لونا شبل

**لونا شبل** (۱ سپتامبر ۱۹۷۵ – ۵ ژوئیه ۲۰۲۴) روزنامه‌نگار و مشاور سیاسی سوری بود که به عنوان مشاور ویژه بشار اسد، رئیس‌جمهور سابق سوریه، خدمت می‌کرد. او به خاطر نقش تأثیرگذارش در دولت سوریه در زمان رژیم بعث و ارتباط نزدیکش با رئیس‌جمهور شناخته می‌شد. شبل در ژوئیه ۲۰۲۴ در پی یک تصادف رانندگی در شرایطی که گمانه‌زنی‌های گسترده‌ای را برانگیخت، درگذشت.

## اوایل زندگی و تحصیلات
شبل در ۱ سپتامبر ۱۹۷۵ در عری، استان سویدا، سوریه، در خانواده‌ای دروزی زاده شد. او در دانشکده هنر دانشگاه دمشق تحصیل کرد و مدرک لیسانس زبان فرانسه و سپس دیپلم تفسیر گرفت و بعداً تحصیلات تکمیلی خود را ادامه داد و مدرک کارشناسی ارشد روزنامه‌نگاری و رسانه را اخذ نمود.

## شغل
### روزنامه‌نگاری
شبل، کار خود را در تلویزیون دولتی سوریه آغاز کرد. در سال ۲۰۰۳، او به الجزیره، شبکه خبری دولتی قطر، پیوست و در آنجا به عنوان مجری و گزارشگر مشغول به فعالیت شد. او از طریق برنامه‌اش *«لیلنساء فقط»* به شهرت رسید و رویدادهای مهم را پوشش داد. در ماه مه ۲۰۱۰، او از الجزیره استعفا داد و به سوریه بازگشت، و پس از آن مدت کوتاهی برای تلویزیون دولتی سوریه فعالیت نمود.

### حرفه سیاسی
پس از وقوع انقلاب سوریه، شبل به عنوان مدیر دفتر رسانه‌ای و سیاسی ریاست جمهوری سوریه مشغول به خدمت شد. ایمیل‌های شخصی فاش شده از بشار اسد که توسط *[[العربیه]]* در ۱۵ مارس ۲۰۱۲ منتشر شد، نشان داد که او در مورد استراتژی‌های رسانه‌ای در مورد مسائل مختلف به اسد مشاوره ارائه می‌داد. این پیام‌ها همچنین نشان می‌داد که او به عنوان رابط بین اسد و سخنگوی وزارت امور خارجه، جهاد مقدسی، عمل می‌کرد. در فوریه ۲۰۱۴، او به عنوان عضوی از هیئت دولت سوریه در کنفرانس ژنو ۲ شرکت کرد. در ۲۲ آوریل ۲۰۱۷، او به کمیته مرکزی حزب بعث سوسیالیست عرب منصوب شد. در ۱۴ نوامبر ۲۰۲۰، او به عنوان مشاور ویژه رئیس‌جمهور بشار اسد منصوب گشت.

بنا به گزارش‌ها، به قدرت رسیدن شبل تنش‌هایی را در حلقه داخلی اسد ایجاد نمود. سال‌ها، گفته می‌شد اسما اسد، همسر رئیس‌جمهور، به دنبال برکناری او از کاخ ریاست جمهوری بود و شایعات مداوم مبنی بر رابطه نامشروع و استناد متعدد منابع آنلاین به شخص شبل، به عنوان «بانوی دوم سوریه» به این تلاش دامن می‌زد. علاوه بر این، بثینه شعبان، اولین مافوق شبل در کاخ ریاست جمهوری نیز با او مخالف بود.

شبل در سفرهای رسمی مختلف، از جمله سفر به چین در سال ۲۰۲۳، اسد را همراهی کرد.

## تحریم‌ها
در اوت ۲۰۲۰، وزارت خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا، شبل و همسرش را تحت قانون سزار، با استناد به نقش آنها در حمایت از روایت رژیم اسد و مشارکت در نقض حقوق بشر، مشمول تحریم نمود.

در ۱۵ مارس ۲۰۲۱، دولت بریتانیا تحریم‌هایی را علیه شبل به همراه شش چهره دیگر از رژیم سوریه، از جمله فیصل مقداد، وزیر امور خارجه و مشاوران نزدیک بشار اسد، اعمال کرد.

