حملات به مراکز بهداشتی در طول درگیری اسرائیل و حزب‌الله (۲۰۲۳–اکنون)

حملات اسرائیل به بخش بهداشت لبنان در طول درگیری اسرائیل و حزب‌الله (۲۰۲۳–اکنون) به طور متناسبی مرگبارتر از هر جنگ دیگری در جهان بین ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و ۱۸ نوامبر ۲۰۲۴، از جمله جنگ غزه و حمله روسیه به اوکراین، بوده است. طبق قوانین بین‌المللی بشردوستانه، بیمارستان‌ها، بیمارانی که در آنها پناه می‌گیرند، متخصصان بهداشت و آمبولانس‌ها نمی‌توانند توسط متخاصمان به خطر بیفتند. این اصل در مورد خدمات وابسته به گروه‌های مسلح مانند حزب‌الله نیز صدق می‌کند. علیرغم اینکه اسرائیل ادعا می‌کند حزب‌الله از مراکز درمانی لبنان برای اهداف نظامی استفاده می‌کند، چندین سازمان حقوق بشری به دلیل عدم ارائه مدرک قابل توجه در مورد چنین استفاده‌ای و عدم رعایت حفاظت ارائه شده به بیماران یا مجروحان تحت درمان در این مراکز، این اقدام را محکوم کردند.

طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت، بین ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و ۲۱ نوامبر ۲۰۲۴، ۱۳۷ حمله اسرائیل به مراکز درمانی در لبنان رخ داده است. طبق گزارش سیستم نظارت بر حملات درمانی، بین ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و ۱۸ نوامبر ۲۰۲۴، ۲۲۶ نفر از کارکنان درمانی و بیماران در حملات علیه لبنان کشته و ۱۹۹ نفر زخمی شده‌اند. ۶ درصد از لبنانی‌هایی که در حملات اسرائیل به لبنان کشته شده‌اند، امدادگران و پرسنل فوریت‌های پزشکی بوده‌اند.

## حقوق بین‌الملل بشردوستانه
به عبارت دیگر، ماده ۱۹ کنوانسیون چهارم ژنو بیان می‌کند که: «بیمارستان‌ها و سایر مراکز درمانی، اشیاء غیرنظامی تحت حمایت حقوق بین‌الملل بشردوستانه هستند.»

هایدی متیوز، استاد حقوق کانادایی در مدرسه حقوق هال اسگود، اظهار داشت که پزشکان و امدادگرانی که برای سازمان‌های وابسته به حزب‌الله کار می‌کنند، از همان حمایتی برخوردارند که همه متخصصان بهداشت و درمان از آن برخوردارند؛ و بنابراین، قوانین بین‌المللی هدف قرار دادن آنها را ممنوع می‌کند. او همچنین اظهار داشت که یک متخاصم که مراکز درمانی را با ادعای استفاده از آنها برای اهداف نظامی هدف قرار می‌دهد، باید مدرک روشنی در این مورد ارائه دهد. حتی اگر چنین باشد، افراد زخمی یا بیماری که در آنجا تحت درمان قرار می‌گیرند، همچنان محافظت شده باقی می‌مانند و باید قبل از حمله به آنها فرصت داده شود تا محل را تخلیه کنند.

دیده‌بان حقوق بشر از وقوع جنایات جنگی آشکار در برخی از حملات اسرائیل علیه بخش بهداشت لبنان خبر داده است.

## آمار
### مقایسه با جنگ‌های معاصر
طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی، «۴۷ درصد از حملات به مراکز درمانی - ۶۵ مورد از ۱۳۷ مورد - بین ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و ۲۱ نوامبر ۲۰۲۴، حداقل برای یک کارمند یا بیمار بهداشتی در لبنان کشنده بوده‌اند.»

این نسبت بالاتر از میزان مشاهده شده در هر جنگ معاصر دیگری در جهان است. تقریباً نیمی از حملات اسرائیل به مراکز درمانی منجر به مرگ یک متخصص یا بیمار شده است. بر اساس آمار سیستم نظارت بر حملات مراقبت‌های بهداشتی که بر اساس داده‌های ۱۳ کشور یا سرزمین تحت تأثیر درگیری بین ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و ۱۸ نوامبر ۲۰۲۴ تهیه شده است، این میزان به طور قابل توجهی بالاتر از میانگین جهانی ۱۳٫۳٪ است. این ۱۳ سرزمین شامل اوکراین، سودان و سرزمین‌های اشغالی فلسطین می‌شوند.

طبق گزارش سیستم نظارت بر حملات مراقبت‌های بهداشتی، بین ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و ۱۸ نوامبر ۲۰۲۴، ۲۲۶ نفر از کارکنان بهداشتی و بیماران در لبنان کشته و ۱۹۹ نفر دیگر زخمی شده‌اند.

