متهمان نقض حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران

**متهمان نقض حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران** اشخاص و نهادهای وابسته به نظام جمهوری اسلامی ایران به ویژه در ردهٔ سران سیاسی، امنیتی، نظامی، انتظامی و قضایی و حتی فقهی (اجتهاد و مرجعیت) هستند که از دیدگاه شمار چشمگیری از کشورهای عضو سازمان ملل و نیز فعالان و نهادهای حقوق بشری مانند شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد و دیوان بین‌المللی دادگستری (در لاهه) و مراکز و گروه‌های ایرانی فعال در زمینهٔ حقوق بشر در داخل (مانند کانون مدافعان حقوق بشر) و بیرون از ایران و همچنین کسانی که از سوی حکومت جمهوری اسلامی، حقوق انسانی‌شان نقض شده است، جزو ناقضان حقوق بشر هستند. نظام جمهوری اسلامی هیچ‌گاه اتهام نقض حقوق بشر را نپذیرفته است.

## نقض حقوق بشر توسط جمهوری اسلامی

[بندانگشتی|300px|تعداد اعدام‌های در ایران از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۳ (میلادی) طبق گزارش [احمد شهید]]
[[کردستان؛ فرودگاه سنندج؛ تیرباران پیشمرگان کردجهانگیر رزمی با گرفتن این عکس از «جوخه آتش در ایران» برنده جایزه پولیتزر ۱۹۸۰ میلادی شد|بندانگشتی|جایگزین=|300x300پیکسل]]
[بندانگشتی|دیدار [سید علی خامنه‌ای و بشار اسد|جایگزین=|300x300پیکسل]]
[بندانگشتی|مرگ کودکان بر اثر حملات نیروهای [بشار اسد|جایگزین=|300x300پیکسل]]
280px|بندانگشتی|قربانیان حمله با سلاح‌های شیمیایی در غوطه|جایگزین=|300x300پیکسل

شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد بارها و همچنین دیوان بین‌المللی دادگستری و شمار چشمگیری از کشورهای جهان، از جمله، ۴۷ کشور در بیانیه‌ای و در نشست دیگری ۷۹ کشور (در آبان سال ۱۳۹۹)، ده‌ها نهاد حقوق بشری، نقض حقوق بشر در ایران به دست مسئولان حکومت جمهوری اسلامی را محکوم کرده‌اند.

به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، دولت آمریکا ایران را به همراه کره شمالی، چین و روسیه، به دلیل نقض شدید حقوق بشر، از جمله، انجام یا اجازه انجام خشونت بر ضد اقلیت‌های دینی و قومی، محدود ساختن آزادی بیان و آزادی گردهمایی، متهم کرد.

در ۲۳ بهمن ۱۳۹۹ بیش از صد تن از نمایندگان مجلس نمایندگان ایالات متحده آمریکا از هر دو حزب دموکرات و جمهوری‌خواه، قطعنامه‌ای را به امضا رساندند که در آن از ایران دموکراتیک و سکولار پشتیبانی شده نیز و توطئه‌های تروریستی حکومت جمهوری اسلامی را محکوم می‌کند. در این قطعنامه، اشاره شده که حکومت جمهوری اسلامی، بارها مردم معترض ایران را در گذشته از جمله، در جریان اعدام‌های گسترده ۱۳۶۷، اعتراضات دانشجویی سال ۱۳۷۸، اعتراضات سراسری ۱۳۸۸ (تا ۱۳۹۰)، اعتراضات سراسری دی ۱۳۹۶، اعتراضات سراسری آبان ۱۳۹۸ و خیزش ۱۴۰۱ ایران سرکوب کرده است.

