فهرست فقیهان شیعه دوازده‌امامی ایرانی

این صفحه فهرستی از فقیهان شیعه دوازده‌امامی ایرانی بوده و بر اساس سال تولد به میلادی مرتب شده است.

## سدهٔ نهم
* حسین بن سعید اهوازی (؟ –۸۶۸)
* علی بن مهزیار اهوازی (؟ –۸۶۸)
* فضل بن شاذان (؟ –۸۷۴)
* ابراهیم ثقفی (۸۱۶–۸۹۶)
**۸۷۴م: آغاز [[غیبت صغرا]]**
* صفار قمی (؟ –۹۰۳)
* ابن ولید (۸۸۳–۹۵۴)

## سدهٔ دهم
* شیخ صدوق (۹۱۷–۹۹۱)
**۹۴۱م: آغاز [[غیبت کبرا]]**
* شیخ مفید (۹۴۸–۱۰۲۲)
* شیخ طوسی (۹۹۵–۱۰۶۷)

## سدهٔ یازدهم
* سلار دیلمی (؟–۱۰۷۰)
* شیخ طبرسی (۱۰۷۵–۱۱۵۳)
* ابوالفتوح رازی (۱۰۷۸–۱۱۵۷)
* ابن شهرآشوب (۱۰۹۵–۱۱۹۲)

## سدهٔ دوازدهم
* قطب‌الدین راوندی (؟–۱۱۷۸)
* عمادالدین طبری (؟–؟)

## سدهٔ سیزدهم
* تاج‌الدین آوی (؟–۱۳۱۲)
* خواجه نصیرالدین طوسی (۱۲۰۱–۱۲۷۴)

## سدهٔ چهاردهم
* حسن بن محمد دیلمی (؟ -؟)

## سدهٔ پانزدهم
* عبدالوهاب تبریزی (؟–۱۵۲۲)
* جلال‌الدین دوانی (۱۴۲۷–۱۵۰۲)

## سدهٔ شانزدهم
۱۵۰۱م برپایی حکومت صفویان و رسمی‌شدن مذهب شیعهٔ دوازده‌امامی در ایران
* مقدس اردبیلی (۱۵۰۰–۱۵۸۵)
* قاضی نورالله شوشتری (۱۵۴۲–۱۶۱۰)
* میرفندرسکی (۱۵۶۲–۱۶۴۰)
* ملا فتح‌الله کاشانی (؟ –۱۵۸۰)
* میرداماد (۱۵۶۱–۱۶۳۱)
* سحابی استرآبادی (؟ –۱۶۰۱)
* فیض‌الله حسینی تفرشی (؟–۱۶۱۶)
* ملاصدرا (۱۵۷۱–۱۶۳۶)
* محمدتقی مجلسی (۱۵۹۵–۱۶۶۰)
* آمنه بیگم مجلسی (۱۵۹۵–۱۶۶۰)
* ملا محسن فیض کاشانی (۱۵۹۸–۱۶۸۰)

|مقدس اردبیلی(۱۵۰۰–۱۵۸۵)
|ملاصدرا(۱۵۷۱–۱۶۳۶)


## سدهٔ هفدهم
* آقا حسین خوانساری (۱۶۰۸–۱۶۸۸)
* محمدباقر مجلسی (۱۶۱۶–۱۶۹۹)
* شیخ حر عاملی (۱۶۱۶–۱۶۹۳)
* محمد واعظ قزوینی (؟–۱۶۹۳)
* سید نعمت‌الله جزایری (۱۶۴۰–۱۷۰۱)
* فاضل هندی (۱۶۵۲–۱۷۲۵)
* ابراهیم شیرازی (؟–۱۶۶۰)
* محمدباقر سبزواری (۱۶۰۸–۱۶۷۹)
* جعفر بن عبدالله حویزی (؟–۱۷۰۳)
* حزین لاهیجی (۱۶۹۲–۱۷۶۶)
* آقا جمال خوانساری (؟–۱۷۱۳)

Portrait of Allamah Majlisi.jpg|محمدباقر مجلسی(۱۶۱۶–۱۶۹۸)


