open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
داده‌نامه‌نویسی

**داده‌نامه‌نویسی** یا **فهرست‌نویسی**  در علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی، یک فرایند ایجاد فراداده است که هدف این فراداده‌ها نمایش منابع اطلاعاتی، مثل کتاب‌ها، صداهای ضبط شده، تصاویر متحرک، و غیره است. داده‌نامه‌نویسی اطلاعاتی مثل نام سازنده، عنوان، و اصطلاح‌های موضوعی که منابع را توصیف می‌کند را تهیه می‌کند، این کار از طریق ایجاد رکوردهای کتاب‌نگاری  انجام می‌شود.

فهرست نویسی به فرایندی گفته می‌شود که برای آماده‌سازی یک کتاب، یا یک مجموعه مکتوب، یا چندرسانه‌ای انجام می‌شود تا دستیابی سریع و صحیح به آن کتاب یا مجموعه میسر شود.

هدف اصلی فهرست‌نویسی، برقراری نظمی است که به کمک آن هم کتابدار و هم مراجعه‌کننده بتوانند به سهولت و صحت، کتاب مورد نیاز خود را از میان کتابهای موجود در کتابخانه بیابند. البته در اغلب کتابخانه‌ها، سعی می‌شود کتابهای هم موضوع در کنار یکدیگر قرار گیرند.

به هر یک از موارد اطلاعاتی که برای توصیف کتاب‌شناختی مشخصات یک کتاب ذکر می‌شود یک شناسه گویند.
فهرست‌نویس‌ها توصیفات لازم در شناسه‌ها را می‌نویسند. افزون بر شناسه‌نویسی، معمولاً امور رده‌بندی و تعیین موضوع نیز بر عهده فهرست‌نویس است.

در کتابخانه ملی ایران برای هر کتاب یک فهرست‌نویسی پیش از انتشار صورت می‌گیرد که به اختصار فیپا نامیده می‌شود.

## مشخصات یک فهرست‌برگه

## برگه کتاب
[بندانگشتی|نمونه‌ای از [برگه‌دان کتابخانه با کشوی حاوی فهرست‌برگه‌ها]]
مشخصات یک کتاب در بدو ورود به کتابخانه روی یک برگه مقوایی به ابعاد ۱۲٫۵ در ۷٫۵ سانتیمتر نوشته می‌شود. متن هر برگه از دو قسمت فهرست توصیفی و فهرست تحلیلی تشکیل می‌شود. البته این کار بسیار زمان‌بر بوده‌است.

## منابع

رده:فهرست‌نویسی و دسته‌بندی کتابخانه
رده:کاتالوگ‌ها
سده ۲۳ (پیش از میلاد)

(سده بیست‌وچهارم پ.م. - **سده بیست‌وسوم پیش از میلاد مسیح** - سده بیست‌ودوم پ.م. - سده‌های دیگر)

قرن بیست و سوم پیش از میلاد، قرنی بود که از سال ۲۳۰۰ پیش از میلاد تا ۲۲۰۱ پیش از میلاد ادامه یافت.

----

## رخدادها
* ۲۳۳۴-۲۲۷۹ (پیش از میلاد)؛ سارگون بزرگ بر میانرودان چیره شد.
* ۲۳۰۰ (پیش از میلاد)؛ عصر برونز آغاز گشت.
* ۲۳۰۰ (پیش از میلاد)؛ سنگ‌نبشتهٔ انهدوآنا از اور(مغیر در عراق کنونی) ساخته شد. این اثر اکنون در موزه باستانشناسی و انسانشناسی دانشگاه پنسیلوانیا نگهداری می‌شود.
* حدود ۲۳۰۰ پیش از میلاد: تمدن دره سند (هاراپا) در شرق پاکستان امروزی - غرب هند - شکوفا شد.
* حدود ۲۳۰۰ سال پیش از میلاد: فلزات در شمال اروپا شروع به استفاده کردند.
* حدود ۲۳۰۰ پیش از میلاد: فرهنگ اونِتِیس در جمهوری چک امروزی پدیدار می‌شود.
* حدود ۲۳۰۰ پیش از میلاد: کانال بحر یوسف (نام فعلی) زمانی ایجاد شد که آبراه نیل به دریاچه طبیعی (که اکنون دریاچه قارون نام دارد) برای ایجاد یک کانال، تعریض و عمیق‌تر شد.
* ۲۳۰۰-۲۲۰۰ (پیش از میلاد)؛ تندیس سرِ مردی در نینوا (عراق کنونی) ساخته شد. اثر یادشده اکنون در موزه عراق در بغداد نگهداری می‌شود.
* ۲۲۸۹ (پیش از میلاد) (؟)؛ فرعون پپی دوم، که درازترین پادشاهی را در همهٔ دوران‌ها داشته، در صدسالگی و پس از نودوچهار سال پادشاهی درگذشت.
* ۲۲۸۵ (پیش از میلاد)؛ انهدوآنا کاهنهٔ بزرگ، خدای ماه نانا، در اور زاده شد.
* ۲۲۵۴-۲۲۱۸ (پیش از میلاد)؛ یادبود سنگی نارامسین -که امروز در موزه لوور پاریس جای گرفته‌است- ساخته شد.
* حدود ۲۲۸۸ پیش از میلاد: «ملکه عنخ‌اسن‌پپی دوم و پسرش پپی دوم» از دودمان ششم مصر، مجسمه‌سازی شد. این تندیس مرمرین اکنون در موزه هنر بروکلین، نیویورک قرار دارد.
* حدود ۲۲۵۰ پیش از میلاد: آغاز مرحله مگالاین، آخرین مرحله از سه مرحله هولوسن.
* حدود ۲۲۵۰ سال پیش از میلاد: اولین شواهد کشت ذرت در آمریکای مرکزی.
* حدود ۲۲۴۰ پیش از میلاد: اکد، پایتخت امپراتوری اکد، با پیشی گرفتن از ممفیس، پایتخت مصر، به بزرگترین شهر جهان تبدیل شد.
* حدود ۲۲۲۰ پیش از میلاد: مزرعه اسکورد بروستر در شتلند، اسکاتلند تأسیس شد.
* حدود ۲۲۲۰ پیش از میلاد: آتشفشان کوه اجکامب (آلاسکا) در نزدیکی سیتکا، آلاسکای امروزی فوران کرد.
* ۲۲۱۵ (پیش از میلاد)؛ سپاه گوتیان راه خود را به سوی کوهستان زاگرس کج کردند و سپاه ضعیف‌روحیهٔ آکاد را شکست دادند و پایتختشان را گرفتند و یکسر ویران کردند.
* حدود جولای ۲۲۱۵ پیش از میلاد: دنباله‌دار هیل-باپ از منظومه شمسی داخلی بازدید می‌کند و تا سال ۱۹۹۷ میلادی باز نمی‌گردد.

## چهره‌های برجسته
* سارگون بزرگ، پدیدآورندهٔ امپراتوری آکاد و نخستین امپراتوری تاریخ جهان.



## منابع

* نویسندگان ویکی‌پدیای انگلیسی،http://en.wikipedia.org/wiki/23rd_century_BC ،23rd century BC(۱۰ دسامبر ۲۰۰۶)

رده:سده ۲۳ (پیش از میلاد)
رده:سده‌ها (میلادی)
رده:هزاره ۳ (پیش از میلاد)
شوخی با دیک و جین (فیلم ۲۰۰۵)

***شوخی با دیک و جِین*** یا ***تفریح با دیک و جِین***  فیلم کمدی ساخته‌شده در سال ۲۰۰۵ به کارگردانی دین پاریزو است که فیلم‌نامهٔ آن را جود آپاتو نوشته‌است. جیم کری، کمدین معروف هالیوود و تیا لئونی نقش‌های اصلی این فیلم را بازی می‌کنند و الک بالدوین هم در نقش منفی فیلم ظاهر شده‌است. این فیلم در واقع بازسازی فیلمی به همین نام با بازی جین فوندا و جرج سیگال، ساختهٔ سال ۱۹۷۷ است، اما استقلال خود را در نماها و صحنه‌های کمدی حفظ کرده و بسیاری آن را از نسخهٔ اصلی بهتر دانسته‌اند.

شوخی با دیک و جین در اوایل ماه مه ۲۰۲۰ و در روزهای اوج شیوع ویروس کرونا به یکی از پربیننده‌ترین عناوین نت‌فلیکس تبدیل شد.

## خلاصهٔ داستان
داستان فیلم دربارهٔ مهندس ریچارد دیک هارپر (جیم کری) و همسرش جِین (تیا لئونی) است که زندگی زناشویی‌شان بسیار خوب و رو به ترقی است؛ اما دیک، درست کمی بعد از ارتقای سمتش، از کار بی‌کار می‌شود و پس از مدتی زن و شوهر برای گذران زندگی به سرقت و کارهای خلاف روی می‌آورند….

## منابع

## پیوند به بیرون
* 
* 
* 
* 

رده:تجسم‌های فرهنگی از جورج دابلیو بوش
رده:فیلم‌نامه‌های جاد اپتاو
رده:فیلم‌نامه‌های نیکلاس استولر
رده:فیلم‌ها به زبان انگلیسی
رده:فیلم‌های ۲۰۰۵ (میلادی)
رده:فیلم‌های آمریکایی درباره انتقام
رده:فیلم‌های آمریکایی
رده:فیلم‌های ایمجین انترتینمنت
رده:فیلم‌های بازخلق‌شده
رده:فیلم‌های بازخلق‌شده ایالات متحده آمریکا
رده:فیلم‌های بر پایه اقتباس
رده:فیلم‌های به تهیه‌کنندگی برایان گریزر
رده:فیلم‌های کمدی جنایی آمریکایی
رده:فیلم‌های درباره انتقام
رده:فیلم‌های دین پاریزو
رده:فیلم‌های سرقت
رده:فیلم‌های سرقت آمریکایی
رده:فیلم‌های سرقت دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های کلمبیا پیکچرز
رده:فیلم‌های کمدی ۲۰۰۵ (میلادی)
رده:فیلم‌های کمدی آمریکایی
رده:فیلم‌های کمدی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در ۲۰۰۱ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در کالیفرنیا
رده:فیلم‌های کمدی جنایی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های درباره کسب و کار آمریکایی
رده:فیلم‌های آمریکایی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های اقتباس شده از آثار مردکای ریچلر
رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:پایان استخدام در فرهنگ عامه
رده:فیلم‌های درباره کسب و کار دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
سده ۲۲ (پیش از میلاد)

بندانگشتی|خشتی گلی که نام اور-نامو، پادشاه اور، بر آن حک شده است. موزه سلیمانیه، عراق.
(سده بیست‌وسوم پ.م. - **سده بیست‌ودوم پیش از میلاد مسیح** - سده بیست‌ویکم پ.م. - سده‌های دیگر)

قرن بیست و دوم پیش از میلاد، قرنی بود که از سال ۲۲۰۰ پیش از میلاد تا ۲۱۰۱ پیش از میلاد ادامه یافت.

## رخدادها
* رخداد ۴٫۲ هزار سال پیش: یک رویداد خشکسالی شدید که احتمالاً در تمام قرن ۲۲ پیش از میلاد ادامه داشته و باعث فروپاشی چندین تمدن دنیای قدیم شده است.
* ۲۲۱۷-۲۱۹۳ (پیش از میلاد)؛ تاخت و تاز کوچنشینان به اکد
* ۲۲۰۰ (پیش از میلاد)؛ ششمین دودمان پادشاهی مصر باستان به پایان رسید.
* حدود ۲۲۰۰ پیش از میلاد: آسترونزیایی‌ها در جریان گسترش خود به جزایر باتانز در مجمع‌الجزایر فیلیپین رسیدند.
* حدود ۲۲۱۸ پیش از میلاد: مهاجران باستانی از هند به استرالیا رسیدند و با بومیان استرالیا درآمیختند.
* ۲۱۹۰ (پیش از میلاد)؛ پادشاهی کهن در مصر باستان به پایان رسید و نخستین دوره میانه مصر -دربرگیرنده دودمانهای پادشاهی هفتم تا دهم- آغاز گشت.
* حدود ۲۱۸۴ پیش از میلاد: حکومت زودگذر مرنرع دوم در مصر.
* ۲۱۸۱ (پیش از میلاد)؛ در مصر:فرعون نیتوکریس درگذشت. پایان ششمین دودمان پادشاهی مصر باستان، آغاز فرمانروایی هفتمین دودمان پادشاهی مصر باستان و فرعون نفرکارای یکم.
* ۲۱۸۰ (پیش از میلاد)؛ امپراتوری اکد با تازش گوتیهایی که از کوهستانهای شمالی آمده بودند نابود گشت.
* ۲۱۷۳ (پیش از میلاد)؛ مصر:هفتمین دودمان پادشاهی مصر باستان به پایان رسید و دودمان هشتم آغاز به فرمانروایی کرد.
* ۲۱۶۰ (پیش از میلاد)؛ مصر:فرعون نفریرکارا درگذشت و دودمان هشتم پادشاهی به پایان رسید، نهمین دودمان پادشاهی مصر باستان با فرمانروایی فرعون نفرکاره آغاز شد.
* ۲۱۶۰ (پیش از میلاد)؛ دوره میانه مینوسی‌ها در کرت آغاز گشت.
* ۲۱۵۰-۲۰۳۰ (پیش از میلاد)؛ اسطوره گیلگمش نوشته شد.
* ۲۱۵۰پ‌م؛ شهر لاگاش.
* ۲۱۴۴ (پیش از میلاد)؛ آغاز فرمانروایی گوده‌آ بر لاگاش.
* ۲۱۳۸ (پیش از میلاد)؛ بابل: خورشیدگرفتگی در ۹ مه و ماه‌گرفتگی در ۲۴ مه رخ داد و چنین پنداشته شد که این سرچشمه گرفته از عروج شولگی فرمانروای بابل در بیسته و سه سال پیش از آن بوده‌است.
* ۲۱۳۰ (پیش از میلاد)؛ مصر:دودمان نهم پادشاهی مصر باستان به پایان رسید و دودمان دهم آغاز شد. جنگهای دودمان نهم آغاز گشت.
* حدود ۲۱۲۵ پیش از میلاد–۲۰۵۵ پیش از میلاد: «ماکت خانه و باغ، از تبس»، دودمان یازدهم مصر.
* ۲۱۲۴ (پیش از میلاد)؛ گوده‌آ فرمانروای لاگاش درگذشت.
* ۲۱۲۰ (پیش از میلاد)؛ بت گوده‌آ در استان ذی‌قار در عراق کنونی ساخته شد. این تندیس اکنون در موزه لوور در پاریس جای دارد.
* ۲۱۱۹-۲۱۱۳ (پیش از میلاد)؛ اوتوهگال نخستین فرمانروا از دودمان سوم اور.
* ۲۱۱۶-۲۱۱۰ (پیش از میلاد)؛ جنگ‌های اوروک و گوتی‌ها
* ۲۱۱۲-۲۰۹۵ (پیش از میلاد)؛ لشکرکشی سومر به فرماندهی اورنامو
* ۲۱۰۰ (پیش از میلاد)؛ آغاز فرمانروایی دودمان شیا در چین.

## چهره‌های برجسته
* گوده‌آ
* اورنامو
## منابع

* نویسندگان ویکی‌پدیای انگلیسی، ۲۲nd century BC, http://en.wikipedia.org/wiki/22nd_century_BC(۲۱ نوامبر ۲۰۰۶)

رده:سده ۲۲ (پیش از میلاد)
رده:سده‌ها (میلادی)
رده:هزاره ۳ (پیش از میلاد)
گودئا

[بندانگشتی|چپ|تندیس گودئا در [موزه لوور]]**گودئا** (Gudea) (فرمانروایی ۲۱۴۴–۲۱۲۴ پیش از میلاد) یکی از فرمانروایان میان‌رودان جنوبی بود.

او فرمانروای شهر لاگاش بود. انگاشته می‌شود که او داماد اوربابا فرمانروای پیشین شهر لاگاش بوده‌است و از راه زناشویی با نینالا دختر او به فرمانروایی این شهر رسیده باشد. پس از او پسرش اونیگریرسو به جانشینی‌اش رسید.

برپایه سنگ‌نوشته‌های به جا مانده، وی پرستشگاه‌هایی را در اور، نیپور، آداب، اوروک و بدتیبیرا ساخته بود. این کار به افزایش نفوذ وی در سومر انجامید. پدر زنش نیز در زمان پادشاهی‌اش پرستشگاهی در اور ساخته بود که نشانگر نیروی سیاسی او می‌باشد.

گودئا بر خود لقب انسی داده بود به معنای *شاهِ شهر* و اینچنین خود را خدایگان لاگاش می‌دانست. او خواستار به دست آوردن ایلام و انشان بود ولی گل‌نوشته‌های به جا مانده نشان می‌دهند که وی بیشتر به ساخت کاریز و پرستشگاه و دادن پیشکش به خدایان سرگرم بوده‌است. مواد  برای این ساخت‌وسازها از غرب آسیا فراهم می‌شد. او چوب کنار را از کوه‌های آمانوس، سنگ‌های معدنی را از لبنان، مس را از شمال عربستان، طلا و سنگهای گران‌بها را از بیابان میان کنعان و مصر، سنگ دولروس را از ماگان (مکران یا بلوچستان کنونی)، و چوب از دیلمون (بحرین کنونی) به دست می‌آمد.

در کاوشهای انجام شده تاکنون بیست و شش تندیس گودئا به دست آمده‌است.

گودئا در روزگار فرمانروایی خود دست به اصلاحاتی زد، او بدهی‌ها را بخشید و گرفتن زن از خانواده خود را روا دانست. شاید این اصلاحات برگشتن به آیین پیشین خود لاگاش بوده باشد.

نینگیرسو خدای جنگ بود که طبق باور آنها به گودئا نیرو بخشیده بود و گودئا برای او نیزه، گرز و تبر می‌ساخت. در استوانه‌ای که در زمان زندگی وی ساخته شده نوشته شده‌است که *ایلامیها با الوارهایی بر دوش می‌آیند تا خانه نینگیرسو را بسازند.* این نوشته نگاره‌ای زیبا را از میانرودان باستان نمایش می‌دهد که مردمش در روزگار گودئا برادروار کنار هم می‌زیسته‌اند. و او پادشاهی خودکامه نبود که بخواهد بر همه میانرودان فرمان براند. او ستیزه‌جویی پی‌ورز نیز نبود. او نیایشگاه‌های بسیاری برای خدای جنگ خود ساخت و بازرگانی لاگاش را برپا نگاه داشت. لقب انسی که او در روزگار نیرومندی‌اش بر خود نهاد، کنایه از نیروی مینوی او دارد.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیای انگلیسی؛"Gudea",http://en.wikipedia.org/wiki/Gudea؛(نسخه۱۸ نوامبر ۲۰۰۶)

رده:حاکمان سده بیست و دوم (پیش از میلاد)
رده:فرمانروایان سومر
رده:حاکمان سومری
رده:درگذشتگان سده ۲۲ (پیش از میلاد)
رده:زادگان هزاره سوم (پیش از میلاد)
اجزای کتاب

[چپ|بندانگشتی|ساختار کلی کتاب
۱. نوار روی جلد
۲. لب برگردان
۳. [آستر بدرقه
۴. روکش جلد
۵. لب بالا
۶. لب جلو
۷. لب پایین
۸. صفحه سمت راست
۹. صفحه سمت چپ
۱۰. حاشیه عطف]]
هر کتاب بسته به سلیقه نویسنده، موضوع کتاب و شیوه ناشر دارای برخی از بخش‌های زیر است:
# روکش جلدمعمولاً به صورت یکرو و رنگی چاپ می‌شود و لبه‌های آن به داخل کتاب تا می‌شود و پشت جلد قرار می‌گیرد. اغلب روی همین لبه‌ها توضیحاتی در خصوص نویسنده و خود کتاب داده می‌شود. روکش جلد معمولاً شامل بخش‌های زیر است:
## نوشته‌های روکش جلد
## لب‌برگردان جلو
## متن لب‌برگردان
## طرح جلد
## زندگی‌نامهٔ نویسنده
## لب‌برگردان عقب
## عطف
## تقریظ / نقل قول / ستایش
## قیمت پشت جلد
# جلدیک پوشش مقوایی ضخیم است که کل صفحات کتاب را دربرمی‌گیرد و از کتاب محافظت می‌کند.
# آستربدرقه
# صفحات آغازین کتاب
## صفحه عنوان کوچک
## صفحه عنوانصفحه‌ای است که حاوی اطلاعات زیر است:
### عنوان کتاب
### عنوان فرعی
### نام مؤلف
### نام ناشر
### تاریخ انتشار
## فیپا (فهرست‌نویسی پیش از انتشار)
## شناسنامه (صفحه حقوقی)
## تقدیم نامه
## فهرست مندرجاتیک فهرست از بخش‌های کتاب به ترتیب قرارگرفتن در کتاب به‌همراه شماره صفحه مربوط است)
## فهرست تصاویر
## سپاسگزاری
## پیشگفتار
## مقدمه
# متن کتاب
# صفحات انتهایی کتاب
## پسگفتار
## پیوست/ ضمیمه
## واژه‌نامه
## کتابنامه

## منابع
حجازی، آرش. فرهنگ واژگان و اصطلاحات صنعت نشر. انتشارات کاروان

رده:کتاب‌ها
ساینتولوژی

بندانگشتی|ال رون هابارد

**ساینتولوژی**  مجموعه‌ای از تعالیم است که ران هابارد (یا ال رون هابارد) نویسنده داستان‌های علمی-تخیلی آن را توسعه بخشید.