## برخی از ناقضان حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران
نام برخی از مسئولان (تحریم شده یا نشدهٔ) نقض‌کنندهٔ حقوق بشر در جمهوری اسلامی عبارت است از:
# سید روح‌الله خمینی؛ حوزوی (مرجع تقلید)، بنیان‌گذار نظام جمهوری اسلامی ایران؛
# سید علی خامنه‌ای؛ حوزوی (مرجع تقلید)، رئیس‌جمهور در دهه ۶۰ و نیز دومین رهبر و ولی فقیه نظام جمهوری اسلامی ایران؛
# یوسف صانعی؛ حوزوی (مرجع تقلید)، عضو پیشین شورای نگهبان نیز و دادستان کل پیشین کشور؛
# سید عبدالکریم موسوی اردبیلی؛ حوزوی (مرجع تقلید)، رئیس پیشین دیوان عالی کشور و دادستان کل پیشین کشور؛
# سید محمود هاشمی شاهرودی؛ حوزوی (مرجع تقلید)، رئیس اسبق قوهٔ قضائیهٔ جمهوری اسلامی ایران و رئیس پیشین مجمع تشخیص مصلحت نظام؛
# سید ابراهیم رئیسی؛ رئیس‌جمهورپیشین ایران، حوزوی، دادستان کل پیشین کشور، داستان کل سابق دادگاه ویژه روحانیت، از اعضای هیئت مرگ در اعدام دسته‌جمعی زندانیان عقیدتی-سیاسی ایران در تابستان ۱۳۶۷، رئیس سابق آستان قدس رضوی، رئیس سابق قوه قضاییه؛
# سید مجتبی خامنه‌ای؛ حوزوی، فرزند علی خامنه‌ای؛
# تقی گیوه‌چی (محمدتقی مصباح یزدی)؛ حوزوی، عضو پیشین مجلس خبرگان رهبری و نیز عضو پیشین شورای عالی انقلاب فرهنگی؛
# حسن روحانی؛ حوزوی، رئیس‌جمهور سابق جمهوری اسلامی ایران؛
# علی قدوسی (داماد سید محمدحسین طباطبایی)؛ حوزوی، دادستان کل پیشین انقلاب اسلامی، مدیر پیشین مدرسه حقانی، عضو شورای عالی قضایی؛
# مصطفی پورمحمدی؛ حوزوی، وزیر کشور در دولت محمود احمدی‌نژاد، وزیر دادگستری در دولت حسن روحانی؛ یکی از اعضای هیئت مرگ در اعدام دسته‌جمعی زندانیان عقیدتی-سیاسی ایران در تابستان ۱۳۶۷؛
# سید محمد بهشتی؛ حوزوی، نخستین دبیرکل حزب جمهوری اسلامی و نخستین رئیس دیوان عالی کشور و رئیس شورای عالی قضایی؛
# محمدباقر قالیباف؛ رئیس مجلس شورای اسلامی و فرماندهٔ اسبق نیروی هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و فرماندهی انتظامی؛
# علی‌اکبر ناطق نوری؛ حوزوی، فرمانده پیشین کمیته انقلاب اسلامی، رئیس سابق دفتر بازرسی خامنه‌ای، وزیر پیشین کشور، سومین رئیس مجلس شورای اسلامی و نیز عضو سابق مجمع تشخیص مصلحت نظام؛
# مرتضی اشراقی؛ دادستان اسبق انقلاب تهران و یکی از اعضای هیئت مرگ در اعدام دسته‌جمعی زندانیان عقیدتی-سیاسی ایران در تابستان ۱۳۶۷؛
# حسینعلی نیری، حوزوی، رئیس اسبق دیوان عالی کشور، یکی از اعضای هیئت مرگ در اعدام دسته‌جمعی زندانیان عقیدتی-سیاسی ایران در تابستان ۱۳۶۷؛
# سعید امامی (نام مستعار: سعید اسلامی)، معاون وزیر اطلاعات در دولت رفسنجانی، از آمران پروژه قتل‌های زنجیره‌ای ایران؛
# قربانعلی دری نجف‌آبادی، حوزوی، دادستان کل کشور در دهه ۸۰ و وزیر اطلاعات در دولت سید محمد خاتمی؛
# علی فلاحیان؛ حوزوی، وزیر اطلاعات دولت رفسنجانی؛
# محمداسماعیل شوشتری؛ وزیر پیشین دادگستری، رئیس پیشین سازمان زندان‌ها و نیز یکی از عاملان اعدام دسته‌جمعی زندانیان عقیدتی-سیاسی ایران در تابستان ۱۳۶۷؛
# سید محمود علوی؛ حوزوی، وزیر اطلاعات سابق جمهوری اسلامی؛
# سید حسین پورمیرغفاری (سید حسین موسوی تبریزی داماد حسین نوری همدانی مرجع تقلید)؛)؛ حوزوی، دادستان کل پیشین انقلاب اسلامی؛
# سید ابوالفضل موسوی تبریزی؛ دادستان پیشین کل کشور، نمایندهٔ پیشین مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان رهبری؛
# هاشم علوی؛ معاون پیشین وزارت اطلاعات؛
# سید حسین موسوی خامنه (میرحسین موسوی)؛ نخست‌وزیر در دهه ۶۰، رئیس پیشین دفتر سیاسی حزب جمهوری اسلامی، رئیس ستاد انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۶۰؛
# محمدصادق صادقی گیوی (صادق خلخالی)؛ حوزوی، حاکم شرع دادگاه‌های انقلاب در دهه ۶۰ و نیز صادر کننده حکم اعدام تعداد قابل توجهی از مخالفان در اوایل انقلاب ۱۳۵۷؛
# محمد محمدی ری‌شهری، حوزوی، تولیت حرم شاه عبدالعظیم، نمایندگی سابق ولی فقیه و در گذشته: وزیر اطلاعات؛ رئیس دادگاه انقلاب ارتش، حاکم شرع دادگاه‌های انقلاب اسلامی، دادستان کل کشور، دادستان دادگاه ویژه روحانیت؛
# محمد