بودجه جمهوری آذربایجان

**نظام بودجه جمهوری آذربایجان** شامل بودجه ایالتی، بودجه جمهوری خودمختار نخجوان و بودجه‌های محلی است.

## تحلیل مبانی قانونگذاری بودجه دولتی در جمهوری آذربایجان
بندانگشتی|223x223پیکسل|نظام بودجه ریزی آذربایجان
فرآیندهای بودجه در هر کشوری توسط قانون بودجه تنظیم می‌شوند. قانون بودجه جمهوری آذربایجان به معنای قانون اساسی جمهوری آذربایجان، قانون «در مورد نظام بودجه» جمهوری آذربایجان، قوانین مربوط به بودجه دولتی که مطابق با قانون «در مورد نظام بودجه» تصویب شده‌اند و سایر اسناد هنجاری-حقوقی و همچنین معاهدات بین‌المللی است که جمهوری آذربایجان یکی از طرفین آنها است. وضعیت حقوقی شرکت‌کنندگان بودجه در جمهوری آذربایجان توسط موارد زیر تنظیم می‌شود:
* قانون نظام بودجه جمهوری آذربایجان (۲ ژوئن ۲۰۰۲)
* قوانین ویژه جمهوری آذربایجان و اسناد هنجاری نهادهای خودمختار محلی.
* دستور رئیس‌جمهور جمهوری آذربایجان.
* قوانین و مقررات عادی دولت جمهوری آذربایجان
* اقدامات مربوط قوه مجریه ایالت.

اولین قانون در مورد سیستم بودجه در اول دسامبر ۱۹۹۲ تصویب شد و تا سال ۲۰۰۲ اعتبار قانونی خود را حفظ کرد. به منظور رفع خلاهای موجود، قانون ویژه بودجه دولتی جمهوری آذربایجان در ۱۸ مه ۱۹۹۹ تصویب شد. قانون جدید تصویب شده قرار بود به قانون «سیستم بودجه» کمک کند. اگرچه این قانون تصویب شد، اما قانون سیستم بودجه همچنان لازم‌الاجرا ماند اما عملکرد مهم اسنادی خود را به عنوان تنظیم‌کننده فرایندها از دست داد.

رئیس‌جمهور دومین قانون «در مورد نظام بودجه» را در ۲ ژوئیه ۲۰۰۲ امضا کرد. قانون فعلی «نظام بودجه» در ۱ ژانویه ۲۰۰۳ (با اضافات و اصلاحات مورخ ۱۳ مه ۲۰۰۳؛ ۳ دسامبر ۲۰۰۴؛ ۵ آوریل ۲۰۰۵؛ ۲۱ اکتبر ۲۰۰۵؛ ۲۳ دسامبر ۲۰۰۵؛ ۳ مارس ۲۰۰۶؛ ۲۸ نوامبر ۲۰۰۶؛ ۳۰ نوامبر ۲۰۰۷؛ ۲۸ اکتبر ۲۰۰۸؛ ۱۴ آوریل ۲۰۰۹؛ ۱۹ ژوئن ۲۰۰۹؛ ۲۹ مه ۲۰۱۲؛ ۲۰ ژوئن ۲۰۱۴؛ ۱۴ اکتبر ۲۰۱۶؛ ۱۶ دسامبر ۲۰۱۶؛ ۳۰ دسامبر ۲۰۱۶) لازم‌الاجرا شد و در نتیجه لازم‌الاجرا شدن قانون، دو مورد فوق اعمال هنجاری، قدرت قانونی خود را از دست دادند.

## فرایند تدوین پیش‌نویس بودجه دولت و تقویم بودجه
تدوین پیش‌نویس بودجه دولت، تهیه پیش‌نویس بودجه دولت برای سال آینده است که بر اساس برآورد پیش‌بینی‌های توسعه اقتصادی و اجتماعی کشور، برنامه‌های هدفمند و ارزیابی نتایج فعالیت‌های مالی و اقتصادی حوزه‌های اقتصادی، مناطق اداری، کلیه بنگاه‌ها صرف نظر از شکل مالکیت آنها برای سال جاری و سال آینده انجام می‌شود.

روند تهیه پیش‌نویس بودجه دولت ۱۱ ماه قبل از سال مالی بعدی آغاز می‌شود و تا تاریخ ارائه به مجلس ملی آذربایجان ادامه دارد. این روند با تصمیم مقامات اجرایی مربوط در مطبوعات در دهه سوم ژانویه آغاز می‌شود. طبق این تصمیم، پیش‌بینی‌های میان‌مدت توسعه اقتصادی و اجتماعی کشور که توسط مقامات اجرایی مربوط تهیه شده است، تا پایان فوریه به‌طور دقیق اعمال می‌شود. هنگام تعیین هزینه‌های سازمان‌های بودجه، هزینه‌های خارج از بودجه آنها در نظر گرفته می‌شود. پیش‌بینی‌های توسعه اقتصادی و اجتماعی و برنامه سرمایه‌گذاری دولت برای سه سال آینده و پس از آن، با در نظر گرفتن نتایج واقعی شش ماه سال جاری، تا اول اوت توسط مقامات اجرایی مربوط مشخص می‌شود.

نسخه اولیه خلاصه بودجه سال آینده و شاخص‌های بودجه نهایی سه سال آینده باید تا ۱۵ سپتامبر سال جاری به دستگاه اجرایی مربوط و اتاق محاسبات جمهوری آذربایجان ارائه شود.

نسخه اولیه بودجه نهایی دولت و شاخص‌های بودجه نهایی برای سه سال آینده، به همراه سایر اسناد تعیین‌شده توسط این قانون، باید تا ۲۵ سپتامبر به مرجع اجرایی مربوط ارائه شود

## ارائه اسناد به مجلس شورای ملی (پارلمان)
پس از دریافت پروژه‌های بودجه‌ای مناسب از نهادهای مالی، مقامات اجرایی پیش‌نویس بودجه را بررسی کرده و در صورت لزوم، اصلاحات و اضافات را انجام می‌دهند. دولت آذربایجان پیش‌نویس قانون بودجه دولت برای سال مالی آینده را به همراه سایر اسناد (که به قانون اضافه شده‌اند) تا اول اکتبر به رئیس‌جمهور جمهوری آذربایجان ارائه می‌دهد. رئیس‌جمهور آذربایجان آنها را بررسی کرده و طبق ماده ۱۰۹٫۲ قانون اساسی جمهوری آذربایجان، حداکثر تا ۱۵ اکتبر به مجلس ملی ارائه می‌دهد.

بانک مرکزی پیش‌نویس دستورالعمل‌های اصلی سیاست پولی دولت برای سال مالی آینده را تا اول اکتبر سال جاری به مجلس ملی ارائه می‌دهد. این پیش‌نویس همچنین برای رئیس‌جمهور آذربایجان و دولت جمهوری آذربایجان ارسال می‌شود. پروژه‌های برنامه‌های هدفمند که از بودجه دولت تأمین مالی می‌شوند، در مجلس ملی همزمان با پیش‌نویس قانون بودجه دولت بررسی و تصویب می‌شوند. رئیس‌جمهور آذربایجان پیش‌نویس قانون مربوط به ایجاد اصلاحات و اضافات در قانون بودجه دولت را به مجلس ملی ارائه می‌دهد.

## بودجه‌های محلی
بودجه‌های محلی، بودجه شهرداری‌ها (مناطق اداری، شهرها، شهرک‌ها، روستاها) است. این یک سند مالی جدی است که منعکس کننده اهداف و مقاصد واقعی شهرداری است. تشکیل، تصویب و اجرای بودجه‌های محلی توسط نهادهای خودگردان محلی انجام می‌شود. شهرداری‌هایی که از بودجه دولتی یارانه دریافت می‌کنند، باید پیش‌نویس بودجه محلی را تا اول ماه مه به همراه اسناد و اطلاعات مربوط به مرجع اجرایی مربوط (وزارت دارایی جمهوری آذربایجان) ارائه دهند.

## استفاده از بودجه
بودجه هزینه‌ها و منابع زیر توسط بودجه دولتی جمهوری آذربایجان تأمین می‌شود:
* تأمین فعالیت‌های مجلس ملی ریاست جمهوری آذربایجان، دیوان محاسبات، کمیسیون مرکزی انتخابات و نهادهای اجرایی مرکزی؛
* قوه قضائیه و دادستانی
* اجرای فعالیت‌های بین‌المللی که برای دولت مهم هستند
* تضمین دفاع ملی، امنیت ملی دولت، عملکرد مجموعه نظامی
* بازپرداخت بدهی‌های دولتی جمهوری آذربایجان
* برگزاری انتخابات و همه‌پرسی؛
* اجرای برنامه سرمایه‌گذاری دولتی؛
* حمایت دولت از مناطق صنعتی؛
* انجام تحقیقات علمی؛
* حفاظت از محیط زیست؛
* از بین بردن عواقب شرایط اضطراری؛
* توسعه زیرساخت‌های بازار؛
* سازماندهی رسانه‌های جمعی؛
* کمک مالی به بودجه‌های محلی؛
* سایر هزینه‌ها در صلاحیت ارگان‌های ایالتی و شهرداری و غیره

## فهرست بودجه‌ها
جدول زیر بودجه ایالتی جمهوری را بر اساس سال‌ها نشان می‌دهد.

## جمهوری خودمختار نخجوان
نظام بودجه جمهوری خودمختار نخجوان توسط قانون اساسی جمهوری آذربایجان و جمهوری خودمختار نخجوان، قانون نظام بودجه و همچنین سایر اسناد قانونی تعیین می‌شود.

هیئت وزیران جمهوری خودمختار نخجوان بودجه جمهوری خودمختار را تنظیم و برای تصویب به مجلس عالی نخجوان ارائه می‌دهد. بودجه نیز توسط هیئت وزیران جمهوری خودمختار نخجوان اجرا می‌شود.

بودجه با احتساب مالیات و عوارض تعیین‌شده توسط قانون مالیات آذربایجان و سایر پرداخت‌ها تشکیل می‌شود. وجوه بودجه برای اجرای برنامه‌های اجتماعی و اقتصادی، تأمین مالی فعالیت‌های توسعه منطقه و بهبود رفاه مردم استفاده می‌شود.

## جستارهای وابسته
* اقتصاد آذربایجان

## منابع

رده:اقتصاد جمهوری آذربایجان
رده:امور مالی در جمهوری آذربایجان
رده:بودجه
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده