جامعه پلنگ

**جامعهٔ پلنگ** () یا **مردان پلنگی** یا **پلنگ‌های انسانی**، نام‌هایی بودند که برای جوامع مخفی واقعی یا مشکوک استفاده می‌شدند و از اواخر قرن نوزدهم تا اواسط قرن بیستم در غرب و مرکز آفریقا فعالیت می‌کردند. چنین جوامعی در چندین منطقهٔ آفریقا وجود داشتند و عموماً مستقل از یکدیگر بودند. احتمالاً قدیمی‌ترین اشاره به یکی از آن‌ها در ادبیات غربی را می‌توان در کتاب *سیرالئون، یا قبرستان سفیدپوستان* اثر جورج بن‌بری (۱۸۸۸) یافت. در فرهنگ غربی، بازنمایی چنین جوامعی برای تصویر کردن آفریقایی‌ها به‌عنوان وحشی و غیرمتمدن استفاده شده است.

## گزارش‌ها
مردان پلنگ پدیده‌ای واقعی بودند، اما به‌طور نادرست توسط مدیران استعماری و دیگر افراد خارجی، به‌ویژه اروپایی‌ها، درک می‌شدند. گزارش‌های تاریخی دربارهٔ اعمال آن‌ها اغلب انگیزه‌ها و روش‌های عملیاتی‌شان را اشتباه تفسیر می‌کرد و «شنیده‌ها و شایعات چشمگیر» را با اطلاعات احتمالاً درست ترکیب می‌کرد. علاوه بر این، گزارش‌های خارجی اغلب نتوانستند میان جوامع مختلف «پلنگ‌های انسانی» تفاوت قائل شوند و در نتیجه تمام فعالیت‌های آن‌ها را با هم ادغام می‌کردند.

### غرب آفریقا
#### لیبریا
در جریان پژوهش‌های میدانی دهه ۱۹۶۰ در میان مردم «مانو» در شمال مرکزی لیبریا، «جیمز ریدل»، مردم‌شناس آمریکایی، گزارش‌های مفصلی دربارهٔ انجمن‌های «پلنگ» و «تمساح» که در آن منطقه فعال بودند، جمع‌آوری کرد. این گزارش‌ها شامل اظهارات اعضای سابق این گروه‌ها نیز می‌شد. این انجمن‌ها از مردانی از شهرک‌های مختلف تشکیل شده بودند و هدف اصلی آن‌ها سازماندهی تجارت بین این شهرک‌ها بود؛ مناطقی که در حالت عادی واحدهای سیاسی مستقل و مجزایی محسوب می‌شدند. تنها مردانی که قادر به فرماندهی نیروی کار بسیاری از وابستگان خود بودند، اجازهٔ عضویت داشتند، زیرا سازمان‌دهی تجارت و حمل و حفاظت از کالاهای تجاری به نیروی کار زیادی نیاز داشت. کسانی که می‌خواستند بپیوندند، مجبور بودند یکی از اعضای «گروه خانگی خود را در یک ضیافت آدم‌خواری قربانی کنند» تا ثابت کنند که وابستگان کافی دارند که بتوانند خدماتشان را ارائه دهند. ربودن ظاهری مسافران صرفاً حیله‌ای بود برای پنهان کردن ارتباط میان قربانی و شخصی که او را برای قربانی انتخاب کرده بود. با این حال، به گفته چندین عضو قدیمی که ریدل با آن‌ها مصاحبه کرده بود، ضیافت‌های آدم‌خواری کاملاً واقعی بودند.

