باغ‌های بومارتزو

**ساکرو بوسکو (به ایتالیایی: Sacro Bosco**) ( که در زبان ایتالیایی به آن **پارک هیولاها** و همچنین **باغ [[بومارتزو]]** نیز می‌گویند، یک مجموعه یادبود به تکلف‌گرایی است که در بومارتزو، در استان ویتربو، در شمال لاتسیو، ایتالیا واقع شده است.

این باغ در طول قرن شانزدهم ساخته شده است. طراحی آن به پیرو لیگوریو و مجسمه‌هایش به سیمونه موسکینو نسبت داده می‌شود. این باغ که در کف دره‌ای جنگلی در زیر قلعه اورسینی واقع شده است، مملو از مجسمه‌های گروتسک و ساختمان‌های کوچک در میان پوشش گیاهی طبیعی است.

## تاریخچه
نام این پارک از مجسمه‌های عظیم‌الجثه بسیاری که برخی در بستر سنگ تراشیده شده‌اند و این چشم‌انداز عمدتاً بایر را پر کرده‌اند، گرفته شده است. این پارک به سفارش پیر فرانچسکو اورسینی، ملقب به *ویچینو*، یک کوندوتیرو قرن شانزدهمی و حامی هنر، که بسیار به همسرش جولیا فارنزه (با عمه بزرگ مادری‌اش جولیا فارنزه، معشوقه پاپ الکساندر ششم، اشتباه گرفته نشود) علاقه‌مند بود، ساخته شد. هنگامی که همسر اورسینی درگذشت، او دستور ساخت این باغ‌ها را برای کنار آمدن با غم و اندوه خود داد.

در طول قرن نوزدهم و تا اواخر قرن بیستم، این باغ بیش از حد رشد کرد و مورد غفلت قرار گرفت، اما پس از آنکه نقاش اسپانیایی سالوادور دالی فیلم کوتاهی دربارهٔ این پارک ساخت و در دهه ۱۹۵۰ نقاشی‌ای را که واقعاً بر اساس این پارک بود، تکمیل کرد، خانواده بتینی یک برنامه مرمت اجرا کردند که در طول دهه ۱۹۷۰ ادامه یافت. امروزه، این باغ که همچنان ملک خصوصی است، یک جاذبه گردشگری مهم محسوب می‌شود.
بندانگشتی|خانه تکیه‌گاه‌دار
بندانگشتی|مجسمه شیر
بندانگشتی|فیل
بندانگشتی|خشم
بندانگشتی|معبد
بندانگشتی|پانوراما

## توضیحات
### سبک
پارک بومارزو نه برای لذت بردن، بلکه برای شگفت‌زده کردن ساخته شده بود، و مانند بسیاری از آثار هنری تکلف‌گرایی، نمادگرایی آن مرموز است: به عنوان مثال می‌توان به مجسمه بزرگی از یکی از فیل‌های جنگی هانیبال که یک لژیون رومی را له می‌کند، یا مجسمه سرس که روی زمین خالی لم داده و گلدانی از گل‌های سبز روی سرش قرار دارد، اشاره کرد.

جسمه‌های عظیم و هولناک به نظر می‌رسد هیچ نظم منطقی‌ای نداشته باشند و گویی تقریباً به‌طور تصادفی در سرتاسر منطقه پراکنده شده‌اند، «فقط برای رهایی دل» همان‌طور که یک کتیبه روی ابلیسک‌ها می‌گوید.

ابیات کنایه‌ای به زبان ایتالیایی از آنیبال کارو (اولین ابیات از او در سال ۱۵۶۴ است)، بیتوسی و کریستوفورو مادروتزو که برخی از آنها اکنون فرسایش یافته‌اند، در کنار مجسمه‌ها حک شده‌اند.

دلیل چیدمان و طراحی باغ تا حد زیادی ناشناخته است؛ لیان لفاور فکر می‌کند که آنها تصاویری از رمان عاشقانه *Hypnerotomachia Poliphili* هستند. شاید آنها به عنوان نقطه مقابل تقارن و چیدمان بی‌نقص باغ‌های بزرگ رنسانس در نزدیکی ویلا فارنیز و ویلا لانته در نظر گرفته شده بودند. در کنار دروازه خروجی رسمی، یک کازینای کج‌شونده شبیه پاویون، به اصطلاح *کازا پندنته* ("خانه کج") قرار دارد.

### مجسمه‌ها
* فواره‌ای به نام *[[پگاسوس]]*، اسب بالدار
* دو *[[سیرن]]*، احتمالاً پروسرپینا، همسر پلوتون
* *[[ارکوس]]* با دهانی کاملاً باز و روی لب بالایی‌اش نوشته شده "OGNI PENSIERO VOLA" ("همه افکار پرواز می‌کنند")، که با این واقعیت نشان داده می‌شود که آکوستیک دهان به این معنی است که هر زمزمه‌ای که در داخل ایجاد می‌شود، به وضوح توسط هر کسی که در پایین پله‌ها ایستاده باشد، شنیده می‌شود. لوک مورگان، مورخ هنر، این مجسمه را "دهان جهنم" توصیف می‌کند و خاطرنشان می‌کند که مردم در آن غذا می‌خوردند و این حس را ایجاد می‌کردند که همزمان هم غذا می‌خورند و هم خورده می‌شوند. این دوگانگی نمایانگر "هیولاهای" قرن شانزدهم در باغ‌های ایتالیا است. دهان جهنم نیز تنها تکه‌ای از یک بدن کامل است و بنابراین گروتسک است.
* یک *نهنگ*
* دو *خرس*
* *اژدهایی که* مورد حمله شیرها قرار گرفت
* *[[پروتئوس (ایزد)|پروتئوس]]* با سلاح‌های اورسینی
* *[[فیل جنگی]] [[هانیبال]]* در حال گرفتن یک لژیونر رومی
* *[[سربروس]]*
* *لاک‌پشتی* با تصویر یک زن بالدار بر پشتش
* *تئاتر کوچکی از طبیعت*
* *غولی* که بی‌رحمانه یک شخصیت را تکه‌تکه می‌کند
* یک *[[تریتون (اسطوره)|تریتون]]* در یک طاقچه
* دو *[[سرس (اسطوره)|سرس]]*، نشسته و ایستاده
* یک *[[نیمف]]* خواب آلود
* *[[آفرودیته]]*
* *میوه‌های* غول‌پیکر، *مخروط‌ها* و *حوضچه‌ها*

