سد کارون ۴

**سد کارون ۴**، سدی بتنی دو قوسی در منطقه منج شهرستان لردگان از توابع استان چهارمحال و بختیاری و بالادست شهرستان دزپارت در استان خوزستان است که در زمان ساخت بلندترین سد بتنی دو قوسی ایران و خاورمیانه بود. این سد، اولین سد در بالادست رودخانه کارون است که بر روی سرشاخه‌های اصلی شامل رود کوهرنگ، رود بازفت، رود بهشت‌آباد و رود ارمند احداث شده‌است.

سد کارون ۴ که در تیرماه سال ۱۳۹۰ توسط محمود احمدی نژاد رئیس‌جمهور افتتاح شد در جاده شهر لردگان به دهدز قرار دارد. از جمله اهداف ساخت این سد ذخیره آب و تولید سالانه ۲۱۰۰ گیگاوات ساعت بوده است. پل قوسی کارون ۴ بر روی دریاچه همین سد ساخته شده‌ که استان چهارمحال و بختیاری را به استان خوزستان به هم متصل می‌کند.

## اهداف و منافع سد کارون ۴
* تولید انرژی برق‌آبی متوسط سالانه به میزان ۲۱۰٧ گیگا وات ساعت
* کنترل آب‌های سطحی منطقه با مخزن ۳/۷ میلیارد مترمکعبی سد
* پیوستن به گروه سدهای زنجیره‌ای کارون و تنظیم آب رودخانه به منظور تأمین آب مورد نیاز صنعت و کشاورزی در دشت‌های پایین‌دست
* کنترل سیلاب‌های مخرب فصلی (وقوع سیلاب در زمان احداث سد دو مرتبه باعث تخریب سازه‌های وابسته به آن شد)

### پروژه‌های جانبی طرح
در بالادست و بر روی دریاچه این سد پل قوسی‌ بزرگ کارون ۴ اجرا شد که طول عرشه آن ۳۷۸ متر، طول دهانه آن ۳۰۰ متر و ارتفاع آن ۶۲ متر از سطح دریاچهٔ سد است و بزرگ‌ترین پل زیر قوسی ایران نامیده شده‌است.

## سازندگان
سد کارون ۴ به مهندسی علی اصغر خوشنویسان، پیمانکاری شرکت توسعه منابع آب و انرژی و توسط مهندس پترائوس نسلا کلو طراحی شده‌است. مطالعات نخستین طرح کارون ۴ در چارچوب طرح توسعه منابع آب و همچنین برنامه‌ریزی کلی منابع آب حوضه آبریز رودخانه کارون مطالعات مرحله نخست در سال ۱۳۷۴ و مطالعات مرحله دوم در سال ۱۳۷۶ توسط شرکت مهندسی مشاور «مهاب قدس» و شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران انجام شد. 
### مقاطعه کاران ساخت
# کارهای اصلی ساختمانی: دالیم (کره) و ساتو (ژاپن)
# کارهای پیش از ساخت: ایلبائو (اتریش) و فورمن (ایران)
# سازه فلزی هیدرولیکی: ماشین‌سازی اراک (ایران)
# تجهیزات مکانیکی: فراب (ایران) و هاربین (چین)
# تجهیزات الکتریکی و تهویه: فراب (ایران) و الین (اتریش)
# سویچ گیر جی‌آی‌اس: آی ایی او (ایران)

## سرمایه‌گذاری، هزینه‌ها و منافع
طی برآورد اولیه هزینه‌های اجرای پروژه بالغ بر ۸۶۰۰ میلیارد ریال بوده که توسط منابع عمومی و داخلی همچون تسهیلات بانکی داخلی، اوراق مشارکت و نیز تسهیلات خارجی (فاینانس، وام) تأمین گردیده‌است. زیان‌های ناشی از طولانی شدن پروژه عبارت بوده از افزایش قیمت تمام شده طرح و همچنین عدم انتفاع از فروش برق تولید شده توسط نیروگاه آن. در نهایت منافع حاصل از تولید برق این سد بر اساس برآورد اولیه درآمد، سالانه برابر با ۱۳۵۳ میلیارد ریال تخمین زده شده‌است (بر حسب هر کیلو وات ساعت ۶۴۲ ریال).

