فهرست سران کشور اسپانیا

بندانگشتی|تاج سلطنتی اسپانیا (بازنمایی هرالدیک)

این صفحه **فهرستی از [[رئیس کشور|سران کشور]] اسپانیا** است؛ که پادشاهان و رئیس‌جمهورهایی را که بر کشور اسپانیا به مفهوم امروزی حکمرانی کرده‌اند را در برمی‌گیرد. پیشگامان تاج‌وتخت اسپانیا موارد زیر بودند:
* پادشاهان آستوریاس
* پادشاهان ناوار
* پادشاهان لئون
* پادشاهان گالیسیا
* پادشاهان کاستیا
* پادشاهان آراگون

این دودمان‌ها در نهایت با ازدواج فرناندوی دوم، پادشاه آراگون و ایزابل یکم، ملکه کاستیا پیوسته شدند. اگرچه پادشاهی‌هایشان به جداگانه‌بودن ادامه دادند، با اتحاد شخصی‌شان آنها با یکدیگر به‌عنوان یک قلمرو فرمانروایی‌کردند. فرناندو همچنین بخش جنوبی پادشاهی ناوار را فتح نمود و با ضمیمه‌کردن آن به سرزمینش، اسپانیا را پدیدآورد. ایزابلا پادشاهی را برای دخترش خوانای کاستیا به ارمغان نهاد. فرناندو به‌عنوان نایب‌السلطنهٔ وی در طول دیوانگی‌اش خدمت کرد؛ اگرچه اشراف‌زادگان و نجبای کاستیایی او را رد کرده و شوهر خوانا، فیلیپ زیبا را جایگزین او کردند، او نیابت سلطنتش را پس از مرگ فیلیپ از سر گرفت. در ۱۵۱۶، پس از مرگ فرناندوی دوم، دخترش خوانا وارث پادشاهی آراگون شد، ولی به عنوان دیوانه در توردسیاس زندانی‌شد. به‌عنوان پسر خوانا، امپراتور مقدس روم آینده کارل پنجم، نمی‌خواست که فقط یک نایب‌السلطنه بشود، او خود را به‌طور مشترک با مادرش در بروکسل پادشاه کاستیا و آراگون اعلام کرد. متعاقباً، *کورتس* کاستیایی و آراگونی به‌عنوان هم‌پادشاه با مادرش به او ادای سوگند کردند. پس از مرگ خوانا، کارل یگانه پادشاه کاستیا و آراگون شد، و بعد از آن تاج‌وتخت‌ها برای همیشه پیوسته شدند.

اسپانیا در طی نخستین جمهوری اسپانیا (۱۸۷۳–۱۸۷۴)، رؤسای کشوری با عنوان **رئیس قدرت اجرایی** داشت. این فقط در طی جمهوری دوم اسپانیا (۱۹۳۱–۱۹۳۹) است، با این حال، که عنوان رسمی **رئیس‌جمهور اسپانیا** (یا **رئیس‌جمهوری**) وجود داشت. امروزه، اسپانیا یک پادشاهی مشروطه است، و بدین‌ترتیب هیچ‌کس دارای عنوان **[[رئیس‌جمهور]] اسپانیا** نیست. با این وجود، نخست‌وزیر عنوان رسمی **رئیس دولت** را دارا می‌باشد.

## پادشاهی اسپانیا (۱۵۱۶–۱۸۷۳)
### [[دودمان هابسبورگ]] (۱۵۱۶–۱۷۰۰)
تحت سلطهٔ کارل یکم، دو تاج‌وتخت کاستیا و آراگون در نهایت تحت فرمان یک فرمانروا درآمدند.

----**مدعی مورد اختلاف‌نظر**

در سال ۱۷۰۰ کارل دوم درگذشت. وصیت‌نامهٔ کارل نام فیلیپ، دوک آنژو ۱۶ ساله، نوهٔ خواهر کارل ماریا ترزای اسپانیا و پادشاه لوئی چهاردهم، پادشاه فرانسه را به‌عنوان جانشینش برای حکمرانی بر تمام امپراتوری اسپانیا آورده‌بود. به‌محض هرگونه امتناع ممکن از متصرفات و اموال تقسیم‌نشدهٔ اسپانیا، تاج پادشاهی اسپانیا بر سر برادر کوچک‌تر فیلیپ، شارل، دوک بری، یا بعد از آن بر سر آرشیدوک کارل اتریش نهاده بشود.

