جبریل محمود محمد رجوب

**جبریل محمود محمد رجوب** (به عربی: ؛ زادهٔ ۱۴ مه ۱۹۵۳) که با کنیهٔ **ابو رامی** نیز شناخته می‌شود، سیاست‌مدار، قانون‌گذار و رزمندهٔ پیشین فلسطینی است. وی ریاست اتحادیه فوتبال فلسطین و کمیته المپیک فلسطین را بر عهده دارد. رجوب تا سال ۲۰۰۲ فرمانده نیروی امنیت پیشگیرانه در کرانه باختری بود و پس از برکناری به مقام مشاور امنیت ملی یاسر عرفات گمارده شد.

رجوب از سال ۲۰۰۹ عضو کمیته مرکزی فتح است و در سال ۲۰۱۷ به دبیرکلی این کمیته برگزیده شد. او همچنین ریاست شورای عالی ورزش و جوانان سازمان آزادی‌بخش فلسطین و ریاست انجمن پیشاهنگی فلسطین را بر عهده دارد. کارنامهٔ وی با جنجال‌های گوناگونی همراه بوده‌است؛ از اتهام شکنجه و سرکوب مخالفان سیاسی در دوران ریاست بر نیروی امنیت پیشگیرانه گرفته تا محرومیت از سوی فیفا به دلیل تحریک به خشونت و نفرت.

## زندگی‌نامه
### سال‌های نخست
جبریل رجوب در شهر دورا در نزدیکی الخلیل زاده شد. در سال ۱۹۶۸ و در سن ۱۵ سالگی به دست شاباک بازداشت شد؛ زیرا به یاری‌رسانی به افسران مصری فراری مظنون بود. وی چهار ماه را در زندان گذراند. در زندان با یکی از رهبران محلی فتح آشنا شد که پذیرش او را در این سازمان – که در آن زمان مخفیانه کار می‌کرد – پیشنهاد داد. پس از آزادی به فتح پیوست و وظیفهٔ او کمک به رزمندگان و ایجاد هسته‌های مقاومت در کوه الخلیل بود.

در سپتامبر ۱۹۷۰ رجوب به دلیل پرتاب نارنجک به سوی اتوبوس نظامی اسرائیلی در نزدیکی الخلیل بازداشت و به اتهام انجام این حمله و عضویت در گروه مسلح محاکمه و به حبس ابد محکوم شد. وی در زندان به چهره‌ای سرشناس تبدیل شد و اعتصاب‌های غذایی و اعتراض‌هایی را رهبری کرد. همچنین صهیونیسم و زبان عبری را به‌طور گسترده آموخت و همراه با هم‌بندی خود کتاب «شورش» اثر مناخم بگین را به زبان عربی ترجمه کرد. مقامات اسرائیلی زندانیان را برای برهم زدن سازمان‌دهی آن‌ها میان زندان‌های گوناگون جابه‌جا می‌کردند و رجوب نیز دوران محکومیت خود را در زندان‌های متعددی در کرانه باختری و اسرائیل سپری کرد.

### ۱۹۸۵–۱۹۹۳
در سال ۱۹۸۵ رجوب یکی از ۱۱۵۰ زندانی عرب بود که در چارچوب معاملهٔ جبریل در ازای سه گروگان اسرائیلی آزاد شدند. اما به‌زودی به دلیل از سرگیری کنش‌های مسلحانه دوباره بازداشت شد و مورد بازجویی و حبس انفرادی قرار گرفت. پس از اعتصاب غذای ۳۰ روزه به بیمارستان منتقل شد و پس از بهبود به زندان بازگشت و هفت ماه بعد آزاد شد. در سپتامبر ۱۹۸۶ بار دیگر بازداشت و تا مارس ۱۹۸۷ زندانی شد.

رجوب به همکاری با هسته‌های فتح در کرانه باختری ادامه داد. وی در دسامبر ۱۹۸۷ به دلیل کنش‌هایش در جریان انتفاضه اول بازداشت و در ژانویه ۱۹۸۸ به لبنان تبعید شد. سپس به شهر تونس در تونس رفت و در آنجا مشاور انتفاضه نزد خلیل الوزیر، معاون رهبر فتح، شد. پس از ترور الوزیر به دست کماندوهای اسرائیلی، رجوب به یکی از نزدیک‌ترین یاران یاسر عرفات تبدیل شد و گفته می‌شود در پشت نقشهٔ ترور آریل شارون در سال ۱۹۹۲ بوده‌است.

