ام‌جی ۳۴

**ام‌جی ۳۴**  یک مسلسل چندمنظوره خنک‌شونده با هوا ساخت آلمان است که برای نخستین بار در سال ۱۹۲۹ آزمایش و در سال ۱۹۳۴ معرفی شد و از سال ۱۹۳۶ برای یگان‌های ورماخت مورد استفاده قرار گرفت. ام‌جی ۳۴ مفهوم کاملاً جدیدی در تسلیحات خودکار مطرح ساخت و عموماً خود به عنوان نخستین مسلسل چندمنظوره جهان شناخته می‌شود. با این وجود، طراحی آن برای تولید انبوه نسبتاً پیچیده بود؛ از این رو مسلسل ارزان‌تر و ساده‌تر ام‌جی ۴۲ نیز در کنار آن طراحی شد. هر دو مسلسل تا پایان جنگ جهانی دوم تولید شدند و به خدمت ادامه دادند.

## تاریخچه
### جنگ جهانی اول
مسلسل در جنگ جهانی اول جایگاه ویژه‌ای بین تسلیحات نوین برای خود باز کرد. در این جنگ، مسلسل، پس از توپخانه، مؤثرترین ابزار برای سرکوب و فرسایش دشمن بود. ام‌جی ۰۸، مسلسل اصلی آلمانی‌ها بین سال‌های ۱۹۱۴ تا ۱۹۱۷ بود که از مسلسل ماکسیم الگو گرفته بود. این مسلسل قدرتمند با آب خنک می‌شد و لگدی کوتاه داشت و می‌توانست از نوار فشنگ‌های ۲۵۰ تایی، با نرخ آتش قابل اتکای ۳۰۰ تا ۴۵۰ گلوله بر دقیقه، فشنگ‌های ۵۷×۷٫۹۲ میلی‌متری شلیک کند. ام‌جی ۰۸ در اصل در زمره مسلسل سنگین جای می‌گرفت. خود مسلسل به تنهایی، با محفظه پر از آب، ۲۶ کیلوگرم وزن داشت؛ از این رو صرفاً مناسب جایگاه‌های ثابت و اجرای نقش آتش پایدار بود و نمی‌شد تحرک در میدان نبرد را از آن انتظار داشت.
بندانگشتی|ام‌جی ۳۴
این مسئله فقط مربوط به آلمانی‌ها نبود. برای بهبود کار ایده نو مسلسل سبک مطرح شد. بر این مبنا توان آتش مسلسل می‌بایست به راحتی با هجوم نیروها پیش می‌رفت و برای تأمین آتش پشتیبانی تاکتیکی بین مواضع جابه‌جا می‌شد. آلمانی‌ها به جای کار بر روی یک طراحی کاملاً جدید، بر آن شدند که ایده مسلسل سبک را بر مبنای همان ام‌جی ۰۸ پیاده کنند. زرادخانه شپانداو در میانه جنگ مسلسل ام‌جی ۱۵/۰۸ را تولید کرد که همان ام‌جی ۰۸ با دوپایه، دسته پیستولی و قنداق شانه بود. این نمونه که به تعداد زیادی تولید شد، پیشرفت قابل ملاحظه‌ای در جهت دستیابی به یک مسلسل سبک واقعی به‌ویژه در زمینهٔ کاربرد تاکتیکی بود؛ با این وجود همچنان با وزن ۲۱ کیلوگرم، بسیار سنگین بود. آلمانی‌ها اواخر جنگ ام‌جی ۱۸/۰۸ را نیز به صورت خنک‌شونده با هوا تولید کردند که البته فقط یک کیلوگرم سبک‌تر بود.

علی‌رغم تمام این تلاش‌ها، آلمان جنگ جهانی اول را صرفاً با نمونه‌های اصلاح‌شده‌ای از مسلسل سنگین برای به عنوان سلاح اصلی پشتیبانی پیاده‌نظام، به پایان رساند. به هر حال همین تلاش‌ها با وجود اینکه محدودیت‌هایی که شرایط جنگی امکان تحقق عملی آن را نداد، بستر را برای مفهوم دیگری تحت عنوان مسلسل متوسط فراهم کرد.

