open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
الخنیزر

**الخنیزر** () روستایی عرب‌نشین فلسطینی در قضای بیسان بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ۲۰ مه ۱۹۴۸ از سکنه تخلیه شد. این روستا در جنوب شهر بیسان و در فاصلهٔ نزدیک به ۱۰ کیلومتری آن قرار داشت و نزدیک به ۲۰۰ متر پایین‌تر از سطح دریا واقع بود.

الخنیزر در آغاز اردوگاه فصلی بدوان کوچ‌نشین بود که به‌تدریج به روستایی یکجانشین تبدیل شد. ساکنان آن همگی مسلمان بودند و از چشمه‌های شمال و جنوب شرقی روستا برای آشامیدن و آبیاری بهره می‌بردند. پس از تخلیه، شهرک تیرات زوی بر زمین‌های این روستا و روستای همجوار الزراعه بنا شد.

## پیشینه
در سال ۱۸۸۱ میلادی، تلی در نزدیکی روستا با نام «تل الخنیزر» به معنای «تپهٔ خوک‌ها» و چشمه‌ای مجاور با نام «عین الخنیزر» به معنای «چشمهٔ خوک‌ها» ثبت شد. واژهٔ «خنزیر» در زبان عربی به معنای خوک است.

### دورهٔ قیمومت بریتانیا
روستا در زمینی هموار در بخش غربی روستای الزراعه قرار داشت. راه‌های فرعی آن را به جادهٔ اصلی بیسان–اریحا و روستاهای همجوار پیوند می‌داد. خانه‌های ساکنان ترکیبی از ساختمان‌های آجری و چادرها بود که در گسترهٔ وسیعی پراکنده شده بودند.

بر پایهٔ سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام دادند، جمعیت الخنیزر ۸۳ نفر و همگی مسلمان بودند. در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین این شمار به ۲۰۰ نفر مسلمان در ۴۷ خانه افزایش یافت.

بر پایهٔ آمار روستایی سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا ۲۶۰ نفر مسلمان بود و مساحت کل زمین‌های آن ۳٬۱۰۷ دونم بود. از این مقدار، ۳۶ دونم به مرکبات و موز، ۱٬۶۵۸ دونم به باغ‌ها و زمین‌های آبی، ۲۵۶ دونم به غلات اختصاص داشت و ۳۴ دونم زمین غیرقابل کشت بود.

شهرک یهودی‌نشین تیرات زوی در سال ۱۹۳۷ به دست مهاجران اروپایی بر زمین‌های روستاهای الخنیزر و الزراعه بنیاد نهاده شد.

### جنگ ۱۹۴۸ و پیامدهای آن
به گزارش بنی موریس، ساکنان الخنیزر در ۲۰ مه ۱۹۴۸ روستا را در پی سقوط شهر همجوار ترک کردند. بر پایهٔ منابع عربی، عملیات نظامی علیه روستا به فرماندهی گیدعون و به دست تیپ گولانی انجام شد و روستا به‌طور کامل ویران گردید.

در سال ۱۹۴۸ جمعیت روستا به ۳۰۲ نفر رسیده بود و شمار آوارگان آن تا سال ۱۹۹۸ به نزدیک به ۱٬۵۸۲ نفر افزایش یافت.

## روستا در زمان کنونی
در سال ۱۹۹۲ وضعیت روستا چنین گزارش شد: تنها نشانهٔ بازمانده یک گورستان بر فراز تل ابوالفرج (مختصات ۱۹۹/۲۰۳) در شمال محل روستا است. در شمال و غرب این تل، چشمه‌های عیون ام‌الفرج و عین‌الخنازیر جریان دارند و درختان نخل بیشتر محوطهٔ روستا و زمین‌های پیرامون آن را پوشانده‌اند.

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* الخنیزر در وبگاه فلسطین در خاطره
* الخنیزر در وبگاه ذاکرات

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده
آنچه باقی می‌ماند: روستاهای فلسطینی اشغال‌شده و خالی از سکنه شده توسط اسرائیل در ۱۹۴۸

**آنچه باقی می‌ماند: روستاهای فلسطینی اشغال‌شده و خالی از سکنه شده توسط اسرائیل در ۱۹۴۸** () یک کتاب مرجع است که در سال ۱۹۹۲ به ویراستاری مورخ فلسطینی ولید خالدی و با همکاری چندین پژوهشگر دیگر منتشر شد. این کتاب به توصیف ۴۱۸ روستای فلسطینی می‌پردازد که در جریان اخراج و فرار ۱۹۴۸ فلسطینیان ویران یا خالی از سکنه شدند؛ رویدادی که بخش محوری نکبت را تشکیل می‌دهد.

این کتاب نخست به زبان انگلیسی از سوی مؤسسه مطالعات فلسطین در سال ۱۹۹۲ و سپس به زبان عربی در سال ۱۹۹۷، پیش از پنجاهمین سالگرد نکبت، منتشر شد. نسخه عربی با عنوان  (تا فراموش نکنیم) به ترجمه حسنی زینه انتشار یافت. این اثر نخستین مرجع جامع در نوع خود به‌شمار می‌رود که توصیفی تفصیلی و دقیق از روستاهای ویران‌شده فلسطینی ارائه می‌دهد.

## روش‌شناسی
روش‌شناسی مستندسازی این کتاب به‌شدت بر پژوهش میدانی متکی بود. این پژوهش با همکاری مؤسسه مطالعات فلسطین، دانشگاه بیرزیت و مرکز پژوهش‌های اجتماعی جلیل انجام شد و نزدیک به شش سال به طول انجامید. پژوهشگران از هر یک از این مکان‌ها بازدید کردند و از بقایای آن‌ها عکس‌برداری نمودند. متن کتاب همچنین از اسناد آرشیوی سفرنامه‌نویسان عرب، اسناد دولتی دوره‌های حکومت عثمانی و بریتانیا و همچنین اسناد نظامی اسرائیل بهره گرفته‌است.

## محتوا و دامنه
متن کتاب بر روستاهای فلسطینی متمرکز است و هر روستا مدخل جداگانه‌ای دارد که دربرگیرنده داده‌های آماری، شرح روایتی، گزارشی از عملیات نظامی‌ای که به تصرف آن روستا انجامید و توصیفی از وضعیت مکان در زمان انجام پروژه است. کتاب همچنین شامل صدها عکس، چندین نقشه و ضمیمه‌های متعدد می‌باشد.

هر مدخل افزون بر داده‌های آماری، لمحه‌ای توپوگرافیکی، تاریخی و اقتصادی از هر روستا در آستانه جنگ ۱۹۴۸ ارائه می‌دهد و سپس شرایط افتادن آن روستا به اشغال و سرنوشتی که پس از آن پیدا کرده را بیان می‌کند، از جمله شهرک‌های اسرائیلی‌ای که بر زمین آن برپا شده‌اند.

کتاب همچنین به پیگیری فرایند عبری‌سازی نام‌های مکان‌های فلسطینی می‌پردازد. آن‌گونه که ان ام. لش یادآوری می‌کند، تنها در ناحیه اورشلیم بیست درصد از ۳۸ روستای ویران‌شده اکنون نام‌های عبری دارند: کسلا به کسالون، صرعا به تصورعا، ساریس به شورش و صوبا به تصوبا تغییر نام یافته‌اند.

مقدمه تحلیلی کتاب به قلم ولید خالدی نوشته شده و در آن اوضاع سقوط روستاهای فلسطینی به دست اشغالگران اسرائیلی را در چارچوب تحلیلی گسترده‌تری از جریان جنگ و تحولات مسئله فلسطین بررسی می‌کند.

## ترجمه‌ها
نسخه انگلیسی کتاب در سال ۱۹۹۲ با ۶۳۶ صفحه منتشر شد. نسخه عربی آن در سال ۱۹۹۷ در بیروت از سوی مؤسسه مطالعات فلسطین با ۸۴۶ صفحه انتشار یافت و تا سال ۲۰۰۱ سه چاپ داشته‌است. ترجمه عربی را حسنی زینه انجام داد و نویسندگان آن شریف الموسی، محمدعلی الخالدی و حسنی زینه بودند.

## منابع

* 
* 

## پیوند به بیرون
* صفحه کتاب در وبگاه مؤسسه مطالعات فلسطین

رده:کتاب‌های غیرداستانی ۱۹۹۲ (میلادی)
رده:کتاب‌های تاریخی درباره خاورمیانه
رده:کتاب‌ها درباره درگیری فلسطین و اسرائیل
رده:کتاب‌ها درباره فلسطین (منطقه)
الحمرا (روستایی در فلسطین)

**الحمرا** () روستایی عربی فلسطینی در بخش بیسان بود که در ۷٫۵ کیلومتری جنوب شهر بیسان قرار داشت. این روستا در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل توسط نیروهای دفاعی اسرائیل تخلیه و ویران شد. نام روستا برگرفته از طایفه الحمرا از شاخه‌های قبیله الصقور (به معنای «شاهین‌ها») بود که سده‌ها پیش در این سرزمین ساکن شده بودند.

جمعیت الحمرا در سال ۱۹۴۵ حدود ۷۳۰ تن بود که تا سال ۱۹۴۸ به ۸۴۷ تن رسید. مساحت کل زمین‌های روستا ۱۱٬۵۱۱ دونوم ثبت شده بود. روستا در ۱۷۵ متر پایین‌تر از سطح دریا واقع بود و به دلیل منابع آب فراوان و خاک حاصلخیز، از دیرباز مورد توجه ساکنان بود.

## پیشینه
در بخش شرقی روستا آثار باستانی مربوط به دوران کنعانیان وجود داشت، به‌ویژه تل‌های ابوخرج و الشقاف.

طایفه الحمرا شاخه‌ای از قبیله الصقور بود. بر پایه نوشته‌های ولید خالدی، این طایفه چندین سده پیش به دلیل فراوانی آب و حاصلخیزی خاک در این منطقه ساکن شد. نخستین اشاره تاریخی به این روستا به سال ۱۲۸۱ میلادی بازمی‌گردد؛ هنگامی که منصور قلاوون، سلطان ممالیک بحری، در مسیر بازگشت از سوریه به مصر از آن گذر کرد. منابع عربی همچنین از رویداد اعدام فرماندهان توطئه‌گر توسط قلاوون در این مکان یاد کرده‌اند.

در دوران حکومت سنجر الجولی (فرماندار غزه و بخش بزرگی از سرزمین فلسطین از ۱۳۱۱ تا ۱۳۲۰ و ۱۳۲۹ میلادی) دستور ساخت خان سالار داده شد؛ کاروانسرایی که به نام دوست او، امیر سالار نایب‌السلطنه پیشین، نام‌گذاری شده بود.

### دوره قیمومت بریتانیا
در آغاز سده بیستم، خانه‌های الحمرا پراکنده بودند و از سازه‌های خشت و گلی دائمی یا چادرهای موی شتر (بدوی) تشکیل می‌شدند. محصولات اصلی روستا شامل غلات، پرتقال، زیتون و سبزیجات بود.

بر پایه آمار روستایی سال ۱۹۴۵ در دوره قیمومت بریتانیا بر فلسطین، جمعیت الحمرا ۷۳۰ تن مسلمان بود و مساحت کل زمین‌ها ۱۱٬۵۱۱ دونوم ثبت شده بود. از این میزان ۸٬۶۲۳ دونوم متعلق به عرب‌ها و ۲٬۱۵۳ دونوم متعلق به یهودیان بود و بقیه اراضی عمومی به‌شمار می‌رفت. از زمین‌های کشاورزی، ۳۲ دونوم برای آبیاری و باغ‌ها و ۸٬۴۲۷ دونوم برای کشت غلات بهره‌گیری می‌شد و ۷۳۳ دونوم غیرقابل کشت بود.

روستا در نقطه تقاطع وادی المدوع و وادی شوباش قرار داشت و روستاهای العریضه، الخنیزیر، السامریه، الاشرفیه و الفاطور در اطراف آن واقع بودند.

### چهره‌های برجسته
از شخصیت‌های شناخته‌شده این روستا سرحان حسین العلی بود که در شورش ۱۹۳۶–۱۹۳۹ فرماندهی گروه‌های انقلابی منطقه بیسان را بر عهده داشت. وی پس از عملیات انفجار خط لوله نفت موصل–حیفا کشته شد. شاعر فلسطینی توفیق زیاد قطعه شعری را در بزرگداشت او سرود.

### جنگ ۱۹۴۸ و پس از آن
در ۳۱ مه ۱۹۴۸ روستای الحمرا به دست نیروهای اسرائیلی تخلیه شد. جمعیت آوارگان این روستا در سال ۱۹۴۹ حدود ۴۸۷ تن برآورد شده بود و تا سال ۱۹۹۸ شمار کل پناهندگان برخاسته از الحمرا به نزدیک ۵٬۲۰۰ تن رسید.

پس از تخلیه، هیچ سازه قابل‌شناسایی در روستا باقی نماند. هنگامی که ولید خالدی در آغاز دهه ۱۹۹۰ از محل بازدید کرد، درختان انجیر، کاکتوس و علف‌های هرز محوطه را پوشانده بودند.

شهرک حرمونیم () که در سال ۱۹۴۲ تأسیس شده بود، در فاصله نزدیک ۲ کیلومتری جنوب روستا قرار داشت. نام این شهرک در سال ۱۹۵۲ به حمادیا تغییر یافت تا با نام عربی روستای المحیدیه هم‌خوانی داشته باشد.

## منابع

* 
* 
* 

## کتاب‌شناسی
* 
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* الحمرا در وبگاه فلسطین در خاطره
* الحمرا (بیسان) در ذاکرات

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:عرب‌های بدوی
رده:بادیه‌نشینان عرب فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده
المسمیه الصغیره

**المسمیه الصغیره** () که به نام‌های **مسمیت الحورانی** و **الحورانیه** نیز شناخته می‌شد، روستایی عرب‌نشین فلسطینی در قضای غزه بود که در فاصله نزدیک به ۴۲ کیلومتری شمال شرقی غزه قرار داشت. این روستا در ارتفاع ۶۰ متری از سطح دریا در جلگه ساحلی جنوبی سوریه عثمانی واقع شده بود.

المسمیه الصغیره در نیمه دوم سده نوزدهم میلادی توسط طایفه الحورانی که پیش‌تر در روستای همجوار المسمیه الکبیره زندگی می‌کردند و به دلیل اختلاف با دیگر ساکنان آن را ترک کرده بودند تأسیس شد. این روستا در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل تخلیه و ویران گردید. جمعیت روستا در سال ۱۹۴۵ حدود ۵۳۰ نفر بود.

## پیشینه
المسمیه الصغیره در نیمه دوم سده نوزدهم میلادی توسط طایفه الحورانی بنیان نهاده شد. این طایفه پیش‌تر در روستای مجاور المسمیه الکبیره ساکن بودند اما به علت درگیری با دیگر ساکنان آنجا را ترک کردند و روستای جدیدی بنا نهادند. از همین رو روستا به «مسمیت الحورانی» نیز شهرت داشت. واژه «صغیره» در عربی به معنای «کوچک» است و برای تمایز این روستا از المسمیه «الکبیره» (بزرگ) به کار می‌رفت.

### دوره قیمومت بریتانیا
بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام شد، جمعیت روستا ۲۶۱ نفر بود که همگی مسلمان بودند. در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین جمعیت روستا به ۳۵۴ نفر در ۷۳ خانه افزایش یافت که همگی مسلمان بودند.

طبق آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا به ۵۳۰ نفر مسلمان رسیده بود و مساحت کل زمین‌های آن ۶٬۴۷۸ دونوم بود. از این مقدار ۱۴۷ دونوم به کشت مرکبات و موز، ۷ دونوم به باغ‌ها و زمین‌های آبی، ۶٬۱۲۶ دونوم به غلات و ۱۸ دونوم به مناطق مسکونی اختصاص داشت.

روستا از امکانات و خدمات اندکی برخوردار بود. از جمله آنکه هیچ مدرسه‌ای نداشت و کودکان روستا در مدرسه المسمیه الکبیره درس می‌خواندند. منبع آب آشامیدنی و مصارف خانگی ساکنان چاه‌هایی به عمق ۳۰ تا ۴۰ متر بود و از وادی الزریقه که یکی از سرشاخه‌های اصلی نهر صقریر بود از شمال روستا می‌گذشت.

### اقتصاد
کشاورزی ستون اصلی اقتصاد روستا بود و غلات مهم‌ترین محصول آن به‌شمار می‌رفت. افزون بر کشاورزی، ساکنان به پرورش دام نیز می‌پرداختند و تعداد دام‌های روستا نزدیک به ۴٬۰۰۰ رأس شامل گوسفند، بز، گاو، شتر و قاطر بود. هفت مغازه کوچک نیازهای اساسی روستاییان را تأمین می‌کرد. کشاورزان در بازار هفتگی الفالوجه شرکت می‌کردند و محصولات خود را در شهرهای غزه، المجدل (عسقلان) و یافا نیز به فروش می‌رساندند.

## جنگ ۱۹۴۸ و پیامدها
سرنوشت المسمیه الصغیره همانند روستای خواهرش المسمیه الکبیره رقم خورد. تیپ ۸۴ گیواتی در ۸ تا ۹ ژوئیه ۱۹۴۸ هر دو روستا را اشغال کرد. مورخ اسرائیلی بنی موریس می‌نویسد که این عملیات نظامی در ده روز میان دو آتش‌بس نخست جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل انجام شد و «موجب تخلیه روستا گردید».

پس از جنگ، این منطقه به دولت اسرائیل الحاق شد و در سال ۱۹۵۶ موشاو کفار هاریف بر روی زمین‌های المسمیه الصغیره تأسیس گردید. به گفته ولید خالدی: «عملاً هیچ اثری از روستا بر جای نمانده و محل آن پوشیده از علف‌های هرز، گیاهان بلند و درختان پراکنده اکالیپتوس است».

## جستارهای وابسته
* فهرست روستاهای عرب‌نشین تخلیه‌شده فلسطین

## منابع

* 
* 
* 

### کتاب‌شناسی

* 
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* المسمیه الصغیره در وبگاه فلسطین در خاطره‌ها
* المسمیه الصغیره در ذاکرات

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده
السمکیه

**السمکیه** () روستایی عربی فلسطینی در قضای طبریه در دوره قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود. این روستا در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ فلسطین در ۴ مه ۱۹۴۸ در چارچوب عملیات ماتاته تخلیه شد. السمکیه در ۱۱ کیلومتری شمال شرقی طبریه و در نزدیکی وادی الودابانی قرار داشت.

