open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
سیلویت

**سیلویت**  با  از مجموعه کانی هاست و به راحتی درآب حل می‌شود-مزه تلخ و شور دارد-کانی مشابه آن هالیت است. از اسم کوچک شیمیدان هلندی Sylvius de la Boe گرفته شده‌است. درشعله شمع ذوب می‌شود و رنگ شعله بنفش دارد.. به راحتی درآب حل می‌شود - مزه تلخ و شور دارد. K:55.44% Cl:۴۷٫۵۶٪ برای اولین بار در فرانسه کشف شد و از نظر شکل بلور: هگزائدر - اکتائدر، رنگ: سفید - زردفام - متمایل به قرمز - خاکستری - متمایل به آبی، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: صدفی، جلا: شیشه ای، رخ: کامل، سیستم تبلور: مکعبی و در رده‌بندی هالوژن است و منشأ تشکیل آن ژیزمان نمک دریایی - دریاچه‌های شور - بخارات ولکانیک است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن هالیت- کارنالیت- هالیت است
کاربرد آن: منبع پتاسیم، از نظر ژیزمان بلوری - اگرگات‌های دانه‌ای، رشته‌ای یا خاکی، قشری و پوسته‌ای تقریباً کمیاب است و بیشتر در آلمان، روسیه، کانادا، آمریکا یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:پتاس
رده:تبخیری‌ها
رده:کانی‌های پتاسیم
رده:کانی‌های کلرید
رده:کانی‌های مکعبی

رده:کانی‌های هالید
رده:گروه سنگ نمک
سیلیمانیت

**سیلیمانیت **  با  از مجموعه کانی هاست و کانی‌های مشابه آن سیانیت و مولّیت است. از نام کانی‌شناس آمریکایی B.Silliman گرفته شده ست. ذوب نمی‌شود - در اسیدها نامحلول است برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: سوزنی، رنگ: خاکستری زرد - آبی روشن - خاکستری سبز - متمایل به قرمز - سفید، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: صدفی - نامنظم، جلا: شیشه‌ای - ابریشمی، رخ: کامل، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده‌بندی سیلیکات است و منشأ تشکیل آن دگرگونی - دگرگونی مجاورتی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سیانیت - مولّیت- کوردئیریت- آندالوزیت- اسپینل است.
کاربرد آن: مواد نسوز - برای ایزولاسیون و غیره، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات رشته‌ای - ورقه‌ای (فیبروکیت) - شعاعی DDD متراکم فراوان است و بیشتر در آلمان، اطریش، هند، بیرمانی، آمریکا، روسیه، نروژ و سری لانکا یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:سیلیکات‌های جزیره‌ای
رده:کانی‌های آلومینیم
رده:کانی‌های راست‌لوزی
رده:کانی‌های سیلیکات
رده:کانی‌های صنعتی
رده:نمادهای دلاور (ایالت)
شنگرف

[بندانگشتی|چپ| شنگرف بر روی [دولومیت]]
**شنگرف** یا **سینابر** (Cinabre یا Cinnabar) با  از مجموعه کانی‌هاست. در طبیعت به صورت بلور موجود است ولی به‌طور صنعتی نیز تولید می‌شود. شنگرف در شعله بخار می‌شود و در اسید نیتریک و اسید سولفوریک نامحلول است. شنگرف جسمی دارای بلورهای شش گوش قرمز رنگ است. آن را با هدایت گاز هیدروژن سولفید (H2S) به محلول نمک‌های جیوه تهیه می‌کنند. کانیهای مشابه آن رآلگار، پروستیت، کوپریت، روتیل، هماتیت و غیره است.

شنگرف در ابتدا سیاه رنگ بوده ولی بعد از حرارت دادن به گونه پایدار قرمز، تغییر می‌یابد. در لاتین آن را به نام Cinnabar (سینابر) می‌شناسند. همچنین بخش نخست واژۀ فارسی یعنی «شِن»، با بخش نخست واژۀ انگلیسی یعنی «Cin» نیز از دیدگاه آوایی بسیار نزدیک هستند.

## هم‌آیند کانی‌شناختی
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن رآلگار، پروستیت، کوپریت، روتیل، هماتیت، استیبین، پیریت، مارکاسیت، کالسدوئن، کوارتز است.

## کاربرد
شنگرف کانسار مهم جیوه است.

از نظر ژیزمان بلورهای کمیاب - آگرگاتهای دانه‌ای - توده‌ای - پسودومرف تقریباً کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، یوگسلاوی، چک اسلواکی، روسیه، آمریکا، چین و اسپانیا یافت می‌شود.

برای تولید رنگ قرمز شنگرفی در نقاشی به کار می‌رود. همچنین قدیم در نگارش نسخ خطی برای نوشتن به رنگ قرمز به کار می‌رفته‌است. برای نمونه می‌توان به قرآن سی پاره ۱۷۳۲ در کتابخانه شاهچراغ اشاره نمود.

## منابع

* پرویز بالازاده، شیمی توصیفی
* [//de.wikipedia.org/w/index.php?title=Cinnabarit&oldid=127902822 ویکی‌پدیا آلمانی]

رده:پزشکی سنتی چینی
رده:ترکیب‌های جیوه
رده:دستگاه بلوری شش‌گوشه
رده:سولفیدها
رده:کانی‌های آرسنید و سولفید
رده:کانی‌های جیوه (II)
رده:کانی‌های جیوه
رده:کانی‌های سمی
رده:کانی‌های سولفور
رده:کانی‌های سولفید
رده:کانی‌های سه‌گوشه
رده:مواد کیمیاگری
شابازیت

**شابازیت **  با  از مجموعه کانی هاست و لومینسانس کامل به صورت بخشی نشان می‌دهد. از زبان یونانی مشتق شده‌است. میل ترکیبی آن چندان بالا نیست ولی در HCl حل می‌شود. CaO:۱۴٫۵۲٪  Al2O۳:۲۶٫۳۹٪  SiO۲:۳۱٫۱٪  H2O:۲۷٫۹۹٪  برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: رومبوئدر - ماکله، رنگ: سفید - زرد - متمایل به قرمز، شفافیت: شفاف - نیمه کدر، شکستگی: نامنظم، جلا: شیشه ای، رخ: ناقص - مطابق با سطح /۱۱۰۱/، سیستم تبلور: رومبوئدریک و در رده‌بندی سیلیکات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن هیدروترمال - بعد از آتشفشانی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن چگالی - سختی - واکنش‌های شیمیایی و اشعه Xکلسیت - دولومیت- کلسیت- استیلبیت- هولاندیت- آنالسیم و غیره است
، از نظر ژیزمان بلوری فراوان است و بیشتر در آلمان غربی، چک اسلواکی، ایسلند، استرالیا، زلاندنو، آمریکا یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:زئولیت‌ها
رده:سیلیکات‌های شبکه‌ای
رده:کانی‌های آلومینیم
رده:کانی‌های پتاسیم
رده:کانی‌های توصیف‌شده در ۱۷۹۲ (میلادی)
رده:کانی‌های رمبوئدریک
رده:کانی‌های سدیم
رده:کانی‌های سه‌گوشه
رده:کانی‌های سیلیکات
رده:کانی‌های کلسیم
رده:کانی‌های منیزیم
رده:کانی‌های هیدرات
شاپمانیت

**شاپمانیت**  با  از مجموعه کانی هاست و از نام کانی‌شناس کانادائی E.J.Chapman گرفته شده‌است. Fe2O3:36.73% Sb2O3:33.55% SiO2:27.65% H2O:۲٫۰۷٪ برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: پهن و کوتاه - منشوری، رنگ: سبز زرد - زرد - سبززیتونی، شفافیت: کدر (اپاک)، جلا: مات، سیستم تبلور: رومبوئدریک و در رده‌بندی سیلیکات است و منشأ تشکیل آن هیدروترمال - ثانوی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - استیبین- برتیئریت و غیره است.
، از نظر ژیزمان بلوری کمیاب است و بیشتر در آلمان، چک اسلواکی و مکزیک یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:سیلیکات‌های ورقه‌ای
رده:کانی‌های آنتیموان
رده:کانی‌های آهن
رده:کانی‌های تک‌شیب
رده:کانی‌های سیلیکات
شاموزیت

**شاموزیت **  با  از مجموعه کانی هاست و دارای شکستگی ناصاف است. محلی در سوئیس بنام chamoson می‌باشد. ناپایدار برای اولین بار در آلمان شرقی کشف شد و از نظر شکل بلور: ایزومتری یا طویل مطابق سطح - ماکله، رنگ: خاکستری -خاکستری سبز - قهوه‌ای - سیاه مایل به سبز، شفافیت: کدر(اپاک)، شکستگی: ناصاف، جلا: شیشه‌ای - کدر، رخ: ندارد، سیستم تبلور: مونوکلینیک  است  و منشأ تشکیل آن رسوبی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن دلسیت - تورنیگیت- کلسیت- سیدریت- لیمونیت- مگنتیت است
، از نظر ژیزمان اگرگات توده‌ای - دانه‌ای فراوان است و بیشتر در آلمان شرقی، سوئیس، فرانسه، چک اسلواکی یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:سیلیکات‌های ورقه‌ای
رده:کانی‌های آهن (II)
رده:کانی‌های آهن
رده:کانی‌های تک‌شیب
شورل

