محسن شجاعی

**محسن شجاعی** (زادهٔ ۱۳۴۱) مترجم و زبان‌شناس ایرانی و استادیار زبان روسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال است. او دانش‌آموختهٔ دکتری آموزش زبان روسی از انستیتوی دولتی پوشکین است.
شجاعی برای تصحیح کتاب *فرهنگ فارسی تاجیکی* نامزدِ دریافتِ جایزهٔ کتاب سال ایران شد. علاوه بر این نقد وی بر کتاب «تاریخ ایران‌شناسی در روسیه» هم نامزد جایزه بهترین نقد سال در سال ۱۳۹۸ شد.

## مقالات و کتاب‌های چاپ شده
# «ویراستاران پرده‌نشین». ***[[جهان کتاب]]***، شمارهٔ 9 (391). بهمن – اسفند ۱۴۰۰. ص. ۵۳–۵۴.
# «*ایران ساسانی* نتیجهٔ ۶۰ سال پژوهش». ***فرهنگ‌بان***، سال سوّم، شماره‌های ۹–۱۰، بهار و تابستان ۱۴۰۰ [پخش: زمستان ۱۴۰۰]، ص. ۱۹۵–۲۰۳.
# ***گ. پ.ئو. خاطرات یک چکیست.*** گئورگی آقابکوف. ترجمه: محسن شجاعی. جهان کتاب، ۱۴۰۰.
# ***فعل مرکّب در زبان فارسی''.''' یوری آرونوویچ روبینچیک. ترجمه: محسن شجاعی، با یادداشتهای علی‌اشرف صادقی. کتاب بهار، ۱۴۰۰.
# «جهانگیر درّی و ادبیات فارسی». ***فرهنگ‌بان***، سال دوم، شمارهٔ ۶، تابستان ۱۳۹۹ [پخش: زمستان ۹۹]. ص. ۱۲۸–۱۳۸.
# «از جیحون تا فرات: کتابی نیازمند ویرایش». ***جهان کتاب***. شمارهٔ ۷-8 (377-378). مهر- آبان ۱۳۹۹. ص. ۲۷–۲۹.
# «Перевод коллокаций в художественных текстах: актуальные проблемы (на примере анализа коллокаций в пьесе «Чайка» А. П. Чехова)». АНО «Институт перевода» Миры литературного перевода. Том первый. Сборник докладов участников V Международного конгресса переводчиков художественной литературы (Москва, ۶–۹ сентября ۲۰۱۸ г). Москва: Институт перевода, ۲۰۲۰. с. ۳۲۷–۳۳۰. («مسائل اصلی مربوط به ترجمهی همایندها در متون ادبی. برپایهی تحلیل همایندهای موجود در نمایشنامهی «مرغ دریایی» [[آنتون چخوف]]».'''پنجمین کنگرهٔ بین‌المللی مترجمان ادبی'''. مسکو: ۶–۹ سپتامبر ۲۰۱۸؛ تاریخ انتشار: ۲۰۲۰).
# ***روسیه پس از فروپاشی شوروی: مردم، جامعه، اصلاحات.*** گردآورندگان: پیوتر دوتکیویچ، ریچارد ساکوا، ولادیمیر کولیکوف. ترجمهٔ محسن شجاعی. نگارستان اندیشه؛ ایراس، ۱۳۹۹.
# «ایران‌شناسی سرکوب‌شده در روسیهٔ شوروی». ***نگاه نو.*** شمارهٔ ۱۲۶، تابستان ۱۳۹۹. ص. ۹۹–۱۲۰.
# «معادل‌یابی برای واژه‌های غیرسادهٔ روسی و رویکرد تکواژشناختی محض». ***پژوهش‌های زبان‌شناختی در زبان‌های خارجی*** [مجله­ی علمی-پژوهشی دانشکده­‌ی زبان­‌های خارجی دانشگاه تهران]. تابستان ۱۳۹۹، دورهی ۱۰، شمارهٔ ۲، ص. ۳۴۸–۳۶۱.
