کلان‌شهر رم

**کلان‌شهر رم پایتخت** () یک کلان‌شهر در ناحیهٔ لاتسیو ایتالیا است. این کلان‌شهر شامل قلمرو شهر رم و ۱۲۰ *[[کومونه]]* دیگر در حومه شهر می‌شود و با بیش از ۴٫۲ میلیون نفر جمعیت، بزرگ‌ترین کلان‌شهر ایتالیا تا سال ۲۰۲۵ است.

این کلان‌شهر در ۱ ژانویه ۲۰۱۵ طبق مفاد قانون ۱۴۲/۱۹۹۰ (اصلاح ساختار ادارات محلی) و قانون ۵۶/۲۰۱۴ تأسیس شده و جایگزین استان رم شد. کلان‌شهر رم پایتخت توسط شهردار کلان‌شهر ریاست می‌شود و شورای کلان‌شهر اداره می‌شود. روبرتو گوالتیه‌ری شهردار فعلی است که از ۲۱ اکتبر ۲۰۲۱ به این سمت منصوب شده است.

## جغرافیا
کلان‌شهر رم تقریباً یک سوم ناحیهٔ لاتسیو را در بر می‌گیرد. این شهر منطقه مسطح روم و دره تیبر را تا کوه‌ها و دل‌آنیین لوکرتیلی سابینی و علاوه بر مناطق کوهستانی تولفا و مونتی ساباتینی در شمال غربی، منطقه کوه‌های تیبورتینی پرنستینی سیمبروینی و شرق، منطقه کولی آلبانی و دامنه‌های شمالی کوه‌ها و دره مرتفع لپینه ساکو در جنوب شرقی اشغال می‌کند. مرز غربی استان توسط دریای تیرنی نشان داده شده است که در حدود  امتداد دارد. از ساحل نزدیک رم از چیویتاوکیا تا توره آستورا. در این قلمرو چندین دریاچه وجود دارد که تقریباً همگی منشأ آتشفشانی دارند و در شمال غربی کوه‌ها و ساباتینی در جنوب شرقی کولی آلبانی متمرکز شده‌اند.

## اداره
### شورای کلان‌شهر
شهرداری‌های جدید کلان‌شهر که به مناطق شهری بزرگ اختیارات اداری یک استان را می‌دهند، برای بهبود عملکرد ادارات محلی و کاهش هزینه‌های محلی از طریق هماهنگی بهتر شهرداری‌ها در ارائه خدمات اساسی (از جمله ترابری، آموزش و برنامه‌های اجتماعی) و حفاظت از محیط زیست طراحی شده‌اند. در این چارچوب سیاستی، شهردار رم برای انجام وظایف شهردار کلان‌شهر تعیین شده است و ریاست شورای کلان‌شهر را بر عهده دارد. این شورا متشکل از شهرداران و اعضای شورای شهر هر بخش در کلان‌شهر است که از میان خود با استفاده از فهرست نسبتاً باز نمایندگی تناسبی انتخاب می‌شوند و کرسی‌های آنها با استفاده از روش D'Hondt اختصاص داده می‌شود. اعضای شورای کلان‌شهر برای دوره‌های پنج ساله به صورت عمومی انتخاب می‌شوند. آرای اعضای شورای کلان‌شهر با گروه‌بندی بخش‌ها با محدوده جمعیتی خاص به نه گروه وزن‌دهی می‌شود، به طوری که آرای شهرداران و اعضای شورای شهر گروه‌های پرجمعیت‌تر، ارزش بیشتری نسبت به گروه‌های کم‌جمعیت‌تر دارد.

شورای کلان‌شهری در ۲۰ دسامبر ۲۰۲۱ انتخاب شد:

### فهرست شهرداران کلان‌شهر رم

### تقسیمات اداری
۱۲۱ کومونه در کلان‌شهر رم پایتخت وجود دارد. ۱۰ شهر بزرگ از نظر جمعیت عبارتند از:
بندانگشتی|تصویر ماهواره‌ای از منطقه کلان‌شهری رم.
بندانگشتی|کاخ والنتینی محل شورای کلان‌شهر است.

### ادارات شهری
فهرستی از شهرداری‌ها در شهرهای با بیش از ۱۵۰۰۰ نفر جمعیت:

## جمعیت‌شناسی

## ترابری
[بندانگشتی|نقشهٔ یکپارچه حمل و نقل ریلی عمومی در رم، شامل [متروی رم و خطوط خدمات راه‌آهن حومهٔ لاتسیو.]]
کلان‌شهر رم در مرکز شبکه‌ای شعاعی از جاده‌ها قرار دارد که مسیر آن‌ها تا حدودی از روی خطوط جاده‌های باستانی رومی پیروی می‌کند؛ جاده‌هایی که از تپهٔ کاپیتولین آغاز می‌شدند و رم را به سراسر امپراتوری پیوند می‌دادند. امروزه رم در فاصله‌ای حدود ۱۰ کیلومتری از کاپیتول با کمربندی‌ای حلقه‌وار به نام گرانده راکوردو آنولاره (GRA) احاطه شده است.

