open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
دورک ساهاکیان

**دورک ساهاکیان** (؛ ؛ زادهٔ ) اقیلم‌شناس ارمنی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا است.

## زندگی‌نامه
وی در ۱۴ ژانویهٔ ۱۹۵۴ در بتلهم، پنسیلوانیا به دنیا آمد . او مدیر ابتکار محیط زیست در دانشگاه لیهای در بتلهم، پنسیلوانیا است. او تکنیکی را برای محاسبه فشار هوای زمین در گذشته ابداع کرد که بر اساس تفاوت در اندازه حباب‌ها در گدازه‌های آتشفشانی سرد شده بود. او در سال ۲۰۰۷ جایزه صلح نوبل را به عنوان بخشی از هیئت بین‌دولتی تغییر اقلیم دریافت کرد.

## جستارهای وابسته
* فهرست ارمنی‌های ایالات متحده آمریکا
* فهرست دانشمندان و فیلسوفان ارمنی

## منابع

* 

*  
* 

رده:افراد آمریکایی ارمنی‌تبار
رده:افراد زنده
رده:اقلیم‌شناسان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:اهالی بتلهم (پنسیلوانیا)
رده:برندگان جایزه صلح نوبل
رده:زادگان ۱۹۵۴ (میلادی)
ایزو ۳۱۶۶–۳

**ایزو ۳۱۶۶-۳** بخشی از استاندارد ایزو ۳۱۶۶ است که توسط سازمان بین‌المللی استانداردسازی (ISO) منتشر می‌شود و کدهایی را برای نام کشورهایی تعریف می‌کند که از زمان نخستین انتشار ایزو ۳۱۶۶-۱ در سال ۱۹۷۴ از این فهرست حذف شده‌اند. نام رسمی این استاندارد «کدهایی برای نمایش نام کشورها و تقسیمات آن‌ها – بخش ۳: کدهای مربوط به نام‌های پیشین کشورها» است.  این بخش نخستین بار در سال ۱۹۹۹ منتشر شد.
در ISO 3166-3 به هر نام کشور پیشین یک کد الفبایی چهارحرفی اختصاص داده می‌شود. دو حرف نخست، کد ایزو ۳۱۶۶–۱ آلفا-۲ کشور پیشین است و دو حرف پایانی بر اساس قواعد زیر تعیین می‌شوند:

• اگر کشور صرفاً نام خود را تغییر داده باشد، از کد آلفا-۲ جدید ISO 3166-1 استفاده می‌شود (برای نمونه، برمه نام خود را به میانمار تغییر داد که کد آلفا-۲ آن MM است)؛ یا در صورتی که کد آلفا-۲ تغییر نکرده باشد، از کد ویژهٔ AA استفاده می‌شود (مانند جمهوری سوسیالیستی بلاروس که نام خود را به بلاروس تغییر داد و همان کد آلفا-۲ را حفظ کرد).

• اگر کشور در کشوری دیگر ادغام شده باشد، کد آلفا-۲ ISO 3166-1 کشور جانشین به‌کار می‌رود (برای مثال، جمهوری دموکراتیک آلمان که در آلمان ادغام شد و کد آلفا-۲ آن DE است).

• اگر کشور به چند بخش تقسیم شده باشد، از کد ویژهٔ HH استفاده می‌شود تا نشان دهد کشور جانشین یگانه‌ای وجود ندارد (مانند چکسلواکی که به جمهوری چک و اسلواکی تقسیم شد). یک استثنا، صربستان و مونته‌نگرو است که برای آن از کد XX استفاده شده تا از تکرار یک کد یکسان در ISO 3166-3 جلوگیری شود، زیرا کد آلفا-۲ CS دو بار از ISO 3166-1 حذف شده بود: بار نخست در پی فروپاشی چکسلواکی و بار دوم در پی جدایی صربستان و مونته‌نگرو.

علاوه بر نام کشور پیشین و کد ISO 3166-3 آن، هر مدخل شامل کدهای پیشین ISO 3166-1، دورهٔ اعتبار، و نیز نام کشورها و کدهای جدید ISO 3166-1 پس از حذف آن کشور از ISO 3166-1 است.

پس از حذف یک کشور از ISO 3166-1، کدهای آلفا-۲ و آلفا-۳ آن به‌طور انتقالی برای دوره‌ای دست‌کم پنجاه‌ساله محفوظ می‌مانند. پس از پایان این دورهٔ انتقالی، این کدها می‌توانند دوباره اختصاص داده شوند.

اگر کشوری بدون تغییرات سرزمینی صرفاً نام خود را عوض کند، کد عددی ISO 3166-1 آن ثابت می‌ماند. برای نمونه، هنگامی که برمه در سال ۱۹۸۹ بدون تغییر سرزمینی به میانمار تغییر نام داد، کدهای الفبایی آن تغییر کردند، اما کد عددی ۱۰۴ همچنان بدون تغییر باقی ماند.

در حال حاضر، شماری از دامنه‌های سطح‌بالای کشوری (ccTLD) که از کدهای آلفا-۲ حذف‌شده استفاده می‌کنند، همچنان فعال‌اند یا به‌تدریج در حال کنار گذاشته شدن هستند. با این حال، کدهای آلفا-۲ که پیش از رواج سامانهٔ نام دامنه (DNS) در اواخر دههٔ ۱۹۸۰ و اوایل دههٔ ۱۹۹۰ حذف شده بودند، هرگز برای دامنه‌های سطح‌بالای کشوری اینترنت به کار نرفتند. همچنین ISO 3166-2، استاندارد کدگذاری تقسیمات کشوری که نخستین بار در سال ۱۹۹۸ منتشر شد، پس از حذف بسیاری از کدهای آلفا-۲ تدوین گردید.

## جستار های وابسته
*سازمان بین‌المللی استانداردسازی
ایزو ۳۱۶۶ 

ایزو ۳۱۶۶-۱

ایزو ۳۱۶۶-۲

**ایزو ۳۱۶۶-۳**

فهرست کدهای کشوری ایزو ۳۱۶۶

*فهرست‌های کشورها و قلمروها
کشور مستقل

فهرست کشورهای مستقل

فهرست کشورهای با رسمیت محدود

قلمرو وابسته

*سازمان ملل متحد
کشورهای عضو سازمان ملل متحد

فهرست سرزمین‌های غیرخودگردان سازمان ملل متحد
## منابع

رده:ایزو ۳۱۶۶
کاخ براشکی

**کاخ براشکی** ()  کاخی عظیم و باشکوه به سبک نئوکلاسیک در رم، ایتالیا است که در محدوده میان میدان ناوونا ، میدان فیوری ، کورسو ویتوریو امانوئل دوم و میدان دی پاسکینو قرار دارد. در حال حاضر این کاخ محل استقرار موزه دی روما (موزه رم) است که تاریخ شهر را از قرون وسطی تا قرن نوزدهم پوشش می‌دهد.

## منابع

## پیوند به بیرون

* ورود عاشق رومارت
* سایت رسمی موزه
* پالازو براشکی

رده:موزه‌ها و نمایشگاه‌های هنر در رم
رده:کاخ‌ها در رم
رده:کاخ‌های نئوکلاسیک در ایتالیا
رده:مختصات در ویکی‌داده
رده:صفحه‌هایی که از قاب نقشه جعبه اطلاعات بدون پیوند شکل در ویکی‌داده استفاده می‌کنند
مدل خدماتی

**مدل خدماتی** () عموماً رویکردی را توصیف می‌کند که در آن اتحادیه‌های کارگری تلاش می‌کنند تا خواسته‌های اعضا را برای حل شکایت‌ها و تأمین مزایا از طریق روش‌هایی غیر از فشار مستقیم مردمی بر کارفرمایان برآورده کنند. این اغلب در تضاد با مدل سازماندهی یا سازمان‌دهی رتبه‌بندی قرار می‌گیرد.

## منابع

## پیوند به بیرون
* سیاست‌های ACTU
* مقایسه انجمن کارمندان دولتی واشینگتن

رده:اتحادیه‌های صنفی
پل ژامان

**پل ژامان** (؛ زادهٔ ۱۱ اوت ۱۹۱۱ - درگذشتهٔ ۱۹ فوریهٔ ۱۹۹۵)، که با نام‌های مستعار گوناگونی از جمله «آلی‌دور»، «ژام» و «آلفرد ژرار» هم شناخته می‌شود، کاریکاتوریست، طراح مطبوعاتی و نویسندهٔ بلژیکیِ کمیک‌های سیاسی بود.

## زندگی‌نامه
پل ژامان در ۱۱ اوت ۱۹۱۱ در لیژ به دنیا آمد. او فرزند یک عطّار و یک معلم طراحی بود. تحصیلات خود را در فرانسه و بلژیک گذراند. او که پیشاهنگ، طراح و نویسنده بود، آثارش را با نام‌های ژامان یا ژام امضا می‌کرد.

او نخستین کمیک خود را در سال‌های ۱۹۳۰–۱۹۳۱ با عنوان *بلژیک در گذر اعصار* در نشریۀ *پیشاهنگ بلژیکی* ترسیم کرد. اما با الهام از ژان سنپ، آنچه بیش از همه به آن علاقه‌مند شد، طراحی و کمیک سیاسی بود.

او به‌عنوان طراح کمیک، از جمله از همکاران هرژه بود (که برادرش را در موسسه سن بونیفاس پارناس ملاقات کرده بود) و از مارس ۱۹۳۰ تا فوریهٔ ۱۹۳۶ با روزنامهٔ *[[لو پتی ونتیم]]* همکاری داشت. در آن زمان، طراحی‌هایش را با نام مستعار «ژام» امضا می‌کرد. او سرمقالهٔ هفتگی را به‌طور مشترک با هرژه و با تخلص مشترک «عمو ژو» امضا می‌کرد.

در سال ۱۹۳۶، او *[[لو پتی ونتیم]]* را ترک کرد تا لئون دگرل را دنبال کند. او به تصویرگر و کاریکاتوریست ارگان مطبوعاتی حزب رِکسیست، *[[لو پی رئل]]* تبدیل شد. با آغاز جنگ، برای روزنامهٔ *[[لو سوآر]]* که در آن زمان تحت کنترل اشغالگر آلمانی بود، و نیز برای *دویچه-بروسلر زایتونگ*، ارگان مطبوعاتی‌ای که آلمانی‌ها ایجاد کرده بودند، کار کرد.

او بین سال‌های ۱۹۳۵ تا ۱۹۴۴ با شمار بسیار زیادی از روزنامه‌ها همکاری کرد. به‌ویژه مقالاتی را با نام «آلفرد ژرار» در *لو سوآر-ژونس* (۱۹۴۰–۱۹۴۱) نوشت. از سال ۱۹۴۵ به بعد، با نام «آلی‌دور» در هفته‌نامه‌های گوناگون بروکسل مطلب منتشر کرد. سپس با روزنامه‌های مختلف بلژیکی، فلاندری و فرانسوی (با نام‌های مستعار بسیار متنوع) همکاری داشت.

پس از آزادی کشور، شمار فراوانی از طراحی‌های سیاسی او که ضدانگلیسی، یهودستیزانه و ضد «دولت بلژیک در تبعید» تشخیص داده شدند، برایش حکم اعدام به دنبال داشت. او به‌سبب همکاری‌اش با «*[[لو سوآر]] مصادره‌شده*» ـ نامی که در دوران جنگ به این روزنامه داده شده بود ـ محکوم شد، جایی که در آن تعداد بسیار زیادی کاریکاتور یهودستیزانه ترسیم کرده بود؛ همان‌گونه که در *بروسلر زایتونگ* نیز چنین کرده بود. پل ژامان پس از هفت سال زندان مورد عفو قرار گرفت و در سال ۱۹۵۲ آزاد شد. از آن پس، عمدتاً برای هفته‌نامهٔ طنز *پان* کار کرد و با نام مستعار آلی‌دور به کاریکاتوریست ثابت آن تبدیل شد.

از سوی دیگر، او با نام مستعار «آلفرد ژرار»، به‌ویژه بین سال‌های ۱۹۵۹ تا ۱۹۶۵، برای مجلهٔ کمیک *اسپیرُو* داستان‌های کوتاه، مینی‌روایت‌ها و تصویرسازی‌ها فراهم کرد، افزون بر چند داستان کوتاه کمیک، و همچنین در سال ۱۹۶۲ یک روایت بلند دنباله‌دار منتشر کرد که قهرمان آن «ارنست لکرک» بود: *پرواز زنبور*.

در سال ۱۹۹۰، چون نمی‌توانست واگذاری هفته‌نامهٔ طنز *پان* به استفان ژوردن را بپذیرد، به‌همراه آنری ولو یک نشریهٔ طنز دیگر با نام *پدر اوبو* تأسیس کرد و کاریکاتوریست رسمی آن شد. پل ژامان در ۱۹ فوریهٔ ۱۹۹۵ در ایکسل، در سن ۸۳سالگی درگذشت.

## منابع

رده:زادگان ۱۹۱۱ (میلادی)
رده:یهودستیزی در بلژیک
رده:درگذشتگان ۱۹۹۵ (میلادی)
رده:کاریکاتوریست‌های اهل بلژیک
رسانه‌های جمعی در آفریقا

**رسانه‌ها در آفریقا** به دلیل پیشرفت در ارتباطات از راه دور، به ویژه تلفن‌های همراه و اینترنت، به سرعت در حال گسترش هستند. در گزارش‌های روزنامه‌ای، بسیاری از آفریقایی‌ها جوایز بین‌المللی رسانه‌ای را از آن خود کرده‌اند. در نوشتن نثر و شعر نیز جوایز بسیاری توسط آفریقایی‌ها کسب شده است و آفریقا اکنون یک برنده جایزه نوبل ادبیات،  وول سوینکا از نیجریه، را در کارنامه خود دارد.

## تاریخچه
در سال ۱۷۹۴، اولین دستگاه چاپ به آفریقا و به فری‌تاون، سیرالئون، تحویل داده شد، اما قبل از اینکه مورد استفاده قرار گیرد، توسط یک گروه مهاجم فرانسوی نابود شد. هنگامی که دستگاه چاپ دیگری در سال ۱۸۰۰ از راه رسید، روزنامه تبلیغ‌کننده سیرالئون شروع به چاپ کرد.

## رسانه‌های چاپی
[بندانگشتی|265x265پیکسل|تصویر [مروت امین|مروت امین، بازیگر، روی جلد مجله الموید، ژوئن ۱۹۷۲]]
از نظر تاریخی، نیجریه به داشتن یکی از آزادترین و مقاوم‌ترین مطبوعات در بین کشورهای آفریقایی افتخار می‌کند، حتی در دوره‌هایی که تحت حاکمیت دیکتاتوری‌های نظامی قرار داشت–حکومت‌هایی که عموماً تاب تحمل مطبوعات را نداشتند. در بقیه قاره نیز روزنامه‌نگاری پویا در حال تبدیل شدن به یک امر روزمره است. همانند کشورهای توسعه‌یافته‌تر، بسیاری از روزنامه‌نگاران، در تلاش برای حفظ شرافت حرفه‌ای، ترجیح داده‌اند به زندان بروند تا اینکه به محرمانگی یک منبع خیانت کنند.

در سال ۲۰۰۵، روزنامه نگاران به نمایندگی از ۲۳ کشور آفریقایی در کامرون گرد هم آمدند و انجمن توسعه رسانه‌ها در آفریقا را تأسیس کردند (Société pour le Développement des Médias Africains, SDMA).

## جستارهای وابسته
* تاریخ آفریقا
* 

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:رسانه‌های آفریقا
ژاک دریون

**ژاک دریون** (؛   – ) روزنامه‌نگار، موسیقی‌شناس، مترجم و نویسنده اهل فرانسه بود. او در نانسی و متس به تحصیل در رشته‌های ادبیات و سینما پرداخت و در سال ۱۹۹۳ دکترای زبان‌شناسی خود را با پایان‌نامه‌ای با عنوان قانون رسمی و تأثیر آن بر خلاقیت هنری و ادبی دریافت کرد. از سال ۱۹۹۷ تا ۱۹۹۹، او زبان‌شناسی را در دانشگاه سِرژی-پونتواز، سبک‌شناسی را در دانشگاه پاریس ۸ وینسَن-سن-دنی تدریس کرد و در مدرسهٔ پلی‌تکنیک نیز کنفرانس‌هایی ارائه داد.

دریون از سال ۱۹۷۳ تا ۱۹۷۵، نخستین مجموعه نقدهای سینمایی خود را در روزنامهٔ محلی *اکران لورِن* منتشر کرد. در سال ۱۹۷۵، به پاریس نقل مکان کرد و به عنوان تهیه‌کننده در رادیو «فرانس موزیک» مشغول به کار شد. او یک دورهٔ کارآموزی مهندسی صدا در مؤسسهٔ ملی صدا و تصویر گذراند و در سال ۱۹۷۷ از فرانس موزیک استعفا داد. در سال ۱۹۷۸، به ماهنامهٔ تازه‌تأسیس *مونده دو لا موزیک* پیوست و از سال ۱۹۸۲ تا ۱۹۸۴ رئیس بخش آن شد. در سال ۱۹۸۱، مسئول بخش موسیقی کلاسیک *[[نوول اوبزرواتور]]* را از موریس فلوره به‌عهده گرفت. از سال ۱۹۸۳ تا ۱۹۸۵، ستون موسیقی در ماهنامهٔ *تینتام‌آرتس* که توسط شبکهٔ ت‌اف۱ منتشر می‌شد، می‌نوشت. در سال ۱۹۹۵، ماهنامهٔ سیمفونیا را تأسیس کرد و تا سال ۱۹۹۷ مدیر آن بود.

دریون برای روزنامه‌های معتبر مختلفی در فرانسه از جمله *[[فیگارو]]*، *[[لو موند]]*، *[[لیبراسیون]]* و غیره مطلب می‌نوشت. در سال ۲۰۰۳، مسئولیت بخش جدول کلمات متقاطع لو *[[نوول اوبزرواتور]]* را که پیش‌تر توسط رابرت سیپیون اداره می‌شد، به‌عهده گرفت. در ۱۷ اوت ۲۰۱۶، مقاله‌ای با عنوان *بیست و هفت کارت پستال به آلن کاوالیِه* در «بیبلی‌اوبز»، نسخهٔ آنلاین *[[نوول اوبزرواتور]]* که اکنون *لاوبس* نام دارد، منتشر کرد. در ۱ مارس ۲۰۱۷، خروج خود از *لاوبس* را اعلام کرد که دو ماه بعد اجرایی شد.

او در ۲۵ دسامبر ۲۰۲۱، در سن ۶۷ سالگی، بر اثر الیگودندروگلیوما درگذشت.
## منابع

رده:درگذشتگان ۲۰۲۱ (میلادی)
رده:روزنامه‌نگاران سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
رده:روزنامه‌نگاران سده ۲۱ (میلادی) اهل فرانسه
رده:زادگان ۱۹۵۴ (میلادی)
رده:نویسندگان اهل پاریس
رده:نویسندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
رده:نویسندگان سده ۲۱ (میلادی) اهل فرانسه
جیم راسل

**جیم راسل** (؛   – ) کارتونیست و تصویرگر اهل استرالیا بود که به مدت ۶۲ سال مجموعهٔ «*پاتز*» را ترسیم کرد.

راسل به دلیل ترسیم همین داستان مصور به‌طور انفرادی و بدون هیچ کمکی به‌مدت بیش از ۶۲ سال متوالی، وارد کتاب رکوردهای جهانی گینس شد و رکورد قبلی را که در اختیار *بریستو* اثر فرانک دیکنز با بیش از ۵۱ سال انتشار بود و همچنین «*ماجراهای نِرو*» اثر مارک سلین با ۴۵ سال انتشار شکسته شد.

برادر جیم، دن راسل، نیز کاریکاتوریست بود.

## منابع

رده:استرالیایی‌های عضو رتبه امپراتوری بریتانیا
رده:درگذشتگان ۲۰۰۱ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۰۹ (میلادی)
حسین یزدان‌پناه

**حسین یزدان‌پناه** (زادهٔ ۱۰ اردیبهشت ۱۳۴۵ در سقزلو، ایران)، که با نام **مام حسین** نیز شناخته می‌شود، یک رهبر نظامی کرد است که به عنوان فرمانده کل حزب آزادی کردستان خدمت می‌کند.

