اروجت راکت‌داین

**آیروجت راکت‌داین** () یک شرکت تابعه از شرکت دفاعی آمریکایی ال۳هریس است که سامانه‌های پیشران راکتی، ابرصوت و الکتریکی را برای کاربردهای فضایی، دفاعی، غیرنظامی و تجاری تولید می‌کند. ریشه‌های آیروجت به شرکت جنرال تایر اند رابر (General Tire and Rubber Company) که در سال ۱۹۱۵ تأسیس شد، بازمی‌گردد (این شرکت بعدها با گسترش فعالیت‌هایش به جن‌کورپ (GenCorp, Inc.) تغییر نام داد)، در حالی که راکت‌داین به عنوان بخشی از شرکت نورث امریکن اوییشن در سال ۱۹۵۵ ایجاد شد.

آیروجت راکت‌داین در سال ۲۰۱۳ و پس از ادغام آیروجت و پرت اند ویتنی راکت‌داین تشکیل شد. این ادغام پس از آن صورت گرفت که شرکت جن‌کورپ، پرت اند ویتنی راکت‌داین را از پرت اند ویتنی خریداری کرد. آیروجت راکت‌داین در ژوئیه ۲۰۲۳ به مبلغ ۴٫۷ میلیارد دلار توسط ال۳هریس خریداری شد.

## تاریخچه
### پیشینه: آیروجت
چندین دهه پس از آغاز تولید محصولات لاستیکی، شرکت «جنرال تایر اند رابر» (General Tire & Rubber) فعالیت‌های خود را به حوزه پخش رادیویی و تلویزیونی و هوانوردی گسترش داد.

در دهه ۱۹۴۰، شرکت آیروجت آزمایش طرح‌های مختلف موشکی را آغاز کرد. آن‌ها برای یک موشک سوخت جامد به مواد پیونددهنده (binders) نیاز داشتند و برای کمک به شرکت جنرال تایر اند رابر مراجعه کردند. جنرال به یکی از شرکای این شرکت تبدیل شد.

فعالیت در حوزه پخش رادیویی با خرید چندین شبکه رادیویی از سال ۱۹۴۳ آغاز شد. در سال ۱۹۵۲، خرید شبکه تلویزیونی WOR-TV کسب‌وکار پخش را به تلویزیون نیز گسترش داد. در سال ۱۹۵۳، جنرال تایر اند رابر استودیوی فیلم‌سازی RKO Radio Pictures را خریداری کرد. تمام دارایی‌های رسانه‌ای و سرگرمی این شرکت در بخش «آرکی‌او جنرال» (RKO General) سازماندهی شدند.

به دلیل کسب‌وکارهای استودیویی و موشکی، جنرال تایر اند رابر مالک املاک زیادی در کالیفرنیا شد. واحد مدیریت تأسیسات داخلی آن شروع به تجاری‌سازی عملیات خود کرد و جنرال تایر اند رابر را وارد کسب‌وکار املاک و مستغلات نمود. این امر زمانی آغاز شد که شرکت «آیروجت-جنرال» (Aerojet-General Corporation) تقریباً  زمین در شرق شهرستان ساکرامنتو خریداری کرد. آیروجت این زمین‌های سابق طلا را به یکی از برترین تأسیسات تولید و آزمایش موشک در جهان غرب تبدیل کرد. با این حال، بیشتر این زمین‌ها برای ایجاد مناطق حائل ایمنی برای عملیات آزمایش و تولید آیروجت استفاده می‌شد. بعدها، با کاهش نیاز به این تأسیسات و مناطق ایمنی، این املاک برای کاربری‌های دیگر در دسترس قرار گرفت. این املاک که در فاصله  شمال شرقی ساکرامنتو در امتداد بزرگراه ۵۰ ایالات متحده واقع شده‌اند، به دلیل قرار گرفتن در یک کریدور رشد کلیدی در منطقه، ارزشمند بودند. تقریباً  از زمین‌های آیروجت اکنون برای ایجاد جامعه‌ای به نام «ایستون» (Easton) برنامه‌ریزی شده است. شرکت «ایستون دولوپمنت» (Easton Development Company LLC) برای کمک به این فرایند تشکیل شد.

