جمعیت‌شناسی قرقیزستان

[چپ|بندانگشتی|250x250پیکسل| [یورت و خانواده]]
**جمعیت‌شناسی قرقیزستان** در مورد ویژگی‌های جمعیتی جمعیت قرقیزستان از جمله رشد جمعیت، تراکم جمعیت، قومیت، سطح تحصیلات، بهداشت، وضعیت اقتصادی، وابستگی‌های مذهبی و دیگر جنبه‌های جمعیت است. نام قرقیز، هم برای مردم و هم کشور، به معنای "چهل دختر" یا "چهل قبیله" است، اشاره ای به قهرمان حماسه ماناس که چهل قبیله را علیه ایرات‌ها متحد کرد، همان‌طور که از خورشید ۴۰ پرتوی در پرچم قرقیزستان وجود دارد.

## روند جمعیتی
چپ|بندانگشتی|250x250پیکسل| نوازندگان
جمعیت قرقیزستان از سرشماری سالهای ۱۹۵۹ و ۱۹۹۹ از ۲٫۱ میلیون به ۴٫۸ میلیون نفر افزایش یافته‌است. برآوردهای رسمی جمعیت در سال ۲۰۱۹ را ۶۳۸۹٬۵۰۰ اعلام کرده‌است. از این تعداد ۳۴٫۴ درصد زیر ۱۵ سال و ۶٫۲ درصد بالای ۶۵ سال سن دارند. این کشور روستایی است: تنها حدود یک سوم از جمعیت قرقیزستان در مناطق شهری زندگی می‌کنند. متوسط تراکم جمعیت  است.

بزرگترین گروه قومی این کشور قرقیزها، یک قوم ترک تبار است که ۷۰٫۹٪ از جمعیت (سرشماری سال ۲۰۰۹) را تشکیل می‌دهد. دیگر گروه‌های قومی شامل روس‌ها (۹٫۰٪) در شمال و ازبک‌ها (۱۴٫۵٪) در جنوب زندگی می‌کنند. اقلیت‌های کوچک ولی قابل توجه شامل دانگان‌ها (۱٫۹٪)، اویغورها (۱٫۱٪)، تاجیک‌ها (۱٫۱٪)، قزاق‌ها (۰٫۷٪) و اوکراینی‌ها (۰٫۵٪) و دیگر اقلیت‌های قومی کوچکتر (۱٫۷٪) نیر حضور دارند. از میان جامعه آلمانی پیشین قابل توجه ولگا، که توسط جوزف استالین از خانه‌های قبلی آنها در جمهوری ولگا آلمان تبعید شد، بیشتر به آلمان بازگشتند و تنها چند گروه کوچک باقی مانده‌اند. درصد کمی از مردم نیز از کره ای‌ها هستند که نوادگان کره ای‌ها هستند که در سال ۱۹۳۷ از خاور دور اتحاد جماهیر شوروی به آسیای میانه اعزام شدند.

قرقیزستان از زمان استقلال، دستخوش تغییر ظاهری در ترکیب قومی خود شده‌است. درصد قومی قرقیزها از حدود ۵۰٪ در سال ۱۹۷۹ به نزدیک ۷۰٪ در سال ۲۰۰۷ افزایش یافته‌است، در حالی که درصد اقوام اروپایی (روس‌ها، اوکراینی‌ها و آلمانی‌ها) از ۳۵٪ به حدود ۱۰٪ کاهش یافته‌است.

قرقیزها در طول تاریخ، گله دارهای نیمه عشایری بوده‌اند و در چادرهایی به نام یورت زندگی می‌کردند و گوسفندها، اسبها و غژگاو را می‌چرانند. این سنت عشایری همچنان به صورت فصلی کار می‌کند زیرا خانواده‌های گله *دار* در فصل تابستان به مراتع کوهستانی مرتفع (یا *جیلو*) باز می *گردند*. حفظ این میراث عشایری و آزادیهایی که از آن دلالت دارد، همچنان بر جو سیاسی در کشور تأثیر می‌گذارد.

## آمار حیاتی
### تولد و مرگ
این آمار از کتاب سالنامه جمعیتی سازمان ملل، کمیته ملی آماری جمهوری قرقیزستان، سالنامه جمعیتی جمهوری قرقیزستان و هفتگی دمسکوپ برگرفته شده‌است.

### آمار حیاتی
تولدها:
* ژانویه - نوامبر ۲۰۱۸: ۱۵۵٬۷۲5 (26.9)
* ژانویه - نوامبر 2019:  ۱۵۸٬۸۹4 (26.9)

فوتشدگان:
* ژانویه - نوامبر ۲۰۱۸: ۲۹٬۸۶5 (5.2)
* ژانویه - نوامبر 2019:  ۳۰٬۰۸9 (5.1)

افزایش طبیعی:
* ژانویه - نوامبر ۲۰۱۸: ۱۲۵٬۸۶0 (21.7)
* ژانویه - نوامبر 2019:  ۱۲۸٬۸۰5 (21.8)

