بت (الوهیت)

**تصویر فرقه‌ای**  یا **بت** در عمل دین، یک شیء ساخت بشر است که مورد تکریم یا پرستش واقع شده و مظهر یا نمایانگر الوهیت، روح یا دایمون (اسطوره) است. در چندین سنت، از جمله ادیان باستانی مصر باستان، یونان باستان و روم باستان، و هندوئیسم، تصاویر مذهبی در معبد ممکن است به‌طور روزمره شسته شده، لباس پوشانده شده و خوراک برای آنها گذاشته شود. تصویر مذهبی طیف وسیع‌تری از انواع تصاویر ساخته شده با هدف، موضوع یا ارتباط مذهبی را پوشش می‌دهد. در بسیاری از زمینه‌ها، «تصویر فرقه‌ای» به‌طور خاص به معنای مهم‌ترین تصویر در یک معبد است که در فضای داخلی نگهداری می‌شود، برخلاف بسیاری از تصاویر دیگر که ممکن است معبد را تزئین کنند.

اصطلاح «بت» تصویر یا نمادی از یک خدا است که به عنوان شیء پرستش استفاده می‌شود، در حالی که بت‌پرستی پرستش یک «بت» است، گویی خدا است.

## خاور نزدیک باستان و مصر
به نظر می‌رسد استفاده از تصاویر در خاور نزدیک باستان معمولاً شبیه به دین مصر باستان بوده است که ما در مورد آن آگاه هستیم.

معابد یک تصویر فرقه را در خود جای داده بودند و تعداد زیادی تصویر دیگر وجود داشت. دین عبری باستان یک استثنا بود یا تبدیل شد و تصاویر فرقه را علیرغم توسعه یکتاپرستی رد کرد. ارتباط بین این و آتون‌پرستی که آخناتون سعی در تحمیل آن به مصر داشت، بسیار مورد بحث قرار گرفته است. در هنر آمارنا، آتون فقط به صورت قرص خورشید نشان داده شده است، با پرتوهایی که از آن ساطع می‌شوند، که گاهی به دست‌ها ختم می‌شوند، و معابد آتن (به عنوان مثال معبد بزرگ آتن در عمارنه (مصر)) حیاط‌های باز و بدون سقف بودند، تا خورشید بتواند مستقیماً هنگام حرکت در آسمان پرستش شود.

تصاویر فرقه‌ای در مصر باستان رایج بودند و هنوز هم در کمتیسم مدرن وجود دارند. این اصطلاح اغلب به تصاویر نسبتاً کوچک، معمولاً از جنس طلا، محدود می‌شود که در «naos» در محراب داخلی معبد مصریهای اختصاص داده شده به آن خدا وجود داشتند (به جز زمانی که در گردش‌های تشریفاتی، مثلاً برای دیدار با همسر خود، گرفته می‌شدند). این تصاویر معمولاً خدا را در کرجی یا قایق مقدس خود نشان می‌دادند. هیچ‌یک از آنها باقی نمانده است. فقط کاهنان اجازه دسترسی به محراب داخلی را داشتند.

همچنین طیف عظیمی از تصاویر کوچک‌تر وجود داشت که بسیاری از آنها در خانه‌های مردم عادی نگهداری می‌شدند. تصاویر سنگی بسیار بزرگ در اطراف نمای بیرونی معابد معمولاً نمایانگر فرعون به عنوان خودش یا «به عنوان» یک خدا بودند و بسیاری از تصاویر دیگر به خدایان ویژگی‌های خانواده سلطنتی فعلی را می‌دادند.

## یونان و روم کلاسیک
معابد باستانی یونان و معابد رومی معمولاً دارای یک تصویر مذهبی در درون‌خانه بودند. حجره در معابد یونانی در مرکز قرار داشت، در حالی که در معابد رومی در پشت آن قرار داشت. دسترسی به بت (سلا) متفاوت بود، اما جدا از کاهنان، حداقل برخی از عبادت‌کنندگان عمومی می‌توانستند گاهی به سلا دسترسی داشته باشند، اگرچه قربانی‌هایی برای خدایان معمولاً در محراب‌های بیرون از محوطه معبد (temenos به زبان یونانی) انجام می‌شد. برخی از تصاویر فرقه‌ای به راحتی قابل مشاهده بودند و از جاذبه‌های اصلی گردشگری بودند. تصویر معمولاً به شکل مجسمه‌ای از خدایان، معمولاً تقریباً به اندازه واقعی، اما در برخی موارد چندین برابر اندازه واقعی، از جنس مرمر یا برنز، یا به شکل خاص و معتبر مجسمه کرایسلفانتین با استفاده از پلاک‌های عاج برای قسمت‌های قابل مشاهده بدن و طلا برای لباس‌ها، در اطراف یک چارچوب چوبی، ساخته می‌شد. اکثر مجسمه‌های فرقه‌ای انسان‌نما هستند و شکل انسانی دارند. مشهورترین تصاویر آیینی یونانی از این نوع بودند، از جمله تندیس زئوس در المپیا، و آتنا پارتنوس اثر فیدیاس در پارتنون در آتن، که هر دو مجسمه‌های عظیم اکنون کاملاً گم شده‌اند. قطعاتی از دو مجسمه کریسلفانتین از دلفی (شهر) کاوش شده‌اند.

