اثر ماشه

***اثر ماشه***  فیلمی محصول سال ۱۹۹۶ و به کارگردانی دیوید کپ است. در این فیلم بازیگرانی همچون کایل مک‌لاکلن، الیزابت شو، درموت مالرونی، مایکل روکر، ریچارد تی جونز، بیل اسمیترویچ، فیل برونس، جک نوثورتی و ریچارد شف ایفای نقش کرده‌اند.

## موضوع
*اثر ماشه‌ای* این ایده را می‌کاود که یک قطع برق ساده می‌تواند زنجیره‌ای از رویدادها، عمدتاً نامطلوب، را برانگیزد و بدین معناست که جامعهٔ امروزی بدون فناوری نمی‌تواند به‌طور مسالمت‌آمیز کنار هم زندگی کند. بیشتر فیلم در لس آنجلس فیلم‌برداری شد؛ جایی که کُپ در آن زمان مستقر بود. فیلم در ایالات متحده با اکران محدود ۳٫۶ میلیون دلار فروش داشت و نقدهای متغیری از منتقدان گرفت؛ منتقدان به سبک فراواقع‌گرایانه و فراگیر آن و نیز بازیِ بازیگران اصلی اشاره کردند. انتقادها عمدتاً متوجه پایانِ امن و قابل پیش‌بینی‌اش بود. رمانی بر پایهٔ فیلم و به قلم دویی گِرَم در سپتامبر ۱۹۹۶ توسط برکلی بوکس منتشر شد.

## داستان
انی و متیو، یک زوج جوان، نوزادشان را می‌یابند که با تب بالا و گوش‌درد جیغ می‌کشد. متیو با پزشک تماس می‌گیرد و او قول می‌دهد فردا نسخه را برای داروساز تلفنی ارسال کند. نیمه‌شبِ همان شب، به‌دلیل یک قطع برق گسترده، همسایه‌ها بیدار می‌شوند. فردا که متیو به داروخانه می‌رود، به‌خاطر قطع برق نمی‌تواند دارو بگیرد. او وقتی داروساز حواسش نیست دارو را می‌دزدد. با تداوم خاموشی، ناآرامی اجتماعی بالا می‌گیرد و متیو و بهترین دوستِ همسرش، جو، یک شات‌گان می‌خرند و جو هم تا زمان پایان خاموشی نزدشان می‌ماند.

شب بعد، یک مزاحم وارد خانه می‌شود. متیو و جو او را تعقیب می‌کنند و بیرونِ خانه یکی از همسایه‌ها به مزاحم شلیک می‌کند. همسایه‌ها تبانی می‌کنند تا پنهان کنند که مزاحمِ کشته‌شده سلاحی نداشته است. با ادامهٔ چندروزهٔ خاموشی در منطقهٔ وسیع، هرج‌ومرج بیشتر می‌شود. گروه تصمیم می‌گیرد به خانهٔ والدینِ انی، ۵۳۰ مایل دورتر، فرار کند. سوخت‌شان برای کل مسیر کافی نیست؛ کنار خودرویی متروکه می‌ایستند تا سوخت مکش کنند. مردی به نام گری در صندلی عقب دراز کشیده است. وقتی جو متوجه می‌شود گری یک کلت دارد، برای برداشتن شات‌گانش به خودروی خودشان برمی‌گردد. جو برای ترساندن گری به سمتش نشانه می‌رود، اما گری به جو شلیک می‌کند و خودروی‌شان را می‌دزدد.

متیو یک ساعت پیاده تا یک خانهٔ مزرعه می‌رود تا برای خانواده‌اش کمک پیدا کند. صاحب‌خانه، ریموند، ابتدا به او اعتماد نمی‌کند و از کمک سر باز می‌زند. متیو شات‌گان را برمی‌دارد و برای سرقت خودرو برمی‌گردد؛ وارد خانه می‌شود تا کلیدها را بردارد و بین او و ریموند رویارویی شکل می‌گیرد. وقتی دختر خردسالِ ریموند وارد اتاق می‌شود، متیو اسلحه را پایین می‌آورد و آرام می‌گیرد. ریموند موافقت می‌کند کمک کند؛ اندکی بعد جو به آمبولانس منتقل می‌شود. با بازگشت برق، جامعه به حالت عادی برمی‌گردد، هرچند انی، متیو و همسایه‌هایشان پس از این تجربه، تا حدی دگرگون شده‌اند.