## ترک خوردگی
در آبان ماه سال ۱۳۹۲ مشخص شد که این سد ترک خورده است، اما حسن رنجبران، مجری طرح سد و نیروگاه کارون ۴ اعلام کرد: «ترک خوردن سد طبیعی است، خاصیت بتن ترک خوردن است و تمام سدهای بتنی دنیا ترک می‌خورند.». در نتیجه در سال ۱۳۹۲ با توجه به تحقیقات صورت گرفته مشخص شد که اثر ترک خوردگی بتن به سبب زلزله‌های اخیر بوده و آبگیری زود هنگام و تسریع در احداث سد در این ترک خوردن موثر بوده است. هنگام اجرای پروژه با به کارگیری افزودنی بتن مقاومت آن را بالا بردند اما این احداث سریع بود که باعث ترک‌خوردگی آن شد. در نتیجه تا به امروز روش‌های متعددی را برای پایداری و مقاومت این پروژه به کار گرفته‌اند. در خرداد ماه سال ۱۳۹۳ این ترک که ۲۲-۲۰ متر در بدنه سد ادامه پیدا کرده بود با کمک تیم متخصص اسپانیایی ترمیم شد.
[بندانگشتی|264x264پیکسل|تصویر دریاچه سد کارون ۴ از دید دوربین [ایستگاه فضایی بین‌المللی]]
بندانگشتی|264x264پیکسل|پل قوسی کارون ۴ که بر روی مخزن این سد ساخته شده‌است

## اطلاعات فنی نیروگاه

## نگارخانه

### سد در حال ساخت

پرونده:Karun 4 dam in final stages of Countruction - مراحل آخر ساخت سد کارون ۴.jpg
پرونده:Karun 4 dam in final stages of Countruction - مراحل آخر ساخت سد کارون ۴--.jpg
پرونده:Karun4.JPG|دیواره سد کارون ۴ در دست احداث در سال ۱۳۸۷
پرونده:Karun 4 dam in final stages of Countruction - مراحل آخر ساخت سد کارون ۴-.jpg


### دریاچه سد و طبیعت پیرامون

پرونده:Karoon 4 dam lake دریاچه سد کارون 4 - panoramio.jpg
پرونده:چهارمحال بختیاری-سد کارون 4- طبیعت پیرامون12.jpg
پرونده:چهارمحال بختیاری-سد کارون 4- طبیعت پیرامون7.jpg
پرونده:Karoon4 lake dam شروع آبگیری سد کارون 4 - panoramio.jpg


## پانویس

## منابع
* صفحه اختصاصی سد کارون ۴ در وب سایت شرکت آب و نیرو
* افتتاح سد توسط محمود احمدی‌نژاد

## جستارهای وابسته
* نیروگاه کارون ۴
* سد کارون ۳
* سد شهید عباسپور
* سد مسجد سلیمان
* سد گتوند

## پیوند به بیرون
* واکنش مجری سد کارون ۴ به ترک خوردگی سد

رده:استان چهارمحال و بختیاری
رده:ایستگاه‌های برق‌آبی در ایران
رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۱۱ (میلادی) در ایران
رده:جاذبه‌های گردشگری استان چهارمحال و بختیاری
رده:زیرساخت‌های انرژی کامل‌شده در ۲۰۱۱ (میلادی)
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در استان چهارمحال و بختیاری
رده:سدهای ایران
کارون ۴
کارون ۴
رده:سدهای کامل‌شده در ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:سدهای رود کارون
رده:سدهای قوسی
رده:مخزن‌های سد در ایران
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۳۹۰ در ایران