چیمپوی

**چیمپوی** (, ؛ همچنین ) یک ساز بادی چوبی محلی رومانیایی و گونه‌ای منطقه‌ای از نی‌انبان است. این ساز یک بادی است که از یک مخزن هوا (کیسه) و چندین لوله تشکیل شده است: یک لوله دمیدن، یک لوله پایه‌صدا و یک لوله ملودی (نایچه).

چیمپوی سازی با منشأ محلی در نظر گرفته می‌شود که به طور سنتی با قلمروهای رومانی امروزی و جمهوری مولداوی مرتبط است. اولین ارجاعات مکتوب به این ساز به قرن ۱۶ میلادی بازمی‌گردد. در گذشته، در بیشتر مناطق رواج داشت و در کنار فلویه، به عنوان یکی از سازهای اصلی چوپانان و عنصری مهم از جشن‌های روستایی به شمار می‌رفت. در اوایل قرن ۲۱، سنت نواختن چیمپوی عمدتاً در مناطق خاصی (اولتنیا، دوبروجا، شهرستان هوندوئارا و مولداوی) باقی مانده است، اگرچه این ساز همچنان در گروه‌های محلی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

از منظر سازشناسی، چیمپوی رومانیایی به گروه اروپای شرقی از نی‌انبان‌ها با مجرای استوانه‌ای و زبانه‌های ساده تعلق دارد. این ساز تنوع گونه‌شناختی قابل توجهی را نشان می‌دهد. محققان شش نوع اصلی را تشخیص می‌دهند که عمدتاً در ساختار نایچه متفاوت هستند، که ممکن است ساده یا دوتایی باشد، و همچنین در تعداد و آرایش سوراخ‌های انگشت. سازهای دارای نایچه دوتایی امکان تولید نه تنها ملودی و صدای پایه، بلکه یک فاصله هارمونیک ساده (معمولاً یک پنجم) را نیز فراهم می‌کنند که محققان آن را یکی از قدیمی‌ترین اشکال چندصدایی رومانیایی می‌دانند.

در فرهنگ سنتی، چیمپوی جایگاه نمادینی دوگانه دارد. از یک سو، به عنوان سازی شبانی و پیوندی نزدیک با زندگی چوپانان تلقی می‌شود. از سوی دیگر، در فولکلور و افسانه‌ها دارای ویژگی‌های اهریمنی یا فراطبیعی ترسیم شده و گاهی با ارواح خبیث مرتبط است. اشکال خاصی از اجرا مختص این ساز است، مانند رقص عروسک‌ها که در آن نوازنده هم‌زمان نی‌انبان می‌نوازد و عروسک‌های خیمه‌شب‌بازی را نیز حرکت می‌دهد. تأثیر چیمپوی را می‌توان در سایر ژانرهای موسیقی محلی رومانیایی نیز مشاهده کرد، جایی که سازهایی مانند  یا فلویه از صداهای پایه و الگوهای ملودیک مشخص آن تقلید می‌کنند.

## تاریخچه و پراکندگی
ارجاعات به سازهایی شبیه نی‌انبان در ادبیات باستان، از جمله آثار آریستوفان، سوتونیوس، مارسیال و دیو کریسوستوم ظاهر می‌شود، اگرچه هیچ ساز یا تصویر بصری از این دوره باقی نمانده است. شواهد تاریخی قابل اعتماد برای نی‌انبان در اروپای غربی به قرون وسطای اولیه بازمی‌گردد. یکی از اولین ارجاعات مکتوب، واژه *musa* است – ریشه  به معنای "نی‌انبان" – که در رساله‌ای از قرن نهم توسط رگینو فون پرم ظاهر می‌شود، جایی که در میان سایر سازهای بادی بین *tibiae* و *fistula* فهرست شده است.

از قرن ۱۳ به بعد، شواهد جزئی‌تر می‌شوند. یک لوله پایه جداگانه در *[[بازی روبن و ماریون]]* آدام د لا ال (حدود ۱۲۸۳) ذکر شده است، و یک لوله پایه از این دوره در ویلی کسل در انگلستان کشف شد. از این زمان به بعد، تصاویری از نی‌انبان در هنر اروپایی به طور فزاینده‌ای رایج می‌شود. در حدود ۱۵۰۰، منابع ادبی فرانسوی نام‌های متعددی برای این ساز ثبت کرده‌اند، از جمله  و .

### پراکندگی منطقه‌ای
چیمپوی به خانواده گسترده‌ای از نی‌انبان‌ها تعلق دارد که در سراسر اروپا، شمال آفریقا و بخش‌هایی از آسیا پراکنده شده‌اند. رومانی و مولداوی در محل تلاقی چندین منطقه فرهنگی شرقی و جنوب شرقی اروپا واقع شده‌اند که به توضیح تنوع اشکال محلی نی‌انبان کمک می‌کند. سازهای نزدیک به هم توسط مردم همسایه استفاده می‌شود و می‌توان آن‌ها را در چندین دسته گونه‌شناختی گروه‌بندی کرد:***'

