بیت عوا

**بیت عوا** () شهرکی فلسطینی در جنوب کرانه باختری و در استان الخلیل از سرزمین‌های دولت فلسطین است که در ۲۲ کیلومتری باختر الخلیل و ۴ کیلومتری باختر دورا جای دارد. بر پایهٔ سرشماری دفتر مرکزی آمار فلسطین، جمعیت بیت عوا در سال ۲۰۱۷ میلادی ۱۰٬۴۳۶ نفر بوده‌است.

بیت عوا در سدهٔ نوزدهم میلادی به‌عنوان مکانی دارای ویرانه‌ها و غارهای دست‌ساز شناخته شد. این شهرک پس از جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل زیر فرمانروایی اردن درآمد و سپس به‌دنبال جنگ شش‌روزه در ۱۹۶۷ به اشغال اسرائیل درآمد. دو خاندان بزرگ مسالمه و السویطی ساکنان برجستهٔ این شهرک هستند.

## جغرافیا
بیت عوا بر مجموعه‌ای از تپه‌ها قرار دارد و از خاور به فقیقیس، از باختر به خط سبز، از جنوب به سکّه و از شمال به السیمیا محدود می‌شود. ارتفاع شهرک از سطح دریا نزدیک به ۴۵۶ متر است و از خاور آن رشته‌کوه‌های دورا با ارتفاع بیش از ۱۰۰۰ متر قرار دارد.

## پیشینه
### دوران عثمانی
در سال ۱۸۳۸ میلادی در دوران امپراتوری عثمانی، ادوارد رابینسون از «بیت عوا» به‌عنوان مکانی «ویران یا متروک» یاد کرد که در منطقه‌ای میان کوه‌ها و غزه قرار داشت اما زیر فرمان الخلیل بود. او همچنین نوشت که ویرانه‌ها «تپه‌های کوتاهی در دو سوی گذرگاه را پوشانده و پی‌های سنگ تراشیده‌ای را نشان می‌دهد که از آن‌ها تنها می‌توان دریافت در اینجا زمانی شهری بزرگ بوده‌است.»

در سال ۱۸۶۳ میلادی ویکتور گِرَن از بیت عوا دیدن کرد و آن را «خربة بیت الهوا» نامید. او غارهای دست‌ساز فراوانی را توصیف کرد که برخی بزرگ با گنبدهای شکل‌دار و برخی کوچک‌تر با سقف‌های چهارگوش بودند و بیشتر ورودی‌ها با توده‌سنگ‌هایی از ساختمان‌های ویران‌شدهٔ کهن احاطه شده بود.

در سال ۱۸۷۵ هیئت بررسی صندوق اکتشاف فلسطین از بیت عوا بازدید کرد. آنان چندین ویرانه با نام‌های گوناگون را توصیف کردند از جمله بقایای یک کلیسای بیزانسی با سرستون‌ها، ستون‌ها و سنگ‌نبشته‌هایی با نقش صلیب مالتی و نیز یک حوضچه تعمید بزرگ مناسب غوطه‌وری.

### دوران قیمومت بریتانیا

در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین جمعیت بیت عوا زیر مجموعهٔ دورا شمرده شد.

### دوران اردن
در نوامبر ۱۹۴۸ در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل سربازان تیپ پنجم (گیواتی) اسرائیل به بیت عوا، اذنا و خربهٔ سکّه حمله بردند اما مهاجمان در بیت عوا عقب رانده شدند. در مارس ۱۹۴۹ تیپ چهارم (کیریاتی) به بیت عوا و روستاهای پیرامون حمله کرد؛ دستور حمله «زدن هر مرد بالغ عرب» بود. در مجموع نزدیک به ۷۰۰۰ نفر به سوی خاور رانده شدند اما سرانجام با میانجیگری سازمان ملل اجازهٔ بازگشت یافتند.

پس از توافقنامه‌های آتش‌بس ۱۹۴۹ بیت عوا زیر فرمانروایی اردن قرار گرفت. جمعیت شهرک در سال ۱۹۶۱ به ۱٬۳۶۸ نفر رسید.

