فاطمه بنت مبارک الکتبی

شیخه **فاطمه بنت مبارک الکِتبی** ( ۱۹۴۳) سومین همسر شیخ زاید بن سلطان آل نهیان، مؤسس و نخستین رئیس امارات متحده عربی بود. او به‌عنوان «مادر امارات»  و «مادر ملت» شناخته می‌شود. او به‌طور ویژه به مسائل زنان، کودکان و خانواده اهمیت می‌دهد و در همین زمینه‌ها سمت‌هایی بر عهده دارد او با تأسیس و ریاست انجمن بیداری زنان ابوظبی در سال ۱۹۷۳ که در آن زمان به امور خانوادهٔ اماراتی می‌پرداخت، فعالیتش را آغاز نمود. سپس در سال ۱۹۷۵ اتحادیهٔ عمومی زنان را بنیان‌گذاری کرد و ریاست آن را بر عهده گرفت. همچنین رئیس عالی مؤسسهٔ توسعهٔ خانواده و رئیس شورای عالی مادرانگی و کودکی در امارات متحدهٔ عربی است. شیخه فاطمه شش پسر به دنیا آورد: محمد،  حمدان، هزاع، طحنون، منصور، عبدالله و همچنین دو دختر به نام‌های شمّا و الیازیه.

## کودکی و دوران جوانی
فاطمه بنت مبارک در منطقهٔ الهیر از شهر العین، امارت ابوظبی، امارات متصالحه، به‌عنوان تنها دختر خانواده به دنیا آمد. او در خانواده‌ای بدوی و مذهبی پرورش یافت که زندگی‌شان با سادگی و ارزش‌های سنتی آمیخته بود. او شخصیت خود را با مطالعه در زمینه‌های مختلف پرورش داد؛ از جمله قرآن و تفسیر آن، حدیث نبوی، علوم سیاسی و اصول دیپلماسی خواند. 

## پیشبردها
شیخه فاطمه از حامیان حقوق زنان در امارات است.پس از آنکه شیخ زاید قدرت را بر عهده گرفت و دولت امارات در سال ۱۹۷۱ تأسیس شد، شیخه فاطمه بنت مبارک مسیر حمایت از زنان اماراتی را آغاز کرد. او ابتدا کمپینی برای ریشه‌کنی بی‌سوادی راه‌اندازی کرد و همواره بر آموزش دختران تأکید داشت و بارها می‌گفت: «بی‌سوادی دشمن شماره یک ماست». سپس به تأسیس چندین جمعیت و انجمن زنان محلی و منطقه‌ای اقدام کرد. او رئیس عالی بنیاد توسعهٔ خانواده است و نقش مهمی در تأسیس نخستین سازمان زنان در سال ۱۹۷۶ با عنوان انجمن بیداری زنان ابوظبی داشت.او همچنین نقش کلیدی در کارزار ملی حمایت از آموزش دختران ایفا کردو ریاست اتحادیهٔ عمومی زنان امارات (GWU) را که در سال ۱۹۷۵ بنیان گذاشته بود، بر عهده دارد. او همچنین رئیس شورای عالی مادری و کودکی است. در اواخر دههٔ ۱۹۹۰، او به‌طور علنی اعلام کرد که زنان باید عضو شورای ملی فدرال امارات باشند.

شیخه فاطمه همچنین از تلاش‌ها در زمینهٔ سوادآموزی بزرگسالان و فراهم‌سازی آموزش عمومی رایگان برای دختران حمایت می‌کند. از سال ۲۰۰۵، جایزه‌ای به نام جایزهٔ شیخه فاطمه برای برتری به افتخار او اهدا می‌شود که به دانشجویان دختر به دلیل عملکرد ممتاز علمی، تعهد به محیط زیست و شهروندی جهانی تعلق می‌گیرد.این جایزه شامل بورس تحصیلی کامل است که مدارس سراسر خاورمیانه را در بر می‌گیرد و در سال ۲۰۱۰ به هند نیز گسترش یافت.او همواره از زنان در ورزش حمایت کرده و جایزهٔ شیخه فاطمه بنت مبارک برای ورزشکاران زن را بنیان نهاد.او همچنین آکادمی ورزشی بانوان فاطمه بنت مبارک را در ابوظبی تأسیس کرد.در پاکستان نیز، مؤسسهٔ پرستاری و علوم سلامت شیخه فاطمه در لاهور به نام او نام‌گذاری شده است.

در ۳۰ مارس ۲۰۲۱، شیخه فاطمه برنامهٔ اقدام ملی دربارهٔ زنان، صلح و امنیت را آغاز کرد ــ نخستین برنامهٔ اقدام ملی که در یکی از کشورهای شورای همکاری خلیج تدوین شده است. هدف این برنامه، توانمندسازی و حمایت از زنان در سطح جهانی از طریق ترویج قطعنامه ۱۳۲۵ شورای امنیت سازمان ملل متحد است.

