تاتی یوسفوا

تاتی تاجی‌بایونا یوسفوا (به ازبکی: *Тўти Тожибой қизи Юсупова*، به روسی: *Ту́ти Тожибоевна Юсу́пова*؛ زادهٔ ادعایی ۱ ژوئیهٔ ۱۸۸۰ – درگذشتهٔ ۲۸ مارس ۲۰۱۵) یکی از مدعیان طول عمر بسیار بالا در ازبکستان بود.
* گفته می‌شد که او در زمان مرگ ۱۳۴ سال و ۲۷۰ روز سن داشته است، ادعایی که او را به‌عنوان مسن‌ترین فرد زندهٔ جهان و حتی مسن‌ترین فرد تاریخ معرفی می‌کرد.
* این ادعا ۱۲ سال بیشتر از سن ثبت‌شدهٔ ژان لوئیز کالمان (رکورددار رسمی طول عمر در جهان) بود.
* یوسفوا در همان روستایی که زاده شد، درگذشت؛ اما در طول زندگی‌اش تحت حاکمیت چهار دولت مختلف زیست:
*# خانات خیوه
*# جمهوری خلق شوروی خوارزم
*# اتحاد جماهیر شوروی
*# ازبکستان مستقل

این روایت، هرچند از نظر علمی و اسنادی مورد تردید قرار گرفته، در حافظهٔ محلی و رسانه‌های ازبکستان به‌عنوان نمادی از طول عمر و استقامت تاریخی شناخته می‌شود.

## سال‌های اولیه
پدر تاتی یوسفوا «توجیبوی» (Тожибой) و مادرش «اولجون» (Улжон) نام داشتند. او یک برادر کوچک‌تر نیز داشت.

از سن ۹ سالگی در مزرعهٔ خانوادگی کار می‌کرد. در سال ۱۸۹۸ ازدواج کرد و صاحب دو فرزند شد؛ همسرش در سال ۱۹۴۰ درگذشت.

او بعدها دربارهٔ تجربه‌هایش گفته بود:«در طول جنگ جهانی اول، من دو فرزند داشتم. بار سنگین آن دوران را تجربه کردم. آن زمان و دورهٔ جمع‌سازی (کلکتیویزاسیون) را به‌خوبی به یاد دارم. چه می‌توان گفت، مردم ما بسیار رنج کشیدند… اما من هرگز از سختی‌ها نترسیدم. مشغول شخم‌زدن زمین، ساختن جوی‌ها، چیدن پنبه یا فروش کود بودم. همیشه کار می‌کردم و همیشه در حرکت بودم. شاید به همین دلیل نیازی به دیدن پزشک نبود.»پسرش جمال پیش از او در سال ۱۹۵۶ درگذشت.

## سال‌های بعد
تاتی یوسفوا سال‌های پایانی عمر خود را در کنار نتیجه‌هایش گذراند و از تماشای تلویزیون لذت می‌برد. او راز طول عمرش را در صداقت، سخت‌کوشی و کمک به دیگران می‌دانست.
* در سال ۲۰۰۸ به‌دلیل عبور از صد سالگی در ازبکستان، نشان شُهرَت (Shukhrat medal) دریافت کرد.
* در سال ۲۰۰۹ خبرگزاری رویترز گزارش داد که سن او توسط صفر حکیم‌اف، رئیس محلی حزب لیبرال دموکرات ازبکستان در شهر تورتکول، قره‌قالپاقستان، هنگام پژوهش دربارهٔ سالمندان کشف شد. اگر سن ادعایی او درست باشد، بیش از یک دهه از رکورددار رسمی طول عمر جهان، ژان کالمان (۱۲۲ سال و ۱۶۴ روز) بیشتر عمر کرده بود.
* در سال ۲۰۱۰ مستندی با عنوان «شاهد سه قرن» (*Свидетельница трех веков*) دربارهٔ او ساخته شد.

او با لقب «تاتی-مومو» در شهر تورتکول احترام فراوانی داشت. مردم پیش از مراسم‌ها، دیدارها و جشن‌ها نزد او می‌رفتند و طلب دعای خیر می‌کردند. یکی از اهالی، گل‌بهار عمرُف، گفته بود: «این خانه همیشه پر از مهمان است. همه می‌خواهند مومو را ببینند، با او صحبت کنند و راز طول عمرش را بدانند. حتی نمایندگان سازمان جهانی بهداشت هم به دیدارش آمدند.»

در طول زندگی‌اش بیش از ۱۰۰ نواده داشت. او خود پیش از مرگش در مارس ۲۰۱۵ گفته بود:«دیگر شمار نوه‌ها، نتیجه‌ها و نبیره‌ها را از دست داده‌ام. فقط می‌گویم: *خدا کند سالم باشند!* گاهی نام‌هایشان را اشتباه می‌گیرم، اما مهم نیست، همین که سالم باشند کافی است.»

## مرگ
تاتی یوسفوا در تاریخ ۲۸ مارس ۲۰۱۵ درگذشت؛ تنها چهار روز پیش از مرگ میساو اوکاوا، که در آن زمان به‌عنوان مسن‌ترین فرد تأییدشدهٔ جهان شناخته می‌شد.

پس از مراسم خاکسپاری، گفته شد که گواهی تولد و گذرنامهٔ او به‌عنوان مدرک قطعی توسط بخشادیر یانگی‌بایف، رئیس شورای وزیران جمهوری قره‌قالپاقستان (محل زندگی و درگذشت او)، اعلام شده است.

این ادعاها همچنان مورد بحث و تردید پژوهشگران قرار دارد، زیرا سن او بسیار فراتر از رکوردهای رسمی ثبت‌شده در جهان بود.

## پیوند به بیرون
* Ma 128 lat, trochę niedosłyszy 
* BBC: '128-year-old woman' in Uzbekistan

## منابع
رده:اسطوره‌های طول عمر
رده:اهالی قره‌قالپاقستان
رده:درگذشتگان ۲۰۱۵ (میلادی)
رده:زنان اهل اتحاد شوروی
رده:زنان اهل ازبکستان
رده:سال تولد مشکوک