به‌دلیل موقعیت رم در مرکز شبه‌جزیرهٔ ایتالیا، این شهر اصلی‌ترین گرهٔ راه‌آهن در ایتالیا مرکزی به‌شمار می‌رود. ایستگاه اصلی راه‌آهن رم، ترمینی، یکی از بزرگ‌ترین ایستگاه‌های اروپا و پررفت‌وآمدترین ایستگاه ایتالیاست؛ به‌طور میانگین روزانه حدود ۴۰۰ هزار مسافر از آن عبور می‌کنند. دومین ایستگاه بزرگ شهر، رما تیبورتینا، به‌عنوان پایانهٔ قطارهای پرسرعت بازسازی شده است.

رم دارای سه فرودگاه است. فرودگاه بین‌المللی لئوناردو دا وینچی، که در شهر فیومیچینو در جنوب‌غربی رم قرار دارد، اصلی‌ترین و بزرگ‌ترین فرودگاه ایتالیا به‌شمار می‌رود. فرودگاه قدیمی رم چامپینو یک فرودگاه مشترک غیرنظامی و نظامی است و معمولاً با نام «فرودگاه چامپینو» شناخته می‌شود، زیرا در نزدیکی شهر چامپینو در جنوب‌شرقی رم واقع شده است. سومین فرودگاه، فرودگاه رم اوربه، فرودگاهی کوچک با ترافیک هوایی کم در حدود ۶ کیلومتری شمال مرکز شهر است که بیشتر پروازهای خصوصی و بالگردها را پشتیبانی می‌کند.

این شهر دارای ناحیه‌ای ساحلی در دریای مدیترانه به نام لیدو دی اوستیا است که مجهز به بندر گردشگری و اسکله‌ای کوچک برای قایق‌های ماهیگیری می‌باشد. بندر اصلی‌ای که به رم خدمت‌رسانی می‌کند، بندر چیویتاوکیا است که در حدود ۶۲ کیلومتری شمال‌غربی شهر قرار دارد. این بندر بخشی از شبکهٔ «بزرگراه‌های دریایی» است و با چندین بندر مدیترانه‌ای ارتباط دارد و یکی از پررفت‌وآمدترین بندرها کشتی‌های تفریحی در جهان به‌شمار می‌آید.

در کلان‌شهر رم سامانهٔ مترویی با سه خط به نام *[[متروی رم|متروپولیتانا]]* فعالیت دارد. ساخت شاخهٔ نخست آن در دههٔ ۱۹۳۰ آغاز شد. هدف از احداث این خط، ایجاد ارتباط سریع میان ایستگاه اصلی راه‌آهن و منطقهٔ تازه‌برنامه‌ریزی‌شدهٔ *E42* در حومهٔ جنوبی بود؛ جایی که قرار بود نمایشگاه جهانی سال ۱۹۴۲ برگزار شود. این رویداد به‌دلیل جنگ جهانی دوم هرگز برگزار نشد، اما آن منطقه در دههٔ ۱۹۵۰ بازطراحی و با نام EUR (مخفف *Esposizione Universale di Roma* به‌معنای «نمایشگاه جهانی رم») شناخته شد و به‌عنوان ناحیه‌ای مدرن برای فعالیت‌های تجاری توسعه یافت. این خط سرانجام در سال ۱۹۵۵ افتتاح شد و امروزه بخش جنوبی خط B مترو را تشکیل می‌دهد.

خط A مترو در سال ۱۹۸۰ میان ایستگاه‌های اوتاویانو و آناننیا افتتاح شد و در سال‌های ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۰ به‌تدریج تا باتیستینی گسترش یافت. در دههٔ ۱۹۹۰ نیز بخش تازه‌ای از خط B از ایستگاه ترمینی تا ربیبیا به بهره‌برداری رسید.

خطوط A و B در ایستگاه رما ترمینی به یکدیگر متصل می‌شوند. شاخهٔ تازه‌ای از خط B با نام B1 در ۱۳ ژوئن ۲۰۱۲ افتتاح شد و هزینهٔ ساخت آن حدود ۵۰۰ میلیون یورو برآورد گردید. این شاخه در میدان بولونیا به خط اصلی B می‌پیوندد و شامل چهار ایستگاه در مسافتی به طول ۳٫۹ کیلومتر است.

## نگارخانه

پرونده:Panoramica_comune_guidonia.jpg|جایگزین=Guidonia Montecelio|گویدونیا مونتچلیو
پرونده:Fiumicino_2011-by-RaBoe-028.jpg|جایگزین=Fiumicino|فیومیچینو
پرونده:Pomezia_torre_e_municipio.JPG|جایگزین=Pomezia|پومتزیا
پرونده:Tivoli,_Metropolitan_City_of_Rome,_Italy_-_panoramio_-_trolvag_(16).jpg|جایگزین=Tivoli|تیولی
پرونده:Forte_Michelangelo_2014.jpg|جایگزین=Civitavecchia|چیویتاوکیا


## جستارهای وابسته
* استان رم

## یادداشت‌ها

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:استان رم
رده:استان‌های لاتزیو
رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۱۵ (میلادی) در ایتالیا
رده:کلان‌شهرهای ایتالیا
رده:کومونه‌های کلان‌شهر رم
رده:مختصات در ویکی‌داده
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۱۵ (میلادی)
رده:یادکردهای دارای منبع به زبان ایتالیایی