کلیسای جامع ماینتس

**کلیسای جامع ماینتس** () یک کلیسای جامع در ماینتس، آلمان است. این کلیسا در سال ۹۷۵ میلادی براساس معماری رمانسک ساخته شده است. کلیسای جامع سنت مارتین (به آلمانی: Hohe Dom St. Martin zu Mainz) در ماینتس، که به اختصار کلیسای جامع ماینتس (به آلمانی: Mainzer Dom) نامیده می‌شود، کلیسای جامع اسقف‌نشین کاتولیک رومی ماینتس است و تحت حفاظت مقدس سنت مارتین تور قرار دارد. گروه سرایندگان شرقی به سنت اشتفان تقدیم شده است. این بنا که جزو کلیساهای جامع سلطنتی محسوب می‌شود، در شکل کنونی خود یک باسیلیکای ستونی سه‌تالاره به سبک رمانسک است که در الحاقات خود عناصر رمانسک و همچنین گوتیک و باروک را نشان می‌دهد.

## بناهای پیشین
اینکه از چه زمانی کلیسای ماینتس یک کلیسا با ساختار اسقفی بوده است، نمی‌توان به طور قطعی روشن کرد، زیرا فهرست‌های اسقفی موجود از دوران باستان همگی مشکوک هستند. بر این اساس، مشخص نیست که نخستین کلیسای جامع در این شهر چه زمانی وجود داشته است. با این حال، از منابع تاریخی مانند گزارش تاریخ‌نگار آمیانوس مارسلینوس معلوم است که در سده چهارم میلادی باید جماعت بزرگی در شهر وجود داشته است که برای آن رهبری اسقفی قابل تصور است. گزارش آمیانوس در مورد غارت شهر در سال ۳۶۸ میلادی به یک جماعت مسیحی اشاره می‌کند که در هنگام برگزاری جشنی، احتمالاً عید پاک، غافلگیر شده بودند. این مراسم احتمالاً در کلیسای جامع برگزار می‌شده است.

نخستین اسقف به طور قطعی تأیید شده در سده ششم، سیدونیوس ( تاریخ درگذشت پس از ۵۸۰ میلادی) بود. کلیسای او قبلاً تحت حفاظت مقدس مارتین تور، قدیس ملی فرانک‌ها، قرار داشت. با این حال، مکان و اندازه این کلیسا ناشناخته است. یافته‌های باستان‌شناسی اطلاعات کمی ارائه می‌دهند و بررسی‌ها و کاوش‌های دقیق‌تری در دهه‌های گذشته انجام نشده است. اما از آنجا که منابع غنی وجود دارد، موقعیت و وسعت کلیسای جامع و بناهای جانبی آن موضوع بحث‌های مداوم است. شناخته‌شده‌ترین بحث، بحث در مورد یک "مجموعه کلیسای جامع" درون دیوارهای شهر، یک مجموعه سه‌گانه شامل کلیسای اسقفی، کلیسای مراقبت از روح و کلیسای تعمید است. به جز یک رشته دیوار و بقایای کف‌سازی و همچنین یک تابوت سنگی در زیر کلیسای یوهانیس که در سال‌های بعد "کلیسای جامع قدیم" نیز نامیده شد، هیچ چیز دیگری از این مجموعه ساختمانی تأیید نشده است.

## ساخت و ساز
اسقف اعظم ویلیگیس (که همزمان صدراعظم امپراتوری نیز بود) دوره تصدی او از سال ۹۷۵ آغاز شد، ساخت یک کلیسای جامع جدید را به سبک اوتونی ترتیب داد. احتمالاً ویلیگیس با این انگیزه به ساخت بنا ترغیب شده بود که حق تاج‌گذاری پادشاه رومی-آلمانی را برای خود حفظ کند. تاریخ دقیق آغاز ساخت تأیید نشده است. می‌توان با اطمینان گفت که ملاحظات شبانی مبنای ساخت کلیسای جامع نبوده است. در دوره مسئولیت ویلیگیس، که در دربار اتوی یکم خدمت کرده بود و علاوه بر نقش خود به عنوان اسقف اعظم، صدراعظم امپراتوری امپراتوری مقدس روم نیز بود، شهر ماینتس به دلیل اهمیت جدید خود به عنوان اقامتگاه مهم‌ترین شاهزاده و سیاستمدار امپراتوری رونق یافت و چندین هزار نفر سکنه داشت که برای آنها در ماینتس کلیساهای محلی بیش از اندازه کافی وجود داشت.

