آدولف، دوک اعظم لوکزامبورگ

**آدولف** (آدولف ویلهلم اوت کارل فریدریش؛ ۲۴ ژوئیه ۱۸۱۷–۱۷ نوامبر ۱۹۰۵) آخرین دوک ناسائو است که از ۲۰ اوت ۱۸۳۹ تا زمان الحاق قلمرو دوک به پادشاهی پروس در سال ۱۸۶۶ حکومت کرد. در سال ۱۸۹۰، پس از مرگ گیوم سوم پادشاه هلند و دوک بزرگ لوکزامبورگ بود، دوک بزرگ لوکزامبورگ شد و به اتحاد شخصی بین هلند و لوکزامبورگ در سال ۱۹۰۵ پایان داد. او نخستین فرمانروای لوکزامبورگ از دودمان ناسائو-وایلبورگ بود.

آدولف در اوت ۱۸۳۹، بعد از مرگ پدرش ویلهلم، دوک ناسائو شد. پس از شکست امپراتوری اتریش در جنگ اتریش-پروس ۱۸۶۶، قلمرو دوک‌نشین ناسائو به پادشاهی پروس پیوست و بدین ترتیب تاج‌وتخت خود را از دست داد.

از ۱۸۱۵ تا ۱۸۳۹ دوک‌نشین لوکزامبورگ توسط پادشاهان هلند به عنوان یکی از استان‌های هلند اداره شد. به دنبال معاهده لندن (۱۸۳۹)، قلمرو دوک‌نشین بزرگ لوکزامبورگ مستقل شد اما در اتحاد شخصی با هلند باقی ماند. پس از مرگ پسران گیوم سوم پادشاه هلند هیچ وارث مذکری برای او نماند تا جانشین وی گردد. در هلند، زنان در سال ۱۸۸۷ اجازه یافتند تا به سلطنت برسند. با این حال، لوکزامبورگ، از قانون سالیک که زنان را از جانشینی منع می‌نمود پیروی کرد؛ بنابراین، پس از مرگ شاه گیوم سوم، تاج سلطنتی هلند به تنها دخترش، ویلهلمینا انتقال یافت، اما طبق پیمان خانواده ناسائو، سلطنت لوکزامبورگ به آدولف منتقل شد.

آدولف در سال ۱۹۰۵ درگذشت و پسرش، گیوم چهارم، به عنوان دوک برزگ لوکزامبورگ جانشین وی گردید.

## زندگی‌نامه
او پسر ویلهلم، دوک ناسائو (۱۸۳۹–۱۷۹۲) و همسر نخستش، شاهدخت لوئیز ساکس-هیلدبورگ هاوزن بود. خواهرزاده آدولف، سوفیا ناسائو، همسر اسکار دوم سوئد بود.

### دوک ناسائو
آدولف در اوت ۱۸۳۹ در سن ۲۲ سالگی پس از مرگ پدرش مقام دوک ناسائو را به دست آورد. ویستبادن در آن زمان به پایتخت قلمرو دوک تبدیل شده بود و آدولف در سال ۱۸۴۱ در شهر تازه تأسیس اشتاتشلوس اقامت گزید. در تاریخ ۴ مارس ۱۸۴۸، او با «درخواست‌های نُه گانه ساکنان ناسائو» موافقت کرد. چند سال بعد، با این حال، او از دیدگاه‌های لیبرال خود را دست کشید و رویکردی به شدت محافظه‌کارانه و ارتجاعی در پیش گرفت. با این حال، به طور کلی، او به عنوان یک حاکم محبوب شناخته می‌شد. او از امپراتوری اتریش در جنگ اتریش-پروس ۱۸۶۶ حمایت کرد. پس از شکست اتریش، ناسائو به پادشاهی پروس پیوست و آدولف تاج و تخت خود را در ۲۰ سپتامبر ۱۸۶۶ از دست داد.

