فهرست آثار درباره سیستان و بلوچستان

سیستان و بلوچستان را در نوشته‌های کهن و نوین نویسندگان و مسافران ایرانی و غیر ایرانی می‌توان یافت. آثاری که یادی از سیستان یا بلوچستان در آن‌ها انجام شده‌است یا به شکل ویژه به این منطقه می‌پردازد به شرح زیراند.

## آثار زرتشتی و پهلوی

* اوستا کهن‌ترین سرودهای ایرانیان، جلیل دوست‌خواه، ۱۳۷۰
* اوستا کتاب مقدس ایرانیان، گلدنر، ۱۸۸۶
* یشت‌ها، پورداوود، ۱۳۵۶
* گرامر لغت‌نامه و متون فارسی قدیم، کنت، ۱۹۵۳
* پایکولی شرح بنا و کتیبه ساسانیان، ۱۹۲۴
* یک کتیبه جدید پهلوی، کعبه زرتشت، اشپرنگلینگ، ۱۹۴۰
* بندهشن ایرانی، مهرداد بهار، ۱۳۶۹
* متن کامل دینکرت پهلوی، مادن، ۱۹۱۱
* ابدیه و سهکیه سیستان، اسانا، ۱۹۱۳
* داتستان مینوی خرد، تفضلی، ۱۳۵۴
* ایاتکار زریران، هدایت، ۱۳۲۲
* ویچیتکیهای زاتسپرم، راشد، ۱۳۶۶
* زند وهمن یسن، هدایت، ۱۳۲۳
* ایاتکار جاماسپیک، هدایت، ۱۳۲۲
* داتستان دینیک، میر فخرایی، ۱۳۶۷
* شکند گمانیک ویچار، هدایت، ۱۳۲۳

## آثار جغرافیایی کلاسیک پیش از اسلام

* تاریخ هرودوت، هرودوت، وحید مازندرانی
* جغرافیایی استرابو، استرابو، نجیب اله تورایانا
* آناباسیس و ایندیکا، آریان، رابسون، ۱۹۵۴
* پاسگاه‌های پارت، خاراکسی، ژاکوبی ۱۹۵۸
* جغرافیا، بطلمیوس، فیشر، ۱۹۳۲
* پرسیکا، کتزیاس، ژاکوبی، ۱۹۵۸
* کتابخانه تاریخ، سیسیلی، فوگل و فیشر، ۱۹۰۶
* ایرانشهر، خورناتسی، مارکوارت ۱۹۰۱، مریم میراحمدی
* شهرستان‌های ایران، متن پهلوی، مارکوارت ۱۹۳۱، هدایت
* تاریخ اسکندر، کنت کورث، قرن اول میلادی، باردون ۱۹۴۸

