خودمختارگرایی

**خودمختارگرایی** یا **اتونومیسم** (*Autonomism*)، که به نام **مارکسیسمِ خودمختار** (*Autonomous Marxism*) هم شناخته می‌شود، به‌طورکلی یک گرایش سیاسی-اجتماعی و فلسفی است که بر خودمختاری افراد و گروه‌ها در تصمیم‌گیری و ادارهٔ امور تأکید دارد. این دیدگاه می‌کوشد در برابر تمرکز قدرت و ساختارهای سلسله‌مراتبی، شکل‌های افقی و مشارکتی، سازمان‌دهی اجتماعی را رواج دهد. در این معنا، خودمختارگرایی را می‌توان نوعی استبداد ستیزی و تلاش برای گسترش دموکراسی مستقیم دانست.

به‌طور خاص، اصطلاح **مارکسیسم خودمختار** (یا مارکسیسم خودگردان) در ایتالیا دههٔ ۱۹۶۰ در میان جنبش‌های کارگری *(operaismo)* پدید آمد و بعدها با گرایش‌های پسا-مارکسیستی و آنارشیستی پیوند خورد. نظریه‌پردازهایی همچون ماریو ترونتی، آنتونیو نگری، پائولو ویرنو و فرانکو براردی در شکل‌گیری این جریان نقش مهمی داشتند. این دیدگاه بر توانایی طبقه کارگر برای اعمال تغییر مستقل از دولت و احزاب سیاسی تأکید دارد و نوعی رویکرد «از پایین به بالا» را ترویج می‌کند.

امروزه خودمختارگرایی نه تنها در جنبش‌های کارگری و دانشجویی، بلکه در جریان‌های فمینیستی، جنبش‌های زیست‌محیطی، هکتیویسم و شبکه‌های اجتماعی افقی نیز تأثیرگذار بوده‌است.

## وجه تسمیه
واژهٔ *اتونومیا* (*autonomia*) از دو بخش یونانی (αὐτο، *auto* = خود؛ νόμος *nomos* = قانون) تشکیل شده‌است، و معنای «کسی که قانون خود را می‌سازد» می‌دهد. این مفهوم با استقلال تفاوت دارد: استقلال جدایی کامل از اجتماع است، در حالی که خودمختاری به معنای زیستن در جامعه بر اساس معیارهای خود فرد یا گروه است. ارسطو و بعدها ایمانوئل کانت این ایده را در چارچوب فلسفه اخلاق و سیاست توضیح داده‌اند.

## نظریه
خودمختارگراییِ مارکسیستی بر این باور است که مقاومت و سازمان‌دهی طبقه کارگر، می‌تواند مستقل از ساختارهای رسمی سیاسی یا اتحادیه‌ای شکل گیرد. مانند دیگر مارکسیست‌ها، خودمختارگرایان به مبارزه طبقاتی، اهمیت اساسی می‌دهند. با این حال، تعریف خودمختارگراها از طبقه کارگر، نسبت به سایر مارکسیست‌ها، تعریف گسترده‌تری می‌باشد و شامل کارگرهای مزدبگیر (یقه سفید و یقه آبی)، افراد بدون مزد (دانش آموزها، بیکارها، خانه‌دارها و غیره) نیز می‌شود. این جریان بر گسترش تعریف «کار» به کل جامعه تأکید داشت، و نظریه‌پردازانی چون ماریاروسا دالا کوستا و سیلویا فدریچی نیز بر اهمیت فمینیسم و کار بدون مزد زنان در چارچوب سرمایه‌داری تأکید کردند.

## تأثیر
این دیدگاه بر جنبش *Autonomen* در آلمان و هلند، جنبش‌های مرکز اجتماعات جهانی و همچنین برخی جنبش‌های معاصر در فرانسه و کشورهای انگلیسی‌زبان تأثیر گذاشت. بسیاری از فعالان آن از مارکسیسم سنتی فاصله گرفته و به گرایش‌های نزدیک به آنارشیسم پیوسته‌اند.

## میراث
اتونومیستی مارکسیستی و اتونومن آلمانی جنبش‌هایی برای برخی از انقلابیون در کشورهای انگلیسی‌زبان الهام‌بخش بود. به ویژه توسط آنارشیست‌ها، که بسیاری از آن‌ها تاکتیک اتونومیستی چپ اتخاذ کرده‌اند، به کار رفته. جنبش *operaismo* ایتالیایی بر دانشگاهیان مارکسیست مانند هری کلیور، جان هالووی، استیو رایت و نیک دایر-ویتفورد نیز تأثیر گذاشت. در دانمارک و سوئد، این کلمه به عنوان یک عبارت جذاب برای آنارشیست‌ها و به‌طور کلی چپ‌های خارج از پارلمان استفاده می‌شود.

