جو لیتون

**جو لیتون** (;  – ) طراح رقص، کارگردان نمایش، تهیه‌کننده فیلم، و کارگردان فیلم اهل ایالات متحده آمریکا بود. وی برندهٔ جوایزی همچون جوایز امی شده است.

## زندگی‌نامه
لیتون که با نام جوزف لیختمن در بروکلین متولد شد، فعالیت حرفه‌ای خود را به عنوان رقصنده در نمایش «شهر شگفت‌انگیز» (۱۹۵۳) آغاز کرد و بدون ذکر نامش در فهرست بازیگران اصلی نمایش زنده تلویزیونی «سیندرلا» (۱۹۵۷) اثر راجرز و همرشتاین با بازی جولی اندروز حضور یافت. با این حال، از همان ابتدا، علاقه اصلی او به صحنه‌آرایی موزیکال بود. علاوه بر بسیاری از آثار معتبر تئاتری‌اش، او کنسرت‌های برادوی را برای بت میدلر (۱۹۷۵)، دایانا راس (۱۹۷۶)، شر (۱۹۷۹) و هری کانیک جونیور (۱۹۹۰) طراحی و کارگردانی کرد. او نسخه برادوی نمایش «آوای موسیقی» را با مری مارتین و تئودور بیکل طراحی رقص کرد.

جو لیتون جایزه تونی بهترین طراحی رقص را برای نمایش «بدون سیم» (۱۹۶۲) با بازی دیان کارول و برای نمایش «جورج ام!» (۱۹۶۸) با بازی جوئل گری دریافت کرد.

در سال ۱۹۶۵، لیتون به خاطر کارش در برنامه ویژه تلویزیونی «اسم من باربرا است» جایزه امی را از آن خود کرد. این برنامه ویژه تلویزیونی، وجه پیچیده‌تر باربرا استرایسند را به مردم معرفی کرد. این اولین همکاری او با این ستاره بود؛ بقیه همکاری‌ها عبارت بودند از «باربرا را رنگ کن» (۱۹۶۶)، «زیبای خیابان چهاردهم» (۱۹۶۷) و «باربرا استرایسند … و دیگر آلات موسیقی» (۱۹۷۳).

او همچنین برنامه‌های ویژه‌ای را برای پل لیند، هال لیندن، ریچارد پرایور و اولیویا نیوتن-جان کارگردانی و/یا تهیه کرد.

لیتون در سال ۱۹۶۷ به عنوان کارگردان رقص فیلم «میلی کاملاً مدرن» وارد سینما شد. او تهیه‌کننده اجرایی اولین نسخه سینمایی «آنی» (۱۹۸۲) بود و برای طراحی رقص «برای پسران» (۱۹۹۱) دوباره با میدلر همکاری کرد.

لیتون کارگردانی نمایش‌های اسکارلت در سال ۱۹۷۲ در وست اند و ۱۹۷۳ در لس‌آنجلس، اقتباس صحنه‌ای موزیکال از «بر باد رفته» و اولین اجرای جهانی موزیکال «قطعات هشت» اثر ژول استاین در سال ۱۹۸۵ در ادمونتون را بر عهده داشت.

در سال ۱۹۷۶، لیتون با دایانا راس برای تور کنسرت بین‌المللی تک‌نفره‌اش با عنوان «شبی با دایانا راس» همکاری کرد که برای آن، این خواننده جایزه ویژه تونی را برای اجرای کنسرت در تئاتر پالاس دریافت کرد.

جو لیتون همچنین یک رقص باله برای باله سلطنتی لندن با عنوان «تور بزرگ» طراحی کرد که مورد تحسین منتقدان و همچنین استقبال گرم مخاطبان در سراسر بریتانیا قرار گرفت. در سال ۱۹۸۴، لیتون یکی از سه طراح رقصی بود که به خاطر اجرای رقص‌های افتتاحیه (سکانس "چگونه غرب فتح شد") و اختتامیه (رقص‌های بریک در "تمام شب") مراسم بیست و سومین المپیاد تابستانی لس‌آنجلس شناخته می‌شوند. او همچنین از سال ۱۹۶۴ تا ۱۹۸۴ کارگردان درام سمفونیک فضای باز پل گرین، "مستعمره گمشده" بود.

در سال ۱۹۸۵، لیتون کارگردانی و طراحی رقص اجرای مایکل اجلی از نمایش «آلوها: موزیکال جزایر» اثر ایتون «باب» ماگون و سر رابرت هلپمن را در تئاتر اعلیحضرت، اوکلند اوکلند (نیوزیلند) با بازی درک متزگر از نمایش افتتاحیه جهانی همیلتون به همراه بازیگر هالیوودی پاتریشیا موریسون بر عهده داشت. درک ویلیامز ارکستراتور و مدیر موسیقی هر دو نمایش بود. با وجود نقدهای خوب، خانه‌های نمایش احیای آلوها به اندازه خانه‌های نمایش افتتاحیه نبودند و نمایش زودتر از موعد تمام شد و به هونولولو، هاوایی، با کارگردانی مجدد لیتون، منتقل شد و در سالن نمایش آلوها که به همین منظور ساخته شده بود، اجرا داشت تا اینکه جنگ خلیج فارس حمایت توریستی آن را از بین برد.

از سال ۱۹۸۹، لیتون برای آماده‌سازی برای اجرای نمایش آلوها، به هونولولو نقل مکان کرد تا با ماگون در آنجا زندگی کند، جایی که او همچنین اجرای احیای نمایش ۱۳ دختر ماگون را در تئاتر هاوایی کارگردانی کرد. در این دوره، لیتون از ایدز رنج می‌برد و سرانجام در سال ۱۹۹۴ در خانه‌اش در کی وست، فلوریدا، در سن ۶۳ سالگی درگذشت.

## منابع

* 

رده:برندگان جایزه امی ساعات پربیننده
رده:برندگان جایزه تونی
رده:درگذشتگان ۱۹۹۴ (میلادی)
رده:رقص‌پردازان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:زادگان ۱۹۳۱ (میلادی)
رده:کارگردانان تئاتر اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارگردانان تلویزیون اهل ایالات متحده آمریکا