جوشا بن حنانیا

**جوشا بن حنانیا, یهوشع بن حنانیا, یوشوا  بن حنانیا**  (به عبری: יהושע בן חנניה Yəhōšūaʿ ben Ḥănanyā؛ درگذشته ۱۳۱ میلادی**,**  ; که همچنین به عنوان ربای یوشوا شناخته می‌شود تنائیم برجسته در پی تخریب معبد پرستش‌گاه اورشلیم در محاصره اورشلیم (۷۰ میلادی) بود. او هفتمین حکیمی است که در میشنا بیشتر از همه ذکر شده‌است.

## زندگینامه
او از قبیله لاویان بود، و در معبد به عنوان عضوی از طبقهٔ خوانندگان خدمت می‌کرد. مادرش قصد داشت او را به زندگی علمی و مطالعه اختصاص دهد، و همان‌طور که یک معاصر بزرگ‌تر، دوسا بن هارکیناس، نقل می‌کند، او کودک را در گهواره‌اش به کنیسه می‌برد تا گوش‌هایش به صداهای کلمات تورات عادت کند. احتمالاً به دلیل مادر پارسای او بود که یوحنان بن زکای در مورد یهوشع بن حنانیا چنین اظهار داشت: «درود بر تو که او را به دنیا آوردی».  بر اساس سنت دیگری یوحنان بن زکای او را با کلمات کتاب جامعه (۴:۱۲) ستود: «و ریسمان سه‌گانه به‌سرعت نمی‌گسلد.» شاید منظور او این بود که در یهوشع، سه شاخهٔ آموزش سنتی، میدراش، هالاخا و آگادا، در یک کل محکم متحد شده‌اند؛ یا شاید این عبارت را به معنایی که بعدها به کار رفت، استفاده کرد تا نشان دهد که یهوشع متعلق به خانواده‌ای از دانشمندان حتی تا نسل سوم است.
بندانگشتی|شهرک پکیعین در شمال اسرایئل.
اقامتگاه دائمی یهوشع در پکیعین بود، مکانی میان یابنه و لد، جایی که او حرفهٔ خیاطی سوزن‌دوزی را دنبال می‌کرد. این شغل به هیچ وجه احترام او به عنوان یکی از اعضای تأثیرگذار آکادمی یابنه را کاهش نداد.

یهوشع بن حنانیا یکی از پنج نفری بود که حلقهٔ داخلی شاگردان یوحنان بن زکای  را تشکیل می‌دادند. در شمارش آن‌ها، سنت او را در رأس همراه با الیعزر بن هورکانوس قرار می‌دهد. سنت همچنین این دو را اغلب به عنوان حامیان دیدگاه‌های مخالف با هم ذکر می‌کند. آن‌ها هر دو در جشن ختنهٔ الیشع بن آبویا (آخر) در اورشلیم حضور داشتند و با وصل کردن بخش‌هایی از تورات به بخش‌های دیگر در پیامبران و کتب مقدس سرگرم می‌شدند. همچنین الیعزر و یهوشع بودند که یوحنان بن زکای را از شهر محاصره‌شده نجات دادند و به اردوگاه وسپاسیان بردند.

پس از مرگ یوحنان بن زکای حدود سال ۸۰ میلادی، یهوشع پرشورترین حامی تلاش‌های جمالیل دوم برای ایجاد برتری دیدگاه‌های پیروان هیلل پیر بر دیدگاه‌های شمائی بود و بدین ترتیب اختلافی که سال‌ها میان مدارس وجود داشت را پایان داد. اما او همان کسی بود که جمالیل در یک موقعیت خاص هنگام سؤال از قدرت رئیس تحقیرش کرد. طبیعت نرم یهوشع مانع از آن نشد که دوباره توسط جمالیل تحقیر شود، و نادرستی انجام‌شده نسبت به یهوشع باعث برکناری جمالیل از مقام شد. او به زودی بخشش یهوشع را به دست آورد و این مسیر را برای بازگشتش باز کرد؛ اما اکنون مجبور شد مقامش را با الیعزر بن آزاریا، که ابتدا به عنوان جانشین او منصوب شده بود، شریک شود.

