کرشته

**کرشته** روستایی قدیمی واقع در بخش مرکزی شهرستان شهریار استان تهران ایران بود که امروزه در بافت اصلی شهریار قرار گرفته و جزء مناطق آن است. کرشته در کنار جاده اصلی شهریار به تهران قرار دارد.

## اهمیت و سرشناسی
در منابع و با اقتباس از لغت‌نامه دهخدا و فرهنگ معین از کرشته به عنوان مرکز شهریار در قدیم یاد شده‌است:

شهریار. [ش َ] (اِخ) بخشی از شهر تهران که ۱۷۰۰۰ تن سکنه دارد و مرکز آن کرشته و دیه‌های آن «علیشاه عوض» و «رباطکریم» است. (از فرهنگ فارسی معین). در کتابهای جغرافیایی قدیم این نام را به یکی از ولایات مشهور نزدیک ری داده‌اند، و حمدالله مستوفی از قلعه‌ای به همین نام که در شمال شهر بوده‌است یاد می‌کند و بعداً شرف الدین علی یزدی در شرح جنگ‌های تیمور اسم شهریار را به ری داده‌است. (از ترجمهٔ سرزمین‌های خلافت شرقی ص ۲۳۴).

شهرستان شهریار از لحاظ آب و هوا و طراوت و به خصوص باغات میوه از قدیم زبانزد خاص و عام بود و از زمان قاجار که تهران به عنوان پایتخت ایران انتخاب شد این اهمیت بیشتر شد چرا که شهرستان شهریار و به خصوص روستای کرشته تأمین‌کننده بخش زیادی از نیازهای پایتخت به محصولات کشاورزی بود و این نیاز تا به امروز ادامه دارد. مناظر طبیعی زیبا و مراتع سرسبز و دل‌انگیز این روستا از دیر باز پذیرای مهمانان و گردشگران بسیاری در ایام نوروز و تابستان است.

## ریشه‌یابی نام
وجه تسمیه کرشته **Kereshteh** و معنای آن در برخی لغت‌نامه‌ها با استناد به یک بیت شعر:
* *زمین و آسمان پر از فرشته ست - تو کی بینی که چشمت پرکرشته ست*...

که ظاهراً عطار نیشابوری آن را سروده به معنای خس و خاشاک آمده و ناظم الاطبا، معین و دهخدا هم با اقتباس از همین سروده آن را تأیید و در فرهنگ لغات خود نوشته‌اند ولی اصولاً برای تحقیق و تأیید برای وجه تسمیه و نام یک محل و شهر باید اولین کاری که انجام شود پرسیدن نظر اهالی آن محل باشد و نقل و گفته‌های ساکنین آن که سینه به سینه به نسل بعد منتقل شده مورد بررسی قرار گیرد که قطعاً نتیجه آن مستند و مقبول خواهد بود.

احتمالاً مقصود عطار از کلمه کرشته در اینجا به معنای پرآب می‌باشد و برای تمثیل از دو چشم گریان بکار رفته‌است چرا که وقتی دو چشم آدمی پر از اشک باشد به‌درستی نمی‌تواند ببیند و با استناد به گفته‌های پیشینیان و مادران و پدران کهنسال این منطقه باید گفت که در قدیم دو رشته رودخانه مهم منشعب از کوه‌های کرج در این منطقه جاری بود که رودخانه بزرگتر را به زبان محلی شاه‌چای و رود کوچکتر را به نام خرده چای یا خره چای و خوه چای می‌نامیدند. مردمان قدیم کرشته که همگی کشاورز و دامدار بودند به خاطر وجود این دو رودخانه که در تمام فصول سال پرآب بودند جایی را بین این دو رود برای زندگی و اقامت انتخاب کردند و در کناره‌های این دو رودخانه اقدام به کاشت درختان میوه و احداث باغات و مراتع کشاورزی و دامپروری نمودند و کم‌کم روستای اولیه شکل گرفت و به خاطر محل قرارگیری این روستا در بین دو رود آن را «ایکه‌رشته» نامیدند یعنی جایی که بین دو رشته رودخانه قرار دارد و بعدها در لفظ به نام کرشته معروف گردید.

