جنبش دموکراتیک برای تغییر

**جنبش دموکراتیک برای تغییر** (به عبری: ، تنوعا دِموقراتیت لِشینویی) که معمولاً با سرنام عبری‌اش **داش** (به عبری: ) شناخته می‌شد، یک حزب سیاسی لیبرال و صهیونیست میانه‌گرا در اسرائیل بود. این حزب در سال ۱۹۷۶ توسط گروهی از چهره‌های سرشناس عمومی که سیاستمدار حرفه‌ای نبودند تأسیس شد و با وجود موفقیت چشمگیر اولیه در انتخابات، پس از کمتر از دو سال فعالیت در سال ۱۹۷۸ منحل گردید.

داش در انتخابات کنست ۱۹۷۷ موفق شد ۱۵ کرسی از ۱۲۰ کرسی را به دست آورد که بهترین عملکرد یک حزب سوم از انتخابات ۱۹۶۱ به‌شمار می‌رفت. این حزب به دولت ائتلافی مناخم بگین پیوست اما اختلافات درونی به‌سرعت آن را از هم پاشید.

## پیشینه و تأسیس
داش در ۲ نوامبر ۱۹۷۶ از ادغام چندین جنبش لیبرال از جمله شینویی و با مشارکت شماری از چهره‌های برجسته عمومی شامل ایگائیل یادین، آمنون روبینشتاین، شموئل تامیر، مائیر عامیت و میئر زوریا و همچنین رهبران تجاری، دانشگاهیان و برخی اعراب اسرائیلی تأسیس شد.

تشکیل این حزب بازتابی از نارضایتی فزاینده مردم از نظام سیاسی حاکم بود، به‌ویژه از حزب ائتلاف (آلاینمنت) که خود و احزاب پیشین آن از زمان تأسیس اسرائیل در ۱۹۴۸ بر قدرت بودند. پس از جنگ یوم کیپور در ۱۹۷۳، ائتلاف حاکم با رسوایی‌های سیاسی متعددی روبرو شده بود، از جمله خودکشی آبراهام اوفر وزیر مسکن پس از آغاز تحقیقات پلیسی دربارهٔ سوءاستفاده از بودجه حزبی، محکومیت آشر یادلین رئیس منتخب بانک مرکزی اسرائیل به اتهام ارتشا و کشف حساب بانکی خارجی لیا رابین همسر نخست‌وزیر اسحاق رابین که در آن زمان در اسرائیل غیرقانونی بود.

## نام‌گذاری و ساختار
این حزب در ابتدا **دموکرات‌ها–شینویی** () نام داشت اما به‌زودی نام خود را به جنبش دموکراتیک برای تغییر تغییر داد و همچون بسیاری از احزاب اسرائیلی بیشتر با سرنام خود یعنی داش شناخته شد.

حزب جدید توجه گسترده عمومی را به خود جلب کرد و بیش از ۳۷٬۰۰۰ نفر در هفته‌های نخست پس از تأسیس به آن پیوستند. داش از پیشگامان استفاده از انتخابات مقدماتی (پرایمری) برای انتخاب فهرست نامزدهای انتخاباتی بود؛ نظامی که هدفش تأکید بر مشارکت دموکراتیک و کاهش باندبازی بود. پیش از آن احزاب اسرائیلی از کمیته‌های داخلی برای تعیین فهرست‌های خود استفاده می‌کردند. از اواخر دهه ۱۹۷۰ بیشتر احزاب اسرائیلی به‌جز احزاب حریدی یعنی شاس و اتحاد یهودیت توراتی نظام مشابهی را پذیرفتند.

## انتخابات ۱۹۷۷

در انتخابات کنست ۱۹۷۷، داش ۱۵ کرسی از ۱۲۰ کرسی را با ۱۱٫۶ درصد آرا به دست آورد که قوی‌ترین عملکرد یک حزب سوم از انتخابات ۱۹۶۱ بود. داش سومین فراکسیون بزرگ پس از لیکود به رهبری مناخم بگین و ائتلاف (آلاینمنت) شد؛ ائتلاف که نمایندگانش از ۵۱ به ۳۲ کرسی کاهش یافته بود.

این انتخابات نقطه عطف مهمی در سیاست اسرائیل بود زیرا لیکود برای نخستین بار دولت تشکیل داد؛ ائتلافی ۶۱ کرسی‌ای با حزب شلومتسیون آریل شارون، حزب ملی مذهبی و آگودات ییسرائل. موفقیت داش عمدتاً به بهای کاهش آرای ائتلاف بود، به‌ویژه در میان یهودیان اشکنازی با درآمد و تحصیلات بالاتر و به‌طور غیرمستقیم به پیروزی لیکود کمک کرد.