محل این روستا در «تل حوم» (تلحوم) بود که با شهر باستانی کفرناحوم رومی-بیزانسی شناسایی شده‌است. روستا در منطقه‌ای آتشفشانی در ساحل شمالی دریاچه طبریه واقع بود و راهی فرعی آن را به جاده اصلی کنار ساحل دریاچه متصل می‌کرد. بر اساس سرشماری سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا ۳۸۰ نفر شامل ۳۳۰ مسلمان و ۵۰ مسیحی بود و مساحت زمین‌هایش ۱۰٬۵۲۶ دونم بود.

## پیشینه
در سال ۱۸۳۸ میلادی، ادوارد رابینسون از قبیله بدوی «السمکیه» یاد کرد که ساختمان‌هایی را در ابوشوشه به‌عنوان انبار نگه می‌داشتند.

## دوره قیمومت بریتانیا

بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که مقامات قیمومت بریتانیا انجام دادند، جمعیت «سمکیه» ۱۹۳ مسلمان بود. در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین این رقم به ۲۹۰ نفر (۲۶۶ مسلمان و ۲۴ مسیحی) در ۶۰ خانه رسید.

بر اساس آمار سال ۱۹۴۵، جمعیت «السمکیه» به ۳۸۰ نفر رسیده بود (۳۳۰ مسلمان و ۵۰ مسیحی). مساحت زمین‌های روستا ۱۰٬۵۲۶ دونم بود که از این میان ۲ دونم برای مرکبات و موز، ۶۶ دونم برای باغداری و زمین‌های آبیاری‌شده، ۴٬۰۳۴ دونم برای غلات بهره‌برداری می‌شد و ۶٬۴۲۴ دونم به‌عنوان زمین غیرقابل کشت طبقه‌بندی شده بود.

در السمکیه یک صومعه ایتالیایی، یک کلیسای فرانسیسکن و یک کلیسای ارتدوکس یونانی وجود داشت.

## جنگ ۱۹۴۸ و پیامدهای آن
در ۴ مه ۱۹۴۸، ایگال آلون عملیات ماتاته (، به معنای «عملیات جاروب») را آغاز کرد تا ساکنان بدوی منطقه را بیرون راند. بنی موریس محل سکونت بدوی‌ها را با نام «عرب السمکیه (سمکیه/تلحوم)» فهرست کرده‌است.

مورخ صالح عبدالجواد نوشته‌است که نیروهای هاگانا در جریان تیراندازی‌های بی‌رویه دست‌کم پنج نفر از ساکنان روستا را کشتند. هاگانا به سوی غیرنظامیان در حال فرار تیراندازی کرد و دست‌کم سه نفر از اهالی طابغه را که به السمکیه پناه آورده بودند به قتل رساند.

شهرک‌های امنان و کورازیم هر دو در سال ۱۹۸۳ بر زمین‌های السمکیه بنا شدند.

## وضعیت کنونی
ولید خالدی، مورخ فلسطینی، در سال ۱۹۹۲ دربارهٔ محل روستا نوشت: «محل روستا پوشیده از گیاهان خودرو، توده‌های سنگ بازالت و درختان نخل خرماست. بخشی از زمین‌های پیرامونی به‌عنوان چراگاه بهره‌برداری می‌شود و بخش دیگر با درختان میوه و گردو کاشته شده‌است.»

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* السمکیه در وبگاه «فلسطین در خاطره‌ها»
* السمکیه در وبگاه ذاکرات

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:ناحیه طبریه
رده:مختصات در ویکی‌داده
السامریه

**السامریه** () روستایی فلسطینی عرب‌نشین در بخش بیسان بود. این روستا در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ۲۷ مه ۱۹۴۸ و در چارچوب عملیات گیدئون توسط نیروهای دفاعی اسرائیل از سکنه تخلیه شد. السامریه در ۷ کیلومتری جنوب شرقی بیسان قرار داشت.

روستا بر زمینی هموار در دره بیسان ساخته شده بود و در تقاطع چند راه از جمله جاده عمومی بیسان–اریحا جای گرفته بود. در این روستا یک مسجد و سه خربه باستانی به نام‌های خربة الحمرا، تلول الثوم و تل الخاب وجود داشت. زمین‌های پیرامون آن به زمین‌های الحمرا، جلبون، المغیر و طوباس می‌رسید.

## پیشینه
### دوره عثمانی
در سال ۱۸۵۲ میلادی، ادوارد رابینسون السامریه را از کوه‌های ماورای اردن مشاهده و ثبت کرد.

در سال ۱۸۸۲ میلادی، پیمایشگران صندوق اکتشاف فلسطین در بررسی فلسطین غربی دربارهٔ «خربت السامریه» نوشتند: «تنها دیوارهای ویران و ردّ آثار باقی مانده‌است؛ با این حال این مکان ظاهر یک محوطه باستانی را دارد و آبرسانی خوبی دارد.» آن‌ها دربارهٔ «خربة الحمرا» یادداشت کردند: «چند دیوار سرپا و یک آسیاب ویران؛ نشانه‌ای از قدمت باستانی دیده نمی‌شود» و دربارهٔ «تلول الثوم» نوشتند: «تپه‌های مصنوعی؛ نهر آبی در شمال آن جاری است.»

### دوره قیمومت بریتانیا
بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که دستگاه حکومتی قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام داد، روستای السامریه ۱۶۲ نفر جمعیت داشت که همگی مسلمان بودند. در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین جمعیت روستا به ۱۸۱ مسلمان در ۴۱ خانه رسید.

بر اساس آمار روستایی سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۲۵۰ نفر بود که ۲۴۰ تن مسلمان و ۱۰ تن مسیحی بودند. مساحت کل زمین‌های روستا ۳٬۸۷۳ دونوم بود که از این میان ۱۱ دونوم آبیاری‌شده یا باغ، ۲٬۸۰۱ دونوم زمین زراعی غلات و ۲۲ دونوم زمین ساخته‌شده بود.

مسجد روستا در تقاطع دو راه ساخته شده بود: یکی به سوی روستای قاعون و دیگری به روستای عرب العریضه. در اواخر دوره قیمومت، روستا با ساخت خانه‌های نو در امتداد جاده عمومی گسترش یافت.

### ۱۹۴۸ و پس از آن
روستا در ماه مه ۱۹۴۸ پس از اخراج ساکنان عرب بیسان از سکنه تخلیه شد. بر پایه منابع عربی، این تخلیه احتمالاً در پی پاکسازی دره بیسان و در آستانه حمله به جنین صورت گرفت. گردان چهارم از تیپ گولانی چندین روستای واقع بر جاده جنین را تصرف کرد و ممکن است السامریه نیز هم‌زمان با سقوط روستاهای المزار و نورس به دست نیروهای اسرائیلی افتاده باشد.

در سال ۱۹۵۱ شهرک سده ترومات بر زمین‌های روستا و درست در شمال محل آن بنا شد.

در سال ۱۹۹۲ وضعیت محل روستا چنین توصیف شد: «تنها سقف‌های فروریخته خانه‌ها باقی مانده‌اند که در لبه غربی شهرک سده ترومات قرار دارند.»

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* السامریه در وبگاه فلسطین در خاطره‌ها
* السامریه در ذاکرات

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده
السنبریه

**السنبریه** () روستایی فلسطینی در بخش صفد بود که در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ فلسطین در اول مه ۱۹۴۸ از سوی گردان نخست پالماخ در چارچوب عملیات یفتاح تخلیه و ویران شد. این روستا در ۳۱٫۵ کیلومتری شمال شرقی صفد و در نزدیکی وادی حاصبانی و در بخش شمالی دشت حوله قرار داشت.

ساکنان السنبریه از چشمه‌های نزدیک آب آشامیدنی تأمین می‌کردند و معیشت خود را از راه کشاورزی به دست می‌آوردند. آنان در بخش‌های شمالی و جنوبی روستا میوه و سبزی می‌کاشتند. بر پایه سرشماری ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۱۳۰ نفر بود و زمین‌های آن ۲٬۵۳۲ دونوم وسعت داشت. امروزه از روستا هیچ اثری باقی نمانده و شهرک‌های معیان باروخ و دفنه بر زمین‌های آن برپا شده‌اند.

## پیشینه
در شمال روستا ستونی با کتیبه‌ای رومی کشف شد که در آن نام امپراتور یولیانوس (۳۳۱–۳۶۳ میلادی) آمده بود. این ستون در نزدیکی پلی رومی بر فراز وادی حاصبانی یافت شد که نشان‌دهنده سکونت در این منطقه در دوران باستان است.

در سال ۱۸۷۵ ویکتور گرن به این منطقه سفر کرد و از «ویرانه‌های روستایی کوچک» یاد کرد که به نام «خربت سمبزیه» شناخته می‌شد.

در سال ۱۸۸۱ بررسی فلسطین غربی (SWP) وابسته به صندوق اکتشاف فلسطین این مکان را «چند خانه ویران عربی» توصیف کرد.

## دوره قیمومت بریتانیا
در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین جمعیت روستا ۸۳ نفر بود؛ ۷۷ مسلمان و ۶ مسیحی که در ۲۰ خانه زندگی می‌کردند.