* نوع اروپای مرکزی (''دودا، [[کوزیو (نی‌انبان)|کوزیو]]''): مشخصه مناطق اسلاوی غربی ([[جمهوری چک]]، [[اسلواکی]]، [[لهستان]]) و [[اوکراین]]. این گروه شامل ''دودی'' چک و اسلواکی است که معمولاً دارای یک نایچه و یک لوله پایه با انتهای شاخی هستند، همچنین ''کوزیو'' لهستانی، یک نی‌انبان بزرگ با دمنده و پایه بم است که تا اواخر قرن ۱۹ در گروه‌ها با ''مازانکی'' (ویولن‌های کوچک) استفاده می‌شد.
* نوع [[مجارستان|مجارستانی]] (''[[دودا (نی‌انبان)|دودا]]''): دارای یک نایچه دوتایی با دو مجرای موازی – یکی برای ملودی و دیگری (متضاد) که یک پایه متغیر را برای همراهی ریتمیک فراهم می‌کند. انواع ترانسیلوانیایی چیمپوی مجهز به نایچه دوتایی از نظر ساختاری به این نوع مرتبط هستند.
* نوع [[بالکان|بالکانی]] (''گایدا''): یک نی‌انبان با دمیدن مستقیم است که از [[آلبانی]] (''گايدا'') و [[یونان]] (''[[تسامپونا]]'') از طریق [[صربستان]] و [[مقدونیه شمالی]] تا [[بلغارستان]] (''گایدا'') رواج دارد. این نوع معمولاً دارای یک نایچه ساده، اغلب با انتهای خمیده، و یک لوله پایه جداگانه است. چیمپوی رومانیایی با نایچه ساده، به ویژه انواعی از مناطق جنوبی، از نظر گونه‌شناختی به این گروه نزدیک‌تر است.

=== شواهد تاریخی در رومانی ===
''[[فرهنگ جدید گروو موسیقی و موسیقی‌دانان|فرهنگ گروو موسیقی و موسیقی‌دانان]]'' چیمپوی رومانیایی را سازی با منشأ محلی طبقه‌بندی می‌کند.***' اولین ارجاعات مکتوب خاص در سرزمین‌های رومانی به قرون ۱۶ و ۱۷ میلادی بازمی‌گردد. ترجمه‌ای از اعمال رسولان در قرن ۱۶ که در مارامورش تهیه شده، شامل عبارت „“ ("با نوای چیمپوی") است. ، که در ترانسیلوانی بین سال‌های ۱۵۸۰ تا ۱۶۱۹ رونویسی شده، شامل متنی بوگومیلی است که هشدار می‌دهد: „“ ("وای بر آن که با چیمپوی، سه‌تار و عود می‌نوشد و می‌خورد!"). وقایع‌نگارانی مانند گریگوره اورکه و میرون کوستین به نوازندگان نی‌انبان در دربار شاهزادگان مولداوی اشاره می‌کنند. اورکه از شاهزاده آرون (۱۵۹۱–۱۵۹۵) به عنوان فردی که به رقص‌ها و نوازندگان نی‌انبان علاقه زیادی داشت و آن‌ها را برای سرگرمی نگه می‌داشت، یاد می‌کند. کوستین از ضیافتی یاد می‌کند که در آن یک نی‌انبان‌نواز بر روی سازی پیچیده‌شده در ابریشم گرانقیمت می‌نواخت. راهب ایتالیایی نیکولو بارسی، که در سال ۱۶۴۰ از شاهزاده‌نشین مولداوی دیدن کرد، خاطرنشان کرد که رقص‌ها با صدای ویولن، نی‌انبان، فلوت و طبل (**') آغاز می‌شد. این منابع نشان می‌دهند که در طول قرون وسطی، نی‌انبان نه تنها در محیط‌های روستایی، بلکه در دربارهای شاهزادگان نیز شناخته شده بود. با گذشت زمان، در دربار و در میان اشراف، چیمپوی با سازهایی که تحت تأثیر [[امپراتوری عثمانی|عثمانی]] از [[قسطنطنیه]] معرفی شدند، جایگزین گردید، در حالی که در سنت محلی به حیات خود ادامه داد.

نمایش‌های بصری از چیمپوی در هنر رومانیایی نادر است و عمدتاً در نقاشی‌های دیواری کلیساها رخ می‌دهد. این موضوع به قوانین سختگیرانه [[مسیحیت شرقی|کلیسای شرق]] در مورد تصویرسازی آلات موسیقی در صحنه‌های کتاب مقدس و به این واقعیت نسبت داده شده است که تا زمان خلق بسیاری از نقاشی‌های دیواری، ویولن تا حد زیادی جایگزین چیمپوی شده بود و در شمایل‌نگاری با چهره‌های اهریمنی مرتبط می‌شد. در باورهای عامیانه، خود چیمپوی گاهی به عنوان "ساز شیطان" تلقی می‌شد که نمایش آن را به صحنه‌های جهنم محدود می‌کرد. با این وجود، هنرمندان خارجی کاربرد آن را ثبت کردند: [[اوگوست رافه]] در سال ۱۸۳۷ نقشی از یک نی‌انبان‌نواز کشید و [[آمادئو پرتزیوسی]] در اواخر دهه ۱۸۶۰ نمایشگاهی را با گروهی چهارنفره از نوازندگان، شامل دو نی‌انبان‌نواز، به تصویر کشید.

=== جغرافیای پراکندگی در رومانی و مولداوی ===
شواهد تاریخی و مردم‌شناختی نشان می‌دهد که چیمپوی زمانی در بیشتر مناطق رومانی و مولداوی استفاده می‌شد. حتی در مناطقی که خود ساز ناپدید شد، تأثیر آن در موسیقی سازی محلی، به ویژه در اجرای ویولن که اغلب از افکت‌های پایه و فرمول‌های ملودیک نی‌انبان تقلید می‌کند، مشهود است. با این حال، در طول زمان، محدوده جغرافیایی چیمپوی محدودتر شد. در نیمه دوم قرن بیستم، عمدتاً در شمال اولتنیا، بخش‌هایی از [[مونته‌نیا]]، دوبروجا، مولداوی، [[بوکووینا]]، مناطق جنوبی جمهوری مولداوی، و همچنین جنوب غربی ترانسیلوانی و بخش‌هایی از [[بانات]] باقی ماند.