## آثار تاریخی و جغرافیایی نویسندگان ایرانی و عرب مسلمان
* مکران: بلوچ‌های ایران از نگاهی دیگر، یاسین قاسمی بجد، پل، ۱۴۰۳ 
* المسالک و الممالک، ابن خردادبه، ۸۶۴ م، حسین قره چانلو، ۱۳۷۰
* فتوح البلدان، بلاذری، ۸۶۹ م، آذرتاش آذرنوش، ۱۳۶۴
* کتاب الخراج، قدامه بن جعفر، ۸۸۰ م، حسین خدیو جم، ۱۳۲۵
* البلدان، یعقوبی، ۸۹۱ م، محمد ابراهیم آیتی، ۱۳۵۶
* مختصر البلدان، ابن فقیه، ۹۰۳ م، ح مسعود، ۱۳۴۹
* الاعلاق النفیسه، ابن دسته، ۰۸۹ م، حسین قره چانلو، ۱۳۶۵
* اشکال العالم، جیهانی، ۹۲۲ م، کاتب-منصوری، ۱۳۶۸
* المسالک و الممالک، اصطخری، ۹۵۱ م، ایرج افشار، ۱۳۶۸
* صوره الارض، ابن حوقل، ۹۷۸ م، جعفر شعار، ۱۳۶۶
* حدود العالم، ۹۸۲ م، منوچهر ستوده، ۱۳۶۲
* احسن التقاسیم، مقدسی، ۹۸۵ م، علینقی منزوی، ۱۳۶۱
* جهان نامه، بکران، ۱۲۰۸ م، امین ریاحی، ۱۳۴۲
* معجم البلدان، یاقوت حموی، ۱۲۲۵
* آثار البلاد، قزوینی، ۱۲۷۵ م، جهانگیر میرزا-محدث، ۱۳۷۳
* تقویم البلدان، ابولفدا، ۱۳۲۱ م، عبدالمحمد آیتی، ۱۳۴۲
* تاریخ سیستان، ۱۳۲۴ م، ملک الشعرا بهار، ۱۳۶۶
* نزهت القلوب، حمدالله مستوفی، ۱۳۴۰ م، لسترنج-دبیر سیاقی، ۱۳۶۲
* جغرافیای حافظ ابرو، حافظ ابرو، ۱۴۱۷ م، صادق سجادی، ۱۳۷۵
* ظفرنامه، شرف الدین علی یزدی، ۱۴۲۴ م، محمد عباسی، ۱۳۳۶
* احیاءالملوک، ملک شاه حسین، ۱۶۱۸ م، منوچهر ستوده، ۱۳۴۵
* تاریخ افغانستان، اعتضادالسلطنه، ۱۸۵۶ م، میرهاشم محدث، ۱۳۶۵
* عملیات قشون در بلوچستان از مرداد تا بهمن ۱۳۰۷, امان‌الله جهانبانی، ۱۳۳۶
* سرگذشت بلوچستان و مرزهای آن، امان‌الله جهانبانی، ۱۳۳۸
* تاریخ کرمان، سلجوقیان و غزنویان در کرمان، محمد بن ابراهیم آصفی، محمد ابراهیم باستانی پاریزی، طهوری، ۱۳۴۲
* سفرنامه کرمان و بلوچستان، فیروز میرزا فرمانفرما، منصوره نظام مافی، شرکت کتاب‌های ایران، ۱۳۴۲
* بلوچستان، ذبیح‌الله ناصح، ابن سینا، ۱۳۴۴
* جغرافیای نیمروز، ذوالفقار کرمانی، ۱۸۷۲ م، عزیزاله عطاردی، ۱۳۷۴
* مراه البلدان، اعتمادالسلطنه، ۱۸۷۷ م، نوایی-محدث، ۱۳۶۷
* خاطرات حاج سیاح، حاج سیاح، ۱۸۷۸ م، حمید سیاح، ۱۳۵۶
* مقالات تقی‌زاده، بلوچستان، حسن تقی‌زاده، ۱۳۴۹
* نظری به بلوچستان، محمد برقعی، سپید، ۱۳۵۱
* نقشی از سیستان، مسیح الله توحیدلو، ۱۳۵۲
* جای پای اسکندر، اسلام کاظمیه، ۱۳۵۲
* مقدمه‌ای بر جامعه‌شناسی مردم بلوچستان، ایرج مهدویان، پیوند، ۱۳۵۲
* نظری بر طایفه گمشادزهی، محمد ابراهیم امین، سازمان برنامه و بودجه، ۱۳۵۳
* دست پنهان سیاست انگلیس در ایران، خان ملک ساسانی، بابک، ۱۳۵۳
* فرماندهان کرمان، شیخ یحیی احمدی، محمد ابراهیم باستانی پاریزی، دانش، ۱۳۵۴
* امیر شوکت الملک علم، محمد علی منصف$۲، امیرکبیر، ۱۳۵۴
* درآمدی بر تاریخ بلوچستان، رضا دانشور، سازمان برنامه و بودجه زاهدان، ۱۳۵۵
* دیار حبیب و بلاد غریب، پژوهشی در علل و چگونگی مهاجرت در سیستان و بلوچستان، مرتضی داوری و دیگران، سازمان برنامه و بودجه، ۱۳۵۵
* سازمان سیاسی حکومت محلی بنت در ایام حکمرانی خاندان ایرانی، محمد برقعی، مازیار، ۱۳۵۶
* دیدار بلوچ، محمود دولت‌آبادی، پیوند، ۱۳۵۶
* زار و باد بلوچ، علی ریاحی، زبان و فرهنگ ایران، ۱۳۵۶
* جای پای اسکندر و سفری در بلوچستان، حسین ملک، جاویدان، ۱۳۵۶
* مقدمه‌ای بر شناخت سیستان و بلوچستان، ناصر عسکری، دنیای دانش، ۱۳۵۷
* صف آرایی نیروها در بلوچستان، استار بامئی، ۱۳۵۸
* از نیمروز تا تفتان، عبدالحسین فیروزکوهی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۳۵۸
* فرهنگ مردم بلوچ، عبداله ناصری، ۱۳۵۸
* فهرست ایلات و طوایف ایران، مرکز عشایری ایران، سازمان برنامه و بودجه تهران، ۱۳۶۱