بر پایه آمار ۱۹۴۵ جمعیت روستا به ۱۳۰ مسلمان رسیده بود و مساحت کل زمین‌های آن ۲٬۵۳۲ دونوم بود. از این میان ۵۳۹ دونوم به باغ‌ها و زمین‌های آبی و ۱٬۷۳۹ دونوم به کشت غلات اختصاص داشت و ۶ دونوم زمین غیرقابل کشت بود.

## ۱۹۴۸ و پس از آن
السنبریه در محدوده عملیات یفتاح قرار داشت؛ عملیاتی تهاجمی که در نیمه دوم آوریل ۱۹۴۸ در جلیل بالا آغاز شد. روستا احتمالاً در مه ۱۹۴۸ تخلیه شد.

شکایت‌نامه‌ای خطاب به حزب ماپام چنین نوشت: «... من با شماری از اعضای معیان باروخ و کیبوتص‌های نزدیک صحبت کردم و به این برداشت رسیدم که میل به ویران کردن روستاها و خانه‌های [اعراب] وجود دارد تا بازگشت آنان ناممکن شود. یک هفته پیش نماینده‌ای از صندوق ملی یهود (احتمالاً یوسف نحمانی) به بازدید آمد. او دید که در روستای السنبریه چندین خانه هنوز سرپاست هرچند بی‌سقف. به دبیرخانه کیبوتص دستور داد خانه‌ها را فوراً ویران کنند و آشکارا گفت این کار ما را قادر می‌سازد زمین‌های روستا را تصرف کنیم چون اعراب نخواهند توانست بازگردند. متأسفانه کیبوتص بی‌درنگ موافقت کرد.»

### وضعیت کنونی
امروزه از روستا اثری بر جای نمانده‌است. علف و درخت سطح ناهموار زمین را پوشانده و تعدادی درخت زیتون کهنسال در محوطه پراکنده‌اند. زمین‌های پیرامون روستا را کشاورزان اسرائیلی بهره‌برداری می‌کنند.

### شهرک‌های ساخته‌شده بر زمین‌های روستا
* شهرک معیان باروخ در سال ۱۹۴۷ درست در شمال روستا بنیاد نهاده شد.
* شهرک دفنه که در سال ۱۹۳۹ تأسیس شد در حدود ۳ کیلومتری شرق روستا قرار دارد.
* شهرک یووال که در سال ۱۹۵۲ بر زمین‌های روستای ویران‌شده آبل القمح (بخش صفد) ساخته شد در حدود یک کیلومتری شمال غربی محل روستا واقع است.

## منابع

* 
* 
* 
* 

## کتاب‌شناسی
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* به السنبریه خوش آمدید
* السنبریه در ذاکرات
* السنبریه در Villages of Palestine

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:بخش صفد
رده:مختصات در ویکی‌داده
السوالمه

**السوالمه** () روستایی فلسطینی عرب‌نشین در زیربخش یافا بود که در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ فلسطین در ۳۰ مارس ۱۹۴۸ از سکنه تخلیه شد. این روستا در ۱۱ کیلومتری شمال‌شرقی یافا و ۲ کیلومتری شمال رودخانه العوجا (رود یرقون) قرار داشت.

روستای السوالمه را عرب‌های بادیه‌نشین سوالمه بنیاد نهادند که پیشینه حضورشان در فلسطین به پیش از دوره عثمانی بازمی‌گردد. آنان نخست به‌صورت فصلی در این محل اتراق می‌کردند اما به‌تدریج ساکن شدند و خانه‌های آجری ساختند. روستا بر زمینی نسبتاً هموار با شیب ملایم از شمال به جنوب و در ارتفاع ۲۵ متری از سطح دریا بنا شده بود. در بخش شرقی روستا وادی سماره جریان داشت که به رودخانه العوجا می‌ریخت و چاه‌هایی در بخش شمالی آب آشامیدنی و کشاورزی را فراهم می‌کردند.

## پیشینه
### دوران عثمانی
در سال ۱۰۵۱ هجری قمری (۱۶۴۱/۱۶۴۲ میلادی) قبیله بادیه‌نشین سوالمه از نواحی اطراف یافا به روستاهای صبطره، بیت دجن، الصفیریه، جنداس، لد و یازور که جزو وقف خاصکی سلطان بودند حمله بردند.

در سال ۱۸۸۲ میلادی در «بررسی فلسطین غربی» که از سوی صندوق اکتشاف فلسطین انجام شد، در مورد «خربه اس سوالیمیه» تنها آمده بود: «فقط آثاری از ویرانه‌ها دیده می‌شود.»

کاوش‌های باستان‌شناختی آثاری از خاکسپاری نوزادان در خمره متعلق به اواخر دوره عثمانی را آشکار ساخت که معمولاً با کوچ‌نشینان یا کارگران سیار با ریشه‌های مصری مرتبط دانسته می‌شود.

### دوره قیمومت بریتانیا
بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که مقامات قیمومت بریتانیا برگزار کردند، روستای سوالمه ۷۰ نفر جمعیت مسلمان داشت. این شمار در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین به ۴۲۹ تن افزایش یافت.

بر اساس آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۸۰۰ مسلمان بود و مساحت کل اراضی آن ۵٬۹۴۲ دونوم بود. از این مساحت، ۸۹۴ دونوم به کشت مرکبات و موز، ۱۹۱ دونوم به باغ‌ها و زمین‌های آبی، ۴٬۵۶۶ دونوم به کشت غلات اختصاص داشت و ۲۹۱ دونوم زمین غیرقابل‌کشت بود. جنگل‌هایی در شمال اراضی روستا گسترده بود و باغ‌های مرکبات بیشتر در بخش غربی قرار داشتند.

روستای السوالمه در سال ۱۹۴۶ دارای یک دبستان پسرانه با ۳۱ دانش‌آموز شد.

### رویدادهای ۱۹۴۸ و پس از آن
بنی موریس «بیم از گرفتار شدن در جنگ» و «تأثیرپذیری از سقوط شهر مجاور» را دلایل تخلیه روستا در ۳۰ مارس ۱۹۴۸ ذکر کرده‌است. احتمال می‌رود که السوالمه پیش از پایان قیمومت بریتانیا در ۱۵ مه ۱۹۴۸ به دست نیروهای صهیونیست افتاده باشد؛ زیرا در آن بازه زمانی تمامی نوار ساحلی میان حیفا و تل‌آویو زیر کنترل آنان بود.

پس از نکبت، شماری از ساکنان روستا در اردوگاه بلاطه اسکان یافتند.

## وضعیت کنونی
در سال ۱۹۹۲ توصیف محل روستا چنین بود: کاکتوس‌ها (صبر) در محل روستا می‌رویند و هیچ نشانه قابل‌شناسایی از خانه‌های پیشین (چادرها یا خانه‌های خشتی) باقی نمانده‌است. تنها بقایای یک اتاق از ساختمان مدرسه بازشناختنی است و بزرگراهی از کنار شمالی محل می‌گذرد.

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* السوالمه در وبگاه Palestine Remembered
* السوالمه در ذاکرات
* نقشه ۱۳ بررسی فلسطین غربی: IAA , [//commons.wikimedia.org/wiki/File:Survey_of_Western_Palestine_1880.13.jpg ویکی‌انبار]

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده
مسجد الشمعه

**مسجد الشمعه** () که با نام **مسجد باب الدارم** نیز شناخته می‌شود، یک مسجد تاریخی واقع در حی النجارین (محلهٔ نجاران) در محلهٔ زیتون در بخش قدیمی شهر غزه در فلسطین است. این مسجد در ۸ مارس ۱۳۱۵ میلادی به دست سنجر الجاولی، فرماندار مملوکی غزه، ساخته شد.

واژهٔ «شمعه» در عربی به معنای «شمع» است، هرچند خاستگاه این نام‌گذاری دانسته نیست. مسجد الشمعه فاقد مناره است و از زمان ساخت در سدهٔ چهاردهم میلادی تاکنون بارها بازسازی و مرمت شده‌است. کتیبه‌ای که اکنون بر دیوار این مسجد نصب است در اصل به مسجد دیگری تعلق داشته که سنجر الجاولی پیش‌تر بنا کرده بود و در سال ۱۷۹۹ میلادی هنگام حملهٔ ناپلئون به غزه ویران شد.

## پیشینه
مسجد الشمعه در ۸ مارس ۱۳۱۵ میلادی به فرمان سنجر الجاولی، فرماندار مملوکی غزه، در محلهٔ نجاران واقع در بخش قدیمی شهر غزه بنا شد. نام «شمعه» در زبان عربی به معنای «شمع» است، اما دلیل این نام‌گذاری روشن نیست.

## کتیبه و مسجد پیشین الجاولی
کتیبه‌ای که بر دیوار مسجد الشمعه نقش شده، وقف‌نامهٔ سنجر الجاولی و سلطان مملوکی الناصر محمد را شرح می‌دهد. این کتیبه در اصل متعلق به مسجدی بود که الجاولی پیش‌تر ساخته بود. آن مسجد در سال ۱۷۹۹ میلادی هنگام حملهٔ ناپلئون به غزه ویران شد و سنگ‌هایش در ساختمان‌های دیگر غزه به کار رفت، اما کتیبه‌اش به مسجد الشمعه منتقل شد. مسجد الشمعه از زمان ساخت در سدهٔ چهاردهم میلادی بارها مرمت و بازسازی شده‌است.

