حملات موشکی کروز به عراق در ژوئن ۱۹۹۳

**حملات موشکی کروز به عراق در ژوئن ۱۹۹۳** (که با نام رمز **عملیات بوش‌واکر** نیز شناخته می‌شود) حمله‌ای نظامی بود که به فرمان رئیس‌جمهور آمریکا بیل کلینتون علیه عراق انجام شد. این حمله هم به‌عنوان اقدام تلافی‌جویانه و هم به‌عنوان هشدار پس از تلاش مأموران ادعایی سازمان اطلاعات عراق برای ترور رئیس‌جمهور پیشین آمریکا جرج اچ. دابلیو. بوش در جریان سفر وی به کویت در ۱۴ تا ۱۶ آوریل ۱۹۹۳ صورت گرفت.

در ۲۷ ژوئن ۱۹۹۳، ۲۳ موشک کروز تاماهاک از سوی دو ناو جنگی نیروی دریایی آمریکا به مرکز شهر بغداد شلیک شد. این موشک‌ها ساختمانی را هدف قرار دادند که گمان می‌رفت مقر سازمان اطلاعات عراق در محلهٔ منصور بغداد باشد. عراق اعلام کرد که در این حمله ۹ غیرنظامی کشته و سه خانهٔ مسکونی ویران شده‌است. موشک‌ها از ناوشکن یواس‌اس پیترسن در دریای سرخ و رزم‌ناو یواس‌اس چنسلرزویل در خلیج فارس شلیک شدند.

## نقشهٔ ترور جرج اچ. دابلیو. بوش
در شب ۱۳ آوریل ۱۹۹۳، یک روز پیش از سفر برنامه‌ریزی‌شدهٔ جرج اچ. دابلیو. بوش به شهر کویت برای بزرگداشت پیروزی ائتلاف بین‌المللی بر عراق در جنگ خلیج فارس، مقامات کویتی ۱۴ نفر را که مظنون به دست داشتن در نقشهٔ کشتن بوش با بهره‌گیری از مواد منفجره پنهان‌شده در یک خودروی تویوتا لندکروزر بودند بازداشت کردند.

کویتی‌ها خودروی لندکروزر را بازپس گرفتند که بین ۸۰ تا ۹۰ کیلوگرم مادهٔ منفجرهٔ پلاستیکی عمدتاً از جنس آردی‌ایکس متصل به یک چاشنی (که در گزارش آزمایشگاه اف‌بی‌آی «دستگاه بوش» نامیده شده بود) در خود داشت. همچنین ده دستگاه انفجاری پلاستیکی مکعبی‌شکل مجهز به چاشنی (که در گزارش آزمایشگاه اف‌بی‌آی «بمب‌های مکعبی» خوانده شدند) از درون خودرو کشف شد.

بازرسان اف‌بی‌آی، سرویس مخفی و دیگر نهادها بلافاصله پس از اعلام عمومی بازداشت‌ها به کویت سفر کردند. دولت کلینتون اعلام کرد که در صورت وجود مدرکی قطعی مبنی بر دست داشتن عراق در تلاش برای ترور، اقدام علیه عراق را بررسی خواهد کرد.

### طرف مسئول
کلینتون بر پایهٔ سه دسته مدرک باور داشت که این نقشه از سوی سازمان اطلاعات عراق طراحی شده‌است. نخست اینکه مظنونان اعترافات مفصلی نزد مأموران اف‌بی‌آی در کویت ارائه کردند، از جمله دو سرکردهٔ ادعایی نقشه یعنی رعد اسدی و ولی عبدالهادی غزالی که هر دو تبعهٔ عراق بودند. اسدی اظهار داشت مسئول هدایت خودروی بمب‌گذاری‌شده بوده و غزالی گفت که قرار بوده انفجار بمب را برای کشتن بوش برعهده داشته باشد. دوم اینکه کارشناسان مواد منفجرهٔ اف‌بی‌آی خودروی بمب‌گذاری‌شدهٔ ۸۰ کیلوگرمی کشف‌شده در شهر کویت را با مواد منفجرهٔ ساخت عراق مرتبط دانستند. سوم اینکه ارزیابی‌های اطلاعاتی نشان می‌داد صدام حسین آشکارا بوش را تهدید کرده و حتی پس از پایان دوران ریاست‌جمهوری بوش از طریق رسانه‌های رسمی عراق وعدهٔ تعقیب و مجازات وی را داده بود.

دولت کلینتون همچنین وعده داده بود که اگر متهمان نقشهٔ ترور مجرم شناخته شوند و ثابت شود به دستور عراق عمل کرده‌اند، عراق را مجازات خواهد کرد. دست‌کم دو تن از متهمان در اوایل ژوئن ۱۹۹۳ و پیش از حملهٔ موشکی به گناه خود اعتراف کردند. هر دو در دادگاه اظهار داشتند که مردانی که گمان می‌کردند مأموران اطلاعاتی عراق هستند آن‌ها را به خدمت گرفته‌اند و خودروی حامل مواد منفجره را از عراق به کویت رانده‌اند.

