هاربین وای-۱۲

**هاربین وای-۱۲**   یک
هواپیمای چندمنظوره تک باله دارای پیشرانه دو موتور توربوپراپ است که توسط گروه صنعتی هواپیمایی هاربین (HAIG) تولید شده است. **وای-۱۲** اولین هواپیمای طراحی و تولید شده در چین است که موفق به کسب گواهینامه اداره هوانوردی فدرال (اف‌ای‌ای) در ماه مارس ۱۹۹۵ گردید.

## طراحی و توسعه
**وای-۱۲** در ابتدا به عنوان توسعه ای بر اساس بدنه هواپیما هاربین وای-۱۱ با نام **وای-۱۱ تی** در سال ۱۹۸۰ آغاز شد.این طرح دارای بهینه‌سازی‌های متعددی بود، از جمله بال بازطراحی‌شده با یا **پسار**  کمتر، بدنه بزرگ‌تر و استفاده از سازه‌های به هم متصل به جای میخ‌پرچ. همچنین جایگزین موتورهای پیستونی شعاعی با توربوپراپ.

نمونه اولیه برای اولین بار در سال ۱۹۸۲ به پرواز درآمد، که متعاقباً ۳۰ فروند از گونه **وای-۱۲ (۱)** به تولید رسید. کونه بعدی این هواپیما **وای-۱۲ (۲)** نامیده شد، که دارای موتورهای قدرتمندتر بوده و هوازه در آن حذف شده بود، این گونه اولین بار در ۱۶ اوت ۱۹۸۴ پرواز کرد و در دسامبر سال بعد گواهینامه مرتبط را از چین را دریافت نمود.

در سال ۱۹۹۱ جمهوری خلق چین و ایالات متحده آمریکا یک توافقنامه دوجانبه صلاحیت پرواز امضا کردند تا به اداره هوانوردی فدرال (اف‌ای‌ای) و اداره کل هوانوردی غیرنظامی چین اجازه دهند بر ساخت هواپیماهای آمریکایی در چین نظارت داشته باشند. در سپتامبر ۱۹۹۲ گروه صنعتی هواپیمایی هاربین (HAMC) و اداره هوانوردی غیرنظامی چین (CAAC) برای صدور گواهینامه قسمت ۲۳ درخواست ارائه نمودند. برای این منظور و برای برآورده کردن الزامات ایالات متحده در وای-۱۲(۲) تغییراتی اعمال شد، از جمله بال بزرگتر، تغییر شکل یافته با بالچه‌ها و ارابه فرود تقویت شده با استرات‌های قوی تر.
پیشرانه‌ها دو موتور توربوپراپ پی‌تی۶ای-۲۷ پرات اند ویتنی کانادا بود که در تحت لیسانس در چین تولید شده و مجهز به با ملخ‌های هارتزل هستند.**وای-۱۲** دارای حداکثر وزن برخاست ۵٬۷۰۰ کیلوگرم (۱۲٬۶۰۰ پوند) با صندلی برای ۱۷ مسافر و دو خدمه است. این هواپیما به عنوان یک هواپیمای مسافری منطقه ای یا ترابری سبک مورد استفاده قرار می‌گیرد. به گفته یکی از مقامات اف‌ای‌ای: برنامه **وای-۱۲** وسیله ای برای نشان دادن سازگاری اداره هواپیمایی کشوری چین(CAAC) با FAR قسمت ۲۳ بود و اکثر مراحل صدور گواهینامه چینی CCAR-23 برای هواپیماهای دسته کوچک توسط اف‌ای‌ای به رسمیت شناخته شده است.در اوایل سال ۱۹۹۵، گزارش شده است که صادرات این هواپمیا بالغ بر ۶۱ فروند به ۱۳ کشور از جمله فیجی، مالزی، نپال و پرو بوده است.

در سال ۱۹۹۹، HAMC با نام **صنایع هوانوردی هافی (HAI)** دوباره سازماندهی شد.

آخرین گونه پیشرفته از این هواپیما **وای-۱۲اف** است که تقریباً یک طراحی جدید با پیشرفت‌های فراوان است: بال‌های جدید، ارابه فرود، بدنه، موتورهای قوی‌تر، و توانایی حمل بار و برد بیشتر. **وای-۱۲اف** اولین پرواز خود را در ۲۹ دسامبر ۲۰۱۰ انجام داد.

در ۱۰ دسامبر ۲۰۱۵ موفق به کسب گواهینامه اداره هواپیمایی کشوری چین شده و در ۲۲ فوریه ۲۰۱۶ گواهینامه اداره هوانوردی فدرال (FAA) را دریافت نمود، همچنین این هواگرد در ۱۳ ژوئیه ۲۰۲۳ گواهینامه
آژانس ایمنی هوانوردی اروپا(EASA) را دریافت نمود.