## اوایل زندگی
یزدان‌پناه در روستای سقزلو، در نزدیکی شهر بوکان متولد شد. او از تباری طولانی از مبارزان برای آزادی کردها و حق تعیین سرنوشت آنها است. در سال ۱۸۸۱، پدربزرگ یزدان‌پناه، فیض‌الله بیگ، رهبری هزار مبارز کرد را علیه سلسله قاجار بر عهده داشت. یزدان‌پناه در دوران نوجوانی خود، در بحبوحه انقلاب ۱۳۵۷، درگیر فعالیت‌های سیاسی بود که منجر به دستگیری او توسط رژیم جدید ایران در دو نوبت شد. سرکوب خونین مخالفان کرد، خانواده‌اش را به فرار به کوه‌های زاگرس سوق داد. پس از مرگ برادرش رشید، یزدان‌پناه آرزوی پیوستن به پیشمرگه‌ها و مبارزه علیه ایرانیان را داشت. در رانیه، کردستان عراق، برادر دیگرش، سعید یزدان‌پناه، اتحادیه انقلابیون کردستان را تأسیس کرد.

## حزب آزادی کردستان

چند ماه پس از تأسیس اتحادیه انقلابیون کردستان در سال ۱۹۹۱، حسین یزدان‌پناه پس از کشته شدن برادرش، سعید، در یک ترور، رهبری آن را به دست گرفت. حسین از آن زمان تاکنون در رأس این سازمان باقی مانده و در سال ۲۰۰۶ نام آن را به حزب آزادی کردستان تغییر داد.

یزدان‌پناه حزب خود را در درگیری‌های مختلف برای دفاع از منافع و حقوق کردها، از جمله جنگ با داعش و درگیری ۲۰۱۷ عراق و کردها، درگیر کرد. اگرچه یزدان‌پناه درجه ژنرالی دارد، اما با جنگیدن فعال در کنار سربازانش در خطوط مقدم به جای ماندن در پشت خطوط فرماندهی، رویکردی غیرمتعارف اتخاذ می‌کند. در نتیجه، او به عنوان «ژنرال خط مقدم» توصیف شده است.

## مناصب سیاسی
یزدان‌پناه برای یک «کردستان بزرگ» مستقل و نه صرفاً خودمختاری تلاش می‌کند. او همچنین در انتقاد از تفرقه بین احزاب کرد صریح است و می‌گوید: «تراژدی این است که در طول تاریخ ما بین خودمان تفرقه داشته‌ایم.»

## منابع

رده:افراد زنده
رده:زادگان ۱۹۶۶ (میلادی)
رده:کردهای اهل ایران
رده:اعضای حزب آزادی کردستان
رده:نظامیان کرد
زبان اینالو

**زبان اینالو** یا **ترکی اینالو** یک زبان ترکی است که در ایران بدان گفتگو می‌شود. این زبان با تقریباً ۷ هزار گویشور بومی، زبانی در حال مرگ است. نام‌های دیگر آن *آینالو* یا *اینانلو* است. گویشوران این زبان متعلق به ایل ترک اینالو هستند. منطقه اصلی پراکندگی این مردم در شهر و دهستان قره‌بلاغ واقع در شهرستان فسا استان فارس است، اما در آذربایجان و سایر نقاط کشور نیز بدان گفتگو می‌شود.

زبان اینالو متعلق به گروه *جنوبی* شاخه اوغوز از خانواده زبان‌های ترکی است و به ویژه با زبان‌های قشقایی و افشار خویشاوندی نزدیکی دارد.

اتنولوگ اینالو را به عنوان گویشی از زبان آذربایجانی فهرست می‌کند که متعلق به گروه اوغوز *غربی* است. این امر از یک سو به دلیل دسته‌بندی متفاوت زبان‌های ترکی و انتقال سیال آن‌ها و از سوی دیگر به این دلیل است که ترکی اینالو فاقد یک نوشتار معیار خاص خود است.

## جستارهای وابسته
* ترکی بهارلو
* ترکی نفر

## منابع

* Lars Johanson, Éva Agnes Csató: *The Turkic Languages.* Routledge, London 1998, ISBN 0-415-08200-5 (Aynallu: Klassifikation S. 82.)

رده:زبان‌های ترکی
پاوواو

**پاوواو** () که پاو واو یا پاو-وا هم نوشته می شود، گردهمایی‌ای است که شامل رقص‌هایی توسط بسیاری از جوامع سرخ‌پوستان ایالات متحده آمریکا و اقوام اولیه کانادا برگزار می‌شود. این مراسم که در سال ۱۹۲۳ آغاز شد، امروزه فرصتی است برای مردم بومی تا با یکدیگر اجتماعی شوند، برقصند، آواز بخوانند و فرهنگ خود را گرامی دارند. پاوواوها می‌توانند خصوصی یا عمومی، در فضای بسته یا باز برگزار شوند. رقابت‌های رقص می‌توانند با جوایز نقدی همراه باشند. طول پاوواوها از یک روز تا یک هفته متفاوت است.

در فرهنگ رایج آمریکا، مانند فیلم‌های وسترن قرن بیستم یا میان پرسنل نظامی، اصطلاح «پاوواو» برای اشاره به هر نوع جلسه به‌کار می‌رفت. این کاربرد اکنون توسط برخی از بومیان آمریکا به‌عنوان نوعی سوءاستفادهٔ فرهنگی توهین‌آمیز تلقی می‌شود، زیرا پاوواوها اهمیت فرهنگی ویژه‌ای دارند.

## ریشه و تاریخچهٔ پاوواو
واژهٔ «پاوواو» از کلمهٔ نارراگانست «*powwaw*» گرفته شده است که به معنی «رهبر روحانی» است. این اصطلاح دارای شکل‌های نوشتاری دیگری نیز هست، از جمله پائووا، پانوا، پاووا، پائووائو و پاوئو. چندین ملت ادعا دارند که «اولین» پاوواو را برگزار کرده‌اند. در ابتدا، رقص‌های عمومی که بیشترین شباهت را به پاوواوهای امروزی داشتند، عمدتاً در پهن‌دشت‌های ایالات متحده در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم رایج بودند، زمانی که دولت آمریکا بسیاری از جوامع بومی را نابود می‌کرد تا زمین‌ها را برای بهره‌برداری اقتصادی تصاحب کند.

در سال ۱۹۲۳، چارلز اچ. بورک، کمیسیونر امور هندی در ایالات متحده، قانونی تصویب کرد که بر اساس حلقهٔ ۱۶۶۵ تنظیم شده بود و خود آن را در سال ۱۹۲۱ منتشر کرده بود. این قانون زمان‌هایی از سال را که بومیان آمریکا می‌توانستند رقص سنتی خود را اجرا کنند محدود می‌کرد، زیرا بورک آن را تهدید مستقیمی برای دین مسیحیت می‌دانست. با این حال، بسیاری از جوامع بومی به‌طور مخفیانه به گردهمایی و اجرای رقص و موسیقی فرهنگی خود ادامه دادند و به این قوانین و محدودیت‌ها بی‌توجهی کردند. تا اواسط قرن بیستم، پاوواوها در منطقهٔ دریاچه‌های بزرگ نیز برگزار می‌شدند.

## منابع

## کتاب‌شناسی

* Hatton, O. Thomas (1974). "Performance Practices of Northern Plains Pow-Wow Singing Groups", *Anuario Interamericano de Investigacion Musical*, Vol. 10, pp.&nbsp;123–137 .
* Kyi-Yo (2007). *Kyi-Yo Celebration*. Kyi-Yo student organization, Native American studies, University of Montana.
* Nettl, Bruno (1989). *Blackfoot Musical Thought: Comparative Perspectives*. Ohio: The Kent State University Press. .
* Roberts, Chris (1992). *Powwow Country*. .

رده:فرهنگ غرب ایالات متحده آمریکا
دی‌تی‌ام‌اف (ترانه)

«**دی‌تی‌ام‌اف**» (، سرواژهٔ *[[دبی تیرار ماس فوتوس|Debí Tirar Más Fotos]]* به معنای «باید عکس‌های بیشتری می‌گرفتم») ترانه‌ای از رپر پورتوریکویی بد بانی است. این قطعه در ۲۳ ژانویه ۲۰۲۵ به عنوان چهارمین تک‌آهنگ از ششمین آلبوم استودیویی انفرادی او به نام *[[دبی تیرار ماس فوتوس]]* (۲۰۲۵) منتشر شد. «دی‌تی‌ام‌اف» ترانه‌ای در سبک پلنا است که عناصری از رپ و پاپ لاتین یا رگیتون را نیز در خود دارد. در این قطعه، بد بانی از حسرت خود بابت عکس نگرفتن بیشتر از افرادی می‌خواند که زمانی با آن‌ها وقت گذرانده است.

## آهنگسازی
«دی‌تی‌ام‌اف» قطعه‌ای «نوستالژیک» است که در آن ریتم‌هایی «با الهام از موسیقی نینتندو»، یادآور آلبوم *وای‌اچ‌ال‌کیوام‌دی‌ال‌جی* (۲۰۲۰)، با پلنای پرجنب‌وجوش، سبکی فولکلوریک از پورتوریکو که بر پایهٔ پرسش و پاسخ آوازی شکل گرفته، در هم آمیخته می‌شوند. این قطعه بر بستری از ضرب‌آهنگی ملایم و با همخوانی‌های گروهی گاه‌به‌گاه پیش می‌رود و بد بانی در آن احساسات خود را بروز می‌دهد و از حسرتِ عکس نگرفتن بیشتر از عزیزان یا افرادی می‌گوید که دوره‌هایی از زندگی‌اش را با آن‌ها سپری کرده است.

## بازخورد منتقدان
در رتبه‌بندی تمامی قطعه‌های آلبوم توسط تحریریهٔ *[[بیلبورد (مجله)|بیلبورد]]*، این ترانه در جایگاه ششم قرار گرفت؛ منتقدان اشاره کردند که این ترانه شنوندگان را به ارزش نهادن به جنبه‌های معنادار زندگی در برابر سطحی‌نگری یادآوری می‌کند. آنان به‌طور ویژه از تعامل پرانرژی رگیتون به عنوان عنصری مدرن و حس عمیق نوستالژی تمجید کردند. مایا جورجی از *[[رولینگ استون]]* نیز معتقد بود که این ترانه، جلد آلبوم را به زندگی تبدیل می‌کند؛ زیرا همخوانی‌ها به گونه‌ای به گوش می‌رسند که انگار در «حیاط سبز زمردیِ به تصویر کشیده شده روی جلد آلبوم» ضبط شده‌اند.

