روابط دانمارک و روسیه

**روابط دانمارک–روسیه** (همچنین: *روابط دانمارکی–روسی*) به روابط میان کشورهای دانمارک و روسیه گفته می‌شود. پادشاهان دانمارک و فهرست فرمانروایان روسیه از سدهٔ پانزدهم به بعد با یکدیگر تعامل داشتند – کنترل دانمارک بر دسترسی به دریای بالتیک تأثیر چشمگیری بر تجارت و توانایی نیروی دریایی امپراتوری روسیه در امپراتوری روسیه داشت، در حالی‌که رقابت‌های دانمارک و سوئد از یک سو و رقابت‌های سوئد و روسیه از سوی دیگر، به ایجاد اتحادها و حمایت‌های نظامی منجر شد. دانمارک و اتحاد جماهیر شوروی در ۱۸ ژوئن ۱۹۲۴ روابط دیپلماتیک برقرار کردند.

روسیه دارای یک سفارت در کپنهاگ و یک کنسولگری در توشهاون (در جزایر فارو) است؛ دانمارک نیز در مسکو سفارت، در سنت پترزبورگ کنسولگری کل، و در کالینینگراد کنسولگری افتخاری دارد. هر دو کشور با دریای بالتیک مرز دارند و از اعضای سازمان امنیت و همکاری اروپا هستند. تا ۱۵ مارس ۲۰۲۲، هر دو کشور عضو شورای اروپا بودند.

## تاریخچه
### دوران اوایل مدرن
روابط دوستانه میان قلمروی دانمارک و شاهزاده‌نشین بزرگ مسکو بر پایهٔ پیمان کمک متقابل سال ۱۴۹۳ شکل گرفت که در سال‌های ۱۵۰۶ و ۱۵۱۷ تمدید شد. در سال ۱۵۶۲، فردریک دوم دانمارک و ایوان مخوف از روسیه تزاری روابط دوستانه را بر پایهٔ پیمان موزایسک ادامه دادند. (این دو قلمرو همسایه بودند: دانمارک در دوک‌نشین استونی (۱۳۴۶–۱۲۱۹) از ۱۲۱۹ تا ۱۳۴۶ و دوباره از ۱۵۵۹ تا ۱۶۴۵ منافع داشت)

### قرن هجدهم
#### جنگ بزرگ شمال

در طول جنگ بزرگ شمال، ائتلافی از چندین دولت با موفقیت به امپراتوری سوئد در شمال اروپای مرکزی و اروپای شرقی اروپا حمله کردند. در آغاز، اتحاد ضدسوئدی متشکل از روسیه تزاری، دانمارک-نروژ و انتخابگرنشین زاکسن-مشترک‌المنافع لهستان–لیتوانی بود. فردریک چهارم و آگوست دوم، پادشاه لهستان به ترتیب در سال‌های ۱۷۰۰ و ۱۷۰۶ ناچار به خروج از اتحاد شدند، اما در ۱۷۰۹ دوباره به آن پیوستند. جرج یکم از براونشوایگ-لونبورگ (هانوور) در سال ۱۷۱۴ به‌خاطر هانوور و در ۱۷۱۷ برای بریتانیا به ائتلاف پیوست و فریدریش ویلهلم یکم از براندنبورگ-پروس در سال ۱۷۱۵. در سوی سوئد، هولشتاین-گوتورپ (یک تابع دانمارک)، میان سال‌های ۱۷۰۴ و ۱۷۱۰ چند تن از اشراف لهستانی و لیتوانیایی تحت استانیسلاو لیزینسکی و میان سال‌های ۱۷۰۸ و ۱۷۱۰ مردم قزاق تحت رهبری ایوان مازپا قرار داشتند. امپراتوری عثمانی به‌طور موقت کارل دوازدهم را پناه داد و علیه پتر کبیر مداخله کرد.