## سدهٔ هجدهم
* محمدعلی بهبهانی: (۱۷۳۲–۱۸۰۱)
* میرزای قمی (۱۷۳۸–۱۸۱۶)
* محمدصالح برغانی قزوینی (۱۷۶۰–۱۸۵۵)
* ملا احمد نراقی (۱۷۷۱–۱۸۲۹)
* ملاغلامرضا آرانی (۱۷۷۸–۱۸۴۹)
* آمنه‌خانم قزوینی (۱۷۷۸–۱۸۵۳)
* ابراهیم موسوی قزوینی (۱۷۸۸–۱۸۴۷)
* ملا هادی سبزواری (۱۷۹۷–۱۸۷۳)
* ملا صالح ساوجی (؟–؟)

## سدهٔ نوزدهم
### دههٔ ۱۸۰۰
* مرتضی انصاری (۱۸۰۰–۱۸۶۵)

### دههٔ ۱۸۱۰
* آقا دربندی (؟–۱۸۶۸)
* زین‌العابدین حائری مازندرانی (۱۸۱۲–۱۸۸۹)
* میرزای شیرازی (۱۸۱۴–۱۸۹۵)
* حبیب‌الله رشتی (۱۸۱۹–۱۸۹۴)
* فاضل شربیانی (۱۸۱۴–۱۸۹۱)

### دههٔ ۱۸۲۰
* محمدباقر نجفی اصفهانی (۱۸۲۰–۱۸۸۴)
* جمال‌الدین نجفی اصفهانی (۱۸۲۶–۱۸۸۹)

### دههٔ ۱۸۳۰
* سید محمدکاظم طباطبایی یزدی (۱۸۳۱–۱۹۱۹)
* سید اسدالله خرقانی (۱۸۳۸–؟)
* شمس الادبای لاریجانی (۱۸۳۶–۱۸۸۶)
* آخوند خراسانی (۱۸۳۹–۱۹۱۱)

آخوند خراسانی.jpg|محمدکاظم خراسانی(۱۸۳۹–۱۹۱۱)


### دههٔ ۱۸۴۰
* عبدالله بهبهانی: (۱۸۴۰–۱۹۱۰)
* علی‌اکبر فال اسیری: (۱۸۴۰–۱۹۰۲)
* محمد طباطبایی: (۱۸۴۲–۱۹۲۰)
* فضل‌الله نوری: (۱۸۴۳–۱۹۰۹)
* ابوطالب زنجانی: (۱۸۴۳–۱۹۱۱)
* علی داماد تبریزی: (۱۸۴۴–۱۹۱۸)
* محمدتقی نجفی اصفهانی: (۱۸۴۶–۱۹۱۷)
* فقیه_سبزواری،_میرزا_موسی: (۱۸۴۶–۱۹۱۸)
* عبدالحسین لاری: (۱۸۴۷–۱۸۸۵)
* مصطفی کاشانی: (۱۸۴۸–۱۹۱۸)
* محمدحسین فشارکی: (۱۸۴۹–۱۹۳۴)
* حسن دانش (حسن بن اسماعیل رشتی): (۱۸۴۹–۱۹۲۷)

### دههٔ ۱۸۵۰
* حبیب خراسانی: (۱۸۵۰–۱۹۰۹)
* حسن رشدیه: (۱۸۵۱–۱۹۴۴)
* محمداسماعیل محلاتی: (۱۸۵۳–۱۹۲۲)
* ابراهیم زنجانی: (۱۸۵۵–۱۹۳۴)
* صادق تبریزی: (۱۸۵۷–۱۹۳۲)
* ملا امام‌وردی (امام‌وردی بن محمدباقر مشکینی): (۱۸۵۸–۱۹۰۸)
* عبدالکریم حائری یزدی: (۱۸۵۹–۱۹۳۷)
* نورالله نجفی اصفهانی: (۱۸۵۹–۱۹۲۷)
* ابوالحسن بن محمد طباطبایی نائینی: (۱۸۵۹–۱۸۹۷)

Alzydy.jpg|عبدالکریم حائری یزدی(۱۸۵۹–۱۹۳۷)


