمال شرقی بوعراده را که توسط عناصر لشکر زبده هرمان گورینگ کنترل می‌شد، هدف قرار داد. امید می‌رفت که تا شب شکافی برای عبور لشکر ششم زرهی ایجاد شود و پس از آن لشکر اول زرهی وارد دشت گوبلات شود. پس از بمباران سنگین توپخانه، لشکر ۴۶ حمله کرد و در نبردی سنگین به اهداف خود دست یافت، اما پاکسازی کامل آن دو روز طول کشید و بنابراین به اندازه کافی سریع نبود تا از ایجاد یک سپر ضد تانک قوی جلوگیری کند.

لشکر ششم زرهی موفق شد به خطوط دفاعی آلمان نفوذ کند اما نتوانست به سرعت کافی از آن عبور کند. لشگر ۱۷/۲۱ نیزه‌داران در ۲۳ آوریل یک موقعیت کلیدی به نام «تپه دو درخت» را تصرف کردند و خطوط دفاعی ضد تانک را از بین بردند. روز بعد، همزمان با پیشروی بیشتر تانک‌ها، وادی‌های عمیق و زمین‌های ناهموار مانع پیشروی شدند و درگیری‌های شدید تانک با تانک طی دو روز بعدی در اطراف جبل الصراصف رخ داد. با این وجود، لشکر ششم زرهی با از دست دادن سه تانک شرمن بر زرهی آلمان غلبه کرد، در حالی که حدود چهارده تانک (یک تانک تایگر و سیزده تانک MKIII و MKIV) را منهدم کرده بود.

تا 24 آوریل، لشکر ششم زرهی به خط بعدی تپه‌ها و به شکاف کنار دریاچه سبخت الکورزیا پیشروی کرده بود. با این حال، این آخرین پیشروی آنها بود، زیرا نیروهای کمکی محور شروع به نشان دادن این موضوع کردند که زرهی‌های بریتانیایی را متوقف کرده‌اند. در این مرحله، کراکر متوجه شده بود که برای تلاش برای فرار خیلی دیر شده است. روز بعد، لشکر اول زرهی به مواضع لشکر ششم زرهی منتقل شد، اما لشکر ششم نتوانست پیشرفت کمی در برابر جبل کورنین، یک موقعیت تپه‌ای به خوبی دفاع شده، داشته باشد. در مرکز ولکان، بریتانیایی‌ها و فرانسوی‌ها با وجود ضدحملات، اهداف خود را حفظ کردند. هر دو طرف متحمل خسارات سنگینی شدند، اما برای محور فلج‌کننده‌تر بود - لشکر دهم زرهی کمتر از 25 تانک عملیاتی داشت و هیچ تانکی برای تأمین مجدد باقی نمانده بود.

فون آرنیم با درک پیشروی عمیق لشکر ششم زرهی، دستور داد بلافاصله ارتش اول ایتالیا و لشکر دهم پانزر نیروهای کمکی اعزام کنند، زیرا جناح جنوبی لشکر هرمان گورینگ شروع به تضعیف کرد. در همین حال، سپاه نوزدهم فرانسه از طریق دره رودخانه کبیر حمله کرد و تا نزدیکی جبل الزاغوان نفوذ کرد و پهلوهای پون دو فاس را سوراخ کرد. با این حال، پیشروی‌های بیشتر با تلفات سنگین مواجه شد و بنابراین پیشروی فرانسه متوقف شد. حملات بریتانیا و فرانسه به این معنی بود که آلمانی‌ها مجبور به عقب‌نشینی شدند تا خط دفاعی خود را کوتاه کنند.

