روابط کوبا و اسرائیل

**روابط کوبا و اسرائیل** به روابط دوجانبه کنونی و تاریخی میان جمهوری کوبا و دولت اسرائیل اشاره دارد. این دو کشور از سال ۱۹۷۳ میلادی روابط دیپلماتیک رسمی نداشته‌اند. اسرائیل دارای یک بخش حافظ منافع در سفارت کانادا در هاوانا است.

کوبا در میان شمار اندکی از کشورهای نیمکره غربی مانند بلیز، بولیوی، کلمبیا و نیکاراگوئه است که روابط خود را با اسرائیل به حالت تعلیق درآورده‌اند؛ اما کوبا فراتر رفته و شناسایی دیپلماتیک اسرائیل را نیز پس گرفته‌است. اسرائیل و ایالات متحده آمریکا از سال ۱۹۹۲ تنها دو کشوری بودند که سالانه به نفع تحریم‌های آمریکا علیه کوبا در مجمع عمومی سازمان ملل متحد رأی می‌دادند.

## پیشینه
### روابط نخستین

از زمان تأسیس اسرائیل، روابط میان کوبا و اسرائیل پُرتنش بوده‌است. در سال ۱۹۱۹ کوبا از اندیشه استقلال قوم یهود پشتیبانی کرد و در سال ۱۹۴۲ کشتار یهودیان به دست رایش سوم را محکوم نمود. در ۲۹ نوامبر ۱۹۴۷ کوبا تنها کشور قاره آمریکا بود که به طرح سازمان ملل برای تقسیم فلسطین رأی مخالف داد؛ طرحی که به تأسیس اسرائیل انجامید. با وجود این رأی مخالف، کوبا اسرائیل را به رسمیت شناخت و دو کشور در سال ۱۹۴۹ روابط دیپلماتیک برقرار کردند. در سال ۱۹۵۲ اسرائیل یک کنسولگری افتخاری در هاوانا گشود و در سال ۱۹۵۴ آن را به نمایندگی دیپلماتیک ارتقا داد. کوبا نیز در سال ۱۹۵۷ دفتر دیپلماتیک خود را در اسرائیل بازگشایی کرد.

در ژانویه ۱۹۵۹ فیدل کاسترو به قدرت رسید و نخست‌وزیر کوبا شد. در سال ۱۹۶۱ کاسترو ریکاردو ولف، کارآفرین و مخترع یهودی‌تبار و هوادار انقلاب را به سمت سفیر کوبا در اسرائیل منصوب کرد. در دهه ۱۹۶۰ کاسترو آغاز به برقراری اتحادهای نزدیک با کشورهای عربی کرد. پس از جنگ شش‌روزه در ژوئن ۱۹۶۷ کوبا و رومانی تنها کشورهای سوسیالیستی بودند که روابط دیپلماتیک خود با اسرائیل را قطع نکردند. میان سال‌های ۱۹۶۷ تا ۱۹۷۰ کوبا کمک‌های نظامی به مصر در جریان جنگ فرسایشی (۱۹۶۷–۱۹۷۰) فرستاد تا به بازپس‌گیری شبه‌جزیره سینا که پس از جنگ شش‌روزه به اشغال اسرائیل درآمده بود کمک کند.

### قطع روابط
در سپتامبر ۱۹۷۳ در جریان اجلاس جنبش عدم تعهد در الجزایر، کوبا اعلام کرد که روابط دیپلماتیک خود را با اسرائیل قطع خواهد کرد. در اکتبر ۱۹۷۳ کوبا در جنگ یوم کیپور به مصر و سوریه علیه اسرائیل یاری رساند و نیرو و تجهیزات نظامی به سوریه فرستاد. پس از این جنگ، روابط میان دو کشور عملاً از میان رفت.

### پس از ۱۹۹۱
در دسامبر ۱۹۹۱ فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی رخ داد که پیامدهای اقتصادی سنگینی برای کوبا داشت. سیاست خارجی کوبا دگرگونی چشمگیری یافت و این کشور دیگر کمک نظامی و نیرو به کشورهای دیگر نفرستاد. در سال ۱۹۹۲ شرکت‌های اسرائیلی به رهبری وزیر پیشین اسرائیل رافی ایتان آغاز به فعالیت در کوبا کردند. گردشگران اسرائیلی نیز آغاز به سفر به کوبا کردند.

در سال ۱۹۹۴ در جریان مراسم تحلیف نلسون ماندلا به عنوان رئیس‌جمهور آفریقای جنوبی، فیدل کاسترو با رئیس‌جمهور اسرائیل عزر وایزمن دیدار کرد. میان سال‌های ۱۹۹۵ تا ۱۹۹۹ کاسترو به ۴۰۰ یهودی کوبایی اجازه مهاجرت به اسرائیل را داد؛ این عملیات با یاری دولت کانادا انجام شد و به «عملیات سیگار» () شناخته می‌شود. در سال ۱۹۹۶ در مراسم خاکسپاری فرانسوا میتران رئیس‌جمهور پیشین فرانسه، کاسترو با وزیر اسرائیلی شیمون پرز دیدار و گفتگو کرد. در سال ۲۰۰۰ کاسترو و نخست‌وزیر اسرائیل ایهود باراک در اجلاس هزاره سازمان ملل در نیویورک با یکدیگر دیدار کردند.

### تحولات سده بیست‌ویکم
در سپتامبر ۲۰۱۰ فیدل کاسترو در گفتگو با روزنامه‌نگار آمریکایی جفری گلدبرگ اعلام کرد که اسرائیل حق موجودیت به عنوان یک دولت یهودی را دارد و منکران هولوکاست را محکوم نمود. کاسترو همچنین نگرانی خود را دربارهٔ جاه‌طلبی‌های هسته‌ای ایران ابراز کرد. پس از این سخنان، نخست‌وزیر اسرائیل بنیامین نتانیاهو از اظهارات کاسترو ستایش کرد. گفتگوهایی دربارهٔ از سرگیری روابط دیپلماتیک میان دو کشور مطرح شده، اما هیچ گام بزرگی برداشته نشده‌است.

در اوایل اکتبر ۲۰۱۷ رسانه‌های اسرائیلی گزارش دادند که میری رگو، وزیر فرهنگ و ورزش اسرائیل، به صورت شخصی به کوبا سفر کرده‌است. این نخستین بازدید یک مقام دولتی اسرائیل از کوبا پس از قطع روابط در سال ۱۹۷۳ بود. وزارت امور خارجه و دبیرخانه دولت اسرائیل پیشاپیش از این سفر آگاه بودند و موافقت خود را اعلام کرده بودند. همچنین هیئتی از بازرگانان و صنعتگران اسرائیلی برنامه بازدید سه‌روزه از کوبا را در دسامبر ۲۰۱۷ داشت که با موافقت وزارت امور خارجه اسرائیل صورت گرفت.

میگل دایاز-کانل، نخستین رهبر کوبا از خارج خاندان کاسترو پس از انقلاب کوبا، اقدامات اسرائیل در جنگ غزه را محکوم کرد.

## جستارهای وابسته
* یهودیان کوبا

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* وبگاه وزارت امور خارجه اسرائیل

رده:روابط دوجانبه کوبا
رده:روابط دوجانبه اسرائیل
رده:یادکردهای دارای منبع به زبان اسپانیایی