کشتار اربا

**کشتار اربا** (به ''ایتالیایی'': **strage di Erba**) یک مورد بدنام از کشتار جمعی است که در ۱۱ دسامبر ۲۰۰۶ در اربا، در استان کومو، ایتالیا رخ داد.

کشتار اربا توسط زوجی به نام اولیندو رومانو و همسرش روزا آنجلا بازی انجام شد. اولیندو در دهم فوریه سال ۱۹۶۲ در الباردو پر سان مارکو به دنیا آمد و روزا در دوازدهم سپتامبر سال ۱۹۶۳ در اربا متولد شد. این زوج که در همسایگی قربانیان زندگی می‌کردند، با استفاده از چاقو و میله آهنی اقدام به قتل چهار نفر از همسایگان خود کردند. قربانیان شامل رافائلا کاستانیا، زنی جوان متولد بیست‌ویکم اوت ۱۹۷۶ در اربا؛ پسر خردسال او یوسف مرزوک، متولد نهم سپتامبر ۲۰۰۴ در اربا؛ مادر رافائلا، پائولا گالی، متولد بیست‌وششم ژانویه ۱۹۴۹ در اربا؛ و همسایه دیگرشان، والریا چروبینی، متولد نهم اوت ۱۹۵۱ در مونتورفانو بودند.

در جریان این جنایت، همسر والریا، ماریو فریجریو، که در بیست‌ونهم ژوئن ۱۹۴۱ در مونتورفانو به دنیا آمده بود، نیز مورد حمله قرار گرفت. گلوی او با چاقو بریده شد و مهاجمان تصور کردند که او جان باخته است. اما به شکل معجزه‌آسا، ماریو به دلیل یک ناهنجاری مادرزادی در سرخرگ کاروتید، از خونریزی شدید نجات یافت و زنده ماند. این ویژگی آناتومیکی باعث شد که خونریزی کشنده‌ای رخ ندهد و او بتواند بعدها به عنوان شاهد کلیدی در پرونده ایفای نقش کند.

محل وقوع قتل‌عام، خانه رافائلا کاستانیا بود که در یک حیاط بازسازی‌شده در مرکز شهر اربا قرار داشت. پس از ارتکاب جنایت، مهاجمان بلافاصله آپارتمان را به آتش کشیدند تا آثار جرم را از بین ببرند و صحنه را مخدوش کنند. این اقدام نه تنها برای پنهان‌سازی شواهد بود، بلکه نشان‌دهنده شدت خشونت و بی‌رحمی آن‌ها در اجرای نقشه‌شان بود.

این جنایت هولناک، که در ابتدا با آتش‌افروزی گزارش شد، پس از کشف اجساد و نجات ماریو فریجریو، به یکی از پیچیده‌ترین و بحث‌برانگیزترین پرونده‌های جنایی در تاریخ معاصر ایتالیا تبدیل شد.

این محاکمهٔ پرسروصدا در سراسر کشور و در سطح بین‌المللی گزارش شد. بی‌بی‌سی نیوز اعترافات غافلگیرکننده را به عنوان «پیچشی دراماتیک در معمای قتلی که ایتالیا را فرا گرفته بود» گزارش داد.

در ۳ مه ۲۰۱۱، دیوان عالی کشور درخواست‌های تجدیدنظر را رد کرد و حکم تجدیدنظر را قطعی اعلام کرد که این زوج را که در مرحله بدوی به حبس ابد محکوم شده بودند، به عنوان عاملان قتل‌عام به رسمیت شناخت.