### دوره بین دو جنگ
پیمان ورسای پس از جنگ جهانی اول، محدودیت‌های شدیدی بر نیروهای مسلح آلمان از جمله در تولید و ذخیره مسلسل‌ها اعمال کرد. رایشسور صرفاً می‌توانست مجموعاً حدود ۲٬۰۰۰ مسلسل متوسط و سنگین داشته باشد. با این وجود آلمان از همان ابتدا در تلاش برای دور زدن این محدودیت‌ها بود. با وجود اینکه فقط یک شرکت در این کشور اجازه داشت مسلسل تولید کند، آلمان از طریق همکاری با کشورهای دیگر یا تأسیس و تملک شرکت‌های وابسته در آن‌ها، کار توسعه و تولید مخفیانهٔ مسلسل را در دهه ۱۹۳۰ ادامه داد. موضوع طراحی یک مسلسل چندمنظوره مجدداً احیا و وارد مرحلهٔ جدیدی شد. شرکت درایزه در این جهت مسلسل موسوم به «گِرِت ۱۳آ» (*Gerät 13a*) را تولید کرد که خنک‌شونده با هوا بود و دوپایه و یک لوله باریک تهویه‌دار داشت. این مسلسل با یک خشاب ۲۵ فشنگی قابلمه‌ای از بالا تغذیه می‌شد. درایزه در ادامهٔ کار توسعه، مسلسل ام‌جی ۱۳، نخستین مسلسل رسمی آلمان پس از جنگ جهانی اول را تولید کرد که شباهت زیادی به گرت ۱۳آ داشت ولی خشاب ۲۵ تایی جعبه منحنی می‌خورد و امکان نصب آن بر دوپایه یا استفاده به عنوان ضدهوایی بر سه‌پایه وجود داشت. در این مسلسل قابلیت تغییر نواخت آتش با جابه‌جا کردن ماشه تعبیه شده بود. شرکت سوئیسی وافن‌فابریک سولوتورن، تحت مالکیت شرکت آلمانی راین‌متال، در پیگیری، مسلسل ام‌جی ۳۰اس را با لگد کوتاه و سازوکار ماشه ام‌جی ۱۳ ولی فرایند تعویض لوله ساده‌تر، طراحی کرد. نرخ آتش این مسلسل ۸۰۰ تیر بر دقیقه بود.

## طراحی و استفاده
[بندانگشتی|پیاده‌نظام آلمانی مجهز به ام‌جی ۳۴ که در جریان [تهاجم آلمان به لهستان|تهاجم به لهستان]]
با توجه به اینکه اسناد مرتبط در جریان جنگ جهانی دوم از بین رفته‌اند، کاملاً مشخص نیست که ام‌جی ۳۴ دقیقاً در چه مسیر و مراحلی طراحی شده است. نوشته‌های لوئیس اشتانژ، مخترع و فعال صنعتی آلمانی این دوره، یکی از بهترین منابع باقی‌مانده در این باره است. به نقل از نوشته‌های سال ۱۹۴۱ او، وزارت رایش سال ۱۹۳۲ به چند شرکت از جمله راین‌متال سفارش طراحی یک مسلسل چندمنظوره را داد. سلاح جدید می‌بایست قابلیت استفاده در تمامی وظایف مشخص‌شده برای یک مسلسل سنگین، مسلسل سبک، مسلسل جان‌پناه زرهی و مسلسل ضدهوایی را می‌داشت. مشخصات مورد درخواست شامل وزن سبک، استفاده ساده، لوله زود تعویض‌شونده و قابلیت شلیک تک‌تیر به‌علاوه دو نواخت آهسته و تند بود. هیرس‌وافن‌آمت کار هماهنگی بین صنایع تسلیحاتی آلمان برای دستیابی به این هدف را انجام می‌داد.

ام‌جی ۳۴ برای جایگزینی مسلسل قدیمی‌تر دوره جنگ جهانی اول یعنی ام‌جی ۱۵/۰۸ طراحی شد. این مسلسل با لگد فشار گاز بارگذاری مجدد و با هوا خنک می‌شد.

