دیوان کیفری بین‌المللی بر مبنای اساسنامه رم

**دیوان کیفری بین‌المللی برمبنای اساسنامه رم** () که اغلب به آن معاهده رم می‌گویند بر مبنای دیوان کیفری بین‌المللی (ICC) در ۱۷ ژوئیه ۱۹۹۸ در شهر رم ایتالیا تأسیس شد. نمایندگان حاضر در کنفرانس رم خواهان تشکیل دادگاه دائمی بین‌المللی بودند تا بتواند به جنایت علیه بشریت و جنایات جنگی در نقاط گوناگون جهان رسیدگی کند.

اساسنامه رم چهار جنایت اصلی بین‌المللی را تعیین کرد: نسل کشی، جنایت علیه بشریت، جنایات جنگی و جنایت تجاوز. این جرایم «مشمول هیچ گونه محدودیتی نیستند». بر اساس اساسنامه رم، دیوان کیفری بین‌المللی فقط می‌تواند چهار جنایت بین‌المللی اصلی را در شرایطی بررسی و تحت پیگرد قراردهد که دولت‌ها «نتوانند» یا «تمایل نداشته‌ باشند» این کار را انجام دهند. در این اساسنامه صلاحیت دادگاه مکمل صلاحیت دادگاه‌های داخلی است. دادگاه فقط در صورتی صلاحیت رسیدگی به جرایم را دارد که در قلمرو یک دولت عضو یا توسط اتباع یک دولت عضو ارتکاب صورت گرفته باشد. یک استثنا از این قاعده این است که دیوان کیفری بین‌المللی نیز در صورتی صلاحیت رسیدگی به جرایم را دارا خواهد بود که صلاحیت آن توسط شورای امنیت سازمان ملل متحد مجاز شناخته‌ شود.

پیش از این برای رسیدگی به جنایات جنگی که از جمله در رواندا، سیرالئون، در یوگسلاوی سابق یا در کامبوج روی داد، دادگاه ویژه‌ای تشکیل می‌شد که با پرداخت هزینه گزاف و اتلاف وقت بسیار همراه بود. مظنونان و عاملان جنایات در بسیاری از مواقع می‌توانستند بدون واهمه از تشکیل دادگاه و انجام محاکمه‌ای آزاد زندگی کنند و حتی به ارتکاب جنایات خود ادامه دهند.

این معاهده در اول نوامبر ۲۰۰۲ به تصویب رسید و اجرایی شد و تا نوامبر ۲۰۱۹ قریب به ۱۲۳ کشور اساسنامه رم که مبنای دیوان کیفری بین‌المللی است را امضاء کرده‌اند.