### دههٔ ۱۸۶۰

* محمدحسین نائینی (۱۸۶۰–۱۹۳۶)
* سید ابوالحسن اصفهانی (۱۸۶۰–۱۹۴۶)
* ثقةالاسلام تبریزی (۱۸۶۱–۱۹۱۱)
* آقا ضیاءالدین عراقی (۱۸۶۱–۱۹۴۲)
* میرزا فضلعلی آقا تبریزی (۱۸۶۱–۱۹۱۷)
* جمال‌الدین واعظ اصفهانی (۱۸۶۲–۱۹۰۸)
* حسنعلی نخودکی اصفهانی (۱۸۶۳–۱۹۰۳)
* احمد عاملی آرانی (۱۸۶۴–۱۹۴۹)
* شیخعلی ابیوردی (۱۸۶۵–۱۹۳۸)
* علی‌اصغر مازندرانی (۱۸۶۶–۱۹۱۲)
* سید علی قاضی (۱۸۶۶–۱۹۴۷)
* امین‌الشریعه سبزواری (۱۸۶۸–۱۹۳۹)
* سید محمدباقر حجتی مازندرانی (۱۸۶۹–۱۹۳۳)


Abu l-Hasan al-Isfahani.jpg|سید ابوالحسن اصفهانی(۱۸۶۰–۱۹۴۶)
Seyyed Jamal Vaez.jpg|جمال‌الدین واعظ اصفهانی(۱۸۶۲–۱۹۰۸)


### دههٔ ۱۸۷۰

* محمدمهدی فیض‌مهدوی: (۱۸۷۰–۱۹۲۷)
* حسن مدرّس: (۱۸۷۰–۱۹۳۷)
* حسین میرپور تهرانی: (۱۸۷۱–۱۹۴۸)
* رضا فیروزآبادی: (۱۸۷۲–۱۹۶۵)
* اسماعیل نوبری: (۱۸۷۳–۱۹۲۲)
* عبدالله بلادی بوشهری: (۱۸۷۴–۱۹۵۲)
* رحیم ارباب: (۱۸۷۵–۱۹۷۵)
* محمدکاظم شیرازی: (۱۸۷۵–۱۹۴۸)
* حسین طباطبایی بروجردی: (۱۸۷۵ –۱۹۶۱)
* محمدمحسن آقابزرگ تهرانی: (۱۸۷۶ –۱۹۷۰)
* سیّد العراقین (عبدالحسین مدّرس خاتون‌آبادی): (۱۸۷۷ –۱۹۳۲)
* عبدالوهاب صالح: (۱۸۷۷–۱۹۳۸)
* محمد قزوینی: (۲۹ مارس ۱۸۷۷–۲۵ مه ۱۹۴۹)
* عباس محدث قمی: (۱۸۷۷–۲۰ ژانویه ۱۹۴۱)
* جمال‌الدین گلپایگانی: (۱۸۷۸–۱۹۵۷)
* ابوالقاسم کاشانی: (۱۸۷۸–۱۹۶۲)
* محمدمهدی امامی مازندرانی: (۱۸۷۹–۱۹۵۸)


|حسین بروجردی(۱۸۷۵ –۱۹۶۱)
Jamal al-Din Golpayegani (10284).jpg|جمال‌الدین گلپایگانی(۱۸۷۸–۱۹۵۷)


### دههٔ ۱۸۸۰
* صدرالدین صدر: (۱۸۸۱–۱۹۵۳)
* محمد تدین: (۱۸۸۱–۱۹۵۱)
* احمد آشتیانی: (۱۸۸۲–۱۹۷۵)
* نصرت امین: (۱۸۸۶–۱۹۸۳)
* محمدتقی غضنفری خوانساری: (۱۸۸۶–۱۹۷۱)
* محمدتقی آملی: (۱۸۸۷–۱۹۷۰)
* محمدتقی خوانساری: (۱۸۸۷–۱۹۵۲)

Mohammad Taqi Khansari - circa 1950.jpg|محمدتقی خوانساری(۱۸۸۷–۱۹۵۲)