## بازیگران

کایل مک‌لاکلن در نقش متیو

الیزابت شو در نقش انی

درموت مولرونی در نقش جو

ریچارد تی. جونز در نقش ریموند

بیل اسمیتروویچ در نقش استِف، همسایهٔ انی و متیو

فیلیپ برنز در نقش آقای شفر، همسایهٔ انی و متیو

مایکل روکر در نقش گری

جک نوزوورثی در نقش مزاحم

ریچارد شیف در نقش فروشندهٔ اسلحه

## تولید
اثر ماشه را دیوید کُپ نوشت و کارگردانی کرد؛ او پیش‌تر به‌عنوان فیلمنامه‌نویس روی *[[ماموریت: غیرممکن (فیلم)|ماموریت: غیرممکن]]* و *[[راه کارلیتو]]* از برایان دی پالما و *[[پارک ژوراسیک (فیلم)|پارک ژوراسیک]]* از استیون اسپیلبرگ کار کرده بود. الهام فیلم از مجموعهٔ مستند تلویزیونی ۱۹۷۸ *[[ارتباطات (مستند بریتانیایی)|Connections]]* و قسمت ۱۹۶۰ از *[[منطقه نیمه‌روشن (مجموعه ۱۹۵۹)|منطقهٔ نیمه‌روشن]]* با عنوان "هیولاها در خیابان مِیپل موعد دارند" بود که داییِ کُپ، بازیگر کلود ایکینز، در آن بازی می‌کرد. کُپ شباهت‌ها را چنین توضیح داد: «وقتی پیشرفت‌های فناورانه از کار می‌افتند، روکِشِ تمدن هم کنار می‌رود و آدم‌ها به رفتارهای نامناسب قادر می‌شوند.» او برای صیقل دادن فیلمنامه ۱۲ نسخه نوشت. فیلم با تهیه‌کنندگی امبلین اینترتینمنت و با بودجهٔ ۸ میلیون دلار ساخته شد؛ رقمی که برای یک فیلم مستقل زیاد و برای فیلم استودیویی کم به‌شمار می‌رفت. به گفتهٔ کُپ، فراهم کردن پول لازم دشوار بود و با صحبت و خواهش فراوان پیش رفت.

تصویربرداری اصلی از ۳۱ ژوئیه تا ۲۲ سپتامبر ۱۹۹۵ انجام شد. بیشتر فیلم در لس آنجلس گرفته شد؛ همان‌جا که کُپ ساکن بود. نیروگاه هسته‌ای که در نمای دورِ بزرگراهِ نزدیک پایان فیلم دیده می‌شود، رانچو سکو نیوکلیر جنریتینگ استیشن است. برای کُپ که این نخستین فیلم بلندش بود، تجربه‌ای تازه محسوب می‌شد: «ورودیِ کمتری از مغزهای دیگر می‌آید؛ تصمیم‌گیریِ تنها می‌تواند خسته‌کننده باشد و آخرش با خودت دعوا می‌کنی.» کایل مک‌لاکلن ابتدا می‌خواست نقش جو را بازی کند تا از «نقشِ جوانِ خام» که زیاد به او نسبت داده می‌شد دور بماند، اما از ابتدا فیلمنامه را دوست داشت و بازی در نقش «یک آدم واقعی» با احساسات واقعی، پس از نقش‌های متفاوت در *[[توئین پیکس]]* و *[[شوگرلز]]* برایش «جذاب» بود.

## درون‌مایه‌ها
*اثر ماشه* این ایده را فرا می‌خواند که یک رویداد ساده می‌تواند به مسائل اجتماعی، نژادی و جنسی بینجامد؛ و می‌خواهد بگوید که انسان‌ها نمی‌توانند به‌طور مسالمت‌آمیز کنار هم زندگی کنند. فیلم با صحنه‌ای آغاز می‌شود که دو کایوت با پیروی از غرایزشان گوشت تازه می‌خورند؛ انگار که انسان‌ها خود حیوان نباشند. مک‌لاکلن گفت فیلم نشان می‌دهد «انسانیت با چه سرعتی پس از یک قطع برق ساده به نوعی زیست قبیله‌ای برمی‌گردد»، و درموت مولرونی اشاره کرد که فیلم به رفتارهای توضیح‌ناپذیر اما واقع‌گرایانهٔ میان شخصیت‌ها می‌پردازد؛ از بی‌اعتمادی میان سیاه‌پوستان و سفیدپوستان تا مسائل مربوط به سطح آموزش یا کامیابی فردی. سردبیر *SplicedWire*، راب بلکوِلدر، آن را «تفسیری دربارهٔ حسِ پنهانِ خطر و فقدانِ اعتماد که در جامعهٔ آمریکا موج می‌زند» دانست. کینه نیز درون‌مایهٔ دیگری است؛ همان‌گونه که در صحنه‌ای بازتاب می‌یابد که متیو به جو می‌گوید خرید شات‌گان برای او طبیعی‌تر است. شخصیت الیزابت شو، انی، احساساتش نسبت به متیو را مدام خاموش و روشن می‌کند؛ به گفتهٔ شو، این نشان می‌دهد زنی متأهل با زندگی راحت نیز به اندازهٔ یک بی‌خانمان میل‌ها، نیازها و درد دارد.