## منابع

* 

رده:ابزارهای حقوق بشری
رده:ایتالیا در ۱۹۹۸ (میلادی)
رده:پیمان‌های منجر به بنیان‌گذاری سازمان‌های میان‌دولتی
رده:جرم پرخاشگری
رده:جنایت علیه بشریت
رده:جنایت‌های جنگی
رده:دیوان کیفری بین‌المللی
رده:رم در دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:قلمروهای گسترش‌یافته به گرینلند
رده:معاهده‌های آرژانتین
رده:معاهده‌های آفریقای جنوبی
رده:معاهده‌های آلبانی
رده:معاهده‌های آلمان
رده:معاهده‌های آنتیگوآ و باربودا
رده:معاهده‌های آندورا
رده:معاهده‌های اتریش
رده:معاهده‌های اردن
رده:معاهده‌های ارمنستان
رده:معاهده‌های اروگوئه
رده:معاهده‌های اسپانیا
رده:معاهده‌های استرالیا
رده:معاهده‌های استونی
رده:معاهده‌های اسلواکی
رده:معاهده‌های اسلوونی
رده:معاهده‌های اکوادور
رده:معاهده‌های السالوادور
رده:معاهده‌های اوگاندا
رده:معاهده‌های ایتالیا
رده:معاهده‌های ایرلند
رده:معاهده‌های ایسلند
رده:معاهده‌های باربادوس
رده:معاهده‌های برزیل
رده:معاهده‌های بریتانیا
رده:معاهده‌های بلژیک
رده:معاهده‌های بلغارستان
رده:معاهده‌های بلیز
رده:معاهده‌های بنگلادش
رده:معاهده‌های بنین
رده:معاهده‌های بوتسوانا
رده:معاهده‌های بورکینافاسو
رده:معاهده‌های بوروندی
رده:معاهده‌های بوسنی و هرزگوین
رده:معاهده‌های بولیوی
رده:معاهده‌های پاراگوئه
رده:معاهده‌های پاناما
رده:معاهده‌های پرتغال
رده:معاهده‌های پرو
رده:معاهده‌های تاجیکستان
رده:معاهده‌های تانزانیا
رده:معاهده‌های ترینیداد و توباگو
رده:معاهده‌های تعمیم‌یافته به آنتیل هلند
رده:معاهده‌های گسترش‌یافته به برمودا
رده:معاهده‌های تعمیم‌یافته به جبل‌الطارق
رده:معاهده‌های گسترش‌یافته به جزایر پیت‌کرن
رده:معاهده‌های تعمیم‌یافته به جزایر فارو
رده:معاهده‌های تعمیم‌یافته به جزایر فالکلند
رده:معاهده‌های تعمیم‌یافته به جزایر کیمن
رده:معاهده‌های تعمیم‌یافته به جزایر ویرجین بریتانیا
رده:معاهده‌های گسترش‌یافته به جزیره من
رده:معاهده‌های گسترش‌یافته به مونتسرات
رده:معاهده‌های تونس
رده:معاهده‌های تیمور شرقی
رده:معاهده‌های جزایر کوک
رده:معاهده‌های جزایر مارشال
رده:معاهده‌های جمهوری آفریقای مرکزی
رده:معاهده‌های جمهوری چک
رده:معاهده‌های جمهوری دموکراتیک کنگو
رده:معاهده‌های جمهوری دومینیکن
رده:معاهده‌های جمهوری کنگو
رده:معاهده‌های جیبوتی
رده:معاهده‌های چاد
رده:معاهده‌های دانمارک
رده:معاهده‌های دماغه سبز
رده:معاهده‌های دولت انتقالی افغانستان
رده:معاهده‌های فلسطین
رده:معاهده‌های دومینیکا
رده:معاهده‌های رومانی
رده:معاهده‌های زامبیا
رده:معاهده‌های ژاپن
رده:معاهده‌های ساحل عاج
رده:معاهده‌های ساموآ
رده:معاهده‌های سان مارینو
رده:معاهده‌های سنت کیتس و نویس
رده:معاهده‌های سنت لوسیا
رده:معاهده‌های سنت وینسنت و گرنادین‌ها
رده:معاهده‌های سنگال
رده:معاهده‌های سوئد
رده:معاهده‌های سوئیس
رده:معاهده‌های سورینام
رده:معاهده‌های سیرالئون
رده:معاهده‌های سیشل
رده:معاهده‌های شیلی
رده:معاهده‌های صربستان و مونته‌نگرو
رده:معاهده‌های صربستان
رده:معاهده‌های غنا
رده:معاهده‌های فرانسه
رده:معاهده‌های فنلاند
رده:معاهده‌های فیجی
رده:معاهده‌های فیلیپین
رده:معاهده‌های قبرس
رده:معاهده‌های قرقیزستان
رده:معاهده‌های کاستاریکا
رده:معاهده‌های کامبوج
رده:معاهده‌های کانادا
رده:معاهده‌های کرواسی
رده:معاهده‌های کره جنوبی
رده:معاهده‌های کلمبیا
رده:معاهده‌های کنیا
رده:معاهده‌های کومور
رده:معاهده‌های کویت
رده:معاهده‌های گابن
رده:معاهده‌های گامبیا
رده:معاهده‌های گرجستان
رده:معاهده‌های گرنادا
رده:معاهده‌های گسترش‌یافته به آروبا
رده:معاهده‌های گسترش‌یافته به آنگویلا
رده:معاهده‌های گسترش‌یافته به سنت هلن، اسنشن و تریستان دا کونا
رده:معاهده‌های گواتمالا
رده:معاهده‌های گینه
رده:معاهده‌های لازم‌الاجرا در ۲۰۰۲ (میلادی)
رده:معاهده‌های لتونی
رده:معاهده‌های لسوتو
رده:معاهده‌های لوکزامبورگ
رده:معاهده‌های لهستان
رده:معاهده‌های لیبریا
رده:معاهده‌های لیتوانی
رده:معاهده‌های لیختن‌اشتاین
رده:معاهده‌های ماداگاسکار
رده:معاهده‌های مالاوی
رده:معاهده‌های مالت
رده:معاهده‌های مالدیو
رده:معاهده‌های مالی
رده:معاهده‌های مجارستان
رده:معاهده‌های مصوب‌شده در ۱۹۹۸ (میلادی)
رده:معاهده‌های مغولستان
رده:معاهده‌های مقدونیه شمالی
رده:معاهده‌های مکزیک
رده:معاهده‌های موریس
رده:معاهده‌های مولداوی
رده:معاهده‌های مونته‌نگرو
رده:معاهده‌های نائورو
رده:معاهده‌های نامیبیا
رده:معاهده‌های نروژ
رده:معاهده‌های نیجر
رده:معاهده‌های نیجریه
رده:معاهده‌های نیوزیلند
رده:معاهده‌های وانواتو
رده:معاهده‌های ونزوئلا
رده:معاهده‌های هلند
رده:معاهده‌های هندوراس
رده:معاهده‌های یمن
رده:معاهده‌های یونان
رده:نسل‌کشی