شارلوت پرکینز گیلمن

**شارلوت پرکینز گیلمن** (؛  – )  انسان‌گرا، رمان‌نویس، جامعه‌شناس، نویسنده، مدرس و مدافع اصلاحات اجتماعی اهل ایالات متحده آمریکا بود. وی برجسته‌ترین نظریه‌پرداز موج اول فمینیسم بود.

## زندگی

#### کودکی و خانواده
گیلمن در ۳ ژوئیهٔ ۱۸۶۰ در هارتفورد، کنتیکت، از ماری فیچ وستکات و فدریک بیچر پرکینز زاده شد. او تنها یک برادر داشت، توماس ادی، که چهارده ماه از او بزرگ‌تر بود. پزشکان به مادرش هشدار داده بودند که بارداری‌های بعدی ممکن است جان او را به خطر بیندازد. در دوران نوزادی شارلوت، پدر خانواده را ترک کرد و باقی دوران کودکی او در فقر گذشت.

از آن‌جا که مادر توانایی تأمین معاش نداشت، شارلوت و برادرش اغلب نزد خویشاوندان پدری نگهداری می‌شدند؛ از جمله ایزابل بیچر هوکر (فعال حق رأی زنان)، هریت بیچر استو (نویسندهٔ *کلبهٔ عمو تام*) و کاترین بیچر (آموزگار و نظریه‌پرداز آموزش).

#### تحصیل و نوجوانی
تحصیلات او پراکنده و ناپیوسته بود. در مجموع به هفت مدرسه رفت اما تنها چهار سال درس خواند و در پانزده‌سالگی ترک تحصیل کرد. مادرش چندان به فرزندانش محبت نشان نمی‌داد و برای جلوگیری از آسیب‌های روحی آن‌ها را از داشتن دوستی‌های عمیق یا خواندن داستان‌های تخیلی منع می‌کرد. گیلمن بعدها در خودزندگی‌نامه‌اش نوشت که مادرش تنها زمانی به او محبت می‌کرد که تصور می‌کرد دخترش خواب است.

او با رفت‌وآمد به کتابخانهٔ عمومی و مطالعهٔ خودآموز در زمینه‌های فیزیک، ادبیات و تاریخ باستان، خود را برای آینده آماده کرد. علاقهٔ پدرش به ادبیات نیز بر او تأثیر گذاشت و او بعدها فهرستی از کتاب‌های مفید برای مطالعه در اختیار شارلوت گذاشت.

بخش بزرگی از جوانی‌اش را در پراویدنس، رود آیلند گذراند. دوستانش عمدتاً پسر بودند و او خود را بی‌پروا «دختر پسرنما» (tomboy) می‌نامید.

#### مدرسهٔ طراحی رود آیلند
استعداد و دانش گستردهٔ او همواره استادانش را تحت‌تأثیر قرار می‌داد، هرچند عملکرد تحصیلی‌اش ضعیف بود. موضوع مورد علاقه‌اش «فلسفهٔ طبیعی» بود که بعدها فیزیک نام گرفت. در سال ۱۸۷۸، در هجده‌سالگی، با کمک مالی پدرش در مدرسهٔ طراحی رود آیلند ثبت‌نام کرد. او از راه طراحی کارت‌های تجاری، تدریس خصوصی و نقاشی معاش خود را تأمین می‌کرد و دیگران را به خلاقیت هنری تشویق می‌نمود.

#### رابطه با مارتا لوتر
گیلمن در حدود سال ۱۸۷۹ با مارتا لوتر آشنا شد و گفته می‌شود با او رابطه‌ای عاشقانه داشت. او در خودزندگی‌نامه‌اش چنین نوشته است:

«ما پیوسته کنار هم بودیم و چهار سال طولانی از دوران دخترانه‌ام را روزبه‌روز شادتر در کنار هم گذراندیم. او نزدیک‌تر و عزیزتر از هر کسی بود که تا آن زمان شناخته بودم. این عشق بود، اما نه عشق جسمانی... با مارتا خوشبختی کامل را شناختم...»

نامه‌های میان این دو زن، زندگی آن‌ها را میان سال‌های ۱۸۸۳ تا ۱۸۸۹ روایت می‌کند و بیش از پنجاه نامه شامل مکاتبات، تصویرها و دست‌نوشته‌ها را دربر دارد. این رابطه در ۱۸۸۱ پایان یافت، زمانی که مارتا تصمیم گرفت با مردی ازدواج کند. جدایی از او ضربهٔ روحی شدیدی به گیلمن وارد کرد و او تا پیش از ازدواج نخستینش از عشق و روابط عاشقانه بیزار بود.

