ورزش فلسطین در طول حمله اسرائیل به نوار غزه

ورزش فلسطین به دلیل حمله مداوم اسرائیل به نوار غزه رو به وخامت گذاشته است.  طبق گزارش کمیته المپیک فلسطین و اتحادیه فوتبال فلسطین، حدود ۴۰۰ ورزشکار فلسطینی، حداقل ۲۴۵ نفر از آنها فوتبالیست (۶۹ کودک و ۱۷۶ مرد جوان)، در حملات اسرائیل کشته شدند. تهاجمات اسرائیل همچنین منجر به تخریب استادیوم‌ها و تعطیلی باشگاه‌ها شده است.

## پیشینه
فدراسیون ورزشی فلسطین عرب در سال ۱۹۳۱ تأسیس و در سال ۱۹۴۴ دوباره تأسیس شد. این فدراسیون ۵۵ باشگاه ورزشی وابسته داشت تا اینکه نکبت (آوارگی و سلب مالکیت خشونت‌آمیز فلسطینی‌ها توسط اسرائیل) ورزش ملی فلسطین را متوقف کرد و بیشتر فلسطینی‌ها را به تبعید و اردوگاه‌های پناهندگان راند. پس از پیمان اسلو در سال ۱۹۹۳، انجمن فوتبال فلسطین به فدراسیون‌های ورزشی بین‌المللی مختلفی از جمله فیفا پیوست. با این حال، از آن زمان، این فدراسیون با چالش‌های مداومی در ایجاد زیرساخت‌های پایدار فوتبال ملی روبرو بوده است. این امر عمدتاً به دلیل تکه‌تکه شدن مداوم سرزمین و جمعیت فلسطین است. با این حال، عرصه ورزش به عنوان بستری قدرتمند برای ابراز همبستگی با آرمان‌های سیاسی فلسطین ظهور کرده است. بازیکنان و هواداران عرب - اغلب از رویدادهای ورزشی برای برافراشتن پرچم فلسطین استفاده می‌کنند. فوتبال فلسطین از تحولات انتفاضه دوم از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۵، تعمیق اشغال و پنج درگیری اسرائیل با غزه جان سالم به در برد و تیم ملی با موفقیت به سه دوره متوالی جام ملت‌های آسیا راه یافت. فلسطین در آستانه مرحله مقدماتی جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ بود که آخرین دور درگیری بین حماس و اسرائیل آغاز شد و استادیوم ملی فوتبال فلسطین در کرانه باختری اشغالی را به طور بالقوه برای این مسابقات ناامن کرد. در همین حال، بازیکنان فوتبال غزه در معرض خشم کامل جنگ اسرائیل قرار دارند. در دهه‌های اخیر، در واکنش به زندانی کردن و هدف قرار دادن ورزشکاران فلسطینی و همچنین جلوگیری از خروج ورزشکاران غزه برای پیوستن به هم‌تیمی‌هایشان در کرانه باختری برای بازی در خارج از کشور، درخواست‌هایی برای ممنوعیت اسرائیل از رویدادهای ورزشی بین‌المللی مطرح شده است.

## قتل ورزشکاران فلسطینی
تا دسامبر ۲۰۲۳، حداقل ۸۵ ورزشکار فلسطینی، که ۵۵ نفر از آنها فوتبالیست بودند، در حملات اسرائیل کشته شدند که از این تعداد ۱۸ نفر کودک و ۳۷ نفر نوجوان بودند. علاوه بر این، انجمن فوتبال فلسطین حداقل ۲۴ مدیر و کادر فنی را که کشته شده‌اند، شمارش می‌کند. هانی المصری، فوتبالیست سابق و مدیرعامل تیم ملی المپیک فلسطین، در میان قربانیان بود. نیروهای اسرائیلی، احمد دراغمه، بازیکن فوتبال ۲۳ ساله را در کرانه باختری کشتند. وب‌سایت فوتبال عربی *کورا* او را با ۶ گل در این فصل به عنوان بهترین گلزن این تیم معرفی کرد. اسرائیل همچنین هانی المصدر، مربی تیم فوتبال المپیک فلسطین، که در فلسطین به «ابو عباد» معروف بود، را به قتل رساند.