اکرولیت شکل ترکیبی دیگری بود، این بار با بدنه چوبی و مقرون به صرفه. xoanon یک تصویر چوبی ابتدایی و نمادین بود، که شاید با لنگم هندو قابل مقایسه باشد؛ بسیاری از این‌ها به دلیل قدمتشان حفظ و مورد احترام بودند. بسیاری از مجسمه‌های یونانی که از کپی‌های مرمر رومی شناخته شده‌اند، در اصل تصاویر آیینی معابد بودند که در برخی موارد، مانند آپولو باربرینی، می‌توان آن‌ها را به‌طور معتبری شناسایی کرد. تعداد بسیار کمی از نسخه‌های اصلی واقعی باقی مانده است، برای مثال برنز Piraeus Athena (ارتفاع ۲٫۳۵ متر، شامل کلاه ایمنی).

در اسطوره‌شناسی یونانی و اسطوره‌شناسی روم، «پالادیوم (اروپای باستان)» تصویری از قدمت بسیار زیاد بود که گفته می‌شد ایمنی شهر به آن بستگی دارد، به‌ویژه شهری که اودیسئوس و دیومدس (پسر تودوئوس) از ارگ تروآ (شهر) سرقت کردند و بعداً توسط آئنیاس به رم برده شد. (داستان رومی در «ویرژیل» انئید» و آثار دیگر نقل شده است)

## ادیان ابراهیمی

برخی از اعضای ادیان ابراهیمی تصاویر فرقه را بت و پرستش یا بزرگداشت آنها را بت‌پرستی می‌شناسند. پرستش اشکال توخالی، گرچه دیگران اینطور نیستند. این موضوع مدت‌هاست که بحث‌برانگیز بوده است، که عمدتاً به میزان احترام یا عبادتی که مخالفان تصور می‌کنند به آنها داده می‌شود، بستگی دارد. کلمه "بت" در قرن سیزدهم وارد انگلیسی میانه از فرانسوی باستان  اقتباس شده در لاتین کلیسایی از یونانی  ("ظاهر"، در کاربردهای بعدی به «تصویر ذهنی، تظاهر، شبح») که از  («شکل») است، بسط داده شده است. افلاطون و فلسفه افلاطون از کلمه یونانی  برای نشان دادن تغییرناپذیر کامل «نظریه اشکال» استفاده کردند. البته می‌توان چنین  را دارای منشأ الهی دانست.

کتاب اشعیا بیان کلاسیکی به پارادوکس ذاتی پرستش تصاویر فرقه داد:

 در رم، برای قرن وسطی معجزات به عنوان بخشی از این روند ساخته شدند.

طبق «کتکیزم کلمه ویژگی»:

### اسلام
در اواخر دوره ماقبل اسلام در شهر عربی مکه، یک دوره رواج داشت که بین مسلمانان با نام دوره جاهلیت شناخته می‌شود. پس از ظهور اسلام بت‌پرستی گناه معرفی شد و شدیداً توسط اسلام رد شد. پیامبر اسلام هنگام فتح مکه تمامی بت‌های درون کعبه را شکست.

## ادیان هندی
بندانگشتی|داگدوشت گانپاتی ۲۰۰۵

### هندوئیسم
گربهاگریها یا زیارتگاه داخلی قسمتی از یک معبد هندویی استکه در آن بت خدایان قرار دارد. این بت‌ها ممکن است مجسمه‌هایی باشند که بسیار استادانه درست شده‌اند یا یک لینگام سمبلیک، (لینگام نماد ذکر است که در پرستش سیوا خدای هندوان به کار می‌رود) و حتی گاهی نشان فرج یا دیگر اشکال سمبلک باشد. معمولاً تنها روحانیون یا کشیش‌ها حق ورود به کل اتاق را دارند، اما معماری معابد هندویی به شکلی است که افراد قادر به دیدن بت از منداپا که قسمتی است که به اتاق اصلی وصل شده، می‌باشند. (ورود به این قسمت و کل معبد در برخی از موارد به‌طور کلی ممنوع می‌باشد)

در آیین هندویی عبادت به شکل‌های مختلفی انجام پذیر است بنابراین بت‌ها (مورتی‌ها) طرز عبادت را تجویز نمی‌کنند. در آیین هندوییسم یک مورتی معمولاً به تصویری اشاره می‌کند که بیانگر روح الهی است. (مورتا)

### جینیسم
در جینیسم (آیینی هندی که با آیین بودا تشابه دارد و ریضتکشی و احترام به همه موجودات در آن تأکید شده است)، تیرتهنکرها ("سازنده اسباب بازی") نشان دهنده هدف واقعی همه انسانها است. خصوصیات آنها توسط جاینز پرستش می‌شود. تصاویر به تصویر کشیدن هر یک از بیست و چهار تیرتهنکر در معابد جاین قرار داده شده است. هیچ اعتقادی وجود ندارد که خود تصویر غیر از بازنمایی از موجودی باشد که آن را نشان می‌دهد.

## منابع

## برای مطالعه بیشتر

* 
* 
* 
* 

رده:بت‌ها
رده:پرستش
رده:موضوعات مذهبی
رده:هنر دینی