# «از جیحون تا فرات». ***فصلنامهٔ مترجم***. سال ۲۹، شمارهٔ ۷۰، بهار ۱۳۹۹. ص. ۹۵–۱۰۲.
# «Характеристика типичных ошибок в речи иранских студентов, изучающих русский язык, с точки зрения межкультурного несоответствия (к постановке вопроса)». ***Известия Южного Федерального Университета. Филологические науки.*** ۲۰۲۰, том ۲۴, № ۱. с. ۱۶۷–۱۸۱. («توصیف خطاهای رایج در میان دانشجویان ایرانیِ زبان روسی از دید ناهمگونی‌های میان‌فرهنگی». ''مجلهٔ دانشگاه فدرال جنوب. علوم فقه‌اللغه.'' ۲۰۲۰. شمارهٔ ۱)
# «انتظارات ایرانیان از ایران‌شناسی روسیه». ***فصلنامهٔ مطالعات ایران‌شناسی***. سال پنجم، شمارهٔ پانزدهم، زمستان ۱۳۹۸، ص. ۵۳–۶۰.
# «دربارهٔ واژهٔ روسی grivenka و واژهٔ فارسی ''گیروانکه / گروانکه''». نوشتهٔ [[واسیلی آبایف]]، ترجمهٔ محسن شجاعی. ***فرهنگ‌نویسی*** [ویژه‌­نامه‌ی ''نامه‌­ی فرهنگستان'']. شمارهٔ ۱۴، ۱۳۹۸، ص. ۱۳۸–۱۴۲.
# «ویژگی‌های ضروری در فرهنگ روسی به فارسی برای کاربر ایرانی». ***مجموعه مقالات فرهنگ‌نگاری دوزبانه: ارائه‌شده در همایش ملّی فرهنگ‌نگاری دوزبانه (اردیبهشت ۱۳۹۸: تهران)***. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۹۸. ص. ۱۱۳–۱۱۷.
# «تاریخ ایرانشناسی در روسیه: محملی برای «کتابدار» شدنِ زودهنگام». ***جهان کتاب***. سال ۲۳، شماره ۱۱ و ۱2 (357-358)، بهمن و اسفند ۱۳۹۷. ص. ۱۰–۱۵.
# ***فرهنگ‌نویسی برای زبان فارسی*.*' یوری آرونوویچ روبینچیک. ترجمه: محسن شجاعی، با یادداشت‌های علی‌اشرف صادقی. کتاب بهار، ۱۳۹۷.
# ***عجائب‌الدّنیا (متنی از سدهی هفتم هجری)***، ابن محدث تبریزی. پژوهش لیدیا پاولوونا اسمیرنووا، تصحیح و تحقیق: علی نویدی ملاطی. ترجمهٔ مقدّمه و تعلیقات چاپ مسکو: محسن شجاعی. بنیاد موقوفات دکتر افشار، ۱۳۹۷.
# «Обучение переводу с русского языка в иранской аудитории: восемь практических правил». ***Миры литературного перевода. IV Международный конгресс переводчиков художественной литературы.*** *Москва: ۸–۱۰ сентября ۲۰۱۶ г.* М. : ۲۰۱۸. с. ۳۷۳–۳۷۸. («آموزش ترجمه از روسی برای ایرانی‌ها: هشت قاعدهی کاربردی». **چهارمین کنگرهٔ بینالمللی مترجمان** **ادبی.** مسکو: ۸–۱۰ سپتامبر ۲۰۱۶؛ تاریخ انتشار: ۲۰۱۸).
# «К выбору теоретических критериев анализа учебников по РКИ, публикуемых в Иране». ***Тезисы научных докладов Второго международного форума ИАРЯЛ***. Тегеран: Типография и издание Тегеранского университета, ۲۰۱۸. с. ۱۳۷. («انتخاب معیارهای تحلیل کتاب‌های درسی در زمینهٔ آموزش زبان روسی به عنوان زبان خارجی که در ایران منتشر می‌شوند». **دوّمین گردهم‌آیی انجمن ایرانی زبان و ادبیات روسی.** تهران: انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۹۷.)
# «توصیف خطاهای رایج در گفتار روسیِ دانشجویان ایرانی از دید ناهمگونی‌های میان‌فرهنگی (طرح مسئله)». محسن شجاعی. ***نقد زبان و ادبیات خارجی***. [دوفصلنامه علمی پژوهشی دانشکده­‌ی ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی]. دوره ۱۲، شماره ۱۶، بهار و تابستان ۱۳۹۵، ص. ۱۵۳–۱۷۴.