ساینتولوژی این عقیده را تقویت می‌نماید که انسان‌ها ارواحی فناناپذیرند که اتصال با اصل خود را گم کرده‌اند. در این راستا انسان می‌بایست با هوشیاری کامل تمامی تجربه‌های تلخ زندگی خود را مرور کرده و به یاد آورد تا از آن‌ها گذر کرده به سرچشمهٔ حیاتی خود نزدیک‌تر گردد.

مستند Going Clear: Scientology ساخت شبکه اچ بی او درباره ران هابارد و تاریخچه این فرقه است.

## موافقان
ساینتولوژی در برخی کشورها به‌طور رسمی مذهب شمرده می‌شود. برخی از این کشورها بدین قرارند: آفریقای جنوبی، استرالیا، ایالات متحده آمریکا، هندوستان، مکزیک، نیوزیلند، پرتغال، سوئیس، تایوان، تانزانیا، ونزوئلا، زیمبابوه.

بک هانسن، دنی مسترسون، چیک کوریا، لیزا ماری پریسلی، کریستی آلی، کاترین بل، جان تراولتا، تام کروز، ویل اسمیت برخی از طرفداران مشهور این فرقه‌اند.

آلکس گیبنی در فیلم مستند «روشن‌سازی، ساینتولوژی و زندان عقاید»، به نازنین بنیادی بازیگر ایرانی‌تبار هالیوود اشاره می‌کند. بنیادی در سال ۲۰۰۵ از عضویت در کلیسای ساینتولوژی کناره گرفته است.

## آراء مخالف
بزرگ‌ترین مخالفان این آئین در ایالات متحده را مسیحیان معتقد و اعضا سابق کلیسای ساینتولوژی تشکیل می‌دهند که از میان آنان تری مگو که خود به رده OT VII رسیده بود تشکیل می‌دهند. بسیاری معتقدند این آیین با استناد به حرفهای خود ران هابارد که اعتقاد داشت چنانچه نویسنده‌ای می‌خواهد بیش از یک سنت برای هر خط نوشته درآمد داشته باشد باید دینی بیاورد، تنها برای درآمد زایی ایجاد شده‌است. کلیسای ساینتولوژی به شدت در برابر نوشته‌های مخالف خود واکنش نشان می‌دهد و با استفاده از قانون کپی رایت و ادعای اینکه مخالفان اسرار این دین را فاش کرده‌اند با به دادگاه کشاندن بسیاری از مخالفان آنها را خاموش کرده‌است. همچنین تعدادی قتل هم به طرفداران این دین نسبت داده می‌شود.

## دیگر کشورها
بندانگشتی|کلیسای ساینتولوژی در شهر مالمو در سوئد
در فرانسه ساینتولوژی فرقه به‌شمار می‌رود و مبلغان حق ندارند برای آن تبلیغ کنند و هر گونه فعالیت در این زمینه ممنوع بوده و شامل جریمه و مجازات زندان می‌شود. ساینتولوژی همچنین در آلمان و بلژیک فرقه محسوب می‌شود. در سوئیس به عنوان مذهب پذیرفته نشد و کارکرد آن را تجاری دانستند.

در ایران هیچ مرکز رسمی ساینتولوژی وجود ندارد.

مراحل این دین به OT معروفند و به ترتیب OT I و OT II و… نامیده می‌شوند.

در بخش موافقان و در کشور سوئیس بعنوان مذهب پذیرفته شده. در حالیکه در این بخش کارکرد آن را تجاری عنوان نموده‌اند. ممکن است در بسیاری دیگر از کشورها نیز وضعیت آن مشخص نباشد.

## جستارهای وابسته
* کلیسای ساینتولوژی
* پروژه چنولوژی
* آیین بابالون

## پیوند به بیرون
* وبگاه رسمی کلیسای ساینتولوژی
* وبگاه توری مگو از اعضا سابق کلیسا و مربی جان تراولتا
* وبگاه مخالفان ساینتولوژی
* صفحه فیلم مستند روشن‌سازی، ساینتولوژی و زندان عقاید

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی


رده:دین‌های نوظهور
رده:شبه‌علم
رده:فرهنگ غربی
رده:معرفی‌شده‌های ۱۹۵۲ (میلادی)
اسحاق رشتی

**اسحاق رشتی** (زاده ۱۳۱۷ - درگذشته ۱۳۵۷) از مجتهدین ایران در دوران پهلوی و فرزند میرزا حبیب‌الله رشتی (از مراجع و مدرسین شیعه در دوره قاجار).

## پدر
اسحاق بن العلامه میرزا حبیب‌الله رشتمی عالمی و مرجعی جلیل در تهران و داماد آخوند خراسانی بوده. او ساکن تهران بود و به دعوت دربار پهلوی اول در مراسم رسمی شرکت می‌کرد.

## برادر
برادرش اسماعیل آیت‌الله‌زاده رشتی و فرزندش مهندس شمس الدین علمی غروی از نمایندگان گیلان در مجلس شورای ملی بودند.

## درگذشت
در ۳ جمادی‌الثانی ۱۳۵۷ در تهران وفات و حمل به نجف و در مقبره والدش مدفون گردیده

## منابع

* رشتی، اسحاق - راسخون

رده:زادگان ۱۳۱۷ (قمری)
درگذشتگان ۱۳۵۷
رده:فقیهان شیعه دوازده‌امامی درگذشته
رده:فقیهان شیعه دوازده‌امامی
رده:شاگردان آخوند خراسانی
شمس‌الدین علمی غروی

**مهندس شمس‌الدین علمی غروی**(۱۲۹۸ نجف- ۱۳۷۰ تهران) نماینده لاهیجان و لنگرود در مجلس شورای ملی دوره هفدهم و مؤسس سندیکای کارخانجات چای شمال است.
او یکی از اعضای اتاق بازرگانی تهران بود.


## تولد و تحصیلات
شمس‌الدین تنها فرزند ذکور شیخ اسحاق رشتی مجتهد صاحب نام ایران در دوره رضا شاه فرزند میرزا حبیب‌الله رشتی مرجع تقلید دوره قاجار و رئیس مدرسه سپهسالار تهران بود.

وی ابتدا به تحصیل علوم دینی روی آورد سپس در سن پانزده سالگی از حوزه علمیه بیرون آمده و به دنبال علوم جدید رفت. وی از اخذ دیپلم وارد دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه تهران شد و به تحصیل در رشته مهندسی راه و ساختمان پرداخت.

پس از فراغت از تحصیلات عالیه به استخدام وزارت راه درآمد و مدتی ریاست اداره‌ی راه و ترابری استان گیلان را در اختیار داشت. غروی تسلط کامل به زبان‌های فرانسه- انگلیسی- آلمانی و عربی داشت.

## فعالیتهای سیاسی و کاری
او در دوره هفدهم مجلس شورای ملی نمایندگی لاهیجان و لنگرود را بر عهده داشت و از طرفداران دولت محمد مصدق بود. وی پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ از سیاست کنار گرفته و به گسترش مزارع چایکاری و کارخانجات چای در گیلان اقدام کرد. غروی وی مؤسس سندیکای کارخانجات چای شمال تنها تشکل صنفی کارخانجات چایسازی ایران است.

سندیکای کارخانجات چای شمال تنها تشکل صنفی کارخانجات چایسازی ایران است. این سندیکا در سال ۱۳۴۱ به وسیله مهندس شمس الدین علمی غروی و ۱۱ صاحب کارخانه چایسازی دیگر تاسیس شد. مقر این سندیکا هم اکنون در شهر لاهیجان است.

او در سال ۱۳۷۰ به همراه همسرش در منزل مسکونی خود واقع در خیابان کارگر شمالی به قتل رسید.

## منابع

علمی غروی
علمی غروی
رده:نمایندگان دوره هفدهم مجلس شورای ملی
جیمز جول

**جیمز پرسکات ژول** ، متولد ۲۴ دسامبر ۱۸۱۸ – درگذشته ۱۱ اکتبر ۱۸۸۹، از فیزیک‌دانان انگلستان بود.جیمز جول پدری ثروتمند و مادری به نام الیس داشت.پدرش به دلیل علاقه او برایش یک آزمایشگاه ساخت. او نخستین کسی بود که رابطهٔ میان کار و گرما و اثر گرمایی جریان الکتریکی را مورد بررسی قرار داد. یکای کار و انرژی را به پاس تلاش های زیاد او جول یا ژول ز مفهوم انرژی داشته باشد.