در دهه ۱۹۲۰، «لیدی دوروتی میلز» با چندین کمیسر منطقه‌ای که تلاش می‌کردند اعضای انجمن پلنگ را به جرم قتل‌های مربوط به آدم‌خواری محاکمه کنند، گفتگو کرد. او خاطرنشان کرد: «اعضا برای قربانی کردن، شخصی از خانواده خود را پیشنهاد داده و به تهیه او کمک می‌کردند. یک مرد ممکن بود همسر، فرزند یا برادر جوان خود را برای این کار پیش‌قدم کند.» برای جلوگیری از شک و تردید، قربانیِ انتخاب‌شده معمولاً در خارج از خانه‌اش ربوده می‌شد. با این حال، میلز با مردی گفتگو کرد که شاهد یورش گروهی از «پلنگ‌ها» به یک خانه بود؛ آن‌ها مرد و پسری را که در آنجا خوابیده بودند، به عنوان قربانیان ضیافت بعدی خود با خود بردند.

در یک محاکمه جنایی در دهه ۱۹۰۰، یکی از اعضای انجمن پلنگ اعتراف کرد زمانی که دختری (که توسط عضو دیگری اهدا شده بود) به قتل رسید، حضور داشته و از گوشت او خورده است. در این پرونده خاص، قربانی یک برده خریداری‌شده بود، نه از بستگان اهداکننده. آن کودک توسط مالک خود کشته و سر بریده شد؛ سپس مالک، جسد را به چهار قسمت تقسیم کرد. گوشت پخته شد و توسط اعضای انجمن خورده شد. حتی کسانی که نتوانسته بودند در مراسم حضور یابند، سهم خود را دریافت کرده و بعداً مصرف کردند.

در محاکمه‌ای دیگر چند سال بعد، مردی اظهار داشت که یکی دیگر از اعضای انجمن، برادرزاده/خواهرزاده خود را داوطلبانه برای قربانی کردن معرفی کرده است. پس از آنکه دختر با چاقویی بزرگ به قتل رسید و تکه‌تکه شد، تمام گوشت او روی آتش کباب شد و توسط اعضا، از جمله فرد شاهد، خورده شد. اعضای بلندپایه اجازه داشتند بخش‌های مرغوب‌تر را انتخاب کنند، در حالی که بقیه باید به باقی‌مانده‌ها بسنده می‌کردند. همه چیز، از جمله اندام‌های خوراکی، مصرف شد و در پایان ضیافت، تنها استخوان‌ها و جمجمه دختر باقی ماند که کاملاً از گوشت پاک شده بود بر اساس این شهادت و سایر شواهد، عموی دختر به جرم قتل مجرم شناخته و بعداً اعدام شد. محاکمه‌های دیگر نیز الگوهای مشابهی را نشان دادند که در آن مردان، افراد تحت تکفل خود (اغلب خویشاوندان) را برای قربانی کردن و مصرف داوطلب می‌کردند. در حالی که به نظر می‌رسد تمام اعضای این انجمن‌ها مردان بالغ بودند، قربانیانی که خورده می‌شدند معمولاً «پسران و دختران خردسال» بودند.

#### سیرالئون
در سیرالئون همسایه، در دوران استعماری گزارش‌های مختلفی از قتل‌هایی منتشر شد که به جوامع «پلنگ‌های انسانی»، «تمساح‌ها» و «شامپانزه‌ها» نسبت داده می‌شد. گفته می‌شد اعضای این جوامع قربانیان خود را به‌عنوان قربانی انسانی می‌کشتند و به‌طور آیینی مصرف می‌کردند. تعدادی از رؤسا، سران محلی، بازرگانان و دیگر مردان ثروتمند توسط دیگران – گاهی رؤسای رقیب – به شرکت در چنین اعمالی متهم می‌شدند. اغلب زنان و کودکان – که غالباً کودکان برده بودند – در حین انجام کارهای روزمره یا تحت شرایط مشکوک دیگری ناپدید می‌شدند و تصور می‌شد قربانی «پلنگ‌های انسانی» یا «تمساح‌ها» شده‌اند.

چون افرادی که توسط فالگیرها گناهکار اعلام می‌شدند ممکن بود به بردگی گرفته شوند یا حتی زنده سوزانده شوند، اتهامات بی‌اساس به شرکت در چنین اعمالی ممکن است ناشی از تمایل به حذف رقبای سیاسی یا ستمگران بوده باشد. هرچند مشخص نیست که آیا این اتهامات همیشه بی‌اساس بودند یا خیر، مقامات استعماری نتوانستند شواهد واقعی از اشیاء معمولاً ذکرشده، مانند لباس‌هایی شبیه پوست پلنگ یا چاقوهایی شبیه پنجهٔ پلنگ، پیدا کنند و این امر حداقل در مورد این جزئیات، شک و تردید ایجاد می‌کند.

#### نیجریه
در اواخر دوران استعماری در نیجریه، مجموعه‌ای از قتل‌های واقعی یا مشکوک که در استان کالابار در دههٔ ۱۹۴۰ رخ داده بود، به «قتل‌های مرد-پلنگ» مشهور شد. در سال ۱۹۴۸، پلیس «۱۹۶ مرد، زن و کودک» را به‌عنوان «قربانیان قتل‌های مرد-پلنگ» توصیف کرد و افزود که احتمالاً موارد دیگری نیز وجود داشته که نادیده گرفته شده یا گزارش نشده بودند. از آنجا که در منطقه پلنگ‌های واقعی هم زندگی می‌کردند و گاهی انسان‌ها را می‌کشتند، تشخیص حملات حیوانات از حملات شبیه‌سازی‌شده توسط انسان دشوار بود. با این حال، در چندین مورد شواهد قانونی به‌روشنی نشان داد که عاملان حملات انسان بوده‌اند. شایعات در میان مردم محلی جامعهٔ «جامعهٔ مخفی پلنگ» را مسئول می‌دانست، اما این که چنین جامعه‌ای واقعاً در آن منطقه وجود داشته باشد، هنوز نامعلوم است.

#### دوران پس از استعمار
دیدارهایی با بقایای مشکوک جامعهٔ پلنگ یا جامعه‌ای مشابه در دوران پس از استعمار توسط دونالد مک‌اینتاش و بریل بلمَن توصیف شده است.

### کنگو
در شرق حوضهٔ کنگو، جامعهٔ آنیوتو یا آنیوتو بین حدود سال‌های ۱۸۹۰ تا دههٔ ۱۹۳۰ فعال بود و به حمله و قتل افراد می‌پرداخت و عمدی ردهایی به جا می‌گذاشت تا چنین القا شود که قربانیان توسط پلنگ کشته شده‌اند. به همین دلیل، اعضای آن در منابع اروپایی اغلب «مردان پلنگ» نامیده می‌شدند. این جامعه شامل چند شاخه بود که اغلب تحت کنترل رؤسای روستا قرار داشتند و عمدتاً به‌طور مستقل از یکدیگر عمل می‌کردند و گاهی رقیب هم بودند. اعضای آن به خوردن بخش‌هایی از بدن قربانیان متهم می‌شدند، اما شواهد قطعی کمی برای تأیید این موضوع وجود دارد.

به نظر می‌رسد جامعهٔ آنیوتو به‌عنوان یک جنبش مقاومت در برابر رؤسای بازرگان برده و عاج که به زبان سواحلی صحبت می‌کردند و در دههٔ ۱۸۹۰ بر منطقه سلطه داشتند، شکل گرفت و بعدها علیه حکومت استعماری عمل کرد. بسیاری از قربانیان آن‌ها افرادی بودند که در خدمت دولت کار می‌کردند، اما شواهدی نیز وجود دارد که نشان می‌دهد اعضای جامعه برای دخالت در «کینه‌های خصوصی» استخدام می‌شدند، مانند رقابت مردان برای یک زن یا مواقعی که کسی به دنبال انتقام بود. حملات اغلب روی بستگان هدف متمرکز می‌شد و کودکان نیز معمولاً هدف قرار می‌گرفتند.

