وزارت دفاع جمهوری آذربایجان

**وزارت دفاع جمهوری آذربایجان** () یکی از ۱۸ وزارتخانهٔ دولت آذربایجان و عهده‌دار پشتیبانی، هماهنگی، برنامه‌ریزی، و توسعه توان دفاعی نیروهای مسلح جمهوری آذربایجان می‌باشد. در حال حاضر، ژنرال ذاکر حسن‌اف سکاندار مقام وزارت دفاع است.

## تاریخچه
### عهد جمهوری دمکراتیک آذربایجان
در اولین هیئت دولت جمهوری دمکراتیک آذربایجان که، به تاریخ ۲۸ مه سال ۱۹۱۸ تشکیل گردید و ژنرال «خسروبیک سلطانف» به ریاست وزارت دفاع گماشته شد.
طبق برنامه اقدام برای امور تشکیل نیروهای مسلح جمهوری دمکراتیک آذربایجان، قرار بود تشکیل مهم‌ترین بخش‌های ساختاری ارتش تا ۱ نوامبر ۱۹۱۹ تکمیل شود. در طی این زمان باید تشکیل و سازمان‌دهی دو لشکر سواره‌نظام منقسم بر سه هنگ، لشکر توپخانه، یک تلگراف شامل واحدهای ویژه، یگان‌های مسلسل‌چی، هنگ سواره‌نظام دارای سه لشکر، نیروی هوایی و گردان راه‌آهن تکمیل می‌گردید. یکی از مسائل مهم تشکیل وزارت دفاع بود. با اینکه وظیفه وزیر رفاع به‌طور رسمی تأسیس نشده بود، ولی خسروبیک سلطانف متولی این سمت از ۲۸ می ۱۹۱۸ تا ۱۱ ژوئن بود. در ۲۳ اکتبر همان سال فرمانی در خصوص تأسیس وزارت دفاع صادر گردید.
تأسیس وزارت دفاع در ۷ نوامبر به‌طور رسمی اعلام و فتحعلی‌خان خویسکی به ریاست آن برگزیده شد. جمهوری تازی تأسیس دمکراتیک آذربایجان در ۲۶ ژوئن دستوری برای تأسیس ارتش ملی صادر کرد، که به موجب آن نیروهای مسلح جمهوری آذربایجان دایر گردید.
پس از انقراض جمهوری دمکراتیک آذربایجان به دست بلشویک‌ها در سال ۱۹۲۰، نیروهای مسلح جمهوری آذربایجان تحت فکمفرمایی شوروی به حیات خود استمرار داد.

### دوره جمهوری آذربایجان
بنا به فرمان شورای عالی جمهوری آذربایجان در ۵ سپتامبر سال ۱۹۹۱ وزارت دفاع در آذربایجان که، هنوز جزوی از شوروی بود و به استقلال نرسیده بود، بنیان گردید و ژنرال «واله برشادلی» افسر سرشناس ارتش شوروی به عنوان وزیر دفاع منصوب شد.
در بدو تأسیس، وزارتخانه دارای یک خودرو و هر یک از افسران نیز ۴ تا اسلحه داشت، که یکی از آنها سلاح کمری ماکارف بود. افسران با خرید لوازم دفتر با هزینه خودشان آیین‌نامه و سایر اسناد خدمتی را در خانه‌هایشان تدوین نموده‌اند. بعد از تأسیس وزارت دفاع، مذاکرات زیادی بر سر ایجاد نیروهای مسلح در جریان بود. سرانجام تصمیم «شورای عالی» بر آن شد، که نیروهای مسلح بر اساس ارتشی دارای شیوه سربازگیری اجباری تشکیل گردد.

## وزیران دفاع جمهوری آذربایجان
### جمهوری دمکراتیک آذربایجان
* ژنرال «خسرو بیگ سلطانف» (۲۸ مه ۱۹۱۸ تا ۱۱ ژوئن ۱۹۱۸)
* فتحعلی‌خان خویسکی (۱۸ نوامبر ۱۹۱۸ الی ۲۵ دسامبر ۱۹۱۸)
* صمدبیگ مهماندارف (۲۵ دسامبر ۱۹۱۸ تا ۱ آوریل ۱۹۲۰)

### سران ادارهٔ ارتش آذربایجان شوروی
در دوران شوروی، در آذربایجان یک اداره موسوم به «کمیساریای خلق» وجود داشت که وظایف وزارت دفاع را عهده‌دار بود.

### جمهوری آذربایجان
* سپهبد (ژنرال سه‌ستاره) «واله برشادلی» (۵ سپتامبر ۱۹۹۱ الی ۱۱ دسامبر ۱۹۹۱)
* «تاج‌الدین مهدیف» (۱۱ دسامبر ۱۹۹۱ تا ۱۷ فوریه ۱۹۹۲)
* «شاهین موسی‌اف» (موقت) (۱۷ فوریه ۱۹۹۲ تا ۲۴ فوریه ۱۹۹۲)
* «طاهر علی‌اف» (۲۴ فوریه ۱۹۹۲ تا ۱۶ مارس ۱۹۹۲)
* «رحیم قاضی‌اف» (۱۷ مارس ۱۹۹۲ تا ۲۰ فوریه ۱۹۹۳)
* سرلشکر «داداش رضایف» (۲۱ فوریه ۱۹۹۳ الی ۱۷ ژوئن ۱۹۹۳)
* ژنرال «صفر ابی‌اف» (موقت) (۱۷ ژوئن ۱۹۹۳ تا ۷ اوت ۱۹۹۳)
* سرلشکر «واحد موسی‌اف» (موقت) (۷ اوت ۱۹۹۳ تا ۲۵ اوت ۱۹۹۳)
* سپهبد «محمدرفیع محمدف» (۲ سپتامبر ۱۹۹۳ تا ۶ فوریه ۱۹۹۵)
* ژنرال «صفر ابی‌اف» (۶ فوریه ۱۹۹۵ الی ۲۲ اکتبر ۲۰۱۳)
* ژنرال ذاکر حسنف (۲۲ اکتبر ۲۰۱۳ تابه حال)

## منابع

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۱ (میلادی) در جمهوری آذربایجان
رده:وزارت‌خانه‌های جمهوری آذربایجان
رده:نیروی نظامی جمهوری آذربایجان
رده:وزارت‌خانه‌های دفاع