## منابع

رده:ترانه‌های ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:تک‌آهنگ‌های با رتبه یک در اسپانیا
رده:تک‌آهنگ‌های با رتبه یک در ایتالیا
رده:تک‌آهنگ‌های با رتبه یک در سوئیس
رده:تک‌آهنگ‌های با رتبه یک در فرانسه
رده:تک‌آهنگ‌های با رتبه یک در کلمبیا
رده:تک‌آهنگ‌های با رتبه یک در مکزیک
رده:تک‌آهنگ‌های با رتبه یک در یونان
دبی تیرار ماس فوتوس

***دِبی تیرار ماس فوتوس*** (, ;  که به اختصار ***دی‌تی‌ام‌اف*** نامیده می‌شود) ششمین آلبوم استودیویی انفرادی (و در مجموع هفتمین آلبوم) رپر و خوانندهٔ پورتوریکویی بد بانی است. این آلبوم در ۵ ژانویه ۲۰۲۵ از سوی ریماس انترتینمنت منتشر شد و دنباله‌ای بر آلبوم پیشین او با عنوان *نادیه سابه لو که با آ پاسار مانیانا* (۲۰۲۳) به‌شمار می‌رود.

از نظر موسیقایی، این آلبوم عمدتاً در سبک‌های رگیتون و هاوس قرار دارد و به‌طور گسترده‌ای عناصر متنوعی از موسیقی سنتی پورتوریکو را که بد بانی در دوران رشد خود با آن‌ها آشنا بوده، در هم می‌آمیزد؛ از جمله پلِنا، خیبارو، سالسا و بومبا. همچنین این آلبوم مانند *اون برانو سین تی* (۲۰۲۲) از سبک‌های موسیقایی دیگر نیز تأثیر پذیرفته است. محتوای ترانه‌ها به بررسی پیچیدگی‌های وضعیت سیاسی پورتوریکو و پیامدهای آن، از جمله اعیان‌نشین شدن و از دست رفتن هویت فرهنگی می‌پردازد. در این آلبوم همکاری‌هایی با چووی، عمر کورتس، لوس پلِنِروس د لا کرستا، دی وی و رای‌نائو دیده می‌شود.

## بازخورد منتقدان

بر پایه وبگاه جمع‌آوری نقد متاکریتیک، *دبی تیرار ماس فوتوس* با میانگین وزنی ۹۵ از ۱۰۰ بر اساس ۸ نقد منتقدان، با تحسین همگانی روبه‌رو شده است. این آلبوم همچنین در حال حاضر پانزدهمین آلبوم با بالاترین امتیاز در این وبگاه به‌شمار می‌رود وبگاه *[[انی‌دیسنت‌میوزیک؟]]* نیز بر اساس جمع‌بندی دیدگاه‌های منتقدان، به آن امتیاز ۸٫۷ از ۱۰ داده است

مایا جورجی از *[[رولینگ استون]]* در نقدی پنج ستاره، این آلبوم را «بومی، سرزنده و تازه» توصیف کرد و در پایان نوشت: «در *نادیه سابه* او ادعا می‌کرد که در اوج خود است؛ حالا در *دبی تیرار ماس فوتوس* روشن است که او واقعاً به اوج رسیده است.» لوکاس ویلا از *[[ان‌ام‌ئی]]* نیز آلبوم را به خاطر «دگرگون‌کردن موسیقی فولکلور پورتوریکو» و همچنین تلفیق صداهای نوستالژیکِ برگرفته از دوران کودکی بد بانی با تولیدی معاصر، ستود.

منتقدان همچنین رویکرد آلبوم به مسائل سیاسی را مورد تحسین قرار دادند. تاتیانا لی رودریگز از *[[پیچفورک (وبگاه)|پیچفورک]]* روایت مبارزهٔ پورتوریکو برای حاکمیت را ستود؛ روایتی که به گفتهٔ او «در ریشه‌هایی شکل گرفته که حاصل قرن‌ها استعمار اسپانیایی و سپس آمریکایی است.» دیوید کرون از *[[آل‌میوزیک]]*، *دبی تیرار ماس فوتوس* را «پیروزی پورتوریکویی» توصیف کرد. همچنین رابین موری از *[[کلش (مجله)|کلش]]* در نقدی مثبت، این آلبوم را «نامه‌ای عاشقانه به میراث بد بانی» دانست و آن را اثری «قدرتمند و شخصی» خواند.

## منابع

رده:آلبوم‌های ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:آلبوم‌های بد بانی
رده:آلبوم‌های رگاتون
رده:آلبوم‌های موسیقی هاوس
آردون (استان بریانسک)

**آردون** () یک شهرک در استان بریانسک کشور روسیه است.

## منابع

* 

رده:اقامتگاه‌های شهری پیشین در استان بریانسک
رده:محلات روستایی در شهرستان کلینتسوفسکی
چمرنا

**چمرنا** () یک شهرک در استان بریانسک کشور روسیه است.

## منابع

* 

رده:محلات روستایی در شهرستان کلینتسوفسکی
دیوید هالیدی (خواننده)

**دیوید هالیدی** (متولد ؛ زادنام **دیوید مایکل بنجامین اسمت** () زادهٔ ) خواننده، ترانه‌پرداز و اتومبیلران اسپرت آماتوری ارمنی‌تبار اهل فرانسه است.

## ابتدای زندگی
هالیدی در بولونی-بیانکور به دنیا آمد و پسر خوانندگان فرانسوی جانی هالیدی و سیلوی وارتان است. دیوید هالیدی پسر عموی اول بازیگر میشل وارتان است. او برادر ناتنی بزرگ‌تر بازیگر لورا اسمت است.

## پیشه
هالیدی بیشتر به خاطر نوشتن موسیقی برای دیگران، از جمله همکاری با پدرش در آلبوم خون در برابر خون در سال ۱۹۹۹ شناخته شده است.

او در کمدی نوجوان آن پسر دخترم است (۱۹۸۷) ظاهر شد و همچنین آهنگ اصلی آن را اجرا کرد. "آن پسر دخترم است" به رتبه ۷۹ در بیلبورد هات ۱۰۰ و رتبه ۷۲ در کش‌باکس رسید. آلبوم Rock 'n' Heart او در سال ۱۹۹۱ موفقیت بزرگتری به نام "Ooh La La" را ایجاد کرد که به رتبه ۵۱ در هات ۱۰۰ رسید.

## زندگی شخصی
هالیدی در ۱۵ سپتامبر ۱۹۸۹ با استل لفبور ازدواج کرد. آنها در سال ۲۰۰۱ طلاق گرفتند. آنها دو فرزند دارند. او در ۳ ژوئن ۲۰۰۴ با الکساندرا پاستور، دختر تاجر میشل پاستور ازدواج کرد.

## نگارخانه

091018 david-hallyday ledenon.jpg|هالیدی در ۲۰۰۹


## گزیده فیلم‌شناسی
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به *[[آن پسر دخترم است]]* اشاره کرد.

## منابع

* 

*  
* 
* 

## پیوند به بیرون

رده:افراد زنده
رده:افراد فرانسوی ارمنی‌تبار
رده:افراد فرانسوی بلغاری‌تبار
رده:اهالی بولونی-بیانکور
رده:رانندگان اسپا ۲۴ ساعته
رده:رانندگان مسابقه ۲۴ ساعته لو مان
رده:زادگان ۱۹۶۶ (میلادی)
رده:فرانسوی‌های بلژیکی‌تبار
رده:فرانسوی‌های مجار-یهودی‌تبار
رده:برندگان جوایز جهانی موسیقی
مارگاریتا خاچاطریان

**مارگاریتا مامیکونی خاچاطریان** (؛ ؛ زادهٔ ) تاریخ‌نگار ادبی اهل ارمنستان است.

## زندگی‌نامه
وی در ۱۰ ژانویه ۱۹۵۵ در ایروان به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی علوم پرورشی خاچاطور آبوویان ارمنستان (۱۹۷۵) فارغ‌التحصیل گشت. وی همچنین برنده جوایزی همچون  (۱۹۹۳) ՀՀ «Տարվա ուսուցիչ» شد. وی در فعالیت انستیتو ادبی کرده است. 

## یادداشت

## جستارهای وابسته
* فهرست نویسندگان ارمنی

## منابع

* 

*  
* 
* 
* 

رده:افراد زنده
رده:اهالی ایروان
رده:تاریخ‌نگاران ادبی اهل ارمنستان
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه دولتی پرورشی خاچاطور آبوویان ارمنستان
رده:زادگان ۱۹۵۵ (میلادی)
مرگ رابین هود

***مرگ رابین هود***  یک فیلم ماجراجویی و درام آمریکایی آماده اکران که بر اساس افسانه *مرگ رابین هود* ساخته شده است. این فیلم به نویسندگی و کارگردانی مایکل سارنوسکی می‌باشد. در این فیلم هیو جکمن در نقش رابین هود بازی می‌کند و جودی کومر، بیل اسکاشگورد، ماری بارتلت و نوآ جوپ نیز در این فیلم ایفای نقش می‌کنند.

در حال حاضر این فیلم قرار است توسط کمپانی ای۲۴ در اواخر سال ۲۰۲۶ در ایالات متحده اکران شود.

## خلاصه داستان
رابین هود که پس از زندگی پر از جرم و جنایت و قتل، با گذشته‌اش دست و پنجه نرم می‌کند، پس از نبردی که فکر می‌کرد آخرین نبردش خواهد بود، خود را به شدت مجروح می‌بیند. در دستان زنی مرموز، فرصتی برای رستگاری به او پیشنهاد می‌شود و …

## بازیگران
* هیو جکمن در نقش رابین هود
* جودی کومر
* بیل اسکاشگورد در نقش جان کوچولو
* ماری بارتلت
* نوآ جوپ

## ساخت
در ماه مه ۲۰۲۴، اعلام شد که بازسازی تاریک‌تری از افسانه رابین هود در دست ساخت است که مایکل سارنوسکی نویسندگی و کارگردانی آن را بر عهده دارد و هیو جکمن و جودی کومر در این فیلم بازی می‌کنند.