در ۲۴ آوریل، لشکر چهارم پیاده نظام برای حمله به سه نقطه در اطراف پیترز کرنر، سیدی عبدالله، کاکتوس فارم و «نقطه ۱۳۳» عازم شد. پس از تصرف، امید می‌رفت که تیپ‌های دهم و بیست و یکم تانک از آن سوی روستای محافظت‌شده کسار تیر یورش ببرند. این نبرد برای واحدهای آلمانی که در دفاع‌های آماده و سنگربندی‌شده بودند، پرهزینه بود. چتربازان آلمانی لشکر نخبه هرمان گورینگ با آنها مقابله کردند. در کاکتوس فارم، پیاده نظام بریتانیا با آتش دفاعی گسترده چتربازان آلمانی که به خوبی پنهان شده بودند، مواجه شد. تانک‌های چرچیل از هنگ دوازدهم تانک سلطنتی (تیپ بیست و یکم تانک) بدون پشتیبانی پیاده نظام پیشروی کردند و تانک‌ها با کوکتل مولوتف و مین‌های ضد تانک چسبناک تلر مورد حمله قرار گرفتند. دوازده تانک منهدم شدند و در برخی موارد، خدمه آنها توسط آلمانی‌ها نجات یافتند. در 30 آوریل حمله دیگری دوباره انجام شد، اما آلمانی‌ها قبلاً مزرعه را تخلیه کرده بودند و به دلیل حملات در جاهای دیگر، مجبور بودند خط دفاعی خود را کوتاه کنند.

اندرسون با مشاهده اینکه دیگر احتمال پیشرفت وجود ندارد، لشکر ششم زرهی و بیشتر لشکر چهل و ششم پیاده نظام را به عنوان نیروی ذخیره ارتش عقب کشید.
بندانگشتی|یک توپ ضدهوایی ۳.۷ اینچی در نقش توپخانه صحرایی توسط واحد ۲۶۴، هنگ ۵۸ سنگین ضدهوایی، توپخانه سلطنتی در بخش مدجز الباب، ۲۷ آوریل ۱۹۴۳

### سپاه دوم ایالات متحده

سپاه دوم ایالات متحده به فرماندهی سرلشکر عمر بردلی به دو منطقه در شمال و جنوب حمله کرد. حمله شمالی در 23 آوریل با پشتیبانی سپاه فرانکس دآفریک، نیرویی مرکب از فراریان فرانسوی از فرانسه ویشی، تابورهای مراکشی، قبایل بربر، وفاداران اسپانیایی و سایر پناهندگان سیاسی آغاز شد. آنها در اوایل سال توسط بریتانیایی‌ها آموزش دیده و تجهیز شده بودند. آمریکایی‌ها با اجتناب از دره‌ها، وظیفه دشوارتر حمله در امتداد تپه‌ها را که گاهی با قطارهای قاطر انجام می‌شد، بر عهده گرفتند. با وجود تلفات سنگین، اهداف تا 25 آوریل تصرف و در برابر ضدحمله‌ها حفظ شدند.

لشکر نهم پیاده نظام در کنار آنها به سمت جفنا حرکت کرد و جبل انچونا و تپه‌های پشت آن - 432 ("طاس") و 438 ("سبز") را به عنوان اهداف خود قرار داد. تا 30 آوریل، پس از نبردهای سنگین، قله‌های جبل انچونا تصرف شد و پس از بمباران سنگین توپخانه، آلمانی‌ها جفنا را رها کردند. سپس آمریکایی‌ها تپه‌های "سبز" و "طاس" را تصرف کردند که جاده جفنا-ماتائور را باز کرد و نیروهای محور را در حاشیه دشت ماتائور معلق گذاشت.
چپ|بندانگشتی|خودروی زرهی غنیمت گرفته شده آلمانی SdKfz 234-3 در تونس، ۲۱ آوریل ۱۹۴۳، تحت کنترل نیروهای آمریکایی
در همین حال، حمله جنوبی‌ها علیه تپه ۶۰۹ (جبل تاهنت) انجام شد که آخرین ارتفاع فرماندهی در خط دفاعی آلمان در مقابل آنها بود. بنابراین، این تپه به شدت محافظت می‌شد و به دلیل شیب تندش، یکی از دشوارترین اهداف در تونس بود. این تپه توسط دو تپه دیگر، تپه ۴۹۰ و تپه ۵۳۱، احاطه شده بود.

