پروتکل مربوط به سلاح‌های لیزری کور کننده

**پروتکل مربوط به سلاح‌های لیزری کور کننده**، پروتکل چهارم  کنوانسیون ۱۹۸۰  برای برخی از سلاح‌های متعارف، توسط سازمان ملل در ۱۳ اکتبر ۱۹۹۵ منتشر شد. و به این گونه بود این پروتکل در تاریخ ۳۰ ژوئیه ۱۹۹۸ وارد عمل شد. از اواخر آوریل ۲۰۱۸، این پروتکل توسط ۱۰۸ کشور به توافق رسیده بود.

## تاریخچه

کنوانسیون برخی از سلاح‌های متعارف و سه پروتکل الحاقی در ۱۰ اکتبر ۱۹۸۰ به تصویب رسید و در ۱۰ آوریل ۱۹۸۱ برای امضا مطرح شد. در سال ۱۹۸۶، سوئد و سوئیس به دنبال پروتکل لیزر Blinding بودند. در طی سالهای ۱۹۸۹ تا ۱۹۸۹، کمیته بین‌المللی صلیب سرخ (ICRC) چهار نشست بین‌المللی متخصصان در این زمینه برگزار کرد و در سال ۱۹۹۳ *سلاح‌های کور کننده را* منتشر کرد.

## متن پروتکل
### ماده ۱
استفاده از سلاح‌های لیزری که به‌طور خاص طراحی شده‌اند، به عنوان تنها وظیفه رزمی آنها یا به عنوان یکی از کارکردهای رزمی آنها، ممنوع است که باعث نابینایی دائمی در دید غیر متعارف، یعنی با چشم غیر مسلح یا چشم با دستگاه‌های بینایی اصلاحی می‌شود. طرفهای متعاهد نباید این سلاح‌ها را به هیچ دولت یا نهاد غیردولتی منتقل کنند.

### ماده ۲
در استفاده از سیستم‌های لیزری، طرف‌های متعاهد باید تمام اقدامات احتیاط آمیز را انجام دهند تا از بروز نابینایی دائمی در بینایی غیر متعارف جلوگیری شود. این اقدامات احتیاطی شامل آموزش نیروهای مسلح آنها و سایر اقدامات عملی است.

### ماده ۳
پرده کشی به عنوان یک اثر اتفاقی یا وثیقه ای از اشتغال قانونی نظامی سیستم‌های لیزر، از جمله سیستم‌های لیزر استفاده شده در برابر تجهیزات نوری، ممنوعیت این پروتکل نیست.

### ماده ۴
برای اهداف این پروتکل «کوری دائمی» به معنای از بین رفتن غیرقابل برگشت و غیرقابل تصحیح بینایی است که به‌طور جدی بدون هیچ گونه بهبودی ناتوان کننده است. ناتوانی جدی معادل حدت بینایی کمتر از ۲۰/۲۰۰ اسنلن با استفاده از هر دو چشم است.

## اهمیت تاریخی
کمیته بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی از ممنوعیت لیزرهای کورکننده به عنوان «یک پیشرفت مهم در «حقوق بین‌الملل بشردوستانه» استقبال کرد.

این همچنین اولین توافق بین‌المللی بود که استفاده از لیزرها را هنگام جنگ تنظیم می‌کرد. (استفاده از لیزرها در زمان صلح قبلاً در ماده چهارم  ۱۹۸۹ و اتحاد جماهیر شوروی ذکر شده بود.

## محدودیت‌ها
پروتکل حملات علیه دوربین‌های شکاری، پریسکوپ‌ها، تلسکوپ‌ها و سایر تجهیزات نوری را ممنوع نمی‌کند، زیرا ناشناخته بود که آیا حملات لیزر به چنین دستگاه‌هایی می‌تواند باعث کوری دائمی شود یا خیر. ماده ۳ امکان حمله به تجهیزات نوری الکترونیکی را فراهم می‌کند، زیرا آسیب رساندن به آن باعث آسیب دیدگی انسان نمی‌شود.

جان مارشال، چشم پزشک، معتقد است که علی‌رغم ممنوعیت پروتکل، کشورها همچنان به توسعه و استفاده از «ردیف روشن کننده هدف و سیستم‌های ضد حسگر» که «هنوز هم به طور موثری سلاح‌های لیزری ضد شخص هستند»، زیرا این فناوری‌ها علاوه بر این، توانایی استفاده در برابر افراد را نیز دارند. به موارد مورد نظرشان به عنوان مثال، «سیستم لیزری که در یک مایل دورتر خیره می‌شود ممکن است به طور دائم در فاصله نزدیکتر کور شود.» تنها راه جلوگیری از آسیب دیدگی احتمالی چشم توسط لیزرهای رزمی ممنوعیت چنین لیزرهایی است، اما کشورهای مذاکره کننده در مورد پروتکل، این امر را از نظر انسانی نه از لحاظ نظامی و نه حتی مطلوب به نظر می‌رسند، زیرا لیزرهای هدفگذاری و دامنه محدود برای نگهداری مهمات در هدف و دور از غیرنظامیان مهم هستند.