بنای جدید به عنوان کلیسای جامع امپراتوری در نظر گرفته شده بود، نه صرفاً یک کلیسای محلی. بنابراین قرار نبود در درجه اول به ایمانداران خدمت کند، بلکه قرار بود جایگاه اسقف اعظم را به عنوان صدراعظم امپراتوری و تاج‌گذار پادشاه در امپراتوری اوتونی نمایندگی کند و اهمیت کلیسای ماینتس را به عنوان "روم دوم" آشکار سازد. بر این اساس، اجرای بنا نیز به کلیسای قدیمی سنت پتر در رم نزدیک بود.

#### گنجینه‌های پنهان
قدیمی‌ترین گنجینه کلیسا، صلیب بنا با پیکر مسیح از طلای خالص بود که ویلیگیس با خراج لمباردها ساخت، اما بین ۱۱۴۱ تا ۱۱۶۰ ذوب و فروخته شد! در مقابل، درهای برنزی اثر استاد برنگر با کتیبه‌ای که آن‌ها را نخستین درهای فلزی پس از شارلمانی می‌نامد، باقی‌اند. این درها ابتدا در کلیسای بانوی ما بودند و پس از تخریب آن در ۱۸۰۳ به کلیسای جامع منتقل شدند. تالار میانی در ارتفاع ۲۸ متری با طاق‌های آجدار نوک‌تیز پوشیده شده که از گوتیک آغازین فرانسه الهام گرفته، اما دیوارها و پنجره‌ها رمانسک باقی مانده‌اند. ستون حیوانات سده دوازدهم در سرداب تنها نمونه در نوع خود در آلمان است. ارگ‌ها هم تاریخ پرحادثه‌ای دارند: در ۱۷۹۳ ارگ فایت تن بنت نابود شد و ناپلئون حتی به فکر تخریب کل کلیسا افتاد!

#### وقایع تاریخی و نوآوری‌های منحصربه‌فرد
امپراتور هاینریش چهارم پس از آتش‌سوزی ۱۰۸۱، کلیسا را با محراب‌گاه شرقی جدید و گالری کوتوله بازسازی کرد. مرگ او در ۱۱۰۶ کار را نیمه‌کاره رها کرد. در ۱۱۸۴، امپراتور بارباروسا مراسم شوالیه‌گری پسرانش را در اینجا جشن گرفت که بزرگ‌ترین جشن قرون وسطی نام گرفت. در ۱۷۶۷، صاعقه برج غربی را سوزاند و فرانتس ایگناتس میشائیل نویمان خوٌدگیر سنگی کنونی را ساخت و خروس‌بادنمای معروف را نصب کرد. در ۱۷۹۳، پروس‌ها شهر را بمباران و کلیسا را ویران کردند. در ۱۸۱۳، ارتش ناپلئون کلیسا را به اصطبل خوک و بیمارستان ۶۰۰۰ سرباز مبتلا به تیفوس تبدیل کرد و باقی‌مانده تجهیزات چوبی را سوزاندند. ارگ گونتسر ۱۷۰۲ پس از ۲۰۰ سال در ۱۹۸۸ در سردابی کشف شد. در ۱۹۲۴-۱۹۲۸، کلیسا بر پی‌های بتنی جدید استوار و دیوارها با بتن پاشیده تقویت شدند. در ۲۰۱۳، خروس‌بادنما با طلاکاری مجدد و در ۲۰۲۴ سر مجسمه سنت مارتین تعویض شد. تاج‌گذاری‌های سلطنتی از جمله آگنس فون پواتیه ۱۰۴۳ و فریدریش دوم  ۱۲۱۲ در اینجا انجام شده است.