ابزار نشانه‌گیری برای فواصل ۲۰۰ تا ۲۰۰۰ قابل تنظیم بود. از دوپایه تاشو در جلوی مسلسل برای بردهای دور و متوسط و در مرکز آن با چرخش بیشتر برای برد کوتاه استفاده می‌شد. امکان شلیک تک‌تیر و رگبار وجود داشت. البته برای حفظ نشانه‌گیری بر هدف، رگبار به صورت شلیک‌های سریع متوالی سه‌تیر یا شش‌تیر امکان‌پذیر بود. تغذیه مهمات با نوار فشنگ ۵۰ تایی یا خشاب استوانه‌ای ۵۰ تایی صورت می‌گرفت. ام‌جی ۳۴ از فشنگ ۷٫۹۲×۵۷ میلی‌متر ماوزر استفاده می‌کرد. در کارابینر ۹۸کا، تفنگ گلنگدنی و سلاح سازمانی نیروی زمینی آلمان نیز از همین فشنگ استفاده می‌شد. از این رو فشنگ‌ها در صورت نیاز بین این دو سلاح قابل تعویض بودند.

در رزم متحرک تیربارچی نخست معمولاً به صورت درازکش تیراندازی می‌کرد. زمانی که شرایط ایجاب می‌نمود، امکان تیراندازی ایستاده یا از روی شانه تیربارچی دوم که دوپایه را محکم نگاه می‌داشت، نیز وجود داشت. با نصب بر روی سه‌پایه تلسکوپی (سه‌پایه هوایی) و استفاده از ابزار نشانه‌گیری سراسرنما از ام‌جی ۳۴ به عنوان سلاح ضدهوایی نیز استفاده می‌شد. البته شلیک از روی شانه تیربارچی دوم به سمت هواگردهای متخاصم ارتفاع‌کم سریع‌تر و ساده‌تر بود.

ام‌جی ۳۴ نقاط ضعف خود را داشت. پس از تیراندازی لوله مسلسل به سرعت خیلی داغ می‌شد و لازم بود تعویض شود. تعویض لوله باید با احتیاط انجام می‌شد تا موجب سوختگی دست نشود. در این حالت، استفاده از دستکش و چنگک فلزی در ساعات شب طبیعتاً بسیار دشوار بود. علاوه بر این، ام‌جی ۳۴ نسبت به گردوغبار، شن و برف بسیار حساس بود.

پیاده‌نظام آلمان در جنگ جهانی دوم نخستین و تنها نیروی نظامی زمان بود که با استفاده از ام‌جی ۳۴ از مسلسل یگانه‌ای داشت. به‌کارگیری آن در نقش مسلسل سبک و همچنین مسلسل سنگین امکان‌پذیر بود. برای استفاده مؤثر به عنوان مسلسل سنگین می‌بایست بدون دوپایه، بر روی یک محافظ نصب می‌شد. با محکم قرار گرفتن روی یک محافظ چرخان و دارای فنر، ضربات لگد جذب می‌شد و برد آتش به شکل قابل ملاحظه‌ای افزایش می‌یافت. بدین شکل آتش ممتد روی اهداف دور حفظ می‌شد؛ در حالی که مسلسل سبک تنها می‌توانست شلیک کوتاه بر آن‌ها داشته باشد.

علاوه بر تیراندازی مستقیم، امکان تیراندازی غیرمستقیم با ام‌جی ۳۴ نیز وجود داشت. در این نوع تیراندازی با هدف‌گیری اهدافی در فاصلهٔ بسیار دور به کمک ابزار نشانه‌گیری تلسکوپی، گلوله با طی کردن خط سیری منحنی از بالای سر نیروی خودی می‌گذشت و بر هدف فرود می‌آمد. نقطهٔ اوج منحفی سیر در برد ۱۲۰۰ متری به ۸٫۵ متر و در برد ۲۰۰۰ متری به ۴۲ می‌رسید. به هر صورت آتش مسلسل نمی‌توانست در فاصله‌ای کمتر از ۲۰۰ تا ۳۰۰ متری جلوی نیروی خودی فرود بیاید.

## منابع

* 

رده:اختراعات رایش سوم
رده:جنگ‌افزارها و مهمات معرفی‌شده در ۱۹۳۶ (میلادی)
رده:سلاح‌های انفرادی آلمان در جنگ جهانی دوم
رده:مسلسل‌های چندمنظوره
رده:مسلسل‌های ساخت آلمان
رده:مسلسل‌های متوسط