سینیکالر

**سینیکالر** () فرایندی قدیمی است که در آن فقط با استفاده از دو رنگ، فیلم رنگی تولید می‌کردند. این فرایند در زمانی به بازار آمد که تنها فرایند تکنی‌کالر برای رنگی کردن فیلم‌ها وجود داشت، اما از آنجا که این فرایند بسیار پرهزینه بود عمدتاً تولیدکنندگان فیلم به سراغ آن نمی‌رفتند، اما با ورود سینه‌کالر و کم‌هزینه‌تر بودن آن این فرایند در اوایل مورد استقبال قرار گرفت.

[بندانگشتی|ایستاده=1.5|صحنه‌ای از ''[سیندرلای بیچاره* (۱۹۳۴) ساخته [[استودیو فلیشر]]؛ یک پویانمایی کوتاه که از سینیکالر استفاده کرده است.]]
سینیکالر یک مدل اولیه از [[رنگ کاهشی]] [[فضای رنگی RG|دو رنگ]] در [[فیلم رنگی]] بود که بر پایه سیستم [[پریزما]] در دهه‌های ۱۹۱۰ و ۱۹۲۰ و سیستم [[مولتی‌کالر]] در اواخر دهه ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ بنا شده بود. این فناوری توسط ویلیام تی. کریسپینل و آلن ام. گاندلفینگر توسعه یافت و فرمت‌های مختلف آن از سال ۱۹۳۲ تا ۱۹۵۵ مورد استفاده قرار گرفت.

== روش کار ==


به عنوان یک فرایند رنگی [[بای‌پک]] (Bipack)، فیلم‌بردار یک دوربین استاندارد را با دو نوار فیلم بارگذاری می‌کرد: یک نوار [[ارتوکروماتیک]] که به رنگ نارنجی-قرمز رنگ‌آمیزی شده بود و یک نوار [[پانکروماتیک]] در پشت آن. [[فیلم خام]] ارتوکروماتیک فقط رنگ‌های آبی و سبز را ثبت می‌کرد و رنگ نارنجی-قرمز آن (مشابه فیلتر Wratten 23-A) همه چیز به جز نور نارنجی و قرمز را پیش از رسیدن به نوار فیلم پانکروماتیک فیلتر می‌کرد.

از آنجایی که فاصله تا دو امولسیون فیلم در عمق نسبت به تک امولسیون متفاوت بود، فوکوس لنز دوربین باید تنظیم می‌شد و یک دریچه فیلم مخصوص برای قرارگیری منفی [[بای‌پک]] اضافه می‌گشت.

در آزمایشگاه، نگاتیوها ظاهر شده و رنگ نارنجی-قرمز حذف می‌شد. پوزتیوها روی فیلم‌های دو لایه (Duplitized) چاپ شده و به صورت پوزتیوهای سیاه و سفید ظاهر می‌شدند. یک طرف که حاوی ثبت فیلتر شده قرمز-نارنجی و موسیقی متن بود، به رنگ آبی-سبز درمی‌آمد؛ طرف دیگر که حاوی ثبت آبی-سبز بود، به رنگ قرمز-نارنجی رنگ‌آمیزی (تونیگ) می‌شد.

سینیکالر می‌توانست رنگ‌های قرمز، نارنجی، آبی، قهوه‌ای و رنگ پوست زنده تولید کند، اما بازنمایی آن از رنگ‌های دیگر مانند سبزهای روشن (که به صورت [[سبز تیره]] دیده می‌شد) و [[ارغوانی|ارغوانی‌ها]] (که نوعی [[سرخابی|سرخابی]] تیره دیده می‌شد) مات و کدر بود.

== تاریخچه ==
فرایند سینیکالر در سال ۱۹۳۲ توسط فیلم‌بردار انگلیسی‌تبار، [[ویلیام توماس کرسپینل]] (۱۸۹۰–۱۹۸۷) اختراع شد. او در سال ۱۹۰۶ به شرکت [[کینماکالر]] پیوست و در سال ۱۹۱۳ برای کار با واحد آمریکایی کینماکالر به نیویورک رفت. پس از انحلال آن شرکت در سال ۱۹۱۶، او برای [[پریزما]]، شرکت دیگری در زمینه فیلم‌های رنگی که توسط ویلیام ون دورن کلی تأسیس شده بود، کار کرد. او بعدها برای [[مولتی‌کالر]] کار کرد و چندین اختراع را در زمینه فیلم‌برداری رنگی به ثبت رساند.

