پونگ‌مول

بندانگشتی|400px|''پونگمول'' یک سنت محلی است که با موسیقی، رقص، تئاتر و نمایش‌های باشکوه آمیخته شده است.
**پونگ‌مول**  یک سنت موسیقی محلی کره‌ای است که شامل طبل‌نوازی، رقص و آوازخوانی می‌شود. بیشتر اجراها در فضای باز و با حضور ده‌ها نوازنده که همگی در حرکت دائمی هستند، برگزار می‌شود. *پونگمول* ریشه در فرهنگ کشاورزی *دوره* (dure) یا کار جمعی دارد. این موسیقی در اصل به عنوان بخشی از کارهای کشاورزی، در جشن‌های روستایی، در سایر رویدادهای اجتماعی روستا و برای همراهی با آیین‌های شمنیستی، درام‌های رقص ماسک و دیگر انواع اجرا نواخته می‌شد. در اواخر دهه ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰، معنای آن گسترش یافت و در جریان جنبش دموکراسی‌خواهی، به‌طور فعال در اعتراضات سیاسی مورد استفاده قرار گرفت. با این حال، امروزه بیشتر به عنوان یک هنر نمایشی شناخته می‌شود. بر اساس تحقیقات دهه ۱۹۸۰، این نوع موسیقی به‌طور گسترده در جزیره «جیندو» مورد مطالعه قرار گرفت.

محققان قدیمی‌تر اغلب این سنت را با عنوان ***نونگاک*** (農樂، 농악) توصیف می‌کنند، اصطلاحی به معنای «موسیقی کشاورزان» که استفاده از آن در دوران استعمار (۱۹۱۰–۱۹۴۵) رایج شد. اداره میراث فرهنگی کره جنوبی از این اصطلاح برای ثبت این سنت محلی به عنوان یکی از میراث فرهنگی ناملموس مهم استفاده می‌کند. مخالفت نوازندگان و محققان با استفاده از این اصطلاح در دهه ۱۹۸۰ افزایش یافت، زیرا مقامات استعماری تلاش داشتند تا فعالیت آن را به کشاورزان محدود کنند تا کاربرد و معنای آن را در میان مردم تحت استعمار سرکوب نمایند. این سنت همچنین با نام‌های مترادف بسیاری در سراسر شبه‌جزیره کره شناخته می‌شود.

طبل‌نوازی عنصر اصلی پونگمول است. هر گروه توسط یک نوازنده *ک‌ک‌وَنگ‌گ‌واری* (kkwaenggwari) (گونگ کوچک دستی) رهبری می‌شود و شامل حداقل یک نوازنده *جانگ‌گو* (طبل ساعت شنی)، یک نوازنده *بوک* (طبل بشکه‌ای) و یک نوازنده *جینگ* (گونگ) است. سازهای بادی (تپیونگ‌سو، که با نام‌های *هوجوک*، *سناپ* یا *نالاری* نیز شناخته می‌شود) گاهی با طبل‌نوازان همراهی می‌کنند.

پونگمول در سال ۲۰۰۹ توسط چین با عنوان «نونگاک جوسونجوک» و در نوامبر ۲۰۱۴ توسط کره جنوبی به فهرست میراث فرهنگی ناملموس یونسکو اضافه شد.

## طبقه‌بندی
*پونگمول* برای اولین بار در سال ۱۹۶۶ با عنوان *نونگاک سیپیچا* (농악십이차)، «دوازده موومان موسیقی کشاورزان») به عنوان میراث فرهنگی ناملموس مهم به رسمیت شناخته شد. این عنوان در دهه ۱۹۸۰ به سادگی به *نونگاک* تغییر یافت تا تنوع‌های منطقه‌ای را دربر گیرد. اداره میراث فرهنگی در حال حاضر پنج سبک منطقه‌ای از این سنت را به رسمیت می‌شناسد که هر یک به نام مرکز فعالیت خود نام‌گذاری شده و تحت عنوان میراث فرهنگی ناملموس مهم شماره ۱۱ ثبت شده‌اند: نونگاک جینجو سامچونپو از استان گیونگ‌سانگ جنوبی (ثبت در ۱۹۶۶)؛ نونگاک پیونگتک از استان گیونگ‌گی (۱۹۸۵)؛ نونگاک ایری از استان جئوللای شمالی (۱۹۸۵)؛ نونگاک گانگ‌نئونگ از استان گانگ‌وون (۱۹۸۵) و نونگاک ایمسیل پیلبونگ از استان جئوللای شمالی (۱۹۸۸). 

