open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
واژ-واج‌شناسی

**واژ-واج‌شناسی** یا **صرف-واج‌شناسی** یکی از سطوح مطالعهٔ زبان است که به‌طور کلی در آن، تعامل بین صرف و واج‌شناسی یا فرایندهای صرفی و آوایی مطرح است.

## معرفی
هنگامی که تکواژی به واژه‌ای می‌پیوندد، می‌تواند محیط آواییِ تکواژهای دیگر در آن واژه را تغییر دهد. زبان‌شناس در مطالعهٔ خود راجع به سطح صرف-واج‌شناختی، در تلاش است که این فرایند را توصیف کند. ساختار صرفی-واجی یک زبان عموماً به شکل دسته‌ای از قواعد نشان داده می‌شود، که در شکل آرمانی می‌توانند هر تناوب صرفی-واجی‌ای را که در زبان رخ می‌دهد، توصیف کنند.

به عنوان مثالی از تناوب صرفی-واجی در زبان، می‌توان از نمونهٔ مشهوری از زبان انگلیسی یاد کرد. در زبان انگلیسی، پسوند جمع‌ساز در شکل نوشتاریِ خود به دو صورتِ "s-" یا "es-" ظاهر می‌شود و در زبان گفتار به سه شکلِ [s]، [-z-] و [ɪz-] تبلور می‌یابد. اما در این میان، بنابر آنچه زبان‌شناسی زایشی به ما ارائه می‌دهد، هنگام سخن‌گفتن از پسوند جمع در سطح انتزاعی‌تر در صرف یا سطوح پیش از سطحِ واج‌شناسی، باید تنها به وجود یک تکواژ جمع‌ساز قائل شویم که هرگاه این تکواژ انتزاعی به سطح آوایی می‌رسد، بسته به محیطی که در آن ظاهر می‌شود، می‌تواند به یکی از صورت‌های [s]، [-z-]، یا [ɪz-] ظاهر شود. مثلاً هرگاه این پسوند جمع‌ساز به واژه‌ای چون cat (گربه) افزوده شود، محیط آواییِ این واژه حکم می‌کند که تکواژ جمع به صورت [s-] ظاهر شود. هرگاه این پسوند در سطح صرف به واژه‌ای چون dog (سگ) افزوده شود، به صورت [z-]، و بالاخره در صورت افزوده شدن به واژه‌ای چون horse (اسب)، به‌خاطر شرایط آواییِ این واژه، به صورت [ɪz-] ظاهر می‌شود.

در واج‌شناسی به‌طور اعم، و در صرف-واج‌شناسی به‌طور اخص، به دنبال پاسخ به این پرسش هستیم که اگر قرار باشد تکواژها در سطوح انتزاعی‌تر به هم متصل شوند، و هر تکواژ تنها یک صورت انتزاعی داشته باشد، پس چگونه می‌شود که در سطح واج‌شناسی، تکواژها می‌توانند صورت‌های مختلف داشته باشند؟ اگر قرار باشد برای هر تکواژ یک صورت قائل شویم، آن صورتِ اصلی یا زیربنایی چه خواهد بود؟ و بالاخره اینکه در صورت یافتن صورت زیربنایی، طی چه قواعدی صورت‌های متناوب دیگر به‌دست داده می‌شوند؟

