فهرست کتابخانه‌های ملی و ایالتی

کتابخانه‌ها از دیرباز، به عنوان مراکز حفظ و انتقال دانش، در جوامع انسانی ایجاد شده‌اند. نخستین کتابخانه‌ها به ویژه در تمدن‌های باستانی مانند سومر و مصر، به منظور جمع‌آوری متون دینی و علمی ایجاد شدند.

**کتابخانه ملی**، کتابخانه‌ای است که توسط دولت یک کشور به عنوان منبع اصلی اطلاعات کشور تأسیس می‌شود. کتابخانه ملی همچنین وظیفه جمع‌آوری و حفظ ادبیات ملی را در داخل و خارج از کشور بر عهده دارد. کتابخانه‌های ملی عموماً در سده‌های هجدهم و نوزدهم میلادی و در پی انقلاب‌های سیاسی (مانند انقلاب فرانسه) یا به‌عنوان نماد هویت ملی تأسیس شدند و نخستین نمونه‌های آن کتابخانهٔ بریتانیا (۱۷۵۳) و کتابخانهٔ کنگرهٔ آمریکا (۱۸۰۰) بودند. کتابخانهٔ ملی، کتابخانه‌ای است که به‌صورت قانونی مسئول گردآوری، حفظ و فراهم‌آوری دسترسی به میراث مکتوب و منتشرشدهٔ یک کشور است، در حالی که **کتابخانهٔ ایالتی** معمولاً در نظام‌های فدرال، همین وظایف را در سطح یک ایالت بر عهده دارد. در کشورهایی با ساختار فدرالی مانند ایالات متحده آمریکا و آلمان، هم کتابخانهٔ ملی و هم کتابخانه‌های ایالتی به‌موازات یکدیگر فعالیت می‌کنند.

فدراسیون بین‌المللی انجمن‌ها و مؤسسات کتابداری (IFLA) با تدوین استانداردهای جهانی، راهنمایی‌هایی برای تأسیس و ادارهٔ کتابخانه‌های ملی ارائه کرده و فهرست رسمی کتابخانه‌های ملی جهان را نیز نگهداری می‌کند و به عنوان یک نهاد جهانی، به ترویج و بهبود خدمات کتابداری در سراسر جهان کمک می‌کند.

کتابخانه ملی ایران در سال ۱۳۱۶ شمسی (۱۹۳۷ میلادی) به صورت رسمی با نام «کتابخانه ملی ملک» در مشهد تأسیس شد، اما نهاد مدرن و مستقل «کتابخانه ملی ایران» در سال ۱۳۴۴ شمسی (۱۹۶۵ میلادی) به پیشنهاد یونسکو و با تصویب مجلس شورای ملی ایجاد شد.

موضوع *سپرده قانونی* در حوزه کتابخانه‌ها به این معناست که ناشران موظف‌اند نسخه‌ای از آثار منتشرشده را برای حفظ، گردآوری و آرشیو ملی به کتابخانه‌های ملی و مشخص شده، بسپارند. این سپرده، همان‌طور که سپرده قانونی در بانک‌ها برای تضمین ثبات مالی است، در کتابخانه‌ها نیز با هدف حفظ میراث مکتوب و تضمین دسترسی پایدار به منابع فرهنگی انجام می‌شود.

فهرست زیر بر پایهٔ ترتیب الفبایی کشورها تنظیم شده و شامل فهرست کشورهای مستقل است. در پایان فهرست، بخشی با عنوان «سایر کشورها» برای کشورهایی که از جایگاه استقلال برخوردار نیستند در نظر گرفته شده است. نماد «♦» بیانگر کتابخانهٔ ملیِ متعلق به یک استان، ایالت، کشور وابسته یا کشور تشکیل‌دهنده‌ای است که وضعیت آن مورد اختلاف قرار دارد؛ این‌گونه نهادها ذیل نام کشور مستقلِ اداره‌کنندهٔ آن‌ها فهرست می‌شوند. کشورهای مستقل - چنانچه فاقد کتابخانهٔ ملی باشند یا نام و موجودیت آن به‌طور قطعی مشخص نشده باشد، در فهرست آمده‌اند. در مقابل، کشورهای تشکیل‌دهنده، کشورهای وابسته و سایر کشورها تنها در صورتی ذکر شده‌اند که دارای کتابخانهٔ ملی باشند.

