جولیا لاما

**جولیا الیزابتا لاما** (۱ اکتبر ۱۶۸۱–۸ اکتبر ۱۷۴۷) یک نقاش ایتالیایی بود که در اواخر دوره باروک در ونیز فعالیت می‌کرد. سبک تیره و شدید او در تضاد با تُن‌های پاستلی غالب آن دوران بود. او یکی از اولین هنرمندان زنی بود که به مطالعه و به تصویر کشیدن پیکره برهنه مرد پرداخت.

## زندگی‌نامه
جولیا لاما، با نام مستعار «لیسالبا آرکادیا»، در محلهٔ سانتا ماریا فورموزا در شهر ونیز به دنیا آمد. او دختر نقاش آگوستینو لاما و والنتینا دل‌آوزه بود. جولیا بزرگ‌ترین فرزند خانواده بود و دو خواهر و برادر دیگر به نام‌های چچلیا، نیکولو و پیِترو داشت. بر اساس اسناد تاریخی، محل سکونت او در خیابان «کاله لونگا» به شماره ۱۲۴۲ ثبت شده است؛ این مکان میان میدان سانتا ماریا فورموزا و میدان سن‌های جووانی و پائولو قرار داشت. این موقعیت جغرافیایی نه‌تنها نشان‌دهنده پیوند او با قلب فرهنگی و هنری ونیز است، بلکه گواهی بر حضور او در محیطی است که در آن هنر، مذهب، و زندگی شهری در هم تنیده بودند.

جولیا لاما در فضایی رشد کرد که هم از نظر خانوادگی و هم از نظر محیطی، زمینه‌ساز شکوفایی استعداد هنری‌اش بود. پدرش، آگوستینو، به‌عنوان نقاش، احتمالاً نخستین آموزگار او در هنر بود و این پیوند خانوادگی با هنر، نقش مهمی در شکل‌گیری مسیر حرفه‌ای او ایفا کرد. همچنین، قرار گرفتن خانهٔ او در نزدیکی دو میدان مهم و تاریخی ونیز، او را در معرض تعامل با هنرمندان، متفکران، و جریان‌های فرهنگی روز قرار می‌داد.

زندگی جولیا لاما، با وجود محدودیت‌های اجتماعی برای زنان در آن دوران، نمونه‌ای از مقاومت، خلاقیت، و حضور مؤثر زنان در تاریخ هنر اروپا است. او نه‌تنها در عرصه نقاشی، بلکه در طراحی، شعر، و اندیشه نیز فعالیت داشت و نامش به‌عنوان یکی از زنان پیشگام در هنر باروک ایتالیا ثبت شده است.

او در ابتدا توسط پدرش آموزش دید و بعدها در کنار دوست دوران کودکی‌اش، جامباتیستا پیازتا (۱۶۸۲–۱۷۵۴)، در کارگاه آنتونیو مولیناری در ونیز تحصیل کرد. آموزش آنها منجر به شباهت‌های سبکی، به ویژه استفاده شدید از سایه روشن شد.

نامه‌ای که در مارس ۱۷۲۸ توسط «آنتونیو اسکینلا کونتی» خطاب به «مدام دو کایلوس» نوشته شد، نگاهی عمیق به شخصیت و پیش‌زمینهٔ جولیا لاما ارائه می‌دهد. در این نامه، کونتی از فشارها و آزارهایی که لاما از سوی دیگر نقاشان متحمل می‌شد سخن می‌گوید، اما در عین حال بر پیروزی فضیلت و اخلاق او بر دشمنانش تأکید می‌کند. او می‌نویسد: «این دختر بیچاره مورد آزار نقاشان قرار گرفته، اما فضیلتش بر دشمنانش پیروز می‌شود. درست است که به همان اندازه که باهوش است، زشت هم هست، اما با ظرافت و دقت سخن می‌گوید، به‌طوری‌که چهره‌اش به‌راحتی قابل چشم‌پوشی است.»

این توصیف، هرچند آمیخته با قضاوت‌های ظاهری و جنسیتی رایج در قرن هجدهم است، اما در عین حال نشان‌دهندهٔ احترام و تحسین نسبت به توانایی‌های فکری و اخلاقی لاما نیز هست. در زمانی که زنان به‌ندرت اجازه حضور در عرصه‌های هنری و فکری داشتند، جولیا لاما نه‌تنها در نقاشی، بلکه در سخن‌وری، شعر، و فلسفه نیز برجسته بود. او با وجود تبعیض‌ها و نگاه‌های تحقیرآمیز، جایگاه خود را در جامعه هنری ونیز تثبیت کرد و به الگویی از مقاومت و شکوفایی زنانه در تاریخ هنر تبدیل شد.

