قاسم انصاری

**قاسم انصاری** (زاده ۱۲ آذر ۱۳۱۴ درروستای شنستقین قزوین – درگذشتهٔ ٢٩ اسفند ١۴٠٠) استاد دانشگاه، نویسنده، مترجم، مصحح و پژوهشگر حوزه‌های ادبیات فارسی، ادبیات عربی، عرفان و تصوف و علوم قرآنی بود. وی در آخرین ساعات آخرین روز سال ١۴٠٠ درگذشت. 

## زندگی‌نامه و تحصیلات

دکتر قاسم انصاری، در ۱۲ آذرماه ۱۳۱۴ خورشیدی در افشاریه قزوینروستای شنستقین به دنیا آمد.

فراگیری قرآن و تحصیلات ابتدایی و مقدماتی را در زادگاه خود و نیز در قزوین سپری نمود و تا پایان دوره متوسطه از دبیران و استادان بنام آن زمان بهره جست. همچنین به تحصیل دروس حوزوی پرداخت و بسیاری از کتب و مآخذ مدارس علوم دینی را در قزوین فراگرفت.

پس از آن با انگیزه جستجوی کار و ادامه تحصیل به تهران عزیمت کرد و درسال ۱۳۳۸ در رشته علوم تربیتی از دانشگاه تهران دانش‌آموخته گردید، سپس به استخدام آموزش و پرورش درآمد و به منظور تدریس در دبیرستانها و مرکز تربیت معلم شهر خمین عازم آن دیار گردید.

وی درسال ۱۳۴۱ به قزویندر دبیرستان‌های رهنما و نظام وفاو پس از آن به سال ۱۳۴۶ به تهران انتقال یافت و درضمن تدریس، در سال ۱۳۴۸ از مقطع فوق لیسانس رشته زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل گردید و در سال ۱۳۵۱ با کسب رتبه نخست در دوره دکتری ادیان و عرفان دانشگاه تهران پذیرفته شد. درسال ۱۳۵۸ تحصیلات خود را به پایان رسانید.

از سال ۱۳۵۶ در دانشگاه‌های سراسری تهران، شهید بهشتی، تربیت مدرس، گیلان، بین‌المللی امام خمینی قزوین و … به تدریس متون عرفانی پرداخت و از سال ۱۳۶۹ به عضویت هیئت علمی دانشگاه‌های آزاد اسلامی زنجان و تاکستان درآمد.

## خدمات علمی و فرهنگی
زمینه‌های خدمات علمی و فرهنگی استاد دکتر انصاری عبارتند از: تدریس در مراکز دانشگاهی، مدیریت گروه‌های ادبیات فارسی برخی از دانشگاه‌ها؛ حضور و سخنرانی در همایش‌ها و کنگره‌های علمی وادبی بین‌المللی و ملی، همکاری با بسیاری از نهادهای فرهنگی چونان: انجمن مفاخر فرهنگی، حوزه هنری، اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی و …، راهنمایی و مشاوره و داوری پایان‌نامه‌های تحصیلی کارشناسی ارشد و دکترا، داوری مقالات نشریات پژوهشی و بالاخره تألیف، عضویت در کمیته علمی همایش‌ها.

تألیف، ترجمه و تصحیح کتاب، نگارش مقدمه و تحشیه بر کتاب‌ها و همچنین نگارش مقالات علمی ازجمله خدمات علمی، فرهنگی وی به‌شمار می‌روند.

## آثار
وی تاکنون بیش از ۵۰ تألیف و ترجمه و نیز ۴۰ مقاله در حوزه ادبیات فارسی به ویژه گرایش عرفان و تصوف اسلامی ارائه کرده‌است.

