open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ایستگاه متروی میدا ویل

**ایستگاه متروی میدا ویل** یک ایستگاه از خط بیکرلو و از خطوط متروی لندن است که در منطقه میدا ویل قرار دارد.
بندانگشتی|چپ|300px

## نگارخانه

Image:Maida Vale station sign.jpg|Sign on the main road for the station
Image:MaidaVale3.jpg|Northbound platform view *(September 2006)*
Image:MaidaVale2.jpg|Mosaics over the concourse entrance *(September 2006)*
Image:Escalator at Kilburn Park tube station.jpg|Escalator at Maida Vale Tube Station *(December 2002)*


## پیوند به بیرون

* London's Transport Museum Photographic Archive
** 
** 
** 
** 
* www.unfinishedbuildings.org Speculative but probably wrong article suggesting that the station was meant to be more that a single storey building (see here for reasons).

رده:ایستگاه‌های ترابری ریلی در منطقه مسافری ۲ لندن
رده:ایستگاه‌های خط بیکرلو
رده:ایستگاه‌های راه‌آهن بازشده در ۱۹۱۵ (میلادی)
رده:ایستگاه‌های راه‌آهن زیرزمین قرارگرفته
رده:ایستگاه‌های راه‌آهن زیرزمین قرارگرفته در بریتانیا
رده:ایستگاه‌های مترو در وست‌مینستر
رده:ایستگاه‌های متروی لندن
رده:میدا ویل
عدد آشیل

**عدد آشیل** یک عدد پرتوان است ولی توان تمام نیست.عدد صحیح مثبت nپرتوان است اگر، برای هر مقسوم علیه اول یا عامل اول p از n،P^2نیز یک مقسوم علیه باشد.
به عبارت دیگر، هر عامل اول به صورت مربع ظاهر شود. تمام اعداد آشیل پرتوان هستند ولی تمام اعداد پرتوان عدد آشیل نیستند. تنها آنهایی که به صورت M^k، و(m,kدو عدد صحیح مثبت بزرگتر از ۱)نمی‌توان بیان کرد.

## تاریخچه
:بنابر یک افسانهٔ یونانی، آشیل یک جنگجوی قدرتمند و به نظر شکست ناپذیری بوده که در جنگهای تروا حضور داشته است.
در بعضی از صورت‌های داستان آشیل، مادر او تتیس، پاشنهٔ پای چپ او را نگه داشته و او را در رودخانه استیکس(در افسانه یونان:رودخانه عالم اسفل) غوطه ور ساخته تا از کمین دشمنان در امان بماند ولی هنوز پاشنهٔ پای چپ او از آب بیرون بوده و از این ناحیه هنوز ضربه پذیر بوده است. از این جهت است که می‌گویند آشیل پرتوان بوده ولی به خاطر این نقطه ضعف توان تمام و کمالی نداشته است. اینچنین است که عدد آشیل یک عدد پرتوان است ولی توان تمام نیست.

## یک رشته از اعداد آشیل
:اعداد آشیل تا ۵۰۰۰ به صورت زیر هستند:

۷۲, ۱۰۸, ۲۰۰, ۲۸۸, ۳۹۲, ۴۳۲, ۵۰۰, ۶۴۸, ۶۷۵, ۸۰۰, ۸۶۴, ۹۶۸, ۹۷۲, ۱۱۲۵, ۱۱۵۲, ۱۳۲۳, ۱۳۵۲, ۱۳۷۲, ۱۵۶۸, ۱۸۰۰, ۱۹۴۴, ۲۰۰۰, ۲۳۱۲, ۲۵۹۲, ۲۷۰۰, ۲۸۸۸, ۳۰۸۷, ۳۲۰۰, ۳۲۶۷, ۳۴۵۶, ۳۵۲۸, ۳۸۷۲, ۳۸۸۸, ۴۰۰۰, ۴۲۳۲, ۴۵۰۰, ۴۵۶۳, ۴۶۰۸, ۵۰۰۰
۵۰۰۰

## مثالها
:برای مثال ۱۰۸ یک عدد پرتوان است. تجزیهٔ این عدد به عوامل اول به صورت  پس عوامل اول سازندهٔ آن ۲و۳ هستند.
هر دو عدد 22 = 4 و32 = ۹  مقسوم علیه‌های ۱۰۸ هستند از طرفی ۱۰۸ را نمی‌توان به صورت M^k و(m,k دو عدد صحیح مثبت بزرگتر از ۱) بیان کرد پس ۱۰۸ یک عدد آشیل است.
و در آخر،۷۸۴ یک عدد آشیل نیست. این عدد یک عدد پرتوان است بلکه نه فقط به این خاطر که ۲و۷ از عوامل اول آن هستند بلکه به خاطر این که 22 = 4  و 72 = ۴۹نیز مقسوم علیه‌های آن هستند.
با این وجود یک عدد تمام توان است، چون:

784==2^4.7^2 =(2^{2}.7^2)^2=28^2 \!

پس ۷۸۴ یک عدد آشیل نیست.

## منابع

* 

رده:دنباله اعداد صحیح
ایستگاه متروی دانشگاه علم و صنعت

**ایستگاه مترو دانشگاه علم و صنعت**، یکی از ایستگاه‌ها خط ۲ مترو تهران است که یکی از ورودی های آن در تقاطع خیابان دردشت، بزرگراه شهید سلیمانی و دیگر وردی آن تقاطع خیابان حیدر خانی و شهید سلیمانی قرار دارد.

این ایستگاه به خط ۳ و ۵ سامانه اتوبوس تندرو دسترسی دارد. همچنین بسیاری از اتوبوس‌های عادی در این نزدیکی ایستگاه دارند.

طراحی دیوارهای این ایستگاه، از آثار پیت موندریان الهام گرفته شده است.

## خطوط اتوبوسرانی
از خطوط اتوبوسرانی منتهی و عبوری از مجاور این ایستگاه خطوط ذیل می‌باشد:
* خط ۱۰۳ یا ۳ اتوبوس‌های تندرو از پایانه علم و صنعت به پایانه خاوران در مسیر بزرگراه رسالت، میدان هفت حوض، خیابان شهید آیت، میدان امامت، خیابان سی متری نیروی هوایی و بزرگراه بسیج
* خط ۱۰۵ یا ۵ اتوبوس‌های تندرو از پایانه علم و صنعت به پایانه بیهقی در مسیر بزرگراه رسالت، میدان رسالت، بزرگراه رسالت، روی پل سید خندان، ادامه بزرگراه رسالت ، ایستگاه مترو مصلی، میدان آرژانتین تا بیهقی
* خط اتوبوس ۲۰۶ پایانه علم و صنعت به پایانه شهید براری (ابتدای خیابان پیروزی از شرق) در مسیر بزرگراه رسالت و باقری، خیابان جانبازان، دردشت، حاجی عبادی خ رودبار، پدر ثانی، خاقانی- خ سعدی، مهریار، سفید کوه، مهرآور، فلکه لوزی، مسیل جاجرود، شورا، مسیل منوچهری، ۳۰ متری نیروی هوایی
* خط اتوبوس ۲۱۶ پایانه علم و صنعت به شهرک شهید محلاتی در مسیر بزرگراه رسالت، خیابانفرجام، خیابان سراج، بلوار استقلال، بلوار هنگام، بزرگراه شهید بابایی، شهرک لویزان ۳ ، بلوار ارتش ، مینی سیتی، بلوار ارتش، بلوار شاهد، میدان صاحب الزمان
* خط اتوبوس ۲۲۴ پایانه علم و صنعت به پایانه افق (حکیمیه) در مسیر بزرگراه رسالت ، خیابان فرجام، چهارراه اشراق (فلکه دوم)، خیابان‌های جشنواره و پروین، میدان استخر، کنارگذر بزرگراه زین الدین، دانشگاه آزاد تهران شمال تا دسترسی‌های محلی حکیمیه
* خط اتوبوس ۳۹۹ پایانه علم و صنعت به شهرک شهید بهشتی در مسیر بزرگراه رسالت ، گلبرگ، خوشوقت (حجربن عدی) از فلکه اول، چهارراه اشراق (فلکه دوم)، فلکه سوم و چهارم، پارک پلیس، خیابان‌های توحید، استقلال، استخر و ۲۴۴ شرقی در محله کوهسار (سازمان گوشت)
* خط اتوبوس ۴۰۰ پایانه علم و صنعت به دانشگاه امام حسین در مسیر بزرگراه رسالت، خیابان فرجام، چهارراه اشراق (فلکه دوم)، خیابان‌های جشنواره و دماوند، سازمان آب تا دسترسی‌های محلی حکیمیه، دانشگاه آزاد تهران شمال، ضلع شمال بزرگراه بابایی و شهرک شیردم و دانشگاه
* خط اتوبوس ۲۰۸ پل خاقانی به شهرک پارس در مسیر خیابان پدر ثانی، خیابان دردشت، پایانه و مترو علم و صنعت، بزرگراه رسالت ، دور برگردان بزرگراه رسالت به سمت غرب، خیابان آیت، خیابان فرجام ، خ ۴۱، دانشگاه علم و صنعت، خ حیدر خانی، بلوار دلاوران، خ سراج و بلوار استقلال ، شهرک امید ، پل استقلال-بزرگراه باقری ، پارک پلیس  

## منابع

* معرفی ایستگاه‌ها

## پیوند به بیرون
* وبگاه مترو تهران
* برنامه زمان‌بندی کلی خط ۱ مترو تهران 
* برنامه زمان‌بندی کلی خط ۲ مترو تهران 

## جستارها وابسته
* مترو
* مترو تهران

رده:ایستگاه‌های خط ۲ متروی تهران
رده:ایستگاه‌های مترو در منطقه ۸ تهران
رده:ایستگاه‌های متروی تهران
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۳۸۴ در ایران
ایستگاه متروی سرسبز

**ایستگاه متروی سرسبز**، یکی از ایستگاه‌های خط ۲ مترو تهران است که در بزرگراه رسالت تقاطع خیابان شهید آیت تهران (چهارراه سرسبز) است.

