جووانی مارتینی دا اودینه

**جووانی مارتینی** یا **جووانی مارتینی دا اودینه** (۱۴۷۰/۷۵–۳۰ سپتامبر ۱۵۳۵) نقاش و مجسمه‌ساز ایتالیایی دوره رنسانس بود که بین سال‌های ۱۴۷۰ تا ۱۴۷۵ در اودینه متولد شد. او به همراه پلگرینو دا سن دانیله یکی از نمایندگان اصلی هنر رنسانس در منطقه فریولی در شمال شرقی ایتالیا است.

## زندگی‌نامه
جیووانی، عضوی از خانواده‌ای هنرمند، پسر مارتین و نوه دومنیکو دا تولمتزو بود.

سال‌های زیادی، او به عنوان نقاشی اهل اودین شناخته می‌شد که با *یحیی تعمیددهنده* قرارداد امضا کرده و بین پایان قرن پانزدهم و اوایل قرن شانزدهم در اودین و فریولی کار کرده است. در حال حاضر، این آثار به جیووانی باتیستا دا اودین، از پیروان آلویس ویوارینی، نسبت داده می‌شود.
بندانگشتی|''مریم مقدس به همراه فرزندش سنت جوزف و سنت سیمئون'' - موزه کورر ونیز
بندانگشتی|
بندانگشتی|دورمیتیو ویرجینیس - جزئیاتی از محراب مورتگلیانو
اولین اثر امضا شده جووانی مارتینی، در سال ۱۵۰۱، تابلوی محراب *سنت مارک و سنت جان باپتیست، با حضور قدیسان استفان، جروم، ارماکور، راهب آنتونی و برتراند مقدس* است که در نمازخانه سنت مارک در کلیسای جامع اودینه واقع شده است. این اثر توسط جاکومو گوردینو، رئیس بخش کلیسای جامع، در نامه‌ای به دومنیکو گریمانی، پاتریارک آکوئیلیا، به شدت مورد انتقاد قرار گرفت و از جنبه رزمی که نقاش به سنت مارک داده بود، شکایت کرد. این نقاشی ممکن است پرتره آنتونیو لوردان، ستوان فریولی، باشد. یک تابلوی محراب دیگر، *تابلوی محراب سنت اورسولا*، به تاریخ ۱۵۰۷ در پشت آن، برای کلیسای سنت پیتر شهید در اودینه ساخته شد. این دو محراب، دانش مارتینی از آثار آلویس ویوارینی و سیما دا کونگلیانو را نشان می‌دهند و با سنت‌های فریولی مرتبط هستند.

در سال ۱۵۰۷، او کارگاه پدر و عمویش را به ارث برد و سنت محراب‌های چوبی حکاکی‌شده را در پیش گرفت و سبک گوتیک سنتی فریولی را با سبک رنسانس ونیزی تطبیق داد. او در سال ۱۵۱۵ یک محراب چوبی برای کلیسای سانتا ماریا دله گراتزیه در پرودولونه (در سن ویتو آل تالیامنتو) تکمیل کرد. ریتم ترکیب مجسمه‌های این مجموعه، پیوندی قوی با سنت مکتب تولمز در کواتروچنتو را نشان می‌دهد.

بارزترین نمونه محراب‌های چوبی مارتینی، محرابی در مورتلیانو است که او در سال ۱۵۲۶ آن را تکمیل کرد. برای این کار چشمگیر، مبلغ هنگفتی معادل ۱۱۸۰ دوکات به او پرداخت شد. این محراب که بیش از پنج متر ارتفاع دارد و بزرگ‌ترین محراب در فریولی است، از ۶۰ مجسمه تشکیل شده است. این محراب مانند گذشته به بخش‌های کوچک‌تر و سلول‌های جداگانه تقسیم شده است، اما از طریق ستون‌های چارچوب معماری، پیوستگی فضایی دارد، همان‌طور که به عنوان مثال می‌توان گروه *[[باکره سوگوار|پیتا]]* و *[[به خواب رفتن مریم مقدس|دورمیتیو ویرجینیس را]]* به هم متصل کرد. این محراب نه تنها به عنوان شاهکار هنرمند، بلکه به عنوان یکی از والاترین جلوه‌های مجسمه‌سازی چوبی رنسانس نیز شناخته می‌شود.

نمونه‌های دیگر را می‌توان در کلیساهای محلی فائدیس و رمانزاکو یافت.

اودین همچنین بیش از ۱۷۰ گیاه، از جمله گونه‌های دنیای قدیم و جدید، را در ویلا فارنسینا نقاشی کرد.

## آثار
آثار نقاشی‌شدهٔ اصلی مارتینی عبارتند از
* *خانواده مقدس به همراه شمعون* (۱۴۹۸)، رنگ روغن روی تابلو، ۹۶ در ۷۱ سانتی‌متر، موزه کورر، ونیز
* *سنت مارک و سنت جان باپتیست، استفان، جروم، ارماکورا، ابوت آنتونی و برتراند مقدس* (۱۵۰۱)، کلیسای جامع اودین
* *نقاشی محراب سنت اورسولا* (۱۵۰۷)، ساخته شده برای کلیسای سن پیترو مارتیر اودینزه در اودین، که اکنون بین پیناکوتکا دی بررا در میلان (تابلوی مرکزی)، موزه‌های مدنی اودین (قسمت بالایی) و یک مجموعه خصوصی تقسیم شده است.
* *محراب سانتا ماریا در کولویلانو* (۱۵۲۲)، ساخته شده برای کلیسایی به همین نام در فائدیس، که اکنون گم شده است؛
* *ارائه در معبد* (۱۵۳۰)، کلیسای جامع اسپیلیمبرگو.

## منابع

* 

رده:درگذشتگان ۱۵۳۵ (میلادی)
رده:زادگان دهه ۱۴۷۰ (میلادی)
رده:مجسمه‌سازان اهل ایتالیا
رده:مجسمه‌سازان مرد اهل ایتالیا
رده:نقاشان رنسانس اهل ایتالیا