* عشایر سیستان و بلوچستان، اسدالله اکبری، سازمان برنامه و بودجه، ۱۳۶۲
* پنج ارغن، غلامعلی رئیس‌الذاکرین، ۱۳۶۳
* بلوچستان و علل خرابی آن، امیر توکل کامبوزیا، مروی، ۱۳۶۳
* سفرنامه بلوچستان، علاء الملک، محمود دیبا، وحید، ۱۳۶۴
* بلوچستان یادگار مطرود قرون، کمال الدین غراب، کیهان، ۱۳۶۴
* کتابنامه سیستان و بلوچستان، حسن لاریجانی، سازمان برنامه و بودجه، ۱۳۶۵
* مقدمه‌ای بر شناخت طوایف سرگلزایی و بارکزایی سیستان و بلوچستان، ایرج افشار سیستانی، نشر هنر، ۱۳۶۶
* بزرگان سیستان، ایرج افشار سیستانی، مرغ آمین، ۱۳۶۷
* از سیر تا پیاز، محمد ابراهیم باستانی پاریزی، علم، ۱۳۶۷
* بررسی تغییرات ساختارهای اقتصادی-اجتماعی در جامعه روستایی نشینان، سیامک زند رضوی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، ۱۳۶۸
* مسئله ملی و هویت ملیت‌ها، بناب$۲، پارسا، ۱۳۶۹
* ادم‌های سه قرآن و سه شاهی، محمود زند مقدم، مؤلف، ۱۳۷۰
* تاریخ روابط انگلیس و ایران در قرن نوزدهم، محمود محمود، اقبال، ۱۳۷۰
* مردم نگاری شهرستان خاش، محمد مکاری، سازمان میراث فرهنگی کشور، ۱۳۷۰
* سفرنامه بلوچستان، عبدالحمید میرزا ناصرالدوله، مرکز کرمان‌شناسی، ۱۳۷۰
* بلوچستان و تمدن دیرینه آن، ایرج افشار سیستانی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۳۷۱
* اختلاف دولت‌های ایران و افغانستان در مورد رود هیرمند، غلامرضا فخاری، وزارت امور خارجه، ۱۳۷۱
* تاریخ و زبان افغانستان، نجیب مایل هروی، بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار، ۱۳۷۱
* بررسی تغییرات ساختارهای اقتصادی-اجتماعی در جامعه سیستان و بلوچستان، سیامک زند رضوی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، ۱۳۷۲
* نگرشی بر تحولات استان سیستان و بلوچستان پس از انقلاب اسلامی، سازمان برنامه و بودجه استان سیستان و بلوچستان، سازمان برنامه و بودجه، ۱۳۷۲
* بلوچستان در سال‌های ۱۳۰۷ تا ۱۳۱۷, عبدالرضا سالار بهزادی، بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار، ۱۳۷۲
* پژوهشی در تاریخ معاصر بلوچستان، دادشاه، عظیم شه بخش، نوید، ۱۳۷۳
* گردآوری قصه‌های مردم در استان سیستان و بلوچستان، عبدالحسین یادگاری، میراث فرهنگی استان سیستان و بلوچستان، ۱۳۷۳
* مردم نگاری شهرستان ایرانشهر، محمد سعید جانب الهی، سازمان میراث فرهنگی ایرانشهر، ۱۳۷۴
* باستان‌شناسی و تاریخ بلوچستان، منصور سجادی، سازمان میراث فرهنگی کشور، ۱۳۷۴
* تاریخچه روابط فرهنگی بلوچستان ایران با شبه قاره هند، عباس سرافرازی، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۳۷۴
* آهنگ بلوچستان، سعید نیکبختی، هامون، ۱۳۷۴
* مروج الذهب و معادن الجواهر، ابوالحسن علی بن حسین مسعودی، ابولقاسم پاینده، بنگاه ترجمه و نشر کتاب
* بلوچ و بلوچستان، عبدالصمد سربازی، کردستان، ۱۳۷۸
* تخریب گورناک، حادثه یا توطئه، محمد آرمیان، ۱۳۷۹
* استان سیستان و بلوچستان، حسن زنده دل، ایرانگردان، ۱۳۷۹
* سبک نگارش زبان بلوچی، سید ظهور شاه هاشمی، اخرداد بلوچ، انتشارات بلوچی کراچی، ۱۹۸۲
* مردم نگاری شهرستان چابهار، ضمیرا مانگلدی، سازمان میراث فرهنگی کشور، ۱۳۷۶
* مقایسه زبان بلوچی با زبان‌های ایرانی باستان، موسی محمودزهی، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی زاهدان، ۱۳۷۶
* آداب عامه بلوچستان، عبدالحسین یادگاری، سازمان میراث فرهنگی کشور، ۱۳۷۶
* کثرت قومی و هویت ملی ایرانیان، ضیا صدر، اندیشه نو، ۱۳۷۷
* قومیت و قومیت گرایی در ایران از افسانه تا واقعیت، نشر نما، ۱۳۷۸
* داستان سیستان، رضا امیرخانی، انتشارات قدیانی، ۱۳۸۲
* پوشاک و زیور آلات استان سیستان وبلوچستان، حمیده یعقوبی،انتشارات تفتان ،۱۳۹۲

