عوفرا

**عوفرا** () یک شهرک اسرائیلی در شمال کرانه باختری تحت اشغال اسرائیل است. این شهرک در جاده اصلی میان اورشلیم و نابلس (شاهراه ۶۰) قرار دارد و از نظر اداری زیر نظر شورای منطقه‌ای ماته بنیامین اداره می‌شود. عوفرا در سال ۱۹۷۵ توسط جنبش گوش امونیم بنیان‌گذاری شد و در آغاز سال ۲۰۲۲ نزدیک به ۳٬۰۰۳ نفر جمعیت داشت.

جامعه بین‌المللی شهرک‌های اسرائیلی در کرانه باختری را بر پایه حقوق بین‌الملل غیرقانونی می‌داند. بر پایه گزارش‌های سازمان حقوق بشری بتسلیم، دولت اسرائیل خود پذیرفته‌است که بخش بزرگی از شهرک عوفرا بر زمین‌های خصوصی متعلق به فلسطینیان ساخته شده که حتی طبق قوانین خود اسرائیل نیز غیرقانونی است.

## نام
عوفرا از نام شهر باستانی عُفرا () گرفته شده که دو بار در کتاب مقدس عبری یاد شده‌است (یوشع ۱۸:۲۳ و اول سموئیل ۱۳:۱۷). عفرای باستانی با روستای مسیحی طیبه که چند کیلومتر در شرق عوفرا قرار دارد، یکی دانسته شده‌است.

## پیشینه
### بنیان‌گذاری
بنیان‌گذاری عوفرا در آوریل/مه ۱۹۷۵ بخشی از کشمکش میان جنبش شهرک‌سازی گوش امونیم (بنیان‌گذاری‌شده در فوریه ۱۹۷۴) و دولت کارگری اسرائیل بود که با شهرک‌سازی اسرائیلی در مناطق پرجمعیت فلسطینی مخالف بود.

عوفرا نخست بر پایگاه نظامی متروک اردنی بنا شد. گروه بنیان‌گذار از گوش امونیم ابتدا در پایگاه نظامی نزدیک کوه بعل‌حاصور شغل گرفتند و اردوگاه کاری در پادگان‌های رهاشده ارتش اردن برپا کردند. سپس خانواده‌هایشان را آوردند و پرچم اسرائیل را برافراشتند. هرچند نخست‌وزیر وقت اسحاق رابین با این کار مخالف بود، عوفرا از پشتیبانی سیاسی شیمون پرز وزیر دفاع در دولت رابین و مشاور شهرک‌سازی او موشه نتزر برخوردار شد.

پس از شکست حزب کارگر از لیکود در انتخابات ۱۹۷۷ اسرائیل، دولت جدید عوفرا را به‌عنوان یک جامعه به رسمیت شناخت و راه را برای گسترش به تپه‌های پیرامون گشود. عوفرا به‌صورت «جزیره‌ای» برای جمعیتی همگن و گزینشی طراحی شده بود که همه ساکنانش پیشینه ایدئولوژیک-اجتماعی مشترکی داشته باشند.

بسیاری از نهادهای شهرک‌نشینان یهودی در کرانه باختری نخست در عوفرا مستقر یا بنیان‌گذاری شدند، از جمله شورای یشع و ماهنامه نقودا که اسرائیل هارئل آن را پایه‌گذاری و سردبیری کرد.

### مصادره زمین
بر پایه داده‌های مؤسسه پژوهش‌های کاربردی اورشلیم (ARIJ)، اسرائیل زمین‌هایی از سه روستا و شهر فلسطینی پیرامون را برای ساخت عوفرا مصادره کرد:
* ۱۲۵۲ دونوم از عین یبرود
* ۹۸۸ دونوم از سلواد
* ۲۲ دونوم از طیبه

در اوت ۲۰۱۶، فرمانداری نظامی در دادگاه عالی اسرائیل پذیرفت که بخش بزرگی از عوفرا به مساحت ۴۵ دونوم بر زمین‌هایی ساخته شده که پیش از اشغال در مالکیت خصوصی فلسطینیان بوده‌است، از جمله مناطقی «واقع در قلب شهرک».