محمدی گیلانی، حوزوی، رئیس دیوان عالی کشور و رئیس دادگاه‌های انقلاب و دبیر شورای نگهبان در دهه ۶۰؛
# محمد محمدی گلپایگانی؛ حوزوی، مشاور و رئیس دفتر رهبر جمهوری اسلامی؛
# احمد جنتی؛ حوزوی، قاضی پیشین دادگاه‌های انقلاب در چند شهر، نماینده ولی فقیه و امام جمعه سابق، دبیر شورای نگهبان، رئیس مجلس خبرگان رهبری، دبیر شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی، رئیس پیشین سازمان تبلیغات اسلامی، رئیس پیشین ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر، عضو شورای عالی تبلیغات خارجی، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام؛
# غلامرضا حسنی؛ حوزوی، رئیس پیشین کمیته‌های انقلاب اسلامی در آذربایجان غربی و نیز نماینده ولی فقیه و امام جمعهٔ پیشین شهر ارومیه؛
# محمد مقیسه (نام مستعار: ناصریان)؛ حوزوی، یکی از رئیسان دادگاه انقلاب تهران، سرپرست پیشین زندان گوهردشت (کرج)، دادیار پیشین زندان اوین، رئیس پیشین شعبه دادگاه حجاب و ماهواره در تهران؛
# جمال کریمی‌راد؛ حوزوی، وزیر پیشین دادگستری، دادیار پیشین دادسرای عمومی و انقلاب، دادستان سابق عمومی کردستان، رئیس پیشین دادگاه انقلاب؛
# ابوالقاسم صلواتی؛ از رئیسان دادگاه انقلاب تهران؛
# سعید حجاریان کاشانی (نام‌های مستعار: جهانگیر صالح‌پور و سعید مظفری)؛ معاون پیشین وزیر اطلاعات، پاسدار سابق کمیته انقلاب اسلامی، مشاور پیشین سیاسی رئیس‌جمهور و نیز از طراحان «جنبش اصلاح‌طلبی (دوم خرداد)»؛
# عبدالصمد خرم‌آبادی؛ دبیر کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه و از حامیان فیلترینگ شبکه‌های اجتماعی محبوب در ایران؛
# سید علی‌اکبر محتشمی‌پور؛ حوزوی، وزیر پیشین کشور؛
# عباس جعفری دولت‌آبادی؛ دادستان پیشین تهران؛
# محمدمهدی ربانی املشی؛ حوزوی، دادستان کل پیشین کشور؛
# عبدالعلی علی‌عسگری؛ رئیس صدا و سیما؛
# حسین الله‌کرم، از سران انصار حزب‌الله؛
# ابوالحسن فیروزآبادی، رئیس پیشین ستاد مشترک نیروهای مسلح ایران، مشاور ارشد نظامی رهبر جمهوری اسلامی، دبیر شورای عالی فضای مجازی؛
# روح‌الله حسینیان؛ حوزوی، جانشین اسبق نماینده دادگاه انقلاب در وزارت اطلاعات؛
# محمدعلی جعفری، فرمانده کل پیشین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی؛
# حبیب‌الله عسگراولادی؛ عضو پیشین مجمع تشخیص مصلحت نظام، وزیر پیشین بازرگانی، نماینده سابق مجلس شورای اسلامی، معاون پیشین نخست‌وزیر ایران، رئیس پیشین سازمان اوقاف؛
# اسماعیل احمدی مقدم؛ فرمانده سابق نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران؛
# صادق آملی لاریجانی؛ حوزوی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، رئیس پیشین قوه قضاییه؛
# غلامحسین محسنی اژه‌ای؛ حوزوی، رئیس قوه قضائیه، وزیر وزارت اطلاعات در دولت احمدی‌نژاد، دادستان اسبق کل کشور، رئیس پیشین دادگاه ویژه روحانیت؛
# سید عزت‌الله ضرغامی؛ وزیر میراث فرهنگی، رئیس اسبق سازمان صدا و سیما؛
# محمدرضا مهدوی کنی؛ حوزوی، فرمانده پیشین کمیته انقلاب اسلامی، سومین رئیس مجلس خبرگان رهبری، نخست‌وزیر ایران، دبیر پیشین شورای نگهبان، یکی از وزیران پیشین کشور؛
# مرتضی تمدن، استاندار پیشین تهران؛
# سید علیرضا آوایی؛ وزیر دادگستری؛ یکی از عاملان اعدام دسته‌جمعی زندانیان عقیدتی-سیاسی ایران در تابستان ۱۳۶۷؛
# اصغر جهانگیر؛ سازمان زندان‌ها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور؛
# محمدجواد آذری جهرمی؛ وزیر سابق ارتباطات و فناوری اطلاعات؛
# حسین اشتری؛ فرمانده کل انتظامی جمهوری اسلامی ایران؛
# عبدالرضا رحمانی فضلی؛ وزیر کشور دولت حسن روحانی؛
# محمدعلی رحمانی؛ حوزوی، فرمانده پیشین سازمان بسیج، نماینده ولی فقیه و نیز رئیس پیشین سازمان عقیدتی-سیاسی نیروی انتظامی؛
# غلامحسین غیب‌پرور؛ فرمانده بسیج؛
# منصور غلامی؛ وزیر علوم؛
# حجت‌الله خدایی سوری؛ رئیس زندان اوین؛
# صادق محصولی؛ وزیر پیشین کشور و وزیر رفاه؛
# حیدر مصلحی؛ حوزوی، وزیر اطلاعات در دورهٔ احمدی‌نژاد؛
# سبزوار رضایی میرقائد، معروف به محسن رضایی؛ یکی از فرماندهان