آدلاید سوسا

**آدلاید سوسا** (; ۱۰۱۴ – ) کنتس بخشی از مارس ایوریا و مارکیونس تورین در شمال غربی ایتالیا از سال ۱۰۳۴ تا زمان مرگش بود. او آخرین نفر از خانواده آردوینیچی بود. او گاهی اوقات با پسر عموی دوم و معاصر نزدیکش، ماتیلدا توسکانی، مقایسه می‌شود.

## زندگی‌نامه
### اوایل
آدلاید که در تورین از اولریک مانفرد دوم تورین و برتا میلان در حدود سال‌های ۱۰۱۴ متولد شد، به خوبی شناخته شده نیست. آدلاید دو خواهر کوچکتر به نام‌های ایمیلا و برتا داشت. او همچنین ممکن است برادری داشته باشد که نامش مشخص نیست و قبل از پدرش فوت کرده است؛ بنابراین، پس از مرگ اولریک مانفرد دوم (در دسامبر ۱۰۳۳ یا ۱۰۳۴)، آدلاید بخش عمده‌ای از دارایی پدرش را به ارث برد. این شامل املاکی در شهرستان‌های تورین (به ویژه در دره شوش)، اوریته و آستیا می‌شد. آدلاید همچنین اموالی را به ارث برد، اما احتمالاً نه اختیارات حکومتی، در شهرستان‌های آلبنگا، آلبا، بردولو و ونتیمیگلیا. احتمالاً مادر آدلاید، برتا، پس از مرگ اولریک مانفرد، برای مدت کوتاهی به عنوان نایب‌السلطنه آدلاید عمل کرد.

### ازدواج‌ها
از آنجایی که عنوان مارگراوی در آن زمان عمدتاً هدف نظامی داشت، برای یک زن موقعیت مناسبی محسوب نمی‌شد؛ بنابراین امپراتور کنراد دوم در سال ۱۰۳۶ یا ۱۰۳۷ ازدواجی بین آدلاید و پسرخوانده‌اش، هرمان چهارم، ترتیب داد. سپس هرمان به عنوان مارگراوی تورین منصوب شد. با این حال، در سال ۱۰۳۸، هرمان در حالی که برای کنراد دوم در ناپل می‌جنگید، بر اثر طاعون درگذشت.

آدلاید برای حفظ دارایی‌های گسترده خود دوباره ازدواج کرد. احتمالاً در سال ۱۰۴۱ و مطمئناً قبل از ۱۹ ژانویه ۱۰۴۲، آدلاید با هنری، مارکی مونتفرات، ازدواج کرد. هنری حدود سال ۱۰۴۵ درگذشت و آدلاید را برای دومین بار بیوه گذاشت. بلافاصله، ازدواج سومی صورت گرفت، این بار با اتوی ساووی (۱۰۴۶). آدلاید از اتو صاحب سه پسر شد: پیتر اول، آمادئوس دوم و اتو. آنها همچنین دو دختر داشتند: برتا که با هنری چهارم آلمان ازدواج کرد و آدلاید که با رودولف راینفلدن (که بعدها با هنری به عنوان پادشاه آلمان مخالفت کرد) ازدواج کرد.

### بیوگی و حکومت
پس از مرگ همسرش اتو، حدود سال‌های ۱۰۵۷ تا ۱۰۶۰، آدلاید در کنار پسرانش پیتر و آمادئوس، بر مارس تورین و شهرستان ساووی حکومت کرد.

گاهی اوقات به اشتباه گزارش می‌شود که آدلاید تورین را به عنوان پایتخت رها کرده و شروع به اقامت دائم در شوش کرده است. آدلاید در کاخ مارگراویال در تورین بسیار بیشتر از هر جای دیگری ثبت شده است.

در سال ۱۰۷۰، آدلاید شهر آست را که علیه او شورش کرده بود، تصرف و به آتش کشید.