در ۲۶ آوریل، حمله آغاز شد - به لشکر ۳۴ پیاده نظام دستور داده شد تا تپه را با پشتیبانی توپخانه سپاه دوم ایالات متحده تصرف کند. پس از مقاومت شدید مدافعان آلمانی که شامل یک واحد چترباز آلمانی (بارنتین) نیز می‌شد، حمله در دو روز آینده با تلفات سنگین متوقف شد. اندرسون با شنیدن شکست تا آن زمان، درخواست کرد که تپه دور زده شود، اما بردلی با عصبانیت این درخواست را رد کرد. حمله دوباره آغاز شد و تپه ۴۹۰ در ۲۸ آوریل فتح شد، اما تلاش‌ها برای تپه‌های ۵۳۱ و ۶۰۹ دوباره متوقف شد. آتش جناحی آلمان، حمله را پرهزینه کرد. تلاش‌های بیشتر منجر به تلفات سنگین شد و تا 29 آوریل، واحدهای آمریکایی تپه 531 را تصرف کرده بودند، اما حملات به تپه 609 دوباره دفع شده بود. تا این زمان، تلفات ایالات متحده 183 کشته، 1594 زخمی و حدود 676 اسیر یا مفقود بود.

در 30 آوریل، بردلی به شدت می‌خواست تپه را تصرف کند و این بار تانک‌های شرمن را اعزام کرد. با پشتیبانی سنگین توپخانه، آمریکایی‌ها با وجود از دست دادن تعدادی تانک، به تپه رسیدند و آلمانی‌ها را عقب راندند. با سنگر گرفتن در فلات، ضدحمله مورد انتظار آلمان روز بعد انجام شد، اما آمریکایی‌ها مواضع خود را حفظ کردند.

### حملات نهایی
در ۲۹ آوریل، آخرین تلاش در جبهه ارتش هشتم برای تصرف جبل الصرافی و ترهونا به امید پیشروی به شبه جزیره کیپ بن انجام شد. تیپ ۱۶۹ پیاده نظام بی‌تجربه از لشکر ۵۶ پیاده نظام (لندن) تنها ۴۸ ساعت بود که در جبهه حضور داشت و پس از طی مسافتی معادل ۵۳۰۰ مایل (۳۳۰۰ کیلومتر) از سوریه به آنجا رسیده بود. حمله به تپه‌های تحت کنترل لشکر ۹۰ پیاده نظام سبک آلمان با ۲۵۰ کشته شکست خورد. نتیجه این امر مونتگومری و الکساندر را متقاعد کرد که حمله ارتش هشتم به شمال از انفیداویل، به سمت زمین‌های مستحکم و دشوار، موفقیت‌آمیز نخواهد بود.

تا اول ماه مه، تصرف تپه ۶۰۹ آلمانی‌ها را مجبور به عقب‌نشینی به خط دفاعی در نزدیکی دریاچه نمک گارات آخکل، تنها ۲۰ کیلومتر (۱۲ مایل) از بنزرت، کرد. کف ان النسور در ۲ مه تصرف شد که مشرف به دشت ماتور بود. خود ماتور تصرف شد و نیروهای آمریکایی در سیزده مایلی بنزرت، در شمال آخکل، قرار گرفتند، زیرا نیروهای محور در تلاش برای یافتن پناهگاهی در کیپ بون، به سمت جنوب تونس حرکت کردند.

## پیامدها

[بندانگشتی|تانک غنیمت گرفته شده تایگر ([تایگر ۱۳۱) پس از نبرد برای نقطه ۱۷۴ (گوریات العطش)]]
ارتش اول، خط محور را سوراخ کرده بود اما نتوانسته بود از آن عبور کند و حدود ۲۵۲ تانک، بخش قابل توجهی از زره خود را از دست داده بود. با این وجود، ولکان مواضع تاکتیکی مهمی را تصرف کرده و نیروهای محور را به شدت تضعیف کرده بود. تا اول ماه مه، آلمانی‌ها در جبهه تونس به ۶۹ تانک عملیاتی (از جمله چهار تایگر) کاهش یافته بودند. ضدحمله‌ها بیشتر ذخایر سوخت باقی مانده را مصرف کرده بودند و تحرک تاکتیکی را بیشتر محدود کرده بودند. ولکان به همراه عملیات کتان، نقش مهمی در تضعیف وضعیت محور در تونس ایفا کردند.