## ویژگی‌های معماری
مسجد الشمعه فاقد مناره است. سبک معماری آن مملوکی است. ابن بطوطه در سال ۱۳۵۵ میلادی از این مسجد بازدید کرد و دربارهٔ آن چنین نوشت: «غزه مسجد جامع زیبایی (مسجد جامع غزه) داشت، اما این روزها نماز جمعه در مسجدی که امیر الجاولی ساخته برگزار می‌شود. ساختمانی باشکوه و استوار است و منبرش از سنگ مرمر سپید ساخته شده.»

## امامان مسجد
دانشمند اسلامی سدهٔ پانزدهم میلادی شمس‌الدین سخاوی یادآور شده که خطیب یوسف الغزی در سال‌های ۱۴۴۰ تا ۱۴۴۱ میلادی امام این مسجد بود.

## جستارهای وابسته
* اسلام در فلسطین
* مسجد جامع غزه

## منابع

* 
* 
* 

رده:دودمان بحری
رده:مختصات در ویکی‌داده
رده:مقاله‌های خرد فلسطین
رده:همه مقاله‌های خرد
رده:مقاله‌های خرد ساختمان‌ها و سازه‌ها در خاورمیانه
رده:صفحه‌هایی که از افزونه نقشه‌نگار استفاده می‌کنند
رده:مقاله‌های دارای شرح مختصر
رده:شرح مختصر یکسان با ویکی‌داده
الشوکه التحتا

**الشوکه التحتا** () روستایی فلسطینی و عرب‌نشین در قضای صفد بود که در دوره قیمومت بریتانیا بر فلسطین در ۳۱٫۵ کیلومتری شمال شرقی شهر صفد قرار داشت. این روستا در ۱۴ مه ۱۹۴۸ در جریان جنگ داخلی فلسطین (۱۹۴۷–۱۹۴۸) و در پی عملیات یفتاح به دست گردان نخست پالماخ از سکنه تخلیه شد.

الشوکه التحتا در کرانه غربی رود بانیاس و در بخش شمال شرقی دره حوله واقع بود. مساحت کل اراضی روستا ۲٬۱۳۲ دونوم بود و جمعیت آن بر پایه آمار سال ۱۹۴۵ به ۲۰۰ نفر می‌رسید که همگی مسلمان بودند. پس از تخلیه، هیچ شهرکی بر بستر این روستا ساخته نشد و امروزه تنها ویرانه‌ها و پوشش گیاهی خودرو در محل آن دیده می‌شود.

## پیشینه
در محدوده روستا دو خرابه (خربه) به نام‌های تل‌القاضی و خربةالضیعه وجود داشت.

در سال ۱۸۸۱ میلادی، پیمایش فلسطین غربی () که از سوی صندوق اکتشاف فلسطین انجام شد، مکانی به نام  را در این ناحیه شناسایی کرد که به معنای «ویرانه دافنه (خرزهره)» بود. پژوهش‌های نوین نشان داده‌اند که الشوکه التحتا با نام جغرافیایی «دافنه» پیوند دارد؛ نامی که در منابع کلاسیک برای چشم‌اندازهای مردابی شمال دره حوله به کار رفته‌است. شواهد باستان‌شناختی و نام‌شناختی (توپونیمیک) حاکی از آن است که این نام در دوره عثمانی به‌صورت دفنه در دفترهای مالیاتی سده شانزدهم و پیمایش‌های سده نوزدهم ثبت شده و سپس در دوره مدرن جای خود را به نام «الشوکه التحتا» داده‌است.

### دوره قیمومت بریتانیا
بر پایه سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین، جمعیت روستا ۱۳۶ نفر بود که همگی مسلمان بودند و در ۳۱ خانه زندگی می‌کردند.

بر اساس آمار روستایی سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا به ۲۰۰ نفر مسلمان رسیده بود و مساحت کل اراضی آن ۲٬۱۳۲ دونوم بود. از این میان ۱٬۸۴۵ دونوم به باغ‌ها و زمین‌های آبی، ۱۴۰ دونوم به کشت غلات و ۱۷ دونوم به اراضی غیرقابل‌کشت اختصاص داشت.

## جغرافیا
روستا در کرانه غربی رود بانیاس و در نزدیکی مرز سوریه قرار داشت. روستاهای همسایه آن السنبریه و دفنه (دان) بودند. جنگلی در سمت شمالی روستا را فرامی‌گرفت و آبراهه‌های دائمی از سوی تل‌القاضی از میان روستا عبور می‌کردند. بخش عمده زمین‌های کشاورزی آبی بودند و شامل باغ‌های میوه می‌شدند؛ بخش دیگری نیز دیم‌کاری بود.

## تخلیه روستا
در جریان جنگ ۱۹۴۸، روستای الشوکه التحتا در ۱۴ مه ۱۹۴۸ تخلیه شد. علت اصلی تخلیه، ترس ساکنان از گرفتار شدن در درگیری‌ها پس از سقوط صفد بود. عملیات یفتاح که از سوی گردان نخست پالماخ هدایت می‌شد، هدف تخلیه صفد و روستاهای پیرامون آن را دنبال می‌کرد و الشوکه التحتا یکی از روستاهایی بود که در این عملیات از سکنه خالی شد.

## وضعیت کنونی
امروزه محل روستا پوشیده از خار، علف‌های هرز و صبر (کاکتوس) است و سنگ‌های پراکنده‌ای بر جای مانده از تخریب ساختمان‌ها در آن دیده می‌شود. هیچ شهرکی بر بستر روستا ساخته نشده‌است. نزدیک‌ترین شهرک‌های یهودی‌نشین به آن، دان و دفنه هستند که ساکنانشان اراضی پیرامون روستای ویران‌شده را کشت می‌کنند.

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* الشوکه التحتا در وبگاه فلسطین در خاطره
* الشوکه التحتا در وبگاه ذاکرات

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:بخش صفد
صفریریم

**صفریریم** () یک موشاو در مرکز اسرائیل است. این روستا در نزدیکی بیت شمش قرار دارد و از نظر اداری در حوزهٔ منطقه آماری ماتیه یهودا جای می‌گیرد. نام آن در زبان عبری به معنای «نسیم‌های صبحگاهی» است که به بادهای ملایم صبحگاهی منطقه اشاره دارد؛ زیرا این روستا بر فراز تپه‌ای بلندتر از پیرامونش بنا شده‌است.

صفریریم در سال ۱۹۵۸ میلادی توسط مهاجران یهودی از مراکش، ایران، عراق و هند بنیان‌گذاری شد. این روستا بر زمین‌هایی واقع شده که پیش‌تر به روستای فلسطینی عجور تعلق داشته‌است.

## جغرافیا
صفریریم در ارتفاع ۳۳۶ متری از سطح دریا، در مرزِ میان تپه‌ماهورهای کشاورزی شفلا و دامنه‌های جنگلی غربی کوه‌های یهودا واقع شده‌است. در شمال روستا، زمین به درّهٔ رود ناحال هاعلا سرازیر می‌شود و در جنوب و شرق آن مجموعهٔ جنگلی گسترده‌ای قرار دارد.

این روستا ۳۲ کیلومتر از ساحل دریای مدیترانه، نزدیک به ۴۸ کیلومتر جنوب‌شرقی مرکز تل‌آویو، حدود ۳۰ کیلومتر جنوب‌غربی بخش تاریخی اورشلیم و ۱۱ کیلومتر جنوب‌غربی بیت شمش فاصله دارد. صفریریم ۵ کیلومتر از خط سبز فاصله دارد که مرز میان اسرائیل و کرانهٔ باختری رود اردن را مشخص می‌کند.

صفریریم از راه جادهٔ محلی شمارهٔ ۳۵۴۴ به شبکهٔ حمل‌ونقل متصل است که در شمال‌غربی روستا به بزرگراه شمارهٔ ۳۸ می‌پیوندد.

## پیشینه
کارهای آماده‌سازی و توسعهٔ منطقه از سال ۱۹۵۷ آغاز شد و موشاو در ۱۲ مه ۱۹۵۸ رسماً بنیان‌گذاری شد. بنیان‌گذاران روستا مهاجران یهودی از مراکش، ایران، عراق و هند (از جمله جامعهٔ بنی‌اسرائیل) بودند که در چارچوب برنامهٔ سکونت‌گزینی منطقهٔ عدولام به اینجا آمدند. این روستا بر زمین‌هایی ساخته شد که پیش‌تر متعلق به روستای فلسطینی عجور بود.

پیش از نام‌گذاری نهایی، این محل به‌طور موقت «عگور ۳» نامیده می‌شد. بر پایهٔ برنامهٔ سکونت‌گزینی، ساکنان در دو سال نخست به کارهایی چون جنگل‌زدایی و آماده‌سازی زمین مشغول بودند و سپس ساخت خانه‌ها آغاز شد. در پایان سال ۱۹۶۰ گاوهای یوگسلاوی برای پرواربندی در میان ساکنان توزیع شد. موشاو با دشواری‌هایی روبه‌رو شد و بخشی از ساکنان تجهیزات کشاورزی اهدایی را فروختند. در مه ۱۹۶۱ تصمیم گرفته شد به موشاو که در آن زمان حدود ۳۰ خانوار داشت آخرین فرصت پیش از انحلال داده شود و در پی آن گاوداری‌ها و آغل‌هایی برای پرورش دام ساخته شد.

از دههٔ ۱۹۸۰ روندی آغاز شد که طی آن خانواده‌هایی موشاو را ترک کردند و خانواده‌هایی از مناطق مرکزی اسرائیل جایگزین آن‌ها شدند.