## جرم
در شامگاه یازدهم دسامبر سال ۲۰۰۶، حدود ساعت هشت و بیست دقیقه شب، در ساختمان شماره ۲۵ خیابان آرماندو دیاز در شهر اربا، واقع در استان کومو ایتالیا، آتش‌سوزی‌ای در یکی از واحدهای آپارتمانی مجموعه‌ای به نام «کاندومینیوم آیس» رخ داد. این مجتمع مسکونی که در مرکز شهر قرار داشت، شامل چندین واحد مسکونی بود و محل زندگی خانواده‌هایی از طبقه متوسط جامعه محسوب می‌شد. در پی مشاهده شعله‌های آتش و دود، دو نفر از همسایگان، که یکی از آن‌ها آتش‌نشان داوطلب بود، بدون تأخیر وارد ساختمان شدند تا جان افراد گرفتار در آتش را نجات دهند. آن‌ها در نزدیکی پاگرد طبقه با مردی مجروح مواجه شدند؛ ماریو فریجریو، مردی شصت‌وپنج‌ساله که به شدت آسیب دیده بود و توان حرکت نداشت. این دو نفر با تلاش فراوان، او را از ناحیه مچ پا گرفته و از محل آتش‌سوزی دور کردند تا از خطر مرگ نجات یابد. پس از آن، امدادگران وارد واحد آپارتمانی شدند که آتش از آنجا آغاز شده بود. در آنجا با صحنه‌ای دلخراش روبه‌رو شدند: جسد بی‌جان و در حال سوختن رافائلا کاستانیا، زن سی‌ساله‌ای که به‌صورت پاره‌وقت در یک مرکز مراقبت از افراد دارای معلولیت کار می‌کرد، در میان شعله‌ها قرار داشت. آن‌ها موفق شدند جسد او را به پاگرد منتقل کنند و سپس به کمک مرد سالخورده‌ای که هنوز زنده بود، پرداختند.

در یک نقطه خاص، امدادگران صدای فریادهای کمک خواهی زنی را شنیدند و فریگریو موفق شد با صدای ضعیفی به امدادگران اطلاع دهد که همسرش در طبقه بالا است. با این حال، به دلیل دود، افراد حاضر مجبور به ترک ساختمان شدند. متعاقباً، آتش نشانان از راه رسیدند، آتش را خاموش کردند و سه جسد دیگر پیدا کردند. آنها پائولا گالی، زن خانه‌دار پنجاه و هفت ساله و مادر رافائلا؛ یوسف مرزوق، پسر کوچک زن و والریا کروبینی، همسر پنجاه و پنج ساله فریگریو بودند.

تحقیقات علل مرگ را به شرح زیر گزارش کرد. رافائلا کاستانیا، که در راهروی جلوی درب خانه‌اش غافلگیر شده بود، بارها با دیلم مورد اصابت قرار گرفت و دوازده ضربه چاقو خورد تا اینکه در نهایت گلویش بریده شد. او بر اثر جراحات شدید سر، از جمله شکستگی جمجمه، ناشی از ضربات دیلم، درگذشت. مادرش، پائولا گالی، در راهروی خانه مورد حمله قرار گرفت و شش ضربه چاقو و شش ضربه دیلم (ضربات آسیب‌رسان به جمجمه) متحمل شد. کوچک‌ترین قربانی، یوسف مرزوق دو ساله، پس از دریافت دو ضربه چاقو که یکی از آنها برای گلو کشنده بود و شریان کاروتید را قطع کرد، بر اثر خونریزی روی مبل اتاق نشیمن درگذشت.

برای پنهان کردن آثار جرم، آپارتمان به آتش کشیده شد، اما دود زیادی که در داخل ایجاد شد، مهاجمان را مجبور کرد از آپارتمان به سمت پله‌های آپارتمان که زوج فریگریو-چروبینی از آن پایین می‌آمدند، فرار کنند. دودی که از زیر در بیرون می‌آمد، توجه آنها را به آپارتمان کاستانیا جلب کرده بود.

والریا چروبینی در آپارتمان خود که در طبقه زیرشیروانی ساختمان واقع شده بود، پیدا شد. پس از آغاز حمله، او با عجله به طبقات پایین‌تر رفت و در راه‌پله‌های مجتمع با مهاجم روبه‌رو شد. در آنجا درگیر مشاجره‌ای طولانی و خشونت‌آمیز با مهاجم شد و با سی‌وچهار ضربه چاقو و هشت ضربه میله آهنی به شدت مجروح گردید. با وجود شدت جراحات، آسیب‌های وارده به او به اندازه قربانیان دیگر، یعنی رافائلا کاستانیا و پائولا گالی، کشنده نبود و همین امر به او اجازه داد تا خود را به طبقه بالا و آپارتمانش برساند.

در لحظاتی که همسایگان برای کمک وارد ساختمان شده بودند، والریا هنوز زنده بود و با فریادهای کمک‌خواهی تلاش می‌کرد توجه آن‌ها را جلب کند. اما به دلیل دود غلیظ ناشی از آتش‌سوزی در آپارتمان رافائلا در طبقه پایین، امدادگران قادر به رسیدن به طبقه زیرشیروانی و نجات او نبودند. دود حاصل از آتش به سرعت در ساختمان پخش شد و در نهایت در آپارتمان والریا تجمع یافت.