هر سبک در رویکرد خود به ریتم‌ها، لباس‌ها، سازبندی و فلسفه اجرا منحصربه‌فرد است: جینجو سامچونپو برای *یونگنام*، پیونگتک برای *اوت‌داری*، ایری برای *هونام اودو*، گانگ‌نئونگ برای *یونگ‌دونگ* و ایمسیل پیلبونگ برای *هونام جوادو*.

بیشتر آثار علمی دربارهٔ *پونگمول* بر دو سبک متمایز موجود در منطقه هونام که دو استان جئولا را در بر می‌گیرد، تمرکز دارند. در این منطقه، عناوین *جوادو* (چپ) برای ایمسیل پیلبونگ و *اودو* (راست) برای ایری بر اساس اصول ژئومانسی (زمین‌بینی) تعیین می‌شوند. با نگاه از «مرکز» (سئول، پایتخت) به سمت جنوب، *اودو* به معنای «راست» و *جوادو* به معنای «چپ» است. مطالعات تطبیقی بین این دو سبک منجر به ایجاد کلیشه‌هایی در میان گروه‌های حرفه‌ای شد. *هونام جوادو* به خاطر ساختارهای متنوع و الگوهای ریتمیک سریع خود شناخته شد، در حالی که *هونام اودو* عموماً دارای الگوهای ریتمیک آهسته اما موزون و زیبا در نظر گرفته می‌شد.

## تاریخچه
### توسعه اولیه
بندانگشتی|اجرای نونگاک

### سرکوب و ناآرامی
در دوره چوسان، این سنت محلی شیوه اصلی بیان موسیقایی برای اکثریت جمعیت بود. امروزه بسیاری از محققان و نوازندگان ادعا می‌کنند که اصطلاح *نونگاک* () در دوران استعمار ژاپن برای سرکوب کاربرد و معنای گسترده آن در میان مردم کره معرفی شد.

### احیا
حمایت واقعی عمومی از *پونگمول* در دهه پس از به رسمیت شناخته شدن و دریافت حمایت مالی از سوی دولت، پیشرفت چندانی نکرد. در میان کره‌ای‌هایی که پس از مهاجرت به شهرها، آداب و رسوم سنتی خود را رها کرده بودند، علاقه چندانی وجود نداشت. این پدیده با معرفی سالن‌های کنسرت به سبک غربی و محبوبیت روزافزون موسیقی کلاسیک و موسیقی پاپ غربی همراه بود.

بندانگشتی|''سامول نوری''، برخلاف ''پونگمول'' سنتی، در حالت نشسته اجرا می‌شود.
در سال ۱۹۷۷، معمار برجسته کیم سو-گون، «کونگ‌گان‌سارانگ» را طراحی کرد که یک سالن اجرا برای موسیقی و رقص سنتی کره‌ای واقع در پایتخت بود و از هنرمندان و محققان برای سازماندهی رویدادهای آن دعوت کرد. در اولین رسیتال این مرکز هنری در فوریه ۱۹۷۸، گروهی چهار نفره به رهبری کیم دوک-سو و کیم یونگ-به، که هر دو از نوادگان اعضای گروه‌های *نامسادانگ* بودند، یک اجرای بداهه از *پونگمول* پیونگتک (*اوت‌داری*) را با هر یک از چهار ساز اصلی آن اجرا کردند. برخلاف *پونگمول* سنتی، این اجرا در حالت نشسته و رو به تماشاگران انجام شد و تنوعی از ریتم‌ها را با انعطاف‌پذیری بالا به نمایش گذاشت. این اجرا با استقبال تماشاگران مواجه شد و اجرای دوم به زودی سه ماه بعد برگزار گردید. فولکلوریست، سیم او-سونگ، که این دو هنرمند را به کلوپ کونگ‌گان‌سارانگ معرفی کرده بود، این گروه را سامول‌نوری () نامید. *سامول نوری* در نهایت به نام یک ژانر کامل تبدیل شد، زیرا مؤسسات آموزشی و گروه‌های موسیقی در سراسر کره جنوبی و ژاپن تأسیس شدند. استفاده از اصطلاح *نونگاک* برای تمایز *پونگمول* سنتی از این شکل جدید صحنه‌ای و شهری‌شده حفظ شد.