**شورل **  با  از مجموعه کانی هاست و از واژه شورل اخذ شده‌است. در اسیدها نامحلول است. ترکیب شیمیایی بسیار متغیر با انکلوزیون‌های مهمFe۳+, Mn , Ca و گاه حتی Cr , Ti , V , Li و غیره برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: خورشید تورمالین - منشوری - آسیکولار، رنگ: سیاه - قهوه‌ای - آبی سیاه، شفافیت: کدر(اپاک)، شکستگی: صدفی - نامنظم، جلا: شیشه ای، رخ: ناکامل - مطابق با سطح، سیستم تبلور: رمبوئدریک و در رده‌بندی سیلیکات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن ماگمائی - پگماتیتی - دگرگونی - رگه‌های تیپ آلپی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن مشابه تورمالینآمفیبول-آکتینوت-ریه بکیت-بریل -آندالوزیت- ارتوز- آپاتیت- کوارتز- بریل- توپاز است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات متراکم - شعاعی - رشته‌ای فراوان است و بیشتر در یافت شده در آلمان غربی، چک اسلواکی، نروژ، سوئد، اطریش، سوئیس، نامبیا، ماداگاسکار، استرالیا، برزیل، آمریکا و کانادا یافت می‌شود.

رده:گوهرسنگ‌ها
رده:سیلیکات‌های حلقوی
رده:کانی‌های آلومینیم
رده:کانی‌های آهن
رده:کانی‌های رمبوئدریک
رده:کانی‌های سدیم
رده:کانی‌های سیلیکات
رده:کانی‌های سه‌گوشه
رده:کانی‌های لیتیم
رده:کانی‌های منگنز
شئلیت

**شئلیت **  با  از مجموعه کانی هاست و لومینسانس قوی دارد.(آبی تیره) از نام شیمیدان سوئدی K.Scheel اخذ شده‌است. به سختی در HCl و HNO۳ حل می‌شود. CaO:۱۹٫۴۷٪ WO۳:۸۰٫۵۳٪ برای اولین بار در آلمان شرقی کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - قرصی شکل، رنگ: سفید - قهوه‌ای - زرد - خاکستری سفید - متمایل به قرمز - متمایل به سبز، شفافیت: شفاف - نیمه کدر، شکستگی: صدفی، جلا: الماسی - چرب، رخ: کامل- مطابق با سطح /۱۰۱/، سیستم تبلور: کوادراتیک و در رده‌بندی ولفرامات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن پگماتیتی - پنوماتولیتی - هیدروترمال - دگرگونی مجاورتی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی - چگالی - لومینسانس ومحتوای Pb و اشعه Xکروزیت - باریت - پاولیت - آنکلزیت -کوارتز- مولیبدنیت- فلوئورین- ولفرامیت- کوارتز و غیره است
، از نظر ژیزمان بلوری - توده‌ای - پسودومرف فراوان است و بیشتر در آلمان شرقی و غربی، چک اسلواکی، نامبیا، استرالیا، گروئنلند، بولیوی، اطریش، کانادا، آمریکا و یونان یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:فسفرها و آشکارسازهای سوسوزن
رده:کانی‌های تابناک
رده:کانی‌های تنگستات
رده:کانی‌های تنگستن
رده:کانی‌های چهارگوشه
رده:کانی‌های کلسیم
رده:گوهرسنگ‌ها
رده:محیط ساخت لیزر
فارماکوسیدریت

**فارماکوسیدریت **  با  از مجموعه کانی هاست و پرل مگنتیک تشکیل می‌دهد-درآمونیاک قرمز می‌شود ولی رنگ اصلی خودرا دراسید ClH غلیظ بدست می‌آورد. از کلمات یونانی Pharmakon یعنی سم و Sideros به معنای آهن گرفته شده‌است. درشعله ذوب می‌شود و یک پرل مگنتیک تشکیل می‌دهد - درآمونیاک قرمز می‌شود ولی رنگ اصلی خود را دراسید HClغلیظ بدست می‌آورد. K2O:۵٫۳۹٪  Fe2O۳:۳۶٫۵۷٪  As2O۵:۳۹٫۴۷٪  H2O:۱۸٫۵۷٪  برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: مکعبی - تترائدر، رنگ: سبز زیتونی - سبز زمردی تا قهوه‌ای قرمز، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: نامساوی - نامنظم، جلا: الماسی - چرب، رخ: ناکامل - مطابق با، سیستم تبلور:  مکعبی و در رده‌بندی آرسنیات است  و منشأ تشکیل آن ثانوی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - اسکورودیت- آرسنوپیریت- لیمونیت و غیره است
، از نظر ژیزمان بلورهای دانه‌ای - خاکی تقریباْ کمیاب است و بیشتر در آلمان، انگلستان، چک اسلواکی، آمریکا و استرالیا یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های آرسنات
رده:کانی‌های آهن (III)
رده:کانی‌های آهن
رده:کانی‌های پتاسیم
رده:کانی‌های مکعبی
فارماکولیت

**فارماکولیت **  با  از مجموعه کانی هاست و قابل انعطاف بوده و کمی درآب محلول است. از کلمات یونانی Pharmakon یعنی سم و Sideros به معنای آهن گرفتـــه شده‌است. در اسیدها و کمی درآب محلول است. CaO:۲۵٫۹۶٪  As2O۵:۵۳٫۲۰٪  H2O:۲۰٫۸۴٪  برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: آسیکولار، رنگ: سفید - زرد - متمایل به قرمز، شفافیت: نیمه شفاف، شکستگی: نامنظم، جلا: شیشه‌ای - ابریشمی، رخ: خوب- مطابق با، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی آرسنیات است  و منشأ تشکیل آن ثانوی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - اریتریت- آنابرژیت- ژرسدورفیت- نیکلین و غیره است
، از نظر ژیزمان آگرگاتهای رشته‌ای - بلوری - خوشه‌ای - استالاگتیتی - پودری - اسفنجی (کف مانند) تقریباْ کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، چک اسلواکی و آمریکا یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های آرسنات
رده:کانی‌های تک‌شیب
فری مولیبدیت

**فرّی مولیبدیت **  با  از مجموعه کانی هاست و ازترکیب شیمیایی اش مشتق شده‌است. محلول در اسیدها و آمونیاک به راحتی ذوب می‌شود. Fe2O۳:۲۲٫۲۵٪  MoO۳:۶۰٫۱۷٪  H2O:۱۷٫۵۸٪  برای اولین بار در آمریکا (کلرادو) کشف شد و از نظر شکل بلور: سوزنی - فلسی، رنگ: زرد، شفافیت: غیر شفاف، جلا: الماسی - ابریشمی، رخ: کامل، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده‌بندی مولیبدنیت است  و منشأ تشکیل آن ثانوی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - مولیبدنیت است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگاتهای رشته‌ای، فلسی و خاکی فراوان است و بیشتر در آلمان شرقی، ایتالیا، اطریش، چک اسلواکی، استرالیا، روسیه، آمریکا و کانادا یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های آهن
رده:کانی‌های راست‌لوزی
رده:کانی‌های مولیبدن
فرانکلینیت

**فرانکلینیت**  با  از مجموعه کانی هاست و اغلب دارای خاصیت مغناطیسی ضعیف است- ذوب نمی‌شود DDD خاصیت مغناطیسی به خود می‌گیرد. -کانیهای مشابه آن مگنتیت و کرومیت است. از محل Franklin در نیوجرسی آمریکا گرفته شده‌است. محلول در HCl - ذوب نمی‌شود. متغیر دارای انکلوزیون‌های Mn برای اولین بار در آمریکا (فرانکلین) کشف شد و از نظر شکل بلور: اکتائدر، رنگ: سیاه - خرده‌های نازک آن نیمه شفاف و به رنگ قرمز تیره‌است. شفافیت: کدر (اپاک)، شکستگی: صدفی، جلا: فلزی - نیمه فلزی، رخ: نا کامل- مطابق با، سیستم تبلور: مکعبی و در رده‌بندی اکسید است

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن مگنتیت - کرومیت- کلسیت- زنسیت- ویلمیت- رودونیت است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای - توده‌ای کمیاب است و بیشتر در آمریکا، روسیه (اورال) یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های آهن (III)
رده:کانی‌های آهن
رده:کانی‌های اکسید
رده:کانی‌های روی
رده:کانی‌های مکعبی
رده:گروه اسپینل
فرانکئیت

**فرانکئیت **  با  از مجموعه کانی هاست و کمی محلول در اسید کلریدریک گرم و اسیدنیتریک - باآب تمیز می‌شود. از نام دومهندس معدن C.E.Francke گرفته شده‌است. کمی محلول در اسید کلریدریک گرم و اسیدنیتریک - باآب تمیز می‌شود. Pb:۴۹٫۷۸٪ Sn:۱۷٫۱۰٪ Sb:۱۱٫۶۵٪ S:۲۱٫۴۷٪ با انکلوزیون‌های Ag,Ge,In برای اولین بار در بولیوی کشف شد و از نظر شکل بلور: پهن - کوتاه - نازک، رنگ: خاکستری - سیاه گاهی قوس و قزحی، شفافیت: کدر(اپاک)، جلا: فلزی، رخ: کامل - مطابق با سطح، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی سولفور است و منشأ تشکیل آن هیدروترمال است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن ته آلیت- بولانژریت- سیلندریت- ورتزیت است
، از نظر ژیزمان بلوری - توده‌ای با رشته‌های شعاعی - گلوله‌ای کوچک - فلسی کمیاب است و بیشتر در بولیوی، آمریکا و روسیه یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های آنتیموان
رده:کانی‌های تک‌شیب
رده:کانی‌های سرب
رده:کانی‌های سولفور
رده:کانی‌های سولفوسالت
رده:کانی‌های سه‌شیب
رده:کانی‌های قلع
رده:گلانس‌ها
فربریت

**فربریت **  با  از مجموعه کانی هاست و از نام شخصی آلمانی (R.Ferber) گرفته شده‌است. در HC , H2SO۴ حل می‌شود. FeO:۲۳٫۶۵٪ WO۳:۷۶٫۳۵٪ از نظر شکل بلور: قرصی شکل - منشوری، رنگ: سیاه - خاکستری سیاه، شفافیت: کدر(اپاک)، شکستگی: نامنظم، جلا: نیمه فلزی - مات، رخ: کامل، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی ولفرامات است همچنین خاصیت مغناطیسی متوسط و منشأ تشکیل آن پنوماتولیتی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی - انحلال در اسیدهاکولومبیت- شئلیت- ولفرامیت- توپاز و غیره است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای - توده‌ای کمیاب است و بیشتر در آلمان شرقی، آمریکا، بولیوی، پرو و گروئنلند یافت می‌شود.

## نگارخانه

File:Ferberite-49138.jpg|
Image:Ferbèrite-Tchéquie.jpg|


## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌ها در گروه فضایی ۱۳
رده:کانی‌های آهن (II)
رده:کانی‌های آهن
رده:کانی‌های اکسید
رده:کانی‌های تک‌شیب
رده:کانی‌های تنگستات
رده:کانی‌های تنگستن
فسفوسیدریت

**فسفوسیدریت **  با  از مجموعه کانی هاست و دارای شکستگی ناصاف از نظر ترکیب شیمیائی به این نام خوانده می‌شود. Fe2O۳:۴۲٫۷۳٪  P2O۵:۳۷٫۹۹٪  U2O:۱۹٫۲۸٪  با Al,Mn برای اولین بار در آلمان غربی کشف شد و از نظر شکل بلور: ورقه‌ای - پهن و کوتاه - منشور کوتاه، رنگ: قرمز بنفش، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، جلا: شیشه ای، رخ: خوب - مطابق با سطح، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی فسفات است  و منشأ تشکیل آن ثانوی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - فارماکوزیدریت- لیمونیت است
، از نظر ژیزمان بلور- اگرگات توپی تقریباْ کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، ایتالیا، فرانسه و آمریکا یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های تک‌شیب
رده:کانی‌های فسفات
فسفوفیلیت

**فسفوفیلیت **  با  از مجموعه کانی هاست و دارای شکستگی ناصاف است. به علت ترکیب شیمیائی و نیز در یونانی phullon به معنای برگ و ورق است. 

قابل حل در اسیدها ZnO:۳۶٫۲۷٪ FeO:۱۶٫۰۲٪ P2O۵:۳۱٫۶۴٪ H2O:۱۶٫۰۷٪ با Mn برای اولین بار در آلمان غربی کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری بلند - ورقه‌های نازک، رنگ: آبی - سبز، شفافیت: شفاف، شکستگی: ناصاف، جلا: شیشه ای، رخ: عالی - مطابق با سطح، دستگاه تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی فسفات است و منشأ تشکیل آن ثانوی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - ویویانیت- اسفالریت- تریپلیت- آپاتیت است، از نظر ژیزمان بلور- ماکل کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی و بولیوی یافت می‌شود و در ایران نیز مشاهده گردیده است.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های آهن (II)
رده:کانی‌های آهن
رده:کانی‌های تابناک
رده:کانی‌های تتراهیدرات
رده:کانی‌های تک‌شیب
رده:کانی‌های روی
رده:کانی‌های فسفات
فناسیت

**فناسیت **  با  از مجموعه کانی هاست و کانیهای شبیه آن کوارتز و توپاز می‌باشد. از کلمه یونانی Phenax بمعنای دروغگو گرفته شده‌است. نامحلول در اسیدها - ذوب نمی‌شود BeO:۴۵٫۵۳٪  SiO۲:۵۴٫۴۷٪  برای اولین بار در نروژ کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - رمبوئدر مسطح - اغلب به‌طور عمودی، رنگ: بی رنگ - متمایل به آبی - سفید - زرد - صورتی قهوه ای، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: صدفی، جلا: شیشه ای، رخ: ناکامل - مطابق با /۱۰۲۰/، سیستم تبلور: رمبوئدریک و در رده‌بندی سیلیکات است  و منشأ تشکیل آن پگماتیتی - هیدروترمال - رگه‌های تیپ است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن کوارتز - توپاز- آپاتیت- کوارتز- بریل- توپاز و غیرهآلپیشیاردار است
کاربرد آن: گاهی کانسارBe و به عنوان سنگ ظریف تزئیناتی مصرف می‌شود.، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای - شعاعی کمیاب است و بیشتر در اطریش، روسیه، سوئیس، نروژ، برزیل، نامبیا و آمریکا یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی
* موضوع تولید بریلیم

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:گوهرسنگ‌ها
رده:سیلیکات‌های جزیره‌ای
رده:کانی‌های بریلیوم
رده:کانی‌های رمبوئدریک
رده:کانی‌های سیلیکات
رده:کانی‌های سه‌گوشه
فوسژنیت

**فوسژنیت **  با  از مجموعه کانی هاست و به آسانی با چاقو بریده می‌شود-دارای لومینسانس زردروشن - کانیهای مشابه آن سروزیت و آنگلزیت است. از کلمه یونانی Phosgen که خود از Phos به معنای نورو gennan به معنای تولیدکردن گرفته شده‌است در شعله ذوب می‌شود. محلول در اسید نیتریک غلیظ PbO:۸۱٫۸۶٪  Cl:۱۳٪  CO۲:۵٫۱۴٪  برای اولین بار در ایتالیا کشف شد و از نظر شکل بلور: منشورهای کوتاه - هرمی - پهن و کوتاه، رنگ: سفید - خاکستری - زرد - متمایل به سبز - صورتی، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: صدفی، جلا: الماسی - شیشه‌ای - چرب، رخ: کامل - مطابق با -، سیستم تبلور: کوادراتیک و در رده‌بندی کربنات است  و منشأ تشکیل آن ثانوی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سروزیت - آنگلزیت- سروزیت- آنگلزیت و دیگر کانیهای سرب است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات‌های دانه‌ای - توده‌ای تقریباً کمیاب است و بیشتر در ایتالیا، انگلستان، لهستان، آمریکا، آرژانتین، تونس و نامبیا یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های تابناک
رده:کانی‌های چهارگوشه
رده:کانی‌های سرب
رده:کانی‌های کربنات
رده:کانی‌های کوادراتی
رده:کانی‌های هالید
فیبروفریت

**فیبروفریت **  با  از مجموعه کانی هاست و از کلمات لاتین fibra یعنی فیبر و رشته و ferrum به معنای آهن گرفته شده‌است. به آسانی در آب حل می‌شود. Fe2O۳:۳۰٫۸۳٪  ۶ SO۳:۳۰٫۹۱٪  H2O:۳۸٫۲۶٪  برای اولین بار در شیلی (کوپیاپو) کشف شد و از نظر شکل بلور: آسیکولار، رنگ: سفید - زردروشن - خاکستری - سبز تا سبز روشن، شفافیت: نیمه شفاف، جلا: ابریشمی - صدفی، رخ: کامل - مطابق با، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده‌بندی سولفات است  و منشأ تشکیل آن ثانوی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - آلونوژن- هالوتریکیت- ملانتریت و دیگر سولفاتها است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگاتهای توده‌ای - حفره دار- شعاعی - خوشه‌ای تقریباْ کمیاب است و بیشتر در آرژانتین، فرانسه، چک اسلواکی، شیلی، بولیوی، آمریکا و روسیه یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های راست‌لوزی
رده:کانی‌های سولفات
فیلیپسیت

