چارلز امانوئل دوم

**چارلز امانوئل دوم** (;  – ) دوک ساووی و حاکم ایالت‌های ساووی از ۴ اکتبر ۱۶۳۸ تا زمان مرگش در سال ۱۶۷۵ و تا سال ۱۶۴۸ تحت نیابت سلطنت مادرش کریستین فرانسه بود. او همچنین مارکی سالوتزو، کنت آئوستا، ژنو، موریانا و نیس و همچنین مدعی پادشاهی قبرس، اورشلیم و ارمنستان بود. در زمان مرگش در سال ۱۶۷۵، همسر دومش ماری ژان باپتیست ساووی-نمور به عنوان نایب السلطنه پسر ۹ ساله‌شان عمل کرد.

## زندگی‌نامه
او در تورین از ویکتور آمادئوس اول، دوک ساووی، و کریستین فرانسه متولد شد. پدربزرگ و مادربزرگ مادری او هنری چهارم فرانسه و همسر دومش ماری د مدیچی بودند. در سال ۱۶۳۸، پس از مرگ برادر بزرگترش فرانسیس هایاسینت، دوک ساووی، چارلز امانوئل در سن ۴ سالگی به دوک‌نشین ساووی رسید. مادرش به جای او حکومت می‌کرد و حتی پس از رسیدن به سن بلوغ در سال ۱۶۴۸، از او دعوت کرد تا به حکومت ادامه دهد. چارلز امانوئل زندگی لذت‌بخشی را دور از امور دولتی ادامه داد.

او به خاطر آزار و اذیت وودواها (والدنسی‌ها) که در قتل‌عام ۱۶۵۵، معروف به عید پاک پیدمونتی، به اوج خود رسید، بدنام شد. این قتل‌عام چنان وحشیانه بود که جان میلتون، شاعر انگلیسی، را بر آن داشت تا غزل «دربارهٔ قتل‌عام دیرهنگام در پیدمونت» را بنویسد. الیور کرامول، لرد محافظ، خواستار روزه عمومی در انگلستان شد و پیشنهاد داد که اگر قتل‌عام متوقف نشود، نیروی دریایی بریتانیا را اعزام کند و در عین حال برای کمک به والدنسی‌ها پول جمع‌آوری کند. سر ساموئل مورلند برای این کار مأمور شد. او بعداً کتاب «تاریخ کلیساهای انجیلی دره‌های پیمونت» (۱۶۵۸) را نوشت. قتل‌عام ۱۶۵۵ تنها آغاز یک سری درگیری‌ها، جنگ‌های ساوویار-والدنسی (۱۶۵۵–۱۶۹۰) بود که در آن شورشیان والدنسی از تاکتیک‌های جنگ چریکی علیه لشکرکشی‌های نظامی دوک‌ها برای تحمیل کاتولیک رومی بر کل جمعیت استفاده کردند.

تنها پس از مرگ مادرش در سال ۱۶۶۳، او واقعاً قدرت را به دست گرفت. او در به دست آوردن گذرگاهی به دریا به قیمت جنوا (جنگ دوم جنوا-ساوویار، ۱۶۷۲–۱۶۷۳) موفق نبود و در حفظ نفوذ همسایه قدرتمند خود فرانسه با مشکلاتی مواجه بود.

اما او تجارت و ثروت را در دوک‌نشین تا حد زیادی بهبود بخشید، بندر نیس را توسعه داد و جاده‌ای از طریق آلپ به سمت فرانسه ساخت. او همچنین ارتش را که تا آن زمان عمدتاً از مزدوران تشکیل شده بود، اصلاح کرد: او به جای آن پنج هنگ پیدمونتی تشکیل داد و سواره نظام را بازسازی کرد و همچنین لباس فرم را معرفی کرد. او همچنین استحکامات را بازسازی کرد. او بناهای زیبای بسیاری در تورین ساخت، به عنوان مثال، کاخ رئاله.

او در ۱۲ ژوئن ۱۶۷۵ درگذشت و همسر دومش را به عنوان نایب‌السلطنه پسرش به جا گذاشت. او در کلیسای جامع تورین به خاک سپرده شده است.

## آزار و اذیت والدنسیان‌ها
در سال ۱۶۵۵، شاهزاده چارلز امانوئل دوم، به اصرار مادر کاتولیک خود کریستینا از فرانسه، دختر هنری چهارم، مارکی پیانزا را به همراه سربازانش برای «برقراری نظم» فرستاد؛ این نقشه توسط انجمن رومی «برای تبلیغ ایمان و ریشه‌کن کردن بدعت‌گذاران» طرح‌ریزی شده بود. والدنسیان‌ها که اکنون به گتوی دره‌های پلیس، ژرماناسکا و کیسونه رانده شده بودند، بدون هیچ شکی میزبان سربازان در خانه‌های خود بودند. اما در شنبه مقدس، با یک علامت، والدنسیان‌ها قتل‌عامی را آغاز کردند که در تاریخ به عنوان عید پاک پیدمونتی ثبت شده است. جنایاتی که علیه زنان و کودکان انجام شد، باعث نگرانی ملت‌های پروتستان شد. الیور کرامول به التماس ناامیدانه کشیشانی که از اسارت فرار کرده بودند، توجه کرد و از انگلستان پیوریتن برای نجات جامعه والدنسیان درخواست کمک کرد. او با کار دیپلماتیک پرشور، ژنو و کانتون‌های پروتستان و حتی وزیر لویی چهاردهم، کاردینال ژول مازارین (۱۶۰۲–۱۶۶۱)، را درگیر کرد تا به نابودی مردمی پایان دهد که نه تنها بخشی از جهان پروتستان بودند، بلکه «نماینده پیوند بین پروتستانتیسم و عصر رسولان» بودند.

## ازدواج‌ها
شارل امانوئل دوم با فرانسواز مادلین اورلئان ازدواج کرد که در ۱۴ ژانویه ۱۶۶۴ بدون داشتن فرزندی درگذشت. او سپس در ۲۰ مه ۱۶۶۵ با ژان باپتیست ساووی نمورس، همسر دومش، ازدواج کرد که از او صاحب یک پسر شد.

## سلطنت
با این حال، سلطنت مؤثر او تا سال ۱۶۶۳، پس از مرگ دوشس دواگر، زنی فعال و پرانرژی، آغاز نشد، به طوری که معمولاً او را مادام رویال می‌نامیدند. با این حال، در دوران نیابت سلطنت او، بسیاری از مشکلاتی که پیمونت را تحت تأثیر قرار داده بود، بدتر شده بود: خزانه دولت خالی شده بود، سیستم نظامی رو به زوال بود و بسیاری از شهرداری‌ها بدون مدیران خوب مانده بودند. علاوه بر این، تنش‌های بین‌المللی با کشورهای پروتستان شمال اروپا پس از آزار و اذیت والدوسی‌ها در سال ۱۶۵۵ (عید پاک پیمونت) ایجاد شده بود. بازسازی دولت وظیفه دشواری بود که شارل امانوئل دوم با آن روبرو بود.

## اصلاحات
اصلاحات با ارتش آغاز شد. چارلز امانوئل پس از اخراج مزدورانی که تا آن زمان ستون فقرات ارتش دوک‌نشین را تشکیل می‌دادند و هزینه‌هایشان نامتناسب شده بود، پنج هنگ جدید از خط پیاده‌نظام ایجاد کرد که همگی کاملاً پیدمونتی بودند: هنگ «مونفراتو»، هنگ «ساوویا»، هنگ «پیمونته»، هنگ «آئوستا» و هنگ «نیتزا». سواره‌نظام نیز دوباره مستقر شد و استحکامات قدیمی و فرسوده بازسازی شدند. اصلاحات مورد نظر دوک نیز مورد استقبال ایالت‌های ایتالیا قرار گرفت، زیرا سفیر ونیزی وضعیت ساووی را اینگونه توصیف کرد:

«دوک ساووی می‌تواند به خود ببالد که تنها شاهزاده ایتالیا است که ارزش‌های باستانی ملت را در میان مردم خود زنده نگه می‌دارد.»

آموزش و پرورش نیز مورد توجه قرار گرفت: در سال ۱۶۶۱، دوک نوعی مدرسه دولتی تأسیس کرد که هزینه‌های آن مستقیماً توسط شهرداری‌ها پرداخت می‌شد.

چارلز امانوئل که به بهبود سطح زندگی مردم خود نیز علاقه‌مند بود، فرمانی مبنی بر ممنوعیت گدایی صادر کرد و به بیمارستان خیریه دستور داد تا از فقرا مراقبت کند.

به لطف عشق فراوان شاهزاده به هنر، شهرها رنسانس جدیدی را تجربه کردند. تورین، به ویژه، دستخوش یک تحول کامل شهری شد که در دوران سلطنت ماری ژان باپتیست ساووی-نمور و سپس در زمان ویکتور آمادئوس دوم، به لطف مداخله هنرمندان مشهور، ادامه یافت. از جمله مهم‌ترین آثار تکمیل شده در دوران سلطنت چارلز امانوئل دوم، میدان بزرگ سن کارلو در تورین بود که توسط کارلو دی کاستلامونته، همان معماری که قلعه دی ریوولی را نیز طراحی کرده بود، طراحی شده بود. پسرش آمادئو در ساخت کاخ سلطنتی وناریا رئاله، پروژه‌ای که به شدت مورد توجه دوک بود، کار کرد.

## سیاست بین‌المللی
شارل امانوئل دوم، پسرعموی لویی چهاردهم، پادشاه فرانسه، از سیاست‌های او حمایت کرد و در جنگ‌های انحطاط (۱۶۶۷–۱۶۶۸) و جنگ‌های هلند (۱۶۷۲–۱۶۷۸) به او کمک کرد، زیرا طبیعت ملایم شاهزاده، تسلیم او در برابر قدرت آن سوی آلپ را مطلوب می‌ساخت.

او همچنین در آنچه که بعدها به عنوان جنگ کرت شناخته شد، به ونیزی‌ها کمک کرد و دو هنگ خود را به کرت فرستاد. مارکی جانفرانکو ویلا، رهبر این لشکرکشی، اجازه دوک‌نشینی برای خدمت در خدمت سرنیسیما را دریافت کرد.

تنها تلاش برای گسترش دوک‌نشین زمانی رخ داد که شارل امانوئل دوم اشغال جنوا را در سال ۱۶۷۲ برنامه‌ریزی کرد. کودتا توسط رافائله دلا توره، یک مهاجر جنوایی، برنامه‌ریزی شده بود که با این حال، لو رفت. جنگ متعاقب آن، هرچند کوتاه، با مداخله لویی چهاردهم که طرفین را مجبور به صلح در ۱۸ ژانویه ۱۶۷۳ کرد، متوقف شد.

## مرگ
در طول سلطنت او، اختلافات جدی با کالوینیست‌های ژنو وجود داشت، حتی تا مرز جنگ مذهبی، اما با مرگ ناگهانی دوک، همه چیز فروکش کرد.

شارل امانوئل دوم در کلیسای کوچک کفن تورین به خاک سپرده شد.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:پادشاهان مدعی اورشلیم
رده:درگذشتگان ۱۶۷۵ (میلادی)
رده:زادگان ۱۶۳۴ (میلادی)
رده:کنت‌های ائوستا
رده:کاتولیک‌های رومی اهل ایتالیا