مرد دوزیست (فیلم)

***مرد دوزیست*** (، نویسه‌گردانی Chelovek-amfibiya) یک فیلم علمی تخیلی و فیلم عاشقانه محصول سال ۱۹۶۲ اتحاد جماهیر شوروی به کارگردانی ولادیمیر چبوتاریوف و گنادی کازانسکی است. در این فیلم ولادیمیر کورنف و آناستازیا ورتینسکایا در نقش‌های اصلی بازی می‌کنند.

داستان فیلم بر پایه رمانی به همین نام محصول ۱۹۲۸ اثر الکساندر بلایف است. موضوع فیلم بر جوانی به نام «ایختیاندر» () (از ریشه یونانی: ماهی+انسان) تمرکز دارد که با جراحی تغییر یافته تا بتواند زیر دریا زنده بماند. پیش از آنکه وراث ادگار رایس باروز اعتراض کنند، نام فیلم *[[تارزان]]ِ دریاها* گذاشته شده بود.

این فیلم پیشتاز اکران در شوروی در سال ۱۹۶۲ بود و در طول اکران اولیه خود در آن سال، ۶۵٫۵ میلیون بلیت فروخت. بعدها با احتساب بازپخش‌ها، تا ۱۰۰ میلیون بلیت فروخت که بالاترین میزان برای یک فیلم در سینمای اتحاد جماهیر شوروی تا پیش از فیلم *[[کالینای سرخ]]* (۱۹۷۴) محسوب می‌شد.

## داستان
داستان در یک بندر ساحلی در آرژانتین می‌گذرد (در باکو، جمهوری سوسیالیستی آذربایجان شوروی فیلم‌برداری شده است) و عمدتاً در میان جامعه‌ای از صیادان مروارید جریان دارد. قهرمان داستان، ایختیاندر، فرزندخوانده دانشمندی به نام دکتر سالواتور است. دکتر سالواتور با کاشتن آبشش کوسه در بدن پسر، زندگی او را نجات داده و به او توانایی زندگی در زیر آب را بخشیده است. با این حال، ایختیاندر باید این راز را از دنیا پنهان کند. زندگی آرام او زمانی تغییر می‌کند که گوتیره، دختر زیبای یک صیاد مروارید را از حمله کوسه نجات می‌دهد. ایختیاندر که شیفته او شده، برای یافتن او به شهر می‌رود، اما متوجه می‌شود که گوتیره تصور می‌کند نجات‌دهنده‌اش تاجر طماعی به نام پدرو زوریتا بوده است.

تنش زمانی بالا می‌گیرد که زوریتا، خواستگار و همسر آینده گوتیره، راز ایختیاندر را کشف می‌کند و می‌کوشد از توانایی‌های زیرآبی او برای صید مروارید سوءاستفاده کند. ایختیاندر اسیر شده و در قفسی زیر آب نگه داشته می‌شود که این امر به توانایی تنفس او در خشکی آسیب می‌زند. اگرچه او در نهایت با کمک متحدانش آزاد می‌شود، اما سلامتی‌اش چنان به خطر می‌افتد که باید برای همیشه در دریا زندگی کند. در همین حال، گوتیره با کشته شدن زوریتا به دست پدرش، از ازدواج ناخوشایند خود رها می‌شود، اما عاشقان برای همیشه به شکلی تراژیک از هم جدا می‌مانند.

اگرچه فیلم اساساً یک تراژدی عشق نافرجام شبیه به *[[رومئو و ژولیت]]* است، اما در عین حال به نقد طمع و بهره‌کشی از منابع طبیعی می‌پردازد که بازتاب‌دهنده تأثیر واقع‌گرایی سوسیالیستی است.

## بازیگران

## رسانه خانگی
فیلم «مرد دوزیست» اولین بار در ۲۱ اوت ۲۰۰۱ توسط شرکت «ایمیج اینترتینمنت» روی دی‌وی‌دی منتشر شد. بعدها در ۹ ژوئیه ۲۰۱۵ توسط VFN بازنشر گردید.

## در دنیای غرب
«مرد دوزیست» در غرب چندان شناخته شده نیست، اما به یک اثر کلاسیک کالت تبدیل شده است. کوئنتین تارانتینو، فیلمساز هالیوودی، «مرد دوزیست» را به عنوان یکی از فیلم‌های روسی مورد علاقه خود معرفی کرده و اظهار داشته که در دهه ۱۹۷۰ با تماشای نسخه دوبله انگلیسی آن که اغلب از تلویزیون آمریکا پخش می‌شد، بزرگ شده است.

اتهاماتی مبنی بر اینکه فیلم هالیوودی محصول ۲۰۱۷، *[[شکل آب]]*، از «مرد دوزیست» سرقت ادبی کرده است، وجود دارد. «مجله ایندی سینما» اشاره کرده است که هر دو فیلم دارای پیرنگ مشابه، استفاده از نام «مرد دوزیست» در هر دو اثر، ارتباط با شوروی در هر دو داستان و بازه زمانی سال ۱۹۶۲ هستند.

## پیوند به بیرون
* 
* 
* مرد دوزیست (با زیرنویس انگلیسی)

## منابع

* 
* Wingrove, David. Science Fiction Film Source Book (Longman Group Limited, 1985)
* 

## پیوند به بیرون

رده:فیلم‌های ۱۹۶۲ (میلادی)
رده:فیلم‌های اقتباس شده از رمان‌های روسی
رده:فیلم‌های اقتباس‌شده از رمان‌های علمی-تخیلی
رده:فیلم‌های درام ماجرایی دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های درباره پیوند اندام
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری شده در باکو
رده:فیلم‌های واقع‌شده در آرژانتین