آلبرت مول (روانپزشک آلمانی)

**آلبرت مول** (؛ ۴ مه ۱۸۶۲، لیسا – ۲۳ سپتامبر ۱۹۳۹، برلین) متخصص مغز و اعصاب، روان‌شناس، سکس‌شناس و پژوهشگر اخلاق بود. او در کنار ایوان بلوخ و مگنوس هیرشفلد بنیانگذار روان‌شناسی پزشکی و جنسیت‌شناسی محسوب می‌شود. اگرچه مول در زمینه جنسیت‌شناسی پیشگام بود، اما معاصران او مانند مگنوس هیرشفلد و زیگموند فروید آثار او زیر سؤال می‌بردند، بیشتر به دلیل رقابت تلخ بین آن‌ها.

مول معتقد بود ماهیت جنسی شامل دو بخش کاملاً متمایز است: تحریک جنسی و کشش جنسی.

## زندگی‌نامه
مول که پسر یک تاجر یهودی بود، در لیسا (پروس) به دنیا آمد، قبل از تحصیل پزشکی در برسلاو، فرایبورگ، ینا و برلین، در مدرسه کاتولیک در شهر گووگوو سیلزی تحصیل کرد. در سال ۱۸۸۵، مول با انجام تحقیقاتی در مورد عواقب بی‌حرکتی طولانی مدت مفاصل در حیوانات آزمایشگاهی، موفق به دریافت مدرک پزشکی شد.

مول در یک تور از بیمارستان Salpêtrière در پاریس، تظاهرات معروف هیستری و هیپنوتیزم توسط ژان مارتین شارکو (۱۸۲۵–۱۸۹۳) را مشاهده کرد. در بازگشت به برلین در سال ۱۸۸۷، مول یک مطب خصوصی برای بیماری‌های عصبی افتتاح کرد که در آن از درمان گروهی برای بیمارانی که شکایات عصبی و رفتارهای جنسی ناهنجار داشتند، استفاده کرد.

مول یکی از اعضای پیشگام انجمن روان‌شناسی تجربی برلین بود. او در سال ۱۹۱۳ انجمن بین‌المللی تحقیقات جنسی را تأسیس کرد. او یک کنفرانس بین‌المللی با این موضوع برنامه‌ریزی کرد، اما در نهایت به دلیل جنگ جهانی اول به تأخیر افتاد.

در سال ۱۹۲۶، مول کنگره بین‌المللی یک هفته‌ای سکس‌شناسی را در برلین سازماندهی و ریاست کرد، اولین کنگرهٔ علمی بین‌المللی در آلمان پس از جنگ. در اوایل دههٔ ۱۹۲۰، او مؤسسهٔ خصوصی‌ای را برای روان‌شناسی عملی تأسیس کرد که آزمایشات روان‌شناسی را انجام می‌داد و مشاوره شغلی ارائه می‌کرد.

مول اغلب به عنوان شاهد متخصص در دادگاه خدمت می‌کرد؛ به‌ویژه در پرونده‌های مربوط به جرایم جنسی. او تا سال ۱۹۳۸ مشغول به کار بود تا اینکه دولت ناسیونال‌سوسیالیست در آلمان مجوز پزشکی او را به دلیل تبار یهودی‌اش لغو کرد.

او تنها یک سال بعد، در سپتامبر ۱۹۳۹، مجرد درگذشت. 

## رقابت با معاصرانش
### زیگموند فروید
انتشارات مول *Das Sexualleben des Kindes* (1908) زیگموند فروید را خشمگین کرد؛ زیراکه روانکاوی را به شدت مورد انتقاد قرار داد. مول معتقد بود که تعریف فروید از تمایلات جنسی نوزادان، فاقد دقت و پایه کافی است. مول در مورد شواهد تجربی مطالعات موردی فروید متقاعد نشد و پیشنهاد کرد که مقدمات نظری و بازنمایی‌های نمادین، به جای اینکه صحت آن را آزمایش کنند، فقط نظریه را تأیید می‌کنند.

مول باور داشت که فروید از طریق پیشنهاد درمانگر بر تحریف خاطرات بیمارانش تأثیر می‌گذارد و او اثر تمایلات جنسی را در علت‌شناسی روان رنجورها اغراق می‌کند. مول افزود که او روش درمانی فروید را در درمان بیماران روان‌نژند امتحان کرد، اما دریافت که همان‌طور که فروید ادعا می‌کند، تمایلات جنسی هیچ نقش برجسته‌ای ایفا نمی‌کنند.