متفقین زمانی از وضعیت بحرانی محور مطلع شدند که رمزگشایی‌های اولترا در ۳۰ آوریل نشان داد که آنها در نقطه شکست قرار دارند. ذخایر سوخت به شدت کم بود - لوفت‌وافه حتی نمی‌توانست ۳۵ گالن برای راه‌اندازی رادارهای خود پیدا کند. هشدارهایی از سوی فرماندهی نیروی دریایی آلمان از طریق شنودهای بی‌سیم مبنی بر «قطع کامل تدارکات در چند روز آینده قریب‌الوقوع است».

برای ایالات متحده، تصرف تپه ۶۰۹ به همان اندازه برای بردلی مایه آسودگی خاطر بود. مهم‌تر از آن، این پیروزی بسیار مورد نیاز آمریکا بود که سکوی پرشی برای موفقیت‌های بیشتر فراهم می‌کرد. بریتانیایی‌ها نیز تحت تأثیر آمریکایی‌ها قرار گرفتند که اظهار داشتند عملکردشان بهتر از حد انتظار بوده است. همچنین نگرش مثبتی نسبت به آمریکایی‌ها وجود داشت، زیرا آنها یاد گرفته بودند که با تاکتیک‌های محور و همچنین تاکتیک‌های بریتانیا سازگار شوند و تنها دو ماه قبل از آن، به سرعت از شکست نبرد گذرگاه کاسرین درس گرفته بودند.

پس از برخی تغییرات و تحرکات، عملیات ضربت برای هفته بعد پس از پایان ولکان برنامه‌ریزی شد. جبل بو عوقاز که سپاه پنجم را به چالش کشیده بود، در ۵ مه مورد حمله قرار گرفت و تصرف شد - مقدمه‌ای برای آنچه که قرار بود در پی آن رخ دهد. روز بعد، ارتش اول در سراسر جبهه حمله کرد و سپاه نهم رهبری حمله را بر عهده داشت. پس از پیشرفت‌های کند در برخی مناطق تا ۷ مه، متفقین به راحتی در برابر نیروهای ضعیف محور شکست خوردند. تونس و بنزرت به ترتیب در عرض یک روز توسط بریتانیایی‌ها و آمریکایی‌ها تصرف شدند و به زودی نیروهای محور شروع به تسلیم شدن دسته جمعی کردند.

تا ۱۳ مه، پس از مقاومت‌های پراکنده، نیروهای محور کاملاً تسلیم شدند. در مجموع حدود ۲۴۰،۰۰۰ نفر از جمله فرماندهانشان فون آرنیم و مارشال مسه به اسارت درآمدند و به این ترتیب نبرد تونس و همچنین نبرد شمال آفریقا پایان یافت.

### میراث
تانک تایگر ۱۳۱ که در ۲۴ آوریل به غنیمت گرفته شده بود، با قطعاتی از دیگر تانک‌های تایگر نابود شده تعمیر شد. پس از پایان نبرد تونس، این تانک در تونس به نمایش گذاشته شد و رسماً توسط شاه جورج ششم و وینستون چرچیل مورد بازرسی قرار گرفت. این تانک در اکتبر ۱۹۴۳ به انگلستان فرستاده شد و در آنجا به عنوان یک غنیمت به نمایش گذاشته شد و توسط دانشکده فناوری تانک در چابهام تحت آزمایش و ارزیابی گسترده قرار گرفت.

تانک تایگر ۱۳۱ اکنون در موزه تانک در بووینگتون در دورست، انگلستان نگهداری می‌شود و در حال حاضر تنها تانک تایگر ۱ عملیاتی در جهان است.

### مطالب مرتبط

* تاریخ نظامی ایتالیا در جنگ جهانی دوم
* جنگ دوم ایتالیا و اتیوپی
* عملیات ضربت
* کارزار آفریقا
* جبهه‌های مدیترانه، خاورمیانه و آفریقا
* نبرد تونس
* سپاه دوم (ایالات متحده آمریکا)
* سقوط رژیم فاشیستی در ایتالیا
* اروین رومل
* عمر بردلی

## پانویس
  
### منابع و مآخذ

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*