محبوبیت پیشین این ساز در نام‌های خانوادگی مشتق از نام آن یا از حرفه نی‌انبان‌نوازی، مانند چیمپوی، چیمپویشو، چیمپویرو، چیمپویاش و کاراباش (از ، نام نایچه) منعکس شده است.

## نام‌ها و ریشه‌شناسی
نام اصلی رومانیایی نی‌انبان چیمپوی است؛ نوازندگان به عنوان ،  یا  شناخته می‌شوند. واژه چیمپوی، مانند تسامپونای یونانی و [[زامپونیا]]ی ایتالیایی، معمولاً به  (''سیمفونیا'') به معنای "هم‌آوایی" یا "سمفونی" نسبت داده می‌شود. در دوران باستان، ''سیمفونیا'' یکی از نام‌هایی بود که برای نی‌انبان یونانی (''آسکاولوس'') استفاده می‌شد. این ریشه‌شناسی توسط محققان به عنوان پیشنهادی برای تداوم تاریخی طولانی این ساز تفسیر شده است، اگرچه مستندات مکتوب تنها از اواخر قرون وسطی ظاهر می‌شوند.

گونه‌های تلفظی منطقه‌ای عبارتند از  (بانات)،  یا  (هوندوئارا)،  ([[شهرستان تولچا|تولچا]])، و چمپوی ([[گورا هومورولوی]]، بوکووینا). نام‌های دیگر عبارتند از  یا  (برگرفته از نایچه، در جنوب بانات) و ، که در میان [[آرومانی‌ها]] استفاده می‌شود. در برخی زمینه‌ها، این ساز به صورت جمع به عنوان  یا  نامیده می‌شود.

== مطالعه ==
اولین توصیف سیستماتیک از سازهای محلی رومانیایی، از جمله چیمپوی، در سال ۱۸۷۷ توسط فولکلوریست و قوم‌شناس [[تئودور بورادا]] منتشر شد. او در اثر خود ''تحقیق درباره رقص‌ها و آلات موسیقی رومانیایی‌ها''، چیمپوی را به عنوان سازی باستانی و یکی از محبوب‌ترین‌ها در میان دهقانان توصیف کرد که با صدای آن رقص‌های سنتی اجرا می‌کردند.

در سال‌های ۱۹۱۲–۱۹۱۳، آهنگساز و فولکلوریست مجارستانی [[بلا بارتوک]] یک چیمپوی با دو نایچه را در میان جوامع رومانیایی در [[شهرستان بیهور|بیهور]] و مارامورش مستند کرد و تعدادی از ملودی‌ها را برای این ساز ضبط نمود. او یک قطعه برنامه‌ای را که صدای بلدرچین را تقلید می‌کرد، یادداشت کرد و مشاهده نمود که بسیاری از ملودی‌های رقص که روی فلویه و ویولن نواخته می‌شوند، از سبک و تکنیک‌های اجرای چیمپوی تقلید می‌کنند.

سهم عمده‌ای در مطالعه این ساز توسط قوم‌موسیقی‌شناس رومانیایی [[کنستانتین برایلوئیو]] انجام شد. او در سال ۱۹۳۱، رسم نواختن چیمپوی را در حین اجرای رقص عروسک‌ها () مستند کرد و از این مطالب برای نشان دادن اثر روش‌شناختی خود ''طرح کلی یک روش برای فولکلور موسیقایی'' استفاده نمود. برایلوئیو همچنین ضبط‌های میدانی متعددی از موسیقی چیمپوی انجام داد و اجراهای نوازندگانی مانند گئورگه موشولاک (بوکووینا) و پتروت مونتینو-کوواچ (هوندوئارا) را حفظ کرد.

در نیمه دوم قرن بیستم، تحقیقات بر روی چیمپوی بر پایه [[سازشناسی|سازشناسی]] توسعه یافت. تک‌نوشت  با عنوان ''سازهای موسیقی مردم رومانی'' (۱۹۵۶) طبقه‌بندی انواع چیمپوی را بر اساس ساختار نایچه پیشنهاد داد و پنج دسته اصلی را شناسایی کرد.**** در دهه ۱۹۷۰، محقق رومانیایی-آلمانی  با افزودن نوع ششم و ارائه توصیفات دقیق از تکنیک‌های ساخت، این گونه‌شناسی را گسترش داد.  بر جنبه‌های نمادین و آیینی ساز، از جمله سنت نواختن با عروسک‌ها، متمرکز شد. در قرن ۲۱، مطالعات جامعی که داده‌های قوم‌نگاشتی و سازشناسی را ترکیب می‌کنند، از جمله ''چیمپوی در میان رومانیایی‌ها'' اثر ترایان چوکولسکو (۲۰۱۴) و جلد دوم مجموعه ''سازهای محلی رومانیایی: تحقیقات موسیقایی-آکوستیک'' اثر اوویدیو پاپانا (۲۰۱۹)، منتشر شده‌اند.

