open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
گرمابه رضی‌آباد

**گرمابه رضی آباد** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان آبیک، بخش بشاریات، روستای رضی آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۵۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان آبیک
رده:گرمابه‌های تاریخی شهرستان آبیک
امامزاده عبدالله اوجان

**امامزاده عبدا… اوجان** مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان ساوه، بخش مرکزی، دهستان قره چای، روستای اوجان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۷۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

این زیارتگاه براساس شواهد مدفن امامزاده عبدالله فرزند موسی کاظم هفتمین امام شیعیان است.

## نگارخانه

Imamzadeh Abdollah Owjan 3.jpg
Imamzadeh Abdollah Owjan 4.jpg
Imamzadeh Abdollah Owjan 5.jpg
Imamzadeh Abdollah Owjan 6.jpg
Imamzadeh Abdollah Owjan 7.jpg

788px|بندانگشتی|راست

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان ساوه
رده:امامزاده‌ها در استان مرکزی
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان ساوه
محوطه گوورقلعه‌سی

**محوطه گوور قلعه سی** مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان کمیجان، بخش مرکزی، دهستان اسفندان، روستای زنجیران واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان کمیجان
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان کمیجان
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان کمیجان
آرامگاه استاد و شاگرد

**آرامگاه استاد و شاگرد** مربوط به دوره صفوی است و در ساوه، خیابان سلمان ساوجی، جنوب مسجد جامع واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## نگارخانه

1 Tomb of Ostad and Shagerd.jpg|داخل آرامگاه
3 Tomb of Ostad and Shagerd.jpg


## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان ساوه
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان ساوه
آرامگاه ضرغام‌السطنه

**مقبره ضرغام السطنه بختیاری **مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بروجن، بخش مرکزی، شمال غرب شهر فرادنبه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* ضرغام السلطنه
* آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان بروجن
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان بروجن
آرامگاه شرف القیس

**بقعه شرف القیس (غیبی)،** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان شهرکرد و روستای اَرجنک واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:امامزاده‌ها در استان چهارمحال و بختیاری
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان شهرکرد
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان شهرکرد
حمام ملارحیم

**حمام ملارحیم** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان سامان، بخش مرکزی، شهر سامان، میدان سیبه (ملارحیم) واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:حمام‌های تاریخی شهرستان سامان
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان سامان
امامزاده سید بهاءالدین محمد

**امامزاده سید بهاء الدین محمد،** در شهرستان بن و استان چهارمحال و بختیاری و مجاورت روستای شیخ شبان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۲۴ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## مدفونین
*آیت‌الله سید عطاءالله احمدی، از علما و فقهای شاخص چهارمحال و بختیاری
## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:امامزاده‌ها در استان چهارمحال و بختیاری
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان بن
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان بن
آب‌انبار فرطان

**آب‌انبار فرطان** مربوط به دوره قاجار - دوره پهلوی است و در شهرستان اسفراین، بخش مرکزی، دهستان آذری، روستای فرطان، جنب مسجد روستا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۷۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## ویژگی‌های بنا

این بنا دارای سازه‌ای گنبدی شکل به صورت ضربی بسیار محکم می‌باشد و از لحاظ معماری شباهت زیادی به آب‌انبارهای شهر یزد و سمنان دارد، مواد تشکیل دهنده بنا: آجر (خاک رس پخته شده) گچ، آهگ وساروج می‌باشد.

### شکل ظاهری بنا
بنا گنبدی شکل می‌باشد که در بالای گنبد، سازه مستطیل شکلی بنا شده که داری دو دریچهٔ استوانه‌ای شکل به سمت شمال و جهت وزش بادهای محلی برای ورود هوا به داخل آب‌انبار تعبیه شده تا آب داخل بنا را خنک نگه دارد، این بنا شباهت زیادی به آب‌انبارهای شهر یزد و سمنان دارد ونوع معماری برگرفته از معماری دوران قبل از اسلام دوره ساسانیان و اوج این نوع معماری و ساخت آب‌انبارها در اکثر نقاط ایران و بخصوص شهرهای کویری ایران به دوران صفویه بر می‌گردد که در دوران قاجار هم ساخت این نوع بناها رواج داشته، در قسمت جنوبی شرقی بنا، ورودی اصلی بنا برای برداشت آب قرار داشت، که این ورودی دارای ۱۸پله بود و سقفی آجری به صورت ضربی قرار داشت وقتی اهالی برای بردن آب و پُر کردن کوزه‌ها به این محل می‌آمدند، بایستی ۱۸پله را پایین می‌رفتند تا کوزه‌های آب را پُر کنند، در انتهای پله هیجدهم سمت راست حوضچه کوچکی بود که مردم کوزه‌ها را در داخل حوضچه و زیر شیر آب قرار میدادن و کوزها را پرآب می‌کردن در سمت جنوب این حوضچه کوچک نیمکتی از جنس آجر ساخته شده بود تا کسانی که در صف برداشت آب بودن تا پر شدن کوزه بر روی آن بنشینند و استراحت کنند، شوربختانه به علت ناآگاهی مردم، ورودی برداشت آب در سال‌های نه چندان دور توسط متصدیان مسجد تخریب گردید و به آشپزخانه مسجد تبدیل شد، با پیگیری همسایه‌این بنا برادران قوامی موضوع به ادارهٔ میراث فرهنگی شهرستان اطلاع داده شد و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۷۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت ملی رسید و خوشبختانه از تخریب باقی‌مانده بنا جلوگیری شد. حال کمک و یاری اداره محترم میراث فرهنگی شهرستان اسفراین و مردم اهالی را می‌طلبد تا از نابودی این بنای تاریخی و هویتی یک قوم که یادگار نیاکانشان می‌باشد جلوگیری شود، این بنا قدیمی‌ترین بنای روستا می‌باشد و در حال حاضر بسیار در خطر آسیب دیدگی و تخریب می‌باشد و هر چه سریع‌تر بایستی توسط کارشناسان محترم اداره میراث فرهنگی شهرستان مرمت شود. «این بنا در مهرماه سال ۱۳۹۵ با اطلاع اداره میراث فرهنگی شهرستان توسط همسایه بنا برادران قوامی به شکل موقت مرمت گردید تا از تخریب کل بنا جلوگیری شود.»

