مری ابراین

**مری می‌می اُبراین** (Mary Mamie O'Brien؛ ۸ ژوئیه ۱۹۲۶ – ۱۷ اکتبر ۱۹۹۸) فیلسوف فمینیست و استاد دانشگاه بود. او تا زمان مرگ خود در کانادا جامعه‌شناسی و نظریه اجتماعی فمینیستی تدریس می‌کرد. او از اعضای بنیان‌گذار حزب فمینیست کانادا بود.

## زندگی
مری «می‌می» اُبراین در ۸ ژوئیه ۱۹۲۶ در والمر در کنت (انگلستان) زاده شد. مادرش که قادر به مراقبت از فرزندانش نبود، زمانی که مری چهار ساله بود، او و برادرش را به گلاسگو برد و آن‌ها توسط سه خاله‌شان بزرگ شدند. طبق یادداشت درگذشت منتشر شده در The Women's Review of Books، «مری همیشه می‌گفت که از نظر تولد انگلیسی، از نظر نام ایرلندی و از نظر انتخاب، اسکاتلندی است؛ و بعدها به انتخاب خود، کانادایی شد.»

پس از آشنایی با جامعه فابیان، تحت تأثیر بئاتریس وب قرار گرفت و در نوجوانی به حزب کارگر بریتانیا پیوست. او فعال پرشوری در حزب کارگر بود، اما ایده‌آلیسمش در اثر دو رویداد سال ۱۹۵۶ یعنی بحران سوئز و تهاجم شوروی به مجارستان دچار تزلزل شد. با این حال، تجربه او به عنوان ماما در زاغه‌های صنعتی کلایدساید باعث شد دیدگاهی تردیدآمیز پیدا کند که در آثار فلسفی بعدی‌اش نیز دیده می‌شود.

اُبراین در سال ۱۹۵۷ به کانادا مهاجرت کرد، جایی که ابتدا به عنوان پرستار مشغول به کار شد و سپس تحصیلات تکمیلی خود را در فلسفه سیاسی به پایان رساند.

مری اُبراین در ۱۹ اکتبر ۱۹۹۸ در سن ۷۲ سالگی، در اثر سکته قلبی و در خواب درگذشت، پس از سال‌ها مبارزه با بیماری آلزایمر.

## ''سیاست تولید مثل''
اُبراین کتاب *سیاست تولید مثل* را در سال ۱۹۸۱ نوشت، کتابی مهم در توسعه نظریه سیاسی فمینیستی. با شروع از دیدگاه ماتریالیستی مارکسیستی، هدف اُبراین این بود که مفهوم کار مارکس برای تولید اشیاء را با عمل زایمان پیوند دهد و از این طریق زنان را در مرکز ماتریالیسم مارکسیستی که او بازتعریف کرده بود قرار دهد. او با به چالش کشیدن انکار مداوم تجربه‌های زنان در نظریه‌پردازی سیاسی، روابط بازتولید را به عنوان عاملی اساسی برای درک تلاش‌های اجتماعی و سیاسی انسان مطرح کرد. آثار اُبراین کشف پدرانگی را به عنوان پیش‌زمینه‌ای برای نهادهای پدرسالارانه‌ای همچون ازدواج و حق انحصاری مردان بر فرزندان معرفی کرد.

آثار اُبراین به نظریه‌پردازی زایمان می‌پردازد و اگرچه استدلال‌های او گاهی به عنوان ذات‌گرایانه نقد شده‌اند، اما دیدگاه او در واقع تلفیقی از ذات‌گرایی ضروری و سازه‌گرایی اجتماعی است. او هدف اصلی خود در نگارش و تدریس را قرار دادن تجربه زنان در مرکز گفتمان‌های بنیادین سیاسی می‌دانست.

پروژه اُبراین موضوعات شناخته‌شده در انسان‌شناسی فمینیستی دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ را ادامه داد و به جامعه‌شناسی و انسان‌شناسی رادیکال دهه ۱۹۸۰ گسترش یافت. در دهه ۱۹۹۰، آثار او تحت تأثیر فلاسفه فمینیست قرار گرفت و برخی او را متهم کردند که تجربه زنان را به جبر زیست‌شناختی تقلیل داده و به این ترتیب دامنه تجربه‌های زنانه را به یک ضرورت زیست‌شناختی محدود کرده است.