### دوک بزرک لوکزامبورگ
در سال ۱۸۷۹، خواهرزاده آدولف، اما والدک و پیرمونت، دختر یکی دیگر از خواهران ناتنی او، با گیوم سوم، پادشاه هلند و دوک بزرگ لوکزامبورگ، ازدواج کردند. در سال ۱۸۹۰، پس از مرگ گیوم سوم بدون داشتن فرزند پسر، تنها دختر آنها ویلهلمینا به تخت سلطنت هلند نشست، اما از جانشینی لوکزامبورگ محروم شد. دوک‌نشین بزرگ که از سال ۱۸۱۵ به صورت اتحاد شخصی با هلند مرتبط بود، طبق پیمان خانوادگی ناسائو به آدولف منتقل شد.

آدولف هفدهمین عموزاده از طریق نسبب مردانه شاه-دوک بزرگ گیوم سوم بود از طریق نسب فقط مردانه منتقل می‌شد، اما همچنین سومین عموزاده مادری او نیز محسوب می‌شد زیرا هر دو از نوادگان ویلم چهارم، شاهزاده اورانژ بودند. او برای مدت کوتاهی در دوران بیماری گیوم سوم، نیابت سلطنت لوکزامبورگ را بر عهده گرفت بود.

آدولف در این زمان ۷۳ سال داشت و اطلاعات کمی از سیاست لوکزامبورگ داشت. او عمدتاً از حکومت روزمره خودداری می‌کرد؛ نخست وزیر پل آیشن، که از سال ۱۸۸۸ در این سمت بود، به امور کشور رسیدگی می‌کرد. این امر باعث شد که پادشاه، با وجود اختیارات قابل توجهی که روی کاغذ داشت، از سیاست‌ورزی در عمل غایب بماند. در سال ۱۹۰۲، آدولف پسرش گیوم را به عنوان نماینده جز منصوب کرد.

او در سال ۱۹۰۵ در خانه تابستانی خود، اشلوس هوهنبرگ در لانگریس درگذشت و در سال ۱۹۵۳ در سردابه کلیسای اشلوس وایلبورگ به خاک سپرده شد.

### ازدواج و خانواده
در ۳۱ ژانویه سال ۱۸۴۴، آدولف در ابتدا در سن پترزبورگ، با دوشیزه الیزابت میگیلنوین از روسیه، خواهرزاده امپراتور نیکلاس یکم روسیه، ازدواج کرد. او کمتر از یک سال بعد از تولد نوزاد دختر مرده‌اش جان داد. آدولف کلیسای ارتدوکس روسیه سنت الیزابت ۱۸۴۷تا ۱۸۵۵ را به عنوان کلیسای مراسم خاکسپاری او بنا نهاد.

در ۲۳ آوریل ۱۸۵۱، او در دسائو با شاهدخت آدلهاید ماری آنهالت-دسائو ازدواج کرد. آنها پنج فرزند داشتند که تنها دو نفر از آنها تا سن هجده سالگی زنده ماندند و شاهزادگان و شاهدخت‌های لوکزامبورگ شدند:
* گیوم چهارم، دوک بزرگ لوکزامبورگ (۱۸۵۲–۱۹۱۲)
* شاهزاده فریدریش پل ویلهلم ناسائو (بیبریچ، ۲۳ سپتامبر ۱۸۵۴- بیبرچی، ۲۳ اکتبر ۱۸۵۵)
* شاهدخت ماری بیدلیدس ویلهلم شارلوت ناسائو (بیبریچ، ۱۴ نوامبر ۱۸۵۷- بیبریچ، ۲۸ دسامبر ۱۸۵۷)
* شاهزاده فرانتس جوزف ویلهلم ناسائو (بیبریچ، ۳۰ ژانویه ۱۸۵۹- وین، آوریل ۱۸۷۵)
* شاهدخت هیلدا شارلوت ویلهلم (۱۸۶۴–۱۹۵۲)، ازدواج کرد فریدریش دوم، دوک بزرگ بادن.