# ***ترجمهٔ اشعار برگزیدهٔ [[ایوان بونین]]***. ترجمهٔ گروه مترجمین. گزینش اشعار، ویرایش ترجمه‌ها و مقدمه و توضیحات از محسن شجاعی. ایراس، ۱۳۹۴.
# «Обучение переводу на примере опубликованных переводов». В сборнике: Миры литературного перевода. Сборник докладов участников III Международного конгресса переводчиков художественной литературы. Москва, ۴–۷ сентября ۲۰۱۴ г. М. : ۲۰۱۵. с. ۳۹۴–۳۹۶. («آموزش ترجمه برپایهٔ ترجمه‌های منتشرشده». سوّمین کنگرهٔ مترجمان ادبی. مسکو: ۴–۷ سپتامبر ۲۰۱۴؛ تاریخ انتشار: ۲۰۱۵)
# «Иранистика в России: выдающиеся достижения прошлых лет и обширные перспективы в будущем». ***Караван''','' № ۳۰, январь ۲۰۱۴ г. , стр. ۳۶ – ۴۰. («ایرانشناسی در روسیه: دستاوردهای درخشان در گذشته و دورنمای گسترده در آینده». مجلهٔ ***کاروان***. ۲۰۱۴، شمارهٔ ۳۰)
# «آن که در پاسخ به ندای درون فارسی آموخت»، [شرح حال [[یوری آرانوویچ روبینچیک|یوری روبینچیک]]]. ***فرهنگ‌نویسی* (ویژه‌نامهٔ *نامهٔ فرهنگستان*).*' جلد پنجم و ششم، اردیبهشت ۱۳۹۲، ص. ۳۹۲–۴۰۰.
# «Человек, изучавший персидский по зову сердца». ***Караван,*** Памяти Ю. А. Рубинчика. Специальный выпуск, август ۲۰۱۳ г. , стр. ۸۲–۹۱. (ترجمهٔ روسی مقالهٔ بالا است که در مجلهٔ *کاروان* به چاپ رسیده است)
# Коммуникативное обучение как ведущий подход современной методики обучения иностранным языкам. ***Преподаватель XXI века.'' (ВАК). ['''Издательство "Прометей" МПГУ им. В.И. Ленина''']'''. № ۱, ۲۰۱۲, с. ۲۰۶–۲۱۱. («آموزش ارتباطی، رویکردی پیشرو در روش‌شناسی معاصر آموزش زبان‌های خارجی». مسکو: مجلهٔ ***استادان قرن ۲۱***. [[دانشگاه دولتی]] علوم آموزش و پرورش، ۲۰۱۲، شمارهی ۱)
# ***فرهنگ روسی به فارسی.*** [[گرانت واسکانیان|گرانت آوانِسوویچ واسکانیان]]. ویراستار و دستیار محسن شجاعی. انتشارات فرهنگ معاصر، ۱۳۹۱. (چاپ پنجم: ۱۴۰۱)
# «دوّمین کنگرهٔ بین‌المللی مترجمان آثار ادبی روسی»، [گزارش] محسن شجاعی، ***جهان کتاب***، سال هفدهم (۱۳۹۱)، شمارهی ۹ و ۱0 (283-284)، آذر و دی ۱۳۹۱، ص. ۲۳–۲۴.
# "Перевод произведенийи русской литературы в Иране: нынешнее состояние и перспективы". Доклад Мохсена Шоджаи на II международном конгрессе литературных переводчиков. Москва. ۷–۸ сентября ۲۰۱۲ г. («ترجمهٔ آثار ادبی روسی در ایران: وضعیت کنونی و دورنمای آینده». '''دوّمین کنگرهٔ بین‌المللی مترجمان ادبی. مسکو: ۷–۸ سپتامبر ۲۰۱۲).'''
