هوشنگ ساعدلو

**هوشنگ ساعدلو** (زادهٔ ۱۳۰۹ – درگذشتهٔ ۲۹ مرداد ۱۳۸۹)، محقق، اقتصاددان و استاد دانشگاه تهران در رشته اقتصاد کشاورزی بود.مرگ او با سکوت خبری همراه بود. او پژوهشگر جامعه‌شناسی روستایی بود و کارهای میدانی بسیاری انجام داد و تنوع بی‌کران جامعه روستایی ایران را مانند کف دست می‌شناخت.

## زندگی سیاسی
محمد علی همایون کاتوزیان در مقدمه کتاب *خاطرات سیاسی [[خلیل ملکی]]* از محمدحسین تمدن جهرمی و دو استاد برجسته دیگر این دانشکده، زنده یادان دکتر امیر حسین جهانبگلو و دکتر **هوشنگ ساعدلو**، به عنوان اعضای شاخه جوانان حزب توده نام می‌برد که به دلیل نگاه انتقادی‌شان نسبت به رابطه این حزب با شوروی سابق و در نتیجه رابطه نادرست آن با محمد مصدق و جنبش ملی شدن صنعت نفت و جبهه ملی، از آن بریدند و به *نیروی سوم* به رهبری خلیل ملکی و جلال آل‌احمد پیوستند.

تمدن، جهانبگلو و **ساعدلو**، همزمان با افول جبهه ملی ایران (دوم)، در سال‌های پایانی دهه ۱۳۳۰ و اوایل دهه۱۳۴۰، برای ادامه تحصیل به اروپا رفته و پس از گرفتن دکترا و بازگشت به میهن، در کسوت هیئت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران به فعالیت‌های علمی پرداختند.

به گفتهٔ علی میرفطروس:

- جریانی که به همت ملکی از حزب توده انشعاب کرده بود، اساساً یک جریان فرهنگی بود که اعضای شناخته شدهٔ آن عبارت بودند از: فریدون توللی، رسول پرویزی، اردشیر محصص، جلال آل‌احمد، محمدعلی خنجی، **هوشنگ ساعدلو**، ابراهیم گلستان، نادر نادرپور، احمد آرام، داریوش آشوری، هوشنگ وزیری، محمد تقی یارمهدی و دیگران.

## برخی از مقاله‌ها
متأسفانه کلیه مقالات ایشان در دست نمی‌باشد؛ ولی از آنچه اطلاعی موجود است، در زیر ارائه می‌شود.
* *یادی از دکتر [[غلامعلی سیار]]*
- در مجله بخارا مرداد ۱۳۸۲ - شماره ۲۶ (۸ صفحه - از ۳۴۷ تا ۳۵۴)
* *به یاد *رضا شایان*
- در [[مجله کلک]] دی ماه ۱۳۶۹ - شماره ۱۰ (صفحه: از ۱۰۳ تا ۱۰۵)
* *کتابچه رقبات قاجاری*
- در *مجله اقتصاد کشاورزی و توسعه* - تابستان ۱۳۷۴ - شماره ۱۰ (۱۵ صفحه - از ۲۰۲ تا ۲۱۶)

-در جای دیگر به نام *کتابچه رقبات محمد شاهی و ناصرالدین شاهی* آمده است.

-در جلد اول کتاب *هفتاد مقاله* (گردآوری *یحیی مهدوی* و *ایرج افشار*)، توسط [[انتشارات اساطیر]] در سال ۱۳۶۹ چاپ شده است.
* *نظری به مسائل و مشکلات حقوقی کشاورزی ایران*
- در *مجله اقتصاد کشاورزی و توسعه* در پاییز ۱۳۷۳ - شماره ۷ (۱۸ صفحه - از ۱۶۱ تا ۱۷۸)
* *تحقیق در مسائل اقتصاد کشاورزی ایران:حد مطلوب*
- در *مجله تحقیقات اقتصادی* - اسفند ۱۳۴۲ - شماره ۷ و ۸ (۳۴ صفحه - از ۱۵۱ تا ۱۸۴)
* *مصاحبه* با ایشان در *مجله برنامه* بتاریخ ۲۵ اردیبهشت ۱۳۸۲ - شماره ۱۸
* *به یاد دکتر میر عبدالرحمن صدریه انارکی*
- در [[مجله بخارا]] - آذر و اسفند ۱۳۸۰ - شماره ۲۱ و ۲۲ (۳ صفحه - از ۲۸۴ تا ۲۸۶)
* تحقیق، تحلیل و تفسیر کتاب [[استخراج آب‌های پنهانی]](۲۰۰۹)
* *تبلور هویت کشاورزی ایران در وراثت زراعی*
- انتشار محدود شخصی - مهر ۱۳۵۷
* *به یاد دکتر محمد مصدق*، دو نامه از دکتر محمد مصدق به *سیروس داورپناه*
* *نقدی بر سیاست توسعه کشاورزی در قطب‌های منابع آب و خاک*
- در مجله تحقیقات اقتصادی ۲۳/۲۴ پاییز و زمستان ۱۳۴۹ (صفحه ۸۸–۶۶)
* *خاطرات سردار اسعد با برخی حواشی*
- در *فصلنامه بررسی کتاب* - آذر و دی ۱۳۸۶
* نگارش مقدمه، تنقیح و توضیح کتاب [[مفاتیح الارزاق]] یا کلید در گنج‌های گهر
- با همکاری *مهدی قمی‌نژاد*
* تصحیح و انتشار کتاب *بزم و رزم* اثر *استرآبادی*
- به اتفاق توفیق ه سبحانی. چاپ انجمن آثار و مفاخر فرهنگی بتاریخ ۱۳۹۴ در تهران.
* *دربارهٔ سازمان‌های تولید زراعی سنتی ایران، بنه‌ها*
- جزوه درسی پلی‌کپی شده‌ای در سال ۱۳۴۷.
* اقتصاد کشاورزی
- تهران، ۱۳۴۷.انتشارات [[دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران]]. (پلی‌کپی). ص ۸۴–۸۶.
* نگاهی تاریخی به فاصله زمانی تألیف دو کتاب [[ارشاد الزراعه]] ۹۲۱ق و [[مفاتیح الارزاق]] ۱۲۷۰ق
- مقاله پنجم از کتاب *علوم محضه از آغاز صفویه تا تأسیس دارالفنون*، اثر [[مهدی محقق]]۱۲۷۰ق
* *بُنه‌ها*(منبع شماره ۱۴)