عضویت در آنیوتو اغلب در خانواده‌ها از پدر به پسر یا از عمو مادری به برادرزاده منتقل می‌شد. کسانی که بدون داشتن اعضای خانواده در جامعه می‌خواستند پذیرفته شوند، گاهی مجبور بودند یکی از اعضای خانواده – اغلب همسر یا فرزند – را به‌عنوان قربانی انسانی تقدیم کنند تا وفاداری و رازداری خود را اثبات کنند. معمولاً از چاقوهای ساده برای کشتن قربانیان استفاده می‌شد. در حالی که یک منبع کلیدی ادعا کرد از پنجه‌های مصنوعی پلنگ برای شبیه‌سازی حملهٔ پلنگ استفاده شده است، بیشتر اعضای محکوم‌شدهٔ آنیوتو این موضوع را انکار کردند. چندین گزارش نشان می‌دهد که اگرچه پنجه‌های مصنوعی به ندرت برای کشتن استفاده می‌شدند، گاهی برای بدشکل کردن جسد قربانی به کار می‌رفتند و «تکه‌هایی از گوشت بدن را می‌کندند». با این حال، در این زمینه نیز چاقوها زمانی که عملی‌تر بودند، مانند بریدن اعضای بدن، استفاده می‌شدند.

**ویهوکوهوکو** گروه دیگری از «مردان پلنگی» بود که بین حدود ۱۸۸۰ تا اوایل دههٔ ۱۹۴۰ به قتل افراد مختلف می‌پرداختند. آن‌ها در منطقهٔ اطراف بنی در حاشیهٔ جنگل بارانی ایتوری فعال بودند. سنت‌های شفاهی محلی نشان می‌دهند که این گروه در واکنش به حملات اولیهٔ غارتگران برده و عاج زنگباری و بعدها استعمارگران بلژیکی تأسیس شد. پیش از پذیرفته شدن در جامعه، مردان جوان یک دورهٔ آموزشی سخت تا سه ماه را پشت سر می‌گذاشتند که در آن یادمی‌گرفتند چگونه حمله کنند، از حمله دفاع کنند و صداهای حیوانات را تقلید کنند. به‌عنوان آزمون نهایی، آن‌ها مجبور به ارتکاب یک قتل می‌شدند و قربانی که توسط جامعه انتخاب می‌شد، اغلب یکی از بستگان نزدیک عضو تازه‌وارد بود.

برخلاف برخی گزارش‌ها، به نظر نمی‌رسد اعضای آنیوتو و ویهوکوهوکو باور داشته باشند که در هنگام قتل‌ها واقعاً به پلنگ تبدیل می‌شوند.

مقامات استعماری مدت‌ها نسبت به این موضوع مشکوک بودند و شایعات دربارهٔ مردان پلنگ را بی‌اساس می‌دانستند و اعمال آن‌ها را به پلنگ‌های واقعی یا دلایل دیگر نسبت می‌دادند. تنها در دههٔ ۱۹۲۰ این رویکرد تغییر کرد و دولت حملات مردان پلنگ را جدی گرفت و تلاش کرد عاملان را محاکمه کند. یکی از سلسله قتل‌ها به‌طور تصادفی توسط یک مسئول استعماری کشف شد که اعضای جامعه را شنید. رهبر ادعایی باند در بازجویی گناه خود را پذیرفت. ده نفر به بیش از ۳۰ قتل و آدم‌خواری محکوم و در سال ۱۹۲۰ اعدام شدند. دو رئیس محلی که مظنون به دست داشتن بودند، مجازات نشدند زیرا گناهشان ثابت نشد.

منابع رسمی تنها در منطقهٔ بنی، طی دورهٔ ده ماههٔ اواخر ۱۹۳۳ تا ۱۹۳۴، ۳۲ قتل نسبت داده‌شده به مردان پلنگ و همچنین شش تلاش ناموفق را ثبت کردند. در یک محاکمه در وانبا در سال ۱۹۳۳، نه نفر از جمله رئیسی به نام مباکو به قتل‌های پلنگ محکوم شدند و سپس اعدام شدند. مباکو و همسرانش نیز اعتراف کردند که آدم‌خواری بخشی از روند بوده است – «گوشت انسانی به‌دست‌آمده از حملات به مباکو فرستاده شد و توسط زنان همراه او پخته شد و همه آن را خوردند.»

