جری گلدسمیت

**جری گُلدسمیت**  (زادهٔ ۱۰ فوریهٔ ۱۹۲۹ - درگذشتهٔ ۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۰۴) آهنگساز و رهبر ارکستر اهل آمریکا بود. او بیشتر به خاطر آثارش در زمینهٔ موسیقی فیلم شهرت دارد.

گُلدسمیت به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین آهنگسازان فیلم قرن بیستم شناخته شده‌است. او در دوران زندگانی هنری‌اش ۱ جایزهٔ اُسکار و ۵ جایزهٔ اِمی دریافت کرد. ۱۸ نامزدی جایزهٔ اسکار، ۵ نامزدی جایزهٔ گرَمی، ۴ نامزدی جایزهٔ بفتا و ۹ بار نامزدی گلدن گلوب از دیگر افتخارات اوست، گرچه این ۳ جایزهٔ آخر را هیچ‌گاه دریافت نکرد. ساخته‌های گُلدسمیت در ژانرهای مختلف سینمایی و تلویزیونی بودند اما بیشتر آثار قابل‌توجه او در ژانرهای علمی/تخیلی، فانتزی و وحشت بودند.

اگر فیلم‌هایی چون «پاپیون»، «طالع نحس» یا «مومیایی» را دیده باشید، بدون شک متوجه موسیقی بسیار زیبای این فیلم‌های بزرگ شده‌اید، آهنگساز این کارهای بزرگ کسی نیست به‌جز «جری گلدسمیت». او در سال ۱۹۲۹ در کالیفرنیا به دنیا آمد، از ۶سالگی شروع به نواختن پیانو کرد و در ۱۴سالگی به فراگیری دانش هارمونی، کنترپوان و آهنگسازی پرداخت. این امکان نیز برای او مهیا شد تا در کلاس‌های درس آهنگسازی «میکلوش روژا» موسیقیدان افسانه‌ای سینما در دانشگاه کالیفرنیا حاضر شود و البته نشان داد که یگانه شاگرد موفق وی بوده‌است. گلد اسمیت علاقهٔ بسیار زیادی به موسیقی ارکسترال داشت و تا مدت‌ها آهنگساز کنسرت‌های بزرگ بود اما به دلیل نبودن امکان برگزاری کنسرت‌های متعدد و عدم ارضای روح تشنه‌اش که تمایل به آهنگسازی شبانه‌روزی داشت، تصمیم گرفت هرچه سریع‌تر حرفهٔ کاری خود را تغییر دهد.

در سال ۱۹۴۵ تحت تأثیر صحبت‌های میکلوش روژا و «اینگرید برگمن» ستارهٔ سینمای هالیوود قرار گرفت و شروع به آهنگسازی فیلم کرد. در سال ۱۹۵۰ کار رسمی خود را در سی‌بی‌اس آغاز کرد؛ ابتدا به‌عنوان کارمند عادی و خیلی زود به‌عنوان آهنگساز برنامه‌های رادیویی. تا سال ۱۹۶۰ با سی‌بی‌اس همکاری می‌کرد، سپس در سال ۱۹۶۲ نامزد دریافت جایزهٔ اسکار برای موسیقی فیلم «فرود» شد و در سال ۱۹۶۳ موسیقی فیلم «تنهایی شجاعت است» را ساخت. پس از آن قرارداد همکاری با کمپانی فوکس قرن بیستم را امضا کرد و شروع به ایجاد تحول در موسیقی فیلم‌های این کمپانی کرد. او تشنهٔ کار کردن بود و به همین دلیل نتوانست به سمت مجموعه‌های تلویزیونی کشیده نشود. موسیقی مجموعه‌های تلویزیونی آشنایی چون «خانواده والتون» و «کوچ ستاره» از جمله کارهای موفق او در تلویزیون بود. موسیقی فیلم‌هایی مانند «پاپیون» و «محلهٔ چینی‌ها» که در ایران مورد استقبال فراوان قرار گرفتند نیز از آثار این آهنگساز بزرگ است. او هم‌چنان به کار خود ادامه می‌داد. در دههٔ ۸۰، موسیقی فیلم‌هایی چون «اولین خون»، «کاپری‌کورن ۱»، «ستیز نهایی» و «قانون جنایی» را ساخت و در دههٔ ۹۰، موسیقی فیلم‌های بزرگی چون «فراخوان نهایی» و «غریزهٔ اصلی» از ساخته‌های او بود.

