هندی کارائیبی

**هندی کارائیبی** یا **هندوستانی کارائیبی** (𑂮𑂹𑂞𑂰𑂢𑂲، به خط فارسی-عربی: کَیریبیائی ہندوستانی) یک زبان‌های هندوآریایی است که هندی‌های کارائیب در این مناطق بدان سخن می‌گویند. این زبان بیشتر بر پایه گویش‌های بوجپوری و اودهی است. این زبان توسط کارگران مهاجر از شبه‌قاره هند به کارائیب آمد. هندی کارائیبی بسیار به هندی فیجی و هندی رایج در موریس و آفریقای جنوبی نزدیک است.

گویش‌های اصلی این زبان عبارتند از ترینیدادی رایج در ترینیداد و توباگو، گویانی رایج در گویان و سورینامی رایج در سورینام.

از آنجا که اکثریت مردم از منطقه بوجپوری در بیهار، اوتار پرادش و جارکند و همچنین منطقه اوده در اوتار پرادش آمده بودند، هندوستانی کارائیبی بیشترین تأثیر را از زبان بوجپوری، زبان اودهی و دیگر زبان‌های بیهاری-هندی شرقی گرفته است. زبان هندوستانی (هندی معیار-اردوی معیار) نیز به دلیل ورود فیلم‌های بالیوود، موسیقی و سایر رسانه‌ها از هند، بر این زبان تأثیر گذاشته است. این زبان همچنین تأثیرات جزئی از زبان تامیلی و دیگر زبان‌های جنوب آسیا دارد. این زبان همچنین وام‌واژه‌های بسیاری از زبان هلندی و زبان انگلیسی در سورینام و گویان، و انگلیسی و زبان فرانسوی در ترینیداد و توباگو گرفته است. بسیاری از واژگان منحصر به فرد در هندوستانی کارائیبی برای سازگاری با محیط جدیدی که مردم هند-کارائیبی در آن زندگی می‌کنند، ایجاد شده‌اند. پس از معرفی هندوستانی معیار به کارائیب، هندوستانی کارائیبی توسط بسیاری از مردم هند-کارائیبی به عنوان نسخه‌ای شکسته از هندی دیده می‌شد؛ با این حال، با توجه به تحقیقات دانشگاهی بعدی، مشخص شد که این زبان از بوجپوری، اودهی و سایر گویش‌ها مشتق شده و در واقع یک زبان شکسته نیست، بلکه زبانی منحصر به فرد است که عمدتاً از گویش‌های بوجپوری و اودهی نشأت می‌گیرد و برخلاف هندی معیار و اردو، از گویش خاریبولی (کائوراوی) ریشه نگرفته است و دلیل تفاوت آن‌ها نیز همین است.

هندوستانی کارائیبی به عنوان یک زبان بومی گفتاری توسط مردم هند-کارائیبی، فارغ از پیشینه مذهبی‌شان صحبت می‌شود، اگرچه هندوها تمایل دارند واژگان بیشتری از سانسکریت و مسلمانان واژگان بیشتری از فارسی، عربی و زبان‌های ترکی را به کار ببرند که مشابه تقسیم‌بندی هندی معیار-اردو در زبان هندوستانی است. در نوشتار، هندوها از خط دیواناگری استفاده می‌کنند، در حالی که برخی مسلمانان تمایل دارند از خط فارسی-عربی با خوشنویسی نستعلیق و پیروی از الفبای اردو استفاده کنند؛ از نظر تاریخی، خط کایتی نیز مورد استفاده بوده است. با این حال، به دلیل افول زبان، این خطوط به طور گسترده استفاده نمی‌شوند و اغلب خط لاتین به دلیل آشنایی و سهولت بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

موسیقی چاتنی، چاتنی سوکا، چاتنی پارانگ، بیتک گانا، موسیقی محلی هند، موسیقی کلاسیک هندی، برخی آهنگ‌های مذهبی هندو، برخی آهنگ‌های مذهبی اسلامی و حتی برخی آهنگ‌های مذهبی مسیحی هندی به زبان هندوستانی کارائیبی خوانده می‌شوند که گاهی در کارائیب مشترک‌المنافع با انگلیسی و در سورینام و کارائیب هلند با زبان هلندی ترکیب می‌شوند.

## هندوستانی گویانی
هندوستانی کارائیبی در گویان با نام‌های *هندوستانی گویانی*، *بوجپوری گویانی*، *پورانیا هندی* یا *ایلی گیلی* شناخته می‌شود. این زبان توسط برخی از اعضای جامعه ۳۰۰٬۰۰۰ نفری هندی‌های گویان، عمدتاً توسط نسل مسن‌تر، روحانیون هندو و امامان جماعت صحبت می‌شود. گویش هندوستانی نیکری-بربیسی از هندوستانی گویانی و سرنامی در بربیس شرقی-کورنتاین در گویان و ناحیه همجوار نیکری در سورینام صحبت می‌شود.