**

## منابع

* زندگی‌نامه شخصیت‌های ملی از دیکشنری آکسفرد

رده:جیمز ژول
رده:اعضای انجمن سلطنتی
رده:اعضای فرهنگستان هنر و دانش آمریکا
رده:اعضای وابسته خارجی آکادمی ملی علوم
رده:افراد مرتبط با الکتریسیته
رده:افراد مرتبط با انرژی
رده:اهالی سالفورد، منچستر بزرگ
رده:اهالی سیل، منچستر بزرگ
رده:برندگان مدال پادشاهی
رده:تاریخ منچستر بزرگ
رده:ترمودینامیک‌دانان
رده:درگذشتگان ۱۸۸۹ (میلادی)
رده:دریافت‌کنندگان مدال کاپلی
رده:دینامیک سیالات‌دانان
رده:زادگان ۱۸۱۸ (میلادی)
ژول، جیمز
رده:فیزیک‌دانان سده ۱۹ (میلادی) اهل بریتانیا
رده:جامعه ادبی و فلسفی منچستر
هنرپیشه (فیلم)

***هنرپیشه*** نام فیلمی به کارگردانی محسن مخملباف و محصول سال ۱۳۷۱ است. در این فیلم اکبر عبدی در نقش بازیگر فیلمهای کمدی سینما ظاهر شده و بخشی از چالشهای درونی زندگی وی به تصویر کشیده شده‌است. این فیلم پرفروش ترین فیلم سال در تهران شد و در فروش کل کشور نیز بعد از افعی در رده دوم قرار گرفته و بدین ترتیب پرمخاطب ترین فیلم مخملباف است. رجوع شود به صفحه ویکی پدیا : فهرست پرفروش ترین فیلم های سینمای ایران

## بازیگران
* اکبر عبدی (اکبر عبدی)
* فاطمه معتمدآریا (سیمین)
* ماهایا پطروسیان (زن کولی)
* حمیده خیرآبادی (مادر اکبر)
* حسین پناهی
* محمدرضا شریفی‌نیا
* حمید عبدالملکی
* سمیرا مخملباف
* مریم سپهری
* آزیتا حاجیان
* پروین سلیمانی

## خلاصه داستان
اکبر عبدی بازیگر موفق فیلم‌های کمدی به دلیل نازایی همسرش و مشکلات حرفه‌ای که او را از رسیدن به آروزهایش بازمی‌دارند دچار آشفتگی در زندگی شخصی و اجتماعی است. سیمین همسر اکبر زن کولی ظاهراً لالی را به عقد اکبر درمی‌آورد تا اکبر از او صاحب فرزندی شود. حضور زن کولی زندگی آن دو را دگرگون می‌کند. اکبر به زن دل می‌بندد و کار سیمین به مرز جنون می‌کشد. سیمین به تیمارستان فرستاده می‌شود و زن کولی هم آبستن نمی‌شود. وقتی اکبر زن کولی را به حلبی آباد محل زندگی‌اش بازمی‌گرداند متوجه می‌شود که زن لال نیست. عبدی مستاصل به تیمارستان می‌رود و سیمین را به خانه بازمی‌گرداند. آن دو نوزادی را از پرورشگاه به عنوان فرزندخوانده می‌پذیرند.

## جوایزها و انتخاب‌ها
یازدهمین دوره جشنواره فیلم فجر (بخش مسابقه سینمای ایران) در سال ۱۳۷۱
* برنده سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری (جهانگیر میرشکاری)
* برنده سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری (ساسان باقرپور)
* برنده سیمرغ بلورین بهترین طراحی صحنه و لباس (رضا علاقه‌مند)
* برنده سیمرغ بلورین بهترین طراحی صحنه و لباس (سعید مترصد)
* کاندیدای سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی (محسن مخملباف)
* کاندیدای سیمرغ بلورین بهترین چهره پردازی (عبدالله اسکندری)
* کاندیدای سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد (اکبر عبدی)
* کاندیدای سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن (فاطمه معتمدآریا)

دوازدهمین دوره جشنواره فیلم فجر (بخش مسابقه بهترین عکس) در سال ۱۳۷۲
* کاندیدای سیمرغ بلورین بهترین عکس (میترا محاسنی)

دوازدهمین دوره جشنواره فیلم فجر (بخش مسابقه بهترین پوستر) در سال ۱۳۷۲
* برنده دیپلم افتخار بهترین پوستر (رضا عابدینی)

## منابع

* هنرپیشه در وبگاه ایران‌آکتور
* هنرپیشه در وبگاه ایران‌آکت

رده:فیلم‌ها به زبان فارسی
رده:فیلم‌های ۱۳۷۱
رده:فیلم‌های ۱۹۹۳ (میلادی)
رده:فیلم‌های ایرانی
رده:فیلم‌های درام ۱۹۹۳ (میلادی)
رده:فیلم‌های درام ایرانی
رده:فیلم‌های درباره بازیگران
رده:فیلم‌ها به کارگردانی محسن مخملباف
رده:فیلم‌های درباره ناشنوایان
رده:فیلم‌های درباره معلولیت ذهنی
رده:فیلم‌های درام فارسی‌زبان
کاکادو (فیلم)

***کاکادو*** فیلمی فانتری به کارگردانی و نویسندگی تهمینه میلانی محصول سال ۱۳۷۳ ایران است.

## خلاصه داستان
یک استاد زبان زمینی‌ها به‌مدت یک هفته، از سیاره کاکادو به زمین تبعید می‌شود. کاکادو سیاره‌ای است که طرفداران محیط‌زیست در آن زندگی می‌کنند و کسانی که سطح کره کاکادو را آلوده کنند برای تنبیه‌شدن به زمین می‌فرستند. فیلم به ارتباط این موجود فضایی با آدم‌ها، به‌خصوص با گلنار دخترک ۸ ساله یک خانواده تک‌فرزند می‌پردازد.

## بازیگران
* السا فیروزآذر
* اسدالله یکتا
* آتنه فقیه‌نصیری
* فریبرز عرب‌نیا
* رحمان مرادی
* حسین محب‌اهری
* آناسیک سیمونیان
* گلبهار حسن‌آبادی

## منابع
* 
* 
* کاکادو در وبگاه ایران‌آکتور

## پیوند به بیرون
* 

رده:فیلم‌ها به کارگردانی تهمینه میلانی
رده:فیلم‌ها به زبان فارسی
رده:فیلم‌های ۱۳۷۳
رده:فیلم‌های ایرانی
رده:فیلم‌های درباره حیات فرازمینی
رده:فیلم‌های خیال‌پردازی
تمثیل غار

**تمثیل غار** (به انگلیسی: Allegory of the cave) یا **غار افلاطون** (به انگلیسی: Plato's Cave) تمثیلی است که توسط افلاطون، فیلسوف یونانی، در کتاب جمهور (۵۱۴a-۵۲۰a) برای قیاس تاثیر آموزش (معرفت) و نقص آن در تحلیل ما از دنیا طرح شده است. این کتاب در قالب گفت‌وگویی میان گلاوکن، برادر افلاطون، و استاد افلاطون، سقراط، نوشته شده است.  

او از این تمثیل برای توضیح نظریهٔ عالم مُثُل خود بهره برده است. این تمثیل، به احتمال نادرستی یا خیالی بودن تصورات و عقاید انسان‌ها اشاره دارد. این نظریه در ادامهٔ نظریات قبلی افلاطون به نام های تمثیل خورشید و تمثیل خط منقسم ارائه شده است.  

از سریال های ساخته شده براساس این نظریه میتوان به ۱۸۹۹ ساخته باران بو اودار کارگردان آلمانی اشاره کرد که در آن دختری از کودکی با علاقه زیاد به نظریه غار افلاطون جوینده مسیری می‌شود که به خلق جهانی دیگر می‌انجامد.  

## شرح تمثیل
‌نخست غاری را در نظر بگیرید که در آن تعدادی انسان به دیوار غل و زنجیر شده‌اند؛ به‌طوری که روی‌شان همیشه به سمت دیوار مقابل ‌است، و هیچ‌گاه پشت سر خود را نگاه نکرده‌اند. در پشت این افراد، آتشی روشن است و در بیرون جمادات در حرکت‌اند و سایه آنها روی دیوار غار می‌افتد و انسان ساکن در غل و زنجیر می‌پندارد کە سایه‌ها این صداها را تولید می‌کنند.

در این میان ناگهان زنجیر از پای یکی از این زندانیان که به‌سوی دیوار غار نشسته ‌است، باز می‌شود، و آن شخص به عقب برمی‌گردد؛ پشت سر خود را می‌بیند و سپس از دهانهٔ غار بە سمت بیرون می‌رود. 

وقتی که بیرون می‌رود، نور آفتاب چنان چشمش را اذیت می‌کند کە دوبارە بە سایە‌ها باز می‌گردد در واقع اعتقاداتش قوی‌تر نیز می‌شود، اما وقتی رفتەرفتە بە نور آفتاب عادت کرد و دنیای رنگی و واقعی را می‌بیند، آگاه می‌شود کە سایه‌ها واقعی نیستند. حال اگر همان شخص را بە داخل غار برگردانیم، او به رفقایش می‌گوید کە این سایەها واقعی نیستند، رفقایش بە او می‌خندد و می‌گویند به خارج غار رفته و عقلش را از دست دادە است. 

## برداشت‌ها
بندانگشتی|سیلوئت زنی در غار که به سایه خودش نگاه می کند. تصویر را می توان در فلسفه (مثلاً در تمثیل غار) و همچنین برای نشان دادن اصول روانشناختی (مثلاً اختلال شخصیت مرزی) استفاده کرد.
هر قسمت از این تمثیل به چیزی اشارە دارد؛ زنجیرها بە اعتقادات نادرست، خورشید بە حقیقت، باز شدن ناگهانی زنجیرها بە حیرت فلسفی، کسی کە زنجیر از پایش باز می‌شود، فیلسوف و مسیری کە در غار تا بیرون می‌پیماید، تفکر فلسفی و همچنین اذیت شدن چشم مواجهە اولیە با حقیقت و جهان بیرون جهان واقعی.  

افلاطون اعتقاد داشت جهان فعلی، سایه‌ای از جهان واقعی و عالم حقیقت یا عالم مثل است. مثل سایه‌های دیوار غار. در واقع فیسلوف می‌فهمد که حقیقت، چیزی غیر از مشاهدات عادی و معمول اوست.  

این نظریهٔ افلاطون به این مسئله اشاره دارد که خیر مطلق در جهان مُثُل هست و اگر کسی بخواهد به اخلاقیات دست پیدا کند، بایستی به عالم مثل راه یابد. ارسطو با نقد این نظریه می‌گوید: «اگر این عالم، سایهٔ عالم مثل است، و همه چیز عالم مثل هم سراسر خیر و نیکی و خوبی است، پس بدی‌های انسان‌ها از چه ناشی شده است؟».  