### پیشینه: راکت‌داین
بندانگشتی|موتورهای راکت‌داین اف-۱ روی مرحله اول موشک ساتورن ۵.
در سال ۱۹۵۵، شرکت نورث امریکن اوییشن بخش راکت‌داین را که یک توسعه‌دهنده موتورهای موشکی بود و بر اساس تحقیقات انجام شده بر روی موشک وی-۲ آلمان پس از جنگ جهانی دوم ساخته شده بود، از خود جدا کرد. راکت‌داین به یکی از تأمین‌کنندگان اصلی ناسا تبدیل شد و موتور راکت‌داین اف-۱ را برای موشک ساتورن ۵ در برنامه فضایی آپولو و همچنین موتور آراس-۲۵ را برای برنامه شاتل فضایی و جانشین آن، برنامه سامانه پرتاب فضایی (SLS) تولید کرد.

موتورهای آیروجت راکت‌داین در هر مأموریت موفق ناسا به مریخ نقش داشته‌اند، از جمله تأمین نیروی مراحل پرتاب، ورود، فرود و نشستن مأموریت مریخ‌نورد استقامت.

### تغییر نام
بندانگشتی|لوگوی نوشتاری شرکت جن‌کورپ تا سال ۲۰۱۵.
در سال ۱۹۸۴، جنرال تایر یک شرکت هلدینگ مادر به نام جن‌کورپ برای سرمایه‌گذاری‌های تجاری مختلف خود ایجاد کرد.

شرکت‌های تابعه اصلی عبارت بودند از:
* جنرال تایر اند رابر
* آرکی‌او جنرال، بازوی پخش رادیویی و تلویزیونی این شرکت خوشه‌ای؛
* دایورسی‌تک جنرال (DiversiTech General)، تولیدکننده توپ‌های تنیس و محصولات پلیمری، از جمله عایق صوتی خودرو و کاغذدیواری‌های خانگی.
* آیروجت جنرال، یک پیمانکار دفاعی (موشکی).

این شرکت از طریق شرکت تابعه خود، آرکی‌او جنرال، سهام شرکت‌های زیر را نیز در اختیار داشت:
* فرانتیر ایرلاینز.
* آرکی‌او باتلرز (RKO bottlers)، که نمایندگی‌های توزیع پپسی-کولا را اداره می‌کرد؛ و چندین استراحتگاه و هتل، از جمله استراحتگاه «وست‌وارد لوک» در توسان، آریزونا.

### جداسازی کسب‌وکارها
جن‌کورپ در اواخر دهه ۱۹۸۰، در مواجهه با تلاش برای تملک خصمانه و مشکلات دیگر، برخی از واحدهای قدیمی خود را واگذار کرد.

آرکی‌او جنرال در اواخر دهه ۱۹۸۰ در طی مراحل تمدید مجوز با کمیسیون فدرال ارتباطات (FCC) دچار مشکل شد. FCC به دلیل دروغ‌گویی گسترده به تبلیغ‌کنندگان و نهادهای نظارتی، تمایلی به تمدید مجوزهای پخش نداشت. در نتیجه این روند طولانی، جن‌کورپ فروش اموال پخش آرکی‌او جنرال را از سال ۱۹۸۷ آغاز کرد.

جن‌کورپ همچنین بخش پرچم‌دار سابق خود، یعنی جنرال تایر، را به تولیدکننده تایر آلمانی، کنتیننتال آ گ، فروخت تا بر روی آیروجت تمرکز کند.

در سال ۱۹۹۹، جن‌کورپ کسب‌وکارهای محصولات تزئینی و ساختمانی و مواد شیمیایی عملکردی خود را جدا کرد. جن‌کورپ شرکت OMNOVA Solutions را به عنوان یک شرکت مستقل و سهامی عام تشکیل داد و آن کسب‌وکارها را به آن منتقل کرد.

دو کسب‌وکار باقی‌مانده جن‌کورپ تا سال ۲۰۰۸، آیروجت و «ایستون ریل استیت» (Easton Real Estate) بودند.

