دانشکده پزشکی اسکندریه

[چپ|بندانگشتی|300x300پیکسل|[اسکندریه، شهری است که مکتب تجربه‌گرایی در آن تأسیس شد، مکتبی که برای موفقیت به پزشکان نیاز داشت، نه دانش نظری]]
**دانشکده پزشکی اسکندریه** یکی از قدیمی‌ترین مؤسسات آموزشی تجربی در تاریخ پزشکی است که در دوره هلنیستی در شهر اسکندریه (۳۱۱ پیش از میلاد) آغاز به کار کرد. در یک مقطع تاریخی، در مصر، آنها تمام آموزه‌های پزشکی مختلف را که در شرق و در اسکندریه (که به‌طور فزاینده‌ای شبیه یک شهر جهان‌وطنی بود) سرچشمه گرفته بودند، متحد کردند و در یک «توده بحرانی دانش» جهانی، یعنی مدرسه تجربی اسکندریه، ادغام کردند. با رشد و توسعه بیشتر مدرسه اسکندریه، مدارس پزشکی در کنوسوس و نیدوس به مرور زمان معنا و اهمیت خود را از دست دادند.

## تاریخچه
بندانگشتی|کتابخانه اسکندریه گنجینه‌ای از حدود ۷۰۰۰۰۰ طومار مکتوب (از غنی‌ترین دانش بشری تاکنون، غنی‌ترین در جهان) بود.
شهر یونانی اسکندریه، در دهانه رود نیل، توسط اسکندر مقدونی در سال ۳۳۱ قبل از میلاد برنامه‌ریزی و تأسیس شد و در آن جریان‌های فرهنگی از نقاط مختلف گرد هم آمدند: عرفان شرق و عقل‌گرایی یونانی، در کتابخانه‌ای غنی با حدود ۷۰۰٬۰۰۰ جلد نوشته (گنجینه‌ای از همه دانش بشری تا آن زمان؛ غنی‌ترین در جهان). بدین ترتیب، اسکندریه با مدارسش نوعی دانشگاه به‌شمار می‌آمد که برجسته‌ترین نویسندگان، پزشکان، دانشمندان و فیلسوفان دوران تاریخی در آن جمع می‌شدند و فعالیت می‌کردند. یونانیان باستان مصر را ارج می‌نهادند و آن را سرزمینی مرموز و سرشار از خرد پنهان می‌دانستند. در یک مقطع، آنها همه آموزه‌های پزشکی مختلف منشأ گرفته از شرق و اسکندریه (که هرچه بیشتر به شهری جهان‌وطنی شبیه می‌شد) را در مصر گرد هم آوردند و در قالب یک جرم بحرانی جهانی از دانش ادغام کردند. [نیاز به منبع] در اسکندریه، اهمیت ویژه‌ای به مطالعه پزشکی داده می‌شد. آثار پزشکی بقراط و ارسطو مورد مطالعه قرار گرفت و نخستین «بدنه بقراطی» گردآوری شد. آناتومی و مطالعه منظم اجساد انسانی برای نخستین بار معرفی شد.

### توسعه آناتومی و فیزیولوژی
همزمان با سقوط علم پزشکی یونان باستان به ورطه انحطاط و رکود سیاسی، کارهای علمی در این حوزه، به ویژه در زمینه آناتومی، از سر گرفته شد: بخش‌های متعددی در مورد اجساد و حتی کالبدشکافی زندانیان محکوم به اعدام انجام شد. از دل چنین کارهایی، اولین متون مکتوب معنادار در مورد آناتومی انسان نوشته شد، زیرا این‌ها اولین نمونه‌های کالبدشکافی انسان در طبابت یونانی بودند. پیش از این دوره، کالبدشکافی انسان تابو بود.

آناتومیست‌ها و پزشکان مدرسه اسکندریه هروفیلوس و اراسیستراتوس بودند. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (ژوئن ۲۰۲۲)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D;

### هروفیلوس
اگرچه هروفیلوس (حدود ۳۰۰ قبل از میلاد) به‌عنوان بنیان‌گذار آناتومی واقعی شناخته می‌شود، اما او همچنین مدافع همه‌جانبه استفاده از داروها بود. او تمامی اعضای بدن را به‌صورت آناتومیک مورد مطالعه قرار داد و مغز را مرکز عصبی و حامل روح دانست.

