شیردهی و داروها

**شیردهی و داروها**، شرح داروهایی است که مادر شیرده می‌تواند استفاده کند و تعادل بین سلامت مادر و ایمنی نوزاد شیرده را بیان می‌کند. داروها، هنگامی که به مادران شیرده داده می‌شوند، تقریباً همیشه به شیر مادر منتقل می‌شوند، البته معمولاً در مقادیر کم. میزان تأثیر بر نوزاد شیرده متفاوت است و بسیاری از داروها حداقل خطر را دارند. با این وجود، تصمیم‌گیری آگاهانه و راهنمایی حرفه‌ای مورد نیاز است.

موسسه ملی بهداشت (NIH) یک پایگاه داده دارد که حاوی اطلاعاتی در مورد داروها و سایر مواد شیمیایی است که مادران شیرده ممکن است در معرض آنها قرار گیرند. این پایگاه داده شامل اطلاعاتی در مورد میزان این مواد در شیر مادر و خون نوزاد و عوارض جانبی احتمالی آن در نوزاد شیرخوار است. در صورت لزوم، جایگزین‌های درمانی پیشنهادی برای این داروها ارائه شده است.

برخی داروها و مکمل‌های گیاهی می‌توانند موجب نگرانی شوند. علت این نگرانی آن است که ممکن است دارو در شیر مادر تجمع یابد یا بر نوزاد و مادر تأثیر بگذارد. داروهایی که موجب نگرانی هستند، شامل داروهایی‌اند که برای درمان اعتیاد به مواد مخدر و الکل به کار می‌روند. دسته‌ای دیگر از داروهای نگران‌کننده، آن‌هایی هستند که برای ترک سیگار استفاده می‌شوند. داروهای ضد درد، از جمله مواد افیونی و دیگر انواع مشابه، همچنین داروهای ضدافسردگی، نیازمند ارزیابی دقیق‌اند.

## ارزیابی عوارض جانبی
تعیین ایمنی یک دارو می‌تواند با در نظر گرفتن موارد زیر ارزیابی شود:
* آیا دارو در شیر مادر وجود دارد و چه مقدار از آن.
* سن و بلوغ نوزاد. نوزادان کامل نسبت به نوزادان نارس قادر به متابولیزه کردن داروها هستند. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (مارس ۲۰۱۸)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D;
* وزن نوزاد.
* میزان و درصد شیر مادر مصرف شده توسط نوزاد. نوزادی که همراه با شیر مادر غذاهای جامد مصرف می‌کند، دوز کمتری از دارو دریافت خواهد کرد.
* سلامت عمومی نوزاد و سلامت عمومی مادر.
* ماهیت بیماری مادر، در صورت وجود.
* اطلاعات کلی در مورد دارو، سایر متونی که مطالعات مربوط به دارو و شیردهی را مستند می‌کنند.
* مدت زمان دارو درمانی.
* آیا این دارو کوتاه اثر است؟ شکل کوتاه اثر دارو ممکن است برای مادر شیرده انتخاب بهتری نسبت به شکل طولانی اثر آن باشد که برای مدت طولانی‌تری در سیستم بدن مادر باقی می‌ماند.
* دارو چگونه تجویز می‌شود؟
* آیا این دارو با شیردهی تداخل دارد؟

## دسته‌بندی ریسک‌های شیردهی
داروها را می‌توان برای تعیین میزان بی‌خطر بودن برای شیردهی در یکی از پنج دسته زیر طبقه‌بندی کرد:

### سازگار با سطح ۱
دارویی که توسط شمار زیادی از مادران شیرده مصرف شده و افزایش قابل مشاهده‌ای در آثار زیان‌بار برای نوزاد گزارش نشده است. مطالعات کنترل‌شده بر روی زنان شیرده نشان نداده‌اند که خطری متوجه نوزاد باشد، و احتمال آسیب به نوزاد شیرخوار بسیار اندک است؛ یا آن‌که فرآورده مورد نظر از راه خوراکی برای نوزاد قابل جذب نیست.

### احتمالاً سازگار با سطح ۲
دارویی که در شمار محدودی از زنان شیرده مورد مطالعه قرار گرفته و افزایش آثار زیان‌بار در نوزاد مشاهده نشده است؛ و/یا شواهد موجود نشان می‌دهد که احتمال بروز خطر ناشی از مصرف این دارو در دوران شیردهی بسیار اندک است.

