انتخاب گروه فرهنگی

**انتخاب گروه فرهنگی**  یک مدل توضیحی در درون فرگشت فرهنگی است که نشان می‌دهد چگونه صفات فرهنگی بر اساس مزیت رقابتی که به یک گروه می‌بخشند فرگشت می‌یابند. این رویکرد میان‌رشته‌ای به پرسش فرهنگ انسانی، پژوهش‌هایی از حوزه‌های انسان‌شناسی، اقتصاد رفتاری، زیست‌شناسی فرگشتی، نظریه بازی فرگشتی، جامعه‌شناسی و روان‌شناسی را در بر می‌گیرد.

گرچه هنجارهای فرهنگی اغلب برای افرادی که آن‌ها را دارند سودمند هستند، الزاماً چنین نیست. هنجارها می‌توانند از طریق انتخاب گروهی فرهنگی گسترش یابند، هنگامی که در درون گروه‌های موفق اجرا می‌شوند، و هنجارها بیشتر احتمال دارد از گروه‌هایی که موفق هستند گسترش یابند. اما برای اینکه انتخاب گروهی فرهنگی رخ دهد، باید میان گروه‌ها تفاوت‌های فرهنگی وجود داشته باشد که وقتی در طول زمان منتقل می‌شوند بر پایداری یا گسترش گروه‌ها تأثیر بگذارند. هنجارهای فرهنگی که این مزیت‌ها را فراهم می‌کنند به نوبه خود به جابجایی، جذب یا حتی انقراض دیگر گروه‌های فرهنگی کمتر موفق منجر خواهند شد. با این حال، مدل‌های نظریه بازی نشان می‌دهند که اگر افراد بتوانند میان گروه‌ها مهاجرت کنند (که در جوامع کوچک‌مقیاس رایج است)، حفظ تفاوت‌ها میان گروه‌ها دشوار خواهد بود. پژوهش در روان‌شناسی نشان می‌دهد که انسان‌ها مجموعه خاصی از صفات دارند، از جمله تقلید، همنوایی و جانب‌گرایی درون‌گروهی، که قادر به حمایت از حفظ این تفاوت‌های گروهی در دوره‌های طولانی هستند.

انتخاب گروهی فرهنگی توضیح قانع‌کننده‌ای برای چگونگی شکل‌گیری جوامع پیچیده بزرگ‌مقیاس ارائه می‌دهد. در حالی که رفتار نوع‌دوستانه مانند انتخاب خویشاوندی و معامله متقابل می‌تواند رفتار گروه‌های اجتماعی کوچک رایج در بسیاری از گونه‌ها را توضیح دهد، قادر به توضیح جوامع پیچیده بزرگ از افراد ناآشنا و ناشناس که در گونه انسانی می‌بینیم نیست. با این حال، یکی از تمایزات اصلی میان انسان‌ها و دیگر گونه‌ها، اتکای ما به یادگیری مشاهده‌ای در کسب رفتارهاست. این غریزه‌ها امکان کسب و تداوم فرهنگ را فراهم می‌کنند. از طریق انتخاب گروهی فرهنگی، رفتار همکارانه فرهنگی‌خاص می‌تواند برای حمایت از جوامع بزرگ فرگشت یابد. برای مثال، در مطالعه‌ای که طیف گسترده‌ای از فرهنگ‌ها را در بر می‌گرفت و رفتار در بازی اولتیماتوم، بازی دیکتاتور و مجازات نوع‌دوستانه را آزمایش می‌کرد، مشخص شد که معیارهای انصاف و تمایل به تنبیه با هر دو مشارکت در ادیان جهانی و ادغام بازار همبستگی داشتند. این نشان می‌دهد که بسیاری از رفتارهای لازم برای جوامع پیچیده نتیجه قرار گرفتن در معرض فرهنگ هستند، نه هیچ‌گونه فرگشت روان‌شناسی ما.

## سازگاری‌های انسانی برای فرهنگ
برای اینکه دانش و رفتار فرهنگی در طول نسل‌های متعدد پایدار بماند، انسان‌ها باید ظرفیت کسب، نگهداری و انتقال اطلاعات فرهنگی را داشته باشند. در حالی که بسیاری از گونه‌ها به یادگیری اجتماعی می‌پردازند، انسان‌ها به‌طور مداوم برای نشانه‌های رفتاری و اطلاعات دربارهٔ محیط به آن متکی هستند. در مطالعه‌ای که کودکان انسانی و شامپانزه‌های جوان را مقایسه می‌کرد، نشان داده شد که وقتی نحوه بازیابی جایزه از یک جعبه به آن‌ها نشان داده می‌شود، شامپانزه‌ها رفتار مرتبط را کپی می‌کنند و رفتار نامرتبط را نادیده می‌گیرند تا وظیفه را حل کنند. در همین حال، کودکان انسانی هم رفتار مرتبط و هم نامرتبط را برای حل همان وظیفه وفادارانه تقلید می‌کنند. گرچه این ممکن است یک ویژگی منفی به نظر برسد، همین چیزی است که امکان انتقال قابل‌اعتماد و با وفاداری بالای اطلاعات فرهنگی را فراهم می‌کند و تعادل‌های رفتاری پایدار در درون گروه‌های فرهنگی ایجاد می‌نماید.

