آنتون موسرت

**آنتون موسرت** (؛  ؛   – ) سیاستمدار پادشاهی هلند بود که در سال ۱۹۳۱ «جنبش ناسیونال سوسیالیست در هلند» (NSB) را مشترکاً بنیان نهاد و تا زمان ممنوعیت این حزب در سال ۱۹۴۵، به عنوان رهبر آن فعالیت کرد. به همین ترتیب، او برجسته‌ترین رهبر هلندی این جنبش پیش از جنگ جهانی دوم و در طول آن بود. موسرت با دولت اشغالگر آلمان همکاری کرد، اما قدرت واقعی ناچیزی به او داده شد و از سال ۱۹۴۲ به بعد، عنوان تشریفاتی «رهبر ملت هلند» را در اختیار داشت. در مه ۱۹۴۵، با به پایان رسیدن جنگ در اروپا، موسرت توسط نیروهای متفقین اسیر و بازداشت شد. او به اتهام خیانت محاکمه و محکوم شد و در سال ۱۹۴۶ اعدام گردید.

## اوایل زندگی

موسرت در ۱۱ مه ۱۸۹۴ در ورکن‌دام، واقع در بخش شمالی استان برابانت شمالی در هلند متولد شد. او از سنین پایین استعدادی در مسائل فنی از خود نشان داد و پس از فارغ‌التحصیلی از مدرسه، تحصیل در رشتهٔ مهندسی عمران در دانشگاه فناوری دلفت را انتخاب کرد. او در سال ۱۹۱۷ با وجود مخالفت مادرش، با خاله خود، ماریا ویتلام (خواهر مادرش)، ازدواج کرد. در دهه ۱۹۲۰، او در چندین سازمان راست افراطی فعال شد، از جمله «دیتشه بوند» (Dietsche Bond) که مدافع «هلند بزرگ»، شامل فلاندر (بخش هلندی‌زبان بلژیک)، بود.

## تأسیس جنبش ناسیونال سوسیالیست
در ۱۴ دسامبر ۱۹۳۱، موسرت، کورنلیس فان گیل‌کرکن و ده نفر دیگر، «جنبش ناسیونال سوسیالیست در هلند» را به عنوان همتای هلندی حزب ناسیونال سوسیالیست کارگران آلمان بنیان نهادند. در سال‌های نخست، جنبش ناسیونال سوسیالیست افتخار می‌کرد که در میان اعضایش چندین صد یهودی حضور دارند، تا زمانی که حزب آلمانی مسیر ضدیهودی شدیدتری را دیکته کرد.

تظاهرات سال ۱۹۳۳ در اوترخت تنها ۶۰۰ حامی را به خود جذب کرد. یک سال بعد، جنبش ناسیونال سوسیالیست موفق شد ۲۵٬۰۰۰ تظاهرکننده را در آمستردام گرد هم آورد. این حزب در انتخابات پارلمانی سال ۱۹۳۵ توانست ۳۰۰٬۰۰۰ رأی، یعنی تقریباً ۸٪ کل آرای ملی را کسب کند. در انتخابات ۱۹۳۷، این حزب کمی بیش از نیمی از آن میزان رأی آورد. پس از آن، موسرت در راستای جلوگیری از مقاومت در برابر تهاجم آلمان تلاش کرد.

## نقش در دوران جنگ
### ۱۹۴۰

پس از آنکه ولادیمیر پولیاکوف، خبرنگار خارجی *[[نیویورک تایمز]]*، گزارش داد که پیروان موسرت در حال آماده‌سازی برای ربودن ملکه ویلهلمینا به عنوان بخشی از یک کودتا هستند، دولت هلند در آوریل ۱۹۴۰ وضعیت محاصره اعلام کرد. در ۱۰ مه، نیروهای آلمانی به هلند حمله کردند و به موسرت اجازه داده شد تا تمام احزاب سیاسی به جز حزب ناسیونال سوسیالیست را سرکوب کند. موسرت به عنوان نخست‌وزیر کشور اشغال‌زده منصوب نشد. در عوض، آرتور زایس-اینکوارت، نازیِ اتریشی، به عنوان کمیسر رایش منصوب گردید؛ در حالی که برلین از موسرت خواست تا هموطنان غیرهمکار خود را کنترل کند. موسرت با همکاری با گشتاپو در توقف مقاومت علیه اشغال آلمان، به این خواسته پاسخ داد. در ۲۱ ژوئن ۱۹۴۰، موسرت موافقت کرد که اعضای حزب ناسیونال سوسیالیست با یگان اس‌اس-اشتاندارته «وست‌لند» آموزش ببینند. در ۱۱ سپتامبر، موسرت به هنک فلد مایر دستور داد تا اس‌اس هلند  را به عنوان بخشی از حزب ناسیونال سوسیالیست سازماندهی کند. موسرت هیچ نقشی در تشکیل یگان داوطلب تمام‌هلندی اس‌اس، یعنی «لژیون داوطلب اس‌اس هلند»، نداشت. با این حال، هزاران شهروند هلندی بازداشت شدند.

### ۱۹۴۱–۱۹۴۵
در فوریه ۱۹۴۱، موسرت با تشکیل لشکر ۲۳ زرهی داوطلب اس‌اس نیدرلاند موافقت و بر آن نظارت کرد که در هامبورگ آموزش دیدند. در نوامبر ۱۹۴۱، به این یگان دستور داده شد تا تحت فرماندهی کلی گروه ارتش شمال به جبهه شرق در نزدیکی لنینگراد برود. این لشکر در کنار متحدان آلمانی خود عملکرد خوبی داشت، اما متحمل تلفات سنگینی شد. 

در ۸ دسامبر ۱۹۴۱، اداره مستقل هلندی در هند شرقی هلند به ژاپن، متحد آلمان نازی، اعلام جنگ کرد. پس از تهاجم و اشغال توسط ژاپن و متعاقب آن بازداشت ۱۰۰٬۰۰۰ غیرنظامی و ۵۰٬۰۰۰ نظامی هلندی، موسرت درخواست ملاقات با هیتلر را کرد. در ۱۳ دسامبر ۱۹۴۲، هیتلر موسرت را به عنوان «رهبر ملت هلند» اعلام کرد.

موسرت که کنترل اس‌اس هلند و واحدهای نظامیِ در حال خدمت در ورماخت را به اربابان نازی خود واگذار کرده بود، آخرین ملاقات خود با هیتلر را در مه ۱۹۴۳ انجام داد؛ جایی که به او گفته شد هرگز کنترل سیاسی نخواهد داشت. در پی شکست عملیات مارکت گاردن در سپتامبر ۱۹۴۴، که شامل اعتصاب حمایتی کارگران راه‌آهن هلند بود، مقامات آلمانی حمل‌ونقل مواد غذایی از طریق راه‌آهن را ممنوع کردند که منجر به «زمستان قحطی» در سال ۱۹۴۴/۴۵ شد و طی آن ۱۸٬۰۰۰ نفر جان باختند. در تمام مدت این بحران، موسرت از ترس از دست دادن همان اندک قدرتی که برایش باقی مانده بود، سکوت کرد. تا پایان جنگ، ۲۰۵٬۹۰۱ مرد و زن هلندی جان خود را از دست داده بودند. هلند بالاترین نرخ مرگ‌ومیر سرانه را در میان تمام کشورهای تحت اشغال آلمان در غرب اروپا داشت (۲٫۳۶٪). ۳۰٬۰۰۰ نفر دیگر نیز در هند شرقی هلند، یا در حین مبارزه با ژاپنی‌ها یا در اردوگاه‌ها به عنوان اسرای جنگی ژاپن جان باختند. غیرنظامیان هلندی نیز در آن اردوگاه‌ها نگهداری می‌شدند.

## اعدام

پس از تسلیم آلمان، موسرت در ۷ مه ۱۹۴۵ در دفتر جنبش ناسیونال سوسیالیست در لاهه دستگیر شد. او در ۲۸ نوامبر پس از یک محاکمه دو روزه به جرم خیانت بزرگ محکوم شد و در ۱۲ دسامبر برای او حکم اعدام صادر گردید. او از ملکه ویلهلمینای هلند تقاضای عفو کرد، اما او نپذیرفت. در ۷ مه ۱۹۴۶، دقیقاً یک سال پس از دستگیری‌اش و چهار روز پیش از تولد ۵۲ سالگی‌اش، موسرت توسط جوخه اعدام در «والزدورپ‌رولاکته» تیرباران شد؛ مکانی در نزدیکی لاهه که صدها شهروند هلندی توسط رژیم نازی در آنجا کشته شده بودند.

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:افراد جنگ جهانی دوم اهل هلند
رده:افراد محکوم‌شده به اتهام جنایت‌های جنگی اهل هلند
رده:بنیان‌گذاران حزب اهل هلند
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه صنعتی دلفت
رده:درگذشتگان ۱۹۴۶ (میلادی)
رده:رهبران حزب‌ها در هلند
رده:زادگان ۱۸۹۴ (میلادی)
رده:سران کشور محکوم‌شده به جنایت‌های جنگی
رده:سیاستمداران اعدام‌شده
رده:مجرمان سده ۲۰ (میلادی) اهل هلند
رده:مهندسان عمران اهل هلند