**فیلیپسیت **  با  از مجموعه کانی هاست و از نام کانی‌شناس انگلستانی W.Phillips اخذ شده‌است. محلول در HCl K2O:۷٫۰۹٪  CaO:۸٫۴۴٪  Al2O۳:۲۳٫۰۱٪  برای اولین بار در آلمان غربی کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - ماکله، رنگ: سفید - زرد - متمایل به قرمز، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: نامنظم، جلا: شیشه ای، رخ: ناقص - مطابق با سطح ,، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی سیلیکات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن هیدروترمال - بعد از آتشفشانی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن واکنش‌های شیمیایی و اشعه Xهارموتوم- کلسیت- شابازیت- آنالسیم و غیره است.
، از نظر ژیزمان بلوری کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، چک اسلواکی، ایتالیا، ایرلند شمالی یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:زئولیت‌ها
رده:کانی‌های آلومینیم
رده:کانی‌های پتاسیم
رده:کانی‌های تک‌شیب
رده:کانی‌های سدیم
رده:کانی‌های سیلیکات
رده:کانی‌های کلسیم
کابرریت

**کابرریت **  با  از مجموعه کانی هاست و از نام محل اکتشاف آن Sierra Cabreira درپرتقال گرفته شده‌است. در اسیدها محلول است. برای اولین بار در یونان کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - آسیکولار، رنگ: سبز سیبی، شفافیت: نیمه شفاف، جلا: الماسی - صدفی، رخ: کامل - مطابق با، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی آرسنیات است  و منشأ تشکیل آن ثانوی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - اریتریت- ژرسدرفیت- کلوآنتیت و غیره است
، از نظر ژیزمان بلوری - اگرگاتهای پودر تقریباْ کمیاب است و بیشتر در پرتغال، یونان و اطریش یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های آرسنات
رده:کانی‌های اکتاهیدرات
رده:کانی‌های تک‌شیب
رده:کانی‌های نیکل
رده:گروه وی‌ویانیت
کاچولونگ

**کاچولونگ **  با  از مجموعه کانی هاست و خواص فیزیکی و شیمیایی آن شبیه کالسدوئن است. از کلمة مونگول چینی (رودخانه Kach) در ترکمنستان گرفته شده‌است. محلول در KOH SiO۲:۱۰۰٪  همراه با ادخالهای Al,Fe,Mg,Ca,Ni,Cr برای اولین بار در عراق - نجف کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری کوتاه، رنگ: سفید گچی، شفافیت: کدر(اپاک)، شکستگی: صدفی و در رده‌بندی اکسید است  و منشأ تشکیل آن ثانوی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن کالسدوئن - اوانسیت- اپال- کالسدوئن- آگات است
، از نظر ژیزمان تقریباً کمیاب است و بیشتر در اطریش، چک اسلواکی، بسیار فراوان در استپ‌های مونگول (ترکمنستان) یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:اوپال‌ها
رده:کانی‌ها
رده:کانی‌های اکسید
کارنوتیت

**کارنوتیت **  با  از مجموعه کانی هاست و دارای رادیواکتیویته شدید-ازکانیهای مشابه آن کوپیاپیت و تیویامونیت است. از نام شیمیدان فرانسوی M.A.Carnot گرفته شده‌است. دراسیدها محلول است. K2O:۱۰٫۴۴٪  UO۲:۶۳٫۴۲٪  V2O۵:۲۰٫۱۶٪  H2O:۵٫۹۸٪  برای اولین بار در آمریکا (آریزونا) کشف شد و از نظر شکل بلور: پهن و کوتاه - رمبوئدر، رنگ: زرد قناری -زرد - سبز، شفافیت: شفاف، جلا: مات - خاکی - صدفی، رخ: عالی، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی وانادات است  و منشأ تشکیل آن هیپرژن است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن کوپیاپیت - تیویامونیت- تیویامونیت- آسفالت- وانادینیت و غیره است
کاربرد آن: کانسار اورانیوم، از نظر ژیزمان بلوری تقریباْ کمیاب است و بیشتر در آمریکا (کلرادو)، استرالیا، زئیر و روسیه یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های اورانیوم (VI)
رده:کانی‌های اورانیوم
رده:کانی‌های پتاسیم
رده:کانی‌های تری‌هیدرات
رده:کانی‌های تک‌شیب
رده:کانی‌های وانادات
کازولیت

**کازولیت **  با  از مجموعه کانی هاست و رادیواکتیویته قوی دارد. از نام محل Kasolo در زئیر اقتباس شده‌است. به سختی در اسیدها حل می‌شود PbO:۳۷٫۵۴٪  UO۳:۴۹٫۲۶٪  SiO۲:۱۰٫۱۷٪  H2O:۳٫۰۳٪  و ادخال‌های Ba, P, As برای اولین بار در زئیر کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری، رنگ: قهوه‌ای زرد - قرمز نارنجی، شفافیت: شفاف - نیمه کدر، جلا: نیمه الماسی - مات، رخ: کامل- مطابق با سطح، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی سیلیکات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن زون‌های اکسیدان ثانویه است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - توربرنیت- سروزیت- اورانینیت و غیره است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات شعاعی - توده‌ای کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، فرانسه، زئیر و کانادا یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های تک‌شیب
رده:کانی‌های سیلیکات
رده:شهرستان مینرال، نوادا
رده:بلورهای تک‌شیب
رده:کانی‌های پرتوزا
کاسیتریت

**کاسیتریت **  با فرمول شیمیایی SnO2 از مجموعه کانی هاست و کانی مشابه آن اسفالریت است. از کلمه یونانی Kassiteros یعنی قلع گرفته شده‌است. در اسیدها نامحلول است. ذوب نمی‌شود. درصد جرمی عناصر تشکیل دهنده آن Sn:۷۸٫۶٪و  O:۲۱٫۴٪ است. با ادخال‌های Ta و Fe. برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - دوهرمی - ندرتاً آسیکولار - ماکله، رنگ: قهوه‌ای سیاه - زرد خاکستری، شفافیت: غیر شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: صدفی، جلا: الماسی - فلزی، رخ: ناکامل، سیستم تبلور: کوادراتیک و در رده‌بندی اکسید است و منشأ تشکیل آن پگماتیتی - هیدروترمال - ثانوی - آبرفت ها است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن اسفالریت- فلوئوریت- شیلیت- ولفرامیت- توپاز است
کاربرد آن: کانسار قلع، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای - قلوه‌ای - پسودومرف - قلوه سنگی فراوان است و بیشتر در آلمان شرقی، چک اسلواکی، انگلستان، فرانسه، روسیه، آمریکا، مالزی، تایلند، بولیوی، استرالیا، مکزیک یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های اکسید
رده:کانی‌های چهارگوشه
رده:کانی‌های قلع
رده:کانی‌های کوادراتی
رده:گروه روتیل
کاکوگزن

**کاکوگزن **  با  از مجموعه کانی هاست و در زبان یونانی Kakos به معنای بد و Xenos به معنای مهمان است. حل شونده در اسیدها Fe2O۳:۴۱٫۱۸٪  P2O۵:۲۷٫۴۶٪  U2O:۳۱٫۳۶٪  برای اولین بار در آلمان شرقی کشف شد و از نظر شکل بلور: سوزنی، رنگ: زرد - زرد پررنگ - قهوه ای، شفافیت: نیمه شفاف، جلا: ابریشمی - چرب، رخ: ندارد، سیستم تبلور: هگزاگونال و در رده‌بندی فسفات است  و منشأ تشکیل آن ثانوی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - واولیت- استرنژیت- لیمونیت است
، از نظر ژیزمان آگرگات درخشان، الیافی و اسفرولیک تقریباْ کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، چک اسلواکی، سوئد و آمریکا یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های فسفات
رده:دستگاه بلوری شش‌گوشه
رده:کانی‌های شش‌گوشه
کالاوریت

**کالاوریت **  با  از مجموعه کانی هاست و نامش از محل Calaveras در کالیفرنیا که برای اولین بار کشف شده، گرفته شده‌است. محلول در اسیدنیتریک واسیدسولفوریک Au:۴۳٫۵۹٪ Te:۵۶٫۴۱٪ با انکلوزیون‌های Ag برای اولین بار در آمریکا کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری با سطوح متعدد- شیاردار- سوزنی - ماکله، رنگ: برنزی - سفید نقره ای، شفافیت: کدر(اپاک)، شکستگی: نامنظم، جلا: فلزی، رخ: ندارد، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی تلورور است و منشأ تشکیل آن هیدروترمال است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن پیریت و دیگر تلورورها- طلا- سیلوانیت ودیگرتلورورها است
کاربرد آن: کانسار طلا، از نظر ژیزمان بلوری (کمیاب) - اگرگاتهای دانه‌ای تقریباً کمیاب است و بیشتر در آمریکا، استرالیا، رومانی، مکزیک یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های طلا
رده:کانی‌های تلورید
رده:کانی‌های تک‌شیب
کالکانتیت

**کالکانتیت **  با فرمول شیمیایی CuSO<sub>4</sub>·5H<sub>2</sub>O از مجموعه کانی های سمی است و محلول در آب با بوی نامطبوع، در هوای آزاد آب خود را از دست می‌دهد. درسطح به صورت پودر و شوره سفید متمایل به سبز نمایان می‌گردد. از کلمات یونانی Khalkos به معنای مس و anthos به مفهوم گل گرفته شده‌است.