### بناهای تاریخی
* *خانه کج*: تقدیم به کاردینال کریستوفورو مادروتزو، که دوست ویچینو اورسینی و همسرش بود.
* *معبد ابدیت*: یادبود جولیا فارنیز، واقع در بالای باغ، ساختمانی هشت ضلعی با ترکیبی از ژانرهای کلاسیک، رنسانس و اتروسک است. در حال حاضر مقبره‌های جووانی بتینی و تینا سوری، مالکانی که باغ را در قرن بیستم بازسازی کردند، در این بنا قرار دارد.

## میراث
* ماهیت سورئال پارکو دی موستری مورد توجه ژان کوکتو و سالوادور دالی قرار گرفت و آنها به تفصیل در مورد آن بحث کردند.
* شاعر آندره پیر دو ماندیارگوس مقاله ای را به بومارزو اختصاص داد.
* نیکی دو سان فالاز بومارزو برای *باغ تاروت* خود، Giardino dei Tarocchi الهام گرفته شده است.
* داستان پشت بومارزو و زندگی پیر فرانچسکو اورسینی موضوع رمانی از نویسنده آرژانتینی، مانوئل موخیکا لائینز، *با نام بومارزو* (۱۹۶۲) است. خود موخیکا لائینز لیبرتویی بر اساس رمانش نوشت که توسط آلبرتو گیناسترا (۱۹۶۷) موسیقی آن تنظیم شد. اپرای *بومارزو* در سال ۱۹۶۷ در واشینگتن به نمایش درآمد، زیرا دولت آرژانتین آن را به عنوان یک اثر توهین‌آمیز جنسی محکوم کرده بود.
* نسخهٔ بازسازی‌شدهٔ این باغ، محور اصلی رمان *«نوری سبز و باستانی»* نوشتهٔ فردریک اس. دوربین است.
* برخی از صحنه‌های فیلم *[[عروس (فیلم ۱۹۸۵)|«عروس»]]* محصول ۱۹۸۵ با بازی استینگ و جنیفر بیلز، بر اساس *رمان فرانکنشتاین*، در میان مجسمه‌های این باغ فیلمبرداری شده‌اند.
* صحنه مبارزه‌ای در فیلم *[[ماجراهای هرکول|«ماجراهای هرکول»]]* محصول سال ۱۹۸۵ در اینجا اتفاق می‌افتد و دهان اورکوس به عنوان ورودی یک غار عمل می‌کند.
* نقاش هلندی، کارل ویلینک، از چندین گروه مجسمه‌های این پارک در نقاشی‌های خود استفاده کرد، مانند *تعادل نیروها* (۱۹۶۳)، *فریاد ابدی* (۱۹۶۴)، *به سوی آینده* (۱۹۶۵) و *منظره‌ای با یک راکتور هسته‌ای* (۱۹۸۲).
* یک ماکت از دهان اورکوس به عنوان یک صحنه اصلی در فیلم *[[عتیقه (فیلم ۱۹۹۶)|«یادگار»]]* محصول سال ۱۹۹۷ ظاهر می‌شود.
* در نسخه سینمایی *[[آلیس در سرزمین عجایب (فیلم ۱۹۹۹)|آلیس در سرزمین عجایب]]* محصول سال ۱۹۹۹، غار در صحنه‌ای که جین وایلدر در نقش لاک‌پشت قلابی بازی می‌کند، از ویژگی‌های مجسمه‌سازی‌شده‌ای تشکیل شده که از باغ بومارزو کپی‌برداری شده است.
* دهان اورکوس در فیلم ترسناک ایتالیایی *«قلعه مردگان زنده»* محصول ۱۹۶۴ (که با نام *قلعه مردگان زنده* نیز شناخته می‌شود) ظاهر می‌شود.
* تاریخ و اسرار این باغ‌ها در بازی تخته‌ای «بومارزو» اثر استفانو کاستلی در سال ۲۰۱۵ به تصویر کشیده شده است.
* تصویر یک گارگویل از باغ‌ها روی جلد آلبوم *«همه افکار پرواز می‌کنند»* اثر آنا فون هاسولف در سال ۲۰۲۰ به چشم می‌خورد.
* تصویر اورکوس روی جلد آلبوم Billy اثر رپر آمریکایی، ایل بیل، دیده می‌شود.
* اورکوس در صحنه‌ای کوتاه در فیلم *[[درخت زندگی (فیلم)|درخت زندگی]]* ساخته ترنس مالیک در سال ۲۰۱۱ نشان داده می‌شود.

## منابع

رده:ادبیات ایتالیا
رده:باغ‌ها در لاتزیو
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در استان ویتربو
رده:مختصات در ویکی‌داده