شرطی خلاف واقع

یک **شرطی خلاف واقع **(مخفف ) یک شرطی شامل یک قید «اگر» است که بر خلاف واقعیت است. اصطلاح *خلاف واقع* در سال ۱۹۴۷ توسط نلسون گودمن ابداع شد، که مفهوم «شرطیِ بر خلاف واقعیت» رودریک چیزم (۱۹۴۶) را گسترش می‌داد. مطالعه خلاف واقع‌ها به طور فزاینده‌ای مورد علاقه دانشوران در طیف گسترده‌ای از حوزه‌ها مانند فلسفه، روانشناسی، روانشناسی شناختی، تاریخ، علوم سیاسی، اقتصاد، روانشناسی اجتماعی، قانون، نظریه سازمان، بازاریابی و اپیدمیولوژی واقع شده است. در سال ۱۷۴۸، هنگام تعریف علیت، دیوید هیوم به یک مورد خلاف واقع اشاره کرد: در ترجمۀ کتاب فلسفه علم، نوشته الکساندر برد، مترجم کتاب (ساسان مژده) اصطلاح «شرطی خلاف واقع» را اصطلاحی نابجا دانسته و به جای آن «شرطی نارخداد» یا «شرطی نارخداده» را پیشنهاد کرده است:*«شرطی نارخداد یا نارخداده برابرنهادی نیکو برای آن واژه است. «شرطی‌های خلاف واقع» که در برابرِ این واژه به کار برده‌اند، نه تنها نازیباست، به کار بردنش چندان بجا هم نیست، زیرا «counterfactual» وضعیتی است که رخ نداده است، نه آن‌که خلاف واقع باشد. چو مثالی را که نویسنده در این باره آورده است به دیده گیریم، آن را مطابق واقع می‌یابیم، نه خلاف واقع؛ مگر آن‌که «واقع» را تنها به آنچه رخ داده است ویژه کنند...»*

## مثال
جمله «اگر حسن خر داشته باشد سوارش می‌شود» یک شرطی ساده است که ممکن است در آینده مقدمه و سپس تالی آن اتفاق بیافتد. 

جمله  «اگر حسن خری می‌داشت سوارش می‌شد» نه مقدمه اش اتفاق افتاده است و نه تالی اش. این جمله یک شرطی نا رخ داده یا شرطی خلاف واقع است.

## جستارهای وابسته
* جملات شرطی در زبان انگلیسی
* شرطی اخباری
* نتیجه منطقی
* شرطی مادی
* وجه تمنایی
* وجه التزامی
* آزمایش فکری
* معناشناسی جهان ممکن

## پانویس

## منابع

* Bennett, Jonathan. (2003). *A Philosophical Guide to Conditionals*. Oxford University Press.
* Bonevac, D. (2003). *Deduction, Introductory Symbolic Logic*. 2nd ed. Blackwell Publishers.
* Byrne, R.M.J. (2005). *The rational imagination: how people create alternatives to reality*. Cambridge, M.A. : MIT Press.
* Byrne, R.M.J. & Tasso, A. (1999). Deductive reasoning with factual, possible, and counterfactual conditionals. *Memory & Cognition*. 27, 726-740.
* De Vega, M. , Urrutia, M. , Riffo, B. (2007). Canceling updating in the comprehension of counterfactuals embedded in narrative. *Memory & Cognition*, 35, 1410-1421.
* Edgington, Dorothy. (2001). "Conditionals". In Goble, Lou, ed. , *The Blackwell Guide to Philosophical Logic*. Blackwell.
* Edgington, Dorothy. (2006). "Conditionals". *The Stanford Encyclopedia of Philosophy*, Edward Zalta (ed.).
* Ferguson, H.J. and Sanford, A.J. (2008) Anomalies in real and counterfactual worlds: an eye-movement investigation. *J. Mem. Lang.* 58, 609-626.
* Fillenbaum, S. (1974). Information amplified: memory for counterfactual conditionals. *Journal of Experimental Psychology*, 102, 44-49.
* Johnson-Laird, P.N. and Byrne, R.M.J. (1991). *Deduction.* Hillsdale, NJ: Erlbaum.
* Morgan, Stephen L. and Christopher Winship. (2007). " Counterfactuals and Causal Inference: Methods and Principles of Social Research". Cambridge Eprint.
* Ginsberg, M. L. (1986). "Counterfactuals". *Artificial Intelligence*, 30: 35-79.
* Kożuchowski, Adam. "More than true: the rhetorical function of counterfactuals in historiography" *Rethinking History* (2015) 10#3 pp 337–356.
* Lewis, David. (1973). *Counterfactuals*. Blackwell Publishers. 
* 
* Santamaria, C. , Espino, O. and Byrne, R.M.J. (2005). Counterfactual and semifactual conditionals prime alternative possibilities.*Journal of Experimental Psychology:Learning, Memory and Cognition*. 31, 1149–1154
* Thompson, V. and Byrne, R.M.J. (2002). Reasoning about things that didn't happen. *Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory, and Cognition*. 28, 1154-1170.

رده:آزمایش‌های فکری
رده:تجدید نظر در باور
رده:شرطی‌ها
رده:دستور زبان
رده:وجهیت
رده:معناشناسی