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان اسفراین
رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان اسفراین
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اسفراین
تپه براسب

**تپه براسب** مربوط به عصر مس است و در شهرستان ارومیه، بخش سیلوانه، دهستان مرگور، روستای براسب واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۵۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار عصر مس در شهرستان ارومیه
رده:تپه‌های باستانی شهرستان ارومیه
پل کنرک

**پل کنرک** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بروجن، بخش گندمان، روستای کنرک علیا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان بروجن
رده:پل‌های تاریخی شهرستان بروجن
یاسر احمدی
کتیبه هخامنشی جزیره خارک

**کتیبه هخامنشی جزیره خارک** اثری با اصالت مشکوک و منتسب به دوره هخامنشی است و در شهرستان بوشهر، بخش خارک، شهر خارک در جبهه شمالی، ۵۰۰ متری سه تانکی شرکت نفت واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۶۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

سایت خبری تابناک در گزاری اعلام کرد که این اثر هخامنشی تخریب گردیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره هخامنشیان در شهرستان بوشهر
رده:آثار ملی تخریب‌شده در ایران
رده:کتیبه‌های تاریخی شهرستان بوشهر
محوطه خوشینان وسطی ۲

**محوطهٔ خوشینان وسطی ۲** مربوط به عصر آهن - دوره هخامنشی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان میان دربند، ۸۰۰ متری شمال غرب روستای خوشینان وسطی، ۸۰۰ متری جنوب روستای خوشینان علیا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره هخامنشیان در شهرستان کرمانشاه
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان کرمانشاه
مقبره خواجه عبد الخالق

**بنای مقبره خواجه عبد الخالق** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان تایباد، بخش مرکزی، روستای سعد آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۳۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان تایباد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان تایباد
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان تایباد
تپه قلعه و گورستان وشت

**تپه قلعه و قبرستان وشت** مربوط به عصر برنز - عصر آهن است و در شهرستان نهاوند، بخش مرکزی، دهستان شعبان، روستای وشت و برجک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۷۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان نهاوند
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان نهاوند
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان نهاوند
تپه ده‌سرخه

**تپه ده سرخه** مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان نهاوند، بخش مرکزی، دهستان طریق الاسلام، ۲۰۰ متری ضلع جنوبی شرقی روستای ده سرخه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۷۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان نهاوند
رده:تپه‌های باستانی شهرستان نهاوند
امامزاده ملک خاتون گوشه

**امامزاده ملک خاتون گوشه** مربوط به اتابکان است و در شهرستان فارسان، بخش مرکزی، دهستان میزدج سفلی، روستای گوشه، خیابان امامزاده واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* گوشه (فارسان)

## منابع

رده:امامزاده‌ها در استان چهارمحال و بختیاری
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان فارسان
مسجد تمبی

**مسجد تمبی** مربوط به اواخر دوره قاجار - اوایل دوره پهلوی اول است و در ۲ کیلومتری جنوب غربی مسجد سلیمان، محله (روستایی) تمبی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۷۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان مسجدسلیمان
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان مسجدسلیمان
حمام کردلر

**حمام کردلر** مربوط به اوایل دوره پهلوی دوم است و در شهرستان اسکو، شهر ایلخچی، روستای کردلر، خیابان امام، میدان امام حسین واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۶۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. و تخریب گردید

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان اسکو
رده:حمام‌های تاریخی شهرستان اسکو
مسجد جامع کاهکش

**مسجد جامع کاهکش،** مربوط به اوایل دوره پهلوی است و در شهرستان سامان، روستای کاهکش واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان شهرکرد
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان سامان
محوطه کلامیر داوود

**محوطه کلامیر داوود** مربوط به سدهٔ ۱۰–۸ قبل از میلاد است و در شهرستان ارومیه، بخش صومای برادوست، دهستان برادوست، روستای میرداوود واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۵۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:محوطه‌های باستانی شهرستان ارومیه
آرامگاه حلیمه خاتون

**مقبره حلیمه خاتون** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان قزوین، بخش مرکزی، شهر عصمت شهر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۵۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان قزوین
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان قزوین
قنات کهنه امیرآباد

**قنات کهنه امیرآباد** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان کیار، بخش مرکزی، روستای امیرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قنات امیرآباد یکی از قدیمی ترین و بزرگترین قنوات استان چهارمحال و بختیاری است که در شهرستان بروجن واقع شده است. این قنات از روستای امیرآباد شروع می شود و به روستاهای دیگر از جمله : سردشت، گل دشت، گل زرد، گل سفید و گل مهر ادامه می یابد. طول این قنات حدود 15 کیلومتر و عمق آن بین 10 تا 15 متر متغییر است.این قنات در گذشته یکی از منابع آبی مهم برای کشاورزی و زندگی مردم روستا بوده است. اما در حال حاضر بدلیل خشکسالی و کاهش سطح آب های زیرزمینی این قنات کاملا خشک شده است.
* قنات امیر آباد یکی از شاهکارهای فنی از میراث فرهنگی ایران است که نشان دهنده هنر و توانایی انسان در بهره برداری از منابع طبیعی است که نیازمند باززنده سازی می باشد.  
## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:قنات‌های تاریخی شهرستان کیار
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان کیار
قلعه بارده

**قلعه داراب خان و محمدحسن خان نامور،** قلعه ای تاریخی مربوط به دوره قاجار است که در روستای بارده از توابع شهرستان بن قرار دارد. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. 

