فهرست تالشان

این فهرستی از تالشان سرشناس است.
اشخاص نامبرده در این فهرست تالش زبان‌ها و کسانی که در مناطق تالش بزرگ به نام **تالشستان** به دنیا آمدند یا زندگی می‌کنند.
بندانگشتی|گویشوران بومی زبان تالشی در ایران و آذربایجان
## سرداران و مبارزان سیاسی
* ملا عبد العزیز شریعتمدار کرگانرودی متولد کرگانرود طوالش، سیاستمدار، مشروطه خواه به دستور سفارت روسیه در رشت اعدام شد
* سید اشرف کرگانرودی سیاستمدار، انقلابی مشروطه خواه
* ذاکر حسنف  از فرماندهان نیروهای مسلح جمهوری آذربایجان و از سال ۲۰۱۳م. وزیر دفاع این کشور می‌باشد.

## حاکمان تالش
* بایندرخان حاکم تالش شمالی فرزند امیر حمزه خان حاکم آستارا در زمان شاه محمد خدابنده
* سپهبدمیر مصطفی خان تالشی (۱۷۴۷–۱۸۱۴ لنکران)، حاکم، دیپلمات و از رهبران نظامی سده نوزدهم میلادی ایران
* میر حسن خان تالشی(۱۷۸۴ لنکران- ۱۸۳۲ تهران) ملقب به **اسبق‌المجاهدین**
* ساروخان تالش با نام کامل امیر ساروخان مهرانی حاکم موروثی ولایت آستارا، دیپلمات و از فرماندهان نظامی دوران سلطنت شاه عباس بزرگ، شاه صفی و شاه عباس دوم است.
***آبشنگ خان سیاه کلاه آلار لو**                                            فرزند کلب حسین خان سیاه کلاه قفقازی نواده جه لل خان        (( جه لل خان ( جلال خان ) سیاه کلاه آلآر لو ؛ در تاریخ سیاسی و نظامی تالش ، بعنوان رهبر شورشیان تالشان جنوب لنکران ، مغان و شیروان به تیغ ظلم و بیداد نادر شاه بدست قوای افغانی نادر شاه سرکوب ، و به قتل رسید ، ذکر شده است . )) از ایل سیاه کلاهان آلارلو قزلباش قفقاز جنوبی یکی از  فرماندهان لایق وفادار عباس میرزا در جنگ های ده ساله ایران و روس پس از اتمام جنگ ، انعقاد عهد نامه ترکمان چای در سال ۱۸۲۸ میلادی به خاطر جسارت و بی باکی ،  رشادت در جنگ ؛  با تهدید ژنرال پال پاسکوویچ سردار روسی جنگ مبنی بر عنصر خطر آفرین ؛ از سکونت در حوالی سرحدات روسیه منع گردید ؛ از سوی عباس میرزا ولیعهد و  فرمانده کل قوا مورد نوازش و دلجوی قرار  گرفت با اعطای تیول کرگانرود شمالی به آبشنگ خان به فرمان عباس میرزا به ظابطان گیلان و اسالم برای نظارت و اجرای فرمان به سرزمین هره دشت لیسار و دامنه های کوهستانی باغرو داغ و سوبان در سال ۱۸۲۹ م با تعداد حدود ۵۰۰ جنگجو مهاجرت نمودند . تیره منشعب از آبشنگ خان سیاه کلاه در تالش ؛ جد اعلای ایل آقاجان خان تالشی از مشاهیر  نام آور مشروطه و خیزش دهقانی ۱۹۰۵ م کرگانرود برعلیه سردار امجد ؛ نیای بزرگ  طایفه ای که در زمان پهلوی دوم به آقاجانی ها ، رحمانی ها ، هژبری ها ، سیا کولولی و طالشی سیاه کوهی.... مشهور شدند .