## هندوستانی ترینیدادی
[بندانگشتی|متن هندوستانی ترینیدادی به خط دیواناگری و فارسی-عربی روی یک سطل [پودر کاری از ترینیداد و توباگو.]]
گونه‌ای که در ترینیداد و توباگو صحبت می‌شود به نام‌های *هندوستانی ترینیدادی*، *بوجپوری ترینیدادی*، *هندی ترینیدادی*، *هندی*، *هندوستانی مزارع* یا *گان کی بولی (گفتار روستایی)* شناخته می‌شود. اکثریت مهاجران اولیه قراردادی هندی به گویش‌های بوجپوری و اودهی صحبت می‌کردند که بعداً هندوستانی ترینیدادی را شکل دادند. در سال ۱۹۳۵، نمایش فیلم‌های هندی برای مخاطبان در ترینیداد آغاز شد. اکثر فیلم‌های هندی به گویش هندوستانی معیار (هندی-اردو) بودند و این موضوع با افزودن عبارات و واژگان هندی و اردوی معیار به هندوستانی ترینیدادی، آن را اندکی تغییر داد. فیلم‌های هندی همچنین باعث احیای هندوستانی در میان هندی‌های ترینیداد و توباگو شدند. دولت استعماری بریتانیا و مالکان مزارع نسبت به هندوستانی و زبان‌های هندی در ترینیداد تحقیر و بیزاری داشتند. به همین دلیل، بسیاری از هندی‌ها آن را زبانی شکسته می‌دانستند که آن‌ها را در فقر و پابند مزارع نیشکر نگه می‌دارد و آن را به عنوان زبان اول منتقل نکردند، بلکه بیشتر به عنوان یک زبان میراثی باقی ماند، زیرا آن‌ها زبان انگلیسی را راهی برای پیشرفت می‌دانستند. در اواسط تا اواخر دهه ۱۹۶۰، *زبان میانجی* هندی‌های ترینیداد و توباگو از هندوستانی ترینیدادی به نوعی نسخه *هندی‌سازه شده* از انگلیسی تغییر یافت. امروزه هندوستانی از طریق فرم‌های موسیقایی هندی-ترینیدادی مانند باجان، موسیقی کلاسیک هندی، موسیقی محلی هند، فیلمی، پیچاکاری، چاتنی، چاتنی سوکا و چاتنی پارانگ زنده مانده است.  حدود ۱۵٬۶۰۰ ترینیدادی بودند که به هندوستانی ترینیدادی صحبت می‌کردند که برای ۹۰٪ آن‌ها به عنوان زبان دوم بود.  حدود ۱۰٬۰۰۰ نفر وجود داشتند که به هندی معیار صحبت می‌کردند. بسیاری از هندی‌های ترینیداد و توباگو امروزه نوعی از هینگلیش را صحبت می‌کنند که متشکل از انگلیسی ترینیدادی و توباگویی است که به شدت با واژگان و عبارات هندوستانی ترینیدادی آمیخته شده است و بسیاری از آن‌ها می‌توانند عبارات یا دعاهایی را به هندوستانی بخوانند. مکان‌های بسیاری در ترینیداد و توباگو وجود دارد که نام‌هایی با ریشه هندوستانی دارند. برخی عبارات و واژگان حتی به جریان اصلی گویش انگلیسی و کریول انگلیسی کشور راه یافته‌اند. روز جهانی هندی هر سال در ۱۰ ژانویه با رویدادهایی که توسط شورای ملی فرهنگ هند، بنیاد هندی نیدهی، کمیسیون عالی هند، مؤسسه مهاتما گاندی برای همکاری فرهنگی و ساناتان دھرم ماها سبها سازماندهی می‌شود، جشن گرفته می‌شود.

