جی.سی.آر. لیکلایدر

**جوزف کارل رابنت لیکلایدر** (؛ ۱۹۱۵ مارس ۱۱ - ژوئن ۲۶، ۱۹۹۰)، که به اختصار با عنوان .**J. C. R** یا **"لیک"** شناخته شده‌است، روان‌شناس آمریکایی و دانشمند حوزه‌ی علوم رایانه بود که به عنوان یکی از مهمترین افراد در تاریخ علوم رایانه و تاریخ سخت‌افزار رایانه شناخته می‌شود.

او به دلیل انجام یکی از اولین پیش‌بینی‌کنندگان رایانش تعاملی و درک اهمیت آن در تمام انواع فعالیت‌ها، و همچنین به عنوان دانشمند پیشگام حوزه‌ی اینترنت با ایده‌ی راه‌اندازی یک شبکه کامپیوتری در سراسر جهان شناخته می‌شود. همچنین نقش مهمی که در توسعه‌ی رابط کاربر گرافیکی و آرپانت داشته است. وی از بنیان‌گذاران اینترنت به‌حساب می‌آید.

## پیشگامی در دارپانت و اینترنت
لیکلایدر نقش اساسی، حیاتی و شاید اصلی در شروع آرپانت و آنچه به اینترنت تبدیل شد داشت.
وی پیش از پیوستن به آرپا، هنگامی که  معاون در شرکتی بنام BBN بود، در سری یادداشت‌هایی، ایده‌های اولیه‌ای در مورد یک شبکه جهانی سراسری ارائه داد. در این یادداشت‌ها ایده اینترنت، و ایده‌های مرتبط مختلفی از قبیل محاسبات ابری را در آگوست ۱۹۶۲ فرمولبندی کردند.
وی در اکتبر همان سال،‌ به ریاست بخش ITPO در آرپا منسوب شد. این بینش او منجر به پروژه‌ی آرپانت (همان اینترنت امروزی) شد.

طبق روایت رسمی، رابرت تیلور، با تکیه بر ایده‌های لیکلایدر، پروژه آرپانت را در سال ۱۹۶۶،‌ آغاز کرد تا امکان اشتراک‌گذاری منابع بین کامپیوترهای راه دور را فراهم کند. نامه‌رسمی رابرت تریلور و لیکلایدر، آغاز کننده ی پروژه ی آرپانت بود.

ایده هایش در مورد شبکه جهانی، اشتراک زمانی در رایانش، در پیوستگی با ایده هایش در مورد همزیستی (سیمبیوز) بین انسان و کامپیوتر بودند.

### شبکه کامپیوتری بین کهکشانی
ایده‌ی شبکه کامپیوتری بین کهکشانی یا *آیگ سین* (انگلیسی: IGCN | Intergalactic Computer Network) یک مفهوم دیگری است از لیک‌لایدر بود، که بینش یا رویا یا ایده‌ای تخیلی‌ای مرتبط در مورد یک «شبکه کامپیوتری» فرضی بود، که احتمالاً هزاران یا حتی میلیون‌ها سال دیگر به وجود خواهد آمد. اولین بار این نظریه توسط جوزف کارل رابنت لیک لایدر در دارپا (آژانس پروژه‌های تحقیقاتی پیشرفته دفاع در پنتاگون آمریکا، که آن زمان آرپا نام داشت) مطرح شد.

## پیشگامی در رایانش تعاملی
رابرت تیلور، بنیان‌گذار مرکز تحقیقاتی در دیجیتال ایکویپ‌منت کورپوریشن و زیراکس پارک، می‌گوید: "بیشتر پیشرفت‌های قابل‌توجه در تکنولوژی‌های علوم رایانه، از جمله کارهایی که گروه من در زیراکس پارک انجام دادند، همگی مدیون دستاوردهای لیکلایدر بودند. دستاوردهای او صرفا نظریات جدیدی در شاخه‌ی خود نبودند، او واقعاً پدر همه‌چیز در شاخه‌ی علمی خود بوده است.

به نقل قول از زندگی‌نامه کامل او، *The Dream Machine*:

: "بیش از یک دهه قبل از این‌که رایانه‌های شخصی از گاراژی در سیلیکون‌ولی و سی سال پیش از این‌که انفجار اینترنت در دهه ۱۹۹۰ رخ دهد، کلمه‌ی *رایانه* هنوز یک حس شوم و تصویری از یک دستگاه بزرگ و ارعاب آور داشت. یادآور                                  دستگاهی برای پنهان کردن در یک زیرزمین تاریک، و یا کارت‌های پانچ در برخی از موسسات بزرگ بود: "با این حال، یک شهروند آرام… قصد داشت یک انقلاب جهانی با ساختن کامپیوترهایی که درک می‌کنند شکل دهد… امروزه ساخته‌های او می‌توانند رایانه‌ها را به ماشین‌آلات محاسباتی فوق‌العاده سریعی تبدیل کنند، ابزارهایی که به عنوان رسانه‌های جدید، الهام بخش خلاقیت و دروازه‌های دنیای وسیع اطلاعات آنلاین هستند.

ایده های وی در مورد همزیستی (سیمبیوز) بین انسان و کامپیوتر. در مقاله مشهوری در سال ۱۹۶۰ با همین نام منتشر شده بود.
این مقاله، بخش آغازین شماره افتتاحیه مجله مهندسی برق عوامل انسانی در الکترونیک از IRE در سال ۱۹۶۰ بود.
لیکلایدر از تشبیه «زنبورِ انجیر» و درخت انجیر برای توضیح اینکه چرا معتقد است در آینده انسان‌ها و کامپیوترها در یک همزیستی  مشابه زندگی خواهند کرد، استفاده کرد. به نقل از موزه MIT، دیدگاه لیکلایدر و اقدامات بعدی او به عنوان مدیر دفتر تکنیک‌های پردازش اطلاعات آرپا (آژانس پروژه‌های تحقیقاتی پیشرفته وزارت دفاع، ARPA)، الهام‌بخش  آرپانت (ARPAnet) و اینترنت مدرن بود.

