دوسا

**دوسا** () نوعی پنکیک است که از تخمیر خمیرابه درست می‌شود. دوسا تاحدی شبیه به کرپ است اما محتویات دوسا برنج و ماش سیاه است. این غذا در رژیم غذایی مردم جنوب هند بسیار معمول است و در شبه قاره هند بسیار معروف است. دوسای سنتی با دمای گرم و همراه با سالادی به نام سامبار، همراه با سیب زمینی یا پنیر آسیایی و چتنی سرو می‌شود. دوسا را نیز می‌توان همراه با غذایی هندی به نام ایدلی پودلی مصرف کرد. غذای مشابهی در جنوب ایران به همین شکل تهیه می‌شود که نان رگاگ یا رقاق نام دارد.

## تاریخچه
دوسا غذای بومی جنوب هند است؛ گمان می‌رود اولین زادگاه این غذا همین منطقه است. بر اساس گفته‌های تاریخ‌شناس غذا، کی‌تی‌آچایا، دوسا (یا *دوسای*) قبلاً در حدود یک قرن پس از میلاد مسیح در حکومت باستانی تامیل مصرف می‌شده‌است، همچنین نام دوسا در ادبیات سنگاپوری نیز ذکر شده‌است. بر اساس گفته‌های تاریخ‌شناسی به نام تی‌تانکپان‌نایر، این غذا برای اولین بار در شهر اودوپی درست شد. در سنت‌هایی معروف، دوسا در تمام رستوران‌های اودوپی موجود است. دوسا در تامیل نرم‌تر و ضخیم‌تر سرو می‌شود. دوسای نازک‌تر و تردتر که در هند معروف‌تر است، اولین بار در کارناتاکا پخته شده‌است. دستورالعمل پخت امروزی در قرن دوازدهم بعد از میلاد مسیح تغیر پیدا کرده‌است.

## نام
بندانگشتی|دوسا همراه با سامبار و چاشنی‌های مختلف در یک رستوران.
بندانگشتی|این نوع از دوسا یکی از انواع مختلف آن در هند است که به عنوان صبحانه پخته می‌شود. این نوع دوسا از گوجه فرنگی و چاشنی‌های مختلف درست شده‌است.
دوسا با نام‌های مختلفی شناخته می‌شود. ترجمه و تلفظ درست حروف *دوسا* در زبان جنوب هند به شرح زیر است:

## تغذیه
بندانگشتی|دوسا همراه با سامبار و نوعی ترشی که به‌طور سنتی در برگ موز سرو شده‌است.

دوسا دارای کربوهیدرات زیادی است و شکر اضافی و چربی‌های اشباع ندارد. مواد تشکیل‌دهندهٔ اصلی دوسا ماش سیاه و برنج است بنابراین این غذا منبع خوبی از پروتئین است. فرایند تخمیر باعث افزایش ویتامین‌های گروه ب و ویتامین ث در محتوای آن شده‌است. در نوع حاضری آن برنج بیشتری موجود است.

## آماده‌سازی
چپ|بندانگشتی|200px|روش پخت دوسا
در ابتدا مخلوط ماش سیاه و برنج را در آب خیسانده و به صورت خمیر درآورده می‌شود. تعداد انگشت شماری نیز دانة شنبلیله همراه برنج و ماش سیاه نیز خیسانده می‌شود. زمان آماده‌سازی برنج نسبت به عدس ۴ به ۱ یا ۵ به ۱ است. سپس به آن مخمر اضافه می‌کنند تا به مدت یک شب تخمیر شود. بعد از یک شب تخمیر، مخمر با آب ترکیب شده و می‌توان آن را به ضخامت مورد نظر درآورد. سپس خمیر را با ملاقه بر روی تاوا (نوعی ماهی‌تابه) ریخته و سپس آن را با روغن یا روغن حیوانی پخته می‌شود. سپس آن را با ملاقه بر روی تاوا یا ماهیتابه به‌طور مساوی پهن کرده تا به صورت پنکیک درآورده شود. دوسا به صورت گرم سرو می‌شود یا به‌طور نصف بریده یا مانند لحاف رول می‌شود. دوسا با نوعی ترشی یا سامبار سرو می‌شود. می‌توان به جای مخلوط ماش سیاه و برنج از آرد گندم تصفیه‌شده یا سمولینا استفاده کرد.


