کرینک

**کرینک** (به انگلیسی: **CRINK**؛ مخفف **چین، روسیه، ایران و کره شمالی**)، **[[محور آشوب]]**، **محور استبداد**، **چهارگانه هرج و مرج**، یا **چهارگانه مرگبار**، گروه‌بندی چین، روسیه، ایران و کره شمالی و همکاری رو به رشد غرب‌ستیزی بین این کشورهای استبدادی عموماً شناخته شده است که از اوایل دهه ۲۰۲۰ آغاز می‌شود.

این اتحاد سست عموماً خود را در سخنرانی‌های دیپلماتیک و بیانیه‌های عمومی به عنوان یک ائتلاف «ضد هژمونی» و «امپریالیسم‌ستیزی» معرفی می‌کرد که قصد داشت آنچه را که نظم جهانی تحت سلطه غرب می‌دانست، به چالش بکشد تا روابط بین‌الملل را بر اساس منافع مشترک خود به یک نظم چندقطبی تغییر شکل دهد. اگرچه این کشورها یک بلوک رسمی نیستند، اما به‌طور فزاینده‌ای تلاش‌های اقتصادی، نظامی و دیپلماتیک خود را هماهنگ کرده‌اند و تلاش‌های زیادی برای کمک به یکدیگر جهت تضعیف نفوذ غرب انجام داده‌اند.

## مدت

### کاربرد بین‌المللی
پس از مجمع ۲۰۲۳، اصطلاح «کرینک» توسط رسانه‌های بین‌المللی مورد استفاده قرار گرفت. این اصطلاح در سطح بین‌المللی توسط رسانه‌های خبری در شیلی، آلمان، فرانسه، ایتالیا، لهستان، سوئیس، اسپانیا، و بلژیک به کار گرفته شده است. اصطلاح «کرینک» همچنین در گزارش‌های مربوط به حمله روسیه به اوکراین و بحران خاورمیانه، ذکر شده است و به‌طور گسترده در بحث‌های مربوط به افزایش غرب‌ستیزی استفاده می‌شود.

### محور آشوب و اصطلاحات دیگر
اصطلاح «محور آشوب» در مقاله آوریل ۲۰۲۴ با عنوان «محور آشوب» که توسط تحلیلگران سیاست خارجی ریچارد فونتین و آندره کندال-تیلور برای مجله *[[فارن افرز|«فارن افرز]]*» به عنوان بخشی از اندیشکده امنیت ملی مرکز امنیت نوین آمریکا مستقر در آمریکا نوشته شده بود، ابداع شد. این اصطلاح توسط بسیاری از تحلیلگران سیاست خارجی، مقامات نظامی، و گروه‌های بین‌المللی استفاده شده است. فونتین این عبارت را به این دلیل انتخاب کرد که نشان‌دهنده بی‌اعتنایی مشترک این گروه از ملت‌ها و تمایل آنها به ریشه‌کن کردن نفوذ و ارزش‌های غربی بدون استفاده از زبانی «بیش از حد سلطه‌جویانه» است، مانند اصطلاحات «محور شرارت»، عبارت جرج دابلیو. بوش در سال ۲۰۰۲ که به ایران، عراق و کره شمالی اشاره داشت؛ یا «محور استبداد».

در میان اصطلاحات بی‌طرفانه‌تر، بندتا برتی، رئیس برنامه‌ریزی سیاست ناتو، اظهار داشت که ترجیح می‌دهد هنگام توصیف ائتلاف کشورها از عبارت «همگرایی استراتژیک» به جای «محور» استفاده کند. از سوی دیگر، اندیشکده آمریکایی «مؤسسه مطالعه جنگ» از ژوئن ۲۰۲۵ این گروه‌بندی را به عنوان «متحد متخاصم» توصیف کرده است.

