وویود

بندانگشتی|وویود هروویه ووکچیچ هرواتینیچ سوار بر اسب
**وویود (به انگلیسی:** Voivode:   که همچنین voivod voievod یا voevod یا vaivode نیز وشته می‌شود)، عنوانی است که به رهبر نظامی، حاکم محلی یا جنگ‌سالار در اروپای مرکزی، جنوب شرقی و شرقی اطلاق می‌شد و از اوایل قرون وسطی مورد استفاده قرار می‌گرفت. این عنوان عمدتاً به حاکمان قرون وسطایی ایالت‌های رومانیایی‌نشین و فرمانداران و فرماندهان نظامی لهستانی‌ها، مجارها، لیتوانیایی‌ها، بالکان، روس‌ها و دیگر جمعیت‌های اسلاوی زبان اشاره داشت.

در مشترک‌المنافع لهستان-لیتوانی، *وویود* به جای *پالاتین* استفاده می‌شد. در روسیه تزاری، وویود به فرماندار نظامی اطلاق می‌شد. در میان امیرنشین‌های دانوب، *وویود* یک عنوان سلطنتی محسوب می‌شد.

## ریشه‌شناسی
اصطلاح وویود از دو ریشه گرفته شده است. ، به معنای «جنگ، مبارزه» است، در حالی که ، به معنای «رهبری کردن» است.

بنابراین در اسلاویای قدیمی روی هم رفته به معنای «رهبر جنگ» یا «فرمانده جنگ» است که به عنوان فرمانده اصلی یک نیروی نظامی و معاون پادشاه خدمت می‌کرد. در زبان اسلاوی اولیه، *vojevoda* به معنای  &#x27;رهبر نظامی در نبرد&#x27;
می‌باشد و هم چنین این اصطلاح در مناطقی که تحت تأثیر اسلاوها بوده‌اند، به زبان‌های غیر اسلاوی، مانند رومانیایی، مجارستانی و آلبانیایی نیز گسترش یافته است.

## تاریخچه
راست|بندانگشتی|185x185پیکسل|کلاه وویود (نشان خانوادگی)
در طول دوره امپراتوری بیزانس، این عنوان به فرماندهان نظامی بیشتر به جمعیت‌های اسلاوی زبان، به ویژه در بالکان، اشاره داشت که امپراتوری بلغارستان اولین دولت اسلاوی مستقر در این منطقه بود. عنوان  () به دلیل کاربرد آن توسط امپراتور بیزانسی قرن دهم، کنستانتین هفتم، در کتاب *«Administrando Imperio»* و در اشاره به رهبران نظامی مجارستان آمده است.

این عنوان در قرون وسطی در بوهمیا، بوسنی، بلغارستان، کرواسی، یونان، مجارستان، مقدونیه، مولداوی، لهستان، روگن، امپراتوری روسیه، اوکراین، صربستان، ترانسیلوانیا و والاچیا استفاده می‌شد.

در اواخر قرون وسطی، voivode، ترجمه و معادل کلمه لاتین  است. برای فرمانده اصلی یک نیروی نظامی، نیابت از پادشاه به تدریج به عنوان فرمانداران منطقه‌ای در لهستان، مجارستان و سرزمین‌های چک و در بالکان تبدیل شد.

در طول حکومت عثمانی بر یونان، فرمانداری عثمانی آتن در ورزشگاه باستانی هادریان اقامت داشت.

استان خودمختار وویوودینای صربستان از نام صربستانی Vojvodina سرچشمه می‌گیرد.

[بندانگشتی|محمد روشین افندی، وویود [یونان عثمانی|عثمانی آتن، ۱۸۲۷]]

انتقال مقام وویود از رهبر نظامی به یک نقش مدنی عالی‌رتبه در مدیریت سرزمینی (دولت محلی) در بیشتر کشورهای اسلاوی زبان و در بالکان در اواخر قرون وسطی رخ داد. این کشورها شامل بلغارستان، بوهمیا، مولداوی و لهستان بودند. علاوه بر این، در سرزمین‌های چک، و همچنین در بالکان، این یک عنوان اشرافی معادل *دوکس*، دوک یا شاهزاده بود. بسیاری از خانواده‌های اشراف *[[ایلیریا|ایلیریکوم]]* هنوز هم از این عنوان استفاده می‌کنند، علیرغم اختلافات در مورد وجود اشرافیت در بالکان.

## کتابشناسی
** 
** 
** 
** 
** Béla Köpeczi, ed. *[https://web.archive.org/web/20071216103654/http://mek.oszk.hu/03400/03407/html/ History of Transylvania]*, vol. I. , 411, 457. (archived URL)
** voivode. (n.d.). *Webster's Revised Unabridged Dictionary*. Retrieved 15 November 2007, from Dictionary.com
** F.Adanir, "Woywoda", *The Encyclopaedia of Islam* (XI: 215 a)
** M. Kokolakis, "Mia autokratoria se krisi, Kratiki organosi-Palaioi Thesmoi-nees prosarmoges" [An Empire in Crisis: State Organization – Old Institutions – New Adjustments], in Istoria tou neou ellinismou, Vol. 1, publ. Ellinika Grammata, Athens 2003, p. 49.

## پانویس

## پیوند به بیرون
* 

رده:درجه‌های نظامی
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:عنوان‌های اسلاوی
رده:عنوان‌های رهبری ملی و قومی
رده:عنوان‌های عثمانی
رده:عنوان‌های نجیب‌زادگان اهل رومانی
رده:عنوان‌های نجیب‌زادگان