## تاریخچه قلعه
این قلعه درحدود سال ۱۲۷۸ هجری قمری توسط دو برادر بنامهای محمد حسن خان و داراب خان نامور فرزندان چراغعلی خان ازسران ایل چهارلنگ طایفه محمودصالح ساخته شده‌است. چراغعلی خان قلعه اول خود را درجایی که امروزه بافت روستای بارده آن را احاطه کرده‌است، ساخته که دراحداث آن بیشتر جنبهٔ دفاعی مورد توجه قرارداشته است.
از حدود سال ۱۲۷۰ هجری قمری بنیان قلعه به‌جای قلعه قبلی گذارده شده‌است. براساس وصیت نامه محمدحسن خان که نزد نوادگان وی موجود است مبلغ ۳۰۰۰ تومان خرج احداث قلعه شد که محمد حسن خان به فرزندان خود وصیت نموده‌است که قلعه را تکمیل و تزیین نمایند که این کار هیچ‌گاه انجام نگرفت. امروزه قلعه در اختیار بازماندگان محمدحسن خان و داراب خان قرار دارد.

## معماری
قلعه بارده، تنها قلعه از خان‌های ایل چهارلنگ است که در استان چهارمحال و بختیاری به‌جای‌مانده است. موقعیت مکانی قلعه به‌گونه‌ای است که از سمت‌شرق دارای شیب زیادی تا کف دره ابتدای روستا است‌ اما از سه جهت دیگر قابل‌دسترسی است. اطراف قلعه را دشت و مرتع و در قسمتی به سمت روستا، ساختمان‌ها احاطه کرده‌اند.

قلعه‌ای که دو بیرونی و اندرونی جدا دارد و اندرونی‌ها دارای زیرزمین و حمام و طبقه همکف بوده و جوانب جنوبی و شمالی آنها را اتاق‌های نشیمن احاطه کرده است. بیرونی‌ها شامل سرطویله و اصطبل هستند که قسمت اعیانی با راه ورودی جداگانه برروی آنها ساخته شده است.

## معماران
معماران قلعه بارده، استاد اسماعیل ترکان بنا و برادرش استاد محمدعلی معمار اصفهانی بوده‌اند که قلعه‌ محمدتقی خان شجاع الممالک بختیاری در روستای بلمیر از توابع شهرستان فریدن هم به وسیله‌ آنها با گچبری بسیار فاخری ساخته شده است. این معماران از نوادگان استاد علی‌اکبر اصفهانی بودند که مسجد‌ شاه اصفهان را بنا کرد.

برخلاف اکثر بناهای تاریخی، زندگی در قلعه تاریخی بارده همچنان جاری است و نوادگان و نتیجه‌های داراب خان و محمد حسن خان همچنان در این بنا زندگی می‌کنند. این بنا در عین حال پذیرای علاقمندان و گردشگرانی هستند که قصد بازدید از قلعه را دارند.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی،گردشگری و صنایع دستی 

## منابع

رده:آثار ملی ایران
رده:استان چهارمحال و بختیاری
رده:جاذبه‌های گردشگری استان چهارمحال و بختیاری
رده:قلعه‌های قاجاریان
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان بن
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان بن
رده:شهرستان بن
تپه و گورستان کهنه لاجان

**تپه و قبرستان کهنه لاجان** مربوط به سدهٔ ۸–۶ ه‍.ق است و در شهرستان پیرانشهر، بخش مرکزی، دهستان پیران، روستای کهنه لاجان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۴۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان پیرانشهر
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان پیرانشهر
بازارچه لحاف‌دوزان

**بازارچه لحاف‌دوزان،** مربوط به دوره قاجار است و در مرکز شهرکرد، کوچه حوزه امامیه واقع شده‌است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.این بازار قدمتی بیش از ۱۴۰ سال دارد و همه نیازهای اهالی شهرکرد و شهرستان های اطراف در این بازارچه تأمین می شده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان شهرکرد
رده:بازارهای تاریخی شهرستان شهرکرد
خانه هجری

**خانه هجری** مربوط به دوره قاجار - دوره پهلوی است و در بروجرد، خیابان شهدا، کوچه بشیر المعظم، کوچه زمرد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۵۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان بروجرد
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان بروجرد
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان بروجرد
آرامگاه زکریای جوجین

**بقعه زکریای جوجین** مربوط به سدهٔ ۹و ۸ ه.ق است و در شهرستان ساوه، بخش مرکزی، دهستان قره چای، روستای جوجین واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۷۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان ساوه
تپه اوزرریک‌تپه

**تپه اوزرریک تپه** مربوط به عصر مس است و در شهرستان هشترود، بخش مرکزی، روستای قره سقال واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۶۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار عصر مس در شهرستان هشترود
رده:تپه‌های باستانی شهرستان هشترود
تپه جعفرآباد ۱

**تپه جعفرآباد ۱** مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان میان دربند، ۱۰۰ متری جنوب روستای جعفرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان کرمانشاه
رده:تپه‌های باستانی شهرستان کرمانشاه
دریای لابرادور

{{Infobox sea
|name=دریای لابرادور
|image=Labrador-sea-paamiut.jpg
|caption=Past sunset at Labrador Sea, off the coast of Paamiut, Greenland, in July 2009.
|image_bathymetry=Labrador sea map.png
|caption_bathymetry=
|location=
|coords=
انگشتی|200 پیکسل|موقعیت دریای لابرادور
انگشتی|200 پیکسل|جریان‌های لابرادور و غرب گرینلند

**دریای لابرادور**  بخشی از آب‌های شمال‌غربی اقیانوس اطلس شمالی در آمریکای شمالی است که سواحل لابرادور (در شرق کانادا) در جنوب‌غربی و سرزمین گرینلند (متعلق به دانمارک) در شمال‌شرقی آن واقع شده‌اند. این دریا در شمال خود از طریق تنگه دیویس به خلیج بافین و در غرب از طریق تنگه هادسون به خلیج هادسون مرتبط می‌شود. جریانی اقیانوسی موسوم به جریان لابرادور که سرد و کم‌نمک است در کرانهٔ سواحل کانادا به سمت جنوب جریان دارد و همزمان جریان دیگری که گرمتر و شورتر است به نام جریان غرب گرینلند در حاشیهٔ سواحل گرینلند به سمت شمال جاری است. از آنجا که جریان لابرادور کوه‌های یخ عظیمی را با خود حمل می‌کند، مسیر اصلی حرکت کشتی‌ها از بخش شرقی دریا انجام می‌گیرد که از اواسط تابستان تا اواخر پاییز قابل کشتیرانی است.