نامهٔ کونتی همچنین نشان می‌دهد که لاما با وجود ظاهرش، از قدرت بیان و حضور ذهنی برخوردار بود که اطرافیان را تحت تأثیر قرار می‌داد. این ویژگی‌ها، همراه با استعداد هنری‌اش، او را به شخصیتی متمایز در میان هنرمندان زن قرن هجدهم بدل کرد—زنی که با قلم، رنگ، و کلام، مرزهای محدودکنندهٔ زمانه‌اش را درنوردید.

این نامه نشان می‌دهد که لاما علاوه بر نقاشی، در ریاضیات، شعر و توربافی نیز مهارت داشته است.

جولیا لاما در شهر ونیز به‌عنوان نقاش و شاعر فعالیت داشت و بیشتر عمر خود را در خیابان «کاله لونگا» شماره ۱۲۴۲ گذراند. او در تاریخ ۷ یا ۸ اکتبر سال ۱۷۴۷ درگذشت که احتمالاً علت مرگش طاعون خیارکی بود—بیماری‌ای که در آن دوران جان بسیاری را گرفت. لاما در طول دوران حرفه‌ای خود توانست هم چهره‌های خصوصی و هم شخصیت‌های عمومی را با موفقیت نقاشی کند، و آثارش در میان محافل هنری و اجتماعی مورد توجه قرار گرفت.

او از جمله نخستین زنانی بود که در برابر محدودیت‌های اجتماعی زمانه‌اش ایستادگی کرد—محدودیت‌هایی که زنان را از مطالعه و طراحی بدن برهنه انسان، به‌ویژه از مدل زنده، منع می‌کردند. لاما این تابو را شکست و با جسارت به تمرین طراحی از بدن‌های مردانه و زنانه پرداخت. بیش از ۲۰۰ طراحی باقی‌مانده از او گواهی بر این تمرین‌هاست و نشان می‌دهد که او در آموزش هنری خود، به‌طور جدی و حرفه‌ای به مطالعه آناتومی انسانی پرداخته است. این اقدام نه‌تنها از نظر هنری، بلکه از نظر اجتماعی نیز انقلابی محسوب می‌شد، زیرا در قرن هجدهم، زنان به‌ندرت اجازه داشتند به چنین حوزه‌هایی وارد شوند. جولیا لاما با استعداد، پشتکار، و شجاعت خود، مرزهای جنسیتی را در هنر نقاشی درنوردید و به الگویی برای نسل‌های بعدی زنان هنرمند تبدیل شد. آثار او نه‌تنها از نظر فنی قابل‌توجه‌اند، بلکه از نظر تاریخی نیز اهمیت دارند، زیرا نشان‌دهندهٔ مبارزه‌ای خاموش اما مؤثر برای دستیابی به آزادی هنری و برابری در آموزش هستند.

لاما به خاطر کارش در نقاشی تاریخی، ژانری که به‌طور سنتی تحت سلطه مردان بود، به شهرت عمومی دست یافت. او در هنر خود، با خلق پرتره‌های حساس - مانند *مرد جوان با عمامه* - و سفارش‌های بزرگ، از جمله نقاشی‌های محراب، مهارت و استعداد خود را نشان داد. شناسایی سه نقاشی محراب از این دست در یک کتاب راهنمای ونیزی مربوط به سال ۱۷۳۳، نقش مهمی در بازسازی میراث هنری او داشت. کشف مجدد مجموعه آثار لاما شامل انتساب مجدد نقاشی‌هایی است که قبلاً به هنرمندانی مانند جامباتیستا پیازتا، فدریکو بنکوویچ، دومنیکو ماجیوتو، فرانچسکو کاپلا و حتی فرانسیسکو د زورباران نسبت داده می‌شد.

## آموزش
بندانگشتی|304x304پیکسل|''مطالعه برای یوسف، تعبیر خواب خواجه‌ها''
تحصیلات جولیا لاما از اوایل زندگی، توسط پدرش، آگوستینو لاما، آغاز شد که او را در ریاضیات و هنر آموزش می‌داد. در آن زمان، ونیز زنان را از ادامه تحصیل در علوم دلسرد می‌کرد و تحصیل در ریاضیات، به ویژه در خارج از خانه، را دشوار می‌کرد. با وجود این چالش‌ها، لاما به دنبال کردن علایق فکری خود ادامه داد. او تحصیل را زیر نظر پدر مافی، ریاضیدان برجسته آن دوران، آغاز کرد.