او در حالی که هنوز زنده بود، به همراه سگ خانگی‌اش، بر اثر استنشاق گاز مونوکسید کربن جان خود را از دست داد. این گاز بی‌رنگ و بی‌بو، که در اثر سوختن ناقص مواد در آتش‌سوزی تولید می‌شود، به‌سرعت در فضای بسته آپارتمان انباشته شد و باعث خفگی و مرگ او شد. مرگ والریا چروبینی، که پس از تحمل جراحات شدید و تلاش برای نجات خود رخ داد، یکی از تراژیک‌ترین بخش‌های قتل‌عام اربا بود و نشان‌دهنده بی‌رحمی و شدت خشونت این جنایت هولناک است.

شوهر او، ماریو فریگریو، نیز قربانی حمله‌ای در پله‌های آپارتمان شد، مورد ضرب و شتم قرار گرفت و از ناحیه گلو مورد اصابت چاقو قرار گرفت، اما به لطف ناهنجاری مادرزادی شریان کاروتیدش که او را از خونریزی کشنده محافظت کرد، توانست زنده بماند.

شواهد پزشکی قانونی نشان داد که دو مهاجم وجود داشته‌اند که یکی از آنها چپ دست بوده است. هر کدام از آنها به دو چاقوی کوتاه و بلند و همچنین یک دیلم مسلح بوده‌اند.

### عزوز مرزوق
در مراحل اولیه تحقیقات پلیس دربارهٔ قتل‌عام اربا، تمرکز اصلی بر عزوز مرزوک بود؛ مردی اهل زغوان تونس که همسر رافائلا کاستانیا و پدر یوسف، کودک خردسال قربانی، محسوب می‌شد. عزوز، که پیش‌تر در رسانه‌ها به دلیل سابقه کیفری مرتبط با قاچاق مواد مخدر شناخته شده بود، در سال ۲۰۰۶ به واسطه عفو عمومی از زندان آزاد شده بود. این پیشینه باعث شد که مأموران پلیس در نخستین گام‌های تحقیقاتی، او را به عنوان مظنون اصلی در نظر بگیرند.

در زمان وقوع جنایت، عزوز در تونس به دیدار والدینش رفته بود. پس از اطلاع از فاجعه، با شتاب به ایتالیا بازگشت و بلافاصله توسط نیروهای کارابینیری مورد بازجویی قرار گرفت. رفتار او در بازگشت و واکنش‌های احساسی‌اش در برابر رسانه‌ها، توجه افکار عمومی را به خود جلب کرد و در ابتدا گمانه‌زنی‌هایی دربارهٔ نقش احتمالی او در این جنایت مطرح شد. با این حال، تحقیقات دقیق‌تر و بررسی مدارک و شواهد، از جمله زمان‌بندی سفر و حضور او در تونس، منجر به تأیید عذر موجه او شد. پلیس اطمینان یافت که عزوز در زمان وقوع قتل‌ها در خارج از کشور بوده و نمی‌توانسته در اجرای آن‌ها نقش داشته باشد. پس از اثبات بی‌گناهی او، مسیر تحقیقات تغییر کرد و فرضیه‌ای جدید مطرح شد مبنی بر اینکه این قتل‌ها ممکن است به‌عنوان نوعی تسویه‌حساب علیه عزوز انجام شده باشند؛ اقدامی انتقام‌جویانه که قربانیان آن، خانواده و نزدیکان او بودند.

### اولیندو رومانو و رزا بازی
در میان سایر سرنخ‌های به دست آمده، رفتار غیرعادی دو همسایه رافائلا کاستانیا که در گذشته با خانواده کاستانیا اختلافات حقوقی داشتند، بلافاصله مورد توجه قرار گرفت. با وجود وقایع نگران‌کننده‌ای که رخ داده بود، از همان ساعات اولیه پس از قتل‌ها، زوج رومانو نسبت به وقایع بی‌تفاوت نشان دادند و برخلاف سایر ساکنان حیاط و آپارتمان‌ها، از پلیس درخواست اطمینان نکردند. این سوءظن‌ها باعث شد تا بازرسان مقداری از لباس‌های زوج را توقیف کرده و خانه و ماشین را تحت نظر بگیرند. در همان شب اول پس از قتل‌عام، حقایق دیگری توجه بازرسان را به خود جلب کرد. هر دوی آنها جراحاتی داشتند که با درگیری مطابقت داشت (شوهر کبودی روی دست و یکی روی ساعد، و زن زخمی که از قبل روی انگشتش التیام یافته بود). علاوه بر این، وقتی بلافاصله پس از قتل‌عام از آنها سوالات معمول پرسیده شد، این دو نفر رسید مک‌دونالد را نشان دادند. این موضوع تا حدودی مشکوک بود، زیرا نشان دهنده تلاش فوری برای بی‌ربط جلوه دادن خود به هر قیمتی نسبت به حادثه بود، در حالی که پلیس هیچ سؤالی در مورد آن نپرسیده بود.