== کتاب‌های او ==
* *مسایل کشاورزی ایران*
-انتشارات رواق، تهران، ۱۳۵۷.

== حامیان نسخ خطی ==
هوشنگ ساعدلو در پنجم آذرماه ۱۳۸۳ در ساختمان قدیمی مجلس، با شرکت در پنجمین آیین بزرگداشت *'حامیان نسخ خطی**، با همکاری [[کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی]] و مرکز نشر [[میراث مکتوب]] شرکت کرد. در این برنامه، او و [[منوچهر ستوده]]، [[ایرج افشار]]، و عده‌ای دیگر، سخنرانی کردند. همچنین در بزرگداشت حامیان نسخ، از ''علی اصغر مهدوی''، محقق اسناد کهن، تجلیل و نمایشگاهی از آثار تصحیح شده وی از نسخ خطی برگزار شد.

== ترجمه کتاب ==
* جامعه [[اینکا]]، از نخستین دولت‌های [[سوسیالیستی]] جهان
-اثر لوئی بودن، چاپ ترجمه توسط ''انتشارات علمی و فرهنگی''، چاپ دوم ۱۳۷۷. (چاپ اول ۱۳۴۵).

== نظرات و یافته‌ها ==
* ابتدای دهه سی، مرحوم فیلسوفی طی مقاله ای که در مجله ''آب و [[آبیاری]]'' به چاپ رسید، موضوع ادغام [[چاه]] و [[قنات]] را مطرح کرد. این روش به استفاده از خاصیت [[چاه آرتزین]] استوار است. این خاصیت زمانی ایجاد می‌شود که چاه درست در وسط چاله یا مخزن آب حفر شده باشد در اینصورت آب با فشار و بدون نیاز به استفاده از دستگاه‌های مکانیکی به بیرون خواهد ریخت.
* مقایسه چاه و قنات به عنوان دو روش دسترسی به آب، کاملاً بی‌مورد است. استفاده از این دو روش، وابسته به وضعیت جغرافیایی و مکان مورد نظر برای استفاده از آنهاست.
* به گفته [[مرتضی فرهادی]] استاد [[دانشگاه علامه طباطبایی]]:
- بهر حال خداوند لطف کرده‌است به استاد ''صفی‌نژاد'' و بنده و چند بزرگوار دیگر که امروز پیش ما نیستند - خدا رحمت‌شان کند، مثل [[باستانی پاریزی]]، **هوشنگ ساعدلو**، استاد [[حسین ملک]] که نمی‌دانم هست یا نیست. این‌ها کسانی بودند که ''بانگ [[آب]]'' را پیش از بنده و حتی پیش از استاد ''صفی‌نژاد'' در این مملکت بیان کردند ولی گوش‌های کر آن را نشنید. اینکه این گوش‌ها چرا کر شدند و چرا چنین مطالبی را نمی‌شنوند، خودش به یک آسیب‌شناسی نیازمند است.
* بُنه‌ها، منطقی‌ترین سازمان‌های تولید زراعی سنتی در انطباق با شرایط طبیعی در ایران است. (منبع شماره ۱۴)

== فعالیت در شورای تهران‌پژوهی ==
تشکیل شورای تهران‌پژوهی در بنیاد دانشنامه بزرگ فارسی (۱۳۷۲) با عضویت اساتید: علی بلوکباشی (با تخصص مردم‌شناسی)، ناصر تکمیل همایون (تاریخ و جامعه‌شناسی)، هوشنگ ساعدلو (اقتصاد)، [[محمدمنصور فلامکی]] (معماری)، علی اکبر محمودیان (جغرافیا و جغرافیای تاریخی)، صادق ملک شهمیرزادی (باستانشناسی) و محمود بروجردی، پس از یک سال و نیم و با ارائه ۲۵۰۰ درایه (مدخل)، متأسفانه به علت مشکلات مالی ادامه نیافت.

== یاد او ==
* **دومین سالگرد درگذشت هوشنگ ساعدلو**
- نوشتهٔ [[محمد علی همایون کاتوزیان]] - نقد و بررسی کتاب تهران - شماره ۳۷ (زمستان ۱۳۹۱)- فصلنامه آموزشی، اطلاع‌رسانی، تحلیلی در زمینه مسائل اجتماعی فرهنگی
* در مجموعه ''کهن‌دیارا'' - در ترازوی نقد از [[سخن (مجله)]]، در بخش پایانی کتاب، عکس‌هایی از سفرهای [[نادر نادرپور]] با **هوشنگ ساعدلو''' و شمس آل‌احمد به چاپ رسیده است.

## منابع

رده:استادان دانشگاه تهران
رده:اقتصاددانان اهل ایران
رده:اقتصادهای روستایی
رده:اهالی تهران
رده:پژوهشگران اهل ایران
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه تهران
رده:درگذشتگان ۱۳۸۹
رده:زادگان ۱۳۰۹
رده:زادگان ۱۹۳۰ (میلادی)