پیشین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام؛
# سید یحیی رحیم‌صفوی؛ مشاور علی خامنه‌ای در امور نیروهای مسلح و نیز فرمانده پیشین کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی؛
# مصطفی محمدنجار؛ وزیر کشور و جانشین فرمانده کل قوا در نیروی انتظامی جمهوری اسلامی؛
# احمدرضا رادان؛ جانشین سابق فرمانده کل نیروی انتظامی جمهوری اسلامی و رئیس پلیس تهران؛
# عباس پیرعباسی؛ یکی از قاضیان دادگاه انقلاب؛
# محمد سرافراز؛ مدیر بخش برون‌مرزی سازمان صدا و سیما و تلویزیون انگلیسی‌زبان پرس تی وی... ؛
# امیر مرتضوی؛ معاون دادستان دادگستری مشهد؛
# غلامعلی رشید؛ فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا (سپاه)؛
# مالک اژدر شریفی؛ رئیس دادگستری آذربایجان شرقی؛
# سید احمد زرگر؛ قاضی یکی از دادگاه‌های تجدید نظر استان تهران؛
# وحید حقانیان؛ معاون اجرایی و امور ویژه بیت رهبری؛
# محسن رفیق‌دوست؛ وزیر سپاه پاسداران و نیز رئیس پیشین بنیاد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامی؛
# علی اکبر یساقی؛ یکی از قاضیان دادگاه انقلاب مشهد؛
# مصطفی بزرگ‌نیا؛ رئیس بند ۳۵۰ زندان اوین؛
# علی‌اکبر ولایتی؛ مشاور امور بین‌الملل رهبر جمهوری اسلامی ایران، رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام، رئیس هیئت امنای دانشگاه آزاد اسلامی؛
# عبدالله عراقی؛ جانشین فرمانده سپاه پاسداران؛
# علی فضلی؛ جانشین فرمانده بسیج؛
# حسین دهقان؛ مشاور فرمانده کل قوا (رهبر جمهوری اسلامی ایران) در حوزه صنایع دفاعی و دومین فرماندهٔ نیروی هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی؛
# حسین همدانی؛ یکی از فرماندهان بلندپایه پیشین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، رئیس پیشین قرارگاه محمد رسول‌الله (سپاه)، اولین فرمانده نظامیان ایرانی مداخله‌گر در سوریه و مسئول تشکیل شبه‌نظامیان پشتیبان بشار اسد؛
# علی رازینی؛ حوزوی، دادستان اسبق انقلاب تهران، رئیس سازمان قضایی نیروهای مسلح، رئیس کل پیشین دادگستری تهران، رئیس سابق دیوان عدالت اداری، رئیس اسبق دادگاه ویژه روحانیت؛
# علی خلیلی؛ رئیس قرارگاه ثارالله (یکی از قرارگاه‌های مهم امنیتی سپاه)؛
# بهرام مطلقی (حسینی)؛ فرمانده قرارگاه سیدالشهدا (سپاه)؛
# غلامعلی حداد عادل؛ پدرزن پسر خامنه‌ای، چهارمین رئیس مجلس شورای اسلامی؛
# حسن حداد (الیاس حسن زارع دهنوی)؛
# فضل‌الله مهدی‌زادهٔ محلاتی (فضل‌الله محلاتی)؛ حوزوی، نماینده ولی فقیه در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی؛
# حمیدرضا عمادی؛ مدیر اتاق خبر پرس تی وی (سازمان وابسته به نظام جمهوری اسلامی ایران)؛
# موسی واعظی؛ یکی از مسئولان پیشن وزارت اطلاعات تهران و نیز جزو رئیسان پیشین زندان؛
# عزیزالله رجب‌زاده؛ فرمانده سابق نیروی انتظامی تهران؛
# علی مبشری؛ حوزوی، مستشار دیوان عالی کشور، معاون پیشین قضائی دیوان عدالت اداری، رئیس پیشین دادگاه انقلاب استان تهران و نیز حاکم شرع اوین در دههٔ ۱۳۶۰؛
# اسدالله جعفری؛ دادستان استان مازندران؛
# حسین ساجدی‌نیا؛ فرمانده نیروی انتظامی تهران؛
# اکبر هاشمی رفسنجانی؛ حوزوی، رئیس مجلس شورای اسلامی در دهه ۶۰؛ رئیس‌جمهور در دهه ۷۰؛ رئیس اسبق مجمع تشخیص مصلحت نظام و رئیس اسبق مجلس خبرگان رهبری؛
# محمد یزدی؛ حوزوی، چهارمین رئیس مجلس خبرگان رهبری و چهارمین رئیس قوهٔ قضائیهٔ جمهوری اسلامی ایران؛
# سید حسن شریعتی؛ رئیس دادگستری مشهد؛
# سید محمد سلطانی؛ یکی از قاضیان دادگاه انقلاب مشهد؛
# علی صیاد شیرازی؛ فرمانده پیشین در کردستان، یکی از فرماندهان جنگ و نیز از فرماندهان پیشین ارتش؛
# محمدحسین باقری؛ رئیس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی؛
# رحیم حمل‌بر؛ یکی از قاضیان دادگاه انقلاب تبریز؛
# محمد نیازی؛ حوزوی، رئیس پیشین سازمان قضایی نیروهای مسلح و نیز رئیس پیشین سازمان بازرسی کل کشور؛
# علی‌اکبر حیدری‌فر؛ یکی از بازپرسان پیشین شعبه امنیت؛
# محمدعلی حیدری؛ حوزوی، نماینده ولی فقیه و امام جمعه نهاوند، از فرماندهان پیشین کمیته انقلاب