تیپ ۸۴ گیواتی

**تیپ ۸۴ گیواتی** () یا **تیپ گیواتی** تیپ پیاده‌نظام نیروی زمینی اسرائیل، زیرمجموعه لشکر ۱۶۲ زرهی هاپلادا و تحت امر فرماندهی جنوبی اسرائیل است، که در سال ۱۹۴۷ توسط سپاه پیاده اسرائیل تأسیس شد.

این تیپ در طول جنگ اعراب و اسرائیل در سال ۱۹۴۸ در عملیات‌های حمتز، باراک و پلشت در تصرف روستاهای فلسطینی شرکت داشت. پیش از خروج اسرائیل از غزه در سال ۲۰۰۵، این تیپ در نوار غزه مستقر بود. سربازان تیپ گیواتی توسط کلاه‌های بنفش مشخص می‌شوند و نماد این تیپ، روباه قرمز است.

## تاریخچه
تیپ گیواتی در دسامبر ۱۹۴۷ تشکیل شد و تحت فرماندهی شیمون آویدان قرار گرفت. در آغاز جنگ فلسطین در سال ۱۹۴۸، این تیپ مسئول عملیات در منطقه مرکزی اسرائیل بود و در عملیات‌های هامتز، باراک و پلشت شرکت داشت. در طول عملیات باراک، این تیپ در روستای ابو شوشه قتل‌عامی مرتکب شد و حدود ۶۰ نفر از ساکنان را کشت. با ورود جنگ به مرحله دوم خود، گیواتی به تیپ پنجم تبدیل شد، به جنوب منتقل شد و عمدتاً در اطراف گدرا، گان یاونه و بئر توویا متمرکز شد. یک گردان در جبهه اورشلیم جنگید و در عملیات ناخشون و نبردهای لاترون شرکت کرد.

وقتی اسرائیل استقلال خود را اعلام کرد، گیواتی شامل ۵ گردان بود که فرماندهان برجسته‌ای مانند یهودا والاخ (گردان ۵۱)، یاکوف پری (گردان ۵۲)، اسحاق پونداک (گردان ۵۳)، تزوی تزور (گردان ۵۴) و ایتان لیونی (گردان ۵۵) در آن حضور داشتند. گردان ششم (گردان ۵۷) در ۳۰ مه ۱۹۴۸ از کهنه سربازان ایرگون، برای آماده‌سازی عملیات پلشت، تأسیس شد. این تیپ یا بخش‌هایی از آن متعاقباً در نبرد نیتزانیم، عملیات ان-فار، عملیات یوآو و غیره شرکت کردند. این تیپ در سال ۱۹۵۶ به یک تیپ ذخیره تبدیل شد و گردان پیاده‌نظام ۵۱ آن «هابوکیم هَریشونیم» به تیپ گولانی منتقل شد.

### دهه ۱۹۸۰
تیپ گیواتی به عنوان یک تیپ پیاده‌نظام مکانیزه دوباره تأسیس شد و سپس در سال ۱۹۸۳ به جنگ آبی-خاکی روی آورد. در آن زمان قرار بود این تیپ به عنوان تفنگداران دریایی خدمت کند، اما این امر محقق نشد. در سال ۱۹۸۶، کلاه بنفش این تیپ رسماً تأیید شد. از سال ۱۹۹۹، تحت فرماندهی جنوبی اسرائیل خدمت می‌کند.

### ۲۰۰۲–۲۰۰۳
تیپ گیواتی تحت فرماندهی جنوبی خدمت کرد و در نوار غزه مستقر شد. این تیپ به دلیل خدمتش در نوار غزه در دو سال آخر انتفاضه الاقصی، زمانی که تحت فرماندهی عماد فارس بود، مدال افتخار دریافت کرد. گیواتی تحت فرماندهی فارس هزاران عملیات در نوار غزه انجام داد.

### ۲۰۰۴
این تیپ عملیات خود را در نوار غزه تحت فرماندهی ایال آیزنبرگ و رئیس جدید فرماندهی جنوبی، دن هارل، ادامه داد. گردان شناسایی گیواتی، دسته مهندسی رزمی دولف و گردان پیشاهنگان بادیه‌نشین، عمدتاً به خاطر فعالیت‌هایشان علیه تونل‌های رفح، نشان افتخار دریافت کردند. نیروهای گیواتی، به همراه یک واحد ویژه تونل‌های مهندسی رزمی و بولدوزرهای زرهی کاترپیلار دی۹ ارتش اسرائیل، موفق به سرکوب بیشتر تونل‌های رفح شدند.

در ۱۱ و ۱۲ مه ۲۰۰۴، دو نفربر زرهی گردان مهندسی دولف گیواتی توسط شبه‌نظامیان فلسطینی منهدم شدند. این دو درگیری جداگانه، در محله زیتون شهر غزه و مسیر فیلادلفی در نزدیکی رفح و مرز مصر، جان ۱۱ سرباز را گرفت. شبه‌نظامیان جهاد اسلامی برخی از بقایای اجساد را به غنیمت گرفتند و باعث خشم اسرائیل شدند. پس از فشارهای بین‌المللی و عملیات بیشتر اسرائیل در زیتون، اجساد سربازان به اسرائیل بازگردانده شد.