### متفکران
* فرانکو «بیفو» براردی
* جورج کافنتزیس
* هری کلیور
* سیلویا فدریسی
* مایکل هاردت
* جان هالووی
* آنتونیو نگری
* ماریو ترونتی
* پائولو ویرنو
* نیک دایر-ویتفورد
* مائوریتزیو لازاراتو
* کریستین فوخس (جامعه‌شناس)

### جنبش‌ها و سازمان‌ها
* پایگاه اباهلالی میوندولو
* بلیتز (نروژ)
* دیسوبدینتی
* جنبش کارگران بی خانمان MTST
* Kämpa tillsammans! Kämpa tillsammans!
* خودمختارگرایان لندن
* Plan C، یک گروه کمونیست ضد استبداد انگلیس با الهام از خودمختارگرایی است.
* فدراسیون جوانان آنارکو-سندیکالیست سوئد
* اونگدامشست، تصرف‌گرایان خودمختارگرای دانمارکی
* ارتش آزادیبخش ملی زاپاتیستا

## پانویس

## منابع

* "Autonomism as a global social movement" by Patrick Cuninghame *The Journal of Labor and Society* · 1089-7011 · Volume 13 · دسامبر ۲۰۱۰ · pp. 451–464
* *FIRE AND FLAMES: A History of the German Autonomist Movement* by Geronimo. AK Press. 2012. ISBN 978-1-60486-097-9
*  *L’Autonomie. Le mouvement autonome en France et en Italie*, éditions Spartacus 1978
*  *Autonomes*, Jan Bucquoy and Jacques Santi, ANSALDI 1985
*  *[[Action Directe (urban guerrillas)|Action Directe]]. Du terrorisme français à l'euroterrorisme*, Alain Hamon and Jean-Charles Marchand, SEUIL 1986
*  *Paroles Directes. Légitimité, révolte et révolution: autour d'Action Directe*, Loïc Debray, Jean-Pierre Duteuil, Philippe Godard, Henri Lefebvre, Catherine Régulier, Anne Sveva, Jacques Wajnsztejn, ACRATIE 1990
*  *Un Traître chez les totos*, Guy Dardel, ACTES SUD 1999 (novel)
*  *Bac + 2 + crime: l'affaire Florence Rey*, Frédéric Couderc, CASTELLS 1998
*  *Italie 77. Le " Mouvement ", les intellectuels*, Fabrizio Calvi, SEUIL 1977
*  *L'operaismo degli anni Sessanta. Da 'Quaderni rossi' a 'classe operaia*', Giuseppe Trotta e Fabio Milana edd. , DERIVEAPPRODI 2008
*  *Una sparatoria tranquilla. Per una storia orale del '77*, ODRADEK 1997
*  *Die Autonomen*, Thomas Schultze et Almut Gross, KONKRET LITERATUR 1997
*  *Autonome in Bewegung, AG Grauwacke aus den ersten 23 Jahren*, ASSOCIATION A 2003
*  ''The Subversion of Politics: European Autonomous Social Movements and the Decolonization of Everyday Life''  Georgy Katsiaficas, AK Press 2006
*  *Negativity and Revolution: Adorno and Political Activism* London: Pluto Press, 2009 John Holloway ed. with Fernando Matamoros & Sergio Tischler 
*  ''Autonomia: Post-Political Politics'', ed. Sylvere Lotringer & Christian Marazzi. New York: Semiotext(e), 1980, 2007. ، .
*  Os Cangaceiros ''A Crime Called Freedom: The Writings of Os Cangaceiros (Volume One)'' Eberhardt Press 2006
*  *Storming Heaven: Class composition and struggle in Italian Autonomist Marxism*, Steve Wright, University of Michigan Press 
*  *Νοέμβρης 73. Αυτοί οι αγώνες συνεχίζονται, δεν εξαγοράζονται, δεν δικαιώθηκαν*, ed. Αυτόνομη Πρωτοβουλία Πολιτών. Athens 1983.
*  *Αναμνήσεις*, Άγης Στίνας, υψιλον, Αθήνα 1985
*  *Το επαναστατικό πρόβλημα σήμερα*, Κορνήλιος Καστοριάδης, υψιλον, Αθήνα 2000
* (In English) *The city is ours: Squatting and autonomous movements from the 1970s to the present.* Ed. Bart van der Steen, Ask Katzeff, Leendert van Hoogenhuijze. PM press, 2014. ISBN 978-1604866834

## پیوند به بیرون

* Libertarian Communist Library Mario Tronti Archive
* Libertarian Communist Library Sergio Bolognia Archive
* Libertarian Communist Library Mariarosa Dalla Costa Archive
* Libertarian Communist Library Nick Dyer-Witheford Archive
* Libertarian Communist Library Antonio Negri Archive
* Libertarian Communist Library Raniero Panzieri Archive
* Libertarian Communist Library Harry Cleaver Archive
* Articles by members of the ''operaismo'' movement
* Aut-op-sy - Autonomist forum and texts
* Rekombinant - Autonomist forum and mailing list
* Texas Archives of Autonomist Marxism 
* Affinity Project directory and chronology of Autonomous Marxism
* Libertarian Communist Library, texts on autonomism
* Wildcat
* A critique of autonomism, published by a Trotskyist group
* [TIQQUN “Introduction to Civil War fragments&#x5D;"


رده:انتقاد از کار
رده:تاریخ ایده‌ها
رده:تاریخ جنبش‌های اجتماعی
رده:تاریخ سوسیالیسم
رده:تاریخ فلسفه سیاسی
رده:تاریخ نوین ایتالیا
رده:جنبش کارگری
رده:سوسیالیسم آزادی‌خواه
رده:سیاست چپ رادیکال در ایتالیا
رده:سیاست چپ رادیکال
رده:مارکسیسم
رده:مکتب‌های اقتصادی
رده:نظریه مارکسیستی