## سیاست
* علی‌اکرم همت‌زاده یا علی‌اکرم همت‌اف (متولد ۱۹۴۸ لریک) نظامی، سیاستمدار و فعال حقوق بشر، تنها رئیس‌جمهور جمهوری خودگردان تالش-مغان
بندانگشتی|علی‌اکرم همت‌زاده
* هلال محمدف (۱۹۵۹، آستارا جمهوری آذربایجان) روزنامه‌نگار و فعال حقوق بشر، نخست‌وزیری جمهوری خودگردان تالش-مغان
* فخرالدین عباس‌زاده (۲۵ دسامبر ۱۹۵۶ – ۹ نوامبر ۲۰۲۰) سیاستمدار با  متولد لریک اتحاد جماهیر شوروی و رئیس مجلس جمهوری خودگردان تالش-مغان و از رهبران جنبش ملی تالش بود.
* هلاکو رامبد(۱۲۹۸ تهران – ۱۳۸۶ نانسی فرانسه) نماینده شش دوره مردم طوالش در مجلس شورای ملی، وزیر مشاور و معاون سیاسی پارلمانی دولت آموزگار
* هوشنگ امیراحمدی متولد شاندرمن، علوم سیاسی، نویسنده (رئیس انجمن دوستی ایران آمریکا)
* حسن ماسالی (ماسال) فعال سیاسی چپگرا، نماینده برون مرزی جبهه دموکراتیک ایران و مسئول امور ایران در حزب سبزهای آلمان
* سید مجتبی عرفانی (۱۳۳۴ - شیرآباد تالش):نماینده مردم تالش در دوره‌های اول، دوم و چهارم مجلس شورای اسلامی
* سید ابراهیم میر غفاری مریان (هشتپر):نماینده مردم تالش در دوره سوم مجلس شورای اسلامی
* عسکر اسلام دوست (اسالم):نماینده مردم تالش در دوره ششم مجلس شورای اسلامی
* بهمن محمدیاری (زادهٔ ۱۳۴۱ در ماسال) نمایندهٔ حوزهٔ انتخابیهٔ تالش، رضوان‌شهر و ماسال در دورهٔ پنجم، هفتم وهشتم مجلس شورای اسلامی بوده‌است.  
* محمود شکری (هشتپر) :دوره نهم و دهم مجلس شورای اسلامیدورهٔ نهم مجلس شورای اسلامی
* فرهاد دلق‌پوش (زادهٔ ۱۳۴۷ در آستارا) نمایندهٔ حوزهٔ انتخابیهٔ آستارا در دورهٔ هشتم مجلس شورای اسلامی
* ناصر عاشوری قلعه‌رودخانی نمایندهٔ دوره هفتم و دورهٔ نهم مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی از حوزهٔ انتخابیهٔ فومن و شفت در استان گیلان
* هوتن دولتی (۱۳۵۵ در تهران)، فعال حقوق بشر و محیط زیست و مسئول سازمان دانش آموختگان جبهه ملی ایران و از بنیان‌گذاران سازمان «صلح سبز ایران» در سال ۱۳۸۰ می‌باشد.

## مذهبی
* فاضل لنکرانی با نام اصلی**محمد موحدی**، (۱۳۱۰–۱۳۸۶ قم) از مراجع تقلید شیعه ساکن قم بود.
* الله شکور پاشازاده (زاده ۲۶ اوت ۱۹۴۹ لنکران) شیخ‌الاسلام و ریاست اداره مسلمانان قفقاز از سال ۱۹۸۰ میلادی تاکنون 
* سید یونس عرفانی (زاده ۱۳۱۳ تالش) عضو مرکزی جامعه روحانیت مبارز تهران، رئیس کمیته منطقه ۸ انقلاب اسلامی، نماینده اولین دوره مجلس شورای اسلامی 
* احمد پروایی ریک (متولد ۱۳۶۱ هشتپر) نمایندهٔ منتخب استان گیلان در مجلس خبرگان رهبری
* محمد امین نقدی تالشی (متولد ۱۳۶۰ روستای هنده گران تالش)مدیر حوزه علمیه امام جعفر صادق(علیه السلام)بود و چند سال بعد امام جمعه شهر تالش شد.