اسلامی، قاضی شرع دادگاه‌های استان همدان؛
# غلامحسین نادی؛ حوزوی، حاکم (قاضی) شرع، نماینده پیشین مجلس شورای اسلامی؛
# غلامحسین رمضانی؛ حوزوی، رئیس پیشین سازمان حفاظت اطلاعات نیروی انتظامی جمهوری اسلامی (ناجا)، رئیس پیشین سازمان حفاظت اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نیز رئیس حفاظت اطلاعات وزارت دفاع؛
# غلام‌حسین اسماعیلی؛ رئیس سازمان زندان‌ها؛
# علی اشرف رشیدی اقدم؛ یکی از رئیسان سازمان زندان اوین؛
# فرج‌الله صداقت؛ رئیس پیشین زندان اوین؛
# علی‌محمد بشارتی جهرمی؛ وزیر پیشین کشور، عضو نخستین شورای فرماندهی و از بنیان‌گذاران سپاه پاسداران، مسئول پیشین اطلاعات و تحقیقات سپاه، نماینده دوره اول مجلس شورای اسلامی، جانشین پیشین وزیر امور خارجه، وزیر پیشین کشور، مشاور پیشین امنیتی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام و نیز مشاور سیاسی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام؛
# محمدعلی زنجیره‌ای؛ جانشین رئیس سازمان زندان‌ها؛
# سید محمدباقر موسوی؛ یکی از قاضیان دادگاه انقلاب اهواز؛
# سید محمد موسوی خوئینی‌ها؛ حوزوی، مشاور پیشین رئیس‌جمهور ایران، رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک و دادستان کل پیشین کشور؛
# عبدالحمید محتشم؛ از اعضای انصار حزب‌الله؛
# حمید استاد؛ از اعضای انصار حزب‌الله؛
# حسن شاهوارپور؛ فرمانده سپاه استانی ولی عصر خوزستان؛
# یوسف کلاهدوز؛ یکی از بنیانگذاران سپاه پاسداران؛
# علی یونسی؛ حوزوی، وزیر پیشین اطلاعات و نیز مشاور رئیس‌جمهور در امور اقوام و اقلیت‌های دینی و مذهبی؛
# لیلا واثقی؛ فرماندار شهرستان قدس
# احمد پورنجاتی؛ مدیر کل پیشین فرهنگی وزارت اطلاعات و نیز جانشین پیشین رئیس سازمان صدا و سیما؛
# غلامرضا منصوری؛ حوزوی، بازپرس پیشین شعبه ۹ دادسرای کارکنان دولت و سرپرست دادسرای فرهنگ و رسانه و قاضی اجراییات شهرستان لواسان.
# مرتضی کیاستی؛ یکی از قاضیان دادگاه انقلاب اهواز؛
# سهراب سلیمانی، مدیرکل پیشین زندان‌های استان تهران
# قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه و فرمانده جنگ در سوریه و عراق و یمن و افغانستان….
# مجید انصاری؛ حوزوی، نخستین رئیس سازمان زندان‌ها، معاون حقوقی رئیس‌جمهور، نماینده پیشین مجلس خبرگان رهبری و مجلس شورای اسلامی؛
# سید رضا موسوی‌تبار؛ رئیس دادستانی دادگاه انقلاب شیراز؛
# محسن قمی؛ حوزوی، معاون ارتباطات بین‌الملل دفتر علی خامنه‌ای و نیز رئیس پیشین نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه‌ها؛
# احمد مروی؛ عضو جامعه روحانیت مبارز، معاون پیشین سیاسی دادستانی کل انقلاب، معاون پیشین دفتر علی خامنه‌ای در امور ارتباطات حوزوی؛
# عباس آقازمانی (معروف به ابوشریف)؛ حوزوی-نظامی، نخستین فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی؛
# محمدجواد ایروانی؛ رئیس پیشین ستاد اجرایی فرمان امام، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام؛
# مرتضی مقتدایی؛ حوزوی، رئیس پیشین دیوان عالی کشور، دادستان کل پیشین کشور، نماینده ولی فقیه و نیز عضو شورای عالی حوزه علمیه قم؛
# محسن محمدی اراکی (محسن محمدی عراقی)؛ حوزوی، عضو پیشین مجلس خبرگان رهبری، یکی از رئیسان دادگاه انقلاب اسلامی؛
# غلام‌حسین رهبرپور؛ حوزوی، یکی از رئیسان پیشین دادگاه انقلاب اسلامی تهران؛
# محمد مخبر؛ معاون اول رئیس‌جمهور، رئیس پیشین ستاد اجرایی فرمان امام، عضو هیئت مدیره ایرانسل؛
# نوراحمد لطیفی؛ معاون وزیر بهداری از سال ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۳؛
# سید شمس‌الدین کاظمی؛ بازپرس دادگاه انقلاب دزفول در دهه ۶۰؛
# فتح‌الله امید نجف‌آبادی؛ حوزوی، حاکم شرع (قاضی) و نیز نماینده پیشین مجلس شورای اسلامی؛
# مجید تراب‌پور؛ مدیر کل سازمان زندان‌های استان فارس و کهگیلویه و بویر احمد از دهه ۶۰ تا دستِ‌کم ۱۳۷۴؛
# رضا صرامی؛ رئیس پیشین سازمان زندان‌های استان خوزستان؛
# ابوالقاسم خزعلی؛ حوزوی، عضو پیشین شورای نگهبان؛
# محمدکاظم بهرامی؛ حوزوی، رئیس دیوان عدالت اداری کشور و نیز رئیس پیشین