بنابر قواعد حاکم بر سطح صرف-واج‌شناسی، یعنی سطحی که در آن صرف، که انتزاعی‌تر است، با سطح آوایی در تعامل قرار می‌گیرد، صورت زیربناییِ این تکواژ، /z-/ است. این بدان معنی است که در سطح صرف به‌هنگام شکل‌گرفتن صورت cats، تکواژها به صورت /kat-z/ خواهند بود. وجود یک واج بی‌واک، در این مثال یعنی /t/ پایانیِ پایه، در مجاورت تکواژ جمع‌ساز /z-/ باعث تغییر صورت این پسوند می‌گردد و بدین ترتیب در سطح آوایی، شکل [kat-s] به‌دست داده می‌شود. همین پسوند پس از واژهٔ horse (واج‌نویسی: /hɔ(r)s/) به دلیل مشخصات آواییِ آخرین واج این واژه، به [ɪz-] تبدیل می‌گردد. به عنوان مثال دیگری از این دست، بازهم از زبان انگلیسی، می‌توان به پسوند گذشته‌ساز در این زبان اشاره کرد. این پسوند در سطح آوایی به سه صورتِ [d]، [-t-]، و [ɪd-] ظاهر می‌شود، اما قواعد حاکم بر سطح صرفی-واجی به ما نشان می‌دهند که پسوند گذشته‌ساز در واقع صورت [d-] است که در هرجا که بافت آوایی ایجاب کند، دو صورت دیگر از آن به‌دست داده می‌شوند. در زبان‌شناسی، صورت‌های متناوب را تکواژگونه‌های تکواژ اصلی می‌دانند.

## منابع

* فتاحی، مهدی (۱۳۹۰)، *فرایندهای صرفی-واجی در [[کردی کلهری]]*، پایان‌نامه کارشناسی ارشد زبان‌شناسی همگانی، به راهنمایی گلناز مدرسی قوامی، تهران: دانشگاه علامه طباطبایی

رده:صرف-واج‌شناسی
رده:دستور خط
رود الوسجرد

**رود الوسُجرد** یا **الوسُگرد** از بزرگ‌ترین درهٔ رشته کوه الوند بنام دره مرادبیگ یا ولاشگرد قدیم در جنوب شهر همدان سرچشمه می‌گیرد. این رود از آب شده برف‌ها و آب چشمه‌های فراوان تشکیل می‌شود، مسیری جنوبی، شمالی دارد و در شیب نسبتاً تندی جاری است و پس از گذشتن از دره به سوی شهر روان می‌گردد و از وسط شهر از سمت جنوب و مشرق تپه هگمتانه می‌گذرد و به اراضی شمالی خارج شهر می‌رسد. در اراضی جلگه‌ای شهرستان همدان با پیوستن رودهای متعدد به آن، سرانجام به رود قره‌چای می‌ریزد.

نام الوسجرد هم در اسناد دولتی آمده و هم بر زبان مردم جاری است. این واژه از نام جاهای دوران پارتی است و به احتمال قریب به یقین از نام روستایی که در دوران‌های گذشته در آنجا بوده، گرفته شده‌است.

## پانویس

## منابع
* 

رده:حوضه آبریز فلات مرکزی
رده:رودهای استان همدان
دره مرادبیگ

**دره مرادبیگ** یا **دره مرادبیک** بزرگ‌ترین درهٔ کوهستان الوند است و در جنوب شهر همدان قرار دارد. این دره برخلاف سایر دره‌های الوند مانند دره ماوشان‌رود (نام دیگر دره امامزاده کوه) و دره گنج‌نامه که در مسیر راه‌های باستانی قرار داشتند و نام آن را مردمان محلی آن گذاشته‌اند؛ به آبشار اللودر منطقهٔ بسته‌ای قرار دارد و آمدوشد در آن بسیار اندک بوده است. تنها راه ارتباطی راه مالروی انتهای دره است که از طریق درهٔ چشمه فرشه در فصول خشک سال با روستای پشت کوه (یال غربی الوند) امکان مراوده دارد. آثار یک روستای قدیمی در غرب این دره، در یکی دو کیلومتری شهر دره مرادبیگ به چشم می‌خورد.

از آب شدن برف‌ها و آب چشمه‌های فراوان در این دره رود الوسجرد تشکیل شده است. 

از مکان‌های معروف دره مرادبیگ می‌توان به دره گرگ، دره غوله، دره حاج محمد (حاجمد)، لیژه، چرچرآب، سیزده خانه، قلعه سیلوار، سر دوش، حمام خرابه، قرق، کندو خانه، منبع، پیررحمان و دره بهشت اشاره کرد.