### مشکلات صندوق بازنشستگی و تغییرات مدیریتی
جن‌کورپ در سال‌های رونق املاک و مستغلات در ۲۰۰۶ و ۲۰۰۷، بودجه مازاد صندوق بازنشستگی خود را برداشت کرد. رکود بازار املاک باعث کسری بودجه بیش از ۳۰۰ میلیون دلاری در این صندوق شد. این امر منجر به مسدود شدن طرح بازنشستگی در ۱ فوریه ۲۰۰۹ و پایان یافتن مشارکت شرکت در طرح 401(k) در ۱۵ ژانویه ۲۰۰۹ گردید. انتظار می‌رفت این اقدام سالانه ۲۹ میلیون دلار برای شرکت صرفه‌جویی به همراه داشته باشد.

در مارس ۲۰۰۸، صندوق پوشش ریسک «استیل پارتنرز ۲» (Steel Partners II) که مالک ۱۴ درصد از سهام جن‌کورپ بود، توافقی را منعقد کرد که بر اساس آن تری جی. هال (Terry J. Hall) از سمت مدیرعاملی کناره‌گیری کرد و استیل پارتنرز ۲ کنترل سه کرسی هیئت مدیره و انتخاب مدیرعامل جدید (که یک کرسی در هیئت مدیره نیز خواهد داشت) را به دست آورد. استیل پارتنرز ۲ پیش از این در سال ۲۰۰۴ تلاش برای تملک خصمانه کرده بود و پس از شکایت از «عملکرد ضعیف قابل توجه و کاهش قیمت سهام»، این توافق را به شرکت تحمیل کرد. جی. اسکات نیش (J. Scott Neish)، رئیس آیروجت، به عنوان مدیرعامل موقت منصوب شد.

در ژانویه ۲۰۱۰، اسکات سیمور (Scott Seymour)، رئیس سابق بخش سیستم‌های یکپارچه نورثروپ گرامن از سال ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۸، به عنوان مدیرعامل دائمی جن‌کورپ منصوب شد و نیش استعفا داد. این تملک در ژوئیه ۲۰۲۳ تکمیل شد. ال‌تری‌هریس، راس نیبرگال (Ross Niebergall)، مدیر ارشد فناوری سابق، را به عنوان رئیس بخش تجاری جدید آیروجت راکت‌داین منصوب کرد، که دفتر مرکزی آن اکنون در پالم بی، فلوریدا قرار خواهد داشت.

## محصولات
[بندانگشتی|موتورهای [آراس-۲۵]]

### موتورهای فعلی
* RS-25 (LH<sub>2</sub>/LOX) – که قبلاً به عنوان موتور اصلی شاتل فضایی (SSME) شناخته می‌شد، موتور اصلی قابل استفاده مجدد بود که توسط راکت‌داین برای شاتل فضایی بازنشسته توسعه داده شد. موتورهای باقی‌مانده RS-25D قرار است در پرتاب‌های اولیه راکت سامانه پرتاب فضایی (SLS) استفاده شوند و پس از آن نسخه یک‌بارمصرف آن، RS-25E، برای پرتاب‌های بعدی SLS توسعه خواهد یافت.
* RL10 (LH<sub>2</sub>/LOX) – توسعه‌یافته توسط پرت اند ویتنی و در حال حاضر بر روی مرحله فوقانی قنطورس برای اطلس ۵ استفاده می‌شود. همچنین در حال حاضر در سامانه پرتاب فضایی بر روی مرحله پیشرانه برودتی موقت (ICPS) استفاده می‌شود و در آینده بر روی مرحله فوقانی اکتشافی (EUS) نیز به کار خواهد رفت. قبلاً بر روی مرحله فوقانی دلتا ۴، مرحله فوقانی قنطورس برای تیتان، مرحله فوقانی اس-۴ برای ساترن ۱ و وسیله نقلیه فرود عمودی «دلتا کلیپر» مک‌دانل داگلاس استفاده می‌شد. این موتور قرار بود به عنوان موتور پیشران اصلی برای فرودگر ماه پیشنهادی آلتایر عمل کند. دو موتور RL-10 در مرحله فوقانی قنطورس V راکت ولکان ULA استفاده می‌شود.
* R-4D (MMH/NTO) – یک پیشرانه هایپرگولیک با نیروی رانش ۱۰۰ پوند-نیرو (رانش دقیق به مدل بستگی دارد) که در اصل توسط مارکوارت به عنوان پیشرانه‌های RCS برای ماژول خدمات آپولو و ماه‌نشین آپولو توسعه داده شد. در حال حاضر به عنوان موتورهای ثانویه در ماژول خدمات اروپایی فضاپیمای اوریون و به عنوان موتورهای اوج در باس‌های ماهواره‌ای مختلف استفاده می‌شود.
* MR103G — پیشرانه تک‌پیشرانه هیدرازین با نیروی رانش ۰٫۲ پوند.
* MR111g — پیشرانه تک‌پیشرانه هیدرازین با نیروی رانش ۱ پوند.
* MR106L — پیشرانه تک‌پیشرانه هیدرازین با نیروی رانش ۵–۷ پوند.
* MR107M — پیشرانه تک‌پیشرانه هیدرازین با نیروی رانش ۴۵ پوند.
* Blue Origin CCE (موتور راکت جامد یا SRM) — موتور راکت جامد فرار کپسول سرنشین‌دار نیو شپرد شرکت بلو ارجین توسط آیروجت راکت‌داین ساخته شده است.