سازمان قضایی نیروهای مسلح؛
# منصور ارضی؛ مداح بیت خامنه‌ای؛
# مرتضی فهیم کرمانی؛ حوزوی، رئیس پیشین دادگاه انقلاب اسلامی، کرمان نماینده پیشین مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان رهبری؛
# عبدالمجید معادیخواه؛ حوزوی، قاضی شرع دادگاه انقلاب، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و نیز نماینده پیشین مجلس شورای اسلامی؛
# محمدعلی موحدی کرمانی؛ حوزوی، نمایندگی ولی فقیه در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، رئیس پیشین مجمع تشخیص مصلحت نظام، نمایندهٔ مجلس خبرگان رهبری و مجلس شورای اسلامی؛
# محمد حسین زیبایی‌نژاد (حسین نجات)؛ جانشین رئیس سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، فرمانده پیشین سپاه حفاظت ولی‌امر (سپاه محافظت از خامنه‌ای) و نیز فرمانده قرارگاه ثارالله سپاه پاسداران انقلاب اسلامی؛
# ابوالقاسم سرحدی‌زاده؛ نمایندهٔ پیشین مجلس شورای اسلامی و وزیر پیشین کار و امور اجتماعی؛
# سید محمدعلی موسوی جزایری؛ حوزوی، نمایندهٔ مجلس خبرگان رهبری، رئیس حوزه علمیه اهواز و نیز در گذشته، ولی فقیه و امام جمعه اهواز؛
# حسن محمدی؛ یکی از مدیران بلندپایه وزارت اطلاعات؛
# سید محمد غرضی؛ یکی از پایه‌گذاران کمیته انقلاب اسلامی و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، وزیر پیشین نفت ایران، وزیر پیشین پست و تلگراف و تلفن و نیز معاون پیشین استاندار کردستان؛
# سرمدی (که در منابع گوناگون، با نام‌های ناصر، حمید و علی، از وی یاد شده است)، معاون پیشین وزیر اطلاعات؛
# عبدالرحیم ربانی شیرازی؛ حوزوی، نمایندهٔ ولی فقیه (نمایندهٔ خمینی، از جمله، در غائله کردستان و آذربایجان)، عضو پیشین مجلس خبرگان قانون اساسی و مجلس خبرگان رهبری و شورای نگهبان؛
# عباس دوزدوزانی؛ یکی از پایه‌گذاران سپاه پاسداران؛
# حمید نوری؛ یکی از کارمندان پیشین قوه قضاییه و نیز عضو «هیئت اعدام (کمیتهٔ مرگ)» در گوهردشت (کرج) در قتل‌عام سال ۱۳۶۷؛
# سید حسن شاهچراغی؛ حوزوی، رئیس پیشین دفتر دادستانی کل انقلاب، سرپرست سابق مؤسسه کیهان، نماینده پیشین مجلس شورای اسلامی؛
# علی ربیعی (نام مستعار: عباد)؛ معاون پیشین حقوقی و پارلمانی وزیر اطلاعات و نیز وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی ایران؛
# رشید جلالی جعفری؛ یکی از فرماندهان سپاه پاسداران، معاون پیشین امنیتی و انتظامی وزیر کشور، معاون پیشین وزیر اطلاعات؛
# مصطفی کاظمی (قتل‌های زنجیره‌ای) (نام‌های مستعار: هاشمی و موسوی)، مدیر کل پیشین اداره اطلاعات استان فارس، جانشین معاون سابق وزیر اطلاعات و از عوامل اصلی جریان قتل‌های زنجیره‌ای ایران؛
# منیرالدین شیرازی؛ حوزوی و نیز نماینده پیشین ولی فقیه؛
# خسرو قنبری تهرانی (خسرو تهرانی)؛ مسئول پیشین دفتر اطلاعات نخست‌وزیری و نیز معاون پیشین وزارت اطلاعات؛
# سید مرتضی بختیاری؛ حوزوی، وزیر پیشین دادگستری، دادستان پیشین عمومی، انقلاب و ویژه روحانیت مشهد، رئیس پیشین سازمان زندان‌ها، معاون سابق سیاسی امنیتی دادستان کل کشور و نیز رئیس پیشین حوزه ریاست قوه قضاییه؛
# احمد وحیدی؛ وزیر پیشین دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، معاون پیشین اطلاعات ستاد مشترک سپاه؛
# منوچهر متکی؛ مشاور رهبر و معاون بین‌الملل بیت رهبری، وزیر پیشین امور خارجه و نیز رئیس پیشین اداره هفتم سیاسی وزارت امور خارجه؛
# سید علی‌اصغر حجازی؛ حوزوی، معاون امنیتی-سیاسی بیت رهبری (خامنه‌ای)، معاون پیشین امور خارجی وزارت اطلاعات، قاضی پیشین شرع در خوزستان؛
# محمدحسین صفار هرندی؛ مشاور پیشین فرمانده کل سپاه پاسداران، مسئول پیشین دفتر سیاسی سپاه، وزیر پیشین فرهنگ و ارشاد اسلامی و نیز عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام؛
# مصطفی نظری؛ دادستان عمومی و انقلاب شوش؛
# فرهاد نظری؛ فرمانده پیشین پلیس تهران؛
# محمد سلیمی (روحانی)؛ حوزوی، حاکم پیشین شرع دادگاه انقلاب اسلامی، رئیس پیشین سازمان قضایی نیروهای مسلح استان همدان، رئیس سابق شعبه ۳۱ دیوان عالی کشور، دادستان پیشین کل ویژه روحانیت کشور.

