گئورگی شچدروویتسکی

**گئورگی پتروویچ شچدروویتسکی** ( (زاده ۲۳ فوریه ۱۹۲۹ - درگذشته ۳ فوریه ۱۹۹۴) فیلسوف و روش‌شناس روسی، چهره اجتماعی و فرهنگی بود. خالق روش‌شناسی تفکر سیستمی، بنیان‌گذار و رهبر حلقه روش‌شناسی مسکو، الهام‌بخش ایدئولوژیک «جنبش روش‌شناسی».

## سال‌های اولیه
گئورگی شچدرویتسکی در مسکو در خانوادهٔ مهندس و سازمان‌دهندهٔ صنعت هوانوردی شوروی، پیوتر گئورگیویچ شچدرویتسکی (۱۸۹۹–۱۹۷۲) و میکروبیولوژیست، کاپیتولینا نیکولایِونا شچدرویتسکی (با نام خانوادگی بایوکووا، ۱۹۰۴–۱۹۹۴)، به دنیا آمد. او برادرزادهٔ بزرگ آرون سولتز بود.

در سال ۱۹۳۷ وارد کلاس دوم دبیرستان شماره ۲ مسکو شد و قبل از تخلیه خانواده‌اش از شهر کویبیشف، در آنجا تحصیل کرد. در آنجا، به موازات تحصیل در یک مدرسه محلی، به عنوان نظافتچی بیمارستان و آسیابان در یک کارخانه نظامی کار می‌کرد. در سال ۱۹۴۳، خانواده به مسکو بازگشتند و جی‌اس‌چدرویتسکی تحصیلات خود را در دبیرستان شماره ۱۵۰ ادامه داد و در سال ۱۹۴۶ با مدال نقره فارغ‌التحصیل شد.

از سال ۱۹۴۶ او در رشته فیزیک تحصیل کرد و از سال ۱۹۴۹ - در دانشکده فلسفه دانشگاه دولتی مسکو (MSU) که در سال ۱۹۵۳ با افتخار فارغ‌التحصیل شد. در طول تحصیل، او با ای.ای. زینوویف دوست شد، که در شخص او فردی همفکر پیدا کرد.

در سال‌های ۱۹۵۱ تا ۱۹۵۸ به عنوان معلم مدرسه کار کرد و در سال ۱۹۵۷ اولین مقاله علمی خود را منتشر کرد.

## روش‌های میان‌رشته‌ای
از دهه ۱۹۵۰، شچدرویتسکی مجموعه‌ای از سمینارها را برگزار کرد که ریاضیدانان، روانشناسان، مورخان، معماران، جامعه‌شناسان و پزشکانی را که بحث‌های خود را بر مسائل منطقی و معرفت‌شناختی متمرکز می‌کردند، جذب می‌کرد. او در حلقه روش‌شناسی مسکو (MMC) که توسط الکساندر زینوویف تأسیس شده بود، مشارکت داشت. در سال ۱۹۵۴، شچدرویتسکی رهبری این حلقه را بر عهده گرفت و نقش برجسته‌ای در توسعه نظریه فعالیت ایفا کرد. در اینجا، جهان به عنوان ترکیبی از سوژه‌ها و اشیاء انسانی، مانند نظریه طبیعت‌گرایانه، دیده نمی‌شد. بلکه اشیاء سازه‌های ثانویه‌ای هستند که ماهیت آنها به فعالیتی که بر آنها اعمال می‌شود بستگی دارد. شچدرویتسکی استدلال می‌کرد که فعالیت نه چندان ویژگی هر فرد، بلکه سیستمی است که در آن فرد «تسخیر» می‌شود و نحوه رفتار او را تعیین می‌کند. او علاوه بر این، با در نظر گرفتن اینکه یک «موضوع» پیچیده خاص را می‌توان از چندین دیدگاه علمی مختلف بررسی کرد، به وظیفه دانشمند پرداخت: بنابراین، کار دانشمند نه تنها شامل بررسی موضوع در یک چارچوب علمی خاص است، بلکه باید شامل انتخاب روش‌شناسی نیز باشد که به وسیله آن، موضوع به عنوان یک موضوع متمایز برای تحقیق علمی مشخص می‌شود.

در سال ۱۹۵۸ او به واسیلی داویدوف در تأسیس کمیسیون مطالعه روان‌شناسی اندیشه و منطق پیوست.

در سال ۱۹۶۲، او به وادیم سادوفسکی و اریک یودین پیوست و *سمینار میان‌رشته‌ای روش‌های ساختاری و سیستمی تحلیل در علم و فناوری را* در *کمیسیون سایبرنتیک* آکادمی علوم اتحاد جماهیر شوروی به ریاست اکسل برگ ایجاد کرد. شچدرویتسکی تا سال ۱۹۷۶ ریاست این سمینار را بر عهده داشت

او از سال ۱۹۵۶ تا ۱۹۶۸ عضو حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی بود و پس از امضای «نامه ۱۷۰» در حمایت از الکساندر گینزبورگ و یوری گالانسکوف، از حزب اخراج شد.