## پیشینه
ریشه‌های همکاری میان ملت‌ها به دهه‌ها پیش و در آغاز جنگ سرد، بر اساس شکاف بین جهان اول و جهان دوم، بازمی‌گردد. اتحاد جماهیر شوروی، ابرقدرت اصلی جهان دوم بود و به جمهوری خلق چین و کره شمالی کمک می‌کرد و فلسفه‌های کمونیستی و ضد غربی را با آنها به اشتراک می‌گذاشت.

در سال ۲۰۲۱، کلیفورد می، روسیه، چین و ایران را به عنوان قدرت‌های امپریالیسم نو توصیف کرد که «به دنبال بازگرداندن آنچه قلمروهای مشروع خود می‌دانند هستند و همگی ایالات متحده را بزرگ‌ترین مانع خود می‌بینند. بر این اساس است که اکنون آنها یک اتحاد شکوفا دارند». اورلاندو فیگز در سال ۲۰۲۲ با بحث در مورد نئوامپریالیسم روسیه در اوکراین نوشت: «ما می‌توانیم شاهد ظهور نوع جدیدی از امپراتوری در اوراسیا باشیم که کشورهایی را با نارضایتی‌های تاریخی علیه غرب متحد می‌کند». او گفت که «ایده‌هایی با ماهیت ملی‌گرایانه، محافظه‌کار اجتماعی، ضد غربی و مذهبی… زیربنای دیکتاتوری‌ها در روسیه، چین و ایران هستند.»

## ویژگی‌ها
اگرچه کرینک یک اتحادیه یا اتحاد رسمی نیست، اما عموماً با مخالفت مشترک با آنچه که آن را امپریالیسم آمریکا و نظم بین‌المللی به رهبری غرب می‌نامد، متحد شده است. این کشورها همکاری‌های اقتصادی و نظامی خود را به طرز چشمگیری افزایش داده‌اند و در عین حال تلاش‌های دیپلماتیک، اطلاعاتی و امنیتی خود را هماهنگ می‌کنند و به عنوان یک ائتلاف سست از کشورهای همفکر در مقاومت در برابر فشار اقتصادی یا ایدئولوژیک کشورهای غربی فعالیت می‌کنند. اعضای کرینک، چه به صورت جمعی و چه به صورت جداگانه، در سطح جهانی به خاطر رهبری اقتدارگرایانه کشورهایشان، مخالفتشان با غرب و مشارکت در درگیری‌های نظامی شناخته می‌شوند. این کشورها هیچ اتحاد رسمی ندارند، اما ظاهراً با منافع مشترکی شبیه به شعار «دشمن دشمن من دوست من است» متحد شده‌اند.

### غرب‌ستیزی
انگیزه‌های محرک این اتحاد سست، چندوجهی هستند، اما در درجه اول بر تمایل به نفوذ و کنترل منطقه‌ای بیشتر به دور از امپریالیسم قدرت‌های غربی متمرکز شده‌اند. اعضا، ارزش‌های جهانی تعریف‌شده توسط غرب و «حمایت از نوع دموکراسی آن را به عنوان تلاشی برای تضعیف مشروعیت خود و دامن زدن به بی‌ثباتی داخلی» رد می‌کنند. آنها حضور ایالات متحده در مناطق نفوذ خود را تهدیدی برای منافع و حاکمیت خود می‌دانند و اظهار می‌کنند که باید حق داشته باشند دموکراسی را بر اساس نهادها و فرهنگ خود برقرار کنند، نه اینکه به زور توسط اصول غربی شکل بگیرند. در مجموع، آنها خود را به عنوان ضد امپریالیست‌هایی معرفی می‌کنند که هدف مشترکشان ایجاد یک نظم جهانی چندقطبی است که سلطه جهانی ایالات متحده را کاهش می‌دهد، که شامل مقاومت در برابر «دخالت خارجی در امور داخلی آنها، گسترش ناتو، استقرار سلاح‌های هسته‌ای آمریکا در خارج از کشور و استفاده از تحریم‌های اجباری» است.