باسم النباهین، بازیکن بسکتبال ۲۷ ساله که برای تیم بسکتبال *البریج* بازی می‌کرد، و رشید دبور، بازیکن فوتبال ۲۸ ساله که در تیم الاهلی بیت حنون بازی می‌کرد، نیز در میان کشته‌شدگان بودند. همچنین، دو بازیکن والیبال فلسطینی، حسن ابو زعیتر و ابراهیم قصیا، که برای تیم ملی و باشگاه الصدقه بازی می‌کردند، در حمله اسرائیل که اردوگاه جبالیا در نوار غزه را هدف قرار داد، کشته شدند. جبرئیل رجوب، رئیس فدراسیون فوتبال فلسطین، اظهار داشت که درگیری در غزه که توسط اسرائیل آغاز شده است، خسارات قابل توجهی به جنبش‌های ورزشی و جوانان وارد کرده است. رجوب گزارش داد که بیش از ۱۰۰۰ نفر از افراد درگیر در ورزش، جوانان و پیشاهنگی جان خود را از دست داده‌اند. او همچنین ادعا کرد که نیروهای اسرائیلی عمداً به باشگاه‌های ورزشی فلسطینی حمله کرده‌اند، که به گفته او نقض آشکار منشور المپیک است. احمد الدالی، دوچرخه‌سوار پاراموتورسوار از تیم سان‌بردز غزه، در ماه مه ۲۰۲۵ توسط حمله هوایی اسرائیل کشته شد.

مکرم دبوب، مربی تیم ملی فوتبال فلسطین، اظهار داشت که برخی از بازیکنان تیم، فقدان شخصی قابل توجهی را تجربه کرده‌اند که منجر به احساس اضطراب مداوم برای خانواده‌هایشان شده است.

## دیگر اثرات جنگ
### گرسنگی

محمد حماده، وزنه‌بردار فلسطینی که پیش از این در وزنه‌برداری در المپیک تابستانی ۲۰۲۰ شرکت کرده و در مسابقات قهرمانی وزنه‌برداری جوانان جهان ۲۰۲۲ مدال طلا کسب کرده بود، ۳۵ کیلوگرم از دست داد. پوند (۱۵٫۸ کیلوگرم) در یک ماه به دلیل گرسنگی. اگرچه او توانست فلسطین را ترک کند و به بحرین و بعداً به مسابقات انتخابی المپیک در تایلند سفر کند، اما توانایی وزنه‌برداری او به طور جدی کاهش یافت و او برای المپیک تابستانی ۲۰۲۴ واجد شرایط نشد.

### تعطیلی باشگاه‌های ورزشی
باشگاه فوتبال لاجی سلتیک که به طور غیررسمی آیدا سلتیک نیز نامیده می‌شود، به دلیل تشدید خشونت‌هایی که در سراسر کرانه باختری اشغالی رخ داده است، تمام فعالیت‌های خود را به حالت تعلیق درآورده است. محمد عزه، مدیر مرکز فرهنگی لاجی، اظهار داشت که تصمیم به توقف فعالیت‌های لاجی سلتیک و آکادمی «سخت اما ضروری» بود، زیرا احساس وظیفه می‌کرد که از کودکان و کارکنان در برابر حملات قریب‌الوقوع سربازان اسرائیلی به اردوگاه آیدا محافظت کند. برای محمد عزه، تیم فوتبال معنایی فراتر از ورزش دارد - این تیم در مقاومت در برابر اشغال اسرائیل نقش دارد.