آرشیدوک کارل اتریش حقی قانونی بر تاج‌وتخت اسپانیا داشت که ناشی از این عمل بود که پدر کارل، لئوپولد یکم، امپراتور مقدس روم، پسر عمهٔ کارل ماریا آنای اتریش بود، ولی فیلیپ همچنان ادعای بهتری داشت چرا که پدربزرگ فیلیپ، پادشاه لوئی چهاردهم، پسر عمهٔ کارل، فرزند آن اتریش، بزرگ‌ترین خواهر فلیپه چهارم بود. با این حال، فلیپه چهارم در وصیت‌نامهٔ کارل مشروط بر جانشینی‌اش بود که باید از مسیر هابسبورگ اتریش بگذرد، و شاخهٔ اتریشی همچنین ادعا کرد که ماریا ترزای اسپانیا، مادربزرگ فیلیپ، از تاج‌وتخت اسپانیا برای خودش و نوادگانش به‌عنوان بخشی از پیمان ازدواج انصراف داد. این با ادعای فرانسوی‌ها مخالفت داشت که این بر اساس یک جهیزیه و مهریه بود که هرگز پرداخت نشد.

بدین ترتیب، جنگ شروع شد و آرشیدوک کارل خود را با عنوان *کارلوس سوم*، در مقابله با فلیپه پنجم، پادشاه اسپانیا اعلام‌کرد. کارل از ادعاهایش بر تاج‌وتخت اسپانیا در معاهده راشتات سال ۱۷۱۴ انصراف داد، اما به‌طور مادام‌العمر مجاز به ادامهٔ استفاده از عناوین یک فرمانروای اسپانیایی برای خودش بود. فیلیپ با عنوان فلیپه پنجم بر تاج‌وتخت اسپانیا جلوس‌کرد ولی برای همیشه از ادعا بر تاج‌وتخت فرانسه برای خودش و نوادگانش انصراف داد.

### [[دودمان بوربون]] (۱۷۰۰–۱۸۰۸)

### [[دودمان بناپارت]] (۱۸۰۸–۱۸۱۳)
تنها فرمانروای این دودمان ژوزف یکم بود، که از طرف برادرش ناپلئون یکم فرانسه بعد از کناره‌گیری‌های کارلوس چهارم و فرناندوی هفتم به این سمت گماشته‌شد. عنوانی که ژوزف برای خودش استفاده می‌کرد *پادشاه اسپانیاها و هندوستان‌ها، به لطف الهی و نظام‌نامهٔ دولت* بود. سپس همهٔ عناوین پادشاهان پیشین به وی داده‌شد. یک دولت در مخالفت با فرانسوی‌ها در کادیس در ۲۵ سپتامبر ۱۸۰۸ تشکیل‌شد، که به بازشناختن فرناندوی هفتم زندانی به‌عنوان پادشاه ادامه‌داد. این دولت از نظر دیپلماتیک به‌عنوان دولت مشروع اسپانیا توسط بریتانیا و دیگر کشورهای در جنگ با فرانسه به‌رسمیت شناخته می‌شود.

### [[دودمان بوربون]] (۱۸۱۳–۱۸۶۸؛ نخستین بازگشت)
بزرگ‌ترین پسر کارلوس چهارم بر تاج‌وتخت بازگردانده‌شد. عنوان استفاده‌شده دوباره *پادشاه کاستیا، لئون، آراگون، … به لطف الهی* بود.

### [[دودمان ساوی]] (۱۸۷۰–۱۸۷۳)
پس از انقلاب ۱۸۶۸ اسپانیا ایزابلای دوم خلع‌شد، یک دولت موقت و یک نیابت سلطنت تحت فرمان فرانسیسکو سرانو ای دومینگس ایجاد شد، که به‌عنوان رئیس کشور عمل می‌کرد، از ۸ اکتبر ۱۸۶۸ تا ۴ دسامبر ۱۸۷۰ هنگامی که از او برای عنوان فرمانروای جدید خواسته‌شد. آمادئوی یکم به‌عنوان پادشاه انتخاب‌شد و عنوان جدیدی که برایش استفاده می‌شد، *پادشاه اسپانیا، به لطف الهی و به‌خواست ملت* بود.

## [[جمهوری اول اسپانیا|نخستین جمهوری اسپانیا]] (۱۸۷۳–۱۸۷۴)
**نخستین جمهوری اسپانیا** با کناره‌گیری آمادئوی یکم به‌عنوان پادشاه اسپانیا در ۱۰ فوریه ۱۸۷۳ به‌دنبال امور هیدالگو شروع‌شد، وقتی که دولت رادیکال از او خواسته بود تا حکمی در مخالفت با افسران توپخانه را امضا کند. فردای آن روز، ۱۱ فوریه، جمهوری توسط اکثریت مجلس ساخته‌شده با رادیکال‌ها، جمهوری‌خواهان، و دموکرات‌ها اعلام‌شد. این حکومت ۲۳ ماه به طول انجامید.