دره مرادبیگ یکی از زیباترین روستاهای همدان است. درهٔ گل زرد هم از دره‌های زیبای آن است.

## منابع

## پانویس
* 

رده:کوهستان الوند
رده:همدان
آرامگاه‌ها و معابد نیکو

**آرامگاه‌ها و معابد نیکّو** (Nikko، 日光) که در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارد شامل ۱۰۳ ساختمان یا بنا و مجموعه‌های طبیعی اطراف آن است و در نیکو، منطقه توچیگی در ژاپن قرار دارد . این ساختمان‌ها وابسته به دو معبد شینتو ( معبد فوتاراسان و توشو-گو ) و یک معبد بودائی ( رینو-جی ) هستند . 
از میان این ۱۰۳ ساختمان ، ۹ تای آنها به عنوان گنجینه‌های ملی ژاپن برگزیده و ۹۴ تای باقی‌مانده به عنوان دارایی‌های مهم فرهنگی این کشور شناخته شدند . در سال ۱۹۹۹ این اماکن به عنوان میراث جهانی یونسکو ثبت شدند .

## مکان ها
### آرامگاه فوتاراسان

### توشو گو

### رینو جی

## منابع
* 
* 

رده:جاذبه‌های گردشگری استان توچیگی
رده:میراث جهانی در ژاپن
رده:نیایشگاه‌ها در استان توچیگی
سرزمین‌های گوسوکو و دارائی‌های پادشاهی ریوکیو

**سرزمین‌های گوسوکو و دارائی‌های پادشاهی ریوکیو** شامل ۹ مکان می‌باشند که همگی در استان اوکیناوای ژاپن واقع شده‌اند . این میراث‌ها شامل دو بیشه یا یوتاکی، مقبره تامائودون و یک باغ و پنج قلعهٔ گوسوکو می‌باشد که اکثر آن خراب شده‌است . این مناطق معرف خوبی از فرهنگ سلطنتی ریوکیو می‌باشند که با ترکیب منحصر به فرد نفوذ ژاپنی و چینی توانست این منطقه را از لحاظ اقتصادی و فرهنگی به پلی ارتباطی میان ایالت‌های همسایه مبدل سازد.سرزمین‌های گوسوکو و دارائی‌های پادشاهی ریوکیو سال ۲۰۰۰ در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.

## لیست مکان ها
}
| mausoleumآرامگاه
| nahaناها، اوکیناوا, استان اوکیناوا
|150px
|-
| 
| utakiStone gate at *[[utaki]]*
| nahaNaha-shi, Okinawa-ken
|150px
|-
| 
| gusuku ruins*[[Gusuku]]* ruins
| kunigami nakijinNakijin-son, Kunigami-gun, Okinawa-ken
| 150px
|-
| 
| gusuku ruins*[[Gusuku]]* ruins
| nakagami yomitanYomitan-son, Nakagami-gun, Okinawa-ken
| 150px
|-
| 
| gusuku ruins*[[Gusuku]]* ruins
| nakagami urumaاوروما، اوکیناوا, Nakagami-gun, Okinawa-ken
| 150px
|-
| 
| gusuku ruins*[[Gusuku]]* ruins
| nakagami nakagusukuNakagusuku-son, Nakagami-gun, Okinawa-ken
| 150px
|-
| 
| gusuku ruins*[[Gusuku]]*
| Naha-shi, Okinawa-ken
| 150px
|-
| 
| gardenGarden
| nahaNaha-shi, Okinawa-ken
| 150px
|-
| 
| utaki*[[Utaki]]*
| nanjoنانجو، اوکیناوا, Okinawa-ken
| 150px
|}

## منابع
* 
* 

رده:فرهنگ ریوکیو
رده:قلعه‌ها در استان اوکیناوا
رده:قلعه‌ها در ژاپن
رده:میراث جهانی در ژاپن
پسا