### استبداد و نئوامپریالیسم
هر چهار کشور به عنوان کشورهای خودکامه یا اقتدارگرا با کمپین‌های تبلیغاتی گسترده دولتی توصیف شده‌اند، در حالی که روسیه، ایران، چین و ترکیه نیز به عنوان کشورهایی توصیف شده‌اند که به دنبال به چالش کشیدن نظم جهانی پس از ۱۹۴۵ هستند. علاوه بر این، کره شمالی یکی از معدود دیکتاتوری‌های شخص‌گرای باقی مانده و همچنین قدیمی‌ترین دیکتاتوری بازمانده در جهان است، با یک کیش شخصیت فراگیر.

### همکاری اقتصادی
روابط اقتصادی بین اعضای کرینک به‌طور قابل توجهی تقویت شده است؛ پس از امضای توافق‌نامه مشترک بین شی جین‌پینگ، دبیرکل حزب کمونیست چین و ولادیمیر پوتین در اوایل سال ۲۰۲۲ مبنی بر ایجاد «مشارکت بدون محدودیت»، چین به بزرگ‌ترین شریک تجاری روسیه تبدیل شده است و تجارت دوجانبه در سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ به رکورد جدیدی رسیده است. در سال ۲۰۲۳، تجارت بین روسیه و چین از ۲۴۰ میلیارد دلار آمریکا فراتر رفت و روسیه جایگزین تجارت نفت عربستان سعودی به عنوان بزرگ‌ترین منبع نفت چین شد. ایران و روسیه توافق کرده‌اند که برای کاهش وابستگی یکدیگر به دلار آمریکا در معاملات بین‌المللی، تجارت خود را با ارزهای ملی یکدیگر انجام دهند. چین همچنین خرید نفت و گاز طبیعی روسیه را افزایش داده و در مواجهه با فشار ناشی از تحریم‌های گسترده غرب، حمایت اقتصادی مهمی را ارائه می‌دهد. به نظر می‌رسد بسیاری از این توافق‌نامه‌های تجاری، شبکه‌های جایگزین و معاملات فرامرزی به‌طور خاص برای دور زدن تحریم‌ها و محدودیت‌های تجاری غرب ایجاد شده‌اند.

برای ایران، صادرات از روسیه از ژانویه تا اکتبر ۲۰۲۲، ۲۷ درصد افزایش یافته است. روسیه همچنین با آزادسازی دارایی‌های مسدود شده کره شمالی به ارزش چندین میلیون دلار، تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل را نادیده گرفت.

### همکاری نظامی
همکاری نظامی نیز بین این چهار کشور تشدید شده است، به طوری که ایران پهپادهایی مانند پهپادهای شاهد را برای استفاده در اوکراین در اختیار روسیه قرار داده است. از آغاز حمله روسیه تا پایان آوریل ۲۰۲۴، روسیه حدود ۳۷۰۰ پهپاد طراحی شده توسط ایران را در نبردها به کار گرفته و برنامه‌هایی را برای همکاری با ایران در ساخت یک کارخانه پهپاد روسی اعلام کرده است. روسیه با اعطای قابلیت‌های جدید دفاع هوایی، اطلاعاتی و نظارتی، هواپیماهای مدرن و توانایی‌های سایبری به ایران، این کمک نظامی را جبران کرد. روسیه همچنین به ویژه پس از آغاز درگیری اسرائیل و حزب‌الله از ۲۰۲۳، سلاح‌های بیشتری را در اختیار ایران و نیروهای نیابتی ایران مانند حزب‌الله لبنان قرار داده است.

کره شمالی تقریباً ۲٫۵ میلیون گلوله مهمات و موشک بالستیک به روسیه تحویل داده است. در اکتبر ۲۰۲۴، فاش شد که کره شمالی برای حمایت از جنگ روسیه در اوکراین، اعزام نیرو به این کشور را آغاز کرده است.

این چهار کشور همچنین در انواع مختلفی از رزمایش‌های نظامی مشترک، از جمله رزمایش‌های دریایی بین چین، ایران و روسیه در دریای عمان در طول سه سال گذشته، و رزمایش‌های دریایی پیشنهادی روسیه بین این کشور، کره شمالی و چین، شرکت داشته‌اند.