## کتابخانه‌های ملی

### ا

### ب

### پ

### ت

### ج

### چ

### د

### ر

### ز

### ژ

### س

### ش

### ص

### ع

### غ

### ف

### ق

### ک

### گ

### ل

### م

### ن

### و

### ه

### ی

### سایر کشورها

## کتابخانه‌های ایالتی
### آلمان
* کتابخانه ایالتی بادن
* کتابخانه ایالتی بامبرگ
* کتابخانه ایالتی بایرن
* کتابخانه ایالتی و دانشگاهی زاکسن درسدن
* کتابخانه ایالتی و دانشگاهی گوتینگن
* کتابخانه دانشگاه و ایالت راین‌ماین
* کتابخانه دولتی برلین
* کتابخانه دولتی وورتمبرگ
* کتابخانه مرکزی و منطقه‌ای برلین

### اسپانیا
* کتابخانه عمومی والنسیا
* کتابخانه عمومی ییدا
* کتابخانه گالیسیا
* کتابخانه مرکزی کانتابریا
* کتابخانه ملی کاتالونیا
* کتابخانه والنسیا

### استرالیا
* کتابخانه ایالتی استرالیای جنوبی
* کتابخانه ایالتی استرالیای غربی
* کتابخانه ایالتی قلمرو پایتختی استرالیا
* کتابخانه ایالتی کوئینزلند
* کتابخانه ایالتی نیو ساوت ولز
* کتابخانه ایالتی ویکتوریا
* کتابخانه دولتی تاسمانی
* کتابخانه‌های ملی و ایالتی استرالیا

### چین
* کتابخانه استان آن‌هوی
* کتابخانه استانی چینگهای
* کتابخانه استانی سی‌چوان
* کتابخانه استانی شانشی
* کتابخانه استانی گانسو
* کتابخانه استانی گوی‌ژوو
* کتابخانه استانی هئی‌لونگ‌جیانگ
* کتابخانه استانی هوبئی
* کتابخانه استانی یون‌نان
* کتابخانه پایتخت چین
* کتابخانه تبت
* کتابخانه تیانجین
* کتابخانه ژجیانگ
* کتابخانه سون یات سن استان گوانگدونگ
* کتابخانه سین‌کیانگ
* کتابخانه شانگهای
* کتابخانه شنشی
* کتابخانه گوانگشی
* کتابخانه مغولستان داخلی
* کتابخانه نانجینگ
* کتابخانه نینگ‌شیا
* کتابخانه هاینان
* کتابخانه هونان
* کتابخانه هه‌بئی

#### ماکائو
* کتابخانه مرکزی ماکائو

#### هنگ کنگ
* کتابخانه مرکزی هنگ کنگ

### سوئیس
* کتابخانه دانشگاه بازل
* کتابخانه دانشگاهی کانتون لوزان
* کتابخانه ژنو
* کتابخانه عمومی شاف‌هاوزن
* کتابخانه مرکزی زوریخ
* کتابخانه مرکزی و دانشگاهی لوسرن

### هند
* کتابخانه ایالتی بنگال شمالی
* کتابخانه ایالتی ناگالند
* کتابخانه دولتی مهتاب هاریکریشنا
* کتابخانه مرکزی ایالتی حیدرآباد
* کتابخانه مرکزی ایالتی کرالا
* کتابخانه مرکزی ایالتی کریشناداس شاما گوا

## منابع

## پیوند به بیرون
* "بخش کتابخانه‌های ملی". فدراسیون بین‌المللی انجمن‌ها و مؤسسات کتابخانه‌ای. بازیابی‌شده در ۱ آوریل ۲۰۱۴.
* "کتابخانه‌های ملی جهان: فهرست آدرس". فدراسیون بین‌المللی انجمن‌ها و مؤسسات کتابخانه‌ای. بایگانی‌شده از نسخه اصلی در ۱۸ دسامبر ۲۰۰۸. توجه: IFLA اکنون به جای حفظ فهرست خود، به فهرست ویکی‌پدیای بالا (که تا حدودی توسط اعضای IFLA ویرایش شده است) پیوند می‌دهد، همچنین به گزارش سالانه ۲۰۰۹ بخش کتابخانه‌های ملی مراجعه کنید.
* "پورتال کتابخانه‌های یونسکو". یونسکو. ۱۸ ژوئن ۲۰۱۳. بازیابی‌شده در ۱ فوریه ۲۰۱۴.

رده:فهرست سازمان‌ها
رده:فهرست‌های کتابخانه‌ها
رده:کتابخانه‌های ملی