## رابطه با امپراتوری
در سال ۱۰۶۹، هنری چهارم سعی کرد دختر آدلاید، برتا، را از خود دور کند، که باعث سردی روابط آدلاید با خانواده امپراتوری شد. با این حال، با مداخله برتا، هنری هنگامی که به ایتالیا آمد تا تسلیم پاپ گرگوری هفتم و ماتیلدا توسکانی در کانوسا شود، از حمایت آدلاید برخوردار شد. هنری در ازای اجازه سفر به هنری چهارم در سرزمین‌هایش، آدلاید بوگی را به او داد. سپس آدلاید و پسرش آمادئوس، هنری چهارم و برتا را تا کانوسا همراهی کردند، جایی که آدلاید به عنوان میانجی، در کنار ماتیلدا و آلبرت آزو دوم، مارگراف میلان و دیگران عمل کرد. اسقف بنزو از آلبا بین سال‌های ۱۰۸۰ تا ۱۰۸۲ چندین نامه به آدلاید فرستاد و او را تشویق کرد تا از هنری چهارم در جنگ‌های ایتالیا که بخشی از مناقشه اعطای نشان بود، حمایت کند. پس از این، روابط آدلاید با هنری چهارم نزدیک‌تر شد. او پیشنهاد میانجیگری بین هنری چهارم و ماتیلدا از توسکانی را داد و حتی ممکن است در سال ۱۰۸۴ در یک لشکرکشی در جنوب ایتالیا به او پیوسته باشد.

## ارتباط با کلیسا
آدلاید در مارس تورین کمک‌های مالی زیادی به صومعه‌ها کرد. در سال ۱۰۶۴، او صومعه سانتا ماریا را در پینرولو تأسیس کرد.

آدلاید نامه‌هایی از بسیاری از رهبران کلیسای آن زمان، از جمله پاپ الکساندر دوم، پیتر دامیان، و پاپ گرگوری هفتم دریافت کرد. این نامه‌ها نشان می‌دهد که آدلاید گاهی از اصلاحات گرگوریایی حمایت می‌کرد، اما در مواقع دیگر این کار را نمی‌کرد. پیتر دامیان (نوشته شده در سال ۱۰۶۴) و گرگوری هفتم (نوشته شده در سال ۱۰۷۳)، برای اجرای تجرد روحانیون و محافظت از صومعه‌های فروتوریا و سن میشل دلا کیوسا به آدلاید تکیه می‌کردند. در مقابل، الکساندر دوم (نوشته شده در حدود ۱۰۶۶/۷) آدلاید را به خاطر روابطش با گویدو دا ولات، اسقف اعظم میلان، سرزنش کرد.

## مرگ
آدلاید در دسامبر ۱۰۹۱ درگذشت. طبق یک افسانه بعدی، او در کلیسای محلی کانیسکیو در دهکده‌ای کوچک در کنار رودخانه کورنیه در واله دل‌اورکو به خاک سپرده شد، جایی که ظاهراً بیست و دو سال قبل از مرگش به‌طور ناشناس در آن زندگی می‌کرد. مورخ قرون وسطایی، چارلز ویلیام پرویته-اورتون، این داستان را «پوچ» خواند. در کلیسای جامع شوش، در طاقچه‌ای در دیوار، مجسمه‌ای از چوب گردو، زیر روکش برنزی، وجود دارد که آدلاید را در حال سجده در دعا نشان می‌دهد. بالای آن کتیبه‌ای وجود دارد: از آدلاید بپرسید، از رم کولا دیدن کنید، از اوسونیا بخواهید که نامش را بگوید.

## خانواده و فرزندان
به دلیل یک منبع متأخر اتریشی، گاهی اوقات به اشتباه گفته می‌شود که آدلاید و هرمان چهارم، دوک سوابیا، با هم فرزند داشته‌اند. اما اینطور نبود. هرمان در بیشتر دوران کوتاه ازدواجش با آدلاید در حال لشکرکشی بود و بدون وارث درگذشت. آدلاید و اتو از شوهر دومش، هنری، نیز فرزندی نداشتند.