گلد اسمیت توانست بیش از ۸۰ جایزه برای ساخته‌های خود به دست آورد و در سال ۱۹۷۶ جایزهٔ اسکار بهترین موسیقی را برای فیلم طالع نحس نصیب خود کند.

از دیگر آثار سینمایی که وی برای آن‌ها موسیقی ساخته می‌توان به *[[گذرگاه بریکهارت]]*
و *[[کابوبلانکو]]* و گرملین ها اشاره نمود 

## لیست فیلم‌ها و سریال‌ها
### دهه ۱۹۵۰
* *[[شهر وحشت (فیلم)|شهر وحشت]]* (۱۹۵۹)
* *[[منطقه نیمه‌روشن]]* (TV series, 1959)

### دهه ۱۹۶۰

* *[[شجاعان تنها هستند]]* (۱۹۶۲)
* *[[فهرست آدریان مسنجر]]* (۱۹۶۳)
* *[[زنبق‌های مزرعه (فیلم ۱۹۶۳)|زنبق‌های مزرعه]]* (۱۹۶۳)
* *[[جایزه (فیلم ۱۹۶۳)|جایزه]]* (۱۹۶۳)
* *[[هفت روز در ماه مه]]* (۱۹۶۴)
* *[[مردی از یو.ان.سی.ال.ای. (مجموعه تلویزیونی)|مردی از یو.ان.سی.ال.ای.]]* (۱۹۶۴)
* *[[وسوسه شیطانی]]* (۱۹۶۵)
* *[[سفر به قعر دریا (مجموعه تلویزیونی)|سفر به قعر دریا]]* (TV series: 1 episode, 1965)
* *[[در راه خطر]]* (۱۹۶۵)
* *[[قطار سریع‌السیر فون راین]]* (۱۹۶۵)
* *[[رنج و سرمستی (فیلم ۱۹۶۵)|رنج و سرمستی]]* (co-composer, 1965)
* *[[تکه‌ای آبی]]* (۱۹۶۵)

* *[[مکس آبی]]* (۱۹۶۶)
* *[[دومی‌ها (فیلم)|دومی‌ها]]* (۱۹۶۶)
* *[[دانه‌های شن (فیلم)|دانه‌های شن]]* (۱۹۶۶)
* *[[ساعت اسلحه]]* (۱۹۶۷)
* *[[سیاره میمون‌ها (فیلم ۱۹۶۸)|سیاره میمون‌ها]]* (۱۹۶۸)
* *[[کارآگاه (فیلم ۱۹۶۸)|کارآگاه]]* (۱۹۶۸)
* *[[اتاق ۲۲۲]]* (TV series: theme and 2 episodes, 1969)
* *[[صد اسلحه]]* (۱۹۶۹)
* *[[مرد مصور (فیلم)|مرد مصور]]* (۱۹۶۹)
* *[[رئیس (فیلم ۱۹۶۹)|رئیس]]* (۱۹۶۹)

