مراقبت‌های بهداشتی در هند

بندانگشتی|AIIMS دهلی نو
[بندانگشتی|[آپولو هاسپیتالس|بیمارستان‌های آپولو، چنای]]
بندانگشتی|کالج پزشکی و بیمارستان ایندیرا گاندی، شیملا، هیماچال پرادش
بندانگشتی|کالج پزشکی مولانا آزاد (MAMC) در دهلی نو
[بندانگشتی|[مؤسسه آموزش و تحقیقات تکمیلی پزشکی جواهر لعل|موسسه آموزش و تحقیقات پزشکی تحصیلات تکمیلی جواهر لعل در پودوچری]]
هند دارای یک مدل مراقبت‌های بهداشتی همگانی چند پرداخت‌کننده‌ای است که هزینه آن توسط ترکیبی از بیمه‌های درمانی خصوصی دولتی و تحت نظارت دولت (از طریق سازمان تنظیم مقررات و توسعه بیمه) به همراه بیمارستان‌های دولتی که تقریباً به‌طور کامل از مالیات تأمین مالی می‌شوند، تأمین می‌شود. سیستم بیمارستان‌های دولتی اساساً برای همه ساکنان هند رایگان است، به جز پرداخت‌های اندک و اغلب نمادین برای برخی از خدمات.

بررسی اقتصادی سال‌های ۲۰۲۲–۲۰۲۳ نشان داد که هزینه‌های بودجه‌ای دولت مرکزی و ایالتی در بخش سلامت در سال مالی ۲۰۲۳ به ۲٫۱٪ از تولید ناخالص داخلی و در سال مالی ۲۰۲۲ به ۲٫۲٪ در مقایسه با ۱٫۶٪ در سال مالی ۲۰۲۱ رسیده است. هند در رتبه ۷۸ قرار دارد و یکی از کمترین هزینه‌های مراقبت‌های بهداشتی را به عنوان درصدی از تولید ناخالص داخلی دارد. این کشور در فهرست کشورها بر اساس کل هزینه‌های سرانه سلامت، در رتبه ۷۷ قرار دارد.

## سیاست ملی سلامت
سیاست ملی سلامت هند در سال ۱۹۸۳ توسط پارلمان این کشور تصویب شد و در سال‌های ۲۰۰۲ و سپس ۲۰۱۷ به‌روزرسانی گردید. چهار محور اصلی به‌روزرسانی سال ۲۰۱۷ شامل تمرکز بر بار فزاینده بیماری‌های غیرواگیر، ظهور صنعت مراقبت سلامت قدرتمند، افزایش موارد هزینه‌های غیرقابل‌تحمل ناشی از خدمات درمانی، و رشد اقتصادی فزاینده به‌عنوان بستری برای ارتقای ظرفیت مالی دولت بود. علاوه بر این، هدف بلندمدت این سیاست، اصلاح نظام سلامت موجود هند برای دستیابی به پوشش همگانی سلامت عنوان شده است.

در عمل، بخش مراقبت سلامت خصوصی مسئول ارائه بخش عمده‌ای از خدمات درمانی در هند است و بخش زیادی از هزینه‌های درمانی مستقیماً توسط بیماران و خانواده‌هایشان پرداخت می‌شود، نه از طریق بیمه سلامت، که دلیل آن پوشش ناقص بیمه‌ای است.

سیاست‌های بهداشتی دولت تاکنون تا حد زیادی گسترش بخش خصوصی را در کنار برنامه‌های بهداشت عمومیِ به‌خوبی طراحی‌شده اما محدود، تشویق کرده است.

## تأمین مالی
### ۲۰۱۸
بر اساس گزارش حساب‌های ملی سلامت، مجموع هزینه‌های مراقبت سلامت به‌عنوان درصدی از تولید ناخالص داخلی هند در سال ۲۰۱۸ برابر با ۳٫۲٪ بوده است. از این میزان، سهم هزینه‌های دولتی سلامت تنها ۲٪ از تولید ناخالص داخلی را تشکیل می‌داده است. همچنین در سال ۲۰۱۹، سهم پرداخت مستقیم از جیب بیماران از کل هزینه‌های سلامت ۴۲٫۰۶٪ بوده، در حالی‌که سهم هزینه‌های دولت و صندوق‌های بیمه سلامت به ۵۷٪ افزایش یافته است.

### ۲۰۱۹
در سال ۲۰۱۹، کل هزینه‌های خالص دولت برای مراقبت‌های بهداشتی ۳۶ میلیارد دلار یا ۱٫۲۳٪ از تولید ناخالص داخلی آن بود. هند در سال‌های ۲۰۲۰–۲۰۲۱، ۱٫۸٪ از تولید ناخالص داخلی خود را به سلامت اختصاص داده بود.

### ۲۰۲۲
از سال ۲۰۲۲، بودجه مراقبت سلامت توسط دولت مرکزی و ایالت‌های هند به‌طور قابل‌توجهی افزایش یافته و به ۷۴ میلیارد دلار رسیده است. در نتیجه، پرداخت مستقیم از جیب بیماران به‌طور چشمگیری کاهش یافته، زیرا بخش عمده‌ای از هزینه‌های درمانی از طریق طرح‌های بیمه سلامت دولتی، بیمه‌های اجتماعی مانند بیمه کارکنان دولتی، و بیمه‌های خصوصی تحت نظارت سازمان تنظیم مقررات بیمه (IRDA) تأمین می‌شود؛ که این روند دستیابی به هدف پوشش سلامت تقریباً همگانی را ممکن ساخته است. همچنین از سال ۲۰۲۰، کلیه کارکنان بخش خصوصی که تحت پوشش بیمه کارکنان دولتی نیستند، موظف‌اند از طریق کارفرمای خود تحت پوشش یک طرح بیمه سلامت دولتی تنظیم‌شده توسط سازمان بیمه قرار گیرند، در حالی‌که کارکنان بخش دولتی از طریق طرح سلامت دولت مرکزی خدمات دریافت می‌کنند.

### ابتکار سنجش حقوق بشر
ابتکار عمل سنجش حقوق بشر نشان می‌دهد که هند ۸۴٫۹ درصد از آنچه را که باید در سطح درآمد خود برای حق سلامت ممکن باشد، انجام می‌دهد.

## تاریخچه
[بندانگشتی|265x265پیکسل|بیمارستان عمومی دولتی راجیو گاندی در [چنای، اولین بیمارستان مدرن در هند، که در سال ۱۶۶۴ تأسیس شد.]]

### نقش مبلغان مذهبی در مراقبت‌های بهداشتی هند
مبلغان مسیحی از قرن هجدهم به بعد نقش تحول‌آفرینی در شکل‌دهی به چشم‌انداز مراقبت‌های بهداشتی هند ایفا کردند. تلاش‌های آنها شامل تأسیس بیمارستان‌ها، معرفی طب غربی، مبارزه با شیوع بیماری‌ها و ایجاد آموزش پزشکی برای زنان بود، اغلب در زمانی که دسترسی به مراقبت‌های بهداشتی برای بخش‌های بزرگی از جامعه هند محدود یا غایب بود.

#### پایه‌های اولیه و طب غربی
مبلغان مذهبی از نخستین کسانی بودند که پزشکی آلوپاتیک را به هند معرفی کردند. گروه سه‌نفره سِرامپور—ویلیام کری، جاشوا مارشمن و ویلیام وارد—نقش مهمی در ترویج اقدامات بهداشت عمومی در بنگال در اوایل دهه ۱۸۰۰ ایفا کردند. این پیشگامان اولیه، پایه‌های تلفیق پزشکی با کمک‌های بشردوستانه را بنا نهادند که به‌عنوان ویژگی شاخص مراقبت سلامت مبلغین شناخته می‌شود.

#### مراقبت از جذام
در اواخر قرن نوزدهم، جذام در هند با انگ اجتماعی شدید همراه بود و مبتلایان اغلب رها می‌شدند یا زنده‌زنده سوزانده می‌شدند. در سال ۱۸۷۴، مبلغ ایرلندی ولسلی بیلی فعالیتی را آغاز کرد که بعدها به «مأموریت جذام» معروف شد و خانه‌های مراقبتی متعددی در پنجاب و مرکز هند تأسیس کرد. در قرن بیستم، دکتر پل برند در کالج پزشکی مسیحی (CMC) ولور، جراحی‌های نوآورانه‌ای در زمینه انتقال تاندون‌های ترمیمی انجام داد که درمان و توان‌بخشی بیماران جذامی را دگرگون ساخت.

