شورای سراسری هزاره‌های اهل سنت

**شورای سراسری هزاره‌های اهل سنت افغانستان** یکی از نهادهای مدنی و اجتماعی است که با هدف بازشناسی هویت هزارگی، حقوق شهروندی و مشارکت فعال در ساختار سیاسی و اجتماعی کشور، توسط گروهی از فعالان، روشنفکران و نخبگان هزاره‌های اهل سنت تأسیس شده است. هزاره‌های اهل سنت در افغانستان از اقلیت‌های قومی-مذهبی هستند که در طول تاریخ همواره با انواع روش‌های تبعیض، انکار هویت و محرومیت‌های اجتماعی مواجه بوده‌اند.

## پیشینه
هزاره‌های اهل سنت برخلاف تصور رایج که هزاره‌ها را عمدتاً شیعه می‌پندارد، گروه قابل توجهی از مردم هزاره‌اند که به مذهب **سنی (حنفی)** تعلق دارند و در مناطق مختلف شمال، شمال-شرق و مرکز افغانستان پراکنده‌اند. آنان به دلایل تاریخی و اجتماعی در طول قرن‌ها به حاشیه رانده شده و هویت واقعی‌شان کمتر مورد توجه قرار گرفته است.

وجود این شکست هویتی و تبعیض سیاسی موجب شد تا در سال‌های اخیر جمعی از روشنفکران و فعالان این جامعه نهاد «شورای سراسری هزاره‌های اهل سنت افغانستان» را بنیان‌گذاری کنند تا صدای این بخش از مردم، که اغلب «اقلیت درون اقلیت» خوانده می‌شوند، در عرصه‌های اجتماعی و سیاسی کشور شنیده شود.

### دلایل شکل‌گیری شورا
* **انکار هویت تاریخی و فرهنگی:** بخشی از جامعه هزاره‌های اهل سنت به دلیل ترکیب مذهب و قومیت در مدار تحولات اجتماعی کمتر شناخته شده یا نام آن‌ها در منابع رسمی و تاریخی مغفول مانده است.
* **حاشیه‌نشینی اجتماعی و سیاسی:** علیرغم حضور گسترده در بسیاری از ولایات افغانستان، این گروه سهم قابل توجهی در ساختارهای حکومتی و تصمیم‌گیری سیاسی نداشته است.
* **نیاز به اتحاد و همگامی:** شورا تلاش می‌کند تا این جامعه را از تفرق و انزوای تاریخی بیرون بیاورد و به سوی یک اتحاد معنوی و اجتماعی سوق دهد.

## اهداف و مأموریت
شورای سراسری هزاره‌های اهل سنت، در بیانیه‌ها و پیام‌های رسمی خود اهداف مشخصی را دنبال می‌کند:
# تقویت هویت و آگاهی قومی-مذهبی
# این شورا برای بازشناسی و حفظ هویت هزارگی هزاره‌های اهل سنت فعالیت دارد و تلاش می‌کند تا این گروه از انکار تاریخی خارج شود و به‌عنوان یک بخش از مردم هزاره در تاریخ و فرهنگ افغانستان شناخته شود.
# مطالبه عدالت و حقوق شهروندی
# یکی از وظایف مهم شورا بیان مطالبات حقوقی، اجتماعی و سیاسی هزاره‌های اهل سنت است تا آن‌ها بتوانند سهم عادلانه‌ای در ساختارهای سیاسی، اداری و اجتماعی کشور داشته باشند.
# تشویق همزیستی و وحدت ملی

شورا در پیام‌های خود بر وحدت ملی، همبستگی میان اقوام افغانستان و زندگی مسالمت‌آمیز تأکید زیادی دارد، از جمله در پیام‌های تبریک به مناسبت‌های ملی و مذهبی.

## ساختار و روش کار
شورای سراسری هزاره‌های اهل سنت فاقد چارچوب نهادی بسیار رسمی چون احزاب سیاسی نیست، اما فعالیت‌هایش از طریق هیئت رهبری، پیام‌های رسمی و نشست‌های مدنی مدیریت می‌شود:
* **هیئت رهبری:** شامل اعضایی است که در پیام‌ها و بیانیه‌ها نام آن‌ها ذکر شده و نقش هدایت‌کننده داشته‌اند.
* **نشست‌های گفتگو:** شورا نشست‌های مجازی و حضوری برگزار می‌کند تا دربارهٔ مسائل هویتی، اجتماعی و حقوقی جامعه هزاره‌های اهل سنت گفتگو و تحلیل نماید.
* **بیانیه‌ها و مواضع رسمی:** انتشار متن‌های رسمی پیرامون مناسبت‌های ملی، مذهبی و واکنش به رویدادهای اجتماعی در افغانستان از ابزارهای اصلی فعالیت این شورا است.

## فعالیت‌ها و نقش‌ها
شورا در سال‌های اخیر نقش‌های متعددی ایفا کرده است:
* **تبلیغ و ترویج هویت هزارگی:** با انتشار پیام‌ها در مناسبت‌های مختلف و ارائه تحلیل‌های جامعه‌شناختی پیرامون موقعیت هزاره‌های اهل سنت.
* **مطالبه مشارکت سیاسی:** اعضای شورا در دوره‌های مختلف با مقامات حکومتی دیدار داشته‌اند تا خواست افزایش حضور نمایندگان اهل سنت در ساختارهای حکومتی مطرح کنند.
* **همکاری فرهنگی و پژوهشی:** حمایت معنوی از چاپ کتاب‌ها و پژوهش‌هایی دربارهٔ هزاره‌های اهل سنت به منظور ثبت تاریخ و فرهنگ این گروه.

## چالش‌ها
هرچند شورا تلاش‌های مهمی انجام داده، اما با چالش‌های قابل توجهی روبروست:
* **کمبود منابع:** مانند بسیاری از نهادهای مدنی در افغانستان، شورا با کمبود منابع مالی و امکانات مواجه است.
* **تحولات سیاسی فزاینده:** مناسبات پیچیده سیاسی، تغییرات نظام حکومتی و ناامنی‌ها مانع استمرار فعالیت‌های گسترده و مؤثر می‌گردد.
* **انکار و بی‌توجهی ساختاری:** هنوز بسیاری از نهادهای رسمی سیاسی و فرهنگی افغانستان به مشارکت فعال این گروه توجه کافی ندارند.

## چشم‌انداز آینده
شورای سراسری هزاره‌های اهل سنت به عنوان یک نهاد مدنی، نقش مهمی در عرصه احقاق حقوق، تقویت هویت و مشارکت اجتماعی دارد. آینده این شورا در گرو:
* گسترش گفتگوهای مدنی و آموزشی
* افزایش همکاری با نهادهای حقوق بشری و مدنی
* به رسمیت شناخته شدن هویت هزاره‌های اهل سنت در عرصه تاریخی و آموزشی کشور

## جستارهای وابسته
* هزاره‌های اهل سنت
* محمد یونس طغیان ساکایی
* مولوی سراج الدین بدخشی
* دکتر محمد مسکین کاوی

## منابع

رده:سازمان‌های مردم‌نهاد
رده:هزاره‌ها