## ساختار و انواع چیمپوی

=== ساختار ===
چیمپوی از چهار جزء اصلی تشکیل شده است: یک کیسه هوا، یک لوله دمیدن، یک لوله ملودی (نایچه)، و یک لوله پایه:

* کیسه هوا (؛ کمتر رایج ): از پوست حیوان، معمولاً بز، ساخته می‌شود. اندازه بسته به منطقه متفاوت است، با بزرگ‌ترین نمونه‌ها در هوندوئارا (حدود ۶۰ × ۳۸ سانتی‌متر) و کوچک‌ترین‌ها در دوبروجا (حدود ۳۵ × ۲۰ سانتی‌متر).
* لوله دمیدن (): برای باد کردن کیسه استفاده می‌شود و مجهز به یک دریچه چرمی () برای جلوگیری از خروج هوا است. معمولاً از چوب پير، فلز یا استخوان ساخته می‌شود.
* لوله پایه (): یک نت پایه ممتد تولید می‌کند. معمولاً از دو یا سه بخش قابل جدا شدن تشکیل شده است که امکان تنظیم زیر و بمی را با تغییر طول لوله فراهم می‌کند. بخش‌های بیرونی عموماً از چوب سخت ساخته می‌شوند، در حالی که بخش میانی از چوب نرم‌تر است. برخی نمونه‌ها به یک شیپور انتهایی از شاخ گاو ختم می‌شوند. لوله پایه معمولاً یک یا دو اکتاو زیر نایچه صدا می‌دهد.
* لوله ملودی (نایچه) (): از چوب، اغلب آلو، ساخته شده و مجهز به سوراخ‌های انگشت برای نواختن ملودی است.

صدا در هر دو لوله پایه و نایچه توسط زبانه‌های ساده خودصدا () تولید می‌شود. لوله پایه از یک زبانه استفاده می‌کند، در حالی که نایچه ممکن است در سازهای دارای نایچه دوتایی از یک یا دو زبانه استفاده کند.

=== طبقه‌بندی ===

نی‌انبان‌های رومانیایی بر اساس تعریف [[کورت زاکس]]، با مجرای استوانه‌ای نایچه و استفاده از زبانه‌های ساده، به نوع اروپای شرقی تعلق دارند. طبقه‌بندی ارائه‌شده توسط تیبریو الکساندرو و بعداً توسط سایر محققان گسترش‌یافته، عمدتاً بر اساس ساختار نایچه است و شش نوع اصلی را تشخیص می‌دهد.

یکی از ویژگی‌های قابل توجه چندین نوع منطقه‌ای چیمپوی رومانیایی (انواع ۴ و ۵) وجود یک نایچه دوتایی است. علاوه بر لوله‌ای که ملودی اصلی را حمل می‌کند، این سازها دارای یک لوله موازی دوم هستند. این لوله به عنوان یک پایه اضافی با زیر و بمی متغیر عمل می‌کند، که معمولاً بین یک پنجم و یک [[اکتاو]] نسبت به پایه اصلی در نوسان است و امکان تولید بافت‌های هارمونیک ساده را فراهم می‌کند.

نی‌انبان‌های نوع ۳ تقریباً با نی‌انبان‌های بلغاری توصیف‌شده توسط [[راینا کاتسارووا]] یکسان هستند. ویژگی متمایز آن‌ها اتصال بین هفتمین سوراخ انگشت در جلوی نایچه و هشتمین سوراخ در پشت توسط یک لوله کوتاه ساخته‌شده از یک پر غاز است که از بدنه لوله عبور می‌کند. همانطور که آنتونی بینز، سازشناس انگلیسی، اشاره کرده است، سازهای این نوع در بلغارستان ممکن است گاهی دارای مجرای نایچه مخروطی باشند که برای نی‌انبان‌های اروپای شرقی به طور کلی غیرمعمول است. محققان همچنین حضور این نوع را در مناطق جنوبی جمهوری مولداوی امروزی مستند کرده‌اند.

### مسئله طبقه‌بندی مجرای نایچه در منابع شوروی

در ادبیات سازشناسی، توصیفات متفاوتی در مورد شکل داخلی مجرای نایچه چیمپوی مورد استفاده در قلمرو جمهوری مولداوی امروزی وجود دارد. بر اساس تعدادی از مطالعات کلاسیک، چیمپوی سنتی منطقه تاریخی مولداوی با مجرای استوانه‌ای و زبانه ساده مشخص می‌شود. این توصیف هم با مشاهدات میدانی و هم با داده‌های حاصل از تحقیقات تخصصی سازشناسی مطابقت دارد.

هم‌زمان، انتشارات دایره‌المعارفی شوروی – از جمله ''اطلس آلات موسیقی مردمان اتحاد جماهیر شوروی''، ''دایره‌المعارف موسیقی'' و ''[[دایره‌المعارف بزرگ شوروی]]'' – توصیفی از چیمپوی مولداوی را به عنوان سازی با مجرای منحصراً مخروطی ارائه دادند.

''دایره‌المعارف موسیقی'' در مدخل خود برای چیمپوی، به مطالعه‌ای توسط سازشناس مولداوی، یون ویزیتیو (۱۹۷۹) ارجاع می‌دهد. با این حال، خود اثر ویزیتیو، و همچنین ویرایش توسعه‌یافته آن در سال ۱۹۸۵، سازی با مجرای استوانه‌ای را توصیف می‌کنند. ''دایره‌المعارف بزرگ شوروی'' به کتاب ''آلات موسیقی محلی مولداوی'' (۱۹۶۴) اثر ل. س. بروف استناد می‌کند، در حالی که ''اطلس'' به نسخه دست‌نویس همان اثر تکیه دارد. بروف چیمپوی را با مجرای مخروطی توصیف می‌کند، اما یک شرط مهم در مورد محدودیت معرف بودن ساز مورد بررسی اضافه می‌کند و خاطرنشان می‌کند که توصیف او به طور خاص به چیمپوی گروه سازهای محلی مولداوی اشاره دارد.

