بوئینگ اف-۱۵ ئی-ایکس ایگل ۲

**بوئینگ اف-۱۵ ئی-ایکس ایگل ۲ (Boeing F-15EX Eagle II)** (به معنای عقاب) یک جنگنده چندمنظوره آمریکایی است که از روی مک‌دانل داگلاس اف-۱۵ئی استرایک ایگل (McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle) گرفته شده است. این هواپیما حاصل مطالعات وزارت دفاع ایالات متحده (DoD) در سال ۲۰۱۸ برای نوسازی ناوگان هوانوردی تاکتیکی نیروی هوایی ایالات متحده (USAF) است که به دلیل مدرنیزاسیون محدود، به ویژه تولید محدود لاکهید مارتین اف-۲۲ رپتور، ناشی از کاهش بودجه پس از جنگ سرد، فرسوده شده بود. اف-۱۵ ئی-ایکس (F-15EX) گونه‌ای از **اف-۱۵ ایگل پیشرفته (F-15 Advanced Eagle)** است که توسعه بیشتری از طراحی اف-۱۵ئی است که در ابتدا برای صادرات در نظر گرفته شده بود و شامل ساختار داخلی، سیستم کنترل پرواز و اویونیک بهبود یافته است. این هواپیما توسط بخش سنت لوئیس بوئینگ (که قبلاً مک‌دانل داگلاس بود، بعدها توسط بوئینگ خریداری شد) تولید می‌شود.

طرح ایگل پیشرفته با F-15SA (سعودی پیشرفته) آغاز شد که اولین پرواز خود را در سال ۲۰۱۳ انجام داد و پس از آن F-15QA (قطری پیشرفته) در سال ۲۰۲۰ به کار گرفته شد. F-15EX اولین پرواز خود را در سال ۲۰۲۱ انجام داد و از خط تولید صادراتی فعال برای کاهش هزینه‌ها و تسریع تحویل به نیروی هوایی ایالات متحده بهره برد؛ این جنگنده در ژوئیه ۲۰۲۴ وارد خدمت عملیاتی شد. انتظار می‌رود F-15EX جایگزین F-15C/D باقی‌مانده در نیروی هوایی و گارد ملی هوایی ایالات متحده برای انجام مأموریت‌های دفاع هوایی و داخلی شود و همچنین به عنوان یک پلتفرم مقرون به صرفه برای به‌کارگیری سلاح‌های بزرگ دورایستا برای تقویت F-22 و F-35 خط مقدم عمل کند. عقاب پیشرفته در این پیکربندی، نشان دهنده خط پایه فعلی در تولید F-15 است.