#### بزرگسالی و مرگ
بندانگشتی|پرتره‌ی '''شارلوت پرکینز گیلمن'''، سال '''۱۸۸۴'''
در سال ۱۸۸۴، شارلوت با نقاشی به نام چارلز والتر استتسون ازدواج کرد. او در ابتدا درخواست ازدواج استتسون را رد کرده بود زیرا بر پایهٔ شهودش احساس می‌کرد این کار برایش درست نیست. تنها فرزند آن‌ها، کاترین بیچر استتسون (۱۹۷۹–۱۸۸۵) در ۲۳ مارس ۱۸۸۵ به دنیا آمد. پس از زایمان، گیلمن دچار افسردگی پس از زایمان شد. در آن زمان، جامعه زنان را اغلب «عصبی» یا «هیستریک» می‌پنداشت و ادعای بیماری شدید پس از زایمان گاه جدی گرفته نمی‌شد.

در ۱۸۸۸، شارلوت همراه با دخترش به جنوب کالیفرنیا نقل مکان کرد و با دوستش گریس الری چانینگ زندگی کرد. همان سال از همسرش جدا شد که در قرن نوزدهم پدیده‌ای غیرمعمول به شمار می‌رفت. این دو در سال ۱۸۹۴ رسماً طلاق گرفتند. پس از طلاق، استتسون با گریس چانینگ ازدواج کرد.

در همان سال جدایی، گیلمن با ادلاین کناپ (ملقب به «دل») آشنا شد. سیندی جی. دیویس می‌نویسد این دو زن رابطه‌ای جدی داشتند و گیلمن باور داشت که در کنار دل می‌تواند زندگی و عشق را با هم پیوند دهد، چیزی که در ازدواج‌های دگرجنس‌گرایانه دشوارتر بود. این رابطه در نهایت پایان یافت.

پس از جدایی از همسرش، او همراه دخترش به پاسادنا، کالیفرنیا رفت و در سازمان‌های فمینیستی و اصلاح‌طلبانه‌ای چون «انجمن مطبوعات زنان ساحل اقیانوس آرام»، «اتحادیهٔ زنان»، «باشگاه اقتصادی»، «جامعه ایبل»، «انجمن والدین» و «شورای ایالتی زنان» فعالیت کرد. همچنین سردبیری و نگارش نشریهٔ *Bulletin* را بر عهده داشت.

در ۱۸۹۴، گیلمن دخترش را به شرق فرستاد تا همراه پدرش و همسر دوم او، گریس چانینگ، زندگی کند. او در خاطراتش نوشت که از این وضعیت خشنود بوده زیرا «مادر دوم کاترین به همان خوبی مادر اولش بود، و شاید در برخی زمینه‌ها بهتر.» همچنین باور داشت که پدرش «حق دارد بخشی از زندگی دخترش را شریک باشد» و کاترین نیز «حق دارد پدرش را بشناسد و دوست بدارد.»

پس از مرگ مادرش در ۱۸۹۳، گیلمن پس از هشت سال دوباره به شرق بازگشت. او با هوتن گیلمن Houghton Gilma، پسرعمویش که وکیل وال‌استریت بود، ارتباط گرفت. آن‌ها به‌سرعت به هم نزدیک شدند و رابطه‌ای عاشقانه برقرار کردند. در خاطراتش، او از این رابطه با لحن مثبت یاد کرده و نشان داده که علاقهٔ زیادی به هوتن داشته است. آن‌ها در سال ۱۹۰۰ ازدواج و تا ۱۹۲۲ در نیویورک زندگی کردند. این ازدواج تفاوت زیادی با ازدواج نخستین او داشت. در ۱۹۲۲، این زوج به خانهٔ خانوادگی هوتن در نورویچ، کنتیکت نقل مکان کردند. پس از مرگ ناگهانی هوتن در ۱۹۳۴ بر اثر خون‌ریزی مغزی، گیلمن دوباره به پاسادنا رفت تا در کنار دخترش زندگی کند.
بندانگشتی|پرتره‌ی '''شارلوت پرکینز گیلمن''' همراه با دخترش '''کاترین بیچر استتسون'''، در خانه‌شان در کالیفرنیا، سال '''۱۸۹۳'''
در ژانویهٔ ۱۹۳۲، گیلمن به سرطان پستان لاعلاج مبتلا شد. او که طرفدار اتانازی برای بیماران لاعلاج بود، در ۱۷ اوت ۱۹۳۵ با مصرف بیش‌ازحد کلروفرم خودکشی کرد. او در خودزندگی‌نامه و یادداشت پایانی‌اش نوشت که «کلروفرم را به سرطان ترجیح داد» و به‌سرعت و آرامی درگذشت.
## فعالیت‌ها و آغاز شهرت
در سال‌های پایانی دههٔ ۱۸۸۰، برای گذران زندگیِ خود و دخترش مدتی به فروشِ خانه‌به‌خانهٔ صابون پرداخت و به‌تدریج با فعالیت‌های اصلاح‌طلبانه گره خورد. پس از نقل‌مکان به پاسادینا، در ۱۸۹۶ به‌عنوان نمایندهٔ کالیفرنیا در همایش انجمن ملی حق رأی زنان آمریکا در واشینگتن، دی.سی. و «کنگرهٔ بین‌المللی سوسیالیستی و کارگری» در لندن شرکت کرد. او در ۱۸۹۰ با جنبشِ باشگاه‌های «نشنالیست» (الهام‌گرفته از اندیشه‌های ادوارد بلامی) آشنا شد و شعر طنزآمیز «موارد مشابه» (*Similar Cases*) را در مجلهٔ *Nationalist* منتشر کرد که تحسین منتقدان را برانگیخت. همان سال، چندین مقاله و شعر، یک نوولا و داستان کوتاهِ «کاغذدیواری زرد» را نوشت؛ سپس با آغازِ سخنرانی‌های عمومی و انتشار نخستین دفتر شعرش *In This Our World* در دههٔ ۱۸۹۰ به شهرت رسید.

