آوار چوبی درشت

[چپ|بندانگشتی| زباله‌های چوبی درشت در [جنگل بیاوویسکا|جنگل Białowieża، لهستان]]
**آوار چوبی درشت** (**CWD**) که گاه از آن با عنوان **زیستگاه چوبی درشت** نیز یاد می‌شود، به تنه‌های خشکیده و افتاده درخت و بقایای شاخه‌های بزرگ و شکسته‌ای اطلاق می‌گردد که بر سطح زمین در جنگل‌ها و همچنین در بستر رودخانه‌ها یا مناطق تالابی پراکنده‌اند. درختان خشکیده‌ای که همچنان ایستاده‌اند، و با عنوان خشکه‌دار شناخته می‌شوند، از نظر کارکردهای زیست‌محیطی، کارکردهایی مشابه با آوار چوبی درشت دارند. معیار قطری که برای درشت‌ دانستن بقایای چوبی به کار می‌رود، بسته به منابع علمی مختلف متفاوت است و بازه‌ای میان ۲/۵ تا ۲۰ سانتی‌متر (معادل ۱ تا ۸ اینچ) را در بر می‌گیرد.
از دهه ۱۹۷۰ میلادی تاکنون، مدیریت جنگل و جنگل‌بانی در سراسر جهان، نگه‌داشت درختان مرده و بقایای چوبی در عرصه‌های جنگلی را به‌عنوان یکی از روش‌های مطلوب زیست‌محیطی مورد تأکید قرار داده‌اند؛ چراکه این مواد علاوه بر بازیافت طبیعی مواد مغذی محبوس در چوب، منبعی غنی برای تأمین غذا و پناهگاه برای طیف وسیعی از جانداران فراهم می‌آورند و به این ترتیب نقش مهمی در ارتقاء تنوع زیستی ایفا می‌کنند. میزان زباله چوبی درشت، به‌عنوان یکی از شاخص‌های مهم در ارزیابی و احیای جنگل‌های برگ‌ریز معتدل شناخته می‌شود. این پدیده در اکوسیستم‌های تالابی، به‌ویژه در دلتا رودخانه‌ها که محل انباشت بقایای چوبی است، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

## منابع
[چپ|بندانگشتی| لارو [سوسک هیوهیو در حال مصرف چوب در نیوزیلند]]
منشأ آوار چوبی درشت، عوامل گوناگونی چون مرگ طبیعی درختان، بیماری‌شناسی گیاهی، آفات و حشرات، آتش‌سوزی جنگل، فعالیت‌های درخت‌بری، بادافتاده، و همچنین وقوع سیل است.&#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (مه ۲۰۲۱)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D;

درختزار کهن یا جنگل کهن‌رشد، که در آن‌ها درختان مرده و بقایای چوبی بدون دخالت انسان در همان‌جایی که افتاده‌اند باقی می‌مانند تا به‌مرور در خاک تجزیه شده و مواد مغذی آن‌ها به گیاهان جدید منتقل گردد، از نظر چرخه‌های طبیعی بازیافت و باززایی زیستی، الگوی مطلوب برای زیست‌بوم‌های جنگلی به‌شمار می‌آیند. در جنگل معتدلهسالم، چوب مرده می‌تواند تا ۳۰ درصد از کل زی‌تودهزیست‌توده چوبی را تشکیل دهد. در پژوهش‌های انجام‌شده در بریتانیا، مشاهده شده است که جنگل‌هایی که برای برداشت چوب مدیریت شده‌اند، نسبت به جنگل‌های رهاشده و دست‌ نخورده، یک‌سوم تا یک‌هفتم بقایای چوبی کمتری بر زمین دارند. این در حالی است که در جنگل‌هایی که اخیراً مورد عملیات کف‌بری یا قطع متناوب قرار گرفته‌اند، تقریباً هیچ گونه آوار چوبی درشتی یافت نمی‌شود.&#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (مه ۲۰۲۱)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D;
در جنگل‌های بکر صنوبر داگلاس در شمال غربی اقیانوس آرام، میزان آوار چوبی درشت از حدود ۷۲ تن در هر هکتار (معادل ۶۴٬۰۰۰ پوند در هر آکر) در مناطق خشک‌تر، تا حدود ۱۷۴ تن در هر هکتار (معادل ۱۵۵٬۰۰۰ پوند در هر آکر) در نواحی مرطوب‌تر گزارش شده است. در جنگل‌های بومی استرالیا نیز میانگین غلظت آوار چوبی درشت بسته به نوع پوشش جنگلی، از حدود ۱۹ تن در هکتار (۱۷٬۰۰۰ پوند در آکر) تا ۱۳۴ تن در هکتار (۱۲۰٬۰۰۰ پوند در آکر) متغیر است.

## مزایا
چپ|بندانگشتی| جوانه زدن قارچ‌ها از کنده‌های افتاده، آلمان

### چرخه مواد مغذی
آوار چوبی درشت و فرایند تجزیه تدریجی آن، موجب بازیافت مواد مغذی ضروری برای موجودات زنده، از جمله کربن، نیتروژن، پتاسیم و فسفر می‌گردد. قارچ‌های تغذیه گندروی و جانداران تجزیه‌گر همچون باکتری و حشرات، مستقیماً چوب مرده را مصرف کرده و با تبدیل آن به دیگر اشکال ماده آلی، مواد مغذی را آزاد می‌سازند که سپس می‌توانند توسط سایر موجودات زنده مورد استفاده قرار گیرند. از آنجا که چوب مرده به‌تنهایی تقریباً فاقد مواد مغذی با اهمیت فیزیولوژیکی است، لازم است در آغاز، از طریق انتقال عناصر غذایی از محیط بیرونی، غنی‌سازی شود تا قابل مصرف گردد.
از این‌رو، آوار چوبی درشت به‌عنوان عنصری کلیدی در چرخه‌های تغذیه‌ای خاک نقش‌آفرینی می‌کند. گرچه این آوارها به خودی‌خود منبع غنی‌ای از نیتروژن به‌شمار نمی‌رود، اما از طریق میزبانی باکتری‌های تثبیت‌کننده نیتروژن آزاد (و غیردوزیستی) به‌طور غیرمستقیم در تأمین نیتروژن مورد نیاز اکوسیستم مشارکت دارد.

## جستارهای وابسته
* خرده‌های بزرگ چوبی
* خاکریزهای گیاهی
* قطعات درخت
* زائده‌های خاک
* حفره‌های توخالی درخت

## منابع

رده:بوم‌شناسی آتش‌سوزی جنگل
رده:بوم‌شناسی جنگل
رده:روش‌ها و تجهیزات مدیریت زیستگاه
رده:زیستگاه
رده:مدیریت پایدار جنگل