چپ|بندانگشتی|500x500پیکسل| تراکم جمعیت قرقیزستان، 2015

### میزان باروری کل
۲٫۹۵ کودک متولد / زن (2017 est.)

تفاوت در تعداد فرزندان از نظر ملیت قابل توجه است: ازبک‌ها (۳٫۰ کودک)، تاجیک‌ها (۳٫۰ کودک)، ترک‌ها (۲٫۹)، قرقیزها (۲٫۹)، دانگان‌ها (۲٫۸) روس‌ها (۱٫۷)، کره ای‌ها (۱٫۷)، آلمانی‌ها (۱٫۸)، اوکراینی‌ها (۲٫۱)، تاتارها (۲٫۱)، قزاق‌ها (۲٫۳) و اویغورها (2.5). TFR برای روس‌ها، اوکراینی‌ها، آلمانی‌ها و کره ای‌ها در قرقیزستان به‌طور قابل توجهی بالاتر از کشورهای میهنشان است، احتمالاً به دلیل هزینه بسیار پایین زندگی. 
&#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (دسامبر ۲۰۰۸)">نیاز به استناد</span>]]* &#x5D;

## گروه‌های قومی
براساس سرشماری سال ۱۹۹۹، ترکیب قومی جمعیت به شرح زیر بود: قرقیزستان ۷۲٫۶٪، ازبک ۱۴٫۴٪، روس ۶٫۴٪، دانگان ۱٫۱٪، اویغورس ۰٫۹٪، ۳٫۶٪ دیگر از جمله کره ای ۰٫۴٪ و آلمانی‌ها ۰٫۴٪ (در میان آنها مننیت‌های آلمانی-آلمانی کم زبان). بیشتر روس‌ها، اوکراینی‌ها، تاتارها، آلمانی‌ها و کره ای‌ها در شمال شرقی، به ویژه در اطراف شهر کاراکول زندگی می‌کردند. بسیاری از دونگان و Ugyhurs در امتداد مرز چین یافت می‌شود. بیشتر تاجیک‌ها و ازبک‌ها در جنوب زندگی می‌کنند. مهاجرت افراد غیر ترک به روسیه، اوکراین و آلمان اکنون قابل اغماض است، زیرا بیشتر آنها قبل از سال ۱۹۹۹ ترک شده‌اند.  به عنوان مثال، تعداد آلمانی شده‌است بیش از ۹۰ درصد بین سال‌های ۱۹۸۹ و ۲۰۰۹ سرشماری کاهش یافته‌است.

این جدول ترکیب قومی جمعیت قرقیزستان را براساس کلیه سرشماری‌های جمعیت بین سالهای ۱۹۲۶ تا ۲۰۰۹ نشان می‌دهد. از زمان استقلال در گروه‌های قومی اروپا (روس‌ها، اوکراینی‌ها، آلمانی‌ها) و همچنین تاتارها کاهش چشمگیری مشاهده شده‌است (همان‌طور که در سرشماری‌های ۱۹۸۹، ۱۹۹۹ و ۲۰۰۹ اسیر شدند).

## آمار جمعیتی CIA World Factbook
داده‌ها از CIA World Factbook مگر اینکه خلاف این گفته شده باشد.

### گروه‌های قومی
* قرقیز ۷۳٫۲٪
* ازبکستان ۱۴٫۶٪
* ۵٫۸٪ روسی
* دانگان ۱٫۱٪
* ۵٫۳٪ دیگر (شامل اویغور، تاجیکستان، ترک، قزاقستانی، تاتاری، اوکراینی، کره ای، آلمانی) (۲۰۱۷ ارزیابی))

### زبان‌ها
* قرقیز (رسمی) ۷۱٫۴٪
* ۱۴٫۴٪ ازبک
* روسی (رسمی) ۹٪
* ۵٫۲٪ دیگر (۲۰۰۹))

### ادیان
* اسلام ۸۷–۶٪
* ارتدکس روسی ۹'۴٪
* ۳٪ دیگر

### نسبت جنسی
*هنگام تولد:* ۱٫۰۶ مرد / زن   *0-14 سال:* ۱٫۰۵ مرد / زن   *24-15 سال:* ۱٫۰۳ مرد / زن   *25-54 سال:* ۰٫۹۶ مرد / زن   *55-64 سال:* ۷۷/۰ مرد / زن   *65 سال به بالا:* ۶۲/۰ مرد / زن   *کل جمعیت:* ۰٫۹۶ مرد / زن (۲۰۱۷ ارزیابی).)

### نرخ مرگ و میر کودکان
*تعداد کل:* ۲۵٫۹ کشته / ۱۰۰۰ تولد زنده   *مرد:* ۳۰ کشته / ۱۰۰۰ تولد زنده   *زن:* ۲۱٫۵ کشته / ۱۰۰۰ تولد زنده (۲۰۱۷ ارزیابی).)

### امید به زندگی در بدو تولد
*کل جمعیت:* ۷۰٫۹ سال   *مرد:* ۶۶٫۸ سال   *زن:* ۷۵٫۴ سال (2017 est.)

### ملیت
*اسم:* قرقیز   *صفت:* قرقیز

### سواد
*تعریف:* سن ۱۵ سال به بالا می‌تواند بخواند و بنویسد   *کل جمعیت:* 99.5%   *مرد:* 99.6%   *زن:* 99.4 ((2015 est.)

## جستارهای وابسته
* جمعیت‌شناسی آسیای میانه

## منابع

رده:آمارگیری‌های نفوس قرقیزستان
رده:صفحه‌های دارای ارجاعی که پیوند اینترنتی‌شان برهنه است
رده:صفحه‌های دارای یادکرد بدون عنوان یادکرد
رده:مقاله‌ها با نحو منسوخ‌شده تصویر
رده:صفحات با ترجمه بازبینی‌نشده