این ایستگاه ۲ ورودی دارد: ورودی ۱: ضلع شمال غربی چهارراه سرسبز؛ ورودی ۲: ضلع جنوب شرقی چهارراه سرسبز.

این ایستگاه نزدیک‌ترین ایستگاه به میدان نبوت می‌باشد و قرار است در آینده، ایستگاه تقاطعی خط ۲ و خط ۸ متروی تهران و خط ۹ متروی تهران شود.

## خطوط اتوبوسرانی
از خطوط اتوبوسرانی منتهی و عبوری از مجاور این ایستگاه خطوط ذیل می‌باشد:
* خط ۱۰۳ یا ۳ اتوبوس‌های تندرو از پایانه علم و صنعت به پایانه خاوران در مسیر بزرگراه داریوش ، میدان هفت حوض، خیابان شهید آیت، میدان امامت، خیابان سی متری نیروی هوایی و بزرگراه بسیج
* خط ۱۰۵ یا ۵ اتوبوس‌های تندرو از پایانه علم و صنعت به پایانه بیهقی در مسیر بزرگراه داریوش ، میدان رسالت، بزرگراه داریوش ، روی پل سید خندان، ادامه بزرگراه رسالت ، متروی مصلی، میدان آرژانتین تا بیهقی
* خط اتوبوس ۲۰۸ پل خاقانی به شهرک پارس در مسیر خیابان شقایق، خیابان پدر ثانی، دردشت ، پایانه مترو علم و صنعت، بزرگراه داریوش ، دور برگردان بزرگراه داریوش به سمت غرب، خ. آیت، خیابان فرجام ، خ ۴۱، دانشگاه علم و صنعت، خ. حیدر خانی، بلوار دلاوران، خ. سراج ، بلوار استقلال ، خیابان توحید
* خط اتوبوس ۲۲۲ کوهک به میدان رسالت در مسیر کوهک، خیابان نیروی دریایی، خیابان  فرجام، خ. شهید آیت، متروی سرسبز، خ. قزوینی، خ فتحی، پایانه رسالت

## منابع

* معرفی ایستگاه

## پیوند به بیرون
* وبگاه مترو تهران
* برنامه زمان‌بندی کلی خط ۱ متروی تهران 
* برنامه زمان‌بندی کلی خط ۲ متروی تهران 

## جستارهای وابسته
* مترو
* متروی تهران

رده:ایستگاه‌های مترو در منطقه ۸ تهران
رده:ایستگاه‌های متروی تهران
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۳۸۴ در ایران
رده:ایستگاه‌های خط ۲ متروی تهران
ایستگاه متروی جانبازان (تهران)

**ایستگاه متروی جانبازان** که پیشتر با نام گلبرگ شناخته می‌شد، در خط ۲ مترو تهران است و در خیابان شهید مدنی، میان میدان رسالت و خیابان جانبازان می‌باشد.

این ایستگاه در ۱۸ مهر ۱۳۸۵ تأسیس شده و دارای ۱۲۹۵۵ متر مربع فضای سرپوشیده و ۱۲۹۴۵ متر مربع فضای باز می‌باشد.

## خطوط حمل و نقل عمومی
از خطوط اتوبوسرانی عبوری از مجاور این ایستگاه خطوط ذیل می‌باشد:
* خط اتوبوس ۲۰۷ چهارراه تهرانپارس به ميدان رسالت در مسیر خ. دماوند - خ .رشید - خ. جانبازان شرقی- خ. باقری - جانبازان غربی- خ . دردشت- خ. حاجی صادقی - خ. آیت - م. نبوت  - خ. جانبازان غربی- خ. شهید بختیاری - خ. مهرانپور - خ. شهید مدنی - م. رسالت 
* خط اتوبوس ۳۱۲ ميدان قيام به ميدان رسالت در مسیر جنب پارک کوثر-م قیام-خ مولوی-خ سیروس-سید رضی-خ مردم-ژاله-خ بهارستان-م ابن سینا-انقلاب-ش مدنی-جانبازان شرقی-م هلال احمر-خ جانبازان-خ مدنی- م رسالت
* خط ۷۰۱ وحيديه به ميدان رسالت در مسیر خيابان دماوند-مسیل باختر-م تسلیحات-خ گلستان-۴۶ متری-سمنگان-گلبرگ-بختیاری-مهران پور-مدنی-رسالت 

## منابع

* معرفی ایستگاه

## پیوند به بیرون
* وبگاه مترو تهران
* برنامه زمان‌بندی کلی خط ۱ مترو تهران 
* برنامه زمان‌بندی کلی خط ۲ مترو تهران 

## جستارها وابسته
* مترو
* مترو تهران

رده:ایستگاه‌های متروی تهران
رده:ایستگاه‌های مترو در منطقه ۸ تهران
رده:ایستگاه‌های راه‌آهن بازشده در ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۳۸۵ در ایران
رده:ایستگاه‌های خط ۲ متروی تهران
ایستگاه متروی فدک

**ایستگاه متروی فدک**، در محله فدک منطقه ۸ یکی از ایستگاه‌های خط ۲ متروی تهران است. این ایستگاه در خیابان مدنی شمال روبروی ساختمان‌های دادگستری، بین دو ایستگاه جانبازان و سبلان و در همسایگی مرکز خرید پالمیرا واقع شده‌است. نام این ایستگاه که در محلهٔ نارمک تهران واقع شده، تا پیش از سال ۱۳۸۷ ایستگاه نظام‌آباد بود.

این ایستگاه که در ۱۸ مهر ۱۳۸۵ تأسیس شده دارای ۲۲۸۹ متر مربع فضای سرپوشیده و ۱۲۳۰۰ متر مربع فضای باز می‌باشد.

## خطوط حمل و نقل عمومی
از خطوط اتوبوسرانی عبوری از مجاور این ایستگاه فقط یک خط به شرح ذیل می‌باشد:
* خط اتوبوس ۳۱۲ میدان قیام به میدان رسالت در مسیر جنب پارک کوثر-م قیام-خ مولوی-خ سیروس-سید رضی-خ مردم-ژاله-خ بهارستان-م ابن سینا-انقلاب-خ. شهید مدنی - **متروی فدک** - ادامه خیابان مدنی - جانبازان شرقی-میدان هلال احمر-خ جانبازان-خ مدنی- م رسالت

## جستارهای وابسته
* مترو
* متروی تهران

## منابع

* معرفی ایستگاه

## پیوند به بیرون
* وبگاه مترو تهران
* برنامه زمان‌بندی کلی خط ۱ متروی تهران 
* برنامه زمان‌بندی کلی خط ۲ متروی تهران 
* برنامه زمان‌بندی کلی خط ۴ متروی تهران

رده:ایستگاه‌های راه‌آهن بازشده در ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:ایستگاه‌های مترو در منطقه ۸ تهران
رده:ایستگاه‌های متروی تهران
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۳۸۵ در ایران
رده:ایستگاه‌های خط ۲ متروی تهران
ایستگاه متروی سبلان

**ایستگاه متروی سبلان**، یکی از ایستگاه‌های متروی تهران است که در چهار راه نظام آباد تهران منطقه ۸ و ۷ (مابین خیابان‌های سبلان شمالی و سبلان جنوبی) واقع شده است. این ایستگاه در خط دو مترو تهران قرار دارد.

## مشخصات
ایستگاه متروی سبلان که هم‌زمان با ایستگاه دروازه شمیران در تیر ۱۳۸۵ افتتاح شد، در عمق ۳۱ متری زمین و در تقاطع خیابان‌های مدنی و سبلان (چهارراه نظام‌آباد) جای گرفته است. این ایستگاه با مساحت ۳ هزار و ۳۰۴ مترمربع، دارای ۳ ورودی فعال، ۵ دستگاه پله‌برقی، ۴ گیت ورودی و ۴ گیت خروجی است و به‌طور میانگین روزانه ۱۲ هزار مسافر از آن استفاده می‌کنند.

## خطوط حمل و نقل عمومی
از خطوط اتوبوسرانی عبوری از مجاور این ایستگاه خطوط ذیل می‌باشد:
* خط اتوبوس ۲۱۱ از خیابان معلم به میدان بهارستان در مسیر خیابان معلم -گوهری- خ. قدوسی- سبلان شمالی- **متروی سبلان** - خیابان شهید مدنی- خ. خواجه نصیر- خ شهید نامجو- خ انقلاب - دوربرگردان پل روشندلان - خ انقلاب- خ بهارستان - م. بهارستان
* خط ۲۱۲ از پایانه شهید بهشتی به میدان شهناز در مسیر خیابان مفتح - خ. مطهری - خ. معلم - خ. گوهری - خ. قدوسی - سبلان شمالی - **متروی سبلان** - خ. سبلان جنوبی- خ. دماوند
* خط اتوبوس ۳۱۲ از میدان قیام به میدان رسالت در مسیر جنب پارک کوثر-م قیام-خ مولوی-خ سیروس-سید رضی-خ مردم-ژاله-خ بهارستان-م ابن سینا-انقلاب- خیابان شهید مدنی- **متروی سبلان** - ادامه خیابان مدنی - جانبازان شرقی-م هلال احمر-خ جانبازان-خ مدنی- م رسالت

## منابع

* معرفی ایستگاه‌ها

## پیوند به بیرون
* وبگاه مترو تهران
* برنامه زمان‌بندی کلی خط ۱ متروی تهران 
* برنامه زمان‌بندی کلی خط ۲ متروی تهران 

## جستارهای وابسته
* مترو
* متروی تهران

رده:ایستگاه‌های خط ۲ متروی تهران
رده:ایستگاه‌های مترو در منطقه ۸ تهران
رده:ایستگاه‌های متروی تهران
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۳۸۴ در ایران
کلینتون دیویسون

**کلینتون ژوزف دیویسون**  (متولد ۲۲ اکتبر ۱۸۸۱ - درگذشته ۱ فوریه ۱۹۵۸), یک فیزیک‌دان آمریکایی بود که در سال ۱۹۳۷ به علت پدیدهٔ پراش الکترونها به واسطه کریستال‌ها موفق به دریافت جایزه فیزیک نوبل گردید. او این جایزه را به همراه جرج پاجت تامسون که به صورت جداگانه اما همزمان موفق به این کشف شده بود مشترکاً دریافت کرد.