### فهرست نام‌های برخی بازجویان و شکنجه‌گران

# اسدالله لاجوردی، عضو شورای مرکزی حزب مؤتلفه اسلامی و نیز دادستان اسبق انقلاب تهران و رئیس زندان اوین و رئیس سازمان زندان‌های ایران در دهه ۶۰؛
# حسن رحیم‌پور ازغدی؛ حوزوی، بازجو در دهه ۶۰، از استادان دانشگاه سپاه پاسداران (دانشگاه امام حسین) و نیز عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی؛
# جواد عباسی کنگوری (نام‌های مستعار: جواد آزاده و جواد آملی)؛ بازجوی پیشین ساواک و بعدها بازجوی وزارت اطلاعات و سپس یک نهاد امنیتی موازی؛
# داوود رحمانی، نخستین رئیس زندان قزل‌حصار تهران؛
# محمد کچوئی، اولین رئیس زندان اوین در دورهٔ جمهوری اسلامی؛
# حسین شریعتمداری، نماینده ولی فقیه در مؤسسه کیهان. وی به عنوان معاون اجتماعی وزارت اطلاعات، بازجوی برخی از زندانیان عقیدتی و سیاسی بود.
# محمدرضا نقدی، فرمانده پیشین بسیج. پرونده شکنجه شهرداران تهران (غلام‌حسین کرباسچی و مدیرانش) یکی از معدود مواردی بود که در قوه قضایی، دولت و مجلس پیگیری شد و سرانجام، دادگاه، محمدرضا نقدی، فرمانده وقت حفاظت اطلاعات نیروی انتظامی (عامل بازداشت شکنجه شهرداران در بازداشتگاه وصال نیروی انتظامی) را به ۸ ماه حبس قطعی، محکوم کرد. (وکیل مدافع وی الهام بود که بعدها به پست معاون اوّلی محمود احمدی‌نژاد رسید و سردار نقدی نیز به عنوان رئیس ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز در دولت احمدی‌نژاد منصوب شد).
# سعید مرتضوی؛ دادستان اسبق عمومی و انقلاب تهران و رئیس پیشین ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز؛
# سید حسین مرتضوی؛ حوزوی، رئیس زندان اوین در قتل‌عام زندانیان عقیدتی و سیاسی در سال ۱۳۶۷؛
# عباس‌علی علی‌زاده؛ حوزوی، یکی از حاکمان (قاضیان) شرع و نیز رئیس پیشین کل دادگستری تهران؛
# داوود لشکری؛ رئیس پیشین زندان گوهردشت؛
# پیام فضلی‌نژاد؛ معاون پیشین اطلاعات نیروی انتظامی (ناجا)؛
# حسین طائب؛ حوزوی، رئیس سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و فرمانده پیشین بسیج؛
# هادی غفاری؛ حوزوی، بازجو و نیز نماینده سه دوره اول مجلس شورای اسلامی؛
# جعفر شجونی؛ حوزوی، عضو شورای مرکزی جامعه روحانیت مبارز و نیز از همراهان سید مجتبی نواب صفوی (رهبر تشکیلات فدائیان اسلام)؛
# علی همتیان (نام مستعار: رئوف)؛ یکی از بازجویان و شکنجه‌گران عضو سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی؛
# حسن شایانفر (نام مستعار: معصومی)؛
# احمد قدیریان؛ یکی از بازجویان پیشین و نیز معاون اجرایی علی قدوسی در دادستانی کل انقلاب و نیز از همکاران اسدالله لاجوردی که نقش مؤثری در اعدام مخالفان جمهوری اسلامی در دهه ۶۰ خورشیدی داشت.
# مرتضی الویری؛ نماینده پیشین مجلس شورای اسلامی و نیز بازجو؛
# مسعود صفدری (نام مستعار: ستار)؛ یکی از بازجویان و شکنجه‌گران عضو سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.
# اکبر کبیری آرانی (معروف به حاج فکور)؛ بازجو و نیز رئیس پیشین زندان اوین؛
# حسین مؤید عابدی؛ رئیس پیشین اداره اطلاعات استان گیلان، سربازجو و رئیس پیشین زندان بندر انزلی، اشتغال در دادستانی، مدیر کل پیشین ستاد اجرایی فرمان امام در گیلان؛
# مجتبی حلوایی عسگر؛ بازجو، معاون پیشین رئیس زندان و نیز یکی از مسئولان سابق اعدام‌ها در زندان اوین؛
# سید هادی خامنه‌ای؛ حوزوی، نماینده پیشین مجلس شورای اسلامی و نیز یکی از بازجویان پیشین زندان اوین؛
# اکبر خوش‌کوش؛ بازجو و نیز مشاور پیشین عملیاتی وزیر اطلاعات؛
# محمدرضا رضایی فرودی بازجو و از عوامل سپاه پاسداران در تهران و شیراز و از کارمندان شورای اسلامی شهر تهران و شورای اسلامی شهر شیراز؛
*«[[رضا رضایی (سیاستمدار)|محمدرضا رضایی فرودی]] به زندانیان سیاسی می‌گفت دشمنان [[اسلام]] کرم‌های کوچکی هستند».*'محمد رئیسی، زندانی سیاسی در زندان عادل آباد سال ۹۸

## نهادهای ناقض حقوق بشر در ایران
# سپاه پاسداران انقلاب اسلامی؛
# سازمان بسیج (زیرمجموعه پاسداران انقلاب اسلامی)؛
# نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران؛
# وزارت اطلاعات؛
# سازمان زندان‌های تهران؛
# زندان اوین؛
# زندان رجایی‌شهر؛
# بانک قوامین؛
# بانک آینده؛
# مرکز بررسی جرایم سازمان‌یافته (وابسته به سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی)؛
# سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران؛
# وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی؛
# پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات ناجا (پلیس جرایم سایبری؛ «فتا»)؛
# هیئت نظارت بر مطبوعات؛
# مرکز ملی فضای مجازی؛
# انصار حزب‌الله؛
# نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی؛
# لشکر فاطمیون (از زیرمجموعه‌های سپاه قدس)؛
# لشکر زینبیون (یکی از زیرمجموعه‌های سپاه قدس)؛

## مسئولان و نهادهای تحریم شده

سران و تعداد قابل توجهی از مسئولان نظام جمهوری اسلامی ایران به دلیل پایمال کردن حقوق بشر بارها در سطح بین‌المللی، تحریم شده‌اند.

## متهمان نقض حقوق بشر در سرکوب خیزش ۱۴۰۱ ایران
برای آگاهی از این بخش، مسئولان تحریم‌شده توسط کشورهای غربی به دلیل سرکوب خیزش ۱۴۰۱ ایران را بخوانید.

## مصونیت ناقضان حقوق بشر
بر پایه گزارش دیده‌بان حقوق بشر، عاملان کشتار و سرکوب معترضان در (جمهوری اسلامی) ایران از مصونیت برخوردارند.

## انکار نقض حقوق بشر
روزنامه‌ها و نهادهای حکومت جمهوری اسلامی، از جمله، روزنامه‌های فارس (ارگان وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی) و کیهان (روزنامه) (زیر نظر نماینده ولی فقیه)، اتهامات نقض حقوق بشر در جمهوری اسلامی را رد می‌کنند.