فروید حتی پیش از انتشار *Das Sexualleben*، مول را در بین همکارانش تحقیر کرد. مول پزشک برجسته‌ای در برلین بود. فروید و معاصرانش تدافعی بودند زیرا پزشکان از نظر تاریخی به روانکاوی با شک و تردید یا خصومت آشکار می‌نگریستند. فروید اعتبار مول را زیر سؤال برد و شخصیت او را بدنام کرد و حتی مول را به دلیل عدم اعتبار فروید در انتقاد از تمایلات جنسی نوزادان و تکنیک روانکاوی به سرقت ادبی متهم کرد.

پس از ملاقات مول، فروید در نامه‌ای به کارل یونگ نوشت: «به‌طور خلاصه، او (مول) یک جانور است، اساساً یک پزشک نیست؛ او دارای ساختار فکری و اخلاقی یک آدم‌خوار است. او اتاق مرا مانند خود شیطان آلوده کرده‌است و من او را به اندازهٔ کافی سر جای خود قرار نداده‌ام. اکنون البته باید از او انتظار بدترین حملات را داشته باشیم.»

#### مگنوس هیرشفلد
آلبرت مول و مگنوس هیرشفلد از برجسته‌ترین سکس‌شناس‌ها و روانشناس‌های پزشکی قرن بیستم هستند. نه مول و نه هیرشفلد هرگز ازدواج نکردند و تا آنجا که ما می‌دانیم هیچ فرزندی نداشتند. هر دو اولین اثر جنسی خود را در مورد همجنس‌گرایی منتشر کردند. اینجا است که شباهت‌های میان آن‌ها به پایان می‌رسد.

مول خود را دانشمندی خالص و عاری از علایق سیاسی می‌دانست. از سوی دیگر، هیرشفلد کمتر به قوانین حرفه پزشکی توجه داشت و بیشتر به هویت خود به عنوان یک انسان دوست علمی اهمیت می‌داد. هیرشفلد اغلب به عنوان اولین قهرمان جنبش همجنس‌گرایی شناخته می‌شود. هیرشفلد هرگز در مورد گرایش جنسی خود چیزی ننوشت، اما معمولاً به عنوان یک همجنس‌گرا شناخته می‌شد. در مورد زندگی شخصی مول تنها می‌توان حدس و گمان داشت، اما باید توجه داشت که او یک مجرد مادام‌العمر بود. مول تأیید کرد که هیرشفلد «ماهیت مشکل‌ساز» دارد. او هیرشفلد را زن تلقی می‌کرد و عینیت او را به ویژه در موارد انحراف جنسی و جرایم جنایی جنسی زیر سؤال می‌برد. هیرشفلد هم، به نوبهٔ خود، مهارت و تخصص مول را به عنوان یک شاهد متخصص در دادگاه در مورد چنین موضوعاتی زیر سؤال می‌برد. با وجود این واقعیت که مول اولین گزارش علمی مدرن از همجنس‌گرایی را منتشر کرده بود.

مول بعداً هیرشفلد را با توجه به مسائل همجنس‌گرایی به شدت محکوم کرد. مول موضع کمیته علمی-بشردوستانه هیرشفلد در مورد همجنس‌گرایی را به عنوان یک «سم» برای هر همجنس‌گرا که به دنبال «درمان» است معرفی کرد. او احساس می‌کرد که کمیته بر تحریک و دستکاری علم برای تجلیل از رفتار جنسی انحرافی تأکید دارد. مول تا جایی پیش رفت که تهدید به انتشار شواهدی مبنی بر «ماهیت مشکل‌ساز هیرشفلد» کرد.

در پایان، مول هرگز این «شواهد» را منتشر نکرد، بلکه کاری به مراتب بدتر انجام داد. هیرشفلد به پاریس نقل مکان کرده بود - که توسط نازی‌ها تبعید شده بود. در ژانویه ۱۹۳۴، مول نامه‌ای به رئیس دانشکدهٔ پزشکی پاریس ارسال کرد که شامل یک نسخه برای وزیر خارجه آلمان بود. مول در نامه خود مدعی شد که شهرت هیرشفلد به عنوان یک پزشک و دانشمند به دلیل سیاست و اعتقادات شخصی وی خدشه‌دار شده‌است. مول در ادامه هیرشفلد را یک «فرصت‌طلب دوطرفه» توصیف کرد و تا زمانی که انجمن‌های سیاسی او در روز انقلاب در برلین رونمایی شد، خود را یک نظامی معرفی کرد. در نتیجه، هیرشفلد از طبابت در فرانسه منع شد و یک سال بعد در تبعید درگذشت.

