روابط اسرائیل و نیوزیلند

**روابط اسرائیل و نیوزیلند** به روابط خارجی میان دولت اسرائیل و نیوزیلند اشاره دارد. اسرائیل سفارتی در ولینگتون دارد و سفارت نیوزیلند در آنکارای ترکیه نیز دارای اعتبارنامه نزد اسرائیل است. روابط دیپلماتیک میان دو کشور به ژانویه ۱۹۴۹ بازمی‌گردد. نیوزیلند ترکیبی از کالاهای کشاورزی و صنعتی به اسرائیل صادر کرده و در مقابل اسرائیل نیز طیف گسترده‌ای از کالاهای صنعتی به نیوزیلند صادر کرده‌است.

روابط دوجانبه میان دو کشور به‌ویژه در سده بیست‌ویکم با چالش‌هایی همراه بوده‌است. از جمله مهم‌ترین تنش‌ها می‌توان به رسوایی گذرنامه ۲۰۰۴، حمایت نیوزیلند از قطعنامه ۲۳۳۴ شورای امنیت و مناقشات مربوط به درگیری اسرائیل و فلسطین اشاره کرد. این رویدادها در مقاطعی سبب کاهش سطح روابط دیپلماتیک میان دو کشور شد.

## نمایندگی دیپلماتیک
اسرائیل سفارتی در ولینگتون و یک کنسولگری افتخاری در اوکلند دارد.

سفارت نیوزیلند در آنکارا دارای اعتبارنامه نزد اسرائیل است. افزون بر آن نیوزیلند یک کنسولگری افتخاری در تل‌آویو دارد.

## پیشینه روابط دوجانبه
### سده بیستم

نیروهای نیوزیلندی که در سپاه ارتش استرالیا و نیوزیلند (آنزاک) خدمت می‌کردند در نبرد سینا و فلسطین در جنگ جهانی اول شرکت داشتند. در نوامبر ۱۹۱۷ این سربازان نیوزیلندی با مهاجران یهودی در رخووت و ریشون لتسیون در تماس بودند. هرچند نیروهای نیوزیلندی روابط دوستانه‌ای با جامعه یهودی داشتند، روابطشان با عرب‌های فلسطینی پرتنش بود و به واقعه صرفند انجامید که در آن نیروهای آنزاک مردان صرفند العمار را در انتقام از کشته‌شدن یک سرباز نیوزیلندی کشتند. این تماس‌ها به همراه علاقه جامعه یهودی نیوزیلند به صهیونیسم بر حمایت دولت نیوزیلند از وعده بیانیه بالفور مبنی بر ایجاد سرزمین یهودی در فلسطین تأثیر گذاشت.

نیوزیلند به قطعنامه تقسیم فلسطین ۱۹۴۷ سازمان ملل رأی موافق داد که به تأسیس دولت اسرائیل انجامید و این در حالی بود که بریتانیا فشار سنگینی بر همه کشورهای اتحادیه کشورهای مشترک‌المنافع وارد می‌آورد تا در رأی‌گیری بی‌طرف بمانند. نیوزیلند در ۲۹ ژانویه ۱۹۴۹ همزمان با بریتانیا به‌صورت بالفعل (دوفاکتو) و در ۲۸ ژوئیه ۱۹۵۰ به‌صورت حقوقی (دوژوره) دولت اسرائیل را به رسمیت شناخت. نخست‌وزیر وقت پیتر فریزر که وزیر امور خارجه نیز بود تماس‌های گسترده‌ای با جامعه یهودی و صهیونیست‌های نیوزیلند از جمله فدراسیون صهیونیستی نیوزیلند داشت. او همچنین همدردی خود را با مردم یهود پس از هولوکاست ابراز داشت، از ایجاد سرزمین یهودی در فلسطین حمایت کرد و خواستار صلح میان یهودیان و اعراب شد.