## کاربران
### کاربران نظامی

;
* نیروی هوایی افغانستان
;
* نیروی هوایی سلطنتی کامبوج
;
* نیروی هوایی ارتش آزادی‌بخش خلق - ۱۲ فروند وای-۱۲دی Y-12D operated by the Airborne Corps
;
* نیروی هوایی جیبوتی - ۲ فروند در دسامبر ۲۰۱۶.
;
* نیروی هوایی اریتره
;
* نیروی هوایی غنا
;
* نیروی هوایی گویان

;
* نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
;
* نیروی هوایی کنیا
با سی-۱۴۵ اسکای تراک جایگزین خواهد شد.
; 
* نیروی هوایی مالی – 2
;
* نیروی هوایی موریتانی
;
* نیروی هوایی میانمار - ۲۰ فروند در سال ۲۰۲۰.
;
* نیروی هوایی نامیبیا
;
* نیروی هوایی پاکستان
* ارتش پاکستان
;
* *[[پلیس ملی پرو|پلیس ملی پرو (Policía Nacional del Perú)]]*
* نیروی هوایی پرو
;
* نیروی هوایی سریلانکا
;
* نیروی هوایی تانزانیا
;
* نیروی هوایی زامبیا

### کاربران دولتی
;
* خدمات مراقبت هوایی (۲)
;
* مراقبت دریایی چین (۳)
;
* وزارت حمل و نقل (۲)
;
* ایالات فدرال میکرونزی (۱)
;
* جمهوری سیشل (۲)

### کاربران غیرنظامی

;
* چاینا فلایینگ دراگون اوییشن
* چینا هایلونگ جیانج لونگکن جنرال اوییشن
* دونگ هوا جنرال اوییشن
* جیانگ نان جنرال اوییشن
* اوردوس جنرال اوییشن کمپانی لیمیتد.
* شوانگ یانگ جنرال اوییشن
* سین‌کیانگ جنرال اوییشن
* یینگ آن ایرلاینز
* ژونگ فِی جنرال اوییشن کمپانی
;
* ساتنا (۲ فروند، ۱ فروند سفارش داده شده است)
;
* ترنس ایر کنگو (۱۰ فروند سفارش داده شده است)
;
* ال‌ای‌سی
* کنگو ایرویز - در ژوئیه ۲۰۱۶ دو فروند سفارش داد.
;
* کارولاین آیلندز ایز
;
* ایرفیجی
;
* سابانگ مرائوکه رایا ایر چارتر (اس‌ام‌ای‌سی)
* دیرگانتارا ایرسرویس (دی‌ای‌اس)
;
* هواپیمایی پویا

;
;
* ایر کیریباتی
;
* برجایا ایر
;
* میات مونگولین ایرلاینز- بعد از اینکه ۲ فروند از هواپیماها سقوظ کردند، سه فروند باقی مانده به شرکت سازنده عودت داده شدند.
;
* بلو ایرویز(۳ فروند سفارش داده شده است).
* فلایت کِر اوییشن
* نپال ایرلاینز - ۴ فروند در سال ۲۰۱۲ دریافت شد. تمامی آنها به دلیل عملکرد زیر استاندارد و هزینه‌های بالای راهبری و نگهداری از خدمت خارج شدند.
* نپال ایرویز
;
* ایرایگل
;
* هلی‌تورز
;
* لولوتای ایرویز (۱)
;
* اوگاندا ایر کارگو (۲)

## مشخصات (وای-۱۲ (۲))

## جستارهای وابسته

## منابع

* 

### کتاب‌شناسی

* Hoyle, Craig. "World Air Forces Directory". *Flight International*. Vol. 182, No. 5321, 11–17 December 2012, pp. 40–64. .
* Hoyle, Craig. "World Air Forces Directory". *Flight International*. Vol. 190, No. 5566, 6–12 December 2016, pp. 22–53. .
* 
* Jackson, Paul. *Jane's All The World's Aircraft 2003–2004*. Coulsdon, Surry, UK: Jane's Information Group, 2003. .
* Taylor, John W R. (ed.). *Jane's All the World's Aircraft 1988-89*. Coulsdon, Surrey, UK: Jane's Information Group, 1988. .
* Taylor, Michael J.H. (ed.). *Brassey's World Aircraft & Systems Directory 1999/2000*. London: Brassey's, 1999. .
* Thisdell, Dan and Fafard, Antoine. "World Airliner Census". *Flight International*. Vol. 190, No. 5550, 9–15 August 2016, pp. 20–43. .

## پیوند به بیرون

* Y-12 website

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۸۲ (میلادی)
رده:هواپیماهای ملخ‌پیشین دوموتوره
رده:هواگردهای بال بالا
رده:هواگردهای چندمنظوره غیرنظامی چینی دهه ۱۹۸۰ (میلادی)
رده:هواگردهای دوموتوره
رده:هواگردهای نشست و برخاست کوتاه
رده:هواگردهای هاربین