## دیدگاه‌ها در مورد همجنس‌گرایی و قانون جزای آلمان با کد ۱۷۵
در دهه ۱۹۲۰، تغییر در افکار عمومی آلمان منجر به قضاوت شدیدتر در مورد جرایم جنسی، علی‌رغم عدم تغییر در خود قوانین شد. قانون مجازات شاهنشاهی ۱۷۵ بیان دارد: «اقدام جنسی غیرطبیعی که بین افراد جنس مذکر یا توسط انسان با حیوانات انجام شود، مجازات حبس دارد؛ ازدست‌دادن حقوق مدنی نیز می‌تواند تحمیل شود**.** » در این زمان، دادگاه‌ها این قانون را برای مجازات شدید تمام انحرافات جنسی درک‌شده به‌طور گسترده تفسیر می‌کردند. سکس‌شناس‌ها و روان‌پزشک‌های آلمانی که اغلب به عنوان شاهد خبره در موارد انحراف فراخوانده می‌شدند، با دادخواستی پاسخ دادند که برابری قانونی اعمال همجنس‌گرا و دگرجنسگرا را میان بزرگسالان موافق تأیید می‌کرد. مول یکی از نخستین افرادی بود که این طومار را امضاء کرد که توسط کمیته علمی-بشردوستانه *هیرشفلد* به پارلمان آلمان ارائه شد.

با این وجود، مول بعداً علیه کمیته استدلال کرد و اظهار داشت که عینیت اخلاقی به ندرت اتفاق می‌افتد که رفتار خود را بیمارگونه یا اختلال در نظر بگیرد. مول سایر حامیان پایان دادن به قانون ۱۷۵ را به عنوان تعالی بخشیدن به همجنس‌گرایی می‌دید. مول استدلال کرد که گناه یا نفرت از نقطهٔ نظر پزشکی به همان اندازه قابل چشم‌پوشی است، همان‌طور که مسئله وراثت همجنس‌گرایان نیز چنین بود. مول یافتن درمان برای همجنس‌گرایی را تأیید کرد و آن را با ناهنجاری‌های فیزیکی مانند لب‌شکری مقایسه کرد. در خاتمه، مول به «همجنس‌گرایان نجیب‌اندیش» توصیه کرد در صورتی که انتظار همدردی از سوی جامعه دگرجنس‌گرا داشته باشند، هرگونه بقایای غرور در مورد همجنس‌گرایی را نادیده بگیرند. مول با مجازات‌های قانونی سخت‌گیرانه برای اعمال همجنس‌گرایی توافقی، مخالفت می‌کرد و در عین حال درمان تبدیلی را نیز به توصیه می‌کرد - عملی که اکنون توسط همه روانشناسان معتبر زیان‌آور شناخته می‌شود.

## نظریه‌های جنسی
[پیوند=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Handbuch_der_Sexualwissenschaften_p596.jpg/220px-Handbuch_der_Sexualwissenschaften_p596.jpg|بندانگشتی| برگرفته از کتاب ''Handbuch der Sexualwissenschaften'': تصویر قرن هجدهم از [اوریجن|اوریگن در حال اخته کردن خود]]
تحلیل مول از تمایلات جنسی نوزادان بر مرز بین رشد جنسی طبیعی و غیرطبیعی تأکید کرد. او در تاریخچه پرونده خود دریافت که افراد سالم و «منحرف» در گزارش‌های خود از درگیری‌های جنسی دوران کودکی تفاوت چندانی با هم ندارند. انگیزه‌ها و اعمال جنسی متعدد، از جمله خودارضایی، جذب افراد همجنس یا سنین مختلف و دیگر تمایلات فتیشیستی، در دوران کودکی غیرمعمول نبودند و لزوماً نشان‌دهنده بروز انحراف در بزرگسالی نبودند. اظهارات مول متکی بر تجربهٔ او از شرکت در خودارضایی متقابل در مدرسه شبانه‌روزی پسرانه‌اش بود. مول چنین فعالیت‌هایی را به عنوان رشد جنسی مشخصه میان سنین ۸ تا ۱۰ سالگی و پایان بلوغ در ۲۰ سالگی توصیف کرد. او اظهار داشت که بلوغ اندام‌های جنسی، انگیزه‌های جنسی متمایز، معاشرت‌های ذهنی و عادت‌ها را آشکار می‌کند. در حالی که بیشتر بزرگسالان تمایلات و تمایلات دگرجنس‌گرا را در خود ایجاد می‌کنند، اقلیت تمایلات همجنس‌گرایی یا دوجنس‌گرایی را نشان می‌دهند. انحراف جنسی می‌تواند هم در افراد دگرجنس و هم در افراد همجنس‌گرا پدیدار شود. مول استدلال می‌کرد که محرک‌های روانی و محیطی که از دگرگونی طبیعی تمایلات جنسی کودکان جلوگیری می‌کنند، عوامل تعیین‌کنندهٔ انحراف هستند.

