حزب لیبرال ایتالیا

**حزب لیبرال ایتالیا** (, **PLI**) یک حزب سیاسی لیبرال در ایتالیا بود.

حزب PLI که وارث جریان‌های لیبرال هر دو جناح راست تاریخی و چپ تاریخی بود، پس از جنگ جهانی دوم یک حزب کوچک بود، اما همچنین به ویژه پس از سال ۱۹۷۹، به عنوان یک حزب کوچک‌تر در دولت حضور داشت. این حزب در ابتدا نماینده جناح راست جنبش لیبرال ایتالیا بود، در حالی که حزب جمهوری‌خواه ایتالیا جناح چپ آن را تشکیل می‌داد. PLI در سال ۱۹۹۴ پس از رسوایی فساد *[[مانی‌پولیته]]* از هم پاشید و چندین حزب کوچک جایگزین آن شدند. تأثیرگذارترین رهبران این حزب جووانی جولیتی، بندتو کروچه و جووانی مالاگودی بودند.

## تاریخچه
### ریشه‌ها
ریشه‌های لیبرالیسم در ایتالیا به جناح راست تاریخی برمی‌گردد، گروهی پارلمانی که پس از انقلاب ۱۸۴۸ توسط کامیلو بنسو دی کاوور در پارلمان پادشاهی ساردینیا تشکیل شد. این گروه نسبتاً محافظه‌کار بود و از دولت متمرکز، حق رأی محدود، مالیات تنازعی و تجارت آزاد حمایت می‌کرد. آنها پس از اتحاد ایتالیا در سال ۱۸۶۱ بر سیاست ایتالیا تسلط داشتند، اما هرگز حزبی تشکیل ندادند. لیبرال‌ها در واقع ائتلافی سست از رهبران محلی بودند که منابع قدرت آنها حق رأی سرشماری و سیستم رأی‌گیری نخست‌نفری بود.

جناح راست با همتای پیشروتر خود، یعنی «ترقی‌خواهی»، مواجه بود؛ جناحی که در جریان آنچه به «انقلاب پارلمانی» سال ۱۸۷۶ شهرت یافت، دولت مارکو مین‌گتی را سرنگون ساخت و آگوستینو دپرتیس را به مقام نخست‌وزیر ایتالیا رساند. با این حال، دپرتیس بلافاصله در پی جلب حمایت نمایندگان جناح راست برآمد و این نمایندگان نیز به‌راحتی مواضع خود را تغییر دادند؛ امری که در بستر فساد گسترده روی داد. این پدیده که در زبان ایتالیایی «ترانسفورمیسمو» (تقریباً معادل «تبدیل‌گرایی» در زبان انگلیسی – به‌گونه‌ای که در یک نشریه طنز، نخست‌وزیر به شکل یک آفتاب‌پرست ترسیم شد) نامیده می‌شود، عملاً تفاوت‌های سیاسی را در پارلمان از میان برد و تا آغاز جنگ جهانی اول، مجلسی را پدیدآورد که تحت سلطه یک بلوک لیبرال بی‌تمایز با اکثریتی قاطع قرار داشت.

دو جناح پارلمانی لیبرال به نوبت در دولت حضور داشتند، یک جناح محافظه‌کار به رهبری سیدنی سونینو و یک جناح مترقی به رهبری جیووانی جولیتی، که به عنوان عضوی از چپ تاریخی آغاز به کار کرد و در سال‌های ۱۸۹۲–۱۸۹۳، ۱۹۰۳–۱۹۰۵، ۱۹۰۶–۱۹۰۹، ۱۹۱۱–۱۹۱۴ و ۱۹۲۰–۱۹۲۱ به عنوان نخست‌وزیر خدمت کرد. جولیتی، که جناحش به مراتب بزرگ‌ترین جناح بود، در سال ۱۹۱۳، با مشارکت سونینو، به دنبال متحد کردن نهاد لیبرال در یک حزب متحد، لیبرال‌ها، بود. لیبرال‌ها در اتحاد با رادیکال‌ها، دموکرات‌ها و در نهایت، سوسیالیست‌های اصلاح‌طلب حکومت کردند.

