open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
پورترفیلد ۳۵

**پورترفیلد ۳۵**  یک هواگرد از نوع مونوپلین دوسرنشینه ساخت شرکت Porterfield Aircraft Corporation است. هواگرد پورترفیلد ۳۵ نخستین پروازش را در ۱۹۳۵ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۵ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۲۴۰+ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

طراح این هواگرد، Noel Hockaday بود.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۳۵ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای بال بالا
پاتز ۸

**پاتز ۸**  یک هواگرد از نوع آموزشی ساخت شرکت Potez است. هواگرد پاتز ۸ نخستین پروازش را در ۹ آوریل ۱۹۲۰ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد c.15 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:بادپرهای فرانسوی دهه ۱۹۲۰ (میلادی)
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۰۰ (میلادی)
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۲۰ (میلادی)
رده:هواگردهای دوباله
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای آموزشی غیرنظامی فرانسوی دهه ۱۹۲۰ (میلادی)
رده:هواگردهای ورزشی فرانسوی دهه ۱۹۲۰ (میلادی)
رده:هواگرد بادپر
بی‌اچ ۴۱

**بی‌اچ ۴۱**  یک هواگرد از نوع آموزشی نظامی ساخت شرکت ČKD-Praga  است. هواگرد بی‌اچ ۴۱ نخستین پروازش را در ۱۹۳۱ میلادی انجام داد.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۳۱ (میلادی)
رده:هواگردهای آموزشی نظامی چکسلواکی دهه ۱۹۳۰ (میلادی)
بی‌اچ ۴۱
رده:هواگردهای دوباله
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
پوتزر الستر

**پوتزر الستر**  یک هواگرد از نوع تفریحی سبک ساخت شرکت Pützer است. هواگرد پوتزر الستر نخستین پروازش را در ۱۰ ژانویه ۱۹۵۹ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۴۵ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

طراح این هواگرد، Alfons Pützer بود.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۵۹ (میلادی)
رده:هواگردهای چندمنظوره نظامی آلمانی دهه ۱۹۵۰ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای بال بالا
رده:هواگردهای چندمنظوره غیرنظامی آلمانی دهه ۱۹۵۰ (میلادی)
آراف‌بی اکس-۱۱۳

**آراف‌بی اکس-۱۱۳**  یک هواگرد از نوع شناور اثر سطحی ساخت شرکت هواپیماسازی راین (RFB) است. هواگرد آراف‌بی اکس-۱۱۳ نخستین پروازش را در اکتبر ۱۹۷۰ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

طراح این هواگرد، الکساندر لیپیش بود.

## جستارهای وابسته
* آئرو_بوئرو_ای‌بی-۱۵۰

* آر.دبلیو.دی_۱۰

* فهرست هواگردها

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای آزمایشی آلمانی دهه ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:هواگردهای بال بالا
رده:هواگردهای دم‌تی
آر.دبلیو.دی ۱

**آر. دبلیو. دی ۱**  یک هواگرد از نوع ورزشی ساخت شرکت دانشگاه صنعتی ورشو است. هواگرد آر. دبلیو. دی ۱ نخستین پروازش را در سپتامبر 1928 میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۲۸ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

طراح این هواگرد، آر دبلیو دی بود.

## جستارهای وابسته
* آر.دبلیو.دی_۱۰

* فهرست هواگردها

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۲۸ (میلادی)
رده:هواگردهای بال بالا
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای ورزشی لهستانی دهه ۱۹۲۰ (میلادی)
آر.دبلیو.دی ۱۰

**آر. دبلیو. دی ۱۰**  یک هواگرد از نوع پرنده آیروباتیکس ساخت شرکت DWL است. هواگرد آر. دبلیو. دی ۱۰ نخستین پروازش را در July 1933 میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۵ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۳۷–۱۹۳۸ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ~۲۲+۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

طراح این هواگرد، آر دبلیو دی بود.

## جستارهای وابسته
* آر.ایی.پی_۱

* آر.دبلیو.دی_۱

* آراف‌بی_اکس-۱۱۳

* فهرست هواگردها

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۳۳ (میلادی)
رده:هواپیماهای بال‌چتری
رده:هواگردهای آکروجت
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای ورزشی لهستانی دهه ۱۹۳۰ (میلادی)
هواگرد ورزشی سبک

بندانگشتی|تعدادی هواگرد سبک ورزشی
یک **هواگرد ورزشی سبک** () نوعی هواگرد است که پرواز با آن ساده بوده و دارای حداقل استانداردهای اداره‌های هوانوردی ملی هر کشور را برآورده می‌سازند.

برای مثال در استرالیا اداره امنیت هوانوردی غیرنظامی هواگرد سبک ورزشی را به صورت هواگردی غیر از هلی‌کوپتر و با مشخصاتی نظیر بیشینه وزن ناخالص برخاستن ۵۶۰ کیلوگرم تا ۶۵۰ کیلوگرم (برای انواع مختلف) و بیشینه سرعت واماندگی ۸۳ کیلومتر بر ساعت تعریف می‌کند.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:هواگردهای ورزش سبک
رده:هواگردهای ورزشی آمریکایی
ولکویل

**ولکویل** (به لاتین: Wallaceville) یک منطقهٔ مسکونی در نیوزیلند است که در Wellington Region واقع شده‌است. ولکویل ۲٬۱۵۷ نفر جمعیت دارد.

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای نیوزیلند

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:بازبینی گمر شهرهای نیوزیلند
رده:حومه‌های هات علیا
تی پاپاپا

**تی پاپاپا** (به لاتین: Te Papapa) یک حومه شهر در نیوزیلند است که در Auckland Region واقع شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای نیوزیلند

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:بازبینی گمر شهرهای نیوزیلند
رده:حومه‌های شهری اوکلند (نیوزیلند)
پاراتا

:*برای نانی به این نام به [[نان پاراتا]] نگاه کنید.*

**پاراتا** (به لاتین: Paerata) یک منطقهٔ مسکونی در نیوزیلند است که در Pukekohe واقع شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای نیوزیلند

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:بازبینی گمر شهرهای نیوزیلند
رده:مناطق مسکونی در منطقه آوکلند
هواگرد تک‌باله

یک **هواپیمای تک‌باله** () نوعی هواگرد ثابت‌بال است که دارای یک سطح بال است. این نوع هواگرد با هواپیمای دوباله یا جندباله تفاوت دارد.

هواگردهای تک‌باله به‌طور ذاتی دارای بالاترین بازدهی و کمترین drag بین همهٔ ساختارهای بال‌های هواپیماها را دارند و از نظر ساخت نیز ساده هستند. با این حال در سال‌های نخست هوانوردی، این مزیت‌ها به دلیل وزن بیشتر و مانورپذیری کمتر این نوع هواپیماها نادیده گرفته می‌شدند و این نوع هواگردها تا دههٔ ۱۹۳۰ تا حدودی کمیاب بودند. از آن پس، هواپیماهای تک‌باله متداول‌ترین نوع هواپیمای ساخته‌شده بال‌ثابت هستند.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:پیکربندی بال هواگرد
رده:هواگردهای تک‌باله
ریدیوپلین بی‌تی‌تی

**ریدیوپلین بی‌تی‌تی**  یک هواگرد از نوع پهپاد ساخت شرکت ریدیوپلین و نورثروپ است. در مجموع، تعداد بیش از ۷۳٬۰۰۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای با کاربرد اختصاصی آمریکایی دهه ۱۹۵۰ (میلادی)
رده:هواگردهای بال بالا
اس-۶ کایوت ۲

