فلسطینی‌های بریتانیایی

**فلسطینی‌های بریتانیایی** () به افرادی با خاستگاه فلسطینی گفته می‌شود که در بریتانیا زاده شده‌اند یا در این کشور زندگی می‌کنند. حضور فلسطینیان در بریتانیا به پیش از نکبت بازمی‌گردد و از دهه ۱۹۳۰ میلادی بازرگانان و تحصیل‌کردگان فلسطینی برای آموزش و کار به این کشور مهاجرت کردند.

جمعیت فلسطینیان بریتانیا در سال ۲۰۰۱ نزدیک به ۲۰ هزار نفر برآورد شده بود و بر پایه پژوهشی در سال ۲۰۱۷ این شمار به ۶۰ هزار نفر رسیده‌است. جامعه فلسطینی بریتانیا از نظر طبقه اجتماعی، پایگاه قانونی، خاستگاه جغرافیایی و زمینه فرهنگی و دینی بسیار گوناگون است. سازمان‌ها و نهادهای گوناگونی نیز برای نمایندگی و خدمت‌رسانی به این جامعه در سراسر بریتانیا کنش‌ور هستند.

## پیشینه
بر پایه پژوهش یوسف کوربژ و هالا نوفل با عنوان «فلسطینیان در سراسر جهان: بررسی جمعیت‌شناختی» (۲۰۲۰)، حضور فلسطینیان در بریتانیا پیشینه‌ای دیرین‌تر از نکبت دارد. دینا مطر در رساله دکترای خود (۲۰۰۵) نوشته‌است که بازرگانان و قشرها مرفه فلسطینی از دهه ۱۹۳۰ میلادی برای تحصیل و کار به بریتانیا آمدند.

موج‌های بزرگ‌تر مهاجرت فلسطینیان که همچنان بیشتر شامل دانشجویان و متخصصان بود از دهه ۱۹۶۰ آغاز شد. رویدادهایی مانند نکسه و جنگ داخلی لبنان (بسیاری از فلسطینیان پیش‌تر هنگام نکبت به لبنان گریخته بودند) از عوامل اصلی این مهاجرت بودند. از دهه ۱۹۸۰ به‌ویژه پس از جنگ دوم خلیج فارس، شمار فزاینده‌ای از فلسطینیان بی‌تابعیت برای گریز از جنگ و آشفتگی سیاسی خاورمیانه در کشورهای اروپایی از جمله بریتانیا درخواست پناهندگی دادند.

## جمعیت‌شناسی
بر پایه کتاب «کوچ‌نشینی فلسطینی در اروپا» (۲۰۰۵) به ویراستاری عباس شبلاق، جمعیت فلسطینیان بریتانیا در سال ۲۰۰۱ نزدیک به ۲۰ هزار نفر برآورد شده بود و این رقم پس از سال ۱۹۹۱ رو به افزایش نهاده بود. با این حال، چنان‌که لینا محمود در همان کتاب، غاده کرمی در نوشتاری در نشریه  (2008) و دینا مطر در رساله خود اشاره کرده‌اند، محاسبه دقیق این شمار به دلیل نبود داده‌های کافی دربارهٔ فلسطینیان بریتانیایی‌تبار و فلسطینیان مقیم بریتانیا که در کشورهای دیگر زاده شده‌اند ناممکن بوده‌است. کوربژ و نوفل در سال ۲۰۲۰ جمعیت فلسطینیان بریتانیا را در سال ۲۰۱۷ نزدیک به ۶۰ هزار نفر برآورد کردند.

استفانی لودو از مدرسه عالی مطالعات علوم اجتماعی میان سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۶ و ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۲ داده‌های مردم‌نگارانه‌ای از فلسطینیان ساکن منچستر، آکسفورد و لندن و سازمان‌های مرتبط با فلسطینیان گردآوری کرد. پاسخ‌دهندگان هم مهاجران (دانشجویان، متخصصان و پناهندگان) و هم فلسطینیان زاده بریتانیا بودند. در پی این الگوهای مهاجرتی، جامعه فلسطینی بریتانیا از نظر طبقه اجتماعی، جایگاه مدنی و قانونی، خاستگاه جغرافیایی و زمینه دینی و فرهنگی بسیار گوناگون است.

لودو، کوربژ و نوفل و کرمی هم‌نظرند که فلسطینیان در بریتانیا به‌طور کلی کامیابی نسبی یافته‌اند. لودو بریتانیا را به‌عنوان «پیشرو جهانی» در آموزش عالی، هنر، رسانه‌های عربی و بازرگانی «محیطی مساعد» برای فلسطینیان دانسته‌است.