### همکاری دیپلماتیک
هماهنگی دیپلماتیک بین اعضای کرینک به‌طور فزاینده‌ای آشکار شده است، به طوری که هر کشور در مجامع بین‌المللی مانند سازمان ملل متحد از یکدیگر حمایت متقابل می‌کند. روسیه و چین تلاش‌هایی برای مشروعیت بخشیدن به ایران با گنجاندن آن در سازمان‌هایی مانند بریکس و سازمان همکاری شانگهای انجام داده‌اند. پیام‌های هماهنگ آنها در مورد مسائل جهانی اغلب مستقیماً در مخالفت با تفسیرهای غرب و ایالات متحده از رویدادهای جهانی قرار می‌گرفت، با «هدف مشترک سرنگونی اصول، قوانین و نهادهایی که زیربنای سیستم بین‌المللی غالب هستند».

علاوه بر این، ایران با سازمان پیمان امنیت جمعی رزمایش‌های نظامی انجام داده و مشارکت‌های استراتژیک خود را در منطقه بیش از پیش تقویت کرده است. علاوه بر این، ایجاد توافق‌نامه‌های تجارت آزاد بین ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا، روابط اقتصادی را افزایش داده و امکان ادغام عمیق‌تر در چارچوب منطقه‌ای را فراهم کرده است.

روسیه در جریان بحث‌های شورای امنیت سازمان ملل از حزب‌الله و دیگر گروه‌های نیابتی ایران دفاع کرده است. به همین ترتیب، چین در جریان بحث‌های بین‌المللی بیانیه‌ها و مواضعی را منتشر کرده و دخالت ناتو در اوکراین را عامل شروع جنگ دانسته است. علاوه بر این، روسیه، ایران و چین از رسانه‌های دولتی و رسانه‌های اجتماعی خود برای حمایت از حماس، توجیه اقدامات آنها و انتقاد از اسرائیل و ایالات متحده پس از حمله اکتبر ۲۰۲۳ به دلیل نقش ریاکارانه آنها در حملات گسترده غیرنظامیان و بحران‌های انسانی در نوار غزه استفاده کردند.&#x5B; *[[ویکی‌پدیا:تأییدپذیری|<span title="The material near this tag failed verification of its source citation(s). (سپتامبر ۲۰۲۵)">تأیید ناموفق</span>]]* &#x5D;

## کشورهای فعلی

## رهبران فعلی

پرونده:Си_Цзиньпин_(52817938851).jpg|جایگزین=ChinaXi JinpingGeneral Secretary of the Chinese Communist Party, President|***'[[شی جین‌پینگ]][[دبیرکل حزب کمونیست چین]]، [[رئیس‌جمهور چین|رئیس‌جمهور]]
پرونده:Vladimir_Putin_11-10-2020_(cropped).jpg|جایگزین=RussiaVladimir PutinPresident|***' ولادیمیر پوتینرئیس‌جمهور
پرونده:Ali_Khamenei_2025_(3x4_cropped).jpg|جایگزین=IranAli KhameneiSupreme Leader|***'[[سید علی خامنه‌ای]][[رهبر جمهوری اسلامی ایران|رهبر]]
پرونده:Kim_Jong_Un_Portrait_Size.jpg|جایگزین=North KoreaKim Jong UnGeneral Secretary of the Workers' Party of Korea, President of the State Affairs|***'کیم جونگ اوندبیرکل حزب کارگران کره، رئیس کمیسیون امور دولتی


