دوره ویژه

**دورهٔ ویژه** () که به‌طور رسمی **دورهٔ ویژه در زمان صلح** () نامیده می‌شود، یک دورهٔ طولانی بحران اقتصادی در کوبا بود که از سال ۱۹۹۱ آغاز شد و علت اصلی آن فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و شورای کمک اقتصادی متقابل (کُمِکان) بود. رکود اقتصادی دورهٔ ویژه در اوایل تا میانهٔ دههٔ ۱۹۹۰ به شدیدترین حالت خود رسید. وضعیت با ظهور ونزوئلای هوگو چاوز به عنوان شریک تجاری و متحد دیپلماتیک اصلی کوبا و به ویژه پس از سال ۲۰۰۰، زمانی که روابط روسیه و کوبا تحت ریاست‌جمهوری ولادیمیر پوتین بازسازی شد، رو به بهبودی گذاشت.

محرومیت‌های طول دورهٔ ویژه شامل کاهش شدید سهمیه‌های غذایی با قیمت‌های یارانه‌ای دولتی، کمبود شدید انرژی، و کوچک شدن اقتصادی بود که به واردات از شوروی بیش از حد وابسته شده بود. این دوره جامعه و اقتصاد کوبا را به شدت دگرگون کرد، زیرا نیاز به معرفی کشاورزی ارگانیک، کاهش استفاده از خودروها، و بازسازی کامل صنعت، بهداشت و رژیم غذایی در سراسر کشور را ایجاب نمود. مردم مجبور شدند بدون بسیاری از کالاها و خدماتی که از ابتدای قرن بیستم در دسترس بودند، زندگی کنند.

## پیش‌زمینه

از سال ۱۹۸۶، کوبا یک سری اصلاحات اقتصادی را با عنوان «فرایند بازنگری» آغاز کرد که هدف آن تنظیم شدید کسب‌وکارهای خصوصی و پایان دادن به بازارهای آزاد در کوبا بود. این اصلاحات در واکنش به اصلاحات صورت گرفته در اتحاد جماهیر شوروی، مانند پرسترویکا، انجام شد. اقتصاد کوبا پس از اجرای این اصلاحات با کاهش تولید مواجه شد.

ایدهٔ «دورهٔ ویژه» در دههٔ ۱۹۸۰ به مفهومی در گفتمان سیاسی کوبا بدل شد. این اصطلاح نخست در زمینهٔ برنامه‌ریزی دفاع ملی به کار رفت تا سناریویی را توصیف کند که در آن حملهٔ ایالات متحده ممکن است کوبا را به وضعیت اضطراری و محاصرهٔ ملی وادارد. در سال ۱۹۹۰، فیدل کاسترو در سخنرانی‌ای برای «فدراسیون زنان کوبا» اظهار داشت که «دورهٔ ویژه در زمان جنگ» در صورت محاصرهٔ کامل کوبا از سوی ایالات متحده بررسی شده است و اگر مشکلات جدی در اتحاد جماهیر شوروی موجب اختلال در تأمین نفت شود، این امر به «دورهٔ ویژه در زمان صلح» خواهد انجامید. با افزایش بی‌ثباتی در اتحاد جماهیر شوروی، کاسترو در ادامهٔ سال ۱۹۹۰ اعلام کرد که کوبا اکنون وارد همان «دورهٔ ویژه در زمان صلح» شده است.

## جستارهای وابسته
* جیره‌بندی در کوبا
* بحران مالی ۱۹۹۸ روسیه
* دهه از دست رفته
* قحطی کره شمالی

## پانویس

* 

## منابع

* Chavez, L. (2005). Capitalism, God, and a Good Cigar; Cuba Enters the Twenty-First Century. Durham and London: Duke University Press.
* Chiddister, Diane. (۲۷ آوریل ۲۰۰۶). Film shows many ways Cuba reacted to peak oil crisis  Yellow Springs News. Retrieved ۱۲ ژوئیه ۲۰۱۴ (originally retrieved 1۸ اکتبر ۲۰۰۶)
* Heinberg, R. (2003). The Party's Over: Oil, War and the Fate of Industrial Societies. Canada: New Societies Publishers
* Hernandez-Reguant, A. , ed. (2009). Cuba in the Special Period. Culture and Ideology in the 1990s. New York: Palgrave -Mac Millan.
* Lopez, M. Vigil. (1999). Cuba; Neither Heaven Nor Hell. Washington, D.C. : The Ecumenical Program of Central America and the Caribbean (EPICA).
* Pineiro-Hall, E. (2003) Seattle Delegation US Women and Cuba@ 5th International Women's Conference, University of Havana.
* Sierra, J.A. Time Table of Cuba 1980–2005 , Retrieved ۱۲ دسامبر ۲۰۰۶
* Zuckerman, S. (2003). Lessons From Cuba: What Can We Learn From Cuba's Two-Tier Tourism Economy?, Retrieved 2۶ نوامبر ۲۰۰۶

## پیوند به بیرون
* کوبا: زندگی پس از نفت
* مستند «کوبا – بذرها در شهر» از جورنیمَن پیکچرز – ۲۲ دقیقه و ۴۷ ثانیه (۲۷ ژوئن ۲۰۰۳)

رده:انرژی در کوبا
رده:دوره‌های تاریخی
رده:ریاضت اقتصادی
رده:علم اقتصاد در ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:علم اقتصاد در دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:فاجعه‌های اقتصادی
رده:کوبا در ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:کوبا در دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:نفت در نقطه اوج