فرانکنشتاین (فیلم ۲۰۲۵)

***فرانکنشتاین***  یک فیلم علمی تخیلی گوتیک حماسی آمریکایی محصول ۲۰۲۵ به نویسندگی و کارگردانی گیرمو دل تورو است که بر اساس رمانی به همین نام اثر مری شلی از سال ۱۸۱۸ ساخته شده است. اسکار آیزاک در نقش ویکتور فرانکنشتاین و جیکوب الوردی در نقش مخلوق بازیگران اصلی هستند درحالی که میا گاث و کریستف والتس نقش‌های مکمل را بازی می‌کنند. داستان فیلم زندگی دانشمند خودخواهی به نام فرانکنشتاین را دنبال می‌کند که آزمایش او برای خلق زندگی جدید پیامدهای خطرناکی به همراه دارد.

این فیلم یک «پروژهٔ رؤیایی» برای دل تورو محسوب می‌شد. *فرانکنشتاین* در ابتدا برای یونیورسال پیکچرز در حال توسعه بود و دل تورو قصد داشت همکار همیشگی خود، داگ جونز، را در نقش هیولا انتخاب کند و طراحی هیولا نیز به برنی رایتسون سپرده شود. با این حال، یونیورسال پروژه را در ارتباط با برنامهٔ فرنچایز *[[یونیورسال کلاسیک|دنیای تاریک]]* خود کنار گذاشت. نتفلیکس در سال ۲۰۲۳ این پروژه را دوباره احیا کرد و الوردی در نقش هیولا انتخاب شد. فیلم‌برداری از فوریه تا سپتامبر ۲۰۲۴ انجام گرفت. هرچند رایتسون در سال ۲۰۱۷ درگذشت، اما طرح‌های او از رمان، نقش الهام‌بخشی در طراحی بصری فیلم داشتند.

*فرانکشتاین* نخستین نمایش جهانی خود را در بخش مسابقه اصلی هشتاد و دومین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم ونیز در ۳۰ اوت ۲۰۲۵ تجربه کرد. این فیلم در ۱۷ اکتبر ۲۰۲۵ به صورت محدود در سینماها اکران شد و انتشار جهانی آن توسط نتفلیکس در ۷ نوامبر انجام شد. این فیلم به‌طور کلی نقدهای مثبتی از منتقدان دریافت کرد.

## طرح
### پیش‌لود

در سال ۱۸۵۷، *هوریزونت*، کشتی اعزامی نیروی دریایی سلطنتی دانمارک به مقصد قطب شمال، در یخ به دام می‌افتد. پس از آوردن بارون ویکتور فرانکنشتاین، که به شدت مجروح شده است، توسط موجودی مورد حمله قرار می‌گیرد که خواستار تسلیم ویکتور است. ویکتور به کاپیتان «هوریسونت»، اندرسون توضیح می‌دهد که او خالق مخلوق است و رویدادهایی را که منجر به ایجاد آن شده است، بازگو می‌کند.

### قسمت اول: داستان ویکتور

مادر ویکتور هنگام به دنیا آوردن برادر کوچکترش ویلیام، که مورد علاقه پدر اشرافی‌شان، یک پزشک مشهور، شد، درگذشت. ویکتور که از پدر بدرفتارش سرخورده و مادرش را داغدار کرده بود، تصمیم گرفت بر مرگ غلبه کند و به یک جراح برجسته و باهوش تبدیل شد. در سال ۱۸۵۵، پس از ارائه تحقیقاتش در مورد احیای اجساد در برابر دادگاه انضباطی، از کالج سلطنتی جراحان ادینبورگ اخراج شد.

هنریش هارلندر، تاجر اسلحه، به ویکتور بودجه نامحدود و یک برج متروکه برای انجام آزمایش‌هایش پیشنهاد می‌دهد. ویکتور از ویلیام در ساخت آزمایشگاهش کمک می‌گیرد و شیفته الیزابت، خواهرزاده هارلندر، می‌شود که با ویلیام نامزد کرده است. ویکتور مجذوب هوش الیزابت می‌شود، زیرا او در انتقاد از جنگ، سرپیچی از مردان سلطه‌گر، قدرت مشاهده و اشتیاقش به حشرات صریح است. با این حال، اگرچه الیزابت با ویکتور لاس می‌زند، اما پیشنهادهای او را رد می‌کند.

