گنجینه آترئوس

بندانگشتی|300x300پیکسل| گنجینه آترئوس
**گنجینه آترئوس** یا **آرامگاه آگاممنون** آرامگاهی در تپه پاناگیتسا، در موکنای، یونان است که در عصر برنز در حدود ۱۲۵۰ سال پیش از میلاد ساخته شده‌است. نعل سنگی بالای درگاه ۱۲۰ تن وزن دارد و ابعاد تقریبی آن 8.3 x 5.2 x ۱٫۲ متر است، که بزرگترین در جهان است. این آرامگاه برای دوره نامعلومی به کار گرفته می‌شد. پاوسانیاس، جغرافیدان رومی در سده دوم پس از میلاد به آن اشاره کرد.

این آرامگاه احتمالاً هیچ ارتباطی با آترئوس یا آگاممنون - فرمانروایان افسانه‌ای موکنای یا آرگوس در آثار هومر، چرخه حماسی و *[[اورستیا]]* ندارد- زیرا باستان‌شناسان باور دارند که فرمانروای موکنای که در آنجا دفن شده‌است در زمانی زودتر از آگاممنون فرمانروایی کرده‌است. این آرامگاه این گونه توسط هاینریش شلیمان نامگذاری شد و از آن زمان تاکنون از این نام استفاده می‌شود.

## نام و افسانه‌ها
نام «گنجینهٔ آترئوس» و «مقبرهٔ آگاممنون» بیشتر متعلق به روایت‌های اساطیری و سنت‌های بعدی است، نه شواهد تاریخی قطعی. 

در نوشته‌های یونانی باستان، مثلاً پائزانیا (Pausanias)، اشاره نشده که این مقبره متعلق به آترئوس یا آگاممنون باشد.

## موقعیت جغرافیایی
موقعیت: میسنه، آرگولیس، شبه‌جزیرهٔ پِلونِز، یونان. 

فاصلهٔ تقریبی از دروازهٔ شیر یا Lion Gate و از راه‌های دسترسی امروزی ذکر شده است.

## تاریخچه کاوش‌ها
اولین بررسی‌های غربی در اوایل قرن ۱۹ میلادی انجام شده است، از جمله افراد شناخته‌شده مثل هاینریش شلیمن (Heinrich Schliemann). 

در قرن بیستم، باستان‌شناسان مانند آلن ویس (Alan Wace) بررسی‌های دقیق‌تر انجام داده‌اند تا تاریخ دقیق‌تر ساخت و ویژگی‌های معماری بنا را کشف کنند.

## ساختار معماری

### دُرومُس (Dromos)
راهروی ورودی به شکل مستطیلی بلندی که منتهی به دروازهٔ اصلی مقبره است. طول حدود ۳۵-۳۶ متر و عرض حدود ۶ متر. 

دیوارهای دُرومُس از سنگ‌های بزرگ (Conglomerate ashlar) ساخته شده‌اند؛ در بخش‌هایی کاملاً سنگ‌کاری شده‌اند.

### استومن (Stomion) / دروازهٔ ورودی
ورودی اصلی فضایی عظیم دارد: درِ ورودی تقریباً ۵٫۴ متر ارتفاع، ۲٫۷ متر عرض و عمق حدود ۵٫۴ متر است. 

بر فراز آن لنتِل‌های بسیار سنگینی قرار دارد و بالای لِنتِل مثلث تسکینی (relieving triangle) دیده می‌شود، که به جهت تحمل فشار سنگ‌های بالایی است.

### تالاموس / گنبد (Thalamos / Corbelled dome)
اتاق مدور اصلی است که با سنگ‌های به صورت کرِبلِد (corbelled) ساخته شده. 

قطر ~ ۱۴٫۵ متر و ارتفاع حدود ۱۳٫۲–۱۳٫۵ متر.

### اتاق جانبی
در سمت داخل تالاموس، اتاق جانبی کوچکی وجود دارد، حدود ۶ متر مربع. احتمالاً برای دفن مردگان قبلی یا استخوان‌ها به‌صورت استخواندان (ossuary) استفاده می‌شده است.