**اس-۶ کایوت ۲**  یک هواگرد از نوع هواپیمای دست‌ساز و هواگرد ورزشی سبک ساخت شرکت Rans Inc است. هواگرد اس-۶ کایوت ۲ نخستین پروازش را در ۱۹۸۸ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۲۱۰0 (2011) فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

طراح این هواگرد، Randy Schlitter بود.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۸۸ (میلادی)
رده:هواپیماهای دست‌ساخت
رده:هواگردهای بال بالا
رده:هواگردهای چندمنظوره غیرنظامی آمریکایی دهه ۱۹۸۰ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای ورزش سبک
رابین ای‌تی‌ال

**رابین ای‌تی‌ال**  یک هواگرد از نوع هواگرد سبک ساخت شرکت رابین است. هواگرد رابین ای‌تی‌ال نخستین پروازش را در ۱۷ ژوئن ۱۹۸۳ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱۳۲ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۸۳ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای بال پایین
رده:هواگردهای چندمنظوره غیرنظامی فرانسوی دهه ۱۹۸۰ (میلادی)
رده:هواگردهای دم‌هفتی
رنارد آر.۳۶

**رنارد آر. ۳۶**  یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت Renard است. هواگرد رنارد آر. ۳۶ نخستین پروازش را در ۵ نوامبر  میلادی انجام داد.

طراح این هواگرد، آلفرد رنارد بود.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۳۷ (میلادی)
رده:هواگردهای بال پایین
رده:هواگردهای جنگنده بلژیکی دهه ۱۹۳۰ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رموس جی‌اکس

**رموس جی‌اکس**  یک هواگرد از نوع هواگرد ورزشی سبک ساخت شرکت رموس است. هواگرد رموس جی‌اکس نخستین پروازش را در 20 سپتامبر ۱۹۹۷ میلادی انجام داد. در مجموع تعداد ۴۰۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۹۷ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای بال بالا
رده:هواگردهای ورزش سبک
رده:هواگردهای ورزشی آلمانی دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
ریدیوپلین

[بندانگشتی| نورما جین مورتنسون مشهور به [مریلین مونرو هنگامی که در کارخانه ریدیوپلین کار می‌کرد کشف شد]]
**ریدیوپلین** () یک شرکت فعال در حوزه هوانوردی بود که پهپاد تولید می‌کرد. در زمان جنگ جهانی دوم این شرکت بیش از ۹٫۴۰۰ فروند از ریدیوپلین او کیو-۳ که یک هواپیمای تک‌باله ملخ‌دار بود تولید کرد. 

این شرکت در سال ۱۹۶۲ توسط نورثروپ خریداری شد.

## منابع

* 

رده:شرکت‌های هواگردسازی ازبین‌رفته در ایالات متحده آمریکا
رده:ون نایس، لس آنجلس
فوکه-وولف

**فوکه-وولف** () یک شرکت آلمانی تولیدکننده هواگردهای نظامی و غیرنظامی در دوران قبل و در حین جنگ جهانی دوم بود. بسیاری از هواپیماهای جنگنده موفق این شرکت مدل اصلاح‌شدهٔ فوکه-وولف ۱۹۰ بودند. این شرکت از شرکت‌های پیشگام ایرباس فعلی است.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:آی‌تی‌تی
رده:شرکت‌های تولیدی برمن (ایالت)
رده:شرکت‌های برمن
رده:شرکت‌های هواگردسازی از بین رفته در آلمان
رده:هواگردهای فوکه-وولف
کورتیس پی-۴۰

**کورتیس پی۴۰ وارهاوک**  یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت Curtiss-Wright Corporation است. هواگرد کورتیس پی۴۰ وارهاوک نخستین پروازش را در ۱۴ اکتبر ۱۹۳۸ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱۳٬۷۳۸ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها
* اسکادران ۲۶۰ نیروی هوایی سلطنتی انگلستان

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:هواگردهای جنگنده آمریکایی دهه ۱۹۳۰ (میلادی)
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۳۸ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
لاوچکین-گوربونوف-گودکوف لاگگ-۳

**لاگگ-۳**  یک هواگرد جنگنده ساخت شرکت 21 (Gorky), 31 (Taganrog/Tbilisi), 23/153 (Leningrad/Novosibirsk) است. هواگرد لاگ-۳ نخستین پروازش را در ۳۰ مارس ۱۹۴۰ انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۱ رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۴۱–۱۹۴۴ تولید شده‌است. در مجموع تعداد ۶٬۵۲۸ فروند از این هواگرد تولید گردید.

## عملکرد
در پی خسارات بالا، در مرحله نخست به‌کارگیری از لاگگ-۳ به عنوان «بیوه‌ساز» یاد می‌شد. این هواگرد ضعیف و سنگین و پرواز با آن دشوار بود. ارابه فرود آن دارای مشکل و مکانیسم تسلیحات آن غیرقابل اتکا بود. خلبانان جنگنده نیروی هوایی شوروی لاگگ-۳ را «تابوت جلا خورده تضمینی» نامیدند. این جنگنده به هدف مورد علاقه تک‌خال‌های *[[لوفت‌وافه]]* بدل گشت.

## منابع

رده:هواگردهای جنگنده اتحاد شوروی دهه ۱۹۴۰ (میلادی)
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۴۰ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای بال پایین
رده:هواگردهای جنگنده شوروی در جنگ جهانی دوم
فلومار

**فلومار**  یک هواگرد از نوع Carrier Fighter ساخت شرکت Fairey Aviation Company است. هواگرد فلومار نخستین پروازش را در ۴ ژانویه ۱۹۴۰ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۰ مه ۱۹۴۰ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۴۰–۴۳ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۶۰۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

طراح این هواگرد، Marcel Lobelle بود.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:هواگردهای جنگنده بریتانیایی دهه ۱۹۴۰ (میلادی)
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۴۰ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای بال پایین
رده:هواگردهای ناوپایه
پیلاتوس پی-۳

**پیلاتوس پی-۳**  یک هواگرد از نوع هواپیمای آموزشی ساخت شرکت Pilatus Aircraft است. هواگرد پیلاتوس پی-۳ نخستین پروازش را در ۳ سپتامبر ۱۹۵۳ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۵۶ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۷۹ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۵۳ (میلادی)
رده:هواگردهای آموزشی نظامی سوئیسی دهه ۱۹۵۰ (میلادی)
رده:هواگردهای بال پایین
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
پولیکارپوف آر-۵

**آر-۵**  یک هواگرد از نوع شناسایی/بمب‌افکن سبک ساخت شرکت پولیکارپوف است. هواگرد آر-۵ نخستین پروازش را در 1928 میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۰ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۷۰۰۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۲۸ (میلادی)
رده:هواگردهای دوباله
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای شناسایی نظامی اتحاد شوروی دهه ۱۹۲۰ (میلادی)
ایرکو دی‌اچ.۴

**ایرکو دی‌اچ.۴**  یک بمب‌افکن سبک ساخت شرکت ایرکو بود. ایرکو دی‌اچ.۴ نخستین پروازش را در اوت ۱۹۱۶ میلادی انجام داد. این هواپیما در مارس ۱۹۱۷ میلادی رسماً معرفی شد. در مجموع، ۶۲۹۵ فروند از این نوع بمب‌افکن سبک ساخته شد.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:بمب‌افکن‌های بریتانیایی دهه ۱۹۱۰ (میلادی)
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۱۶ (میلادی)
رده:هواگردهای بوئینگ
رده:هواگردهای جنگ جهانی اول
رده:هواگردهای دوباله
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
بی‌یو-۱۳۱ یونگمان

**بی‌یو-۱۳۱ یونگمان**  یک هواگرد از نوع هواپیمای آموزشی ساخت شرکت Bücker Flugzeugbau است. هواگرد بی‌یو-۱۳۱ یونگمان نخستین پروازش را در ۲۷ آوریل ۱۹۳۴ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال 1935 میلادی رسماً معرفی گردید.