### رؤسای قدرت اجرایی

## پادشاهی اسپانیا (۱۸۷۴–۱۹۳۱)
### [[دودمان بوربون]] (۱۸۷۴–۱۹۳۱؛ دومین بازگشت)
بزرگ‌ترین پسر ایزابلای دوم به تاج‌وتخت اسپانیا بازگردانده‌شد. *پادشاه مشروطه اسپانیا*. میان درگذشت آلفونسوی دوازدهم و تولد آلفونسوی سیزدهم، یک دوران ۷ ماهه بود که ملکه ماریا کریستینای باردار با لقب *نایب‌السلطنه*ی دخترش ماریا د لاس مرسدس به‌عنوان رئیس کشور عمل‌کرد، که تا جنسیت هم‌نیای نوزادش معلوم بشود، «ملکه به‌نام» اعلام شده‌بود.

## دومین جمهوری اسپانیا (۱۹۳۱–۱۹۳۹)
**دومین جمهوری اسپانیا** سامانهٔ حکومت اسپانیا میان تواریخ ۱۴ آوریل ۱۹۳۱ وقتی که آلفونسوی سیزدهم به‌دنبال دوره‌ای از آشفتگی‌ها و ناآرامی‌های اجتماعی و دسته‌جمعی پس از فروپاشی دولت دیکتاتوری ژنرال میگوئل پریمو ده ریورا در سال پیش از آن، و ۱ آوریل ۱۹۳۹ وقتی که آخرین از نیروهای جمهوری‌خواهان تسلیم قواهای ناسیونالیست‌ها تحت رهبری فرانسیسکو فرانکو، در پایان جنگ داخلی اسپانیا شد.

### رؤسای جمهوری

## دولت جمهوری در تبعید اسپانیا (۱۹۳۹–۱۹۷۷)
رؤسای جمهوری در تبعید

## اسپانیای فرانکویی (۱۹۳۶–۱۹۷۵)
در ۱ اکتبر ۱۹۳۶ اعلان شد که ژنرال فرانسیسکو فرانکو در مناطقی از اسپانیا که تحت کنترل نیروهای ناسیونالیست‌ها هستند، پس از آغاز جنگ داخلی اسپانیا رئیس کشور است. پس از پایان‌یافتن جنگ در ۱ آوریل ۱۹۳۹ ژنرال فرانسیسکو فرانکو کنترل تمام اسپانیا را در دست گرفت. در ۱۹۴۷، فرانکو اعادهٔ سلطنت را اعلام‌کرد، اما به مدعی، خوان د بوربون، کنت بارسلونا، اجازه نداد تا تاج‌وتخت را به‌دست بگیرد. در ۱۹۶۹، فرانکو اظهار کرد که خوان کارلوس، نامیده‌شده با عنوان شاهزادهٔ اسپانیا، پسر کنت بارسلونا، جانشین وی خواهد بود. پس از درگذشت فرانکو در ۱۹۷۵، خوان کارلوس به‌عنوان پادشاه اسپانیا جانشین وی شد.

## پادشاهی اسپانیا (۱۹۷۵–اکنون)
### [[دودمان بوربون]] (۱۹۷۵–اکنون؛ سومین بازگشت)
ادعای آلفونسوی سیزدهم (به‌دلیل چشم‌پوشی دو پسر بزرگترش) به پسر سومش رسید، اینفانته خوان، کنت بارسلونا، که به نفع پسر بزرگترش گذشت، که عنوانش *پادشاه اسپانیا* شد. کنت بارسلونا از ادعاهایش در ۱۹۷۷، دو سال پس از درگذشت فرانکو و جلوس خوان کارلوس به نفع پسرش انصراف داد.

خوان کارلوس به نفع پسرش فلیپه ششم که در ۱۹ ژوئن ۲۰۱۴ پادشاه شد، کناره‌گیری کرد، در پی بعد آن دختر بزرگتر فلیپه ششم اینفانتا لئونور در ردیف جانشینی است.

## جستارهای وابسته
* پادشاهی اسپانیا
** فهرست پادشاهان اسپانیا
** ملکه اسپانیا
* جنگ جانشینی اسپانیا

## منابع
* «List of heads of state of Spain»، ویکی‌پدیای انگلیسی.

## یادداشت

رده:حکمرانان اسپانیا
رده:رئیس‌جمهورهای اسپانیا
رده:سران کشور اسپانیا
رده:فهرست‌های پادشاهان
رده:فهرست‌های سران کشور
رده:فهرست‌های مرتبط با سیاست اسپانیا
رده:فهرست‌های نجیب‌زادگی اسپانیا