### ۱۹۶۷ و پیامدهای آن
پس از جنگ شش‌روزه در ۱۹۶۷ بیت عوا زیر اشغال اسرائیل درآمد. جمعیت شهرک در سرشماری همان سال ۱٬۴۶۸ نفر بود. بر پایهٔ گزارش سازمان ملل متحد، بیت عوا پس از جنگ ۱۹۶۷ به‌طور کامل ویران شد. موشه دایان مدعی شد تخریب به فرمان افسری انجام شده که قصد اخراج ساکنان را داشت و سرتیپ عوزی نارکیس مسئولیت این اقدام را پذیرفت.

مساحت کل زمین‌های شهرک ۴۷۰ دونم است که ۳۰ درصد آن زمین‌های پیش از ۱۹۴۸ است؛ به دلیل نزدیکی به خط سبز صدها دونم از این زمین‌ها اکنون بخشی از اسرائیل به‌شمار می‌آید.

### رویداد مارس ۲۰۲۶
در ۱۸ مارس ۲۰۲۶ (۲۷ اسفند ۱۴۰۴) در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، سه زن فلسطینی کشته و هشت نفر دیگر زخمی شدند؛ ترکش موشکی به آرایشگاهی زنانه در بیت عوا اصابت کرد. ارتش اسرائیل این حمله را به یک بمب خوشه‌ای ایرانی نسبت داد اما مقامات فلسطینی این ادعا را تأیید نکردند و موضوع به‌طور مستقل راستی‌آزمایی نشد. امدادگران فلسطینی علت مرگ را «اصابت مستقیم ترکش موشک» اعلام کردند.

## اقتصاد

بیت عوا از مناطق کشت بادام در استان الخلیل به‌شمار می‌رود. کشاورزی سنتی شهرک شامل گندم، جو، ذرت و حبوبات بوده و درختان زیتون در کوه‌های پیرامون آن گسترش یافته‌است. همچنین کشت سمسم و پیاز دیم در این منطقه موفقیت‌آمیز بوده‌است. بیت عوا همچنین به‌عنوان مرکز بازرگانی مبل و کالاهای دست‌دوم نیز شناخته می‌شود.

## جمعیت
دو خاندان بزرگ بیت عوا مسالمه و السویطی هستند. خاندان السویطی بنا بر روایتی از رمثا در اردن به این منطقه کوچ کرده و بنا بر روایت دیگر از شمال کرانه باختری از راه دشت‌های پست یهودا به اینجا رسیده‌است. خاندان مسالمه از بیت جالا سرچشمه گرفته‌است.

جمعیت بیت عوا در سال ۱۹۶۱ برابر با ۱٬۳۶۸ نفر، در ۱۹۶۷ برابر با ۱٬۴۶۸ نفر و در ۲۰۱۷ برابر با ۱۰٬۴۳۶ نفر بوده‌است.

## آثار باستانی
بیت عوا دارای آثار باستانی متعدد است از جمله زیارتگاه شیخ داوود، بقایای کلیسای بیزانسی، غارهای دست‌کند باستانی و گورستان‌های کنعانی، فینیقی، رومی و اسلامی. در میان یافته‌های باستان‌شناختی کارگاه سفالگری، دستگاه‌های روغن‌کشی زیتون و سکه‌های بیزانسی و اسلامی یافت شده‌است. بررسی صندوق اکتشاف فلسطین در ۱۸۷۵ نیز بقایای کلیسایی بیزانسی با سرستون‌ها و صلیب مالتی و حوضچه تعمید سنگی بزرگ را گزارش کرده‌است.

## آموزش
نخستین مدرسهٔ بیت عوا در سال ۱۹۴۶ با ۷۰ دانش‌آموز و دو آموزگار بنیان نهاده شد. پس از نکبت ۱۹۴۸ پایه‌های آموزشی تا پایان دورهٔ ابتدایی افزایش یافت. در سال ۱۹۶۷ نیروهای اشغالگر مدرسه را ویران کردند و در ۱۹۶۸ بازسازی شد. اکنون در شهرک دبیرستان پسرانه و دبیرستان دخترانه و چندین مهدکودک فعال است.

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* Welcome To Bayt 'Awwa
* Beit Awa, Welcome to Palestine
* Beit 'Awwa Village (Fact Sheet), ARIJ
* Beit 'Awwa Village Profile, ARIJ

رده:استان الخلیل
رده:شهرک‌های کرانه باختری
رده:شهرداری‌های فلسطین
رده:مختصات در ویکی‌داده