تصویربرداری اصلی در اوایل فوریه ۲۰۲۵ در ایرلند شمالی آغاز شد. فیلمبرداری تا اواخر مارس به پایان رسید. فیلمبرداری این فیلم با فیلم ۳۵ میلی‌متری انجام شد.

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:فیلم‌های ۲۰۲۶ (میلادی)
رده:فیلم‌های آمریکایی دهه ۲۰۲۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های اکران آینده انگلیسی‌زبان
رده:فیلم‌های اکران آینده
رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۲۰۲۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های دلهره‌آور دهه ۲۰۲۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های رابین هود
رده:فیلم‌های مهیج آمریکایی
رده:فیلم‌های واقع‌شده در انگلستان
رده:فیلم‌های واقع‌شده در فرانسه
رده:فیلم‌های واقع‌شده در لندن
موسس هوسپیان

**موُسس میناسی هوسِپیان** (؛ ؛  – ) امدادگر، بشردوستانه و پزشک ارمنی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا بود.

## زندگی‌نامه
موسس میناس هوسپیان در سال ۱۸۷۶ در کسب، کیلیکیه، امپراتوری عثمانی (سوریه کنونی) متولد شد. او در جوانی از کشتار حمیدیه فرار کرد. او در سال ۱۹۰۵ از بیمارستان کالج لانگ آیلند (LICH) فارغ‌التحصیل شد.

او بعداً از سال ۱۹۱۶ تا ۱۹۱۸ ریاست یک مأموریت پزشکی بشردوستانه در ارمنستان روسیه را بر عهده داشت و پناهندگان نسل‌کشی ارمنی‌ها را درمان می‌کرد. او به خاطر جلوگیری از شیوع بیماری همه‌گیر تیفوس مورد تقدیر قرار گرفته و به عنوان «فرشته رحمت» و «دکتر پرگی{» (به انگلیسی: «دکتر ناجی») شناخته می‌شد.

هوسپیان در حزب لیبرال دموکرات ارمنی فعال بود، که شعبه آن در نیویورک سیتی پس از مرگش به نام او نامگذاری شد. همسرش، ماکروهی هوسپیان (با نام خانوادگی آشجیان)، در اتحادیه عمومی نیکوکاران ارمنیان و سایر امور مربوط به ارمنیان فعال بود. موسس و ماکروهی هوسپیان والدین مارجوری هوسپیان دوبکین و ادگار هوسپیان بودند.

هوسپیان در ۱۱ دسامبر ۱۹۵۲ در نیویورک سیتی درگذشت.

## یادداشت

## جستارهای وابسته
* فهرست ارمنی‌های ایالات متحده آمریکا

## منابع

* 

*  
* 
* 

## پیوند به بیرون

رده:ارمنیان اهل عثمانی
رده:افراد آمریکایی ارمنی‌تبار
رده:افراد سوری ارمنی‌تبار
رده:افراد نسل‌کشی ارمنی‌ها
رده:اهالی کسب
رده:پزشکان اهل ارمنستان
رده:درگذشتگان ۱۹۵۲ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۷۶ (میلادی)
رده:عثمانیایی‌های مهاجرت‌کرده به ایالات متحده آمریکا
رده:نجات‌یافتگان کشتار حمیدیه
اوپن‌وینو

**اوپن‌وینو**  یک جعبه‌ابزار نرم‌افزاری متن‌باز است که توسط اینتل تولید و برای بهینه‌سازی و استقرار مدل‌های یادگیری عمیق توسعه داده شده است. این جعبه‌ابزار از چندین قالب و نوع رایج مدل پشتیبانی می‌کند، از جمله مدل‌های زبانی بزرگ، بینایی رایانه‌ای و هوش مصنوعی مولد.

اوپن‌وینو برای سخت‌افزار اینتل بهینه‌سازی شده است، اما از پردازنده‌های مبتنی بر آرم/آرم۶۴ نیز پشتیبانی می‌کند. اگر در تجهیزات پردازش صوت مبتنی بر هوش مصنوعی، این جعبه‌ابزار را با شتاب‌دهنده عصبی و گوسی***'  اینتل ترکیب می‌شود، کاربرد گسترده‌ای دارد.

این جعبه‌ابزار که بر پایه [[C++]] توسعه یافته است، پشتیبانی از API را برای زبان‌های [[سی (زبان برنامه‌نویسی)|سی]] و [[پایتون (زبان برنامه‌نویسی)|پایتون]] گسترش می‌دهد و همچنین از [[نود جی‌اس]] (در مرحله پیش‌نمایش اولیه) پشتیبانی می‌کند.

اوپن‌وینو چندسکویی است و تحت [[مجوز آپاچی]] نسخه ۲٫۰ به صورت رایگان قابل استفاده است.

== روش کار ==
ساده‌ترین روش استفاده از اوپن‌وینو، دریافت یک مدل و اجرای مستقیم آن است. با این حال، برای دستیابی به بهترین نتایج، یک گردش‌کار کامل‌تر پیشنهاد می‌شود:

* دریافت یک مدل در یکی از چارچوب‌های پشتیبانی‌شده،
* تبدیل مدل به قالب اوپن‌وینو آی‌آر***' با استفاده از ابزار اوپن‌وینو کانورتر***'،
* بهینه‌سازی مدل با استفاده از گزینه‌های در دسترس، یا در زمان آموزش یا پس از آموزش که توسط [https://github.com/openvinotoolkit/nncf اِن‌اِن‌سی‌اِف (اوپن‌وینو)] ارائه می‌شود،
* اجرای استنتاج با استفاده از زمان‌اجرای اوپن‌وینو***' و تعیین یکی از چندین حالت استنتاج.

## قالب مدل‌های اوپن‌وینو
قالب اوپن‌وینو آی‌آر قالب پیش‌فرض مورد استفاده برای اجرای استنتاج است. این قالب به صورت مجموعه‌ای از دو پرونده ذخیره می‌شود، شامل *.bin و *.xml که به‌ترتیب شامل وزن‌ها و توپولوژی مدل هستند. این قالب با استفاده از اِی‌پی‌آی برنامه یا یک مبدل اختصاصی، از طریق تبدیل یک مدل منتج شده از یکی از چارچوب‌های پشتیبانی‌شده،  به‌دست می‌آید.

مدل‌هایی با قالب‌های پشتیبانی‌شده را می‌توان بدون تبدیل قبلی به اوپن‌وینو آی‌آر نیز مستقیماً برای استنتاج استفاده کرد. این رویکرد ساده‌تر است، اما گزینه‌های بهینه‌سازی کمتری را به مصرف کننده نهایی ارائه می‌دهد و کارایی پایین‌تری دارد. باید توجه داشت که مرحله تبدیل به صورت خودکار پیش از شروع استنتاج و به صورت خودکار انجام می‌شود. برخی از مدل‌های از پیش تبدیل‌شده را می‌توان در مخزن هاگینگ فیس یافت.

قالب‌های مدل پشتیبانی‌شده عبارت‌اند از:

* پای‌تورچ
* تنسورفلو
* تنسورفلو لایت
* اونیکس (از جمله قالب‌هایی که می‌توان آن‌ها را به اونیکس سریال‌سازی کرد)
* PaddlePaddle
* JAX/Flax

## پشتیانی از سیستم عامل
اوپن‌وینو روی سیستم‌عامل‌های ویندوز، لینوکس و مک‌اواس اجرا می‌شود.

## جستارهای وابسته

مقایسه نرم‌افزارهای یادگیری عمیق

## یادداشت‌ها


## مراجع


## پیوندهای بیرونی

* 

رده:یادگیری ماشین کاربردی
دودمان فاطمی

**دودمان فاطمی یا فاطمیان** (عربی: الفاطمیون، لاتین‌شده: الفاطمییون) یک دودمان عرب بود که بین سال‌های ۹۰۹ تا ۱۱۷۱ میلادی بر خلافت فاطمیان حکومت می‌کردند. آنها که از نوادگان فاطمه و علی بودند و به تشیع اسماعیلی پایبند بودند، امامت اسماعیلی را بر عهده داشتند و به عنوان رهبران برحق جامعه مسلمانان شناخته می‌شدند. دودمان امامان اسماعیلی نزاری، که امروزه توسط آقاخان پنجم نمایندگی می‌شود، ادعا می‌کنند که از شاخه‌ای از فاطمیان هستند. بهره‌های علوی، که عمدتاً در وادودارا مستقر هستند، نیز ادعا می‌کنند که از فاطمیان هستند.

## منابع
رده:سلسله‌های عربی
رده:دودمان فاطمیان
رده:سلسله‌های شیعه
بانک آریون

**بانک آریون** () یک بانک ایسلندی است که ریشه‌های آن به سال ۱۹۳۰ برمی‌گردد. این بانک در منطقه بزرگ ریکیاویک و همچنین در بزرگ‌ترین مناطق شهری در سراسر کشور فعالیت می‌کند. در سال ۲۰۱۶، این بانک سومین سهم بازار بزرگ حساب‌های جاری در ایسلند (۳۰٪)، پس از لندسبانکین (۳۶٫۱٪) و آیلندبانکی (۳۱٪) را داشت. این بانک ۱۳ شعبه در سراسر کشور و بیش از ۱۰۰۰۰۰ مشتری دارد. در سال‌های اخیر، این بانک به دلیل تعطیلی چندین شعبه خود در شهرهای کوچک‌تر در سراسر ایسلند با انتقاد مواجه شده است.

## منابع

* 

رده:بانک‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۰۸ (میلادی)
رده:برندهای ایسلند
رده:شرکت‌های فهرست‌شده در بورس اوراق بهادار ایسلند
رده:شرکت‌های فهرست‌شده در بورس اوراق بهادار استکهلم
مک جواکیم

**مکرتیچ ''مک'' جواکیم** (؛  – ) بوکسور ارمنی‌تبار اهل هند بود که در المپیک تابستانی ۱۹۴۸ شرکت کرد. وی در دسته سنگین‌وزن سبک 

## زندگی‌نامه
جواکیم با نام مکرتیچ هواکیمیان در سال ۱۹۲۵ در کلکته، :en:Bengal Presidency، هند بریتانیا از پدری ارمنی که در آنجا ساکن شده بود به دنیا آمد. او بعداً در انگلستان اقامت گزید و در آنجا ورزش بوکس را دنبال کرد. جواکیم در سال ۲۰۱۳ در کینگستون آپون تیمز، لندن درگذشت.