== ساخت ==
مخزن هوا، یا بوردوف، کم‌دوام‌ترین جزء ساز است و معمولاً نیاز به تعویض هر دو تا سه سال یک بار دارد، در حالی که لوله‌های چوبی ممکن است برای چندین نسل مورد استفاده قرار گیرند. اغلب از پوست بزغاله ساخته می‌شود که به عنوان بادوام‌ترین ماده شناخته می‌شود. پوست گوسفند و به ندرت پوست سگ (به عنوان مثال در دوبروجا) نیز استفاده می‌شود. پوست حیوان با دقت خاصی جدا می‌شود، به صورت کامل "مانند یک جوراب" از پاهای عقب شروع شده و به سمت سر کشیده می‌شود تا از برش‌های غیرضروری جلوگیری شود. گردن و پاهای جلو نسبتاً بالا بریده می‌شوند و دهانه‌های طبیعی برای لوله‌ها تشکیل می‌دهند، در حالی که دهانه پشتی دوخته یا بسته می‌شود.

یکی از روش‌های سنتی برای پردازش پوست شامل مالیدن پوست با نمک و آرد ذرت است، سپس آن را با یونجه یا پوشال پر کرده و برای چند روز می‌گذارند تا خشک شود. در بیشتر موارد، پوست با سمت خز به سمت داخل برگردانده می‌شود که این کار عایق‌بندی را بهبود می‌بخشد و از چرم در برابر رطوبت تولیدشده در حین نواختن محافظت می‌کند. پشم داخل کیسه با دقت کوتاه می‌شود تا از انسداد جریان هوا جلوگیری شود. به ندرت، خز در بیرون باقی می‌ماند. به گفته یوسیف هرتسا، این ساختار برای سازهای نسبتاً جدید یا برای مناطق خاصی مانند ورانچا معمول است. در این موارد، خز اغلب بلند باقی می‌ماند و ممکن است کیسه با سری به شکل بز تزئین شود و بر ظاهر حیوان‌مانند ساز و تداعی‌های نمادین آن تأکید کند.

لوله‌ها مستقیماً در کیسه قرار نمی‌گیرند، بلکه در پایه‌های جداگانه‌ای ( یا ) ساخته‌شده از چوب یا شور نصب می‌شوند. پایه نگهدارنده نایچه (کارابا) به عنوان یک محفظه محافظ عمل می‌کند: زبانه‌ها در داخل آن قرار می‌گیرند و با کیسه تماس مستقیم ندارند. این کار از زبانه‌های شکننده محافظت می‌کند و به نایچه اجازه می‌دهد آزادانه در حین اجرا بچرخد بدون اینکه صدا قطع شود. پایه‌های چوبی اغلب با منبت قلع تزئین می‌شوند که نه تنها جنبه تزئینی دارد، بلکه چوب را نیز تقویت می‌کند.

لوله پایه (بوزوی) معمولاً از سه بخش تلسکوپی تشکیل شده است. بخش‌های اول و سوم معمولاً از چوب‌های سخت مانند آلو، گیلاس یا چوب سگ‌دندان ساخته می‌شوند، در حالی که بخش میانی از چوب‌های نرم‌تر، از جمله پير یا سرخدار ساخته می‌شود. اتصالات با نخ یا کنف آب‌بندی می‌شوند. این طراحی تلسکوپی امکان تنظیم زیر و بمی پایه را با تغییر طول کلی لوله فراهم می‌کند. در برخی مناطق، مانند هوندوئارا، لوله پایه به یک شیپور تزئینی از شاخ گاو ختم می‌شود.

نایچه (کارابا) پیچیده‌ترین بخش ساز است، زیرا هم نوع و هم کوک آن را تعیین می‌کند. صنعتگران محلی به طور سنتی آن را بدون ابزار دقیق اندازه‌گیری و اغلب با کپی‌برداری از سازهای قدیمی‌تر می‌سازند. چوب آلو ترجیح داده می‌شود، اگرچه از چوب‌های دیگر نیز استفاده می‌شود. در مورد نایچه‌های دوتایی، دو مجرا به صورت دستی و موازی سوراخ می‌شوند. سوراخ‌های انگشت نیز "با چشم" و با توجه به راحتی دست نوازنده قرار داده می‌شوند. کوک نهایی با موم زنبور عسل انجام می‌شود که برای پوشاندن جزئی سوراخ‌ها و تنظیم زیر و بمی به کار می‌رود.

تولید صدا به یک زبانه ساده خودصدا متکی است که از [[نی (گیاه)|نی]] یا چوب پير ساخته می‌شود. زبانه ارتعاشی در یک لوله کوتاه، معمولاً ۳–۵ سانتی‌متر، گاهی تا ۸ سانتی‌متر بریده می‌شود. برای جلوگیری از چسبیدن زبانه، ممکن است یک موی نازک در زیر پایه آن قرار داده شود. زبانه‌ای که برای پایه استفاده می‌شود از نظر ساختاری شبیه به زبانه نایچه است اما اندازه بزرگ‌تری دارد.