تا دهه ۱۹۴۰، بیش از ۷۰ درصد بیمارستان‌های جذام در هند توسط مبلغان مذهبی، اغلب در مناطق روستایی، اداره می‌شدند. مهاتما گاندی رهبری آنها را تصدیق کرد و بعداً مرکز جذام خود را در سواگرام تأسیس کرد.

#### واکنش به بیماری‌های همه‌گیر: وبا، طاعون و آبله
در جریان شیوع‌های مکرر وبا و طاعون در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، مبلغان مذهبی در شرایط بسیار خطرناک خدمت می‌کردند. دکتر مری راجانایگام در سال ۱۹۰۴ هنگام خدمت در ایالت تامیل نادو بر اثر ابتلا به طاعون جان باخت. پرستاران مبلغ زن، از جمله لوئیزا هارت و الیزابت نیومن، در سخت‌ترین سال‌های همه‌گیری در هند تحت استعمار بریتانیا، هزاران بیمار را درمان کردند؛ اغلب بدون دریافت هیچ‌گونه دستمزدی.

بیمارستان‌های میسیونری اغلب دهه‌ها قبل از رسمی شدن سیستم‌های ایالتی، بخش‌های ایزوله و ایستگاه‌های قرنطینه را اداره می‌کردند.

#### سل و سلامت روان
بیمارستان‌های مبلغین مذهبی از نخستین مراکز پذیرنده آسایشگاه‌های درمان سل بودند. در سال ۱۸۹۴، مأموریت آمریکایی آرکات یک بیمارستان سل با ظرفیت ۴۰۰ تخت در جنوب هند تأسیس کرد که بعدها به بخشی از برنامه‌های آموزش پزشکی تبدیل شد. مبلغانی مانند داگمار نورول از جمله اولین کسانی بودند که خدمات روان‌پزشکی را در هند ارائه دادند، پیش از آن‌که خدمات سلامت روان به‌صورت نهادینه‌شده در کشور شکل بگیرد.

#### آموزش پزشکی و پرستاری
سهم او در آموزش پزشکی زنان به ویژه قابل توجه بود:
* **کالج پزشکی مسیحی، لودیانا**، که در سال ۱۸۹۴ توسط دکتر ادیت مری براون تأسیس شد، اولین کالج پزشکی زنان در آسیا بود.
* **کالج پزشکی کریستین، ولور**، که در سال ۱۹۰۰ توسط دکتر آیدا اسکادر تأسیس شد، به عنوان یک مرکز چند تخصصی پیشرو ظهور کرد. دکتر اسکادر که با مشاهده سه مرگ مادر در یک شب انگیزه گرفته بود، پس از اخذ مدرک پزشکی از آمریکا به هند بازگشت تا یک درمانگاه راه‌اندازی کند که به یک دانشکده پزشکی برتر تبدیل شد.

بیمارستان‌های مبلغین مذهبی مدارس رسمی آموزش پرستاری را پایه‌گذاری کردند و زنان هندی را برای ایفای نقش‌هایی چون ماما و پرستار آموزش دادند—نقش‌هایی که پیش‌تر به‌دلیل تابوهای اجتماعی برای آنان دست‌نیافتنی بود.

#### سلامت زنان و کودکان
بیمارستان‌های مبلغین مذهبی سلامت مادران و کودکان را در اولویت قرار می‌دادند. انجمن دوناوور، که توسط ایمی کارمایکل در ایالت تامیل نادو بنیان‌گذاری شد، دختران خردسال را از فحشای معابد نجات می‌داد و به آنان پناه، تغذیه و مراقبت‌های پزشکی ارائه می‌کرد. کارمایکل به‌مدت ۵۵ سال بدون مرخصی در هند خدمت کرد.

#### زنان برجسته در مراقبت‌های بهداشتی مذهبی
چندین زن پیشگام نقش‌های تحول‌آفرینی در شکل‌دادن به خدمات سلامت برای زنان هندی و جوامع محروم ایفا کردند، اغلب از طریق نهادهای مبلغین مذهبی یا در همکاری با آن‌ها. تلاش‌های آنان به‌ویژه در دوره‌ای اهمیت داشت که هنجارهای فرهنگی و محدودیت‌های جنسیتی، دسترسی زنان به مراقبت‌های پزشکی را به‌شدت محدود کرده بود.
* **دکتر کلارا سواین** (۱۸۳۴–۱۹۱۰) اولین مبلغ پزشکی زن در هند بود و به عنوان پیشگامی در مراقبت‌های بهداشتی زنان در شبه قاره شناخته می‌شود. او در سال ۱۸۷۰ تحت نظر انجمن مبلغان خارجی زنان کلیسای اسقفی متدیست به بریلی، شمال هند، رسید. دکتر سواین با تشخیص اکراه زنان در پرده (انزوا) برای مراجعه به پزشکان مرد، درمان پزشکی را مستقیماً به زنان در محیط‌های زنانه (محله‌های خصوصی) ارائه داد. در سال ۱۸۷۴، او **بیمارستان کلارا سواین**، اولین بیمارستان زنان در آسیا را تأسیس کرد که مراقبت‌های عمومی، زایمان و درمان جراحی را برای زنان هندی صرف نظر از کاست یا عقیده ارائه می‌داد. این بیمارستان به مرکزی برای آموزش پزشکی برای زنان هندی، از جمله مامایی و پرستاری، تبدیل شد و تا به امروز به بیماران خدمت‌رسانی می‌کند.
* **پاندیتا رامابای** (۱۸۵۸–۱۹۲۲) یک اصلاح‌طلب اجتماعی برجسته هندی، متخصص آموزش و پرورش و مدافع حقوق زنان بود. رامابای اگرچه به معنای متعارف یک مبلغ مذهبی نبود، اما عمیقاً تحت تأثیر آموزه‌های مسیحی قرار گرفت و در سال ۱۸۸۳ به مسیحیت گروید. در سال ۱۸۸۹، او **گروه موکتی میشن را** در نزدیکی پونا تأسیس کرد که برای بیوه‌ها، یتیمان و دختران قحطی‌زده سرپناه، آموزش، آموزش حرفه‌ای و مراقبت‌های بهداشتی فراهم می‌کرد. این گروه شامل یک درمانگاه بود و ساکنان را در زمینه بهداشت اولیه، مراقبت از مادران و داروهای پیشگیرانه آموزش می‌داد. ادغام خدمات آموزشی و بهداشتی برای زنان توسط موکتی میشن در آن زمان، به‌ویژه در یک جامعه مردسالار و طبقاتی، انقلابی بود.
* **دکتر ادیت مری براون** (۱۸۶۴–۱۹۵۶)، یک مبلغ پزشکی بریتانیایی، در سال ۱۸۹۴ **دانشکده پزشکی زنان مسیحی شمال هند را** در لودیانا تأسیس کرد. این مؤسسه که بعداً به **کالج پزشکی مسیحی لودیانا** تغییر نام داد، اولین دانشکده پزشکی زنان در آسیا شد. دکتر براون بر نیاز به پزشکان و پرستاران زن که بتوانند زنان هندی را درمان کنند، به ویژه در جوامع محافظه‌کار که پزشکان مرد مجاز به ورود به آنها نبودند، تأکید کرد. تحت رهبری او، این کالج به یک مرکز پیشرو در آموزش پزشکی و پرستاری تبدیل شد و همچنان یک مؤسسه معتبر است.
* **دکتر آیدا سوفیا اسکودر** (۱۸۷۰–۱۹۶۰)، که در هند از والدین مبلغ آمریکایی متولد شد، پس از مشاهده مرگ سه زن جوان هنگام زایمان در یک شب به دلیل عدم وجود پزشکان زن، انگیزه پیدا کرد تا پزشکی را دنبال کند. او در سال ۱۸۹۹ از کالج پزشکی کرنل فارغ‌التحصیل شد و به هند بازگشت تا یک کلینیک کوچک در ولور، تامیل نادو تأسیس کند. این کلینیک بعداً به **کالج پزشکی مسیحی (CMC)، ولور**، یکی از برجسته‌ترین مؤسسات مراقبت‌های بهداشتی و آموزشی آسیا، تبدیل شد. دکتر اسکودر پیشگام آموزش پزشکی زنان بود و CMC از اولین مؤسساتی بود که هم مردان و هم زنان را به تعداد مساوی برای آموزش پزشکی پذیرفت.

## جستارهای وابسته
* سلامت زنان در هند

## منابع

رده:آموزش سلامت در هند
رده:بیمه سلامت
رده:رعایت بهداشت در هند
رده:مراقبت سلامتی همگانی