شار ریچی

[بندانگشتی|200px|مراحل متعددی از شار ریچی روی یک [منیفلد (هندسه)|منیفلد دو بعدی]]
در شاخه ریاضیاتی هندسه دیفرانسیل، **شار ریچی**  (، )، که برخی مواقع به آن **شار ریچی همیلتون** نیز گفته می‌شود، نوعی معادلات دیفرانسیل با مشتقات جزئی (PDE) برای متریک ریمانی است. اغلب گفته می‌شود که شار ریچی، به دلیل شباهت‌های صوری در ساختار ریاضیاتی معادله اش، مشابه با انتشار گرما و معادله گرما است؛ با این حال شار ریچی پدیده‌های بسیاری را از خود بروز می‌دهد که در مطالعه معادله گرما دیده نمی‌شوند. همچنین نتایج متعددی از شار ریچی، برای شار انحنای میانگین ابررویه‌ها نیز نشان داده شده‌است.

شار ریچی، که نامگذاری اش به دلیل حضور تنسور ریچی در تعریفش می‌باشد، اولین بار توسط ریچارد اس. همیلتون معرفی شد که از آن، جهت اثبات یک قضیه کره سه بعدی بهره جست (). همیلتون براساس پیشنهاد شینگ تونگ یائو مبنی بر این که جواب‌های تکین شار ریچی را می‌توان به کمک داده‌های توپولوژیکی پیش‌بینی شده در حدس هندسی سازی ویلیام ثرستن شناسایی نمود، نتایجی را در دهه ۱۹۹۰ میلادی تولید کرد که سمت و سویش در جهت حل آن بود. گریگوری پرلمان در ۲۰۰۲ و ۲۰۰۳ میلادی، نتایج جدیدی در مورد شار ریچی ارائه نمود که شامل گونه نوینی از برخی جنبه‌های فنی روش همیلتون بود (، ). او در سال ۲۰۰۶ به دلیل مشارکت‌هایش در شار ریچی، مدال فیلدز را برنده شد که از قبول آن امتناع نمود.

اکنون کارهای همیلتون و پرلمن به‌طور گسترده به عنوان اثباتی برای حدس ثرستن در نظر گرفته شده و شامل حالت خاصی از حدس پوانکاره می‌باشد که از ۱۹۰۴ میلادی یک مسئله باز در زمینه توپولوژی هندسی به‌شمار می‌رود. با این حال، بسیاری از روش‌های پرلمن وابسته به برخی از نتایج به شدت تکنیکی از زیرشاخه‌های به ظاهر بی ارتباط هندسه دیفرانسیل است، چنان‌که اثبات کامل حدس ثرستن تنها توسط تعداد بسیار معدودی از ریاضی‌دانان درک شده‌است. اثبات حدس پوانکاره، به دلیل میانبرهای استدلالی حاصل از کارهای پرلمان، توبیاس کولدینگ و ویلیام مینیکوزی، به‌طور وسیع تری شناخته شده‌است (، ). از این حدس به عنوان یکی از موفقیت‌های عمده در شاخه ریاضیاتی آنالیز هندسی یاد می‌شود.

بعدها سیمون برندل و ریچارد شون، قضیه کره همیلتون را به ابعاد بالاتر توسعه دادند و با این کار حدس کره دیفرانسیل‌پذیر را که به مدت بیش از پنجاه سال لاینحل باقی مانده بود را به عنوان حالت خاصی از هندسه ریمانی اثبات نمودند ().

## تعریف ریاضیاتی
متریک ریمانی g روی منیفلد هموار M، به‌طور خودکار تنسور ریچی Ric^{g} را تعیین می‌کند. برای هر عنصر p از M، g_p براساس تعریف، ضرب داخلی مثبت-معینی روی T_pM است؛ اگر خانواده تک-پارامتری از متریک ریمان g_t داده شده باشد، می‌توان مشتق \tfrac{\partial}{\partial t}g_t را در مقدار به‌خصوصی از t یافت، بدین ترتیب به هر نقطه p، فرم دوخطی متقارنی روی T_pM نسبت داده می‌شود. از آنجا که تنسور ریچی یک متریک ریمانی نیز به هر نقطه p، یک فرم دو-خطی متقارن روی T_pM نسبت می‌دهد، تعریف زیر معنادار خواهد بود:
* اگر منیفلد همواری چون M، و بازه حقیقی بازی چون (a,b) داده شده باشد، «شار ریچی» به هر t\in (a,b)، متریک ریمانی g_t روی M را چنان نسبت می‌دهد که:

\tfrac{\partial}{\partial t}g_t=2Ric^{g_t}

تنسور ریچی را اغلب به عنوان مقدار میانگین انحناهای مقطعی، یا تریس (اثر) تنسور انحنای ریمانی در نظر می‌گیرند. با این حال، برای تحلیل شار ریچی، تعریف پذیر بودن تنسور ریچی در مختصات موضعی، توسط فرمول جبری که با مشتقات اول و دوم تنسور متریک درگیر است، از اهمیت بسیاری برخوردار می‌باشد. کارکتر خاص این فرمول، بنیان وجود شار ریچی را فراهم می‌آورد.

فرض کنید k یک عدد ناصفر باشد. اگر g_t شار ریچی دلخواهی روی بازه باز (a,b) باشد، G_t=g_{kt} را برای t بین \tfrac{a}{k} و \tfrac{b}{k} در نظر بگیرید. آنگاه:

\frac{\partial}{\partial t}g_t=-2\operatorname{Ric}^{g_t}.

## جستارهای وابسته

### کاربردها
* حدس پوانکاره

### محتوای عمومی
* انحنای ریچی
* حساب تغییرات

## منابع

**مقالاتی که مخاطبان عام ریاضیاتی دارند.**

* 
* 
* 
* 

**مقالات تحقیقاتی.**

* 
* 
* 
*  Erratum.
** Revised version: 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## کتب درسی

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون

* 

رده:۳-منیفلدها
رده:شار هندسی
رده:معادلات دیفرانسیل با مشتقات جزئی
رده:معرفی‌شده‌های ۱۹۸۱ (میلادی)
رده:منیفلدهای ریمانی