حرف زدن در خواب

**سومنیلوکی** یا **حرف زدن در خواب** نوعی کژخوابی است که در آن فرد هنگام خواب به صورت ناخودآگاه صحبت می‌کند. این پدیده می‌تواند از زمزمه‌های نامفهوم تا فریادهای بلند یا سخنرانی‌های طولانی و اغلب نامفهوم را در بر بگیرد. حرف زدن در خواب ممکن است چندین بار در طول یک *چرخهٔ خواب* رخ دهد و هم در مراحل *[[خواب با حرکت آرام چشم|خواب بدون حرکت سریع چشم]]* REM و هم در خواب با حرکت سریع چشم دیده شود. با این حال، همانند خوابگردی و هراس شبانه، بیشتر در خواب بدون حرکت سریع چشم با امواج دلتا یا در بیدارشدن‌های کوتاه از آن مرحله مشاهده می‌شود.

وقتی سومنیلوکی در خواب با حرکت سریع چشم رخ می‌دهد، به اصطلاح یک گسست حرکتی از گفتار رؤیایی محسوب می‌شود؛ یعنی کلماتی که در رؤیا گفته می‌شوند، به صورت واقعی و بلند ادا می‌شوند. بسته به فراوانی، این وضعیت ممکن است آسیب شناختی تلقی شود یا نشود. از آنجا که در خواب سالم با حرکت سریع چشم، عملکردهای حرکتی مهار می‌شوند، حرف زدن در خواب در این مرحله معمولاً بخشی از اختلال رفتاری خواب با حرکت سریع چشم در نظر گرفته می‌شود.

## تظاهر
### اختلالات همراه
حرف زدن در خواب می‌تواند به صورت مستقل (بیماری با علت ناشناخته) رخ دهد یا بخشی از یک اختلال خواب دیگر باشد، از جمله:
* اختلال رفتاری خواب با حرکت سریع چشم؛ حرف زدن بلند، احساسی یا رکیک
* خوابگردی
* هراس شبانه؛ ترس شدید، جیغ یا فریاد
* اختلال خوردن مرتبط با خواب

## علل
در سال ۱۹۶۶ پژوهشگرانی تلاش کردند ارتباطی میان وراثت و حرف زدن در خواب پیدا کنند. یافته‌های آنان نشان داد:
* والدینی که در خواب حرف می‌زنند، احتمال بیشتری دارد فرزندانی با این رفتار داشته باشند.
* حتی در صورت نبود سابقه در والدین، این پدیده ممکن است رخ دهد، هرچند کمتر.
* شمار زیادی از افراد بدون سابقهٔ کودکی، در بزرگسالی دچار حرف زدن در خواب می‌شوند.

حرف زدن در خواب به خودی خود معمولاً بی‌خطر است، اما می‌تواند دیگران را بیدار کند یا موجب نگرانی آنان شود، به ویژه اگر به اشتباه به عنوان گفتار آگاهانه تعبیر شود. اگر این گفتار نمایشی، احساسی یا رکیک باشد، ممکن است نشانهٔ اختلال خواب دیگری باشد.

این پدیده را می‌توان توسط شریک خواب یا با استفاده از دستگاه ضبط صدا پایش کرد. دستگاه‌هایی که تنها در صورت تشخیص صدا فعال می‌شوند، برای این منظور مناسب‌تر هستند.

آزمایش چندگانه خواب نشان می‌دهد که اپیزودهای حرف زدن در خواب می‌توانند در هر مرحله‌ای از خواب رخ دهند.

استرس نیز می‌تواند موجب حرف زدن در خواب شود.

در یک پژوهش مشخص شد حدود ۳۰ درصد از افراد مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه در خواب حرف می‌زنند.

همچنین مطالعه‌ای در سال ۱۹۹۰ نشان داد که کهنه‌سربازان جنگ ویتنام مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه، بیش از افراد بدون این اختلال در خواب حرف می‌زنند.

عوامل دیگری مانند افسردگی (حالت)، محرومیت از خواب، خواب‌آلودگی روزانه، الکل و تب نیز می‌توانند باعث این پدیده شوند. در موارد نادر، شروع حرف زدن در خواب در بزرگسالی با اختلال روانی یا تشنج شبانه مرتبط است.

## شیوع
حرف زدن در خواب بسیار شایع است و حدود ۵۰ درصد از کودکان خردسال دست‌کم یک بار در سال آن را تجربه می‌کنند.

با افزایش سن، فراوانی این پدیده کاهش می‌یابد، اما درصد قابل توجهی از افراد بدون سابقهٔ کودکی، در بزرگسالی دچار آن می‌شوند. شواهدی از زمینهٔ ارثی نیز وجود دارد.

## درمان
در اغلب موارد، درمانی لازم نیست زیرا این پدیده معمولاً اختلالی در خواب ایجاد نمی‌کند.

در یک مورد درمان رفتاری، آلن لوبوف در سال ۱۹۷۹ با استفاده از یک صدای ناخوشایند خودکار هنگام شروع حرف زدن در خواب، این رفتار را در فردی که شش سال سابقه داشت، به سرعت متوقف کرد.

همچنین رعایت بهداشت خواب می‌تواند به کاهش دفعات این پدیده کمک کند، از جمله:
* محدود کردن مصرف کافئین
* کنار گذاشتن وسایل الکترونیکی پیش از خواب
* تنظیم دمای مناسب اتاق خواب
* حفظ ساعت خواب منظم
* فعالیت بدنی روزانه
* ایجاد محیطی آرام برای خواب

## در ادبیات
حرف زدن در خواب در نمایشنامهٔ مکبث اثر ویلیام شکسپیر، در صحنهٔ معروف خوابگردی لیدی مکبث دیده می‌شود.

همچنین در رمان تاریخی کودکی شاه اریک منود اثر نویسندهٔ دانمارکی برنهارد سورن اینگمان به این پدیده اشاره شده است.

والت ویتمن نیز رمانی الهام‌گرفته از این اثر نوشت که اکنون از میان رفته و عنوان آن خواب‌گو بوده است.

در کتاب ماجراهای آلیس در سرزمین عجایب نوشتهٔ لوییس کارول، شخصیت موش‌خرما در خواب صحبت می‌کند و حتی آواز می‌خواند.

## منابع

رده:ارتباط کلامی
رده:خواب
رده:خواب‌پریشی‌ها
رده:اختلال‌های خواب