کاتوی کوچک

**کاتوی کوچک** (;  ۹۵ قبل از میلاد – ۱۲ آوریل ۴۶ قبل از میلاد) سیاست‌مدار، و نویسنده اهل روم باستان بود. او در اواخر دوران جمهوری می‌زیست، از پیروان فلسفه رواقی‌گری بود، و به پاکدستی (در دورانی که فساد مالی در میان سیاستمداران رومی معمول بود) شناخته می‌شد. کاتو سخنرانی چیره‌دست بود و خطابه‌های بسیاری در مقابله با زیاده‌خواهی های ژولیوس سزار ارائه داد. او را مبدع فن اطاله‌بررسی می‌دانند.

او سناتوری محافظه‌کار و بانفوذ در اواخر دورهٔ جمهوری روم بود. مدافعی سرسخت برای آزادی و حفظ اصول جمهوری، و تمام تلاش خود را صرف پاسداری از ارزش‌های سنتی رومی کرد که باور داشت رو به زوال‌اند. خطیبی برجسته و پیرو فلسفهٔ رواقی، راستگویی سختگیرانه و احترام اعلام‌شده‌اش به سنت برای او پایگاهی سیاسی فراهم کرد که آن را علیه سرداران نیرومند زمان خودما بین آنان ژولیوس سزار و پومپی به کار گرفت.

پیش از جنگ داخلی ژولیوس سزار، کاتو در چندین مقام سیاسی خدمت کرد. در دوران کوایستور او در سال ۶۳ پ.م، به دلیل صداقت و فسادناپذیری‌اش در ادارهٔ امور مالی روم ستوده شد. او در دوران تریبون عوام  در سال ۶۲ پ.م قوانینی را تصویب کرد که *سهمیهٔ غله* را گسترش می‌داد و ژنرال‌ها را مجبور می‌کرد پیش از نامزدی در انتخابات، ارتش و فرماندهی خود را واگذار کنند. او همچنین با مخالفت با لایحه‌ای که متحدان پومپی برای انتقال فرماندهی نظامی علیه توطئه‌گران کاتیلینا به پومپی ارائه کرده بودند، جاه‌طلبی‌های پومپی را ناکام گذاشت. کاتو با موفقیتی گوناگون با برنامهٔ قانون‌گذاری سزار در کنسولی نخست سزار در سال ۵۹ پ.م مخالفت کرد. سال بعد که عازم قبرس شد، به‌خاطر ادارهٔ صادقانه‌اش ستوده شد و پس از بازگشت، برای سال ۵۴ پ.م به مقام پرایتور برگزیده شد.

او در سال ۵۲ پ.م به‌طور عملی و به‌منظور دور کردن پومپی از اتحادش با سزار، از کنسولیِ یگانهٔ پومپی حمایت کرد. در این کار موفق نیز بود. او و هم‌پیمانان سیاسی‌اش سیاستِ رویارویی و حرکت در لبهٔ پرتگاه را در برابر سزار پیش گرفتند؛ هرچند به نظر می‌رسد کاتو هرگز طرفدار آغاز واقعیِ جنگ داخلی نبود، این سیاست نقشی بزرگ در آغاز جنگ داخلی در ژانویهٔ ۴۹ پ.م ایفا کرد. در طول جنگ داخلی، او به پومپی پیوست و کوشید شمار کشته‌های هم‌میهنانش را به حداقل برساند. اما پس از شکست پومپی و سپس شکست کامل جناح خود در افریقا به‌دست سزار، کاتو ترجیح داد جان خود را بگیرد تا آنچه را «بخشش استبدادیِ سزار» می‌دانست بپذیرد؛ تصمیمی که او را به شهید و نمادی از جمهوری بدل کرد.
بندانگشتی|خودکشی کاتو.

نفوذ سیاسی او ریشه در اصول اخلاق‌گرایانه‌اش و تجسّم سنت‌های رومی داشت؛ سنت‌هایی که هم برای سناتورها و هم برای رأی‌دهندگان ذاتاً محافظه‌کار روم جذاب بود. هم‌عصرانش و نیز تاریخ‌نگاران مدرن او را به‌خاطر عدم سازش‌پذیری افراطی در سد کردن راه سزار و دیگر سرداران نیرومند مورد انتقاد قرار داده‌اند. همین تاکتیک‌ها و موفقیتشان به شکل‌گیری تریوم‌ویرات نخست و سپس بروز جنگ داخلی انجامید. لقب «جوان‌تر» او را از جدّ بزرگش، کاتوی بزرگ، متمایز می‌کند؛ کسی که رومیان باستان او را نیز تجسّم سنت و آداب‌دانی می‌دانستند.

## میراث وبازتاب
کاتو توسط مارکوس یونیوس بروتوس  و سیسرون ستایش شد. مدیحهٔ ژولیوس سزار از میان نرفته است.

### میراث سیاسی
فرهنگ سیاسی سنتی جمهوری میانی مبتنی بر مصالحهٔ اشرافی، بحث سیاسی و اصلاحات بود. شدت مخالفت‌های کاتو، هنجارهای سنتی جمهوری مبنی بر مصالحه و گفتگو را فرو ریخت؛ تشدید واکنش در برابر این مخالفت‌ها برای جمهوری خطرناک بود و با روح آن در تضاد قرار داشت. سیاست‌های او در جلوگیری از تسلط سیاستمداران قدرتمندی مانند پمپی، سزار و کراسوس، از طریق موفقیت خود، آن‌ها را از باقی طبقهٔ سنا بیگانه کرد و در نهایت منجر به تشکیل اتحادشان در سال ۵۹ پیش از میلاد شد.