# «تاریخچهٔ ترجمه‌های قرآن به روسی و بررسی مختصر ترجمه‌های موجود». محسن شجاعی. ***صحیفهٔ مبین*** [نشریه­ی پژوهشکده­ی قرآن و عترت دانشگاه آزاد اسلامی]، شماره ۵۰، پائیز و زمستان ۱۳۹۰ [تاریخ انتشار: ۱۳۹۱]، ص. ۶۷–۱۰۱.
# «نگاهی به ترجمهٔ ''دستور زبان ادبی معاصر فارسی''»، ***دستور* (ویژه‌نامهٔ *نامهٔ فرهنگستان*)*'. جلد هشتم، اسفند ۱۳۹۱، ص. ۲۴۵–۲۷۷.
# «ضرورت‌های عینیِ ویرایش فرهنگ‌های روسیِ موجود در ایران با تکیه بر تجربهٔ ویرایش فرهنگ روسی به فارسی واسکانیان»، کنفرانس: **نقش زبان و فرهنگ در توسعهٔ روابط ایران و روسیه.** رشت، دانشگاه گیلان، ۲۴ آبان ۱۳۸۹. (مجموعه مقالات: چاپ ۱۳۹۰، ص. ۸۷–۱۰۰).
# «Об особенностях преподавания русско-персидского перевода». ***Дидактика перевода:*** *Материалы научной конференции.* Москва, ۲۱ мая ۲۰۱۰ г. Государственный институт русского языка им. А. С. Пушкина. с. ۸۸–۸۹. («ویژگی‌های تدریس ترجمه از روسی به فارسی». مسکو: انستیتوی دولتی زبان روسی پوشکین. **کنفرانس آموزش ترجمه، ۲۱ ماه مه سال ۲۰۱۰)**.
# «گزارش هم‌اندیشیِ استادان زبان فارسی در انستیتوی دولتیِ روابط بین‌الملل مسکو» [گزارش] محسن شجاعی، ***نامهٔ فرهنگستان*** ]نشریهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی]، دورهٔ دهم، شمارهٔ اوّل، بهار ۱۳۸۷ ]تاریخ انتشار: بهار ۱۳۸۸[، ص. ۲۰۳-۲۰۹.
#Шоджаи Мохсен. Наследие Рудаки: **Материалы Международной научной конференции**. Москва, ۴ июня ۲۰۰۸ г. с. ۵۰-۵۳.   («رودکی در نگاه ایرانیان امروز»، **کنفرانس بین‌­المللی رودکی.** مسکو: ۲۰۰۸)
#Шоджаи Мохсен. «Актуальность проведения сертификации в обучении персидскому языку российских студентов по модели Совета Европы», ***Филологические науки в МГИМО***, ۲۰۰۸, № ۳4 (49), с. ۱۶۷-۱۷۴. [статья переиздана в сборнике: *Обучение* *персидскому языку в московских вузах*. М.: Мгимо-Университет, ۲۰۱۱. с. ۸۲-۸۸]. («ضرورت تعیین سطوح استاندارد در آموزش زبان فارسی به دانشجویان روس برپایهٔ الگوی شورای اروپا». مسکو: **مجلهٔ انستیتوی دولتی روابط خارجی،** ۲۰۰۸، شمارهٔ ۳۴. بازچاپ در مجموعه مقالات همان انستیتو، ۲۰۱۱)
# «المپیاد زبان فارسی و جایزهٔ ادبی فردوسی در روسیه»، [گزارش] محسن شجاعی، ***[[نشر دانش]]*** [نشریه‌­ی مرکز نشر دانشگاهی]، سال بیست و دوّم، شمارهٔ دوّم، تابستان۱۳۸۵، [تاریخ انتشار: ۱۳۸۶]، ص. ۷۵–۷۷.
# Шоджаи Мохсен. «Преподавание русского языка в Иране (на примере подготовительного курса)» ,. *Русский язык за рубежом*, ۲۰۰۷, № 4 (203), стр. ۹۲–۹۶ («آموزش زبان روسی در ایران بر پایهٔ دورهٔ پیش‌دانشگاهی». مسکو: مجلهٔ *زبان روسی در خارج*. ۲۰۰۷، شمارهٔ ۴)
# «آثار بازیافتهٔ زبان خوارزمی در توپراق‌قلعه (ازبکستان)»، نوشتهٔ سرگی پاولوویچ تالستوف، ترجمهٔ محسن شجاعی. ***مجلهٔ زبانشناسی*** [از انتشارات مرکز نشر دانشگاهی]، سال بیست و دوّم، شمارهٔ اوّل ۱۳۸۶، ص. ۹۹–۱۰۷.