طراح این هواگرد، Carl Bücker بود.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۳۴ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای آکروجت
رده:هواگردهای آموزشی نظامی آلمانی دهه ۱۹۳۰ (میلادی)
رده:هواگردهای بوکر
رده:هواگردهای دوباله
دی هاویلند کانادا دی‌اچ‌سی-۱ چیپ‌مونک

**دی هاویلند کانادا دی‌اچ‌سی-۱ چیپ‌مونک**  یک هواگرد از نوع هواپیمای آموزشی ساخت شرکت د هویلند کانادا  است. هواگرد دی‌اچ‌سی-۱ چیپ‌مونک نخستین پروازش را در ۲۲ مه ۱۹۴۶ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۶ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۴۷–۱۹۵۶ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد 1,284 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

طراح این هواگرد، Wsiewołod Jakimiuk بود.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۴۶ (میلادی)
رده:هواگردهای آکروجت
رده:هواگردهای آموزشی نظامی کانادایی دهه ۱۹۴۰ (میلادی)
رده:هواگردهای بال پایین
رده:هواگردهای دی هاویلند
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:گلایدررانی
اف‌آی ۱۶۷

**اف‌آی ۱۶۷**  یک هواگرد از نوع هواگرد اژدرافکن ساخت شرکت Fieseler است. هواگرد اف‌آی ۱۶۷ نخستین پروازش را در ۱۹۳۸ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱۴ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۳۸ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای اژدر افکن آلمان در جنگ جهانی دوم
رده:هواگردهای اژدرافکن آلمان دهه ۱۹۳۰
رده:هواگردهای دوباله
رده:هواگردهای فیزلر
رده:هواگردهای ناوپایه
رده:هواگردهای نظامی آلمانی دهه ۱۹۳۰ (میلادی)
پ زد ال-۲۳ کاراش

**پ زد ال-۲۳ کاراش**  یک هواگرد از نوع بمب‌افکن سبک و هواپیمای شناسایی ساخت شرکت Państwowe Zakłady Lotnicze است. هواگرد پی‌زدال. ۲۳ کاراس نخستین پروازش را در ۱ آوریل ۱۹۳۴ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۶ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۳۶–۱۹۳۸ تولید شده است. در مجموع، تعداد ۲۵۰ فروند از این هواگرد ساخته شده است.

## کاربران

;
* نیروی هوایی لهستان
;
* نیروی هوایی سلطنتی رومانی
;
* نیروی هوایی بلغارستان

## جستارهای وابسته

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:بمب‌افکن‌های لهستانی دهه ۱۹۳۰ (میلادی)
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۳۴ (میلادی)
رده:هواگردهای بال پایین
رده:هواگردهای شناسایی نظامی لهستانی دهه ۱۹۳۰ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
روگوزارسکی آی‌کی-۳

**روگوزارسکی آی‌کی-۳**  یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت Rogožarski A.D است. هواگرد روگوزارسکی آی‌کی-۳ نخستین پروازش را در late May 1938 میلادی انجام داد. این هواگرد در سال 1940 میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۱۳ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

طراح این هواگرد، Kosta Sivčev, Ljubomir Ilić, Slobodan Zrnić بود.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:هواگردهای جنگنده یوگسلاو دهه ۱۹۳۰ (میلادی)
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۳۸ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای بال پایین
اس‌ئی. ۵

**اس‌ئی. ۵**  یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت various (see text) است. هواگرد اس‌ایی. ۵ نخستین پروازش را در ۲۲ نوامبر ۱۹۱۶ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال مارس ۱۹۱۷ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۵٬۲۰۵ فروند از این هواگرد ساخته شده است.

طراح این هواگرد، Henry Folland / John Kenworthy بود.
بندانگشتی|احمدشاه و وزاریش در حال بازدید از یک اس‌ایی. ۵

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۱۶ (میلادی)
رده:هواگردهای جنگ جهانی اول
رده:هواگردهای جنگنده بریتانیایی دهه ۱۹۱۰ (میلادی)
رده:هواگردهای دوباله
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
یاکوولف یاک-۱۲

**یاکوولف یاک-۱۲**  یک هواگرد ساخت شرکت یاکوولف است. هواگرد یاک-۱۲ نخستین پروازش را در ۱۹۴۶ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۷ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد 4,992 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۴۶ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای بال بالا
رده:هواگردهای چندمنظوره غیرنظامی اتحاد شوروی دهه ۱۹۴۰ (میلادی)
رده:هواگردهای چندمنظوره نظامی اتحاد شوروی دهه ۱۹۴۰ (میلادی)
رده:هواگردهای نشست و برخاست کوتاه
رده:هواگردهای یاکوولف
ام۶ای۱ آیچی

**ام۶ای۱ آیچی**  یک هواگرد از نوع اژدر افکن و ضد زیردریایی ساخت شرکت آیچی کوکوکی است. هواگرد ام۶ای۱ آیچی نخستین پروازش را در ۱۹۴۳ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۵ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۴۳–۱۹۴۵ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۲۹ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:بمب‌افکن‌های ژاپنی دهه ۱۹۴۰ (میلادی)
رده:هواپیماهای شناور دارای ارابه فرود
رده:هواگردهای آیچی کوکوکی
رده:هواگردهای اژدر افکن ژاپن در جنگ جهانی دوم
رده:هواگردهای بال پایین
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
ایرکو دی‌اچ.۹

**ایرکو دی‌اچ.۹**  یک بمب‌افکن ساخت شرکت ایرکو بود. دی‌اچ.۹ نخستین پروازش را در ژوئیه ۱۹۱۷ میلادی انجام داد. این هواپیما در نوامبر ۱۹۱۷ میلادی رسماً معرفی شد. در مجموع، ۴٬۰۹۱ فروند از این نوع بمب‌افکن ساخته شد.

طراح این هواپیما، جئوفری دی هاویلند بود.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:بمب‌افکن‌های بریتانیایی دهه ۱۹۱۰ (میلادی)
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۱۷ (میلادی)
رده:هواگردهای دوباله
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
اس-۱۹۹

**اس-۱۹۹**  یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت Avia است. هواگرد اس-۱۹۹ نخستین پروازش را در مارس ۱۹۴۷ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۶۰۳ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

طراح این هواگرد، مسرشمیت بود.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:هواگردهای جنگنده آلمان در جنگ جهانی دوم
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۴۷ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای آویا
رده:هواگردهای بال پایین
رده:هواگردهای جنگنده چکسلواکی دهه ۱۹۴۰ (میلادی)
بیچ‌کرفت بونانزا

**بیچ‌کرفت بونانزا**  یک هواگرد از نوع هواگرد غیرنظامی چندمنظوره ساخت شرکت بیچ‌کرفت است. هواگرد بیچ‌کرفت بونانزا نخستین پروازش را در ۲۲ دسامبر ۱۹۴۵ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۷ میلادی رسماً معرفی گردید و از سال ۱۹۴۷ تاکنون تولید شده‌است. در مجموع، تعداد بیشتر از ۱۷٬۰۰۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

در ایران از زمان دهه ۴۰ شمسی خلبانان جنگنده نیروی هوایی شاهنشاهی ایران آموزش‌های مقدماتی پرواز را با بونانزا می‌گذرانند و هواپیمای بیچ کرافت بونانزا هواپیمای ترابری است که از ۱۳۴۷ و در دوران ارتش شاهنشاهی ایران تاکنون به عنوان هواپیمای آموزشی مشغول خدمت بوده است.