### مهمانی مختصر
[چپ|بندانگشتی|211x211پیکسل|[جووانی جولیتی، پنج بار نخست‌وزیر ایتالیا (۱۸۹۲–۱۹۲۱)]]
در پایان جنگ جهانی اول، حق رأی عمومی و نمایندگی تناسبی معرفی شدند. این اصلاحات مشکلات بزرگی را برای لیبرال‌ها ایجاد کرد، چرا که آنها خود را قادر به جلوگیری از ظهور دو حزب توده‌ای، حزب سوسیالیست ایتالیا (PSI) و حزب مردم ایتالیا (PPI)، که حتی قبل از جنگ کنترل بسیاری از مقامات محلی را در شمال ایتالیا به دست گرفته بودند، نیافتند. کاتولیک‌ها که به دلیل آسیب‌های ناشی از تصرف رم و درگیری‌های بین واتیکان و دولت ایتالیا مدت‌ها غیرفعال بودند، از طریق حزب دموکرات مسیحی PPI، در مخالفت با PSI و تشکیلات لیبرال که تقریباً شصت سال بر کشور حکومت کرده بودند، شروع به مشارکت در سیاست کردند.

بنابراین پارلمان اساساً به سه بلوک مختلف تقسیم شد و چندپارگی باعث بی‌ثباتی شد، به طوری که سوسیالیست‌ها و فاشیست‌های نوظهور که محرک خشونت سیاسی بودند، در دو جبهه مخالف قرار گرفتند. در این وضعیت آشفته، در سال ۱۹۲۲ لیبرال‌ها در **حزب لیبرال ایتالیا** (PLI) دوباره گروه‌بندی شدند که بلافاصله به اتحادی به رهبری حزب ملی فاشیست پیوست و با آن یک لیست مشترک برای انتخابات عمومی ۱۹۲۴ تشکیل داد و فاشیست‌ها را از یک نیروی سیاسی کوچک به یک حزب با اکثریت مطلق تبدیل کرد. PLI که نتوانست فاشیست‌ها را مطیع خود کند، در سال ۱۹۲۶ توسط بنیتو موسولینی به همراه سایر احزاب ممنوع شد، در حالی که به بسیاری از سیاستمداران قدیمی لیبرال پست‌های سیاسی معتبر، اما نه تأثیرگذار، مانند کرسی‌های مجلس سنا داده شد، که با اصلاحات فاشیستی از هرگونه قدرت واقعی محروم شد.

### پس از جنگ جهانی دوم
[چپ|بندانگشتی|205x205پیکسل|[لوئیجی ایناودی، رئیس‌جمهور ایتالیا از سال ۱۹۴۸ تا ۱۹۵۵]]
حزب آزادی ملی ایتالیا (PLI) در سال ۱۹۴۳ توسط بندیتو کروچه، روشنفکر و سناتور برجسته، که به رسمیت شناخته شدن بین‌المللی و عضویتش در پارلمان به او اجازه داد تا در دوران رژیم فاشیستی، با وجود اینکه خود یک ضد فاشیست بود، آزاد بماند، دوباره تأسیس شد و به کمیته آزادی ملی پیوست. پس از پایان جنگ جهانی دوم، انریکو د نیکولا، یک لیبرال، «رئیس موقت دولت» شد و دیگری، لوئیجی ایناودی، که به عنوان وزیر اقتصاد و رئیس بانک ایتالیا بین سال‌های ۱۹۴۵ تا ۱۹۴۸ اقتصاد ایتالیا را تغییر داده بود، به عنوان رئیس‌جمهور ایتالیا جانشین او شد.