پرونده:ಸಂಪಣೆ.JPG | خمیر برنج.
پرونده:Dosa-Preparation.jpg | خمیر پخش‌شده بر روی ماهی‌تابه.
پرونده:Dhosai making.jpg | خمیر در حال پخش‌شدن به‌طور یکنواخت.
پرونده:Dosa ready 1.JPG | دوسا در حال پخته‌شدن.


## سرو کردن
دوسا را می‌توان با سبزیجات و سس‌ها پر کرد. همراه آن مخلفات مختلفی سرو می‌شود که بستگی به سلیقهٔ شخص دارد. بعضی از این مخلفات عبارتند از:
* سامبار
* چتنی مرطوب: به‌طور مثال چتنی نارگیل (که از رب نیم حامد نارگیل، دال عدس، چیلی سبز و نعنا یا گشنیز درست شده‌است)
* انواع ترشی
* چتنی خشک (ایدلی پودلی یا مولاگاپودی): پودری که از ادویه‌جات و بعضی مواقع پودر نارگیل تشکیل شده‌است.
* خیارشور هندی

## تغیرات
نوع رواج یافته این غذا با عدس یا برنج درست می‌شود. انواع دیگر عبارتند از:


پرونده:Dosa (Plain).jpg|**دوسایی** که در خانه‌ای در جنوب هند درست شده‌است.
پرونده:Paper Masala Dosa.jpg | **کاغذ کبابی**, یک نان فطیر نازک ترد همراه با دوسا، سرو شده در یک رستوران.
پرونده:Amini Ghee Roast.jpg|بندانگشتی| **نان کباب‌شده با روغن حیوانی**
پرونده:Butter Dosa.JPG|دوسای کره‌ای،  که به عنوان **بهنه دوسا** در کارناتاکا درست می‌شود.
پرونده:Pesarattu and Ginger chutney.jpg|**پاساروتا** (مونگ دال دوسا) و چتنی زنجبیلی در آنده بیشلی.
پرونده:NeerDosa.jpg|دوسای مغولی.
پرونده:Kambu adai.JPG|کامبو (باجرا/ارزن) دوسا
پرونده:Rava Dosa of Salem.jpg|**راوا دوسا**
پرونده:Aate ka dosa.jpg|بندانگشتی|**دوسای گندم**
پرونده:Ragi dosa.JPG|**دوسای گوشت**
پرونده:Onion Chilli Tomato Uthappam.jpg| **دوسای پیاز**
پرونده:Methi dosa on a pan.jpg|**ماتی دوسا** دوسای محلی تامیل نادو


### دوسای سیب‌زمینی
[بندانگشتی|200px|[دوسای سیب‌زمینی که در کوالا لامپور، مالزیسرو شده‌است.]]
*[[دوسای سیب‌زمینی]]* از سیب‌زمینی، پیاز و ادویه‌جات تشکیل شده‌است.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون


رده:آشپزی آندرا
رده:آشپزی برمه‌ای
رده:آشپزی تلانگانا
رده:آشپزی سنگاپوری
رده:آشپزی کرناتکه
رده:آشپزی مالزیایی
رده:پنکیک‌ها
رده:پنکیک‌های اهل سری‌لانکا
رده:خوراکی‌های هندی گیاهی
رده:غذاهای حاضری هند
رده:فراورده‌های تخمیری
رده:نان‌های مالزیایی
رده:نان‌های هندی
رده:آشپزی جنوب آسیا
رده:آشپزی گیاهی