## نگارخانه

File:V-Tailed Beechcraft Bonanza.jpg|
Image:N567M Beechcraft Bonanza 33 (BE33).JPG|
Image:Ntps-b35-N8718A-071012-02-12.jpg|
Image:Bonanza G36 at Oshkosh.jpg|
File:2013 Bonanza G36.JPG|


## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها
* پرستو ۱۴

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۴۵ (میلادی)
رده:هواپیماهای نظامی ایران
رده:هواگردهای بال پایین
رده:هواگردهای بیچ‌کرفت
رده:هواگردهای چندمنظوره غیرنظامی آمریکایی دهه ۱۹۴۰ (میلادی)
رده:هواگردهای دم‌هفتی
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای دارای ارابهٔ فرود سه‌چرخه‌ای جمع‌شونده
رده:هواگردهای نظامی اسپانیایی
بی‌یو-۱۸۱ بوکر

**بی‌یو-۱۸۱ بوکر**  یک هواگرد از نوع هواپیمای آموزشی ساخت شرکت Bücker است. هواگرد بی‌یو-۱۸۱ بوکر نخستین پروازش را در فوریه ۱۹۳۹ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۳٬۴۰۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۳۹ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای آموزشی نظامی آلمانی دهه ۱۹۳۰ (میلادی)
رده:هواگردهای بال پایین
رده:هواگردهای بوکر
سی‌.۷۱۴ کودرون

**سی. ۷۱۴ کودرون**  یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت Caudron-رنو است. هواگرد سی. ۷۱۴ کودرون نخستین پروازش را در ۱۸ ژوئیه ۱۹۳۶ (C.710) میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۰ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۳۹–۱۹۴۰ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد 90 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

طراح این هواگرد، Marcel Riffard بود.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:هواگردهای جنگنده فرانسوی دهه ۱۹۳۰ (میلادی)
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۳۶ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای بال پایین
رده:هواگردهای ساخت کودرون
جی.۵۵ سناتور

**جی. ۵۵ سناتور**  یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت Fiat است. هواگرد جی. ۵۵ سناتور نخستین پروازش را در ۳۰ آوریل ۱۹۴۲ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۳ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های 274 (جنگ), 75 (بعد از جنگ) تولید شده‌است.

طراح این هواگرد، Giuseppe Gabrielli بود.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۴۲ (میلادی)
رده:هواگردهای بال پایین
رده:هواگردهای جنگنده ایتالیایی دهه ۱۹۴۰ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
نورسمن

**نورسمن**  یک هواگرد از نوع هواگرد عمومی ساخت شرکت Noorduyn Aircraft Ltd است. هواگرد نورسمن نخستین پروازش را در ۱۴ نوامبر ۱۹۳۵ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۹۰۴ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

طراح این هواگرد، Robert B.C. Noorduyn بود.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۳۵ (میلادی)
رده:هواگردهای بال بالا
رده:هواگردهای چندمنظوره غیرنظامی کانادایی دهه ۱۹۳۰ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
پوتز۲۵

**پوتز۲۵**  یک هواگرد از نوع عملیات شناسایی هوایی بمب‌افکن ساخت شرکت Potez است. هواگرد پوتز۲۵ نخستین پروازش را در ۱۹۲۴ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۲۵ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد 4,000 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:بمب‌افکن‌های فرانسوی دهه ۱۹۲۰ (میلادی)
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۲۴ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای یک‌ونیم‌باله
رده:هواگردهای شناسایی نظامی فرانسوی دهه ۱۹۲۰ (میلادی)
ای‌تی-۸۰۲ ایرتراکتور

**ای‌تی-۸۰۲ ایرتراکتور**  یک هواگرد از نوع سمپاش/ آتش‌نشانی هوایی ساخت شرکت Air Tractor است. هواگرد ای‌تی-۸۰۲ ایرتراکتور نخستین پروازش را در ۱۹۹۰ میلادی انجام داد.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:جنگ‌افزارهای ضدکشاورزی
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:هواپیماهای شناور دارای ارابه فرود
رده:هواگردهای آبی خاکی
رده:هواگردهای آتش‌نشانی
رده:هواگردهای ایر تراکتور
رده:هواگردهای با کاربرد اختصاصی آمریکایی دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:هواگردهای بال پایین
رده:هواگردهای توربوپراپ تک‌موتوره
رده:هواگردهای توربوپراپ
رده:هواگردهای کشاورزی آمریکایی دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
بی‌اچ-۳۳ آویا

**بی‌اچ-۳۳ آویا**  یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت آویا, هواگردسازی پودلاشه (under licence), Ikarus (under licence) است. هواگرد بی‌اچ-۳۳ آویا نخستین پروازش را در ۲۱ اکتبر ۱۹۲۷ میلادی انجام داد.

طراح این هواگرد، Miroslav Hajn and Pavel Beneš بود.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:هواگردهای جنگنده چکسلواکی دهه ۱۹۲۰ (میلادی)
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۲۷ (میلادی)
رده:هواگردهای دوباله
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای آویا
آویاتیک دی‌آی

**آویاتیک دی‌آی**  یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت آویاتیک است. هواگرد آویاتیک دی‌آی نخستین پروازش را در ۲۴ ژانویه ۱۹۱۷ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۱۷ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۱۷–۱۹۱۸ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ~۷۰۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

طراح این هواگرد، Julius von Berg بود.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:هواگردهای جنگنده اتریش-مجارستانی دهه ۱۹۱۰ (میلادی)
رده:هواگردهای دوباله
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای جنگ جهانی اول
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۱۷ (میلادی)
برییف بی‌ئی-۴

**برییف بی‌ئی-۴**  یک هواگرد از نوع کشتی پرنده شناسایی ساخت شرکت برییف است. هواگرد بی‌ایی-۴ نخستین پروازش را در ۲۱ اکتبر ۱۹۴۰ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۲ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد 47 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:قایق‌های پرنده
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۴۰ (میلادی)
رده:هواپیماهای بال‌چتری
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای شناسایی نظامی اتحاد شوروی دهه ۱۹۴۰ (میلادی)
رده:هواگردهای برییف
اف۹سی اسپاروهاوک

**اف۹سی اسپاروهاوک**  یک هواگرد از نوع Parasite fighter ساخت شرکت Curtiss Aeroplane and Motor Company است. هواگرد اف۹سی اسپاروهاوک نخستین پروازش را در ۱۲ فوریه ۱۹۳۱ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۱ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۷ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:هواگردهای جنگنده آمریکایی دهه ۱۹۳۰ (میلادی)
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۳۱ (میلادی)
رده:هواگردهای دوباله
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگرد سربار
ایی۷کی

**ایی۷کی**  یک هواگرد از نوع شناسایی دریایی ساخت شرکت Kawanishi Aircraft Company است. هواگرد ایی۷کی نخستین پروازش را در ۶ فوریه ۱۹۳۳ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۵ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۵۳۳ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۳۳ (میلادی)
رده:هواگردهای دوباله
رده:هواپیماهای شناور دارای ارابه فرود
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای شناسایی نظامی ژاپنی دهه ۱۹۳۰ (میلادی)
پی‌زدال پی-۲۴

**پی‌ال‌زد پی-۲۴**  یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت PZL، ایندوستریا آئروناتیکا رومانا است. هواگرد پی‌ال‌زد پی-۲۴ نخستین پروازش را در مه ۱۹۳۳ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۶ میلادی رسماً معرفی گردید.