#### چهار مرحلهٔ پاسخ جنسی
مول پاسخ جنسی را به چهار مرحله تقسیم کرد:
# آغاز
# احساس شهوانی برابر
# انفجار شهوانی
# کاهش و قطع ناگهانی احساس شهوت‌انگیز

در *کتاب زندگی جنسی کودک*، او والدین را تشویق کرد که به فرزندان خود آموزش جنسی بدهند.

## هیپنوتیزم‌
مول یک محقق برجسته در زمینهٔ هیپنوتیزم (خوابگری) بود.

مول گزارش خود از تاریخچهٔ هیپنوتیزم و آزمایشات خود در *هیپنوتیزم* را در سال ۱۸۸۹ منتشر کرد که در تهیه آن از حمایت پروفسور آگوست فورل و دکتر مکس دسوآر استفاده کرد.

## تحقیق روانی
مول منتقد سرسخت عرفان، غیبت و معنویت بود. با وجود اینکه او تحقیقات فراروان‌شناسی را مطالعه می‌کرد، نسبت به آن انتقاد داشت و برای پدیده‌های فراطبیعی توضیحات روان‌شناختی طبیعت‌گرایانه ارائه کرد. او غالباً در افشای نقاب از واسطه‌های روحی و احضار روح‌ها افراط می‌کرد.

کتاب او *علوم مسیحی، پزشکی و غیبت* (۱۹۰۲) متن اولیهٔ روان‌شناسی ناهنجاری است. مول در این کتاب از اعمالی مانند علم مسیحیت، معنویت‌گرایی و غیبت‌گرایی انتقاد کرد و نوشت که آنها نتیجهٔ تقلب و پیشنهاد هیپنوتیزمی هستند. او استدلال کرد که این پیشنهاد درمان علم مسیحیت و همچنین رابطهٔ ظاهراً فراطبیعی بین مغناطیس‌کننده‌ها و خواب آوران آنها را توضیح می‌دهد. او نوشت که تقلب و هیپنوتیزم می‌تواند پدیده‌های مدیومیستی را توضیح دهد. به گفته (Wolffram, 2012) «[Moll] استدلال کرد که فضای هیپنوتیزم‌کنندهٔ اتاق جلسات تاریک و تأثیر پیشنهادی اعتبار اجتماعی و علمی آزمایشگران می‌تواند برای توضیح اینکه چرا افراد به ظاهر منطقی از پدیده‌های غیبی حمایت می‌کنند استفاده شود.»

در سال ۱۹۰۳، مول هانس باهوش را آزمایش کرد و اولین کسی بود که پیشنهاد کرد اسب استعداد روانی ندارد، اما به علائم ناخودآگاه واکنش نشان می‌دهد.

همچنین جالب است بدانید مول درگیر یک دعوای حقوقی با رسانهٔ معنوی ماریا وولهارت بود که او را کلاهبردار می‌دانست.

## آثار
*  (۱۸۹۰)
* **' (1897)
* **' (1898)
*  (۱۹۰۲)
* ** (1908)

## منابع

رده:اهالی استان پوزن
رده:اهالی لشنو
رده:درگذشتگان ۱۹۳۹ (میلادی)
رده:روان‌پزشکان اهل آلمان
رده:زادگان ۱۸۶۲ (میلادی)
رده:سکس‌شناسان اهل آلمان
رده:شک‌گرایان اهل آلمان
رده:منتقدان فراروان‌شناسی