اُبراین با توضیح و بررسی ریشه‌های پدرسالاری و ارائه یک روش تحلیلی برای فرآیندهای بازتولید – «لحظات» – چارچوب مفهومی برای درک فرآیند بازتولید ایجاد کرد: دیالکتیک تولید مثل/بازتولید. او بر دیدگاه زنان تأکید داشت، همان‌طور که مارکس دیدگاه پرولتاریا را فرض گرفته بود. او همچنین در نظریه اجتماعی و سیاسی معاصر، اصطلاح malestream را برای اشاره به تفکر سیاسی و فلسفی سنتی و جریان اصلی غربی معرفی کرد.

## فناوری و تولید مثل
در سال‌های پایانی زندگی خود، در دهه آخر قرن بیستم، اُبراین به طور گسترده درباره چیزی نوشت و سخن گفت که آن را لحظه‌ای تاریخی و به همان اندازه مهم برای بیان پدرانگی می‌دانست: توسعه فناوری‌های تولید مثل. او پیشرفت‌های فناوری‌های تولید مثل را انقلابی می‌دانست، زیرا این فناوری‌ها قادر بودند رابطه زنان با فرآیند تولید مثل را بازسازی کنند. پیشگیری مطمئن، در دسترس و ایمن می‌توانست به زنان اجازه دهد فعالیت جنسی را از تولید مثل جدا کنند؛ فناوری‌های بازتولید مانند لقاح آزمایشگاهی (IVF) و مادری جایگزین به زنانی که مادر هستند یا قصد مادر شدن دارند، امکان می‌داد تا روش‌های خود برای مادری را بازطراحی کنند.

اُبراین تحلیل نظری خود را چنین ساخت که این فناوری‌های تولید مثلی باید نه تنها از نظر ایمنی مورد ارزیابی قرار گیرند، بلکه از نظر پیامدهای فلسفی ظرفیت آن‌ها برای بازسازی رابطه زنان با کار تولید مثل نیز بررسی شوند، همان‌گونه که کتاب *سیاست تولید مثل* بازسازی رابطه مردان با تولید مثل را مطرح کرده بود. این تحلیل نظری مهم با مرگ اُبراین در سال ۱۹۹۸ نیمه‌کاره ماند.

## مشارکت اُبراین

اُبراین در سال ۱۹۷۱ از فعالیت عملی پرستاری کناره‌گیری کرد، اما تحلیل‌ها و نگارش‌های مداوم او درباره سیاست‌های پرستاری تأثیر عمیقی بر حرفه پرستاری داشت، به‌ویژه در کانادا. او پرستاران را تشویق می‌کرد که کنترل شرایط کاری و روابط خود با دیگر متخصصان پزشکی، به‌ویژه پزشکان، را در دست بگیرند. او به تغییر روش آموزش پرستاران و ارتقای جایگاه آن‌ها در حوزه مراقبت‌های بهداشتی در کانادا کمک کرد. اُبراین همچنین به‌طور گسترده درباره مراقبت‌های بهداشتی و اصلاحات این حوزه در کانادا نوشت و سخنرانی کرد و توجه ویژه‌ای به نقش و جایگاه پرستاران داشت.

مشارکت ماندگار او در نظریه سیاسی فمینیستی تحلیل ساختار دیالکتیکی آگاهی بازتولید/تولید مثل است. کار جسمی، به معنای واقعی، که در تجربه‌های تولید مثل/بازتولیدی زنان وجود دارد، باید در نظر گرفته شود؛ هم به عنوان تولید مادی واقعی و هم، مهم‌تر، به عنوان بخشی مرکزی از حس پیوند و یکپارچگی تلاش‌های انسانی. اُبراین همچنین تأکید کرد که مالکیت ابزارهای تولید باید شامل حقوق زنان برای حفظ قدرت و کنترل بر فرزندانشان نیز شود.

## حزب فمینیست کانادا
حزب فمینیست کانادا در سال ۱۹۷۹ تأسیس شد. این حزب در تاریخ ۱۰ ژوئن ۱۹۷۹ در مؤسسه مطالعات آموزش انتاریو معرفی شد. مری اُبراین و آنجلا مایلز سخنرانان اصلی این رویداد بودند.

## منابع
* 

رده:زادگان ۱۹۲۶ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۱۹۹۸ (میلادی)
رده:نویسندگان زن سده ۲۰ (میلادی) اهل کانادا
رده:افراد ال‌جی‌بی‌تی سده ۲۰ (میلادی) اهل کانادا
رده:فمینیست‌های اهل کانادا
رده:فیلسوفان سیاسی اهل کانادا
رده:فیلسوفان زن اهل کانادا
رده:فیلسوفان فمینیست
رده:فیلسوفان اهل اسکاتلند