## ویژگی‌های موسیقایی و تکنیک نوازندگی
محدوده صوتی چیمپوی تقریباً به یک اکتاو محدود است، بدون امکان گسترش آن از طریق [[دمیدن اضافه]]. [[گام (موسیقی)|گام]] عموماً [[گام دیاتونیک|دیاتونیک]] است. بسته به کوک و نوع منطقه‌ای، ممکن است با یک گام [[گام ماژور|ماژور]] (گاهی با درجه چهارم بالارفته، شبیه به گام [[مد لیدین|لیدین]]) یا یک گام [[گام مینور|مینور]] مطابقت داشته باشد. همانند بسیاری از سازهای محلی، کوک به شدت از اعتدال مساوی پیروی نمی‌کند و برخی درجات گام ممکن است کمی بالاتر یا پایین‌تر به صدا درآیند و به شخصیت آرشاییک صدا کمک کنند. سازهای با نایچه دوتایی اغلب از گام‌های ناقص استفاده می‌کنند که در آن درجات خاصی، مانند [[هفتم (فاصله)|هفتم]]، غایب هستند. از موم زنبور عسل برای تنظیم دقیق فواصل با تغییر قطر مؤثر سوراخ‌های انگشت استفاده می‌شود.

قبل از اجرا، نوازنده ساز را کوک می‌کند، ابتدا با تنظیم نایچه (یا در مورد نایچه دوتایی، کوک کردن یک لوله نسبت به دیگری) و سپس کوک کردن لوله پایه به تونیک، معمولاً در فاصله اکتاو یا اکتاو مضاعف. انگشت‌گذاری بسته به نوع متفاوت است، اما معمولاً سوراخ‌های پایین‌تر با انگشتان دست راست و سوراخ‌های بالاتر با انگشتان دست چپ پوشانده می‌شوند. سوراخ‌ها معمولاً با بند انگشت به جای نوک انگشت بسته می‌شوند.

از نظر ساختاری، چیمپوی سازی پلی‌فونیک است، زیرا ملودی در برابر یک صدای پایه پیوسته جریان می‌یابد. این امر آن را در موسیقی سنتی رومانیایی که از نظر تاریخی عمدتاً [[تک‌صدا|تک‌صدا]] بوده است، متمایز می‌کند.***' محققان رومانیایی بر نقش نی‌انبان‌های با نایچه دوتایی تأکید می‌کنند که فاصله پنجم کامل آن‌ها به عنوان یکی از قدیمی‌ترین اشکال هارمونی در فولکلور رومانیایی در نظر گرفته می‌شود. نت‌های متناوب لوله همراهی به عنوان شکلی اولیه از حرکت باس تفسیر می‌شوند. محققان پیشنهاد کرده‌اند که این چندصدایی مبتنی بر صدای پایه بر شیوه‌های همراهی در موسیقی ویولن و در نواختن *زونگورا* در مارامورش، و همچنین بر فرمول‌های کادنسی مشخص در موسیقی بانات تأثیر گذاشته است.

از آنجایی که جریان هوا پیوسته است، بیان از طریق تزئینات به جای ضربات زبان حاصل می‌شود. یک اثر [[استاکاتو]] با حرکات سریع انگشت تولید می‌شود و اجازه می‌دهد پایین‌ترین نت باز به طور مختصر بین نتها به صدا درآید. این صدای کوتاه واردشده به عنوان بخشی از ملودی درک نمی‌شود، بلکه به عنوان یک جداکننده ریتمیک عمل می‌کند. نت‌های تکراری از طریق [[نت‌های زینت]] و دیگر زینت‌ها بیان می‌شوند. در سازهای با نایچه دوتایی، می‌توان با تغییر بین دو نت همراهی، افکت‌های ریتمیک اضافی ایجاد کرد.

نوازندگان محلی بر تفاوت بین نواختن چیمپوی و فلویه تأکید می‌کنند. در حالی که بیان روی فلویه ممکن است شامل زبان باشد، بیان روی چیمپوی به دلیل جریان هوای مداوم، منحصراً به انگشت‌گذاری و تزئینات متکی است. در نتیجه، همان ملودی که روی چیمپوی و روی سازهای دیگر، مانند کاوال، اجرا می‌شود، شخصیت متفاوتی پیدا می‌کند. وجود مخزن هوا همچنین به برخی نوازندگان اجازه می‌دهد هم‌زمان با نواختن آواز بخوانند، و عبارات آوازی را با بخش‌های سازی متناوب کنند و از مکث‌های خواندن برای پر کردن مجدد هوا استفاده نمایند.

رپرتوار با فرمول‌های ساختاری پایدار مشخص می‌شود. قطعات اغلب با یک شروع کلیشه‌ای معرفی می‌شوند که کل محدوده ساز را پوشش می‌دهد و به عنوان بررسی کوک عمل می‌کند. فرمول‌های پایان نیز استاندارد شده‌اند، که اغلب شامل افزودن یک نت ممتد، مانند پنجم، به تونیک نهایی است.

به دلیل محدودیت‌های فنی، رپرتوار چیمپوی نسبتاً محدود است. اگرچه نوازندگان ممکن است ملودی‌های زیادی بدانند، تنها تعداد محدودی برای ساز مناسب هستند، که معمولاً ملودی‌های آرشاییک ساخته‌شده بر روی محدوده‌های صوتی باریک و موتیف‌های تکراری هستند. این محدودیت‌ها هم به حفظ سبک نوازندگی آرشاییک کمک کردند و هم در طول زمان، با تکامل نیازهای موسیقایی، به افول تدریجی استفاده از این ساز انجامیدند.

به طور سنتی، چیمپوی به دلیل کوک و بلندی صدایش به عنوان سازی دشوار برای ترکیب با سایر سازهای ملودیک تلقی می‌شد. بنابراین سازهای کوبه‌ای رایج‌ترین همراهی بودند. در مونته‌نیا، چیمپوی اغلب با یک طبل بزرگ () همراهی می‌شد و نوازندگان گاهی زنگوله‌هایی را به پاهای خود می‌بستند تا ریتم را مشخص کنند. در هوندوئارا، در طول سرودهای زمستانی ([[کولیندا]])، نی‌انبان همراه با طبل‌های کوچک () نواخته می‌شد. نوازندگان محلی اشاره کرده‌اند که چنین همراهی ریتمیک صدای ساز را تقویت می‌کرد. گروه‌های مختلط با سازهای ملودیک نیز از نظر تاریخی وجود داشته‌اند. در بانات، چیمپوی و ویولن گاهی با هم نواخته می‌شدند، و منابع بصری قرن ۱۹ گروه‌هایی را شامل نی‌انبان، فلویه و طبل به تصویر می‌کشند.

## تقلید صدای چیمپوی
تقلید از صدای نی‌انبان یک تکنیک رایج در موسیقی محلی رومانیایی است که برای گسترش امکانات صوتی و بافتی سازهای دیگر استفاده می‌شود. یک عمل خاص و کهن، نواختن فلویه همراه با تولید هم‌زمان یک صدای پایه آوازی پیوسته () است. در این تکنیک، نوازنده یک نت پایین سینه‌ای را در حین نواختن ملودی حفظ می‌کند و بافتی دو‌صدایی شبیه به نی‌انبان ایجاد می‌کند. برخی محققان این عمل را نه صرفاً تقلید، بلکه نمونه‌ای اولیه از صدای پایه آوازی-سازی می‌دانند که قبل از جداسازی فیزیکی ملودی و صدای پایه بوده است. واسیل کیسلیتسا، موسیقی‌شناس مولداوی، پیشنهاد کرده است که این اصل صدای پایه بعداً در ساخت سازهایی مانند چیمپوی و فلویه دوتایی تحقق یافت.

افکت‌های تقلیدی اضافی روی فلویه با بستن انتهای پایینی ساز، با استفاده از انگشت یا یک پلاگین کوچک از کاغذ یا نان، به دست می‌آید. این کار صدا و زیر و بمی را تغییر داده و افکتی شبیه صدای پایه ایجاد می‌کند. چنین تکنیک‌هایی در اولتنیا در قطعاتی که صراحتاً به تقلید نی‌انبان اشاره دارند، از جمله *چیمپویول*، *هورا دین چیمپوی*، *سیربا دین چیمپوی* و *سیربا اینفونداتا* به کار می‌روند.

در موسیقی ویولن، به ویژه در ترانسیلوانی و مارامورش، تقلید نی‌انبان از طریق تکنیک‌های خاص آرشه‌کشی و دوصدایی‌هایی که یک صدای پایه ممتد را شبیه‌سازی می‌کنند، به دست می‌آید. بلا بارتوک این پدیده را در سال‌های ۱۹۱۲–۱۹۱۳ مستند کرد و به ملودی‌های رقص متعددی اشاره کرد که در آن فلویه در بیهور، و همچنین فلویه و ویولن در مارامورش از نوازندگی چیمپوی تقلید می‌کنند. او پیشنهاد کرد که این نشان‌دهنده مرحله‌ای پیشین است که در آن چیمپوی به عنوان ساز اصلی رقص عمل می‌کرد. این علاقه بعداً بر ساخته‌های خود بارتوک تأثیر گذاشت، مانند موومان اول *سوناتینا* برای پیانو (۱۹۱۵)، با عنوان  ("نی‌انبان‌نوازان")، و موومان  از مجموعه *بیرون از درها'' (۱۹۲۶).

## کاربرد و کارکردهای سنتی

### زندگی شبانی

از نظر تاریخی، چیمپوی پیوندی نزدیک با زندگی شبانی داشت و همراه با فلویه، یکی از سازهای اصلی چوپانان بود. معمولاً توسط چوپانانی نواخته می‌شد که دوره‌های طولانی را در انزوا با گله‌های خود می‌گذراندند. باور عامیانه بر این بود که صدای نی‌انبان تأثیر آرام‌بخشی بر حیوانات دارد و به جمع نگه‌داشتن آن‌ها در هنگام چرا کمک می‌کند. مهارت‌های موسیقایی در این محیط به صورت شفاهی منتقل می‌شد و چوپانان جوان‌تر با تقلید می‌آموختند. تیبریو الکساندرو به شهادت گئورگه موشولاک، نی‌انبان‌نواز بوکووینیایی، استناد می‌کند که نحوه یادگیری خود را در حین نگهبانی از گوسفندان در کنار چوپانان مسن‌تر توصیف کرده است. یک قطعه مشخص شبانی، وقتی چوپان گوسفندانش را گم کرد، روی چیمپوی و همچنین روی فلویه و کاوال اجرا می‌شود.

### کارکرد آیینی
تا اوایل قرن بیستم، چیمپوی یک ساز ضروری و اغلب تنها ساز در عروسی‌های روستایی بود. در بوکووینا، به طور سنتی گفته می‌شد که عروسی‌ها تنها با نی‌انبان همراهی می‌شدند و ویولن‌ها بعداً ظاهر شدند. در بخش‌هایی از هوندوئارا، این عمل تا نیمه دوم قرن بیستم در عروسی‌های دهقانان فقیرتر ادامه یافت. در بانات، چیمپوی تا اواخر قرن بیستم نقش مهمی در آیین‌های تقویم زمستانی ایفا می‌کرد و گروه‌های سرود را در طول کولیندا همراهی می‌نمود.

### موسیقی رقص
پیش از ظهور گسترده گروه‌های حرفه‌ای (طرف)، رقص‌های روستایی () معمولاً با چیمپوی یا فلویه همراهی می‌شدند که بلندی صدای آن‌ها را برای اجرا در فضای باز مناسب می‌کرد. با گذشت زمان، چیمپوی با سازهایی مانند ویولن، کلارینت و آکاردئون جایگزین شد. با این وجود، در برخی جوامع محافظه‌کار در اولتنیا، هوندوئارا و بیهور، رقص با نی‌انبان تا اواخر قرن بیستم ادامه یافت.