### ورزشگاه‌ها
در ژانویه ۲۰۲۴، ویدئویی منتشر شد که نشان می‌داد نیروهای اسرائیلی از ورزشگاه یرموک به عنوان زندان موقت برای زندانیان فلسطینی استفاده می‌کنند. گروهی از نیروهای مسلح و تانک‌ها زمین بازی را محاصره کرده و افرادی با چشمان بسته، برخی «تا لباس زیرشان را درآورده بودند». طبق گزارش سازمان غیرانتفاعی دیده‌بان حقوق بشر یورو-مدیترانه، ارتش اسرائیل صدها فلسطینی را از محله شیخ رضوان شهر غزه، از جمله ده‌ها زن که به ورزشگاه یرموک برده شده‌اند، بازداشت کرد. به گفته این سازمان حقوق بشری، «مردان فلسطینی، از جمله کودکان ۱۰ ساله و سالمندان بالای ۷۰ سال، مجبور شدند تمام لباس‌های خود را به جز لباس زیرشان درآورند و به شیوه‌ای تحقیرآمیز در مقابل زنان بازداشت شده در همان ورزشگاه صف بکشند.»

بسیاری از استادیوم‌های غزه در میان سازه‌هایی بودند که توسط حملات هوایی و توپخانه‌ای اسرائیل تخریب شدند و برخی از زمین‌های فوتبال به دلیل ازدحام جمعیت یا عدم دسترسی به بسیاری از گورستان‌ها، به عنوان مکان‌های دفن موقت برای برخی از متوفیان مورد استفاده مجدد قرار گرفته‌اند.

### تبعیض علیه بازیکنان فلسطینی
در مارس ۲۰۲۵، احمد طه، که برای باشگاه فوتبال کفر قاسم در لیگ لومیت اسرائیل بازی می‌کند، تصمیم گرفت برای تیم ملی فوتبال فلسطین بازی کند. پس از بازگشت او به کفر قاسم، بازیکنان تیم حریف، مکابی یافا، قبل از مسابقه از دست دادن با طه خودداری کردند. میکی زوهر، وزیر ورزش و فرهنگ اسرائیل، نیز اعلام کرد: «یک بازیکن در لیگ ملی اسرائیل با لباس تیم ملی فلسطین بازی کرد - انگار که این یک امر عادی است. این رویدادی است که نمی‌توان آن را نادیده گرفت. بازیکنی که در لیگ ملی کشور اسرائیل بازی می‌کند، نمی‌تواند نماینده نهادی باشد که حق موجودیت آن را به رسمیت نمی‌شناسد.»

همچنین ویدئویی از تامر صیام، بازیکن تیم ملی فلسطین، منتشر شد که در یک ایست بازرسی با سربازان اسرائیلی مشاجره می‌کرد. سربازان از صیام می‌خواستند که لباس تیم ملی فلسطین را از تنش دربیاورد.

## مشارکت در رویدادهای ورزشی بین‌المللی

فلسطین هشت ورزشکار را به المپیک تابستانی ۲۰۲۴ اعزام کرد. یکی از ورزشکاران، عمر یاسر اسماعیل، با پیروزی در مسابقات انتخابی المپیک، سهمیه تکواندو را به دست‌آورد، در حالی که هفت نفر دیگر سهمیه وایلد کارت دریافت کردند.

کمپین فلسطینی تحریم آکادمیک و فرهنگی اسرائیل گزارش داد که طبق اعلام انجمن فوتبال فلسطین، ۶۹ ورزشکار فلسطینی در رشته‌های المپیک در حملات اسرائیل بین اکتبر ۲۰۲۳ و ژوئیه ۲۰۲۴ کشته شده‌اند، از جمله نغم ابوسمرا، کاراته‌کاری که انتظار می‌رفت در این رویداد شرکت کند، و همچنین ماجد ابومراهیل، اولین پرچمدار المپیک فلسطین، و هانی المصدر، مربی تیم ملی فوتبال فلسطین.

