جمعیت‌شناسی تاجیکستان

**جمعیت‌شناسی تاجیکستان** درباره جمعیت‌شناسی جمعیت تاجیکستان است، از جمله رشد جمعیت، تراکم جمعیت، قومیت، سطح تحصیلات، بهداشت، وضعیت اقتصادی، وابستگی‌های مذهبی و سایر جنبه‌های جمعیت.

## اندازه و ساختار جمعیت
بندانگشتی|چپ|راست=۱٫۰|جمعیت و جمعیت روستایی تاجیکستان ۱۹۵۸–۲۰۰۵ (میلیون).
۹٬۲۷۵٬۷۸۷ (تخمین ۲۰۱۹)
بر اساس داده‌های ورلدومترز

تاجیکستان از نظر قومی عمدتاً از مردم تاجیک تشکیل شده است، با اقلیت‌هایی مانند ازبک‌ها و قرقیزها و یک اقلیت کوچک روس‌ها. از آنجا که همه افراد در تاجیکستان از قومیت تاجیک نیستند، شهروندان غیرتاجیک این کشور به عنوان تاجیکستانی شناخته می‌شوند. ملیت رسمی هر فرد اهل تاجیکستان **تاجیکستانی** است، در حالی که اکثریت قومی تاجیک به سادگی خود را **تاجیک** می‌نامند.

تاجیک‌های معاصر یک قوم ایرانی هستند. به طور خاص، آنها از اقوام ایرانی شرقی باستان آسیای میانه، مانند سغدیان و بلخیان، با آمیزه‌ای از ایرانیان غربی و همچنین اقوام غیرايرانی، تبار گرفته‌اند.

تا قرن بیستم، مردم این منطقه از دو نوع تمایز برای شناسایی خود استفاده می‌کردند: شیوه زندگی - چه کوچ‌نشینی یا یکجانشینی - و محل سکونت. در اواخر قرن نوزدهم، مردم تاجیک و مردم ازبک که قرن‌ها در مجاورت یکدیگر زندگی کرده بودند و اغلب از زبان‌های یکدیگر استفاده می‌کردند، خود را دو ملیت جداگانه نمی‌دانستند. برچسب‌های مدرن به طور مصنوعی و زمانی تحمیل شدند که آسیای میانه در دهه ۱۹۲۰ به پنج جمهوری شوروی تقسیم شد.

از نظر تاریخی، تاجیکستان و ازبکستان همچنین محل سکونت یهودیان بخارایی بودند که تبار خود را به ده قبیله گمشده اسرائیل که در قرن هفتم قبل از میلاد توسط بابلی‌ها به اسارت گرفته شدند، می‌رسانند، اما تقریباً هیچ یهودی بخارایی در تاجیکستان باقی نمانده است.

### ساختار سنی
منبع:

### تخمین‌های سازمان ملل

### موالید و مرگ و میر ثبت‌شده

### آمار حیاتی جاری

### امید به زندگی
[بندانگشتی|راست=۱٫۰|[امید به زندگی در تاجیکستان از سال ۱۹۵۰]]
بندانگشتی|راست=۱٫۰|امید به زندگی در تاجیکستان از سال ۱۹۶۰ بر اساس جنسیت

### بررسی‌های جمعیتی و بهداشتی
نرخ باروری (TFR) (نرخ باروری مطلوب) و CBR (نرخ خام تولد):

### اطلاعات تولد منطقه‌ای
در سال ۲۰۱۷، کمی بیش از ۲۲۴ هزار تولد در تاجیکستان ثبت شد که نسبت به ۲۳۰ هزار تولد در سال ۲۰۱۶ کاهش داشته است. بیشترین تولدها در ناحیه ختلان (۸۹ هزار تولد) ثبت شده است.

