اعدام نمر باقر النمر

**اعدام نمر باقر النمر** به رویدادی اشاره دارد که در ۲ ژانویه ۲۰۱۶ (۱۲ دی ۱۳۹۴) رخ داد و طی آن نمر باقر النمر، روحانی سرشناس شیعه و منتقد دولت عربستان سعودی، همراه با ۴۶ نفر دیگر به اتهام‌های مرتبط با تروریسم گردن زده شد. در میان سایر اعدام‌شدگان، افرادی از اهل تسنن نیز بودند که به دلیل دست داشتن در حملات تروریستی مرتبط با القاعده در سال ۲۰۰۳ محکوم شده بودند.

خبر این اعدام‌ها واکنش‌های گسترده بین‌المللی را برانگیخت و اعتراض‌هایی در شهرهای گوناگون جهان برپا شد. دولت‌ها، سازمان‌های فراملی و نهادهای حقوق بشری نسبت به این اقدام واکنش نشان دادند. پس از حمله معترضان به سفارت عربستان در تهران، عربستان سعودی روابط دیپلماتیک خود را با ایران قطع کرد و تنش‌های منطقه‌ای به‌شدت افزایش یافت.

## اجرای حکم

در اکتبر ۲۰۱۴، دادگاه عالی عربستان سعودی حکم اعدام نمر النمر را به اتهام نافرمانی از حاکم، تحریک فتنه فرقه‌ای و تشویق، رهبری و مشارکت در تظاهرات تأیید کرد. بر پایه گزارش‌هایی از جمله رویترز، اتهام اصلی وی انتقاد از مقامات عربستان بود. در ۲ ژانویه ۲۰۱۶ (۱۲ دی ۱۳۹۴)، دولت عربستان سعودی ۴۷ زندانی را اعدام کرد و اعلام نمود که نمر نیز در میان آنها بوده‌است.

## اعتراض‌های خیابانی

پس از اعدام نمر، اعتراض‌هایی در شهرهای بسیاری در سراسر جهان برگزار شد؛ از جمله در لندن، تهران، شیکاگو، تورنتو، شهرهای مقدس ایران یعنی قم و مشهد، عراق، لبنان، افغانستان، پاکستان، ایالت جامو و کشمیر در هند، ترکیه، جلوی سفارت عربستان در آتن یونان، واشینگتن دی.سی. در آمریکا و کانبرا در استرالیا.

مردم منطقه قطیف در استان شرقی عربستان سعودی نیز به خیابان‌ها آمدند و از زادگاه نمر یعنی عوامیه تا قطیف راهپیمایی کردند و شعار «مرگ بر آل سعود» سر دادند.

### رویدادهای تهران
در ۲ ژانویه، روز اجرای حکم، معترضان در برابر سفارت عربستان در تهران گرد آمدند و شعار «مرگ بر آل سعود» سردادند. سفارت پس از پرتاب بمب آتش‌زا (کوکتل مولوتوف) به آتش کشیده شد. اعتراض‌ها تا پس از ساعت ۳ بامداد ادامه یافت. ساختمان سفارت در هنگام اعتراض‌ها خالی بود. پلیس ضدشورش مداخله کرد و ۴۰ نفر را بازداشت نمود. وزارت امور خارجه ایران خواستار آرامش و احترام به مقرهای دیپلماتیک شد. روز پس از آن، صدها نفر از ایرانیان بار دیگر در تهران دست به اعتراض زدند و حسن روحانی، رئیس‌جمهور وقت ایران، آسیب‌رسانی به سفارت را «به‌هیچ‌وجه توجیه‌پذیر» خواند.

### بحرین
صدها نفر در منامه پایتخت بحرین تظاهرات برپا کردند. معترضانی که تصاویر شیخ نمر را حمل می‌کردند در روستای ابوصیبع با پلیس درگیر شدند. همچنین صدها نفر در الدیه و ستره راهپیمایی کردند و شعارهایی علیه آل سعود و خاندان حاکم سنی بحرین سردادند و نمر را «شهید ما» خواندند.

### عراق
در عراق معترضان به سفارت عربستان در بغداد که هنوز رسماً گشایش نیافته بود حمله کردند.

### هند
در شهر سرینگر، پایتخت ایالت جامو و کشمیر، مردم با پلاکاردهای ضدسعودی اعتراض کردند. معترضان به سوی دفتر سازمان ملل در سوناوار حرکت کردند اما پلیس مانع آنها شد. اعتراض‌های مشابهی نیز در بخش کارگل برگزار شد و سازمان‌های دینی سه روز عزای عمومی اعلام کردند.

### رویدادهای پس از آن
در ۵ ژانویه ۲۰۱۶ (۱۵ دی ۱۳۹۴) شمع‌افروزی در لداخ با حضور پیروان آیین بودایی، مسیحیان و مسلمانان (شیعه و سنی) از له و کارگل برای اعلام همبستگی با حقوق بشر و اعتراض به اعدام نمر برپا شد.

اندکی پس از اعدام، نام خیابان بوستان در تهران به خیابان نمر باقر النمر تغییر یافت.

## واکنش‌های مذهبی و سیاسی
### طرف‌های درگیر
#### عربستان سعودی
* محمد النمر، برادر نمر، گفت جنبش دموکراسی‌خواهی در عربستان سعودی پس از این اعدام تقویت خواهد شد. او برادرش را «مردی فروتن، مذهبی و ساده‌زیست» توصیف کرد که جذابیت بسیاری میان جوانان داشت و افزود اعدام وی «خشم جوانان شیعه را برمی‌انگیزد» و ابراز امیدواری کرد که واکنش‌ها مسالمت‌آمیز باشد.
* عربستان سعودی روابط دیپلماتیک خود را با ایران قطع کرد.

#### ایران
* رهبر ایران سید علی خامنه‌ای در توییتی نوشت «بیداری سرکوب‌شدنی نیست» و حکومت سعودی را با داعش مقایسه کرد. وب‌سایت رهبری تصویری از یک جلاد سعودی در کنار جان جهادی، جلاد بدنام داعش، با عنوان «چه فرقی دارد؟» منتشر کرد. وی همچنین به حکومت سعودی هشدار داد که با «انتقام الهی» روبرو خواهد شد و در سخنرانی یک روز پس از اعدام گفت که آن رهبر دینی «نه مردم را به اسلحه فراخواند و نه توطئه‌ای پنهانی چید؛ تنها کاری که کرد انتقاد علنی بود».
* حسن روحانی، رئیس‌جمهور ایران، اعدام نمر را «غیراسلامی و غیرانسانی» خواند و آن را در راستای سیاست‌های فرقه‌گرایانه ریاض برای گسترش تروریسم و افراط‌گرایی دانست و گفت این اعدام «حقوق بشر و ارزش‌های اسلامی» را نقض می‌کند.
* علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی ایران، گفت این اعدام «گرداب» در عربستان به‌پا خواهد کرد. نمایندگان مجلس از وزارت خارجه خواستند سطح روابط دیپلماتیک با عربستان را کاهش دهد.
* وزارت خارجه ایران کاردار عربستان را احضار کرد. حسین جابری انصاری، سخنگوی وزارت خارجه، گفت اعدام شیخ نمر «که ابزاری جز سخن برای پیگیری اهداف سیاسی و دینی خود نداشت، تنها ژرفای بی‌احتیاطی و بی‌مسئولیتی را نشان می‌دهد». محمدجواد ظریف، وزیر خارجه، نیز اعدام را محکوم کرد.

