کمپانی هند شرقی فرانسه

**کمپانی هند شرقی فرانسه** () یک شرکت تجاری امپراتوری بود که در سال ۱۶۶۴ برای رقابت با کمپانی‌های هند شرقی انگلیس (بعداً بریتانیا) و هلند در هند شرقی تأسیس شد و در سال ۱۷۱۹ در هندوستان مستقر گردید.

این کمپانی با برنامه‌ریزی ژان باپتیست کلبرت و اعطای امتیاز توسط پادشاه فرانسه لویی چهاردهم به منظور تجارت در نیم‌کره شرقی تأسیس شد. این کمپانی از ترکیب سه شرکت قبلی یعنی Compagnie de Chine (تأسیس در سال ۱۶۶۰)، Compagnie d'Orient و Compagnie de Madagascar تشکیل شد. اولین مدیرکل کمپانی فرانسوا د لا فای بود که در آن زمان دو مدیر عامل مؤسسات تجاری موفق درکنارش بودند: یکی فرانسوا کارون که ۳۰ سال برای کمپانی هند شرقی هلند کار کرده بود، از جمله بیش از ۲۰ سال در ژاپن، و دیگری مارکارا آوانچینتز، بازرگان ارمنی از اصفهان، ایران.

کمپانی هند شرقی فرانسه که در ۱۶۶۴ بنا نهاده شده بود در مقایسه با کمپانی هند شرقی بریتانیا به موفقیت چندانی دست نیافت و نتوانست خود را از نظر مالی حفظ کند. این شرکت به علت مشکلات مالی در ۱۷۶۹ یعنی حدود ۲۰ سال قبل از انقلاب فرانسه منحل و کلیه دارایی‌ها و فعالیت‌هایش جذب پادشاهی فرانسه شد. لوئی شانزدهم در آن سال حکمی صادر کرد که شرکت را ملزم به واگذاری تمام دارایی‌ها، سرمایه و حقوق خود به ۳۰ میلیون لیر می‌کرد. پادشاه موافقت کرد که تمام بدهی‌ها و تعهدات این شرکت را بپردازد، هرچند دارندگان سهام شرکت و یادداشت‌ها فقط ۱۵٪ از ارزش اسمی سرمایه‌گذاری‌های خود را تا پایان انحلال شرکت در سال ۱۷۹۰ دریافت کردند.

کمپانی هند شرقی فرانسه در ۱۷۸۵ دوباره بازسازی شد و سهامی به تعداد ۴۰٬۰۰۰ سهم و با ارزش ۱۰۰۰ لیور فرانسه صادر کرد با این وجود، این سهام را انقلاب فرانسه تأیید نکرد، و در ۳ آوریل ۱۷۹۰ مجلس جدید فرانسه با شور و اشتیاق اعلام کرد که از این پس تجارت پر سود خاور دور «برای همه فرانسوی‌ها آزاد خواهد بود». به این ترتیب این شرکت، که نه به رقابت و نه به رسمیت‌زدایی عادت کرده بود، با افت مداوم روبرو شد و سرانجام در سال در ۱۷۹۴ اعلام ورشکستگی کرد و انحلال یافت.

## نگارخانه


پرونده:Bellin Indoustan 1770.jpg| نقشه هندوستان. بلین، ۱۷۷۰.
پرونده:European settlements in India 1501-1739.png| کمپانی هند شرقی فرانسه و سایر کمپانی‌های اروپایی در هند.
پرونده:French India 1741-1754.png|اوج نفوذ فرانسه ۱۷۴۱-۱۷۵۴.
پرونده:French East Indies Cannon de 4 bronze 1755 Douai 84mm 237cm 545kg iron ball 2kg.jpg|توپ کمپانی هند شرقی فرانسه ("Canon 4"). برنز ، ۱۷۵۵ ، دوایی. کالیبر: ۸۴ میلی متر ، طول: ۲۳۷ سانتی متر ، وزن: ۵۴۵ کیلوگرم ، مهمات: توپ‌های آهنی ۲ کیلوگرمی
پرونده:French issued copper coin cast in Pondicherry for internal Indian trade.jpg|سکه مس ضرب شده توسط فرانسه ، برای تجارت داخلی هند که در پودوچری ریخته شد.
پرونده:French issued gold Pagoda for Southern India trade cast in Pondicherry 1705 1780.jpg|"سکه پاگودای طلای" فرانسه ضرب شده برای تجارت در جنوب هند ، در پودوچری ۱۷۰۵-۱۷۸۰ .
پرونده:French issued rupee in the name of Mohammed Sha 1719 1758 for Northern India trade cast in Pondicherry.jpg|روپیه فرانسوی ضرب شده به نام محمدشاه گورکانی (۱۷۱۹-۱۷۴۸) برای تجارت در شمال هند که در پودوچری استفاده شد.
پرونده:Drapeau_du_régiment_de_la_Compagnie_des_Indes_en_1756.png| پرچم هنگ کمپانی هند شرقی فرانسه.
پرونده:Pondicherry Dupliex.jpg| بنای یادبود جوزف فرانسوا دوپلیکس در پوندیچری



## جستارهای وابسته
* کمپانی هند شرقی بریتانیا که در سال ۱۶۰۰ تأسیس شد
* کمپانی هند شرقی هلند که در سال ۱۶۰۲ تأسیس شد
* شرکت‌های دارای منشور اروپایی که در حدود قرن ۱۷ تأسیس شد (به زبان فرانسوی)
* امپراتوری استعماری فرانسه
* هند فرانسه
* لورین
* هند شرقی

## پانویس

## منابع
* 

## پیوند به بیرون
*  ISSN 2008-6253


رده:انحلال‌های ۱۷۶۹ (میلادی) در فرانسه
رده:انحلال‌های ۱۷۹۴ (میلادی) در فرانسه
رده:انحلال‌های ۱۷۹۴ (میلادی) در هند فرانسه
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۶۶۴ (میلادی) در فرانسه
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۷۸۵ (میلادی) در فرانسه
رده:شرکت‌های تجاری
رده:صفحه‌های دارای محتوای فرانسوی