دالبندین

**دالبندین** () شهری کوچک اما از نظر راهبردی و اقتصادی دارای اهمیت در ایالت بلوچستان پاکستان است. دالبندین ۱۲۶٬۸۲۲ نفر جمعیت دارد و ۸۴۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
 
این شهر مرکز اداری شهرستان چاغی، بزرگ‌ترین شهرستان پاکستان از نظر مساحت، به‌شمار می‌رود. دالبندین در میانۀ دشتی خشک و وسیع در دل بیابان چاغی واقع شده و نمادی از زندگی در شرایط سخت اقلیمی است.

این شهر در نزدیکی مرزهای افغانستان و ایران قرار دارد. از جمله اماکن مهم آن آرامگاه پیر سید کرم شاه بابا در دالبندین، آرامگاه بلانوش در شمال نزدیک چاغی در منطقۀ سیاه‌کوه، آرامگاه سخی سلطان در غرب و آرامگاه پلچوته در شرق است. و در جنوب، در منطقۀ راس‌کوه، آزمایش تاریخی اتمی پاکستان انجام شد.

از مهم‌ترین چالش‌های دالبندین می‌توان به کمبود شدید آب، محرومیت و توسعه‌نیافتگی، بیکاری و اقلیم سخت و خشک اشاره کرد.

## موقعیت جغرافیایی و راهبردی
بندانگشتی|بیابان «سوچک ریک» (ریگ سوزان) در نزدیکی دالبندین

دالبندین در شمال غربی ایالت بلوچستان و در فاصلهٔ حدود ۳۴۰ کیلومتری غرب کویته، مرکز ایالت، قرار دارد. این شهر به دلیل نزدیکی به مرزهای ایران از طریق شهرک تفتان و افغانستان، از اهمیت ژئوپلیتیکی بالایی برخوردار است. دالبندین بر مسیر شاهراه ملی N-40 واقع شده که کویته را به تفتان متصل می‌کند و یکی از مسیرهای اصلی تجارت و حمل‌ونقل میان پاکستان و ایران به‌شمار می‌رود. پیرامون شهر را کویر چاغی و رشته‌کوه‌های خشک و صخره‌ای مانند راس‌کوه دربر گرفته‌اند و چشم‌انداز منطقه عمدتاً بیابانی است که پوشش گیاهی اندک و تپه‌های شنی دارد.

## تاریخچه و اهمیت
بندانگشتی|کاروانسرای قدیمی در اطراف دالبندین، عکس از کتاب «سرزمین‌های مورد طمع، یا سفری از فلشینگ (هلند) تا کلکته از راه خشکی». سال انتشار: ۱۹۰۳ (دههٔ ۱۹۰۰ میلادی). نویسنده: آرنولد هنری سَوج لندور (Arnold Henry Savage Landor)، ‏۱۸۶۵ تا ۱۹۲۴.
نام «دالبندین» در زبان بلوچی به معنای «بندی از آب تلخ» یا «سدی بر روی رودخانۀ فصلی تلخ» است که به کمبود منابع آبی منطقه اشاره دارد. مهم‌ترین رویدادی که نام دالبندین و شهرستان چاغی را در تاریخ معاصر پاکستان ثبت کرد، آزمایش‌های هسته‌ای سال ۱۹۹۸ بود. پاکستان نخستین آزمایش‌های هسته‌ای خود را با نام رمز **چاغی-۱** () در تاریخ ۲۸ مه ۱۹۹۸ در تپه‌های رأس کوه، در نزدیکی دالبندین، انجام داد. این اقدام که در پاسخ مستقیم به آزمایش‌های هسته‌ای هند صورت گرفت، پاکستان را به‌عنوان یک قدرت هسته‌ای مطرح کرد و جایگاه راهبردی منطقه را دوچندان ساخت.

## جمعیت و مردم‌شناسی
بندانگشتی|اهالی دالبندین

جمعیت دالبندین عمدتاً از قوم بلوچ تشکیل شده است و طوایف بزرگی مانند رخشانی و سنجرانی در این منطقه سکونت دارند. اقلیتی از براهویی‌ها نیز در این شهر زندگی می‌کنند. زبان اصلی مردم بلوچی، به‌ویژه گویش رخشانی، است و زبان براهویی نیز در میان بخشی از ساکنان رواج دارد. زبان اردو به‌عنوان زبان ملی پاکستان در ادارات و آموزش رسمی مورد استفاده قرار می‌گیرد. اکثریت قریب به اتفاق مردم دالبندین مسلمان سنی‌مذهب‌اند. ساختار اجتماعی شهر قبیله‌ای است و رسوم و سنت‌های بلوچی در زندگی روزمرهٔ مردم نقش پررنگی دارد.