## سازمان‌ها و نهادها

سازمان‌ها و نهادهای ویژه فلسطینیان بریتانیا دربرمی‌گیرد: کمیته فلسطینیان بریتانیا ()، رابطه جامعه فلسطینی در بریتانیا ()، بنیاد جامعه فلسطین () و انجمن فلسطینیان بریتانیا (). همچنین انجمن فلسطینیان اسکاتلند () در اسکاتلند کنش‌ور است.

منبع عربی همچنین به نهادهای دیگری مانند مرکز بازگشت فلسطین، شورای تفاهم عربی‐بریتانیایی، اتحادیه سراسری دانشجویان فلسطین (شاخه بریتانیا) و جمعیت یاری پزشکی فلسطین اشاره کرده‌است.

### سلک دیپلماتیک
نمایندگی فلسطین (سفارت) در لندن از دهه ۱۹۷۰ به‌صورت هیئت نمایندگی آغاز به کار کرد. بر پایه منبع عربی، این دفتر در سال ۱۹۷۳ زیر نظر سازمان آزادی‌بخش فلسطین گشایش یافت و نخستین مدیر آن سعید حمامی بود که در سال ۱۹۷۸ ترور شد. پس از او نبیل رملاوی (تا ۱۹۸۲)، فیصل الوحیدی و سپس عفیف صافیه (تا ۲۰۰۵) این دفتر را اداره کردند.

## چهره‌های سرشناس

### زادگان بریتانیا
* نیما ابوعرده، روزنامه‌نگار
* سارا آغا، بازیگر و مجری
* هدی عموری، کنش‌گر
* فارس بدوان، نوازنده
* سلمی دبّاغ، نویسنده
* ایزابلا حماد، رمان‌نویس
* بلال حسنا، بازیگر و نمایشنامه‌نویس
* بن جمال، کنش‌گر
* جودی کلّاً، سرآشپز
* ریم کیلانی، نوازنده
* لوئیس لادلم، بازیکن راگبی یونیون
* شادیه منصور، رپ‌خوان
* تانوشکا ماراح، کارگردان تئاتر و نویسنده
* لین محمد، سخنران و کنش‌گر سیاسی
* لیلا مران، نماینده حزب لیبرال دموکرات در مجلس عوام
* فرح نابلسی، فیلم‌ساز
* نادیه النکله، سیاست‌مدار حزب ملی اسکاتلند
* رزالیند نشاشیبی، هنرمند
* عنبره سلام، نویسنده

### زادگان فلسطین
* ناجی العلی، هنرمند
* نعیم عطاالله، بازرگان و نویسنده
* غاده کرمی، پژوهشگر
* احمد مسعود، نویسنده و پژوهشگر
* دینا مطر، پژوهشگر
* بشیر نافع، تاریخ‌دان
* ن.س. نسیبه، نویسنده
* لاریسا سنسور، هنرمند و فیلم‌ساز
* لیلا شوّا، هنرمند تجسمی
* یاسر سلیمان، پژوهشگر
* عبداللطیف الطیباوی، پژوهشگر
* عزام تمیمی، پژوهشگر
* سامی تمیمی، سرآشپز و نویسنده

### زادگان سایر کشورها
* غسان ابوسته، جراح
* سامی ابوعرده، بازیگر کمدی
* طارق باکونی، نویسنده
* زکی شهاب، روزنامه‌نگار
* سلیم حداد، نویسنده
* منی حاطوم، هنرمند
* حنان قطان، تهیه‌کننده
* ویکتور قطان، پژوهشگر حقوق
* بشار لولوه، رهبر ارکستر
* مایکل مالارکی، بازیگر و نوازنده
* کرمه نابلسی، پژوهشگر
* لیلا سنسور، فیلم‌ساز
* سمیر الیوسف، نویسنده

## نگاهداشت هویت فلسطینی
جامعه فلسطینیان پراکنده در بریتانیا می‌کوشد هویت فلسطینی خود را پاس بدارد. یکی از گام‌های مهم در این راه برپایی انجمن‌ها، رابطه‌ها و باشگاه‌هایی است که هدفشان پشتیبانی از جامعه فلسطینی در بریتانیا و پاسداری از منافع سیاسی و اجتماعی آنان در چارچوب نظام سیاسی بریتانیاست. زبان نخست فلسطینیان عربی است و خانواده‌ها می‌کوشند فرزندانشان زبان عربی را بیاموزند تا نسل آینده پیوند خود را با فرهنگ فلسطینی از دست ندهد.

## منابع

* 
* 

## پیوند به بیرون
* نمایندگی فلسطین در بریتانیا
* کمیته فلسطینیان بریتانیا

رده:گروه‌های قومی مرتبط نیازمند تأیید
رده:افراد بریتانیایی فلسطینی‌تبار
رده:جوامع دور از وطن فلسطین
رده:روابط فلسطین و بریتانیا