این زوج در ۸ ژانویه ۲۰۰۷ توسط پلیس دستگیر و پس از بازجویی طولانی روز بعد دستگیر شدند. آنها به عنوان دو فرد بسیار منزوی و گوشه‌گیر توصیف شدند که به طرز بیمارگونه‌ای به یکدیگر وابسته بودند. در طول تحقیقات، برخی از بستگان رزا بازی ادعا کردند که این زن در سن ده سالگی توسط یکی از آشنایان (شاید یکی از بستگان) مورد آزار قرار گرفته است، بدون اینکه پس از آن هیچ گونه کمک یا حمایتی دریافت کرده باشد. با این حال، بررسی گذشته اولیندو رومانو، شکایتی را که توسط پدر و برادرش در اوایل دهه هشتاد، پس از یک دعوا به دلایل خانوادگی، علیه او ثبت شده بود، آشکار کرد. در واقع، در زمان دستگیری، رومانو و بازی سال‌ها بود که هرگونه رابطه‌ای را حتی با نزدیکترین بستگان خود قطع کرده بودند. یک روان‌پزشک، مشاور دفاع، بعداً ادعا کرد که ارزیابی ضریب هوشی بازی برای تعیین ظرفیت او در درک و خواستن، مناسب است.

رومانو به قتل چندگانه با تشدید مجازات و همسرش به همدستی در جرم متهم شدند. سپس یافته‌های RIS نشان داد که شخص دومی نیز در این قتل‌عام دست داشته است، مانند بازی.

بازرسان اختلافات مکرر بین رومانوس‌ها و رافائلا کاستانیا را ردیابی کردند که منجر به مشاجره در شب سال نو ۲۰۰۵ و یک پرونده مدنی بین طرفین نیز شد. قرار بود جلسه رسیدگی به این اختلاف دو روز پس از قتل‌عام برگزار شود. در آن مورد، رومانوس‌ها ظاهراً به کاستانیا حمله کرده و او را کتک زدند. کاستانیا پس از مشاجره‌ای که آن شب درگرفت، به دلیل توهین و جراحات وارده علیه آنها شکایت کرد، اگرچه او پیشنهاد داد که در ازای دریافت غرامت مالی، شکایت خود را پس بگیرد. با این حال، این ماجرا تنها آخرین مورد از فهرست طولانی خصومت و بی‌ادبی بین مستاجران بود که اغلب منجر به مشاجره و دعوا می‌شد. این زوج بر بی‌گناهی خود تأکید کردند و اعلام کردند که شب را در یک مک‌دونالد در کومو گذرانده‌اند و رسید آن را نیز نگه داشته‌اند. با این حال، این بار دو ساعت قبل از قتل‌عام و زمان شام معمول این زوج بود. بازرسان بلافاصله به تلاش ناشیانه این زوج برای به دست آوردن مدرک جرم مشکوک شدند.

در ۱۰ ژانویه ۲۰۰۷، در حضور قضات، رومانوس‌ها با پذیرفتن مسئولیت کامل به‌طور جداگانه، به عاملان قتل‌عام اعتراف کردند و جزئیات اقدامات فردی، نوع زخم‌ها، موقعیت اجساد قربانیان و نوع سلاح‌های استفاده شده را با جزئیات شرح دادند. این اعتراف در طول تأیید دستگیری توسط GIP تکرار شد و جزئیات شرح داده شده تعیین‌کننده تلقی شدند زیرا فقط کسانی که صحنه جرم را تجربه کرده بودند می‌توانستند از آنها مطلع باشند. به‌طور خاص، موقعیت اولیه اجساد قربانیان در پایان حمله (و بنابراین متفاوت از موقعیت نهایی در عکس اجساد در هنگام فرود)، که بعداً توسط تحقیقات علمی تأیید شد، فقط می‌توانست توسط عاملان اصلی شناخته شده باشد. شهادت ماریو فریگریو، تنها بازمانده، نیز علیه آنها مورد استفاده قرار گرفت.