## اکران
*اثر ماشه* در جشنواره بین‌المللی فیلم سیاتل در ۱۶ مهٔ ۱۹۹۶ نخستین نمایش خود را داشت. سپس در ۳۰ اوت ۱۹۹۶ با اکران محدود در ۵۲۴ سالن روی پرده رفت، رتبهٔ دوازدهم را کسب کرد و ۱٫۹ میلیون دلار در آخر هفتهٔ افتتاحیه فروخت. این عملکرد برای یک اکران محدود قابل قبول دانسته شد، و با کمدیِ *[[ابله‌ها (فیلم)|ابله‌ها]]* که همان آخر هفته به‌صورت گسترده اکران شد مقایسه شد. در مجموع، فروش فیلم در آمریکای شمالی به ۳٫۶ میلیون دلار رسید. رمانِ اقتباسیِ فیلم، نوشتهٔ دویی گِرَم، در سپتامبر ۱۹۹۶ توسط برکلی بوکس منتشر شد. *اثر ماشه‌ای* ژانویهٔ ۱۹۹۷ روی وی‌اچ‌اس، ژوئیهٔ ۱۹۹۹ روی دی‌وی‌دی و ژوئن ۲۰۱۹ روی بلوری منتشر شد.

### واکنش منتقدان
پس از اکران، *اثر ماشه‌ای* نقدهای متفاوتی دریافت کرد. لیزا شوارتسباوم در *[[اِنترتینمنت ویکلی]]* آن را «مهیجی خوش‌ساخت و کارآمد» توصیف کرد، و مارک سَوْلُف در *[[آستین کرانیکل]]* بر توانایی کُپ در افزایش تدریجی تنش تا پایان تاکید کرد. بازی‌ها عموماً ستوده شدند، به‌ویژه شو که شوارتسباوم از حفظ بخشی از «مستیِ کارآمدِ *[[ترک لاس‌وگاس]]*» در بازی‌اش نوشت. بااین‌همه، ریچارد فون‌بوساک معتقد بود شخصیت‌ها «با وجود بازی‌های پخته، هرگز واقعاً مخاطب را درگیر نمی‌کنند».

پایان فیلم به‌دلیل امن و قابل پیش‌بینی بودن، به‌ویژه در مقایسه با روایتِ پرریسکِ پیش از آن، مورد انتقاد قرار گرفت. دیوید دِنبی در مجلهٔ *[[نیویورک (مجله)|نیویورک]]* نیمهٔ نخست را ستود و نوشت کُپ هم سبک هitchcockی ــ ساختن تنش با سکوت‌های زندگیِ روزمره ــ و هم عناصری از همکاری‌اش با اسپیلبرگ را نشان می‌دهد. به‌گفتهٔ او «طرحِ نورِ اندکی آبی (گلام‌فلورسنت) و تصاویرِ صلحِ حومه‌ای یادآور حالتِ شگفتِ سوررئالِ اسپیلبرگ است؛ با این تفاوت که این حومه به‌سختی خود را به تمدن آویزان نگه داشته.» بااین‌حال، به نظر او نیمهٔ دوم به «ملودرامِ مثلث عشقیِ قابل پیش‌بینیِ حومه‌نشین» می‌لغزد و پایانِ فیلم «به‌قدرِ یک برنامهٔ تلویزیونی، ناگهانی و نازک است».

برخی نویسندگان ابهام در نگارش را نکوهش کردند. فون‌بوساک در *[[مترو سیلیکون‌ولی|مترو]]* توضیح داد که هرچند فیلم نشانه‌هایی از گذشتهٔ انی می‌دهد، شخصیتِ او کامل پرداخته نشده و رابطهٔ متیو و جو نیز چندان روشن نیست. ریچارد هَرینگتون در *[[واشینگتن پست]]* انتقاد کرد که فیلم علتِ قطع برق را توضیح نمی‌دهد و شخصیت‌ها هم چندان از آن شگفت‌زده نمی‌شوند. *[[ورایتی (مجله)|ورایتی]]* نیز با اشاره به «تصویرگریِ خونسرد، تدوین فشرده و استفادهٔ کمینه از موسیقی» این رویکردِ مفهومی ــ هرچند گیج‌کننده ــ کُپ را ستود و *اثر ماشه* را «نمایی تیره و به‌شدت استیلیزه از تمدن مدرن» نامید. ژانت مسلین در *[[نیویورک تایمز]]* موافق بود و نوشت سبک فراگیر فیلم «به شیوهٔ خود تأثیرگذار  است من فکر را به خود مشغول نگه می‌دارد.»

در راتن تومیتوز، فیلم بر پایهٔ ۲۶ نقد امتیاز ۷۳٪ دارد با این جمع‌بندی: «اثر ماشه‌ای داستانی جذب‌کننده از پارانوییا و فروپاشی اجتماعی عرضه می‌کند، حتی اگر هیجانش زود ته بکشد.»

## منابع

* 
{{reflist|refs=

## پیوند به بیرون
* 

رده:فیلم‌های اولین ساخته کارگردان ۱۹۹۶ (میلادی)
رده:فیلم‌های آمریکایی دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های دلهره‌آور ۱۹۹۶ (میلادی)
رده:فیلم‌های امبلین انترتیمنت
رده:فیلم‌های مهیج آمریکایی
رده:فیلم‌های دیوید کپ
رده:آثار موسیقی جیمز نیوتن هاوارد
رده:فیلم‌های واقع‌شده در کالیفرنیا
رده:فیلم‌های واقع‌شده در سینما
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در لس آنجلس
رده:فیلم‌نامه‌های دیوید کپ
رده:فیلم‌های گرامرسی پیکچرز