آشپزی بوتانی

[بندانگشتی|250x250پیکسل|غذای ملی بوتانی، ''[اما دارتسی (ཨེ་མ་དར་ཚིལ།)* با برنج (مخلوطی از [[برنج قرمز بوتانی]] و [[برنج سفید]])]]
یکی از اجزای اصلی *'آشپزی بوتانی*'، [[برنج قرمز بوتانی]] است که از نظر بافت مانند [[برنج سبوس‌دار|برنج قهوه‌ای]] است، اما طعم آجیلی دارد. این تنها نوع [[برنج|برنجی]] است که در [[فرازا|ارتفاعات بالا]] رشد می‌کند. سایر مواد غذایی اصلی شامل [[گندم سیاه]] و به‌طور فزاینده‌ای [[ذرت]] است.

== آشپزی‌های منطقه‌ای ==
گندم سیاه عمدتاً در بومتانگ، ذرت در نواحی شرقی و برنج در سرتاسر کشور مصرف می‌شود. رژیم غذایی در تپه‌ها همچنین شامل [[مرغ (غذا)|مرغ]]، [[غژگاو|گاومیش]]، [[گوشت گاو]] خشک، [[گوشت خوک]]، چربی خوک و [[گوشت گوسفند|بره]] است. سوپ‌ها و خورش‌های تهیه شده از [[گوشت]]، برنج، [[سرخس]]، [[عدس]] و سبزیجات خشک، که با [[فلفل تند|فلفل چیلی]] و [[پنیر]] طعم‌دار شده‌اند، در فصل‌های سرد از غذاهای محبوب به‌شمار می‌روند. *زود شنگو* یک غذای برنجی است که با سبزیجات باقی‌مانده مخلوط می‌شود. [[اما دارتسی|*اما داتشی*]] یک غذای تند است که با فلفل‌های سبز یا قرمز بزرگ یا کوچک در سس پنیر تهیه می‌شود (مشابه با چیله کن کسو)، که ممکن است به عنوان [[غذای ملی]] به خاطر فراوانی و افتخاری که مردم بوتان به آن دارند، نامیده شود. سایر غذاها شامل *جاشا مارو* (یک غذا با مرغ)، *فاکشا پا* (گوشت خشک خوک پخته شده با فلفل‌های چیلی، [[ادویه|ادویه‌جات]] و سبزیجات، از جمله [[شلغم]]، سبزیجات یا [[ترب|تربچه]])، *توکپا*، *پوتا* (نودل‌های گندم سیاه)، *باثاپ* و برنج سرخ‌کرده است.

== تنقلات ==
غذاهای محبوب شامل *مومو* (کوفته بوتانی)، *هوئنتای* (دیمپلینگ‌های گندم سیاه)، *شاکام ایزای (ایزای)*، *خواب‌زِی* (کوفته‌های خشک تهیه شده با [[آرد]]، آب و [[شکر]] که سپس سرخ شده‌اند)، [[شا فالی (غذا)|*شابالای*]]، *جما* (سوسیس‌های بوتانی که در ادویه خوابانده می‌شوند) و [[نودل]]ها هستند.

== تأثیرات خارجی ==
رستوران‌های کشور غذاهای [[آشپزی چینی|چینی]]، [[آشپزی نپالی|نپالی]]، [[آشپزی تبتی|تبتی]] و [[آشپزی هندی|هندی]] را سرو کنند که بسیار محبوب هستند و در سال‌های اخیر رستوران‌های [[آشپزی کره‌ای|کره‌ای]] به دلیل افزایش محبوبیت [[موج کره‌ای|فرهنگ عامه کره]] در این کشور افتتاح شده‌اند.

== لبنیات و نوشیدنی‌ها ==
غذاهای لبنی، به ویژه [[کره (لبنیات)|کره]] و پنیرهای تهیه شده از [[یاک]] و [[گاو]]، نیز بسیار محبوب هستند و در واقع تقریباً تمام شیر به کره و پنیر تبدیل می‌شود. پنیر تهیه شده از شیر گاو که *داتشی* نامیده می‌شود، هرگز خام خورده نمی‌شود، بلکه برای تهیه سس‌ها استفاده می‌شود. *زودو* نوع دیگری از پنیر است که در نواحی شرقی تهیه می‌شود و به سوپ‌ها اضافه می‌شود. زودو معمولاً رنگ سبز مایل به رنگ دارد و بوی قوی دارد. سایر انواع پنیر شامل پنیرهای غربی مانند [[پنیر چدار|چدار]] و [[پنیر گودا|گودا]] هستند. پنیرهای غربی در کارخانه پنیر سوئیسی در بومتانگ تولید می‌شوند یا از [[هند]] وارد می‌شوند. نوشیدنی‌های محبوب شامل چای کره‌ای که با استفاده از برگ‌های چای، نمک و کره تهیه می‌شود (به نام *سوجا*)، [[شیر چای|چای شیر]] (به نام *نگاژا*)، [[چای سیاه]]، *آرا* محلی ([[شراب برنج]]) و [[آبجو]] هستند. ادویه‌ها شامل [[پودر کاری|کاری]]، [[هل]]، [[زنجبیل]]، *تینگای* ([[فلفل سیچوان]])، [[سیر]]، [[زردچوبه]] و [[زیره]] هستند.<gallery class="center" widths="170px" heights="150px" caption="غذاها و خوراکی‌های بوتانی">
پرونده:Cooking_jasha_maroo.JPG|جایگزین=Cooking jasha maru, a traditional dish consisting of minced chicken, tomatoes, and other ingredients| پخت *جاشا مارو* ، یک غذای سنتی متشکل از [[گوشت مرغ|مرغ]] چرخ‌کرده، [[گوجه‌فرنگی]] و سایر مواد اولیه
پرونده:Bhutanese_Jasha_Tshoem.jpg|جایگزین=Jasha tshoem, Bhutanese chicken curry| *Jasha tshoem* ، [[خورش کاری|کاری]] مرغ بوتانی
پرونده:Bhutanese_chili.jpg|جایگزین=Bhutanese chili peppers at a market in Thimphu| [[فلفل تند|فلفل چیلی]] بوتانی در بازاری در [[تیمفو]]
پرونده:Bhutanese_red_rice_with_chicken_and_spinach.jpg|جایگزین=Traditional dish with lemon glazed chicken, sauteed spinach and steamed Bhutanese red rice| غذای سنتی با مرغ با سس لیمو، اسفناج تفت داده شده و برنج قرمز بخارپز بوتانی
</gallery>

== آداب معاشرت ==
وقتی به فرد غذا تعارف می‌شود، می‌گوید *مِشو مِشو*، و طبق آداب بوتانی دهان خود را با دست‌ها به نشانهٔ امتناع می‌پوشاند، و سپس در برابر پیشنهاد دوم یا سوم تسلیم می‌شوند.

== جستارهای وابسته ==

* [[آشپزی هندی|غذاهای هندی]]
* [[برنج قرمز بوتانی]]

== منابع ==
 
* Rennie, Frank; Mason, Robin (2008.) [https://books.google.com/books?id=2VlSJqs3e4IC&pg=PA105 *Bhutan: ways of knowing*]. Information Age Publishing, Inc. 
* *Tashi Delek'' Drukair Magazine Volume XII No. 4 Fall 2007 Page 42


رده:آشپزی جنوب آسیا
رده:مقاله‌های با گزیده‌ها