## فرایندها
### جلسات مقدماتی دادرسی
در دهم اکتبر، در برابر قاضی جلسه مقدماتی دادگاه که وظیفه داشت دربارهٔ آغاز یا عدم آغاز روند محاکمه تصمیم‌گیری کند، اولیندو رومانو اعلام بی‌گناهی کرد و اعترافات قبلی خود را پس گرفت. همسرش، روزا آنجلا بازی، نیز به‌طور هم‌زمان اظهارات پیشین خود را انکار کرد. این تغییر ناگهانی در موضع‌گیری متهمان، فضای دادگاه را به شدت متشنج کرد و موجب خشم و اعتراض شدید بستگان قربانیان شد. واکنش احساسی و خشمگینانه خانواده‌ها در صحن دادگاه به حدی بود که قاضی مجبور شد جلسه را به‌طور موقت متوقف کند تا نظم و آرامش برقرار شود.

در میان این فضای پرتنش، عزوز مرزوک، همسر رافائلا کاستانیا و پدر یوسف، که خود از قربانیان غیرمستقیم این جنایت بود، با عصبانیت خواستار صدور حکم اعدام برای اولیندو و روزا شد. این درخواست، اگرچه از نظر احساسی قابل درک بود، اما با نظام حقوقی ایتالیا هم‌خوانی نداشت، چرا که مجازات اعدام در این کشور از سال‌ها پیش لغو شده و در قوانین کیفری آن پیش‌بینی نشده است.

دادستان پرونده، ماسیمو آستوری، که نماینده دادگاه در پیگیری اتهامات بود، پس‌گرفتن اعترافات توسط زوج متهم را صرفاً بخشی از راهبرد دفاعی آن‌ها دانست؛ اقدامی که معمولاً در پرونده‌های جنایی برای ایجاد تردید در روند اثبات جرم و تأثیرگذاری بر تصمیمات قضایی صورت می‌گیرد. از دیدگاه دادستان، این تغییر موضع نه‌تنها اعتبار اعترافات اولیه را زیر سؤال نمی‌برد، بلکه با توجه به شواهد موجود، همچنان متهمان را در جایگاه مسئولان اصلی قتل‌عام اربا قرار می‌داد.

در ۱۲ اکتبر، اولیندو رومانو و رزا بازی برای محاکمه فرستاده شدند

### مدرک اول
اولین جلسه رسیدگی در ۲۹ ژانویه ۲۰۰۸ برگزار شد؛ در طول جلسات، رومانوها وقت خود را صرف رد و بدل کردن کلمات و خندیدن با یکدیگر کردند، حتی در حین نمایش عکس‌های جسد یوسف کوچک در دادگاه.

در ۱۸ فوریه ۲۰۰۸، اولیندو، کارابینیری‌هایی را که از او بازجویی کرده بودند، متهم کرد که او را شستشوی مغزی داده و متقاعد به اعتراف کرده‌اند و در ازای آن به او قول چند سال زندان و آزادی فوری همسرش رزا را داده‌اند. در همان روزها، همسایگان آنها در دادگاه شهادت دادند که رومانوها با مشاجرات شدید، تهدیدهای کلامی، پرتاب گلدان به تراس دیگران و نامه‌های وکلا، فضای رعب و وحشتی را در مجتمع مسکونی ایجاد کرده‌اند. پلیس حتی چندین بار مجبور به مداخله شد و چندین مستأجر ساختمان ترجیح دادند برای جلوگیری از مشاجرات بیشتر به جای دیگری نقل مکان کنند. یکی از همسایگان بعداً گفت که کمی قبل از قتل‌عام، اولیندو رومانو انبوهی از صفحات دست‌نویس حاوی نسخه آنها از مشاجرات با رافائلا کاستانیا و خانواده‌اش را به او داده و از او خواسته بود که آنها را برایش تایپ کند. وکلای مدافع تلاش کردند بدون اثبات آن، استدلال کنند که در همان روز قتل‌عام، غریبه‌ای در خانه رافائلا کاستانیا حضور داشته است.

#### شهادت ماریو فریگریو
در حالی که در ابتدا، ماریو فریگریو از روی تخت بیمارستان خود اظهار داشت که ضارب او فردی ناشناس با چهره‌ای زیتونی بوده است، در طول مراحل دادرسی به عنوان تنها شاهد عینی شهادت داد و اولیندو رومانو را به عنوان ضارب خود شناخت.

