آدالبرتو لیبرا

**آدالبرتو لیبرا** (;  – ) یکی از برجسته‌ترین معماران جنبش مدرن ایتالیا بود. وی یک معمار مهم در حوزه خردگرایی ایتالیایی بود. او در دوران فاشیسم ساختمان‌های کاربردی ساخت و متعاقباً در زمینه مسکن اجتماعی فعال بود.

## زندگی
آدالبرتو لیبرا در ویلا لاگارینا در شهرستان تیرول اتریش-مجارستان (که اکنون در ترنتینو است) در شمال ایتالیا متولد شد. او در سال ۱۹۲۵ از مؤسسه هنر پارما فارغ‌التحصیل شد و سپس در سال ۱۹۲۸ از مدرسه عالی معماری رم، از طریق همکارش در ترنتینو فورتوناتو دپرو، با فوتوریسم آشنا شد. حتی قبل از فارغ‌التحصیلی، او یکی از بنیانگذاران میار (جنبش ایتالیایی برای معماری عقلانی) بود و بعدها دبیر آن شد. میار که در رم مستقر بود، رقیبی برای گروه سته بود که در میلان و کومو مستقر بود. او توسط لودویگ میس ون در روهه به نمایشگاه اشتوتگارت ۱۹۲۷ دعوت شد. در سال‌های ۱۹۲۸ و ۱۹۳۱ او نمایشگاه‌های میار از «معماری رازیوناله» را در رم سازماندهی کرد. میار سپس منحل شد. او همچنین در نمایشگاه انقلاب فاشیستی ۱۹۳۲ مشارکت داشت.

او یک معمار خلاق بسیار توانمند و با استعداد بود که بیشتر تحت تأثیر فوتوریسم بود تا خردگرایی، و از نظر سیاسی نیز زیرک بود. فعالیت او به عنوان بنیانگذار و دبیر میار به او این امکان را داد تا رابطه کاری نزدیکی با مقامات عالی‌رتبه رژیم فاشیستی در رم برقرار کند، جایی که تمام تصمیمات بزرگ در مورد تأمین مالی برنامه‌های ساخت و ساز عمومی گرفته می‌شد و آنها مسئول راه‌اندازی صدها ساختمان عمومی جدید مورد نیاز برای برنامه‌های نوسازی موسولینی بودند. به لطف این ارتباطات، او در طول رژیم فاشیستی دوران پرباری داشت و ساختمان‌های قابل توجه بسیاری را در دهه ۱۹۳۰ طراحی کرد که برخی از آنها شاهکارهای جنبش مدرن بین‌المللی هستند. یکی از مهم‌ترین آنها کاخ کنگره او در رم است. این ساختمان توانایی بالای لیبرا در طراحی مبهم با زبانی مختصر و متافیزیکی را نشان می‌دهد که بر لبهٔ تیغ بین مدرنیسم و نئوکلاسیسیسم قرار دارد. استفادهٔ او از طاق‌های بادبانی در این ساختمان، فضایی معماری نوآورانه ایجاد می‌کند.

او همچنین کازا مالاپارته را برای کرزیو مالاپارته در جزیرهٔ کاپری (۱۹۳۸) طراحی کرد، اگرچه همچنان بحث‌هایی در مورد اینکه آیا خود لیبرا طراح اصلی بوده است یا خیر، وجود دارد.

در دورهٔ فاشیسم، همهٔ معماران از نظر قانونی مجبور به عضویت در حزب شدند؛ اما موفق‌ترین‌ها پا را فراتر گذاشتند و به اعضای مهم حزب تبدیل شدند. لیبرا، مانند معاصرانش، جوزپه پاگانو و جوزپه ترانی، در این دوره به دلیل پیوندهای نزدیک حزبی‌اش، بخت و اقبال خوبی داشت. پس از سقوط رژیم فاشیستی و شکست آن در جنگ جهانی دوم، لیبرا به همراه دیگران دوره‌ای از بحران شخصی و حرفه‌ای را پشت سر گذاشت، اما پس از چندین سال زندگی آرام در شهر زادگاهش ترنتو، بهبود یافت و دوباره شروع به کار بر روی پروژه‌های متعددی، از جمله مسکن عمومی و ساختمان‌های اداری، با سبکی جدید کرد که به شیوه‌های بیان فاشیستی پشت کرده بود. بسیاری از بزرگ‌ترین پروژه‌های او مربوط به این دوره پس از جنگ است.

در سال‌های ۱۹۵۴ تا ۱۹۶۲، او ساختمان دولت منطقه‌ای را برای منطقه ترنتینو در ترنتو طراحی و ساخت.

## آثار مهم
* ساختمان در ساحل اوستیا لیدو قبل از مرمت، عکس از سال ۲۰۰۳
* نمای موقت کاخ اسپوزیزیونی در رم (با ماریو د رنزی) و تالار U برای نمایشگاه انقلاب فاشیستی (۱۹۳۲)
* اداره پست در خیابان مارموراتا در رم (۱۹۳۳–۱۹۳۵)، با ماریو د رنزی
* ساختمان‌ها در اوستیا ماره (۱۹۳۲–۱۹۳۴)
* مدرسه ابتدایی رافائلو سانزیو در ترنتو (۱۹۳۱–۱۹۳۴)
* غرفه ایتالیا برای نمایشگاه جهانی شیکاگو (۱۹۳۳، با ماریو د رنزی)
* کاخ لیتوریو در رم (مسابقه) (۱۹۳۴، با ماریو د رنزی و جوزپه واکارو)
* کازا دل بالیلا در چیویتانوا مارشه (۱۹۳۴–۱۹۳۵)
* غرفه ایتالیا برای نمایشگاه جهانی بروکسل (۱۹۳۵)
* مرکز کنگره ئی. ۳۶ (۱۹۳۶)
* ویلا مالاپارته در کاپری (۱۹۳۸) - طبق شواهد مستند اخیر، این پروژه می‌تواند به خود کرتزیو مالاپارته نسبت داده شود.
* ساختمان‌های I.E.E.P. در خیابان ویا پسینا در مجتمع باغ شهر (۱۹۵۰–۱۹۵۳) در کالیاری
* واحد مسکونی افقی در منطقه توسکولانو رم (۱۹۵۰–۱۹۵۴)
* غرفه کاسا پر ایل مزوجیورنو در نمایشگاه کالیاری (۱۹۵۳)
* سینما ایرونه در رم (۱۹۵۵)
* کلیسای جامع مسیح پادشاه در لا اسپزیا (۱۹۵۶–۱۹۶۹)
* بخش شرقی دهکده المپیک در رم برای المپیک ۱۹۶۰
* کاخ منطقه خودمختار ترنتینو-آلتو آدیجه در ترنتو (۱۹۵۹–۱۹۶۶)

## جستارهای وابسته
* نوگرایی

## منابع

* ''Adalberto Libera's "Mediterranean Climate" : from a Problem of Style to a Category of Dwelling.'' by F. Garofalo in *Environmental Design: Journal of the Islamic Environmental Design Research Centre (1990): 10-17*
* Villagio Olimpico in Rome (1960) by A. Libera (with drawings and photos)
* Libera Adalberto. Fascismo - Architettura - Arte / Arte fascista web site
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون

رده:اهالی ترنتینو
رده:درگذشتگان ۱۹۶۳ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۰۳ (میلادی)
رده:معماران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:معماری فاشیستی ایتالیا