### رویدادهای خشونت‌آمیز
چندین ساکن عوفرا در جریان انتفاضه دوم به دست شبه‌نظامیان فلسطینی کشته شدند.

در ۳ مارس ۲۰۰۲ یک مهاجم فلسطینی در نزدیکی عوفرا در یک ایست بازرسی با تفنگ به‌سوی عابران و سربازان اسرائیلی و حتی امدادگران شلیک کرد و ده اسرائیلی کشته و دست‌کم شش تن زخمی شدند.

در ۶ آوریل ۲۰۱۷ یک سرباز اسرائیلی ۲۰ ساله در ایستگاه اتوبوس ورودی عوفرا در حمله خودرویی یک فلسطینی کشته و سرباز دیگری زخمی شد.

در ۹ دسامبر ۲۰۱۸ یک فلسطینی از خودرویی در حال حرکت به‌سوی غیرنظامیان اسرائیلی در ایستگاه اتوبوس بیرون شهرک تیراندازی کرد. هفت نفر زخمی شدند؛ از جمله زنی باردار که نوزاد متولدنشده‌اش بر اثر جراحات درگذشت.

## جغرافیا

عوفرا در شرق دیوار حائل کرانه باختری و در حدود ۲۵ کیلومتری خط سبز و ۲۰ کیلومتری شمال خط سبز در اورشلیم قرار دارد. این شهرک در منطقه‌ای کوهستانی در ارتفاع ۸۵۰ تا ۹۰۰ متری از سطح دریا واقع شده‌است. آب‌وهوای آن مدیترانه‌ای-کوهستانی است؛ زمستان‌ها سرد و مرطوب با چند روز بارش برف در هر سال و میانگین بارش سالانه نزدیک به ۷۵۰ میلی‌متر و تابستان‌ها خشک و ملایم است.

عوفرا در منطقه‌ای کارستی قرار دارد که چندین غار چکنده‌سنگی و فروچاله در آن وجود دارد. مرکز پژوهش غارها نیز در عوفرا مستقر است.

عوفرا با روستاها و شهرهای فلسطینی عین یبرود، سلواد، دیر جریر، رامون، دیر دبوان و طیبه هم‌مرز است. طیبه محل عفرای باستانی کتاب مقدس دانسته می‌شود.

### پیشاهنگ آمونا
در سال ۱۹۹۷ پیشاهنگ آمونا بر زمین‌های خصوصی متعلق به ساکنان روستاهای سلواد، دیر جریر و طیبه برپا شد. در سال ۲۰۰۶ آمونا همراه با درگیری‌های خشونت‌آمیز تخلیه شد. سرانجام در فوریه ۲۰۱۷ پیشاهنگ آمونا به دستور دولت اسرائیل تخلیه شد.

## اقتصاد
آب‌وهوای عوفرا برای پرورش گیلاس، شلیل، کیوی، انگور و زیتون مناسب است. دیگر شاخه‌های کشاورزی شامل زنبورداری و مرغداری می‌شود. در ناحیه صنعتی نزدیک شهرک، کارگاه‌های کوچک صنعتی نجاری و جوشکاری فعالیت دارند.

بر پایه حکم دادگاه عالی اسرائیل، تصفیه‌خانه زباله عوفرا که با بودجه دولتی ساخته شده بر زمین فلسطینی قرار دارد. پیش از ساخت این تصفیه‌خانه، فاضلاب عوفرا سه دهه به رودخانه‌های محلی سرازیر می‌شد و آبخوان کوهستانی را آلوده می‌کرد. مالکان فلسطینی زمین از طریق سازمان یش‌دین به دیوان عالی اسرائیل شکایت برده‌اند.

## آموزش

در عوفرا کودکستان‌ها، دبستان‌ها، یک دبیرستان دخترانه (اولپانای عوفرا، بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۸۶)، یک مدرسه (میدرِشِت شووا) و یک مدرسه طبیعت‌شناسی (ویژه زیست‌شناسی و بررسی‌های محیط‌زیستی) وجود دارد. مدرسه طبیعت‌شناسی نمایشگاه دائمی جانوران منطقه و کشاورزی باستانی را نگهداری می‌کند. عوفرا همچنین مرکز پرنده‌نگری در حفاظتگاهی نزدیک محله گیوات‌صوی دارد.