### احتمالاً سازگار با سطح ۳
هیچ مطالعه کنترل‌شده‌ای بر روی زنان شیرده در دست نیست، با این حال احتمال بروز آثار ناخواسته برای نوزاد شیرخوار وجود دارد؛ یا آن‌که مطالعات کنترل‌شده تنها آثار زیان‌بار خفیف و غیرتهدیدکننده‌ای را نشان داده‌اند. داروها باید تنها در صورتی تجویز شوند که سود بالقوه آن‌ها، خطر احتمالی برای نوزاد را توجیه کند. (داروهای جدیدی که هیچ‌گونه داده منتشرشده‌ای دربارهٔ آن‌ها وجود ندارد، به‌طور خودکار در همین دسته قرار می‌گیرند، صرف‌نظر از آن‌که تا چه اندازه بی‌خطر به نظر برسند)

### احتمالاً خطرناک با سطح ۴
«شواهد مثبتی مبنی بر خطر برای نوزاد شیرخوار یا تولید شیر مادر وجود دارد، اما مزایای استفاده از آن در مادران شیرده ممکن است علیرغم خطر برای نوزاد قابل قبول باشد (مثلاً اگر دارو در شرایط تهدیدکننده زندگی یا برای بیماری جدی که داروهای ایمن‌تر نمی‌توانند برای آن استفاده شوند یا بی‌اثر هستند، مورد نیاز باشد).»

### سطح ۵ خطرناک
مطالعات انجام‌شده بر روی مادران شیرده نشان داده‌اند که این دارو با خطر قابل توجه و مستند برای نوزاد همراه است، بر پایه تجربه انسانی. یا آن‌که داروی مورد نظر از نظر ماهیتی، خطر بالایی برای وارد آوردن آسیب جدی به نوزاد دارد. در چنین مواردی، خطر مصرف دارو در دوران شیردهی به‌وضوح بیش از هرگونه فایده احتمالی ناشی از ادامه شیردهی است؛ بنابراین، مصرف این دارو در زنان شیرده ممنوع بوده و به‌عنوان دارویی با منع مصرف قطعی در دوران شیردهی شناخته می‌شود.

## داروهای بدون نسخه
داروهای بدون نسخه، داروهایی هستند که برای خرید در ایالات متحده نیازی به نسخه پزشک ندارند. داروهایی که برای خرید در ایالات متحده نیاز به نسخه پزشک دارند، ممکن است در کشورهای دیگر بدون نسخه پزشک در دسترس باشند. دستورالعمل‌های زیر توصیه می‌شود:
* مصرف داروهای خوراکی پس از شیردهی به جای قبل از آن، باعث می‌شود مقداری از دارو از طریق کلیه‌ها بین شیردهی‌ها از بدن مادر خارج شود.
* در بیشتر زنانی که بیماری کلیوی ندارند، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی و پاراستامول (استامینوفن) با خیال راحت استفاده می‌شوند.
* آسپرین می‌تواند باعث ایجاد بثورات پوستی و حتی خونریزی در نوزادان شود.
* مصرف آنتی‌هیستامین‌ها را برای مدت طولانی محدود کنید. این داروهای ضد آلرژی می‌توانند باعث گریه، مشکلات خواب، بی‌قراری و خواب‌آلودگی بیش از حد در نوزادان شوند. آنتی‌هیستامین‌ها بر میزان شیر تولید شده توسط بدن تأثیر می‌گذارند و میزان آن را کاهش می‌دهند.
* هنگام اولین مصرف دارو، نوزاد را از نظر تغییرات یا عوارض جانبی به دقت زیر نظر داشته باشید تا متوجه عوارض جانبی شوید. عوارض جانبی که نشان می‌دهد دارو روی نوزاد تأثیر گذاشته است، عبارتند از: مشکل در تنفس، بثورات پوستی و سایر تغییرات مشکوک که پس از شروع مصرف دارو توسط مادر رخ داده است.
* بسیاری از اوقات کودکان خردسال دیگری در خانه هستند و دور نگه داشتن این داروهای بدون نسخه از دسترس آنها یک روش ایمن است.

مواد و ترکیبات دیگر نیز از نظر ایمنی مصرف در دوران بارداری مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند. رنگ مو یا محلول‌هایی که برای فر دائمی به کار می‌روند، وارد شیر مادر نمی‌شوند. هیچ گزارشی از آثار زیان‌بار ناشی از مصرف آنتی‌هیستامین‌های خوراکی در دوران شیردهی یافت نشده است. با این حال، برخی از آنتی‌هیستامین‌های قدیمی که توسط مادران شیرده مصرف می‌شوند، ممکن است موجب خواب‌آلودگی در نوزاد شوند؛ موضوعی که می‌تواند نگران‌کننده باشد، به‌ویژه اگر نوزاد به‌دلیل خوابیدن، وعده‌های شیردهی را از دست بدهد.

## منابع

رده:آسیب‌شناسی بارداری، زایمان و دوره نفاس
رده:دستگاه غدد درون‌ریز زنانه در انسان
رده:شیردهی