# «همایش بین‌المللی «روسیه و ایران: گفت‌وگوی فرهنگ‌ها»، [گزارش] محسن شجاعی. ***فصلنامهٔ مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز***. سال شانزدهم، دوره چهارم، شمارهٔ ۵۸. تابستان ۱۳۸۶. ص. ۲۱۷–۲۴۶
# «دو روایت متفاوت از [ترجمة] تاریخ طبری تحریر بلعمی»، پیوتر آفاناسیِویچ گریازْنویچ و آلکساندر نیکُلایِویچ بولدیرِف، ترجمه‌ی: محسن شجاعی، ویرایش علی اشرف صادقی. ***نامهٔ فرهنگستان*** [نشریه‌ی فرهنگستان زبان و ادب فارسی]، دورهٔ نهم، شمارهٔ چهارم، زمستان ۱۳۸۶، ص. ۱۷۶–۱۹۸.
#[بخش کتاب­های روسی در:] ***کتابشناسی ایران‌شناسی و اسلام‌شناسی برمبنای مجموعة کتابخانة ملّی،***۲ جلد*،* به کوشش شهده سلطانی، شهره طراوتی، محسن شجاعی، واهیک وسکان؛ زیر نظر پوری سلطانی- کامران فانی. ناشر: سازمان اسناد و کتابخانهٔ ملی جمهوری اسلامی ایران و بنیاد ایران‌شناسی، ۱۳۸۶.
# Шоджаи Мохсен. «Методы обучения русскому языку в Иране и пути их улучшения» , ***Теоретический и прикладной аспекты преподавания русского языка в техническом вузе'',''' сборник материалов межвузовской научно-практической конференции: (Москва, Московский государственный строительный университет, ۲۶–۲۷ апреля ۲۰۰۶ г.). М. , ۲۰۰۶. с. ۱۲۷–۱۳۵. («روش‌های آموزش زبان روسی در ایران و راه‌های بهبود آن». '''کنفرانس: جنبه‌های نظری و عملیِ تدریس زبان روسی در مؤسسات آموش عالیِ فنی'''. مسکو: دانشگاه دولتی معماری، ۲۰۰۶)
# ***فرهنگ فارسیِ تاجیکی.*** زیر نظر محمّدجان شکوری … [و دیگران]، دو جلد، برگردان از خط سیریلیک و تصحیحات: محسن شجاعی. انتشارات فرهنگ معاصر، ۱۳۸۵.
# «بخش زبان‌شناسی در همایش بین‌المللی «ایران: سنّت، تاریخ و روند توسعه'''»، ['''گزارش] محسن شجاعی، ***نامهٔ فرهنگستان*** [نشریه‌ی فرهنگستان زبان و ادب فارسی]، دورهٔ هشتم، شمارهٔ اوّل، بهار ۱۳۸۵، ص. ۲۲۳–۲۳۰.
# «نشانگرهای سخن در زبان فارسی امروز»، نوشتهٔ یولیا پانووا، ترجمهٔ محسن شجاعی. ***مجلّهٔ زبان‌شناسی*** [از انتشارات مرکز نشر دانشگاهی]، سال بیست و یکم، شمارهٔ اوّل و دوّم ۱۳۸۵، ص. ۱۳۱–۱۴۶.
# «سخن عشق» شب شعر [[فریدون مشیری]] در مسکو»، [گزارش] محسن شجاعی، ***بخارا*.*' شمارهٔ ۵۷، آذر و دی ۱۳۸۵، ص. ۵۶۶–۵۶۸.
# «دستور زبان فارسی ادبی معاصر»، [نقد کتابГрамматика современного пепрсидского литературного языка  نوشته‌ی یوری آرونوویچ روبینچیک]، محسن شجاعی. ***[[مجله زبان‌شناسی|مجلهٔ زبان‌شناسی]]*** [از انتشارات مرکز نشر دانشگاهی]، سال نوزدهم، شمارهٔ دوّم، پاییز و زمستان ۱۳۸۳، ص. ۸۸–۱۱۰.
