روابط ایتالیا و سوریه

**روابط ایتالیا و سوریه**، به روابط دوجانبه بین جمهوری ایتالیا و جمهوری عربی سوریه اشاره دارد. سفارت سوریه در ایتالیا در رم واقع شده است، در حالی که کنسولگری در میلان قرار داشت. در سال ۲۰۲۴، رم تصمیم گرفت تا روابط خود را با سوریه بعثی از سر بگیرد و سفارت خود را در دمشق بازگشایی کند. پس از سقوط رژیم اسد، وزیر امور خارجه ایتالیا، آنتونیو تاجانی، از سوریه بازدید کرد و در آنجا اظهار داشت: «ایتالیا می‌خواهد به عنوان پلی بین دمشق و اتحادیه اروپا عمل کند.»

## تاریخچه
اولین تماس بین دو نهاد سیاسی سازمان‌یافته در سرزمین‌های ایتالیا و سوریه در دهه قبل از فتح پومپه از امپراتوری سلوکی در سال ۶۴ پیش از میلاد رخ داد. در این دوره، رومی‌ها سعی کردند با بهره‌برداری از رقابت بین قلمروهای منطقه، قلمرو را به یک پادشاهی وابسته تبدیل کنند. پس از این فتوحات، سرزمین سوریه به عنوان استان سوریه رومی بخشی از سیستم مدیترانه‌ای روم شد.

پس از سقوط امپراتوری روم غربی، روابط بین شبه جزیره و سوریه تا زمان ظهور جمهوری‌های دریایی که ثروت خود را از تجارت با خاورمیانه به دست آورده بودند، راکد ماند. از قرن یازدهم، بازرگانان آمالفی به اشکال مختلف در هر بندر اصلی منطقه حضور داشتند و از آنجا ادویه، جواهرات و فرش معامله می‌کردند.

پس از آن، و تا زمان باز شدن مسیر اقیانوسی برای تجارت، پیوند بین بنادر سوریه و بنادر جمهوری‌های ایتالیا، هر دوی آنها را در زمره ثروتمندترین شهرهای جهان در آن زمان قرار داد.

با آغاز زوال جمهوری‌های دریایی ایتالیا، در دهه ۱۵۰۰، رابطه بین کشورهای اروپایی و امپراتوری عثمانی، که سرزمین‌های سوریه نیز در آن گنجانده شده بود، بار دیگر رو به وخامت گذاشت.

در دهه ۱۹۰۰، در طول کنفرانس سانرمو، که از ۱۹ تا ۲۶ آوریل ۱۹۲۰ برگزار شد، شورای عالی جنگ متفقین، متشکل از ایتالیا، فرانسه، بریتانیا، آمریکا و ژاپن، برای بحث در مورد وضعیت خاورمیانه پس از انحلال امپراتوری عثمانی و اعلام استقلال پادشاهی عربی سوریه با تاج‌گذاری فیصل یکم در ۸ مارس ۱۹۲۰ تشکیل جلسه داد.

## روابط دیپلماتیک
پس از آغاز جنگ داخلی سوریه، در ۲۵ نوامبر ۲۰۱۱، وزیر امور خارجه ایتالیا، جولیو ترسی حمایت ایتالیا از «اپوزیسیون سازمان‌یافته» در قالب ائتلاف ملی سوریه را تکرار کرد. در مارس ۲۰۱۲، ایتالیا تصمیم گرفت سفارت خود را تعطیل کند و هیئت دیپلماتیک خود را از خاک سوریه خارج کند، و این را به دلیل بدتر شدن اوضاع اعلام کرد. ایتالیا دولت اسد را مشروع نشناخت اما برخلاف سایر اعضای ناتو، از مداخله در منطقه خودداری کرد. با این حال، برخی از گروه‌های سیاسی در ایتالیا از دولت سوریه حمایت کردند، مانند حزب کمونیست ایتالیا.

در سال ۲۰۱۱، اتحادیه اروپا تصمیمی را اتخاذ کرد که صادرات سلاح و ابزارهایی را که می‌تواند برای سرکوب داخلی مفید باشد، تحریم می‌کرد، هرگونه کمک فنی و مالی را ممنوع کرد، دارایی‌ها و منابع اقتصادی افرادی را که مسئول سرکوب مردم سوریه بودند، مسدود کرد و محدودیت‌هایی را برای پذیرش در اتحادیه اروپا اعمال کرد. در سال ۲۰۱۳، اما بنینو، وزیر امور خارجه ایتالیا، از تصمیم اتحادیه اروپا برای لغو این تحریم انتقاد کرد و افزود که ایتالیا هرگز به سوریه سلاح نخواهد داد.

### عادی‌سازی روابط (۲۰۱۶–۲۰۲۴)
بین سال‌های ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷، محمد دیب زیتون، رئیس وقت اداره کل اطلاعات سوریه سوریه و علی مملوک، مدیر وقت دفتر امنیت ملی، با آلبرتو ماننتی، رئیس وقت آژانس امنیت خارجی ایتالیا، با مشارکت عباس ابراهیم، مدیر وقت اداره کل امنیت عمومی لبنان لبنان، جلساتی برگزار کردند. علاوه بر این، طبق گزارش‌ها، علی مملوک در اوایل سال ۲۰۱۸ از رم نیز بازدید کرده و با آلبرتو ماننتی و وزیر کشور مارکو مینیتی ملاقات کرده است. بین سال‌های ۲۰۱۷ و ۲۰۱۹، دو هیئت ایتالیایی به رهبری پائولو رومانی، رئیس سابق گروه فورزا ایتالیا در سنا، برای دیدار با مقامات سوری به دمشق سفر کردند.

در سال ۲۰۱۹، ایتالیا اعلام کرد که در حال بررسی بازگشایی سفارت خود است. در سال ۲۰۲۰، اتحادیه اروپا محدودیت‌های سفر را بر افرادی که مظنون به ارتباط با دولت اسد و متهم به حمایت مالی از آن هستند، اعمال کرد و فهرستی شامل ۲۹۲ نام ایجاد کرد. با وجود تحریم‌ها، در فوریه ۲۰۲۳، آژانس همکاری توسعه ایتالیا یک توافق‌نامه بشردوستانه با هلال احمر سوریه امضا کرد.

در ۲۸ مه ۲۰۲۴، جیووانی کاراولی، رئیس سرویس اطلاعات خارجی ایتالیا، از دمشق، سوریه بازدید کرد و با رئیس‌جمهور بشار اسد و حسام لوکا، مدیر اداره کل اطلاعات سوریه، دیدار کرد و تمایل شش کشور اتحادیه اروپا را برای عادی سازی روابط با دمشق ابراز کرد. در ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۴، رم تصمیم گرفت فرستاده ویژه و کاردار خود را به سوریه، استفانو راوانیان، منصوب کند و به این ترتیب اولین کشور عضو گروه هفت شد که روابط خود را با این کشور از سر گرفت. در ۱۲ نوامبر ۲۰۲۴، سفارت سوریه در رم بازگشایی شد. بعداً در همان ماه، در ۲۰ نوامبر، سفارت ایتالیا در دمشق با استفانو راوانیان به عنوان رئیس هیئت نمایندگی بازگشایی شد.

### روابط پس از اسد
در ۱۰ ژانویه ۲۰۲۵، آنتونیو تاجانی، وزیر امور خارجه ایتالیا، در دمشق با احمد الشرع، رهبر دفاکتوی سوریه دیدار کرد.

## روابط اقتصادی
ایتالیا و سوریه هر دو کشورهای مدیترانه‌ای هستند و منافع مشترک استراتژیک دارند. به همین دلیل، ایتالیا و سوریه قبل از جنگ داخلی سوریه روابط اقتصادی نسبتاً فشرده‌ای داشتند.

قبل از جنگ داخلی، از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۸، واردات ایتالیا از سوریه سالانه ۸۰۰ میلیون یورو بود، در حالی که صادرات ایتالیا به سوریه سالانه ۱ میلیارد یورو بود. پس از شروع جنگ داخلی در سال ۲۰۱۱، این مبادلات کاهش یافت و واردات از سوریه به ایتالیا به ۱۸ میلیون یورو رسید، در حالی که صادرات از ایتالیا به سوریه به ۳۳ میلیون یورو رسید.

کالاهایی که عمدتاً از ایتالیا به سوریه صادر می‌شدند، ماشین‌آلات مختلف، محصولات شیمیایی و محصولات پزشکی بودند. کالاهای وارداتی از سوریه به ایتالیا، علاوه بر نفت، شامل کالاهای چرمی و زین، اقلام مسافرتی، کیف، خز آماده و رنگ‌شده و گوشت بودند. در سال ۲۰۱۱، کالاهای سوری تنها ۰٫۲٪ از کل مبادلات اقتصادی ایتالیا را تشکیل می‌دادند. مبادلات اقتصادی از سوریه به ایتالیا، تا سال ۲۰۱۹، بالغ بر ۱۰۰ میلیون یورو بود، در حالی که آخرین داده‌ها، از ژانویه ۲۰۲۰ تا ژوئیه ۲۰۲۰، نشان می‌دهد که مبادلات اقتصادی به ۳۶٫۹ میلیون یورو کاهش یافته است.

پیش از آغاز جنگ داخلی در سال ۲۰۱۱، ایتالیا به سوریه سلاح می‌فروخت، اما شورای اتحادیه اروپا با تصمیمی، فروش سلاح به سوریه را بر کشورهای عضو تحریم کرد، که سپس با توجه به شرایط، با توجه به مقررات شماره ۴۴۲/۲۰۱۱ شورای اتحادیه اروپا مورخ ۹ مه ۲۰۱۱ در مورد اقدامات محدودکننده، لازم‌الاجرا شد. این قوانین اروپایی، ایتالیا را از فروش مستقیم یا غیرمستقیم سلاح به سوریه منع می‌کند. علاوه بر این، سوریه را از ارائه حمایت مالی منع کرده و دارایی‌های همه افرادی را که مسئول این درگیری تشخیص داده می‌شوند، مسدود می‌کند.

## مهاجرت
### سوریه به ایتالیا
تعداد شهروندان سوری که از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۱ به ایتالیا نقل مکان کرده‌اند، افزایش یافته است. در سال ۲۰۱۵، ۴۵۳۸ شهروند سوری در ایتالیا بودند و در سال ۲۰۱۸ این تعداد به ۵٫۸۹۲ نفر افزایش یافت. این تعداد همچنان در حال افزایش بوده و در سال ۲۰۲۱ تعداد سوری‌ها در ایتالیا به ۶٫۶۳۳ نفر رسیده است. مناطقی که بیشترین حضور شهروندان سوری را در خاک خود در سال ۲۰۲۱ داشته‌اند، عبارتند از لمباردی با مجموع ۱۸۰۲ نفر (۲۷٫۲٪)؛ لاتسیو با ۱۱۴۳ نفر (۱۷٫۲٪) و امیلیا-رومانیا با ۵۱۸ نفر (۷٫۸٪).

بسیاری از این افرادی که از سوریه به ایتالیا سفر می‌کنند، پناهجو یا پناهنده هستند که برخی از آنها می‌توانند از طریق کریدورهای بشردوستانه به اروپا برسند. به عنوان مثال، برخی از کریدورهای بشردوستانه در ایتالیا توسط سازمان‌های مذهبی سازماندهی شده‌اند که در مارس ۲۰۲۲ توانست ۱۰۵ سوری را به ایتالیا بیاورد که ۳۸ نفر از آنها کودک بودند. این کریدورهای بشردوستانه از فوریه ۲۰۱۶ با همکاری وزارت امور داخلی و وزارت امور خارجه سازماندهی شده‌اند. از آن زمان، کریدورهای بشردوستانه توانسته‌اند ۲۱۵۰ نفر را به ایتالیا بیاورند. این کریدورهای بشردوستانه همچنین در سراسر اروپا سازماندهی شده‌اند و از طریق آنها، ۴۴۰۰ پناهجو به اروپا رسیده‌اند.

### ایتالیا به سوریه
در رابطه با شهروندان ایتالیایی در سوریه، پدیده جنگجویان خارجی وجود دارد که شهروندان خارجی هستند و برای حمایت از این آرمان به داعش می‌پیوندند. تا ژانویه ۲۰۱۷، تعداد شهروندان ایتالیایی که برای پیوستن به داعش به سوریه سفر کرده‌اند، ۱۱۰ نفر بوده است که از این تعداد ۳۲ نفر جان خود را از دست داده‌اند، ۱۷ نفر به اروپا بازگشته‌اند و ۶ نفر نیز به ایتالیا بازگشته‌اند.

## جستارهای وابسته
* روابط خارجی ایتالیا

## منابع


رده:روابط دوجانبه ایتالیا
رده:روابط دوجانبه سوریه