در دادگاه، در طول محاکمه، تنش‌هایی بین دادستانی و وکلای مدافع، به ویژه در طول بازجویی از فریگریو توسط وکلای رومانو، ایجاد شد. پس از برخی سوالات مصرانه از سوی وکلای مدافع که سعی در ایجاد تردید در اعتبار او و معرفی او به عنوان یک شاهد دروغین داشتند، فریگریو رو به آنها کرد و فریاد زد: «*شرم بر شما!*» و اولیندو رومانو را «*قاتل*» خواند. سپس قاضی جلسه رسیدگی را به حالت تعلیق درآورد.

#### تکذیب‌های بیشتر توسط رومانو
در ۲۸ فوریه ۲۰۰۸، اولیندو رومانو دومین اظهارات خودجوش خود را بیان کرد و بر شستشوی مغزی ادعایی که او فرضیه‌اش را مطرح کرده بود، اصرار ورزید و اعلام کرد که در زندان کومو با او «مثل یک حیوان» رفتار شده است؛ او درخواست کرد که از همسرش جدا نشود. شهادت‌های مأموران پلیس که از او بازجویی کردند - و با گوش دادن به فایل‌های صوتی ضبط شده تأیید شد - نشان داد که اولیندو و رزا اعتراف کرده‌اند و به آنها گفته‌اند که می‌خواهند وجدان خود را آزاد کنند. همسر او که قرار بود اظهاراتی نیز ارائه دهد، از این کار خودداری کرد زیرا به گفته وکلایش، او عمیقاً تحت تأثیر اتهامات مطرح شده توسط فریگریو علیه خود قرار گرفته بود. رزا در جلسه بعدی دادگاه در ۳ مارس ۲۰۰۸ صحبت خواهد کرد: او در شهادت خود اعلام خواهد کرد که پس از وعده بازداشت خانگی، اعتراف کرده است. او همچنین ادعا کرد که هرگز به خانه رافائلا کاستانیا نرفته و هرگونه مشاجره با او را انکار کرد و در عوض ادعا کرد که وقتی به او نیاز داشته سعی کرده به او کمک کند، ادعایی که توسط برخی از دوستان کاستانیا نیز رد شد و آنها نیز گزارش دادند که رافائلا حتی چند روز قبل از قتل‌عام به آنها گفته بود که توسط زوج رومانو تعقیب می‌شود. این زوج انکار کردند که می‌خواستند او را تعقیب کنند، اما دادستانی سپس از این رویداد به عنوان مدرکی برای آغاز تشدید ارعاب علیه کاستانیا استفاده کرد.

در ۳۱ مارس ۲۰۰۸، وکلای مدافع با استناد به آنچه سوءظن مشروع نامیده می‌شود، درخواست کردند که دادگاه از کومو به جای دیگری منتقل شود، زیرا رسانه‌های محلی نسبت به متهمان رویکرد خصمانه‌ای داشتند. این درخواست رد شد. در ۲ آوریل ۲۰۰۸، اولین اظهارات ماریو فریگریو در دادگاه شنیده شد. اگرچه او به شدت مجروح شده بود، اما به‌طور دقیق پویایی قتل‌عام را توصیف کرد. این اظهارات به عنوان تأیید گناه رومانوس تعبیر شد. سپس وکلای مدافع درخواست کردند که قضات به چالش کشیده شوند و ادعا کردند که آنها نسبت به متهمان مواضع جانبدارانه‌ای دارند. محاکمه دوباره به حالت تعلیق درآمد.

در ۱۷ نوامبر ۲۰۰۸، دیوان عالی کشور درخواست تجدیدنظر قضات را رد کرد. محاکمه با بیانیه پایانی دادستان از سر گرفته شد؛ قاضی تمام مراحل این ماجرا را مرور کرد و آن را «*سفری هولناک*» توصیف کرد. شواهد علیه رومانوس‌ها ارائه شد که با رد خون به همراه DNA یکی از قربانیان آغاز می‌شد. در پایان بیانیه پایانی، آستوری حداکثر مجازات را برای این زوج درخواست کرد: حبس ابد بدون شرایط تخفیف، به همراه سه سال حبس انفرادی. از نظر دادستان، قتل‌عام اربا یکی از فجیع‌ترین جنایات تاریخ ایتالیا بود.