در خلالِ کارنامه‌اش، افزون بر شعر و داستان، شش کتابِ مهمِ غیرداستانی منتشر کرد و از او به‌عنوان یکی از «زنانِ بنیان‌گذار» جامعه‌شناسی یاد می‌شود؛ همچنین از اعضای انجمن جامعه‌شناسی آمریکا بود.

##### «کاغذدیواری زرد»

گیلمن این داستان را در ژوئنِ ۱۸۹۰ در خانه‌اش در پاسادینا نوشت و یک‌سال‌ونیم بعد در شمارهٔ ژانویهٔ ۱۸۹۲ مجلهٔ *The New England Magazine* چاپ شد. این اثر بعدها از پرفروش‌ترین‌های انتشارات فمینیست شد. مضمونِ داستان به زنی می‌پردازد که زیرِ «استراحت‌درمانی» دچار وخامت روانی می‌شود؛ « کاغذدیواری زرد» در اصل پاسخی بود به دکتر سیلاس ویر میچل، پزشکی که تلاش کرده بود افسردگی شارلوت پرکینز گیلمن را با روش موسوم به «استراحت‌درمانی» (Rest Cure) معالجه کند.

##### ''«خانه: کارکرد و تأثیر آن»''
گیلمن در ۱۹۰۳ کتابِ *The Home: Its Work and Influence* («خانه: کارکرد و تأثیر آن») را منتشر کرد؛ اثری که نقش خانه در جامعه و پیامدهای آن بر زندگیِ زنان را می‌کاود و نقش‌های جنسیتیِ سنتی را نقد می‌کند.

##### ''The Crux''
*The Crux* مخاطرات «بیماری‌های اجتماعی» را در چهارچوبی اخلاقی-پزشکی و با تأکید بر مسئولیت‌های شهروندی و جنسیتی طرح می‌کند. رمان در پیوند با گفتمان‌های آغاز سدهٔ بیستم دربارهٔ بهداشت جنسی، سلامت زنان، و به‌نژادی، به نقد نهاد ازدواجِ فاقد شفافیتِ پزشکی و پیامدهای آن برای زنان و فرزندان می‌پردازد.

##### ''Suffrage Songs and Verses''
*Suffrage Songs and Verses* (۱۹۱۱) مجموعه‌ای از شعرها و ترانه‌ها در دفاع از حق رأی زنان است که گیلمن آن را در اوج جنبش حق رأی منتشر کرد.
## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:اهالی هارتفورد، کنتیکت
رده:جامعه‌شناسان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:جامعه‌شناسان زن
رده:خانواده بیچر
رده:خودکشی زنان
رده:خودکشی‌ها در کالیفرنیا
رده:خودکشی‌های با مواد مخدر در کالیفرنیا
رده:درگذشتگان ۱۹۳۵ (میلادی)
رده:رمان‌نویسان اهل ایالت کنتیکت
رده:رمان‌نویسان زن اهل ایالات متحده آمریکا
رده:رمان‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:زادگان ۱۸۶۰ (میلادی)
رده:سافرجت‌های اهل ایالات متحده آمریکا
رده:سوسیالیست‌های آرمان‌شهری
رده:سوسیالیست‌های اهل ایالات متحده آمریکا
رده:شاعران زن اهل ایالات متحده آمریکا
رده:شاعران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فمنیست‌های سوسیالیست
رده:فمینیست‌های ال‌جی‌بی‌تی
رده:فیلسوفان اهل کنتیکت
رده:فیلسوفان خودکشی‌کرده
رده:فیلسوفان سده ۱۹ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فیلسوفان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نجات‌یافتگان از سرطان پستان
رده:نویسندگان ادبیات گوتیک
رده:نویسندگان اهل هارتفورد، کنتیکت
رده:نویسندگان خودکشی‌کرده
رده:نویسندگان داستان کوتاه زن اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان داستان کوتاه سده ۱۹ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان داستان کوتاه سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان ال‌جی‌بی‌تی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان زن سده ۱۹ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان زن سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان زن علمی تخیلی و فانتزی
رده:نویسندگان سده ۱۹ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان علمی-تخیلی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان غیرداستانی زن اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان فمینیست اهل ایالات متحده آمریکا