ام‌دی اکسپلورر

**ام‌دی اکسپلورر**  (در گذشته: مک‌دانل داگلاس ام‌دی ۹۰۰) یک بالگرد سبک ترابری دوموتوره است که در سالهای آغازین دهه ۹۰ میلادی به دست «مک‌دانل داگلاس هلیکاپتر سیستمز» طراحی و ساخته شد و امروز در شرکت ام‌دی هلیکاپترز تولید می‌شود. برای این خانواده از بالگردهای ام‌دی، دو مدل عمده با نام‌های ۹۰۰ و جانشین آن ۹۰۲ وجود دارد.

## طراحی و توسعه
بندانگشتی|چپ|ام‌دی ۹۰۲ درحال هاور در ارتفاع ۵۰ سانتیمتر
بندانگشتی|چپ|ام‌دی ۹۰۰ از نمای عقب
در سال ۱۹۸۹ میلادی شرکت مک‌دانل داگلاس برنامهٔ تولید اکسپلورر را آغاز کرد و نام آن را MDX نهاد. اکسپلورر نخستین محصول شرکت مک‌دانل داگلاس بود که از فناوری دم بی‌پروانه بهرمند بود. این شرکت تصمیم گرفت استفاده از موتورهای آلیسون مدل ۲۵۰ را که در محصولات سری ۵۰۰ و ۶۰۰ به‌کار رفته بودند کنار گذاشته و از میان دو موتور پرت اند ویتنی ۲۰۰ آمریکایی و توربومکا آریوس فرانسوی یکی را انتخاب کند. درنهایت با رد شدن «توربومکا آریوس» و ضربه خوردن به فروش شرکت، مک‌دانل داگلاس با پرت اند ویتنی کانادا برای خرید ۲۵۶ موتور 206A قرارداد بست تا ۱۲۸ فروند اکسپلورر را با آن موتورها تولید کند. نخستین پرواز در ۱۹۹۲ انجام شد و دو سال بعد در سال ۱۹۹۴ گواهی فروش را از سوی FAA گرفت و گواهی JAA نیز به فاصله کوتاهی پس از آن دریافت کرد.

در سال ۱۹۹۷ یک بروزرسانی انجام شد و موتور 206E برای آن فراهم شد که توان بالاتری در کارکرد در حالت تک‌موتوره داشت. همچنین بروزرسانی ورودی هوا، بهبود دُم بی‌پروانه، و سامانهٔ پایدارکننده بهتر به آن افزوده شد. این بروزرسانی باعث شد که بُرد مسافت بالگرد، بیشینهٔ وزن برخاست و دوام آن افزایش یابد. این مدل بهینه‌شده، با نام ۹۰۲ به بازار معرفی شد. در سال ۲۰۰۰ موتور 207E برای این بالگرد فراهم شد.

فناوری دُم بی‌پروانه ایمنی بیشتری نسبت به بالگردهای دیگر به ارمغان آورده و صدای نویز بالگرد کاهش یافته‌است. ام‌دی اکسپلورر همچنین دارای روتور بدون بلبرینگ و ملخ‌های کامپوزیت است و بدنه و دم این بالگرد از جنس فیبر کربنی است.

## گونه‌ها
;MD 900 Explorer
:مدل اولیه با دو موتور آمریکایی PW206A
;MD 901 Explorer
:با دو موتور فرانسوی «توربومکا آریوس» و اسکید سه‌گوش تولید شد. این مدل هیچ خریداری نداشت و توقف تولید شد.
;MD 902
:با دو موتور PW206E یا PW207E تولید شد. یک برنامه برای بروزرسانی بالگردهای قدیمی به این نسخه موجود است.
;MH-90 Enforcer
:نسخه نظامی برای گارد ساحلی ایالات متحده آمریکا بود که در سال ۱۹۹۸ به خدمت گرفته شد و گارد ساحلی از آن راضی نبود. بالگردها در سال ۲۰۰۰ میلادی از گارد ساحلی بازنشسته شدند.
;MD 969 Combat Explorer
:نسخه مسلح برای پلیس کشورها و گشت‌ها
;MD 969 Armed Twin
:نسخه ارتشی کاملاً مسلح است.
;Swift
:یک بالگرد پرسرعت شناسایی با نام «ام‌دی ۹۶۹ سوییفت» که تا سال ۲۰۲۰ در دست ساخت است.

## کاربران
بندانگشتی|ام‌دی ۹۰۲ پلیس آلمان
بندانگشتی|ام‌دی ۹۰۰ گشت مراقبت از پارک ملی آمریکا
alt=G-EHMS|بندانگشتی|ام‌دی ۹۰۲ از آمبولانس هوایی لندن
;  (پلیس فدرال)
;  (پلیس)
;  (پلیس)
;  (خدمات ترابری بالگردی)
;  (پلیس و امداد و نجات)
;  (نیروی دریایی)
;  (آمبولانس هوایی لندن)
;  (آمبولانس هوایی، مبارزه با مواد مخدر، محافظت از پارک‌های ملی، بیمارستان دانشگاه میزوری)
;  (آمبولانس هوایی)

### کاربران پیشین
;  (آمبولانس هوایی کورنوال)
;  (گشت ساحلی)


McDonnell Douglas MD-900 Explorer AN0389892.jpg|
(cropped) London Air Ambulance G-EHMS.jpg|آمبولانس هوایی لندن
G-HMDX Explorer MD900 Helicopter Specialist Aviation Services Ltd (28752847004).jpg|ام‌دی ۹۰۰
MD Helicopters MD-902 Explorer AN1079617.jpg|۹۰۲
McDonnell Douglas MD-902 Explorer, Polizei AN1443031.jpg|۹۰۲
Notarzthubschrauber OE-XLL.jpg|امداد و نجات لوگزامبورگ


## مشخصات

بندانگشتی|McDonnell Douglas MD-900 Explorer. Belgium - Gendarmerie/Rijkswacht

## منابع

بالگردها
رده:بالگردهای آمریکایی دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:بالگردهای دو توربین
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۹۲ (میلادی)
رده:هواگردها بر پایه نوع
رده:هواگردهای ام‌دی هلیکاپترز
رده:هواگردهای چندمنظوره غیرنظامی آمریکایی دهه ۱۹۶۰ (میلادی)