در حادثه زیتون، آمبولانس‌های آنروا توسط شبه‌نظامیان فلسطینی سالم به عنوان وسیله نقلیه مورد استفاده قرار گرفتند. شائول موفاز، وزیر دفاع اسرائیل، در مصاحبه‌ای با هاآرتص نیز گفت که آمبولانس‌های آنروا توسط شبه‌نظامیان فلسطینی برای آوردن برخی از بقایای سربازان اسرائیلی که در ۱۱ مه ۲۰۰۴ در محله زیتون در غزه کشته شدند، مورد استفاده قرار گرفتند. آنروا حادثه ۱۱ مه را یک آدم‌ربایی توصیف کرده است.

پس از کشته شدن دو سرباز دیگر در رفح، اسرائیل عملیات رنگین‌کمان را آغاز کرد. این عملیات شامل نیروهای گیواتی بود که توسط سربازان تیپ گولانی با خودروهای زرهی سنگین آخزاریت ارتش اسرائیل، یک گردان از افسران مدرسه فرماندهان کلاس و چندین بولدوزر زرهی کاترپیلار دی۹ ارتش اسرائیل تقویت شده بودند. هدف اعلام شده عملیات رنگین‌کمان، نابودی زیرساخت‌های تروریستی رفح، تخریب تونل‌های قاچاق و توقف حمل غیرقانونی موشک بود.

گردان شاکد این تیپ، تحت فرماندهی سرهنگ دوم «اوفر» (نام خانوادگی منتشر نشده) در نیمه دوم سال ۲۰۰۴، در حالی که در جنوب نوار غزه مستقر بود، با رسوایی‌هایی روبرو شد. دو نفر از چهار فرمانده گروهان این گردان برکنار شدند، اگرچه یکی از آنها بعداً تبرئه شد. کاپیتان «ر»، یک افسر دروزی، به جرم قتل ایمان الحمس، یک دختر ۱۳ ساله فلسطینی، در اکتبر ۲۰۰۴ در رفح محاکمه شد. کاپیتان «ر» توسط یک دادگاه نظامی از تمام اتهامات تبرئه شد. افسر دیگری به نام سروان «ن» پس از نفوذ افراد مسلح فلسطینی به شهرک موراگ و کشتن سه سرباز در سپتامبر ۲۰۰۴، از کار برکنار شد.

### ۲۰۰۵
در ۱۲ سپتامبر، تیپ گیواتی به عنوان بخشی از طرح خروج یکجانبه اسرائیل، یک ماه پس از اخراج اجباری تقریباً ۸۰۰۰ شهرک‌نشین یهودی ساکن در ۲۲ جامعه در نوار غزه، نوار غزه را ترک کرد. این امر به حضور ۳۸ ساله ارتش اسرائیل در نوار غزه پایان داد. امروزه، دو گردان در خارج از نوار غزه مستقر هستند، در حالی که گردان سوم در مرز شمالی مستقر است.

### ۲۰۰۶
در ۲۷ ژوئن، در پاسخ به ربودن سرجوخه گیلعاد شالیت توسط حماس، ارتش اسرائیل حمله‌ای را در نوار غزه آغاز کرد تا موشک‌های مداوم شلیک شده به شهر اسرائیلی خارج از غزه را دفع کند و حماس را برای آزادی شالیت تحت فشار قرار دهد. گیواتی به همراه تیپ گولانی، سپاه مهندسی و سپاه زرهی در عملیات «باران‌های تابستانی» شرکت کردند. با این حال، اسرائیل نتوانست شالیت را آزاد کند و توافق آتش‌بس ۲۶ نوامبر بین اسرائیل و گروه‌های فلسطینی، اسرائیل را مجبور به عقب‌نشینی نیروهایش کرد.

کاپیتان «ر»، فرمانده سابق گروهان میسایات شاکد که به «تأیید قتل» ایمان الحمس ۱۳ ساله در رفح در اکتبر ۲۰۰۴ متهم شده و در دادگاه تبرئه شد، طبق گزارش ۱۴ دسامبر هاآرتص، ۸۰۰۰۰ شکل جدید از دولت غرامت دریافت کرد.

گیواتی اولین تیپی بود که در اوت ۲۰۰۶ تفنگ تهاجمی جدید تاوور تار-۲۱ را دریافت کرد.

### ۲۰۰۷
از سال ۲۰۰۷، تیپ گیواتی علاوه بر واحدهای شناسایی، مهندسی و سایر واحدهای مرتبط، در سه گردان اصلی سازماندهی شده است: شاکد، تزابار و روتم.