## توسعه
در دهه ۲۰۱۰، نیروی هوایی ایالات متحده (USAF) به دلیل برنامه‌های نوسازی به تعویق افتاده و کوچک‌شدن ناوگان ناشی از کاهش بودجه پس از پایان جنگ سرد در سال ۱۹۹۱، و تمرکز بر جنگ‌های نامتقارن ضد شورش پس از حملات تروریستی ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، با کمبود قریب‌الوقوع در اندازه ناوگان جنگنده‌های خود در دهه ۲۰۲۰ مواجه بود. نیاز نیروی هوایی ایالات متحده به خرید ۳۸۱ فروند F-۲۲ تولیدی برای جایگزینی ناوگان جنگنده‌های برتری هوایی F-15A تا D در سال ۲۰۰۹ به تنها ۱۸۷ فروند کاهش یافت. به منظور حفظ تعداد کافی از جنگنده‌های برتری هوایی، این نیرو قصد داشت خدمت ۱۷۹ فروند F-15C/D را تا دهه ۲۰۳۰ تمدید کند، که بسیار فراتر از تاریخ بازنشستگی برنامه‌ریزی‌شده اولیه آن بود. این جت‌ها که با نام‌های *F-15 2040C* یا «عقاب طلایی» نیز شناخته می‌شوند، دارای سیستم‌های اویونیک ارتقا یافته، از جمله رادار آرایه اسکن الکترونیکی فعال (AESA)، جستجو و ردیابی مادون قرمز (IRST) و یک مجموعه جنگ الکترونیکی جدید به نام سیستم هشدار غیرفعال/فعال ایگل (EPAWSS) خواهند بود. برخی از این ارتقاها با ناوگان F-15E، مانند EPAWSS که قرارداد توسعه آن در سال ۲۰۱۵ به بوئینگ و بی.ای. ئی سیستمزاعطا شد، به اشتراک گذاشته خواهد شد. با این حال، تا اواسط دهه ۲۰۱۰، ناوگان F-15C/D فراتر از نقطه پایداری اقتصادی پیر شده بود و به دلیل فرسودگی ساختاری تا دهه ۲۰۳۰ قابل استفاده نبود، در حالی که لاکهید مارتین F-35 با تاخیرهایی روبرو بود که منجر به نیاز به جبران کمبود جنگنده با بازنشسته شدن F-15 ایگل‌های قدیمی تا سال ۲۰۲۶ شد. از سرگیری تولید F-22 به دلیل هزینه‌های بالای راه‌اندازی غیر تکراری برای بازسازی خط تولید و یافتن فروشندگان قطعات جایگزین، بسیار پرهزینه تلقی می‌شد. (خط تولیدهای آن در مارتین مریتا از دور خارج شده بودند)
[بندانگشتی|جنگنده F-15SA [نیروی هوایی سلطنتی سعودی|عربستان سعودی به عنوان پایه و اساس توسعه جنگنده F-15EX نیروی هوایی ایالات متحده عمل می‌کند.]]
در همین حال، بوئینگ در حال توسعه ارتقاءهایی برای F-15E برای مشتریان صادراتی بود و به‌روزرسانی قابل توجهی در طراحی این وسیله نقلیه هوایی منجر به تولید *F-15 ایگل پیشرفته* شد؛ F-15SA (سعودی پیشرفته) اولین نوع این هواپیما بود که اولین پرواز خود را در ۲۰ فوریه ۲۰۱۳ انجام داد و پس از آن F-15QA (قطری پیشرفته) در سال ۲۰۱۷ سفارش داده شد. در سال ۲۰۱۸، پس از یک سری مطالعات ارزیابی هزینه و ارزیابی برنامه (OSD CAPE) که نشان می‌داد ترکیبی از جنگنده‌های نسل چهارم و پنجم به نیروی هوایی ایالات متحده اجازه می‌دهد تا ناوگان جنگنده‌های خود را با هزینه کمتری بازسازی کند، نیروی هوایی ایالات متحده و بوئینگ شروع به بحث در مورد *F-15X* یا *پیشرفته F-15* کردند، یک نوع تک سرنشین پیشنهادی بر اساس F-15QA برای جایگزینی F-15C/Dهای نیروی هوایی ایالات متحده. در نهایت، هر دو نوع تک سرنشین و دو سرنشین پیشنهاد شدند که به ترتیب F-15CX و F-15EX نامیده شدند و قابلیت‌های یکسانی داشتند. نیروی هوایی ایالات متحده برای کاهش هزینه‌ها، تنها مدل EX را انتخاب کرد، زیرا تنها مدل‌های دو سرنشینه F-15 در حال تولید باقی مانده بودند و در سال ۲۰۱۹، هشت هواپیما در درخواست بودجه سال مالی ۲۰۲۰ گنجانده شده بودند. این امر امکان استفاده از خط تولید موجود F-15 را با حداقل هزینه‌های راه‌اندازی غیرمتعارف برای به خدمت گرفتن سریع جنگنده‌های بیشتر فراهم می‌کرد و همچنین راهی برای پشتیبانی از بخش سنت لوئیس بوئینگ به منظور حفظ تنوع در پایگاه صنعتی جنگنده‌های ایالات متحده بود. بهبودهای F-15EX شامل رادار AESA, IRST و EPAWSS از برنامه‌های ارتقاء F-15 موجود بود، در حالی که مزایای F-15QA مانند ساختار اصلاح‌شده با عمر مفید ۲۰۰۰۰ ساعت، کابین خلبان و کنترل‌های پرواز جدید و سیستم AMBER (قفسه پرتاب پیشرفته موشک و بمب) پیشنهادی را برای حمل حداکثر ۲۲ موشک هوا به هوا ترکیب می‌کرد.
چپ|بندانگشتی|یک فروند F-15EX در خط مونتاژ، ژوئیه ۲۰۲۰
اگرچه انتظار نمی‌رود که این جنگنده به اندازه نسل پنجم F-22 و F-35 در برابر جدیدترین پدافندهای هوایی مقاوم باشد، اما F-15EX می‌تواند با انجام دفاع از سرزمین و پایگاه‌های هوایی، اعمال مناطق پرواز ممنوع در برابر پدافندهای هوایی محدود و استقرار سلاح‌های دوربرد بزرگ در پشتیبانی از جنگنده‌های رادارگریز در خط مقدم، مکمل جنگنده‌های پنهانکار در ماموریت‌های برتری هوایی باشد. در ژوئیه ۲۰۲۰، وزارت دفاع ایالات متحده هشت فروند F-15EX را طی سه سال به قیمت ۱٫۲ دلار سفارش داد. میلیارد. F-15EX اولین پرواز خود را در ۲ فوریه ۲۰۲۱ انجام داد.

در ۷ آوریل ۲۰۲۱، نام رسمی آن *Eagle II (ایگل ۲)* اعلام شد. لایحه بودجه دفاعی سال مالی ۲۰۲۱، خرید F-15EX را با مبلغ ۱٫۲۳میلیارد دلار تأمین کرد که برای ۱۲ فروند هواپیما، که مجموع سفارشات را به ۲۰ فروند هواپیما می‌رساند و در مجموع ۱۴۴ فروند برنامه‌ریزی شده است. تا ماه مه ۲۰۲۲، نیروی هوایی ایالات متحده سفارشات خود را به ۸۰ فروند کاهش داد. اولین F-15EXهای عملیاتی قرار نیست مخازن سوخت تطبیقی دریافت کنند. بودجه پیشنهادی نیروی هوایی برای سال مالی ۲۰۲۴ شامل بودجه‌ای برای خرید ۲۴ فروند F-15EX دیگر است، که ناوگان برنامه‌ریزی شده را به ۱۰۴ فروند می‌رساند. در بودجه پیشنهادی برای سال مالی ۲۰۲۶، ۳ میلیارد دلار برای F-15EX کنار گذاشته شده است که مجموع آن را به ۱۲۹ فروند می‌رساند.