در ۱۹ نوامبر ۲۰۰۸، اولیندو سومین اظهارات خودجوش خود را بیان کرد و ادعا کرد که تا آن زمان نقش هیولا را بازی می‌کرده است و این عمل شامل اعترافاتی که نزد روان‌پزشک داده شده و جملاتی که عمداً در کتاب مقدسی که در اختیار داشته، گذاشته شده است، می‌شود که حاوی توهین و فحاشی به قربانیان، ابراز عشق به همسرش و اشعار است. طرفین دعوی در مجموع ۸٬۰۰۰٬۰۰۰ یورو غرامت درخواست کردند.

#### قضاوت
اولیندو متعاقباً چهارمین بیانیه خودجوش را منتشر کرد و ضمن تأکید مجدد بر بی‌گناهی خود و همسرش، مراتب تسلیت خود را به خانواده‌های قربانیان ابراز داشت.

دادگاه بدوی کومو در ۲۶ نوامبر ۲۰۰۸ حکم اولیه را صادر کرد: خانواده رومانو به حبس ابد با سه سال حبس انفرادی محکوم شدند. دادگاه همچنین غرامتی معادل ۵۰۰۰۰۰ یورو برای خانواده فریگریو، ۶۰۰۰۰ یورو برای مرزوق و ۲۰۰۰۰ یورو برای والدینش که در تونس زندگی می‌کنند، تعیین کرد.

### درجه دوم و تجدیدنظرخواهی
در ۲۰ آوریل ۲۰۱۰، دادگاه تجدیدنظر میلان حکم حبس ابد برای همسران، رزا بازی و اولیندو رومانو، به همراه مجازات تنبیهی اضافی سه سال انزوای روزانه، حداکثر مجازات مجاز طبق قانون، را تأیید کرد.

## حکم مأموریت
دو درخواست تجدیدنظر علیه این حکم ارائه شد که یکی از آنها بر اساس ۴۰ دلیل مشروعیت بود؛ دیوان عالی کشور آن را نتیجه «*عملیات تشریح زنده محاکمه، به طوری که هر مرحله از روند، گاهی از چندین جنبه، ناقص تلقی می‌شد*» دانست. در ۳ مه ۲۰۱۱، حکم، رد درخواست‌های تجدیدنظر را تأیید کرد.

دادستان کل در دادگاه درخواست تأیید حکم مرحله دوم را کرده بود.

دیوان عالی کشور اظهار داشت که تمام استدلال‌های دفاعی باید رد شوند، زیرا نمی‌توان «استحکام بنیانی را که این داستان بسیار دردناک بر آن بنا شده بود، تضعیف کرد».

به‌طور خاص:
* این واقعیت که تنها شاهد قتل‌عام، ماریو فریگریو، بلافاصله اولیندو را شناسایی نکرد، برای دادگاه - نشانه ای مطمئن و غیرقابل انکار از غیرقابل اعتماد بودن او نیست، همچنین با توجه به اینکه:

* این واقعیت که تنها شاهد قتل‌عام، ماریو فریگریو، بلافاصله اولیندو را شناسایی نکرد، برای دادگاه - نشانه قطعی و غیرقابل انکاری از غیرقابل اعتماد بودن او نیست، همچنین با توجه به اینکه:

* هرگونه شکایتی در مورد وجود لکه خون روی ماشین زوج رومانو - به ویژه در مورد احتمال «آلودگی» (به این معنا که شخص دیگری که قبلاً در صحنه جرم بوده، می‌توانسته مواد خونی را به ماشین منتقل کرده باشد) و در مورد فقدان اسناد علمی مربوط به عملیات تحقیقاتی انجام شده توسط پلیس قضایی - کاملاً بی‌اساس است:

* در رابطه با اعترافات دو متهم - طبق دفاعیه که به شدت تحت تأثیر اقدامات کارابینیری و دادستان‌های عمومی قرار گرفته و بنابراین غیرقابل اعتماد است - دادگاه اظهار می‌دارد که:

* در خصوص این شرایط که دو دادگاه بدوی مسیرهای جایگزین را دست کم گرفته بودند، دیوان خاطرنشان می‌کند که:

## تحولات و تجدیدنظرخواهی‌های حقوقی
رزا بازی در زندان بولاته دوران محکومیت خود را می‌گذراند، در حالی که اولیندو رومانو دوران محکومیت خود را در زندان اپرا می‌گذراند؛ این دو نفر اجازه دارند ماهی یک بار با هم ملاقات کنند.