## جستارهای وابسته
* بوکس در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۴۸ 

## منابع

* 
* 

* 

رده:افراد بریتانیایی ارمنی‌تبار
رده:افراد هندی ارمنی‌تبار
رده:بوکسورهای بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۴۸
رده:بوکسورهای مرد اهل هند
رده:بوکسورهای نیمه‌سنگین‌وزن
رده:درگذشتگان ۲۰۱۳ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۲۵ (میلادی)
رده:ورزشکاران اهل کلکته
مورفوزیس

**مورفوزیس** () شرکت زیست‌دارویی آلمانی است که در سال ۱۹۹۲ تأسیس شد. دفتر مرکزی این شرکت در نزدیکی مونیخ، آلمان واقع شده است و یک شرکت تابعه کاملاً متعلق به آن، مورفوزیس آمریکا در بوستون، ماساچوست، ایالات متحده، دارد. این شرکت دارای فناوری‌های مختلف آنتی‌بادی، پروتئین و پپتید است که از آنها برای کشف و توسعه داروهای اختصاصی و مشارکتی استفاده می‌کند.

این شرکت بیش از ۱۰۰ دارو در خط تولید گسترده خود دارد که به عنوان درمان برای انواع بیماری‌ها در حال بررسی هستند. در حالی که بسیاری از این داروها با همکاری شرکت‌های داروسازی و بیوتکنولوژی در حال توسعه هستند، مورفوزیس همچنین یک خط تولید اختصاصی با تمرکز بر سرطان و بیماری‌های خودایمنی دارد.

مورفوزیس در بورس اوراق بهادار فرانکفورت و بورس اوراق بهادار نزدک ایالات متحده فهرست شده است. نووارتیس در فوریه ۲۰۲۴ موافقت کرد که این شرکت را خریداری کند.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* 

رده:ادغام‌ها و اکتساب‌های ۲۰۲۴ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۲ (میلادی) در آلمان
رده:شرکت‌های باواریای علیا
رده:شرکت‌های پیشین فهرست‌شده در بورس اوراق بهادار فرانکفورت
رده:شرکت‌های پیشین فهرست‌شده در نزدک
رده:شرکت‌های زیست‌فناوری آلمان
رده:شرکت‌های زیست‌فناوری بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۹۲ (میلادی)
پاتریزیا

**پاتریزیا** () شرکت مدیریت سرمایه‌گذاری آلمانی است که بر بازار املاک و مستغلات در سراسر اروپا تمرکز دارد. این شرکت که در آگسبورگ آلمان مستقر است، سهام آن در بازار بورس فرانکفورت معامله می‌شود و در میان سایر شرکت‌ها، عضو شاخص جهانی شرکت‌های کوچک اس‌دکس و ام‌اس‌سی‌آی است.

این شرکت در چندین کشور فعالیت دارد و سرمایه‌گذاری در املاک و مستغلات و دارایی‌های زیرساختی را برای سرمایه‌گذاران نهادی، نیمه‌حرفه‌ای و خصوصی ارائه می‌دهد. از سال ۲۰۱۶، پاتریزیا بیش از ۵۵ میلیارد یورو دارایی املاک و مستغلات و زیرساختی را مدیریت کرده است، که عمدتاً به عنوان مدیر سرمایه‌گذاری برای شرکت‌های بیمه، مؤسسات صندوق بازنشستگی، صندوق‌های مستقل، بانک‌های پس‌انداز و تعاونی فعالیت می‌کند. این شرکت بیش از ۱۰۰۰ متخصص را در ۲۷ مکان در سراسر جهان استخدام می‌کند.

این شرکت در سال ۱۹۸۴ توسط ولفگانگ اِگِر تأسیس شد. او اولین تجربه خود را در بخش املاک و مستغلات با یک شغل تابستانی در یک سایت ساختمانی در دوران نوجوانی به دست آورد. از سال ۲۰۱۶، این شرکت از طریق شرکت تابعه خود، پاتریزیا گرونداینوست، به سرمایه‌گذاران خصوصی نیز خدمت‌رسانی کرده است.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:شرکت‌های اگزبورگ
رده:شرکت‌های املاک آلمان
رده:شرکت‌های خدمات مالی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۸۴ (میلادی)
رده:شرکت‌های فهرست‌شده در بورس اوراق بهادار فرانکفورت
مایکل سارنوسکی

**مایکل سارنوسکی**  فیلم‌ساز آمریکایی است که فیلم‌های *[[خوک (فیلم ۲۰۲۱)|خوک]]* (۲۰۲۱)، *[[یک مکان ساکت: روز نخست]]* (۲۰۲۴) و *[[مرگ رابین هود]]* را نوشته و کارگردانی کرده است. او برای فیلم *خوک*، جوایز و نامزدی‌های متعددی دریافت کرد.

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:افراد زنده
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه ییل
رده:فیلم‌نامه‌نویسان آمریکایی سده ۲۱ (میلادی)
رده:فیلم‌نامه‌نویسان اهل ویسکانسین
رده:فیلم‌نامه‌نویسان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارگردانان فیلم اهل ویسکانسین
زبان‌های آرغو

**زبان‌های آرغو** یا **ارغو** یک شاخه اصلی از زبان‌های ترکی رایج به همراه اوغوز، قپچاق، قارلوق و ترکی سیبری هستند. برخلاف سایر شاخه‌ها، این گروه دارای چند زبان نیست و تنها زبان تاریخی آرغو و زبان خلجی که از نسل آن است، تنها زبان‌های این گروه هستند.

آرغو گروهی دوزبانه از قبایل ترک در سده یازدهم بودند. اولین و تنها اشاره به قبایل آرغو و زبان آرغو توسط کاشغری صورت گرفته است. او نوشته است که آن‌ها در میان کوه‌ها زندگی می‌کردند و به همین دلیل آن‌ها را آرغو، به معنای «در میان» می‌نامیدند. در همان دوره (سده نهم/دهم)، نام خلج نیز توسط مسافران ثبت شده است. با کشف خلج‌های امروزی، مشخص شده است که زبان خلج‌ها همان زبان آرغو در *[[دیوان لغات الترک]]* است.

برخی زبان‌شناسان به دلایل زیر خلجی را نواده آرغو می‌دانند:
# صدای *-ny(-)* در ترکی باستان هم در آرغو و هم در خلجی به صورت *-n(-)* حفظ شده است.
# در هر دو از لبی‌شدگی واج‌ها استفاده شده است. (*مثلاً* bardum, käldüm *به جای* bardïm, keldim)
# به گفته کاشغری، قبایل آرغو کلمه «داغ» را به معنای «نیست» به کار می‌برند. تنها زبان ترکی که امروزه از کلمه «داغ» به معنای «نه» استفاده می‌کند، زبان خلجی است. اوغوزها از کلمات *degül و دیگران از کلمات *ermeŕ استفاده می‌کنند.
# ارغو به جای *z* از *δ* استفاده می‌کند. این موضوع در خلجی نیز دیده می‌شود.

## منابع

رده:زبان‌های ترکی
فدراسیون اروپایی ترابری و محیط زیست

**فدراسیون اروپایی ترابری و محیط زیست** ، که معمولاً با عنوان **ترابری و محیط زیست** (Transport and Environment) شناخته می‌شود، یک چتر اروپایی برای سازمان‌های غیردولتی فعال در زمینهٔ ترابری و محیط زیست است که حمل و نقل پایدار را در اروپا ترویج می‌دهد.

سازمان ترابری و محیط زیست اغلب با دیگر گروه‌های لابی زیست‌محیطی مانند صلح سبز، که بسیاری از اعضای کارکنان آن در گذشته در آن کار کرده‌اند، همکاری داشته است.

## حوزه‌های اصلی کارزار
* آلودگی هوا
* هوانوردی
* تجارت بهتر و مقررات
* سوخت‌های زیستی
* خودروها و 
* کامیون‌های تمیزتر و ایمن‌تر
* دیزل‌گیت: اصلاحات آزمایشی
* روغن کثیف
* تنظیم اشتراک‌گذاری تلاش
* سیاست ترابری اتحادیه اروپا
* راه‌آهن
* کشتیرانی
* ون‌ها
* سروصدای خودرو

## اعضا
در حال حاضر، ۷۳ سازمان (۶۳ عضو و ۱۰ حامی) در ۲۴ کشور از ترابری و محیط زیست پشتیبانی می‌کنند.

## بودجه
ترابری و نقل و محیط زیست از بنیاد اقلیمی اروپا، آژانس همکاری توسعه نروژ، بنیاد ضرورت آب و هوا، کمیسیون اروپا، بنیاد ClimateWorks، صندوق خیریه شواب، بنیاد بلوط و چندین نهاد و سازمان دیگر بودجه دریافت می‌کند.

## منابع

رده:اتحادیه اروپا و محیط زیست
رده:تغییر اقلیم در اتحادیه اروپا
رده:سازمان‌های بین‌المللی بلژیک
بنیاد موزه‌های بیرمنگام

**بنیاد موزه‌های بیرمنگام**  بزرگ‌ترین بنیاد خیریه مستقل موزه‌ها در بریتانیا است. این بنیاد نُه جایگاه موزه‌ای را در سراسر شهر بیرمنگام، از جمله موزه و نگارخانه هنر بیرمنگام (BMAG) و Thinktank، موزه علوم بیرمنگام، با مجموع بیش از ۱٫۱ میلیون بازدید در سال، اداره می‌کند.

این بنیاد در آوریل ۲۰۱۲ از طریق ادغام موزه‌ها و گالری هنری بیرمنگام متعلق به شورای شهر بیرمنگام و بنیاد خیریه Thinktank تأسیس شد. ساختمان‌ها و مجموعه‌های زیربنایی همچنان متعلق به شورای شهر هستند و شورای شهر تصمیم نهایی دربارهٔ هزینه‌های ورودی را می‌گیرد. ورود به BMAG رایگان است، اما برای Thinktank هزینه ورودی دریافت می‌شود.

