عقور

**عقور** () دهکده‌ای عرب‌نشین فلسطینی در بخش اورشلیم بود که در دوره عثمانی بنیان‌گذاری شد. جمعیت این روستا در سال ۱۹۲۲ میلادی ۲۵ نفر و در سال ۱۹۴۵ میلادی ۴۰ نفر بود. عقور در ۱۴٫۵ کیلومتری غرب اورشلیم در کنار وادی اسماعیل که شاخه‌ای از وادی الصرار است قرار داشت.

این روستا در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ۱۳ تا ۱۴ ژوئیه ۱۹۴۸ و در چارچوب عملیات دانی از سکنه تخلیه شد. نیروهای تیپ ۱۰ هارئیل روستا را تصرف کردند و ساکنان باقی‌مانده اخراج شدند.

## پیشینه
عقور در اسناد سده شانزدهم میلادی ذکر نشده و به احتمال زیاد نخستین بار در دوره‌ای پسین سکونت‌گاه شد.

در سال ۱۸۳۸ میلادی، در دوران عثمانی، «عکور» به‌عنوان روستایی مسلمان‌نشین در ناحیه العرقوب در جنوب‌غربی اورشلیم ثبت شد. در سال ۱۸۵۶ نام همین روستا در نقشه فلسطین اثر کیپرت درج شد.

در سال ۱۸۶۳، ویکتور گرن در بازدید از این روستا جمعیت آن را ۲۰۰ نفر یافت. او همچنین گزارش داد که چندین خانه دارای سنگ‌هایی از یک کلیسای قدیمی ویران‌شده بودند و ساکنان محل هنوز آن مکان را «کنیسه» (کلیسا) می‌نامیدند. چاهی نیز در روستا وجود داشت که با وجود ساخت نامرغوب برای نیازهای این سکونت‌گاه کوچک کافی بود.

فهرست روستاهای عثمانی در حدود سال ۱۸۷۰ نشان می‌دهد که عقور ۳۸ خانه و ۱۴۰ نفر جمعیت داشت؛ هرچند این شمار تنها مردان را دربرمی‌گرفت.

در سال ۱۸۸۳، صندوق اکتشاف فلسطین در گزارش «بررسی فلسطین غربی» عقور را چنین توصیف کرد: «دهکده‌ای کوچک بر لبه تپه‌ماهور که زمین بسیار ناهمواری آن را فراگرفته است. چشمه‌ای خوب در شمال‌شرق، در فاصله نزدیک به یک مایل از روستا و بر همان تپه‌ماهور قرار دارد.»

در سال ۱۸۹۶ جمعیت عقور در حدود ۱۳۲ نفر برآورد شد.

### دوران قیمومت بریتانیا
بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام دادند، جمعیت عقور ۲۵ نفر و همگی مسلمان بودند. در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین، جمعیت عقور همراه با رأس ابو عمار و عین هوبین شمارش شد و مجموع آن‌ها ۴۸۸ مسلمان در ۱۰۶ خانه بود.

یک مردم‌شناس بریتانیایی در سال ۱۹۳۲ گزارش داد که گروهی از درختان سدر در شمال‌شرق روستا وجود داشت که ساکنان آن‌ها را نگهبانی‌شده به دست ارواح می‌پنداشتند.

بنا بر آمار سال ۱۹۴۵، جمعیت عقور ۴۰ نفر مسلمان بود و مساحت کل زمین‌های آن ۵٬۵۲۲ دونوم بود. از این مقدار ۱۷۴ دونم برای زمین آبی و باغ‌ها، ۶۵۳ دونم برای کشت غلات و ۵ دونم زمین ساخته‌شده بهره‌برداری می‌شد.

در عقور مقامی (زیارتگاه) به نام شیخ احمد سلیمان نیز وجود داشت.


File:Aqqur 1945.jpg|عقور، نقشه دوره قیمومت، ۱:۲۰٬۰۰۰
File:Allar 1945.jpg|عقور، ۱۹۴۵، ۱:۲۰٬۰۰۰
File:AqqurFeb142023 01.jpg|بقایای عقور، ۲۰۲۳
File:AqqurFeb142023 02.jpg|جنگل کاشته‌شده بر ویرانه‌های عقور، ۲۰۲۳


### جنگ ۱۹۴۸ و پس از آن
روستا در ۱۳ تا ۱۴ ژوئیه ۱۹۴۸ به دست یگان‌های تیپ ۱۰ هارئیل تخلیه شد. از ماه آوریل ۱۹۴۸ درگیری‌هایی پیرامون روستا جریان داشت و بسیاری از ساکنان گریخته بودند؛ افرادی که مانده بودند اخراج شدند.

بر پایه منابع عربی، پس از تخلیه روستا جنگل انبوهی از درختان کاج و سرو بر ویرانه‌های آن کاشته شد و در میان درختان آثار سنگ‌چین‌ها و دیوارهای فروریخته هنوز دیده می‌شود. درختان انجیر، بادام و زیتون نیز همچنان در گوشه‌وکنار محوطه می‌رویند.

## موقعیت جغرافیایی
روستای عقور بر دامنه‌های شرقی پایینی کوه شیخ احمد سلیمان (۶۲۸ متر) از کوه‌های اورشلیم بنا شده بود و ارتفاع آن نزدیک به ۴۷۵ متر از سطح دریا بود. زمین‌های آن به‌تدریج به‌سوی جنوب‌شرق و به‌شدت به‌سوی جنوب و غرب شیب داشت. روستا و زمین‌هایش مشرف بر وادی اسماعیل بودند که به‌سوی غرب با نام وادی الصرار جریان می‌یابد.

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* Welcome To 'Aqqur
* 'Aqqur، ذاکرات
* بررسی فلسطین غربی، نقشه ۱۷: IAA, ویکی‌مدیا کامنز
* 'Aqqur، مرکز فرهنگی خلیل سکاکینی

رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
رده:ولسوالی اورشلیم
رده:شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین