اروتیسم ویکتوریایی

**اروتیسم ویکتوریایی** گونه‌ای از هنر و ادبیات جنسی است که در دوران عصر ویکتوریا در بریتانیای قرن نوزدهم شکل گرفت. اروتیسم ویکتوریایی به‌عنوان محصولی از فرهنگ جنسی این دوره پدیدار شد.
این دوره با تضاد بین اخلاق سفت‌وسخت و مخالفت با لذت‌جویی از یک‌سو و وسواس نسبت به مسائل جنسی از سوی دیگر شناخته می‌شود.
رابطهٔ جنسی به موضوعی اجتماعی تبدیل شد، در حالی که اندیشه‌های اصلاح‌طلبانه خواستار محدودسازی و سرکوب آن بودند.

افزایش جمعیت از دغدغه‌های اصلی جامعه بود و عامل بروز قحطی، بیماری و جنگ تلقی می‌شد.
برای کاهش تهدیدهای ناشی از افزایش جمعیت ـ به‌ویژه بین فقرا ـ و حل دیگر بحران‌های اجتماعی، رابطهٔ جنسی تحت نظارت و مهار قرار گرفت.

در واکنش به این شرایط، تقسیم‌بندی‌های جدیدی برای دسته‌بندی سکس «عادی» و «نابهنجار» شکل گرفت.
رابطهٔ جنسی دگرجنس‌گرایانه در چارچوب ازدواج به‌عنوان تنها شکل پذیرش‌پذیر اجتماعی و اخلاقی تلقی شد.
هر تمایلی بیرون از این چارچوب، انحرافی، غیراخلاقی و شیطانی قلمداد می‌شد. مواردی مانند استمناء، همجنس‌گرایی، فحشا و پورنوگرافی در این دسته قرار داشتند.

تولید مثل به‌عنوان هدف اصلی رابطه جنسی تعریف شد؛ امری که باعث شد سکس از فضای عمومی به حیطه خصوصی و خانوادگی منتقل شود.
اما باورهای ضدمیل جنسی با واقعیت زندگی ویکتوریایی در تناقض بود. جنسیت یکی از ارکان فرهنگ عامه بود.
سکس هم‌زمان سرکوب و ترویج می‌شد. این موضوع در متون پزشکی،
مانند آثار *[[The Sexual Impulse]]* از هولوک الیس و *Functions and Disorders of Reproductive Organs* از ویلیام اکتون و همچنین در نشریاتی چون *[[The Penny Magazine]]* و *[[The Rambler]]* مطرح می‌شد.
همچنین مضامین جنسی محبوب سرگرمی‌ها بودند و بخش بزرگی از تئاتر، هنر و ادبیات ویکتوریایی دربرگیرنده این مضامین بود.

## کلیات
مورخ پیتر وب می‌نویسد که اروتیسم ویکتوریایی به‌طور کلی شامل دو دسته بود: از یک طرف نوشته‌های بیانی و زیباشناسانهٔ اسکار وایلد و آلجرنون چارلز سوییندبرن و از طرف دیگر «تخیلات محاسبه شده مردانه» مانند آنچه در *[[The Memoirs of Dolly Morton]]* دیده می‌شود که زنان صرفاً به‌عنوان ابژه جنسی نمایش داده شده‌اند.

ادبیات و هنر برای ویکتوریایی‌ها درگاهی برای ابراز میل‌های جنسی سرکوب‌شده بودند.
سکس در اغلب آثار هنری آن زمان ـ به‌ویژه در تئاتر و ادبیات ـ برجسته است و معمولاً با مضامین انحراف و رسوایی ترکیب شده.
برخی معتقدند که اروتیسم ویکتوریایی در بستر اشارات رمزی قرار دارد، همانند آثار وایلد، چارلز دیکنز و مایکل فیلد،
اما در عین حال آثار صریحی نیز وجود دارند، مانند کتاب‌های گردآوری‌شده توسط هنری اسپنسر اشبی در مجموعه *Forbidden Books of the Victorians* که توصیف‌هایی کامل از فعالیت‌های جنسی دارند.
از جمله آثار برجسته این ژانر می‌توان به *[[The Romance of Lust]]*, *[[My Secret Life]]* و *[[Venus in Furs]]* اشاره کرد.
از دیگر هنرمندان و نویسندگان می‌توان به آبری بیرزلی اشاره کرد، و بسیاری از آثار با امضای Anonymous (بی‌نام).

