تاثیرات زیست¬محیطی فرکینگ یا شکست هیدرولیکی

اثرات زیست­محیطی شکست هیدرولیکی وابسته به نوع کاربری زمین و مصرف آب، گسیل آلایندۀ هوا مثل انتشار گاز متان، نشست شورآبه و سیال فِرکینگ، آلودگی آب و ایجاد آلودگی صوتی و بهداشت محیطی است. بیشترین خطر ایجادشده در اثر شکست هیدرولیکی برای سلامت انسان، آلودگی آب و هوا است ]1[. پژوهش­ها نشان داده­ که شکست هیدرولیکی بر سلامت انسان تأثیر منفی گذاشته و سبب ایجاد تغییرات اقلیمی هم می­شود ]2[، ]3[، ]4[.

سیال فرکینگ شامل پروپانت­ها و ترکیبات دیگری است که برخی از آنها مشتمل بر موادشیمیایی سمّی شناخته­شده و برخی دیگر از ترکیبات شیمیایی ناشناخته­ای هستند که ممکن است سمّی باشند. استفاده از چنین ترکیباتی به عنوان موادافزودنی در شرکت­های آمریکایی به عنوان نوعی اَسرار تجاری تلّقی می­شوند. به واسطۀ فُقدان دانش کافی در مورد چنین ترکیبات شیمیایی خاص، تلاش­ها به منظور توسعۀ سیاست­های مدیریت خطر و ارزیابی اثرات بهداشتی آن­ها به اَمری پیچیده تبدیل شده است. در حوزه­های قضایی دیگری چون انگلستان، اسامی این مواد شیمیایی باید در اختیار عموم قرار گرفته و نیز این مواد بایستی جزئی از ترکیبات شیمیایی بی­خطر دسته­بندی شوند.

مصرف آب در فرآیند شکست هیدرولیکی می­تواند در مناطق دچار کمبود منابع آبی مشکل­آفرین باشد. آب­های سطحی ممکن است که بواسطۀ نشت و نفوذ شیرابه­های پسماند ناشی از عدم اَنباشت و ذخیرۀ صحیح آنها مخصوصاً در نقاطی با قوانین زیست­محیطی ضعیف آلوده شوند ]9[. افزون بر این موارد، آبِ زیرزمینی همچنین ممکن است که بواسطۀ نَشت سیالات فِرکینگ و سازند در حین شکست هیدرولیکی آلوده شود. هرچند که احتمال آلودگی آب­های زیرزمینی در اثر مهاجرت سیال فرکینگ به سمت بالا در درازمدت ناچیز است. مدیریت آب تولیدی بازگشتی به سطح ناشی از شکست هیدرولیکی از طریق تزریق زیرزمینی، تصفیه­خانه­های شهری-صنعتی و استفادۀ مجدد در چاه­های آتی مدیریت می­شود. همچنین اِمکان نشت متان هم به آب­های زیرزمینی و هوا نیز وجود دارد. هرچند که مشکل نشت متان در چاه­های قدیمی در مقایسه با چاه­های حفرشده تحت قوانین جدید جدی­تر است.

شکست هیدرولیکی سبب اِلقای زمین­لرزه می­شود که ریزلرزه یا ریززلزله هم خوانده می­شود. بزرگی این لرزه­ها معمولاً در واحد سطح بسیار کم بوده (بین M-3 تا M-1) و نمی­توان آن­ها را تشخیص داد. گرچه، مخازن دفع سیالات (که اغلب در امریکا به منظور دفع زباله­های آلودۀ صنایع مختلف به کار گرفته می­شوند) موجب وقوع چندین زمین­لرزه­ به بزرگی 6/5 درجه در مقیاس ریشتر در اوکلاهما و ایالت­های دیگر شد ]14[.

دولت­ها در سراسر جهان در حال توسعۀ قوانین نظارتی به منظور ارزیابی و مدیریت خطرات زیست­محیطی و بهداشتی مرتبط با شکست هیدرولیکی هستند. آنها در این مسیر از یک سو تحت فشار صنعت و از سوی دیگر تحت فشار گروه­های مخالف با فرآیند شکست هیدرولیکی هستند. در کشورهایی چون فرانسه، رویکرد پیشگیرانه در دستور کار قرار گرفته و شکست هیدرولیکی ممنوع اعلام شده است. هرچند که مراجع نظارتی انگلیس هم بر این باورند که با اجرای فرآیند شکست هیدرولیکی تحت مقررات مناسب و با بهترین شیوه­های عملیاتی می­توان خطرات مرتبط با آن را ­کنترل کرد.

## گسیل آلاینده­های هوا
در سال (2012)، گزارشی در مورد خطرات بالقوۀ این نوع آلاینده­ها در اتحادیۀ اروپا منتشر شد. این خطرات بالقوه شامل انتشار متان از چاه­ها، دود ناشی از سوخت گازوئیل و آلاینده­های خطرناک دیگر، پیش­سازهای اُزُن یا ترکیات آروماتیک ناشی از تجهیزات شکست هیدرولیک مثل کمپرسورها، پُمپ­ها و شیرها هستند. همچنین، گازها و سیالات فرکینگ که در جریان آب برگشتی حل می­شوند نیز از خطر گُسیل آلاینده­ها در هوا برخوردار هستند. یک مطالعه، آلاینده­های مختلف هوا را در طی 1 سال در اطراف یک چاه گاز جدید حَفر شده به کمک بهره­گیری از فرآیند شکست هیدرولیکی مورد سنجش قرار داد و موفق به شناسایی هیدروکربن­های غیرمتانی، مِتیلن­کُلرید (نوعی حَلال سمّی) و هیدروکربن­های آروماتیک چندحلقه­ای شد. ثابت شده که این آلاینده­ها بر سلامت جنین تأثیرگذار هستند.

## پانویس

رده:شکستگی‌های هیدرولیکی
رده:آب و محیط زیست
رده:پیامدهای زیست‌محیطی معدن‌کاوی