بیکتگراویر/امتریسیتابین/تنوفوویر آلافنامید

**بیکتگراویر/امتریسیتابین/تنوفوویر آلافنامید** () که تحت نام تجاری **بیکتاروی** (Biktarvy) عرضه می‌شود، یک داروی ترکیبی از داروهای ضدویروسی برای درمان اچ‌آی‌وی/ایدز و همچنین به‌عنوان پیشگیری پس از مواجهه برای جلوگیری از ابتلا به ایدز پس از تماس احتمالی است. این دارو شامل بیکتگراویر، یک مهارکنندهٔ اینتگراز اچ‌آی‌وی-۱، امتریسیتابین، یک مهارکننده‌های ترانس کریپتاز معکوس اچ‌آی‌وی-۱ و تنوفوویر آلافنامید، یک مهارکنندهٔ دیگر ریبونوکلئوزید معکوس اچ‌آی‌وی-۱ است.

این دارو در سال ۲۰۱۸ در استرالیا، اتحادیهٔ اروپا و ایالات متحده آمریکا تأیید شد و در سال ۲۰۱۹ در نیوزیلند و بریتانیا نیز مورد تأیید قرار گرفت؛ نسخهٔ ژنریک آن در سال ۲۰۱۹ توسط سازمان کنترل داروهای هند تأیید شد. تا سال ۲۰۲۴، این دارو به‌عنوان گزینهٔ خط اول درمان ضدویروسی در چندین کشور از جمله اتحادیهٔ اروپا، بریتانیا و ایالات متحده آمریکا توصیه می‌شود.

## موارد پزشکی
این ترکیب برای درمان عفونت اچ‌آی‌وی-۱ در افرادی که حداقل  وزن دارند و هیچ نشانه فعلی یا گذشته‌ای از مقاومت ویروسی نسبت به مهارکننده‌های انتگراز، امتریسیتابین یا تِنوُفوویر ندارند، تجویز می‌شود.

داروی بیکتاروی به‌عنوان یک طرح پیشگیری پس از مواجهه برای جلوگیری از ابتلا به اچ‌آی‌وی پس از تماس غیرشغلی نیز مورد ارزیابی قرار گرفته است. در ماه مه ۲۰۲۵، مراکز کنترل و پیشگیری بیماری‌های ایالات متحده آمریکا دستورالعمل‌های به‌روزشده‌ای صادر کردند که این دارو را به‌عنوان طرح ترجیحی پیشگیری پس از مواجهه غیرشغلی برای بزرگسالان و نوجوانان بدون موارد منع مصرف توصیه می‌کنند.

## عوارض جانبی
اطلاعات دارویی منتشرشده توسط سازمان غذا و دارو ایالات متحده شامل هشدار ویژه دربارهٔ تشدید حاد هپاتیت ب است.

واکنش‌های نامطلوب دارویی شامل، اسهال، تهوع و سردرد است اما تنها به این سه محدود نیست.

## درمان ترکیبی
داروی بیکتاروی نمونه‌ای از داروی ترکیبی است که می‌تواند به‌عنوان یک رژیم کامل برای درمان ویروس نقص ایمنی انسانی مصرف شود.

درمان ترکیبی اچ‌آی‌وی، که اغلب با عنوان درمان ضدویروسی بسیار فعال شناخته می‌شود، از دو یا چند نوع داروی ضدویروسی تشکیل شده است. درمان ترکیبی احتمال بروز مقاومت دارویی را کاهش می‌دهد، زیرا احتمال اینکه سویه‌های اچ‌آی‌وی-۱ بتوانند به اندازه‌ای جهش پیدا کنند که در برابر تمام داروهای مورد استفاده مقاوم شوند، بسیار کم است. درمان ترکیبی طول عمر بیماران مبتلا به اچ‌آی‌وی-۱ را افزایش می‌دهد و می‌تواند احتمال انتقال ویروس را در مدت ۱ تا ۶ ماه به سطوح غیرقابل تشخیص -اما نه لزوماً غیرقابل انتقال- به‌شدت کاهش دهد.

## ترکیبات
بیکتگراویر  یک مهارکننده‌ی اینتگراز  است. بیکتگراویر با سایر داروهای همین کلاس متفاوت است زیرا دارای حلقه‌ی دوحلقه‌ای پل‌دار و دم بنزیلی متمایز با گروه ۲،۴،۶-تری‌فلوروبنزیل است. این ساختار باعث افزایش اتصال به پروتئین‌های پلاسما و کاهش فعال‌سازی گیرنده‌ پرگنان ایکس (PXR) می‌شود. این تغییرات تداخل دارویی را به حداقل رسانده، پاکسازی دارو را کاهش و حلالیت آن را افزایش می‌دهد. بیکتگراویر نسبت به سایر داروهای همان کلاس مقاومت دارویی کمتری دارد.

امتریسیتابین یک مهارکننده نوکلئوزید ترانس کریپتاز معکوس است که یک مشتق فلورو سنتزی از تیاسیتیدین به‌شمار می‌رود. در داخل سلول، امتریسیتابین فسفریله شده و به فرم امتریسیتابین ۵′-تری‌فسفات تبدیل می‌شود. این فرایند امکان رقابت دارو با زیرلایهٔ ویروسی و میزبان را فراهم می‌کند و در نهایت باعث قطع رشد زنجیرهٔ دی‌ان‌ای می‌شود. وجود ویروس هپاتیت ب می‌تواند با امتریسیتابین تداخل کرده و باعث آسیب شدید کبدی شود، اما در بیمارانی که هپاتیت ب ندارند، تأثیر زیان‌آور قابل‌توجهی روی کبد ندارد.

تنوفوویر آلافنامید یک پیش‌دارو تِنوُفوویر است که به‌عنوان مهارکننده نوکلئوتیدی معکوس ترانسکریپتاز عمل می‌کند. سایر پیش‌داروهای تِنوُفوویر نیز مورد آزمایش قرار گرفته‌اند، اما تنوفوویر آلافنامید کارآمدتر در بهبود درمان اچ‌آی‌وی-۱ است. این دارو در داخل سلول به تنوفوویر دی‌فسفات تبدیل می‌شود، که متابولیتی در سلول‌های هدف اچ‌آی‌وی است. بنابراین، تنوفوویر آلافنامید دارای غلظت بالاتر متابولیت فعال و تنوفوویر پلاسمایی پایین‌تر نسبت به سایر پیش‌داروهای تِنوُفوویر است. تنوفوویر آلافنامید عمدتاً از طریق کلیه‌ها متابولیزه می‌شود و دوز آن کمتر از سایر پیش‌داروهاست، بنابراین تأثیر کمتری روی سیستم حذف کلیوی دارد.

## اقتصاد
در سال ۲۰۲۳، «مؤسسهٔ بازبینی بالینی و اقتصادی»، داروی بیکتاروی (بیکتگراویر/امتریسیتابین/تنوفوویر آلافنامید) تولیدشده توسط شرکت گیلید ساینسز، را به‌عنوان یکی از پنج داروی با هزینه‌ بالا شناسایی کرد که افزایش قابل توجهی در قیمت خالص خود تجربه کرده‌اند، بدون اینکه شواهد بالینی جدیدی برای توجیه این افزایش وجود داشته باشد. به‌طور مشخص، هزینه‌ خرید عمده‌ بیکتاروی به میزان ۵٫۴۹٪ افزایش یافت که منجر به ۸۱۵ میلیون دلار هزینه‌ اضافی برای پرداخت‌کنندگان در ایالات متحده شد.

## منابع

رده:ترکیب دوز ثابت (ضدرتروویروسی)