## آثار سیاحان و خاورشناسان غربی

* ضمیمه کتاب مسافرت به بلوچستان و سند از پاتینجر، کریستی، ۱۸۱۶ م، حسن احمدی، ۱۳۷۸
* سفرنامه پاتینجر، هنری پاتینجر، شاپور گودرزی، کتابخانه ملی ایران، ۱۳۴۹
* جغرافیای سیستان، کانلی، ۱۸۴۰ م، حسن احمدی، ۱۳۷۸
* سفر با کاروان، فریه، ۱۸۵۷ م، حسن احمدی، ۱۳۷۸
* ایران شرقی، اسمیت، ۱۸۷۸ م، حسن احمدی، ۱۳۷۸
* مقدمه و پیوست‌های کتاب ایران شرقی، گلداسمیت، ۱۸۷۶م، حسن احمدی، ۱۳۷۸
* سفر به مشهر از طریق سیستان، گلداسمیت، ۱۸۷۳ م، حسن احمدی، ۱۳۷۸
* یاداشت‌های سیستان، راولینسون، ۱۸۷۳ م، حسن احمدی، ۱۳۷۸
* ایران و قضیه ایران، کرزن، ۱۸۹۰ م، وحید مازندرانی
* بلوچستان ناکاویده، (ارنست آیسکو فلویر)، ۱۸۸۲ م، سپهر صدیقی نژاد ۱۴۰۰
* خراسان و سیستان، تیت، ۱۹۰۰ م، رهبری، روشنی
* هشت سال در ایران، سایکس، ۱۹۰۲ م، سعادت نوری
* سفر چهارم به ایران، سایکس، ۱۹۰۲ م، حسن احمدی، ۱۳۷۸
* جغرافیای تاریخی ایران، بارتولد، ۱۹۰۲ م، حمزه سردادور
* از دجله تا سند، بیلو، ۱۸۷۲ م
* توصیف کاسه ایران شرقی و سیستان، هانتیگتون، ۱۹۰۵ م، حسن احمدی، ۱۳۷۸
* سیستان:در باب تاریخ، تیت، ۱۹۱۰ م، احمدی موسوی
* سیستان: در باب توپوگرافی، تیت، ۱۹۱۰ م
* سیستان: خرابه‌ها و مردم، تیت، ۱۹۱۰ م، رئیس‌الذاکرین
* مرزهای بلوچستان، تیت، ۱۹۰۹ م، حسن احمدی، ۱۳۷۸
* گزارش‌های هیئت حکمیت، مک ماهون، ۱۹۰۵ م
* مرزهای جنوبی افغانستان، مک ماهون، ۱۸۷۹ م، حسن احمدی، ۱۳۷۸
* نقشه‌برداری و اکتشافات جدید در سیستان، مک ماهون، ۱۹۰۶ م، حسن احمدی، ۱۳۷۸
* در سرزمین‌های محسود، لندور، ۱۹۰۳ م، حسن احمدی، ۱۳۷۸
* گردش در افغانستان، لاکوسه، ۱۹۰۹ م
* کویرهای ایران، سون هدین، ۱۹۱۰ م، پرویز رجبی
* جغرافیایی تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی، لسترنج، ۱۹۰۵ م، محمود عرفان
* آبزیان سیستان، آنندال، ۱۹۲۱ م، حسن احمدی، ۱۳۷۸
* راهنمای توریستی ایران، خارگات، ۱۹۳۵ م
* امپراطوری صحرانوردان، رنه گروسه، عبدالحسین میکده، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۵۳
* سفری به ایران، لونی امیل دوهرسه، منوچهر فرمانفرماییان، بنیاد فرهنگ ایران، ۱۳۵۴
* دو سفرنامه دربارهٔ بلوچستان، ادموندز بارون دوبر، سکندر امان‌الهی بهاروند، بابک، ۱۳۶۲
* تاریخ ایلات ایران، آن لمبتون، آگاه، ۱۳۶۲
* جغرافیایی تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی، لسترنج، محمود عرفان، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۶۷
* تاریخ سیستان، ادموند باسورث، حسن انوشه، امیرکبیر، ۱۳۷۰
* تاریخ صفاریان سیستان و ملوک نیمروز، کلیفورد ادموند باسورث، شاهین میر، مبصّر، ۱۴۰۳
* خویشاوندان و بیان دوستی عشایر بلوچ، فیلیپ کارل سالزمن، محمد دانشور، سازمان برنامه و بودجه، ۱۳۷۵
* مهاجمان سرحد، رویارویی نظامی انگلستان با سرداران بلوچ ایرانی، رجینالد دایر، حمید احمدی، نشر نی، ۱۳۷۸
* پژوهش زبان بلوچی از طریق ادبیات عامه آن، زاروپین، فرهنگ و علوم اتحاد شوروی

## منابع

## پیوند به بیرون
* BALUCHISTAN i. Geography, History and Ethnography (cont.)

رده:بلوچستان
رده:سیستان
رده:استان سیستان و بلوچستان