## زندگی شخصی
شبل در سال ۲۰۱۶ با عمار ساعاتی، عضو وقت مجلس خلق سوریه و رئیس سابق اتحادیه ملی دانشجویان سوری، ازدواج کرد. او پیش از این با سامی کلیب، روزنامه‌نگار لبنانی-فرانسوی، ازدواج کرده بود.

## مرگ
در ۲ ژوئیه ۲۰۲۴، شبل در یک تصادف رانندگی در بزرگراه دمشق-یعفور دچار جراحات شدید، از جمله خونریزی مغزی شد و در بیمارستان الشامی دمشق تحت مراقبت‌های ویژه قرار گرفت. وی در ۵ ژوئیه ۲۰۲۴ درگذشت.

شرایط پیرامون مرگ او منجر به گمانه‌زنی‌ها و تئوری‌های توطئه شد. منابع اپوزیسیون ادعا کردند که خودروی او عمداً توسط یک خودروی زرهی زیر گرفته شده، که نشان‌دهنده یک ترور برنامه‌ریزی‌شده است.

دو ماه قبل از حادثه، در ماه مه ۲۰۲۴، رئیس‌جمهور بشار اسد، شبل و همسرش را از کمیته مرکزی حزب بعث برکنار نمود. در روزهای منتهی به مرگ او، گزارش‌ها حاکی از آن بود که او در حال آماده شدن برای ترک سوریه به مقصد تفرجگاهی در سوچی، روسیه بود که گفته می‌شد متعلق به او و همسرش است.

طبق گزارش دیدبان حقوق بشر سوریه مستقر در بریتانیا، مسئولیت‌های شبل در ماه قبل از مرگش کاهش یافته بود، که ظاهراً به دلیل نارضایتی ایران از ادعاهایی مبنی بر اینکه او جزئیات حساسی در مورد جلسات بین مقامات سوری و ایرانی را به همتایان روسی خود منتقل کرده، بوده است. دیدبان حقوق بشر سوریه همچنین گزارش داد که اطلاعات سوریه برادر او، سرتیپ ملحم شبل، را به اتهام «همکاری با اسرائیل و ارائه اطلاعات در مورد جلسه رهبران «محور مقاومت» در سفارت ایران در دمشق» بازداشت کرده است، اقدامی که پس از حمله هوایی اسرائیل به کنسولگری ایران در دمشق در آوریل ۲۰۲۴ انجام شد.

علاوه بر این، بنا به گزارش‌ها، به شوهر شبل، ساعاتی، اجازه ملاقات با او در بیمارستانی که در آن بستری بود، داده نشد. گزارش‌های قبلی حاکی از آن بود که او در ژوئن ۲۰۲۴ در بحبوحه تحقیقات فساد مالی از سمت دانشگاهی خود در دانشگاه دمشق برکنار شد. گزارش‌ها همچنین حاکی از آن بود که مقامات رفت و آمد او را محدود نموده و او را ممنوع الخروج کرده‌اند.

تنش‌های بیشتر زمانی به پا شد که بنا به گزارش‌ها، خانواده او در سویدا به دلیل اختلافات خانوادگی دیرینه از پذیرش تسلیت خودداری کردند.

او در گورستان الدحداح در دمشق به خاک سپرده شد. مراسم تشییع جنازه به شکل قابل توجهی بی‌سروصدا و با حضور محدود مقامات و پوشش رسانه‌ای برگزار گردید، که گمان می‌رود ناشی از نارضایتی دولت از شبل و احتمال دست داشتن حکومت در مرگش باشد.

## جستارهای وابسته
* دروزی‌های سوریه
* سقوط رژیم اسد

## یادداشت‌ها

## منابع

رده:افراد در جنگ داخلی سوریه
رده:افراد در شبکه تلویزیونی الجزیره
رده:اهالی استان سویدا
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه دمشق
رده:درگذشتگان ۲۰۲۴ (میلادی)
رده:روزنامه‌نگاران اهل سوریه
رده:روزنامه‌نگاران زن اهل سوریه
رده:روزنامه‌نگاران سده ۲۱ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۷۵ (میلادی)
رده:سیاستمداران حزب بعث (سوریه)
رده:نظریه‌های توطئه در سوریه
رده:نویسندگان سده ۲۱ (میلادی) اهل سوریه