### نهادهای فراملی
#### سازمان ملل متحد
* بان کی‌مون، دبیرکل سازمان ملل متحد، ناخشنودی خود را از اعدام نمر اعلام کرد. بیانیه‌ها نشان دادند که دبیرکل پیش‌تر بارها پرونده نمر را با رهبران عربستان مطرح کرده بود. بان کی‌مون همچنین قطع روابط دیپلماتیک عربستان با ایران را «عمیقاً نگران‌کننده» خواند.
* زید رعد الحسین، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، کشته شدن نمر را «رویدادی نگران‌کننده» خواند و تأکید کرد که وی مرتکب جرمی نشده بود که در حقوق بین‌الملل در زمره «سنگین‌ترین جرایم» جای گیرد. وی افزود حکم اعدام تنها با رعایت دقیق اصول دادرسی عادلانه و شفافیت کامل در تمام مراحل فرایند قابل صدور است.

#### اتحادیه اروپا
* فدریکا موگرینی، نماینده عالی اتحادیه اروپا در امور خارجی و سیاست امنیتی، اعدام را محکوم کرد و گفت مرگ نمر «نگرانی‌های جدی دربارهٔ آزادی بیان و احترام به حقوق بنیادین مدنی و سیاسی» برمی‌انگیزد.

### واکنش سایر کشورها
#### استرالیا
* جولی بیشاپ، وزیر امور خارجه استرالیا، گفت دولت استرالیا «عمیقاً از اعدام‌های اخیر آشفته» است.

#### بحرین
* دولت بحرین از اعدام پشتیبانی کرد.
* بحرین نیز روابط دیپلماتیک خود را با ایران قطع کرد.

#### کانادا
* کانادا اعدام را محکوم کرد.

#### چین
* هوا چونینگ، سخنگوی وزارت خارجه چین، در واکنش به قطع روابط دیپلماتیک عربستان با ایران گفت چین «عمیقاً نگران تحولات است و بیم آن دارد که این رویداد تنش‌های منطقه‌ای را تشدید کند».

#### مصر
* سخنگوی وزارت خارجه مصر حمله به سفارت عربستان در تهران و کنسولگری آن در مشهد را محکوم کرد.
* حمدی لوزا، معاون وزیر خارجه مصر، «تهدیدها» علیه عربستان را به دلیل اجرای قوانین داخلی‌اش محکوم کرد.

#### فرانسه
* وزارت خارجه فرانسه گفت از اعدام‌های عربستان «عمیقاً متأسف» است و از رهبران منطقه خواست تمام تدابیر لازم را برای جلوگیری از تشدید تنش‌های فرقه‌ای اتخاذ کنند.

#### آلمان
* سخنگوی وزارت خارجه آلمان به خبرگزاری فرانسه گفت: «اعدام (امام) نمر باقر النمر نگرانی‌های کنونی ما را دربارهٔ افزایش تنش در منطقه تقویت می‌کند» و افزود حکم اعدام «مجازاتی غیرانسانی است که ما در هر شرایطی آن را رد می‌کنیم».

#### امارات متحده عربی
* امارات متحده عربی از اقدام عربستان در اعدام نمر حمایت کرد.

#### ایالات متحده آمریکا
* ایالات متحده آمریکا نگرانی خود را از اعدام نمر ابراز کرد و گفت این اقدام می‌تواند تنش فرقه‌ای در خاورمیانه را تشدید کند و از ریاض خواست حقوق بشر را رعایت نماید.

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* گزارش بی‌بی‌سی درباره اعدام شیخ نمر النمر

رده:همه مقاله‌های دارای عبارت‌های بدون منبع
رده:روابط ایران و عربستان سعودی
رده:اعدام‌شدگان توسط عربستان سعودی در سده ۲۱
رده:عربستان سعودی در ۲۰۱۶ (میلادی)
رده:نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان
رده:رویدادهای ژانویه ۲۰۱۶ در آسیا
رده:درگیری قطیف
رده:جنگ نیابتی ایران و عربستان سعودی
رده:مقاله‌های دارای شرح مختصر
رده:شرح مختصر یکسان با ویکی‌داده
رده:خطاهای CS1: نام عام
رده:صفحه‌هایی که از قاب نقشه جعبه اطلاعات بدون مختصات استفاده می‌کنند