آدلاید و اتو از ساووی پنج فرزند داشتند:
* پیتر اول ساووی (حدود ۱۰۴۸–۱۰۷۸)، با اگنس، دختر ویلیام هفتم، دوک آکیتن، ازدواج کرد.
* آمادئوس دوم ساووی (حدود ۱۰۵۰–۱۰۸۰)
* اتو
* برتا ساووی (۱۰۵۱–۱۰۸۷)، با هنری چهارم، امپراتور مقدس روم، در ژوئن ۱۰۶۶ ازدواج کرد.
* آدلاید ساووی، با رودولف فون راینفلدن ازدواج کرد.

## میراث
آدلاید چهره‌ای برجسته در اثر چیدمان جودی شیکاگو، مهمانی شام، است و به عنوان یکی از ۹۹۹ نام در طبقه میراث نمایش داده می‌شود. او با مکان النور اهل آکیتن مرتبط است.

## منابع

* 
* H. Bresslau, *Jahrbücher des Deutschen Reichs unter Konrad II.*, 2 vols. (1884), accessible online at: archive.org
* Chicago, Judy. *The Dinner Party: From Creation to Preservation*. London: Merrell (2007). 
* F. Cognasso, 'Adelaide' in *[http://www.treccani.it/enciclopedia/adelaide_(Dizionario-Biografico)/ Dizionario Biografico degli Italiani]*- Volume 1 (1960)
* A. Creber, 'Breaking Up Is Hard To Do: Dissolving Royal and Noble Marriages in Eleventh-Century Germany', *German History* 37:2 (2018), pp. 149–171.
*A. Creber, ‘The Princely Woman and the Emperor: Imagery of Female Rule in Benzo of Alba’s ''Ad Heinricum IV'',’ *Royal Studies Journal* 5:2 (2018), 7-26.
*A. Creber, ‘Women at Canossa. The Role of Elite Women in the Reconciliation between Pope Gregory VII and Henry IV of Germany (ژانویه ۱۰۷۷),’ *Storicamente* 13 (2017), article no. 13, pp. 1–44.
* A. Creber, 'Mirrors for Margraves: Peter Damian's Different Models for Male and Female Rulers,’ *Historical Reflections/Réflexions Historiques*, 42:1 (2016), 8-20.
* V. Fumagalli, 'Adelaide e Matilde, due protagoniste del potere medievale,’ in *La contessa Adelaide e la società del secolo XI*, a special edition of *Segusium* 32 (1992), 243-257
* E. Goez, 'Ein neuer Typ der europäischen Fürstin im 11. und frühen 12.Jahrhundert?’ in B. Schneidmüller and S. Weinfurter, eds. , *Salisches Kaisertum und neues Europa. Die Zeit Heinrichs IV. und Heinrichs V.* (Darmstadt, 2007), pp. 161–193.
* S. Hellmann, *Die Grafen von Savoyen und das Reich: bis zum Ende der staufischen Periode* (Innsbruck, 1900), accessible online (but without page numbers) at: Genealogie Mittelalter
* R. Merlone, 'Prosopografia aleramica (secolo X e prima metà dell'XI),' *Bollettino storico-bibliografico subalpino*, LXXXI, (1983), 451-585.
* C.W. Previté-Orton, *The Early History of the House of Savoy (1000–1233)* (Cambridge, 1912), accessible online at:  archive.org
* D. Schwennicke, *[[Europäische Stammtafeln: Stammtafeln zur Geschichte der Europäischen Staaten]]* (Marburg, 1978).
* G. Sergi, 'I poli del potere pubblico e dell'orientamento signorile degli Arduinici: Torino e Susa, in *La contessa Adelaide e la società del secolo XI*, a special edition of *Segusium* 32 (1992), pp. 61–76
* G. Sergi, *I confini del potere. Marche e signorie fra due regni medievali* (1995).
* G. Sergi, 'Matilde di Canossa e Adelaide di Torino: contatti, confronti, valutazioni tipologiche,’ in *Matilde di Canossa e il suo tempo. Atti del XXI congresso internazionale di studio Sull’alto Medioevo* (Spoleto, 2016), pp. 57–74.
* 

## پیوند به بیرون

رده:درگذشتگان ۱۰۹۱ (میلادی)
رده:دودمان بابنبرگ
رده:زادگان سده ۱۱ (میلادی)
رده:زنان در جنگ‌های قرون وسطای اروپا
رده:سال تولد مشکوک