### رقص عروسک‌ها
یک رسم نادر و متمایز، رقص عروسک‌ها () است که موسیقی را با تئاتر عروسکی محلی ترکیب می‌کند. نی‌انبان‌نواز در حین نواختن یک ملودی رقص، هم‌زمان عروسک‌های چوبی کوچکی را با نخ‌هایی که به انگشتان یا پاهایش بسته شده، حرکت می‌دهد. این عمل به دلیل مخزن هوا امکان‌پذیر است که نوازنده را از دمیدن مداوم بی‌نیاز می‌کند. چنین اجراهایی به طور سنتی در عروسی‌ها، نمایشگاه‌ها و گردهمایی‌های عمومی برگزار می‌شد.

## ادراک فرهنگی و باورها
در فرهنگ عامیانه رومانیایی، نگرش‌ها نسبت به چیمپوی از احترام به خاطر تداعی‌های شبانی آن تا بی‌اعتمادی مرتبط با نقشش در سرگرمی و ارتباطش با فقر متغیر بوده است. در منابع قرن ۱۶ و ۱۷، نی‌انبان‌نوازان درباری گاهی به عنوان ، شرکت‌کنندگان در نمایش‌های دلقک‌مانند، توصیف می‌شوند. متون کلیسایی آن دوره اغلب نی‌انبان‌نوازی را گناه‌آلود محکوم می‌کردند و نی‌انبان‌نوازان را در زمره جادوگران و ستاره‌شناسان قرار می‌دادند.

افسانه‌های مربوط به منشأ ساز منعکس‌کننده تقابل‌های نمادین گسترده‌تری بین نیروهای الهی و اهریمنی هستند. در یک روایت رایج، خداوند گوسفند و فلویه را می‌آفریند، در حالی که شیطان بز و چیمپوی را می‌سازد. در برخی نسخه‌ها، شیطان قادر به تولید صدا از ساز نیست تا زمانی که خدا با افزودن موم کوک مداخله می‌کند و بدین‌سان ماهیت اهریمنی آن را خنثی می‌سازد.

نمادگرایی چیمپوی تا حد زیادی به مواد سنتی مورد استفاده در ساخت آن مرتبط است. پوست بز که معمولاً کیسه را تشکیل می‌دهد، در فولکلور با شیطان مرتبط بود، همانطور که پوست سگ، که گاهی استفاده می‌شد، نیز چنین بود. این تداعی‌ها به خود ساز نیز گسترش یافت، به ویژه زمانی که پایه نایچه به شکل سر بز تراشیده می‌شد. باور عامیانه بر این بود که یک پیمان با شیطان می‌تواند یک چیمپوی طلسم‌شده تولید کند که بتواند به تنهایی بنوازد.

نی‌انبان‌نوازان اغلب به عنوان افرادی حاشیه‌ای در نظر گرفته می‌شدند. اعتقاد بر این بود که تنها افراد "نشان‌دار" – کسانی که معلول، لنگ، نابینا یا از نظر اجتماعی به حاشیه رانده شده بودند – می‌توانستند این ساز را بنوازند. چنین ویژگی‌هایی به عنوان بهایی که برای یک هدیه فراطبیعی پرداخت شده بود، تفسیر می‌شد. یوسیف هرتسا موقعیت اجتماعی نی‌انبان‌نواز را با موقعیت ، جادوگران افسانه‌ای مقایسه کرد. این ایده‌ها در ضرب‌المثل‌ها و چیستان‌ها منعکس شده‌اند، مانند گفته ترانسیلوانیایی: "آن‌کس که می‌خواهد چیمپوی بنوازد، راهش به جهنم می‌کشد."

## وضعیت مدرن

با وجود افول سنت‌های روستایی، چیمپوی همچنان در حیات موسیقی معاصر در چندین منطقه رومانی نقش ایفا می‌کند. گروه‌های فولکلور آماتور سازمان‌یافته وابسته به مراکز فرهنگی سهم قابل توجهی در حفظ علاقه به این ساز داشته‌اند. در این زمینه، شیوه‌های اجرا اغلب با نیازهای صحنه، از جمله رپرتوار ثابت و سبک‌های استاندارد، تطبیق داده می‌شوند. از منظر حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس، این فرآیند عموماً مثبت تلقی می‌شود.

فرمت‌های اجرایی جدیدی نیز پدیدار شده‌اند، از جمله گروه‌های نی‌انبان. اگرچه چیمپوی به طور سنتی سازی تکنواز بود، گروه‌های صحنه‌ای اغلب به صورت هم‌صدا می‌نوازند، یا یک تکنواز با نت‌های ممتد یا تبادلات پادآوایی با گروه پشتیبانی می‌شود.

علاوه بر نوازندگان سنتی روستایی، چیمپوی توسط نوازندگان محلی حرفه‌ای و نوازندگان چندساز در رومانی و جمهوری مولداوی استفاده می‌شود، از جمله ، کنستانتین کیسار، یون یونسکو، یون لاتسیانو، نیکولای پلشا (رومانی)، لئونید موشانو، پتره زاخاریا و  (جمهوری مولداوی).

## یادداشت‌ها

## منابع

## کتاب‌شناسی
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## منابع خارجی
* 
* 
* 

## مطالعه بیشتر
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

رده:نی‌انبان
رده:سازهای مولداوی
رده:سازهای رومانی