بحران خاورمیانه (۲۰۲۳–اکنون)

**بحران خاورمیانه**، مجموعه‌ای از جنگ‌های مرتبط در خاورمیانه است که با حملات ۷ اکتبر و جنگ پس از آن، آغاز و منجر به تشدید تنش‌های موجود بین اسرائیل و ایران شد. این تشدید تنش، منجر به درگیری‌های مستقیم و نیابتی متعددی شده است که در سراسر خاورمیانه، طرف‌های گوناگون را درگیر کرده است.

از آغاز جنگ غزه، که عمدتاً به جنوب اسرائیل و نوار غزه محدود می‌شد، جنگ‌ها و درگیری‌های مسلحانه‌ای در سایر بخش‌های خاورمیانه، به‌ویژه توسط شبه‌نظامیان اسلام‌گرای شیعه، مورد حمایت نظام جمهوری اسلامی ایران، گزارش شده است. گمانه‌زنی‌هایی وجود دارد که تشدید این حوادث، به ویژه بین اسرائیل و حزب‌الله لبنان، ممکن است کل منطقه را وارد یک درگیری نظامی تمام‌عیار کند. علاوه بر درگیری اسرائیل و حزب‌الله، شبه‌نظامیان حوثی مورد حمایت جمهوری اسلامی، مستقیماً با شلیک موشک به اسرائیل هر چند در مقیاس محدود، در درگیری شرکت کردند. حوثی‌ها از آن زمان، بیشتر بر توقیف کشتی‌های باری غیرنظامی که از دریای سرخ می‌گذرند، متمرکز شده‌اند تا خسارات اقتصادی به اسرائیل و اقتصاد جهانی وارد کنند و موجب حملات هوایی آمریکا و بریتانیا به یمن یمن تحت کنترل حوثی‌ها شوند. شبه‌نظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامی در عراق و سوریه نیز حملات متعددی را علیه پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه انجام داده‌اند. این رویارویی‌ها، به‌طور فزاینده‌ای، تنش‌ها را بین دشمنان دیرینه، ایران و آمریکا، به ویژه پس از حملات موشکی ۱۴۰۲ ایران در عراق و سوریه تشدید کرده است. در کرانه باختری، بیش از ۱۰۰ فلسطینی در درگیری‌های مسلحانه با سربازان و شهرک‌نشینان اسرائیلی کشته شده‌اند، زیرا خشونت در این سرزمین، پس از حمله حماس به اسرائیل، به شدت افزایش یافته است.

## رویدادها بر پایه منطقه
### اسرائیل و نوار غزه

### کرانه باختری

همزمان با جنگ غزه، نیروهای اسرائیلی تقریباً هر روز حملات زمینی و هوایی به جوامع فلسطینی در سرزمین‌های اشغالی اسرائیل در کرانه باختری انجام داده‌اند که برخی از آنها منجر به درگیری با شبه‌نظامیان بومی فلسطینی شده است. خشونت چشمگیر بین اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌ها در منطقه پیش از جنگ نیز وجود داشت. حماس می‌گوید یکی از اهداف حمله ۷ اکتبر پاسخ به افزایش خشونت علیه فلسطینی‌ها در کرانه باختری بوده است. در هفته‌های اول پس از حمله حماس، اسرائیل ۶۳ عضو حماس را در طولکرم دستگیر کرد و به مسجدی در جنین حمله کرد که گفته می‌شد حماس و جهاد اسلامی از آن استفاده می‌کنند. همزمان، حملات شهرک‌نشینان اسرائیلی در ماه اول جنگ بیش از دو برابر شد، که بخشی از افزایش کلی خشونت شهرک‌نشینان است. در ۲۸ اوت ۲۰۲۴، اسرائیل عملیات نظامی گسترده‌ای را در کرانه باختری آغاز کرد که شامل حملات زمینی، هوایی و مسدود کردن مسیرهای ورودی در جنین و طولکرم بود، که بزرگ‌ترین حمله آن در این منطقه از زمان انتفاضه دوم بود. در ۲۱ ژانویه ۲۰۲۵، اسرائیل یک حمله بزرگ دیگر را در جنین آغاز کرد و اعلام کرد که قصد دارد حضور نظامی بلندمدت خود را در این شهر حفظ کند، که نشان‌دهنده تغییر راهبرد است.