در آوریل ۲۰۱۱، عزوز مرزوق نظر خود را تغییر داد و ادعا کرد که خانواده رومانو مقصر نبودند.

در سال ۲۰۱۲، عزوز مرزوق، که در این مدت در تونس دوباره ازدواج کرده بود و هنوز معتقد بود که رومانوها بی‌گناه هستند، اظهار داشت که خواهان بررسی محاکمه آنها است. بعداً گزارش شد که خانواده قربانیان از خود عزوز مرزوق به دلیل خطاب خشونت‌آمیز، با الفاظ نامناسب و نامهربانانه به خانواده قربانیان شکایت کرده‌اند.

در سپتامبر ۲۰۱۲، عزوز مرزوق به دادگاه حقوق بشر اروپا (ECHR) درخواست تجدیدنظر داد، زیرا او به ادعای خود، نقص‌های رویه‌ای متعددی را که قضات در هر سه سطح قضاوت مرتکب شده بودند، شناسایی کرده بود. دادگاه اروپا این درخواست تجدیدنظر را غیرقابل قبول اعلام کرد. او دوباره به همان دادگاه درخواست تجدیدنظر داد، اما دوباره به همان دلایل رد شد.

در سال ۲۰۱۲، دو محکوم به دادگاه حقوق بشر اروپا شکایت کردند، که این دادگاه به دلیل فقدان مطلق صلاحیت، درخواست تجدیدنظر را رد کرد و حق تجدیدنظرخواهی را از خود سلب نمود.

در سال ۲۰۱۳، تیم دفاع از همسران رومانو درخواست تجدیدنظرخواهی با هدف بررسی مجدد محاکمه مجرمیت مطابق با قوانین جاری پیش‌بینی‌شده در قانون آیین دادرسی کیفری در مورد بررسی مجدد محاکمه را ارائه کرد.

در اوت ۲۰۱۴، این زوج به انزوای روزانه خود که در سه سطح قضاوت بر آنها تحمیل شده بود، پایان دادند. حدود یک ماه بعد، ماریو فریگریو، تنها بازمانده قتل‌عام، پس از یک بیماری طولانی، در سن ۷۳ سالگی در خانه‌اش در کومو درگذشت.

در مارس ۲۰۲۳، عزوز مرزوق به دلیل افترا به پرداخت ۷۰٬۰۰۰ یورو به جوزپه و پیترو کاستانیا، برادران رافائلا کاستانیا، محکوم شد. این حکم پس از آن صادر شد که او در مصاحبه‌ای خانواده کاستانیا را مسئول این قتل‌عام دانسته بود.

### درخواست تجدیدنظر در دادگاه حقوق بشر اروپا
در سپتامبر ۲۰۱۲، خبر تجدیدنظرخواهی - که پیش از این پس از محکومیت نهایی در دیوان عالی اعلام شده بود - توسط دو محکوم در دادگاه حقوق بشر اروپا در مارس همان سال ثبت شده بود را گزارش کرد، که در آن، طبق گفتهٔ دفاعیه، آنها نقص‌های رویه‌ای متعددی را که قضات در هر سه سطح قضاوت مرتکب شده بودند، برجسته کردند که به حق دفاع متهم در طول دادرسی کیفری آسیب می‌رسانند. در واقع، همان‌طور که توسط کنوانسیون اروپایی حمایت از حقوق بشر و آزادی‌های اساسی برجسته شده است، حق دفاع مؤثر به‌طور مستقل در سیستم‌های حقوقی داخلی مختلف تعریف می‌شود، بنابراین نمی‌توان با عدم اعمال هنجار موجود در سیستم حقوقی داخلی به نفع هنجار کنوانسیون اقدام کرد، زیرا برای اعمال آن، همان کنوانسیون به سیستم حقوقی داخلی کشورهای منفرد اشاره دارد. تجدیدنظرخواهی به دلیل فقدان مطلق صلاحیت قضایی غیرقابل قبول اعلام شد. دفاعیه از تجدیدنظرخواهی بعدی به همان دادگاه صرف نظر کرد زیرا نتیجه مطلوبی را محتمل نمی‌دانست؛ بنابراین، امکان توسل به نهادهای فراملی از بین رفت.

## منابع

رده:آدم‌کشی در ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:ایتالیا در ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:خانواده‌کشی
رده:کشتار جمعی در ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:محله‌ها