کمیته‌های مردمی (یمن)

**کمیته‌های مردمی** ()، گروه‌های مسلحی هستند که توسط قبایل یمنی به نمایندگی از نیروهای مسلح حرفه‌ای‌تر تشکیل شده‌اند.

## نمای کلی
مؤسسه خاورمیانه، کمیته‌های مردمی را به عنوان «یک جنبش بومی که مأموریت و عملکرد آن ریشه در سنت قبیله‌ای مسئولیت جمعی دارد و از آن الهام گرفته شده است، توصیف می‌کند که در آن مردان محلی داوطلبانه برای حفظ امنیت در جوامع خود تلاش می‌کنند.» بسیاری از کمیته‌های مردمی وابسته به احزاب و جنبش‌های سیاسی محلی از جمله حوثی‌ها، جنبش جنوب (هیراک)، حزب اصلاح، حزب سوسیالیست یمن و حزب حاکم کنگره عمومی خلق هستند. در چارچوب جنگ داخلی، کمیته‌های مردمی را می‌توان به کسانی که از دولت حوثی‌ها حمایت می‌کنند و کسانی که از دولت به رسمیت شناخته شده بین‌المللی حمایت می‌کنند، تقسیم کرد و آنها به جای دفاع صرف از جوامع خود، در مانورها و عملیات تهاجمی مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

ارتش یمن در جنگ‌های داخلی و خارجی به حمایت شبه‌نظامیان قبیله‌ای یا آنچه که به عنوان کمیته‌های مردمی شناخته می‌شوند، نیاز داشته است. هنگامی که انقلاب ۱۹۶۲ در شمال یمن از حمایت نظامی بریتانیا برخوردار نشد، برخی از نیروها برای بازیابی قدرت با امامان برکنار شده متحد شدند. پیوندهای قبیله‌ای، به ویژه در تعز و اب، تضعیف شد؛ اعضا حقوق ماهانه دریافت می‌کردند، لباس نظامی می‌پوشیدند و تحت آموزش نظامی قرار می‌گرفتند.

در دوران ریاست‌جمهوری عبدالرحمن الاریانی (۱۹۶۷–۱۹۷۴) ارتش بر سر سیاست‌ها با هم درگیر شد و این درگیری با تأسیس شورای ملی آغاز شد. «کمیته‌های مردمی» کشور را بیش از پیش قطبی کردند.

در طول دهه ۱۹۸۰، علی عبدالله صالح، برخلاف رئیس‌جمهور ترور شده ابراهیم محمد الحمدی، دوباره بر امور قبیله‌ای تأکید کرد. دولت او از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۹ با حوثی‌ها در استان‌های صعده و عمران درگیر بود و کمیته‌های مردمی به شورش منطقه‌ای القاعده عادت کرده بودند.

در جریان انقلاب یمن، گروه‌های دفاع شخصی یا کمیته‌های مردمی بیشتری در سراسر کشور ظهور کردند. یکی از این گروه‌ها به رهبری جنگ‌سالار عبداللطیف السید بود که در ابتدا علیه دولت رئیس‌جمهور صالح و با القاعده در شبه‌جزیره عربستان می‌جنگید، اما بعداً به دولت جدید عبدربه منصور هادی پیوست. او نیروهای خود را به عنوان نیروهای کمکی ارتش سازماندهی مجدد کرد و در جنگ داخلی بعدی یمن از هادی حمایت کرد. تا سال ۲۰۱۵، کمیته‌های مردمی به استان‌های دیگر یمن گسترش یافتند، و نقش عمده‌ای در نبرد عدن (۲۰۱۵) علیه حوثی‌ها ایفا کردند.

تا سال ۲۰۱۸، شورشیان حوثی نیز شروع به سازماندهی «کمیته‌های مردمی» خود کرده بودند.

تا سال ۲۰۲۲، کمیته‌های مردمی در تعز از مردم محلی درخواست کمک مالی می‌کردند.

## گروه‌های همسو با دولت
گروه‌های متحد با دولت یمن که از سال ۲۰۲۲ به رسمیت شناخته شده و در سطح بین‌المللی به عنوان شورای رهبری ریاست جمهوری شناخته می‌شوند، معمولاً در متن جنگ داخلی به عنوان **مقاومت مردمی** یا **کمیته‌های مقاومت مردمی** شناخته می‌شوند، اما مترادف با کمیته‌های مردمی هستند.

