زنان نامرئی: هنرمندان فراموش‌شده فلورانس

***«زنان نامرئی: هنرمندان فراموش‌شده فلورانس»*** کتابی است که در سال ۲۰۰۹ به زبان‌های انگلیسی و ایتالیایی توسط جین فورچون از طریق بنیاد هنرمندان زن پیشرو (AWA) منتشر و توسط انتشارات فلورنتین منتشر شده است. این کتاب تاریخچه هنرمندان زن در فلورانس و صدها اثر آنها را در موزه‌ها یا انبارهای شهر شرح می‌دهد. AWA حداقل ۲۰۰۰ اثر از هنرمندان زن را که در اتاق‌های زیرشیروانی موزه‌ها و کلیساهای فلورانس فراموش شده بودند، دوباره کشف کرده و تاکنون بیش از ۶۰ نقاشی را مرمت کرده‌اند. نویسندگان همکار شامل لیندا فالکون، سرنا پادوانی، روزلا لاری و شیلا بارکر هستند. این کتاب بیست و شش فصل در مورد سی و پنج هنرمند زن فعال در فلورانس دارد.

این کتاب مبنای یک مستند تلویزیونی پنج قسمتی برنده جایزه امی بود که توسط WFYI Productions تهیه شده و اولین بار در سال ۲۰۱۲ از شبکه پی‌بی‌اس پخش شد.

## توضیحات
کتاب *زنان نامرئی* به بررسی تأثیر هنری زنان در شهر فلورانس می‌پردازد و روایت خود را با معرفی نخستین راهبه‌هنرمند شناخته‌شدهٔ فلورانسی، «سور پلاتیلا نلی»، آغاز می‌کند. این کتاب فلورانس را در دوره باروک به‌عنوان مرکزی برای هنرمندان زن در دربار معرفی می‌کند، نمونه‌ای از آن زنجیرهٔ استاد-شاگرد میان «جوانا فراتلینی»، «ویولانته سیریس چروتی» و «آنا باکرینی پیاتولی» است که نشان‌دهندهٔ انتقال دانش هنری میان نسل‌های زن هنرمند است.

در فصل‌های دیگر، کتاب به زنانی می‌پردازد که افتخار نمایش پرترهٔ خود را در راهرو وزاری داشته‌اند، از جمله «جولیا لاما» اهل ونیز، نخستین زنی که به‌صورت مستند از مدل زنده مردانه طراحی و مطالعه کرده است، و «ماریتا روبوستی»، دختر تینتورتو، که اغلب با لقب «لا تینتورِتا» شناخته می‌شد. این بخش‌ها نشان‌دهنده تلاش زنان برای حضور در فضاهای رسمی و نمادین هنر هستند.

کتاب همچنین به نقاشان طبیعت بی‌جان مانند «ماریا فان اوسترویک» و «مارگریتا کافی» می‌پردازد که به‌خاطر دسته‌گل‌های پیچیده و گل‌های وحشی آویزان‌شان شهرت داشتند. این هنرمندان با استفاده از رنگ‌های زنده و ترکیب‌های آزاد، سبک خاصی را در نقاشی گل‌ها به وجود آوردند که از محدودیت‌های سنتی فراتر می‌رفت.

بخش «فورچون» کتاب بر شش ساختمان خاص در فلورانس تمرکز دارد، از جمله کتابخانه ماروچلیانا، موزه شام آخر اثر آندره دل سارتو، و نگارخانه هنر مدرن در کاخ پیتی. این بناها نه‌تنها مکان‌هایی برای نمایش آثار هنری هستند، بلکه حامل تاریخ و حافظه هنرمندان زن نیز محسوب می‌شوند.

فصل‌های دیگر به هنرمندانی چون «سوفونیسبا آنگیسولا» می‌پردازد که تحسین‌شدگان بزرگی مانند میکل‌آنژ و آنتونی ون دایک داشت، و «لاوینیا فونتانا» که نخستین زن نقاش در اروپای غربی بود که به سطح حرفه‌ای مشابه با همتایان مرد خود رسید. همچنین «آرتمیزیا جنتیلسکی» معرفی می‌شود که تصاویر بزرگ‌مقیاسی از قهرمانان زن خلق کرد و با قدرت و جسارت، روایت‌های زنانه را در بستر هنر باروک به تصویر کشید. در پایان، کتاب به «روزلبا کاریرا» می‌پردازد، نقاش پاستل‌کار قرن هفدهم که به‌خاطر سبک روکوکو و پرتره‌های دل‌فریب از ثروتمندان شناخته می‌شود.

این کتاب با نگاهی عمیق و مستند، سهم فراموش‌شدهٔ زنان در تاریخ هنر فلورانس را بازمی‌نمایاند و نشان می‌دهد که چگونه زنان، با وجود موانع اجتماعی و فرهنگی، توانستند در عرصه‌های مختلف هنری بدرخشند و میراثی ماندگار از خود به‌جا بگذارند.

*«زنان نامرئی: هنرمندان فراموش‌شده فلورانس»* بر نقاشی‌های رنگ روغن، پاستل، آبرنگ و طراحی تمرکز دارد. پس از فصل‌ها، *«مسیر هنرمندان زن»*، نقشه و فهرستی از آثار زنان هنرمند در فلورانس آمده است که بعداً در کتاب راهنمای جداگانه و جیبی «*هنر زنان در فلورانس: راهنمایی در طول پانصد سال» اقتباس شد.*

## مستند
تهیه‌کننده تاد گولد و تهیه‌کننده اجرایی کلیتون تیلور با همکاری نویسنده کتاب *زنان نامرئی* و بنیاد «پیشبرد زنان هنرمند» یک مستند تلویزیونی پنج‌قسمتی تولید کردند. این مستند روایت‌گر پروژه‌ای شش‌ساله است که هدف آن پژوهش، مرمت و نمایش آثار هنری زنان در موزه‌ها و انبارهای هنری شهر فلورانس بود—شهری که قرن‌ها مرکز هنر اروپا محسوب می‌شد اما سهم زنان در آن نادیده گرفته شده بود.

در این مجموعه، فرایند مرمت آثار سه هنرمند زن برجسته به تصویر کشیده می‌شود: «پلاتیلا نلی»، نخستین راهبه‌هنرمند فلورانسی؛ «آرتمیزیا جنتیلسکی»، نقاش باروک که به‌خاطر خلق تصاویر قهرمانانه از زنان شناخته می‌شود؛ و «ایرنه پارنتی دوکلوس»، تنها زن هنرمندی که امروزه در نگارخانه آکادمیای فلورانس حضور دارد. این انتخاب‌ها نماد تلاش برای بازگرداندن جایگاه زنان در تاریخ هنر هستند.

مستند نه‌تنها مضامین اصلی کتاب را بازتاب می‌دهد، بلکه با افزودن مصاحبه‌هایی با اعضای بنیاد AWA، کارشناسان مرمت آثار هنری، و مدیران موزه‌هایی از ایالات متحده و مجموعه‌های فرهنگی فلورانس، ابعاد گسترده‌تری از این پروژه را به نمایش می‌گذارد. این گفت‌وگوها نشان‌دهنده تعهد بین‌المللی به بازشناسی و احیای میراث هنری زنان هستند—میراثی که سال‌ها در سایه مانده بود و اکنون با تلاش جمعی در حال بازگشت به صحنهٔ اصلی هنر است.

شرکت WFYI Productions این مستند را فیلمبرداری کرد که شامل فیلم‌هایی از The Florentine Press, Artmedia و Bunker Film بود. این مستند برای اولین بار در ایالات متحده در ۵ نوامبر ۲۰۱۲ از شبکه پی‌بی‌اس در ایندیاناپولیس پخش شد.

در ۱ ژوئن ۲۰۱۳، این مستند از طرف آکادمی ملی منطقه‌ای هنرها و علوم تلویزیونی، جایزه امی را به عنوان بهترین مستند در بخش برنامه‌های فرهنگی/تاریخی از آن خود کرد.

## فهرست ناقصی از زنان هنرمند ذکر شده (به ترتیب ذکر شده در کتاب)
* جووانا فراتلینی (۱۶۶۶–۱۷۳۱)
* آنا باچرینی پیاتولی (۱۷۲۰–۱۷۸۸)
* لوئیزا سیلی (۱۸۲۵–۱۸۹۸)
* فیلید گیورگی لواستی (۱۸۸۳–۱۹۶۶)
* بئاتریس آنسیلوتی گورتی (۱۸۷۹–۱۹۳۷)
* ماریا مدالنا گوزی (۱۷۱۸–۱۷۸۲)
* اما باردینی توزی (۱۸۸۳–۱۹۶۲)
* آرکانجلا پالادینی (۱۵۹۹–۱۶۲۲)
* جولیا لاما (۱۶۸۱–۱۷۴۷)
* ماریتا روبوستی (حدود ۱۵۵۲–۱۵۹۰)
* الیزابت لوئیز ویژ لو برون (۱۷۵۵–۱۸۴۲)
* آنجلیکا کافمن (۱۷۴۱–۱۸۰۷)
* رزا بونهور (۱۸۲۲–۱۸۹۹)
* راشل رویش (۱۶۶۴–۱۷۵۰)
* کلارا پیترز (۱۵۹۴-پس از ۱۶۵۷)
* ماریا ون اوسترویک (۱۶۳۰–۱۶۹۳)
* راشل رویش (۱۶۶۴–۱۷۵۰)
* جووانا گارزونی (۱۶۰۰–۱۶۷۰)
* مارگریتا کافی (۱۶۵۰–۱۷۱۰)
* ایرنه پارنتی دوکلوس (۱۷۵۴–۱۷۹۵)
* ماریا هادفیلد کازوی (۱۷۶۰–۱۸۳۸)
* الیزابتا سیرانی (۱۶۳۸–۱۶۶۵)
* لوئیزا گریس بارتولینی (۱۸۱۸–۱۸۶۵)
* الیزابت چاپلین (۱۸۹۲–۱۹۸۲)
* آدریانا پینچرل (۱۹۰۷–۱۹۹۶)
* سوفونیسبا آنگویسولا (۱۵۳۲–۱۶۲۵)
* لاوینیا فونتانا (۱۵۵۲–۱۶۱۴)
* Artemisia Gentileschi (1593-1653)

## منابع

رده:کتاب‌ها درباره هنرمندان
رده:کتاب‌های درباره زنان
رده:کتاب‌های غیرداستانی ۲۰۰۹ (میلادی)