دریای لابرادور دارای ذخایر ماهی کاد است و ماهیگیری جزو صنایع مهم گرینلند به‌شمار می‌رود. این دریا همچنین در گذشته شاهد عبور کاشفان بسیاری بوده‌است که در جستجوی گذرگاه شمال‌غربی، مسیری دریایی که اقیانوس‌های اطلس و آرام را به‌هم می‌پیوندد، از آن گذشته‌اند.

## منابع

* 
* 

رده:دریای لابرادور
رده:اقیانوس‌نگاری
رده:پهنه‌های آبی کانادا
رده:پهنه‌های آبی نیوفاندلند و لابرادور
رده:دریاهای اقیانوس اطلس
رده:دریاهای کانادا
رده:دریاهای گرینلند
رده:زمین‌ساخت صفحه‌ای
رده:جغرافیای آمریکای شمالی
گذر خان

**گذرخان** مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در قم، ضلع شرقی خیابان ارم، مقابل میدان آستانه مقدسه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۶۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

گذرخان بازاری است با قدمت ۳۰۰ ساله که به واسطه مهاجرت عرب‌های عراق و اقامت در این محل کاسبی در آن رونق گرفت. گذرخان کوچه‌ای با عرض کمتر از ۴ متر است که در دو طرفش حدود ۱۰۰ مغازه وجود دارد. صاحبان بیشتر این مغازه‌ها عرب هستند و وقتی صدام با حمله به ایران، عرصه را بر شیعیان عراقی تنگ کرده بود، آنها به قم مهاجرت کرده و در اطراف خیابان چهارمردان و به خصوص در محله گذر خان ساکن و در این محل به کسب و کار مشغول می‌شوند.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان قم
محوطه امین‌آباد

**محوطه امین آباد** مربوط به مفرغ است و در شهرستان اسفراین، بخش مرکزی، دهستان روئین، ۵۰۰ متری جنوب شرق روستای امین آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۷۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:محوطه‌های باستانی شهرستان اسفراین
تپه مم خاتون ۱

**تپه مم خاتون ۱** مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان ارومیه، بخش سیلوانه، دهستان ترگور، ۱ کیلومتری شمال روستای کریم آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۴۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان ارومیه
رده:تپه‌های باستانی شهرستان ارومیه
مسجد حاج میرزا محمدصادق

**مسجد حاج میرزا محمدصادق** مربوط به اواخر دوره قاجار است و در اصفهان، ابتدای خیابان چهارباغ خواجو واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۳۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

مسجد در کنار چهارسو آجری قرار دارد و بانی آن، حاج میرزا محمدصادق فیض ثانی، بین سال های ۱۲۳۷ تا ۱۲۴۲ قمری آن را بنا نمود و خود نیز در سال ۱۲۳۸ قمری (۱۲۰۵ شمسی) درگذشته و در شبستان مسجد به خاک سپرده شده است. «خیابان فیض» اصفهان به نام او نامیده شده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان اصفهان
رده:مسجدهای تشیع
رده:معماری ایرانی
رده:جاذبه‌های گردشگری اصفهان
رده:مسجدها
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان اصفهان
رده:مسجدهای اصفهان
رده:مسجدهای استان اصفهان
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اصفهان
محوطه قلعه اسماعیل آقا

**محوطه قلعه اسماعیل آقا** مربوط به هزاره اول قبل از میلاد - سدهٔ ۱۲–۱۰ ه.ق است و در شهرستان ارومیه، بخش نازلو، دهستان نازلو چای، روستای قلعه اسماعیل آقا (کله) واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۴۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان ارومیه
رده:محوطه‌های باستانی شهرستان ارومیه
تپه قلعه جننی

**تپه قلعه جننی** در شهرستان قم، بخش سلفچگان، دهستان نیزار، ۵ کیلومتری شمال روستای حسین‌آباد نیزار واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۶۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان قم
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
تپه بلند کوشکی کیکانلو

**تپه بلند کوشکی کیکانلو** در شهرستان مانه و سملقان، بخش مانه، دهستان اترک، ۲۰۰ متری شمال روستای کوشکی کیکانلو واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۷۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان مانه و سملقان
رده:کوشک‌های تاریخی شهرستان مانه و سملقان
نقش‌برجسته موری

**نقش برجسته موری** در شهرستان مسجد سلیمان، بخش اندیکا، دهستان چلو، ۱/۷ کیلومتری شرق روستای موری واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۷۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:نقش‌برجسته‌های تاریخی شهرستان مسجد سلیمان
سنگ‌نگاره چشمه صحبت

**سنگ نگاره چشمه صحبت** در شهرستان ملایر، بخش سامن، دهستان حرمرود سفلی، روستای جریا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۷۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:چشمه‌های تاریخی شهرستان ملایر
رده:سنگ‌نگاره‌های تاریخی شهرستان ملایر
خانه دکتر ابتهاج

**خانه دکتر ابتهاج** مربوط به دوره پهلوی اول است و در تهران، میدان بهارستان، خیابان مجاهدین اسلام، خیابان ایران، مدرسه راهنمایی شهیداندرزگو واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این خانه متعلق به عبدالحسین سمیعی وزیر علوم و بهداری دوره پهلوی بود که بخشی از آن در مرداد سال ۱۳۹۶ تخریب شد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان تهران
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان تهران
خانه دورقی

**منزل دورقی** مربوط به دوره قاجار است و در شوشتر، خیابان امام شرقی، محله دوخواهران، میدان سید قاسم، کوچه دورقی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان شوشتر
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان شوشتر
خانه ابتهاج (ارغوان)

**خانه ابتهاج (ارغوان)** مربوط به اوایل دوره پهلوی دوم است و در تهران، خیابان فردوسی، خیابان شهید تقوی (کوشک)، کوچه شهید انوشیروانی، پلاک ۲۲ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۷۸ به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

ثبت **خانه ارغوان** در لیست سازمان میراث فرهنگی به دلیل وجود درخت ارغوانی است که هوشنگ ابتهاج، شعر معروف «ارغوان» خود را برای آن گفته‌است.