وقتی یک هارلندر بی‌صبر نتیجه را درخواست می‌کند، ویکتور اجزای بدن مجرمان و سربازان به دار آویخته شده که در جنگ کریمه جاری کشته شده‌اند را برمی‌دارد و از آنها برای سرهم کردن یک جسد برای زنده کردن استفاده می‌کند. او آماده می‌شود تا در طول طوفان، رعد و برق را مهار کند و قصد دارد جریان‌های الکتریکی را از طریق دستگاه لنفاوی برای تولید انرژی برای قلب و مغز ارسال کند. ویکتور متوجه می‌شود که هارلندر در حال مرگ از سیفلیس است و هارلندر درخواست می‌کند که به بدن جدید منتقل شود. ویکتور امتناع می‌کند، زیرا اندام‌های حیاتی هارلندر از قبل به این بیماری آلوده شده‌اند. هارلندر که سعی در خرابکاری در آزمایش دارد، به زمین می‌افتد و می‌میرد. ویکتور با موفقیت موجود را با برق می‌کشد، اما موجود زنده نمی‌شود.

ویکتور صبح روز بعد از خواب بیدار می‌شود و موجود را زنده می‌بیند. او قبل از اینکه آن را برای امنیت خود در اعماق برج زنجیر کند، به آن یاد می‌دهد که نامش را بگوید، زیرا موجود قدرت عظیم و توانایی شفابخشی سریعی از خود نشان می‌دهد. ویکتور همچنین از روش‌های انضباطی خشونت‌آمیز پدرش برای آموزش موجود تقلید می‌کند، اما آنها شکست می‌خورند و فقط موجود را خشمگین می‌کنند. ویلیام و الیزابت در طول بازدید خود از برج، مخلوق ویکتور را کشف می‌کنند، زیرا الیزابت از عمویش چیزی نشنیده است. الیزابت با آن ارتباط برقرار می‌کند و نحوه برخورد ویکتور با آن را زیر سؤال می‌برد و به آن یاد می‌دهد که نام خود را بگوید. ویکتور به ویلیام دروغ می‌گوید که موجود، هالندر را کشته است. ویکتور بعداً با کینه‌توزی آزمایشگاه خود را با موجود داخل آن به آتش می‌کشد. با این حال، ویکتور پس از شنیدن فریاد موجود، نظرش عوض می‌شود. متأسفانه، ویکتور هنگام تلاش برای ورود مجدد به برج، به صخره‌ای پرتاب می‌شود که باعث انفجار آن می‌شود و پای راست او را قطع می‌کند.

در این لحظه، در حالی که ویکتور داستان خود را برای کاپیتان اندرسون تعریف می‌کند، موجود موفق می‌شود سوار کشتی شود. کاپیتان سرنوشت خود را می‌پذیرد و می‌گوید که به دلیل داستان ویکتور می‌داند که موجود چیست. موجود متوقف می‌شود و در عوض تصمیم می‌گیرد داستان را از دید خودش تعریف کند.

### بخش ۲: داستان موجود

موجود در حین انفجار خود را آزاد می‌کند و به جنگل می‌رود. او با فرار از شکارها، در کلبه‌ای کشتزار پناه می‌گیرد، جایی که پیرمرد نابینایی را می‌بیند که به نوه‌اش خواندن می‌آموزد. موجود مخفیانه به مرد و خانواده‌اش کمک می‌کند، که آنها از نیکوکار نادیده خود به عنوان «روح جنگل» تشکر می‌کنند.

پس از اینکه بقیه خانواده برای زمستان آنجا را ترک می‌کنند، موجود با مرد دوست می‌شود، مردی که به او خواندن و صحبت کردن روان را می‌آموزد. او به آزمایشگاه ویکتور برمی‌گردد و یادداشت‌هایی پیدا می‌کند که ماهیت خلقت او و آدرس ملک ویکتور را تأیید می‌کند. موجود به مزرعه برمی‌گردد و مردی را می‌بیند که توسط گرگ مورد حمله قرار گرفته است. او با آنها می‌جنگد، تعدادی از آنها را می‌کشد و دوست در حال مرگش را قبل از اینکه توسط شکارچیانی که برگشته‌اند رانده شوند، دلداری می‌دهد.