## اجزاء
### سازها
بندانگشتی|امروزه اکثر نوازندگان ''سوئه''، ساز را با آویزان کردن آن با انگشت اول یا شست، در دست چپ نگه می‌دارند.به‌طور کلی، ۵ ساز اصلی برای اجرای پونگمول استفاده می‌شود: *ک‌ک‌وَنگ‌گ‌واری* (kkwaenggwari) (گونگ کوچک دستی)، *جانگ‌گو* (طبل ساعت شنی)، *بوک* (طبل بشکه‌ای)، *جینگ* (گونگ) و سوگو. هر یک از این سازها به سبک متفاوتی برای نواختن نیاز دارند و صدای منحصر به فرد خود را دارند.

اولین فرد هر گروه که ساز می‌نوازد، «سوئه» (sue) یا «سانگ» (sang) نامیده می‌شود (مانند «سانگ سوئه» (به نوازنده *ک‌ک‌وَنگ‌گ‌واری* اشاره دارد)، «سوئه جانگ‌گو» (همان سانگ جانگ‌گو)، «سوئه بوک» و «سوئه بوک‌کو» (که سوگو می‌نوازد).

### رقص
در پونگمول، عناصر رقص ویژگی‌های هنری و زیبایی‌شناختی پونگمول را به عنوان یک ژانر یکپارچه عمیق‌تر می‌کنند.رقص پونگمول از تعامل و تعادل با دیگر عناصر تشکیل‌دهنده پونگمول منحرف نمی‌شود و همچنین با موسیقی هماهنگی نزدیکی دارد.

این رقص دارای یک سیستم ساختار بدنی فردی است، مانند ویت-نولئوم (윗놀음، اجرای بالاتنه) و بال-نولئوم (발놀음، پانویسی)، و یک سیستم بیان تصویری که در آن افراد به اشیائی برای تکمیل یک گروه تبدیل می‌شوند.

رقص‌ها بر اساس فرم و ترکیب افراد به دسته‌های زیر تقسیم می‌شوند:
* **رقص گروهی**: جینپوری (진풀이، طیف متنوعی از آرایش‌ها در طول اجرا ارائه می‌شود).
* **رقص تک‌نفره**: سانگ‌سوئه نولئوم (상쇠놀음، اجرای تک‌نفره نوازنده اصلی گونگ کوچک)، سانگمونوری، سولجانگ‌گو نولئوم (اجرای طبل ساعت شنی)، سوگو نولئوم.
* بندانگشتی|256x256px|شال‌های پارچه‌ای رنگارنگ اغلب به ریشه‌های ''پونگمول'' در شمنیسم نسبت داده می‌شود.**رقص جاپسَک**: عضوی از گروه پونگمول که لباس شخصیتی خاص را پوشیده و نمایش‌های کوتاه مختلفی را اجرا می‌کند. تمام حرکات او نتیجه تحلیل شخصی از نقش است.