در ژانویه ۱۹۷۳ نخست‌وزیر نورمن کرک پس از پیشنهاد دولت اسرائیل با برپایی سفارت اسرائیل در ولینگتون موافقت کرد. پس از درگذشت کرک در اوت ۱۹۷۴ جانشین او بیل رولینگ گشایش سفارت اسرائیل را در ژوئیه ۱۹۷۵ تسهیل کرد. رولینگ برای نشان‌دادن سیاست «بی‌طرفی» نیوزیلند نسبت به اسرائیل و کشورهای عرب، استوارنامه‌های سفارت‌های اسرائیل و مصر را در یک روز پذیرفت. افزون بر آن نیوزیلند به اعطای جایگاه ناظر دائم به سازمان آزادی‌بخش فلسطین در سازمان ملل متحد رأی داد. هنگامی که کاردار اسرائیل یوسف حسین اعتراض کرد، رولینگ پاسخ داد که نیوزیلند در ۱۹۷۴ برای شنیده‌شدن صدای اسرائیل رأی داده بود و اکنون همان حق را به فلسطینیان می‌دهد.

### سده بیست‌ویکم
نیوزیلند و اسرائیل در آغاز دهه ۲۰۰۰ روابط دیپلماتیک فعالی را حفظ کردند. وزیر پژوهش، علوم و فناوری نیوزیلند پیت هاجسون در نوامبر-دسامبر ۲۰۰۰ از اسرائیل بازدید کرد. هیأتی از کنست در اوت ۲۰۰۱ از نیوزیلند دیدن کرد. فیل گاف وزیر امور خارجه نیوزیلند در مه ۲۰۰۳ از اسرائیل بازدید کرد. هیأتی از چهار مقام ارشد وزارت خارجه اسرائیل در سپتامبر ۲۰۰۳ برای نخستین دور رایزنی‌های وزارت خارجه نیوزیلند-اسرائیل به نیوزیلند سفر کرد.

سفارت اسرائیل در ولینگتون در اکتبر ۲۰۰۲ به دلایل مالی بسته شد اما در ۲۰۱۰ با انتصاب شمی تسور به‌عنوان سفیر بازگشایی شد. در ژوئن ۲۰۱۳ سفیر یوسف لیونه جایگزین او شد.

#### رسوایی گذرنامه ۲۰۰۴

در ۱۵ ژوئیه ۲۰۰۴ نیوزیلند تحریم‌های دیپلماتیک علیه اسرائیل وضع کرد و در ژوئیه ۲۰۰۵ تماس‌های سطح بالا میان دو کشور را به حالت تعلیق درآورد. این اقدام پس از آن صورت گرفت که دو شهروند اسرائیلی به نام‌های آوریل کلمن و الی کارا به کلاهبرداری گذرنامه‌ای در اوکلند متهم شدند. این دو وابستگی خود به موساد را انکار کردند اما به شش ماه زندان به دلیل تلاش برای ورود غیرقانونی به کشور و همکاری با باندهای جنایتکار سازمان‌یافته محکوم شدند. نخست‌وزیر نیوزیلند هلن کلارک بازدید برنامه‌ریزی‌شده رئیس‌جمهور اسرائیل موشه کاتساو از نیوزیلند را لغو کرد، تأیید سفیر جدید اسرائیل را به تعویق انداخت و این پرونده را «بسیار فراتر از رفتار مجرمانه ساده دو فرد» خواند که «روابط ما را به‌شدت تحت فشار قرار داده‌است».

گورستان‌های یهودی در ولینگتون هدف خرابکاری قرار گرفت و سواستیکا و شعارهای نازی بر روی ۱۶ سنگ قبر یهودی حکاکی شد. دیوید تسوارتس رهبر جامعه یهودی نیوزیلند که در ۲۰۰۳ به‌عنوان کنسول افتخاری اسرائیل در نیوزیلند منصوب شده بود گفت: «ارتباط مستقیمی میان ابراز خصومت بسیار شدید علیه اسرائیل و احساس برخی افراد مبنی بر اینکه می‌توانند عقده‌های خود را بر سر یهودیان خالی کنند وجود دارد.»

گبی اشکنازی جانشین رئیس ستاد ارتش اسرائیل از ورود به نیوزیلند برای سخنرانی در یک مراسم خصوصی جمع‌آوری کمک مالی در مارس ۲۰۰۵ بازداشته شد؛ زیرا بازدید مقامات اسرائیلی از نیوزیلند متوقف شده بود.

در ۲۶ ژوئن ۲۰۰۵ وزیر خارجه اسرائیل سیلوان شالوم نامه عذرخواهی به دولت نیوزیلند فرستاد و اعلام کرد که اسرائیل گام‌هایی برای جلوگیری از تکرار چنین رویدادهایی برخواهد داشت.