| align="right" | ۲۹٬۷۴۱
| align="right" | ۱۴۹٬۸۲۲
| align="right" | ۲۶٫۸
| align="right" | ۴٫۴
| align="right" | ۲۲٫۳
| -۳٫۰
| align="right" | ۳٫۳۵۴
|-
| ۲۰۰۵
| align="right" | ۶٬۹۲۹٬۱۴۴
| align="right" | ۱۸۰٬۷۹۰
| align="right" | ۳۱٬۵۲۰
| align="right" | ۱۴۹٬۲۷۰
| align="right" | ۲۶٫۴
| align="right" | ۴٫۶
| align="right" | ۲۱٫۸
| -۳٫۰
| align="right" | ۳٫۲۷۴
|-
| ۲۰۰۶
| align="right" | ۷٬۰۵۷٬۴۱۶
| align="right" | ۱۸۶٬۴۶۳
| align="right" | ۳۱٬۹۹۰
| align="right" | ۱۵۴٬۴۷۳
| align="right" | ۲۶٫۷
| align="right" | ۴٫۶
| align="right" | ۲۲٫۱
| -۳٫۶
| align="right" | ۳٫۲۶۶
|-
| ۲۰۰۷
| align="right" | ۷٬۱۸۸٬۳۹۰
| align="right" | ۲۰۰٬۰۱۰
| align="right" | ۳۳٬۶۸۶
| align="right" | ۱۶۶٬۳۲۴
| align="right" | ۲۸٫۱
| align="right" | ۴٫۷
| align="right" | ۲۳٫۳
| -۴٫۷
| align="right" | ۳٫۵
|-
| ۲۰۰۸
| align="right" | ۷٬۳۲۴٬۶۲۷
| align="right" | ۲۰۳٬۳۳۲
| align="right" | ۳۱٬۹۹۶
| align="right" | ۱۷۱٬۳۳۶
| align="right" | ۲۷٫۹
| align="right" | ۴٫۴
| align="right" | ۲۳٫۵
| -۴٫۵
| align="right" | ۳٫۵۵
|-
| ۲۰۰۹
| align="right" | ۷٬۴۶۸٬۵۹۵
| align="right" | ۱۹۹٬۸۲۶
| align="right" | ۳۲٬۳۳۲
| align="right" | ۱۶۷٬۵۰۴
| align="right" | ۲۶٫۸
| align="right" | ۴٫۳
| align="right" | ۲۲٫۵
| -۲٫۸
| align="right" | ۳٫۴۸
|-
| ۲۰۱۰
| align="right" | ۷٬۶۲۱٬۷۷۹
| align="right" | ۲۱۸٬۰۶۵
| align="right" | ۳۲٬۶۳۵
| align="right" | ۱۸۵٬۴۳۰
| align="right" | ۲۹٫۴
| align="right" | ۴٫۴
| align="right" | ۲۵٫۰
| -۴٫۵
| align="right" | ۳٫۵۷۶
|-
| ۲۰۱۱
| align="right" | ۷٬۷۸۴٬۸۱۸
| align="right" | ۲۲۶٬۶۵۲
| align="right" | ۳۳٬۹۵۸
| align="right" | ۱۹۲٬۶۹۳
| align="right" | ۲۸٫۷
| align="right" | ۴٫۳
| align="right" | ۲۴٫۴
| -۳٫۰
| align="right" | ۳٫۴۹
|-
| ۲۰۱۲
| align="right" | ۷٬۹۵۶٬۳۸۱
| align="right" | ۲۱۹٬۲۸۱
| align="right" | ۳۳٬۹۷۲
| align="right" | ۱۸۵٬۳۰۹
| align="right" | ۲۷٫۸
| align="right" | ۴٫۳
| align="right" | ۲۳٫۵
| -۱٫۵
| align="right" | ۳٫۵۵
|-
| ۲۰۱۳
| align="right" | ۸٬۱۳۶٬۶۱۰
| align="right" | ۲۰۹٬۴۱۷
| align="right" | ۳۱٬۷۰۶
| align="right" | ۱۷۷٬۷۱۱
| align="right" | ۲۵٫۹
| align="right" | ۳٫۹
| align="right" | ۲۲٫۰
| ۰٫۷
| align="right" | ۳٫۵۴
|-
| ۲۰۱۴
| align="right" | ۸٬۳۲۶٬۳۴۷
| align="right" | ۲۲۹٬۴۶۰
| align="right" | ۳۲٬۸۷۹
| align="right" | ۱۹۶٬۵۸۱
| align="right" | ۲۷٫۸
| align="right" | ۴٫۰
