مئیر عزری

**مئیر عزری**  (۱۹۲۴ - ۲۰۱۵) سفیر و اولین نمایندهٔ تام‌الاختیار نمایندگی سیاسی اسرائیل در تهران بود.

## زندگینامه
او در ایران از پدری به نام صیون عزری متولد شد که از رهبران جامعه یهودی و رئیس سازمان صهیونیستی در شهر اصفهان بود و از او علاقه به صهیونیسم را آموخت. در سن ۱۵ سالگی در اصفهان گروه‌های جوانان یهودی صهیونیست را برای ترویج اندیشه صهیونیستی تأسیس کرد. در سال‌های ۱۹۴۵–۱۹۴۶ در تهران جنبش «هخَلوتس» را در ایران بنیان نهاد و سه کنفرانس نخست این جنبش را در ایران ابتکار و سازمان‌دهی کرد. همچنین همراه با پدرش در سازمان‌دهی مهاجرت غیرقانونی از عراق و ایران به اسرائیل از طریق ایران فعال بود. بعدها نیز به سازمان‌دهی مهاجرت با پروازهای مستقیم از ایران به اسرائیل پرداخت.

در سال ۱۹۵۰ عزری به اسرائیل مهاجرت کرد و در آژانس یهود به‌عنوان مسئول جذب مهاجران ایرانی و عراقی فعالیت نمود. سپس روزنامه «ستاره شرق» را به زبان فارسی بنیان گذاشت و ویرایش کرد؛ این روزنامه در آن زمان تنها نشریه‌ای در جهان بود که به زبان فارسی خارج از مرزهای ایران منتشر می‌شد. هدف آن ارائه اطلاعات درباره طرح صهیونیستی و دولت اسرائیل بود.
بندانگشتی|همزیستی مسالمت‌آمیز اسرائیل و ایران در خاورمیانه.
در سال ۱۹۵۱ «اتحادیه مهاجران فارس در اسرائیل» را از بقایای سازمان‌های موجود ـ که برخی تنها روی کاغذ بودند ـ تأسیس کرد و بیش از ده سال ریاست آن را بر عهده داشت (بخشی از این دوره هم‌زمان با خدمتش به‌عنوان سفیر اسرائیل در ایران بود). به‌عنوان معاون رئیس اتحادیه، در شورای یهودیان کشورهای شرق در اتحادیه کارگری عضویت داشت. او در حزب ماپای، به‌ویژه در میان مهاجران ایرانی، فعال بود و عضو مرکز حزب نیز به‌شمار می‌رفت.

در سال ۱۹۵۸ به‌عنوان دستیار سفیر، تسوی دوریئل، به ایران اعزام شد. پس از حدود دو سال به مقام وزیرمختار زیر نظر سفیر دوریئل منصوب گردید و در سال ۱۹۶۸ به‌عنوان سفیر اسرائیل در ایران تعیین شد. در سال ۱۹۷۳ اوری لوبرانی جایگزین او شد.

در سال ۱۹۹۹ نشان «شهروند افتخاری اورشلیم» را دریافت کرد. همچنین مئیر عزری از سوی صندوق ملی یهود، کرن هیسود، صندوق لب"י و شرکت اسرائیلی مدال‌ها و سکه‌ها به دلیل بسیج گسترده کمک‌کنندگان در داخل و خارج از کشور مورد تقدیر قرار گرفت.

در سال ۲۰۰۱ کتاب زندگی‌نامه خود با عنوان «هر که از قوم او در میان شماست» را به زبان‌های عبری و فارسی با همکاری امیر الیاسی ترشیش – مأموریت در ایران – منتشر کرد که در مراسمی در خانه رئیس‌جمهور رونمایی شد.

علاوه بر همه اینها، مئیر عزری زمانی را نیز به فعالیت‌های تجاری خود و به نخستین عشقش – کتاب مقدس – از جنبه‌های ایمانی، پژوهش تفاسیر، و نیز هنر و یهودیکا الهام‌گرفته از کتاب مقدس و سنت یهودی اختصاص داد.

او متأهل و پدر سه فرزند بود و در ساویون زندگی می‌کرد.

وی نقش مهمی را در ارتقای روابط ایران و اسرائیل در در بین سال‌های ۱۹۵۸ تا ۱۹۷۵ میلادی داشت. مئیر عزری همچنین از فعالان آژانس یهود در ایران بود و نقش مهمی در تسهیل مهاجرت یهودیان ایران به کشور اسرائیل ایفا کرد.

## سفیر اسرائیل در ایران
در طول خدمت خود، او صندوق یهودیان متحد در ایران را تأسیس کرد و به جمع‌آوری کمک‌های مالی از یهودیان ایران برای این صندوق و موسسات دیگر در اسرائیل پرداخت. به‌ویژه، او کمک‌دهندگانی را جلب کرد که با پولشان مدارس، مهدکودک‌ها و کنیسه‌هایی در اورشلیم و بخش‌های مختلف بیمارستان‌ها، از جمله "شیبا"، "هداسا" و "مئیر" ساخته شد. شهرت خوب پزشکی در اسرائیل میان یهودیان و غیر یهودیان در ایران ابزاری برای مئیر عزری شد که در طول سال‌ها از آن برای تشویق مهاجران ایرانی (و پیش از انقلاب ایران، مقامات حکومتی ایرانی) به انتخاب پزشکی اسرائیل برای درمان‌های مختلف استفاده کند، از درمان نازایی گرفته تا جراحی چشم، ارتوپدی و مرض قند. بدین طریق، او کمک‌های چشمگیری برای بیمارستان‌های "بیکور حولیم"، "شعاره صدق" و "مشگب لدخ" که خود مدتی عضو هیئت مدیره آن بود، جمع‌آوری کرد.

با دریافت نامه اعتبارش به عنوان سفیر، او به تحکیم روابط میان دو کشور در تمامی زمینه‌های ممکن پرداخت و روابط خود را با حلقه‌های حکومتی، نظامی، اقتصادی و فرهنگی در ایران حفظ کرد. او بازدیدهایی از سوی اعضای کنست، وزیران، افسران ارشد ارتش، روحانیون، از جمله ربی یتسحاق نسیم و ربی عوبدیه یوسف و کارشناسان در زمینه‌های مختلف از ایران سازمان‌دهی و ترتیب داد و آنها را با مقامات کلیدی در دولت ایران ملاقات کرد. همچنین او به دعوت مقامات ارشد دولت ایران به اسرائیل نیز پرداخت. عزری در تلاش بود تا در اواخر دهه ۱۹۶۰ شراکت نفتی میان اسرائیل و ایران ایجاد کند.

او روابط خود را با سران اسلام در ایران گسترش داد و حتی چندین متفکر و رهبر مذهبی مسلمان را به اسرائیل دعوت کرده و آنها را با رهبران روحانی و روحانیون ملاقات داد.

همچنین او پژوهشگران اسرائیلی و افراد برجسته دانشگاهی را به ایران دعوت کرد تا در زمینه تاریخ اسلام شیعی و فرهنگ فارسی تحقیق کنند (این تحقیقات و نتایج در کتاب‌هایی که توسط پژوهشگران اسرائیلی نوشته شد، منتشر گردید).

پس از پایان مأموریتش در ایران در سال ۱۹۷۵، جوایز بسیاری از محمد رضا شاه و از مؤسسات دیگر به مئیر عزری اعطا شد. محمد رضا شاه پهلوی بالاترین نشان را به او اعطا کرد، نشان سه درجه‌ای "تاج پادشاهان" (تاج) را. از وزیر کشاورزی نشان ویژه‌ای برای تحکیم روابط دو کشور و اثر آن بر کشاورزی دریافت کرد. از طرف فرمانده کل پلیس نشان "اسپاس" برای بهبود آموزش حرفه‌ای و تصویر افسران پلیس در ایران دریافت کرد. جوایزی برای ارتقاء ورزش و اعطای عنوان "ناظر محترم" از رئیس سازمان پیشاهنگی ایران به او اعطا شد.

نشان شیر و خورشید (هلال احمر) نیز برای کمک‌های قابل توجه او در کمک‌های انسانی به آسیب‌دیدگان زلزله در استان قزوین و شیراز در مرکز استان فارس اعطا گردید و جوایزی همچنین توسط رهبران جامعه یهودی در ایران به او داده شد.

## کتاب خاطرات
مئیر عزری در سال ۲۰۰۱ میلادی، کتاب خاطراتی را به نام «مردمان در میان شما» (به عبری: מי בכם מכל עמו) منتشر ساخت.

شیمون پرز، سیاستمدار اسرائیلی در مقدمه کتاب وی یادآور شده است:

او در این کتاب زوایایی تازه از ارتباط اسرائیل با ایران در دودمان پهلوی را نشان داده است.

## مرکز ایران‌شناسی دانشگاه حیفا
با کمک‌های مالی مئیر عزری، در سال ۲۰۰۶ میلادی، مرکز پژوهشی برای شناخت تاریخ و فرهنگ ایران و حوزه خلیج فارس در دانشگاه حیفا گشوده‌شد.

## جستارهای وابسته

* روابط ایران و اسرائیل
* اوری لوبرانی

## پانویس

رده:خاطره‌نویسان اهل اسرائیل
رده:خاطره‌نویسان اهل ایران
رده:درگذشتگان ۲۰۱۵ (میلادی)
رده:دیپلمات‌های اهل اسرائیل
رده:زادگان ۱۹۲۴ (میلادی)
رده:سیاستمداران اهل اصفهان
رده:سیاستمداران اهل اسرائیل
رده:نویسندگان اهل اسرائیل
رده:نویسندگان سیاسی اهل اسرائیل
رده:افراد اسرائیلی یهودی‌تبار
رده:یهودیان اهل ایران