## هندوستانی سرنامی

[بندانگشتی|لوح یادبود هندوستانی سرنامی (به خط لاتین) در بنای یادبود سورینام، [گاردن ریچ، کلکته، بنگال غربی، هند]]
*سرنامی* یا *سرنامی هندوستانی* به معنی *هندوستانی سورینامی* سومین زبان پرگویش در سورینام پس از هلندی و سرانان تونگو (دو *[[زبان میانجی]]*) است.
این زبان به عنوان ترکیبی از زبان‌های بیهاری و هندی شرقی، به ویژه بوجپوری، اودهی و – تا حد کمتری – ماگهی توسعه یافت. اکثر محققان توافق دارند که بوجپوری سهم اصلی را در شکل‌گیری سرنامی داشته است. این زبان عمدتاً توسط و در میان جامعه هندی‌های سورینام (حدود ۲۷٪ از جمعیت) صحبت می‌شود و بنابراین به عنوان سومین زبان میانجی در نظر گرفته نمی‌شود. در حالی که سرنامی بیشتر زبان ارتباطات روزمره غیررسمی است، زبانِ با پرستیژ سنتیِ جامعه، هندی-اردوی معیار در هر یک از گونه‌های ادبی آن است: هندی (هندی معیار امروزی) برای هندوها و اردو برای مسلمانان. این شبیه به نحوه استفاده غیررسمی از پتوای جامائیکایی است، در حالی که انگلیسی معیار جامائیکایی یا *[[تلفظ دریافتی|انگلیسی ملکه]]* به عنوان زبان با پرستیژتر دیده می‌شود. *[[بیتک گانا]]* مشهورترین ژانر موسیقی است که به هندوستانی سرنامی خوانده می‌شود.

### هندوستانی نیکری-بربیسی
هندوستانی نیکری-بربیسی، که به نام سرنامی نیکری یا هندوستانی بربیسی نیز خوانده می‌شود، گویش منحصر به فردی از سرنامی و بوجپوری-هندوستانی گویانی است که در ناحیه نیکری در سورینام و شهرستان همجوار بربیس (امروزه بربیس شرقی-کورنتاین) در گویان در دوران استعمار در اواخر قرن نوزدهم تا اوایل قرن بیستم توسعه یافت. با وجود اینکه نیکریِ سورینام و بربیسِ گویان در کشورهای متفاوتی قرار دارند که توسط رود کورانتین از هم جدا شده‌اند، گروه‌هایی از نوادگان کارگران قراردادی هندی که در هر دو منطقه ساکن شدند، به عنوان یک جامعه هندی واحد وجود داشتند و ازدواج بین هندی‌های نیکری و بربیس اغلب رخ می‌داد. تفاوت در تاریخ استعماری و پسا-استعماری مستقل در دو ناحیه منجر شد که هندی‌ها در نیکریِ سورینام بتوانند این گویش را حفظ کنند، در حالی که در بربیسِ گویان این گویش تا حد زیادی از بین رفت؛ با این حال، بسیاری از واژگان و عبارات این گویش در کریول انگلیسی گویانیِ بربیس ادغام شدند. امروزه گویشوران باقی‌مانده هندوستانی گویانی عمدتاً گویشوران گویش نیکری-بربیسی هستند که دلیل آن ورود نیکریایی‌ها به بربیس است. هندوستانی نیکری-بربیسی عمدتاً با سرنامی که در بقیه سورینام صحبت می‌شود متقابلاً قابل فهم است، اگرچه واژگان بسیاری از کریول انگلیسی گویانی و انگلیسی دارد. هندوستانی نیکری-بربیسی همچنین با هندوستانی گویانی که در بقیه گویان صحبت می‌شود متقابلاً قابل فهم است، اما برخلاف سورینام، هندی‌ها در گویان عمدتاً کریول انگلیسی گویانی را به عنوان زبان اول خود پذیرفته‌اند و این زبان عمدتاً توسط سالخوردگان، روحانیون هندو و مهاجران هندی از سورینام صحبت می‌شود.

## تلاش‌های پژوهشی و ترویجی
تحقیقات اولیه روی این زبان توسط موتیلال راجوانشی مارهه از سورینام، پگی موهان و نور کومار ماهابیر از ترینیداد و توباگو، و سورندرا کومار گامبیر در گویان انجام شده است. تلاش‌هایی برای حفظ این زبان توسط «هندوستانی کارائیبی اینک» به رهبری ویشام بیمول، «سرنامی بول اینک» به رهبری راجسینگ رامانجولو در سورینام، کارن داس در ترینیداد و توباگو، و هری هرگاش در کانادا که اصالتاً اهل گویان است، در حال انجام است.

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:جوامع دور از وطن هند
رده:زبان بوجپوری
رده:زبان‌های بیهاری
رده:زبان‌های ترینیداد و توباگو
رده:زبان‌های تصریفی
رده:زبان‌های جامائیکا
رده:زبان‌های جوامع دور از وطن هند
رده:زبان‌های سورینام
رده:زبان‌های گویان
رده:زبان‌های نوشتاری در دیواناگری
رده:فرهنگ هندی-کارائیبی
رده:گویش‌های زبان هندی