### کتاب‌ها
# دستور زبان فارسی، ناشر: متین، ۱۳۵۱.
# ترجمه شکوی الغریب و زبدة الحقایق، عین القضاة همدانی، با عنوان: دفاعیات و گزیده حقایق، ناشر: منوچهری، ۱۳۶۳.
# مقدمه بر کشف المحجوب هجویری، ناشر: طهوری، ۱۳۵۸.
# مقدمه بر صد میدان خواجه عبدالله انصاری، ناشر: طهوری، ۱۳۶۴.
# تصحیح انتقادی ترجمه عوارف المعارف شیخ شهاب‌الدین‌ابوحفص سهروردی، ناشر: علمی و فرهنگی، ۱۳۸۶.
# مبانی عرفانی و تصوف، ناشر: دانشگاه پیام نور، ۱۳۷۰.
# متون تفسیری، ناشر: همان، ۱۳۷۰.
# ترجمه: الاسراء علی مقام الاسری، ابن عربی با عنوان: ما زبالاییم و بالا می‌رویم، ناشر: طهوری، ۱۳۸۰.
# ترجمه مشارق الانوار، ابن دباغ انصاری، با عنوان: عشق اسطرلاب اسرار خداست، ناشر: طهوری، ۱۳۷۸.
# گزیده کلیات عبید زاکانی، ناشر: طه، ۱۳۷۷.
# ترجمه کتاب الفتوة، ابوعبدالرحمن سلمی، با عنوان: جوانمردی و جوانمردان، ناشر: حدیث امروز، ۱۳۸۶
# ترجمه منابع التشریع و ادواره فی الاسلام، دکتر شومان، با عنوان: منابع و ادوار قانون‌گذاری در اسلام، ناشر: دانشگاه آزاد اسلامی زنجان، ۱۳۸۳.
# ترجمه دو رساله فلسفی از حکیم عمر خیام، ناشر: گلاب، ۱۳۸۲.
# ترجمه کتاب المعراج، ابوالقاسم قشیری، باعنوان: از فرش تا عرش، ناشر: سایه گستر، ۱۳۸۳.
# ترجمه التدبیرات الالهیه فی اصلاح مملکه الانسانیة، ابن عربی، باعنوان: جهان انسان شد و انسان جهانی، ناشر: ۱۳۸۷.
# ترجمه دفاعیات عین القضاة به همراه گزیده حقایق، ناشر: منوچهری، ۱۳۸۵.
# ترجمه فوائح الجمال و فواتح الجلال، نجم کبری، با عنوان: نسیم جمال و دیباچه جلال، ناشر: طهوری، ۱۳۸۸.
# ترجمه عطف الالف المالوف الی اللام المعطوف، دیلمی، با عنوان: الف الفت و لام معطوف، ناشر: سایه گستر، ۱۳۸۹.
# شعر شیرین و نثر نغر، فارسی عمومی با همکاری، ناشر: حدیث امروز، ۱۳۸۴.
# کلیات عرفان، ناشر: کتب درسی، ۱۳۶۳.
# ترجمه کتاب الزهد حسن بصری، نشر جامی، ۱۳۹۶.
# ترجمه کتاب ذوالنون مصری، با همکاری، نشر سایه گستر، ۱۳۹۷.