موجود که متوجه می‌شود نمی‌تواند بمیرد و تا ابد تنها خواهد ماند، در شب عروسی ویلیام و الیزابت با ویکتور روبرو می‌شود و از او می‌خواهد که عروس فرانکنشتاین (شخصیت) خلق کند. ویکتور امتناع می‌کند و انزجار و پشیمانی خود را از خلق موجود ابراز می‌کند. موجود به ویکتور حمله می‌کند، اما توسط الیزابت پیدا و در آغوش گرفته می‌شود، که ویکتور هنگام شلیک به موجود به‌طور تصادفی به او شلیک می‌کند. ویلیام در حالی که موجود در حال مبارزه با مهمانان است، به شدت زخمی می‌شود. ویلیام در حال مرگ اعتراف می‌کندمی‌گوید که همیشه از ویکتور می‌ترسیده و او را «هیولا» خطاب می‌کند. موجود، الیزابت را به غاری می‌برد و در حالی که او در حال مرگ است، او را دلداری می‌دهد. در داخل غار، موجود، که از آن روز به بعد سوگند یاد می‌کند که استاد خالق خود باشد، ویکتور را زخمی و ناقص می‌کند و او را مجبور می‌کند تا در سراسر شمالگان به دنبالش بگردد تا زمانی که راهی برای از بین بردن جاودانگی او پیدا کند. ویکتور موجود را تا قطب شمال شکار می‌کند، جایی که نمی‌تواند او را با دینامیت بکشد و توسط خدمه اندرسون کشف می‌شود.

در زمان حال، ویکتور در حالی که از طریق داستان موجود به اعمال بد خود پی برده است، از او به خاطر بدرفتاری‌اش عذرخواهی می‌کند، سرانجام او را «پسر» خود خطاب می‌کند و به او می‌گوید که زنده بماند. موجود، ویکتور را می‌بخشد، که سپس تسلیم جراحات خود می‌شود زیرا موجود او را «پدر» خطاب می‌کند. موجود از کشتی بالا می‌رود و کشتی را از یخ به بیرون به داخل آب‌های آزاد هل می‌دهد. اندرسون با گفتن به خدمه‌اش که در حال بازگشت به خانه هستند، از تعقیب بی‌پروای خود دست می‌کشد. موجود، کشتی را تماشا می‌کند که به سمت غروب آفتاب می‌رود و همان‌طور که ویکتور زمانی به او آموخته بود، دستش را دراز می‌کند تا نور خورشید را در آغوش بگیرد.

## بازیگران
* اسکار آیزاک در نقش بارون ویکتور فرانکنشتاین جراحی که قصد داشت از مرگ، زندگی بیافریند.
** کریستین کانوری در نقش ویکتور جوان
* جیکوب الوردی در نقش مخلوق، مخلوق هیولایی ویکتور فرانکنشتاین
* میا گاث در نقش:
** لیدی الیزابت هارلندر، نامزد ویلیام که ویکتور به او علاقه دارد
** بارونس کلر فرانکنشتاین، مادر مرحوم ویکتور که هنگام تولد ویلیام درگذشت
* فلیکس کامرر در نقش ویلیام فرانکنشتاین، برادر کوچکتر ویکتور و نامزد الیزابت
* دیوید بردلی در نقش مرد نابینا، پیرمردی نابینا که با موجود دوست می‌شود
* لارس میکلسن در نقش کاپیتان اندرسون، رئیس یک گروه اعزامی نیروی دریایی سلطنتی دانمارک به قطب شمال که ویکتور را پیدا می‌کند
* چارلز دنس در نقش بارون لئوپولد فرانکنشتاین، پدر سختگیر و ستمگر ویکتور و پزشکی مشهور
* کریستف والتس به عنوان هنریش هارلندر، عموی الیزابت و یک تولیدکننده اسلحه ثروتمند که آزمایش‌های ویکتور را تأمین مالی می‌کند
* کایل گیت‌هاوس در نقش شکارچی جوان، پسر بی‌نام مرد نابینا
* لورن کالینز در نقش آلما، همسر شکارچی جوان
* سوفیا گالاسو در نقش آنا-ماریا، نوه مرد نابینا و دختر شکارچی جوان
* رالف اینسون به عنوان پروفسور کرمپه، استادی که بر جلسه رسیدگی به پرونده ویکتور نظارت دارد
* بورن گورمن در نقش جلادی که برخی از جنایتکاران را به دار می‌آویزد

## تولید
### توسعه
در سال ۲۰۰۷، گیرمو دل تورو گفت که پروژه‌ای که او «عاشق ساختنش است» نسخه ای وفادار از «تراژدی میلتونی» *[[فرانکنشتاین|فرانکشتاین]]* خواهد بود، که با استناد به فیلم‌نامه «بسیار عالی» از فرانک دارابونت، به *[[فرانکنشتاین (فیلم ۱۹۹۴)|فرانکنشتاین]]* کنت برانا تبدیل شد. در ژانویه ۲۰۰۸، او فاش کرد که در آن زمان در حال طراحی نقشه‌هایی بوده که امیدوار است از آنها به عنوان پایه ای برای دنیای این فیلم استفاده کند، و علاوه بر آن، شروع به یادداشت برداری از فیلمنامه کرده بود اما پس از وقوع اعتصاب ۲۰۰۷–۲۰۰۸ نویسندگان آمریکایی متوقف شد. ماه بعد، دل تورو در مورد چشم‌انداز خود اینطور گفت:

«چیزی که من سعی دارم انجام دهم این است که اسطوره را بگیرم و کاری با آن انجام دهم، اما یعنی ترکیب عناصر *[[فرانکنشتاین (فیلم ۱۹۳۱)|فرانکشتاین]]* و *[[عروس فرانکنشتاین]]* بدون اینکه آن را فقط به یک اسطوره کلاسیک هیولا تبدیل کنم. بهترین لحظات در ذهن من از رمان *فرانکنشتاین*، هنوز فیلمبرداری نشده است [...] بوریس کارلوف عنصر تراژدی را از بین برده، اما نسخه‌های زیادی وجود دارند، از جمله فیلمنامه عالی فرانک دارابونت که در نهایت واقعاً فیلمبرداری نشده است.

بعداً در همان سال، در سپتامبر، این فیلم از طریق قراردادی سه ساله، در کنار مجموعه ای از فیلم‌هایی که دل تورو کارگردانی خواهد کرد از جمله *دکتر جکیل و آقای هاید*، *سلاخ خانه پنج* و *درود*، برای اولین بار در یونیورسال پیکچرز راه اندازی شد. دل تورو از تصاویر *فرانکنشتاین* اثر برنی رایتسون به عنوان الهام بخش یاد کرد و گفت که این فیلم اقتباسی مستقیم از رمان مری شلی نخواهد بود، بلکه «داستانی ماجرایی است که درگیر این موجود می‌شود.» دل تورو می‌خواست رایتسون نسخه خود را از این موجود طراحی کند.

در سال ۲۰۰۹، دل تورو اظهار داشت که تولید *فرانکشتاین* احتمالاً برای حداقل چهار سال آغاز نمی‌شود. با وجود این، او قبلاً داگ جونز را برای نقش هیولای فرانکنشتاین انتخاب کرده بود و شروع به تست گریم با این بازیگر کرده بود. جونز بعداً اظهار داشت که این پروژه به دلیل برنامه‌های آینده یونیورسال برای فرانچایز *دنیای دارک* متوقف شده است. در سال ۲۰۱۳، دل تورو برای انتخاب بندیکت کامبربچ برای نقش هیولا ابراز علاقه کرد. در سال ۲۰۱۴، دل تورو گفت که می‌خواهد نسخه‌های *فرانکشتاین* و *عروس فرانکنشتاین* را انجام دهد و دونا لنگلی، رئیس یونیورسال، چندین بار برای اجرای آن به او مراجعه کرده بود، اما او تمایلی به انجام این کار نداشت زیرا این «پروژه رؤیایی» متعلق به اوست. در سال ۲۰۲۰، دل تورو در مصاحبه ای برای تبلیغ فیلم *[[شاخ‌ها]]* اظهار داشت که اگر بودجه لازم را داشته باشد، به دلیل پیچیدگی کتاب و تغییر دیدگاه، اقتباسی از *فرانکنشتاین* خواهد ساخت که دو تا سه فیلم را شامل می‌شود.

در سال ۲۰۲۳، این پروژه توسط نتفلیکس احیا شد، که دل تورو با این سرویس قراردادی چند ساله برای تولید پروژه امضا کرده بود. پس از برنده شدن *[[پینوکیوی گیرمو دل تورو|پینوکیو]]* در نود و پنجمین جوایز اسکار برای بهترین فیلم پویانمایی، *[[ورایتی]]* فاش کرد که او قرار است با اندرو گارفیلد، اسکار آیزاک و میا گاث در مذاکرات اولیه برای نقش‌های بالقوه نویسندگی و کارگردانی این فیلم را بر عهده بگیرد. در سپتامبر، دل تورو فاش کرد که فیلمبرداری قرار بود در فوریه ۲۰۲۴ آغاز شود و کریستف والتس به بازیگران اضافه شده است. در ژانویه، جیکوب الوردی به دلیل درگیری‌های برنامه‌ریزی که در نتیجه اعتصابات ۲۰۲۳ سگ-افترا ایجاد شده بود، جایگزین گارفیلد برای نقش هیولا شد. فلیکس کامرر، لارس میکلسن، دیوید بردلی، کریستین کانوری و چارلز دنس در نقش‌های نامشخصی به بازیگران پیوستند.