## ابژه جنسی زن
یکی از عناصر اصلی اروتیسم ویکتوریایی، ابژه‌سازی جنسی زنان بود.
زنان بیش از پیش براساس مؤلفه‌هایی مانند زنانگی، فرمان‌برداری و جذابیت جنسی تعریف شدند.
رویکردهای زیبایی‌شناختی و حتی پزشکی در تلاش بودند تا جذابیت جنسی زنان را بیشتر جلوه دهند.
در زندگی واقعی زنان مجاز نبودند میل جنسی خود را بیرون از چارچوب خانه نشان دهند.

در صحنه تئاتر، هنر یا ادبیات، زنان با بار معنایی جنسی توصیف می‌شدند و در مقام شیء جنسی جای می‌گرفتند.
انتظارات اجتماعی زنان را به پاکدامنی و باکرگی گره می‌زد.
اما داستان‌ها و روایت‌های اروتیک به‌گونه‌ای بود که با این انتظارات مقابله کند: زنانی که زناکار، فاحشه یا خیانت‌کار بودند در آن‌ها حضور داشتند.
زنان به‌عنوان نماد شهوت‌پرستی، وسوسه و انحراف تلقی می‌شدند، و مردان در جایگاه قربانی اغواگری‌ها و همچنین مخاطبین اصلی اروتیسم زنانه معرفی می‌شدند.

تحریک جنسی بیشتر به‌صورت ضمنی مطرح می‌شد.
لباس، مدل مو، حالت اندامی (مثلاً بستن کرست)، کفش و وسایل زینتی در بازنمایی اروتیشن زنانه نقش داشتند.
برهنگی صریح نادر بود؛ تحریک اغلب از طریق روند تدریجی درآوردن لباس اتفاق می‌افتاد.
در بیشتر موارد، نه سینه یا باسن بلکه پاها مظهر تحریک بودند.
پوشش بخشی از بدن و خلق سیلوئت بدن از طریق نور، به ایجاد احساس جنسی می‌انجامید.

### زن فاسد

زن فاسد، یکی از کلیشه‌های پررنگ اروتیسم ویکتوریایی بود.
این زن در تضاد کامل با الگوی اخلاقی پذیرفته‌شده آن زمان قرار می‌گرفت.
در جامعه از زنان انتظار می‌رفت جنسی پاک، بافضیلت، مادر و کارگزار خانه باشند.
زنِ سقوط کرده ممکن بود فاحشه، منحرف یا همسری ناتوان در ایفای نقش خود باشد.
از نگاه جامعه، انگیزه سقوط می‌توانست مشکلات اقتصادی یا طمع باشد و این سقوط تهدیدی برای نظم خانوادگی به‌شمار می‌رفت.

ادبیات و تصاویر اروتیک، چنین زنانی را نیازمند رستگاری از انحرافات و بازگرداندن به نقشی «درست» در قالب خانوادگی ترسیم می‌کردند.
این استعاره در آثار توماس هاردی، آگوستوس اگ و ویلیام بل اسکات دیده می‌شود.

## اروتیسم همجنس‌گرایانه
هنر و ادبیات راهی برای ابراز هویت همجنس‌گرایانه شد.
در واقع، هنر و ادبیات میدانی بودند که می‌شد از طریق آن تصویر مثبتی از این‌گونه میل‌ها ارائه کرد.
هنرمندانی چون پاتر، وایلد، جان آدینگتون سیموندز و سیمئون سولومون، مضامین همجنس‌گرایانه را در کارهایشان وارد کردند.

کتاب *[[گناهان شهرهای دشت]]* که نویسنده‌اش ناشناس است، در سال ۱۸۸۱ منتشر شد و اشاره‌ای مشخص به همجنس‌گرایی دارد.
این اثر از زندگی جان سول، فاحشه مرد ایرلندی الهام گرفته که درگیر رسوایی جنسی در دوبلین شده بود.
*The Phoenix of Sodom* (۱۸۱۳) اثر رابرت هالوی نیز به ماجرای دیوان‌سالاران خیابان ور می‌پردازد.