خانهٔ ابتهاج خانه‌ای دو طبقه با آجرهای قرمز رنگ است. این خانه زمانی محفل شاعران بوده است و اکنون دفتر شرکت سیمان تهران است، کارخانه‌ای که خود ابتهاج کارمند آن و عمویش احمدعلی ابتهاج رئیس آن بود و خانه را به این شرکت فروخت.

## درخت ارغوان
در حیاط خانهٔ هوشنگ ابتهاج درخت ارغوانی وجود دارد که او شعر «ارغوان» خود را به یاد آن سروده است. به‌گفتهٔ ابتهاج، زمانی که او خانه را خریده درخت ظاهراً خشکیده‌ای در حیاط خانه بوده که برخی پیشنهاد داده‌اند که او درخت را قطع کند، ولی ابتهاج در عوض از درخت مراقبت کرده و درخت دوباره جان گرفته است. ابتهاج خاطره‌ای را نقل کرده است که در زمان فروش خانه، به دلیل مهاجرت از ایران، پس از آنکه چشمش به درخت افتاده است، از آن خجالت کشیده و به سوی دیگری نگاه کرده است. استاد ابتهاج وصیت کرده بود تا بعد از مرگ پیکرشان زیر درخت ارغوان به خاک سپرده شود اما چون خانه در آثار ملی ایران به ثبت رسیده بود و امکان دستکاری خانه امکان نداشت، وی را در زادگاه خویش دفن کردند. ابتهاج در کتاب خاطرات *پیر پرنیان‌اندیش* از عشقش به این درخت نوشته است. در سال ۲۰۱۲ میلادی پیش از آنکه ابتهاج شعر ارغوان را در دانشگاه یوسی‌ال‌ای بخواند، دربارهٔ این درخت می‌گوید که هم‌زمان با فرزندانش رشد کرده و تأثیر شگرفی بر او گذارده است. به گزارش تابناک، کارشناسان میراث فرهنگی به دلیل محبوبیت این درخت، نام ارغوان را برای خانه در هنگام ثبت آن انتخاب کردند.

## نشانی
تهران، خیابان فردوسی، خیابان شهید تقوی، انتهای کوچهٔ شهید انوشیروانی، پلاک ۲۲.

## نگارخانه

House of Hushang Ebtehaj (7).JPG|نمای شمالی خانه
House of Hushang Ebtehaj (3).JPG|درخت ارغوان موجود در حیاط خانه که هوشنگ ابتهاج شعر معروف *ارغوان* خود را برای آن سروده است.
House of Hushang Ebtehaj (6).JPG|خانهٔ هوشنگ ابتهاج اکنون دفتر یک شرکت سیمانی است.


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* آرامگاه هوشنگ ابتهاج

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان تهران
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان تهران
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
قلعه فرخ‌شهر

**قلعه خلیل اسفندیاری فرخ‌شهر،** مربوط به اواخر دوره قاجار است و در مرکز فرخ‌شهر واقع شده است. مالک آن خلیل اسفندیاری، پدر ثریا اسفندیاری (همسر محمد رضا شاه پهلوی ) است و به نقلی زادگاه ثریا اسفندیاری است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این قلعه توسط پیگیری های مردم شهرستان فرخشهر و مسئولان شهر درحال مرمت و بازسازی می باشد .

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان شهرکرد
رده:قلعه‌های تاریخی فرخ‌شهر
عمارت چهارصفه عبدالسلام نادری

**عمارت چهارصفه عبدالسلام نادری** مربوط به دوره ایلخانی است و در استان فارس، شهرستان کازرون، بخش کوهمره، دهستان کوهمره، قسمت شرق روستای دوسیران واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۹۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان کازرون
رده:عمارت‌های تاریخی شهرستان کازرون
نمای سرای فولاد کار

**نمای سرای فولاد کار** مربوط به اواخر دوره قاجار است و در مشهد، خیابان نواب صفوی (پایین خیابان)، نبش نواب ۱۰ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۳۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان مشهد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:سراهای تاریخی شهرستان مشهد
خانه فرید

**خانه فرید** مربوط به دوره صفوی تا دوره قاجار است و در اردکان، بلوار آیت‌الله خامنه‌ای، محله چرخاب، کوچه شهید حاج احمدی، روبروی آب انبار حاج احمد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اردکان
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اردکان
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان اردکان
خانه سالک

**خانه سالک** مربوط به اواخر دوره قاجار - دوره پهلوی اول است و در اصفهان، خیابان مسجد سید، کوچه علیقلی آقا، کوچه ساغرچیها، پلاک ۳۳ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۳۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.مالک این خانه حاج میرزا علی سالک اصفهانی یکی از کسبه وخیرین نامدار خیابان احمد اباد اصفهان بوده است. ستون های سنگ بری شده ایینه کاری و طلاکوبی دیوار ها شیشه های رنگی و طاق چشمه های این بنا به خوبی نشان از معماری اصیل ایرانی دارد.  

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان اصفهان
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اصفهان
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان اصفهان
خانه سعدوندی

بندانگشتی
**خانه سعدوندی** خانه‌ای تاریخی مربوط به دوره قاجار است که در کرمانشاه، میدان جوانشیر، کوچه سعدوندی، بن‌بست سعدوندی واقع شده‌است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## ویژگی‌های معماری
خانۀ سعدوندی دو بخش بیرونی و اندرونی و همچنین طویله‌ای برای نگهداری چهارپایان را دربرمی‌گیرد. در قسمت بالای حیاط، اتاق بزرگی به مساحت حدود ۱۰۰ متر وجود داشت که پنجره‌های چوبی و شیشه‌های رنگی در آن نصب شده‌بود. سقف این اتاق که به آن اروسی گفته می‌شود بلند و دارای تزئینات آیینه‌کاری است و طاقچه‌ها و رف‌های بزرگی برای نگهداری اشیای عتیقه در آن تعبیه شده‌است.

