جغرافیای دانمارک

**دانمارک** کشوری است در شمال اروپا. پایتخت آن کپنهاگ است. چپ|انگشتی|270px|نقشه ناهمواری‌های دانمارک. دانمارک بخشی از اسکاندیناوی است.
دانمارک، ۴۳٬۰۶۹ کیلومتر مربع (تقریبا به اندازه استان آذربایجان شرقی) مساحت دارد و از خاور به دریای بالتیک، از باختر به دریای شمال، از جنوب به کشور آلمان و از شمال به تنگه اسکاژراک محدود می‌شود.

دانمارک شامل شبه‌جزیره‌ی یوتلند (Jutland) در غرب قاره‌ اروپا است که تنها نقطه اتصال زمینی‌اش به آلمان می‌باشد. علاوه بر آن، بیش از ۴۰۰ جزیره در شرق یوتلند دارد که مهم‌ترین آن‌ها شیلند (Zealand)، فونن (Funen)، و Vendsyssel-Thy هستند. جزیره‌ی بیرن‌هولم (Bornholm) در دریای بالتیک نیز بخشی از قلمرو دانمارک است. 

به دلیل شمار زیاد جزایر، دانمارک دارای خط طولانی ساحلی به درازای ۷٫۴۱۳ کیلومتر است. بیشتر نقاط دانمارک در نزدیکی ساحل دریا قرار دارند و بخش اعظم خاک کشور دانمارک را زمین‌های کشاورزی تشکیل می‌دهند. خاک اصلی دانمارک سرزمینی فاقد کوهستان است و بلندترین نقطه طبیعی آن موله‌هوی (Møllehøj) نام دارد که ارتفاع آن از سطح دریا ۱۷۰٫۸۶ متر است.

دانمارک سرزمینی کم ارتفاع بوده و بر روی هم از جلگه‌ای سرسبز و بسیار حاصلخیز، و مراتع فراوان تشکیل یافته‌است. رودهای آن کوتاه ولی پرآب است، از جمله استورو، اسکیرن، وارده و گودنا. بلندترین نقطه کشور ۱۷۳ متر ارتفاع دارد. آب و هوای آن معتدل و مرطوب و پرباران است.
بندانگشتی|موقعیت دانمارک در قاره اروپا و در اتحادیه اروپا
بندانگشتی|نقشه دانمارک و ناهمواری‌های آن کشور

مهم‌ترین شهرهای دانمارک عبارت‌اند از کپنهاگ (پایتخت) در جزیره شیلند، آرهوس، آلبورگ و اسبرگ در شبه جزیره یولند و اودنسه در جزیره فیون.

خاک اصلی دانمارک از یک شبه جزیره به نام شبه جزیره یولند (به دانمارکی: یولند *jylland*) و ۴۴۳ جزیره شکل گرفته‌است. تنها ۷۶ جزیره مسکونی هستند و بسیاری از جزیره‌ها کوچک هستند و افراد کمی در آنها سکونت دارند. مهم‌ترین این جزیره شیلند ، جزیره فیون  و برنهلم (*bornholm*) (شرقی‌ترین مکان دانمارک) هستند.

جزایر فارو و گرینلند بخشی از اتحاد مشترک پادشاهی دانمارک* بوده، ولی خودمختار می‌باشند. یعنی مردم آنها شهروند دانمارک محسوب شده و نمایندگان خود را برای «پارلمان دانمارک» انتخاب می‌کنند و علاوه بر آن مجامع دموکراتیک خود را دارند.

به دلیل موقعیت شمالی دانمارک، تغییرات فصلی زیادی در طول روز وجود دارد: در زمستان روزها کوتاه‌اند، به‌گونه‌ای که خورشید ممکن است دیرهنگام، حدود ساعت ۸:۴۵ صبح طلوع کند و زودهنگام، حدود ساعت ۳:۴۵ بعدازظهر غروب نماید. در مقابل، تابستان‌ها روزهای طولانی دارند و خورشید می‌تواند به‌زودیِ ساعت ۴:۳۰ صبح طلوع کرده و تا دیروقت، حدود ساعت ۱۰ شب، در افق بماند.

