کرت‌بندی (خاک‌کاری)

بندانگشتی| کرت‌بندی‌های برنج، بدوگول، بالی.
[بندانگشتی| کرت‌بندی‌های برنج در [ویتنام ، در نزدیکی Khau Phạ Pass، منطقه Mù Cang Chải]]
[بندانگشتی| نمودار نشانگر مهندسی کرت‌بندی [اینکا برای کشاورزی.]]
**کرت‌بندی** یا **کردبندی** در کشاورزی  به زمینِ ناهموار یا شیب‌داری گفته می‌شود که آن را پلکانی به شکل ردیف‌هایی در آورده‌اند که در آن بخش‌های تختی درست شده باشد که بتوان برای کشاورزی یا منظره‌سازی به‌کار برد. انجام کرت‌بندی در زمین‌های تپه‌ای یا کوهستانی ضروری است و بدون آن کشاورزی در این جاها دشوار خواهد بود. زمین‌های کرت‌بندی‌شده فرسایش خاک و نیز رواناب سطحی را کاهش می‌دهد. همچنین برای پشتیبانی از محصولاتی مانند برنج که نیاز به آبیاری به شکل غرقابی دارند به کار گرفته می‌شود.

در ایران این روش در زمین‌های کشاورزی زیادی که الزاماً شیب‌دار نیست نیز به کار می‌رود و به تقسیم زمین به مزارع و باغچه‌ها به بخشهای برابر و منظم گفته می‌شود که امکان آبیاریِ گیاهانِ کاشته‌شده در بین کرت‌ها را به سادگی فراهم می‌کند. واژه **کرت** در فارسی به هر یک از این بخشهای تقسیم‌بندی‌شده در زمین اشاره دارد.

به دلیل اهمیت بسیار زیاد این روش کرت‌بندی‌های شالیزارهای برنج کوردیلرا در فیلیپین در میراث جهانی یونسکو ثبت شده است.

## کاربردها
از شالیزارهای کرت‌بندی‌شده به گستردگی در کشت برنج، گندم و جو در شرق آسیا، جنوب آسیا و جنوب شرقی آسیا و همچنین حوضه مدیترانه، آفریقا و آمریکای جنوبی کاربرد دارد. کشاورزیِ کرت‌بندی‌شده در مناطقی که آب و هوای خشک دارند مانند سرتاسر حوضه مدیترانه گستردگی دارد. از این روش در تاکستانهای انگور و برای کاشت و پرورش درختان زیتون، بلوط چوب‌پنبه‌ای و دیگر محصولات به کار برده می‌شود.

## شیوه‌های کرت‌بندی
در کرت‌بندی، افزون بر اندازه و ابعاد کرت، راستای کرت با قائمه بودن گوشه‌های کرت و محل ورود آب اهمیت دارد. اندازه کرت به نوع خاک یا به بیان بهتر مقدار نفوذپذیری خاک، شیب زمین و مقدار آب در هر نوبت آبیاری بستگی دارد. هرچقدر نفوذپذیری خاک بیشتر، شیب زمین بیشتر و مقدار آب کمتر باشد، اندازه کرت‌ها کوچک‌تر خواهد بود.

راستای کرت باید در جهت آبیاری باشد. یعنی اینکه آب از دریچه یا دریچه‌هایی واقع در ضلع بالادست به داخل کرت وارد شده و در سطح کرت و امتداد شیب آن حرکت کند. شیب مناسب کرت برحسب عوامل مختلف متفاوت بوده و اغلب یک در هزار مطلوب است. اگر نفوذپذیری خاک زیاد باشد، شیب طولی را بیشتر و طول کرت را کمتر انتخاب می کنند و برعکس، شیب عرضی کرت باید در حد صفر باشد. وقتی که مقدار آب ورودی زیاد باشد یا نوع زراعت مانند کشت برنج ایجاب کند که مدتی آب در زمین باقی بماند مرز کرت‌ها را بلندتر و پهن‌تر (مقاوم‌تر) انتخاب می‌کنند.

## تصاویر

پرونده:Cultivation terraces, Walkerburn (geograph 2232191).jpg|کرت‌بندی‌های والکربرون
پرونده:Terraced fields Sa Pa Vietnam.JPG|کرت‌بندی‌های در سا پا در ویتنام.
پرونده:Tetang terraced fields.jpg|مزارع کرت‌بندی‌شده روستای تتنگ ، منطقه موستانگ
پرونده:Samar terraced fields.jpg|مزارع کرت‌بندی‌شده در منطقه ماستانگ علیا در نپال
پرونده:Kabal Swat valley.JPG|زمین مرتفع در منطه کبال سوات در پاکستان
پرونده:Pisac006.jpg|زمین کشاورزی در پرو که توسط اینکا کرت‌بندی شده است
پرونده:Terraced hay field - NARA - 286147.jpg|مزارع یونجه کرت‌بندی‌شده در حوضه رودخانه می سی سی پی بالا در دهه ۱۹۳۰.
پرونده:1 bali rice terrace 2011.jpg|شالیزار برنج کرت‌بندی‌شده در بالی در اندونزی.
پرونده:1 bali jatiluwih rice terrace panorama.jpg|شالیزار برنج کرت‌بندی‌شده جاتیلوث در بالی، اندونزی.
پرونده:Batad Rice Terraces after the rain.JPG|شالیزار برنج کرت‌بندی‌شده Batad در ایفوگائو، فیلیپین.
پرونده:Banaue Rice Terrace Close Up (2).JPG|شالیزارهای پلکانی بانائو در ایفوگائو، فیلیپین.
پرونده:Rice cultivation Nepal Lower Himalayas.jpg|کشت برنج ، هیمالیای سفلی ، نپال.
پرونده:Terrace field guangxi longji china.jpg|شالیزار برنج کرت‌بندی‌شده لانگشنگ در شهرستان لانگشنگ، استان گوانگشی، چین جنوبی.
پرونده:Terrace field yunnan china.jpg|الگوی انتزاعی شالیزارهای برنج کرت‌بندی‌شده در شهرستان یوانیانگ (یون‌نان)، چین
پرونده:2007 1206 Cleared Hani rice terraces.jpg|تصویری از یوان یانگ، نشان دادن دیوارهای کرت‌بندی‌شده پس از برداشت، برداشت علف‌های هرز، جاری شدن سیل و شخم زدن.
پرونده:Chiang mai province road 1263.jpg|مزارع کرت‌بندی‌شده در پایان فصل خشک در ناحیه تایلند شمالی.
پرونده:Bishopstonelynchets2.jpg|کرت‌بندی در سیستم Lynchet در نزدیکی Bishopstone در ویلتشر
پرونده:Coteauxlayon.jpg|تاکستان کرت‌بندی‌شده در coteaux du Layon در کمون Faye-d'Anjou ،من-ا-لوآر، فرانسه.
پرونده:Panorama of Gozo.jpg|مزارع کرت‌بندی‌شده در جزیره غودش، مالت
پرونده:Bancales de Pinos del Valle.jpg|نخل مرکبات و زیتون‌های مخلوط در دره لکرین، اندلس، اسپانیا.
پرونده:Rice field.jpg|شالیزار برنج در بنگال غربی، هند.


## جستارهای وابسته
* شالیزارهای پلکانی بانائو

## منابع

## پیوند به بیرون
* زمین‌های کرت‌بندی‌شده از سراسر جهان

رده:اصطلاحات کشاورزی
رده:زمین‌چهرهای مصنوعی
رده:زیرساخت‌های کشاورزی
رده:مقاله‌های دارای ویدئو
رده:ابزارآلات کشاورزی
رده:تاریخ کشاورزی