کرسپینل پس از ترک مولتی‌کالر، در سال ۱۹۳۲ شرکت «کالرفیلم کورپوریشن کالیفرنیا» را به‌طور مشترک تأسیس کرد. تا مه ۱۹۳۲، نام شرکت به *'سینیکالر اینک** (بعدها **سینیکالر کورپوریشن**) تغییر یافت. ویلیام لاس، مدیر شرکت سیتیزن تراکشن در نیویورک، سرمایه‌گذار اصلی آن بود. این شرکت چهار [[جریب فرنگی|جریب]] زمین در [[بربنک (کالیفرنیا)|بربنک]] برای کارخانه پردازش خود خریداری کرد.

این شرکت عمدتاً بر پایه پتنت‌ها و تجهیزات ویلیام ون دورن کلی و سیستم رنگ پریزمای او بنا شده بود و در رقابت مستقیم با مولتی‌کالر بود؛ شرکتی که در سال ۱۹۳۲ منحل شد و سینیکالر تجهیزات آن را خریداری کرد.

== جایگزینی ارزان‌تر برای تکنی‌کالر ==
اگرچه طیف رنگی سینیکالر در مقایسه محدود بود، اما چندین مزیت نسبت به تکنی‌کالر داشت: نسخه‌های اولیه رنگی (راش‌ها) ظرف ۲۴ ساعت در دسترس بودند (در تکنی‌کالر چهار روز یا بیشتر طول می‌کشید)؛ خود فرایند تنها ۲۵ درصد بیشتر از فیلم‌برداری سیاه و سفید هزینه داشت (با خرید مقادیر بیشتر فیلم خام سینیکالر، قیمت کاهش می‌یافت) و می‌توانست در دوربین‌های سیاه و سفید تغییر یافته استفاده شود.

پیش از سال ۱۹۴۵، سینیکالر تقریباً منحصراً برای موضوعات کوتاه استفاده می‌شد. از سال ۱۹۳۲ تا ۱۹۳۵، حداقل ۲۲ کارتون با سینیکالر فیلم‌برداری شد، از جمله آثار [[هیو هارمن]] و [[رودولف آیزینگ]] برای [[مترو گلدوین میر]]؛ و کارتون‌های کامیکالر توسط [[آب آیورکس]] (۱۹۳۳–۱۹۳۵) برای توزیع‌کننده مستقل [[پت پاورز (تاجر)|پت پاورز]]. کارتون‌های قابل توجه سینیکالر شامل [[بتی بوپ]] در فیلم ''[[سیندرلای بیچاره]]'' (۱۹۳۴) از استودیو فلیشر؛ دو کارتون از مجموعه [[مری ملودیز]] به نام‌های ''[[هتل ماه عسل (فیلم ۱۹۳۴)|هتل ماه عسل]]'' (۱۹۳۴) و ''[[دیو و دلبر (فیلم ۱۹۳۴)|دیو و دلبر]]'' (۱۹۳۴)؛ و دو کارتون از مجموعه «هپی هارمونیز» ام‌جی‌ام به نام‌های ''قناری ناراضی'' (۱۹۳۴) و ''پیشگام قدیمی'' (۱۹۳۴) بودند.

اولین فیلم‌های بلند منتشر شده با سینیکالر، مستند ''سوئد، سرزمین وایکینگ‌ها'' (۱۹۳۴) و وسترن مستقل ''شبح سنتافه'' (۱۹۳۶، اما فیلم‌برداری شده در مولتی‌کالر در ۱۹۳۱ با بازی مدیر اجرایی مولتی‌کالر [[والاس مک‌دونالد|والاس مک‌دونالد]]) بودند. موج کوتاه‌مدت فعالیت در فیلم‌های بلند در سال ۱۹۳۹ که منجر به انتشار ''[[جزیره سرنوشت]]'' توسط [[آرکی‌او پیکچرز|آرکی‌او]] و ''[[جنتلمنی از آریزونا]]'' توسط [[مونوگرام پیکچرز|مونوگرام]] شد، برای سرپا نگه داشتن شرکت کافی نبود و سینیکالر در سال ۱۹۴۲ اعلام ورشکستگی داوطلبانه کرد. افزایش فیلم‌های تجاری و صنعتی ساخته شده به صورت رنگی، ترازنامه شرکت را بهبود بخشید و در سال ۱۹۴۲ توزیع‌کننده فیلم‌های خانگی [[کاسل فیلمز]] خط تولید سینیکالر را به فرمت‌های ۱۶ میلی‌متری و ۸ میلی‌متری گسترش داد و کارتون‌های کامیکالر آب آیورکس را تا سال ۱۹۵۱ بازنشر کرد. سینیکالر در اکتبر ۱۹۴۴ با پرداخت کامل بدهی همه طلبکاران از ورشکستگی خارج شد. قیمت سهام آن (که در سال ۱۹۴۳ تنها چهار سنت بود) در سال ۱۹۴۶ به ۸٫۵۰ دلار جهش کرد.

شرکت‌های با بودجه کمتر مانند مونوگرام، [[پرودیوسرز ریلیزینگ کورپوریشن|PRC]] و [[رابرت ال. لیپرت|اسکرین گیلد پروداکشنز]] پیمانکاران اصلی سینیکالر در اواسط دهه ۱۹۴۰ بودند. یکی از محصولات PRC در سال ۱۹۴۵ به نام ''[[جنگل طلسم‌شده (فیلم ۱۹۴۵)|جنگل طلسم‌شده]]''، پرفروش‌ترین فیلم سال این استودیو بود و سری وسترن‌های سینیکالر PRC با بازی [[ادی دین (خواننده)|ادی دین]] توجه سینماداران را به خود جلب کرد. فیلم ''[[ترسیده در حد مرگ]]'' (۱۹۴۷) از اسکرین گیلد، تنها فیلم رنگی [[بلا لوگوسی]] محسوب می‌شد.

موفقیت تجاری و انتقادی این فیلم‌ها باعث شد که هم استودیوهای بزرگ و هم کوچک از سینیکالر به عنوان ابزاری برای صرفه‌جویی در هزینه استفاده کنند. فیلم خام ۳۵ میلی‌متری سینیکالر حدود ۲۵ درصد کمتر از تکنی‌کالر هزینه داشت (در سال ۱۹۴۶، ۴٫۵ سنت در هر فوت برای سینیکالر در مقابل ۵٫۹۷ سنت برای تکنی‌کالر). مجله ''اینترنشنال پروجکشنیت'' خاطرنشان کرد که «هزینه‌های خدمات سینیکالر نیز کمتر از تکنی‌کالر است و تفاوت هزینه در یک فیلم استاندارد تا زمان تهیه کپی‌ها بیش از ۵۰٬۰۰۰ دلار خواهد بود که مبلغ مهمی برای یک فیلم کم‌هزینه است.» وقتی تولیدکنندگان بیشتری سینیکالر را انتخاب کردند، شرکت توانست هزینه چاپ را کاهش دهد که این امر سینیکالر را به گزینه‌ای جذاب‌تر تبدیل کرد.

== موفقیت در جریان اصلی ==
سینیکالر در اواسط تا اواخر دهه ۱۹۴۰ مورد استقبال عمومی قرار گرفت. ویلیام لاس، سرمایه‌گذار اصلی سابق، اکنون نایب رئیس و مدیر عامل شرکت بود و سینیکالر را به تهیه‌کنندگان هالیوود معرفی می‌کرد. اولین و تنها تهیه‌کننده‌ای که سیاست استفاده تمام‌وکمال از سینیکالر را در پیش گرفت، پیشگام تولید کمدی [[استودیوهای هال روچ|استودیوهای هال روچ]] بود که پس از جنگ استودیوی خود را بازگشایی کرد و از آن پس تمام فیلم‌های موسوم به [[استریم‌لاینرهای هال روچ|استریم‌لاینر]] خود را در سینیکالر ساخت. توزیع‌کننده سابق روچ، یعنی [[مترو گلدوین میر|ام‌جی‌ام]] نیز یک فیلم بلند سینیکالر به نام ''[[بس دلاور]]'' (۱۹۴۷) را تجربه کرد.

شرکت تکنی‌کالر در اواخر دهه ۱۹۴۰ با اتهامات ضد تراست از سوی وزارت دادگستری ایالات متحده و همچنین ناآرامی‌های کارگری به دلیل انباشت کار مواجه بود. زمانی که تأخیر در کارخانه تکنی‌کالر بر برنامه اکران [[برادران وارنر]] تأثیر گذاشت، این استودیو در سال ۱۹۴۷ شروع به استفاده از سینیکالر برای کارتون‌های محبوب خود به عنوان یک راه حل کوتاه‌مدت کرد.

سایر تولیدات کوتاه نیز همین مسیر را طی کردند: بسیاری از کارتون‌های ''[[ملوان زبل (مجموعه فیلم)|ملوان زبل]]'' در اواخر دهه ۱۹۴۰ از [[فیمس استودیوز|فیمس استودیوز]]؛ سری ''فانتزی‌ها'' از [[کلمبیا پیکچرز|کلمبیا]] در سال‌های ۱۹۴۷–۱۹۴۹ و مجموعه کوتاه زنده ''[[علوم عمومی (مجموعه فیلم)|علوم عمومی]]'' از [[پارامونت پیکچرز|پارامونت]]. نسخه‌های بعدی فیلم‌های ''علوم عمومی'' توسط [[کنسالیدیتد فیلم ایندستریز]] با استفاده از فرایند دو رنگ خود یعنی [[مگناکالر]] ساخته شدند. در سال ۱۹۴۶، شرکت تابعه این کمپانی یعنی [[ریپابلیک پیکچرز|ریپابلیک]]، فرایند دو رنگ اختصاصی خود را با نام [[تروکالر]] معرفی کرد که از یک جفت‌کننده رنگی (Dye-coupler) تعبیه شده در [[پایه فیلم]] به جای استفاده از تونر شیمیایی استفاده می‌کرد.

فیلم‌های خبری «وارنر-پاته» زمانی که سینیکالر را در اولین شماره ژانویه ۱۹۴۸ خود معرفی کرد، سرخط خبرها شد. هم مراسم [[رژه گل رز]] و هم مسابقه فوتبال [[رز بول]] با سینیکالر فیلم‌برداری شدند. همین تصاویر در اخبار جدید «وارنر-پاته کانادا» نیز نمایش داده شد که در ۹ ژانویه ۱۹۴۸ برای اولین بار روی پرده رفت.

با پیشروی روچ، ام‌جی‌ام و وارنر در استفاده از سینیکالر، استودیوهای دیگر نیز از آن‌ها پیروی کردند: کلمبیا (''[[تیغه دلاور]]''، ۱۹۴۸) و [[ایگل-لیون فیلمز|ایگل-لیون]] (''[[رمه شمال غربی]]''، ۱۹۴۸ و وسترن‌های [[رد رایدر]]، ۱۹۴۹). بیشتر فیلم‌های بلندی که در سینیکالر ساخته می‌شدند، ماجراجویی‌های فضای باز و وسترن بودند، زیرا پالت رنگی اصلی در این فیلم‌ها شامل آبی، قهوه‌ای و قرمز بود و به این ترتیب محدودیت‌های سیستم کمتر به چشم می‌آمد.

== گسترش ==
در اکتبر ۱۹۴۷، سینیکالر شرکت تولید فیلم [[فیلم کلاسیکس]] را خریداری کرد تا فرایند رنگی خود را در فیلم‌های بلند خودش تبلیغ کند. جوزف برنهارد، رئیس فیلم کلاسیکس، نایب رئیس سینیکالر شد. هفت ماه بعد، ویلیام کرسپینل، رئیس و بنیانگذار سینیکالر، کناره‌گیری کرد و برنهارد در ۱۵ مه ۱۹۴۸ ریاست سینیکالر را بر عهده گرفت. ورود به حوزه تولید ثابت کرد که حرکتی پرخطر است، زیرا تولیدات اصلی فیلم کلاسیکس به اندازه کافی موفق نبودند که استودیو را سرپا نگه دارند و این شرکت در سال ۱۹۵۱ صحنه را ترک کرد.

در همین حال، در جبهه فنی، سال ۱۹۴۸ برای شرکت سینیکالر مهم بود؛ چرا که یک فیلم خام نگاتیو فوق حساس جدید معرفی کرد که هزینه‌های نورپردازی صحنه را تا ۵۰ درصد کاهش می‌داد و همچنین مخازن فیلم دوربین  را عرضه کرد. ترکیب این موارد، هزینه فیلم‌برداری در سینیکالر را به تنها ۱۰ درصد بیشتر از سیاه و سفید کاهش داد.

== سوپرسینیکالر ==
آلن گاندلفینگر از شرکت سینیکالر در سال ۱۹۴۸ یک فرایند سه رنگ به نام **سوپرسینیکالر** (SuperCinecolor) را توسعه داد، اما استودیوها تا سال ۱۹۵۱ شروع به استفاده از آن نکردند. شش مورد از هفت فیلم بلند اول سوپرسینیکالر توسط کلمبیا ساخته شد، که با ''[[زمانی که سرخپوستان می‌تاختند]]'' (۱۹۵۱) آغاز گشت؛ تنها تولید غیر کلمبیایی ''[[طبل‌ها در اعماق جنوب]]'' (۱۹۵۰) بود که توسط آرکی‌او منتشر شد. دیگر فیلم‌های مهمی که از فرایند سوپرسینیکالر استفاده کردند عبارت بودند از ''[[ملاقات ابوت و کاستلو با کاپیتان کید]]'' (۱۹۵۲)، ''[[جک و لوبیای سحرآمیز (فیلم ۱۹۵۲)|جک و لوبیای سحرآمیز]]'' (۱۹۵۲)، ''[[مهاجمانی از مریخ (فیلم ۱۹۵۳)|مهاجمانی از مریخ]]'' (۱۹۵۳)، ''[[گاگ (فیلم)|گاگ]]'' (۱۹۵۴) و ''[[تاپ بانانا (فیلم)|تاپ بانانا]]'' (۱۹۵۴). دو فیلم آخر هر دو به صورت [[فیلم سه‌بعدی]] نیز فیلم‌برداری شده بودند.

سوپرسینیکالر برای [[تصویربرداری اصلی]] از جداسازی‌های سیاه و سفید تولید شده از نگاتیوهای رنگی تک‌لایه (Monopack) ساخته شده با فیلم‌های [[آگفا-آنسکو]]، [[دوپون]]، [[کداکروم]] یا [[ایستمن‌کالر]] استفاده می‌کرد. پس از ویرایش نگاتیو، آن را از طریق فیلترهای رنگی به سه نگاتیو سیاه و سفید کپی می‌کردند. طبق گفته آرشیویست‌هایی که فیلم ''ملاقات ابوت و کاستلو با کاپیتان کید'' را بازسازی کردند، سوپرسینیکالر فیلم‌های خود را با ماتریس‌های قرمز، آبی و زرد چاپ می‌کرد تا سیستمی ایجاد کند که با چاپگرهای قبلی سازگار باشد، اگرچه مخترع آن، آلن گاندلفینگر، از سه رنگ سیان (فیروزه‌ای)، مگنتا (سرخابی) و زرد نام می‌برد: «مؤلفه سیان در فرایند سه رنگ سینیکالر، اگرچه عالی نیست، اما رضایت‌بخش است. در مورد مؤلفه‌های زرد و مگنتا، این دو عالی هستند.»