## جمعیت
صفریریم یک روستای کوچک با روند رشد بلندمدت جمعیت است. بر پایهٔ داده‌های سال ۲۰۱۴ جمعیت آن ۳۶۹ نفر بود.

## میراث باستان‌شناختی
در جنوب‌غربی روستا محوطهٔ باستانی **خربت مدرس** () با بقایای سازه‌های دوران باستان قرار دارد. در پیرامون موشاو محوطه‌های باستان‌شناختی متعددی شامل غارها، کبوترخانه‌ها و ساختمان‌های کهن وجود دارد.

## ساکنان سرشناس
* آرئله بن‌آریه، هنرمند

## نگارخانه

File:Giv'at Seled, near Tzafririm.jpg|تپه‌ای سبز و خرّم در نزدیکی موشاو صفریریم
File:Moshav Tzafririm.jpg|موشاو صفریریم در بهار
File:Sheep grazing against background of Moshav Tzafririm.jpg|گوسفندان در حال چرا در نزدیکی موشاو
File:Unknown moshav.JPG|موشاو صفریریم


## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
*  تارنمای رسمی شورای منطقه‌ای ماتیه یهودا

رده:منطقه آماری ماتیه یهودا
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۵۸ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۵۸ (میلادی) در اسرائیل
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند
رده:مناطق مسکونی در استان اورشلیم
رده:مختصات در ویکی‌داده
تصلافون

**تصلافون** () یک موشاو در مرکز اسرائیل است. این روستا در شمال بیت شمش و در محدودهٔ شورای منطقه‌ای ماتیه یهودا در استان اورشلیم جای دارد. تصلافون در منطقهٔ شِفِلا و در کنار بزرگراه شمارهٔ ۴۴ میان تقاطع شیمشون و تقاطع نحشون واقع شده و مساحت آن نزدیک به ۲٬۰۰۰ دونم است.

این موشاو در سال ۱۹۵۰ به دست مهاجران یهودی یمنی بنیان‌گذاری شد و در سال ۱۹۵۵ گروهی از مهاجران یهودی مراکشی نیز به آن پیوستند. نام روستا احتمالاً برگرفته از شهر باستانی تصلافون در همان ناحیه است که خود به شخصیت کتاب مقدسی هَصِلِلپونی بازمی‌گردد؛ برخی نیز آن را برگرفته از بوته‌های کبر (به عبری: صَلَف) در منطقه می‌دانند. جمعیت تصلافون در سال ۲۰۱۴ برابر با ۸۲۸ نفر بود.

## جغرافیا
تصلافون در ارتفاع ۱۶۸ متری از سطح دریا در تپه‌ماهورهای کشاورزی شِفِلا و نزدیک دامنه‌های جنگلی کوه‌های یهودا قرار دارد. این روستا ۲۶ کیلومتر از ساحل دریای مدیترانه، نزدیک به ۳۴ کیلومتر جنوب‌شرقی مرکز تل‌آویو و نزدیک به ۲۸ کیلومتر غرب بخش تاریخی اورشلیم فاصله دارد. موشاو تنها ۴ کیلومتر با خط سبز فاصله دارد که مرز میان اسرائیل و کرانهٔ باختری رود اردن را مشخص می‌کند.

## پیشینه
پس از جنگ استقلال ۱۹۴۸ و تسلط ارتش اسرائیل بر دالان اورشلیم، شهرک‌سازی یهودی در این منطقه آغاز شد. موشاو تصلافون در ۱۹ ژوئن ۱۹۵۰ به دست گروهی از یهودیان مهاجر یمن بنیان‌گذاری شد. در سال ۱۹۵۴ موشاو به جنبش موشاوها و شورای منطقه‌ای گیزو پیوست. در سال ۱۹۵۵ جادهٔ دسترسی به روستا ساخته شد و در همان سال نزدیک به ۲۰ خانوادهٔ یمنی‌تبار موشاو را ترک کردند و مهاجران یهودی مراکشی جایگزین آنان شدند.

بسیاری از ساکنان تصلافون به کشاورزی خُرد ویژهٔ یهودیان یمنی‌تبار منطقه می‌پردازند و محصولاتی مانند نعناع، گشنیز و جعفری پرورش می‌دهند. در آغاز دههٔ ۱۹۶۰ گاوداری‌هایی برای هر بهره‌بردار ساخته شد که در سال ۱۹۶۶ گسترش یافت.

### ریشهٔ نام
نام روستا از شهر باستانی تصلافون گرفته شده که در همین ناحیه جای داشته‌است. بر پایهٔ روایت‌های تلمودی، نام آن شهر احتمالاً به شخصیت کتاب مقدسی هَصِلِلپونی بازمی‌گردد که مادر شمشون داور بوده‌است. برخی پژوهشگران نیز بر این باورند که نام روستا از بوته‌های کبر (به عبری: صَلَف) که در منطقه فراوان است گرفته شده و شاید میان این دو ریشه‌شناسی پیوندی وجود داشته باشد.

## جمعیت
تصلافون روستایی کوچک با روند رشد جمعیتی بلندمدت است. ساکنان آن را عمدتاً یهودیان تشکیل می‌دهند. در پایان سال ۲۰۱۴ جمعیت روستا ۸۲۸ نفر بود که نسبت به سال پیش از آن رشدی ۴٫۸ درصدی داشت.

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
*  تارنمای رسمی شورای منطقه‌ای ماتیه یهودا

رده:منطقه آماری ماتیه یهودا
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۵۰ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۵۰ (میلادی) در اسرائیل
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند
رده:مناطق مسکونی در استان اورشلیم
رده:مختصات در ویکی‌داده
رده:مقاله‌های دارای شرح مختصر
رده:شرح مختصر متفاوت با ویکی‌داده
تلامیم

**تلامیم** (، به معنی «شیارها») یک موشاو در جنوب اسرائیل است. این روستا در منطقهٔ حِوِل لاخیش واقع شده و در حوزهٔ اداری شورای منطقه‌ای لاخیش قرار دارد و غربی‌ترین شهرک این شورا به‌شمار می‌رود. تلامیم به جنبش موشاوها وابسته است.

این موشاو در سال ۱۹۵۰ توسط مهاجران یهودی از جزیرهٔ جربه در تونس بنیان‌گذاری شد. نام آن از آیه‌ای در کتاب مزامیر (۶۵:۱۱) برگرفته شده‌است. تلامیم روستایی دینی است و دارای نهادهای آموزشی مذهبی است که ساکنان سراسر منطقه از آنها بهره می‌برند.

## پیشینه
موشاو تلامیم در سال ۱۹۵۰ به عنوان بخشی از طرح یکپارچهٔ شهرک‌سازی در منطقهٔ حِوِل لاخیش پس از تأسیس دولت اسرائیل بنیان‌گذاری شد. بنیان‌گذاران آن یهودیان مهاجر از جزیرهٔ جربه در تونس بودند. این روستا بر روی زمین‌های روستای فلسطینی بریر ساخته شد که در جریان جنگ ۱۹۴۸ تخلیه و ویران شده بود.

نام این شهرک از آیهٔ ۱۱ از مزمور ۶۵ در کتاب مزامیر برگرفته شده‌است: «شیارهایش را سیراب می‌سازی، کلوخ‌هایش را نرم می‌کنی؛ با باران‌های فراوان آن را نرم می‌گردانی و روییدنش را برکت می‌دهی.»

نخستین خاخام موشاو، خاخام نیسیم ترابلسی بود که او نیز از جزیرهٔ جربه آمده بود. وی ذبّاح، موهل و رهبر روحانی بود و نزدیک به ۵۰ سال در مقام خاخام موشاو خدمت کرد.

## جغرافیا
تلامیم در جلگهٔ ساحلی جنوبی اسرائیل، در منطقهٔ شفلا و نزدیک به لبهٔ شمالی بیابان نقب واقع شده و ارتفاع آن از سطح دریا ۹۹ متر است. در جنوب روستا وادی ناحال شیکما و در شمال آن ناحال برور جریان دارد. در شرق روستا مجموعهٔ جنگلی مصنوعی یَعَر تلامیم قرار دارد.

این روستا ۱۶ کیلومتر از ساحل دریای مدیترانه، در حدود ۵۷ کیلومتری جنوب تل‌آویو و نزدیک به ۱۰ کیلومتری جنوب غربی شهر کریات‌گات فاصله دارد و از طریق جادهٔ محلی شمارهٔ ۳۵۲ به شبکهٔ حمل‌ونقل متصل است.

## جمعیت
تلامیم روستایی کوچک با روند رشد جمعیتی بلندمدت است. بر پایهٔ داده‌های سال ۲۰۱۴، جمعیت آن ۸۹۶ نفر بود و در طول آن سال جمعیت ۲٫۵ درصد رشد کرد. اکثریت قاطع ساکنان را یهودیان تشکیل می‌دهند.

اقتصاد محلی بر کشاورزی استوار است و دربرمی‌گیرد کشت محصولات زراعی، مرکبات، سبزیجات و پرورش طیور. در روستا مهدکودک، مدرسهٔ ابتدایی دینی، مرکز اجتماعی، فروشگاه، چندین کنیسه، میکوه (حوض تطهیر) و درمانگاه وجود دارد.