### دهه ۱۹۷۰

* *[[پاتن (فیلم)|پاتن]]* (۱۹۷۰)
* *[[سرود کیبل هوگ]]* (۱۹۷۰)
* *[[تورا! تورا! تورا!]]* (۱۹۷۰)
* *[[ریو لوبو]]* (۱۹۷۰)
* *[[فرار از سیاره میمون‌ها]]* (۱۹۷۱)
* *[[آواره‌های وحشی]]* (۱۹۷۱)
* *The Homecoming: A Christmas Story* (TV film, 1971, basis for *[[خانواده والتون (مجموعه تلویزیونی)|خانواده والتون]]*)
* *[[مرد (فیلم ۱۹۷۲)|مرد]]* (۱۹۷۲)
* *[[خانواده والتون (مجموعه تلویزیونی)|خانواده والتون]]* (TV series theme and several season 1 episodes, 1972)
* *[[یک سرخپوست کوچک (فیلم)|یک سرخپوست کوچک]]* (۱۹۷۳)
* *[[پاپیون (فیلم ۱۹۷۳)|پاپیون]]* (۱۹۷۳)
* *[[محله چینی‌ها (فیلم ۱۹۷۴)|محله چینی‌ها]]* (۱۹۷۴)
* *[[جاسوس‌ها]]* (۱۹۷۴)
* *[[گریز (فیلم ۱۹۷۵)|گریز]]* (۱۹۷۵)
* *[[مردی که دو بار زندگی کرد]]* (۱۹۷۵)
* *[[باد و شیر]]* (۱۹۷۵)

* *Babe* (TV film, 1975)
* *[[گذرگاه بریکهارت]]* (۱۹۷۵)
* *[[فرار لوگان (فیلم)|فرار لوگان]]* (۱۹۷۶)
* *[[طالع نحس]]* (۱۹۷۶)
* *[[گذرگاه کاساندرا]]* (۱۹۷۶)
* *[[مک‌آرتور (فیلم)|مک‌آرتور]]* (۱۹۷۷)
* *[[کاپریکورن یک]]* (۱۹۷۷)
* *[[کما (فیلم ۱۹۷۸)|کما]]* (۱۹۷۸)
* *[[دیمین: طالع نحس ۲]]* (۱۹۷۸)
* *[[حمله زنبورها (فیلم)|حمله زنبورها]]* (۱۹۷۸)
* *[[پسران برزیل (فیلم)|پسران برزیل]]* (۱۹۷۸)
* *[[شعبده‌بازی (فیلم ۱۹۷۸)|شعبده‌بازی]]* (۱۹۷۸)
* *[[نخستین سرقت بزرگ قطار]]* (۱۹۷۸)
* *[[بیگانه (فیلم ۱۹۷۹)|بیگانه]]* (۱۹۷۹)
* *[[بازیکنان (فیلم ۱۹۷۹)|بازیکنان]]* (۱۹۷۹)
* *[[پیشتازان فضا: فیلم]]* (۱۹۷۹)

### دهه ۱۹۸۰

* *[[کابوبلانکو]]* (۱۹۸۰)
* *[[طالع نحس ۳: درگیری نهایی]]* (۱۹۸۱)
* *[[خارج از محدوده (فیلم ۱۹۸۱)|خارج از محدوده]]* (۱۹۸۱)
* *[[مرد ژنده]]* (۱۹۸۱)
* *[[ارواح خبیثه (فیلم)|ارواح خبیثه]]* (۱۹۸۲)
* *[[راز نیمح]]* (۱۹۸۲)
* *[[مبارزه (فیلم ۱۹۸۲)|مبارزه]]* (۱۹۸۲)
* *[[اینچئون (فیلم)|اینچئون]]* (۱۹۸۲)
* *[[نخستین خون]]* (۱۹۸۲)
* *[[روانی ۲]]* (۱۹۸۳)
* *[[منطقه گرگ و میش: فیلم]]* (۱۹۸۳)
* *[[زیر آتش (فیلم)|زیر آتش]]* (۱۹۸۳)
* *[[گرملین‌ها]]* (۱۹۸۴)
* *[[سوپرگرل (فیلم)|سوپرگرل]]* (۱۹۸۴)
* *[[کودک: راز افسانه گمشده]]* (۱۹۸۵)
* *[[رمبو: اولین خون قسمت دوم]]* (۱۹۸۵)