چاپ سوپرسینیکالر دشوار نبود، زیرا طوری مهندسی شده بود که از تجهیزات قدیمی سینیکالر استفاده کند. با استفاده از فیلم دو لایه، یک طرف حاوی امولسیون نقره به رنگ قرمز-سرخابی و در طرف دیگر، آبی-فیروزه‌ای بود. یک لایه زرد به روش نفوذی (Imbibition) به سمت آبی اضافه می‌شد. موسیقی متن متعاقباً در سمت آبی-زرد به صورت یک موسیقی متن آبی اما جدا از آن ثبت‌ها اعمال می‌شد. کپی‌های نهایی دارای رنگ‌های زنده‌ای بودند که محو نمی‌شدند و دارای ساختار دانه‌بندی قابل قبول و فوکوس شارپ بودند. گاندلفینگر با افتخار به انطباق رنگی (Registration) سوپرسینیکالر اشاره می‌کرد: «ماشین‌های چاپ سینیکالر به جای پین‌های کششی معمولی که معمولاً در زیر دریچه قرار دارند، از پین‌های فشاری که درست بالای دریچه قرار دارند استفاده می‌کنند. به همین دلیل، فرسودگی سوراخ‌های فیلم که برای انطباق استفاده می‌شوند، به حداقل می‌رسد، فارغ از اینکه نگاتیوها چقدر منقبض شده باشند. این یک قاعده است، نه یک استثنا، که ثبات و برهم‌نهی عالی تصویر در کپی پانصدم با کپی اول یکسان است.»

== سال‌های پایانی ==
شرکت سینیکالر از سال ۱۹۵۰ تا ۱۹۵۴ با زیان خالص فعالیت کرد، بخشی به این دلیل که وضعیت مالی ضعیف شعبه آن در انگلستان باعث شد شرکت مادر ناچار به تأمین مالی مجدد آن شود و بخشی به دلیل زیان‌های عملیاتی خودش. آخرین فیلم بلند آمریکایی منتشر شده در سینیکالر، ''[[غرور بلو گرس (فیلم ۱۹۵۴)|غرور بلو گرس]]'' (۱۹۵۴) از مونوگرام پیکچرز بود.

شرکت دانر، یک سازمان سرمایه‌گذاری خصوصی، شرکت سینیکالر را در ژوئن ۱۹۵۲ خریداری کرد. در سال ۱۹۵۳، نام آن به **کالر کورپوریشن آمریکا*' (Color Corporation of America) تغییر یافت که در چاپ سوپرسینیکالر تخصص داشت و یکی از پردازشگرهای اصلی [[آنسکو|آنسکوکالر]] بود. این شرکت همچنین کپی‌های [[ایستمن‌کالر]] تهیه می‌کرد و پردازش فیلم‌های تجاری و چاپ فیلم‌های غیرسینمایی و پردازش فیلم‌های سیاه و سفید برای تلویزیون را انجام می‌داد. برای تحریک کسب‌وکار فیلم‌های سینمایی خود، این شرکت تولیدکنندگان مستقل فیلم را تأمین مالی کرد. آخرین فیلم بلند سینمایی با اعتبار سوپرسینیکالر، *ملکه الماس* بود که توسط برادران وارنر در نوامبر ۱۹۵۳ منتشر شد. پس از آن، عبارت "Color by Color Corp. of America" برای فیلم‌هایی مانند *رودخانه کوسه* (۱۹۵۳) و *تاپ بانانا'' (۱۹۵۴) استفاده شد.

شرکت کالر کورپوریشن آمریکا در ۸ آوریل ۱۹۵۴ توسط آزمایشگاه‌های فیلم رنگی هیوستون (که آنسکوکالر را در کارخانه خود در لس آنجلس پردازش می‌کرد) و شرکت هیوستون فیرلس (Houston Fearless) که تجهیزات پردازش و ظهور می‌ساخت، خریداری شد. این شرکت صرفاً به پردازشگر آنسکوکالر تبدیل شد. در اواسط سال ۱۹۵۵، کالر کورپ آزمایشگاه پردازش فیلم خود را فروخت تا برای بخش تولید تجهیزات تلویزیونی و سینمایی خود آزمایشگاهی برای تست تجهیزات فراهم کند و در نهایت شرکت منحل شد.

## جستارهای وابسته
* فیلم رنگی
* عکاسی رنگی
* تکنی‌کالر

## منابع

* 

رده:تاریخ سینما
رده:دید و شنودی معرفی‌شده در ۱۹۳۲ (میلادی)
رده:فناوری فیلم و ویدئو
رده:قالب‌های فیلم ویدئویی