### دههٔ ۱۸۹۰

* احمد خوانساری: (۱۸۹۱–۱۹۸۴)
* محمد خالصی‌زاده: (۱۸۹۱–۱۹۶۳)
* محمدهادی میلانی: (۱۸۹۲–۱۹۷۵)
* میرزاحسین فقیه سبزواری: (۱۸۹۲–۱۹۶۵)
* عبدالله شیرازی: (۱۸۹۲–۱۹۸۴)
* عبدالحسین امینی: (۱۸۹۲–۱۹۶۰)
* محمدحسین طباطبایی: (۱۸۹۲–۱۹۸۱)
* ابوالحسن رفیعی قزوینی: (۱۸۹۳–۱۹۷۵)
* محمدعلی اراکی: (۱۸۹۴–۱۹۹۴)
* نورالدین شیرازی: (۱۸۹۵–۱۹۵۶)
* علی دشتی: (۱۸۹۶–۱۹۸۲)
* مرتضی پسندیده: (۱۸۹۶–۱۹۹۶)
* مهدی مهدوی لاهیجی: (۱۸۹۶–۱۹۹۲)
* سید جلال‌الدین تهرانی: (۱۸۹۶–۱۹۸۷)
* سید نصرالله بنی‌صدر: (۱۸۹۷–۱۹۷۲)
* محمدرضا گلپایگانی: (۱۸۹۸–۱۹۹۳)
* شهاب‌الدین مرعشی نجفی: (۱۸۹۷–۱۹۹۰)
* خلیل کمره‌ای: (۱۸۹۸–۱۹۸۴)
* ابوالقاسم خویی: (۱۸۹۹–۱۹۹۲)
* میرزا هاشم آملی: (۱۸۹۹–۱۹۹۳)


Muhammad Husayn Tabataba'i - 1940s.jpg|محمدحسین طباطبایی(۱۸۹۲–۱۹۸۱)
Mohammad Hadi Milani (1791).jpg|محمدهادی میلانی(۱۸۹۲–۱۹۷۵)
Mohammad Ali Araki - 1955.jpg|محمدعلی اراکی(۱۸۹۴–۱۹۹۴)
Ali_Dashti_-_1910s.jpg|علی دشتی(۱۸۹۶–۱۹۸۲)


Shahab al-Din Mar'ashi Najafi - 1950s.jpg|شهاب‌الدین مرعشی نجفی(۱۸۹۷–۱۹۹۰)
Mohammad-Reza Golpaygani in his study room (cropped).jpg|محمدرضا گلپایگانی(۱۸۹۸–۱۹۹۳)
Abu_al-Qasim_al-Khoei_(7738).jpg|ابوالقاسم خویی(۱۸۹۹–۱۹۹۲)


## سدهٔ بیستم
### دههٔ ۱۹۰۰
* محمود حلبی: (۱۹۰۰–۱۹۹۸)
* سید محمد مشکات: (۱۹۰۰–۱۹۸۰)
* سید روح‌الله خمینی: (۱۹۰۲–۱۹۸۹)
* ابوالحسن شعرانی: (۱۹۰۲–۱۹۷۳)
* محمدتقی بهلول: (۱۹۰۲–۲۰۰۵)
* عبدالحسین امینی: (۱۹۰۲–۱۹۷۰)
* عطاءالله اشرفی اصفهانی: (۱۹۰۲–۱۹۸۲)
* سید حسن امامی:(۱۹۰۳–۱۹۸۱)
* سید محمدکاظم شریعتمداری:(۱۹۰۵–۱۹۸۶)
* حسینعلی راشد:(۱۹۰۵–۱۹۸۰)
* سید روح‌الله خاتمی:(۱۹۰۶–۱۹۸۸)
* سید محمدحسن الهی طباطبایی:(۱۹۰۷–۱۹۶۸)
* محمدتقی شریعتی:(۱۹۰۷–۱۹۸۷)
* محمدتقی فلسفی: (۱۹۰۸–۱۹۹۸)
* محمد صدوقی: (۱۹۰۹–۱۹۸۲)
* سید عبدالاعلی سبزواری: (۱۹۰۹–۱۹۹۳)

پرونده:Portrait of Ruhollah Khomeini By Ali Kaveh.jpg|سید روح‌الله خمینی(۱۹۰۲–۱۹۸۹)