## تأثیر
آندره‌آ کندال-تیلور، تحلیلگر سیاست خارجی، معتقد بود که نفوذ حاصل از محور ملت‌ها، «نظام بین‌المللی» فعلی را به نظامی با دو نظم فزاینده سازمان‌یافته با ارزش‌ها و منافع منطقه‌ای متضاد تبدیل می‌کند، تغییری که او پیش‌بینی کرد احتمالاً منجر به بی‌ثباتی جهانی بیشتر و آغاز درگیری خواهد شد. او به چندین مورد از افزایش درگیری‌های جهانی مرتبط با همکاری ائتلاف اشاره کرد. این موارد شامل افزایش درگیری‌های منطقه‌ای مانند حمله مجدد آذربایجان به قره‌باغ کوهستانی و ادغام مجدد آن، تهدید گویان از سوی ونزوئلا، افزایش تنش بین کوزوو و صربستان و افزایش کودتاها در چندین کشور آفریقایی از جمله نیجر و بورکینافاسو بود. او پیش‌بینی کرد که تجاوز فرصت‌طلبانه، مانند حمله روسیه به اروپا در حالی که ایالات متحده درگیر جنگ علیه چین است، می‌تواند محرک آینده درگیری‌های جهانی باشد.

## تحلیل
فیلیپ زلیکو، دیپلمات و مورخ آمریکایی، اظهار داشت که «محور» جدید، سومین بار در تاریخ معاصر است که ایالات متحده با «مجموعه‌ای هدفمند از دشمنان قدرتمند در دوره‌ای از تاریخ که به سرعت در حال تغییر و نظامی شدن است، بدون جنگ تمام‌عیار» روبرو می‌شود. نمونه‌های قبلی شامل نیروهای محور ایتالیای فاشیست، آلمان نازی و امپراتوری ژاپن از سال ۱۹۳۷ تا ۱۹۴۱ و آغاز جنگ سرد علیه اتحاد جماهیر شوروی و چین از سال ۱۹۴۸ تا ۱۹۶۲ بود. او تحلیل کرد که رهبران محور تحول فعلی، ویژگی‌های مشترکی با رهبران این دوره‌های پیشین مانند آدولف هیتلر، ژوزف استالین و مائو تسه‌تونگ دارند؛ آنها خود را به عنوان چهره‌های تاریخی می‌بینند که در محیط‌های منزوی و جدا از دیدگاه‌ها و فشارهای مخالف عمل می‌کنند. او اظهار داشت که این انزوا که رهبران چهار کشور در آن سهیم هستند، می‌تواند منجر به تصمیماتی شود که ممکن است برای ناظران بیرونی غیرمنطقی به نظر برسد، چرا که تبلیغات دولت‌های خودکامه، دیدگاه‌های مخالف را بیشتر سانسور می‌کند و در عین حال، سایر نظم‌های بین‌المللی را به عنوان تهدیدهای وجودی برای خود و فرهنگشان توصیف می‌کند که دفع آن نیازمند درگیری و فداکاری است.

## چالش‌ها
علیرغم همکاری رو به رشد آنها، بی‌اعتمادی تاریخی ناشی از وقایع گذشته، مانند حملهٔ ۱۹۴۱ اتحاد جماهیر شوروی به ایران، نگرانی چین از تجاوز نظامی کره شمالی و اختلاف مرزی بین روسیه و چین که در سال ۲۰۰۴ پایان یافت، وجود دارد. منافع رقابتی فعلی بین این کشورها شامل اختلافات بین روسیه و چین بر سر کنترل آسیای مرکزی و رقابت بین ایران و روسیه برای بازارهای نفت آسیا است. علاوه بر این، به نظر نمی‌رسد که محور مقاومت چشم‌انداز مثبت و منسجمی برای یک نظم جهانی جدید داشته باشد و اعضای آن از نظر اقتصادی به درجات مختلف به غرب وابسته هستند و توجیه مخالفت مستقیم با اولتیماتوم‌های صادر شده را دشوارتر می‌کند. با وجود این، هال برندز، دانشمند علوم سیاسی، اظهار داشت که اتحاد آنها که از تحقیر متقابل آنها نسبت به «نظم موجود» ناشی شده است، شبیه بسیاری از «مخرب‌ترین اتحادهای تاریخ» است که از توافق‌های خام برای اتحاد علیه یک نظم مخالف بزرگتر یا اتحاد با «هماهنگی کم و حتی محبت کمتر» حاصل شده است.