## برگزاری مراسم مذهبی
این بنا دارای اتاق های متعددی است که بخشی از آن برای انجام مراسم مذهبی در ماه‌های محرم و صفر در نظر گرفته شده‌بود. هیئت‌های زنجیرزن و سینهزن در این ایام به عزاداری در حیاط بزرگ عمارت پرداخته و سپس برای صرف شام به اتاق پنج‌دری می‌رفتند. در این اتاق غذا برای هر چهار یا پنج نفر در سینی‌های بزرگ صرف می‌شد. 

علاوه بر این هر شب جمعه نیز مراسم دعای ندبه و کمیل در اتاق اروسی و اتاق‌های همجوار آن برگزار می‌شد.

## مالک بنا
مالک و سازنده این بنا بیگ‌‌محمد سعدوندی معروف به بیگ‌محمد رزازی بود که در کرمانشاه به تجارت برنج  اشتغال داشت. وی ۶ فرزند داشت و پس از وی غلامحسین فرزند دوم وی مالک بنا شد. در این زمان غلامحسین در اروسی و اتاق کناری مقر اصلی زندگی می‌کرد، کریم در اتاق سمت چپ ساکن بود، شابی در اتاق شرقی و جواد نیز روبروی اتاق اروسی یا مطبخ زندگی می‌کردند. علاوه بر این اسب‌های خانواده نیز در طویله‌ای زیر اتاق شرقی نگهداری می‌شدند. حسینعلی خدمتکار خانه که ۷۰ سال در این خانه به کار مشغول بود نیز روبه‌روی درب ورودی حیاط در اتاقی کوچک زندگی می‌کرد. 

غلامحسین سعدوندی این بنا را به عبدالله سالاری فروخت. سالاری خانه را به دوقسمت تقسیم کرد. عمارت سعدوندی کنونی که تحت تملک محمدصادق سعدوندی (فرزند تقی) قرار دارد، درواقع بخش باقی‌ماندۀ اندرونی بناست که بعدها از خانوادۀ سالاری بازپس گرفته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان کرمانشاه
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان کرمانشاه
رده:بناهای تاریخی استان کرمانشاه
رده:جاذبه‌های گردشگری کرمانشاه
رده:خانه‌موزه‌های تاریخی در ایران
رده:خانه‌های کامل‌شده در سده ۱۹ (میلادی)
رده:عمارت‌های تاریخی شهرستان کرمانشاه
رده:معماری سده ۱۹ (میلادی)
آب‌انبار سفیدک

**آب‌انبار سفیدک** مربوط به اواخر دوره قاجار - اوایل دوره پهلوی است و در یزد، بلوار پاک نژاد، کوچهٔ زیتون واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۶۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان یزد
رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان یزد
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان یزد
خانه یزدانشهر

**خانه یزدانشهر** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان زرند یزدان‌شهر، خیابان ولی عصر، میدان انقلاب، ۱۰۰ متر به سمت شمال میدان، انتهای بن‌بست اول، سمت چپ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۹۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان زرند
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان زرند
خانه آیت‌الله اعرافی

**خانه آیت الله اعرافی** مربوط به دوره قاجار - دوره پهلوی است و در شهرستان میبد، خیابان آیت الله اعرافی، خیابان ولیعصر، خیابان انقلاب، روبروی مسجد انقلاب واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان میبد
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان میبد
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان میبد
مسجد شیخ مظهر

**مسجد شیخ مظهر** مسجدی در شهر سقز مربوط به اوایل دورهٔ قاجار است و در خیابان جمهوری و خیابان ساحلی سقز، کوچهٔ شیخ مظهر واقع شده‌است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۶۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## گالری


Sheikh Maz'har - Saqqez - Amin Noubahar (4).jpg|داخل مسجد
Sheikh Maz'har - Saqqez - Amin Noubahar (2).jpg|نمای بیرونی مسجد
Sheikh Maz'har - Saqqez - Amin Noubahar (3).jpg|مناره مسجد
Sheikh Maz'har - Saqqez - Amin Noubahar (1).jpg|ایوان مسجد


## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی استان کردستان
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان سقز
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان سقز
رده:مسجدهای سقز
داشلی‌بولاغ‌تپه

**داشلی بولاغ تپه** مربوط به پیش از دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان هشترود، بخش مرکزی، روستای عجمی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۶۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان هشترود
رده:تپه‌های باستانی شهرستان هشترود
خانه‌باغ کاکا

**خانه باغ کاکا** مربوط به اوایل دوره پهلوی است و در یزد، تفت، بخش مرکزی، خیابان آیت‌الله کاشانی، ابتدای کوچه بوعلی، پلاک ۲ شهرداری و آب ۳۶۳، خانه باغ کاکا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان یزد
رده:باغ‌های تاریخی شهرستان یزد
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان یزد
خانه سید کمال حجازی

**خانه سید کمال حجازی** مربوط به اوایل دوره پهلوی است و در شهرستان دهاقان، بخش مرکزی، شهر دهاقان، میدان امام حسین، خیابان شهید سید رضا حجازی، خیابان بازار، کوچه درب آسیاب، پلاک ۲۰ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۹۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان سمیرم
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان سمیرم
خانه لاری‌ها (سهل بن علی)

**خانه لاریها** مربوط به دوره متاخر اسلامی است و در یزد، محله سهل بن علی، جنب دانشکده معماری (خانه رسولیان) واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* خانه لاری‌ها (فهادان)
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:خانه‌های تاریخی شهرستان یزد
برج و بارو زنجان

**برج و بارو** مربوط به دوره سلجوقیان است و در زنجان، انتهای خیابان اصغریه، کوچه پشت پرسی گاز، پلاک ۱۷ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان زنجان
رده:برج‌های تاریخی شهرستان زنجان
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
قلعه پالنگان

**قلعه پالنگان** قلعه‌ای تاریخی مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ ه.ق است که در روستای پالنگان واقع در بخش مرکزی شهرستان کامیاران در استان کردستان قرار گرفته‌است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۶۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