| align="right" | ۲۳٫۸
| -۰٫۵
| align="right" | ۳٫۸۷
|-
| ۲۰۱۵
| align="right" | ۸٬۵۲۴٬۰۶۲
| align="right" | ۲۳۷٬۵۰۰
| align="right" | ۳۳٬۵۰۰
| align="right" | ۲۰۴٬۰۰۰
| align="right" | ۲۸٫۱
| align="right" | ۴٫۰
| align="right" | ۲۴٫۱
| -۰٫۴
| align="right" | ۴٫۰۰
|-
| ۲۰۱۶
| align="right" | ۸٬۷۲۵٬۳۱۸
| align="right" | ۲۲۹٬۹۹۸
| align="right" | ۳۴٬۱۰۲
| align="right" | ۱۹۵٬۸۹۶
| align="right" | ۲۶٫۶
| align="right" | ۳٫۹
| align="right" | ۲۲٫۷
| ۰٫۹
| align="right" | ۳٫۸۷
|-
| ۲۰۱۷
| align="right" | ۸٬۹۲۵٬۵۲۵
| align="right" | ۲۲۶٬۸۵۲
| align="right" | ۳۲٬۱۵۲
| align="right" | ۱۹۴٬۷۰۰
| align="right" | ۲۵٫۴
| align="right" | ۳٫۶
| align="right" | ۲۱٫۷
| ۱٫۲
| align="right" | ۳٫۶۱
|-
| ۲۰۱۸
| align="right" | ۹٬۱۲۸٬۱۳۲
| align="right" | ۲۳۳٬۶۴۱
| align="right" | ۳۲٬۸۵۶
| align="right" | ۲۰۰٬۷۸۵
| align="right" | ۲۵٫۶
| align="right" | ۳٫۶
| align="right" | ۲۲٫۰
| ۰٫۷
| align="right" | ۳٫۶۵
|-
| ۲۰۱۹
| align="right" | ۹٬۳۳۷٬۰۰۳
| align="right" | ۲۳۴٬۳۸۳
| align="right" | ۳۳٬۵۳۷
| align="right" | ۲۰۰٬۸۴۶
| align="right" | ۲۵٫۴
| align="right" | ۳٫۶
| align="right" | ۲۱٫۸
| ۱٫۱
| align="right" | ۳٫۶۹
|-
| ۲۰۲۰
| align="right" | ۹٬۵۴۳٬۲۰۷
| align="right" | ۲۴۳٬۰۱۱
| align="right" | ۴۲٬۶۲۶
| align="right" | ۲۰۰٬۳۸۵
| align="right" | ۲۵٫۸
| align="right" | ۴٫۵
| align="right" | ۲۱٫۳
| ۰٫۸
| align="right" | ۳٫۷۲
|-
| ۲۰۲۱
| align="right" | ۹٬۷۵۰٬۰۰۴
| align="right" | ۲۰۶٬۵۰۱
| align="right" | ۳۹٬۱۱۲
| align="right" | ۱۶۷٬۳۸۹
| align="right" | ۲۲٫۱
| align="right" | ۴٫۰
| align="right" | ۱۸٫۱
| ۳٫۶
| align="right" | ۳٫۷۵
|-
| ۲۰۲۲
| align="right" | ۹٬۹۵۲٬۷۸۷
| align="right" | ۲۳۱٬۵۵۱
| align="right" | ۳۱٬۲۰۶
| align="right" | ۲۰۰٬۳۴۵
| align="right" | ۲۳٫۲
| align="right" | ۳٫۱
| align="right" | ۲۰٫۱
| ۰٫۹
| align="right" | ۳٫۷۸
|-
| ۲۰۲۳
| align="right" | ۱۰٬۱۵۹٬۸۰۵
| align="right" | ۲۵۰٬۲۸۵
| align="right" | ۳۲٬۳۹۷
| align="right" style="color: blue" | ۲۱۷٬۸۸۸
| align="right" | ۲۴٫۶
| align="right" | ۳٫۲
| align="right" | ۲۱٫۴
| -۱٫۶
| align="right" | ۳٫۸۰
|-
| ۲۰۲۴
| align="right" |
| align="right" style="color: blue" | ۲۵۳٬۵۰۰
| align="right" |
| align="right" style="color: blue" |
| align="right" |
| align="right" |
| align="right" |
|
| align="right" |
|}
### آمار حیاتی جاری