## طراحی
### نمای کلی
چپ|بندانگشتی|یک فروند F-15EX Eagle II از اسکادران چهلم آزمایش‌های پروازی، مارس ۲۰۲۱
F-15EX گونه‌ای از خانواده هواپیماهای F-15 ایگل یشرفته است که توسعه بیشتری از طراحی اف-۱۵ئی استرایک ایگل است که با F-15SA برای نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی آغاز شد. ایگل پیشرفته چندین ارتقاء را در F-15E که برای مشتریان صادراتی توسعه داده شده بود، ادغام کرد، از جمله ادغام کامل موتور جنرال الکتریک F110-GE-129 (دارای پس سوز) و سیستم جنگ الکترونیک دیجیتال (DEWS) AN/ALQ-239 که جایگزین TEWS قدیمی شد، و یک ساختار بال اصلاح شده برای افزایش عمر مفید، یک کابین خلبان بهبود یافته که در ابتدا برای F-15SE سایلنت ایگل (عقاب ساکت) پیشنهاد شده بود و سیستم کنترل دیجیتال هدایت برقی پرواز که جایگزین سیستم ترکیبی الکترونیکی/مکانیکی (اویونیک) اصلی شده بود و امکان فعال سازی دو پایلون بال اضافی را فراهم می‌کند. هدایت برقی حالت‌های لرزش را که باعث مشکلات پایداری می‌شدند و منجر به غیرفعال شدن دو پایلون بال بیرونی در انواع قبلی F-15 می‌شد، حذف کرد. با شروع از F-15QA برای نیروی هوایی امارت قطر، جنگنده ایگل پیشرفته ساختار بال اصلاح‌شده‌تری را معرفی کرد که عمر مفید آن را به ۲۰۰۰۰ ساعت افزایش داد، کامپیوتر مأموریت جدید Advanced Display Core Processor II (ADCP II) (هسته پردازنده پیشرفته نمایشگر) با قابلیت انجام ۸۷ میلیارد عمل در ثانیه و یک کابین خلبان جدید با  نمایشگر بزرگ (لاد) برای خلبان و افسر سیستم‌های تسلیحاتی (WSO). F-15EX که بر اساس F-15QA ساخته شده است، شامل رادار ریتیان AN/APG-82(V)1 AESA، سامانه AN/ALQ-250 EPAWSS ساخت بی.ای. ئی سیستمز و غلاف لژیون لاکهید مارتین با حسگر AN/ASG-34(V)1 IRST21 است. برخلاف برخی دیگر از گونه‌های ایگل پیشرفته، F-15EX نیروی هوایی ایالات متحده فاقد سامانه هشدار موشکی مشترک (CMWS) ساخت بی.ای. ئی سیستمز است، اگرچه برجستگی‌های این حسگرها به منظور به حداقل رساندن تغییرات تولید و حفظ همان مشخصات آیرودینامیکی برای سامانه پرواز هدایت شده برقی، حفظ شده‌اند.

ظرفیت بالای حمل بار F-15EX، انعطاف‌پذیری بالایی را فراهم می‌کند. در یک پیکربندی معمول برتری هوایی یا اسکورت، ایگل پیشرفته می‌تواند دوازده موشک هوا به هوا، چه موشک‌های کوتاه‌برد ایم-۱۲۰ آمرام یا ایم-۹ سایدوایندر، را حمل کند؛ همچنین می‌توان ای جی ام-۸۸ هارم را نیز حمل کرد. با استفاده از محفظه‌های توسعه‌یافته پیشنهادی و جایگاه‌های تسلیحاتی CFT، این جنگنده می‌تواند به‌طور بالقوه شانزده موشک ایم-۱۲۰، چهار موشک ایم-۹ و دو موشک هارم را حمل کند، اگرچه این مورد آزمایش یا تأمین مالی نشده است. برای حمله دقیق، می‌تواند شانزده بمب GBU-39 با قطر کوچک، چهار موشک آمرام، یک مهمات حمله مستقیم مشترک ۲۰۰۰ پوندی، دو موشک هارم و دو مخزن سوخت را حمل کند. F-15EX می‌تواند چندین مهمات بزرگ دورایستا مانند AGM-158 JASSM یا مهمات بزرگ‌تر از اندازه معمول مانند AGM-183 ARRW را حمل کند تا قدرت آتش بیشتری را پشت خط مقدم F-22 و F-35 ایجاد کند. (قادر به ذکر است که ظرفیت حمل در سایر جت‌ها کمتر از این عدد است، برای مثال در جنگنده برتری هوایی لاکهید مارتین اف-۲۲ رپتور، تعداد آمرام قابل حمل ۶ عدد است، البته باید محدودیت ایجاد شده به دلیل محفظه داخلی سلاح برای پنهانکاری را نیز در نظر گرفت)

اگرچه ساختار تقویت‌شدهٔ ایگل پیشرفته آن را سنگین‌تر از انواع اولیهٔ F-15 می‌کند، اما سیستم کنترل دیجیتال پرواز هدایت برقی و افزایش پوشش رانش دینامیکی موتورهای F110-129، مانورپذیری و ویژگی‌های هندلینگ آن را نسبت به F-15های قدیمی به‌طور قابل توجهی بهبود می‌بخشد و خلبان را قادر می‌سازد تا بدون محدودیت زاویه حمله، مانورهای تهاجمی انجام دهد. پرواز با سیم همچنین باعث می‌شود هواپیما در برابر خروج از باند بسیار مقاوم‌تر و در برابر بارهای نامتقارن تحمل بیشتری داشته باشد.

### اویونیک
اگرچه F-15EX به اندازه F-22 یا F-35 قابلیت بقا ندارد (به دلیل عدم پنهانکاری)، اما با این وجود از سیستم‌های پیشرفته اویونیک یکپارچه و سیستم‌های اقدامات متقابل حفاظتی برای بهبود آگاهی موقعیتی خلبان و افزایش بقاپذیری بهره می‌برد. رادار APG-82(V)1 F-15EX که در ابتدا با نام APG-63(V)4 شناخته می‌شد، آنتن AESA APG-63(V)3 را با پردازنده APG-79(V) موجود در اف/ای ۱۸ سوپر هورنت و همچنین یک سیستم خنک‌کننده جدید و فیلترهای قابل تنظیم فرکانس رادیویی (RFTF) ترکیب می‌کند تا عملکردهای رادار و جنگ الکترونیک را همزمان با مجموعه جنگ الکترونیک AN/ALQ-250 EPAWSS فعال کند. EPAWSS با بهره‌گیری از کار و تجربه AN/ALQ-239 DEWS، یک سیستم دیجیتالی است که عملکرد گیرنده هشدار راداری همه‌جانبه و موقعیت جغرافیایی تهدید را فراهم می‌کند. همچنین با سیستم پخش‌کننده اقدامات متقابل چف/فلیر AN/ALE-47 یکپارچه شده است. هم خلبان و هم افسر ارشد مأموریت می‌توانند از سیستم نشانه‌گیری دیجیتال متصل به کلاه ایمنی (D-JHMCS) در ایچ. ام. دی برای نشانه‌گیری سلاح‌ها در زوایای بالا خارج از دید افقی استفاده کنند. (که جایگزین هاد در رپتور و هواپیماهای قبلی شده است. خود رپتور نیز در ارتقای بلوک-۴ ایچ. ام. دی دریافت کرد)

علاوه بر حسگرهای فرکانس رادیویی، F-15EX می‌تواند غلاف لژیون را با حسگر ASG-34(V)1 IRST21 نصب کند که ابزاری غیرفعال برای تشخیص تهدید، به‌ویژه در برابر تهدیدهای کم‌رؤیت در طیف فرکانس رادیویی، فراهم می‌کند. F-15SA و F-15QA سامانه AN/AAS-42 «چشم ببر»، نمونه اولیه حسگر IRST21، را روی پایلون غلاف هدف‌گیری نصب می‌کنند. در حالی که این هواپیما می‌تواند توسط یک خلبان برای مأموریت‌های اولیه برتری هوایی هدایت شود (استرایک ایگل قابلیت هدایت تک نفره را نداشت)، صندلی عقب به‌طور کامل برای پشتیبانی از افسر تسلیحات برای مأموریت‌های پیچیده مأموریت یافته است و به‌طور بالقوه می‌تواند از هماهنگی تیمی سرنشین‌دار-بدون سرنشین با هواپیماهای رزمی مشارکتی بدون سرنشین پشتیبانی کند. اگرچه F-15EX در درجه اول به عنوان یک جنگنده برتری هوایی برای جایگزینی F-15C/D و مکمل F-22 استفاده می‌شود، اما می‌تواند مانند نمونه اولیه F-15E خود از غلاف‌های LANTIRN و Sniper XR برای انجام حمله زمینی استفاده کند. اویونیک آن دارای معماری سیستم‌های باز است تا ارتقاءهای بالقوه آینده را تسهیل کند.

## تاریخچه عملیاتی
[چپ|بندانگشتی|اولین تحویل جنگنده F-15EX در [پایگاه نیروی هوایی اگلین|پایگاه نیروی هوایی اِگلین، فلوریدا]]