در مجاورت روستای پالنگان شهرستان کامیاران بقایای قلعه‌ای کهن وجود دارد، که به قلعهٔ پالنگان مشهور است. آثار به‌دست‌آمده از قلعه مانند یک دروازۀ سنگی بزرگ و بقایای پل‌های ساخته شده بر رودخانه، قدمت آن را به دورهٔ پیش از اسلام می‌رساند.
قلعۀ پالنگان مدت‌ها محل سکونت امرای کلهر بوده است. در سال ۱۵۵۶ میلادی (۹۶۴ ه‍.ق) هلو خان اردلان قلعه را تصرف کرد و جزو قلمرو خود درآورد. سپس از آنجا که آب و هوای قلعه زلم در شهرزور مناسب نبود، مرکز فرمانروایی خود را به قلعۀ پالنگان انتقال داد. مدارک حاصل از کاوش‌های باستان‌شناسی مرتبط با این دوره و نزدیک بودن قلعه به کتیبۀ تنگی‌ور انتقال مقر از قلعۀ زلم به پالنگان را محرز می‌سازد. قلعۀ پالنگان تا بعد از انتقال مرکز حکومت خاندان اردلان از پالنگان به قلعۀ حسن‌آبادسنندج یعنی در حدود قرن شانزدهم میلادی (قرن دهم ه‍.ق)، آباد بوده‌است.

## جستارهای وابسته
* پالنگان
* ایل کلهر
* حکام اردلان
* حکومت اردلان
* شهرزور
* قلعه حسن‌آباد سنندج
* قلعه زلم
* قلعه مریوان
* قلعه سنه‌دژ
* قلعه چهارلان
* عمارت خسروآباد
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان کامیاران

رده:بناهای تاریخی استان کردستان
رده:قلعه‌های استان کردستان
رده:قلعه‌های تاریخی ایران بر پایه شهرستان
رده:قلعه‌های حکومت اردلان
سنگ‌نگاره‌های مزرعه حاج مد

**سنگ نگاره‌های مزرعه حاج مد** مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان همدان، بخش مرکزی، دهستان ابرو، روستای دره مراد بیک، مزرعه حاج مد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۴۳۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:سنگ‌نگاره‌های تاریخی شهرستان همدان
تپه قالا بویون

**تپه قالا بویون** مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - صدر اسلام است و در شهرستان نیر، بخش کورائیم، دهستان یورتچی غربی، روستای کورعباسلو واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۹۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صدر اسلام در شهرستان نیر
رده:تپه‌های باستانی شهرستان نیر
مسجد حسینیه

**مسجد حسینیه** مربوط به سدهٔ ۹ - دوره تیموریان است و در ابرکوه، محله نبادان، جنب بقعه سیدون علی نقیا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۶۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:حسینیه‌های تاریخی شهرستان ابرکوه
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان ابرکوه
تپه هاچا

**تپه هاچا** مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان ایجرود، بخش مرکزی، دهستان گلابر، ۳۵۶۰ متری شمال روستای قره دره واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۴۰۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان ایجرود
رده:تپه‌های باستانی شهرستان ایجرود
تپه قلعه نوسمه (چورژی)

**تپه قلعه نوسمه (چورژی)** مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان پاوه، بخش مرکزی، روستای نوسمه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان پاوه
رده:تپه‌های باستانی شهرستان پاوه
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان پاوه
امامزاده سید ابراهیم (بجنورد)

**بقعه سیدابراهیم** مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان بجنورد، بخش راز و جرگلان، دهستان جرگلان، روستای کرپشلی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۴۲۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان بجنورد
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان بجنورد
رده:امامزاده‌ها در استان خراسان شمالی
تپه هفت‌آشیان

**تپه روستای هفت آشیان <small>به کردی: ([[هفت‌آشیان (سنقر)|هه‌فتاشان‌]])</small>** شهرستان سنقر، بخش کلیائی، روستای هفت آشیان واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۱ مرداد ۱۳۸۴ با شمارهٔ ثبت ۱۲۵۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است . دیرینگی و پیشینه اولیه این سایت باستانی به شاهنشاهی ساسانی بر‌ می‌گردد و پس از حمله اعراب به ایران نیز مورد  استفاده نظامی/مسکونی قرار گرفته  و کماکان مردم این روستا در روی تپه زندگی می‌کنند.  

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان سنقر
رده:تپه‌های باستانی شهرستان سنقر
تپه ناصرآباد

**تپه ناصرآباد** مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان قروه، بخش دهگلان، روستای ناصرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۶۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان قروه
رده:تپه‌های باستانی شهرستان قروه
پناهگاه صخره‌ای آوتاف ۳

**پناهگاه صخره‌ای آوتاف ۳** مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید است و در ورودی شمالی پلدختر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۴۲۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پارینه‌سنگی در شهرستان پلدختر
رده:پناهگاه صخره‌ای‌های شهرستان پلدختر
دبیرستان شریعتی

**دبیرستان شریعتی** مربوط به دوره پهلوی اول است و در همدان، خیابان مهدیه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۴۳۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان همدان
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
رده:مدرسه‌های تاریخی شهرستان همدان
رده:یادبودها و یادواره‌های علی شریعتی
آرامگاه شاهزاده عبدالله

**بقعه شاهزاده عبدالله** مربوط به دوره پهلوی دوم است و در شهرستان کیار، بخش مرکزی، دهستان کیار غربی، غرب روستای سورک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۴۲۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.ویرایش توسط علیرضایعقوبی سورکی

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان کیار
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان کیار
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان کیار
آب‌انبار چهاربازار

**آب‌انبار چهاربازار** مربوط به دوره پهلوی است و در اردکان، کشتزار زردک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۴۳۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان اردکان
رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان اردکان
رده:بازارهای تاریخی شهرستان اردکان
حمام رودآور