### فیلمبرداری
تصویربرداری اصلی در ۱۲ فوریه ۲۰۲۴ در تورنتو آغاز شد و در ۳۰ سپتامبر به پایان رسید. دل تورو اظهار داشت که این فیلم یک فیلم ترسناک نخواهد بود، بلکه یک داستان فوق‌العاده احساسی خواهد بود. اسکار آیزاک، که نقش شخصیت اصلی فرانکنشتاین را بازی می‌کند، می‌گوید این فیلم «داستانی کاملاً اروپایی است، اما از طریق یک دیدگاه کاملاً آمریکای لاتین، مکزیکی و کاتولیک روایت می‌شود؛ بنابراین، تمام مدت شور و اشتیاق زیادی در آن موج می‌زد.»

## انتشار
*فرانکنشتاین* نخستین نمایش جهانی خود را در بخش مسابقهٔ اصلی هشتاد و دومین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم ونیز در تاریخ ۳۰ اوت ۲۰۲۵ برگزار کرد.

برای نخستین نمایش در آمریکای شمالی، این فیلم در بخش «ارائه‌های ویژه» جشنواره بین‌المللی فیلم تورنتو ۲۰۲۵  در ۸ سپتامبر ۲۰۲۵ به نمایش درآمد. همچنین در بخش «ارائهٔ گالا» سی‌امین جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم بوسان در ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۵ و به‌عنوان «گالای اصلی» شصت و نهمین جشنوارهٔ فیلم لندن (BFI) در ۱۳ اکتبر ۲۰۲۵ ارائه شد. برای نخستین نمایش در مکزیک، فیلم در جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم مورلیا به نمایش درآمد.

این فیلم در تاریخ ۱۷ اکتبر ۲۰۲۵ در برخی سینماهای منتخب، از جمله نمایش‌های محدود بر روی نگاتیو ۳۵ میلی‌متری و آی‌مکس، اکران شد و پس از آن در تاریخ ۷ نوامبر به‌طور جهانی از طریق نتفلیکس منتشر گردید. پخش نسخهٔ سینمایی منتخب در مکزیک توسط شرکت Pimienta Films انجام شد.

## بازخورد
### واکنش منتقدان

این فیلم نمونه‌ای از رمانتیسیسم گوتیک توصیف شده است؛ در همان سبکی که در *[[قله‌ای به رنگ خون]]* (۲۰۱۵) ساختهٔ دل تورو دیده می‌شود یا در آثاری همچون *[[مصاحبه با خون‌آشام (فیلم)|مصاحبه با خون‌آشام]]* (۱۹۹۴) اثر نیل جردن و *[[دراکولای برام استوکر]]* (۱۹۹۲) ساختهٔ فرانسیس فورد کوپولا.

## منابع

## پیوند به بیرون
* 
* 
* 

رده:آثار موسیقی الکساندر دسپلا
رده:فیلم‌نامه‌های گیلرمو دل تورو
رده:فیلم‌ها به کارگردانی گیلرمو دل تورو
رده:فیلم‌های ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:فیلم‌های آمریکایی دهه ۲۰۲۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۲۰۲۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های بر پایه اقتباس
رده:فیلم‌های به تهیه‌کنندگی گی‌یرمو دل‌تورو
رده:فیلم‌های ترسناک ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:فیلم‌های درباره پیوند مغز
رده:فیلم‌های علمی تخیلی آمریکایی
رده:فیلم‌های علمی تخیلی دهه ۲۰۲۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های فرانکنشتاین
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در تورنتو
رده:فیلم‌های هیولایی آمریکایی
رده:فیلم‌های هیولایی دهه ۲۰۲۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های تاریخی درام دهه ۲۰۲۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های درام ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:فیلم‌های تاریخی درام ایالات متحده آمریکا
رده:فیلم‌های تاریخی ترسناک آمریکایی
رده:فیلم‌های درام علمی–تخیلی آمریکایی
رده:فیلم‌های ترسناک تخیلی آمریکایی
رده:فیلم‌های درباره جنگ کریمه
رده:رستاخیز در فیلم
رده:فیلم‌های واقع‌شده در ۱۸۵۵ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در ۱۸۵۷ (میلادی)
رده:فیلم‌های فیلمبرداری‌شده در ادینبرو
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در لینکلن‌شر
رده:فیلم‌های اصلی نت‌فلیکس
رده:فیلم‌های برنده جایزه اسکار بهترین چهره‌پردازی و آرایش مو
رده:فیلم‌های برنده جایزه اسکار بهترین طراحی لباس
رده:فیلم‌های برنده اسکار بهترین کارگردانی هنری