## آثار دربارهٔ متهمان

* **چهره جنایت**؛ کتابی (۵ جلدی) است که به بررسی جنایت‌های ۵۰۰ (پانصد) تن از سران و مسئولان سیاسی، امنیتی، نظامی (به ویژه افراد عضو سپاه پاسداران)، انتظامی و قضایی حکومت جمهوری اسلامی پرداخته است.
* **جنایت بی‌عقوبت** (شکنجه و خشونت جنسی علیه زندانیان سیاسی زن در جمهوری اسلامی)؛ ۲ جلدی؛
* **شکنجه سفید**؛ نوشتاری است از نرگس محمدی دربارهٔ شکنجه‌های جنسی و غیر جنسی دربارهٔ بانوان زندانی (همچون: نرگس محمدی، نیگارا افشارزاده، آتنا دائمی، زهرا ذهتابچی، نازنین زاغری، مهوش شهریاری، هنگامه شهیدی، ریحانه طباطبایی، سیما کیانی، فاطمه محمدی، صدیقه مرادی، نازیلا نوری و شکوفه یداللهی) در نظام جمهوری اسلامی ایران، به همراه نام برخی از شکنجه‌گران.
* **کشتار زندانیان سیاسی در ایران** (روایت بازماندگان و اظهارات مسئولان)؛ نوشتاری از بنیاد عبدالرحمان برومند؛
* **شکنجه و شکنجه‌گر** (تحقیقی در باب شکنجه در رژیم آخوندی)؛ نوشتاری از کاظم مصطفوی؛
* **زیر بوته‌های لاله عباسی**؛ کتابی از نسرین پرواز.

## جستارهای وابسته

* حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران
* نقض حقوق بشر توسط جمهوری اسلامی ایران
* نقض حقوق نویسندگان و شاعران در جمهوری اسلامی ایران
* نقض حقوق هنرمندان در جمهوری اسلامی ایران
* نقض حقوق آموزگاران و استادان دانشگاه در جمهوری اسلامی ایران
* نقض حقوق دانشجویان در جمهوری اسلامی ایران
* نقض حقوق وکیلان، حقوق‌دانان و فعالان حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران
* نقض حقوق روزنامه‌نگاران و خبرنگاران در جمهوری اسلامی ایران
* نقض حقوق شهروندان بیگانه و دوتابعیتی در جمهوری اسلامی ایران
* نقض حقوق کارگران در جمهوری اسلامی ایران
* نقض حقوق شیطان‌پرستان در جمهوری اسلامی ایران
* ترور شدگان سازمان درفش کاویانی
* نقض حقوق اقلیت‌ها در جمهوری اسلامی ایران
* نقض حقوق زرتشتیان در جمهوری اسلامی ایران
* نقض حقوق مسیحیان در جمهوری اسلامی ایران
* نقض حقوق یهودیان در جمهوری اسلامی ایران
* نقض حقوق منداییان در جمهوری اسلامی ایران
* نقض حقوق یارسانی‌ها در جمهوری اسلامی ایران
* نقض حقوق دگرباشان جنسی در جمهوری اسلامی ایران
* نقض حقوق کودکان در جمهوری اسلامی ایران
* نقض حقوق ورزشکاران در جمهوری اسلامی ایران
* نقض حقوق اصناف و گروه‌ها در جمهوری اسلامی ایران
* نقض حقوق زندانیان در دوره کووید–۱۹ در جمهوری اسلامی ایران
* واکنش‌ها به نقض حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران
* نقض حقوق زنان در جمهوری اسلامی ایران
* فهرست روزنامه‌نگاران زندانی در ایران
* دستگیری، زندان و شکنجه در جمهوری اسلامی ایران
* مصادره اموال و دارایی‌ها در نظام جمهوری اسلامی ایران
* نقض حقوق دین‌ناباوران و نوکیشان در جمهوری اسلامی ایران
* ربودن مخالفان سیاسی توسط جمهوری اسلامی ایران
* نقض حقوق حوزویان در جمهوری اسلامی ایران
* روش‌ها و ابزارهای نقض حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران
* زندانیان کشته‌شده در زندان‌های ایران
* فهرست روزنامه‌نگاران زندانی در ایران
* اعتراف اجباری در جمهوری اسلامی ایران
* آزار جنسی یا تجاوز به زندانیان در ایران
* شکنجه دولتی در ایران معاصر
* جمهوری اسلامی ایران و پرونده‌های تروریسم دولتی
* روزشمار اعتراضات به انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۳۸۸)
* گاه‌شمار قتل‌های زنجیره‌ای ایران
* قتل‌های زنجیره‌ای ایران
* تواب‌سازی
* بازداشت فعالان محیط زیست در ایران
* اعدام‌های ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷
* فهرست وحشیگری‌های پلیس در ایران
* نقد رسیدگی قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران به موارد ترور و شکنجه
* فهرست ایرانیان تحت تحریم بین‌المللی به دلیل نقض حقوق بشر
* دوران تثبیت نظام جمهوری اسلامی ایران
* گاه‌شمار تاریخ جمهوری اسلامی ایران
* تاریخ جمهوری اسلامی ایران
* نظام جمهوری اسلامی ایران
* نقد رهبر جمهوری اسلامی ایران
* اعتصاب غذای ۲۰ زندانی در گوهردشت
* ناپدید شدن قهری
* سنگسار در ایران

## منابع

رده:آزار توسط مسلمانان
رده:ایرانیان متهم به نقض حقوق بشر
رده:تاریخ جمهوری اسلامی ایران
رده:مقاله‌های مربوط به چندین نفر
رده:نقض حقوق بشر در ایران
رده:ویکی‌سازی رباتیک