برای اولین بار در اسپانیا کشف شد و از نظر شکل بلور: پهن و ضخیم، منشوری کوتاه، رنگ آبی، شفاف، شکستگی صدفی، جلای شیشه ای، رخ ناکامل مطابق با و، سیستم تبلور تری کلینیک و در رده‌بندی سولفات است و منشأ تشکیل آن ثانوی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن کروهنکیت - لیروکونیت- پیکرینژیت- اپسونیت- ملانتریت- فیبروفریت است، از نظر ژیزمان بلوری - پوسته‌ای - قشری - استالاگتیتی - رگه‌های دانه‌ای - رشته‌ای مایل تقریباً کمیاب است و بیشتر در آلمان، چک اسلواکی، انگلستان، اسپانیا و شیلی یافت می‌شود.

کانی ملانتریت: کانی ملانتریت یکی از کانی‌های سولفاته آهن‌دار است که بطور ثانویه در محیط‌های سوپرژن تشکیل می‌شود. نفوذ سیالات جوی اکسیژندار مهمترین عامل تخریب پیریت‌های اولیه در این محیط‌هاست. که نتیجه آن تولید محلول‌های سولفاته آهن‌دار اسیدی است که با مهاجرت به محیط‌های احیایی محتوای سولفات آهن آن‌ها سبب ته‌نشست کانی ملانتریت می‌گردد.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های پنتاهیدرات
رده:کانی‌های سمی
رده:کانی‌های سولفات
رده:کانی‌های سه‌شیب
رده:کانی‌های مس (II)
رده:کانی‌های مس
رده:هیدرات‌ها
رده:گروه کالکانتیت
کالکواستیبیت

**کالکواستیبیت **  با  از مجموعه کانی هاست و بهترین کریستال آن درمراکش به دست آمده و دارای شکستگی ناصاف است. در زبان یونانی Khalkos یعنی مس و Stibi به معنای سیاه آنتیموان است. حل شونده در HNO3 Cu:۴۸٫۴۲٪  As:۱۹٫۰۲٪  S:۳۲٫۵۶٪  همراه با Fe,Sb,Zn برای اولین بار در مراکش کشف شد و از نظر شکل بلور: ورقه‌ها و لایه‌های بلند و خطوط موازی آشکار، رنگ: خاکستری سربی تا سیاه، شفافیت: کدر(اپاک)، شکستگی: ناصاف، جلا: فلزی، رخ: خوب - مطابق با سطح، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده‌بندی سولفور است  و منشأ تشکیل آن هیدروترمال است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - ژامسونیت- کالکوپیریت- بورنیت است
، از نظر ژیزمان بلور- اگرگات دانه‌ای - توده‌ای نسبتاْ کمیاب است و بیشتر در آلمان شرقی، اسپانیا، بولیوی و مراکش یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های راست‌لوزی
رده:کانی‌های سولفور
رده:کانی‌های آنتیموان
رده:کانی‌های مس
کالکوپیریت

**کالکوپیریت**  با  از مجموعه کانی هاست و در زبان یونانی Khalkos یعنی مس و pur به معنای آتش است. حل شونده در HNO۳ و HCl Cu:35% ,Fe:30%, S:35%  برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: پسودوتترائدریک -، رنگ: زردبرنجی با انعکاس سبز، شفافیت: کدر (اپاک)، جلا: فلزی، رخ: خیلی ناقص - در سطح، سیستم تبلور: دوشکلی - کوادراتیک - تتراگونال و در رده‌بندی سولفور است و منشأ تشکیل آن ماگمایی - دگرگونی مجاورتی- متاسوماتیک - است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - اسفالریت- پیریت- کلسیت- مارکاسیتهیدروترمال - رسوبیماکله است
، از نظر ژیزمان بلور- آگرگات دانه‌ای - توده‌ای فراوان است و بیشتر در آلمان غربی و شرقی، یوگسلاوی، چک اسلواکی، نروژ، فرانسه، سوئد، شیلی، بلغارستان یافت می‌شود.

به منظور حذف آهن از کالکوپریت از روش تشویه (Roasting) استفاده می‌شود. در این روش با دمیدن اکسیژن در دمای بالا آهن تبدیل به اکسید شده و از کالکوپریت جدا می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانسنگ‌های مس
رده:کانی‌های آهن
رده:کانی‌های چهارگوشه
رده:کانی‌های سولفور
رده:کانی‌های سولفید
رده:کانی‌های مس
کالکوزیت

**کالکوزیت **  با  از مهم‌ترین سنگ معدن‌های مس و از مجموعه کانی‌هاست. دراسیدنیتریک محلول است -با آب تمیز می‌شود- کانیهای مشابه آن آکانتیت، تترائدریت و بورنیت است که ازنظر رنگ خاکه ازیکدیگر قابل تفکیک می‌باشند. کالکوزیت زمانی در معدن‌های کورن‌وال انگلستان و بریستول آمریکا به فراوانی یافت می‌شد. واژه کالکوزیت در اصل از کلمه یونانی Khalkos به معنای مس گرفته شده‌است.

## ویژگی‌ها

کالکوزیت درشعله گاز پراکنده و درشعله آتش با قطرات مس ذوب می‌شود. دراسید نیتریک محلول است - با آب تمیز می‌شود. Cu:۷۹٫۸٪  S:۲۰٫۲٪  با انکلوزیون‌های Fe,Ag برای اولین بار در انگلستان کشف شد و از نظر شکل بلور: پهن و نسبتاً ضخیم - منشورهای کوتاه -، رنگ: خاکستری سربی که فوراً تیره شده و به آبی یا به سبز می‌زند.، شفافیت: کدر (اپاک)، شکستگی: صدفی - نامساوی، جلا: فلزی، رخ: نا کامل، سیستم تبلور:  دوشکلی - ارترومبیک در زیر ۱۰۳ و در رده‌بندی سولفور است  و منشأ تشکیل آن هیدروترمال - ثانوی - است.

همایند کانی‌شناسی (پاراژنز) آن آکانتیت - تترائدریت - بورنیت- مس- کالکوپیریت- بورنیت- کوپریت و غیرهدرکلاهک آهن معادن آهنگاه بی پیرامیدال - ماکله است
کاربرد آن: کانسار مس، از نظر ژیزمان بلوری - تجمع توده‌ای - دانه‌ای - خاکه‌ای - اندود - پسودومرفوز فراوان است و بیشتر در در انگلستان، روسیه، آمریکا، آلمان، شیلی یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی
* مس(۱) سولفید
* مونوسولفید مس

## پانویس

## منابع

* 

* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانسنگ‌های مس
رده:کانی‌های تک‌شیب
رده:کانی‌های راست‌لوزی
رده:کانی‌های سولفور
رده:کانی‌های سولفید
رده:کانی‌های مس
کالکوفیلیت

**کالکوفیلیت **  با  از مجموعه کانی هاست و از کلمات یونانی Khalkos یعنی مس و Phullon به معنای برگ گرفته شده‌است. محلول در اسیدها و آمونیاک - به راحتی ذوب می‌شود. CuO:۴۷٫۵۵٪  Al2O۳:۳٫۳۹٪  As2O۵:۱۱٫۴۵٪  SO۳:۷٫۹۸٪  H2O:۲۹٫۶۳٪  برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: پهن و کوتاه، رنگ: سبز زمردی - سبز متمایل به آبی تا سبز چمنی، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، جلا: شیشه‌ای - الماسی - صدفی، رخ: کامل - مطابق با، سیستم تبلور: تری کلینیک و در رده‌بندی آرسنیات است  و منشأ تشکیل آن ثانوی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - آزوریت- کریزوکل- مالاکیت- لیمونیت است
، از نظر ژیزمان آگرگاتهای گل مانند یاتوده‌ای - بلوری تقریباْ کمیاب است و بیشتر در آلمان، اطریش، انگلستان، روسیه، شیلی، آمریکا یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های آرسنات
رده:کانی‌های سه‌شیب
رده:کانی‌های سه‌گوشه
رده:کانی‌های مس (II)
رده:کانی‌های مس
کامرریت