علاوه بر موزه مرکزی و گالری هنری، BMAG شامل مرکز مجموعه موزه بیرمنگام و موزه‌های پراکنده آستون هال، بلیکسلی هال، سرهول میل، سوهو هاوس، موزه جواهرفروشی و قلعه ویولی می‌شود. Thinktank از مجموعه موزه علم و صنعت شورای شهر بیرمنگام ایجاد شده است.

در ۲۴ ژانویه ۲۰۱۲، این بنیاد جدید اعلام کرد که به مدت سه سال از شورای هنر بودجه دریافت کرده است.

نخستین مدیر این بنیاد، آن سامنر بود که از مؤسسه هنرهای زیبای باربر دانشگاه بیرمنگام به این بنیاد پیوست، جایی که از سال ۲۰۰۷ مدیر آن بود. او تنها پس از هفت ماه در ژانویه ۲۰۱۳ از این سمت کناره‌گیری کرد و مدیر موقت، سایمون کین، جایگزین او شد. در ژوئیه ۲۰۱۳، الن مک‌آدام به عنوان مدیر جدید منصوب شد. مک‌آدام در سال ۲۰۲۰ از این سمت کناره‌گیری کرد. سارا واجد و زک منساه در نوامبر ۲۰۲۰ به عنوان مدیرعامل مشترک، سمت مدیر را بر عهده گرفتند.

## مجموعه‌ها
این مجموعه علاوه بر بسیاری از نقاشی‌ها، مجسمه‌ها و دیگر آثار هنری، شامل موتورهای بخار (از جمله قدیمی‌ترین موتور فعال جهان)، هواپیماها، اتومبیل‌های آستین، روور و ام‌جی، یک کیوسک تلفن قرمز، سکه‌ها و یک سینکلر سی۵ می‌شود.

### پرندگان
مجموعه تاریخ طبیعی شامل تقریباً ۵۷۰۰ نمونه تاکسیدرمی‌شده، و همچنین پوست، استخوان، تخم و لانه پرندگان است. چندین مجموعهٔ خصوصی پیشین نیز در این مجموعه وجود دارند، از جمله مجموعه‌های پرنده‌شناسان گمنام جان آدن، رابرت ویلیام چیس و ویلیام رویس لیساگت، و همچنین مجموعهٔ ریچارد ویور که یک موزهٔ خصوصی قدیمی را در بیرمنگام اداره می‌کرد. نمونه‌های تاکسیدرمی‌شده از گونه‌های منقرض‌شده شامل یک ماهی‌گیک بزرگ و یک کبوتر مسافر است. پنجاه نمونه از «کبوتر کمیاب هیستینگز» نگهداری می‌شود.

## منابع

رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۱۲ (میلادی) در انگلستان
رده:نیکوکاری‌های واقع‌شده در میدلندز غربی (شهرستان)
صالح الجیملانی

**صالح محمد الجیملانی** سرلشکر نیروهای زمینی یمن است که به عنوان فرمانده منطقه اول نظامی خدمت کرده است. پیش از انتصاب، جیملانی چندین سمت در گارد جمهوری و واحد جانشین آن، نیروهای حفاظت ریاست جمهوری، داشت که در دومی به عنوان فرمانده آن خدمت می‌کرد.

## اوایل زندگی و تحصیلات
جَیملانی اهل ابین است. او در مؤسسه الثُلیا برای تحصیلات نظامی تحصیل کرد و در سال ۲۰۰۳ از دوره فرماندهان گردان و در سال ۲۰۰۵ از دوره فرماندهان تیپ فارغ‌التحصیل شد. او بعداً مدرک لیسانس علوم نظامی را از دانشکده نظامی عدن، مدرک کارشناسی ارشد علوم نظامی را از دانشکده فرماندهی و ستاد در صنعا و سپس در ۲۹ نوامبر ۲۰۲۱ گواهینامه بورسیه جنگ عالی را از آکادمی عالی نظامی نمیری در سودان دریافت کرد.

## دوران نظامی
در دوران حکومت علی عبدالله صالح، رئیس‌جمهور سابق، جِیملانی در گارد جمهوری خدمت کرده و در رده‌های آن ارتقا یافته بود. او در طول انقلاب یمن در سال ۲۰۱۱ فرمانده تیپ سوم پیاده‌نظام کوهستانی بود، زمانی که نیروهای او به مدت نه ماه با جنگجویان حوثی و اصلاح درگیر شدند، زیرا این جنگجویان تلاش می‌کردند پایگاه خود را در ارحب تصرف کنند. در ۶ آوریل ۲۰۱۲، منصور هادی، جِیملانی را به درجه سرتیپ ارتقا داد و او را به عنوان فرمانده واحد حفاظت ویژه گارد جمهوری منصوب کرد و جایگزین طارق صالح، برادرزاده رئیس‌جمهور سابق صالح، شد. پس از تشکیل این واحد در ۶ آگوست ۲۰۱۲، هادی جِیملانی را به عنوان فرمانده نیروهای حفاظت ریاست جمهوری، که واحد جایگزین سازماندهی مجدد شده گارد جمهوری بودند، منصوب کرد. او همچنین به عنوان فرمانده تیپ سوم حفاظت ریاست جمهوری منصوب شد و بعداً همزمان در اوت ۲۰۱۴ به عنوان فرمانده تیپ اول حفاظت ریاست جمهوری منصوب شد.

در جریان تصرف یمن توسط حوثی‌ها، نیروهای حفاظت ریاست جمهوری جِیملانی مسئول حفاظت از کاخ ریاست جمهوری در صنعا بودند که افراد مسلح حوثی در ۲۰ ژانویه ۲۰۱۵ به آن حمله کردند (ar). جِیملانی به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت: «این یک کودتا است. هیچ کلمه دیگری برای توصیف آنچه اتفاق می‌افتد وجود ندارد جز کودتا.» هادی به همراه جِیملانی و نیروهایش در ۲۱ ژانویه به عدن عقب‌نشینی کردند. پس از آن، حوثی‌ها یکی از اعضای خود را به عنوان فرمانده جدید تیپ سوم حفاظت ریاست جمهوری، که اهمیت قابل توجهی در ارتش یمن داشت، به جای جِیملانی منصوب کردند.

پس از تشکیل شورای رهبری ریاست جمهوری در سال ۲۰۲۲، جعیملانی به کمیته عالی مشترک امنیتی و نظامی منصوب شد که وظیفه داشت به شورای قانون اساسی در مورد سازماندهی مجدد نیروهای امنیتی دولت تحت نظر وزارت کشور و وزارت دفاع مشاوره دهد. در دسامبر ۲۰۲۴، جعیملانی به فرماندهی منطقه اول نظامی و همچنین تیپ ۳۷ زرهی منصوب شد.

## منابع
رده:فارغ‌التحصیلان آکادمی نظامی یمن
رده:افراد زنده
رده:اهالی استان ابین
رده:ژنرال‌های اهل یمن
رده:پرسنل نظامی یمن در جنگ داخلی یمن (۲۰۱۴–اکنون)
ترکمانی سوریه

**گویش ترکمانی سوریه** () گویشی از زبان ترکی استانبولی است که توسط ترکمان‌های سوریه گفتگو می‌شود. این گویش، یک منطقه گویشی متمایز در گروه زبان‌های اغوز را تشکیل می‌دهد. ترکمانی در شمال سوریه، نزدیک به مرز ترکیه، صحبت می‌شود. این گویش، پس از عربی و کردی سومین زبان پرگویشور در سوریه است.

## جستارهای وابسته
* ترکمانی عراق
## منابع

رده:زبان ترکی استانبولی
رده:زبان‌های اغوز
رده:زبان‌های سوریه
حمله ۱۴۰۳ به گوهرکوه

**حملهٔ ۱۴۰۳ به گوهرکوه**، یک حمله تروریستی علیه یک ایستگاه پلیس ایران بود که منجر به کشته شدن ۱۰ افسر پلیس در داخل وسایل نقلیه آنها شد. دو وسیله نقلیه مورد اصابت گلوله قرار گرفتند.

## پیشینه
در این زمان، شورش سیستان و بلوچستان و شورش در بلوچستان بین گروه‌های سنی بلوچ و دولت شیعه جمهوری اسلامی ایران و سازمان‌های سکولار مانند ارتش آزادی‌بخش بلوچستان و سایر ارتش‌های دولتی از جمله نیروی زمینی پاکستان و ارتش آزادی‌بخش خلق چین در جریان بود.

چند ماه قبل، در فروردین ۱۴۰۳، درگیری‌هایی بین جیش‌العدل و پلیس ایران در همان کلانتری رخ داد که منجر به کشته شدن ۵ افسر پلیس ایرانی شد.

## حمله
در ۵ آبان ۱۴۰۳، شبه‌نظامیان جیش‌العدل به پاسگاه پلیس در گوهرکوه، در استان سیستان و بلوچستان، در حدود  حمله کردند. در جنوب شرقی تهران. طبق گزارش‌ها، گروه حلواش، یک گروه مدافع بلوچ، تصاویری از دو کامیون کاروانی که با نوار سبز رنگی در کنارشان (که برای تمایز کامیون‌های پلیس از کامیون‌های غیرنظامی استفاده می‌شود) رنگ‌آمیزی شده و پر از سوراخ‌های گلوله بودند، منتشر کرد. یکی از تصاویر شامل تصویر گرافیکی دو افسر پلیس کشته شده در داخل خودرو بود. رسانه‌های دولتی ایران اعلام کردند که این درگیری بین پلیس ایران و شبه‌نظامیان مسلمان سنی بوده است، اگرچه در ابتدا، رسانه‌ها فقط اعلام کردند که این حمله توسط آنچه «اشرار» می‌نامیدند، انجام شده است، در هر دو گزارش هیچ گروهی نام برده نشد.

## پیامدها
پس از این حمله، وزارت کشور ایران بیانیه‌ای در مورد توییتر منتشر کرد و گفت: «در پی شهادت ۱۰ مرزبان در جاده گوهرکوه در شهرستان تفتان، وزیر کشور به سرعت تیمی از فرماندهان نیروی انتظامی و مقامات وزارت کشور را برای بررسی جزئیات این حادثه مأمور کرد.» پس از این حادثه، ویدیوهای زیادی از حمله به توییتر، فیس‌بوک و گروه‌های واتس‌اپ منتشر شد که در آن‌ها جیش‌العدل به عنوان عامل این حمله معرفی شده بود. بعداً در همان روز، جیش‌العدل مسئولیت این حمله را بر عهده گرفت.