## ساکنین قدیمی
نام خانوادگی‌های اکثریت رهنما، رهگذر، درخشان می‌باشد که ۳ خاندان بزرگ در این منطقه هستند.

## تاریخ و زبان و فرهنگ
با توجه به وجود آثار باستانی و مذهبی مختلف در این منطقه و اطراف آن می‌توان یقین کرد که در سده‌های پیش از ظهور اسلام یا در زمان هخامنشیان و از دیر باز این منطقه محل سکونت مردمانی با گویش آذری باستان بوده‌است.
	
امروزه گویش ترکی در این منطقه با نقاط دیگر ایران تفاوت‌هایی دارد و ترکیبی از زبان آذری و ترکمنی با جایگزینی بسیاری لغات به فارسی می‌باشد که با لهجه خاصی در بین اهالی رواج دارد. در سالیان اخیر بسیاری از فرهنگ و رسوم قدیمی و سنتی روستا دستخوش تغییرات و فراموشی شده‌است.

## موقعیت جغرافیایی
کرشته در ۵۱درجه و ۶دقیقه طول شرقی و ۳۵درجه و ۶۶دقیقه عرض شمالی واقع شده‌است. به لحاظ موقعیت سیاسی کرشته در بخش مرکزی شهرستان شهریار قرار دارد و فاصله‌ای تا مرکز بخش و شهرستان ندارد، دورترین نقطه آن کمتر از ۲ کیلومتر می‌باشد و ساختمان‌های آن به محلات مجاور علی شاه عوض، کیومرثیه و عباس‌آباد متصل است.
.

۵ رقم ثابت کد پستی این محله شماره ۳۳۵۱۶ می‌باشد.

## خیابان و معابر اصلی
این محله از ۴ خیابان اصلی به نام‌های مصطفی خمینی ،طالقانی، ۱۷ شهریور و خیابان جدیدالاحداث شمالی مسعود درخشان و یک میدان اصلی به نام حافظ تشکیل شده‌است.
* اکثر کوچه‌های این محله برگرفته از نام شهدا می‌باشد. *([[شهید]]ان احمد رهگذر، محمدقاسم درخشان، محمود رهنما، محمد پناهدار، حسین پرویزخانی، جعفر علیاری، عباس رهنما، محسن نوروزی، محمدرضا درخشان، محمد حسینی، علی اصغر رهگذر، محمد لیلستانی، محمد نفیسی، ابراهیم پرویزیان، مجید و حمید درخشان، محمداسماعیل رهگذر، غلامرضا ملک محمدی، امیر جهانبخش و …)*

از مکان‌های دیدنی و زیارتی کرشته می‌توان به بقعه امامزاده هادی. از (نوادگان امام حسن مجتبی)، یادمان شهدا و کوچه باغ‌های زیبایش اشاره کرد.

## امکانات
خدمات و امکانات موجود شامل: ساختمان پزشکان و داروخانه، مهد کودک و مدارس مقاطع ۳ گانه، کتابخانه، مساجد ولی عصر و توفیق، پارک و فضای سبز، استخر، باشگاه، سالن ورزشی، کانون فرهنگی کودکان و نوجوانان، دفاتر پیشخوان دولت و بیمه، صندوق قرض‌الحسنه والفجر و ولی عصر، واحد اعتباری و تعاونی انقلاب و… می‌باشد.
* ساختمان اصلی شهرداری شهریار، اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی، اداره برق، شعبات۲۳۵۲بانک ملی، ۱۲۱۴بانک کشاورزی، ۱۲۴۶بانک مسکن، ۲۰۸۳بانک پارسیان، پژوهشگاه علمی و دینی امام صادق و درمانگاه امام سجاد در خیابان‌های این محله قرار دارند.
* مصلای سابق شهریار واقع در اداره جهاد کشاورزی محل دائمی برگزاری نمایشگاه الکامپ غرب استان تهران است و تاکنون هر ساله این نمایشگاه در آنجا برپا می‌شود.

## مدیریت
اداره شهر به وسیله شورای اسلامی و شهرداری صورت می‌گیرد. شورای اسلامی ۹ عضو دارد.
اعضای شورا در حال حاضر: *(غلامرضا رهگذر، بهزاد درخشان، [[علی مهدور]] ، مرتضی احمدی، فریدون وکیلی، منصور شهبازیان، علی محمدی، حکمعلی نجفی، معین فروزنده بخش)* می‌باشند.

## اقتصاد
بخش کشاورزی: پیشه اصلی اهالی بومی و اصیل روستا کشاورزی و باغداری می‌باشد که در اطراف منطقه شهریار گسترده‌است. با شروع فصل بهار تا انتهای تابستان محصولات میوه شامل: چغاله بادام، گوجه سبز، آلو قطره‌طلا، زردآلو، شلیل، شبرنگ، گلابی، هلو، هلو انجیری، آلبالو، گیلاس، توت، شاه‌توت، به، سیب، گردو … و صیفی جات مختلف از باغات این روستا برداشت و روانه میدان‌ها میوه و تره بار تهران و شهرستان‌ها می‌شود.

بخش دامداری: همچنین خارج از روستا، کنار باغات میوه در مراتع سرسبز عده‌ای به کار دامداری و دامپروری مشغول می‌باشند.

بخش صنعت و معدن: در بخش شمالی این منطقه معادن شن و ماسه دایر و شرکت‌های بسیاری فعالیت می‌نمایند.
* در سال‌های اخیر به دلیل قرار گرفتن خیابان اصلی کرشته در مسیر تردد به کرج و شهرک‌های چند گانه اندیشه و داشتن زیر ساخت‌های مناسب، این محله کم‌کم تبدیل به بازار مبل در بخش مرکزی شهریار شده‌است و فروشگاه‌های زیادی در بخش تولید و عرضه مبلمان و دکوراسیون فعال هستند.

## فعالیت‌های ورزشی
تیم فوتبال شاهین کرشته از قدیمی‌ترین تیم‌های شهریار می‌باشد که از اواخر دهه چهل شمسی در این منطقه فعالیت دارد.
*(مدیرعامل باشگاه: غلامرضا رهگذر - قام مقام: محمدرضا درخشان - سرپرست: امید درخشان - سرمربی: نادر خمس آبادی)*
* شاهین کرشته قهرمان لیگ برتر شهرستان شهریار می‌باشد که در حال حاضر در لیگ دسته اول توابع استان تهران حضور دارد.

## توسعه
روستای کرشته از قدیم به علت محصور بودن در باغات پیرامون خود محیط بسته‌ای داشت و تا چندی پیش بافت قدیم خود را حفظ کرده بود ولی در سال‌های اخیر با ساخت و ساز آپارتمان در اکثر کوچه و خیابان‌های قدیم و به خصوص بخش شمالی آن مناطق مسکونی گسترده شدند و مهاجرت بسیاری به این‌جا ادامه دارد.

این تحول و رشد جمعیت با تخریب گسترده زمین‌های کشاورزی، خشکاندن و قطع درختان زیادی همراه شد و با احداث خیابان و محل‌های مسکونی جدید، بسیاری از باغات سرسبز و قدیمی نابود شدند.

با روی کار آمدن شوراها و بومی شدن شهرداری، توسعه چشمگیری در این محله و مناطق همجوار صورت گرفته‌است.

## جستارهای وابسته
* شاه‌چای

## نگارخانه

|زمستان زیبا
|شهریار زیبا
|مسجد ولی عصر کرشته
|شبانگاهان در بلوار شمالی
|میدان حافظ با نمایی از مسجد توفیق


## منابع

* خبر شهریار قهرمانی تیم شاهین در لیگ دسته اول شهریار

## پیوند به بیرون
* فرمانداری شهریار
* شهریاری‌ها
* شرکت تعاونی انقلاب کرشته

رده:روستاهای شهرستان شهریار
رده:شهرهای استان تهران
رده:ویکی‌سازی رباتیک