## پستی‌بلندی و شکل زمین
بندانگشتی|دید ماهواره‌ای از دانمارک

دانمارک دارای ۷٬۳۱۴ کیلومتر خط ساحلی است، اما تنها ۶۸ کیلومتر مرز زمینی با آلمان دارد.

این کشور عمدتاً سرزمینی هموار است که با زمین‌های کشاورزی و سواحل شنی با ارتفاع اندک مشخص می‌شود و دارای اقلیمی معتدل با زمستان‌های ملایم و بارانی و تابستان‌های خنک است.

بلندترین نقاط در دانمارک، مولهوی (Møllehøj) و یدینگ اسکوو‌هوی (Yding Skovhøj) هستند که هر دو تنها ۱۷۰ متر ارتفاع دارند. 

ـ ارتفاع متوسط کشور کم است؛ به طور عمده سطح آن بیش از ۳۰ متر از سطح دریا نیست. 
ـ بلندترین نقطه، تپه‌ی «Yding Forest Hill» در شرق مرکزی یوتلند با ارتفاع حدود ۱۷۳ متر است. 
ـ زمین‌شناسی دانمارک تحت تأثیر یخچال‌های دوره‌ی پلیستوسن بوده است؛ هنگام عقب‌نشینی یخ‌ها، رسوبات یخی، شن، ماسه و خاک حاصل‌خیز در مناطق مختلف پخش شده‌اند که مناظر هموار و زمین‌های کشاورزی حاصلخیز را به وجود آورده‌اند. 

## آب‌ها و زهکشی
رود گودنا (Gudenå) با طول حدود ۱۵۸ کیلومتر طولانی‌ترین رود دانمارک است که از شرق مرکزی یوتلند سرچشمه می‌گیرد و به خلیج رندرز (Randers Fjord) در شرق می‌ریزد. 
علاوه بر این، در غرب کشور، بین شنزارها و تپه‌های ساحلی، فیوردها و مرداب‌هایی شکل گرفته‌اند. 

## خاک‌ها و کشاورزی
بخش عمده‌ی خاک دانمارک بر روی لایه‌ای از شن، ماسه و رسوبات یخی قرار دارد. زیر این لایه‌ها، سنگ‌های آهکی و گچی قدیمی‌تر وجود دارند که در برخی نقاط در سطح زمین پدیدار شده‌اند. 
اگرچه خاک اولیه در دوران استقراری بسیار سخت و کم‌بهره بود، با گذشت زمان از طریق کشاورزی و رسیدگی، بخش عمده‌ی سطح کشور اکنون برای کشاورزی مناسب و بارور است. 

## تقسیمات کشوری

در تقسیمات کشوری جدید دانمارک که در سال ۲۰۰۷ انجام شد، خاک اصلی کشور دانمارک به پنج استان (که در دانمارکی Region نامیده می‌شود) تقسیم گردید. خاک اصلی دانمارک به پنج استان و ۹۸ شهرستان تقسیم شده‌است. استان‌های دانمارک عبارتند از هوودستادن، نوردیولند، میدیولند، شیلند، و سیددانمارک. گرینلند و جزایر فارو نیز دو قلمرو برون‌مرزی و خودگردان دانمارک به‌شمار می‌آیند.

بندانگشتی|مناطق همسود دانمارک

## جستارهای وابسته

* جغرافیای اروپا

## منابع

* 
«Denmark: Land»، Encyclopædia Britannica؛ 

Royal Danish Embassy, Japan. Geography & Geology. در وب‌سایت “Denmark in Japan, Ministry of Foreign Affairs of Denmark”. بازدید شده در [تاریخ دسترسی]، از: https://japan.um.dk/en/about-denmark/denmark/geography-and-geology 

## پیوند به بیرون

رده:جغرافیای دانمارک