وروونگ و سوروونگ

***وروونگ و سوروونگ*** () داستانی طولانی از سنت خمر *ساسترال لبنگ* دربارهٔ دو شاهزاده خمر است که به رسوایی کشیده می‌شوند و پس از یک سری مصائب، جایگاه خود را بازمی‌یابند. ووروونگ و سوروونگ برای اولین بار زمانی که توسط اوت پاوی در آغاز قرن بیستم به رشته تحریر درآمد، برای مخاطبان غربی آشکار شد.

## طرح
بندانگشتی|تصویرسازی داستان ''وورونگ و سوروونگ''. نقاشی خمر قرن نوزدهم.
دو شاهزاده، وروونگ و سوروونگ، برادر، به اشتباه توسط پدرشان، پادشاه، از دربار سلطنتی اخراج می‌شوند. آنها که از یکدیگر جدا شده‌اند، به مدت یک دهه سرگردان می‌شوند و با سختی‌ها و فراز و نشیب‌های باورنکردنی از جمله شکست دادن یک غول در غار، رنج بردن از خیانت وروونگبیِ زاهد، استفاده از حلقه‌های جادویی و گوی‌های کریستالی و مداخلات مکرر خدایان روبرو می‌شوند. در نهایت، آنها دوباره به هم می‌پیوندند تا در تلاشی چشمگیر برای روشن کردن پادشاه نسبت به بی‌عدالتی که متحمل شده‌اند، بازگرداندن عناوین خود و برقراری صلح و هماهنگی در پادشاهی، علیه برادر ناتنی شرور خود بجنگند.

## مبدأ
### یک سنت شفاهی از فولکلور خمر
فولکلور خمر سنت شفاهی غنی و متنوعی دارد. افسانه‌ها، داستان‌ها و ترانه‌های محبوب بسیاری با ریشه‌های باستانی دربارهٔ قهرمانان، شیرزنان و ارواح اسطوره‌ای وجود دارد. این‌ها تا قرن‌های نوزدهم و بیستم به رشته تحریر درنیامده بودند. پیش از آن، این داستان‌ها نسل اندر نسل حفظ و روایت می‌شدند.

افسانه‌های شفاهی اغلب داستان‌های بسیار طولانی در قالب ابیات قافیه‌دار بودند. قهرمانان داستان‌ها عمدتاً شاهزاده‌ها و موجودات ماوراءالطبیعه بودند و سناریوها اغلب به کاخ‌ها و صومعه‌ها مرتبط می‌شدند. یکی از اهداف مهم این افسانه‌ها و داستان‌ها که قرن‌ها سینه به سینه منتقل می‌شدند، انتقال هنجارها و ارزش‌ها بود. اکثر داستان‌ها بر حل مسالمت‌آمیز اختلافات تأکید دارند.

وروونگ و سوروونگ یکی از سنت‌های شفاهی فولکلور خمر با منشأ ناشناخته است، جدا از منشأ جغرافیایی آن در پنوم وروونگ و پنوم سوروونگ، جایی که دو کوه نام خود را دارند.

همان‌طور که اغلب در بودیسم خمر رایج است، این دو قهرمان، بودیساتواها، تجسم‌های اولیه بودا، محسوب می‌شوند و به همین دلیل، خود را در صومعه‌های مختلف می‌بینند.

### تپه‌های پارک ملی کیریروم
دو تپه در پارک ملی کیریروم وجود دارد - منطقه پنوم سروچ و استان کامپونگ اسپو - که به افتخار دو برادر شاهزاده قهرمان، وورونگ و سوروونگ، نامگذاری شده‌اند. نام *"کیریروم"* که به معنی "کوهستان شاد" است، در دهه ۱۹۳۰ توسط پادشاه مونیوونگ به کوهی که قبل از آن وورونگ و سوروونگ نام داشتند، داده شد.

## ترجمه‌ها
### اولین ترجمه به زبان تایلندی توسط پادشاه آینده آنگ دونگ حدود سال ۱۸۶۰
آنگ دونگ در طول اقامتش در تایلند، شعر سرود، ادبیات کلاسیک کامبوج و آثار تاریخی را تألیف و منتشر کرد و بعدها تصویب یک مجموعه قوانین جامع اصلاح‌شده را ترویج داد و در توسعه هنری رقص کلاسیک خمر مشارکت داشت. او داستان عامیانه کامبوجی *«وُروُنگ» و «سُروُنگ» را* به زبان تایلندی ترجمه کرد و آن را به عنوان هدیه تولد برای ولیعهد تایلند، مونگکوت، تقدیم نمود.

### ترجمه به فرانسوی توسط اوت پاوی در سال ۱۹۰۳
اوت پاوی، یک کارمند دولت فرانسوی، نسخه افسانه عامیانه‌ای را که نوشته بود از یک «عمو نیپ پیر» در منطقه سامرائونگتونگ به دست آورد. این داستان در باتامبانگ به رشته تحریر درآمد.

در سال ۱۹۷۰، محقق خمر، لی تیم تنگ، افسانه کامل ووروونگ و سوروونگ را به شعر از نسخه‌های خطی برگ نخل که بازیابی کرده بود، منتشر کرد. این حماسه با روایتی که ۷۰ سال قبل توسط اوت پاوی نوشته شده بود، مطابقت داشت.

### اولین ترجمه انگلیسی در سال ۲۰۱۹
این اولین ترجمه انگلیسی در سال ۲۰۱۹ در یک نسخه تمام رنگی با ۵۱ تصویر منتشر شد. این کتاب توسط ماری-هلن آرنولد از فرانسوی ترجمه شده و جیم میزِرسکی و جوئل مونتاگ مقدمه و تفسیر آن را ارائه داده‌اند.

## اقتباس برای تئاتر
در نوامبر ۲۰۰۶، *افسانه وورونگ و سوروونگ* توسط باله سلطنتی کامبوج به صورت رقص اجرا شد تا روابط فرانسه و کامبوج را به مناسبت صدمین سالگرد بازدید شاه سیسووات از فرانسه، چهلمین سالگرد بازدید ژنرال دوگل از پنوم پن و همچنین بازدید پادشاه نوردوم سیهامونی در نوامبر ۲۰۰۶ از پاریس جشن بگیرد.

## منابع

رده:ادبیات کامبوج
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:فرهنگ در کامبوج