روابط اسرائیل و لیتوانی

**روابط اسرائیل و لیتوانی** به روابط دوجانبه میان اسرائیل و لیتوانی اشاره دارد. اسرائیل استقلال لیتوانی را در سال ۱۹۹۱ به رسمیت شناخت و هر دو کشور در سال ۱۹۹۲ روابط دیپلماتیک برقرار کردند. اسرائیل از سال ۲۰۱۵ سفارتخانه‌ای در ویلنیوس دارد و لیتوانی نیز سفارتخانه‌ای در تل‌آویو دایر کرده‌است.

پیش از هولوکاست نزدیک به ۱۶۰ هزار یهودی در لیتوانی زندگی می‌کردند که حدود ۷ درصد جمعیت این کشور را تشکیل می‌دادند. اکنون حدود ۳۶۰۰ یهودی در لیتوانی ساکن هستند. هر دو کشور عضو کامل اتحادیه مدیترانه هستند.

## پیشینه
### پیش از برقراری روابط
لیتوانی پیش از جنگ جهانی دوم خانه جامعه بزرگی از یهودیان بود. در سال ۱۹۹۵ آلگیرداس برازاوسکاس، رئیس‌جمهور لیتوانی، در سفر خود به اسرائیل از بلندگوی کنست بابت اقدامات آن دسته از لیتوانیایی‌ها که در دوران جنگ جهانی دوم یهودیان را کشتار و غارت کرده بودند از مردم یهود پوزش خواست.

### رویدادهای کلیدی
در سال ۲۰۰۷ مقامات لیتوانیایی ییتزهاک آراد، مبارز ضدنازی و مدیر پیشین یاد واشم، را به‌خاطر فعالیت‌های پارتیزانی و اتهام کشتار لیتوانیایی‌های غیریهودی در جنگ جهانی دوم به بازجویی فراخواندند؛ اما مقامات اسرائیلی این درخواست را رد کردند.

در آوریل ۲۰۱۲ لیتوانی برای نخستین بار وابسته بازرگانی رسمی در اسرائیل منصوب کرد تا روابط تجاری دو کشور و سرمایه‌گذاری اسرائیلی در لیتوانی تقویت شود.

در ژوئیه ۲۰۱۳ شیمون پرز، رئیس‌جمهور اسرائیل، به لیتوانی سفر کرد و با دالیا گریبائوسکایته، رئیس‌جمهور لیتوانی، دیدار کرد. گریبائوسکایته در این دیدار اعلام کرد که «روابط با اسرائیل برای لیتوانی و اتحادیه اروپا بسیار حیاتی است» و افزود «ما اسرائیل را الگوی نوآوری می‌دانیم و برای تحکیم روابط دو کشور تلاش خواهیم کرد». این نخستین سفر یک رئیس‌جمهور اسرائیلی به لیتوانی بود.

در ۴ سپتامبر ۲۰۱۷ بنیامین نتانیاهو با لیناس لینکویچوس، وزیر امور خارجه لیتوانی، دیدار کرد. در این نشست همکاری دو کشور در حوزه امنیت بررسی شد. لینکویچوس مجسمه‌ای از یک دختر را به یادبود جامعه یهودی شهر شِدووا (به لیتوانیایی: ) که در جنگ جهانی دوم به‌کلی نابود شده بود به نتانیاهو هدیه داد؛ در گورستان آن شهر مادربزرگ بزرگ نتانیاهو و نیز پدربزرگ و مادربزرگ حییم هرتزوگ، رئیس‌جمهور پیشین اسرائیل، به خاک سپرده شده‌اند.

در اوت ۲۰۱۸ نتانیاهو به ویلنیوس سفر کرد و در نشست سران کشورهای بالتیک شرکت نمود. در این سفر وی با سالیوس ورنلیس، نخست‌وزیر لیتوانی، دالیا گریبائوسکایته، ماریس کوچینسکیس نخست‌وزیر لتونی و یوری راتاس نخست‌وزیر استونی دیدار کرد. نتانیاهو همچنین همراه با وزیر خارجه لیتوانی و عضو سیماس (پارلمان لیتوانی) از کنیسه کورال ویلنیوس که از دوران جنگ جهانی دوم برجا مانده بازدید و با نمایندگان جامعه یهودی محلی دیدار کرد. این نخستین سفر یک نخست‌وزیر اسرائیلی به لیتوانی بود.

در مارس ۲۰۱۹ سالیوس ورنلیس اعلام کرد در صورت پیروزی در انتخابات ریاست‌جمهوری لیتوانی انتقال سفارت این کشور به اورشلیم را بررسی خواهد کرد.