ایرنا اسامی کشته‌شدگان را منتشر کرد که شامل علیزاده، حساسه، نوربخش و صالحی و همچنین تعدادی از اعضای نیروی انتظامی بود. در میان آنها ایمان درویشی، علیرضا آقاجانی، مهدی خاموشی، نعمت نوری و هادی زارع نیز حضور داشتند.

## منابع

رده:ایرانی‌ستیزی
رده:تروریسم در ایران
رده:شهرستان تفتان
رده:شیعه‌ستیزی
کتابخانه آکادمی علوم روسیه

**کتابخانه آکادمی علوم روسیه** () یک کتابخانه بزرگ دولتی روسی است که در سن پترزبورگ در جزیره واسیلیفسکی قرار دارد. این کتابخانه به روی کارمندان مؤسسات آکادمی علوم روسیه و محققان دارای تحصیلات عالی باز است. این مرکز علاوه بر مجموعه مرکزی، دارای مجموعه‌های کتابخانه‌ای است که توسط مؤسسات دانشگاهی تخصصی در سن پترزبورگ و سایر شهرها نگهداری می‌شوند.

مجموعه روزنامه‌ها شامل مجموعه‌های ناقص، از دهه ۱۹۲۰ تا ۱۹۸۰ و مجموعه‌های کامل روزنامه‌هایی مانند «نیویورک تایمز» (۱۹۱۷–۱۹۸۶)، «تایمز» (۱۹۳۱–۱۹۸۶)، «موند» (۱۹۳۲–۱۹۸۶) و روزنامه‌های دیگر است.

## جستارهای وابسته

* فهرست کتابخانه‌های ملی و ایالتی
* فهرست بزرگ‌ترین کتابخانه‌ها
* کتابخانه ملی روسیه

## منابع

## برای مطالعهٔ بیشتر
* 

رده:بناهای میراث فرهنگی در سنت پترزبورگ
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۷۱۴ (میلادی) در روسیه
رده:صفحه‌هایی که از قاب نقشه جعبه اطلاعات بدون پیوند شکل در ویکی‌داده استفاده می‌کنند
رده:فرهنگستان علوم روسیه
رده:قانون واسپاری
رده:کتابخانه‌های سن پترزبورگ
ترکمانی عراق

**گویش‌های ترکمانی عراق** (به ترکی *Iraq* *Türkmen ağızları*) گونه‌های از زبان‌های ترکی هستند که ترکمان‌ها در عراق بدان گفتگو می‌کنند.

ترکمن‌های عراق از نسل چندین موج مهاجرت مردم ترک‌زبان به میان‌رودان هستند. اولین ترک‌های اوغوز (که ترکمان نیز نامیده می‌شوند) که به عراق آمدند، در دوران عباسیان (۷۵۱–۱۲۵۸) و به ویژه در سده نهم میلادی وارد عراق شدند. ترک‌ها که اصالتاً اهل آسیای میانه بودند، در قرن نهم در زمان امپراتوری سلجوقی در آناتولی، ایران و بین‌النهرین ساکن شدند. در زمان امپراتوری عثمانی، چندین موج مهاجرت، گروه‌های بیشتری از ترکمان‌ها را به این منطقه آورد. در سده هجدهم، ترک‌های آناتولی در عراق مستقر شدند تا ترابری بین بغداد و استانبول را تضمین کنند و برخی دیگر توسط عثمانی‌ها برای سرکوب قبایل متخاصم به این منطقه اعزام شدند. مقامات عثمانی آن‌ها را در ورودی دره‌های هم‌مرز با مناطق کردنشین مستقر کردند تا کنترل خود را بر کردها برقرار کنند.

پس از استقلال عراق و به قدرت رسیدن حزب بعث و صدام حسین، سیاست عربی‌سازی در پیش گرفته شد و عربی بر اقلیت‌های غیرعرب کشور تحمیل گردید. از جمله اقدامات اتخاذ شده، ممنوعیت تدریس زبان ترکی در مدارس و استفاده از آن در رسانه‌ها بود. در دهه ۱۹۸۰، صدام حسین استفاده از زبان ترکی را در اماکن عمومی ممنوع کرد. از سال ۲۰۰۵، زبان ترکمانی به عنوان زبان اقلیت در عراق به رسمیت شناخته شده است. با این حال، زبان ترکی تدریس شده در مدارس این کشور، ترکی معیار مبتنی بر لهجه استانبولی است. اگرچه گویش‌های ترکمنی عراق با ترکی آناتولی مرتبط هستند، اما با زبان آذربایجانی نیز ارتباط نزدیکی دارند و یک منطقه زبانی انتقالی بین این دو زبان شکل می‌دهند.

گویش‌های ترکمانی عراق با ترکی معیار ترکیه متفاوت است و به چند دسته تقسیم می‌شود. به گفتهٔ بیلگه‌خان آتسیز گوکداغ، می‌توان گویش‌های ترکمنی عراق را بر اساس تکامل صامت /ŋ/ (که اکنون در ترکی استانبولی /n/ نوشته می‌شود و قبلاً در ترکی عثمانی ڭ نوشته می‌شد) به دو گروه تقسیم کرد:
* از یک سو، گویش‌های با *-y-* که مربوط به تل‌عفر (نینوا)، کفری (دیاله)، طوز خورماتو و آمرلی (صلاح‌الدین)، بشیر و آلتون کوپری (کرکوک) است. این تکامل در اورفا نیز یافت می‌شود.
* از سوی دیگر، گویش‌های با *-v-* در کرکوک، اربیل، داقوق (کرکوک)، مندلی و خانقین (دیاله)، کازانیه استفاده می‌شوند. این ویژگی با گویش آذربایجانی تبریز مشترک است.

## جستارهای وابسته
* ترکمانی سوریه

## منابع

رده:زبان‌های پیوندی
رده:زبان‌های عراق
رده:زبان‌های فاعل-مفعول-فعل
رده:مقاله‌های ویکی‌پروژه ترکیه
رده:مقاله‌های ویکی‌پروژه عراق
لری یاسوجی

**لری یاسوجی** (به لری: لری یاسیچی) یکی از گویش‌های زبان لری است که در شهر یاسوج متداول است. این گویش در دسته گویش‌های جنوبی لری قرار می‌گیرد.

## جستارهای وابسته
* لری بویراحمدی

## منابع

رده:زبان لری
رده:گویش‌های ایرانی
گنجینه اطلاعات

**گنجینهٔ اطلاعات**  در فناوری اطلاعات مکان مرکزی است که دادگان انباشته و در یک روش سازمان‌یافته، معمولاً ذخیره‌سازی داده نگهداری می‌شود.

مفهوم کتابخانهٔ دیجیتال سراسری که توسط دستورالعمل کپی‌رایت اتحادیه اروپا در سال ۲۰۱۲ به عنوان «درون‌دسترس» توصیف شده است، به تلاش‌های گوگل برای دیجیتال‌کردن توده‌ای گفته می‌شود که «کارهای یتیم» هستند (کارهای خارج از کپی‌رایت).

## منابع

* 

رده:امنیت داده‌ها
رده:سامانه‌های مدیریت محتوا
رده:مدیریت داده‌ها
رده:مدیریت مستندات
مسابقات قهرمانی دو و میدانی اروپا ۲۰۲۲

**۲۵امین دوره مسابقات قهرمانی دو و میدانی اروپا** از ۱۵ تا ۲۱ اوت ۲۰۲۲ در ورزشگاه المپیک در مونیخ، آلمان برگزار شد.

## نتایج
### مردان

### زنان

## منابع

## پیوند به بیرون

*وبگاه رسمی 
رده:رقابت‌های بین‌المللی دو و میدانی به میزبانی آلمان
رده:رقابت‌های ورزشی در مونیخ
رده:مسابقات دو و میدانی اروپا
رده:ورزش اروپا در ۲۰۲۲ (میلادی)
مردم ناما

بندانگشتی|250x250پیکسل|گروه ناما در برابر یک کلبه

**مردم ناما**  (که در منابع قدیمی‌تر به آن **ناماکوا** نیز گفته می‌شود) یک گروه قومی آفریقایی است که در آفریقای جنوبی، نامیبیا و بوتسوانا ساکن هستند. آنها به‌طور سنتی به زبان ناما از خانوادهٔ زبانی خوئه-کوادی سخن می‌گویند، اگرچه بسیاری از ناماها به زبان آفریکانس نیز صحبت می‌کنند. مردم ناما (یا مردم ناما-خوئه) بزرگ‌ترین گروه از مردم خوئه‌خوئه هستند که بسیاری از آنها به عنوان یک گروه ناپدید شده‌اند. بسیاری از قبایل ناما در نامیبیای مرکزی و دیگر گروه‌های کوچک‌تر در سرزمین ناماکوا زندگی می‌کنند که امروزه در مرز نامیبیا با آفریقای جنوبی قرار دارد.

بندانگشتی|250x250پیکسل|رئیس هندریک ویتبوی (مرکز) و همراهانش
مردم خویسان آفریقای جنوبی و جنوب نامیبیا از زمان‌های بسیار قدیم زندگی کوچ‌نشینی داشته‌اند. خوئکوئه دامدار بودند و مردم سان به عنوان شکارچی-گردآورنده زندگی می‌کردند. ناماها گروهی از خوئکوئه‌ها هستند. آنها در اصل در رودخانه اورنج در جنوب نامیبیا و شمال آفریقای جنوبی ساکن بودند. استعمارگران اولیه از آنها به عنوان *هوتنتوت* یاد می‌کردند. نام تاریخی جایگزین آنها، "ناماکوا"، از افزودن پسوند زبان خوئکوئه *"-qua/kwa"* به معنی "مکان" (که در نام دیگر ملل آفریقای جنوبی مانند گریکوا یافت می‌شود) به نام زبان اشاره می‌شود.
بندانگشتی|300x300پیکسل|کلبه‌های هارو اومس.

## منابع

رده:اقوام در بوتسوانا
رده:اقوام در نامیبیا
رده:عشایر آفریقایی
رده:گروه‌های قومی مرتبط نیازمند تأیید