آشپزی پیه‌مونتی

**آشپزی پیه‌مونتی** () سبک آشپزی در منطقه شمال ایتالیای پیه‌مونت است که با فرانسه و سوئیس مرز دارد. آشپزی پیه‌مونتی تا حدی تحت تأثیر آشپزی فرانسوی است؛ چنان‌که اهمیت پیش‌غذاها، مجموعه‌ای از خوراک‌ها که پیش از آنچه معمولاً به‌عنوان غذای اصلی شناخته می‌شود سرو می‌گردد و هدفشان تحریک اشتها است، این تأثیر را نشان می‌دهد. در فرانسه این خوراک‌ها کمتر و با نام *اُنتغه* شناخته می‌شوند.

این منطقه بیشترین تعداد پنیر و شراب‌ (همچون باربارسکو و بارولو) را در ایتالیا دارد. معتبرترین مدرسه آشپزی ایتالیایی، دانشگاه علوم خوراک‌شناسی در پیه‌مونت تأسیس شد. همانند دیگر آشپزی‌های شمال ایتالیا، گوشت گوساله، شراب و کره از مواد اصلی پرکاربرد در آشپزی این منطقه هستند.

برخی غذاهای شناخته‌شده شامل *[[آنیولوتی]]*، *[[ویتلو توناتو]]* (که در آرژانتین نیز محبوب است) و *[[بانیا کاودا]]* هستند. پیه‌مونت همچنین خاستگاه خوراک مشهور تالیولینی (*تایارین* در زبان پیه‌مونتی) است. *تالیولینی* نوعی پاستای تخم‌مرغی است که معمولاً به‌صورت تازه و دستی تهیه می‌شود. به گفته نویسنده و روزنامه‌نگار ایتالیایی ماسیمو آلبرینی، *تالیولینی* از غذاهای محبوب ویتوریو امانوئله دوم بود.

در استان وربانو-کوزیو-اوسولا خوراک *[[بروسیتی|بروشیتی]]* رایج است که منشأ آن آلتو میلانزه بوده و نوعی گوشت آب‌پز بسیار نازک‌شده است که در شراب و رازیانه پخته می‌شود و در گذشته از گوشت‌های باقی‌مانده تهیه می‌گردید.

جنبش غذای آهسته در پیه‌مونت توسط کارلو پترینی، اهل برا آغاز شد. این جنبش با برجسته‌سازی تنوع آشپزی پیه‌مونت، سود زیادی برای منطقه داشت. دفتر مرکزی جنبش غذای آهسته هنوز هم در شهر برا قرار دارد.

شهر آلبا به‌خاطر خوراک‌های سطح بالا و ترافل سفید آلبا مشهور است.

## بررسی کلی

میان آلپ و دره پو که میزبان زیست‌بوم‌های گوناگونی است، منطقه پیه‌مونت آشپزی ظریف و متنوعی ارائه می‌دهد. به‌عنوان نقطه اتصال میان آشپزی سنتی ایتالیا و فرانسه، پیه‌مونت بیشترین تعداد پنیرهای دارای نشان‌های جغرافیایی و خوراک‌های سنتی در اتحادیه اروپا و شراب‌های تحت DOC را در ایتالیا دارد. این منطقه همچنین خاستگاه انجمن غذای آهسته و معتبرترین مدرسه آشپزی ایتالیایی یعنی دانشگاه علوم خوراک‌شناسی است.

گردآوری خشکبار، قارچ‌ها، و کنگر فرنگی خاردار، همچنین شکار و ماهیگیری در پیه‌مونت رایج است. قارچ ترافل، سیر، سبزیجات فصلی، پنیر و برنج نقش پررنگی در آشپزی این منطقه دارند. شراب‌های تهیه‌شده از انگور نببیولو مانند بارولو و باربارسکو و همچنین شراب‌های باربرا، شراب گازدار مرغوب و موسکاتو داستی که شیرین و کمی گازدار است، در این منطقه تولید می‌شوند. پیه‌مونت همچنین به تولید ورموت و راتافیا شهرت دارد.

پنیر کاستل‌مانیو از پنیرهای گران‌بهای منطقه است. پیه‌مونت همچنین به‌دلیل کیفیت گوشت گاو کارو (به‌ویژه ، ) شهرت دارد؛ از این‌رو سنت خوردن گوشت خام مزه‌دارشده با روغن سیر، لیمو و نمک، کارپاچیو،  (خوراک خورشتیِ گوشت گاو خوابانده‌شده در شراب) و گوشت گاو آب‌پز همراه با انواع سس‌ها رایج است.

خوراک‌های شاخص سنت پیه‌مونتی عبارت‌اند از آنیولوتی (پاستایی پرشده با گوشت گوساله کبابی و سبزیجات)، پانچتا (خوراک سنتی نووارا، نوعی ریزوتو با برنج آربوریو یا ، لوبیای بومی سالوجا، پیاز، شراب باربرا، پیه خوک، سالامی، سبزیجات فصلی، نمک و فلفل)،  (نسخه باریک‌تر تاگلیاتله)،  (سس تهیه‌شده از سیر، آنچوی، روغن زیتون و کره) و  (نوشیدنی داغی از قهوه، شکلات و شیر کامل). پیه‌مونت یکی از پایتخت‌های شیرینی‌پزی و به‌ویژه شکلات در ایتالیا است، با محصولاتی مانند نوتلا، جاندویوتو و مارون گلاسه که در سراسر جهان شناخته‌شده‌اند.

## منابع

## پیوند به بیرون
رده:غذاهای پیمونت