روابط دیپلماتیک در ۳۰ اوت ۲۰۰۵ از سر گرفته شد. نفتالی تامیر استوارنامه خود را به فرماندار کل نیوزیلند دِیم سیلویا کارترایت در برابر گارد احترام تقدیم کرد. آموس نداو معاون مدیرکل وزارت خارجه اسرائیل برای منطقه آسیا و اقیانوسیه گفت: «خوشحالیم که بحران پشت سر ماست و به آینده می‌نگریم.»

#### مناقشه اعتبارنامه دیپلماتیک ۲۰۱۵
در ۲۰۱۵ اسرائیل و نیوزیلند اختلاف دیپلماتیکی را حل‌وفصل کردند که از تلاش نیوزیلند برای انتصاب سفیری که هم‌زمان نزد اسرائیل و تشکیلات خودگردان فلسطین اعتبارنامه داشته باشد برخاسته بود. در سپتامبر ۲۰۱۴ اسرائیل اجازه نداد سفیر جاناتان کور استوارنامه خود را ارائه دهد و اعلام کرد این اقدام ناقض «سیاست شناخته‌شده» اسرائیل مبنی بر نپذیرفتن دیپلمات‌هایی است که تشکیلات خودگردان فلسطین نیز آنان را می‌پذیرد. نیوزیلند سرانجام با انتصاب دیپلمات‌های جداگانه برای اسرائیل و تشکیلات خودگردان به این مناقشه پایان داد.

#### قطعنامه ۲۳۳۴ شورای امنیت

در ۲۳ دسامبر ۲۰۱۶ نیوزیلند یکی از هم‌پیشنهاددهندگان قطعنامه ۲۳۳۴ بود که ادامه ساخت‌وساز شهرک‌های اسرائیلی در سرزمین‌های اشغالی فلسطین را محکوم می‌کرد. موری مک‌کالی وزیر خارجه نیوزیلند از اقدام دولتش دفاع کرد و آن را هم‌سو با «سیاست تثبیت‌شده نیوزیلند در قبال مسئله فلسطین» دانست.

در دسامبر ۲۰۱۶ نخست‌وزیر اسرائیل بنیامین نتانیاهو به سفیر اسرائیل در نیوزیلند دستور داد برای رایزنی به اسرائیل بازگردد. بلافاصله پس از رأی‌گیری نتانیاهو یک سلسله اقدامات دیپلماتیک علیه کشورهای هم‌پیشنهاددهنده قطعنامه آغاز کرد. در فوریه ۲۰۱۷ اسرائیل تصمیم گرفت سفیرش را به نیوزیلند بازنگرداند و سطح روابط دیپلماتیک خود را با نیوزیلند به سطح کاردار کاهش داد که پایین‌ترین سطح روابط دیپلماتیک است. افزون بر آن سفیر نیوزیلند (که در آنکارا مستقر بود) از ورود به اسرائیل منع شد.

در ۱۴ ژوئن ۲۰۱۷ جری براونلی وزیر خارجه نیوزیلند تأیید کرد که روابط دوجانبه کامل پس از تماس‌های محرمانه سطح بالا میان دو دولت بازگردانده شده‌است. این تماس‌ها شامل گفتگوی تلفنی نتانیاهو با نخست‌وزیر نیوزیلند بیل اینگلیش بود. اینگلیش همچنین نامه‌ای نوشت و از پیامدهای قطعنامه ۲۳۳۴ ابراز تأسف کرد. پس از آن مدیرکل وزارت خارجه اسرائیل یووال روتم اعلام کرد که سفیر اسرائیل ایتسخاک گربرگ به ولینگتون بازخواهد گشت. رهبر حزب کارگر نیوزیلند اندرو لیتل و سخنگوی امور خارجه حزب سبز نیوزیلند کندی گراهام دولت را به دلیل عقب‌نشینی از حمایت پیشین خود از قطعنامه مورد انتقاد قرار دادند.