## منابع

رده:سازمان ملل متحد
رده:اتریش در ۱۹۹۵ (میلادی)
رده:جنگ‌افزارهای انرژی
رده:لیزرهای نظامی
رده:جنگ‌افزارهای غیرمرگبار
رده:معاهده‌های مصوب‌شده در ۱۹۹۵ (میلادی)
رده:معاهده‌های لازم‌الاجرا در ۱۹۹۸ (میلادی)
رده:قلمروهای گسترش‌یافته به گرینلند
رده:معاهده‌های تعمیم‌یافته به جزایر فارو
رده:معاهده‌های آلبانی
رده:معاهده‌های الجزایر
رده:معاهده‌های آنتیگوآ و باربودا
رده:معاهده‌های آرژانتین
رده:معاهده‌های استرالیا
رده:معاهده‌های اتریش
رده:معاهده‌های بحرین
رده:معاهده‌های بنگلادش
رده:معاهده‌های بلاروس
رده:معاهده‌های بلژیک
رده:معاهده‌های بولیوی
رده:معاهده‌های بوسنی و هرزگوین
رده:معاهده‌های برزیل
رده:معاهده‌های بلغارستان
رده:معاهده‌های بورکینافاسو
رده:معاهده‌های کامبوج
رده:معاهده‌های کامرون
رده:معاهده‌های کانادا
رده:معاهده‌های دماغه سبز
رده:معاهده‌های شیلی
رده:معاهده‌های کلمبیا
رده:معاهده‌های کاستاریکا
رده:معاهده‌های کرواسی
رده:معاهده‌های کوبا
رده:معاهده‌های قبرس
رده:معاهده‌های دانمارک
رده:معاهده‌های اکوادور
رده:معاهده‌های السالوادور
رده:معاهده‌های استونی
رده:معاهده‌های فنلاند
رده:معاهده‌های فرانسه
رده:معاهده‌های گابن
رده:معاهده‌های گرجستان
رده:معاهده‌های آلمان
رده:معاهده‌های یونان
رده:معاهده‌های گرنادا
رده:معاهده‌های گواتمالا
رده:معاهده‌های گینه بیسائو
رده:معاهده‌های هندوراس
رده:معاهده‌های مجارستان
رده:معاهده‌های ایسلند
رده:معاهده‌های هند
رده:معاهده‌های عراق
رده:معاهده‌های ایرلند
رده:معاهده‌های اسرائیل
رده:معاهده‌های ایتالیا
رده:معاهده‌های جامائیکا
رده:معاهده‌های ژاپن
رده:معاهده‌های قزاقستان
رده:معاهده‌های کویت
رده:معاهده‌های لتونی
رده:معاهده‌های لسوتو
رده:معاهده‌های لیبریا
رده:معاهده‌های لیختن‌اشتاین
رده:معاهده‌های لیتوانی
رده:معاهده‌های لوکزامبورگ
رده:معاهده‌های ماداگاسکار
رده:معاهده‌های مالی
رده:معاهده‌های مالت
رده:معاهده‌های موریس
رده:معاهده‌های مکزیک
رده:معاهده‌های مولداوی
رده:معاهده‌های مغولستان
رده:معاهده‌های مونته‌نگرو
رده:معاهده‌های مراکش
رده:معاهده‌های نائورو
رده:معاهده‌های نیوزیلند
رده:معاهده‌های نیکاراگوئه
رده:معاهده‌های نیجر
رده:معاهده‌های مقدونیه شمالی
رده:معاهده‌های نروژ
رده:معاهده‌های پاکستان
رده:معاهده‌های پاناما
رده:معاهده‌های پاراگوئه
رده:معاهده‌های پرو
رده:معاهده‌های لهستان
رده:معاهده‌های پرتغال
رده:معاهده‌های قطر
رده:معاهده‌های رومانی
رده:معاهده‌های روسیه
رده:معاهده‌های سنت وینسنت و گرنادین‌ها
رده:معاهده‌های عربستان سعودی
رده:معاهده‌های صربستان و مونته‌نگرو
رده:معاهده‌های سیشل
رده:معاهده‌های سیرالئون
رده:معاهده‌های اسلواکی
رده:معاهده‌های اسلوونی
رده:معاهده‌های آفریقای جنوبی
رده:معاهده‌های اسپانیا
رده:معاهده‌های سری‌لانکا
رده:معاهده‌های سوئد
رده:معاهده‌های سوئیس
رده:معاهده‌های تاجیکستان
رده:معاهده‌های تونس
رده:معاهده‌های ترکیه
رده:معاهده‌های اوکراین
رده:معاهده‌های اروگوئه
رده:معاهده‌های ازبکستان
رده:معاهده‌های جمهوری چک
رده:معاهده‌های جمهوری دومینیکن
رده:معاهده‌های سریر مقدس
رده:معاهده‌های مالدیو
رده:معاهده‌های هلند
رده:معاهده‌های جمهوری خلق چین
رده:معاهده‌های فیلیپین
رده:معاهده‌های بریتانیا
رده:معاهده‌های ایالات متحده آمریکا
رده:پیمان‌نامه‌های سازمان ملل متحد