### امید به زندگی
[بندانگشتی|راست=۱٫۰|[امید به زندگی در تاجیکستان از سال ۱۹۵۰]]
بندانگشتی|راست=۱٫۰|امید به زندگی در تاجیکستان از سال ۱۹۶۰ بر اساس جنسیت

### بررسی‌های جمعیتی و بهداشتی
نرخ باروری (TFR) (نرخ باروری مطلوب) و CBR (نرخ خام تولد):

### اطلاعات تولد منطقه‌ای
در سال ۲۰۱۷، کمی بیش از ۲۲۴ هزار تولد در تاجیکستان ثبت شد که نسبت به ۲۳۰ هزار تولد در سال ۲۰۱۶ کاهش داشته است. بیشترین تولدها در ناحیه ختلان (۸۹ هزار تولد) ثبت شده است

## گروه‌های قومی

گروه‌های قومی در سرشماری ۲۰۲۰
 * تاجیک‌ها ۸۶٫۱٪
 * ازبک‌ها ۱۱٫۳٪
 * قرقیزها ۰٫۴٪
 * روس‌ها ۰٫۳٪
 * دیگر ۱٫۹٪

پرونده:Afghan_children_in_Badakhshan_Province-2012.jpg|کودکان تاجیک
پرونده:Tajikistani boys.jpg|گروهی از پسران در تاجیکستان
پرونده:Old bearded man from Tajikistan.jpg|یک مرد تاجیک با کلاه سنتی (۲۰۰۵).
پرونده:Tajik003.jpg|یک زن تاجیک و پسرش.
پرونده:Tajik004.jpg|دو زن جوان تاجیک
پرونده:A Tajikistani man.jpg|یک عالم دینی از تاجیکستان (۲۰۰۵)

### ترکیب قومی بر اساس سرشماری‌های جمعیتی از ۱۹۲۶ تا ۲۰۲۰
توجه: ردهٔ تاجیک‌ها همچنین شامل اقوام پامیری نیز می‌شود که ۶۵٪ آن‌ها گویشوران زبان شغنی، ۱۳٪ گویشوران زبان روشانی، ۱۲٪ گویشوران زبان وخی، ۵٪ گویشوران زبان برتنگی، ۳٪ گویشوران زبان یزغلامی، ۱٫۵٪ گویشوران زبان خوفی و ۰٫۸٪ گویشوران زبان اشکاشمی هستند. علاوه بر این، چند هزار نفر گویشور زبان یغنابی نیز وجود دارند. بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۰، به استثنای افرادی که زبان مادری‌شان پامیری یا یغنابی است، تاجیک‌ها ۷۷٫۶٪ از جمعیت و پامیری‌ها و یغنابی‌ها ۲٫۳٪ را تشکیل می‌دهند.

## زبان‌ها
چندین گویش از زبان فارسی (گویش‌های فارسی آسیای میانه) در تاجیکستان صحبت می‌شود و این زبان یکی از دو زبان رسمی تاجیکستان است (به طور رسمی به عنوان زبان تاجیکی شناخته می‌شود). زبان روسی زبان رسمی بین‌قومی است و به طور گسترده در دولت و تجارت استفاده می‌شود. اقوام اقلیت مختلف به زبان‌های مختلفی صحبت می‌کنند، برای مثال زبان ازبکی، ترکمنی، زبان قرقیزی و زبان خواری. در ولایت خودمختار کوهستان بدخشان، زبان شغنی و همچنین دیگر زبان‌های پامیری صحبت می‌شوند. در دره شمالی یغناب، زبان یغنابی هنوز صحبت می‌شود.
## دین

آمار جمعیتی دینی .
*اسلام سنی ۸۷٫۵۵٪
*اسماعیلیه ۹٫۹٪
*دیگر ۳٫۵۵٪

## آمار حیاتی
### برآورد سازمان ملل

تولدها و مرگ و میرها

### امید به زندگی

### نرخ باروری
نرخ باروری (TFR) (نرخ باروری تحت تعقیب) و CBR (میزان تولد خام):

### هرم جمعیتی

Estimates (01/07/2012):

Estimates (01/07/2013):

## نرخ تولد
در تاجیکستان در سال ۲۰۱۷ اندکی بیش از ۲۲۴ هزار تولد وجود داشته‌است که نسبت به سال ۲۰۱۶ از ۲۳۰ هزار نفر کاهش یافته‌است. بیشترین ولادت‌ها در ولایت ختلان (۸۹ هزار تولد) اتفاق افتاده‌است، به دنبال آن منطقه سغد (۶۱ هزار تولد) و ناحیه‌های تابع جمهوری (۵۳ هزار تولد). کمترین تعداد ولادت‌ها در ولایت مختار کوهستان بدخشان در شرق تاجیکستان ثبت شده‌است و حدود ۵٬۷۰۰ تولد دارد. شهر دوشنبه در سال ۲۰۱۷ تقریباً ۱۵٬۵۰۰ تولد به ثبت رسانده‌است.

میزان تولد خام تاجیکستان در سال ۲۰۱۷ ۲۵٫۴، بود که از دو سال پیش (در سال ۲۰۱۵) از ۲۸٫۱ کاهش یافته‌است. ولایت ختلان بیشترین میزان تولد را در سال ۲۰۱۷ دارد، در حالی‌که شهر دوشنبه دارای ۱۸٫۸ کمترین میزان تولد را دارد.

## جستارهای وابسته
* جمعیت‌شناسی آسیای میانه

## منابع

## پیوند به بیرون
* نقشه مردم‌شناسی تاجیکستان توسط ایرج بشیری
* دکتر کوربانوف، روسلان. اکثریت اقلیت توسط دولت: مسلمانان در تاجیکستان. OnIslam.net. 19 مه ۲۰۱۲.
رده:آمارگیری‌های نفوس تاجیکستان
رده:صفحات با ترجمه بازبینی‌نشده