# «فعل‌های کمکی در زبان دری [فارسی افغانستان]»، نوشتهٔ باریس آستروفسکی، ترجمهٔ محسن شجاعی. ***پژوهش‌های*** ***زبان‌شناسی ایرانی'''،'' شمارهٔ اوّل: ***جشن‌نامهٔ دکتر علی‌اشرف صادقی***، نشر هرمس، ۱۳۸۲، ص. ۲۵۷–۲۸۱.
# «دربارهٔ ترجمه‌های عربی خدای‌نامه»، نوشتهٔ بارون و. روزِن، ترجمهٔ متن روسی: محسن شجاعی. ***نامهٔ فرهنگستان*** [نشریه‌ی فرهنگستان زبان و ادب فارسی]، ضمیمهٔ شمارهٔ ۱۵، دی ۱۳۸۲، ص. ۲۵–۵۲.
# «برخی ساخت‌های نحوی قالبی‌شده در زبان فارسی»، نوشتهٔ آلکساندر وِرِتِنّیکوف، ترجمهٔ محسن شجاعی. ***مجلّهٔ زبان‌شناسی*** [از انتشارات مرکز نشر دانشگاهی]، سال شانزدهم، شمارهٔ اوّل، بهار و تابستان ۱۳۸۰، ص. ۷۷–۸۲.
# ***لهجهٔ تهرانی**.'' نوشتهٔ لازار ساموئیلوویچ پِی‌سیکوف، ترجمهٔ محسن شجاعی، ویراستار علمی دکتر علی اشرف صادقی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۸۰.
# «اسنادی از تاریخ ازبکستان»، نوشتهٔ اولگا دمیتری‌یونا چخوویچ، ترجمهٔ محسن شجاعی. ***وقف، میراث جاویدان*** [نشریه‌ی سازمان اوقاف و امور خیریه]، سال هشتم، شمارهٔ ۲۹، بهار ۱۳۷۹، ص. ۱۹–۲۴.
# «پژوهش‌هایی در بارهٔ فقه‌اللّغهٔ ایرانی»، [معرّفی مقالات مندرج در مجموعه­ی Исследования по иранской филологии]، محسن شجاعی. ***مجلّهٔ زبان‌شناسی*** [از انتشارات مرکز نشر دانشگاهی]، سال پانزدهم، شمارهٔ اوّل، بهار و تابستان ۱۳۷۹، ص. ۷۹–۹۴.
# ***آخرین جهش به سوی جنوب*'. نوشتهٔ * ولادیمیر وولفوویچ ژیرینوفسکی، ترجمهٔ محسن شجاعی، نشر و پژوهش فرزان روز، ۱۳۷۸.
# «ترکیب‌های ثابت فعلی در زبان فارسی»، [نقد کتابОчерки глагольной фразеологии персидского языка  نوشته‌ی آلکساندر وِرِتِنّیکوف]، محسن شجاعی. ***مجلّهٔ زبان‌شناسی*** [از انتشارات مرکز نشر دانشگاهی]، سال سیزدهم، شمارهٔ اوّل و دوّم، ۱۳۷۵[تاریخ انتشار: آذر ۱۳۷۷]، ص. ۱۵۳–۱۶۵.
# «اطّلاعات تازه‌ای از زبان‌های رمزی (آرگو) در آسیای میانه: گروه قومی «قوال» در کولاب و آرگوی آن»، نوشتهٔ یوسیف میخائیلوویچ آرانسکی، ترجمهٔ محس شجاعی. ***فرهنگ: ویژه‌ی*** ***زبان‌شناسی*** [فصلنامه‌ی علمی و پژوهشی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی]، سال نهم، شمارهٔ اوّل، بهار ۱۳۷۵، ص. ۱۶۵–۲۰۰.