او تحصیلاتش را در دانشگاه شیکاگو آغاز کرد و در سال ۱۹۱۱ در دانشگاه پرینستون از تز دکترایش دفاع کرد. او مدتی در دانشگاه کارنگی ملون مشغول به کار بود. او بعدها در شرکت وسترن الکتریک(هم اکنون آزمایشگاه‌های بل) کار کرد.
او در این آزمایش‌ها به صورت تجربی پدیدهٔ پراش الکترون‌ها به واسطه کریستال‌ها را مشاهده کرد.


Davisson and Germer.jpg|


## منابع

رده:اهالی بلومینگتون، ایلینوی
رده:برندگان جایزه آکادمی ملی علوم
رده:برندگان جایزه نوبل اهل ایالات متحده آمریکا
رده:برندگان جایزه نوبل فیزیک
رده:دانشمندان آزمایشگاه‌های بل
رده:دانشمندان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:درگذشتگان ۱۹۵۸ (میلادی)
رده:دریافت‌کنندگان جایزه کامستاک در فیزیک
رده:دریافت‌کنندگان مدال الیوت کرسون
رده:زادگان ۱۸۸۱ (میلادی)
رده:فیزیک‌دانان آزمایشگاهی
رده:فیزیک‌دانان سده ۲۰ (میلادی)
رده:فیزیک‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:اعضای انجمن فیزیک آمریکا
رده:اعضای فرهنگستان ملی دانش آمریکا
رده:اعضای مجمع فیلسوفان آمریکا
رده:استادان دانشگاه کارنگی ملون
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه پرینستون
رده:استادان دانشگاه پرینستون
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه شیکاگو
رده:اعضای هیئت علمی دانشگاه ویرجینیا
انگشت پا

**انگشت پا** نام انگشتان انتهایی پا است که در انسان شامل ۵ انگشت در هر پا می‌شود (در مجموع ۱۰ انگشت). هر کدام از انگشتان پا، دارای سه بند پروگزیمال، دیستال و مدیال می‌باشند به جز انگشت شست که دو بند پروگزیمال و دیستال دارد. در پا نیز همانند دست، در محل مفصل متاتارسوفالانژیال انگشت شست یک جفت استخوان سزاموئیدی وجود دارد.

انگشتان پا دارای استخوان هستند و در انسان کوتاه‌تر از انگشتان دست بوده و در برخی از گونه‌های میمون هم‌اندازه هستند.

بزرگترین انگشت پا متعلق به مهران مهری، متولد روستای بوکت از توابع شهرستان عجب شیر می باشد.

## بیماری‌های انگشتان
بندانگشتی|بیرون‌زدگی مفصل انگشت پا
سینداکتیلی (syndactyly) یک اختلال مادرزادی است که دو یا تعداد بیشتری از انگشتان به یکدیگر چسبیده‌اند. چندانگشتی یا پلی داکتیلی نوعی بیماری مادرزادی است که در آن فرد بیمار بیش از پنج انگشت در هر دست یا پا دارد.

از مهم‌ترین بیماری‌های انگشتان پا، بیرون‌زدگی مفصل انگشت شست پا (Bunion) است که در اثر فشار بلندمدتِ نامتعارف به مفصل (مثلاً با پوشیدن کفش تنگ و نامناسب) ایجاد می‌شود. انواع ناهنجاری‌های ناخن و بیماری‌های قارچی پا نیز این عضو را تهدید می‌کنند.

## جستارهای وابسته
انگشت

## منابع
* William Pl,Warwick R,Dyson M and Bannister LH.Grays Anatomy 2005
* مجله دانشگاه علوم پزشکی ارومیه-شماره۱۴- ۱۳۸۲

رده:انگشتان پا
رده:پا
رده:پاپزشکی
رده:پیش‌پا
رده:کالبدشناسی اندام تحتانی
شاپور بن سهل گندیشاپوری

بندانگشتی|صفحه نخست کتاب القراباذین
**شاپور بن سهل گندیشاپوری** دانشمند داروساز  ایرانی مسیحی مذهب بود که در نیمهٔ دوم سده سوم هجری در گندیشاپور زندگی می‌کرد. وی به قولی صاحب بیمارستان گندیشاپور بود. شاپور بن سهل کتاب مشهوری به نام *کتاب القراباذین* نوشت که در اواخر سده سوم و تمام سده چهارم و پنجم و قسمتی از سده ششم در داروفروشی‌ها و بیمارستان‌های بغداد استفاده می‌شد.

شاپور در ۳ دسامبر ۸۶۹ میلادی درگذشت.

## جستارهای وابسته

فهرست دانشمندان ایرانی پیش از دوران معاصر

## منابع

*[[ذبیح‌الله صفا]]، تاریخ ادبیات ایران(جلد یکم)، انتشارات فردوس، چاپ هفدهم*

رده:اهالی ایران در سده ۹ (میلادی)
رده:اهالی بغداد
رده:پزشکان اهل ایران
رده:پزشکان سده ۹ (میلادی)
رده:پزشکان قرون وسطی اهل ایران
رده:داروسازان سده‌های میانه ایران
رده:پزشکان سده‌های میانه اسلامی
رده:درگذشتگان ۸۶۹ (میلادی)
رده:مسیحیان اهل ایران
رده:پزشکان ایرانی سده ۹ (میلادی)
رده:پزشکان مسیحی
ایزیدور ایزاک رابی

**ایزیدور ایزاک رابی**  (زاده ۲۹ ژوئیه ۱۸۹۸، ریمانوف، اتریش-مجارستان (اکنون در لهستان) – درگذشته ۱۱ ژانویه ۱۹۸۸) فیزیک‌دان لهستانی‌تبار بود. وی در سال ۱۹۲۷ از دانشگاه کلمبیا با مدرک دکترا فارغ‌التحصیل شد. رابی در سال ۱۹۴۴ به خاطر ابداع روش تشدید برای ثبت خواص مغناطیسی هسته‌های اتمی موفق به دریافت جایزه نوبل فیزیک گردید.

## منابع

* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Isidor_Isaac_Rabi&oldid=225961820Wikipedia contributors, "Isidor Isaac Rabi," Wikipedia, The Free Encyclopedia,]

رده:اتریش-مجارستانی‌های مهاجرت‌کرده به ایالات متحده آمریکا
رده:استادان دانشگاه کلمبیا
رده:اعضای انجمن فیزیک آمریکا
رده:افراد آمریکایی لهستانی‌تبار
رده:افراد پروژه منهتن
رده:افراد مرتبط با سرن
رده:افراد ییدیش‌زبان
رده:اهالی بروکلین
رده:اهالی ریمانوف
رده:اهالی لوور ایست ساید
رده:برندگان جایزه آکادمی ملی علوم
رده:برندگان جایزه چهار آزادی
رده:برندگان جایزه نوبل اهل اتریش-مجارستان
رده:برندگان جایزه نوبل اهل ایالات متحده آمریکا
رده:برندگان جایزه نوبل فیزیک
رده:برندگان یهودی جایزه نوبل
رده:بی‌خدایان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بی‌خدایان اهل لهستان
رده:بی‌خدایان سده ۲۰ (میلادی)
رده:بی‌خدایان یهودی
رده:خداناباوران یهودی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دارندگان لژیون دونور
رده:دانشمندان آمریکایی فیزیک هسته‌ای
رده:دانشمندان اهل نیویورک
رده:دانشمندان فیزیک نظری
رده:دانشمندان یهودی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه کرنل
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه کلمبیا
رده:درگذشتگان ۱۹۸۸ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۹۸ (میلادی)
رده:شیمی طیف‌سنجی‌دانان
رده:فیزیک‌دانان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فیزیک‌دانان اهل لهستان
رده:فیزیک‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فیزیک‌دانان سده ۲۰ (میلادی)
رده:فیزیک‌دانان یهودی
رده:لهستانی‌تبارهای یهودی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:محققان مؤسسه مطالعات پیشرفته
رده:مخترعان یهودی
رده:یهودیان اهل اتریش-مجارستان
رده:یهودیان اهل گالیسیا (اروپای شرقی)
رده:یهودیان اهل لهستان
رده:جی. رابرت اوپنهایمر
گوساله

[thumb|left|300px|یک [گوساله هیریفورد|گوسالهٔ هیریفورد در ایران]]
به گاو نابالغ که کمتر از هشت ماه سن داشته باشد گوساله می‌گویند.

## پیرامون واژه
واژهٔ «اخباری» از «گو» به معنای گاو و «ساله» (سال + 'ه «پسوند نسبت») به معنای «دارای یک سال» ساخته‌شده‌است؛ بنابراین گوساله یعنی گاو یک‌ساله.

## کاربرد برای انسان
[بندانگشتی|[ستایش گوساله طلایی اثر نیکولا پوسن]]
انسان‌ها از گوشت گوساله برای تهیهٔ غذا استفاده می‌کنند. از پوست گوساله در گذشته به عنوان کاغذ برای نوشتن استفاده می‌شده‌است. امروزه معمولاً گوساله را از مادرش جدا می‌کنند تا شیر مادر را بدوشند و از آن برای تولید شیر و لبنیاتی چون کره، پنیر، ماست و دیگر محصولات لبنی استفاده کنند. چرم گوساله به دلیل لطافت آن ارزشمند می‌باشد و برای ساخت کفشهای با کیفیت بالا، استفاده می‌شوند.

## پرورش گوساله در ایران
پرواربندی گوساله در اغلب استان‌های ایران انجام می‌شود. هدف از آن تولید گوشت می‌باشد. در ایران پرورش گوساله به سه روش مختلف روستایی، نیمه‌صنعتی و صنعتی انجام می‌شود.

در حالت روستایی و نیمه‌صنعتی از نژادهای بومی و دورگ و در حالت صنعتی از نژادهای اصیل مانند سمینتال و هلشتاین استفاده می‌کنند.