هروفیلوس نه تنها یک کالبدشناس، بلکه یکی از پزشکان آن مکتب نیز بود. او همچنین ساختارهای مغزی متعددی را توصیف می‌کند که آنها را غلاف‌های مغزی، شبکه کوروئید و چهار حفره مغزی می‌نامد. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (ژوئن ۲۰۲۲)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D;

### اراسیستراتوس
[بندانگشتی|اراسیستراتوس علت بیماری در [آنتیوخوس یکم|آنتیوخوس را آشکار می‌کند.]]
اراسیستراتوس (۳۰۴–۲۵۰ پیش از میلاد)، پزشک یونانی که در انطاکیه بزرگ شد، کالبدشناس آن زمان بود که ساختارهای آناتومیک متعدد بدن انسان را توصیف کرد. او معاصر جوان هروفیلوس و به همراه او، نماینده اصلی مکتب پزشکی اسکندریه بود.

او اجساد را به‌طور سیستماتیک کالبدشکافی کرد، شامل محکومان به اعدام و احتمالاً اجساد حیوانات زنده، و بدین‌گونه آناتومی را به‌صورت علمی پیش برد. او دریچه قلب، رگ‌ها و اعصاب، مغز و حفره‌ها و گرداب‌های آن، خروجی‌های عصبی مغز، رگ‌های لنفاوی در روده باریک و کبد را توصیف کرد.

با این حال، بزرگ‌ترین شایستگی‌های اراسیستراتوس در زمینه فیزیولوژی است. او اولین کسی بود که به درستی عملکردهای فیزیولوژیکی دریچه‌های قلب بطنی را توصیف کرد. تحت تأثیر دموکریتوس اتمیستی و مکتب مشائی، او در پی تفسیر تمام پدیده‌های زندگی به شیوه‌ای کاملاً مکانیکی بود. از نظر او، سه سیستم اندام از کل ارگانیسم عبور می‌کنند و توسط آنها به هم متصل می‌شوند: شریان‌ها، وریدها و اعصاب؛ اول پنوم آب، دوم خون و سوم مایع عصبی. ذوب شدن پنوم به پایین به کار مکانیکی قلب کاهش یافت.

### توسعه جراحی و داروسازی
مدرسه اسکندریه منجر به توسعه جراحی و داروسازی شد. داروها در آنجا تهیه می‌شدند، اما همزمان سموم نیز بررسی و پادزهرها تهیه می‌شدند. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (ژوئن ۲۰۲۲)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D;

### تأسیس مدرسه تجربی
رشد شکوفای آناتومی در مدرسه اسکندریه به نتایج علمی منجر شد که همیشه با فرضیه‌های دگماتیک مدرسه‌ای هم‌خوانی نداشتند. در واکنش به دگماتیسم خشک، در قرن سوم قبل از میلاد در اسکندریه مدرسه‌ای تجربی پدید آمد که فرضیات، فلسفه و نظریه را کنار گذاشت و تنها به تجربه (تجربی‌گرایان) به‌عنوان تنها راه کسب دانش جدید و مثبت پایبند بود.&#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (ژوئن ۲۰۲۲)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D;

#### گلائوکو تارنچیو
به‌طور موازی، یک مدرسه تجربی در اسکندریه در حال شکل‌گیری بود. اگرچه روش یادگیری تجربی تنها در قرن هفدهم اهمیت پیدا خواهد کرد، زمانی که پزشکان بیش‌تر به دنبال موفقیت عملی در کار خود بودند تا دانش نظری، اما ردپای این آموزش را در آثار پزشکان مدرسه اسکندریه می‌توان یافت. برجسته‌ترین نماینده آن، پزشک گلاوکو تارنسیو (۱ قبل از میلاد) بود که می‌توان او را پیشرو پزشکی شواهدمحور دانست.

## منابع

رده:اسکندریه باستان
رده:پزشکی یونان باستان
رده:تاریخ پزشکی
رده:دانشگاه‌ها و کالج‌ها در مصر