طراح این هواگرد، Zygmunt Puławski بود.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۳۳ (میلادی)
رده:هواگردهای بال‌کاکایی
رده:هواگردهای جنگنده لهستانی دهه ۱۹۳۰ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
بی‌ایی-۲

**بی‌ایی-۲**  یک هواگرد از نوع بمب افکن سبک شناسایی ساخت شرکت Royal Aircraft Factory, ویکرز، بریستول ایروپلین است. هواگرد بی‌ایی-۲ نخستین پروازش را در ۱ فوریه ۱۹۱۲ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۱۲ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ~ ۳٬۵۰۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

طراح این هواگرد، جفری د هویلند، E.T. Busk بود.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۱۱ (میلادی)
رده:هواگردهای دوباله
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای شناسایی نظامی بریتانیایی دهه ۱۹۱۰ (میلادی)
رده:هواگردهای جنگ جهانی اول
ویکرز وایلدبیست

**ویکرز وایلدبیست **  یک هواگرد از نوع اژدرافکن ساخت شرکت Vickers است. هواگرد وایلدبیست نخستین پروازش را در ۱۹۲۸ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۳ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد 209 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:بمب‌افکن‌های بریتانیایی دهه ۱۹۲۰ (میلادی)
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۲۸ (میلادی)
رده:هواگردهای دوباله
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای ویکرز
ویکرز ولسلی

**ویکرز ولسلی**  یک هواگرد از نوع General purpose بمب‌افکن ساخت شرکت Vickers-Armstrongs Ltd است. هواگرد ویکرز ولسلی نخستین پروازش را در ۱۹ ژوئن ۱۹۳۵ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۷ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۳۶–۱۹۳۸ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۱۷۷ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

طراح این هواگرد، Barnes Wallis بود.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:بمب‌افکن‌های بریتانیایی دهه ۱۹۳۰ (میلادی)
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۳۵ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای ویکرز
رده:هواگردهای بال پایین
ای-۱ بالیلا

**ای-۱ بالیلا**  یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت Gio. Ansaldo & C. است. هواگرد ای-۱ بالیلا نخستین پروازش را در ۱۹۱۷ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ~250 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

طراح این هواگرد، Umberto Savoia, Rodolfo Verduzio, and Giuseppe Brezzi بود.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۱۷ (میلادی)
رده:هواگردهای آنسالدو
رده:هواگردهای جنگ جهانی اول
رده:هواگردهای جنگنده ایتالیایی دهه ۱۹۱۰ (میلادی)
رده:هواگردهای دوباله
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
بی-۱۳۵

**بی-۱۳۵**  یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت آویا است. هواگرد بی-۱۳۵ نخستین پروازش را در ۲۸ سپتامبر ۱۹۳۸ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱۲ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

طراح این هواگرد، František Novotný بود.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:هواگردهای جنگنده چکسلواکی دهه ۱۹۳۰ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای آویا
رده:هواگردهای بال پایین
بیچ‌کرفت تی-۳۴ منتور

**بیچ‌کرفت تی-۳۴منتور**  یک هواگرد از نوع هواپیمای آموزشی ساخت شرکت بیچ‌کرفت است. هواگرد تی-۳۴منتور نخستین پروازش را در ۲ دسامبر ۱۹۴۸ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۵۳ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۵۳–۱۹۵۹، ۱۹۷۵–۱۹۹۰ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۲٬۳۰۰+ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۴۸ (میلادی)
رده:هواگردهای توربوپراپ
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای آموزشی نظامی آمریکایی دهه ۱۹۴۰ (میلادی)
رده:هواگردهای بال پایین
رده:هواگردهای بیچ‌کرفت
رده:هواگردهای توربوپراپ تک‌موتوره
بی‌ای.۶۵ بردا

**بی‌ای. ۶۵ بردا**  یک هواگرد از نوع هواگرد تهاجمی ساخت شرکت Breda است. هواگرد بی‌ای. ۶۵ بردا نخستین پروازش را در سپتامبر ۱۹۳۵ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۲۱۸ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۳۵ (میلادی)
رده:هواگردهای بال پایین
رده:هواگردهای تهاجمی ایتالیایی دهه ۱۹۳۰ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
موران تایپ ال

**موران تایپ ال**  یک هواگرد از نوع scout ساخت شرکت Aéroplanes Morane-Saulnier است. هواگرد موران تایپ ال نخستین پروازش را در اوت ۱۹۱۳ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۱۴ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۶۰۰ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:هواگردهای جنگنده فرانسوی دهه ۱۹۱۰ (میلادی)
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۱۳ (میلادی)
رده:هواپیماهای بال‌چتری
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگرد با موتور دوار
رده:هواگردهای آموزشی نظامی فرانسوی دهه ۱۹۱۰ (میلادی)
رده:هواگردهای جنگ جهانی اول
رده:هواگردهای شناسایی نظامی فرانسوی دهه ۱۹۱۰ (میلادی)
سلطان مراد

**سلطان مراد** واپسین پادشاه حکومت آق‌قویونلوها فرزند سلطان یعقوب از همسرش گوهر خاتون و نوهٔ اوزون حسن بود. 

مراد بعد از مرگ آیبه سلطان از زندان آزاد شد و شیراز را تسخیر کرد و سپس در سال ۹۰۵ ه‍.ق به اصفهان حمله کرد و به جنگ با محمدی بیگ پرداخت. محمدی بیگ کشته و اصفهان از آن مراد شد. سلطان مراد در بهار سال  ۹۰۶ ه‍.ق در حدود قزوین و ابهر با الوند بیگ به جنگ پرداخت که حاصل این جنگ صلحی بود با این شرط که عراق عجم و فارس به سلطان مراد و آذربایجان و دیاربکر به الوند بیگ داده شود.

سلطان مراد در ۲۴ ذی‌الحجه ۹۰۸ ه‍.ق (۲۰ ژوئن ۱۵۰۳ م) در نزدیکی همدان با شاه اسماعیل یکم صفوی به جنگ پرداخت که چون شکست خورد به شیراز گریخت. از آن جا نیز به دزفول و بغداد به نزد باریک بیگ پُرناک رفت و پنج سال و نیم در آنجا حکومت کرد. در ۹۱۴ ه‍.ق که از توجه لشکریان قزلباش به جانب عراق هراسان شده بود، همراه باریک بیگ که فرمانروای بی چون و چرای آن دیار بود به قرامان روم رفت. 

در سال ۹۲۰ قمری (۱۵۱۴ میلادی)، سلطان مراد هنگامی که سلطان سلیم به جنگ با شاه اسماعیل می‌رفت به او ملحق شد و خواست در جنگ چالدران با او باشد ولی ملازمانش صلاح ندیدند و از سلیم جدا شد و به سمت دیاربکر رفت چون به اروفه رسید، آچه سلطان قاجار، که از سوی شاه اسماعیل حاکم آنجا بود با او درگیر شد و در نبرد، سلطان مراد را به قتل رساند و سر او با انگشترش را برای شاه اسماعیل فرستاد. آچه سلطان چون با هشتصد سوار هشت هزار نفر را شکست داده بود به قدورمیش خان معروف شد. این واقعه نه تنها به حیات سلطان مراد پایان داد، بلکه باعث انقراض نسل سلاطین آق قویونلو شد.