## زبانزدهای گوساله
thumb|left|250px|یک گوساله در حال مکیدن شیر از پستان مادرش.
زبانزدهای (ضرب‌المثلهای) بسیاری در زبان فارسی دربارهٔ گوساله وجود دارد که برخی از آن‌ها را در اینجا می‌آوریم:
* گوساله تا گاو شود دل مادرش آب شود (یا: دل صاحبش آب شود).
* گاومان دوقلو زاییده‌ است.
* گوساله بسته را می‌زنند.
* گوساله به روزگار، گاوی گردد.
* گوساله به زور میخ می‌جهد (یعنی حکم عرض دارد که قائم به غیر است).
* گوساله به نردبان و اشتر به قفس.
* گوساله گو نمی‌شود (این مثل در ملایر معمول است).
* گوساله مادر حسن (تعبیر مثلی به معنی ابله)
* گوساله من پیر شد و گاو نشد.
* گوساله هرچند مِه، گاوتر.
* گوساله ای که گوساله نباشد، گوساله نیست.
* دی بر سر کوچه می‌خورد گوساله.
* این گوساله، اون گوساله، میخوای بخور میخوای نتال

## پیوند به بیرون

* چگونگی پرورش گوساله 

## پانویس

## منابع

* فرهنگ فارسی دهخدا
* پرورش گوساله‌های شی‍ری، ترجم‍ه مس‍عود هاشم‍ی، فرهن‍گ جامع، ۱۳۷۰.

رده:جانوران اهلی
رده:زیست‌شناسی تکوینی مهره‌داران
رده:گاو
خاخام

[بندانگشتی|چپ|''حاخام شهر [موینشت* اثر *اشتفان لوکیان* ۱۹۰۹.]]
[[پرونده:Isidor Kaufmann - Portrait of a Rabbi.jpg|200px|بندانگشتی|*پُرترهٔ یک خاخام*، اثر [[ایسیدور کافمن]]]]
*'حاخام** یا **خاخام** یا **حَکَم'''  () اصطلاحی در یهودیت به معنای حکیم و عنوانی است که برای پیشوای مذهبی و کسی که استاد تورات است به کار می‌رود.

این لغت به‌طور کلی برای فرد دانا به کار می‌رود حتی اگر آن فرد یهودی نبوده و جنتیل باشد. در تلمود به افراد دانای جنتیل حاخام اموت هاعولم گفته می‌شود.
سفاردی‌ها که در میان عرب‌ها زندگی می‌کردند برای عدم استفاده از لغت ربی که در عربی به معنی پروردگار من است واژه حاخام را به کار می بردند.

حاخام در اصل واژه‌ای عبری و هم‌ریشه با «حکیم» در عربی است و به کسی گفته می‌شود که دانش کاملی از تورات دارد به عبارتی دیگر در دین یهود٬ حاخام، خاخام یا حاکام یعنی معلم تورات و این واژه اولین‌بار در سنهدرین آورده شده‌است. تلفظ خ به جای ک در زبان عبری که از قدیم‌الایام متون مقدسه یهود به این زبان بوده‌است.

## تاریخچه
از دوره وجود سنهدرین واژه حاخام در متون یهودی یافت می‌شود. به‌طور کامل مشخص نیست که وظیفه حاخام دقیقاً در آن زمان چه بوده‌است ولیکن حاخام فردی بوده‌است که پاسخ‌دهنده سئوال‌های شرعی بوده است. بعضی متون یهودی به این مساله اشاره می‌کنند که احتمالاً حاخام رئیس مدرسه شرعی یهودی، بیت هامیدراش بوده‌است.

فرانکل معتقد است که یوشع بن حنانیه اولین حاخام بوده‌است. یک متن یهودی از قرن چهارم میلادی در مورد اتیکت ورود حاخام به مجلس صحبت می‌کند. مشخص نیست که آیا حاخام در بابل در حضور راس جالوت وجود داشته‌است یا خیر.

لغت حاخام در تلمود معمولاً به صورت جمع به شکل حاخامیم به کار می‌رود. معادل این کلمه در صورت استفاده از ربی به جای حاخام ربانان است.

## در کشورهای اسلامی
در کشورهای اسلامی یهودیان که می‌دانستند استفاده از لغت ربی ممکن است به دلیل معنی در زبان عربی مشکل‌ساز شود از لغت حاخام به‌طور مترادف با لغت ربی استفاده می‌کردند. در امپراتوری عثمانی ربی اعظم، خاخام‌باشی نام داشت.

## در بین [[قرائیم]]
یهودیت قرائیم که اعتقادی به نیاز به واسطه بین انسان و تورات ندارد و معتقد است هر فردی می‌تواند به فهم تورات بپردازد از لغت حاخام برای فردی که دانش زیادی در تورات داشته باشد استفاده می‌کند. در یهودیت قرائیم حاخام دارای قدرت خاصی نیست و مقام او تنها مقام مشاوره است.

## جستارهای وابسته
* ربی

## منابع

* Jewish Encyclopedia
* 
* معین، محمد، فرهنگ فارسی معین، انتشارات امیرکبیر، تهران.

رده:خاخام‌ها
رده:عنوان‌های مذهبی
رده:ویکی‌سازی رباتیک
رده:یهودیت
رده:واژه‌ها و عبارت‌های عبری
ملا (ابهام‌زدایی)

**[[ملا]]**، یک عنوان برای روحانیون و رهبران مذهبی مسلمان است.

**ملا**، همچنین ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
* ملا نصرالدین، شخصیتی داستانی و بذله‌گو
موبد

[بندانگشتی|270px|نگاره‌ای از کتاب [ابوریحان بیرونی، که شاهنشاه پیروز یکم و چند موبد کنار او را نشان میدهد.]]

[بندانگشتی|270px|[گئومات مُغ پیشوای قیام‌کنندگان، زیرِ پای داریوش بزرگ]]
**موبَد** در کیش زرتشتی یا آیین مزدیسنا به فرد روحانی گفته می‌شود. این واژه در شاهنامه کارکرد بسیار دارد ولی اصطلاح موبد در منابع دیگر نظیر اوستا و دیگر متونِ کهن به صورت مغ یا مغان دیده می‌شود. ریشهٔ این واژه ممکن است معرّب مُغبَد به معنی فرمانده و مِهتر مغان (روحانیان) باشد که محتمل به نظر نمی‌رسد، زیرا واژه‌های دیگری مانند هیربَد و سپهبَد نیز بر همین وزن و با پیشوند «بَد» هستند؛ و بزرگترین موبد دوران ساسانیان کرتیر بود و موبدِ موبدان به‌شمار می‌آمده‌است.

## موبَد در شاهنامه
کیش و عقاید ایرانیان در شاهنامه از زمان کیومرث مطرح است. نزول سروش بر سیامک و آگاهی دادن از قصد دشمنان بداندیشِ پادشاه نیک‌اندیش، مبیّن وجود عقیده و مرام در کشور عجم است. شاهنامه صراحتاً از آیین مزدیسنا در زمان کیومرث سخن نمی‌گوید ولی ادوار بعد از دو آیین متضاد و مخالف یکدیگر یعنی آیین مزدیسنا و آیین دیویسنا مکرر یاد می‌گردد. چون لازمهٔ هر دین بعد از پیامبرش حفاظت از دین است، کیش مزدیسنا نیز محافظانی تحت عنوان موبد و رد داشته‌است.

در زمان کیومرث سر آغاز شاهنامه، از عناوین مزبور یادی نمی‌شود امّا در زمان نبیرهٔ او تهمورث سومین پادشاه پیشدادیان از عنوان موبدان ذکری به میان می‌آید. تهمورث وزیری نیک‌خواه و بسیار مدبّر به نام سحرسپ داشت که تهمورث با به کار بستن پندها و فرمان‌های او توانست همهٔ بدکیشان و دیوان را به بند کشد و به «تهمورث دیوبند» مشهور گردد. از جمله احکام دینی سحرسپ که تا زمان معاصر برای فرهنگ بشری باقی مانده دو اصل دینی روزه و نماز شب است.

طبق متون شاهنامه چون تهمورث پسر هوشنگ است و هوشنگ نوهٔ کیومرث است، پس ممکن است آیین تهمورث و سحرسپ پیشینه‌ای داشته باشد و بانی آیین مزدیسنا همان کیومرث باشد. حالات کیومرث در روزگار سوگواری سیامک و رابطه او با سروش مؤید شخصیت متافیزیکی اوست که در ماورای آسمان‌ها نجات‌دهندهٔ دیگری برای خودش متصوّر است. به هر حال نخستین موبدها که باید آثروان نامیدشان در جلوس تهمورث بر تخت کیان حضور پررنگ دارند:

## پانویس

## منابع
* 

## پیوند به بیرون

رده:اسطوره‌ها
رده:اسطوره‌شناسی ایرانی
رده:ایزدان مزدیسنا
رده:رهبران مذهبی
رده:عنوان‌های مذهبی
رده:مفاهیم مزدیسنا
رده:موبدان
مؤسسه هنر شیکاگو

**مؤسسه هنر شیکاگو**  در سال ۱۸۷۹ میلادی تأسیس شد. این مرکز از معتبرترین موزه‌های هنری در ایالات متحده آمریکا محسوب می‌شود.

این موزه در شهر شیکاگو در ایالت ایلینوی قرار دارد و حاوی ذخایر هنری بسیار ارزنده‌ای است.