مایکل توماسلو سه سازگاری زیر را برای فرهنگ انسانی ضروری می‌داند:

##### توجه مشترک
در حدود ۹ تا ۱۲ ماهگی، نوزادان شروع به درگیر شدن در توجه اشتراکی می‌کنند. این شامل دنبال کردن نگاه یک بزرگسال یا استفاده از آن‌ها به‌عنوان نقاط مرجع اجتماعی است. به بیان ساده، آن‌ها از توجه و رفتار بزرگسال نسبت به اشیاء در محیط آگاه می‌شوند. در این معنا، کودک شروع به درک افراد به‌عنوان عاملانی هدف‌محور و دارای قصد می‌کند. این برای یادگیری از طریق تقلید و در نهایت کسب زبان حیاتی است.

##### یادگیری تقلیدی
در حدود ۱ سالگی، کودکان شروع به یادگیری از طریق تقلید می‌کنند. در این مرحله، کودکان قادر به تمایز میان اعمال عمدی و غیرعمدی هستند و تلاش می‌کنند آن اعمال عمدی را به‌دقت کپی کنند تا وظایفی را که دیده‌اند بزرگسالان انجام می‌دهند به انجام برسانند. به دلیل یادگیری تقلیدی، کودکان آن اعمال عمدی را که هیچ تأثیر قابل‌درکی بر نتیجه ندارند و همچنین اعمال عجیب یا غیرطبیعی را حتی وقتی روش‌های آسان‌تری در دسترس است کپی می‌کنند. برای مثال، مطالعه‌ای از اندرو ملتزوف نشان داد که کودکان ۱۴ ماهه پس از دیدن یک بزرگسال، به جای استفاده از دست‌هایشان، کمر خم می‌کنند و با سرشان یک پانل را فشار می‌دهند تا چراغی را روشن کنند. بر اساس نظر توماسلو، یادگیری تقلیدی برای یادگیری قراردادهای نمادین زبان ضروری است.

##### نمادهای زبانی و بازنمایی شناختی
از طریق یادگیری تقلیدی، کودک درک می‌کند که نمادهای زبانی در نظر دارند توجه را به جنبه خاصی از تجربه مشترک معطوف کنند. در این کار، کودک باید بتواند دیدگاه گوینده را اتخاذ کند. به دلیل میان‌ذهنیت نمادهای زبانی، زبان به فرد امکان می‌دهد دیدگاه‌های مختلف را منتقل کند و توجه را به یک جنبه از جهان نسبت به جنبه دیگر معطوف سازد. در یادگیری یک زبان، کودک مجموعه گسترده‌ای از نمادهای زبانی را به ارث می‌برد که از نسل‌های بسیار منتقل شده‌اند. آنچه به ارث می‌رسد، روش‌های تغییر توجه و دیدگاه است که در تاریخ برای مردم آن فرهنگ اهمیت داشته‌اند.

## سازوکارهایی که تنوع میان‌گروهی را حفظ می‌کنند
بدون تنوع میان‌گروهی، انتخاب گروهی فرهنگی نمی‌توانست رخ دهد، زیرا هیچ تمایز گروهی برای انتخاب شدن وجود نمی‌داشت. در حالی که فرایندهایی مانند انحراف فرهنگی، اپیدمی‌ها و بلایای طبیعی تنوع میان‌گروهی را افزایش می‌دهند، مهاجرت و آمیزش ژنتیکی تنوع میان‌گروهی را کاهش می‌دهند و تنوع درون‌گروهی را افزایش می‌دهند. تنوع تنها زمانی حفظ می‌شود که گروه‌های فرهنگی سازوکارهایی داشته باشند که از نفوذ هنجارهای گروه‌های بیرونی به گروه فرهنگی جلوگیری کنند. این «سازوکارها» همان صفات و رفتارهای روان‌شناختی منحصربه‌فرد انسانی هستند که تقلید، همنوایی و تعصبات درون‌گروهی را تشویق می‌کنند.

بر اساس نظر جوزف هنریش، تنوع میان‌گروهی توسط چهار سازوکار زیر حفظ می‌شود:

##### انتقال همنوایانه
انتقال همنوایانه به تمایل روان‌شناختی برای تقلید ترجیحی از رفتارهای پرتکرار در گروه فرهنگی اشاره دارد. این گروه اجتماعی را یکدست می‌کند و هنجارهای فرهنگی گسترده را تقویت می‌نماید. این توضیح می‌دهد که چرا افراد درون یک گروه اجتماعی باورهای یکسانی دارند و چرا این باورها در طول زمان پایدار می‌مانند. در حالی که افراد در شرایط مختلف به کپی کردن رفتارهای پرتکرار متکی می‌شوند، این اتکا زمانی افزایش می‌یابد که فرد در معرض اطلاعات محیطی یا اجتماعی مبهم قرار گیرد. انتقال همنوایانه می‌تواند تنوع میان‌گروهی را با کاهش تنوع درون‌گروهی حفظ کند، اما همچنین گسترش سریع ایده‌های نو را تسهیل می‌کند که تنوع میان‌گروهی را افزایش می‌دهد. در مجموع، کاهش تنوع درون‌گروهی و افزایش تنوع میان‌گروهی به واگرایی فرهنگی میان گروه‌ها منجر می‌شود که نیروی محرکه انتخاب گروهی فرهنگی است.

##### انتقال مبتنی‌برمنزلت و انتقال مبتنی‌برخودهمانندی
انتقال مبتنی‌برمنزلت تمایل به تقلید از اعضای گروه است که موفق‌تر هستند. تقلید ترجیحی از اعضای موفق گروه به افراد امکان می‌دهد از یادگیری پرهزینه آزمون‌وخطا اجتناب کنند و مهارت‌های بهتر از میانگین الگوهای فرهنگی معتبرتر را تقلید نمایند. افراد می‌توانند رتبه الگوهای بالقوه را از میزان احترامی که بقیه گروه به آن‌ها نشان می‌دهند تشخیص دهند. به افراد پرمنزلت احترام نشان داده می‌شود تا فرصت تقلید از الگوهای موفق آن‌ها به دست آید. شواهدی برای این تمایل در نحوه گسترش فناوری‌های جدید یا شیوه‌های اقتصادی به گروه‌های مختلف بر اساس سرعت پذیرش آن‌ها توسط «رهبران افکار» می‌بینیم.

در همین حال، انتقال خودهمانندی تمایل به تقلید از افرادی است که از نظر زبان، ظاهر، جایگاه اجتماعی و دیگر صفات رفتاری و فرهنگی مشابه هستند. در زمینه انتقال مبتنی‌برمنزلت، خودهمانندی به این معناست که افراد ترجیحاً از آن افراد پرمنزلتی تقلید می‌کنند که به آن‌ها شبیه هستند. از دیدگاه تقلیدکننده، این صفت سازگارانه است. با تقلید تنها از آن افراد پرمنزلتی که مشابه هستند، تقلیدکننده از پذیرفتن صفات یا رفتارهایی که با دانش یا محیط اجتماعی او سازگار نیستند اجتناب می‌کند.

این دو تمایل اجتماعی با هم در کاهش تنوع درون‌گروهی عمل می‌کنند. علاوه بر این، انتقال مبتنی‌برمنزلت با کمک به گسترش ایده‌های نو، تنوع میان‌گروهی را افزایش می‌دهد.

##### تنبیه افراد ناهمرنگ
افرادی که از هنجارهای گروه پیروی نمی‌کنند خطرناک هستند، چون رفتارهای متفاوت را وارد گروه می‌کنند و وحدت آن را به هم می‌زنند. به همین دلیل گروه آن‌ها را تنبیه می‌کند تا جلوی این اتفاق را بگیرد. وقتی کسی تنبیه می‌شود، طبیعتاً در زندگی کمتر موفق می‌شود. و چون مردم معمولاً از افراد موفق تقلید می‌کنند، رفتارهای ناهمرنگ کمتر در جامعه گسترش می‌یابند. پژوهش‌ها نشان می‌دهند این نوع تنبیه در جوامع مختلف بسیار رایج است.

##### همرنگی ظاهری
گاهی آدم‌ها در ظاهر خودشان را شبیه بقیه نشان می‌دهند، نه به این خاطر که واقعاً به آن باور داشته باشند، بلکه فقط برای اینکه از جمع طرد نشوند. این با همنوایی واقعی فرق دارد — در همنوایی واقعی فرد باور می‌کند، ولی اینجا فقط وانمود می‌کند. آزمایش‌های مشهور اش به خوبی نشان می‌دهند که این پدیده چقدر قوی است و از آنجا که این آزمایش‌ها در فرهنگ‌های مختلف هم نتیجه یکسانی داشته‌اند، معلوم می‌شود این رفتار در همه جای دنیا وجود دارد. هنریش معتقد است این رفتار احتمالاً به خاطر ترس از تنبیه شدن در انسان شکل گرفته است. به این شکل، فرد هم از مزایای عضویت در گروه بهره‌مند می‌شود و هم از تنبیه در امان می‌ماند. یک نتیجه جالب این رفتار اینست که گاهی باعث می‌شود ارزش‌هایی در جامعه گسترش پیدا کنند که حتی خود انتقال‌دهنده هم به آن‌ها اعتقادی ندارد، چون بینندگان تصور می‌کنند او واقعاً به آن‌ها باور دارد.

## سازوکارها
همان‌طور که دونالد کمبل می‌گوید، برای اینکه انتخاب گروهی فرهنگی رخ دهد، باید میان گروه‌ها تفاوت‌های فرهنگی وجود داشته باشد که بر بقا یا گسترش آن‌ها تأثیر بگذارد. این یعنی گروه‌ها بر اساس سود یا زیانی که نسبت به گروه‌های دیگر دارند، انتخاب یا حذف می‌شوند.

جوزف هنریش سه سازوکار را توصیف می‌کند که این فرایند از طریق آن‌ها اتفاق می‌افتد:

##### غرق شدن جمعیتی
غرق شدن جمعیتی زمانی رخ می‌دهد که یک یا چند گروه فرهنگی به دلیل ایده‌ها یا شیوه‌های فرهنگی پایدار، سریع‌تر از گروه‌های دیگر در آن منطقه رشد جمعیت داشته باشند. این کندترین نوع انتخاب گروهی فرهنگی است، چون به انتخاب طبیعی تفاوت‌های فرهنگی میان‌گروهی در مقیاس هزاران سال متکی است. پیشنهاد شده که این همان روشی است که کشاورزان اولیه جوامع شکارچی-گردآورنده را جابجا کردند.

##### رقابت مستقیم میان‌گروهی
رقابت مستقیم میان‌گروهی فرایندی است که در آن گروه‌های فرهنگی از طریق جنگ و غارت بر سر منابع با یکدیگر رقابت می‌کنند. شیوه‌ها و رفتارهای فرهنگی که به یک گروه نسبت به گروه دیگر برتری می‌دهند، به بهای از بین رفتن آنانی که نمی‌توانند رقابت کنند گسترش می‌یابند. صفات بسیاری وجود دارند که می‌توانند به موفقیت یک گروه کمک کنند، مانند پیشرفت فناوری، سازمان اجتماعی و سیاسی، توسعه اقتصادی، ملی‌گرایی و غیره. بر اساس نظر جوزف سولتیس، این شکل از انتخاب گروهی ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ سال طول می‌کشد.

##### انتخاب گروهی مبتنی‌برمنزلت
در انتخاب گروهی مبتنی‌برمنزلت، وقتی افراد فرصت تقلید از مردم گروه‌های همسایه را دارند، ترجیحاً از اعضای گروه‌هایی تقلید می‌کنند که همکارانه‌تر از گروه خودشان هستند. از آنجا که گروه‌های همکار به‌طور میانگین بازده بیشتری نسبت به گروه‌های غیرهمکار دارند، اعضای گروه‌های همکار معتبرتر و شایسته‌تر تقلید به نظر می‌رسند.

## آزمون نظریه
نظریه انتخاب گروهی فرهنگی می‌تواند بینشی دربارهٔ همکاری انسانی ارائه دهد و از این رو چارچوب مفیدی برای تولید فرضیه‌های مرتبط با فرگشت فرهنگی است. این نظریه‌ها باید با داده‌های تجربی آزمون شوند و این کار توسط چندین پروژه بزرگ‌مقیاس در حوزه تاریخ کمّی دنبال شده است. برای نمونه، پایگاه داده تاریخ جهانی سشات از داده‌های تاریخی، باستان‌شناختی و مردم‌شناختی واقعی برای آزمون فرضیه‌های نظریه انتخاب گروهی فرهنگی و دیگر توضیحات رقیب استفاده می‌کند. همچنین همکاری برای اطلاعات و تحلیل، مؤسسه بین‌المللی تاریخ اجتماعی و پایگاه داده تاریخ دینی، مجموعه داده‌ها و ابزارهای تحلیلی برای ارزیابی اعتبار فرضیه‌های رقیب دربارهٔ فرگشت فرهنگی انسان فراهم می‌کنند.

## جستارهای وابسته
* روان‌شناسی فرگشتی دین

## منابع

رده:انسان‌شناسی فرهنگی
رده:انسان‌شناسی
رده:تئوری بازی فرگشتی
رده:گزینش
رده:میمتیک