### موتورهای تولیدی سابق و سایر موارد
* راکت‌داین اف-۱ (RP-1/LOX) – موتور اصلی مرحله اول راکت ساترن ۵ که در برنامه فضایی آپولو استفاده شد. قدرتمندترین موتور راکت سوخت مایع تک-محفظه احتراقی که تاکنون توسعه یافته است.
* راکت‌داین جی-۲ (LH2/LOX) – در مرحله فوقانی ساترن ۱بی و مراحل دوم و فوقانی ساترن ۵ استفاده شد.
* SJ61 (جی‌پی-۷/هوای ورودی) – یک موتور دو حالته رم‌جت/اسکرم‌جت که بر روی وسیله نقلیه نمایشی هایپرسونیک بوئینگ ایکس-۵۱ پرواز کرد.
* AJ10 (آیروزین ۵۰/N2O4) – موتور مرحله دوم برای دلتا ۲، که به عنوان موتور سامانه مانور مداری (OMS) برای شاتل فضایی و موتور اصلی برای ماژول خدمات اوریون اروپایی استفاده شد.
* AR1 (RP-1/LOX) – یک موتور پیشنهادی با چرخه احتراق مرحله‌ای غنی از اکسیدکننده RP-1/LOX با نیروی رانش در کلاس .
* راکت‌داین اچ-۱ (RP-1/LOX) – یک موتور مرحله اول که بر روی وسایل پرتاب ساترن ۱ و ساترن ۱بی پرواز کرد.
* آراس-۲۷ (RP-1/LOX) – یک موتور مرحله اول که بر روی وسیله پرتاب دلتا ۲۰۰۰ پرواز کرد.
* RS-27A (RP-1/LOX) – یک موتور مرحله اول که بر روی دلتا ۲ و دلتا ۳ پرواز کرد.
* RS-68 (LH2/LOX) – یک موتور مرحله اول که بر روی دلتا ۴ پرواز کرد و به عنوان نسخه ساده‌شده RS-25 برای استفاده یک‌بارمصرف طراحی شده بود. این بزرگ‌ترین موتور راکتی است که تاکنون با سوخت هیدروژن پرواز کرده است.
* J-2X (LH2/LOX) – موتوری که در اصل برای مرحله فوقانی آرس ۱ در حال توسعه بود تا اینکه برنامه صورت فلکی لغو شد. این موتور برای مرحله فوقانی اکتشافی سامانه پرتاب فضایی در نظر گرفته شد اما بعداً با خوشه‌ای از چهار موتور RL10 جایگزین شد. این موتور بر اساس راکت‌داین جی-۲ ساخته شده است.
* بیبی بانتام (Baby Bantam) (RP-1/LOX) – موتوری با نیروی رانش . در ژوئن ۲۰۱۴، آیروجت راکت‌داین اعلام کرد که «یک موتور را که کاملاً با چاپ سه‌بعدی ساخته شده بود، تولید و با موفقیت آزمایش کرده است».
* ای‌جی-۲۶ (RP-1/LOX) – موتورهای ان‌کا-۳۳ تغییر نام یافته و اصلاح‌شده که از روسیه وارد شدند. به عنوان موتور مرحله اول برای آنتارس استفاده می‌شد تا اینکه با آردی-۱۸۱ جایگزین شد.
* AJ-60A (جامد – HTPB) – یک موتور راکت جامد که قبلاً برای وسیله پرتاب اطلس ۵ استفاده می‌شد، تا اینکه در سال ۲۰۲۱ با GEM-63 نورثروپ گرامن جایگزین شد.
* AR-22 (LH2/LOX) – موتوری که از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۰ برای فضاپیمای XS-1، که به فانتوم اکسپرس نیز معروف است، در حال توسعه بود. این موتور بر اساس آراس-۲۵ و با استفاده از قطعات باقی‌مانده از نسخه‌های قبلی RS-25 در انبارهای آیروجت راکت‌داین و ناسا ساخته می‌شد. قرار بود دو عدد از این موتورها برای این فضاپیما ساخته شود. بوئینگ در ژانویه ۲۰۲۰ از این پروژه خارج شد و عملاً به آن پایان داد.