### دههٔ ۱۹۱۰
* حسنعلی مروارید (۱۹۱۱–۲۰۰۴)
* سید حسن طباطبایی قمی (۱۹۱۱–۲۰۰۷)
* علی صافی گلپایگانی (۱۹۱۲–۲۰۰۹)
* سید عبدالحسین دستغیب (۱۹۱۳–۱۹۸۱)
* اسدالله مدنی (۱۹۱۴–۱۹۸۱)
* محمدعلی ابن‌الرضا خوانساری (۱۹۱۴–۲۰۱۰)
* علی‌اصغر کرباسچیان (۱۹۱۴–۲۰۰۳)
* جعفر اشراقی (۱۹۱۵–۲۰۰۰)
* محمدتقی بهجت (۱۹۱۶–۲۰۰۹)
* لطف‌الله صافی گلپایگانی (۱۹۱۸–۲۰۲۲)

### دههٔ ۱۹۲۰
* حسین وحید خراسانی (۱۹۲۱)
* سید عزالدین حسینی زنجانی (۱۹۲۱–۲۰۱۳)
* علی مشکینی (۱۹۲۱–۲۰۰۷)
* حسینعلی منتظری (۱۹۲۲–۲۰۰۹)
* سید تقی طباطبایی قمی (۱۹۲۳–۲۰۱۶)
* محمدتقی جعفری (۱۹۲۳–۱۹۹۸)
* محسن کوچه‌باغی تبریزی (۱۹۲۴–۲۰۱۱)
* مسلم ملکوتی (۱۹۲۴–۲۰۱۴)
* ابوالقاسم خزعلی (۱۹۲۵–۲۰۱۵)
* سید محمد حسینی شاهرودی (۱۹۲۵–۲۰۱۹)
* خلیل قبله‌ای خویی (۱۹۲۵–۲۰۱۶)
* حسین نوری همدانی (۱۹۲۵)
* ناصر مکارم شیرازی (۱۹۲۶)
* محمد صادقی تهرانی (۱۹۲۶–۲۰۱۱)
* سید محمدصادق روحانی (۱۹۲۶–۲۰۲۲)
* شهاب‌الدین اشراقی (۱۹۲۶–۱۹۸۱)
* سید عبدالکریم موسوی اردبیلی (۱۹۲۶–۲۰۱۶)
* احمد جنتی (۱۹۲۷)
* سید رضی شیرازی (۱۹۲۷–۲۰۲۱)
* سید موسی شبیری زنجانی (۱۹۲۸)
* حسن حسن‌زاده آملی (۱۹۲۸–۲۰۲۱)
* سید موسی صدر (۱۹۲۸–۱۹۷۸)
* عباس محفوظی (۱۹۲۸–۲۰۲۴)
* جعفر سبحانی (۱۹۲۹)

پرونده:Hussein-Ali Montazeri in 1957.png|حسینعلی منتظری(۱۹۲۲–۲۰۰۹)
پرونده:Məhəmməd Təği Cəfəri.jpg|محمدتقی جعفری(۱۹۲۳–۱۹۹۸)
پرونده:Naser Makarem Shirazi qom (20) (cropped).jpg|ناصر مکارم شیرازی(۱۹۲۴)
پرونده:خلیل قبله ای در کتابخانه شخصی.jpg|خلیل قبله ای خویی (۱۹۲۵-۲۰۱۶)
پرونده:Abolghasem Khazali 02 (1).jpg|ابوالقاسم خزعلی(۱۹۲۵–۲۰۱۵)
پرونده:Shahaboddin Eshraghi - 1980.jpg|شهاب‌الدین اشراقی(۱۹۲۶–۱۹۸۱)
پرونده:AyatollahRohani.jpg|سید صادق روحانی(۱۹۲۶-۲۰۲۲)


### دههٔ ۱۹۳۰
* سید علی سیستانی (۱۹۳۰)
* محمدعلی ناصری (۱۹۳۰–۲۰۲۲)
* محمد یزدی (۲۰۲۰–۱۹۳۱)
* محمد فاضل لنکرانی (۱۹۳۱–۲۰۰۷)
* محمدرضا مهدوی کنی (۱۹۳۱–۲۰۱۴)
* محمدابراهیم جناتی (۱۹۳۲)
* سید حسن مرتضوی (۱۹۳۲)
* عبدالله جوادی آملی (۱۹۳۳)
* حسین مظاهری (۱۹۳۳)
* سید علی‌محمد دستغیب (۱۹۳۴)
* جواد غروی علیاری (۱۹۳۴–۲۰۱۸)
* سید حسن ابطحی (۱۹۳۵–۲۰۱۶)
* محمدتقی مصباح یزدی (۱۹۳۵–۲۰۲۱)
* یدالله دوزدوزانی (۱۹۳۵)
* عباسعلی عمید زنجانی (۱۹۳۷–۲۰۱۱)
* رضا استادی (۱۹۳۷)
* یوسف صانعی (۱۹۳۷–۲۰۲۰)
* محمد مؤمن (۱۹۳۸–۲۰۱۹)
* محمدعلی گرامی (۱۹۳۸)
* سید کاظم حائری (۱۹۳۸)
* سید علی خامنه‌ای (۱۹۳۹–۲۰۲۶)

