ناحیه خاران

**ناحیه خاران** (به اردو: ضلع خاران) یکی از ناحیه‌های پاکستان در پاکستان است که در ایالت بلوچستان واقع شده‌است. ناحیه خاران ۸٬۹۵۸ کیلومتر مربع مساحت و ۱۵۶٬۱۵۲ نفر جمعیت دارد.

بندانگشتی|ساختمانی در خاران

### زبان
در زمان سرشماری ۲۰۲۳، ‏۹۱٫۲۴٪ از جمعیت بلوچی و ۸٫۵٪ براهویی را به‌عنوان زبان مادری خود صحبت می‌کردند.

## پیشینه
از آن‌جا که منطقهٔ خاران به دلیل آب‌وهوای خشک و خاک‌های فقیرش از نظر کشاورزی چندان قابل استفاده نبود و منابع آشکاری نیز در اختیار نداشت، در تاریخ تنها نقشی فرعی ایفا کرد و سرنوشتی کم‌وبیش همانند مناطق همجوار داشت. قدرت سیاسی سنتاً در دست حاکمان محلی بود.
بندانگشتی|آب و هوای خشک خاران

در این ناحیه آثار باستان‌شناسی کهن از فرهنگ‌های اولیهٔ انسانی وجود دارد، از جمله مجموعه‌ای از سامانه‌های آبیاری و سدها که بنا بر روایت‌ها توسط زرتشتیان ساخته شده‌اند. این سازه‌ها برای ذخیرهٔ آب باران و رسوبات حاصلخیز همراه آن و بهره‌برداری کشاورزی به‌کار می‌رفتند.

این ناحیه مرکز شاهزاده‌نشین خاران بود که از ۱۶۹۷ تا ۱۹۵۲ وجود داشت و از ۱۸۸۴ تحت حاکمیت بریتانیا بخشی از هند بریتانیایی محسوب می‌شد. در ۱۵ مارس ۱۹۵۲ ناحیهٔ خاران تشکیل شد. در سال ۲۰۰۵ بزرگ‌ترین بخش جنوب‌غربی آن به‌عنوان واحد اداری مستقلی به نام واشوک جدا گردید.

ناحیه در زمان سرشماری ۲۰۱۷ به‌طور اداری به دو تحصیل (خاران و سور خاران) و یک زیرتحصیل (توهملک) تقسیم شده بود.
بندانگشتی|ناحیه خاران پیش از تقسیم

## جمعیت
بر پایهٔ سرشماری ۲۰۱۷، در خاران ۱۶۲٬۷۶۶ نفر در مساحتی معادل ۱۴٬۹۵۸ کیلومتر مربع زندگی می‌کردند (تراکم جمعیت ۱۰ نفر در هر کیلومتر مربع). نسبت جنسی نامتوازن بود (۱۰۸٫۳۱ مرد در برابر ۱۰۰ زن). ۹۹٫۶٪ از جمعیت مسلمان بودند. زبان مادری: ۸۱٫۵٪ بلوچی، ۱۶٫۹٪ براهویی، ۱٫۶٪ سایر زبان‌ها. ۵۹٫۱٪ از جمعیت بالای ۱۰ سال بی‌سواد بودند (۴۴٫۶٪ از مردان و ۷۴٫۵٪ از زنان).

## آموزش
بر پایهٔ رده‌بندی آموزشی ناحیه‌ای پاکستان در سال ۲۰۱۷، ناحیه خاران در میان ۱۴۱ ناحیه رتبه‌بندی‌شده، از نظر شاخص نمره آموزشی در جایگاه ۱۱۰ قرار گرفت. این شاخص یادگیری، برابری جنسیتی و ماندگاری در آموزش در ناحیه را در نظر می‌گیرد.

نرخ سواد در سال‌های ۲۰۱۴–۱۵ برای جمعیت ۱۰ سال و بالاتر در این ناحیه ۴۴٪ بود، در حالی‌که برای زنان تنها ۲۷٪ ثبت شده است.

دسترسی به آموزش پس از دوره ابتدایی یکی از مشکلات اصلی در ناحیه است، زیرا ۷۸٪ مدارس در سطح ابتدایی قرار دارند. این رقم در مقایسه با دبیرستان‌ها که تنها ۸٪ از مدارس دولتی ناحیه را تشکیل می‌دهند بسیار پایین است. این موضوع در آمار ثبت‌نام سال‌های ۲۰۱۶–۱۷ نیز منعکس شده است، به‌طوری‌که ۶٬۹۸۷ دانش‌آموز در کلاس‌های ۱ تا ۵ ثبت‌نام کرده بودند، اما فقط ۱۷۰ دانش‌آموز در کلاس‌های ۹ و ۱۰.

نابرابری جنسیتی نیز از دیگر مشکلات ناحیه است. تنها ۲۶٪ از مدارس ناحیه مدارس دخترانه‌اند. دسترسی دختران به آموزش یکی از مسائل عمدهٔ ناحیه است و همین امر در نرخ پایین سواد زنان بازتاب دارد.

علاوه بر این، مدارس ناحیه فاقد امکانات اولیه‌اند. بر پایهٔ رده‌بندی آموزشی ناحیه‌ای علیف اعلان در سال ۲۰۱۷، ناحیه از نظر زیرساخت مدرسهٔ ابتدایی در رتبهٔ ۱۴۱ در میان ۱۵۵ ناحیهٔ پاکستان قرار گرفت. در سطح مدرسهٔ راهنمایی نیز در جایگاه ۱۲۶ از ۱۵۵ ناحیه قرار دارد. این رده‌بندی‌ها، امکانات پایه در مدارس شامل آب آشامیدنی، دستشویی فعال، دسترسی به برق، وجود دیوار حفاظتی و وضعیت کلی ساختمان را در نظر می‌گیرند. تقریباً ۴ مدرسه از هر ۵ مدرسه برق ندارند، ۱ مدرسه از هر ۳ مدرسه فاقد توالت است و ۳ مدرسه از هر ۵ مدرسه دیوار حفاظتی ندارند. حدود نیمی از مدارس نیز آب آشامیدنی سالم ندارند.

## اقتصاد
بندانگشتی|صنایع دستی بلوچی در خاران

بیشتر جمعیت در کشاورزی مشغول به کارند. بر پایهٔ آمار کشاورزی ۲۰۰۹، گندم مهم‌ترین محصول ربیع بود (۶۷٫۷٪ سطح زیرکشت بهاره) و پس از آن زیره سبز با ۲۱٪ قرار داشت. مهم‌ترین محصول میوه و پیاز بود، به‌ترتیب با ۴۴٫۳٪ و ۲۴٫۳٪ سطح زیرکشت پاییزه. میوه‌های کشت‌شده شامل بادام، سیب، زردآلو، انگور، هلو، آلو، گلابی، انار، خرما، مرکبات و انجیر بودند.

در این ناحیه ذخایری از کرومیت و منگنز نیز وجود دارد.

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای پاکستان

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:بازبینی گمر شهرهای پاکستان
رده:تاریخ هسته‌ای پاکستان
رده:مکان‌های آزمایش هسته‌ای
رده:ناحیه خاران
رده:ناحیه‌های پاکستان