در سال ۱۸۹۲، دوک بزرگ آدولف عنوان شخصی شاهزاده برنادوت را در اشراف لوکزامبورگ و همچنین عنوان ارثی کنت ویسبورگ[2] را به برادرزاده سوئدی خود، اسکار، که پس از ازدواج بدون رضایت پدرش، عناوین سوئدی خود را از دست داده بود، اعطا کرد. ویسبورگ ویرانه‌های یک قلعه قدیمی در شهر ویسبی در دوک‌نشین گوتلند (عنوان پیشین اسکار) است، اما خود این عنوان در اشراف لوکزامبورگ ایجاد شده است.

## ادلسورین
در تاریخ ۲۰ آوریل ۱۸۴۲، ادلسورین، انجمن حمایت از مهاجران آلمانی در تگزاس، در قلعه دوک بزرگ در بیبریش در راین تشکیل شد. او به عنوان محافظ این سازمان منصوب شد. این انجمن مسئول مهاجرت گسترده آلمانی‌ها به تگزاس در قرن نوزدهم بود و در ۹ ژانویه ۱۸۴۳، مزرعه ۴۴۲۸ هکتاری ناسائو را در شهرستان فیت تگزاس تأسیس کرد و آن را به نام دوک بزرگ نامگذاری کرد.

## عنوان‌ها، القاب، افتخارات و نشان‌ها
### عنوان‌ها و القاب
* ۲۴ ژوئیه ۱۸۱۷–۲۰ اوت ۱۸۳۹: وارث دوک ناسائو 
* ۲۰ اوت ۱۸۳۹–۲۰ سپتامبر ۱۸۶۶: دوک ناسائو 
* ۲۰ سپتامبر ۱۸۶۶ - نوامبر ۲۳، ۱۸۹۰: آدولف، دوک ناسائو
* نوامبر ۲۳، نوامبر ۱۸۹۰- نوامبر ۱۷، ۱۹۰۵: والاحضرت همایون دوک بزرگ لوکزامبورگ، دوک ناسائو 

### نشان‌ها

پرونده:CoA Grand Duke of Luxembourg 1890-1898.svg|نشان ملی آدولف، ۱۸۹۰ - ۱۸۹۸
پرونده:Arms of the Grand Dukes of Luxembourg prior to 2000.svg|نماد آدولف و بزرگ دوک لوکزامبورگ به طور کلی، ۱۸۹۸ - ۲۰۰۰


## نگارخانه

پرونده:Adolph I. of Luxemburg.jpg|آدولف یکم لوکزامبورگ
پرونده:Adolph-Nassau-Luxemburg.jpg|آدولف دوک بزرگ لوکزامبورگ
پرونده:Adolph I. von Nassau Litho.jpg
پرونده:Adolph von Nassau, Grand Duke of Luxembourg.jpg|نشان دوک بزرگ لوکزامبورگ؛ اثر میچاکس
پرونده:Denkmal Herzogs Adolph von Nassau in Königstein.jpg|تندیس آدولف در کنیگشتاین
پرونده:Nassauer Denkmal Herzog Adolph.JPG|بنای یادبود آدولف


## یادداشت

## منابع

## پیوند به بیرون
* صفحه Adolphe در وب سایت رسمی مجلس بزرگ دودمان لوکزامبورگ

رده:اهالی دوک‌نشین ناساو
رده:اهالی لوکزامبورگ در سده ۱۹ (میلادی)
رده:اهالی ویسبادن
رده:پادشاهان پروتستان
رده:خاک‌سپاری‌های مجدد سلطنتی
رده:درگذشتگان ۱۹۰۵ (میلادی)
رده:دریافت‌کنندگان نشان سنت اندرو
رده:دوک بزرگ لوکزامبورگ
رده:زادگان ۱۸۱۷ (میلادی)
رده:ژنرال‌های سواره‌نظام (پروس)
رده:حاکمان نماینده پادشاه سده ۱۹ (میلادی)