## پیوستن به دولت ائتلافی
در نوامبر ۱۹۷۷، یعنی پنج ماه پس از آغاز دوره پارلمانی، داش به دولت ائتلافی بگین پیوست و چندین پست وزارتی دریافت کرد: مائیر عامیت وزیر حمل‌ونقل و وزیر ارتباطات شد، شموئل تامیر وزیر دادگستری و ایگائیل یادین معاون نخست‌وزیر شد. بر اساس منابع آلمانی، اسرائیل کاتز نیز وزیر کار و امور اجتماعی شد.

یادین ائتلاف با لیکود راست‌گرا و حزب ملی مذهبی را با این استدلال توجیه کرد که برای مذاکرات صلح آینده با مصر (که به توافقات کمپ دیوید انجامید) اکثریت پایداری لازم است. با این حال از آنجا که داش تعادل قدرت در ائتلاف را در اختیار نداشت، اختلافات درونی دربارهٔ نقش حزب در دولت به‌سرعت آشکار شد.

## انشعاب و انحلال
در ۱۴ سپتامبر ۱۹۷۸ داش به سه جناح تقسیم شد: هفت نماینده به رهبری آمنون روبینشتاین حزب شینویی را بازسازی کردند، هفت نماینده دیگر از جمله تامیر و یادین جنبش دموکراتیک را تشکیل دادند و عساف یاگوری حزب یاعاد را بنیان گذاشت. شینویی (شامل مائیر عامیت) و یاعاد از ائتلاف خارج شدند در حالی که جنبش دموکراتیک در دولت باقی ماند.

## سرنوشت بعدی
احزاب جانشین داش نیز ناپایدار بودند. در ۱۹۸۰ سه عضو جنبش دموکراتیک جدا شدند و حزب اخوا را تأسیس کردند و مردخای الگرابلی نماینده مستقل شد و سپس به «برابری در اسرائیل – پلنگان سیاه» پیوست تا حزب وحدت را تشکیل دهد. چهار ماه پیش از انتخابات ۱۹۸۱ جنبش دموکراتیک منحل شد و تامیر، یادین و بنیامین هالوی تا پایان دوره کنست به‌عنوان مستقل فعالیت کردند. تامیر پست وزارتی خود را در ۱۹۸۰ از دست داد اما یادین تا پایان دوره معاون نخست‌وزیر باقی ماند.

تنها جناحی که از فروپاشی داش باقی ماند شینویی بود که در انتخابات بعدی به کسب کرسی ادامه داد. در ۱۹۹۲ شینویی به اتحاد میرتس در کنار ماپام و راتس پیوست اما بخش عمده اعضای آن بعداً در ۱۹۹۷ تحت رهبری آبراهام پوراز جدا شدند و حزب جدید شینویی را تأسیس کردند. شینویی پوراز مسیری مشابه داش را طی کرد: در انتخابات ۲۰۰۳ پانزده کرسی به دست آورد و سومین حزب بزرگ پس از لیکود و حزب کارگر شد. این حزب به دولت ائتلافی آریل شارون پیوست اما در اواخر ۲۰۰۵ به دلیل اختلاف بر سر بودجه خارج شد و پیش از انتخابات ۲۰۰۶ به سه جناح تقسیم شد که هیچ‌یک کرسی به دست نیاوردند.

نقش شینویی به‌عنوان حزب اصلی لیبرال صهیونیست بعدها توسط کادیما که انشعابی از لیکود بود و سپس یش عتید به رهبری یائیر لاپید (فرزند تامی لاپید رهبر پیشین شینویی) ادامه یافت.

## رهبران

## نتایج انتخاباتی

## نمایندگان کنست

## منابع

## پیوند به بیرون
* جنبش دموکراتیک برای تغییر در تارنمای کنست 

رده:حزب‌های منحل‌شده در اسرائیل
رده:حزب‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۷۶ (میلادی)
رده:حزب‌های سیاسی لیبرال منحل‌شده
رده:حزب‌های منحل‌شده در ۱۹۷۸ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۷۶ (میلادی) در اسرائیل
رده:حزب‌های میانه‌گرا در اسرائیل
رده:مقالاتی که کلماتی به زبان عبری دارند