مقایسه زبان ایتالیایی و رومانیایی

**ایتالیایی و رومانیایی**، اگرچه زبان‌های رومی‌تبار نزدیکی هستند، اما در بسیاری از جنبه‌های واج‌شناسی، دستور زبان و واژگان با هم تفاوت دارند. ایتالیایی به زیرمجموعه‌ای از زبان‌های رومی‌تبار معروف به ایتالیایی-غربی تعلق دارد، در حالی که رومانیایی به گروه رومی‌تبار شرقی تعلق دارد.

## تطابق‌های زبانی بین ایتالیایی و رومانیایی
یکی از عوامل مهم در ارتباط زبانی بین ایتالیا و رومانی، شباهت بین زبان‌های ملی مربوط است.

مطالعات در مورد این شباهت، و به‌طور کلی در مورد تطابق‌های زبانی رومانیایی و گویش‌های آن با سایر زبان‌ها و گویش‌های رومی، در قرن نوزدهم آغاز شد، زمانی که با مکتب ترانسیلوانیا، یک جنبش فرهنگی برای کشف مجدد ریشه‌های لاتین زبان رومانیایی آغاز شد. تحقیقات زبان‌شناسی متعددی از اواسط قرن برای بررسی و مستندسازی این ریشه‌ها انجام شد و انگیزه این محققان در معرفی استفاده از الفبای لاتین در رومانیایی به جای الفبای سیریلیک نیز از اهمیت کمتری برخوردار نبود.

### ویژگی‌های کلی زبان رومانیایی
زبان رومانیایی، در میان زبان‌های اصلی رومی، نزدیکترین زبان به ایتالیایی است. ساختار دستوری آن، صرف لاتینِ حالت مفعولی و مفعولی مفرد مؤنث، حالت ندا، حالت خنثی و چهار صرف را حفظ می‌کند. یکی از عوامل تسهیل‌کننده در یادگیری زبان ایتالیایی توسط رومانیایی‌ها، شباهت بین سیستم‌های آوایی است. املای هر دو زبان تطابق خوبی بین واج‌ها و نویسه‌ها دارد و از سیستم‌های مشابهی برای نمایش صداهای یکسان در ایتالیایی و رومانیایی استفاده می‌کنند.

### موازی سازی
هلیاده رادولسکو، سیاستمدار، محقق و مبارز برای وحدت ملی، در اثر خود با عنوان «توازی بین زبان‌های رومانیایی و ایتالیایی» (*Paralelism între limba română și italiană*) به‌طور گسترده به موازی بودن و رابطه بین زبان‌های ایتالیایی و رومانیایی پرداخته است. او در این اثر ابتدا ساده‌سازی و سپس لغو کامل الفبای سیریلیک و حذف عناصر غیرلاتین از زبان که قرار بود با کلمات ایتالیایی جایگزین شوند را توصیه می‌کند.

هلیاده یک املای رومانیایی را پیشنهاد می‌کند که تا حدودی از ایتالیایی الهام گرفته و تا حدودی تحت تأثیر اصول ریشه‌شناسی مکتب ترانسیلوانیا است و با ایجاد یک زبان ایتالیایی-رومانیایی، یک ایتالیایی‌سازی واژگانی گسترده را نظریه‌پردازی می‌کند.

او در این مقاله به تعداد زیادی از نوواژه‌های عمدتاً ایتالیایی اشاره می‌کند که نشان می‌دهند چگونه، در زمانی که تأثیر فرهنگ فرانسه قوی بود، زبان ایتالیایی نیز به عنوان الگو عمل می‌کرد و بر زبان و فرهنگ رومانیایی تأثیر می‌گذاشت.

هلیاده همان نقش والا و برجسته‌ای را که لاتینی‌ها، مترادف‌های والا، و اشکال آموخته‌شده و نادر در زبان ادبی ایتالیایی دارند، به نوواژه‌های ایتالیایی نیز نسبت می‌دهد.

با این حال، وقتی او تا آنجا پیش می‌رود که استدلال می‌کند ایتالیایی و رومانیایی زبان‌های متفاوتی نیستند، بلکه گویش‌هایی مشتق شده از لاتین هستند، و از یک زبان رومانیایی-ایتالیایی با نیاز به جایگزینی کلمات رومانیایی با کلمات ایتالیایی «برتر» حمایت می‌کند، نمی‌تواند از انتقاد چندین نویسنده و محقق ادبی، از جمله میهای امینسکو، اجتناب کند.

### تطابق‌های زبان رومانیایی با گویش‌های جنوبی ایتالیایی
مطالعات مربوط به همخوانی‌های ایتالیایی-رومانیایی، نقطه عطف خود را در مطالعات یورگو یوردان دید که به صورت سریالی در مجله «آرهیوا» بین سال‌های ۱۹۲۳ تا ۱۹۲۸ منتشر شد.