### لباس‌ها
پس از طبل‌نوازان، رقصندگان قرار دارند که اغلب *سوگو* (sogo، طبل کوچکی که رزونانس کافی برای تأثیر قابل توجه در چشم‌انداز صوتی را ندارد) می‌نوازند و تمایل به داشتن طراحی‌های رقص پیچیده‌تر — حتی آکروباتیک — دارند، به‌ویژه اگر رقصندگانِ سوگونواز، کلاه‌های نواری *سانگمو* (sangmo) را نیز بچرخانند. در برخی از انواع منطقه‌ای پونگمول، *جاپسَک* (japsaek، بازیگران) که لباس‌هایی شبیه به کاریکاتور نقش‌های سنتی روستا پوشیده‌اند، در میان تماشاگران پرسه می‌زنند تا با آنها تعامل برقرار کنند و مرز بین اجراکنندگان و مخاطبان را محو سازند. *مینیو* (minyo، ترانه‌های محلی) و سرودها گاهی در *پونگمول* گنجانده می‌شوند و اعضای مخاطب با شور و شوق همراهی کرده و می‌خوانند و می‌رقصند. بیشتر *مینیو*ها بر روی ضربات طبلی تنظیم شده‌اند که در یکی از چند *جانگدان* (jangdan، الگوهای ریتمیک) رایج در پونگمول، سانجو، پانسوری (pansori) و سایر ژانرهای سنتی موسیقی کره‌ای مشترک هستند.

اجراکنندگان پونگمول لباس‌های رنگارنگ متنوعی می‌پوشند. یک نسخه گل‌دار از *گوک‌کال* (gokkal) بودایی رایج‌ترین پوشش سر است. در یک گروه پیشرفته، ممکن است همه اجراکنندگان *سانگمو* بپوشند، که کلاهی با روبان بلند است و نوازندگان می‌توانند آن را با خم کردن زانو در الگوهای پیچیده‌ای بچرخانند و حرکت دهند.

### آرایش‌های اجرایی
## حضور بین‌المللی
بندانگشتی|طراحی رقص کل گروه به ندرت به اندازه حرکات کلاه‌ها مورد توجه و بررسی قرار می‌گیرد.پونگمول در چندین جامعه بین‌المللی، به ویژه توسط کره‌ای‌های مقیم خارج از کشور، اجرا می‌شود.

برخی از فعالیت‌های رقص مرتبط با پونگمول که توسط کره‌ای‌تبارهای ساکن چین انجام می‌شود و با نام «رقص کشاورزان قوم کره» شناخته می‌شود، به عنوان میراث فرهنگی به یونسکو ارائه شده است.

پونگمول همچنین توسط جوامع متعدد کره‌ای‌های آمریکایی در ایالات متحده، از جمله اوکلند، لس آنجلس، شیکاگو، نیویورک و بالتیمور اجرا شده است.

گروه‌های دانشگاهی نیز در دانشگاه کالیفرنیا (برکلی، لس آنجلس، دیویس، سن دیگو، سانتا باربارا، ارواین)، دانشگاه میشیگان، دانشگاه استونی بروک، دانشگاه کلمبیا، دانشگاه نیویورک، مؤسسه فناوری ماساچوست، دانشگاه هاروارد، دانشگاه ییل، دانشگاه شیکاگو، دانشگاه پنسیلوانیا، دانشگاه کرنل، مؤسسه فناوری کالیفرنیا، دانشگاه ایلینوی در اربانا-شمپین، دانشگاه بوفالو، دانشگاه بینگهمتون، دانشگاه سیراکیوز، دانشگاه استنفورد، دانشگاه تورنتو، دانشگاه براون، دانشگاه آکسفورد و غیره و همچنین دانشگاه فدرال خاور دور وجود دارند.

## توسعه پونگمول در آمریکا
### مرحله اول (۱۹۸۵–۱۹۸۹)
تاریخچه پونگمول در ایالات متحده با تاریخ فعالیت‌های مدنی کره‌ای-آمریکایی‌ها پیوند عمیقی دارد. بسیاری از بنیان‌گذاران این سازمان‌ها در درگیری‌های سیاسی کره فعال بودند یا با آن همدردی می‌کردند. ذکر این نکته ضروری است که تمام این سبک‌های بیانی کره‌ای در طول جنبش «مینجونگ مونхва» (Minjung Munhwa) در دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ که پردیس‌های دانشگاهی کره جنوبی را فرا گرفته بود، رایج بودند. بسیاری از سازمان‌های اولیه پونگمول یا به عنوان یک بخش فرهنگی از یک سازمان بزرگتر (معمولاً سیاسی) شکل گرفتند یا اندکی پس از تأسیس به یکی از آنها پیوستند. در سال ۱۹۸۵، گروه «بیناری» (Binari) در نیویورک و «سوری» (Sori) در دانشگاه کالیفرنیا برکلی تأسیس شدند. «ایل-کوا-نوری» (Il-kwa-Nori) از مرکز منابع و فرهنگی کره‌ای-آمریکایی در شیکاگو، که آن نیز وابسته به NAKASEC است، در سال ۱۹۸۸ شکل گرفت. «شین‌میونگ‌په» (Shinmyŏngpae) از سازمان اجتماعی «آوری مونхва چاتکیهوه» (Uri Munhwa Chatkihwe) نیز در سال ۱۹۹۰ تأسیس شد.

در دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰، چند کره‌ای برای مدت طولانی در ایالات متحده ماندند تا به ایجاد سازمان‌های پونگمول و گسترش آموزه‌های آن کمک کنند. کیم بونگ-جون، یک هنرمند کره‌ای که به خاطر نقاشی‌ها و چاپ‌های الهام‌گرفته از هنر عامیانه خود مشهور است، یکی از این افراد بود. مسائلی مانند اتحاد مجدد دو کره و آگاهی از قیام گوانگجو، بسیاری را وادار به بازنگری در مشارکت خود در روابط کره‌ای-آمریکایی کرد.

### مرحله دوم (۱۹۹۰ - اکنون)
یی جونگ-هون، یک کشیش کره‌ای که در سال‌های ۱۹۹۰ و ۱۹۹۱ از ایالات متحده بازدید کرد، چهره دیگری است که توسط بسیاری از فعالان قدیمی پونگمول مهم تلقی می‌شود. یی جونگ-هون در طول سفر خود از لس آنجلس، نیویورک و KYCC در اوکلند بازدید کرد. او در تشکیل گروه «کوتکوری» (Kutkori) در هاروارد نقش داشت. او همچنین منابع خواندنی و آموزشی در مورد پونگمول، مینیو و آهنگ‌های جنبش فراهم کرد. یک گروه پونگمول دانشگاهی معمولی به‌طور متوسط بین ۱۵ تا ۲۰ عضو دارد، اگرچه برخی سازمان‌ها با کمتر از ۱۰ عضو و برخی دیگر با ۳۰ تا ۳۵ عضو به فعالیت خود ادامه داده‌اند. «هانولیم» (دانشگاه کالیفرنیا/لس آنجلس)، «کاراک‌مادانگ» (دانشگاه ایلینوی)، «هان‌سوری» (مؤسسه فناوری ماساچوست)، «نیوری» (دانشگاه نیویورک)، و «لوس روتس» (دانشگاه شیکاگو) تنها چند نمونه از گروه‌های اوایل دهه ۱۹۹۰ هستند. انواع دیگری از کلوپ‌های علاقه‌مندی خاص در ایالات متحده ظهور کرده‌اند که تنوع بیشتری به جامعه دانشجویان پونگمول بخشیده‌اند. گروه‌هایی توسط و برای فرزندخوانده‌های کره‌ای و فعالان، و همچنین برای سالمندان، کودکان، اعضای کلیسای کاتولیک و افراد در دهه سی و چهل سالگی‌شان، و بسیاری دیگر تأسیس شده‌اند.

## جستارهای وابسته
* میراث فرهنگی ناملموس مهم کره
* رقص کره‌ای
* موسیقی سنتی کره
* *[[نمسدنگ]]*، گروه نمایشی سیار که *پونگمول* را در رپرتوار خود دارد.
* *[[سامول نوری]]*، ژانر کوبه‌ای سنتی که از چندین سبک *پونگمول* مشتق شده است.
* *[[پونگ چولوم]]*، رقصی مشابه از مانیپور، هند.

## منابع
### پانویس

### کتاب‌شناسی

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون

* ''P'ungmul nori'' در موزه مجازی سازها در دانشگاه وسلین
* sdpungmul.org، مدرسه پونگمول در سن دیگو، کالیفرنیا، ایالات متحده
* پونگمول در یوتیوب، ویدیوی بسیار خوش‌ساخت از بوچئون، کره

رده:میراث فرهنگی ناملموس بشری
رده:میراث فرهنگی ناملموس ملی کره جنوبی
رده:موسیقی سنتی کره‌ای