روابط کره شمالی و ایالات متحده آمریکا

**روابط کره شمالی و ایالات متحده آمریکا** به مناسبات میان کره شمالی (جمهوری دموکراتیک خلق کره) و ایالات متحده آمریکا اشاره دارد. این روابط از دیرباز تنش‌آلود و خصمانه بوده‌است. دو کشور هیچ‌گونه رابطهٔ دیپلماتیک رسمی با یکدیگر ندارند و در عوض از واسطه‌های بی‌طرف بهره می‌گیرند. سفارت سوئد در پیونگ یانگ به‌عنوان «دولت حامی» ایالات متحده در کره شمالی عمل می‌کند و خدمات کنسولی محدودی به شهروندان آمریکایی ارائه می‌دهد. کره شمالی سفارتی در واشینگتن دی.سی. ندارد اما از راه نمایندگی دائم خود نزد سازمان ملل متحد در نیویورک به‌صورت عملی نمایندگی دیپلماتیک دارد.

ریشهٔ اصلی این خصومت به جنگ کره (۱۹۵۰–۱۹۵۳) بازمی‌گردد که دو کشور در جبهه‌های مقابل جنگیدند. پس از امضای پیمان ترک مخاصمه کره، محورهای اصلی تنش میان دو کشور پیرامون برنامهٔ هسته‌ای و آزمایش‌های موشکی کره شمالی، وضعیت حقوق بشر در آن کشور، تحریم‌های آمریکا و رزمایش‌های مشترک نظامی آمریکا و کره جنوبی شکل گرفته‌است. با وجود نبود روابط رسمی، دو طرف همواره تماس‌هایی برای کاهش تنش برقرار کرده‌اند.

در سال‌های اخیر، نشست‌های تاریخی میان دونالد ترامپ و کیم جونگ اون در سنگاپور (۲۰۱۸) و هانوی (۲۰۱۹) نقطه عطفی در روابط دو کشور بود؛ هرچند این دیدارها به پیشرفت دیپلماتیک پایدار نینجامید. هدف اعلام‌شدهٔ سیاست خارجی ایالات متحده، دستیابی به «صلح و شکوفایی در شبه‌جزیره کره» است.

## زمینه‌های اصلی تنش
در سال‌های اخیر، روابط دو کشور عمدتاً حول چند محور تعریف شده‌است: حضور گستردهٔ نظامی آمریکا در کره جنوبی با نزدیک به ۲۸٬۵۰۰ نیروی نظامی، ۹۰ موشک پاتریوت و پنج پایگاه نظامی؛ رزمایش‌های مشترک نظامی آمریکا و کره جنوبی در دریای چین جنوبی؛ تحریم‌های اقتصادی آمریکا علیه برنامهٔ هسته‌ای کره شمالی؛ و خواست کره شمالی مبنی بر حذف زرادخانهٔ هسته‌ای آمریکا از دسترس شبه‌جزیره کره.

کره شمالی میان سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۷ شش آزمایش هسته‌ای انجام داده و موشک‌های بُردبلندی ساخته که توانایی هدف‌قراردادن سرزمین اصلی ایالات متحده آمریکا را دارند. از سوی دیگر، ایالات متحده در پایگاه نزدیک گوآم بمب‌افکن‌های بی-۱بی لنسر و بی-۲ اسپیریت مستقر کرده که توانایی حمل کلاهک‌های هسته‌ای «۶۰ بار ویرانگرتر از بمب ناگاساکی» را دارند.

ایالات متحده سیاست عدم استفاده اول از جنگ‌افزار هسته‌ای را نپذیرفته‌است. کره شمالی نیز اعلام کرده سلاح‌های هسته‌ای‌اش «هرگز برای حملهٔ پیشگیرانه به کار نخواهد رفت» اما در صورت هرگونه تهاجم نظامی، «قدرتمندترین توان تهاجمی خود را پیشاپیش به کار خواهد گرفت».