### ۱۹۹۴–۲۰۲۲
#### ریاست نیروی امنیت پیشگیرانه
در سال ۱۹۹۴ پس از امضای پیمان‌های اسلو به رجوب اجازه داده شد تا به کرانه باختری بازگردد. وی ریاست نیروی امنیت پیشگیرانه را تا سال ۲۰۰۲ بر عهده داشت. در این دوره متهم شد که از نیروهای تحت فرمان خود برای سرکوب مخالفان سیاسی عرفات و تشکیلات خودگردان فلسطین و نیز شکنجهٔ بازداشت‌شدگان بهره برده‌است. همچنین نفوذ روزافزون بنیادگرایی دینی در مدارس فلسطینی را به انتقاد گرفت و سرکوب گسترده‌ای علیه حماس و جهاد اسلامی فلسطین به راه انداخت.

بر اساس منابع آلمانی، رجوب در اریحا نیرویی پنج‌هزارنفری سازمان داد که کنترل مناطق تخلیه‌شده توسط ارتش اسرائیل در کرانه باختری را بر عهده گرفت؛ در حالی که رقیب او محمد دحلان مسئول نوار غزه بود. همکاری نزدیک با سازمان‌های امنیتی اسرائیل و سازمان سیا در نخستین سال‌های خودگردانی انتقادهایی را متوجه او کرد.

در جریان انتفاضه دوم رجوب عرفات را از کاربرد خشونت علیه غیرنظامیان اسرائیلی بر حذر داشت و کوشید نیروهایش را از درگیری‌ها کنار نگه دارد، اما سرانجام کنترل نیروهایش را از دست داد؛ به‌ویژه پس از آن‌که اسرائیل در ۲۰ مه ۲۰۰۱ خانهٔ او را هدف حمله قرار داد. در آوریل ۲۰۰۲ مقر او در بیتونیا مورد حمله قرار گرفت و عرفات او را «خائن» خواند و در ۲ ژوئیه ۲۰۰۲ از مقامش برکنار کرد. در اوت ۲۰۰۳ عرفات تحت فشار آمریکا کابینه را بازسازی کرد و رجوب را به سمت مشاور امنیت ملی منصوب نمود.

#### کنش‌های ورزشی
رجوب از سال ۲۰۰۸ ریاست اتحادیه فوتبال فلسطین و از دسامبر همان سال ریاست کمیته المپیک فلسطین را بر عهده دارد. وی همچنین رئیس شورای عالی ورزش و جوانان سازمان آزادی‌بخش فلسطین و رئیس انجمن پیشاهنگی فلسطین است. در سال ۲۰۱۳ جایزهٔ محمد بن راشد آل مکتوم برای خلاقیت ورزشی در بخش مدیریت ورزشی را دریافت کرد.

#### کنش‌های سیاسی
در انتخابات پارلمانی ژانویه ۲۰۰۶ رجوب نامزد شد اما در برابر نامزد حماس شکست خورد. در کنگرهٔ ششم فتح در سال ۲۰۰۹ به عضویت کمیته مرکزی فتح برگزیده شد و تا سال ۲۰۱۷ قائم‌مقام دبیرکل بود. در سال ۲۰۱۷ به دبیرکلی کمیته مرکزی فتح برگزیده شد. در پایان سال ۲۰۱۶ در انتخابات داخلی فتح با کسب دومین رأی پس از مروان برغوثی به کمیته مرکزی بازگزیده شد.

در مصاحبه‌ای که در ۲۳ سپتامبر ۲۰۱۱ از تلویزیون تشکیلات خودگردان پخش شد، رجوب سخنرانی باراک اوباما در سازمان ملل دربارهٔ استقلال فلسطین را به‌شدت انتقاد کرد و گفت: «سخنرانی اوباما احمقانه بود. حتی بازتابی از سیاست آمریکا یا خط‌مشی گذشتهٔ آن‌ها نبود؛ بیشتر شبیه سخنرانی رهبر دانشجویان در دانشگاه بود تا سخنرانی رهبر یک ابرقدرت.»

### ۲۰۲۳ تا کنون
در فاصلهٔ مه تا ژوئن ۲۰۲۴ و در بحبوحهٔ جنگ غزه، رجوب در مقام رئیس اتحادیه فوتبال و کمیته المپیک فلسطین از فیفا و کمیته بین‌المللی المپیک خواست اسرائیل را از مسابقات خود محروم کنند و به پیامدهای حملات اسرائیل بر ورزش فلسطین و «تخلفات برخی ورزشکاران و نهادهای ورزشی رسمی اسرائیل» استناد کرد. با این حال اسرائیل مانند همیشه در المپیک تابستانی ۲۰۲۴ شرکت کرد.

در ۱۳ اوت ۲۰۲۴ هنگام بازگشت از المپیک، نیروهای دفاعی اسرائیل رجوب را در مرز اردن به‌طور موقت بازداشت کرد، گذرنامهٔ او را ضبط نمود و برای بازجویی روز بعد احضارش کرد. رجوب اعلام کرد که از دستور پیروی نخواهد کرد زیرا از سوی «یک مقام اشغالگر» صادر شده‌است.

## جنجال‌ها
### اتهام‌های مربوط به شکنجه
در دوران ریاست رجوب بر نیروی امنیت پیشگیرانه، سازمان‌های حقوق بشری این نیرو را به شکنجهٔ بازداشت‌شدگان و نقض حقوق بشر متهم کردند. حماس مدعی شد که رجوب در کشتن محیی‌الدین شریف، فرمانده گردان‌های قسام، در مارس ۱۹۹۸ در بیتونیا دست داشته و اتهامات شکنجه و تحویل زندانیان به اسرائیل را نیز به او نسبت داد.

در سال ۲۰۱۷ یک خانوادهٔ آمریکایی-فلسطینی شکایتی مدنی علیه رجوب تنظیم و مبلغ ۲۵۰ میلیون دلار غرامت مطالبه کرد؛ آنان مدعی بودند که رجوب به‌عنوان رئیس امنیت پیشگیرانه در کرانه باختری مستقیماً در شکنجه و سپس قتل بستگان آن‌ها در سال ۱۹۹۵ نقش داشته‌است.

### اظهارات جنجالی
در ژوئن ۲۰۱۲ رجوب به‌عنوان رئیس کمیته المپیک فلسطین، درخواست یک دقیقه سکوت به یاد ۱۱ ورزشکار اسرائیلی کشته‌شده در رویداد مونیخ در المپیک تابستانی ۱۹۷۲ را «نژادپرستانه» خواند.

در سال ۲۰۱۳ در مصاحبه با شبکهٔ تلویزیونی المیادین وابسته به حزب‌الله لبنان گفت: «تاکنون جنگ‌افزار هسته‌ای نداشته‌ایم، اما به نام خداوند اگر داشتیم به کارشان می‌بردیم.»

در نوامبر ۲۰۱۵ مسابقه‌ای تنیس روی میز را به نام مهنّد حلبی نام‌گذاری کرد؛ حلبی یک ماه پیش‌تر دو شهروند اسرائیلی را در شهر قدیم اورشلیم با چاقو کشته بود. وی همچنین در مسابقهٔ بوکسی به نام علی حسن سلامه – از طراحان سپتامبر سیاه – حاضر شد.

### محرومیت از سوی فیفا
در اوت ۲۰۱۸ فیفا رجوب را به دلیل تحریک به نفرت و خشونت علیه تیم آرژانتین – که قرار بود بازی دوستانه‌ای در اسرائیل انجام دهد – به پرداخت ۲۰٬۰۰۰ فرانک سوئیس جریمه و یک سال محرومیت از حضور در مسابقات فیفا محکوم کرد. در ژوئیه ۲۰۱۹ دادگاه داوری ورزش درخواست تجدیدنظر او را رد کرد.

در ژانویه ۲۰۱۹ فیفا تحقیقات تازه‌ای دربارهٔ رجوب آغاز کرد؛ نامهٔ رئیس بخش تحقیقات کمیتهٔ اخلاق فیفا او را به «بزرگداشت تروریسم»، سیاسی‌کردن فوتبال، کاربرد زبان نژادپرستانه دربارهٔ اسرائیلی‌ها از جمله مقایسهٔ آنان با «شیطان و نازی‌ها» و تشویق نام‌گذاری مسابقات و تیم‌ها به نام زندانیان فلسطینی محکوم‌شده متهم کرد.

## تحصیلات
بنا بر وبگاه رسمی رجوب، وی در سال ۱۹۷۱ دیپلم دبیرستان خود را از دبیرستان دورا دریافت کرد. همچنین دیپلم عالی در پژوهش‌های امنیتی از دانشکدهٔ امنیت و دفاع روسیه (۲۰۰۴) و کارشناسی ارشد در مطالعات خاورمیانه از دانشگاه قدس (۲۰۰۹) اخذ کرده‌است.

## آثار
* «جبریل رجوب – بدون پرده‌پوشی» (به عربی: )
* «نفحه – ۳۵ سال پس از نبرد شکم‌های خالی» دربارهٔ نبردهای زندانیان فلسطینی
* «سلول ۷۰۴» (به عربی: ) دربارهٔ جنبش اسیران و اعتصاب در زندان جنید

## زندگی شخصی
پسرعموی رجوب به نام موسی رجوب در ۲۳ آوریل ۲۰۰۳ به دست گردان‌های شهدای الاقصی به اتهام همکاری با اسرائیل کشته شد. برادر کوچک‌تر او نایف رجوب از سال ۲۰۰۶ نمایندهٔ شورای قانون‌گذاری فلسطین است. رجوب متأهل است و سه فرزند دارد.

## جستارهای وابسته
* اتحادیه فوتبال فلسطین
* کمیته المپیک فلسطین
* فتح (سازمان)
* انتفاضه اول
* انتفاضه دوم

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون

* وبگاه رسمی جبریل رجوب

رده:زادگان ۱۹۵۳ (میلادی)
رده:افراد زنده
رده:اعضای کمیته مرکزی فتح
رده:سیاستمداران فلسطینی