## هنری، سینما، موسیقی
* مجید مجیدی تالش، کارگردان، نویسنده و بازیگر
* انوش نصر (نصرالله زاده ماسوله ای)(۱۳۱۸ رشت)، هنرپیشه
* هادی حمیدی (خواننده) (۱۳۳۲، شاندرمن، ماسال)
* قسمت خانی (خواننده) (۱۳۲۳، شاندرمن، ماسال)
* فاطمه ماکلوانی (طراح)
* روح‌انگیز میرزایی (خواننده) (ماسال)
* یاسر بختیاری معروف به یاس خواننده رپ فارسی
* حسین صابری (۱۳۲۱ داریباغ فومن)، پیشکسوت سرنا نوازی تالش، معروف به حسین دایی
* بال اوغلان اشرف اف، خواننده ترانه‌های تالشی و آذری
* سعید جعفرزاده معروف به پرواز همای (۱۳۵۸ احمدسرگوراب شفت)، آهنگساز، شاعر و خواننده

## علمی
* هارون شفیقی عنبرانی (۱۲۹۶ عنبران ـ ۱۳۸۳ کرج) نویسنده، شاعر
* محمدرضا پورجعفری (۱۳۲۴ تالش) فارغ‌التحصیل رشته زبان و ادبیات انگلیسی نویسنده و مترجم
* عبدالحسین نیک‌گهر (۱۳۱۶ تالش) جامعه‌شناس و مترجم ایرانی
* بهزاد بهزادی (۱۳۸۶–۱۳۰۶ آستارا) محقق، حقوقدان و متخصص زبان و ادبیات آذربایجان
* علی رفیعی از اهالی روستای جیرده فومن، دکترای شرق‌شناسی از دانشگاه استراسبورگ فرانسه، هیئت علمی دانشگاه گیلان
* محمد اسعد نظامی ناو (متولد ۱۳۱۲ اسالم) جامعه‌شناس
* محمدتقی رهنمایی(۱۳۲۳ هشتپر)، پژوهشگر – جغرافیدان
* کامیار عابدی (۱۳۴۷ ماسال)، ادیب و پژوهشگر

## ادبی
* علی عبدلی(۱۳۳۰- کلور خلخال) پژوهشگر زبان‌های تاتی و تالشی، نویسنده و شاعر
* نوروزعلی محمداف زبان‌شناس، پژوهشگر و از بنیانگذاران و مدیران مرکز مدنیت تالش و نشریه صدای تالش

## ورزش
* یحیی گل‌محمدی (زاده ۲۸ اسفند ۱۳۴۹ - میناباد عنبران نمین) سرمربی پرسپولیس تهران
* اسماعیل حسن‌زاده (زاده ۱۳۴۴ تالش) قاضی دادگستری، نائب رئیس کمیته انضباطی فوتبال غرب آسیا و رئیس کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال ایران 
* فردین معصومی ولدی (۱۳۵۶ ماسال) کشتی‌گیر و مربی
* محمد غلامی (متولد ۲۴ بهمن ۱۳۶۱ رضوانشهر) بازیکن سابق فوتبال
* پژمان نوری (زاده ۲۲ تیر ۱۳۵۹ رضوانشهر) بازیکن سابق فوتبال
* صادق محرمی (زاده ۱۲ اسفند ۱۳۷۴ - هشتپر) بازیکن فوتبال دینامو زاگرب کرواسی
* آرمان رمضانی (۱۳۷۱، ماسال) بازیکن فوتبال استقلال تهران
* فرهاد رحیمی (هشتپر) بازیکن تیم ملی کبدی و شاغل در لیگ کبدی هند
*جبرئیل حسنف (۲۴ فوریه ۱۹۹۰_جمهوری آذربایجان) کشتی‌گیر دارای مدال برنز المپیک

## منابع
آزموده، سیدعباس .*رجال سیاسی گیلان در دوره صفویه*رشت، انتشارات بلور، ۱۳۹۳.

رده:فهرست افراد بر پایه قومیت
رده:مردمان تالش‌تبار
رده:افراد ایرانی تالش‌تبار
رده:درگاه تالش
رده:تالش
رده:سیاست تالش ایران
رده:سیاست تالش