در مارس ۲۰۲۵، کیم جونگ اون ایالات متحده را مسئول تحریکات نظامی علیه کره شمالی دانست و تهدید به تلافی کرد.

## پیشینه
### سال‌های آغازین

پس از لشکرکشی آمریکا به کره در ۱۸۷۱، ایالات متحده و پادشاهی چوسان بر پایهٔ معاهدهٔ صلح، دوستی، بازرگانی و کشتیرانی ۱۸۸۲ روابط دیپلماتیک برقرار کردند. در ۱۸۸۳ چوسان نخستین هیئت ویژهٔ کره‌ای () را به آمریکا فرستاد. با این حال، ژاپن طبق پیمان ۱۹۰۵ ژاپن و کره مدیریت امور خارجی کره را بر عهده گرفت و از ۱۹۱۰ دورهٔ ۳۵ سالهٔ استعمار ژاپن بر کره آغاز شد.

پس از جنگ جهانی دوم، سازمان ملل متحد کره را در امتداد مدار ۳۸ درجه شمالی تقسیم کرد؛ این اقدام قرار بود موقتی باشد اما فروپاشی روابط آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی مانع بازیکپارچگی شد. در اوت ۱۹۴۵ ارتش شوروی از حکومت کمونیستی در شمال و آمریکا از حکومت سرمایه‌داری در جنوب پشتیبانی کرد. شمال به رهبری حزب کمونیست کره اداره می‌شد و ژنرال آمریکایی جان آر. هاج جناح راست افراطی به رهبری سونگ‌مان لی را در جنوب برگزید.

در ۱۹۴۸ دو کشور جداگانه پدید آمد: جمهوری کره (کره جنوبی) و جمهوری دموکراتیک خلق کره (کره شمالی). ایالات متحده در ۱ ژانویه ۱۹۴۹ جمهوری کره را به‌عنوان تنها حکومت مشروع کره به رسمیت شناخت.

### جنگ سرد
#### پیش از جنگ کره (۱۹۴۸–۱۹۵۰)
در ۹ سپتامبر ۱۹۴۸، کیم ایل سونگ رهبر حزب کارگران کره جمهوری دموکراتیک خلق کره را اعلام کرد و بلافاصله شناسایی دیپلماتیک اتحاد شوروی را دریافت نمود اما ایالات متحده هرگز این کشور را به رسمیت نشناخت. ادبیات آمریکاستیزانهٔ کیم ایل سونگ، ایالات متحده را جانشین سرمایه‌دار و امپریالیست امپراتوری ژاپن معرفی می‌کرد. در دسامبر ۱۹۵۰ ایالات متحده بر پایهٔ قانون تجارت با دشمن تحریم‌های اقتصادی علیه کره شمالی وضع کرد که تا سال ۲۰۰۸ ادامه یافت.

#### جنگ کره (۱۹۵۰–۱۹۵۳)

در ۲۵ ژوئن ۱۹۵۰، ۷۵٬۰۰۰ سرباز ارتش خلق کره از مدار ۳۸ درجه شمالی گذشتند و به کره جنوبی حمله کردند و جنگ کره به‌عنوان نخستین اقدام نظامی جنگ سرد آغاز شد. پس از دو ماه که کره شمالی تقریباً تمام کره جنوبی را تصرف کرده بود، نیروهای سازمان ملل به رهبری آمریکا آنها را عقب راندند و در اکتبر ۱۹۵۰ وارد خاک کره شمالی شدند؛ اما مداخلهٔ تمام‌عیار چین نیروهای سازمان ملل را به عقب‌نشینی واداشت. دو سال پایانی جنگ به جنگ فرسایشی در امتداد مدار ۳۸ درجه بدل شد. برآورد می‌شود نزدیک به سه میلیون نظامی و غیرنظامی جان خود را از دست دادند.