منابع حاکی از آن است که لاما ممکن است به عنوان وسیله‌ای برای تأمین مالی، به توری‌دوزی روی آورده باشد. محققان همچنین به مهارت‌های او در گلدوزی اشاره کرده‌اند. نامه‌ای از آنتونیو شینلا کونتی به مادام د کایلوس، جزئیات بیشتری از مشارکت لاما در توری‌دوزی را شرح می‌دهد و می‌گوید:جولیا توری می‌دوزد و علاقه زیادی به دستگاه توری‌سازی کللیا بورومئو با ماشین دارد، همان‌طور که در ساخت جوراب و پارچه استفاده می‌شود. من معتقدم که اختراع چنین دستگاهی دشوار نیست و هر کسی که موفق شود، پول زیادی به دست می‌آورد و هزینه‌های کار زنان را کاهش می‌دهد. به پسرت بگو. شاید او وقتی در ونیز بوده با لاما آشنا شده باشد. او زندگی بسیار منزوی‌ای دارد. با آن‌که هیچ سند رسمی‌ای وجود ندارد که نشان دهد جولیا لاما در زمینه تولید تور یا ساخت دستگاه‌های توربافی فعالیت داشته، این احتمال وجود دارد که چنین مهارتی برای او منبع درآمد بوده باشد. در قرن هجدهم، بسیاری از زنان برای تأمین معاش خود به هنرهای دستی مانند توربافی، گلدوزی یا نقاشی روی پارچه روی می‌آوردند، به‌ویژه آن‌هایی که خارج از چارچوب‌های سنتی زندگی می‌کردند.

لاما هرگز ازدواج نکرد و توانست به‌تنهایی از نظر مالی خود را تأمین کند—امری بسیار نادر و جسورانه برای زنان در آن دوران. در جامعه‌ای که وابستگی اقتصادی زنان به خانواده یا همسر امری رایج و حتی ضروری تلقی می‌شد، استقلال مالی لاما نشانه‌ای از توانمندی، پشتکار، و اعتماد به نفس او بود. او با تکیه بر استعدادهای هنری و احتمالاً مهارت‌های دیگر، توانست جایگاهی برای خود در جامعه هنری ونیز بیابد و بدون اتکا به نهادهای مردسالار، مسیر زندگی‌اش را شکل دهد.

این استقلال نه‌تنها از نظر اقتصادی، بلکه از نظر اجتماعی نیز اهمیت دارد، زیرا لاما با انتخاب سبک زندگی متفاوت، به‌نوعی در برابر انتظارات فرهنگی زمانه‌اش ایستادگی کرد. او نمونه‌ای از زنانی بود که با وجود محدودیت‌های ساختاری، توانستند با خلاقیت و اراده، مسیر خود را در تاریخ هنر و جامعه هموار کنند.

جزئیات مربوط به تحصیلات رسمی جولیا لاما پس از آموزش‌های اولیه نزد پدرش چندان روشن نیست، اما برخی منابع تاریخی حاکی از آن‌اند که او احتمالاً نزد جوزپه آنجلی آموزش دیده است. در دوران فعالیت هنری‌اش، لاما با هنرمندانی چون فرانچسکو کاپلا، اجیدیو دال‌اُلیو، دومنیکو ماجوتو و آنتونیو مارینتو هم‌دوره بود و همگی در مدرسهٔ آنتونیو مولیناری در ونیز آموزش می‌دیدند—مدرسه‌ای که یکی از مراکز مهم آموزش هنر در آن زمان محسوب می‌شد.

بیش از ۲۰۰ طراحی باقی‌مانده از لاما نشان می‌دهد که او در سال‌های اولیهٔ آموزش خود به‌طور جدی به مطالعه آناتومی انسانی پرداخته است. یکی از روش‌هایی که او احتمالاً برای مطالعه بدن مردانه به‌کار می‌برد، مشاهدهٔ کارگران در زرادخانهٔ ونیز بود—محلی صنعتی و پررفت‌وآمد که لاما به‌طور مکرر از آن بازدید می‌کرد. این محیط، با حضور مردانی در حال کار فیزیکی، فرصتی فراهم می‌کرد تا او بتواند حرکات، عضلات، و ساختار بدن مردانه را از نزدیک بررسی کند.

همچنین شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد لاما در محیط‌های خصوصی نیز از مدل‌های برهنهٔ مردانه برای تمرین طراحی استفاده می‌کرد. این اقدام در آن دوران بسیار جسورانه و غیرمعمول بود، زیرا زنان به‌ندرت اجازه داشتند به چنین آموزش‌هایی دسترسی داشته باشند. لاما با عبور از این محدودیت‌ها، نه‌تنها مهارت‌های فنی خود را ارتقا داد، بلکه در برابر ساختارهای اجتماعی زمانه‌اش نیز ایستادگی کرد و به یکی از پیشگامان مطالعه علمی بدن انسان در میان زنان هنرمند تبدیل شد. آثار باقی‌ماندهٔ او گواهی بر این تلاش‌ها و جسارت‌هاست—تلاشی که مسیر را برای نسل‌های بعدی زنان هنرمند هموار کرد.

