قضات عادل

بندانگشتی|489x489پیکسل| عکسی از پنل «قضات عادل» اصلی که اکنون گم شده است
***قضات عادل*** یا ***قضات درست کار***  (در فارسی به نام‌های ***قضات شریف*** و ***قضات پاکدامن*** نیز ترجمه شده)، نقاشی بر روی تخته در *محراب گنت* است که توسط یان ون ایک یا برادرش هوبرت ون ایک بین سال‌های ۱۴۳۰ و ۱۴۳۲ نقاشی شده است. اعتقاد بر این است که نقاشی پرتره‌هایی از چندین چهره معاصر مانند فیلیپ سوم و احتمالاً خود هنرمندان هوبرت و یان ون ایک را نشان می‌دهد. نقاشی در سال ۱۹۳۴ به سرقت رفت.

## سرقت
این تابلو در کلیسای جامع سنت باوو در گنت، بلژیک به همراه بقیه *محراب گنت* به نمایش گذاشته شد تا اینکه در شب ۱۰ آوریل ۱۹۳۴، توسط دو برادر کشیش که توسط آرسن گودرتیه بلژیکی کشف شدند، دزدیده شد. یک روز پس از سرقت، کمیسر پلیس گنت، آنتوان لویستربورگ، پیش از رفتن برای بررسی سرقت در یک مغازه پنیر فروشی نزدیک، برای مدت کوتاهی در صحنه جرم حضور داشت.

نقاشی به همراه صفحه نقاشی دوم پشتی اش به نظر می‌رسد که با احتیاط از قاب خارج شده بود و سایر تابلوها آسیبی ندیده بودند. در ۳۰ آوریل، اسقف گنت درخواست باجی برای پس دادن تابلو به میزان یک میلیون فرانک بلژیکی دریافت کرد که وزیر بلژیک با آن موافقت نکرد. نامه دوم در ماه می تحویل داده شد. سپس دولت بلژیک مذاکراتی را با سارق شروع کرد و استدلال کرد که از آنجایی که تابلوی گمشده یک گنج ملی است، منافع مالکیت اسقف نشین تابع منافع ملت است. مکاتبات تا ماه اکتبر بین دزد و دولت با رد و بدل شدن حداقل ۱۱ نامه ادامه داشت. باج‌گیر در حسن نیت یکی از دو قسمت پانل (نقاشی گریسای از سنت جان باپتیست) را پس داد.

در ۲۵ نوامبر ۱۹۳۴، فردی که خودش را دزد اثر می‌خواند، آرسن گودرتیه، در بستر مرگ به وکیلش اقرار کرد که او تنها کسی است که می‌داند این شاهکار در کجا پنهان است. گودرتیه به وکیلش، ژرژ دو ووس، گفت: «من تنها شخصی هستم که می‌دانم که کجاست. اطلاعات در کشوی سمت راست میز تحریر من، در پاکتی با علامت "mutualité" قرار دارد." وکیلش با نام دی ووس نسخه‌های کربنی از یادداشت‌های باج و یادداشت ارسال نشده‌ای را پیدا کرد که در آن نوشته شده بود: «[آن] در مکانی قرار دارد که نه من و نه هیچ‌کس دیگر نمی‌توانیم آن را بدون جلب توجه عمومی برداریم». دی ووس یک ماه پس از اعترافات گودرتیه آن را به پلیس گفت و پلیس به این نتیجه رسید که گودرتیه دزد بوده است.

چندین نفر ادعا کردند که از محل نگهداری آن اطلاع دارند و جستجوهای گسترده‌ای برای یافتن آن از جمله عکسبرداری با اشعه ایکس از کل کلیسای جامع تا عمق ۱۰ متری انجام شده است. در جنگ جهانی دوم هنری کوهن از Kunstschutz دوباره پرونده را برای یافتن تابلوی گمشده باز می‌کند، در عرض ۲ سال ۱۹۴۰–۱۹۴۲ او از همه افراد به دقت بازخواست کرد و در اسناد خود می‌نویسد "Die Kirche hat es"به معنی "کلیسا اون رو داره"، او دفتر خود را در بروکسل در ژوئیه ۱۹۴۴ ترک کرد و تا زمان مرگش در سال ۱۹۶۳ بارها از بلژیک دیدن کرد. تا به امروز، یک کارآگاه پلیس بلژیکی برای رسیدگی به پرونده هیئت گمشده مأموریت دارد.
## نقاشی در فرهنگ عامه
این تابلو نقشی نمادین در کتاب *[[سقوط (رمان)|سقوط]]* (۱۹۵۶) اثر آلبر کامو دارد. قهرمان آن، ژان باپتیست کلامنس، ادعا می‌کند که این نقاشی را در باری به نام «مکزیکو سیتی» پیدا کرده است، و او احساس می‌کند که رازش در پنهان کردن نقاشی «قاضی-توبه‌کننده» به او، قدرت می‌دهد.

این نقاشی را می‌توان در سریال تلویزیونی *[[ارو (مجموعه تلویزیونی)|ارو]]* (فصل سوم، قسمت ۱۶) در لانه راس الغول بر روی میز شام مشاهده کرد.

این نقاشی محور کتاب «فاکتور امگا» اثر استیو بری است که در ژوئیه ۲۰۲۲ منتشر شده است.

## منابع

رده:آثار هنری دزدیده‌شده
رده:اسب در هنر
رده:نقاشی‌های ازدست‌رفته
رده:نقاشی‌های دهه ۱۴۳۰ (میلادی)