## منابع

* تاریخ فلسفه کاپلستون، جلد اول
* سیر حکمت در اروپا، محمدعلی فروغی، بخش اول
* غار افلاطون

رده:افلاطون
رده:تمثیل (منطق)
رده:تمثیل
رده:فلسفه آموزش و پرورش
رده:فلسفه افلاطون
رده:واژگان فلسفی
رده:مفاهیم معرفت‌شناسی
رده:متافیزیک
رده:مفاهیم معرفت‌شناسی یونان باستان
رده:مفاهیم در متافیزیک
رده:آزمایش فکری در فلسفه
فهرست زیرسبک‌های هوی‌متال

[thumb|left|300px|نگاره‌ای از نَگ، خواننده و گیتاریست گروه موسیقی [بلک متال|بلک‌متال شودر، حین اجرایی در فستیوال موسیقی پارتی.سَن در تورینگن، آلمان.]]

هوی متال از زیر مجموعه‌های موسیقی راک به حساب می‌آید و شامل زیر ژانرهای زیر است:
* بلک متال 
* کلاسیک متال 
* دث متال 
* دوم متال 
* فولک متال 
* گلم متال 
* گوتیک متال 
* گریندکور 
* اینداستریال متال 
* متالکر 
* نئو-کلاسیکال متال 
* نو متال 
* پاور متال 
* پست-متال 
* پروگرسیو متال 
* اسپید متال 
* سمفونیک متال 
* ترش متال 

## منابع

* 

رده:سبک‌های موسیقی هوی متال
رده:فهرست‌های سبک‌های موسیقی
رده:فهرست‌های موسیقی
کول پورتر

**کول آلبرت پورتر** (۱۸۹۱–۱۹۶۴) آهنگساز و ترانه ساز آمریکایی بود.

او چند نمایش موزیکال موفق مانند «مرا ببوس کیت» و «هرکاری مجاز است» نوشت ولی مشهورترین کارهای او ترانه‌های او است، از جمله «شب و روز» و «با تو حال می‌کنم» و «بگین را آغاز کن» که همه از استانداردهای جاز شده‌اند.

در دههٔ ۱۹۲۰ به پاریس مهاجرت کرد و در محافل برجستهٔ هنری و ادبی، از جمله با اسکات فیتزجرالد و ارنست همینگوی، رفت‌وآمد و معاشرت داشت.
## تحصیلات
کول پورتر ابتدا در دانشگاه ییل (Yale University) در رشته هنرهای لیبرال ثبت‌نام کرد و در سال ۱۹۱۳ فارغ‌التحصیل شد، سپس برای ادامه تحصیل در رشته حقوق به دانشگاه هاروارد (Harvard Law School) رفت، اما خیلی زود آن را رها کرد و به مدرسه موسیقی هاروارد (Harvard Music Department) منتقل شد.

## منابع

* 
* 

کول پورتر
رده:آهنگسازان تئاتر موزیکال اهل ایالات متحده آمریکا
رده:آهنگسازان ال‌جی‌بی‌تی
رده:آهنگسازان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:آهنگ‌سازان فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:ارتش سربازان خارجی مقیم فرانسه
رده:افراد دچار قطع عضو اهل ایالات متحده آمریکا
رده:اهالی پرو، ایندیانا
رده:اهالی سنتا مونیکا (کالیفرنیا)
رده:برندگان جایزه تونی
رده:برندگان جایزه گرمی
رده:پیاده‌روی مشاهیر هالیوود
رده:ترانه‌پردازان اهل ایندیانا
رده:جاز
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه هاروارد
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه ییل
رده:درگذشتگان ۱۹۶۴ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت نارسایی کلیه
رده:ال‌جی‌بی‌تی اهل ایندیانا
رده:راه‌یافتگان به تالار مشاهیر ترانه‌پردازان
رده:راه‌یافتگان به تالار مشاهیر تئاتر آمریکا
رده:زادگان ۱۸۹۱ (میلادی)
رده:موسیقی‌دانان اهل ایندیانا
رده:موسیقی‌دانان ال‌جی‌بی‌تی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:موسیقی‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:موسیقی‌دانان همجنس‌گرای مرد
رده:نظامیان جنگ جهانی اول اهل فرانسه
رده:افراد ال‌جی‌بی‌تی سده ۱۹ (میلادی)
رده:شاگردان ونسان دندی
رده:نظامیان ال‌جی‌بی‌تی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:آهنگ‌سازان فیلم مرد اهل ایالات متحده آمریکا
محمدحسین لطیفی

**محمدحسین لطیفی** (متولد ۲۵ اسفند ۱۳۴۱، تهران) کارگردان، نویسنده، مجری، بازیگر و تهیه‌کننده ایرانی است.

وی فعالیت خود را با نقاشی و مجسمه‌سازی و به دنبال آن نقاشی متحرک شروع کرد و وارد عرصه فیلمسازی شد. او در بدو راه اندازی سینمای تجربی و نیمه حرفه‌ای؛ توسط مهدی مسعودشاهی از اعضاء فعال آن مرکز بود. وی در فعالیت‌هایش چند مورد مشاور کارگردان نیز بوده‌است.

بندانگشتی|لطیفی در حال عیادت از رهبر جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۹۳

## فیلم‌شناسی
### سینما

### مجموعه‌های تلویزیونی
بندانگشتی|لطیفی در پشت صحنهٔ پادری

### شبکه خانگی
#### کارگردان
* قلب یخی (فصل اول) (۱۳۸۹)
* قلب یخی (فصل دوم) (۱۳۹۰)
* ساخت ایران ۱ (۱۳۹۱)

#### بازیگر
* سریال دودکش (۱۳۹۲)
* سریال آقازاده (۱۳۹۹)
* سریال ترور(۱۴۰۲)

## تهیه‌کننده
* ناخواسته (۱۳۹۲)
* اسب سفید پادشاه (۱۳۹۳)
* چهارشنبه ۱۹ اردیبهشت (۱۳۹۳)
* به وقت خماری (۱۳۹۶)
* مرد نقره ای (۱۴۰۰)

## جشنواره
* برنده سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی (روز سوم)، بیست و پنجمین دوره جشنواره فیلم فجر - سال ۱۳۸۵
* برنده سیمرغ بلورین بهترین فیلم (چهارشنبه ۱۹ اردیبهشت)، سی و سومین دوره جشنواره فیلم فجر - سال ۱۳۹۳
*برنده سیمرغ بلورین بهترین فیلم بخش مقاومت بخش بین‌الملل (غریب)٫ چهل و یکمین دوره جشنواره فیلم فجر- سال ۱۴۰۱
*برنده سیمرغ بلورین بهترین فیلم از نگاه ملی (غریب٫چهل و یکمین دوره جشنواره فیلم فجر- سال ۱۴۰۱

## جستارهای وابسته
## منابع

* 
* 

رده:مقاله‌های نیازمند پیوند
رده:افراد زنده
لطیفی، محمدحسین
رده:زادگان ۱۳۴۱
رده:کارگردانان تلویزیونی اهل ایران
رده:کارگردانان فیلم اهل ایران
رده:مجسمه‌سازان اهل ایران
رده:نقاشان مرد اهل ایران
زایچه

thumb
**زایچه** ، جدولی است که در آن درجات قرار گرفتن سیارات و ماه و خورشید در صور فلکی مختلف و نیز دیگر عوامل آسمانی و فلکی را به هنگام زاده شدن یک فرد ثبت می‌کنند و سپس از اطلاعات این جدول برای طالع‌بینی، پیش‌بینی شخصیت آن فرد و طالع او استفاده می‌نمایند.

چگونگی استخراج این جدول از اصول آموزشی کتب نجومی قدیم بوده است و نیاز به آشنایی با علوم ریاضی، نجوم، زیج و کار با اسطرلاب داشته است. امروزه می‌توان با نرم‌افزارهای نجومی ساده به سرعت چنین جدولی را ایجاد کرد.

در طالع‌بینی عقیده بر این است که چگونگی قرارگیری اجرام آسمانی در لحظه تولد فرد با ذات و طبع و سرنوشت او رابطه دارد.

هیچ تحقیق علمی مبنی بر درستیِ زایچه وجود ندارد و روش‌های مورد استفاده برای تفسیرهایی که زایچه ارائه می‌کند، مبنای شبه‌علمی دارند. در چارچوب علمی، هیچ شواهد شناخته‌شده‌ای مبنی بر وجود ارتباطی میان یک فرد و نحوهٔ قرارگیری اجرام آسمانی در زمان تولد وی، وجود ندارد.

فال به عنوان نقشه‌ای از آسمان بر فراز یک مکان خاص در یک لحظه زمانی خاص عمل می‌کند. در اکثر برنامه‌ها، چشم‌انداز زمین مرکزی است (طالع‌بینی خورشید مرکزی یکی از استثناها است). موقعیت سیارات واقعی (از جمله خورشید و ماه) در جدول قرار می‌گیرند، موقعیت عوامل محاسبه شده صرفاً مانند گره‌های قمری، خانه‌های خانه از جمله میانه آسمان و صعود، علائم زودیاک، ستارگان ثابت و قرعه‌ها. روابط زاویه‌ای بین سیارات خود و نقاط دیگر، به نام جنبه، به‌طور معمول، از جمله ضعف دارند.

ریشه‌شناسی کلمه لاتین "horoscopus" در نهایت از یونانی "ὡρόσκοπος" به معنای "تولد، فال" و "ناظر ساعت [تولد]" مشتق می‌شود، که از "ὥρα" به معنای "زمان، ساعت" و "σκόπος" به معنای "ناظر، نگهبان" گرفته شده است. در متون انگلیسی میانه از قرن یازدهم، این کلمه به صورت لاتین ظاهر می‌شود و در انگلیسی اولیه به "فال" تبدیل می‌شود. عبارت "horoscopy" برای "ریختن طالع‌بینی" از قرن هفدهم مورد استفاده قرار گرفته است (OED). در یونانی، "ὡρόσκοπος" به معنای "صعود" - نه تنها زمان تولد کسی، بلکه به‌طور کلی هر رویداد مهم - و "ὡροσκοπία" به معنای "مراقبه صعود" از زمان بطلمیوس ترجمه شده.