علاء الدالی، دوچرخه‌سوار معلول از تیم «غاز سان‌بردز»، در آوریل ۲۰۲۴ غزه را به امید شرکت در پارالمپیک تابستانی ۲۰۲۴ ترک کرد. اگرچه او در چندین دور مقدماتی شرکت کرد، اما در نهایت واجد شرایط نشد.

## واکنش‌ها
اتحادیه فوتبال اردن از طریق بیانیه‌ای از جامعه ورزشی جهان خواست تا «اقدام قاطعی برای توقف تجاوز علیه فلسطینی‌ها در غزه و سرزمین‌های اشغالی» انجام دهد تا از ورزش بین‌المللی منزوی شود. اتحادیه فوتبال فلسطین نیز با اشاره به «تصاویر وحشتناک» در زمان حمله اسرائیل به ورزشگاه یرموک در نوار غزه، از ارسال پیام‌های مشابهی به فیفا و کمیته بین‌المللی المپیک خبر داد. جنبش‌های دیگری مانند جنبش بایکوت، عدم سرمایه‌گذاری و تحریم اسرائیل مدت‌هاست که از اخراج یا تعلیق اتحادیه فوتبال اسرائیل به دلیل میزبانی مسابقات مورد تأیید فیفا در شهرک‌های اسرائیلی کرانه باختری، منطقه‌ای که از سال ۱۹۶۷ توسط اسرائیل اشغال شده است، حمایت می‌کنند. کشتار ورزشکاران فلسطینی همچنین ورزشکاران سراسر جهان را بر آن داشت تا کمپین‌هایی را برای حمایت از ممنوعیت اسرائیل از المپیک تابستانی ۲۰۲۴ آغاز کنند. آنها به دنبال تحقیقات کامل در مورد نقض احتمالی منشور المپیک بودند که ورزش را یک حق اساسی بشر می‌داند.

فیفا و کمیته بین‌المللی المپیک، برخلاف نحوه برخوردشان با حمله روسیه به اوکراین، از صدور بیانیه‌ای در محکومیت جنگ بین اسرائیل و غزه و بحران انسانی پس از آن خودداری کرده‌اند. جنبش تحریم اسرائیل اعلام کرد: «فیفا سال‌هاست که به طور فعال از اسرائیل در برابر پاسخگویی به جنایات جنگی مداوم و نقض اساسنامه فیفا از طریق گنجاندن تیم‌هایی در شهرک‌های غیرقانونی اسرائیلی در زمین‌های دزدیده شده فلسطینیان، محافظت می‌کند. فیفا تا آنجا پیش رفته است که نه باشگاه‌های شهرک‌های غیرقانونی، بلکه باشگاه‌های هوادارانی را که از حقوق بشر فلسطینیان حمایت می‌کنند، تحریم کرده است. اینگونه است که این نهادهای ریاکار «بی‌طرفی  خود را ابراز می‌کنند. دیو زیرین، نویسنده ورزشی، به «ریاکاری آشکار» در مقایسه با تعلیق کمیته المپیک روسیه به دلیل نقض منشور المپیک پس از حمله به اوکراین اشاره کرد. ژول بویکاف، نویسنده کتاب «*المپیک برای چیست؟*» می‌نویسد: «استانداردهای دوگانه کاملاً آشکار است. چرا کمیته بین‌المللی المپیک در مقایسه با روسیه، در مورد اسرائیل سکوت کرده است؟ اگر تصرف تأسیسات ورزشی خط قرمز است، چرا در حالی که اسرائیل استادیوم تاریخی فوتبال یرموک غزه را به اردوگاه کار اجباری تبدیل می‌کند، سکوت کرده است؟ بی‌شک، تناقضات آشکار است.»

## منابع

رده:بایکوت‌های اسرائیل
رده:حمله‌های هوایی انجام شده توسط اسرائیل
رده:فوتبال در فلسطین
رده:ورزش فلسطین در ۲۰۲۴ (میلادی)