پرونده:Ali Sistani edit1.jpg|سید علی سیستانی(۱۹۳۰)
پرونده:Members of the Assembly of Experts for Leadership meet with Ali Khamenei (13941220 1032568) (cropped).jpg|محمد یزدی(۲۰۲۰-۱۹۳۱)
پرونده:Mohammad Fazel Lankarani - January 1984.jpg|محمد فاضل لنکرانی(۱۹۳۱–۲۰۰۷)
پرونده:Mohammad-Reza Mahdavi Kani (01).jpg|محمدرضا مهدوی کنی(۱۹۳۱–۲۰۱۴)
پرونده:Abbas-Ali Amid Zanjani (13824).jpg|عباسعلی عمید زنجانی(۱۹۳۷–۲۰۱۱)
پرونده:Yousef Saanei یوسف صانعی 01 (cropped).jpg|یوسف صانعی(۱۹۳۷-۲۰۲۰)
پرونده:Members of the Assembly of Experts for Leadership meet with Ali Khamenei (13960630 1737704) (cropped-2).jpg|محمد مؤمن(۱۹۳۸-۲۰۱۹)
پرونده:Ali Khamenei in may 2020.jpg|سید علی خامنه‌ای (۱۹۳۹–۲۰۲۶)


### دههٔ ۱۹۴۰
* محمدعلی علوی گرگانی (۱۹۴۰–۲۰۲۲)
* سید صادق حسینی شیرازی (۱۹۴۱)
* علی کریمی جهرمی (۱۹۴۱)
* اسدالله بیات زنجانی (۱۹۴۱)
* سید عباس مدرسی یزدی (۱۹۴۳–۲۰۲۰)
* محمدعلی تسخیری (۱۹۴۴–۲۰۲۰)
* سید محمدتقی مدرسی (۱۹۴۵)
* سید محمد حسینی زنجانی (۱۹۴۷)
* سید محمود هاشمی شاهرودی (۱۹۴۸–۲۰۱۸)
* محمدرضا نکونام (۱۹۴۹–۲۰۲۴)

پرونده:Members of the Assembly of Experts for Leadership meet with Ali Khamenei (13960630 1737704) (cropped-1).jpg|سید محمود هاشمی شاهرودی(۱۹۴۸–۲۰۱۸)


### دههٔ ۱۹۵۰
* سید محمدجواد علوی بروجردی (۱۹۵۱)
* محمدمهدی شب‌زنده‌دار (۱۹۵۵)
* محمدباقر موحدی (۱۹۵۵)
* سید محمدرضا مدرسی یزدی (۱۹۵۵)
* محمدباقر فاضلی بهسودی (۱۹۵۶)
* سید کمال حیدری (۱۹۵۶)
* سید محمدامین خراسانی (۱۹۵۷)

### دههٔ ۱۹۶۰
* صادق آملی لاریجانی (۱۹۶۱)

پرونده:Sixth International Conference in Support of the Palestinian Intifada, Tehran (15) (crop of Sadeq Larijani).jpg|صادق لاریجانی(۱۹۶۱)


## جستارهای وابسته

* نقض حقوق حوزویان در جمهوری اسلامی ایران
* شیعه دوازده‌امامی
* فهرست مراجع تقلید شیعه
* روحانیت در ایران
* رسمی‌شدن مذهب شیعه در ایران
* تشیع در ایران
* حوزه علمیه
* روحانی (اسلام)
* روحانی‌گرایی
* روحانی‌ستیزی

## منابع

*
رده:شیعیان دوازده‌امامی
فقیهان شیعه
رده:فهرست‌های مرتبط با شیعه دوازده‌امامی