**کامرریت **  با  از مجموعه کانی هاست و فلسی قابل انعطاف دارای لومینسانس گاهی نارنجی مات از نام یک مدیر معدن روس A.A.Kammerer گرفته شده‌است. محلول در HCl و SO4H۲ ترکیب شیمیائی پیچیده و ناپایدار. برای اولین بار در ترکیه کشف شد و از نظر شکل بلور: پهن و کوتاه- هگزاگونال، رنگ: قرمز ارغوانی، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، جلا: شیشه ای، رخ: عالی، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی سیلیکات است  و منشأ تشکیل آن دگرگونی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - کرومیت- یوواروویت است
، از نظر ژیزمان بلوری - اگرگاتهای فلسی بسیار کمیاب است و بیشتر در روسیه، ترکیه، آمریکا یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های تک‌شیب
رده:کانی‌های سیلیکات
کانکرینیت

**کانکرینیت **  با  از مجموعه کانی هاست و از نام یکی از وزرای روسی E.Cancrin اخذ شده‌است. نامحلول در HCl بشدت متغیر از نظر شکل بلور: منشوری - خوشه جواهری، رنگ: سفید - خاکستری - متمایل به زرد - متمایل به سبز، شفافیت: غیر شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: نامنظم، جلا: شیشه‌ای - صدفی، رخ: کامل- مطابق با سطح /۱۱۰۱۰/ و ضعیف-، سیستم تبلور: هگزاگونال است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن ماگمایی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن کلیواژ - اشعه X - واکنش هایشیمیایینفلین- کلسیت- نفلین- زئولیت‌ها است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات فشرده - دانه‌ای کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، نروژ، رومانی، URSS، آمریکا یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های آلومینیم
رده:کانی‌های سدیم
رده:کانی‌های شش‌گوشه
رده:کانی‌های کربنات
رده:کانی‌های کلسیم
رده:دستگاه بلوری شش‌گوشه
رده:گروه کانکرینیت
کردیریت

**کردیریت **  با  از مجموعه کانی هاست و کانی‌های مشابه آن کوارتز و سکانینائیت است. از نام زمین‌شناس فرانسوی P.L.Cordier گرفته شده‌است نامحلول در اسیدها - عملاً ذوب نمی‌شود. MgO:۱۳٫۷۸٪  Al2O۳:۳۴٫۸۶٪  SiO۲:۵۱٫۳۶٪  برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: منشورهای کوتاه - ماکله، رنگ: آبی - آبی متمایل به سبز - خاکستری - بنفش، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: صدفی - نامنظم، جلا: شیشه‌ای - چرب، رخ: خوب - مطابق با، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده‌بندی سیلیکات است  و منشأ تشکیل آن دگرگونی - ماگمائی - پگماتیتی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن کوارتز - سکانینائیت- تورمالین- گرونا- اسپینل- کرندون است.
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای - توده‌ای - قلوه سنگی در آبرفتها تقریباََ کمیاب است و بیشتر در آلمان، فنلاند، نروژ، اسپانیا، سوئد، برزیل و آمریکا یافت می‌شود.

## نگارخانه

Image:Cordierite.jpg|
Image:Iolite.JPG|
Image:Cordierite_pléochroïsme.jpg|


## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:سیلیکات‌های حلقوی
رده:کانی‌های آلومینیم
رده:کانی‌های آهن
رده:کانی‌های راست‌لوزی
رده:کانی‌های سیلیکات
رده:کانی‌های منیزیم
کرمزیت

**کرمزیت **  با  از مجموعه کانی هاست و با آب یا با اسید کلریدریک شسته و پاک می‌شود. سبک بوده و می‌شکند. از کلمه قرمز فارسی Chapman ۱۸۴۳ گرفته شده‌است. با آب یا با اسید کلریدریک شسته و پاک می‌شود. در اسید نیتریک حل می‌شود. Sb:۷۴٫۹۶٪  S:۲۰٫۰۴٪  O:۵٪  برای اولین بار در ساکس آلمان کشف شد و از نظر شکل بلور: منشورهای طویل شیاردار طولی، رنگ: قرمز گیلاسی که در طول زمان سیاه می‌شود.، شفافیت: نیمه شفاف، جلا: الماسی - نیمه فلزی، رخ: کامل - مطابق باسطح، سیستم تبلور: تری کلینیک و در رده‌بندی سولفور است  و منشأ تشکیل آن هیدروترمال - ثانوی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - استیبین- سنارمونتیت- والانتینیت- استیبیکونیت است
، از نظر ژیزمان بلور- تجمع ذرات رشته ای- قشردار (قشر قشر) - شوره‌ای (پولک‌های بسیار ریز) کمیاب است و بیشتر در ایتالیا، الجزیره، قرقیزستان و چک اسلواکی یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:اکسی‌سولفیدها
رده:کانی‌های آرسنید و سولفید
رده:کانی‌های آنتیموان
رده:کانی‌های اکسید
رده:کانی‌های سولفور
رده:کانی‌های سولفید
رده:کانی‌های سه‌شیب
رده:حتشپسوت
کرندوم

**کرندوم**  یا **کُرَندُن**  شکل بلورین اکسید آلومینیم (Al۲O۳) است که معمولاً دارای ناخالصی‌هایی از آهن، تیتانیم، وانادیم و کروم می‌باشد. سختی آن ۹ در مقیاس موس می‌باشد.

از دستهٔ کانی‌ها بوده، گونه‌های شفاف و رنگین آن جزء سنگ‌های قیمتی می‌باشد. رنگ قرمز آن یاقوت سرخ و رنگ کبود آن یاقوت کبود نامیده می‌شود. همچنین رنگ‌های زرد، سبز، صورتی، آبی و نارنجی و حتی بی‌رنگ و شفاف نیز دارد.

در نوعی از کرندوم به دلیل وجود ناخالصی دی‌اکسید تیتانیوم (TiO2) یا روتیل، در حالت تراش خورده و صیقلی و زیر نور، ستاره‌ای شش پر مشاهده شده که به آن ستاره پران گویند.

نام کرندوم احتمالاً از هندی قدیمی Kauruntaka گرفته شده‌است. منشأ تشکیل آن دگرگونی مجاورتی و ناحیه‌ای است. امروزه در آزمایشگاه و صنعت به صورت مصنوعی ساخته شده و کاربردهای فراوانی دارد. این ماده در برابر محدودهٔ نور از فرابنفش تا فروسرخ شفاف است.

**کاربرد:** به دلیل سختی زیاد در ابزار برش و صیقل، کاغذ سمباده، حفاری و تراش سنگ‌های ظریف کاربرد دارد. در مواردی که ابزار مقاوم به خش نیاز باشد، مانند قطعات اپتیک، عدسی، منشور، شیشه‌های ضدخش (شیشهٔ ساعت). در ماهواره‌ها، فضاپیما و قطعات لیزر از این ماده استفاده می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی
* سنگهای قیمتی

## منابع

* یاقوت‌ها از چه خانواده‌ای هستند؟ 

رده:چندریختی (علم مواد)
رده:ساینده
رده:کانی‌های آلومینیم
رده:کانی‌های اکسید
رده:کانی‌های تابناک
رده:کانی‌های رمبوئدریک
رده:کانی‌های صنعتی
رده:کانی‌های سه‌گوشه
رده:گروه هماتیت
رده:مواد ابرسخت
رده:انواع کرندوم
کرنریت

**کرنریت **  با  از مجموعه کانی هاست و از نام کانی شناس مجارستانی J.A.Krenner مشتق شده‌است. محلول در HNO3 Au:۳۲٫۹۹٪ Ag:۷٫۲۲٪ Te:۵۹٫۷۹٪ نسبت Au به Ag متغیر است. برای اولین بار در رومانی کشف شد و از نظر شکل بلور: بلورهای کوتاه، رنگ: سفیدنقره‌ای یا زردشیری روشن، شفافیت: کدر(اپاک)، جلا: فلزی، رخ: کامل مطابق با سطح، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده‌بندی تلورور است و منشأ تشکیل آن هیدروترمال است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سیلوانیت - پتزیت - کالاوریت- سیلوانیت- کالاوریت- طلا- پیرروتیت- پیریت است.
کاربرد آن: کانسار طلا، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگاتهای دانه‌ای تقریباً کمیاب است و بیشتر در رومانی، آمریکا و استرالیا یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های نقره
رده:کانی‌های طلا
رده:کانی‌های تلورید
رده:کانی‌های راست‌لوزی
کرنیت

**کرنیت **  با  از مجموعه کانی هاست و قابل انعطاف و قابل ارتجاع - کمی درآب محلول است- ازکانیهای مشابه آن براکس است. از نام محل اکتشاف آن Kern County در کالیفرنیا گرفته شده‌است. محلول در اسیدها و کمی درآب Na2O:۲۲٫۶۸٪ B2O۵:۵۰٫۹۵٪ H2O:۲۶٫۳۷٪ برای اولین بار در کالیفرنیا کشف شد و از نظر شکل بلور: ماکل‌های ایزومتریک، رنگ: بیرنگ-سفید، شفافیت: شفاف، جلا: شیشه‌ای - صدفی، رخ: کامل- مطابق با سطح، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی بورات است و منشأ تشکیل آن دریاچه‌های برات دار است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن براکس- یولکسیت- براکس است
کاربرد آن: در صنایع شیمیائی، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگاتهای توده‌ای رشته‌ای تقریباً کمیاب است و بیشتر در آمریکا (کالیفرنیا) در KernCo بلورهای آن به ۲۵×۱ متر می‌رسد یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:تاریخ طبیعی شهرستان کرن
رده:تاریخ طبیعی بیابان موهاوی
رده:کانی‌های بورات
رده:کانی‌های تک‌شیب
رده:کانی‌های سدیم
رده:کانی‌های سه‌شیب
کروسیدولیت