ایالات متحده در این جنگ بمباران فرش‌گونه‌ای بر کره شمالی انجام داد و ۶۳۵٬۰۰۰ تن بمب از جمله ۳۲٬۵۵۷ تن ناپالم بر آن کشور ریخت — بیش از آنچه در جنگ اقیانوس آرام علیه ژاپن در جنگ جهانی دوم به کار برده بود. ژنرال کرتیس له‌می فرمانده فرماندهی هوایی راهبردی آمریکا در مصاحبه‌ای در ۱۹۸۸ گفت: «در طول سه سال نزدیک به ۲۰ درصد جمعیت کره را به‌طور مستقیم بر اثر جنگ یا گرسنگی و سرما از دست دادیم.»

##### بررسی کاربرد بمب اتم
در ۱۹۵۰ که رئیس‌جمهور هری ترومن نگران تصرف کره جنوبی از سوی ارتش داوطلب خلق چین بود، اعلام کرد پرتاب بمب اتم بر کره شمالی «به‌طور فعال بررسی می‌شود». ژنرال داگلاس مک‌آرتور فرماندهٔ فرماندهی سازمان ملل خواستار پرتاب «۳۰ تا ۵۰ بمب اتم در امتداد گردنهٔ منچوری» بود. بمب‌افکن‌های بوئینگ بی-۲۹ سوپرفورترس به گوآم فرستاده شدند هرچند فاقد هستهٔ پلوتونیم بودند. تاریخ‌نگاران بر این باورند که ایالات متحده — که پیش‌تر بمباران اتمی هیروشیما و ناگاساکی را انجام داده بود — به دلایلی چون ترس از گسترش جنگ به جنگ جهانی سوم، مخالفت متحدان و نبود مراکز شهری بزرگ در کره شمالی از کاربرد سلاح هسته‌ای پرهیز کرد.

##### افکار عمومی در زمان جنگ
پشتیبانی مردم آمریکا از اعزام نیروی زمینی به کره در آغاز بسیار بالا بود. در ژوئن ۱۹۵۰ حدود ۷۸ درصد آمریکایی‌ها تصمیم ترومن را تأیید کردند اما تا ژانویه ۱۹۵۱ این رقم به ۳۸ درصد سقوط کرد.

##### آتش‌بس
در ۱۹۵۳ فرماندهی سازمان ملل، کره شمالی و چین پیمان ترک مخاصمه کره را برای مبادلهٔ اسیران جنگی، تعیین مرز شمال-جنوب در یک منطقهٔ غیرنظامی و توقف جنگ امضا کردند؛ اما پیمان صلح رسمی هرگز منعقد نشد. در همان سال، ایالات متحده پیمان دفاع مشترک با کره جنوبی را امضا کرد و متعهد شد با استقرار نیروهای کره ایالات متحده در امتداد منطقه غیرنظامی کره و قراردادن کره جنوبی زیر چتر هسته‌ای خود، از آن کشور در برابر تهاجم کره شمالی دفاع کند.

#### رویدادهای پس از جنگ
پس از آتش‌بس، هیچ پیمان صلحی میان دو طرف بسته نشد و مناسبات خصمانه باقی ماند. در ۲۳ ژانویه ۱۹۶۸ قایق‌های گشتی کره شمالی کشتی جاسوسی یواس‌اس پوئبلو را در آب‌های مورد مناقشه توقیف و ۸۳ خدمهٔ آن را به پیونگ‌یانگ منتقل کردند و پس از نزدیک به یک سال با مذاکره آزاد شدند. در ۱۵ آوریل ۱۹۶۹ هواپیمای جاسوسی ای‌سی-۱۲۱ نیروی دریایی آمریکا توسط کره شمالی بر فراز دریای ژاپن سرنگون شد و ۳۱ نظامی آمریکایی کشته شدند؛ رئیس‌جمهور ریچارد نیکسون در بحبوحهٔ جنگ ویتنام از اقدام تلافی‌جویانه پرهیز کرد. در ۱۸ اوت ۱۹۷۶ دو افسر ارتش آمریکا در منطقهٔ امنیتی مشترک پانمونجوم توسط سربازان کره شمالی با تبر کشته شدند که به بحران دیپلماتیک انجامید.

#### برنامهٔ هسته‌ای و مذاکرات (دههٔ ۱۹۸۰ تا ۲۰۰۰)
در میانهٔ دههٔ ۱۹۸۰ ماهواره‌های جاسوسی آمریکا فعالیت‌های مرتبط با برنامهٔ هسته‌ای احتمالی کره شمالی را شناسایی کردند. کره شمالی در دسامبر ۱۹۸۵ زیر فشار شوروی به پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای پیوست. پس از پایان جنگ سرد، آمریکا سلاح‌های هسته‌ای خود را از کره جنوبی خارج کرد. در ۱۹۹۳ کره شمالی خروج از پیمان منع گسترش را اعلام کرد. در پی مذاکرات، رئیس‌جمهور پیشین جیمی کارتر در ۱۹۹۴ به پیونگ‌یانگ سفر کرد و با کیم ایل سونگ دیدار کرد. پس از درگذشت کیم ایل سونگ، در اکتبر ۱۹۹۴ چارچوب توافق ژنو میان دو طرف امضا شد که به‌موجب آن کره شمالی متعهد به انجماد برنامهٔ اتمی خود شد و در مقابل کمک‌های اقتصادی دریافت کرد.

از دست رفتن شرکای اقتصادی مانند شوروی و آلمان شرقی به بحران اقتصادی و قحطی شدید در کره شمالی در دههٔ ۱۹۹۰ انجامید. ایالات متحده از جمله کشورهایی بود که کمک‌های بشردوستانه از جمله موادّ خوراکی به کره شمالی فرستاد. میان ۱۹۹۵ تا ۲۰۰۸ کمک‌های آمریکا به کره شمالی بالغ بر ۱٫۳ میلیارد دلار شد. در سال ۲۰۰۰ وزیر امور خارجهٔ آمریکا مادلین آلبرایت به کره شمالی سفر و با کیم جونگ ایل دیدار کرد.

#### دوران جورج دبلیو بوش (۲۰۰۱–۲۰۰۸)
با آغاز ریاست‌جمهوری جورج دبلیو بوش در ۲۰۰۱ روابط رو به وخامت نهاد. بوش کره شمالی را بخشی از «محور شرارت» نامید. در ۲۰۰۳ کره شمالی از چارچوب توافق ژنو خارج شد و بازفرآوری پلوتونیم را آغاز کرد. در اوت ۲۰۰۳ گفت‌وگوهای شش‌جانبه با حضور چین، کره جنوبی، کره شمالی، ایالات متحده، روسیه و ژاپن برای حل بحران آغاز شد. پس از خروج کره شمالی از مذاکرات، در اکتبر ۲۰۰۶ نخستین آزمایش هسته‌ای این کشور انجام شد. با احیای مذاکرات در ۲۰۰۷، آمریکا در ۲۰۰۸ برخی تحریم‌ها را لغو و کره شمالی را از فهرست کشورهای حامی تروریسم حذف کرد؛ اما توافق نهایی حاصل نشد و گفت‌وگوها در ۲۰۰۹ شکست خورد.

#### دوران باراک اوباما (۲۰۰۹–۲۰۱۶)
دولت باراک اوباما تحریم‌ها علیه کره شمالی را تشدید کرد. کیم جونگ اون که از ۲۰۱۱ رهبری کره شمالی را بر عهده گرفت، برنامهٔ هسته‌ای را با شدت بیشتری پی گرفت. غرق‌شدن ناوشکن چئونان کره جنوبی و گلوله‌باران جزیرهٔ یئونپیئونگ در ۲۰۱۰ تنش‌ها را دوباره افزایش داد. در ۲۰۱۴ حملهٔ سایبری کره شمالی به استودیوی سونی پیکچرز به‌دلیل ساخت فیلم طنز «مصاحبه» موجب تحریم‌های ثانویهٔ آمریکا شد.