در انتخابات عمومی سال ۱۹۴۶، حزب لیبرال ایتالیا (PLI) که بخشی از «اتحاد ملی دموکراتیک» بود، ۶٫۸٪ آرا را به دست آورد؛ نتیجه‌ای که اندکی پایین‌تر از انتظارات برای ائتلافی به‌شمار می‌رفت که نمایندگی‌کننده نظام سیاسی پیش از فاشیسم بود. در واقع، این اتحاد مورد حمایت تمامی بازماندگان طبقه سیاسی ایتالیا پیش از ظهور فاشیسم قرار داشت؛ از ویتوریو امانوئله اورلاندو گرفته تا رادیکال فرانچسکو ساوریو نیتی. در نخستین سال‌های خود، حزب لیبرال ایتالیا میزبان جناح‌های ایدئولوژیک بسیار متفاوتی بود و برای نمونه، به ترتیب تحت رهبری لئونه کاتانی، نماینده جناح چپ درون‌حزبی، و سپس روبرتو لوسیفرو، یک محافظه‌کار سلطنت‌طلب، قرار گرفت. در سال ۱۹۴۸، برونو ویلابرونا، یک چهره میانه‌رو، به عنوان دبیرکل انتخاب شد و کوشید همه لیبرال‌ها را بار دیگر ذیل حزب متحد سازد (حتی کاتانی که پس از انتخاب لوسیفرو از حزب جدا شده بود، به صفوف حزب بازگشت).

### جیووانی مالاگودی
چپ|بندانگشتی|197x197پیکسل|جیووانی مالاگودی، رهبر از ۱۹۵۴ تا ۱۹۷۲
حزب PLI با حضور جیووانی مالاگودی، رهبری تأثیرگذار یافت. مالاگودی در طول ۱۸ سال رهبری خود، حزب را در مسائل اقتصادی بیشتر به سمت راست سوق داد. این امر در سال ۱۹۵۶ منجر به خروج جناح چپ حزب، از جمله کاتانی، ویلابرونا، اوژنیو اسکالفاری و مارکو پانلا، که حزب رادیکال را تأسیس کردند، شد. به‌طور خاص، PLI با ائتلاف جدید چپ میانه که شامل حزب سوسیالیست ایتالیا نیز می‌شد، مخالفت کرد و خود را به عنوان حزب محافظه‌کار اصلی در ایتالیا معرفی کرد.

مالاگودی موفق شد برخی از آرای جنبش اجتماعی ایتالیا، حزب ملی سلطنت‌طلب و به‌ویژه حزب دموکرات مسیحی را که پایگاه انتخاباتی آنها عمدتاً از محافظه‌کاران مشکوک به سوسیالیست‌ها تشکیل شده بود، به خود جلب کند و سهم حزب را در انتخابات عمومی ۱۹۶۳ به رکورد تاریخی ۷٪ افزایش دهد. پس از استعفای مالاگودی از رهبری حزب، حزب PLI با ۱٫۳٪ تحقیرآمیز در انتخابات عمومی ۱۹۷۶ شکست خورد، اما با قرار گرفتن در مرکز سیاسی و حمایت از اصلاحات اجتماعی مورد حمایت رادیکال‌ها، مانند طلاق، سعی کرد دوباره قدرت بگیرد.

### ائتلاف پنج‌حزبی
پس از آنکه والریو زانونه در سال ۱۹۷۶ به عنوان دبیر حزب منصوب شد، PLI رویکردی میانه‌روتر و تا حدودی سوسیال لیبرال اتخاذ کرد. دبیر جدید با سوسیالیست‌ها در ارتباط بود، به این امید که نوعی همکاری «لیب-لب» را، مشابه پیمان لیب-لب که از سال ۱۹۷۷ تا ۱۹۷۹ بین حزب کارگر و لیبرال‌ها در بریتانیا آزمایش شد، به اجرا درآورد. در سال ۱۹۸۳، PLI سرانجام به ائتلاف *پنج‌حزبی* پیوست که از دموکراسی مسیحی (DC)، حزب سوسیالیست ایتالیا (PSI)، حزب سوسیالیست دموکراتیک ایتالیا (PSDI) و حزب جمهوری‌خواه ایتالیا (PRI) نیز تشکیل شده بود. در دهه ۱۹۸۰، این حزب توسط رناتو آلتیسیمو و آلفردو بیوندی رهبری می‌شد.

در فاصله سال‌های ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۴، نظام حزبی ایتالیا بر اثر افشای شبکه فساد مالی که در جریان تحقیقات «مانی پولیته» (دست‌های پاک) برملا شد و به «تانجنتوپولی» شهرت یافت، دچار تکان شدیدی گردید. در ماه‌های نخست، حزب لیبرال ایتالیا (PLI) در برابر این تحقیقات مصون به نظر می‌رسید. با این حال، به‌تدریج و با گسترش تحقیقات، آشکار شد که این حزب نیز همراه با شرکای ائتلافی خود بخشی از طرح فساد بوده است. فرانچسکو د لورنتسو، وزیر بهداشت لیبرال، به دلیل فساد گسترده خود که شامل اختلاس از منابع مالی بیماران و تجاری‌سازی داروها بر پایه رشوه‌گیری می‌شد، به یکی از منفورترین سیاستمداران ایتالیا بدل گردید.

### انحلال و مهاجرت
این حزب در ۶ فوریه ۱۹۹۴ منحل شد و حداقل چهار وارث سعی کردند میراث آن را تصاحب کنند:
* «فدراسیون لیبرال‌ها» (FdL) به رهبری رافائلو مورلی و والریو زانونه، که به عنوان حزب جانشین رسمی شناخته می‌شد، ابتدا به «پیمان سنی» پیوست و سپس در ائتلاف «درخت زیتون» ادغام گردید؛
* «اتحاد مرکز» (UdC) به رهبری آلفردو بیوندی، رافائله کوستا و انریکو نان، به عنوان یک حزب همکار با «فورتسا ایتالیا» (FI) فعالیت داشت و در سال ۱۹۹۸ در آن ادغام شد (سایر لیبرال‌ها، از جمله آنتونیو مارتینو، جولیانو اوربانی، جانکارلو گالان و پائولو رومانی، مستقیماً به FI پیوستند)؛
* «چپ لیبرال» (SL) به رهبری جانفرانکو پاسالاکوا، که نماینده جناح چپ حزب بود، نهایتاً در سال ۲۰۰۶ در حزب «دموکرات‌های چپ» ادغام گردید؛
* «راست لیبرال ایتالیا» (DLI) به رهبری گابریله پالیوتسی و جوزپه بازینی به «اتحاد ملی» (AN) پیوست.

چند سال پس از ۱۹۹۴، اکثر لیبرال‌ها به حزب محافظه‌کار (FI) مهاجرت کردند، در حالی که برخی دیگر به ائتلاف چپ میانه، به ویژه حزب دموکراسی، آزادی است - گل مینا (DL) پیوستند.

### بازسازی فونداسیون
این حزب در سال ۱۹۹۷ توسط استفانو دِ لوکا دوباره تأسیس شد و در سال ۲۰۰۴ نام اصلی خود را دوباره به دست آورد. حزب جدید PLI برخی از لیبرال‌های راست‌گرای سابق را گرد هم آورد، اما خیلی زود از ائتلاف راست میانه به رهبری FI فاصله گرفت تا مسیری مستقل را دنبال کند و سعی کند همه لیبرال‌ها، از چپ تا راست، را در یک حزب واحد متحد کند.

## نمادها

پرونده:Liste_1924_-_02.svg|جایگزین=۱۹۲۲–۱۹۲۶| ۱۹۲۲–۱۹۲۶
پرونده:Logo_of_the_PLI_(1944-1949).svg|جایگزین=۱۹۴۴–۱۹۴۹| ۱۹۴۴–۱۹۴۹
پرونده:Logo_of_the_PLI_(1949-1979).svg|جایگزین=۱۹۴۹–۱۹۷۹| ۱۹۴۹–۱۹۷۹
پرونده:Logo_of_PLI_(1979-1994).svg|جایگزین=۱۹۷۹–۱۹۹۴| ۱۹۷۹–۱۹۹۴


## منابع

رده:احزاب منحل‌شده در ایتالیا
رده:انحلال‌های ۱۹۹۴ (میلادی) در ایتالیا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۲۲ (میلادی) در ایتالیا
رده:حزب‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۲۲ (میلادی)
رده:حزب‌های لیبرال در ایتالیا
رده:حزب‌های لیبرال کلاسیک
رده:حزب‌های لیبرال محافظه‌کار
رده:حزب‌های منحل‌شده در ۱۹۹۴ (میلادی)
رده:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:نگهداری یادکرد:عنوان آرشیو به جای عنوان