# «چکیدهٔ پایان‌نامه‌های زبان‌شناسی»، [<nowiki/>[[نقد کتاب]]<nowiki/>ی به همین نام از نرجس جواندل صومعه‌سرائی]، محسن شجاعی. ***فصلنامهٔ کتاب***[نشریه‌ی کتابخانه‌ی ملّی جمهوری اسلامی ایران]، دورهٔ پنجم، شمارهٔ سوّم و چهارم، پائیز وزمستان ۱۳۷۳، ص. ۱۲۲–۱۲۵.
# «نظریهٔ زبان‌های نوستراتیک»، محسن شجاعی. ***مجلّهٔ زبان‌شناسی*** [از انتشارات مرکز نشر دانشگاهی]، سال نهم، شمارهٔ دوّم، پائیز و زمستان ۱۳۷۱ [تاریخ انتشار:اسفند ۱۳۷۳]، ص. ۷۶–۸۳.
# «فرهنگ‌نویسی برای زبان فارسی»، [نقد کتاب Лексикография персидского языка نوشته‌ی یوری روبینچیک]، محسن شجاعی. ***مجلّهٔ زبان‌شناسی*** [از انتشارات مرکز نشر دانشگاهی]، سال نهم، شمارهٔ اوّل، بهار و تابستان ۱۳۷۱ [تاریخ انتشار: خرداد ۱۳۷۳]، ص. ۷۴–۸۶.
# «نزاع شیعه و سنّی در بخارا، یک توطئه»، نوشتهٔ [[صدرالدین عینی|صدرالدّین عینی]]، بازنویسی محسن شجاعی. ***مجلّهٔ مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز*** [وابسته به دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه]، سال دوّم، شمارهٔ دو، پائیز ۱۳۷۲، ص. ۳۷–۴۸.
# «نمایشگاه پایان‌نامه‌های دکترای ایران‌شناسی و اسلام‌شناسی»، [گزارش] محسن شجاعی. ***فصلنامهٔ کتاب*** [نشریه‌ی کتابخانه‌ی ملّی جمهوری اسلامی ایران]، دورهٔ چهارم، شمارهٔ چهارم، زمستان ۱۳۷۲، ص. ۵۵۰–۵۵۵.
# «تاریخچهٔ حضور ایرانیان مهاجر در [[آسیای مرکزی]] در نیمهٔ دوّم سدهٔ ۱۹ و آغاز سدهٔ ۲۰ میلادی»، نوشتهٔ آ.م. ماتوی‌یف، ترجمهٔ محسن شجاعی. ***مجلّهٔ مطالعات آسیای مرکزی** **و قفقاز*** [وابسته به دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه]، سال اوّل، شمارهٔ سوّم،* * زمستان ۱۳۷۱، ص. ۱۱۷–۱۴۹.
# «وضعیت کتابداری در تاجیکستان و راه‌های بهبود آن»، نوشتهٔ عبدالرّحیم رحیموف، ترجمهٔ محسن شجاعی. ***فصلنامهٔ کتاب*** [نشریه‌ی کتابخانه‌ی ملّی جمهوری اسلامی ایران]، دورهٔ اوّل، شماره‌های دوّم تا چهارم، ۱۳۶۹، ص. ۱۷۸–۱۹۹.
# «صدای شرق» [معرّفی نشریات فارسی چاپ خارج]، نوشتهٔ محسن شجاعی. ***[[نشر دانش]]*** [نشریه‌ی مرکز نشر دانشگاهی]، سال دهم، شمارهٔ اوّل، آذر و دی ۱۳۶۸، ص. ۵۷.
# «مسائل زبان فارسی در تاجیکستان»، بازنویسی و حواشی از محسن شجاعی. ***[[نشر دانش]]**'' [نشریه‌ی مرکز نشر دانشگاهی]، سال نهم، شمارهٔ ششم، مهر و آبان ۱۳۶۸، ص. ۲۲–۲۸.

## جستارهای وابسته
* دستور زبان ادبی معاصر فارسی
* فارسی تاجیکی

## منابع

## پیوند به بیرون
* مقالات محسن شجاعی

رده:استادان دانشگاه آزاد اسلامی
رده:افراد زنده
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه تهران
رده:زادگان ۱۳۴۱
رده:زبان‌شناسان اهل ایران
رده:فرهنگ‌نویسان اهل ایران
رده:مترجمان از روسی به فارسی
رده:مترجمان اهل ایران