### نخستین دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ (۲۰۱۷–۲۰۲۱)

با آغاز ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ در ۲۰۱۷ لفاظی‌ها میان دو طرف تشدید شد. ترامپ در سخنرانی پیش مجمع عمومی سازمان ملل تهدید کرد کره شمالی را «کاملاً نابود» خواهد کرد و کیم جونگ اون را «مرد موشکی» و «کوچک و چاق» خطاب کرد. رسانه‌های کره شمالی نیز ترامپ را «جنایتکار منفور محکوم به اعدام از سوی مردم کره» نامیدند.

با این حال، در مارس ۲۰۱۸ — در پی نرم‌شدن فضا به‌دنبال المپیک زمستانی پیونگ‌چانگ — دو رهبر پذیرفتند که در نشست سران دیدار کنند. در ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ ترامپ و کیم جونگ اون در جزیرهٔ سنتوسا در سنگاپور دیدار کردند — نخستین ملاقات یک رئیس‌جمهور آمریکا با رهبر کره شمالی از زمان تأسیس آن کشور. دو رهبر بیانیهٔ مشترکی امضا کردند که در آن بر برقراری روابط نوین دیپلماتیک برای صلح و شکوفایی تأکید شد.

در فوریه ۲۰۱۹ دومین نشست سران در هانوی (ویتنام) برگزار شد اما بدون دستیابی به توافق به‌طور ناگهانی پایان یافت. مذاکرات به بن‌بست رسید زیرا کره شمالی خواستار لغو فوری تحریم‌ها بود و آمریکا گام‌های عملی خلع سلاح هسته‌ای را پیش‌شرط می‌دانست.

در ۳۰ ژوئن ۲۰۱۹ ترامپ به همراه مون جه این رئیس‌جمهور کره جنوبی در منطقهٔ غیرنظامی در پانمونجوم با کیم جونگ اون دیدار کرد و به‌صورت نمادین از خط مرزی گذشت و وارد خاک کره شمالی شد — نخستین رئیس‌جمهور آمریکا که چنین کاری کرد. همچنین در فوریه ۲۰۱۹ سفارت کره شمالی در مادرید مورد حملهٔ مسلحانه قرار گرفت و رسانه‌های اسپانیایی دو تن از مهاجمان را وابسته به سازمان سیا معرفی کردند.

### تحولات اخیر (۲۰۲۲–۲۰۲۵)
در ۲۰۲۲ کره شمالی ایالات متحده را عامل اصلی بحران جنگ روسیه و اوکراین دانست و بنا بر گزارش‌های رسانه‌ای سلاح در اختیار نیروهای روسیه قرار داد. در ژوئیه ۲۰۲۴ کره شمالی ادعاهای ترامپ دربارهٔ رابطهٔ نزدیکش با کیم را بی‌اثر خواند و تأکید کرد آیندهٔ روابط به اقدامات عملی آمریکا بستگی دارد.

## نظرسنجی‌ها در ایالات متحده
در نظرسنجی یوگاو سال ۲۰۲۰ که به سفارش مؤسسهٔ اقتصاد کره در آمریکا (KEI) انجام شد، تنها ۳۱ درصد پاسخ‌دهندگان ابتکارهای دیپلماتیک ترامپ با کره شمالی را تأیید کردند. پشتیبانی مردم آمریکا از دفاع نظامی نیروهای کره ایالات متحده از کره جنوبی پیوسته افزایش یافته؛ از ۲۶ درصد در ۱۹۹۰ به ۶۲ درصد در ۲۰۱۷ رسید و در ۲۰۲۰ بیش از ۶۰ درصد آمریکایی‌ها اتحاد نظامی با کره جنوبی را سودمند می‌دانستند.

در نظرسنجی گالوپ ۲۰۲۰ تنها ۱۲ درصد آمریکایی‌ها نگاه مثبتی به کره شمالی داشتند. نظرسنجی هریس در ۲۰۲۳ نشان داد ۶۸ درصد آمریکایی‌ها خواستار گفت‌وگوی مستقیم جو بایدن با کیم جونگ اون بودند و ۵۸ درصد با ارائهٔ مشوق‌های اقتصادی یا دیپلماتیک در ازای گام‌های عملی به‌سوی خلع سلاح هسته‌ای موافق بودند.

## تحریم‌ها و روابط اقتصادی
ایالات متحده با وقفه‌ای کوتاه از ۱۹۵۰ تحریم‌های اقتصادی علیه کره شمالی اعمال کرده که در چارچوب برنامهٔ هسته‌ای آن کشور تشدید شده‌اند. آمریکا همچنین کشورهای دیگر را برای انزوای سیاسی و اقتصادی کره شمالی زیر فشار قرار داده و از همین رو هیچ رابطهٔ بازرگانی میان دو کشور وجود ندارد. با این حال، در دوره‌های بحران بشردوستانه و فضای سیاسی گرم‌تر، آمریکا کمک‌هایی شامل خوراک و انرژی به کره شمالی ارسال کرده‌است. پس از ۲۰۰۹ کمک‌های آمریکا قطع شد.

از منابع درآمدی حکومت کره شمالی می‌توان به فروش سلاح، قاچاق مواد مخدر، کلاهبرداری اینترنتی و جعل اسکناس دلار آمریکا اشاره کرد.

## تماس‌های مردمی میان دو کشور
در آغاز دههٔ ۱۹۶۰ چند سرباز آمریکایی به کره شمالی فرار کردند. تنها یکی از آنان، چارلز جنکینز، به آمریکا بازگشت و در دادگاه نظامی به فرار از خدمت و یاری به دشمن اعتراف کرد. فراریان دیگر مانند جری پریش، لری ابشایر و جیمز درسنوک در کره شمالی درگذشتند و در فیلم‌های تبلیغاتی نقش امپریالیست‌های غربی را بازی کرده بودند.

در فوریه ۲۰۰۸ ارکستر فیلارمونیک نیویورک به کره شمالی سفر و کنسرتی برگزار کرد که از تلویزیون مرکزی کره پخش شد.

در ۲۰۱۶ دانشجوی آمریکایی اتو وارمبیر در کره شمالی به جرم برداشتن یک پوستر تبلیغاتی بازداشت و به ۱۵ سال حبس محکوم شد. او در ۲۰۱۷ در وضعیت کما به آمریکا بازگردانده شد و کمی پس از بازگشت درگذشت. این رویداد بحران دیپلماتیک ایجاد کرد و ایالات متحده ورود شهروندانش به کره شمالی را ممنوع اعلام کرد.

## آمریکاستیزی در کره شمالی

آمریکاستیزی در کره شمالی بخشی از ایدئولوژی رسمی دولت است. از دوران جنگ کره تاکنون، دستگاه تبلیغاتی کره شمالی ایالات متحده را «دشمن اصلی» و جانشین امپریالیستی ژاپن معرفی کرده‌است. کیم ایل سونگ ایالات متحده را نیروی سرمایه‌دار و امپریالیستی می‌نامید و این دیدگاه همچنان در ساختار آموزشی و رسانه‌ای کره شمالی ریشه‌دار است.

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* روابط آمریکا با جمهوری دموکراتیک خلق کره در تارنمای وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا
* تارنمای وزارت امور خارجه کره شمالی

رده:روابط کره شمالی و ایالات متحده آمریکا
رده:روابط دوجانبه کره شمالی
رده:روابط دوجانبه ایالات متحده آمریکا
رده:روابط ایالات متحده آمریکا و کره (کشور)