**کروسیدولیت **  با  از مجموعه کانی هاست و از واژه یونانی Krokus یعنی رشته‌ای اخذ شده‌است. در زیر شعله سبز رنگ است. در برابر اسیدها مقاوم است. Na2O:۷٫۰۳٪  Fe2O۳:۳۶٫۲۹٪  SiO۲:۵۴٫۶۳٪  H2O:۲٫۰۵٪  وادخال‌های (Al,Mg,Ti,Fe(+۲ برای اولین بار در آفریقای جنوبی کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - رشته ای، شفافیت: غیر شفاف - نیمه کدر، جلا: شیشه‌ای - مات، رخ: کامل- مطابق با سطح، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی سیلیکات  همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن دگرگونی مجاورتی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن پاراژنزها - سختی - کلیواژ - واکنشهای شیمیایی و اشعه Xتورمالین- کومینگونیت- ریبکیت- آلبیت است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات رشته‌ای - شعاعی کمیاب است و بیشتر در آفریقای جنوبی، روسیه و گاهی در استرالیا یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:آزبست
رده:کانی‌های آهن (II و III)
رده:کانی‌های آهن
رده:کانی‌های تک‌شیب
رده:کانی‌های سدیم
رده:کانی‌های سیلیکات
رده:کانی‌های منیزیم
رده:گروه آمفیبول
کروکوئیت

[چپ|بندانگشتی|250px|کروکوئیت و [دوندازیت]]
**کروکوئیت **  با  از مجموعه کانی هاست و با چاقو بریده می‌شود-لومینسانس قهوه‌ای تیره-ازکانیهای مشابه آن رآلگار و سینابراست. از کلمه یونانی Krokos به معنای زعفران گرفته شده‌است. محلول در HCL گرم و KOH با فسفر و براکس به رنگ سبز زمرد درمی آید. PbO:۶۹٫۰۶٪  CrO۳:۳۰٫۹۴٪  برای اولین بار در استرالیا کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - ندرتاً رومبوئدر، رنگ: قرمزنارنجی - نارنجی تیره، شفافیت: شفاف، شکستگی: صدفی - نامنظم، جلا: الماسی، رخ: خوب، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی کرومات است  و منشأ تشکیل آن ثانوی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن رآلگار - سینابر- گالن- لیمونیت- کوارتز و غیره است
، از نظر ژیزمان بلوری - توده‌ای - اگرگاتهای دانه‌ای کمیاب است و بیشتر در آلمان شرقی، روسیه، رومانی، فیلیپین، برزیل، استرالیا و آمریکا یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های تابناک
رده:کانی‌های تک‌شیب
رده:کانی‌های سرب
رده:کانی‌های کرومات
کروم دیوپسید

**کروم دیوپسید **  با  از مجموعه کانی هاست و از واژگان کروم و دیوپسید اخذ شده‌است CaO:۲۵٫۹٪  MgO:۱۸٫۶٪  SiO۲:۵۵٫۵٪  وادخالهای Cr (مشابه کروم دیوپسید), Zn - Mn - Fe برای اولین بار در فنلاند کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - بلور‌های طویل کامل -، رنگ: قرمز - قرمزسیاه - خاکستری، شفافیت: شفاف - نیمه کدر، شکستگی: صدفی - نامنظم، جلا: شیشه‌ای - چرب، رخ: ضعیف - مطابق با سطح، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی سیلیکات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن توده‌های بازیک تا اولترابازیک - است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن واکنش‌های شیمیایی - اشعه Xاوژیت - فاسائیت- کلریت- بیوتیت- مگنتیت- گارنت هادگرگونی- اسکارن هاقرصی شکل - ماکله است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای - توده‌ای - شعاعی کمیاب است و بیشتر در روسیه، فنلاند، آفریقای جنوبی، مکزیک، ژاپن، زلاندنو، هند، کوبا و بیرمانی یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های تک‌شیب
رده:کانی‌های سیلیکات
کروهنکیت

**کروهنکیت **  با  از مجموعه کانی هاست و کانی مشابه آن کالکانتیت است. از نام اولین تجزیه‌کننده آن B.Krohnke گرفته شده‌است. درآب محلول است. Na2O:۱۸٫۳۶٪  CuO:۲۳٫۵۶٪  SO۳:۴۷٫۴۱٪  H2O:۱۰٫۶۷٪  برای اولین بار در شیلی کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - پسودواکتائدر، رنگ: آبی تا آبی روشن، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: صدفی، جلا: شیشه ای، رخ: کامل - مطابق با، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی سولفات است  و منشأ تشکیل آن ثانوی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن کالکانتیت- کالکانتیت- آتاکامیت- آنتلریت و غیره است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگاتهای رشته‌ای و حفره‌ای گاه دانه‌ای یا توده‌ای تقریباْ کمیاب است و بیشتر در شیلی یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های تک‌شیب
رده:کانی‌های سولفات
رده:کانی‌های مس (II)
رده:کانی‌های مس
عقیق سبز

بندانگشتی|سنگ عقیق سبز استرالیایی
**کریزوپراس**  با  از مجموعه کانی هاست و از کلمات یونانیKhrusos به معنای طلا و Prasos به مفهوم Poireau گرفته شده‌است. محلول در KOH SiO۲:۱۰۰٪ همراه با ادخالهای Al,Fe,Mg,Ca,Ni,Cr برای اولین بار در لهستان کشف شد و از نظر شکل بلور: پهن و کوتاه، رنگ: سبز زمردی تا سبز سیب، شفافیت: غیر شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: صدفی و در رده‌بندی اکسید است و منشأ تشکیل آن قشرهای هوازده سنگهای اولترابازیک است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن کالسدوئن - اوانسیت- گارنی ئیریت- سزپانتین- اپال است
کاربرد آن: به عنوان سنگ ظریف در تزئینات و زینت آلات مصرف می‌شود. از نظر ژیزمان تقریباً کمیاب است و بیشتر در لهستان، روسیه (اورال)، آمریکا، استرالیا، آلمان (کمیاب)، برزیل، تانزانیا، زیمبابوه و آفریقای جنوبیو ایران یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:سنگ یمانی
رده:کانی‌ها
رده:کانی‌های اکسید
رده:کوارتز
رده:گوهرسنگ‌ها
کریزوتیل

**کریزوتیل **  یا **آزبست سفید** با  از مجموعه کانی هاست و دارای لومینسانس کرم رنگ در امواج بلند است-در اسید HCl حل می‌شود و یک اسکلت رشته‌ای از SiO۲ بجا می‌گذارد. از کلمات یونانی Khrusos به معنای طلا و tilos به معنای الیاف و رشته گرفته شده‌است. حل شونده در HCl , H2SO۴ - در اسید HCl حل می‌شود و یک اسکلت رشته‌ای از SiO۲ بجا می‌گذارد. برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: الیافی یا رشته ای، رنگ: خاکستری - آبی خاکستری - زرد - زرد سبز، شفافیت: نیمه شفاف، جلا: ابریشمی، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی سیلیکات است و منشأ تشکیل آن هیدروترمال- اولترابازیک است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - سرپانتین- ترمولیت- الیوین است
، از نظر ژیزمان اگرگات - الیافی فراوان است و بیشتر در ایتالیا، چک اسلواکی، روسیه، کانادا، زیمبابوه، آفریقای جنوبی یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:آزبست
رده:سرپانتین
رده:سرطان‌زاهای گروه ۱ پژوهشگاه بین‌المللی سرطان
رده:کانی‌های تابناک
رده:کانی‌های تک‌شیب
رده:کانی‌های راست‌لوزی
رده:کانی‌های سیلیکات
رده:کانی‌های منیزیم
کریزوکل

**کریزوکولا**  با فرمول شیمیایی CuSiO3·nH2O از مجموعه کانی هاست و از کلمات یونانی Khrusos یعنی طلا و Kolla به معنی چسب گرفته شده‌است. این کانی ناپایدار برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - آسیکولار، رنگ: سبز -آبی - سبز تا آبی، شفافیت: نیمه شفاف، جلا: شیشه‌ای - کدر، رخ: ندارد، سیستم تبلور: آمورف و در رده‌بندی سیلیکات است و منشأ تشکیل آن ثانوی است.

همایند کانی‌شناسی (پاراژنز) آن اوریچالکیت- کوپریت- آزوریت- مالاکیت و... است
، از نظر ژیزمان قلوه‌ای - استالاکتیت - اگرگات خوشه‌ای - توده‌ای - خاکی فراوان است و بیشتر در آلمان غربی، مکزیک، شیلی، آمریکا و روسیه یافت می‌شود.

## نگارخانه

File:Chrysocolla-201585.jpg|
File:Chrysocolla-Tyrolite-Clinotyrolite-202106.jpg|
File:Quartz-Chrysocolla-278304.jpg|
File:Chrysocolla-237592.jpg|
File:Chrysocolla-Malachite-163281.jpg|


## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:سیلیکات‌های ورقه‌ای
رده:کانسنگ‌های مس
رده:کانی‌های آرسنید و سولفید
رده:کانی‌های راست‌لوزی
رده:کانی‌های مس
رده:گوهرسنگ‌ها
کریزولیت

**کریزولیت **  با  از مجموعه کانی هاست و از واژه کووسویی اخذ شده‌است. محلول در HNO۳ و مقدار Mg تحت تأثیر اسیدها کم می‌شود. MgO:۲۳٫۴۱٪  FeO:۴۱٫۷۱٪  SiO۲:۳۴٫۸۸٪  (خالص ۱/۱: Mg / Fe) (سری ایزومورف فورستریت تافایالیت) برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر، رنگ: سبز- قرمز، شفافیت: نیمه کدر، شکستگی: صدفی، جلا: شیشه‌ای - صدفی، رخ: کامل - مطابق با سطح، ناقص - مطابق و در رده‌بندی سیلیکات است همچنین خاصیت مغناطیسی پارامغناطیس و منشأ تشکیل آن ماگمایی - پگماتیت‌ها ی بازیک - دگرگونی مجاورتی - آبرفت‌ها - است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی - چگالی - لومیناسانسویلمیت - تفروئیت - کریزوبریل- فلوگوپیت- مگنتیت- آپاتیت- دیوپسیدمتئوریت هاشکلبلورها:سوزنی است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای - توده‌ای کمیاب است و بیشتر در بیرمانی، استرالیا، برزیل، آمریکا، نروژ و چک اسلواکی یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:گوهرسنگ‌ها
رده:کانی‌های سیلیکات
کریستوبالیت

**کریستوبالیت**  با  از مجموعه کانی هاست و سفید بلوری - اسفرولیتی - رشته‌ای - قلوه‌ای - کریپتیوکریستالین نسبتاًَ فراوان است و بیشتر در یافته شده در آلمان، چک اسلواکی، فرانسه، مکزیک، هند، روسیه و آمریکا برای اولین بار در ۲٫۳۲ کشف شد و از نظر شکل بلور: بعد از آتشفشانی - ماگمائی -، رنگ: اکتائدر - هگزاگونال - پهن و کوتاه -، شفافیت: صدفی، شکستگی: شیشه‌ای - چرب، جلا: ندارد، رخ: اکسید، سیستم تبلور: اکسید و در رده‌بندی کریستوبالیت است همچنین خاصیت مغناطیسی شفاف - نیمه شفاف

از نظر ژیزمان محلول در HF و Na2CO۳ گرم- کانیهای مشابه تریدیمیت که با اشعه X از آن قابل تفکیک است. از نام ژیزمان کریستوبال در مکزیک گرفته شده‌است.

## نگارخانه

File:B-cristobal1.png|
File:B-cristobal2.png|
File:A-cristobal.png|


## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:چندریختی (علم مواد)
رده:کانی‌های اکسید
رده:کانی‌های چهارگوشه
رده:کوارتز
رده:ترکیب‌های سیلیسیم
رده:سیلیسیم دی‌اکسید
کلرادوئیت

**کلرادوئیت**  با  از مجموعه کانی هاست و کانیهای شبیه آن پتزیت است که در H2SO۴ حل می‌شود و در شعله عکس‌العمل دارد. شکستگی آن ناصاف است. از نام محل اکتشاف آن در آمریکا (کلرادو) گرفته شده است. محلول در HNO۳ برای اولین بار در استرالیا کشف شد و از نظر شکل بلور: ناشناخته، رنگ: سیاه، شفافیت: کدر (اپاک)، جلا: فلزی، رخ: ندارد و در رده‌بندی تلورور است و منشأ تشکیل آن هیدروترمال است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن پتزیت- تلورور طلا و نقره است
، از نظر ژیزمان اگرگات توده‌ای و فلزی کمیاب است و بیشتر در استرالیا، آمریکا و چک اسلواکی یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های تلورید
رده:کانی‌های جیوه (II)
رده:کانی‌های جیوه
رده:کانی‌های مکعبی
کلینوکلر

**کلینوکلر**  با  از مجموعه کانی هاست و ورقه‌های کانی قابل انعطاف ولی غیرقابل ارتجاع می‌باشند - در اسید سولفوریک می‌جوشد و حل می‌شود. از کلمات یونانی Klino به معنی خم کردن و Khloros به معنای سبز گرفته شده‌است. در اسید سولفوریک می‌جوشد و حل می‌شود. برای اولین بار در ایتالیا (Val d'Ala) کشف شد و از نظر شکل بلور: ورقه‌ای - شش گوش، رنگ: سبز تیره - سبز آبی - سبز و سفید، شفافیت: شفاف، جلا: شیشه‌ای - صدفی - چرب، رخ: بسیار خوب، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی سیلیکات است و منشأ تشکیل آن دگرگونی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن کلریت‌های دیگر- کلسیت- دیوپسید- اپیدوت- گرونا است
، از نظر ژیزمان بلور - تجمع فلسی - دانه‌ای فراوان است و بیشتر در کانی تشکیل دهنده سنگها، خصوصاً شیستهای کلریت دار در ایتالیا، اطریش، روسیه و آمریکا یافت می‌شود.

اشیاء و ظروف زینتی از جنس کانی کلینوکلر و با نقش برجسته‌های قابل توجه و مبتکرانه متعلق به هزاره سوم پیش از میلاد مربوط به تمدن جیرفت تاکنون کشف گردیده است.

## جستارهای وابسته
* کانی

## پانویس

## منابع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:سیلیکات‌های ورقه‌ای
رده:کانی‌های تک‌شیب
رده:کانی‌های سیلیکات
رده:گروه کانی‌های رس
کلریتوئید

**کلریتوئید **  با  از مجموعه کانی هاست و در شعله ذوب شده و گلوله کوچک سیاه رنگ شیشه‌ای با مغناطیس ضعیف می‌دهد از کلمه یونانی Khloros یعنی سبز گرفته شده‌است در H2SO۴ غلیظ حل می‌شود. FeO:۲۸٫۶۴٪ Al2O۳:۴۰٫۶۴٪ SiO۲:۲۳٫۹۵٪ H2O:۶٫۷۷٪ دارای انکلوزیون‌های Mn , Mg برای اولین بار در اتریش کشف شد و از نظر شکل بلور: پهن و کوتاه - پسودو هگزاگونال، رنگ: سبز تیره - خاکستری - سبز سیاه، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: نامنظم، رخ: کامل - مطابق با، سیستم تبلور: مونوکلینیک - گاهی تری کلینیک و در رده‌بندی سیلیکات است و منشأ تشکیل آن دگرگونی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - کلریت- دیاسپور- کرندون است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات فلسی -دانه‌ای تقریباًَ کمیاب است و بیشتر در درترکیب بعضی شیست‌ها، مرمرها و فیلیت‌ها وجود دارد در آلمان شرقی، سوئیس، روسیه، اطریش، یونان و بلژیک یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:سیلیکات‌های جزیره‌ای
رده:کانی‌های آلومینیم
رده:کانی‌های آهن (II)
رده:کانی‌های آهن
رده:کانی‌های تک‌شیب
رده:کانی‌های سه‌شیب
رده:کانی‌های سیلیکات
رده:کانی‌های منگنز (II)
رده:کانی‌های منگنز
رده:کانی‌های منیزیم
کلوآنتیت

**کلوآنتیت**  با  از مجموعه کانی هاست و قابلیت هدایت الکتریکی دارد. از واژة یونانی Khloanthes به معنای متمایل به سبزگرفته شده‌است. محلول در HNO۳ متغیر (نسبت به محتوای Co,Ni) برای اولین بار در آلمان شرقی کشف شد و از نظر شکل بلور: هگزائدر - هگزا اکتائدر - دودکائدر، رنگ: سفید قلعی - خاکستری تیره، شفافیت: کدر (اپاک)، شکستگی: نامنظم، جلا: فلزی، رخ: ندارد، سیستم تبلور: مکعبی و در رده‌بندی سولفور است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن هیدروترمال است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن اشعه X و واکنش‌های شیمیائیگرسدورفیت - آرسنوپیریت -راملسبرژیت - سافلوریت- بیسموت- آرسنیک- گرسدورفیت- اسکوترودیت و غیره است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای - توده‌ای کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی و شرقی، چک اسلواکی، اطریش، فرانسه، مراکش و کانادا یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های سولفور
رده:کانی‌های مکعبی