پس از آنکه نبردها در جبهه‌های گوناگون به زیان سوئدی‌ها پیش رفت، سرزمین اصلی سوئد از غرب به دست دانمارک-نروژ و از شرق به دست روسیه مورد تهاجم قرار گرفت. گرچه حملات دانمارکی‌ها دفع شد، روسیه موفق شد فنلاند را اشغال کند و خسارت‌های سنگینی به نیروی دریایی و دژهای ساحلی سوئد وارد کند. کارل دوازدهم جبهه‌ای در نروژ گشود، اما در فردریکستن در سال ۱۷۱۸ کشته شد. جنگ با شکست سوئد پایان یافت و روسیه به قدرت بزرگ تازه‌ای در دریای بالتیک و بازیگری مهم در سیاست اروپا بدل شد – در واقع، این آغاز الگویی از گسترش‌طلبی روسیه بود که تنها در جنگ روسیه و ژاپن متوقف شد. دانمارک در صلح ۱۷۲۱ (پیمان نیستاد) دستاورد اندکی از سوئد داشت، اما توانست به هزینهٔ تابع نافرمان خود در هولشتاین سود ببرد.

#### هولشتاین-گوتورپ

شکست سوئد در جنگ بزرگ شمال به حمایت آن کشور از هولشتاین-گوتورپ پایان داد و دانمارک از این فرصت برای تصرف قلمرو گوتورپ در دوک‌نشین شلسویگ بهره برد. دوک ناکام هولشتاین-گوتورپ در پی حمایت برای بازپس‌گیری شلسویگ به روسیه روی آورد و در سال ۱۷۲۵ با خاندان سلطنتی روسیه وصلت کرد. با مرگ الیزابت روسیه بدون فرزند در سال ۱۷۶۲، او خواهرزاده‌اش، دوک هولشتاین-گوتورپ را جانشین خود در روسیه تعیین کرد. هنگامی که او به عنوان تزار پتر سوم به تخت نشست، هولشتاین-گوتورپ در اتحاد شخصی با امپراتور روسیه قرار گرفت و این موضوع به ایجاد مناقشه‌ای بر سر ادعاهای ارضی میان روسیه و دانمارک انجامید.

پتر سوم تهدید به جنگ با دانمارک برای بازپس‌گیری سرزمین‌های نیاکانی خود کرد، اما پیش از آغاز هرگونه نبردی توسط همسرش سرنگون شد و او با عنوان تزارین کاترین کبیر قدرت را در روسیه به‌دست گرفت. امپراتریس کاترین سیاست روسیه را معکوس کرد، اولتیماتوم همسرش را پس گرفت و حتی در سال ۱۷۶۵ با دانمارک متحد شد. در دههٔ ۱۷۶۰، دو دولت دربارهٔ انتقال دوک‌نشین شلسویگ-هولشتاین به تاج دانمارک در ازای واگذاری شهرستان اولدن‌بورگ و سرزمین‌های مجاور آن در امپراتوری مقدس روم به روسیه مذاکره کردند؛ مبادله‌ای که با پیمان تزارسکویه سلو در ۱۷۷۳ رسمی شد. اتحاد همراه این مبادلهٔ سرزمینی، سیاست خارجی دانمارک را به روسیه گره زد و به‌طور مستقیم باعث مشارکت دانمارک در سلسله جنگ‌های چند دههٔ بعدی شد.

#### جنگ روسیه و سوئد (۱۷۹۰–۱۷۸۸)

هنگامی که سوئد در ۱۷۸۸ به روسیه حمله کرد، دانمارک به تعهدات پیمانی خود در برابر روسیه پایبند ماند و به سوئد اعلان جنگ داد. یک ارتش نروژی به‌طور کوتاه به سوئد یورش برد و در نبرد پل کویستروم پیروز شد، اما با دخالت دیپلماتیک پادشاهی بریتانیای کبیر و پادشاهی پروس در ۹ ژوئیه ۱۷۸۹ صلح برقرار شد. تحت فشار آن‌ها، دانمارک-نروژ خود را در جنگ روسیه و سوئد بی‌طرف اعلام کرد و این جنگ به پایان رسید.

## جستارهای وابسته
* سفارت روسیه در کپنهاگ
* سفارت دانمارک در مسکو
* روس‌های دور از وطن
* دانمارکی‌ها

## منابع

## پیوند به بیرون


رده:روابط دوجانبه دانمارک
رده:روابط دوجانبه روسیه