کلی گریکو، عضو ارشد مرکز استیمسون، استدلال کرد که «محور آشوب همیشه بیشتر تخیل واشینگتن بوده تا واقعیت». او گفت در حالی که این چهار کشور یک دشمن مشترک دارند، «این کشورها منافع محدودی دارند و انسجام سیاسی بین آنها به عنوان یک گروه ضعیف است».

### واکنش غرب
در پاسخ به این تهدید نوظهور، کشورهای غربی، به رهبری ایالات متحده، تمرکز خود را بر مقابله با چالش جمعی ناشی از محور مقاومت افزایش داده‌اند، که شامل تلاش برای تقویت اتحادها و مشارکت‌های موجود می‌شود. در سال ۲۰۲۴، ناتو تعهدات امنیتی خود را در مناطق بی‌ثبات مانند جنوب شرقی آسیا مجدداً تأیید کرد و خواستار افزایش هزینه‌های دفاعی و تعامل دیپلماتیک برای مطابقت با افزایش همکاری از اتحادیه‌های بالقوه بی‌ثبات‌کننده شد. با این حال، افزایش پوپولیسم و قطب‌بندی سیاسی در اتحادیه اروپا و ایالات متحده، تهدیدی برای تضعیف وحدت در این اتحاد است.

آندره‌آ کندال-تیلور، تحلیلگر سیاست خارجی، استدلال کرد که شکست روسیه در اوکراین برای تضعیف توانایی کشورها در ایجاد بی‌ثباتی بسیار مهم خواهد بود. او همچنین معتقد بود که ایالات متحده نباید تجاوز روسیه به اوکراین و اروپا را از اولویت خارج کند و در درجه اول بر اختلاف دریای چین جنوبی چین تمرکز کند، زیرا هر دو درگیری به هم مرتبط هستند. او اظهار داشت که اروپا باید ارتش قوی‌تری ایجاد کند و برای تأکید بیشتر بر سیاست خارجی تلاش کند تا ایالات متحده بتواند به‌طور مساوی به درگیری‌های مختلف جهانی رسیدگی کند، بدون اینکه منابع و توجهش بیش از حد محدود شود. ژنرال سر رولی واکر این اظهارات را تأیید کرد و اظهار داشت که بریتانیا باید در عرض سه سال «قدرت کشندگی ارتش خود را دو برابر کند» تا برای درگیری با کشورهای کرینک آماده شود.

## جستارهای وابسته
* بریکس
* سازمان همکاری شانگهای
* چین و حمله روسیه به اوکراین
* ایران و حمله روسیه به اوکراین
* دخالت کره شمالی در جنگ روسیه و اوکراین (۲۰۲۲–اکنون)
* جنگ سرد دوم
* محور مقاومت، گروه‌بندی مشابهی از نهادهای سیاسی ضد غربی در خاورمیانه، به رهبری ایران

## یادداشت‌ها

## منابع

## پیوند به بیرون
* انجمن عمومی ناتو: محور آشوب - از مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی

رده:آمریکاستیزی
رده:تاریخ سیاسی ایران
رده:تاریخ سیاسی جمهوری خلق چین
رده:تاریخ سیاسی روسیه
رده:تاریخ سیاسی عراق
رده:روابط ایران و ایالات متحده آمریکا
رده:روابط ایران و روسیه
رده:روابط بین‌الملل در ۲۰۲۴ (میلادی)
رده:روابط چندجانبه چین
رده:روابط چندجانبه روسیه
رده:روابط چین و روسیه
رده:روابط چین و کره شمالی
رده:روابط روسیه و کره شمالی
رده:روابط کره شمالی و ایالات متحده آمریکا
رده:روابط نظامی ایران و روسیه
رده:عبارت‌های انگلیسی
رده:غرب‌ستیزی
رده:نظریه روابط بین‌الملل