## شغل
راست|بندانگشتی|جولیا لاما، ''کروسیفیسو کن گلی آپوستولی''
حرفه لاما تا حدودی مبهم است. با این حال، مشخص است که کار او به عنوان یک نقاش از نظر مالی موفقیت‌آمیز بود و او سفارش‌های متعددی، چه دولتی و چه خصوصی، دریافت کرد. دو سال قبل از نامه آبوت کونتی، لوئیزا برگای گوتزی (۱۷۰۳–۱۷۷۹) در مورد دستاوردهای لاما بحث کرد: «... لیسالبا آرکادیا [جولیا لاما]، دانشمندترین در فلسفه، یک نقاش مشهور، آنقدر که کلیساهای اصلی به دنبال به دست آوردن آثار او، به ویژه برخی از محراب‌ها بودند. او به خاطر سبک نقاشی خود افتخارات زیادی کسب کرد.»

لاما در سال ۱۷۲۲ مأموریت مهمی برای نقاشی محراب کلیسای محلی خود، سانتا ماریا فورموسا، واقع در سستیر کاستلو، دریافت کرد. مأموریت مهم دیگری حدود سال ۱۷۵۰ به او داده شد، زمانی که وظیفه نقاشی صحنه *مصلوب شدن* برای محرابی در سن ویدال را بر عهده داشت.

## آثار
### خودنگاره
در خودنگاره‌اش، لاما در ۴۵ سالگی به تصویر کشیده شده است. او یک قلم‌مو و پالت در دست دارد و لباس ساده‌ای پوشیده است. دور مچش یک دستبند مروارید دو حلقه‌ای قرار دارد.

### شهادت سنت یوروسیا
[بندانگشتی|''شهادت سنت یوروسیا''، ج. ۱۷۳۰، [برگامو]]
تصویر لاما از سر بریدن سنت یوروسیا یا در کلیسای سنت یوروسیا یا در مجاورت آن، صومعه عروج مریم و سنت یوروسیا در لو وینیول، به نمایش گذاشته شده است. مالک قبلی این اثر هنری ناشناخته است. موزه کا' رتزونیکو این نقاشی را در سال ۱۹۶۲، زمانی که گاتی کاساتزا مجموعه خود را به موزه اهدا کرد، ثبت کرد.

### سر بریدن هولوفرنس توسط جودیت
[بندانگشتی|''[سر بریدن هولوفرنس توسط جودیت|جودیت و هولوفرنس*، ج. ۱۷۲۵، [[گالری آکادمی فلورانس]]]]
لاما دو نسخه از [[سر بریدن هولوفرنس توسط جودیت|رسر بریدن هولوفرنس توسط جودیت]] خلق کرد. نسخه اولیه که در سال ۱۷۲۵ خلق شد، در [[گالری آکادمی فلورانس|گالری آکادمیا]] در ونیز نگهداری می‌شود (در سمت چپ نشان داده شده است). لاما نسخه بعدی را در سال ۱۷۳۵ خلق کرد که بخشی از مجموعه جی. روسی در میلان است.

=== تجاوز به اروپا ===
«تجاوز به اروپا» اثری از لاما است که اکنون گم شده است. [[آنتونیو اسکینلا کونتی|آنتونیو شینلا کونتی]] در نامه خود این اثر را اینگونه توصیف می‌کند:

«موضوع اثر، *«تجاوز به اروپا''» است [که اکنون مفقود شده است]، اما گاو نر در جنگل، دور از دریا است و همراهانش در اطراف هیولایی که اروپا را حمل می‌کند، می‌رقصند و می‌خندند. گروه این چهره‌ها سرشار از شعر است، آنقدر که این زن در هنر خود، تارهای بیشتری دارد و در نقاشی به همان اندازه که در شعر سرآمد است، در شعر نیز سرآمد است - شعر او به سبک پترارک است.»

## شعر
اگرچه اطلاعات محدودی در مورد تعداد اشعاری که لاما سروده است وجود دارد، منابع نشان می‌دهند که او دو آهنگ، سه غزل و یک مدح نوشته است. این مدح به یاد مرگ دوست ادبی‌اش، راهب آنتونیو اسفورتزا، نوشته شده است.

## مرگ
منابع نشان می‌دهند که لاما احتمالاً در ۸ اکتبر ۱۷۴۷ بر اثر طاعون درگذشته است. در این گزارش آمده است:بانو جولیا، دختر آگوستینو لاما، حدود ۶۶ ساله، مبتلا به تب حاد ناشی از یک بیماری پوستی که به تشنج منجر شد، امروز ساعت ۲۱ روز هشتم درگذشت. او در کلیسای سانتی جووانی پائولو به خاک سپرده شد.

## منابع

رده:اهالی ونیز در سده ۱۸ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۱۷۴۷ (میلادی)
رده:زادگان ۱۶۸۱ (میلادی)
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:نقاشان اهل ونیز
رده:نقاشان سده ۱۸ (میلادی) اهل ایتالیا