* *[[کاوشگران (فیلم)|کاوشگران]]* (۱۹۸۵)
* *[[افسانه (فیلم ۱۹۸۵)|افسانه]]* (1985) (European version)
* *[[معادن شاه سلیمان (فیلم ۱۹۸۵)|معادن شاه سلیمان]]* (۱۹۸۵)
* *[[داستان‌های شگفت‌انگیز (مجموعه تلویزیونی ۱۹۸۵)|داستان‌های شگفت‌انگیز]]* (1986) (TV series: episode "Boo!")
* *[[ارواح خبیثه ۲: سوی دیگر]]* (۱۹۸۶)
* *[[هوزیرها]]* (۱۹۸۶)
* *[[پیشتازان فضا: نسل بعدی]]* (theme only, re-arranged by دنیس مک‌کارتی، ۱۹۸۷)
* *[[شدت تعصب]]* (۱۹۸۷)
* *[[فضای درون]]* (۱۹۸۷)
* *[[شیردل (فیلم ۱۹۸۷)|شیردل]]* (۱۹۸۷)
* *[[رمبو ۳]]* (۱۹۸۸)
* *[[حقوق کیفری (فیلم)|حقوق کیفری]]* (۱۹۸۸)
* *[[حومه‌نشین‌ها]]* (۱۹۸۹)
* *[[لویاتان (فیلم ۱۹۸۹)|لویاتان]]* (۱۹۸۹)
* *[[پیشتازان فضا ۵: واپسین مانع]]* (۱۹۸۹)

### دهه ۱۹۹۰

* *[[یادآوری کامل (فیلم ۱۹۹۰)|یادآوری کامل]]* (۱۹۹۰)
* *[[گرملین‌ها ۲: گروه جدید]]* (۱۹۹۰)
* *[[بدون دخترم هرگز]]* (۱۹۹۱)
* *[[خوابیدن با دشمن]]* (۱۹۹۱)
* *[[پزشک مرد (فیلم)|پزشک مرد]]* (۱۹۹۲)
* *[[غریزه اصلی]]* (۱۹۹۲)
* *[[همیشه جوان (فیلم ۱۹۹۲)|همیشه جوان]]* (۱۹۹۲)
* *[[گلادیاتور (فیلم ۱۹۹۲)|گلادیاتور]]* (rejected, 1992)
* *[[لاو فیلد]]* (۱۹۹۲)
* *[[برادران سوپر ماریو (فیلم)|برادران سوپر ماریو]]* (rejected, 1993)
* *[[ناپدید شدن (فیلم ۱۹۹۳)|ناپدید شدن]]* (۱۹۹۳)
* *[[دنیس تهدید (فیلم)|دنیس تهدید]]* (۱۹۹۳)

* *[[شش درجه جدایی (فیلم)|شش درجه جدایی]]* (۱۹۹۳)
* *[[عناد (فیلم)|عناد]]* (۱۹۹۳)
* *[[سایه (فیلم ۱۹۹۴)|سایه]]* (۱۹۹۴)
* *[[رود وحشی (فیلم ۱۹۹۴)|رود وحشی]]* (۱۹۹۴)
* *[[ضریب هوشی (فیلم)|ضریب هوشی]]* (۱۹۹۴)
* *[[کنگو (فیلم)|کنگو]]* (۱۹۹۵)
* *[[اولین شوالیه]]* (۱۹۹۵)
* *[[بیب (فیلم)|بیب]]* (rejected, 1995)
* *[[تالار شهر (فیلم ۱۹۹۶)|تالار شهر]]* (۱۹۹۶)
* *[[تصمیم اداری]]* (۱۹۹۶)
* *[[۲ روز در دره]]* (rejected, 1996)
* *[[واکنش زنجیره‌ای (فیلم)|واکنش زنجیره‌ای]]* (۱۹۹۶)

