نواب بنگال

**نواب بنگال** ()حاکمیت موروثی صوبه بنگال در امپراتوری گورکانی بود. در اوایل قرن هجده، نواب بنگال حاکم مستقل واقعی'' سه منطقه بنگال، بیهار و اودیسا بود که کشور مستقل کنونی بنگلادش و ایالت‌های هندی بنگال غربی، بیهار و اودیسا را دربر می‌گرفت.
## تاریخچه

### نواب‌های مستقل

صوبه بنگال در قرن هجدهم ثروتمند ترین کشور شبه قاره بود. این ثروت عمدتاً ناشی از کشاورزی پربار، تجارت گسترده پارچه‌های نفیس مانند موسلین و ابریشم، و صادرات محصولاتی چون باروت و شوره بود که بنگال را به یکی از مراکز اقتصادی کلیدی جهان تبدیل کرده بود.  از زمان فتح بنگال توسط اکبر در دهه ۱۵۰۰، چندین پست در نظام اداری مغول بنگال وجود داشت. *نظامات* ( حکومت) و *دیوانی* ( صدراعظمی ) دو شاخه اصلی حکومت ایالتی در دوران مغول‌ها بودند.  *[[صوبه‌دار|صبحدار]]* مسئول *نظامات* بود و سلسله‌ای از مقامات تابعه در سمت اجرایی داشت، از جمله *دیوانیان* ( نخست‌ وزیران ) که مسئول امور درآمد و حقوقی بودند.  پس از مرگ امپراتور اورنگ زیب، بنگال به تدریج مستقل شد و در سال ۱۷۱۷، به دست مرشد قلی خان، بنگال از مغولان جدا شد. با این حال، آنها وفاداری ظاهری خود را به مغول‌ ها حفظ کردند. در واقع، آنها مستقل بودند و میتوانستند ادامه دهند بدون او. 

دربار مغول برای درآمد به شدت به بنگال متکی بود و توان ان را نداشتند. عظیم‌الشان کخ نایب‌السلطنه مغول بنگال، مبارزه قدرت سختی با وزیر اعظم ( *دیوان* ) خود، مرشد قلی خان، داشت. امپراتور اورنگ زیب در سال ۱۷۰۳ در نتیجه ‌ی اختلافات، عظیماشان را از  بنگال خارج و به بیهار منتقل کرد. پس از خروج نایب السلطنه، مرشد قلی خان، نخست وزیر استان، به عنوان حاکم *واقعی* بنگال ظاهر شد. کودتای اداری او، مناصب *دیوان* ( نخست وزیر ) و *سوبه دار* ( نایب السلطنه ) را ادغام کرد. در سال ۱۷۱۶، مرشد قلی پایتخت بنگال را از داکا به شهری جدید به نام خود منتقل کرد تا بتوانند بهتر مدیریت کنند. این شهر جدید، مرشدآباد، به سرعت به مرکز تجاری و اداری تبدیل شد. در سال ۱۷۱۷، فرخ‌سیار، امپراتور مغول، خان را به عنوان نواب با ناظم موروثی به رسمیت  شناخت. حوزه قضایی  نواب، مناطقی در بنگال، بیهار و اوریسا را پوشش می‌داد.  قلمرو نواب از مرز با اود در غرب تا مرز با آراکان در شرق امتداد داشت.

معاون اصلی نواب، نایب ناظم  داکا، شهردار مرکز استان سابق بود که ثروت زیاد قابل توجهی داشت؛ نایب ناظم داکا همچنین بر بخش خیلی بزرگی از شرق بنگال حکومت می‌کرد. دیگر مقامات مهم در پاتنا، کاتک و چیتاگونگ مستقر بودند. اشراف از زمینداران بنگال تشکیل  شده بود. &#x5B; *[[ویکی‌پدیا:نیازمند منبع|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2023)">نیازمند منبع</span>]]* &#x5D; نواب توسط خانواده قدرتمند جاگات ست از بانکداران و وام دهندگان پول حمایت می‌شد. آنها به عنوان تأمین کننده مالی هم برای نواب‌ها و هم برای  شرکت‌های اروپایی فعال در منطقه خدمت می‌کردند و میتوانستند برای انها کار کنند. خانواده جاگات ست، که عنوان “بانکدار جهان” را از امپراتور مغول دریافت کرده بودند، نقش کلیدی در اقتصاد بنگال ایفا می‌کردند و اغلب به عنوان پشتیبان مالی نوابان عمل می‌نمودند.

(معروف به مسجد کترا، که توسط مرشد قلی خان ساخته شد و شامل کاروانسرا، مسجد و مقبره او است). نواب‌ها از درآمد حاصل از تقاضای جهانی برای تجارت پارچه‌ی موسلین در بنگال ، که در داکا و سونارگئون متمرکز بود، سود می‌بردند. مرشدآباد مرکز اصلی تولید ابریشم بود.  کشتی‌سازی در چیتاگونگ مورد تقاضای عثمانی‌ها و اروپایی‌ها بود. پتنه مرکز فلزکاری و مجتمع نظامی-صنعتی بود. منطقه بنگال-بیهار صادرکننده عمده باروت و شوره بود.   نواب‌ها دورانی از سازماندهی رو به رشد در بانکداری، صنایع دستی و سایر حرفه‌ها را اداره می‌کردند و روبه پیشرفت بودند. این دوران شکوفایی اقتصادی، بنگال را به بهشتی برای تجارت تبدیل کرده بود.

بنگال بازرگانانی را از سراسر اوراسیا جذب می‌کرد. تاجران در کاروانسراها از جمله مسجد کترا در مرشدآباد اسکان داده شدند و Bara Katra و Choto Katra در داکا. اخراج مهاجران پرتغالی از چیتاگونگ، مرکز تجارت بین‌المللی را از داکا به شهر جدید مرشدآباد منتقل کرد، شهری که به دلیل موقعیتش در کرانه‌های رود بهاگیراتی، در پایین‌دست رودی که اروپایی‌ها مراکز تجاری خود را در آن برپا کرده بودند، مورد توجه قرار گرفت. ارمنی‌ها در محله‌ی سعیدآبادِ برهَمپور، سکونتگاه و کلیسای خود را برپا کرده بودند، در حالی که یک جامعه‌ی بانکدارانِ جین در جیاگانج-آزیگانج توسعه یافته بود. پرتغالی‌ها همچنان حضور اندکی در باندل داشتند که بیشتر در اطراف کلیسایشان متمرکز بود. پست‌های تجاری خیلی زیادی بنگالی‌های هلندی شامل شهرک هلندی‌ها در راجشاهی؛ شهر هوگلی و انبارهایی در باراناگر و محله کالیکاپور در مورشیب‌آباد می‌شد. فرانسوی‌ها در شهر چندنگر و انبارهایی در سعیدآباد و ساندویپ مستقر شدند. دانمارکی‌ها در شهر سرمپور مستقر شدند. بریتانیایی‌ها شهر کلکته و یک انبار در کازیمبازار را توسعه دادند. تلاش اتریشی‌ها برای ایجاد یک پایگاه در بانکیپور توسط بریتانیایی‌ها خنثی شد.  داکا همچنان هلندی‌ها، فرانسوی‌ها و ارمنی‌ها را جذب می‌کرد. شهرهای بنگالی پر از دلالان، کارگران، کارگران ساده، نایبان، وکلا و تاجران عادی بود. تنوع تجاری و فرهنگی، مرشدآباد را به یکی از پرجنب‌وجوش‌ترین شهرهای آسیا در قرن هجدهم تبدیل کرده بود. 

## پانویس
* 

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:بخش مرشدآباد
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۷۱۷ (میلادی) در آسیا
رده:نجیب‌زادگان اهل هند