### تجهیزات متأخر و یادمان‌های مقبره‌ای
در سده نوزدهم، تمرکز بر بنای کلیسای جامع بود و تجهیزات جدید عمدتاً به یادمان‌های مقبره‌ای اسقف‌ها محدود شد. در سده بیستم، صلیب برنزی بزرگ در چهارسوی غربی به مناسبت هزاره کلیسای جامع ساخته شد و "ضریح قدیسان ماینتس" در سرداب شرقی در سال ۱۹۶۰ اهدا گردید. کلیسای جامع ماینتس دارای یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های یادمان‌های مقبره‌ای اسقف‌های اعظم و کورفورست‌ها در قلمرو امپراتوری مقدس روم است که تحول سبک‌های هنری و خودانگاره اسقف‌های اعظم را طی نیم هزاره نشان می‌دهد. قدیمی‌ترین یادمان مقبره‌ای متعلق به اسقف اعظم زیگفرید سوم فون اپشتاین (درگذشته ۱۲۴۹) است که او را به عنوان تاج‌گذار پادشاهان نشان می‌دهد. یادمان‌های برجسته دیگر شامل مقبره‌های پیتر فون آسپلت، آلبرشت فون براندنبورگ (مخالف مارتین لوتر) با دو پالیوم و اوریل فون گمینگن با نمایش فروتنانه در زیر صلیب هستند. آخرین یادمان با پیکر ایستاده مربوط به دامیان هارتارد فون در لاین است و پس از آن صحنه‌های نمادین مانند رستاخیز کارل آدام فون لامبرگ (۱۶۸۹) و یادمان ۸٫۳۳ متری هاینریش فردیناند فون در لاین به سبک باروک و روکوکو ساخته شدند. از حدود ۱۸۰۰، بازگشت به الگوهای قرون وسطایی با تالوت‌های نقش‌برجسته‌دار آغاز شد و از ۱۹۲۵، اسقف‌ها در سرداب غربی دفن می‌شوند.

### ابعاد کلیسای جامع
طول کلی کلیسای جامع ماینتس در داخل ۱۰۹ متر و در خارج ۱۱۶ متر است. تالار میانی ۵۳ متر طول و ۱۳٫۶۰ متر عرض دارد و ارتفاع آن به ۲۸ متر می‌رسد. تالار طولی بدون احتساب نمازخانه‌ها ۳۱٫۵۵ متر عرض دارد و تالارهای جانبی بین ۶٫۵۱ تا ۶٫۵۶ متر عرض نورگذر دارند. برج غربی با احتساب خروس‌بادنما ۸۳٫۵۰ متر ارتفاع دارد. گنبد شرقی ۳۸ متر و گنبد غربی ۴۴ متر ارتفاع نورگذر دارند. برج‌های پلکانی شرقی ۵۵٫۵۰ متر ارتفاع دارند.

## نگارخانه

MainzerDom_sw_neu.jpg
Mainzer Dom Hauptschiff nach Westen.jpg
Mainz Cathedral - south nave.JPG
Gotisches Maßwerkfenster.jpg
Innenansicht Mainzer Dom. 01.jpg


## منابع

* Wilhelm Jung: *Mainz cathedral* ; Translation: Margaret Marks, Editor: Schnell und Steiner, Regensburg, 1994
* Ron Baxter: *The tombs of the archbishops of Mainz*, in Ute Engel and Alexandra Gajewski (eds), Mainz and the Middle Rhine Valley, (British Archaeological Assoc. Conference Transactions, 30, Leeds, British Archaeological Association and Maney Publishing. ، 2007, pp.&nbsp;68–79.
. *The German article references the following sources:*
* *Die Bischofskirche St. Martin zu Mainz*, ed.: Friedhelm Jürgensmeier, Knecht Publishers, Frankfurt/Main 1986
* *Lebendiger Dom - St. Martin zu Mainz in Geschichte und Gegenwart*, ed.: Barbara Nichtweiß, Philipp v. Zabern Publishers, Mainz 1998
* *Der Dom zu Mainz - Geschichte und Beschreibung des Baues und seiner Wiederherstellung*, Friedrich Schneider, Publishers Ernst and Korn, Berlin, 1886
* *Der Dom zu Mainz - Ein Handbuch*, August Schuchert, Wilhelm Jung, Verlag Druckhaus Schmidt & Bödige GmbH, 3rd Edition, Mainz, 1984
* *Deutsche Romanik*, Bernhard Schütz, Wolfgang Müller; Herder Publishers, Freiburg i. Br. 1989
* *Mainz - Die Geschichte der Stadt*, Hrsg.: Franz Dumont, Ferdinand Scherf, Friedrich Schütz; 2nd Edition; PublishersPhilipp von Zabern, Mainz 1999

## پیوند به بیرون

وبگاه رسمی

رده:کلیساهای جامع کاتولیک در راینلاند-فالتس
رده:کلیساهای سده ۱۰ (میلادی)
رده:کلیساهای کاتولیک در ماینتس
رده:معماری رومی‌وار در آلمان