## نگارخانه


Carl Blechen - The Interior of the Palm House on the Pfaueninsel Near Potsdam - 1996.388 - Art Institute of Chicago.jpg|*[[فضای داخلی خانه نخل در پفاونینزل در نزدیکی پوتسدام|فضای داخلی خانهٔ نخل]]*۱۸۳۴ م.اثر کارل بلاچن
Mary Cassatt - The Child's Bath - Google Art Project.jpg|*[[شستشوی بچه]]*۱۸۹۳ م.اثر مِری کِسات
Nighthawks by Edward Hopper 1942.jpg|*[[شب‌زنده‌داران]]*۱۹۴۲ م.اثر ادوارد هاپر
Image:Georges Seurat - Un dimanche après-midi à l'Île de la Grande Jatte.jpg|*[[بعدازظهر یکشنبه در جزیره گراند ژات]]*بین ۱۸۸۴ و ۱۸۸۶ م.اثر ژرژ سورا
Image:VanGogh 1887 Selbstbildnis.jpg|*خودنگاره*اثر ونسان ونگوگ
Image:Le panier de pommes, par Paul Cézanne.jpg|*سبد سیب*اثرپل سزان
Image:Gustave Caillebotte - Paris Street; Rainy Day - Google Art Project.jpg|*[[پاریس، یک روز بارانی]]*۱۸۷۷-۱۸۷۶ م.اثر گوستاو کایبوت
پرونده:Pierre-Auguste Renoir - Two Sisters (On the Terrace) - Google Art Project.jpg|*[[دو خواهر (نقاشی)|دو خواهر]]*۱۸۸۱ م.اثر پیر آگوست رنوآر
Odalisque by Jules Lefebvre (1874).jpg|*زن حرمسرا*۱۸۷۴ م.اثر ژول لوفور
Image:Henri Rousseau - The Waterfall - Google Art Project.jpg| *[[آبشار (نقاشی روسو)|آبشار]]*۱۹۱۰ م.اثر آنری روسو
Grant Wood - American Gothic - Google Art Project.jpg|*[[گوتیک آمریکایی]]*۱۹۳۰ م.اثر گرنت وود




## جستارهای وابسته
* مدرسه مؤسسه هنر شیکاگو
* مرکز هنرهای نمایشی هابی
* موزه و کتابخانه لیندون بینز جانسون

## منابع

## پیوند به بیرون

* وبگاه رسمی

مؤسسه هنر شیکاگو
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۷۹ (میلادی) در ایالات متحده آمریکا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۷۹ (میلادی) در ایلینوی
رده:جاذبه‌های گردشگری در امتداد جاده ۶۶ ایالات متحده آمریکا
رده:جاذبه‌های گردشگری شیکاگو
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های کامل‌شده در ۱۸۹۳ (میلادی)
رده:شیکاگو
رده:موزه‌ها و نمایشگاه‌های هنر در شیکاگو
رده:موزه‌های ایلینوی
رده:موزه‌های شیکاگو
رده:موزه‌های هنر آفریقا در ایالات متحده آمریکا
رده:موزه‌های هنر آمریکایی
رده:موزه‌ها و نگارخانه‌های هنری بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۷۹ (میلادی)
رده:موزه‌های هنرهای آسیایی در ایالات متحده آمریکا
رده:موزه‌های هنری در ایلینوی
خیبر

**خیبر** ، شهری است در کشور عربستان سعودی واقع در شبه جزیره عربستان. خیبر همچنین نام ناحیه‌ای در نزدیکی مدینه از راه شام است و در این ناحیه در گذشته هفت قلعه و مزرعه و نخلستان وجود داشته‌است که در سال ۷ ه‍.ق در جنگ‌های محمد، پیامبر اسلام، و به دست علی فتح شدند.
جمع آن «الخیابر» گویند.

## پیرامون واژه
«خیبر» واژه‌ای عبری به معنای «قلعه» است. با توجه به این‌که خیبر دارای ۷ قلعه بوده‌است گاهی نیز آن را «خیابر» گفته‌اند.

## قلعه‌های خیبر
این سرزمین در سال‌های آغازین هجرت، دارای هفت قلعه بدین شرح بوده‌است:
* **[[حصن ناعم]]**
* **[[حصن تموص]]** (یا حصن ابی الحقیق)
* **[[حصن السلالم]]**
* **[[حصن الشق]]**
* **[[حصن النطاه]]**
* **[[حصن الوطیح]]**
* **[[حصن الکتیبه]]**

در سال هفتم هجرت، این قلعه‌ها در جنگ خیبر به دست علی بن ابی‌طالب گشوده‌شدند.

به ترتیب قلعه‌های حصن ناعم، حصن قموص (بزرگ‌ترین قلعه)، حصن شق، حصن نطاه، حصن کتیبه، حصن وطیح و حصن سلالم یکی پس از دیگری فتح شدند.

پس از گشوده‌شدن این قلعه‌ها، ساکنانشان از محمد خواستند تا وظیفهٔ نگهداری از ساختمان‌ها و نخلستان‌های گرداگرد آنجا به گردن آن‌ها گماشته شود. محمد نیز بخشی از آن سرزمین را به آنان واگذار نمود و جزیه نیز می‌پرداختند. این پیمان تا زمان خلیفه عمر باقی‌ماند و در زمان عمر، خیبریان دست به فحشا زدند و به آزار مسلمانان قیام کردند. پس عمر آنان را به شام کوچانید و خیبر را میان کسانی تقسیم کرد که محمد پس از گشوده‌شدن خیبر سهمی به آنان نداده بود.

## جستارهای وابسته
غزوه خیبر

## پانویس

## منابع

* دکتر: شامی، یحیی، *(موسوعة المدن العربیة والاسلامیة) *، دارالفکر العربی، بیروت، چاپ سال ۱۹۹۳ میلادی به (عربی).
* الحموی، یاقوت، ابوعبدالله، *(مُعجَم اَلبُلدان) *، دارالکتب العلمیة، بیروت، لبنان، جلد هفتم، چاپ سال ۱۹۹۰ مبلادی به (عربی).
* الدینوری، أبی محمد، عبدالله، بن مسلم، بن قتیبه. * (عُیُون الأَخبَار) *، دارالکتب العلمیة، بیروت، لبنان، چاپ سوم، انتشار سال ۱۹۸۶ میلادی.
* دانشنامهٔ رشد

رده:تاریخ یهودیت عربستان سعودی
رده:جوامع تاریخی یهودیت
رده:مناطق مسکونی در استان مدینه
رده:واحه‌های عربستان سعودی
بهرامی سرخسی

**ابوالحسن علی بهرامی سرخسی** شاعر سرشناس و عالم سرخسی سده چهارم هجری دربار غزنویان بوده است.

## تاریخچه
امین احمد رازی در تذکرهٔ *هفت اقلیم*، وی را معاصر با ناصرالدین سبکتگین (مرگ: ۳۸۷ ق) می‌داند. او علاوه بر شاعری در دانش‌های ادبی نیز ماهر بود. در علم ادب دو کتاب به نام‌های *غایة العروضین* و *کنز القافیه* به او منسوب شده‌اند. علی بهرامی در علم، شعر و معرفت مهارت زیاد داشته است و کتاب *خجسته‌نامه*اش در علم عروض بی‌نظیر است.

## شعر
از شعرهایی که از او بر جا مانده روشن است که تحت تأثیر شاعران دورهٔ سامانی بوده است. شعر زیر از اوست:

## منابع

* صفا، ذبیح‌الله، *تاریخ ادبیات در ایران* (جلد یکم)، انتشارات فردوس، چاپ هفدهم
* 

رده:اهالی سرخس
رده:شاعران فارسی‌زبان اهل ایران
رده:شاعران فارسی‌زبان سده ۴ (قمری)
رده:شاعران مرد اهل ایران
ابوعلی بلعمی

بندانگشتی|جمشید در حال یاد دادن ساخت و ساز به مردم از کتاب ''تاریخ بلعمی''
**ابو علی بلعمی** وزیر سرشناس عبدالملک بن نوح و منصور بن نوح سامانی در سده ۴ هجری بود. پدر او ابوالفضل بلعمی نیز پیش از وی وزیر دیگر فرمانروایان سامانی بود. درگذشت او را در سال ۳۶۳ قمری/۳۵۳ خورشیدی نوشته‌اند. (قرن چهارم)
ترجمه‌ی تاریخ طبری‌و‌ نگارش آن به زبان فارسی از آثار اوست همچنین  او از خانواده سامانی بود و با سختگیری های پدرش بسیار مواجه می‌شد.

## ''تاریخ بلعمی''
ابو علی محمد به فرمان منصور بن نوح به ترجمهٔ کتاب بزرگ *تاریخ طبری* پرداخت. وی برای این کار از چند تن از دانشمندان فرارود یاری گرفت. این کتاب امروزه در دسترس است و به نام تاریخ بلعمی یا تاریخنامهٔ طبری مشهور است.

## اشعار
صاحب فرهنگ جهانگیری درضمن آوردن دو واژهٔ «خسپی» و «شیشله»، دو بیت را به بلعمی نسبت داده‌است که شاید متعلق به ابوعلی بلعمی یا پدر او ابوالفضل بلعمی (معروف به بلعمی بزرگ) یا فردی از خاندان بلعمی باشد.

لازم به ذکر است که بلعمی هیچ کتاب شعری ندارد.

## منابع

* ابوعلی بلعمی، *[[تاریخ بلعمی]]*، به تصحیح محمدتقی بهار و محمد پروین گنابادی، ۱۳۵۳
* *[[ذبیح‌الله صفا|صفا، ذبیح‌الله]]، تاریخ ادبیات ایران (جلد یکم)، انتشارات فردوس، چاپ هفدهم*

## پیوند به بیرون
ابوعلی بلعمی، دانشنامه اسلامی

رده:اهالی ایران در سده ۱۰ (میلادی)
رده:ایرانیان قرون وسطی
رده:بلعمی
بلعمی
رده:تاریخ‌نگاران سده ۱۰ (میلادی)
رده:خاندان بلعمی
رده:درگذشتگان ۹۷۴ (میلادی)
رده:شاعران دوره سامانیان
رده:مردمان تاجیک
رده:نویسندگان مرد اهل ایران
رده:وزیران سامانی
اینگرید بتانکورت

**اینگرید بتانکورت پولسیو**  (زاده ۲۵ دسامبر ۱۹۶۱) سیاستمدار فرانسوی-کلمبیایی است.

وی سناتور اسبق کلمبیایی و فعال ضد فساد اداری بود.

بتانکورت در سال ۲۰۰۲ نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری کلمبیا شد و در زمان مبارزات انتخاباتی خود ربوده شد و به مدت ۶ سال و نیم در اسارت نیروهای مسلح انقلابی کلمبیا قرار گرفت.

وی در تاریخ ۲ ژوئیه ۲۰۰۸ میلادی، به همراه سه گروگان آمریکایی، در یک عملیات امنیتی توسط نیروهای امنیتی کلمبیا آزاد شد.

اینگرید بتانکورت، سرشناس‌ترین «گروگان» گروه چپگرای نیروهای مسلح انقلابی کلمبیا بود.

## پانویس

## منابع

* Wikipedia contributors, "Íngrid Betancourt," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Íngrid_Betancourt&oldid=223186527 (accessed July 2, 2008).

رده:۱۰۰ زن بی‌بی‌سی
رده:افراد زنده
رده:افراد کلمبیایی ایتالیایی‌تبار
رده:افراد کلمبیایی گروگان‌گرفته‌شده
رده:خانواده بتانکور
رده:دانش‌آموختگان مدرسه علوم سیاسی پاریس
رده:روابط فرانسه و کلمبیا
رده:زادگان ۱۹۶۱ (میلادی)
رده:زنان اهل فرانسه در سیاست
رده:زنان کلمبیایی در سیاست
رده:سیاستمداران اهل فرانسه
رده:سیاستمداران اهل کلمبیا
رده:سیاستمداران ربوده‌شده
رده:شهروندان فرانسه از طریق تغییر تابعیت
رده:فرانسوی‌های عضو کلیسای کاتولیک روم
رده:قربانیان نقض حقوق بشر
رده:کاتولیک‌های رومی اهل کلمبیا
رده:نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری
رده:نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری کلمبیا
رده:پرونده‌های افراد مفقودالاثر دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:سیاستمداران سده ۲۱ (میلادی) اهل فرانسه
رده:فعالان ضدفساد
رده:سیاستمداران سده ۲۰ (میلادی) اهل کلمبیا
رده:سیاستمداران زن سده ۲۰ (میلادی) اهل کلمبیا
فرودگاه بین‌المللی شهید کاوه بیرجند

بندانگشتی|310x310پیکسل|ترمینال اصلی و ترمینال جدید فرودگاه بیرجند  (Photo by: Ashkan Sadri/JetPhotos)
بندانگشتی|310x310پیکسل|ایرباس ۳۰۰ ایران ایر در فرودگاه بیرجند (Photo by: Ashkan Sadri/JetPhotos)
بندانگشتی|چپ|310px| نمای فرودگاه بیرجند از بالا.
[بندانگشتی|310x310پیکسل|ای‌تی‌ار ۷۲–۶۰۰ و ایرباس ۳۰۰–۶۰۰ [ایران ایر در فرودگاه بیرجند  (Photo by: Ashkan Sadri/JetPhotos)]]
**فرودگاه بین‌المللی شهید کاوه بیرجند** (کُد یاتا: XBJ) یک فرودگاه در بخش خاوری شهر بیرجند، در خراسان جنوبی ایران است.

## تاریخچه
این فرودگاه به همت محمدابراهیم علم، در سال ۱۳۱۲ خورشیدی، به عنوان سومین فرودگاه کاربردی ایرانی مورد بهره‌برداری قرار گرفت.

فرودگاه بین‌المللی بیرجند که در شرق شهر بیرجند جای گرفته است، به مرور زمان گسترش یافته و در اردیبهشت ماه سال ۱۳۸۷، با انجام پرواز بیرجند-مدینه به فرودگاه بین‌المللی بیرجند به‌روزرسانی شد.

در سال ۲۰۱۶ میلادی ۱٬۲۰۵ نشست و برخاست هواپیما در این فرودگاه انجام شد و ۱۱۷٬۲۰۸ نفر مسافر و ۱٬۰۲۸٬۹۴۲ کیلوگرم بار از طریق آن جابجا شدند.

در طرح توسعه و بهسازی فرودگاه بیرجند، در کنار پایانه کنونی فرودگاه، پایانه جدیدی به بزرگی چهار هزار و ۱۵۰ متر مربع ساخته شد و در سال 1401 به بهره برداری رسید.

## ویژگی‌ها
طبق آمار سازمان هواپیمایی کشور، میزان مسافران ورودی و خروجی آن در سال ۱۳۷۲ به ترتیب از ۱۰٬۱۰۹ نفر و ۹٬۶۵۷ نفر بوده است. با گسترش این فرودگاه تعداد مسافران ورودی آن در سال ۱۳۸۶ به ۵۳٬۸۶۸ نفر و خروجی آن به ۵۴٬۸۷۱ نفر افزایش یافت.

کد فرودگاه بیرجند، OIMB (یا XBJ) است. این فرودگاه دارای ۲ باند ۰۸/۲۶ و ۱۰/۲۸ است و مساحت کل آن ۶۰۰ هکتار است. باند دوم که در سال ۱۳۸۸ بازسازی شد به عنوان باند اصلی مورد استفاده قرار می‌گیرد. طول این باند ۴۰۰۰ متر و عرض آن ۶۰ متر است. باند کوتاهتر که ۲۱۶۲ متر طول و ۴۵ متر عرض دارد در زمان مسدود بودن باند اصلی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

با توجه به وضعیت توپوگرافی شهر بیرجند، نشست و برخاست هواپیما در این فرودگاه به سختی صورت گرفته و با لرزش‌ها و تکانهای شدید هواپیما همراه است.

درحال حاضر ۲۶ پرواز در هفته (ورودی وخروجی) و توسط ۳ شرکت هواپیمایی ماهان، ایران ایر، پارس ایر ،ایران ایرتور در مسیرهای بیرجند- تهران و بیرجند-مشهد انجام می‌شود.
هواپیماهای مورد استفاده این شرکت‌ها به ترتیب Avro RJ100، فوکر ۱۰۰، ایرباس ۳۲۰، بمباردیه سی‌آرجی ۲۰۰ و بوئینگMD82 می‌باشد.

## شرکت‌های هواپیمایی و مقصدهای پروازی

## حادثه‌ها
* ۳ آذر ۱۳۸۶: ترکیدن لاستیک هواپیمای فوکر ۱۰۰ هواپیمایی هما هنگام نشستن، می‌توانست نخستین رخداد هوایی در این فرودگاه باشد اما به ۱۰۲ مسافر و خدمه آن آسیبی نرسید.

## منابع

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۳۳ (میلادی) در ایران
رده:ترابری در استان خراسان جنوبی
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در بیرجند
بیرجند
رده:فرودگاه‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۳۳ (میلادی)
کپک

[بندانگشتی|رشد گونه‌ای کپک روی [هلو؛تصاویر هر ۱۲ ساعت، در گذر ۶ شبانه‌روز گرفته شده‌اند.]]

**کَپَک**، کفک، کفره یا کپره نامی است همگانی برای همهٔ گونه‌های قارچ‌های ذره‌بینی که به ریخت رشته‌های چندسلولی (که هایف نامیده می‌شود) رشد می‌کنند. برخی از کپک‌ها برای انسان مفید هستند و در صنعت داروسازی مورد استفاده قرار می‌گیرند. در گذشته از کپک‌ها برای درمان بیماری‌ها نیز بهره می‌بردند. برخی کپک‌ها از سردهٔ پنی‌سیلیوم ماده‌ای به‌نام پنی‌سیلین که نوعی آنتی‌بیوتیک است پدیدمی‌آورند.

از نمونه‌های کپک می‌توان کپک سفید را برشمرد که بر روی خمیر و نان نم‌دار، کلافه‌ای سفید مانند پنبه رشد می‌کند. از دیگر نمونه‌های کپک، پرنسپوره‌ها هستند که انگل رستنی‌های گوناگون می‌شوند و کشاورزان می‌کوشند از رویش آن جلوگیری کنند. قارچ کلم که برگ کلم را می‌گنداند و قارچ مو که برگ‌های مو را می‌آلاید و انگور را اندک‌اندک از میان می‌برد.

کپک‌ها می‌توانند در یخچال نیز برویند. برخی کپک‌های زیان‌آور، سمومی به نام مایکوتوکسین از خود تراوش می‌کنند که می‌تواند به سرطان‌های گوناگون و زاده‌شدن نوزادان نارس و بی‌اندام بینجامد. از آنجایی که این سم به ژرفای خوراک رخنه می‌کند و آن را می‌آلاید، نمی‌توان گفت که بخش کپک زدهٔ خوراک را جدا کرده و بخش دیگر آن را بخورید.

## نگارخانه

Moldy nectarines.jpg|شلیل کپک‌زده
Mold in tomato paste.JPG|کپک در قوطی رب
گوجه فرنگی کپک زده.JPG|گوجه فرنگی کپک زده
Samanoo-mold.JPG|سمنوی کپک زده


## منابع
* 

## جستارهای وابسته
* کپک مخاطی سلولی
* کپک مخاطی پلاسمودیومی

 

رده:قارچ‌ها
یکسان‌دستی

بندانگشتی|سمبل یکسان دستی
**یکسان‌دستی** یا **دودستی** به مفهوم توانایی فرد در به کارگیری هر دو دست است که تنها در مورد استفاده از دست‌ها به کار نمی‌رود بلکه می‌تواند به معنی استفاده یکسان از پاها نیز باشد (یکسان پایی یا دوپایی). معمولاً بیشتر انسان‌ها به صورت طبیعی، تمایل بیشتری به استفاده از یکی از دو دست یا یکی از دو پا برای انجام کارهای گوناگون دارند. بیشتر انسان‌ها راست‌دست هستند. راست دستان ۷۰ تا ۹۰ درصد جمعیت جوامع گوناگون را تشکیل می‌دهند. بقیه این افراد عمدتاً چپ‌دست هستند. تنها درصد بسیار کمی از مردم توانایی استفاده از دو دست را به صورت یکسان دارند.

## کاربردها
در برخی فعالیت‌های ورزشی (مانند شنا) یا موسیقی (مانند نواختن پیانو)، نیاز به استفاده یکسان و فراوان از هر دو دست است.

* فیل میکلسون - گلف باز
* مایک ویر - گلف باز
* شاون مایکز - کشتی‌گیر حرفه‌ای 
* تروی اسمیت - فوتبالیست 
* لئوناردو دا وینچی - هنرمند
* وینی تستاورده - فوتبالبیست
* رافائل نادال - تنیسور حرفه‌ای
* کارلوس مایا -  تنیسور حرفه‌ای
* رونی اسولیوان - اسنوکر باز حرفه ای
* تیمور لنگ - مؤسس سلسله تیموریان (طبق برخی منابع توانایی این را داشته که با هر دو دست شمشیر بزند)

## بیماری‌ها
یکسان‌دستی هم‌چنين می‌تواند از تظاهرات برخی از بیماری‌ها، مانند **[[نشانگان توره|بیماری تیک توره]]** باشد

## پانویس

رده:تقارن
رده:دست برتر
رده:فرایندهای ذهنی
بلعمی

* ابوعلی بلعمی وزیر سامانیان و صاحب کتاب تاریخ بلعمی (ترجمهٔ تاریخ طبری).
* ابوالفضل بلعمی وزیر سامانیان و پدر ابوعلی بلعمی.
* خاندان بلعمی از خاندان‌های ایرانی اهل خراسان.
غار لچوگیا

**غار لچوگوئیا**  هفتمین غار طولانی جهان است. این غار در ایالت نیومکزیکو در آمریکا است.

طول اکتشاف شده این غار ۱۹۳ کیلومتر است و در حوالی پارک ملی حفره‌های کارلزبد قرار دارد.

شهرت غار بیشتر بخاطر کریستالهای عظیم‌الجثه آن است. غار بدلیل این اشکال نفیس زمین شناختی، به روی عموم بسته است و فقط جهت پژوهش به روی دانشمندان باز است.

## نگارخانه

پرونده:Lechuguilla Cave Pearlsian Gulf.jpg
پرونده:Lechuguilla Chandelier Ballroom.jpg


## منابع

## پیوند به بیرون
* وبگاه شبکه پی بی اس در مورد لچوگیا

رده:پارک ملی حفره‌های کارلزبد
رده:رده II اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت
رده:زمین‌چهرهای شهرستان ادی، نیومکزیکو
رده:غارهای نیومکزیکو
رده:غارهای ایالات متحده آمریکا
رده:غارهای سنگ آهک
رده:غارهای وحشی
رده:نیومکزیکو
دریاچه پوتراجایا

چپ|انگشتدان|250px|دریاچه پوتراجایا
**دریاچه پوتراجایا** در مرکز شهر پوتراجایا در کشور مالزی واقع شده است. این دریاچه مصنوعی ۶۵۰ هکتاری مجهز به سامانه خنک‌کننده طبیعی برای شهر و نیز دارای کاربردهای تفریحی، ماهی‌گیری، ورزش‌های آبی و ترابری است.

در ۲۶ سپتامبر ۲۰۰۴ مسابقه‌های قهرمانی فرمول یک قایق‌سواری برای نخستین بار در این دریاچه برگزار شد. این سومین میزبانی مالزی برای این مسابقات بود.

این شهر در سال ۲۰۰۵ میزبان مسابقات کانوسواری بود.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Putrajaya Lake»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (بازیابی در ۳ ژوئیهٔ ۲۰۰۸).

رده:پوتراجایا
رده:جاذبه‌های گردشگری در پوتراجایا
رده:جغرافیای مالزی
رده:دریاچه‌های مالزی
پوتراجایا
حق وردی

** حق وردی **، روستایی است از توابع بخش چاپشلو و در شهرستان درگز استان خراسان رضوی ایران.
## جمعیت
این روستا در دهستان قره باشلو قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن (۵۵خانوار) ۲۰۰نفر 
بوده است.

## منبع

رده:روستاهای شهرستان درگز
پرکند

** **پرکند** (Parkand) **، روستایی است از توابع بخش چاپشلو ، دهستان قره‌باشلو در شهرستان درگز ، استان خراسان رضوی ، ایران
## جمعیت
این روستا در دهستان قره باشلو قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت آن (۲۵۸ خانوار) حدودا ۸۷۰ نفر 
بوده است.

همچنین این روستا به خاطر اینکه **مرکز** **روستا های** این منطقه است از دیرباز تا به امروز یکی از روستا های **پرجمعیت** و **با** **امکانات**  **بالای رفاهی** بخش چاپشلو و دهستان قره‌باشلو است.

از نظر میزان با سوادی ، روستای **پرکند** با **80 درصد** جمعیت باسواد ، بیشترین درصد باسواد را داراست .

## موقعیت جغرافیایی
**پرکند** (*Parkand*) روستای زیبایی در بخش چاپشلو، دهستان قره‌باشلو یکی از روستاهای مطرح و مورد توجه منطقه، واقع در جنوب غربی شهرستان زیبای درگز است که تا مرکز شهر **7** کیلومتر فاصله دارد . این روستا جزو **18** روستای دارای بافت تاریخی و استراتژیک در شهرستان درگز میباشد . کوچه باغ‌‌ های سرسبز و چشمه سار ها، آب و هوای معتدل از جذابیت های دیگر این روستا هستند.

زبان و گویش: ترکی خراسانی و کردی کرمانجی به طور نصف نصف و میانه

شغل اهالی: کشاورزی و دامداری

برخی از حیوانات و جانوران منطقه را میتوان گرگ،گربه وحشی،سگ وحشی (جَنَوَر)،شغال و روباه،خار پشت،موش مغان،موش کَلَوی،کپک،قرقاول،جغد وحشی،مرغ مینا و... نام برد.

.

.

رده:روستاهای شهرستان درگز
جدول علائم ریاضی به ترتیب تاریخ اختراع

* جدول زیر بسیاری از علائم متداول در ریاضیات را به ترتیب تاریخ اختراع یا تاریخ استفاده نشان داده‌است.

## جستارهای وابسته

* فهرست نمادهای ریاضی

## منابع
* 

رده:گاه‌شمار ریاضیات
رده:فهرست‌های ریاضی
رده:نشانه‌گذاری ریاضی
رده:نمادهای ریاضی
شهرستان بیوت (کالیفرنیا)

**شهرستان بوت** شهرستانی در دره مرکزی شمال مرکز ایالت کالیفرنیا، ساکرامنتو در آمریکا می‌باشد.

برابر با سرشماری سال ۲۰۰۰ جمعیت این شهرستان معادل ۲۰۳٬۱۷۱ نفر می‌باشد و برآورد سال ۲۰۱۰ جمعیت را ۲۲۰٬۰۰۰ نفر نشان می‌دهد. 

بخشداری آن اوروویل می‌باشد. شهرستان بوت «سرزمین ثروت‌های طبیعی و زیبایی» می‌باشد.

رودخانه‌های فدر و ساکرامنتو در این شهرستان جریان دارند. 

بوت کرک و بیگ چیکو کرک جریان‌های همیشگی هستند که از ساکرامنتو منشعب می‌شوند. 

آبشار فدر فال ششمین آبشار بزرگ ایالت متحده نیز در این شهرستان قراردارد. 

در این شهرستان دانشگاه ایالتی کالیفرنیا، چیکو و کالج منطقه‌ای بوت قراردارند.

## منابع

* 

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۵۰ (میلادی) در ایالات متحده آمریکا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۵۰ (میلادی) در کالیفرنیا
رده:شهرستان بوت، کالیفرنیا
بوت
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۵۰ (میلادی)
آلوین و سمورچه‌ها (فیلم ۲۰۰۷)

**آلوین و سنجاب ها** نام یک فیلم انیمیشن کمدی و ماجراجویانه محصول سال ۲۰۰۷ میلادی برای کودکان است. در این فیلم شخصیت‌های انیمیشنی در کنار بازیگران واقعی قرار دارند که نام شخصیت اصلی که یک سنجاب است آلوین می باشد.

## داستان
داستان دربارهٔ سه سنجاب به نام‌های تئودور، الوین و سایمون است که استعداد فراوانی در موسیقی دارند و به‌طور اشتباهی وارد جامعه انسان‌ها شده‌اند.

## جوایز
**[[جایزه برگزیده کودکان نیکلودین]]**:
* 2008 Kids' Choice Awards Favorite Movie

## بازیگران
* جیسون لی
* بث رایزگرف
* جاستین لانگ
* متیو گری گابلر
* جسی مک‌کارتنی
* دیوید کراس
* کامرون ریچاردسون
* جین لینچ
* سلستیانا آلدکوبا
* کوین سیمونز
* فرانک ماهراج

## بازی

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* Official site
* 
* ''Alvin and the Chipmunks''  at متاکریتیک
* 
* 

رده:آثار موسیقی کریستوفر لنرتس
رده:آلبوم‌های آلوین و سمورچه‌ها
رده:آلبوم‌های موسیقی متن ۲۰۰۷ (میلادی)
رده:آلبوم‌های موسیقی متن ۲۰۰۸ (میلادی)
رده:فیلم‌ها با عملیات زنده و پویانمایی
رده:فیلم‌ها به زبان انگلیسی
رده:فیلم‌های ۲۰۰۷ (میلادی)
رده:فیلم‌های آلوین و سمورچه‌ها
رده:فیلم‌های آمریکایی کودکان
رده:فیلم‌های آمریکایی
رده:فیلم‌های پویانمایی رایانه‌ای
رده:فیلم‌های پویانمایی کمدی کودکان آمریکایی
رده:فیلم‌های تخیلی-کمدی آمریکایی
رده:فیلم‌ها به کارگردانی تیم هیل
رده:فیلم‌های رت‌پک انترتینمنت
رده:فیلم‌های رجنسی اینترپرایز
رده:فیلم‌های شبیه‌سازی شده انسان
رده:فیلم‌های فاکس قرن بیستم
رده:فیلم‌های فانتزی ۲۰۰۷ (میلادی)
رده:فیلم‌های فانتزی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در لس آنجلس
رده:فیلم‌های کریسمس ایالات متحده آمریکا
رده:فیلم‌های کمدی ۲۰۰۷ (میلادی)
رده:فیلم‌های کمدی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های کمدی کودکانه آمریکایی
رده:فیلم‌های کمدی-موزیکال آمریکایی
رده:فیلم‌های کودکان
رده:فیلم‌های لایو اکشن اقتباس شده از مجموعه‌های پویانمایی
رده:فیلم‌های موزیکال آمریکایی
رده:فیلم‌های موزیکال دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های موزیکال کمدی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در لس آنجلس
رده:موسیقی‌متن‌های فیلم
رده:فیلم‌های آمریکایی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های پویانمایی رایانه‌ای ۲۰۰۷ (میلادی)
رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
حمله انتحاری در اورشلیم (۲۰۰۸)

در ۲ ژوئیه ۲۰۰۸ یک جوان عرب فلسطینی به نام حسام دویات ساکن بیت‌المقدس شرقی که برای یک شرکت ساختمانی در اورشلیم به کار مشغول بود، با بولدوزری که در اختیار داشت به عمد با خودروها، وسایل حمل و نقل عمومی و مردم در حال تردد در خیابان یافو در مرکز اورشلیم برخورد کرد که باعث کشته شدن ۳ نفر و زخمی‌شدن بیش از ۳۰ نفر گردید. حسام دوایات که در جریان این حمله خود نیز به دست پلیس اسرائیل کشته شد در هیچ سازمان خاصی عضو نبوده و سابقه خرابکاری نداشته‌است.

## منابع

رده:آدم‌کشی در ۲۰۰۸ (میلادی)
رده:اورشلیم در ۲۰۰۸ (میلادی)
رده:اورشلیم در سده ۲۱ (میلادی)
رده:تاریخ اسرائیل
رده:تاریخ اورشلیم
رده:تروریسم اسلامی
رده:تروریسم در اورشلیم
رده:حادثه‌های تروریستی ۲۰۰۸ (میلادی) در اسرائیل
رده:حملات تروریستی گروه‌های شبه‌نظامی فلسطینی
رده:حوادث تروریستی شامل حملات خودرویی در آسیا
رده:درگیری اسرائیل و فلسطین
رده:ژوئیه ۲۰۰۸ (میلادی)
رده:سوانح جاده‌ای ۲۰۰۸ (میلادی)
رده:سوانح جاده‌ای در اسرائیل
رده:فاجعه‌های ۲۰۰۸ (میلادی) در اسرائیل
رده:قتل‌ها با وسیله موتوری
رده:کشتارها در اسرائیل
رده:کشتارهای فیلم‌برداری‌شده
رده:مرگ و میر فیلم‌برداری‌شده
رده:کشتار جمعی در ۲۰۰۸ (میلادی)
راه‌های کوکتبل

**راه‌های کوکتبل** فیلمی از بوریس خلبنیکوف و الکسی پوپوگربسکی، محصول سال ۲۰۰۳ کشور روسیه است.

## منابع

* کوکتبل در وب‌گاه آمازون
* Roads to Koktebel (2003)  IMDB

رده:فیلم‌های ۲۰۰۳ (میلادی)
رده:فیلم‌های درام ۲۰۰۳ (میلادی)
رده:فیلم‌های درام روسی
رده:فیلم‌های درام ماجرایی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های درام رمانتیک روسی
کریریشا

[بندانگشتی|چپ|300px|نقش کیریریشا در [نقش برجسته کورانگون در فهلیان فارس که یکی از نقوش برجسته بازمانده تمدن عیلام است.]]
[بندانگشتی|چپ|200px|صحنه مرکزی [نقش برجسته کورانگون]]
**کیریریشا** ایزدبانوی تمدن عیلام و همسر ناپیریشا، خدای بزرگ لیان و عیلام است. در کتیبه‌های شوش با عنوان بانوی لیان (بوشهر امروزی) آمده است. از دیگر القاب او همسر بزرگ، مادر خدایان، و محافظ شاهان است.

## تاریخچه

نام او برای اولین بار در آجرنوشته ای در معبد هومبان نومنا، شاه عیلام آمده است، که در آن آجر نوشته، معبد را به خدای بزرگ کری‌ریشا و خدایان محافظ زمین اهدا کرده‌است. 
شیلهاک اینششیناک در متنی،از هومبان نومنا با عنوان بنیانگذار مراسم مذهبی این ایزدبانو در شوش نام میبرد.همچنین این ایزد بانو جایگاهی بسیار بالا در زمان به سلطنت رسیدن شوتروک ناهونته و دو پسرش در عیلام پیدا می‌کند.

## همسری او با نپیریشا

در بعضی از کتیبه‌های عیلامی نام او به جای همراهی با نپیریشا؛ همسرش، با اینشوشینک خدای بزرگ شوش آمده است. شیلهاک اینشوشینک خود را خدمتگزار محبوب کری‌ریشا و اینشوشینک میداند. اما در منابع رسمی ملی عیلام همیشه کری‌ریشا به عنوان همسر نپیریشا، خدای بزرگ انشان، معرفی می‌شود. به نظر می‌رسد که موقعیت او در شوش کمی پیچیده تر بوده باشد. 

## ویژگیهای کیریریشا

براساس کتیبه‌های عیلامی، کری‌ریشا، به همراهی اینشوشینک، ایشنیکرب و لکمر  به داوری در دنیای مردگان می‌پردازد.
کری‌ریشا به عنوان نماد زنانه در مثلث خدایی عیلام همراه با همسرش نپیریشا و اینشوشینک خدای بزرگ شوش آمده است. در زیگورات چغازنبیل در شوش هم معبد این 3 خدا از معابد اصلی محسوب می‌شود.

## حضور کیریریشا در [[نقش برجسته کورانگون]]

در مورد ایزد و ایزدبانوی موجود در این نقش برجسته نظریات متعددی وجود دارد، دنیل پاتس باستان‌شناس استرالیایی با توجه به شواهد موجود در این نقش برجسته، مانند دو جریان آب و ارتباط آن با ائا خدای بین النهرین و برابری ائا با نپیریشیا در فرهنگ عیلامی، خدای اصلی را نپیریشا و ایزدبانوی کنار او را همسرش کری‌ریشا میداند. 
در این نقش برجسته کری‌ریشا در روی صندلی کنار همسر خود نشسته است، در حالی که کلاه شاخدار به سر دارد و صفی از نمازگزاران در روبروی او قرار دارند.

## منابع

:F. Malbran-Labat, 1995, Les inscriptions royales de Suse, briques de l’époque paléo-élamite à l’Empire néo-élamite, Paris.
:D.T. Potts, 2004, The Numinous and the Immanent. Some Thoughts on Kurangun and the Rudkhaneh-e Fahliyan, in: K. von Folsach, H. Thrane & I. Thuesen (eds.), From Handaxe to Khan. Essays Presented to Peder Mortensen on the Occasion of his 70th Birthday, Aarhus: 143-56.
:F. Grillot, 1986, Kiririša, in: L. de Meyer, H. Gasche & F. Vallat (eds.) Fragmenta Historiae Elamicae, mélanges offerts à M.J. Steve, Paris: 175-80.

رده:آیین ایلامیان
رده:ایزدبانوان ایلامی
خارج از آفریقا (فیلم)

***خارج از آفریقا***  فیلمی در ژانر زندگینامه‌ای، درام و رمانس به کارگردانی سیدنی پولاک است که در سال ۱۹۸۵ توزیع شد.

این فیلم ۷ جایزهٔ اسکار، ازجمله جایزهٔ اسکار بهترین فیلم را در سال ۱۹۸۵ به‌دست .

## پانویس

## پیوند به بیرون
* 

رده:آثار موسیقی جان باری (آهنگساز)
رده:آثار موسیقی جان بری
رده:برندگان جایزه اسکار بهترین فیلم
رده:برندگان جایزه اسکار بهترین موسیقی اورجینال
رده:فیلم‌ها به زبان انگلیسی
رده:فیلم‌ها به زبان سواحلی
رده:فیلم‌ها به کارگردانی سیدنی پولاک
رده:فیلم‌های ۱۹۸۵ (میلادی)
رده:فیلم‌های اقتباس شده از آثار کارن بلیکسن
رده:فیلم‌های اقتباس شده از رمان‌های دانمارکی
رده:فیلم‌های اقتباس‌شده از رویدادهای واقعی
رده:فیلم‌های اقتباس‌شده از کتاب
رده:فیلم‌های آمریکایی
رده:فیلم‌های برنده اسکار بهترین کارگردانی هنری
رده:فیلم‌های برنده جایزه اسکار بهترین فیلمبرداری
رده:فیلم‌های برنده جایزه اسکار بهترین فیلم‌نامه اقتباسی
رده:فیلم‌های برنده جایزه اسکار بهترین موسیقی فیلم
رده:فیلم‌های برنده جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر نقش مکمل مرد
رده:فیلم‌های برنده جایزه گلدن گلوب بهترین فیلم درام
رده:فیلم‌های به تهیه‌کنندگی سیدنی پولاک
رده:فیلم‌های حماسه‌ای
رده:فیلم‌های حماسی آمریکایی
رده:فیلم‌های حماسی عاشقانه
رده:فیلم‌های حماسی
رده:فیلم‌های دارای جایزه اسکار بهترین میکس صدا
رده:فیلم‌های درام ۱۹۸۵ (میلادی)
رده:فیلم‌های درام آمریکایی
رده:فیلم‌های درام اقتباس‌شده از رویدادهای واقعی
رده:فیلم‌های درام رمانتیک ۱۹۸۵ (میلادی)
رده:فیلم‌های درام رمانتیک آمریکایی
رده:فیلم‌های درام رمانتیک دهه ۱۹۸۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های زندگی‌نامه‌ای آمریکایی
رده:فیلم‌های عاشقانه تاریخی آمریکایی
رده:فیلم‌های عاشقانه تاریخی
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در کنیا
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در انگلستان
رده:فیلم‌های واقع‌شده در اروپا
رده:فیلم‌های واقع‌شده در امپراتوری بریتانیا
رده:فیلم‌های واقع‌شده در دانمارک
رده:فیلم‌های واقع‌شده در دهه ۱۹۱۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در دهه ۱۹۲۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در دهه ۱۹۳۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در کنیا
رده:فیلم‌های یونیورسال پیکچرز
رده:فیلم‌های برنده جایزه اسکار بهترین میکس صدا
رده:فیلم‌هایی که کارگردان‌شان جایزه اسکار گرفته‌اند
رده:فیلم‌های آمریکایی دهه ۱۹۸۰ (میلادی)