سید اسماعیل خطیب

**سید اسماعیل واعظی** مشهور به **سید اسماعیل خطیب** (۱۳۴۰ – ۲۷ اسفند ۱۴۰۴) روحانی شیعه و سیاستمدار ایرانی بود که از سال ۱۴۰۰ سمت وزیر اطلاعات را برعهده داشت. برخی از منابع وی را به‌عنوان یک روحانی تندرو و نزدیک به سپاه پاسداران و سید علی خامنه‌ای می‌شناسند.

در ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ وزیر دفاع اسرائیل اعلام کرد اسماعیل خطیب در جریان حملات اسرائیل به تهران کشته شده است.

## وزارت اطلاعات
سید اسماعیل خطیب در ۳ شهریور ۱۴۰۰ از سوی سید ابراهیم رئیسی به‌عنوان وزیر پیشنهادی اطلاعات در دولت سیزدهم به مجلس شورای اسلامی معرفی شد و با تعداد ۲۲۲ رأی موافق، ۴۸ رأی مخالف و ۱۷ رأی ممتنع از مجلس شورای اسلامی برای تصدی وزارت اطلاعات رأی اعتماد گرفت. او همچنین وزیر اطلاعات در کابینهٔ دولت چهاردهم بود.

## سوابق امنیتی و اطلاعاتی
پس از شکل‌گیری سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خطیب از جملهٔ پیشگامان در سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در سال‌های ۱۳۵۹–۱۳۶۰ بود. او در سال ۱۳۷۰ ریاست اداره کل اطلاعات قم را بر عهده گرفت، سپس خطیب به عنوان رئیس حفاظت دفتر رهبر جمهوری اسلامی مستقر در قم منصوب شد ولی با تلاش صادق آملی لاریجانی وی از دفتر رهبری به قوه قضائیه منتقل شد و با حکم وی از سال ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۸ با توجه به سوابق اطلاعاتی اش ریاست مرکز حفاظت و اطلاعات قوه قضاییه بر عهده داشت. نقش وی در این دوره در سپاه مشخص نیست؛ اما گفته می‌شود در همکاریِ نزدیکی با محسن رضایی در جلوگیری از به نتیجه رسیدن شورش کردها در ایران (۱۳۵۹–۱۳۵۷) داشته بود.

## سوابق علمی
اسماعیل خطیب از شاگردان سید علی خامنه‌ای، فاضل لنکرانی، مکارم شیرازی و مصباح یزدی بود. اگرچه خطیب در امور اطلاعاتی و امنیتی سابقهٔ فراوانی داشته اما تحصیلات او صرفاً در حوزهٔ فقه اسلامی بوده و ارتباطی با مطالعات اطلاعاتی یا علوم سیاسی نداشته است.

## سرکوب
اسماعیل خطیب در سرکوب خونین خیزش ۱۴۰۱ و خیزش ۱۴۰۴ نقشی مهم ایفا کرده است. سرکوب اعتراض‌های دی ماه ۱۴۰۴ به عنوان شدیدترین سرکوب تاریخ معاصر ایران یاد می‌شود که در جریان آن هزاران نفر کشته شدند.

در دوران وزارت او، فشار بر گروه‌های مختلف اجتماعی (از جمله روزنامه‌نگاران، معلمان، کارگران…) افزایش یافت و او از حامیان سرسخت حجاب اجباری بود.

## تحریم
سید اسماعیل خطیب در ۱۸ شهریور ۱۴۰۱ (۹ سپتامبر ۲۰۲۲) به دلیل انجام فعالیت سایبری علیه ایالات متحده آمریکا و متحدانش توسط وزارت خزانه داری آمریکا تحریم شد. این تحریم بعد از حملهٔ سایبری به آلبانی، مقر فعلی سازمان مجاهدین خلق ایران صورت گرفت. آمریکا، ایران را مسئول این حملات می‌داند اما وزارت خارجه ایران این ادعا را رد کرد.

## کشته شدن

در جریان جنگ جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، آمریکا و اسرائیل نیروهای سرکوب وابسته به حکومت جمهوری اسلامی را هدف قرار دادند. سید اسماعیل خطیب در ۲۶ اسفند ۱۴۰۴ در جریان حملات اسرائیل به تهران کشته شد. در بیانیه اسرائیل در مورد کشته شدن خطیب نوشته که او «نقش قابل توجهی در هدایت بازداشت‌ها و کشتار معترضان و نیز شکل‌دهی به برآوردهای وضعیتی در جریان اعتراضات داخلی اخیر در ایران» و همچنین سرکوب جنبش مهسا ژینا امینی ایفا کرد. بعد از تأیید کشته‌شدن خطیب کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید واشینگتن با استقبال از کشته شدن خطیب، او را «یک تروریست شناخته‌شده» خواند.

طبق گزارش *[[ایران اینترنشنال]]* «کشته‌شدن اسماعیل خطیب… یکی از سنگین‌ترین ضربه‌ها به هسته مرکزی امنیت حکومت ایران در سال‌های اخیر به‌شمار می‌رود.» خطیب به‌عنوان عامل تعادل میان نهادهای امنیتی رقیب - وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه، عمل می‌کرد و مرگ او احتمال تشدید رقابت میان این دو نهاد و تضعیف بیشتر وزارت اطلاعات را افزایش می‌دهد.

## منابع

رده:افراد ایرانی مشمول تحریم‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا
رده:اهالی استان خراسان جنوبی
رده:دانش‌آموختگان حوزه علمیه قم
رده:درگذشتگان ۱۴۰۴
رده:زادگان ۱۳۴۰
رده:زادگان ۱۹۶۱ (میلادی)
رده:سیاستمداران سده ۲۱ (میلادی) اهل ایران
رده:کارکنان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
رده:کارمندان وزارت اطلاعات
رده:وزیران اطلاعات (ایران)
رده:وزیران دولت چهاردهم جمهوری اسلامی ایران
رده:وزیران دولت سیزدهم جمهوری اسلامی ایران