## جستارهای وابسته
* طالع‌بینی
* زیج

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:اختربینی
رده:تئوری حاشیه
رده:جشن تولد
رده:شبه‌علم
رده:عوامل فنی اختربینی
رده:موانع اندیشه انتقادی
رده:نگرش‌های علمی کهن
کره آسمان

left|thumb|200px|کره آسمان

**کره آسمان** **سپهر آسمانی** یا **کرهٔ سماوی** ، یک کرهٔ فرضی در فضا است که با زمین هم‌مرکز است و شعاع بسیار بزرگ‌تری دارد. ناظر زمینی می‌تواند جای ستارگان و اجرام آسمانی را روی سطح داخلی آن کرهٔ فرضی تصور کند.

کرهٔ آسمان دارای دستگاه مختصات سماوی متنوعی است و مختصات استوایی میل و بعد روی آن امتداد و مابه‌ازای مختصات طول و عرض جغرافیایی کرهٔ زمین است.

*کرهٔ پنداری آسمانی* ابزاری کاربردی برای نجوم کروی است و به اخترشناسان این امکان را می‌دهد با استفاده از دستگاه مختصات سماوی با در نظر گرفتن ناشناخته یا نامربوط بودن فاصله اجسام در آسمان، موقعیت‌های ظاهری آنها را مشخص کنند. این خود کاربردهایی همچون پیدا کردن موقعیت اجرام نسبت به یکدیگر، و فاصلهٔ زوایه‌ای آن‌ها را دارد. اما فاصلهٔ عمقی (مختصات عمودی) ستارگان آسمان در این کره لحاظ نمی‌شود و چون اساس آن بر پایهٔ مشاهدات بصری نجوم کروی است، این‌گونه در نظر گرفته می‌شود که گویی همهٔ ستارگان روی سطح داخلی یک کرهٔ شیشه‌ای به نام *کرهٔ آسمان* چسبیده باشند. در نجوم رصدی با استفاده از هندسه و مثلثات کروی روی این کره محاسبه‌های مربوط به طلوع و غروب اجرام آسمانی امکان‌پذیر می‌گردد. در دستگاه مختصات استوایی استوای سماوی *کره آسمانی* را به دو نیمه، نیمکره‌های آسمانی شمالی و جنوبی تقسیم می‌کند.

## جستارهای وابسته
* نیم‌کره جنوبی آسمانی

## منابع
* همنشین بهار: اعتدال بهاری Equinox

* «معین پناهنده»، شماره ده ماهنامه آسمان شب

رده:دستگاه مختصات سماوی
رده:نجوم کروی
رده:کره‌ها (هندسه)
مثلثات کروی

**مثلثات کروی** علمی است که به بررسی روابط بین زاویه‌‌ها و اضلاع یک مثلث کروی (در هندسه نااقلیدسی) می‌پردازد. مثلثات کروی شاخه‌ای از هندسه کروی است که با توجه به روابط بین توابع مثلثاتی دو طرف و زوایای چند ضلعی کروی (به ویژه مثلث کروی)؛ محدود شده توسط تعدادی از دایره‌های بزرگ، در کره را بررسی می‌کند. کاربرد عملی مثلثات کروی در محاسبه‌ها و براوردها در نجوم رصدی، زمین‌شناسی و ناوبری، و نیز قبله یابی، بسیار مهم است.

## ویژگی‌ها

در این مثلث‌ها مجموع زوایای داخلی بیشتر از ۱۸۰ درجه و حداکثر ۵۴۰ درجه می‌باشد.
بندانگشتی|یک مثلث کروی
قوانین معمول مثلثات تخت در این مثلثات صادق نیستند.

تمام اضلاع این مثلثات باید جزو دوایر عظیمه باشند.

## روابط بین اضلاع و زوایا
### قانون کسینوس‌ها
:\cos a= \cos b \cos c + \sin b \sin c \cos A.
:\cos b= \cos c \cos a + \sin c \sin a \cos B.
:\cos c= \cos a \cos b + \sin a \sin b \cos C.

### قانون سینوس‌ها
:\frac{\sin A}{\sin a}=\frac{\sin B}{\sin b}=\frac{\sin C}{\sin c}.

### فرمول چهار جزئی
\begin{array}{lll}
\text{(CT1)}\quad& \cos b\,\cos C=\cot a\,\sin b - \cot A \,\sin C ,\qquad&(aCbA)\\[0ex]
\text{(CT2)}& \cos b\,\cos A=\cot c\,\sin b - \cot C \,\sin A,&(CbAc)\\[0ex]
\text{(CT3)}& \cos c\,\cos A=\cot b\,\sin c - \cot B \,\sin A,&(bAcB)\\[0ex]
\text{(CT4)}& \cos c\,\cos B=\cot a\,\sin c - \cot A \,\sin B,&(AcBa)\\[0ex]
\text{(CT5)}& \cos a\,\cos B=\cot c\,\sin a - \cot C \,\sin B,&(cBaC)\\[0ex]
\text{(CT6)}& \cos a\,\cos C=\cot b\,\sin a - \cot B \,\sin C,&(BaCb).
 \end{array}

منابع
* نجوم کروی، ویلیام مارشال اسمارت
* 
*  چاپ چهارم کتاب متنی Text-Book اسمارت در اخترشناسی کروی
* https://en.wikipedia.org/wiki/Spherical_trigonometry

رده:مثلثات کروی
قبله‌یابی

بندانگشتی|چپ|350px|نقشه قبله شهرهای ایران - انحراف از شمال جغرافیایی
بندانگشتی|چپ|350px|نقشه قبله شهرهای ایران - انحراف از جنوب یا غرب
**قبله‌یابی** علمی است مربوط به تعیین جهت **[[قبله|قبلهٔ]]** یک نقطهٔ جغرافیایی (جهت عبادات و مناسک اسلامی و استفاده در مکان‌های عمومی مانند مساجد و …)

در روش محاسباتی با داشتن طول و عرض جغرافیایی خانه کعبه و مکان دیگر، به محاسبه زاویه بین خط واصل دو نقطه و امتداد شمال جنوب با استفاده از روابط مثلثات کروی می‌پردازند.

## روشهای قبله‌یابی
قبله یا نمازسوی را از راه‌های گوناگونی می‌توان یافت:
* **[[قبله‌نما]]:** دقیق‌ترین روش تعیین قبله، به‌وسیله قبله‌نماست، که آن هم با یک قطب‌نما انجام می‌گیرد.
* **[[قطب‌نما]]:** هرگاه با قطب‌نما جهت شمال را مشخص کردیم، و با نقشه اختلاف زاویهٔ جهت قبله با قطب را اندازه‌گیری نمودیم -مطابق شکل- می‌توانیم جهت قبله را به صورت تقریبی بیابیم. این روش به دلیل در نظر نگرفتن انحنای زمین می‌تواند بسیار نادقیق باشد؛ مثلاً در آمریکای شمالی جهت قبله به سمت شمال یا شمال شرقی است، در صورتی که این روش جهت جنوب شرقی را نشان خواهد داد.
* **سایه روزانهٔ شاخص:** در هر نقطه کره زمین هر روز زمان خاصی سایه شاخص به سمت قبله امتداد پیدا می‌کند که گاه توأم با جدول تعیین اوقات شرعی محاسبه می‌شود.
:**سایه شاخص در دو روز خاص** که خورشید دقیقاً بالای کعبه قرار می‌گیرد در زمان یکنواختی در تمام کره زمین به طرف قبله می‌باشد، یعنی اگر رو به خورشید بایستید، رو به قبله ایستاده‌اید. این دو زمان هنگام ظهر شهر مکه، یکی روز ۷ خرداد (۲۸ مه) ساعت ۱۳:۴۸ به وقت تابستانی ایران (۹:۱۸ گرینویچ)؛ و دیگری روز ۲۵ تیرماه (۱۶ ژوئیه) ساعت ۱۳:۵۷ به وقت تابستانی ایران (۹:۲۷ گرینویچ)؛ که ایندو تاریخ در بعضی سال‌ها بندرت یکروز متفاوت را نشان می‌دهد، البته برای قبله‌نمایی در مقیاس معمولی تفاوت چشمگیری در روز قبل یا بعد این دو تاریخ وجود ندارد و روزهای همجوار تنها یک دقیقه تفاوت زمانی و یا کسری ناچیزی تفاوت زاویه خورشید را نشان می‌دهد. این دو روز معمولاً سالانه در پایگاه اینترنتی مرکز تقویم ایران ذکر می‌شود.
* **[[محراب]] [[مسجد]]:** محراب مساجد به طرف قبله‌است. در نمازخانه‌ها هم معمولاً جهت قبله با پیکانی مشخص شده‌است.
* **[[قبرستان]]:** مرده را در قبر روی دست راست، به سمت قبله می‌خوابانند. پس اگر شما طوری ایستاده باشید که نوشته‌های سنگ قبر را به درستی می‌خوانید، سمت چپ‌تان قبله‌است.
* **[[دستشویی]]:** از آن‌جا که شرعاً قضای حاجت رو به قبله نباید باشد، معمولاً در مناطق مسلمان نشین که مستراح‌ها را متقاطع قبله می‌سازند می‌تواند کمک‌کار باشد.
* **[[نقشه]]** با دانستن جهات جغرافیایی محل، به کمک نقشه‌های انحراف قبلهٔ جهانی یا کشورها یا شهرها می‌توان جهت قبله را تعیین کرد.
* **[[جدول]]** با دانستن جهات جغرافیایی محل، به کمک جدولهای انحراف قبلهٔ مناطق یا شهرها می‌توان جهت قبله را تعیین کرد.

## منابع

## پیوند به بیرون
* قبله یاب آنلاین
* دانشنامه رشد
* ۰۱
* 03

رده:نماز
رده:جهت‌یابی
واپاشی

**واپاشی** می‌تواند به مفاهیم زیر اشاره داشته باشد:
*واپاشی هسته‌ای
*ثابت واپاشی
*نیمه‌جان: تباهی
تریتیوم

**تریتیوم**  به ایزوتوپی از هیدروژن می‌گویند که عدد جرمی در آن ۳ است یعنی ۱ پروتون و دو نوترون که طبق قاعده پاولی باید رادیواکتیو باشد و همین‌طور نیز هست. تریتیوم که با نماد T یا ۳H است، به عنوان هیدروژن۳ یک ایزوتوپ پرتوزای هیدروژن است.

نیمه عمرش ۸±۴۵۰۰ روز و جرمش ۳٫۰۱۶۰۴۹۲ واحد اتمی است و در آزمایشگاه با دمای بسیار بالا تولید می‌شود.