### ایالات متحده
اولین F-15EX در مارس ۲۰۲۱ تحویل داده شد و به پایگاه نیروی هوایی اِگلین، فلوریدا پرواز کرد. ناوگانی متشکل از شش هواپیما، نیروی آزمایش را برای پشتیبانی از توسعه و آزمایش پرواز عملیاتی تشکیل دادند. دو هواپیمای اول آزمایش‌های جداسازی سلاح را انجام دادند و به ترتیب در ماه مه ۲۰۲۱ و اوت ۲۰۲۳ در «لبه شمالی» و «چکش نبرد» شرکت کردند. هواپیمای سوم به تجهیزات ارتباطی اضافی، بدنه جلویی بازطراحی شده مخصوص نیازهای نیروی هوایی ایالات متحده مجهز شد و اولین هواپیمای مجهز به EPAWSS بود. برنامه آزمایش F-15EX می‌تواند در زمان و هزینه صرفه‌جویی کند زیرا بسیاری از سیستم‌ها مانند نمایشگرهای هدایت برقی و نمایشگر کابین قبلاً با بودجه مشتری صادراتی توسط عربستان سعودی و قطر روی F-15SA و F-15QA آزمایش شده بودند. مرحله ۱ آزمایش و ارزیابی یکپارچه F-15EX، که شامل آزمایش سلاح‌ها، ادغام با جنگنده‌های نسل پنجم و آزمایش سیستم‌های مأموریتی بود، در اوت ۲۰۲۳ تکمیل شد. فاز ۲ به دلیل ارتقاء برنامه‌ریزی‌شده هواپیماها برای دسته‌های بعدی لغو شد و یک آزمایش و ارزیابی عملیاتی (FOT&E) بعدی برنامه‌ریزی شده است.
چپ|بندانگشتی|یک فروند F-15EX (بالا، راست) در کنار یک فروند F-15E (وسط) و یک فروند F-15C (پایین، چپ) در حال تحویل به پایگاه هوایی اگلین، ۲۰۲۱
در آگوست ۲۰۲۰، نیروی هوایی ایالات متحده اعلام کرد که قصد دارد F-15C های واحدهای گارد ملی هوایی در فلوریدا و اورگان را با F-15EX جایگزین کند. در ۱۸ آوریل ۲۰۲۳، نیروی هوایی ایالات متحده اعلام کرد که گارد ملی هوایی کالیفرنیا و لوئیزیانا ناوگان F-15C/D خود را با F-15EX جایگزین خواهند کرد. در ۲۵ مه ۲۰۲۳، اعلام شد که ۱۷۳مین اسکادران جنگنده در فرودگاه گارد ملی کینگزلی فیلد، اورگان، به جای F-15EX به یک واحد آموزش رسمی (FTU) برای F-35A تبدیل خواهد شد. آموزش‌های پایه F-15، برای هر دو F-15E و F-15EX، از سال ۲۰۲۶ به بعد در پایگاه هوایی سیمور جانسون، کارولینای شمالی انجام خواهد شد.

در ۵ ژوئن ۲۰۲۴، اسکادران ۱۴۲ ارتش اورگان اولین فروند F-15EX خود را با فرود جنگنده در پایگاه گارد ملی هوایی پورتلند دریافت کرد، در حالی که دومین فروند یک ماه بعد رسید. قابلیت عملیاتی اولیه در ۱۰ ژوئیه ۲۰۲۴ اعلام شد.

### اسرائیل
نیروی هوایی اسرائیل در دسامبر ۲۰۲۵ قراردادی برای خرید ۲۵ جنگنده F-15IA بر اساس F-15EX با امکان خرید ۲۵ فروند دیگر امضا کرد. این نیرو پیش از این درخواست کیت‌های ارتقاء برای ۲۵ فروند F-15I به استاندارد F-15IA در سال ۲۰۲۳ را داشت، اما هنوز سفارش آنها ثبت نشده است.

### عربستان سعودی
علاوه بر ۸۴ فروند F-15SA که در سال ۲۰۱۱ خریداری شد، بوئینگ در نمایشگاه جهانی دفاع ۲۰۲۴ در ریاض، فروش ۵۴ فروند F-15EX به عربستان سعودی را مورد بحث قرار داد. اگر این معامله انجام شود، عربستان سعودی به دنبال ارتقاء ناوگان F-15SA خود به همان استاندارد EX خواهد بود.

### اپراتورهای بالقوه
#### مصر
توافق ایالات متحده برای فروش جنگنده‌های اف-۱۵ ایگل پیشرفته به مصر برای نیروی هوایی مصر در مارس ۲۰۲۲ اعلام شد. پس از تعیین قیمت و تاریخ تحویل، قرارداد باید نهایی شود.

در ۶ نوامبر ۲۰۲۵، گزارش شد که مصر در حال مذاکره با ایالات متحده برای خرید حداکثر ۴۶ جنگنده F-15EX Eagle II است و تحویل اولیه آنها از اوایل سال ۲۰۲۸ آغاز خواهد شد.

#### لهستان
در نمایشگاه بین‌المللی صنایع دفاعی لهستان (MSPO) در سپتامبر ۲۰۲۳، بوئینگ F-15EX را به لهستان معرفی کرد. با این حال، هیچ جزئیاتی در مورد قیمت یا زمان تحویل وجود نداشت.

#### تایلند
نیروی هوایی سلطنتی تایلند به دنبال جنگنده‌های چندمنظوره برای جایگزینی F-16A/Bهای در حال خدمت خود است. در ۳۱ دسامبر ۲۰۲۱، فرمانده کل نیروی هوایی سلطنتی تایلند اعلام کرد که نیروی هوایی پیشنهاد خرید ۸ تا ۱۲ فروند لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲ را در سال ۲۰۲۳ دارد. در ۱۲ ژانویه ۲۰۲۲، شورای وزیران اولین دسته از چهار فروند F-35A را تصویب کرد. در ۲۲ مه ۲۰۲۳، یک منبع نیروی هوایی سلطنتی تایلند اظهار داشت که وزارت دفاع ایالات متحده تلویحاً اعلام کرده است که پیشنهاد تایلند برای خرید F-35A را رد خواهد کرد و در عوض جنگنده‌های F-16 Block 70 و F-15EX Eagle II را ارائه خواهد داد. در اوت ۲۰۲۴، نیروی هوایی سلطنتی تایلند Gripen E/F را برای جایگزینی F-16A/B های قدیمی این سرویس معرفی کرد.