علاوه بر این، درگیری‌هایی بین تشکیلات خودگردان فلسطین و گروه‌های شبه‌نظامی مخالف آن در کرانه باختری رخ داده است. تشکیلات خودگردان فلسطین در منطقه اختیارات اداری جزئی دارد و تحت سلطه فتح است که همکاری‌هایش با ارتش اسرائیل برای امنیت توسط شبه‌نظامیان از جمله حماس و جهاد اسلامی فلسطین مورد انتقاد قرار گرفته است. درگیری‌ها بین شبه‌نظامیان و تشکیلات خودگردان فلسطین در ژوئیه ۲۰۲۴ تشدید شد و در ماه اکتبر، تشکیلات خودگردان فلسطین در پاسخ به تلاش‌های ایران برای تضعیف تشکیلات خودگردان فلسطین به نفع شبه‌نظامیان محلی، سرکوب شبه‌نظامیان در طوباس را آغاز کرد. در ماه دسامبر، این تشکیلات حمله دومی را در جنین آغاز کرد که گردان‌های جنین، یک گروه فراگیر از شبه‌نظامیان محلی را هدف قرار می‌داد.

### لبنان

### یمن و دریای سرخ

بندانگشتی|نقشه حملات جنبش حوثی‌ها به کشتی‌های تجاری در طول جنگ غزه

### عراق و اردن

از ۱۷ اکتبر ۲۰۲۳، نیروهای شبه‌نظامی متحد ایران در عراق، در پاسخ به حمایت آمریکا از اسرائیل در جنگ غزه، سلسله حملاتی را علیه پایگاه‌های نظامی آمریکا در عراق، اردن و سوریه آغاز کردند. نخستین حمله به پایگاه هوایی عین الاسد آمریکا در عراق انجام شد. شبه‌نظامیان تا ژانویه ۲۰۲۴ بیش از ۱۷۰ حمله علیه نیروهای آمریکایی در منطقه با هدف تحت فشار قرار دادن آمریکا برای خروج نیروهایش از منطقه که در طول جنگ با داعش مستقر کرده بود، انجام دادند. در ۲۸ ژانویه ۲۰۲۴، حمله مقاومت عراق به یک پایگاه آمریکا در اردن منجر به کشته شدن سه نظامی آمریکایی شد؛ آمریکا در ۲ فوریه با حمله به هفت پایگاه در عراق و سوریه پاسخ داد. شبه‌نظامیان همچنین از اکتبر ۲۰۲۳ حملاتی علیه اسرائیل انجام دادند، و در ژانویه ۲۰۲۴ به شهر اشدود اسرائیل حمله کردند که آن را بخشی از «مرحله دوم عملیات‌ها» در حمایت از فلسطینیان در غزه توصیف کردند؛ دو سرباز اسرائیلی در حملات پهپادی از عراق کشته شده‌اند. بیشتر حملات به پایگاه‌های آمریکا در ۴ فوریه ۲۰۲۴ به درخواست ایران پایان یافت - اگرچه برخی از آنها در آوریل همان سال از سر گرفته شدند - و بعداً شبه‌نظامیان عراقی با دولت عراق توافق کردند که حمله به اسرائیل را در دسامبر ۲۰۲۴ متوقف کنند.

پس از بمب‌گذاری‌های ژانویه ۲۰۲۴ کرمان در ایران که در آن داعش نزدیک به ۱۰۰ نفر را کشت، ایران مجموعه‌ای از حملات را در عراق و سوریه انجام داد که هدف آنها را یک مقر جاسوسی اسرائیل در کردستان عراق و نیروهای داعش در سوریه اعلام کرد. اندکی بعد، ایران حملاتی را در پاکستان علیه جیش‌العدل، انجام داد که پاکستان با حملات تلافی‌جویانه علیه ایران به آن پاسخ داد.

بندانگشتی|نقشه حملات به پایگاه‌های آمریکا در عراق، اردن و سوریه

### سوریه
#### حملات اولیه اسرائیل

#### حملات اپوزیسیون و سقوط رژیم اسد

### ایران

## تلفات

## جستارهای وابسته
* فهرست درگیری‌های معاصر در خاورمیانه
* پیشنهاد دونالد ترامپ برای نوار غزه در سپتامبر ۲۰۲۵

## یادداشت‌ها

## منابع


رده:جنگ غزه
رده:درگیری‌ها در خاورمیانه
رده:درگیری‌های دهه ۲۰۲۰ (میلادی)
رده:روابط بین‌الملل در ۲۰۲۳ (میلادی)
رده:روابط بین‌الملل در ۲۰۲۴ (میلادی)
رده:روابط بین‌الملل در ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:روابط بین‌الملل در ۲۰۲۶ (میلادی)