بسیاری از پژوهشگران بر این باورند که استراتژی سیاسی کاتو پیش از سال ۴۹ پیش از میلاد به طور قابل‌توجهی در آغاز جنگ داخلی که علت نزدیک به فروپاشی جمهوری روم بود، سهم داشت، حتی اگر او قصد ایجاد درگیری نداشت. در حالی که استراتژی او—متقاعد کردن سناتورها که سزار تهدیدی برای جمهوری است و قصد دارد خود را شاه کند—موفق بود، این موفقیت وقتی بازگشت، که آن سناتورها سپس همه چیز را روی شکست سزار، که او را تهدیدی برای آزادی می‌دانستند، در جنگ داخلی ریسک کردند.

در طول بیشتر دوران سیاسی خود، او به طور مداوم مانع فعالیت‌های قدرتمند نظامی می‌شد. این موضع غیرقابل‌تغییر باعث شد پیش از جنگ داخلی، به شدت برای رویارویی بیشتر با سزار فشار آورد، ظاهراً برای وادار کردن سزار به عقب‌نشینی. کاتو و هم‌پیمانانش همچنین پمپی را از پذیرش شاخه‌های زیتون و مصالحه‌های مختلف پیش از جنگ داخلی دور کردند. تا آخرین لحظه، زمانی که پمپی نزدیک به پذیرش پیشنهادی بود که سزار همهٔ لژیون‌های خود به جز یکی و استان‌ها به جز ایلیریکوم را واگذار کند، کاتو با بزرگ‌نمایی ترس پمپی، او را به عنوان مهره‌ای از طرف سزار تصویر کرد. تا حدی که ممکن است سزار از تعقیب قضایی، محکومیت و تبعید می‌ترسید—ادعایی که دیگر بدون مناقشه پذیرفته نمی‌شود—کاتو یکی از معدود کسانی بود که به شدت برای نابودی سیاسی سزار از طریق تعقیب قضایی فشار می‌آورد.

پس از مرگ، مخالفت کاتو با سزار عمدتاً در قالب ایدئولوژیک بازنمایی شد و کاتو به نمادی قهرمانانه از ارزش‌های جمهوری در آستانهٔ فروپاشی آن تبدیل گردید. زندگی او همچنین توسط آگوستوس به عنوان نمادی از ارزش‌های جمهوری به کار گرفته شد.

تعهد کاتو به آزادی و مقاومت در برابر استبداد الهام‌بخش *نامه‌های کاتو* بود، مجموعه‌ای از مقالات سیاسی قرن هجدهم نوشتهٔ جان ترنچارد و توماس گوردون، که نقش مهمی در شکل‌گیری تفکر سیاسی دوران روشن‌گری و اصول زیربنای انقلاب آمریکا ایفا کرد.

### به‌عنوان یک [[رواقی‌گری|رواقی]]
برخی پژوهشگران اشاره می‌کنند که رفتارهای کاتو در مواردی به‌شدت با آموزه‌های رواقی ناسازگار بود: خشم او از برهم‌خوردن نامزدی‌اش با آئمیلیا لِپیْدا، فروپاشی‌اش پس از مرگ نابرادری‌اش کایپیون، و یأس آشکارش هنگام مشاهدهٔ قربانیان جنگ‌های داخلی، و جز این‌ها. از دید این گروه، رفتارهای کاتو بیشتر با الگوی یک رومیِ سنتی که بر پایهٔ ارزش‌های کهن رومی عمل می‌کرد سازگار است، نه با آموزه‌های رواقی.

از سوی دیگر، شماری از پژوهشگران یادآوری می‌کنند که هم‌عصران کاتو به‌روشنی به رفتارها و مواضع رواقی او اشاره کرده‌اند. سیسرو در *پرو مورنا* آن را دست انداخت و همچنین در نامه‌ها و نوشته‌های فلسفی معاصر خود به آن پرداخت.

پژوهشگران امروزی همچون کیت مورل یادآور می‌شوند که «سنتِ *شهیدِ رواقی* [نیازمند تعریف] موجب تحریف یا انحراف برداشت از کاتوی تاریخی شده است».

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:اهالی رم
رده:خبرنگاران سیسرون
رده:خودکشی با اشیاء تیز
رده:خودکشی‌ها در تونس
رده:درگذشتگان ۴۶ (پیش از میلاد)
رده:رومیان باستان خودکشی‌کرده
رده:رومیان سده اول (پیش از میلاد)
رده:زادگان ۹۵ (پیش از میلاد)
رده:سناتورهای جمهوری روم
رده:سیاستمداران خودکشی‌کرده روم باستان
رده:سیاستمداران روم باستان
رده:مردهای خودکشی‌کرده