### مقالات
# ملامتیه (ملامیه)، مجله آینده با مدیریت ایرج افشار، ۱۳۶۲.
# تاج‌الدین اشنهی، همان، ۱۳۶۲.
# استادان امام فخررازی، همان، ۱۳۶۵.
# فخررازی و تصوف، مجله ادبیات دانشگاه شهید بهشتی، ۱۳۶۹.
# مختصری در علم کلام، همان، ۱۳۷۳.
# ترجمه تحفة السفرة ابن عربی، مجله فرهنگ پژوهشگاه علوم انسانی، ۱۳۷۰.
# ترجمه مرآة العارفین صدر قونوی، همان، ۱۳۷۴.
# پنج متن قلندری، یادنامه استاد حبیب یغمایی، ۱۳۷۰.
# قلندرنامه منظوم هروی، مجله کلک، ش۱۴، ۱۳۷۰.
# فتوت‌نامه علاءالدوله سمنانی، مجله معارف، مرکز دانشگاهی، ۱۳۶۶.
# وحید شاعر و اصول الخمسه او، مجله نسیم، ۱۳۷۶.
# رساله اصول العقائد فخررازی، مجله رهپوی هدایت، ۱۳۷۸.
# ترجمه الدرایة شهید ثانی، آرمان پژوهش، دانشگاه آزاد زنجان، ۱۳۷۹.
# قدامة بن جعفر و نقدالشعر او، همایش نقد و نظریه در دانشگاه آزاد زنجان، ۱۳۷۹.
# معراج نبوی، همایش سیره نبوی، دانشگاه آزاد زنجان، ۱۳۸۵.
# حافظ و زهد ریایی، فصلنامه دانشگاه آزاد تاکستان، ۱۳۸۰.
# بررسی کتاب اوحد کرمانی، مجله دروازه بهشت، ۱۳۸۰.
# تبدل حواس (حس‌آمیزی)، همان، ۱۳۸۰.
# ابن سبعین و آراء او، همان، ۱۳۸۱.
# ترجمه ماهیة العشق اخوان الصفا، همان، ۱۳۸۱.
# نگاهی گذرا به المعجم فی آثار ملوک العجم، همان، ۱۳۸۳.
# سعدی و متنبّی، همان، ۱۳۸۲.
# علمای قزوین، ش۱، همان، ۱۳۸۳.
# علمای قزوین، ش۲، همان، ۱۳۸۳.
# ترجمه انوار النبی ابن سبعین، همان، ۱۳۸۴.
# قزوین در آثار البلاد زکریای قزوینی، همان، ۱۳۸۴.
# خواجه یوسف همدانی، همایش در عشق آباد ترکمنستان، ۱۳۸۲.
# خیال در دیوان حافظ، مجله تخصصی عرفان، ۱۳۸۳.
# اشعار عربی حکیم سهروردی، همان، ۱۳۸۵.
# جواب سهروردی به ۱۸ سؤال خراسانیان، همان، ۱۳۸۵.
# استنباطات صوفیه، همان، ش۱۹، ۱۳۸۸.
# تصوف در تکوین سلطنت صفویه، همایش بین‌المللی در دانشگاه بین الملی امام خمینی، ۱۳۸۶.
# فهرست اشعار عربی و فارسی تاریخ گزیده، همایش بزرگداشت حمدالله مستوفی، ۱۳۸۶.
# نور در مثنوی، همایش بزرگداشت مولانا، دانشگاه آزاد تبریز، ۱۳۸۵.
# شیخ اشراق و آثار او، نامه انجمن مفاخر، ۱۳۸۶.
# ابن سبعین، شاخه شوق، یادگارنامه بهاءالدین خرمشاهی، نشر قطره، ۱۳۸۶.
# من و مولانا، زندگانی شمس، ویلیام چیتیک، همایش بین‌المللی شمس تبریزی در خوی و ارومیه، ۱۳۸۹.
# مجالس سبعة، همایش مجالس سبعه مولوی در دانشگاه اصفهان، ۱۳۸۷.
# انسان نورانی و طباع تام سهروردی و تطور آن، پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی، نیوار شماره ۴.
# چند کلمه در حکمت اشراق شیخ شهاب الدین سهروردی، نیوار، ش۴.

## جوایز
جوایز و تقدیر نامه‌های فراوان به مناسبت‌های مختلف از دانشگاه‌ها و مراکز علمی و فرهنگی، از جمله انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی و..

## منابع

رده:استادان دانشگاه اهل ایران
رده:استادان دانشگاه بین‌المللی امام خمینی
رده:استادان دانشگاه تهران
رده:افراد زنده
رده:اهالی قزوین
رده:پژوهشگران ادبیات اهل ایران
رده:پژوهشگران ادبیات فارسی
رده:دانش‌آموختگان دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه تهران
رده:زادگان ۱۳۱۴
رده:عارفان اهل ایران
رده:عرفان اسلامی
رده:قرآن‌پژوهان اهل ایران
رده:کارشناسان ادیان و عرفان
رده:مترجمان اهل ایران
رده:مصححان اهل ایران
رده:مولوی‌شناسان اهل ایران
رده:نویسندگان اهل ایران