## منبع
* خواندمیر، غیاث‌الدین، تاریخ حبیب السیر، جلد ۳، صفحه ۴۶۵–۴۶۶، به اهتمام محمد دبیرسیاقی، ۱۳۶۲ خورشیدی
* روملو، حسن، احسن التواریخ، صفحه ۳۴–۳۸–۴۰، به اهتمام عبدالحسین نوایی، ۱۳۴۶ خورشیدی
* قزوینی، یحیی، لب التواریخ، صفحه ۲۳۱، به اهتمام محمدباقر نیرومند، ۱۳۶۳ خورشیدی
* خلاصۀ تاریخ جامع ایران، جلد دهم، قراقویونلو، حوری‌وش احمدی دستگردی
رده:حاکمان آق‌قویونلوها
رده:زادگان ۱۴۹۰ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۱۵۱۸ (میلادی)
رده:زادگان ۱۴۸۳ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۱۵۱۴ (میلادی)
رده:حاکمان سده ۱۵ (میلادی) در خاورمیانه
رده:حکم‌رانان سده ۱۶ (میلادی) در خاورمیانه
ناوینکیرخن (آنکلام-لاند)

**ناوینکیرخن**  یک شهر در آلمان است که در فرپومرن-گرایفسوالد واقع شده‌است. ناوینکیرخن ۲۲۲ نفر جمعیت دارد.

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای آلمان

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:استان پومرانی (۱۹۴۵-۱۸۱۵)
رده:بخش نویبراندنبورگ
رده:شهرستان‌ها در مکلنبورگ-فورپومرن
رده:فرپومرن-گرایفسوالد
دی هاویلند کانادا دی‌اچ‌سی-۳ اوتر

**دی هاویلند کانادا دی‌اچ‌سی-۳ اوتر**  یک هواگرد از نوع STOL utility transport ساخت شرکت د هویلند کانادا کانادا است. هواگرد دی‌اچ‌سی-۳ اوتر نخستین پروازش را در ۱۲ دسامبر ۱۹۵۱ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۵۳ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۵۱–۱۹۶۷ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۴۶۶ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۵۱ (میلادی)
رده:هواگردهای بال بالا
رده:هواگردهای چندمنظوره غیرنظامی کانادایی دهه ۱۹۵۰ (میلادی)
رده:هواگردهای چندمنظوره نظامی کانادایی دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:هواگردهای دی هاویلند
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای نشست و برخاست کوتاه
رده:هواپیماهای شناور دارای ارابه فرود
سیفاکس

**سیفاکس**  یک هواگرد از نوع ضد کشتی شناسایی دریایی ساخت شرکت Fairey Aviation است. هواگرد سیفاکس نخستین پروازش را در ۲۷ مه ۱۹۳۶ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۲۳ آوریل ۱۹۳۷ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۶۶ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۳۶ (میلادی)
رده:هواگردهای دوباله
رده:هواپیماهای شناور دارای ارابه فرود
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای شناسایی نظامی بریتانیایی دهه ۱۹۳۰ (میلادی)
گیمکوک

**گیمکوک**  یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت Gloster است. هواگرد گیمکوک نخستین پروازش را در ۲۲ فوریه ۱۹۲۵ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱۰۸ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:هواگردهای جنگنده بریتانیایی دهه ۱۹۲۰ (میلادی)
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۲۵ (میلادی)
رده:هواگردهای دوباله
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
گوتا گو ۱۴۵

**گوتا گو ۱۴۵**  یک هواگرد دوباله تک‌موتوره دو سرنشین آموزشی ساخت شرکت گوتا در آلمان بود.

## طراحی، ساخت و کاربرد
شرکت گوتا، در چارچوب پیمان ورسای، سال ۱۹۱۹ بسته شد. پس از برپایی دوباره آن در ماه اکتبر سال ۱۹۳۳، هواگرد گو ۱۴۵ نخستین فراورده آن بود. این هواگرد آموزشی با پیکربندی دوباله، ساختاری چوبی با پوششی پارچه‌ای داشت. نیرو محرکه را یک موتور آرگوس آاس ۱۰سی فراهم می‌آورد. پیش‌نمونه نخستین بار ماه فوریه سال ۱۹۳۴ به پرواز درآمد و هواگرد سال پس از آن کار خود را در *[[لوفت‌وافه]]* آغاز کرد. گونه‌ها دربرگیرنده **گو ۱۴۵آ** با هدایت دو تایی آموزشی، **گو ۱۴۵به** با اتاقک سربسته خلبان و چرخ‌های پوشیده و **گو ۱۴۵سی** با یک تیربار ۷٫۹۲ میلی‌متری ام‌گه ۱۵ در پشت اتاقک برای آموزش تیراندازی، بود.

گو ۱۴۵ به اندازه زیاد از سوی *لوفت‌وافه* در دانشکده‌ها برای آموزش خلبانی استفاده شد. با این همه، ماه دسامبر سال ۱۹۴۲ چند گردان هوایی پدید آمد تا همانند کاربرد پولیکارپوف پو-۲ به‌دست شوروی، از گو ۱۴۵ بسان هواگرد تهاجمی شبانه استفاده شود. این یگان‌ها ماه اکتبر سال ۱۹۴۳ «گروه رزم شبانه» نامیده شدند و تا پایان جنگ کُنِش خود در آوردگاه با شوروی را پی گرفتند. روی هم شش گروه رزم شبانه و شش گروه هوایی دیگر گو ۱۴۵ را به‌کار بردند. این هواگردها بمب‌های سبک، توپ خودکار، موشک و بلندگو داشتند.

گو ۱۴۵ در شرکت‌های گوتا، آگه‌ا، ب‌ام‌و و فوکه-وولف در آلمان و همچنین با پروانه ساخت در اسپانیا با نام «کازا ۱۱۴۵-ال» و در ترکیه ساخته شد.

## مشخصات فنی
بندانگشتی
*گو ۱۴۵*:
; مشخصات عمومی
* خدمه: ۲ نفر
* طول: ۸٫۷ متر
* طول بال: ۹ متر
* مساحت بال: ۲۱٫۷۵ متر مربع
* ارتفاع: ۲٫۹ متر
* وزن خالی: ۸۸۰ کیلوگرم
* وزن بارگذاری‌شده: ۱٬۳۸۰ کیلوگرم
* نیرومحرکه: ۱ × موتور وی معکوس پیستونی آرگوس آاس ۱۰سی: ۲۴۰ اسب بخار

; عملکرد
* حداکثر سرعت: ۲۱۲ کیلومتر بر ساعت در سطح دریا
* پایاسیر: ۱۸۰ کیلومتر بر ساعت
* سقف پرواز: ۳٬۷۰۰ متر
* برد: ۶۳۰ کیلومتر

## پانویس

## منابع

* 

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۳۴ (میلادی)
رده:هواگردهای آموزشی نظامی آلمانی دهه ۱۹۳۰ (میلادی)
رده:هواگردهای دوباله
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
گروب جی ۱۲۰

**گروب جی ۱۲۰**  یک هواگرد از نوع هواپیمای آموزشی ساخت شرکت Grob Aircraft است. هواگرد گروب جی ۱۲۰ نخستین پروازش را در ۱۹۹۹ میلادی انجام داد.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۹۹ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای بال پایین
رده:هواگردهای ورزشی آلمانی دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
هانریوت اچ‌دی.۱

**هانریوت اچ‌دی. ۱**  یک هواگرد از نوع هواپیمای دوباله هواپیمای جنگنده ساخت شرکت Hanriot است. این هواگرد در سال ژوئن ۱۹۱۶ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد 1200 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