## نحوه فروپاشی
هستهٔ تریتیوم در واکنش همجوشی هسته ای با دوتریم به هسته هلیوم(ذره آلفا) تبدیل میشود و یک نوترون آزاد میشود.

## جستارهای وابسته
* دوتریم
* بمب هیدروژنی

رده:آلایش هسته‌ای
رده:ایزوتوپ‌های محیطی
رده:ایزوتوپ‌های هیدروژن
رده:پرتوشیمی
رده:عناصر شیمیایی
رده:فیزیک هسته‌ای
رده:مواد هسته‌ای
رده:ایزوتوپ‌های پرتوزای مورد استفاده در تاریخ‌گذاری پرتوسنجشی
تلسکوپ فضایی

250px|left

**تلسکوپ فضایی**  که **رصدخانهٔ فضایی** (space observatory) نیز نامیده می‌شود، به ابزارهایی مانند تلسکوپ (فرابین) گفته می‌شود که در فضای بیرونی و خارج از جو زمین مستقر شده و برای رصد سیارات دوردست، کهکشان‌ها و دیگر اشیای فضایی به‌کار می‌روند. تلسکوپ فضایی هابل نخستین رصدخانه فضایی است که در سال ۱۹۹۰ در فضا مستقر شد. رصدگرهای فضایی برخی مشکلات رصدخانه‌های زمینی در رصدگری مانند آلودگی نوری و انتشار تابش الکترومغناطیسی (سوسو زدن) را ندارند.

تلسکوپ فضایی جیمز وب جایگزین تلسکوپ‌ فضایی هابل شد این تلسکوپ‌ فضایی در مدار L2 قرار گرفت. آینه این تلسکوپ‌ فضایی ۲ الی ۳ برابر تلسکوپ فضایی هابل است. یکی از مهم‌ترین ماموریت‌های این تلسکوپ‌ دیدن تصاویری از اوایل بیگ بنگ است.
تلسکوپ‌های فضایی یا در مداری به دور زمین در چرخش هستند یا در یکی از نقاط لاگرانژی زمین-ماه یا زمین-خورشید قرار گرفته‌اند. تلسکوپ هابل یک نمونه از تلسکوپ‌‌های فضایی است.

از مزایای تلسکوپ‌های فضایی می‌توان موارد زیر را نام برد:
* نبود گرد و غبار در مسیر دید
* نبود پراکنش نور خورشید و ماه در اثر مولکول‌های جو سیاره
* نبود آلودگی نوری ناشی از مظاهر تمدن بشری
* نبود آلودگی جوی یا رطوبت در هوا
* امکان رصد در طول موج‌های نامرئی (جو جلوی پرتوهای ایکس، فرابنفش، فروسرخ و … را می‌گیرد)

## تعریف کلی
تلسکوپ فضایی یا رصدخانه فضایی یا فرابین تلسکوپی (فرابینی) در فضای بیرونی کره زمین است که برای رصد اجرام نجومی استفاده می‌شود. مخترع اولیه آن لیمن اسپیتزر آمریکایی بود که در سال ۱۹۴۶ نمونه ابتدایی آنرا ساخت، اولین تلسکوپ‌های عملیاتی؛ رصدخانه نجومی مداری آمریکایی، OAO-2 که در سال ۱۹۶۸ پرتاب شد، و تلسکوپ فرابنفش اوریون یک شوروی در ایستگاه فضایی سالیوت یک در سال ۱۹۷۱ بودند. تلسکوپ‌های فضایی از فیلتر کردن و اعوجاج جلوگیری می‌کنند. همچنین از تشعشعات الکترومغناطیسی که این تلسکوپ‌‌ها رصد می‌کنند و از آلودگی نوری که رصدخانه‌های زمینی با آن مواجه می‌شوند نیز اجتناب می‌کنند. آنها به دو نوع تقسیم می‌شوند: ماهواره‌هایی که کل آسمان را نقشه‌برداری می‌کنند (بررسی نجومی)، و ماهواره‌هایی که بر روی اجرام منتخب نجومی یا قسمت‌هایی از آسمان و فراتر از آن تمرکز می‌کنند. تلسکوپ‌های فضایی از ماهواره‌های تصویربرداری زمین متمایز هستند که برای تصویربرداری ماهواره‌ای از زمین کاربرد زیادی دارند و برای تجزیه و تحلیل آب و هوا، جاسوسی و دیگر انواع جمع‌آوری اطلاعات استفاده می‌شوند.

## جستارهای وابسته
* فهرست تلسکوپ‌های فضایی
* اختراع‌ها در ایالات متحده (۱۹۴۶–۱۹۹۱)
* تلسکوپ فضایی اسپیتزر
* تلسکوپ فضایی هابل
* مأموریت کپلر

## منابع

## پیوند به بیرون

* تلسکوپ فضایی کپلر پنج سیاره فراخورشیدی جدید شکار کرد!، از وبگاه دانش فضایی
* تلسکوپ فروسرخ وایز به کمک شما نیاز دارد!، از وبگاه دانش فضایی

رده:اختراع‌های آمریکایی
رده:اخترشناسی رصدی
رده:انواع تلسکوپ
رده:رصدخانه‌ها
رده:تلسکوپ‌های فضایی
رده:فضاپیمای بدون سرنشین
نیزه

[انگشتدان|چپ|250px|نیزه‌های ایرانی فولادی با روکش زرین، روزگار قاجار، سدهٔ نوزدهم، در [موزه متروپولیتن نیویورک.]]
[بندانگشتی|نمونهٔ یک سرباز [روم|رومی با نیزه‌ای در دست راست.]]
**نیزه** یا **نیزَک** نام یک جنگ‌افزار کهن است که درگذشته در جنگ‌ها کاربرد داشته‌است.
نیزه سلاحی بلند با نوک فلزی تیزی است که برای جنگ‌های تن به تن بوده‌است اما سلاح مشابه سبک‌تر و کوتاه‌تری با نام زوبین نیز وجود داشت که به عنوان یک سلاح پرتابی برای جنگ از مسافت‌های دور استفاده می‌شد. از نیزه امروزه در ورزش پرش با نیزه و از زوبین در ورزش پرتاب نیزه استفاده می‌شود.

در آغاز نیزه‌ها را از نی می‌ساختند و نوکش را تیز می‌کردند یا فلز نوک‌تیزی را به سرش می‌بستند.

نیزه را در پارسی میانه *فرَش* (fraš) می‌گفتند.

نیزه از سلاح‌های مؤثر در نبردهای تن به تن قدیمی بوده و سربازان مسلح به نیزه تأثیر مستقیمی در پیروزی جنگ‌ها و شکست دشمن داشته‌اند. استفاده از نیزه توسط هخامنشیان در جنگ‌ها بسیار متداول و رایج بوده‌است. داریوش بزرگ شاهنشاه مقتدر هخامنشی در یکی از کتیبه‌های خود در نقش رستم می‌گوید: «آنگاه خواهی دانست که نیزهٔ مرد پارسی تا دوردست رفته‌است» که این جمله به منزلهٔ بیان فتوحات او در خارج از مرزهای ایران است.

یکی از روش‌های استفاده از نیزه پرتاب آن به طرف دشمن است. به هر صورت مشکل اصلی این روش از دست رفتن سلاح و امکان به‌کارگیری آن توسط دشمن علیه خود پرتابگر می‌باشد. رومی‌ها با ابداع نیزه‌ای با نام پیلوم که قسمتی نسبتاً طولانی از انتهای آن آهنی بود و در هنگام اصابت خم می‌شد و استفاده مجدد را غیرممکن می‌کرد، این مشکل را حل کردند.

## منابع

* واژه‌نامه مکنزی
* محمد بهشتی،*فرهنگ فارسی صبا*

رده:پرتابه‌ها
رده:جنگ‌افزارهای باستانی
رده:سلاح‌های سرد
رده:نیزه‌ها
مجتمع مصلای هرات

بندانگشتی|200px|منارهای مجتمع مصلای هرات و آرامگاه گوهرشاد
**متجمع مصلای [[هرات]]** که توسط ملکه گوهرشاد در اواخر قرن پانزدهم میلادی طرح ریزی و تحت نظارت وی اعمار گردید، زمانی بزرگ‌ترین افتخار هرات به‌شمار می‌رفت. در مجاورت مصلا مدرسه سلطان حسین بایقرا قرار داشت.

این مصلی در سال ۱۸۸۵ میلادی عمداً توسط ارتش بریتانیا ویران گردید تا فضای بیشتری برای هنگ توپخانه که برای نبرد با روسها آمادگی می‌گرفتند ایجاد گردد! در دوره اشغال شوروی در افغانستان دوباره شدیداً آسیب دید و فقط پنج مناره آن باقی مانده‌است که دوتای آن بر اثر اصابت راکت آسیب دیده‌اند. پس از آن که حفاظ درختها از برابر آن دوره شده، باد تزیینات کاشی کاری آن را نیز از بین می‌برد. همچنان مقبره گوهرشاد با گنبد کاشیکاری شده آبی رنگ دندانه‌دار آن، شدیداً آسیب دیده است اما بخش داخلی آن در حالت بهتری قرار دارد.

## نگارخانه

بندانگشتی|یکی از پنج مناره ی باقی‌مانده ی مصلای هرات و آرامگاه گوهرشاه بیگُم

## منابع

رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در افغانستان
رده:آثار هنری قربانی وندالیسم
رده:اسلام و دین‌های دیگر
رده:ساختمان‌های مذهبی سده ۱۴ (میلادی)
رده:مسجدهای افغانستان
رده:نقاط‌های دیدنی تخریب شده در افغانستان
رده:هرات
رده:هنرها در افغانستان
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در ولایت هرات
گرز

بندانگشتی|چند نمونه از گرزهای گوناگون
**گُرز** نام یک جنگ‌افزار باستانی است که در جنگ‌های روزگار پیشین کاربرد داشته‌است. ساختمان کلی آن شامل یک دسته و یک سرِ فلزیِ گوی‌مانند یا نیمه‌تختِ چندپَر و بسیار سخت است. این ابزار را **گُرزه**، **کوپال**، و **دَبوس** هم می‌گویند. واژهٔ واپسین به عربی هم راه یافته (با تلفظِ «دَبّوس») و جمع مکسرش هم «دَبابیس» (*dabābīs*) است.