* *[[پیشتازان فضا: اولین برخورد]]* (1996, additional music by جوئل گولداسمیت)
* *[[شبح و ظلمت]]* (۱۹۹۶)
* *[[موجودات درنده]]* (۱۹۹۷)
* *[[ایر فورس وان (فیلم)|ایر فورس وان]]* (1997) (additional music by جوئل مک‌نیلی)
* *[[محرمانه لس آنجلس (فیلم)|محرمانه لس آنجلس]]* (۱۹۹۷)
* *[[لبه تیغ (فیلم ۱۹۹۷)|لبه تیغ]]* (۱۹۹۷)
* *[[مارشال‌های آمریکایی (فیلم)|مارشال‌های آمریکایی]]* (۱۹۹۸)
* *[[سربازان کوچک]]* (۱۹۹۸)
* *[[مولان (فیلم ۱۹۹۸)|مولان]]* (۱۹۹۸)
* *[[پیشتازان فضا: شورش]]* (۱۹۹۸)
* *[[مومیایی (فیلم ۱۹۹۹)|مومیایی]]* (۱۹۹۹)
* *[[فراموش نشدنی (فیلم ۱۹۹۹)|فراموش نشدنی]]* (۱۹۹۹)
* *[[سیزدهمین سلحشور]]* (۱۹۹۹)

### دهه ۲۰۰۰
* *[[مرد توخالی]]* (۲۰۰۰)
* *[[همراه یک عنکبوت آمد (فیلم)|همراه یک عنکبوت آمد]]* (۲۰۰۱)
* *[[آخرین قلعه (فیلم ۲۰۰۱)|آخرین قلعه]]* (۲۰۰۱)
* *[[مجموع همه ترس‌ها]]* (۲۰۰۲)
* *[[پیشتازان فضا: نمسیس]]* (۲۰۰۲)
* *[[لونی تونز: بازگشت به مبارزه]]* (۲۰۰۳)
* *[[مسیر زمان (فیلم)|مسیر زمان]]* (rejected, 2003)
* *[[جایزه مرکز کندی]]* (song 2003)

## منابع
ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:آهنگسازان آوانگارد
رده:آهنگسازان پویانمایی
رده:آهنگسازان تلویزیون اهل ایالات متحده آمریکا
رده:آهنگسازان تلویزیونی مرد
رده:آهنگسازان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:آهنگسازان فیلم مرد
رده:آهنگسازان کلاسیک مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:آهنگسازان کلاسیک معاصر
رده:آهنگسازان کلاسیک یهودی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:آهنگسازان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:آهنگسازان موسیقی کلاسیک اهل ایالات متحده آمریکا
رده:آهنگسازان موسیقی کلاسیک سده ۲۰ (میلادی)
رده:آهنگ‌سازان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:آهنگ‌سازان فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:آهنگ‌سازان فیلم مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:آهنگ‌سازان موسیقی کلاسیک معاصر اهل ایالات متحده آمریکا
رده:افراد آمریکایی رومانیایی یهودی‌تبار
رده:افراد آمریکایی یهودی‌تبار
رده:افراد استودیوهای پویانمایی والت دیزنی
رده:اهالی لس آنجلس
رده:برندگان جایزه آنی
رده:برندگان جایزه اسکار بهترین موسیقی اورجینال
رده:برندگان جایزه امی
رده:برندگان جایزه ساترن
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه کالیفرنیای جنوبی
رده:درگذشتگان ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت سرطان در کالیفرنیا
رده:درگذشتگان به علت سرطان روده بزرگ
رده:رهبران ارکستر اهل ایالات متحده آمریکا
رده:رهبران ارکستر سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:رهبران ارکستر مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:زادگان ۱۹۲۹ (میلادی)
رده:موسیقیدانان اهل کالیفرنیا
رده:موسیقی‌دانان اهل لس آنجلس
رده:موسیقی‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:موسیقی‌دانان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:موسیقی‌دانان مرد سده ۲۰ (میلادی)
رده:مولان (فیلم)
رده:هنرمندان آرسی‌ای وکتور رکوردز
رده:هنرمندان دکا رکوردز
رده:هنرمندان کلمبیا رکوردز
رده:هنرمندان مانیومنت رکوردز
رده:آهنگسازان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:رهبران ارکستر سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:موسیقی‌دانان مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:آهنگسازان کلاسیک سده ۲۱ (میلادی)
رده:برندگان جایزه امی ساعات پربیننده