طراح این هواگرد، Pierre Dupont بود.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:هواگردهای جنگنده فرانسوی دهه ۱۹۱۰ (میلادی)
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۱۶ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگرد با موتور دوار
رده:هواگردهای دوباله
کی‌ای‌آی کی‌تی-۱ وونگبی

**ک‌تی-۱ وونگبی**  یک هواگرد از نوع آموزشی تهاجمی ساخت شرکت Korea Aerospace Industries است. هواگرد ک‌تی-۱ وونگبی نخستین پروازش را در نوامبر ۱۹۹۱ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۲۰۰۰ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۹۹-تاکنون تولید شده است. در مجموع، تعداد ۱۷۵ فروند از این هواگرد ساخته شده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۹۱ (میلادی)
رده:هواگردهای آموزشی نظامی کره جنوبی دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:هواگردهای بال پایین
رده:هواگردهای توربوپراپ تک‌موتوره
رده:هواگردهای توربوپراپ
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
بمب‌افکن سبک گونه ۹۸

**بمب‌افکن سبک گونه ۹۸**  (عنوان طراحی: **کی-۳۲**) یک هواگرد تک‌باله تک‌موتوره دو سرنشین ساخت شرکت کاواساکی بود که نخستین پرواز خود را ماه مارس سال ۱۹۳۷ انجام داد.

## مشخصات فنی
250px|بی‌قاب|چپ

; مشخصات عمومی
* خدمه: ۲ نفر
* طول: ۱۱٫۶۴ متر
* طول بال: ۱۵ متر
* ارتفاع: ۲٫۹ متر
* وزن بارگذاری‌شده: ۳٬۷۷۰ کیلوگرم
* نیرومحرکه: ۱ × موتور وی‌شکل ۱۲ سیلندر کاواساکی ها-۹–۲-کو خنک‌شونده با آب: ۸۵۰ اسب بخار

; عملکرد
* حداکثر سرعت: ۴۲۳ کیلومتر بر ساعت در ۳٬۸۴۰ متری
* سقف پروازی: ۸٬۹۲۰ متر
* برد: ۱٬۹۶۵ کیلومتر

; تسلیحات
* ۲ × مسلسل ۷٫۷ م‌م
* ۴۵۰ کیلوگرم بمب

## پانویس

## منابع

* 

رده:بمب‌افکن‌های ژاپنی دهه ۱۹۳۰ (میلادی)
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۳۷ (میلادی)
رده:هواگردهای بال وسط
رده:هواگردهای کاواساکی
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
ای۴ان

**ای۴ان**  یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت شرکت هواپیمای ناکاجیما است. هواگرد ای۴ان نخستین پروازش را در پاییز ۱۹۳۴ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ژانویه ۱۹۳۶ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۳۵–۱۹۴۰ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۲۲۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:هواگردهای جنگنده ژاپنی دهه ۱۹۳۰ (میلادی)
رده:هواگردهای دوباله
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای ناوپایه
ای۶ام۲-ان

**ای۶ام۲-ان**  یک هواگرد از نوع Interceptor/fighter-بمب‌افکن هواپیمای آب‌نشین دارای ارابه فرود ساخت شرکت شرکت هواپیمای ناکاجیما است. هواگرد ای۶ام۲-ان نخستین پروازش را در ۷ دسامبر ۱۹۴۱ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۴۲ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۳۲۷ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نبرد جزایر آلیوتی
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۴۱ (میلادی)
رده:هواپیماهای شناور دارای ارابه فرود
رده:هواگردهای بال پایین
رده:هواگردهای شناسایی نظامی ژاپنی دهه ۱۹۴۰ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
سوپ‌ویت اشتروتر

**سوپ‌ویت اشتروتر**  یک هواگرد از نوع هواپیمای دوباله general purpose aircraft ساخت شرکت Sopwith Aviation Company است. هواگرد سوپ‌ویت اشتروتر نخستین پروازش را در دسامبر ۱۹۱۵ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال آوریل ۱۹۱۶ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد 4,500 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:بمب‌افکن‌های بریتانیایی دهه ۱۹۱۰ (میلادی)
رده:هواگردهای جنگنده بریتانیایی دهه ۱۹۱۰ (میلادی)
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۱۵ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگرد با موتور دوار
رده:هواگردهای جنگ جهانی اول
رده:هواگردهای دوباله
رده:هواگردهای شناسایی نظامی بریتانیایی دهه ۱۹۱۰ (میلادی)
زلین ۴۲

**زلین ۴۲**  یک هواگرد از نوع ورزشی-شخصی ساخت شرکت Moravan Otrokovice است. هواگرد زلین ۴۲ نخستین پروازش را در ۱۷ اکتبر ۱۹۶۷ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۷۰ میلادی رسماً معرفی گردید.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:تجهیزات نظامی اسلوونی
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۶۷ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای آکروجت
رده:هواگردهای آموزشی نظامی الجزایری دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:هواگردهای بال پایین
رده:هواگردهای آموزشی غیرنظامی چکسلواکی دهه ۱۹۷۰ (میلادی)
زد-۴۲
بی‌وی ۱۵۵

**بی‌وی ۱۵۵**  یک هواگرد از نوع جنگنده روزانه ساخت شرکت Blohm & Voss است. هواگرد بی‌وی ۱۵۵ نخستین پروازش را در ۱ سپتامبر ۱۹۴۴ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۳ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:هواگردهای جنگنده آلمانی دهه ۱۹۴۰ (میلادی)
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۴۴ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای بال پایین
اف۲بی

**اف۲بی**  یک هواگرد از نوع جنگنده ناونشین ساخت شرکت بوئینگ است. هواگرد اف۲بی نخستین پروازش را در ۳ نوامبر ۱۹۲۶ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۲۰ ژانویه ۱۹۲۸ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۳۲ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:هواگردهای جنگنده آمریکایی دهه ۱۹۲۰ (میلادی)
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۲۶ (میلادی)
رده:هواگردهای دوباله
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای بوئینگ
رده:هواگردهای ناوپایه
کودرون جی.۳

**کودرون جی. ۳**  یک هواگرد از نوع شناسایی ساخت شرکت Caudron است. هواگرد کودرون جی. ۳ نخستین پروازش را در Late 1913 میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۱۴ میلادی رسماً معرفی گردید.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۱۳ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای یک‌ونیم‌باله
رده:هواگرد با موتور دوار
رده:هواگردهای آموزشی نظامی فرانسوی دهه ۱۹۱۰ (میلادی)
رده:هواگردهای ساخت کودرون
رده:هواگردهای شناسایی نظامی فرانسوی دهه ۱۹۱۰ (میلادی)
سایروس اس‌آر۲۰

**سایروس اس‌آر۲۰**  یک هواگرد از نوع ترابری غیرنظامی ساخت شرکت Cirrus Aircraft است. هواگرد سایروس اس‌آر۲۰ نخستین پروازش را در ۲۱ مارس ۱۹۹۵ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد 1,332 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۹۵ (میلادی)
رده:هواگردهای آموزشی غیرنظامی آمریکایی دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:هواگردهای بال پایین
رده:هواگردهای چندمنظوره غیرنظامی آمریکایی دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
کانویر ایکس‌اف‌وای پوگو