در نوامبر ۲۰۲۰ دولت اسرائیل توافقنامه همکاری با لیتوانی در زمینه امنیت عمومی و مبارزه با جرم و جنایت را تصویب کرد.

در سال ۲۰۲۲ اسرائیل به مناسبت سی‌امین سالگرد روابط دیپلماتیک دو کشور نقاشی دیواری بزرگی از مناظر اسرائیل را به شهر ویلنیوس هدیه کرد.

در ژوئن ۲۰۲۳ نتانیاهو با اینگریدا سیمونیت، نخست‌وزیر لیتوانی، دیدار کرد. دو طرف دربارهٔ مسائل منطقه‌ای به‌ویژه تهدید ایران و گسترش همکاری در حوزه‌های نوآوری، امنیت سایبری و هوش مصنوعی گفت‌وگو کردند.

### واکنش به حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳
پارلمان لیتوانی حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ را با ۱۰۸ رأی محکوم کرد. نیروی هوایی لیتوانی چندین پرواز تخلیه شهروندان لیتوانیایی از اسرائیل انجام داد.

### حکم بازداشت دیوان بین‌المللی کیفری
در ۲۱ نوامبر ۲۰۲۴ دیوان بین‌المللی کیفری حکم بازداشت بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، و یوآف گالانت، وزیر دفاع پیشین اسرائیل، را صادر کرد. وزارت امور خارجه لیتوانی تأیید کرد که این حکم بازداشت باید اجرا شود.

در آوریل ۲۰۲۵ کستوتیس بودریس، وزیر خارجه لیتوانی، اعلام کرد که لیتوانی پیشنهادهای فرانسه را رصد می‌کند و ممکن است کشور فلسطین را به رسمیت بشناسد اما «تنها در زمان مناسب».

## همکاری نظامی
در سال ۲۰۱۶ ارتش لیتوانی سامانه‌های تسلیحاتی سمسون ام‌کی ۲ (به انگلیسی: ) با کنترل از راه دور برای خودروهای زرهی ترابر نفر را از شرکت رافائل اسرائیل خریداری کرد. این سامانه‌ها به توپ ۳۰ میلی‌متری، مسلسل ۷٫۶۲ و سامانه موشکی ضدزره اسپایک مجهز بودند.

لیتوانی همچنین ۵ رادار برد کوتاه به ارزش ۲٫۸ میلیون یورو از اسرائیل خریداری کرد.

در اوت ۲۰۲۳ دپارتمان امنیت ملی لیتوانی قصد گسترش پیمان‌نامه تبادل اطلاعات طبقه‌بندی‌شده با اسرائیل را داشت که در سال ۲۰۱۳ امضا شده بود؛ قرار بود این پیمان‌نامه علاوه بر مسائل نظامی، امنیت ملی را نیز دربرگیرد.

## بازرگانی
روابط بازرگانی دو کشور تحت تأثیر پیمان تجارت آزاد اتحادیه اروپا و اسرائیل (۱۹۹۵) نیز هست. جدول زیر حجم تجارت دو کشور را بر حسب میلیون دلار آمریکا نشان می‌دهد:

## گردشگری
از سال ۲۰۰۱ شهروندان دو کشور برای سفر به یکدیگر نیازی به ویزا ندارند. لیتوانی تلاش‌هایی برای جذب گردشگران اسرائیلی انجام داده و شمار بازدیدکنندگان اسرائیلی رو به افزایش بوده‌است.

## دیدارهای رسمی
جدول زیر دیدارهای مهم مقامات دو کشور را نشان می‌دهد:

## شهرهای خواهرخوانده
بر پایه منبع عربی ویکی‌پدیا، دو شهر اسرائیلی و لیتوانیایی پیمان خواهرخواندگی دارند:
* عکا و تراکای (از ۲۰۱۵)
* ایلات و پالانگا (از ۲۰۱۲)

## نمایندگی‌های دیپلماتیک
* اسرائیل سفارتخانه‌ای در ویلنیوس دارد.
* لیتوانی سفارتخانه‌ای در تل‌آویو و سه کنسولگری افتخاری در هرتزلیا، رمت‌گان و نتانیا دارد.

## جستارهای وابسته
* روابط خارجی اسرائیل
* یهودیان لیتوانی

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* پایگاه سفارت اسرائیل در لیتوانی
* پایگاه سفارت لیتوانی در تل‌آویو

رده:روابط اسرائیل و لیتوانی
رده:روابط دوجانبه اسرائیل
رده:روابط دوجانبه لیتوانی