**حمام رودآور** مربوط به دوره زند است و در شهرستان تویسرکان، بخش مرکزی، دهستان حیقوق نبی، روستای رودآور، میدان مرکزی، منزل حاج فرخ سوری واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۴۳۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره زندیان در شهرستان تویسرکان
رده:حمام‌های تاریخی شهرستان تویسرکان
چهارطاقی گنبد کلایی

**چهارطاقی گنبد کلایی** مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان دالاهو، بخش مرکزی، دهستان بان‌زرده، ۸۵۰ متری شمال غربی روستای شالان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۴۱۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* فهرست چهارطاقی‌های ایران

## منابع

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان دالاهو
رده:چهارطاقی‌های تاریخی شهرستان دالاهو
رده:گنبدهای تاریخی شهرستان دالاهو
تل قلعه احمدخان سویزه

**تل قلعه احمدخان سویزه** مربوط به دورهٔ ساسانیان است و در شهرستان فراشبند، بخش دهرم، دهستان دهرم، کیلومتری ۶ جاده روستای دهرم بطرف احمدآباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۴۱۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان فراشبند
رده:تپه‌های باستانی شهرستان فراشبند
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان فراشبند
تپه شهریور

**تپه شهریور** مربوط به دوره ساسانیان - دوره اشکانیان است و در شهرستان اردبیل، بخش مرکزی، دهستان غربی، روستای شهریور واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۴۳۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## موقعیت روستا
روستای شهریور تقریبا در دوازده کیلومتری شهر اردبیل واقع شده است. این روستا در شمال غربی شهر اردبیل قرار دارد . جاده اصلی که شهر را به روستا ارتباط می دهد جاده قدیم مشگین شهر نامیده می شود. با عبور از کنار روستاهای سومعه و گرجان به روستای شهریور می رسیم . قبل از آن که به روستا برسیم یعنی قبل از آنکه از جاده اصلی به جاده خود روستا وارد شویم پلی وجود دارد که بر روی رودخانه مانندی قرار دارد که اکثر اوقات بدون آب است . این به اصطلاح ترکی (چای) رشلی نام دارد .

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان اردبیل
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان اردبیل
رده:تپه‌های باستانی شهرستان اردبیل
غار دره اشکفت ۲

**غار دره اشکفت ۲** مربوط به دوره ساسانیان - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان میان‌دربند، ۱ کیلومتری شمال غرب روستای چغاماران واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۴۱۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان کرمانشاه
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان کرمانشاه
رده:غارهای تاریخی شهرستان کرمانشاه
آرامگاهی شخصیت گمنام

**بنای آرامگاهی شخصیت گمنام** مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان تفت، روبروی پلیس راه اتوبان یزد، تفت واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۴۳۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان تفت
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان تفت
قلعه آب سفید آب

**قلعه آب سفید آب** مربوط به دوره صفوی است و در استان اصفهان، شهرستان کاشان، بخش مرکزی، شهر کاشان، فین بزرگ، محله آب سفید آب واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۴۰۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان کاشان
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان کاشان
رده:قلعه‌ها در ایران
برد گوری سرتنگ مسن ۱

**برد گوری سرتنگ مسن ۱،** در شهرستان لردگان و روستای سرتنگ مسن واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان لردگان
رده:بردگوری‌های تاریخی شهرستان لردگان
قلعه ریگ

**قلعه ریگ** مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان کاشمر، بخش مرکزی، روستای قوژد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. در حال حاضر قسمتی از دیوارها و برج قلعه به جا مانده‌است.

## نگارخانه

پرونده:Rig Castle2021-07-05 106.jpg|خرابه‌های قلعه
پرونده:Rig Castle2021-07-05 107.jpg|خرابه‌های قلعه
پرونده:Rig Castle2021-07-05 110.jpg|خرابه‌های قلعه
پرونده:Rig Castle2021-07-05 27.jpg|خرابه‌های قلعه
پرونده:Rig Castle2021-07-05 3.jpg|خرابه‌های قلعه
پرونده:Rig Castle2021-07-05 32.jpg|خرابه‌های قلعه
پرونده:Rig Castle2021-07-05 37.jpg|خرابه‌های قلعه
پرونده:Rig Castle2021-07-05 35.jpg|خرابه‌های قلعه
پرونده:Rig Castle2021-07-05 70.jpg|خرابه‌های قلعه
پرونده:Rig Castle2021-07-05 72.jpg|خرابه‌های قلعه
پرونده:Rig Castle2021-07-05 77.jpg|خرابه‌های قلعه
پرونده:Rig Castle2021-07-05 82.jpg|خرابه‌های قلعه
پرونده:Rig Castle2021-07-05 96.jpg|خرابه‌های قلعه
پرونده:Rig Castle2021-07-05.jpg|خرابه‌های قلعه
پرونده:Rig Castle2021-07-05 79.jpg|خرابه‌های قلعه
پرونده:Rig Castle2021-07-05 80.jpg|خرابه‌های قلعه


## جستارهای وابسته

* فهرست آثار ملی شهرستان کاشمر
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان کاشمر
رده:آثار ملی ایران
رده:جاذبه‌های گردشگری استان خراسان رضوی
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در استان خراسان رضوی
رده:قلعه‌های تاریخی ایران بر پایه شهرستان
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان کاشمر
رده:قلعه‌های تخریب‌شده در ایران
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های کاشمر
غار ولی گورد

**غارطبیعی ولی گورد** مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان رودبار، بخش عمارلو، روستای گورد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۸۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار تاریخی بخش عمارلو
رده:غارهای تاریخی شهرستان رودبار
گورستان آویز

**قبرستان آویز** مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان فراشبند، بخش مرکزی، دهستان آویز، ابتدای روستای آویز واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۴۱۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان فراشبند
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان فراشبند
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان فراشبند
خانه حاج‌آقا محسن اراکی

**منزل حاج آقا محسن اراکی** متعلق به محسن سلطان‌آبادی عراقی و مربوط به دوره قاجار است و در اراک، خیابان محسنی، روبروی مسجد حاج تقی خان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۴۳۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اراک
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان اراک