**کانویر ایکس‌اف‌وای پوگو**  یک هواگرد از نوع Experimental عمودپرواز هواپیمای جنگنده ساخت شرکت کانویر است. هواگرد ایکس‌اف‌وای پوگو نخستین پروازش را در ۱۹ آوریل ۱۹۵۴ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد 3 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۵۴ (میلادی)
رده:هواگردهای توربوپراپ
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای آزمایشی آمریکایی دهه ۱۹۵۰ (میلادی)
رده:هواگردهای توربوپراپ تک‌موتوره
رده:هواگردهای جنگنده آمریکایی دهه ۱۹۵۰ (میلادی)
رده:هواگردهای کانویر
جی‌ان جنی

**جی‌ان جنی**  یک هواگرد از نوع هواگرد آموزشی ساخت شرکت Curtiss است. این هواگرد در سال ۱۹۱۵ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۶٬۸۱۳ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

طراح این هواگرد، Benjamin D. Thomas بود.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۱۵ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای آموزشی نظامی آمریکایی دهه ۱۹۱۰ (میلادی)
رده:هواگردهای جنگ جهانی اول
رده:هواگردهای دوباله
هانسا دی‌.آی

**هانسا دی. آی**  یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت هنسا-برندنبرگ است. هواگرد هانسا دی. آی نخستین پروازش را در ۱۹۱۶ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال پاییز ۱۹۱۶ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۱۲۲ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

طراح این هواگرد، ارنست هاینکل بود.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:هواگردهای جنگنده آلمانی دهه ۱۹۱۰ (میلادی)
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۱۶ (میلادی)
رده:هواگردهای دوباله
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای جنگ جهانی اول
ایلیوشین ایل-۸

**ایلیوشین ایل-۸**  یک هواگرد از نوع تهاجم زمینی ساخت شرکت Voronezh Aircraft Production Association است. هواگرد آی‌ال-۸ نخستین پروازش را در ۱۰ مه ۱۹۴۳ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۳ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

طراح این هواگرد، ایلیوشین بود.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:پروژه‌های هواگردهای نظامی رهاشده اتحاد شوروی
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۴۳ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای ایلیوشین
رده:هواگردهای تهاجمی اتحاد شوروی دهه ۱۹۴۰ (میلادی)
لاوچکین لا-۱۱

**ال‌ای-۱۱**  یک هواگرد از نوع جنگنده ساخت شرکت لاوچکین است. هواگرد ال‌ای-۱۱ نخستین پروازش را در مه ۱۹۴۷ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال آوریل ۱۹۵۰ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۴۷–۱۹۵۱ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۱٬۲۳۲ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:هواگردهای جنگنده اتحاد شوروی دهه ۱۹۴۰ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای بال پایین
ای۸ان دایو

**ای۸ان دایو**  یک هواگرد از نوع ضد کشتی عملیات شناسایی هواپیمای آب‌نشین ساخت شرکت شرکت هواپیمای ناکاجیما است. هواگرد ای۸ان دایو نخستین پروازش را در مارس ۱۹۳۴ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۳۵ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های 1935-1940 تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۷۵۵ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۳۴ (میلادی)
رده:هواگردهای دوباله
رده:هواپیماهای شناور دارای ارابه فرود
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای شناسایی نظامی ژاپنی دهه ۱۹۳۰ (میلادی)
کای-۱۱۵ سوروگی

**کای-۱۱۵ سوروگی**  یک هواگرد از نوع کامی‌کازه ساخت شرکت شرکت هواپیمای ناکاجیما است. هواگرد کای-۱۱۵ سوروگی نخستین پروازش را در مارس ۱۹۴۵ میلادی انجام داد.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۴۵ (میلادی)
رده:هواگردهای بال پایین
رده:هواگردهای تهاجمی ژاپنی دهه ۱۹۴۰ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
پایپر پی‌ای-۳۲

**پایپر پی‌ای-۳۲**  یک هواگرد از نوع تاکسی هوایی و شخصی ساخت شرکت پایپر ایرکرفت است. هواگرد پی‌آی-۳۲ پایپر نخستین پروازش را در ۶ دسامبر ۱۹۶۳ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۶۵ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های 1965-2007 تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۷۸۴۲+ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۶۳ (میلادی)
رده:هواگردهای بال پایین
رده:هواگردهای پایپر
رده:هواگردهای چندمنظوره غیرنظامی آمریکایی دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
اس‌اچ-۲ شاوروف

**اس‌اچ-۲ شاوروف**  یک هواگرد از نوع دو زیست ساخت شرکت Shavrov است. هواگرد اس‌اچ-۲ شاوروف نخستین پروازش را در ۱۱ نوامبر ۱۹۳۰ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۷۰۰+ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:قایق‌های پرنده
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۳۰ (میلادی)
رده:هواگردهای آبی خاکی
رده:هواگردهای چندمنظوره غیرنظامی اتحاد شوروی دهه ۱۹۲۰ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای یک‌ونیم‌باله
شورت تایپ ۱۸۴

**شورت تایپ ۱۸۴**  یک هواگرد از نوع هواگرد شناسایی / هواگرد اژدرافکن ساخت شرکت برادران شورت است. هواگرد تایپ-۱۸۴ نخستین پروازش را در ۱۹۱۵ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۱۵ میلادی رسماً معرفی گردید. در مجموع، تعداد ۹۳۶ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

طراح این هواگرد، Horace Short بود.

## جستارهای وابسته
* شورت بامبر
* فهرست هواگردها
*آناترا آناسال

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:بمب‌افکن‌های بریتانیایی دهه ۱۹۱۰ (میلادی)
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۱۵ (میلادی)
رده:هواگردهای دوباله
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای شناسایی نظامی بریتانیایی دهه ۱۹۱۰ (میلادی)
رده:هواگردهای برادران شورت
جی-۲۰ کراگوج

**جی-۲۰ کراگوج**  یک هواگرد از نوع COIN ساخت شرکت SOKO است. هواگرد جی-۲۰ کراگوج نخستین پروازش را در ۲۱ نوامبر ۱۹۶۲ میلادی انجام داد. این هواگرد در سال ۱۹۶۴ میلادی رسماً معرفی گردید و در سال‌های ۱۹۶۸–۱۹۷۷ تولید شده‌است. در مجموع، تعداد ۸۵ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۶۲ (میلادی)
رده:هواگردهای تهاجمی یوگسلاو دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
رده:هواگردهای آموزشی نظامی یوگسلاو دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:هواگردهای بال پایین
سوخو-۳۸

**سوخو اس‌یو-۳۸**  یک هواگرد از نوع سم پاش ساخت شرکت KnAAPO, NAPO, Smolensk Aviation Plant است. هواگرد سوخو اس‌یو-۳۸ نخستین پروازش را در ۲۷ ژوئیه ۲۰۰۱ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد ۱ فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

طراح این هواگرد، سوخو design bureau بود.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۲۰۰۱ (میلادی)
رده:هواگردهای بال پایین
رده:هواگردهای چندمنظوره غیرنظامی روسی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:هواگردهای سوخو
رده:هواگردهای کشاورزی روسی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:هواگردهای کشاورزی
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره
اسپیت‌فول

**اسپیت‌فول**  یک هواگرد از نوع هواپیمای جنگنده ساخت شرکت Supermarine است. هواگرد اسپیت‌فول نخستین پروازش را در ۳۰ ژوئن ۱۹۴۴ میلادی انجام داد. در مجموع، تعداد 19 فروند از این هواگرد ساخته شده‌است.

طراح این هواگرد، Joe Smith بود.

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردها

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:هواگردهای جنگنده بریتانیایی دهه ۱۹۴۰ (میلادی)
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۴۴ (میلادی)
رده:هواگردهای ملخ‌پیشین تک‌موتوره