## جوایز و بزرگداشت‌ها
در سال ۱۹۹۷، پنج نهاد مختلف سازمان ملل متحد به دلیل تلاش‌های چشمگیر شیخه فاطمه در زمینهٔ حقوق زنان، به او جایزه اعطا کردند.صندوق توسعهٔ زنان سازمان ملل متحد (UNIFEM) اظهار داشت: «او قهرمان حقوق زنان است.»همچنین در ۲۶ ژوئن ۲۰۰۹، رئیس‌جمهور تونس زین‌العابدین بن علی نشان بزرگ «نوار بزرگ درجهٔ یک از نشان هفتم نوامبر» را به دلیل خدمات او در ارتقای جایگاه زنان عرب به وی اعطا کرد.افزون بر این، او به‌خاطر تلاش‌هایش در حوزهٔ آموزش، سوادآموزی و حقوق زنان، مدال ماری کوری یونسکو را دریافت کرد و سومین دریافت‌کنندهٔ بین‌المللی و نخستین زن عرب بود که این افتخار را کسب کرد. در ۱۶ مارس ۲۰۰۵، او عالی‌ترین درجهٔ نشان ملی لیاقت الجزایر، یعنی «ردهٔ اثیر»، را دریافت کرد. او مدال نشان نخل آکادمیک در درجهٔ شوالیه را نیز دریافت کرد، این مدال در ۱۲ آوریل ۲۰۰۶ به شیخه فاطمه اعطا شد.

شیخه فاطمه القاب متعددی دریافت کرده است. او با لقب «مادر شیوخ» شناخته شد و بعدها لقب «مادر امارات» را در روز مادر، ۲۱ مارس ۲۰۰۵ دریافت کرد. همچنین عنوان سفیر فوق‌العاده از سوی سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد به پاس تلاش‌های او در حمایت از حقوق زنان، مبارزه با بی‌سوادی و ارتقای مسائل زنان در سطح جهان اعطا شد. مجلهٔ *[[فوربز|فوربس خاورمیانه]]* نیز در سال ۲۰۱۴، او را به‌عنوان شخصیت سال رهبری معرفی کرد، به عنوان الگویی برای ایثار و در قدردانی از نقش فرهنگی و رهبری او در ارتقای جایگاه زنان.

در زمینهٔ مدارک افتخاری، شیخه فاطمه بنت مبارک دکترای افتخاری در علوم انسانی و اجتماعی را از دانشگاه الجزایر در سال ۲۰۰۵ دریافت کرد؛ این مدرک برای اولین بار در بیش از یک قرن به یک زن اعطا شد. او همچنین دکترای افتخاری در رشته آموزش از دانشگاه دانکوک در کره جنوبی دریافت کرده و در سال ۲۰۰۹، عضویت افتخاری کالج سلطنتی بریتانیا برای پزشکان و جراحان زنان و زایمان را کسب کرد. دانشگاه سودان برای علوم و فناوری در تاریخ ۱۴ مارس ۲۰۱۳، به شیخه فاطمه دکترای افتخاری در توسعهٔ جامعه اعطا کرد، به پاس تلاش‌های برجستهٔ او در پیشبرد و توسعهٔ مؤسسات آموزشی برای ارتقای انسان در جهان عرب. 

## ازدواج و فرزندان
فاطمه بنت مبارک الکتبی در سال ۱۹۶۰، زمانی که شیخ زاید آل نهیان حاکم منطقه شرقی بود، با او ازدواج کرد.گفته می‌شود شیخ زاید نخستین بار او را در مسجدی ملاقات کرد.آنها در اوت ۱۹۶۶، هنگامی که شیخ زاید حاکم ابوظبی شد، به ابوظبی نقل مکان کردند. شیخه فاطمه به دلیل شخصیت قدرتمند و کاریزماتیک خود به‌عنوان همسر بانفوذتر و محبوب‌تر او شناخته می‌شد.

شیخه فاطمه ۸ فرزند به دنیا آورد: ۶ پسر و ۲ دختر. او مادر شیخ محمد، رئیس کنونی امارات متحده عربی و حاکم ابوظبی، شیخ حمدان، شیخ هزاع، شیخ طحنون، شیخ منصور، شیخ عبدالله، شیخه شمه و شیخه الیازیه است. آنها در کنار هم قدرتمندترین بلوک خانواده حاکم ابوظبی، آل نهیان، را تشکیل می‌دهند.

## منابع

رده:افراد زنده
رده:زادگان ۱۳۶۲ (قمری)
رده:زادگان ۱۳۲۲
رده:زادگان ۱۹۴۳ (میلادی)
رده:اهالی العین
رده:فعالان زن اماراتی
رده:فعالان حقوق زنان
رده:همسران رئیسان امارات متحده عربی
رده:مادران حکمرانان