### تاریخچه
پس از تصرف زنجبار، مرکز استان ابین در ماه مه ۲۰۱۱، چندین کمیته مردمی برای محافظت از سایر جوامع در برابر القاعده در جبهه محلی تازه تأسیس شده شبه جزیره عربستان، انصار الشریعه، تشکیل شد. عبداللطیف السید رهبر کمیته‌های مردمی بود که در طول درگیری در مناطق خنفر و زنجبار فعالیت می‌کردند. سعید در زمان تصرف جعار، مرکز منطقه خنفر، توسط انصار الشریعه، در مارس ۲۰۱۱ به این گروه پیوست، اما در نهایت پس از مشاهده حکومت وحشیانه آن و اعدام پسر عمویش، از این گروه جدا شد. سعید به‌طور مخفیانه شروع به جذب افراد قبایل در جعار برای مبارزه با شبه نظامیان کرد تا اینکه در اوت ۲۰۱۱، پس از حمله انصار الشریعه به خانه‌اش، آنها فرار کردند. از آن زمان، نیروهای او در کوه‌های دورافتاده ابین مستقر شدند و درگیری چریکی علیه انصار الشریعه را آغاز کردند که خطوط تدارکاتی و حرکت این گروه را مختل کرد و در عین حال تدارکات آنها را غارت کرد. کمپین او در نهایت حمایت قبایل و داوطلبان منطقه را جلب کرد.

در اوایل آوریل ۲۰۱۲، اعضای قبایل کمیته‌های مردمی در دفاع از لودر، شهر دیگری در ابین، در زمانی که انصار الشریعه تلاش می‌کرد آن را تصرف کند، نقش مهمی ایفا کردند. این ابتکار عمل که توسط افراد محلی و بدون هیچ آموزش نظامی رسمی انجام شد، مانع از گسترش بیشتر قلمرو انصار الشریعه در این استان شد. اندکی پس از آن، دولت یمن شروع به ارسال تدارکات بیشتر به کمیته‌های مردمی در لودر کرد و لابی‌گری خود با چهره‌های قبیله‌ای و مذهبی در ابین را برای گسترش بیشتر آنها در سراسر استان افزایش داد.

کمیته‌های مردمی به تهاجمی که ارتش یمن در ماه مه ۲۰۱۲ برای ریشه‌کن کردن انصار الشریعه از ابین آغاز کرد، پیوستند. گفته می‌شود این حمله به درخواست وزیر دفاع، محمد ناصر احمد، از سعید در مورد گروه‌های خنفر و زنجبار، انجام شده است. در لودر، نیروهای امنیتی به کمیته‌های مردمی پیوستند تا انصار الشریعه را در اواخر ماه از شهر بیرون برانند. این پیروزی، غیرنظامیان مناطق دیگر ابین و همچنین پناهندگان آواره را تشویق کرد تا در کمیته‌های مردمی شهرهای خود تشکیل و داوطلب شوند و این امر منجر به تشکیل گروه‌های متعددی در ابین در ماه‌های بعد شد. نیروهای سعید در کمک به ارتش یمن برای بیرون راندن انصار الشریعه از جعار و پایان دادن به نبرد یک ساله زنجبار در ژوئن ۲۰۱۲ بسیار مهم بودند و موفقیت آنها به «استفاده از دانش محلی و تاکتیک‌های جنگی» آنها نسبت داده می‌شود. به گفته سعید، کمیته‌های مردمی ۵۰۰ جنگجو را در این درگیری کلی از دست دادند.

پس از عقب‌نشینی انصار الشریعه، کمیته‌های مردمی نقش نیروی انتظامی را در مناطق محلی خود بر عهده گرفتند، به این امید که دولت جایگزین آنها شود، با این حال تا مارس ۲۰۱۴، جنگجویان هنوز اداره این مناطق را بر عهده داشتند.

### متحدان
کمیته‌های مردمی اغلب توسط طیف گسترده‌ای از بازیگرانی که دشمنان مشترکی با دولت دارند، مانند القاعده در شبه جزیره عربستان و حوثی‌ها، هدایت و به آنها وابسته هستند. این بازیگران شامل قبایل، احزاب سیاسی مانند اصلاح، جناح‌های ضد حوثی حزب سوسیالیست یمن و کنگره عمومی خلق و فرقه‌های مذهبی مانند سنی‌ها و سلفی‌ها می‌شوند.

## جستارهای وابسته
* عبدربه منصور هادی

## منابع

رده:جنگ داخلی یمن (۲۰۱۴–اکنون)
رده:سازمان‌ها در بحران یمن