این محقق، تطابق زبان رومانیایی با گویش‌های ایتالیایی-جنوبی را نظریه‌پردازی کرد و تلاش نمود تا وجود روابط متقابل بین داچیای سابق و جنوب ایتالیا را تا قرن پنجم اثبات کند.

در سال ۱۹۵۶، زبان‌شناس ایتالیایی، جیووانی آلسی، در مقاله‌اش با عنوان «هماهنگی‌های *واژگانی بین گویش‌های رومانیایی و کالابریایی*»، نه تنها به حقایق واژگانی پرداخت، بلکه مشاهدات خود را به سینتگمایی‌هایی که اصطلاحات در آنها تکرار می‌شوند نیز گسترش داد. این محقق نشان داد که اصطلاحات خاصی که گمان می‌رفت فقط در رومانیایی حفظ شده‌اند، معادل‌هایی در گویش‌های کالابریایی دارند، مانند:
* *گرانگر* رومانیایی - *گراولو* کالابریایی
* *لانتر* رومانیایی - *لانتری* کالابریایی

#### علامت‌گذاری افتراقی اشیاء به زبان رومانیایی و سیسیلی
شباهت زبانی بین گویش‌های رومانیایی و جنوبی در مورد زبان سیسیلی نیز یافت می‌شود.

پدیدهٔ «نشانه‌گذاری افتراقی مفعول» (به اختصار «حالت مفعولی اضافه‌ای» در زبان رومانیایی، که یک زبان رومی با سیستم حالتی بسیار غنی‌تر از سیستم حالتی تهی سیسیلی است، از نظر دستوری پایدار و ثابت است. در زبان سیسیلی، این پدیده به‌طور سیستماتیک کمتری نسبت به رومانیایی وجود دارد، شاید به دلیل فقدان قوانین دستوری تثبیت‌شده و تأثیر زبان ایتالیایی که فاقد پدیدهٔ نشان‌گذاری افتراقی مفعول مستقیم است.

از مطالعات گونه‌شناسی، مشاهده شده است که پارامترهای اصلی که می‌توانند تأثیر بگذارند، ویژگی‌های جانداری، قطعیت و موضوعیت هستند. نشانه‌گذاری افتراقی شیء برای زبان رومانیایی به پارامتر قطعیت حساس‌تر است، در حالی که برای زبان سیسیلی به پارامتر جانداری حساس‌تر است.

طبق نظریهٔ علامت‌گذاری حالت، رابطهٔ بین عناصر یک جمله به همان اندازه که توسط ریخت‌شناسی آن‌ها نشان داده می‌شود، توسط ترتیب کلمات در یک جمله نیز نشان داده می‌شود. زبان رومانیایی پنج حالت را از زبان لاتین به ارث برده است: فاعلی، مفعولی، داتیو، مفعولی اضافه و ندایی. حالت‌های فاعلی، مفعولی اضافه، داتیو و مفعولی برای اسم، پایان‌های یکسانی دارند، در حالی که همه حالت‌ها برای ضمیر شخصی، شکل‌های متفاوتی دارند. از سوی دیگر، در زبان سیسیلی، ردپاهای حالت را می‌توان در ضمایر اول و دوم شخص تونیک در حالت مفعولی اضافه و مفعولی اضافه مشاهده کرد.

#### دو برابر کردن قیدی در رومانیایی و سیسیلی
هم زبان رومانیایی و هم زبان سیسیلی پدیدهٔ دوگانگی واژه‌بست را نشان می‌دهند، یعنی بیان دوگانهٔ متمم مستقیم یا غیرمستقیم از طریق یک واژه‌بست اسمی ارجاعی و یک واژه‌بست هم‌مرجع. شکل مفعولی سببی یا داتیو توسط فعل به واژه‌بست نسبت داده می‌شود و از نظر جنسیت و تعداد با مفعول مستقیم یا غیرمستقیم مطابقت دارد.

#### منطقه ورپوستن
در باسیلیکاتای مرکزی، در محدوده لاوسبرگ، منطقه‌ای به نام وورپوستن (Vorposten) با مصوت‌های معادل رومانیایی قرار دارد که سازش آشکاری بین سیستم «ساردینیایی» در جنوب و سیستم «رومانس رایج» در شمال است. این منطقه‌ای است که در آن، از یک سو، مصوت تونیک لاتین Ĭ با Ē و Ĕ به یک نتیجه یکسان تبدیل می‌شود و از سوی دیگر، تساوی Ŭ با Ū و Ŏ با Ō برای مصوت‌های نرم‌کام وجود دارد؛ بنابراین، یک سیستم مصوت تونیک نامتقارن ترسیم می‌شود، سازشی بین سیستم مصوت تکامل‌یافته رومی غربی و سیستم باستانی ساردینیایی، که در زبان‌های رومیایی تنها همتای خود را در سیستم مصوت رومانیایی می‌یابد.

## منابع

## کتابشناسی
* 
* 
** 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

رده:زبان ایتالیایی
رده:زبان رومانیایی
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:مقایسه زبان