این واژه در زبان فارسی میانه به ریختِ «وَزْر» (*wazr*) بوده‌است. همچنین، در این زبان به گرز، «گَد» (*gad*) هم می‌گفتند، که از زبان اوستاییِ «گَدا-» (*-gadā*) گرفته شده بود.
بندانگشتی|راست|چند گونه گرز هندوایرانی و عثمانی

## منابع

* بهشتی، محمد (۱۳۷۲)، *فرهنگ صبا: فارسی*، تهران: صبا.

* MacKenzie, David Neil (1971), *A Concise Pahlavi Dictionary*, London: Oxford University Press.

رده:باشگاه
رده:جنگ‌افزارهای باستانی
رده:سلاح‌های سرد
رده:سلاح‌های کوبیدن
ارزش افزوده

**ارزش افزوده**  به ارزشی که در فرایند تولید به ارزش کالاهای واسطه‌ای افزوده می‌شود، گفته می‌شود. این مفهوم به فرایند تولید مربوط است و نه به کالای خاص.

مالیات بر ارزش افزوده نوعی مالیات عام (بر عموم کالاها و خدمات مگر موارد معاف تعلق می‌گیرد) است که به صورت چند مرحله‌ای از اضافه ارزش کالاهای تولید شده یا خدمات ارائه شده در مراحل مختلف تولید و توزیع اخذ می‌شود. به عبارت دیگر مالیاتی است که در طول فرایند تولید و خدمات از محل تولید تا فروش کالا به مشتری نهائی، مرحله به مرحله گرفته می‌شود.

## تفاوت میان ارزش افزوده و سود
سود عبارت است از فروش خالص منهای هزینه‌ها (شامل هزینه‌های پرسنلی) که به مدیریت تعلق دارد. این طرز تفکر این احتمال را می‌دهد که میان مدیریت و شاغلان تضاد منافع به وجود آورد.

ارزش افزوده برابر است با فروش خالص منهای ارزش مواد و خدمات خریداری شده از خارج که به مدیران و شاغلان تعلق می‌گیرد. چون ارزش افزوده منافع مشترک مدیریت و شاغلان می‌باشد، از این رو این دو گروه را به یکدیگر نزدیک می‌کند.

## منابع

رده:ارزش
رده:ارزش‌گذاری
رده:اقتصاد
رده:اقتصاد کلان
رده:اقتصاد مارکسی
رده:حساب‌های ملی
رده:ویکی‌سازی رباتیک
رده:واژگان کسب‌وکار
رده:اقتصاد مالی
سده ۲۱ (پیش از میلاد)

(سده بیست‌ودوم پ.م. - **سده بیست‌ویکم پیش از میلاد مسیح** - سده بیستم پ.م. - سده‌های دیگر)

قرن بیست و یکم پیش از میلاد از سال ۲۱۰۰ پیش از میلاد تا ۲۰۰۱ پیش از میلاد ادامه داشت.

----

## رخدادها
* حدود ۲۱۰۰ تا ۲۰۰۰ پیش از میلاد: اشعار حماسی به زبان سومری سروده شده است، از جمله حماسه گیلگمش.
* حدود ۲۱۰۰ تا ۲۰۰۰ پیش از میلاد: در اروپای دوره مس‌سنگی، دو دایره از سنگ‌های کبود که قسمت داخلی استون‌هنج را تشکیل می‌دهند، برپا شده‌اند.
* حدود ۲۱۰۰ تا ۲۰۰۰ پیش از میلاد: شهر سوخته در ایران، متروکه شده است.
* حدود ۲۱۰۰ تا ۱۹۰۰ پیش از میلاد: آغاز تمدن مینوسی میانه در کرت.متالورژی برنز و چرخ سفالگری معرفی می‌شوند،همانطور که هیروگلیف‌های کرتی چنین هستند.
* ۲۱۰۰-۲۰۵۰ (پیش از میلاد)؛ زیگورات ننا در اور در کشور کنونی عراق ساخته شد.
* حدود ۲۱۰۰ تا ۱۸۰۰ پیش از میلاد - فرهنگ سینتاشتا در استپ اوراسیای شمالی پدیدار شد.
* ۲۰۹۱ (پیش از میلاد)؛ عصر پدرسالاری اسطوره‌ای آیینی در این سال پی نهاده شد.
* ۲۰۸۰ (پیش از میلاد)؛ جنگهای نهمین دودمان پادشاهی مصر باستان آغاز گشت.
* ۲۰۷۱ (پیش از میلاد)؛ نگاشته شدن مگ ایته نخستین جنگ اسطوره‌ای ثبت شده در ایرلند.
* حدود ۲۰۷۰ پیش از میلاد - یوی بزرگ دودمان شیا را در چین تأسیس کرد.
* ۲۰۶۴-۱۹۸۶ (پیش از میلاد)؛ جنگهای دوگانه مصر باستان.
* حدود ۲۰۵۰ پیش از میلاد - آغاز فرهنگ کرمه میانه در نوبیای علیا.
* اواخر بهار ۲۰۴۹ پیش از میلاد - سیهنج در بریتانیا ساخته شد.
* ۲۰۴۹ (پیش از میلاد)؛ درختهای بلوط برای ساخت سیهنج بریده شد.
* ۲۰۴۰ (پیش از میلاد)؛ پایان نخستین دوره میانه در مصر باستان. آغاز پادشاهی میانه، یازدهمین تا چهاردهمین دودمان پادشاهی مصر باستان.
* ۲۰۴۰ (پیش از میلاد)؛ مرگ فرعون مریکاره و پایان دهمین دودمان پادشاهی مصر باستان، آغاز پادشاهی فرعون منتوهوتپ دوم و یازدهمین دودمان مصر.
* ۲۰۳۴-۲۰۰۴ (پیش از میلاد)؛ جنگهای اور-اموری‌ها
* ۲۰۰۹-۱۹۹۷ (پیش از میلاد)؛ نمونه‌ای از یک خانه و باغ از شهر تب، از دودمان یازدهم؛ امروزه در موزه هنر متروپولیتن در نیویورک نگهداری می‌شود.
* ۲۰۰۹-۱۹۹۷ (پیش از میلاد)؛ آرامگاه منوهوتپ سوم ساخته شد.
* ۲۰۰۴ (پیش از میلاد)؛ عیلامیها اور را ویران کردند.
* ۲۰۰۰ (پیش از میلاد)؛ آمدن نیاکان لاتین‌ها به ایتالیا.
* ۲۰۰۰ (پیش از میلاد)؛ شاید شهر مانتوا ساخته شده باشد.
* ۲۰۰۰ (پیش از میلاد)؛ گمان می‌رود که ساخت استونهنج به پایان رسیده باشد.
* ۲۰۰۰ (پیش از میلاد)؛ جابه‌جایی کشاورزان و چوپانان از اتیوپی به سوی جنوب و ساکن شدن در کنیا.
* حدود ۲۰۰۰ پیش از میلاد - قدیمی‌ترین آثار باستانی عصر برنز در جنوب شرقی آسیا که در محوطه باستانی بان چیانگ در تایلند یافت شده‌اند، نشان‌دهنده عدم وجود یک دولت نظامی یا شهری هستند.

## چهره‌های برجسته
* اورنامو، از سومین دودمان پادشاهی اور
* شولگی از اوریم.
* ابراهیم (شاید!)
* برپایه باورهای هندو، زندگی راما هفتمین آواتارِ ویشنو

## نوآوری‌ها، یافته‌ها، آشنایی‌ها
* ۲۰۳۷ (پیش از میلاد)؛ برپایه اسطوره‌ها امپراتور شن‌نونگ با جوشیدن برگهای تازه به نخستین نوشیدنی چای دست یافت.
* ۲۰۰۰ (پیش از میلاد)؛ نوشتن نخستین یادکرد از شیزوفرنی

## منابع

* Wikipedia contributors, "22nd century BC," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=22nd_century_BC&oldid=179958429 (accessed February 17, 2008).

رده:سده ۲۱ (پیش از میلاد)
رده:سده‌ها (میلادی)
رده:هزاره ۳ (پیش از میلاد)
شولگی

بندانگشتی|مهر استوانه‌ای شولگی. کتیبه چنین می‌خواند:«به نوسکا، وزیر ارشد انلیل، پادشاهش، برای زندگی شولگی، قهرمان نیرومند، شاه اور، شاه سومر و اکد، اور-نانیبگال، فرماندار نیپور، پسر لوگال-انگاردوگ، فرماندار نیپور، این را تقدیم کرد.»موزه لوور.
**شولگی** از شهر آوریم، دومین پادشاه سلسله سوم اور بود. او چهل و هشت سال پادشاهی کرد. تاریخ پادشاهی او را در تاریخ نویسی‌ها ۲۰۹۴-۲۰۴۷ (پیش از میلاد) طبق سالشماری میانه یا ۲۱۶۱-۲۱۱۳ (پیش از میلاد) مطابق سالشماری قدیم نوشته‌اند. نامداریش از برای بازنگری گسترده دربارهٔ برنامه آموزشی نوشتاری بود. اگرچه از چند و چون کار او چیز چندانی دانسته نیست ولی شعرهایی در ستایش او به جا مانده است.

شولگی پسر اورنامو پادشاه اور بود. او خود را خدا می‌دانست و دربارهٔ تواناییهای دویدن فاصله‌ها خودش خودستایی می‌نمود، برای نمونه دویدن میان نیپور تا اور را که کمتر از صد مایل نیست را ادعا می‌کرد. برپایه این داوها برخی وی را نخستین قهرمان دو می‌دانند.

پس از مرگ پدر شولگی به کینخواهی پدر یک رشته کارهای تنبیهی را برای گوتیها برنامه‌ریزی کرد. او برای پیشگیری از تازش کوهنشینان دیوار بلندی را فراهم آورد و آنگاه که خیالش از آن آسوده شد در اندیشه توسعه‌جویی افتاد. او همچنین نیرو، هزینه و انرژی بسیاری را برای نگهداری، گسترش و بهبود راه‌ها صرف کرد. او در میان راه‌ها جاهایی برای تن‌آسایی و ایستادن اسبان و سفرکنندگان ساخت. از اینرو او را نخستین سازنده کاروانسرا نیز می‌دانند.

در حدود ۲٬۰۹۴ تا ۲٬۰۴۷ پیش از میلاد ایلام توسط شولگی پادشاه دوم سلسله سوم اور تسخیر گردید.

## منابع

رده:حاکمان سومری
رده:سومر