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* وبگاه رسمی شورای منطقه‌ای لاخیش

رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۵۰ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۵۰ (میلادی) در اسرائیل
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند
رده:مناطق مسکونی در استان جنوب (اسرائیل)
رده:مختصات در ویکی‌داده
رده:مقاله‌های دارای شرح مختصر
رده:مقاله‌های دارای منابع به زبان عبری (he)
رده:شرح مختصر متفاوت با ویکی‌داده
رده:شورای منطقه‌ای لاخیش
ترکمان (غزه)

**ترکمان** () محله‌ای در بخش شرقی شهر غزه در فلسطین است. نام این محله برگرفته از یک واحد نظامی متشکل از ترکمنان است که در چندین موج مهاجرت در جریان فتوحات اسلامی شام در این منطقه ساکن شدند و در استقرار حاکمیت اسلامی بر شهر غزه نقش داشتند.

محلهٔ شجاعیه که در شمال ترکمان قرار دارد نیز به داشتن ساکنانی با ریشهٔ ترکمنی و کُرد شناخته شده‌است.

## پیشینه
محلهٔ ترکمان نام خود را از یک یگان نظامی ترکمن گرفته‌است که در دوره‌های گوناگون فتوحات اسلامی در سرزمین شام به این منطقه مهاجرت کردند. این ترکمنان در پایه‌گذاری شهر غزه به‌عنوان بخشی از قلمرو اسلامی نقش بسزایی ایفا کردند.

## موقعیت جغرافیایی
ترکمان در بخش شرقی شهر غزه واقع شده‌است. محلهٔ شجاعیه در شمال آن قرار دارد و به داشتن جمعیتی با تبار ترکمنی و کُردی شهرت دارد.

## منابع

* 
* 

رده:محله‌های غزه
رده:صفحه‌هایی که از افزونه نقشه‌نگار استفاده می‌کنند
رده:مقاله‌های دارای شرح مختصر
رده:شرح مختصر متفاوت با ویکی‌داده
رده:صفحه‌هایی که از جعبه اطلاعات منطقه مسکونی بدون نقشه استفاده می‌کنند
رده:صفحه‌هایی که از جعبه اطلاعات منطقه مسکونی بدون مختصات استفاده می‌کنند
تیروش

**تیروش** (، به معنی «آب انگور») یک موشاو در مرکز اسرائیل است. این روستا میان بیت شمش و کریات ملاخی واقع شده و در حوزه اداری شورای منطقه‌ای ماتیه یهودا قرار دارد.

تیروش در سال ۱۹۵۵ میلادی توسط مهاجران یهودی از شمال آفریقا بنیان‌گذاری شد. نام این روستا از وجود تاکستان‌های فراوان انگور در منطقه گرفته شده‌است. واژه «تیروش» اصطلاحی کهن در زبان عبری برای شراب یا آب انگور است که در کتاب مقدس نیز به کار رفته‌است.

## جغرافیا
تیروش در ناحیه تپه‌ماهوری شِفِلا در ارتفاع ۱۵۳ متری از سطح دریا واقع شده‌است. این روستا در نزدیکی دامنه‌های غربی کوه‌های یهودا و در جنوب دره نهر سورِک قرار دارد. تیروش در حدود ۲۴ کیلومتری ساحل دریای مدیترانه، نزدیک به ۳۷ کیلومتری جنوب‌شرقی مرکز تل‌آویو و در حدود ۳۲ کیلومتری غرب بخش تاریخی اورشلیم جای گرفته‌است. این موشاو از طریق جاده محلی شماره ۳۸۳ به شبکه راه‌های کشور متصل است. در حدود ۱ کیلومتری جنوب تیروش، روستای گِفِن واقع شده‌است.

## پیشینه
این روستا در ۷ ژوئن ۱۹۵۵ توسط مهاجران و پناهندگان یهودی از شمال آفریقا بنیان‌گذاری شد. بنیان‌گذاران آن گروهی از یهودیان مراکشی بودند که از روستاهای ناحیه آیت بوگمِز در رشته‌کوه اطلس می‌آمدند و به سازمان صهیونیستی مذهبی هپوئل همیزراحی وابسته بودند.

تیروش بر روی زمین‌هایی ساخته شد که پیش‌تر به روستای فلسطینی عجور تعلق داشت. ساکنان این روستا در جریان جنگ استقلال اسرائیل در سال ۱۹۴۸ آنجا را ترک کردند و اجازه بازگشت نیافتند.

نام روستا از واژه کهن عبری «تیروش» به معنی شراب یا آب انگور برگرفته شده‌است. این واژه در کتاب مقدس از جمله در سِفر تثنیه (باب ۲۸، آیه ۵۱) به کار رفته‌است.

## تأسیسات نظامی
بر پایه گزارش‌های خارجی، پایگاه موشک‌های یریحو (بال ۲) متعلق به اسرائیل که حامل سلاح‌های هسته‌ای هستند در نزدیکی این موشاو قرار دارد.

## جمعیت
بر پایه داده‌های سال ۲۰۱۴، جمعیت تیروش ۴۵۶ نفر بوده‌است. اکثریت ساکنان را یهودیان تشکیل می‌دهند و روند جمعیتی روستا در بلندمدت رشدی اندک و پیوسته را نشان می‌دهد.

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
*  تیروش در وبگاه شورای منطقه‌ای ماتیه یهودا
* 

رده:برنامه‌های جنگ‌افزارهای هسته‌ای اسرائیل
رده:منطقه آماری ماتیه یهودا
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۵۵ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۵۵ (میلادی) در اسرائیل
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند
رده:مناطق مسکونی در استان اورشلیم
رده:مختصات در ویکی‌داده
تیمرات

**تیمرات** () یک شهرک اجتماعی () در شمال اسرائیل است. این شهرک در جلیل سفلا و در نزدیکی نحلل واقع شده و از نظر اداری زیر نظر شورای منطقه‌ای دره یزرعیل قرار دارد. تیمرات نخستین شهرک اجتماعی در محدوده این شورای منطقه‌ای بود.

تیمرات در ارتفاع ۲۴۲ متری از سطح دریا و در دامنه غربی ارتفاعات ناصره قرار دارد. ساکنان این شهرک بیش از ۴۰۰ خانوار و بالغ بر ۲۰۰۰ نفر هستند که بیشتر آن‌ها در خارج از شهرک کار می‌کنند.

## جغرافیا
تیمرات در بخش غربی ارتفاعات ناصره جای گرفته که به سمت شرق تا قله گیوعات تیمرات بالا می‌رود. در سمت جنوب و غرب، زمین به سوی دره یزرعیل با کشاورزی گسترده شیب می‌یابد. در کنار دره و در غرب شهرک، محوطه باستان‌شناسی تل شمرون قرار دارد.

این شهرک در حدود ۷ کیلومتری غرب ناصره، نزدیک به ۸۲ کیلومتری شمال شرقی تل‌آویو و در حدود ۲۵ کیلومتری جنوب شرقی حیفا واقع شده‌است. تیمرات از طریق بزرگراه شماره ۷۵ به شبکه راه‌های کشور متصل است. آب‌وهوای منطقه مدیترانه‌ای است و میانگین دمای سالانه آن ۲۳ درجه سانتی‌گراد و میانگین بارش سالانه ۵۵۳ میلی‌متر است.

## پیشینه
تیمرات در سال ۱۹۸۱ بنیان‌گذاری شد. ابتکار تأسیس این شهرک در سال ۱۹۷۶ از سوی معماران وَردیت و شلومو بار-ایلان و دنی کتص مطرح شد. آن‌ها هسته‌ای از مهاجران محلی را گرد آوردند و فرایند تأیید و برنامه‌ریزی را آغاز کردند. طرح جامع شهرک در نوامبر ۱۹۸۰ به تأیید کمیسیون منطقه‌ای برنامه‌ریزی و ساخت‌وساز رسید، با وجود مخالفت شهرداری میگدال هاعمق که نگران جذب جمعیت مرفه شهر به این شهرک جدید بود. تأییدیه نهایی پس از دیدار با آریئل شارون وزیر کشاورزی در سال ۱۹۸۰ صادر شد.

پیش از بنیان‌گذاری تیمرات، میان سال‌های ۱۹۴۷ تا ۱۹۵۴ کیبوتس تیموریم در همین محل برپا بود. ساکنان آن سپس به دلیل کمبود زمین به مرکز کشور نزدیک شهر کریات گات نقل مکان کردند. کیبوتس تیموریم بر زمین‌های روستای عربی معلول که در سال ۱۹۴۸ تخلیه شده بود بنا شده بود. نام کنونی شهرک برگرفته از «تمرتا» (و «کفار تمرته») نام یک شهرک یهودی از دوره تلمود در این ناحیه است. در سال ۱۹۵۶ مزرعه تیمرات برای آموزش سربازان بازنشسته در زمینه کشاورزی در این مکان تأسیس شد.

در مرحله نخست ساخت شهرک، قطعه‌های بزرگ ۱٫۱ تا ۱٫۳ دونم به ساکنان اختصاص یافت و در مراحل بعدی قطعه‌های کوچک‌تر ۳۸۰ تا ۸۸۰ مترمربعی واگذار شد. ساکنان خانه‌های بزرگ ۲۰۰ تا ۳۰۰ مترمربعی ساختند و شهرک به‌زودی به یکی از ثروتمندترین شهرک‌های شمال اسرائیل تبدیل شد.

## باستان‌شناسی
کتیبه‌ای عبری با واژه شبات () در غرب تیمرات توسط یک پیاده‌روی‌کننده کشف شد. این یافته احتمالاً نشان‌دهنده علامت‌گذاری مرز شبات (عروو) برای شهری نزدیک بوده‌است.

## ساکنان و امکانات
تیمرات بیش از ۴۰۰ خانوار دارد و جمعیت آن از ۲۰۰۰ نفر فراتر می‌رود. بیشتر ساکنان در خارج از شهرک به کار مشغول‌اند و برخی به کسب‌وکار خصوصی یا بخش خدمات می‌پردازند. جمعیت شهرک سکولار است.

در شهرک مهدکودک، سالن ورزشی، باشگاه جوانان، استخر شنا، زمین تنیس، زمین والیبال ساحلی، زمین بسکتبال، کتابخانه، درمانگاه و کنیسه‌ای به نام گیلعاد شتوکلمن (سرباز کشته‌شده در جنگ دوم لبنان) وجود دارد. دبستان شهرک تا سال ۲۰۰۵ فعال بود و اکنون کودکان تیمرات در دبستان نحلل و دبیرستان ویتسو کانادا در نحلل درس می‌خوانند.

## جمعیت‌شناسی

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون

* تارنمای رسمی تیمرات 

رده:آبادی‌های اسرائیلی
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۸۱ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۸۱ (میلادی) در اسرائیل
رده:مناطق مسکونی در استان شمال (اسرائیل)
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند
المویلح

**المویلح** () روستایی فلسطینی در زیربخش یافا در دوران قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ فلسطین تخلیه و ویران شد. این روستا در دشت ساحلی میانی و در فاصلهٔ نزدیک به ۱٫۵ کیلومتری شمال رود عوجا و حدود یک کیلومتری شرق جادهٔ اصلی منتهی به تل‌آویو و یافا قرار داشت.

بر پایهٔ آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت المویلح ۳۶۰ تن بود و مساحت اراضی آن ۳٬۳۴۲ دونم بود. روستا را بدویانی از طایفهٔ عرب‌الملحه بنیاد نهادند که پس از دوره‌ای کوچ‌نشینی در منطقه ساکن شده و نخست پیرامون چشمه‌ای خانه‌های خود را ساختند. پس از تخلیهٔ روستا در هفته‌های نخست سال ۱۹۴۸، شهرک نوه یاراک در سال ۱۹۵۱ بخشی بر زمین‌های المویلح و بخشی بر زمین‌های جلجولیه ساخته شد.

## پیشینه
### دورهٔ قیمومت بریتانیا
بنیان‌گذاران روستا بدویانی از طایفهٔ عرب‌الملحه بودند که زندگی کوچ‌نشینی را رها کرده و در این منطقه اسکان یافتند. آنان نخست پیرامون چشمه‌ای آب خانه‌هایشان را برپا کردند و سپس در کنار جاده‌ای که به رأس‌العین می‌رسید گسترش یافتند. پراکندگی خانه‌های روستا شکل منظمی نداشت و ساکنان آن بیشتر مسلمان بودند.

در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام شد، روستا با نام «ملالحه» ثبت گردید و ۳۷ ساکن مسلمان داشت.

بر پایهٔ آمار روستایی سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا به ۳۶۰ تن مسلمان رسیده بود و مساحت کل زمین‌های آن ۳٬۳۴۲ دونم بود. از این مساحت ۹۴۹ دونم به باغ‌های مرکبات و موز، ۲۷ دونم به زمین‌های آبی و باغ‌ها، ۱٬۷۹۶ دونم به کشت غلات اختصاص داشت و ۱۹۴ دونم زمین غیرقابل‌کشت بود.

در دورهٔ قیمومت بریتانیا، زمین‌داران بزرگ عمارت‌هایی در میان باغ‌های مرکبات و موز در بیرون روستا ساختند. چاه‌هایی در گوشهٔ شرقی روستا آب آبیاری را فراهم می‌کردند.

### جنگ ۱۹۴۸ و تخلیه
زمان دقیق تخلیهٔ المویلح دشوار است؛ اما به احتمال زیاد روستا نسبتاً زود و احتمالاً در هفته‌های نخست سال ۱۹۴۸ اشغال شد. المویلح به دلیل جایگاهش در منطقه‌ای در شمال‌شرق تل‌آویو که مملو از مستعمره‌های صهیونیستی بود هدف آسانی برای حملات هاگانا و ایرگون به‌شمار می‌رفت. در بازهٔ زمانی اواخر دسامبر ۱۹۴۷ تا اواخر مارس ۱۹۴۸ بسیاری از روستاهای این منطقه بر اثر حملات مستقیم تخلیه شدند.

## وضعیت کنونی
شهرک نوه یاراک در سال ۱۹۵۱ بخشی بر زمین‌های المویلح و بخشی بر زمین‌های روستای جلجولیه (که هنوز پابرجاست) بنا شد.

تا سال ۱۹۹۲ وضعیت محل چنین توصیف شده بود: «شناسایی دقیق موقعیت روستا بسیار دشوار است. برخی خانه‌ها هنوز متروک در میان پوشش گیاهی وحشی برپاست. یکی از آن‌ها متعلق به هاشم الجیوسی بود که بعدها وزیر کابینهٔ اردن شد. این ساختمان بتنی دوطبقه‌ای است با درها و پنجره‌های مستطیلی و پلکانی در جلو که به طبقهٔ دوم می‌رسد. دیگر عمارت‌ها به ویرانه تبدیل شده‌اند. زمین‌های اطراف زیر کشت است.»

## کتاب‌شناسی
* 
* 
* 
* 

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* به المویلح خوش آمدید
* المویلح در ذاکرات
* المویلح از مرکز فرهنگی خلیل سکاکینی

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده
الناعمه

**الناعمه** () روستایی فلسطینی عرب‌نشین در بخش صفد از قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود که در فاصلهٔ نزدیک به ۲۶ کیلومتری شمال شرقی شهر صفد و در کنار دشت حوله قرار داشت. این روستا در بخش شمال غربی سهل حوله بر زمینی هموار به بلندای نزدیک به ۸۰ متر از سطح دریا بنا شده بود. رود حاصبانی در شرق و وادی بریغیث (دردارة) در غرب آن جریان داشتند.

الناعمه در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ فلسطین در ۱۴ مه ۱۹۴۸ به دست گردان نخست پالماخ اسرائیل و در چارچوب عملیات یفتاح تخلیه و ویران شد. بر پایهٔ آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۱٬۲۴۰ نفر بود که ۲۱۰ تن از آنان یهودی بودند.

## پیشینه
در سال ۱۸۸۱ میلادی، در دورهٔ پایانی امپراتوری عثمانی، نقشه‌برداران *[[صندوق اکتشاف فلسطین]]* در بررسی فلسطین غربی () روستا را چنین توصیف کردند: «روستایی سنگی و خشتی در دشت حوله که نزدیک به ۱۰۰ مسلمان در آن ساکن‌اند».

### دورهٔ قیمومت بریتانیا
در روستا یک مدرسهٔ ابتدایی پسرانه (تا پایهٔ چهارم) وجود داشت. آرامگاهی منسوب به حکیم محلی «الشیخ الویزی» در فاصلهٔ نزدیک به نیم کیلومتری روستا قرار داشت و معدن سنگی نیز در همین حوالی بود.

بر پایهٔ سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین که دستگاه قیمومت بریتانیا انجام داد، جمعیت روستا ۸۵۸ نفر بود که همگی مسلمان بودند و در ۱۷۴ خانه زندگی می‌کردند.

روستا از نظر تاریخی دارای اهمیت باستان‌شناختی بود؛ تپه‌هایی از سنگ بازالت آتشفشانی و گورهای کهن اسلامی در آن یافت شده بود.

در آمار سال ۱۹۴۵ کاربری زمین‌های روستا بر حسب دونوم چنین بود:

مالکیت زمین‌های روستا پیش از اشغال بر حسب دونوم:

گروهی از مهاجران یهودی بالکانی‌تبار در سال ۱۹۴۰ شهرکی کشاورزی به نام «نعماه» یا «مشک شوارتز» در فاصلهٔ ۱٫۲۵ کیلومتری جنوب روستا بنا کردند.

### جنگ ۱۹۴۸ و پیامدهای آن
الناعمه در جریان عملیات یفتاح که هدف آن تصرف صفد و ناحیهٔ پیرامون بود، تخلیه شد. پس از حملهٔ نهایی به شهر صفد میان ۱۰ تا ۱۱ مه ۱۹۴۸ روحیهٔ ساکنان روستا فرو افتاد؛ بر پایهٔ گزارش اطلاعاتی اسرائیل بسیاری از مردم در ۱۴ مه ۱۹۴۸ اندکی پیش از ورود نیروهای اسرائیلی گریختند.

شهرک نئوت مردخای در سال ۱۹۴۶ در جنوب روستا ساخته شد؛ شهرک بیت هیلل در سال ۱۹۴۰ در شمال آن بنا گردید و کفار بلوم نیز در سال ۱۹۴۳ در فاصلهٔ نزدیک به ۲ کیلومتری جنوب شرقی روستا پدید آمد.

## منابع

* 
* 
* 
* 

## کتاب‌شناسی

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* الناعمه در Palestine Remembered
* الناعمه در ذاکرات

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:بخش صفد