#### گفتگوی وزیران خارجه در ۲۰۲۵
در ۱۳ فوریه ۲۰۲۵ وینستن پیترز وزیر خارجه نیوزیلند با گیدون سعار وزیر خارجه اسرائیل دربارهٔ آتش‌بس ژانویه ۲۰۲۵ جنگ غزه از جمله آزادی همه گروگان‌ها و ازسرگیری کمک‌های بشردوستانه به فلسطینیان تلفنی گفتگو کرد. سعار همچنین از پیترز به‌خاطر تعیین حماس و حوثی‌ها به‌عنوان سازمان‌های تروریستی از سوی نیوزیلند سپاسگزاری کرد و از او برای سفر به اسرائیل دعوت نمود.

## روابط اقتصادی
در ۱۹۹۴ اسرائیل دفتر بازرگانی در اوکلند گشود و انجمن بازرگانی نیوزیلند و اسرائیل (NZITA) تأسیس شد. از ۲۰۰۱ شرکت فونترا، بزرگ‌ترین شرکت لبنیاتی نیوزیلند، در یک شرکت مشارکتی با شرکت تعاونی اسرائیلی تنووا مشارکت داشته‌است. تا ۲۰۰۷ صادرات کشاورزی نیوزیلند به اسرائیل به دلیل تعرفه‌ای که اسرائیل بر صادرات کشاورزی خارجی وضع کرده بود با موانعی روبرو بود.

تا ۲۰۰۸ نیوزیلند ۵۲ میلیون دلار نیوزیلند کالا به اسرائیل صادر کرده بود. صادرات نیوزیلند به اسرائیل شامل ماشین‌آلات، تجهیزات، نرم‌افزار، الماس تراشیده، محصولات کشاورزی، مواد شیمیایی، منسوجات و پوشاک، تجهیزات نظامی و مواد غذایی بود. واردات نیوزیلند از اسرائیل ۱۲۰ میلیون دلار نیوزیلند ارزش داشت و شامل تجهیزات توربینی (۱۰ درصد)، قطعات ماشین‌آلات (۹ درصد)، تجهیزات کمکی کارخانه‌ای (۸ درصد)، محصولات الکتریکی از جمله سیم‌های عایق‌دار (۸ درصد) و الماس (۳ درصد) بود.

## گردشگری
نیوزیلند و اسرائیل برنامه معافیت ویزای بازدیدکنندگان دارند. تا اواخر ۲۰۰۸ نزدیک به ۱۰ هزار اسرائیلی از نیوزیلند بازدید کرده بودند.

در آوریل ۲۰۱۱ اسرائیل و نیوزیلند توافقنامه‌ای دوجانبه امضا کردند که به گردشگران امکان می‌دهد سه ماه بدون ویزای اضافی کار کنند. این توافقنامه را رئیس کنست رووین ریولین و همتای نیوزیلندی‌اش لاکوود اسمیت هنگام بازدید ریولین از نیوزیلند امضا کردند.

## موضوعات و مناقشات
### زمین‌لرزه ۲۰۱۱ کرایست‌چرچ
ترکیبی از رویدادهای غیرعادی بلافاصله پس از مرگ عوفر مزراحی کوله‌گرد اسرائیلی در زمین‌لرزه ۲۰۱۱ نیوزیلند سبب شد دولت نیوزیلند ارتباط احتمالی او و همراهانش با سازمان اطلاعاتی اسرائیل را بررسی کند. این ماجرا در ژوئیه ۲۰۱۱ توجه رسانه‌ها را جلب کرد زیرا مزراحی هنگام بررسی جسدش در سردخانه پنج گذرنامه خارجی همراه داشت و همراهانش همگی ظرف ۱۲ ساعت پس از زمین‌لرزه و مرگ همراهشان نیوزیلند را ترک کرده بودند. مأموران امنیتی نیوزیلند مظنون بودند که مزراحی و همراهانش مأموران موساد بوده‌اند که تلاش می‌کرده‌اند به پایگاه‌های داده رایانه‌ای دولتی نفوذ کنند. با این حال بررسی انجام‌شده توسط سازمان اطلاعات امنیتی نیوزیلند نتیجه گرفت که هیچ مدرکی مبنی بر چنین عملیاتی یا ارتباط آنان با اطلاعات اسرائیل وجود ندارد.

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* سفارت اسرائیل در نیوزیلند
* وزارت امور خارجه و بازرگانی نیوزیلند - خاورمیانه

رده:روابط اسرائیل و نیوزیلند
رده:روابط دوجانبه اسرائیل
رده:روابط دوجانبه نیوزیلند