## میراث
بدون استثنا، تمام آثار جی‌پی‌اس‌چدروویتسکی (چه منتشر شده و چه در بایگانی‌ها باقی مانده‌اند) از نظر موضوعی و روش‌شناختی با آثار ام ام سی مطابقت دارند. او در طول حیات خود، تنها دو جزوه، دو تک‌نگاری جمعی با مشارکت خود و حدود یک و نیم صد مقاله جداگانه که به صورت انفرادی یا مشترک نوشته شده بود، منتشر کرد.

مقررات سمینارهای روش‌شناختی ام ام سی (حداقل از سال ۱۹۵۷) شامل موارد زیر بود: قاعده عدم «مالکیت ایده‌ها» و جهت‌گیری به سمت تثبیت نتایج در قالب تک‌نگاری‌های جمعی.

تک‌نگاری‌های جمعی تهیه می‌شدند، اما اغلب اجازه انتشار نداشتند یا در تیراژهای کم منتشر می‌شدند: به عنوان مثال، تیراژ مجموعه *«مسائل مطالعه سیستم‌ها و ساختارها*» (۱۹۶۵) مسدود شد و مجموعه تک‌نگاری *«پداگوژی و منطق*» (۱۹۶۸) در یازده جلد پراکنده شد؛ تک‌نگاری «توسعه و پیاده‌سازی سیستم‌های خودکار در طراحی» (۱۹۷۵) در انتشارات صنعتی در تیراژ کم منتشر شد و منجر به سرکوب ناشران شد. جی‌پی‌اچدرویتسکی همچنین نتوانست کتاب اولیه خود را که حاوی نسخه‌ای گسترده از پایان‌نامه‌اش بود، منتشر کند (بازسازی جزئی آن تنها پس از مرگش با عنوان «*دربارهٔ روش تحقیق تفکر*» منتشر شد).

پس از مرگ جی.پی. شچدرویتسکی، آرشیو او حداقل در دو مکان پراکنده شد: بیوه و پسرش. همچنین، این مسئله که آرشیو کاری شخصی جی.پی. شچدرویتسکی چیست و آرشیو ("کتابخانه") ام ام سی چیست، حل نشده است.

علیرغم این واقعیت که بسیاری از آثار جی‌اس‌چدرویتسکی به مسائل روان‌شناسی می‌پرداختند، ایده‌های او در روان‌شناسی مدرن روسیه همچنان در حاشیه باقی مانده و نام او به ندرت ذکر می‌شود. مکتبی از روانشناسان پیرو شیدرویتسکی در دانشگاه تربیت معلم دولتی بلاروس (BSPU) وجود دارد. از سوی دیگر، ایده‌های جی‌اس‌چدرویتسکی در آموزش و پرورش روسیه طرفداران زیادی دارد.

با این وجود، طی سال‌های ۱۹۹۵ تا ۲۰۰۷، حدود بیست کتاب تهیه و منتشر شد که بخشی از آنها شامل انتشارات مادام‌العمر بود، اما عمدتاً (به‌ویژه این مورد در مورد مجموعه «از آرشیو جی.پی. شچدرویتسکی» صدق می‌کند) که قبلاً برای طیف وسیعی از خوانندگان ناشناخته بودند، متون و همچنین رونوشت گزارش‌ها، سخنرانی‌ها و سخنرانی‌های جی.پی. شچدرویتسکی را در بر می‌گرفت. بیشتر این کتاب‌ها توسط تیمی تهیه شده بود که شامل برادر فیلسوف فقید، ال.پی. شچدرویتسکی، و بیوه‌اش، جی.ای. داویدوف، که انتشارات «میراث» را در سال ۲۰۰۴ تأسیس کردند، می‌شد.

## بازی‌های فعالیت سازمانی
شچدرویتسکی با توسعه بازی‌های فعالیت-سازمانی خود، کاربردی از نظریه فعالیت ویگوتسکی را ارائه داد. این بازی‌ها مبتنی بر کاربرد منطق محتوایی-ژنتیکی ویگوتسکی برای توسعه روش حل مسئله جمعی بودند.

## میراث
او در سال ۱۹۹۴ در روستای بولشوو درگذشت. مؤسسه توسعه شدروویتسکی در سال ۲۰۰۵ تأسیس شد. پسرش، پتر شدروویتسکی، همچنان از تکنیک‌های گئورگی برای آموزش مدیران عامل استفاده می‌کند.

## آثار
* *[https://web.archive.org/web/20190330215934/http://www.fondgp.ru:80/lib/int/5 مسائل روش‌شناختی پژوهش سیستم‌ها]* (۱۹۶۴).
* *[http://www.fondgp.org/gp/biblio/eng/6 مشکلات در توسعه فعالیت‌های برنامه‌ریزی]*
* «بازتاب و مسائل مرتبط» (۱۹۷۵) در ''مجله فرایند و کنترل بازتابی'' شماره ۱، ژانویه-ژوئن ۲۰۰۲، جلد ۱

## منابع
رده:روان‌شناسان اهل اتحاد شوروی
رده:درگذشتگان ۱۹۹۴ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۲۹ (میلادی)
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:فیلسوفان سده ۲۰ (میلادی) اهل روسیه
رده:کارشناسان آموزش و پرورش اهل روسیه
رده:مخالفان اهل روسیه