### در حال توسعه
#### پیشرانه یونی X3
در ۱۳ اکتبر ۲۰۱۷، گزارش شد که آیروجت راکت‌داین یک نمایش کلیدی از پیشرانه یونی جدید X3 را به پایان رسانده است که بخش مرکزی سیستم XR-100 برای برنامه NextSTEP محسوب می‌شود. پیشرانه یونی X3 توسط دانشگاه میشیگان طراحی شده و با مشارکت دانشگاه میشیگان، ناسا و نیروی هوایی در حال توسعه است. ایکس۳ یک پیشرانه اثر هال است که با توانی بیش از ۱۰۰ کیلووات کار می‌کند. در طول این نمایش، این پیشرانه رکوردهای حداکثر توان خروجی، نیروی رانش و جریان عملیاتی را که تاکنون توسط یک پیشرانه اثر هال به دست آمده، شکست. این پیشرانه در محدوده توانی از ۵ تا ۱۰۲ کیلووات و با جریان الکتریکی تا ۲۶۰ آمپر کار کرد. این پیشرانه ۵٫۴ نیوتن نیروی رانش تولید کرد که «بالاترین سطح رانش به دست آمده توسط هر پیشرانه پلاسمایی تا به امروز است». یک نوآوری در طراحی آن این است که سه کانال پلاسما را در خود جای داده است که هر کدام چند سانتی‌متر عمق دارند و به صورت حلقه‌های هم‌مرکز در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند. این سیستم  وزن دارد و قطر آن تقریباً  است.

### سایر محصولات قابل توجه
#### مولد گرما-الکتریکی ایزوتوپی چند-مأموریتی
آیروجت راکت‌داین پیمانکار اصلی وزارت انرژی ایالات متحده برای مولد گرما-الکتریکی ایزوتوپی چند-مأموریتی است. اولین واحد پروازی MMRTG در حال حاضر انرژی مریخ‌نورد کنجکاوی را تأمین می‌کند و دومین واحد پروازی انرژی مریخ‌نورد پشتکار را تأمین می‌نماید.

## پیوند به بیرون
* 

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۱۵ (میلادی) در اوهایو
رده:راکت‌داین
رده:شرکت‌های هوافضای ایالات متحده آمریکا
رده:هواگردهای آیروجت

## منابع

* 

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۱۵ (میلادی) در اوهایو
رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۱۳ (میلادی) در کالیفرنیا
رده:راکت‌داین
رده:شرکت‌های آمریکایی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۱۵ (میلادی)
رده:شرکت‌های آمریکایی بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۱۳ (میلادی)
رده:شرکت‌های ال سگوندو (کالیفرنیا)
رده:شرکت‌های پیشین فهرست شده در بورس نیویورک
رده:شرکت‌های تولیدی بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۱۳ (میلادی)
رده:شرکت‌های تولیدی کالیفرنیا
رده:شرکت‌های تولیدی محدوده لس آنجلس بزرگ
رده:شرکت‌های ساکرامنتو، کالیفرنیا
رده:شرکت‌های فناوری بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۱۵ (میلادی)
رده:شرکت‌های فناوری بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۱۳ (میلادی)
رده:شرکت‌های فناوری کالیفرنیا
رده:شرکت‌های مادر تخصصی ایالات متحده آمریکا
رده:شرکت‌های هوافضای ایالات متحده آمریکا
رده:کانوگا پارک، لس آنجلس
رده:هواگردهای آیروجت
رده:ادغام‌ها و اکتساب‌های ۲۰۲۳ (میلادی)