### لِنتِل و مثلث تسکینی
لِنتِل عظیم با وزنی تقریباً ۱۲۰ تن، با ابعاد ~ ۹ متر در طول، ۵ متر عرض، ۱٫۲ متر ضخامت. 

مثلث تسکینی بالاِ لِنتِل برای کاهش فشار سنگ‌ها بر لِنتِل به کار رفته است.

### تزئینات و مصالح
مصالح: سنگ‌های کنگلومرات (conglomerate)، مرمر، سنگ اهکی دقیق (ashlar masonry) 

ستون‌های نیم‌تایی (half-columns) مرمری با نقش‌های مارپیچ و زیگ‌زاگ تزئینی در نمای در ورودی وجود داشته‌اند که امروزه قطعات‌شان در موزه‌ها موجودند.

## تاریخ دقیق ساخت و تقسیم‌بندی زمانی (دیرینه‌شناسی)
تقریباً بین ۱۴۰۰ تا ۱۲۵۰ پیش از میلاد ساخته شده است، غالباً تخصیص به دورهٔ Late Helladic IIIA / IIIB داده می‌شود. 

بعضی پژوهشگران ساخت اولیه در حوالی LH IIIA1 (~۱۳۷۰ BCE) و بازسازی‌ها یا استفاده‌های بعدی تا LH IIIB (~۱۲۵۰ BCE) را مطرح کرده‌اند.

## کاربری و دفن
یقینا مقبره برای افراد برجسته ساخته شده باشد، احتمالاً خانوادهٔ پادشاهی یا نخبگان. ولی شواهد قطعی از دفن یا هویت دقیق افراد وجود ندارد. 

استفادهٔ جانبی اتاق کوچک ممکن است به عنوان استخواندان برای قطعات دفن‌های قبلی بوده باشد.

## وضعیت کنونی و حفاظت
بخش‌هایی از نما و تزئینات توسط باستان‌شناسان جمع‌آوری شده‌اند و قطعاتی در موزه‌ها موجود است. 

سایت برای بازدید عمومی قابل دسترسی است. مراقبت‌ها جهت جلوگیری از آسیب به سنگ، فرسایش و ضربهٔ گردشگران ضروری است. (اطلاعات عمومی)

## اهمیت از نظر معماری و تاریخی
به عنوان بزرگ‌ترین و پرتجمل‌ترین ثولوس در دورهٔ برنز یونان شناخته می‌شود.

گنبد کرِبلِد آن برای مدت بسیار زیادی بزرگ‌ترین گنبد ساخته‌شده از این نوع در دنیا بوده است. 

نشان‌دهندهٔ پیشرفت‌های مهندسی، هنر سنگ و سنگ‌تراشی، و توان سازمان‌دهی کارهای بزرگ در جامعهٔ میکنی است.

## منابع
1. Encyclopaedia Britannica, “Treasury of Atreus,” بررسی ویژگی‌ها و ابعاد معماری. 

2. Wikipedia, مقالهٔ “Treasury of Atreus.” 

3. SmartHistory, مقالهٔ “The Treasury of Atreus, Mycenae.” 

4. AncientWorldMagazine, مقالهٔ “The ‘Treasury of Atreus’ – A Late Bronze Age tomb near Mycenae.” 

5. Ancient Greece: Φώς & Λέξη, صفحهٔ Treasury of Atreus، توضیحات ساختاری و معماری. 

6. E-Mycenae.org, اطلاعات عمومی درباره تاریخ و ساخت مقبره. 

7. The Civil Engineer, داده‌های مهندسی و اندازه‌ها از مطالعهٔ Zekkos et al. 

8. مقالات و شواهد دیرینه‌شناسی مختلف که LH IIIA و LH IIIB را بررسی کرده‌اند (مراجعه به AncientWorldMagazine و منابع دانشگاهی مرتبط).

## پیوند به بیرون
* 
* Treasury of Atreus 360° Interactive virtual tour
* A different light inside Treasury of Atreus

رده:ساختمان‌ها و سازه‌های کامل‌شده در سده ۱۳ (پیش از میلاد)
رده:گنبدها
رده:معماری میسنی
رده:موکنای
رده:میراث جهانی در یونان
رده:اکتشافات باستان‌شناسی ۱۸۷۹ (میلادی)