### تردیدها دربارهٔ مدارک
تحلیلی از سوی مرکز مبارزه با تروریسم سازمان سیا به تاریخ ۱۳ مه ۱۹۹۳ ادعا کرد که مقامات کویتی احتمالاً «مدارک را دستکاری کرده‌اند». تحلیلگران سیا بیان کردند که دولت کویت ممکن است از کشف یک طرح قاچاق تسلیحات عراقی نامرتبط بهره‌برداری کرده و آن را به‌صورت نقشه‌ای علیه بوش جلوه داده باشد. آن‌ها اذعان داشتند برخی مدارک از جمله دستگاه‌های انفجاری مشابه تجهیزات عملیاتی عراق قطعاً به دست‌داشتن عراق اشاره می‌کند، اما نتوانستند ادعای کویت دربارهٔ هدف‌گیری بوش را تأیید کنند. مقامات آمریکایی این گزارش را «گزارشی موقتی» توصیف کردند و گفتند بررسی‌های بعدی اف‌بی‌آی همچنان احتمال وجود نقشهٔ عراقی برای ترور بوش را منتفی نکرده‌است.

در اکتبر ۱۹۹۳، سیمور هرش، روزنامه‌نگار تحقیقی نیویورکر، پروندهٔ دولت آمریکا را «به‌شدت نادرست» خواند. وی یادآور شد که هفت کارشناس مهندسی الکترونیک و مواد منفجره که تصاویر دستگاه انفجاری کشف‌شده در کویت و یک نمونهٔ شناخته‌شدهٔ عراقی را دیده بودند به وی گفته‌اند «هر دو تجهیزات عمومی و بدون ویژگی‌های منحصربه‌فرد بودند». هرش همچنین گزارش داد که برخی مظنونان اعترافات خود را پس گرفته و مدعی شدند مورد ضرب و شتم قرار گرفته‌اند.

### محاکمه‌ها و احکام
در سال ۱۹۹۳، محاکمهٔ متهمان نقشهٔ ترور آغاز شد. در سال ۱۹۹۴، ده عراقی و سه کویتی به خاطر نقش‌شان در این نقشه محکوم شدند که از میان آن‌ها پنج عراقی و یک کویتی به اعدام محکوم شدند. یک متهم نیز در جریان محاکمه تبرئه شد. غزالی از جمله متهمانی بود که به گناه خود اعتراف کرد و حکم اعدام گرفت. وی پس از صدور حکم اظهار داشت که به انتقام جنگ خلیج فارس و خانواده‌اش دست به تلاش برای ترور بوش زده و ادعا کرد ۱۶ تن از اعضای خانواده‌اش بر اثر اقدامات بوش کشته شده‌اند. متهم دیگری که به گناه اعتراف کرده بود گفت انگیزهٔ پیوستن به عملیات دریافت پول بوده‌است.

در مارس ۱۹۹۵، دادگاه عالی تجدیدنظر کویت دو حکم اعدام (رعد اسدی و ولی غزالی) را تأیید کرد، اما حکم اعدام سه عراقی دیگر را به حبس ابد تخفیف داد و حکم اعدام یک کویتی را لغو و به اتهام سبک‌تری تبدیل کرد که پنج سال زندان در پی داشت.

## حملهٔ موشکی به بغداد

بین ساعت ۱:۰۰ و ۲:۰۰ بامداد به وقت محلی در شب ۲۶ تا ۲۷ ژوئن ۱۹۹۳، ۲۳ موشک کروز تاماهاک از سوی دو ناو جنگی نیروی دریایی آمریکا به سوی مرکز شهر بغداد شلیک شد. بنا بر منبع فرانسوی، ۱۶ فروند از این موشک‌ها مستقیماً به ساختمان مقر سازمان اطلاعات نظامی عراق در محلهٔ منصور بغداد اصابت کرد و ۴ فروند دیگر در محوطهٔ مجموعه فرود آمد. عراق اعلام کرد ۹ غیرنظامی در این حمله کشته و سه خانهٔ مسکونی ویران شده‌است. گزارش‌های بعدی متناقض بودند و ارقامی بین ۶ تا ۸ غیرنظامی کشته و نزدیک به ۲۰ زخمی را ذکر می‌کردند، زیرا ۳ موشک به هدف نخورده بودند.

موشک‌ها از ناوشکن یواس‌اس پیترسن (۱۴ فروند) مستقر در دریای سرخ و رزم‌ناو یواس‌اس چنسلرزویل (۹ فروند) مستقر در خلیج فارس شلیک شدند.

وزیر دفاع آمریکا لس آسپین در مصاحبه‌ای با واشینگتن پست در ۲۷ ژوئن ۱۹۹۳ گفت:

## بازتاب حقوقی
حملهٔ موشکی ۱۹۹۳ آمریکا به عراق از نظر حقوق بین‌الملل محل بحث قرار گرفت. برخی حقوق‌دانان مشروعیت آن را بر پایهٔ حق دفاع از خود در حقوق بین‌الملل زیر سؤال بردند، زیرا تلاش برای ترور ماه‌ها پیش از حمله رخ داده بود و تهدید فوری وجود نداشت.

در سال ۱۹۹۷، گزارش بازرسی کل وزارت دادگستری آمریکا اعلام کرد که دولت آمریکا فراتر از شناسایی مواد منفجره، داده‌های مهم و مدارک دیگری نیز در دست داشته که به دخالت عراق اشاره می‌کرده‌است.

## جستارهای وابسته
* حملات موشکی کروز به عراق در سال ۱۹۹۶
* بمباران ۱۹۹۸ عراق
* عملیات دیده‌بان جنوبی
* جنگ خلیج فارس

## منابع

* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* 
* 
* 

رده:عراق در ۱۹۹۳ (میلادی)
رده:نبردهای دریایی با مشارکت ایالات متحده آمریکا
رده:تاریخ نظامی سده ۲۰ (میلادی) ایالات متحده آمریکا
رده:ریاست‌جمهوری بیل کلینتون
رده:عملیات‌ها و نبردهای بمباران دریایی