اعلامیه استقلال سومالی‌لند

اعلامیه **استقلال سومالیلند در ۱۸ مه ۱۹۹۱ توسط سلاطین سومالی از قبیله های** اسحاق، ذوالبهانته، عیسی، گدابورسی، ورسنگلی و همچنین جنبش ملی سومالی صادر شد.

## پیشینه
### استقلال از بریتانیا
نوشتار اصلی: ایالت سومالی‌لند

در ۲۶ ژوئن ۱۹۶۰، منطقه تحت الحمایه سابق بریتانیا در سومالی‌لند، برای مدت کوتاهی به عنوان ایالت سومالی‌لند استقلال یافت و پنج روز بعد، قلمرو تحت قیمومیت سومالی‌لند نیز از این امر پیروی کرد. روز بعد، در ۲۷ ژوئن ۱۹۶۰، مجلس قانونگذاری سومالی‌لند که به تازگی تشکیل شده بود، لایحه‌ای را تصویب کرد که رسماً اجازه اتحاد ایالت سومالی‌لند با قلمرو تحت قیمومیت سومالی‌لند را در ۱ ژوئیه ۱۹۶۰ می‌داد.

محمد حاجی ابراهیم ایگال، که پیش از این به عنوان عضو غیررسمی شورای اجرایی سومالی‌لندِ تحت الحمایه بریتانیا و رهبر امور دولتی در شورای قانونگذاری خدمت کرده بود، در طول گذار برنامه‌ریزی‌شده برای اتحاد با قلمرو تحت قیمومیت سومالی‌لند تحت مدیریت ایتالیا، که قبلاً سومالی‌لند ایتالیا نامیده می‌شد، نخست‌وزیر ایالت سومالی‌لند شد.

در طول حیات کوتاه خود، دولت سومالی‌لند از سوی ۳۵ کشور، از جمله چین، مصر، اتیوپی، فرانسه، غنا، اسرائیل، لیبی، اتحاد جماهیر شوروی، بریتانیا و ایالات متحده، به رسمیت شناخته شد و پیام تبریکی ارسال کردند: ۲۶ ژوئن ۱۹۶۰،

عالیجنابان،

شورای وزیران سومالی‌لند، هرگیسا.

: عالیجنابان: بهترین آرزوها و تبریکات خود را به مناسبت دستیابی به استقلال شما تقدیم می‌کنم. این یک نقطه عطف قابل توجه در تاریخ شماست و با کمال میل گرم‌ترین درودهای خود را به مناسبت این مناسبت فرخنده تقدیم می‌دارم.

کریستین ای. هرتر، وزیر امور خارجه، ایالات متحده آمریکا بریتانیا در ۲۶ ژوئن ۱۹۶۰ چندین توافق‌نامه دوجانبه با سومالی‌لند در هرگیسا امضا کرد، و همچنین نامه‌ای از ملکه الیزابت ارسال کرد:«من، دولت و مردمم در بریتانیا، در این روز استقلال برای شما آرزوی موفقیت می‌کنیم. ارتباط بین مردم ما به حدود ۱۳۰ سال پیش و به ۶۰ سال مدیریت بریتانیا بر این منطقه تحت‌الحمایه برمی‌گردد. مشتاقانه منتظر دوستی پایدار و مداوم بین دو کشورمان هستم.» همچنین ترس از درگیری با مردم اتیوپی وجود داشت.

در اول ژوئیه ۱۹۶۰، پنج روز پس از آنکه تحت الحمایه سابق بریتانیا در سومالی‌لند به عنوان ایالت سومالی‌لند استقلال یافت، این سرزمین طبق برنامه با سرزمین تحت قیمومیت سومالی‌لند متحد شد و جمهوری سومالی (سومالی) را تشکیل داد.

دولتی توسط عبداللهی عیسی تشکیل شد، با حاجی بشیر اسماعیل یوسف به عنوان رئیس مجلس ملی سومالی، عدنه عبدالله عثمان دار به عنوان رئیس‌جمهور و عبدالرشید علی شرماکه به عنوان نخست‌وزیر، که بعداً رئیس‌جمهور شد (از سال ۱۹۶۷ تا ۱۹۶۹). در ۲۰ ژوئیه ۱۹۶۱، و از طریق یک همه‌پرسی عمومی، مردم سومالی قانون اساسی جدیدی را که برای اولین بار در سال ۱۹۶۰ تدوین شده بود، تصویب کردند. با این حال، این قانون اساسی در سومالی لند سابق به‌طور گسترده ناعادلانه تلقی می‌شد و بیش از ۶۰٪ از رأی دهندگان شمالی در همه‌پرسی با آن مخالف بودند. صرف نظر از این، این قانون به قانون تبدیل شد. نارضایتی گسترده در میان جمعیت شمال گسترش یافت، و افسران آموزش دیده توسط بریتانیا در دسامبر ۱۹۶۱ تلاش کردند تا شورشی را برای پایان دادن به اتحادیه انجام دهند. قیام آنها شکست خورد و سومالی لند در دهه‌های بعدی همچنان توسط جنوب به حاشیه رانده شد.

### روند صلح سومالی‌لند
نوشتارهای اصلی: جنگ استقلال سومالی‌لند و روند صلح سومالی‌لند

پس از آنکه جنبش ملی سومالی (SNM) توانست کنترل سومالی‌لند را به دست گیرد، این سازمان به سرعت تصمیم به توقف خصومت‌ها و آشتی با جوامع غیر اسحاق گرفت. یک کنفرانس صلح بین ۱۵ تا ۲۱ فوریه ۱۹۹۱ در بربره برگزار شد که اعتماد و اطمینان را بین جوامع سومالی‌لند احیا کرد و در آن رهبری جنبش ملی سومالی با نمایندگانی از طوایف عیسی، گادابورسی، ذوالبهانته و وارسانگلی گفتگو کرد. این امر به ویژه از آن جهت اهمیت داشت که گفته می‌شد جوامع غیر اسحاق عمدتاً با رژیم زیاد باره مرتبط بودند و در جبهه مخالف اسحاق می‌جنگیدند.

این کنفرانس پایه و اساس «کنفرانس بزرگ قبایل سومالی‌لند» را بنا نهاد که بین ۲۷ آوریل و ۱۸ مه ۱۹۹۱ در بورائو برگزار شد و هدف آن برقراری صلح در سومالی‌لند بود. پس از مشورت‌های گسترده بین نمایندگان قبایل و رهبری جنبش ملی سومالی (SNM)، توافق شد که سومالی شمالی (که قبلاً ایالت سومالی‌لند نام داشت) اتحاد داوطلبانه خود را با بقیه جمهوری سومالی لغو کند تا «جمهوری سومالی‌لند» تشکیل شود. اگرچه از اوایل سال ۱۹۶۱ امیدهایی در بین جوامع سومالی‌لند برای جانشینی وجود داشت، اما SNM از همان ابتدا سیاست روشنی در این مورد نداشت. با این حال، هرگونه هدف ملی‌گرایانه در بین اعضا و هواداران SNM به‌طور ناگهانی با توجه به نسل‌کشی که در رژیم باره تجربه شد، تغییر کرد. در نتیجه، این امر، زمینه را برای جانشینی و احیای استقلال در قلمرو ایالت سومالی‌لند تقویت کرد. گاراد کابدیقانی  که رهبری هیئت ذوالبهانته را بر عهده داشت اولین بار بود که پرونده جانشینی را مطرح کرد.

## منابع

رده:اسناد ۱۹۹۱ (میلادی)
رده:سومالی در ۱۹۹۱ (میلادی)
رده:اعلامیه‌های استقلال