### پیشنهادهای ناموفق
#### اندونزی
در فوریه ۲۰۲۲، وزارت امور خارجه ایالات متحده فروش حداکثر ۳۶ فروند F-15ID و تجهیزات مرتبط با آن را به اندونزی تأیید کرد. همان‌طور که وزیر دفاع اندونزی اعلام کرد، تا ۲۱ نوامبر ۲۰۲۲، خرید برنامه‌ریزی‌شده F-15 توسط اندونزی در مراحل پیشرفته‌ای قرار دارد و منتظر تأیید نهایی دولت است. پرابووو سوبیانتو پس از دیدار با همتای آمریکایی خود لوید آستین در جاکارتا، گفت که بوئینگ با پیشنهاد مالی پیشنهادی موافقت کرده است و او مطمئن است که این بسته مقرون به صرفه است.

در ژوئن ۲۰۲۳ طی یک کنفرانس مطبوعاتی وزارت دفاع اعلام شد که قرارداد خرید هواپیماهای F-15 هنوز در مرحله مذاکره با دولت ایالات متحده است. در ۲۱ آگوست ۲۰۲۳، بوئینگ و دولت اندونزی تفاهم‌نامه‌ای برای خرید ۲۴ جنگنده F-15EX امضا کردند.

یک مقام رسمی شرکت بوئینگ در ژانویه ۲۰۲۶ اظهار داشت که برنامه تهیه F-15 برای اندونزی «دیگر فعال نیست».

## انواع
چپ|بندانگشتی|F-15QA ابابیل ''QA538'' نیروی هوایی قطر در آر.آی.ای. تی ۲۰۲۴

; 
: این نمونه اولیه ایگل پیشرفته برای نیروی هوایی پادشاهی سعودی است که از آن اف-۱۵ ئی-ایکس توسعه می‌یابد. این نمونه رادار قدیمی تر ای. ان/ای. پی. جی-۶۳ نسخه سوم، سیستم هشدار موشک معمول ای. ان/ای. ای. ار-۵۷ و ای. ان/ای. ای. اس-۴۲ «چشم ببر» را روی پاد هدفگیری پایلون دارد

; اف-۱۵کیوای «ابابیل»
: F-15QA (پیشرفته قطری) همزاد مستقیم F-15EX است، که توسعه بیشتر Advanced Eagle برای نیروی هوایی امیر قطر با معرفی کابین خلبان بهبود یافته با نمایشگر بزرگ (لاد) و کامپیوتر مأموریت ADCP II است. F-15QA دارای رادار AN/APG-82(V)1، DEWS AN/ALQ-239، CMWS AN/AAR-57 و IRST AN/AAS-42 است. در ژوئن ۲۰۱۷، قطر قراردادی برای خرید ۳۶ فروند F-15QA به قیمت ۱۲ میلیارد دلار آمریکا (~  دلار در سال ۲۰۲۱) امضا کرد. که شامل سلاح، پشتیبانی، تجهیزات و آموزش بود و تا ۷۲ مورد آن توسط وزارت امور خارجه ایالات متحده تأیید شده بود. در ۲۲ ژوئن ۲۰۲۱، بوئینگ اعلام کرد که سیستم‌های ضد پارازیت Elbit Systems را در F-15QA ادغام خواهد کرد و به آن اجازه می‌دهد بدون وقفه در محیط تداخل الکترومغناطیسی سنگین پرواز کند.

; اف-۱۵ ئی-ایکس
: نوع دو سرنشینه برای نیروی هوایی ایالات متحده. F-15EX دارای AN/APG-82(V)1، AN/ALQ-250 EPAWSS، غلاف لژیون با حسگر AN/ASG-34(V)1 IRST21 است، اما فاقد AN/AAR-57 CMWS است.

; اف-۱۵آی‌ای
: اف-۱۵آی‌ای (اسرائیلی پیشرفته) گونه‌ای برای نیروی هوایی اسرائیل است که بر اساس اف-۱۵ایکس ساخته شده است.

### انواع پیشنهادی
; اف-۱۵سی‌اکس
: مدل تک سرنشین پیشنهادی برای نیروی هوایی ایالات متحده با قابلیت معادل F-15EX. به دلیل عدم تولید جنگنده‌های تک سرنشین ایگل و نیاز به هزینه‌های اضافی برای راه‌اندازی F-15CX، این مدل تهیه نشد.

; اف-۱۵جی‌ای
: بوئینگ ۹۰ جنگنده F-15GA (آلمانی پیشرفته) را به عنوان جایگزین برای پاناویا تورنادو و ECRهای خود به آلمان پیشنهاد داد. لوفت وافه به جای آن ۳۵ فروند اف-۳۵ ای و ۱۵ فروند یوروفایتر تایفون (نوع ECR EW) را انتخاب کرد.

; اف-۱۵ آی‌دی‌ان (آی. دی)
: F-15IDN (که قبلاً F-15ID نام داشت) یک نمونه صادراتی پیشنهادی از F-15EX برای نیروی هوایی اندونزی بود که خبر الغای آن در ژانویه ۲۰۲۶ از سوی بوئینگ اعلام شد.

## اپراتورها
بندانگشتی|کاربران انواع اف-۱۵فیروزه ای: ایگلقرمز: استرایک ایگل

آبی: هر دو نسخه (توجه کنید که نسخه ئی-ایکس در این عکس لحاظ نشده)
این مقاله فقط انواع جنگنده اف-۱۵ ایگل پیشرفته را پوشش می‌دهد. برای کاربران مدل‌های قدیمی‌تر و مبتنی بر اف-۱۵ و اف-۱۵ای، مانند اف-۱۵ای/بی/سی/دی، اف-۱۵ای، اف-۱۵آی، اف-۱۵اس، اف-۱۵کی، اف-۱۵اس‌جی، به مک‌دانل داگلاس اف-۱۵ ایگل و مک‌دانل داگلاس اف-۱۵ئی استرایک ایگل مراجعه کنید.