## جایگاه حقوقی
### از دید حقوق بین‌الملل
عوفرا مانند همه شهرک‌های اسرائیلی در سرزمین‌های تحت اشغال اسرائیل بر پایه حقوق بین‌الملل غیرقانونی شمرده می‌شود. جامعه بین‌المللی شهرک‌های اسرائیلی را ناقض ممنوعیت کنوانسیون چهارم ژنو در مورد انتقال جمعیت غیرنظامی کشور اشغالگر به سرزمین‌های اشغال‌شده می‌داند. دولت‌های پیاپی اسرائیل موضع‌گیری کرده‌اند که همه شهرک‌های مجاز کاملاً قانونی و سازگار با حقوق بین‌الملل هستند. اسرائیل بر این پایه استدلال می‌کند که سرزمین‌های فلسطینی سرزمین اشغالی نیست و بنابراین کنوانسیون چهارم ژنو به‌طور حقوقی کاربرد ندارد. این دیدگاه از سوی دیوان بین‌المللی دادگستری، کمیته بین‌المللی صلیب سرخ و نهادهای سازمان ملل رد شده‌است.

### از دید حقوق اسرائیل
گزارش ساسون در سال ۲۰۰۳ معیارهایی برای سنجش قانونی بودن شهرک‌ها طبق قوانین اسرائیل معرفی کرد. در ژوئن ۲۰۰۷ روزنامه هاآرتص گزارش داد که ۱۷۹ ساختمان از ۶۰۰ ساختمان عوفرا از دید دستگاه اداری اسرائیل غیرقانونی شمرده می‌شوند.

عوفرا بر زمین خصوصی فلسطینی ساخته شده‌است. در گزارش دسامبر ۲۰۰۸ بتسلیم استدلال کرد که عوفرا حتی طبق قوانین اسرائیل غیرقانونی است و سه معیار از چهار معیار قانونی بودن در گزارش ساسون را نقض می‌کند. بر پایه این گزارش، هرچند عوفرا در سال ۱۹۷۹ مجاز شناخته شد، هرگز محدوده قضایی برای آن تعیین نشد، طرح کلی برایش تصویب نگردید و پروانه ساختمانی قانونی صادر نشد. گزارش افزود که دست‌کم ۵۸ درصد مساحت ساخته‌شده شهرک در دفتر ثبت زمین به نام فلسطینیان ثبت شده‌است.

یک پایگاه داده محرمانه که هاآرتص در سال ۲۰۰۹ آن را منتشر کرد، تأیید کرد که عوفرا عمدتاً بدون مجوز بر زمین‌های خصوصی فلسطینی ساخته شده‌است. در سپتامبر ۲۰۱۱ دولت اسرائیل برنامه‌هایی برای قانونی‌سازی عطف‌به‌ماسبق شهرک تنظیم کرد.

حصار عوفرا بدون پروانه بر زمین‌های گسترده‌ای متعلق به روستاهای فلسطینی دیر دبوان و سلواد ساخته شد. ارتش اسرائیل نبود مجوز را تأیید کرد و متعهد شد حصار را تا سال ۲۰۱۲ نزدیک‌تر به عوفرا بازسازی کند.

در پی دادخواهی سال ۲۰۰۸، دادگاه عالی اسرائیل در ۹ فوریه ۲۰۱۵ دستور تخریب ۹ خانه در عوفرا را به دلیل قرار داشتن بر زمین با سند مالکیت فلسطینی صادر کرد. پلیس در ۲۸ فوریه ۲۰۱۷ تخلیه شهرک‌نشینان و معترضان از نه خانه محکوم به تخریب را آغاز کرد.

## ساکنان برجسته
* ژابو ارلیخ
* یهودا اتصیون
* مایک نتزر
* افیم رینِنبِرگ

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* تارنمای رسمی عوفرا 
* 

رده:شهرک‌های مذهبی اسرائیل
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۷۵ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۷۵ (میلادی) در حکومت نظامی اسرائیل
رده:آبادی‌های اسرائیلی
رده:آبادی‌های اسرائیلی در استان یهودا و سامره
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند