فهرست وام‌واژه‌های جایگزین‌شده در ترکی استانبولی

فهرستی از وام واژگان در زبان ترکی استانبولی به وسیله انجمن زبان ترکی در سال ۲۰۰۵ میلادی مسیحی در وبسایت انجمن زبان ترکی چاپ شده است https://web.archive.org/web/20070301064559/http://www.tdk.gov.tr/TR/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF1A46C5FBFA979D0C
بندانگشتی|چپ|نمودار وام‌واژه‌ها در زبان ترکی استانبولی
ترکی استانبولی معاصر شامل وام‌واژه‌هایی در ترکی عثمانی ــ که بیشتر از زبان عربی و فرانسوی و همچنین از زبان فارسی و یونانی و ایتالیایی و سایر زبان ها بود که برخی از آنها با واژگانی نو ساخته به وسیله «انجمن زبان ترکی» (به ترکی: Türk Dil Kurumu, TDK) جایگزین شد و بسیاری دیگر هنوز بجا مانده اند و همچنان امروزه وام واژگان بسیار زیادی با ریشه عربی ، فرانسوی ، فارسی ، ایتالیایی ، انگلیسی ، یونانی ، لاتین ، آلمانی ، روسی ، اسپانیایی ، اسلاوی ، ارمنی ، مجارستانی ، رومی ، مغولی ، عبری ، بلغاری ، ژاپنی ، پرتغالی، نروژی ، کره ای ، آلبانیایی و سغدی در ترکی استانبولی است ، که فهرست همه آنها در وبسایت انجمن زبان ترکی به این برگه از منبع پیوند خورده در دسترس استhttps://web.archive.org/web/20070301064559/http://www.tdk.gov.tr/TR/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF1A46C5FBFA979D0C.این کار به‌ عنوان بخشی از اصلاحات فرهنگی در چهارچوب اصلاحات گستردهٔ فرهنگیِ آتاترک پس از بنیانگذاری جمهوری نوین ترکیه بود.

## ریشه یابی واژگان در فرهنگ واژگان ترکی
در سال ۲۰۰۵ میلادی فهرست وام واژگان در ترکی استانبولی به وسیله وب سایت انجمن زبان ترکی چاپ شدhttps://web.archive.org/web/20070301064559/http://www.tdk.gov.tr/TR/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF1A46C5FBFA979D0C بر پایه این فهرست دیده میشود که در این میان بیشترِ این وام واژگان برگرفته از زبان‌های عربی، فرانسوی، فارسی، ایتالیایی، انگلیسی، و یونانی و لاتین و آلمانی و روسی است.با توجه به اینکه نخستین باری بود که این فهرست در سال ۲۰۰۵ میلادی مسیحی چاپ شده بود دارای اشتباهات فراوان و لغزش های بسیار زیادی در ریشه یابی واژگان به وسیله وب سایت انجمن زبان ترکی شده بودhttp://www.tdk.gov.tr/TR/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF1A46C5FBFA979D0C و تا سال ۲۰۱۷ میلادی گمان می رفت که ترکی استانبولی بیشترین میزان وام واژگان را از زبان های عربی و فرانسوی گرفته بود ولی در سال ۲۰۱۷ میلادی میزانی از اشتباهات نمودار و فهرست چاپ شده در وب سایت انجمن زبان ترکی به وسیله زبان شناسان مشهوری مانند رفعت یالچین استاد بازنشسته درس های عثمانی و فارغ التحصیل رشته زبان و ادبیات فارسی https://parsianjoman.org/?p=2671 و برجسته ترین زبان شناس ترکیه پرفسور ایلبر اورتایلیhttps://www.iscanews.ir/news/765962/40-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D9%88%D8%A7%DA%98%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B4%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF دچار بازبینی و دگرگونی شد که بر پایه گفته های زبان شناس پرفسور ایلبر اورتایلی " ۴۰ " درصد از واژگان ترکی با زبان فارسی مشترک استhttps://www.iscanews.ir/news/765962/40-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D9%88%D8%A7%DA%98%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B4%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF
همچنین زبان شناس دیگری به نام رفعت یالچین که فارغ‌ التحصیل رشته زبان و ادبیات فارسی و استاد بازنشسته درس‌های عثمانی است نیز به بیانات زبان شناس پرفسور ایلبر اورتایلی رسیده است و بر پایه گفته های استاد رفعت یالچین بسیاری از واژه‌های ترکی از زبان فارسی گرفته شده‌ استhttps://parsianjoman.org/?p=2671

## وام‌واژه‌های عربی
*** واژه‌هایی که هنوز کنار همتایان ترکی خود به کار می‌روند.

 واژه‌هایی تازه که به فراوانیِ واژه‌های قدیمی به کار نمی‌روند.

## وام‌واژه‌های فارسی
واژه‌های تازه به فراوانیِ واژه‌های قدیمی استفاده نمی‌شوند.

## وام‌واژه‌های فرانسوی
بیشترِ وام‌واژه‌های فرانسوی هنوز به‌گستردگی در ترکی استفاده می‌شوند.

 واژه‌هایی که هنوز در کنار همتایان ترکی خود مورد استفاده هستند.

## وام‌واژه‌های دیگر زبان‌ها
*** واژه‌هایی که هنوز کنار همتایان ترکی خود به کار می‌روند.

## منابع

رده:زبان ترکی استانبولی
رده:سره‌گرایی زبانی
رده:فهرست‌های مربوط به ترکیه
رده:فهرست‌های وام‌واژه‌ها
رده:واژه‌ها و عبارت‌های ترکی