### ۲۰۰۸
تیپ گیواتی در عملیات زمستان داغ شرکت کرد. همچنین در مرحله زمینی عملیات سرب گداخته شرکت کرد، زمانی که از بین تمام تیپ‌های ارتش اسرائیل، عمیق‌ترین نفوذ را به شهر غزه داشت. گردان شناسایی این تیپ دو روز قبل از شروع آتش‌بس، در جستجوی عوامل حماس وارد محله تل الهوا شد. تخمین زده می‌شود که ۴۰ عامل فلسطینی در جریان تخریب ده‌ها آپارتمان کشته شدند. طبق گزارش‌ها، حماس پس از جنگ نیروهایش علیه گیواتی، تصمیم به برکناری فرمانده تیپ شهر غزه گرفت.

### ۲۰۱۲
در نوامبر ۲۰۱۲، تیپ گیواتی در عملیات ستون دفاعی شرکت کرد.

### ۲۰۱۴
در تابستان ۲۰۱۴، تیپ گیواتی در عملیات تهاجمی اسرائیل موسوم به عملیات لبه محافظ شرکت کرد. در طول آتش‌بس ۷۲ ساعته، عناصر گروه شناسایی این تیپ در شهر رفح در جنوب غزه، در نزدیکی مرز مصر، درگیر درگیری کوتاهی با شبه‌نظامیان حماس شدند. سه سرباز، از جمله فرمانده، بنایا سارل، از گروه شناسایی گیواتی (سایرت گیواتی)، در درگیری متعاقب که بعداً «جمعه سیاه» نامیده شد، کشته شدند. ستوان هادار گلدین توسط شبه‌نظامیان حماس اسیر و به داخل یک تونل برده شد و معاون فرمانده گروهان، گروه کوچکی از سربازان را با خود به داخل تونل برد که در نهایت تلاشی ناموفق برای نجات گلدین بود.

پس از اطلاع از اسارت گلدین، ارتش اسرائیل پروتکل هانیبال را آغاز کرد و حمله هوایی و زمینی بی‌وقفه‌ای را به مناطق مسکونی رفح انجام داد. در تابستان ۲۰۱۵، یک کمیسیون مستقل تحقیق سازمان ملل متحد، و همچنین گزارش مشترکی از سوی عفو بین‌الملل و معماری قانونی، نشان داد که خشونت بی‌رحمانه اسرائیل علیه تمام جان انسان‌ها در جمعه سیاه، معادل جنایات جنگی است. این گزارش‌ها جزئیات بمباران گسترده اسرائیل را که منجر به کشته شدن بین ۱۳۵ تا ۲۰۰ غیرنظامی فلسطینی، از جمله ۷۵ کودک، شد، شرح می‌دهند.

خاخام‌های ارتش اسرائیل بعداً گلدین را به منظور انجام مراسم تدفین و سوگواری یهودیان، فوت شده اعلام کردند و بقایای او را به خاک سپردند. بعدها به معاون فرمانده گروهان، بالاترین نشان نظامی اسرائیل اعطا شد و به سربازانی که او را تا تونل همراهی کردند نیز نشان‌های تقدیر نظامی اهدا شد. تیپ گیواتی پرافتخارترین تیپ ارتش اسرائیل در سال ۲۰۱۴ بود.

### ۲۰۱۵
در ژانویه ۲۰۱۵، یک کاروان متعلق به گردان تسابار از تیپ گیواتی توسط حزب‌الله در مزارع شبعا مورد حمله قرار گرفت.

### ۲۰۲۲
در نوامبر ۲۰۲۲، تیپ گیواتی در «یک سری حوادث» از سوء استفاده‌های ادعایی علیه غیرنظامیان در اورشلیم و کرانه باختری دست داشت. در عرض چند هفته، سربازان تیپ گیواتی به تف انداختن به یک اسقف اعظم مسیحی ارمنی که رهبری یک زیارت را بر عهده داشت (دو سرباز توسط پلیس بازداشت شدند)، ضرب و شتم فعالان حقوق بشر اسرائیلی در هبرون (دو سرباز تعلیق شدند) و حمله به یک مرد فلسطینی (سه سرباز تعلیق شدند) متهم شدند. در حالی که آویو کوخاوی، رئیس ستاد ارتش اسرائیل، ادعا کرد که «حوادثی از این دست، واحدی را که سرباز در آن خدمت می‌کند، ارتش اسرائیل و کشور اسرائیل را لکه‌دار می‌کند»، ایتامار بن گویر، نماینده کنست اسرائیل و وزیر امنیت ملی منصوب، از ارتش اسرائیل خواست که در مورد مجازات سربازان «دوباره فکر کند» و این سؤال را مطرح کرد که آیا آنها «تحریک» شده‌اند یا خیر و ادعا کرد که تنبیه آنها «دست سربازان را تضعیف می‌کند و آنها را در مبارزه با تروریسم تقویت نمی‌کند».

### ۲۰۲۳

تیپ گیواتی در طول جنگ، از جمله در حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳، ۸۹ سرباز و فرمانده را از دست داده است.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:پیاده‌نظام اسرائیل
رده:تیپ‌های نیروهای دفاعی اسرائیل
رده:واحدها و تشکیلات نظامی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۴۷ (میلادی)
رده:واحدها و تشکیلات نظامی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۸۲ (میلادی)
رده:واحدها و تشکیلات نظامی منحل‌شده در ۱۹۴۸ (میلادی)