مردان پلنگ در شرق کنگو همچنین توسط رؤسای محلی برای تقویت قدرت خود استفاده می‌شدند و کسانی که به آن‌ها احترام نمی‌گذاشتند، به‌عنوان هشدار تنبیه می‌شدند. اروپایی‌ها اغلب انگیزه‌های قتل‌های مردان پلنگ را اشتباه درک می‌کردند و آن را به «توهم یا جنون» و «غرایز کنترل‌نشدهٔ حیوانی» نسبت می‌دادند، در حالی که دلایل سیاسی پشت این اقدامات را نمی‌فهمیدند.

## در فرهنگ عامه
### داستان‌های غربی

از اوایل دههٔ ۱۹۰۰، تصویرسازی‌های کلیشه‌ای از جوامع «مردان پلنگی» غرب آفریقا به موضوعی محبوب در داستان‌های غربی تبدیل شد، از جمله رمان‌های مری گانت. در دههٔ ۱۹۳۰، این جوامع در یکی از کمیک‌های *[[ماجراهای تن‌تن]]* اثر هرژه و همچنین در رمان ادگار رایس باروز با عنوان «*تارزان و مردان پلنگی*» ظاهر شدند؛ در دههٔ ۱۹۴۰، در یک نمایش رادیویی و چند فیلم حضور داشتند. آن‌ها در دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ نیز موضوع محبوبی به‌ویژه در داستان‌های پسرانه باقی ماندند.
### هنر
در سال ۱۹۱۳، موزهٔ سلطنتی آفریقای مرکزی در ترووران، بلژیک، مجسمه‌ای از پل ویسارت را خریداری کرد که توسط وزارت استعمار بلژیک سفارش داده شده بود و مردی پلنگ‌نما را در حال آماده شدن برای حمله به قربانی نشان می‌داد. صحنهٔ این مجسمه توسط هرژه در *[[تن‌تن در کنگو]]* اقتباس شد. این مجسمه توسط هنرمند کنگویی شری سامبا در اثر «بازسازماندهی» (۲۰۰۲)، که توسط موزهٔ سلطنتی سفارش داده شده بود، به تصویر کشیده شده است و در مرکز یک کشمکش قرار دارد؛ آفریقایی‌ها تلاش می‌کنند مجسمه را از موزه خارج کنند و سفیدپوستان می‌کوشند آن را نگه دارند.

## جستارهای وابسته
* امپراتوری استعماری بلژیک

## منابع

## کتاب‌شناسی

*  Reprint: New York: AMS Press, 1978. .
*  Also published by Edinburgh University Press (Edinburgh), .
* 
* 
* 

## برای مطالعه بیشتر

* Axelrod, Alan (1997). *The International Encyclopedia of Secret Societies and Fraternal Orders*. Checkmark Books.
* Bernheim, Pierre-Antoine, and Guy Stavridès (1992). *Cannibales!* Ed. Plon. pp. 264–267 and 399–400 (notes).
* Burrows, D. (1914). "The Human Leopard Society of Sierra Leone". In: *Journal of the Royal African Society*, Vol. 13, No. 50, pp. 143–151.
* Cyrier, Jeremy (1999). "Anioto: Mise d'une patte sur la puissance. Hommes de léopard du Congo belge, 1911–1936". Talk at the *4th Annual Midwestern Graduate Student Conference for African Studies*, 12 September 1999 in East Lansing, Michigan.
* Hutton, J.H. (1920). "Leopard-men in the Naga Hills". *Journal of the Royal Anthropological Institute*.
* Joset, Paul-Ernest (1955). *Les sociétés secrètes des hommes-léopards en Afrique Noire* Paris: Payot.
* Lindskog, Birger (1954). *African Leopard Men*. Uppsala: Studia Ethnographica Upsaliensia, VII.
* Mokede, Paul-Roger (1971). *Société secrète des Anioto, hommes léopards, ches les Babali, Congo-Kinshasa*. Paris: Université de soutenance, École pratique des hautes études.

### رمان

*

رده:همنوع‌خواری در آفریقا