یهوشع به الیعزر احترام زیادی می‌گذاشت و در یک مناسبت با لحنی تأکیدی فریاد زد: «درود بر تو، پدر ابراهیم، که الیعزر بن آزاریا از جانت برخاست!» هنگامی که لازم شد پروندهٔ یهودیان سرزمین اسرایئل در رم ارائه شود، دو رئیس، جمالیل و الیعزر، به نمایندگی از آن‌ها رفتند و یهوشع بن حنانیا و آکیوا آن‌ها را همراهی کردند. این سفر "پیران" به رم و اقامتشان در شهر امپراتوری، مواد لازم برای بسیاری از روایت‌ها را فراهم کرد. در یکی از این روایت‌ها، رومیان از یهوشع بن حنانیا می‌خواهند شواهدی از کتاب مقدس دربارهٔ رستاخیز مردگان و علم پیشین خدا ارائه دهد. در روایت دیگری، یهوشع به کمک جمالیل می‌آید زمانی که او نمی‌تواند به سؤال یک "فیلسوف" پاسخ دهد. در تراکت هورایوت، در حکایتی دربارهٔ سفر دریایی جمالیل و یهوشع، دانش نجومی یهوشع به کار گرفته می‌شود. گفته شده که او محاسبه کرده بود که یک دنباله‌دار در طول سفر ظاهر خواهد شد.

پس از مرگ جمالیل، مقام اول میان دانشمندان به یهوشع رسید، زیرا الیعزر بن هیرکانوس تحت ممنوعیت بود. یهوشع می‌خواست یک قانون جمالیل را لغو کند، اما با مخالفت شورا مواجه شد. یهوشع کنار بستر مرگ همکارش الیعزر بن هیرکانوس ایستاد و به او گفت: «ای استاد، تو برای اسرائیل ارزشمندتر از هدیهٔ خداوند در باران هستی؛ زیرا باران تنها در این جهان زندگی می‌بخشد، در حالی که تو هم در این جهان و هم در جهان آینده زندگی می‌بخشی.» زمانی که پس از مرگ الیعزر، سایر دانشمندان قانون، الیعزر بن آزاریا، تارفون و آکیوا، برخی از دیدگاه‌های او را به چالش کشیدند، یهوشع به آن‌ها گفت: «پس از مرگ شیر نباید مخالفت کرد.» به نظر می‌رسد الیعزر نیز مدتی پیش از یهوشع درگذشته باشد.

نقل شده که هنگامی که یهوشع بن حنانیا در شرف مرگ بود، دانشمندان اطراف تختش عزاداری کردند و گفتند: «چگونه خود را در برابر کافران نگه داریم؟» یهوشع آن‌ها را با کلمات ارمیا ۴۹:۷ آرام کرد: «اگر مشورت از فرزندان [خدا، یعنی اسرائیل] گرفته شده باشد، حکمت این [دشمن] نیز نابود شده است.»

پس از مرگ او، اهمیت یهوشع با این کلمات ستوده شد: «از زمانی که راببی یهوشع درگذشت، مشورت خوب در اسرائیل پایان یافته است.» مدت کوتاهی پس از مرگ یهوشع، اندیشمندان جای خود را به مردان عمل دادند، و شمعون بار کوخبا، که توسط تأثیرگذارترین شاگرد یهوشع، راببی آکیوا، با اشتیاق مورد استقبال قرار گرفت، پرچم شورش علیه رم را برافراشت. این که این اقدام زودتر انجام نشده بود، به دلیل نفوذ یهوشع بود.

## منابع

* 

رده:خاخام‌های سده ۲ (میلادی)
رده:لاویان