## اقتصاد و منابع طبیعی
اقتصاد دالبندین ترکیبی از فعالیت‌های سنتی و صنعتی است. در سطح صنعتی، معادن عظیم موجود در شهرستان چاغی بزرگ‌ترین محرک اقتصادی منطقه به‌شمار می‌روند. از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به معدن ریکو دیک () اشاره کرد که یکی از بزرگ‌ترین ذخایر کشف‌شدهٔ مس و طلا در جهان است و در نزدیکی دالبندین قرار دارد. همچنین پروژهٔ مس و طلای سایندک () که با همکاری شرکت‌های چینی اداره می‌شود، از دیگر منابع مهم اشتغال و درآمد منطقه است. در کنار این صنایع، دامداری نیز نقش دیرینه‌ای در زندگی مردم دارد و پرورش شتر، بز و گوسفند از شیوه‌های سنتی معیشت بومی به‌شمار می‌رود. به دلیل موقعیت جغرافیایی ویژهٔ شهر و قرار گرفتن بر سر راه ایران، تجارت و حمل‌ونقل کالا از راه‌های اصلی درآمد برای ساکنان دالبندین محسوب می‌شود. افزون بر آن، به‌عنوان مرکز شهرستان، وجود ادارات دولتی و نهادهای نظامی نیز فرصت‌های شغلی دیگری فراهم کرده است.

## زیرساخت‌ها
فرودگاه دالبندین یکی از زیرساخت‌های مهم این شهر است که عمدتاً برای مقاصد نظامی، دولتی و پروازهای مرتبط با پروژه‌های معدنی مورد استفاده قرار می‌گیرد. شبکهٔ حمل‌ونقل جاده‌ای، به‌ویژه شاهراه N-40، شریان حیاتی ارتباطی شهر به‌شمار می‌رود و دالبندین را به سایر نقاط بلوچستان و پاکستان متصل می‌کند. از سوی دیگر، راه‌آهن کویته–زاهدان نیز از این منطقه عبور می‌کند و بیشتر برای حمل بار میان پاکستان و ایران کاربرد دارد. با این حال، مانند بسیاری از مناطق دورافتادهٔ بلوچستان، دالبندین نیز با چالش‌هایی در زمینهٔ دسترسی به آب آشامیدنی سالم، خدمات بهداشتی و امکانات آموزشی باکیفیت روبه‌رو است.

## آب‌وهوا
بندانگشتی|غروب دالبندین

دالبندین دارای آب و هوای بیابانی گرم از نوع (BWh) است. تابستان‌ها بسیار گرم و طولانی‌اند و دما به‌راحتی از ۴۵ درجهٔ سانتی‌گراد فراتر می‌رود، در حالی که زمستان‌ها کوتاه و معتدل‌اند و شب‌ها هوا خنک می‌شود. میزان بارندگی سالانه در این منطقه بسیار اندک است.

## زمین‌لرزه
زمین‌لرزه ۲۰۱۱ دالبندین پاکستان به بزرگی Mw ۷٫۲ در نزدیکی شهر دالبندین رخ داد. به‌دلیل عمق زیاد زمین‌لرزه، شدت لرزش سطحی نسبتاً کم بود و تخریب گسترده‌ای در مناطق اطراف روی نداد، هرچند این لرزش در فاصله‌ای بسیار وسیع، از جمله در کویته، کراچی، تهران، دهلی و بخش‌هایی از خلیج فارس احساس شد.
بندانگشتی|زمین‌لرزه ۲۰۱۱ دالبندین

در منطقهٔ دالبندین و اطراف آن حدود ۲۰۰ خانهٔ گلی آسیب دیدند و برخی ساختمان‌های دولتی دچار خسارت شدند. سه نفر در این زمین‌لرزه جان خود را از دست دادند که دو تن از آنان در شهر کویته به‌دلیل حملهٔ قلبی ناشی از ترس در هنگام لرزش بود.

## جستارهای وابسته

بلوچستان (پاکستان)

شهرستان چاغی

آزمایش هسته‌ای پاکستان در سال ۱۹۹۸

معدن ریکو دیک

پروژهٔ مس و طلای سایندک

## پیوند به بیرون

Dalbandin – Wikipedia (en)

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:بازبینی گمر شهرهای پاکستان
رده:مناطق مسکونی در شهرستان چاغی