شنیانگ جی-۱۱

بندانگشتی|300px|چپ|جی-11-A
بندانگشتی|300px|چپ|جی-11-B
[بندانگشتی|300px|جی-11-BS مدل دوسرنشین در [فرودگاه لهاسا گونگار]]
**شنیانگ جی-۱۱** () نام‌گذاری ناتو: **فلانکر-ال** (Flanker-L) یک هواپیمای جنگنده دوموتوره ساخت شنیانگ چین است که بر اساس بدنهٔ سوخو-۲۷ ساخته شده‌است. این هواپیما تنها در نیروی هوایی چین فعال است و کشور دیگری آن را به خدمت نگرفته‌است.

## فرایند طراحی
### طرح پیشنهادی هواپیمای جدید
در دهه ۱۹۷۰ میلادی نیروی هوایی چین درخواست یک جنگنده قابل اطمینان را به صنایع هوایی چین ارائه کرد تا بوسیلهٔ آن بتواند ناوگان سال‌خوردهٔ میگ-۱۹ خود را بازنشسته نماید. شرکت شنیانگ، طرح یک جنگنده سبک را پیشنهاد کرد که دارای یک موتور رولز-رویس اسپی بود. انتظارات از این محصول به گونه‌ای بود که هواپیمای جدید باید مانورپذیری بهتری نسبت به میگ-۱۹ داشته باشد و نرخ اوج‌گیری آن نیز از میگ-۲۱ بیشتر باشد. این پروژه به دلیل مشکلات در تأمین موتور هواپیما با شکست روبرو شد و پروژه لغو گردید.

### جی-۱۱-اِی (A)
طرح جی-۱۱ برای اولین بار در سال ۱۹۹۶ طی قرارداد بزرگ تسلیحاتی بین چین و روسیه به ارزش ۲٫۷ میلیارد دلار به جریان افتاد و در این معامله، قرار شد کیت‌های سوخو-۲۷ به چین منتقل شوند و چین ۲۰۰ فروند جنگنده سوخو-۲۷ را در خاک خود تولید کند. کیت‌ها ساخت شرکت کمسومولسک روسیه بودند و بدنه و قطعات گوناگون در خاک چین تولید می‌شدند ولی این معامله شامل اویونیک و موتور و رادار نمی‌شد و این قطعات می‌بایست در روسیه ساخته شده و به چین منتقل می‌شدند و به این ترتیب خط تولید در سال ۱۹۹۷ در چین راه‌اندازی شد. دو فروند اول توسط چین مونتاژ شدند و به دلیل کیفیت پایین در مونتاژ، مهندسان روسی بر روی خط تولید نظارت کردند و قطعات این دو هواپیما باز شده و دوباره مونتاژ شدند. با نظارت مهندسان روسی پنج فروند تا سال ۲۰۰۰ میلادی و ۲۰ فروند دیگر تا پایان سال ۲۰۰۳ در چین تولید شدند. تا سال ۲۰۰۴ میلادی روسیه ۱۰۵ کیت به چین تحویل داد و درمجموع ۱۰۴ فروند جی-۱۱-اِی ساخته شد ولی ۹۵ فروند به نیروی هوایی چین تحویل داده شد.
در سال ۲۰۰۲ میلادی چین تصمیم گرفت از رادار و قطعات ساخت خود در جنگنده‌ها استفاده کند و این اقدام برخلاف قوانین قرارداد بود. روسیه در سال ۲۰۰۴ میلادی از نیت چین آگاه شد و بدین ترتیب قرارداد چین و روسیه در سال ۲۰۰۴ توسط روسیه فسخ شد.

### جی-۱۱ بی (B)
چین به منظور از بین بردن وابستگی به روسیه در ساخت جی-۱۱، اقدام به بومی‌سازی این جنگنده نمود و سه پیش‌نمونه بومی را در سال ۲۰۰۶ شخصی‌سازی نمود و برای آزمایش به نیروی هوایی خود تحویل داد. چین در سال ۲۰۱۱ اغلام کرد که ۹۰ درصد از قطعات جی-۱۱ بی بومی هستند و توسط چین ساخته شده‌اند ولی موتور آن همچنان روسی است. یک مدل دوسرنشین نیز برای جی-۱۱-بی ساخته شد

### جی-۱۱ بی‌اس (BS)
مدل دوسرنشین برای پشتیبانی نزدیک هوایی است.

### جایگزینی موتور
در سال ۲۰۰۲ موتور شنیانگ دابلیواس-۱۰ جایگزین یکی از موتورهای روسی شد تا آزمایش شود. این موتور تا سال ۲۰۰۴ مورد آزمایش قرار گرفت و دارای مشکلات زیادی بود و به دلیل اعتمادپذیری بسیار پایین، تا سال ۲۰۰۷ مورد آزمایش قرار گرفت. پس از برطرف شدن مشکلات موتور، محصول جدید WS-10A نام گرفت و در سال ۲۰۰۹ در مدل جی-۱۱-بی۲ (بلاک-۲) نصب شد و در سال ۲۰۱۴ همه محصولات دارای این موتور بودند.

## گونه‌ها
* **J-11A** سوخو-۲۷ مدل اس‌کی مونتاژ شده در چین در سال ۱۹۹۸ بود. در مجموع ۱۰۴ فروند ساخته شد.
* **J-11B** مدل چینی با سامانه‌های جانبی چینی ساخته شد. بلاک ۲ با موتور چینی ساخته شد.
* **J-11BS** مدل دوسرنشین J-11B است.
* **J-11BH** مدل نیروی دریایی از J-11B است.
* **J-11BSH** مدل نیروی دریایی از J-11BS است.
* **J-11BG** مدلی با رادار آرایه اسکن الکترونیکی فعال ارائه شد.
* **[[شنیانگ جی-۱۵|J-15]]** مدل مخصوص ناو هواپیمابر است که براساس J-11B ساخته شد و از سوخو-۳۳ الهام‌گیری شده‌است. الکترونیک پرواز آن دقیقاً مشابه با J-11B است.
* **J-11D** با رادار جستجو و ردیابی فروسرخ مجهز شده‌است تا در نبردهای هوایی بهتر عمل کند. در دهانه ورودی هوا به موتور از مواد کامپوزیت استفاده شده‌است تا بازتاب راداری کاهش یابد. زیر هر بال ۳ ریل برای موشک وجود دارد. این مدل دارای هدایت پرواز برقی، کابین شیشه‌ای خلبان و سامانه جنگ الکترونیک است و موتور بهبودیافته‌ای از WS-10A روی آن نصب شده‌است.

## کاربران

* نیروی هوایی ارتش آزادی‌بخش خلق: ۱۰۰ جی-۱۱ای، ۱۸۰ جی-۱۱بی و ۹۰ جی-۱۱بی‌اس (تا سال ۲۰۱۸)
* نیروی دریایی ارتش آزادی‌بخش خلق: ۴۰ جی-۱۱بی‌اچ و ۳۲ جی-۱۱بی‌اس‌اچ (تا سال ۲۰۱۸)

## مشخصات جی-11 A

## جستارهای وابسته
* سوخو-۲۷
* بوئینگ اف/ای-۱۸ سوپر هورنت
* داسو رافال
* یوروفایتر تایفون
* گرومن اف-۱۴ تام‌کت
* مک‌دانل داگلاس اف-۱۵ ایگل
* سوخو-۳۰
* سوخو-۳۵

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:جت جنگنده نسل چهارم
رده:جت‌های دوموتوره
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۹۸ (میلادی)
رده:هواگرد دو دم
رده:هواگردهای جنگنده چینی دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:هواگردهای شن‌یانگ