رابرت جی لیفتون

**رابرت جی لیفتون** (به ؛  – ) روان‌پزشک و نویسنده اهل ایالات متحده آمریکا بود. وی را عمدتاً به‌خاطر مطالعاتش در زمینهٔ علل و اثرات روانی جنگ‌ها و خشونت‌های سیاسی و نظریهٔ اصلاح فکرش می‌شناسند.

او از طرفداران اولیهٔ تکنیک‌های روان‌شناسی تاریخی بود.

او برندهٔ جوایزی همچون جایزه ملی کتاب و جایزه صلح گاندی شده‌بود.

## زندگی‌نامه
لیفتون در ۱۶ مهٔ ۱۹۲۶ در بروکلین، نیویورک متولد شد. او فرزند تاجری به نام هارولد لیفتون و همسرش سیل لیفتون بود. رابرت در سال ۱۹۴۲، در سن ۱۶ سالگی، در دانشگاه کرنل ثبت نام کرد. سپس در سال ۱۹۴۴ در کالج پزشکی نیویورک پذیرفته شد و در سال ۱۹۴۸ از آنجا فارغ‌التحصیل گردید. او در سال‌های ۱۹۴۸ و ۱۹۴۹، در بیمارستان یهودیان بروکلین کارآموزی کرد. او در سال‌های ۱۹۴۹ تا ۱۹۵۱، دورهٔ روان‌پزشکی خود را در مرکز پزشکی داون استیت، در بروکلین، نیویورک گذراند.

از سال ۱۹۵۱ تا ۱۹۵۳، لیفتون به عنوان روان‌پزشک نیروی‌هوایی در ژاپن و کره، خدمت کرد، که بعدها علاقهٔ خود را به جنگ و سیاست، به آن نسبت داد. او بعد از آن زمان، به عنوان معلم و محقق در دانشکده روان‌پزشکی واشینگتن، دانشگاه هاروارد، و کالج عدالت کیفری جان جی، جایی که به تأسیس مرکز مطالعه خشونت انسانی کمک کرد، کار کرد.

او در سال ۱۹۵۲ با بتی ژان کیرشنر، نویسنده کودکان ازدواج کرد و از او صاحب دو فرزند شد. بتی در ۱۹ نوامبر ۲۰۱۰ در بوستون بر اثر عوارض سینه‌پهلو درگذشت.

لیفتون گفته‌بود که کشیدن کاریکاتور، یک سرگرمی  جدای از شغل، برای او محسوب می‌شود. او دو کتاب کاریکاتور طنز دربارهٔ پرندگان منتشر کرده‌است.

او هم‌چنین عضو دانشکده بین‌المللی بود، سازمانی متشکل از رهبران با تخصص سیاسی، علمی و اخلاقی که هدف آن ارائه رویکردهای جدید در غلبه برموانع سر راه جهانی صلح‌آمیز، از نظر اجتماعی عادلانه و از نظر اقتصادی پایدار است. در سال ۲۰۱۲ دانشگاه نیو اسکول به لیفتون دکترای افتخاری اعطا کرد.

## مطالعات اصلاح اندیشه
در آغاز سال ۱۹۵۳، لیفتون با نظامیان آمریکایی که در طول جنگ کره، اسیر جنگی شده‌بودند، علاوه بر کشیشان و دانش آموزان و معلمانی که پس از سال ۱۹۵۱، در زندان چین به سر می‌بردند، مصاحبه کرد. هم‌چنین علاوه بر مصاحبه با ۲۵ آمریکایی و اروپایی‌، لیفتون با ۱۵ چینی که پس از تلقین از دانشگاه‌های چین فرار کرده‌بودند، مصاحبه کرد.

کتاب اصلاحات فکری و روان‌شناسی توتالیسم لیفتون در ۱۹۶۱: مطالعه‌ای است دربارهٔ «شستشوی مغزی» در چین، بر اساس این تحقیق، مطالعه‌ای دربارهٔ تکنیک‌های اجباری مورد استفاده در جمهوری خلق چین بود. او این روند را «اصلاح فکر» یا «شستشوی مغزی» توصیف کرد، اگرچه او اصطلاح قبلی را ترجیح داد. اصطلاح «تفکر کلیشه‌ای» در این کتاب رایج شد. لیفتون دریافت که پس از بازگشت اسرا به ایالات متحده، تفکر آنها برخلاف تصور رایج «شستشوی مغزی» به زودی به حالت عادی بازگشت و منجر به تغییرات دائمی شد. یک نسخه تجدید چاپ در سال ۱۹۸۹ توسط انتشارات دانشگاه کارولینای شمالی منتشر شد.

## جوایز
* ۱۹۸۷: جایزهٔ ملی کتاب یهودی در بخش هولوکاست برای پزشکان نازی: کشتار پزشکی و روان‌شناسی نسل‌کشی

## مرگ
لیفتون در ۴ سپتامبر ۲۰۲۵، در سن ۹۹ سالگی در ترورو، ماساچوست، ایالات متحده آمریکا درگذشت.

## جستارهای وابسته
* فرقه

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
;مقالات
* Evil, the Self, and Survival: interview by Harry Kreisler, 1999
* Doctors and Torture: Lifton discusses "atrocity-producing situations" in the case of the Abu Ghraib prisoner abuse, 2004
* Superpower Syndrome articles. Robert Jay Lifton on superpower syndrome, TomDispatch, 2006.
* The End of Life: Exploring Death in America "Doctors and Death" Transcript, All Things Considered, Jan. 4
* Hiroshima and the World: The Wisdom of Survivors  article in the Chugoku Shimbun.
;رسانه
* Talk on Apocalyptic Violence 
* Flight From Death. Robert Jay Lifton is interviewed in this documentary film.
* Bill Moyers Interviews Robert Jay Lifton: about the aftermath of September 11 terrorist attacks, 2002
* Religious and Ethnic Conflict Abroad Talk of the Nation, ۱۵ سپتامبر ۱۹۹۹
* Doomsday Cults/Apocalyptic Groups Morning Edition, ۷ آوریل ۲۰۰۰
* 
* Interview with Steven Hassan Freedom of Mind, ۱۳ ژوئیه ۲۰۱۱
* Interview with Steven Hassan Freedom of Mind, August, 2012
*Interview with Robert Jay Lifton by Stephen McKiernan, Binghamton University Libraries Center for the Study of the 1960s, ۱۰ اوت ۲۰۱۰

;مصاحبه‌ها با رادیو فرش ایر:
* October 19, 2001
* December 18, 2001
* September 11, 2002
* June 6, 2002
* February 5, 2003
* April 8, 2003

رده:برندگان جایزه ملی کتاب
رده:تاریخ‌نگاران اهل نیویورک (ایالت)
رده:تاریخ‌نگاران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:تاریخ‌نگاران یهودی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانشمندان علوم اجتماعی یهودی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان کالج پزشکی وایل کرنل
رده:روان‌پزشکان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:زادگان ۱۹۲۶ (میلادی)
رده:کنشگران ضدجنگ اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کنشگران مخالف جنگ‌افزارهای هسته‌ای اهل ایالات متحده آمریکا
رده:درگذشتگان ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:کارکنان دانشگاه هاروارد
رده:نظامیان اهل نیویورک
رده:نظریه‌پردازان کنترل ذهن
رده:نویسندگان آمریکایی یهودی‌تبار
رده:نویسندگان غیرداستانی سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان مرد غیرداستانی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:یهودیان آمریکایی سده ۲۱ (میلادی)
رده:یهودیان آمریکایی سده ۲۰ (میلادی)