یادبود شفتسبری اثر آلفرد گیلبرت نیز با انتقادهای اخلاقی مواجه شد، زیرا به‌نظر می‌رسید استانداردهای دگرجنس‌گرایانه را زیر سؤال می‌برد.

### زن‌باوری (لزبین)
مایکل فیلد نام مستعار برای زوج لزبین کاترین بردلی و ادیت کوپر بود. گفته می‌شود او شعری عاشقانه از زبان زنان برای زنان خلق کرد.
در آثار او، روابط و عواطف لزبین‌ترانه‌شکل آزادانه بیان شده بود، و از تبعیض مردانه فاصله داشت.

به دلیل کمبود زبان و چارچوب بیانی برای رابطه زنانه، فیلد مجبور بود از واژگان دگرجنس‌گرایانهٔ سنتی ـ مانند «ازدواج» ـ به‌عنوان استعاره برای رابطه عاشقانه‌اش استفاده کند.

کتاب **School Life in Paris** (۱۸۹۷) از مجموعه نامه‌هایی از یک دختر بریتانیایی تشکیل شده که در یک مدرسه دخترانه در پاریس تحصیل می‌کرد. این نامه‌ها شامل توصیفاتی اغواگر از لباس‌ها و حتی صحنه‌ای است که در آن «بلانش» به‌عنوان بخشی از مراسم عضویت، عریان روی تخت باید دراز بکشد.

دیگر آثار لزبین اروتیک شامل *The Nunnery Tales* (۱۸۸۶)، *Astrid Cane* (۱۸۹۱)، و *[[The Mysteries of Verbena House]]* (۱۸۸۲) هستند.

## پورنوگرافی
در عصر ویکتوریا، پورنوگرافی رواج فراوانی یافت و بیش از پیش منتشر شد.
پیش از سال ۱۸۶۴، این مفهوم با عنوان «وقاحت» خطاب می‌شد.
اما از آن زمان، واژه «پورنوگرافی» وارد واژگان رسمی شد.
پورنوگرافی یک ژانر شفاف نبود، بلکه عنوانی برای محتوای جنسی آشکار بود.
نگرانی‌های سیاسی نیز وجود داشت، مبنی بر اینکه پورنوگرافی اخلاق خصوصی را فاسد می‌کند و نظم اجتماعی را مختل می‌سازد.

برای بسیاری از ویکتوریایی‌ها، پورنوگرافی ابزاری بود برای ابراز میل‌های سرکوب‌شده و ممنوع‌شده.

اما این نوع ادبیات اغلب شامل تجاوز، ربایش و سلطه جنسی بر زنان بود.
موضوع اختگی نیز در برخی از داستان‌ها به‌عنوان استعاره‌ای از اوج لذت جنسی مردانه به‌کار رفت.

در برخی روایت‌ها، شخصیت زن به مرد «تهدید» می‌کند که آلتش را در اوج لذت قطع خواهد کرد، مانند داستان *[[The Lustful Turk]]*.

یکی از مشهورترین نشریات پورنوگرافیک آن دوره، مجلهٔ *[[پرل (ابهام‌زدایی)]]* بود که در لندن منتشر می‌شد و داستان‌ها و تصاویر جنسی منتشر می‌کرد.

با تصویب قانون Obscene Publications Act 1857، توزیع و فروش پورنوگرافی ممنوع شد، هرچند که نگهداری آن شخصاً منع قانونی نداشت.

هنری اسپنسر اشبی نخستین فهرست‌نویس ادبیات پورنوگرافیک محسوب می‌شود.

## جستارهای وابسته
* اخلاقیات ویکتوریایی
* حقوق ال‌جی‌بی‌تی در سده ۱۹
* زنان در عصر ویکتوریا
* کیربند
* فیلم‌های مستهجن اولیه

## منابع
رده:شهوت‌نگاره
رده:فرهنگ ویکتوریایی