; 
* نیروی هوایی اسرائیل - ۲۵ فروند F-15IA تا سال ۲۰۲۴ سفارش داده شده است و امکان سفارش ۲۵ فروند دیگر نیز وجود دارد

; 
* نیروی هوایی امیری قطر - ۳۳ فروند F-15QA از ۴۸ فروند برنامه‌ریزی شده تا ژوئیه ۲۰۲۳ به قطر تحویل داده شد (دو فروند برای آزمایش در ایالات متحده نگهداری می‌شوند)
** وینگ پروازی ۵ – پایگاه هوایی العدید
*** اسکادران ۵۱
*** اسکادران ۵۲
*** اسکادران ۵۳

; 
* نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی - ۸۴ فروند F-15SA
** وینگ شماره ۳ – پایگاه هوایی ملک عبدالعزیز
*** اسکادران شماره ۹۲
** وینگ شماره ۵ – پایگاه هوایی ملک خالد
*** اسکادران شماره ۶
*** اسکادران شماره ۵۵
** وینگ شماره ۷ - پایگاه هوایی ملک فیصل
*** اسکادران شماره ۲۹

; 
* نیروی هوایی ایالات متحده - ۱۷ فروند از ۱۲۹ فروند برنامه‌ریزی شده تحویل داده شد
** هجدهمین هنگ (PACAF) - پایگاه هوایی کادنا، اوکیناوا، ژاپن (برنامه‌ریزی شده)
*** اسکادران ۴۴ جنگنده
*** اسکادران ۶۷ جنگنده
** وینگ ۵۳ام (ACC) – پایگاه نیروی هوایی اِگلین، فلوریدا
*** اسکادران ۸۵ آزمایش و ارزیابی
** نود و ششمین گروه آزمایشی (AFMC) – پایگاه نیروی هوایی اگلین، فلوریدا
*** اسکادران چهلم آزمایش پرواز
** رسته هوایی ۱۲۷ (ANG) - پایگاه هوایی گارد ملی سلفریج، میشیگان (برنامه‌ریزی شده)
*** اسکادران جنگنده ۱۰۷
** گروه جنگنده ۱۴۲ (ANG) – پایگاه گارد ملی هوایی پورتلند، اورگان
*** اسکادران جنگنده ۱۲۳d
** تیپ جنگنده ۱۴۴ (ANG) – پایگاه گارد ملی هوایی فرزنو، کالیفرنیا (برنامه‌ریزی شده)
*** اسکادران جنگنده ۱۹۴
** تیپ جنگنده ۱۵۹ (ANG) – پایگاه ذخیره مشترک ایستگاه هوایی نیروی دریایی نیواورلئان، لوئیزیانا (برنامه‌ریزی شده)
*** اسکادران جنگنده ۱۲۲d

## حوادث و خسارات
## مشخصات (F-15EX)
بندانگشتی|موتورهای F110-129 که روی F-15EX نصب شده‌اند و به آنها اگزوز متصل است

**ویژگی‌های عمومی**
* **سرنشینان:** ۱ یا ۲ (خلبان و افسر سیستم تسلیحات)
* **طول :** ۱۹٫۴۳ متر (۶۳ فوت ۹ اینچ)
* **پهنای بال:** ۱۳٫۰۶ متر (۴۲ فوت ۱۰ اینچ)
* **ارتفاع:** ۵٫۶۹ متر (۱۸ فوت ۸ اینچ)
* **جرم خالی:** ۱۶۱۰۳ کیلوگرم (۴۰۰۰۰ پوند) با سی.اف. تی
* **حداکثر جرم برخاست:** ۳۶۷۴۱ کیلوگرم (۸۱۰۰۰ پوند)
* **ظرفیت سوخت:** ۶۱۵۰ کیلوگرم (۱۳۵۵۰ پوند) ظرفیت داخلی، ۱۶۱۰۰ کیلوگرم (۳۵۰۰۰ پوند) به همراه ۳ تانکر خارجی ۶۰۰ گالنی
* **موتور:** ۲ موتور اف-۱۱۰ جی-ئی-۱۲۹ جنرال الکتریک به همراه پس سوز

**عملکرد**
* **حداکثر سرعت:** ماخ ۲٫۵ (۲۶۵۵ کیلومتر بر ساعت، ۱۶۵۰ مایل بر ساعت) در ارتفاع بالا، ماخ ۱٫۲ (۱۴۸۲ کیلومتر بر ساعت، ۸۰۰ گره، ۹۲۱ مایل بر ساعت) در ارتفاع کم (سریعترین جنگنده سری اف)
* **شعاع عملیاتی:** ۱۲۷۲ کیلومتر (۷۹۱ مایل)
* **حداکثر مسافت پروازی:** ۳۹۰۰ کیلومتر (۲۴۰۰ مایل)
* **سقف پروازی:** ۶۰۰۰۰ فوت (۱۸ کیلومتر)
* **تحمل شتاب جاذبه :** ۹جی (۹ برابر شتاب جاذبه گریز از مرکز)
* **نرخ صعود:** ۵۰۰۰۰ فوت در دقیقه (۲۵۰ متر بر ثانیه)
* **رانش بر جرم:** ۰٫۹۳

**تجهیزات**
* **توپ‌ها:** ۱ عدد مسلسل چرخشی ام۶۱ای۱ ولکان ۶ لوله ۲۰ میلیمتری با ۵۰۰ گلوله اام-۵۶ یا پی.جی. یو-۲۸
* **تسلیحات خارجی:** مجموعاً تا ۲۵ (۳+۲ زیر هر بال، ۳ روی سی.اف. تی، ۹ روی مخزن سوخت) با ظرفیت ۱۳۴۰۰ کیلوگرم (۲۹۵۰۰ پوند)
* **موشک‌ها:** *موشک‌های هوا به هوا :* * ایم-۹ سایدوایندر * ایم-۱۲۰ آمرام *ایم-۲۶۰ جی.ای.تی. ام (برای یکپارچگی) *موشک‌های هوا به زمین:* * ای.جی. ام-۶۵ ماوریک * ای.جی. ام-۱۳۰ * ای.جی. ام-۱۵۴ جی.اس.او. دابلیو * ای.جی. ام-۱۵۸ جی.ای.اس.اس. ام * موشک تهاجم راهبردی
* **بمب‌ها:** * مارک ۸۲ * مارک ۸۴ * جی.بی. یو-۱۵ (سنگرشکن) * سنگرشکن‌های سری پاووی دوم (جی.بی. یو-۱۰-۱۲-۲۴-۲۷) * جی.بی. یو-۲۸ * جی.بی. یو-۳۱ یا ۳۸ جی.دی.ای. ام * جی.بی. یو-۵۴ ال.جی.دی.ای. ام * جی.بی. یو-۳۹ اس.دی. بی * بمب هسته ای بی-۶۱ * سی.بی. یو-۸۷ یا ۱۰۳ سی.ئی. ام * سی.بی. یو-۸۹ یا ۱۰۴ جی.ای.تی.او. آر * سی.بی. یو-۹۷ یا ۱۰۵ اس.اف. دابلیو * سی.بی. یو-۱۰۷ سلاح حمله منفعل * بی.ال. یو دورندل **اویونیک**
* **سنسورها :** * ریتیان ای. ان/ای. پی. جی-۸۲ نسحخ ۱ رادار ای.ئی.اس. ای * لاکهید مارتین لژیون پاد به همراه ای. ان/ای. اس. جی-۳۴ نسخه ۱ آی.آر.اس. تی-۲۱
* **پادهای هدفگیری:** * مارتین مریتا ای. ان/ای. ای. اس-۱۳ لنتیرن (پاد جهت‌یابی) * مارتین مریتا ای. ان/ای. اس. اس-۱۴ لنتیرن یا لاکهید مارتین ای. ان/ای. ای. کیو اسنایپر ایکس-آر
* **لوازم اقدامات متقابل:** * بی.ای. ئی سیستمز ای. ان/ای. ال. کیو-۲۵۰ ایگل هشداردهنده فعال/منفعل سیستم بقا - ترکیب شده با جنگ الکترونیک برای اقدام متقابل * تجهیزات پرتاب اقدام متقابل نیروی ضربت هوایی بی.ای. ئی سیستمز ای. ان/ای. ال. ئی-۴۷ * تجهیزات تشخیص دوست/دشمن ریتیان ای. ان/ای. پی. ایکس-۱۱۹

## جستارهای وابسته
**ارتقاء مرتبط :**

مک دانل داگلاس اف-۱۵ ایگل

مک دانل داگلاس اف-۱۵ئی استرایک ایگل

میتسوبیشی اف-۱۵ جی

**هواپیماهایی با نقش یکسان یا مشابه یا عصر یکسان**

شنیانگ جی-۱۶

سوخو ۳۵

**فهرست‌های مرتبط**
فهرست هواپیماهای جنگنده
فهرست هواپیماهای فعال نیروی هوایی ایالات متحده

## منابع
### یادداشت‌ها
# ماخ ۲ برابر ۲۱۲۴ کیلومتر بر ساعت در ارتفاعات بالا
# ۷۰۰ گره برابر ۱۲۹۶ کیلومتر بر ساعت در ارتفاع کم

### نقل قول‌ها

Boeing, BAE To Develop New Electronic Warfare Suite for F-15  – Ainonline.com, ۱ اکتبر ۲۰۱۵

The F-22 Fighter Jet Restart Is Dead: Study  – Military.com, ۲۱ ژوئن ۲۰۱۷

"Eagle Passive Active Warning Survivability System (EPAWSS)". 

## پیوند به بیرون
* حلقه منابع F-15 - بوئینگ F-15EX بال‌های جدید نیروی هوایی ایالات متحده، عقاب جدید.
* برگه اطلاعات نیروی هوایی ایالات متحده از جنگنده F-15E
* صفحه F-15 و صفحه F-15EX در Boeing.com

رده:جت جنگنده نسل چهارم
رده:جت‌های دوموتوره
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۲۰۲۱ (میلادی)
رده:هواگرد دو دم
رده:هواگردهای بال بالا
رده:هواگردهای بوئینگ
رده:هواگردهای دارای ارابهٔ فرود سه‌چرخه‌ای جمع‌شونده