### سهم تلفات و خسارات انسانی مربوط به مراقبت‌های بهداشتی
در میان حملات اسرائیل که بخش بهداشت را تحت تأثیر قرار داده است، اکثر آنها منجر به کشته یا زخمی شدن پرسنل پزشکی شده است. طبق گزارش‌ها، ۶۸٪ از این حملات پرسنل پزشکی را تحت تأثیر قرار داده است. ۶۳٪ حمل و نقل پزشکی و ۲۶٪ تأسیسات بهداشتی را تحت تأثیر قرار داده است.

## تلفات و خسارات انسانی مرتبط با مراقبت‌های بهداشتی
کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد نسبت به «موارد متعدد نقض قوانین بین‌المللی بشردوستانه در نحوه انجام حملات هوایی که زیرساخت‌های غیرنظامی را نابود یا آسیب رسانده، غیرنظامیان را کشته و بر عملیات بشردوستانه تأثیر گذاشته است» ابراز نگرانی کرد. سازمان بهداشت جهانی اظهار داشت که «عدم رعایت قوانین بین‌المللی باید عواقبی داشته باشد» و «حملات بی‌ملاحظه به مراقبت‌های بهداشتی نقض حقوق بشر و قوانین بین‌المللی است که نمی‌تواند به یک امر عادی جدید تبدیل شود، نه در غزه، نه در لبنان، هیچ‌کجا.» هماهنگ‌کننده امور بشردوستانه سازمان ملل متحد در لبنان، عمران رضا، از «افزایش نگران‌کننده حملات علیه مراقبت‌های بهداشتی» در لبنان ابراز تاسف کرد.

## فهرست خدمات پزشکی تحت تأثیر
* شب ۲ و ۳ اکتبر ۲۰۲۴: حمله هوایی اسرائیل به مرکز پزشکی در مرکز بیروت در محله باشوره، حداقل نه نفر از جمله هفت امدادگر را کشت. این مرکز پزشکی متعلق به کمیته بهداشت اسلامی، وابسته به حزب‌الله، بود که کمک‌های پزشکی اورژانسی ارائه می‌دهد.
* ۳ اکتبر ۲۰۲۴: حمله هوایی اسرائیل در عدیسه، جنوب لبنان، علیه آمبولانس‌های کمیته بهداشت اسلامی. سه پزشک کشته شدند.
* ۴ اکتبر ۲۰۲۴: حمله هوایی اسرائیل به یک آمبولانس کمیته بهداشت اسلامی در نزدیکی ورودی بیمارستان مرجعیون در جنوب لبنان، هفت امدادگر پزشکی را کشته و بیمارستان را مجبور به تعطیلی کرد.
* ۴ اکتبر ۲۰۲۴: حمله هوایی اسرائیل به بیمارستان صلاح غندور در بنت جبیل، جنوب لبنان، پس از دستور تخلیه. ۹ نفر از کادر پزشکی زخمی شدند که حال چندین نفر از آنها وخیم بود. بیمارستان به دلیل خسارات وارده در این حمله مجبور به تعطیلی شد.
* ۴ اکتبر ۲۰۲۴: بیمارستان خصوصی سنت ترز در نزدیکی حومه جنوبی بیروت که توسط راهبه‌ها اداره می‌شد، به دلیل حملات اسرائیل که خسارات شدیدی به بار آورد و به دلیل میزان خطر موجود در اطراف آن، مجبور به توقف فعالیت‌های خود شد.
* ۴ اکتبر ۲۰۲۴: بیمارستان میس الجبل، در نزدیکی مرز جنوبی لبنان، به دلیل حملات اسرائیل فعالیت خود را متوقف کرد.
* ۲۲ اکتبر ۲۰۲۴: حمله هوایی بدون هشدار اسرائیل در نزدیکی بیمارستان دانشگاه رفیق حریری، بزرگ‌ترین بیمارستان کشور، در محله جناح بیروت، هجده نفر از جمله چهار کودک را کشت و شصت نفر را زخمی کرد و خسارات قابل توجهی به بیمارستان وارد کرد.

به گزارش *واشینگتن پست،* «طبق آمار وزارت بهداشت، خدمات اورژانس وابسته به حزب‌الله و متحدانش بیشترین آسیب را دیدند، اما تیم‌های صلیب سرخ لبنان و دفاع مدنی دولتی نیز مورد حمله قرار گرفتند.»

## منابع

رده:فاجعه‌های بهداشتی دهه ۲۰۲۰ (میلادی)
رده:نقض حقوق بشر در لبنان