## کار در حوزه سایکوآکوسیتیک
لیکلایدر، پیش از ورود به حوزه رایانش، روانشناس تلقی می‌شد. رشته تخصصی او سایکوآکوستیک (Psychoacoustics یا روان‌صوت‌شناسی،‌ یا علم مطالعه فیزیک و ادراک در مورد اصوات: صوت‌شناسی ادراکی) بود.
موضوع تز دکترای او در سال ۱۹۵۱ در «نظریه دوگانه ادراک زیروبمی صدا» (A duplex theory of pitch perception) بود. (دوبلکس در معنای دوگانه و دو‌تافتی)

## جستارهای وابسته
* فهرست پیشگامان علوم رایانه
* سایکوآکوستیک]

## منابع

## خواندن بیشتر
* M. Mitchell Waldrop (2001) *ماشین رؤیایی: JCR Licklider و انقلاب که ساخته شده Computing شخصی است*  - گسترده و بسیار محقق شده JCR Licklider.
* کتی هافنر و متی لیون (۱۹۹۸) *جایی که جادوگران باقی می‌مانند تا به اواخر: ریشه‌های اینترنت*، سیمون و شوستر.  ISBN ۰-۶۸۴-۸۳۲۶۷-۴ - ایجاد ARPANET را توضیح می‌دهد.
* مقاله *[https://web.archive.org/web/20110504035147/http://www.dougengelbart.org/pubs/augment-3906.html ارتقایی انکسای انسانی]*، داگلاس انگلبارت، اکتبر ۱۹۶۲.
* جوزف کارل Robnett Licklider، *کتابخانه‌های آینده.* کمبریج، MA، ۱۹۶۵.
* شبکه‌های کامپیوتری: The Heralds of Sharing منابع http://video.google.com/videoplay?docid=4989933629762859961 مستند ویدئویی، 1972. Licklider به اشتراک گذاری منابع آنلاین، حدود ۱۰ دقیقه در مستند توضیح داده و در سراسر آن دوباره ظاهر می‌شود.
* سخنرانی مارتین کمپبل-کلی در کالج گرشام، ۹ نوامبر ۲۰۰۶، از مغز جهانی تا شبکه جهانی وب.
* *[http://bpastudio.csudh.edu/fac/lpress/articles/govt.htm شبکه نشسته: نقش فدرال] *، لری پرس، *ارتباطات ACM*، ص. ۱۱–۱۸، جلد ۳۹، شماره ۱۰، اکتبر ۱۹۹۶. نظرسنجی از تحقیقات و توسعه مالی دولت ایالات متحده پیش از و شامل برنامه‌های ستون فقرات و برنامه‌های ارتباط بین‌المللی بنیاد ملی علوم است.
* *[http://bpastudio.csudh.edu/fac/lpress/articles/hist.htm قبل از آلتایر - تاریخ محاسبات شخصی] *، لری پرس، *ارتباطات ACM*، سپتامبر ۱۹۹۳، جلد ۳۶، شماره ۹، pp 27-33. بررسی تحقیق و توسعه که منجر به رایانه شخصی از جمله مشارکتهای Licklider می‌شود.

## پیوند به بیرون
* 
* جی. C. R. Licklider و شبکه جهانی  - زندگی اینترنتی
* مصاحبه تاریخ شفاهی با جی. C. R. Licklider در مؤسسه Charles Babbage، دانشگاه مینه سوتا، مینیاپولیس. Licklider، اولین مدیر آژانس پروژه‌های تحقیقاتی پیشرفته (ARPA) تکنیک‌های پردازش اطلاعات (IPTO)، در مورد کار خود در آزمایشگاه لینکلن و IPTO بحث می‌کند. موضوعات عبارتند از: استخدام پرسنل؛ ارتباطات بین آزمایشگاه‌های مختلف مؤسسه فناوری ماساچوست؛ رابطه لیسکلر با بولت، برانک و نیومن؛ کار مدیر ARPA جک Ruina؛ نفوذ IPTO از تحقیقات علوم رایانه در زمینه محاسبات تعاملی و به اشتراک گذاری؛ فرایند قرارداد ARPA؛ کار ایوان ساترلند.
* مصاحبه تاریخ شفاهی با رابرت E. کان در مؤسسه چارلز بابیگ، دانشگاه مینه سوتا، مینیاپولیس، مینه سوتا. کان در مورد کارکنان مختلف DARPA و IPTO از جمله J. C. R. Licklider.
* 

رده:استادان مؤسسه فناوری ماساچوست
رده:اعضای فرهنگستان ملی دانش آمریکا
رده:اهالی آرلینگتون، ماساچوست
رده:پژوهشگران هوش مصنوعی
رده:پیشگامان اینترنت
رده:دانشمندان رایانه اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانشمندان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه روچستر
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه واشینگتن در سن‌لوئیس
رده:درگذشتگان ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت آسم
رده:روانشناسان سده ۲۰ (میلادی)
رده:روان‌شناسان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:زادگان ۱۹۱۵ (میلادی)
رده:سایبرنتیست‌ها
رده:سایکواکوستیک
رده:روانشناسان آمریکایی سده بیستم (میلادی)