**پسا** ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته‌باشد:

* پسار نامی در فیزیک و دینامیک سیالات.
* نام پیشین شهر فسا.
زیرتابوتی

[thumb|left|یک زیرتابوتی چرخدار در کلیسای [گرندون، نورثمپتون‌شایر|گرندون در نورثمپتون‌شایر.]]
**زیرتابوتی** تختگاه یا وسیله‌ای است که تابوت را بر روی آن قرار می‌دهند تا بازماندگان پیش از دفن از پیکر فرد درگذشته دیدار کنند یا به‌وسیله آن تابوت به محل دفن حمل شود.

در دوران باستان نیز از زنبه‌هایی به عنوان زیرتابوتی استفاده می‌کردند که پیش از خاک‌سپاری یا آتش‌سپاری، تابوت یا جسد را گاهی همراه با گورنهاده‌ها بر روی آن قرار می‌دادند.

در مراسم خاکسپاری مسیحیان، زیرتابوتی را معمولاً در میانهٔ صحن کلیسا قرار می‌دهند و گرداگرد آن شمع روشن می‌کنند و زیرتابوتی و تابوت در خلال مراسم ختم در این محل می‌ماند.

## منابع

* The American Heritage Dictionary of the English Language (American Heritage Publishing Co., Inc., New York, 1973), s.v., "bier"

رده:خاک‌سپاری
فینه (جغرافیا)

[بندانگشتی|چپ|350 px|[کوه دریایی بیر، نمونه‌ای از یک فینه.]]
**فینه**  به کوه‌های زیرآبی آتش‌فشانی منفرد و جدا افتاده که قله تخت آن‌ها دست‌کم ۲۰۰ متر پایین‌تر از سطح دریا و اقیانوس باشد، گفته می‌شود. قطر این قله‌های تخت ممکن است از ۱۰ کیلومتر بیشتر باشد.

فینه‌ها نخستین بار در زمان جنگ جهانی دوم و در زمانی که کف اقیانوس‌ها به وسیله دستگاه سونار بررسی شد کشف شدند.

## منابع

رده:دریاکوه‌ها
رده:اقیانوس‌نگاری
رده:زمین‌ساخت صفحه‌ای
رده:فینه‌ها
رده:اقیانوس‌نگاری فیزیکی
گور نمادین

[بندانگشتی|تهی‌گور قربانیان بمب اتم [هیروشیما.]]
[بندانگشتی|چپ|یک تهی‌گور در [وایت‌هال لندن.]]

به بناهای یادبودی که به افتخار یک فرد درگذشته یا گروهی از درگذشتگان برپا می‌شود در حالی که بقایای پیکر این درگذشتگان در جایی غیر از این بنا باشد **گور نمادین** یا **تُهی‌گور** گفته می‌شود.

بناهای برپا شده به یادبود سربازان گمنام جنگ‌ها از مشهورترین نمونه‌های تهی‌گورها هستند.

گورهای نمادین در کشورهای مسیحی اغلب در دیوار کلیساها می‌سازندو برای نمونه گورهایی که به یادبود پاپها در سینت پیتر رم بنا شد تهی‌گور هستند چرا که گورهای اصلی این پاپ‌ها در مکان‌های دیگر قرار دارند.

در شهر هیروشیمای ژاپن تهی‌گوری برای یادبود ۲۰۰ هزار فردی که در جنگ دوم جهانی بر اثر بمب اتم در این شهر کشته شدند بنا شده‌است.

در شهر دیاربکر در کردستان ترکیه برای آرام تیگران خوانندهٔ ارمنی-کرد که وصیت کرده‌بود در این شهر دفن شود ولی با ممانعت حکومت ترکیه برای انتقال جسد وی به کردستان در بروکسل بلژیک دفن شد، یک گور نمادین ساخته شده‌است که مجسمهٔ وی نیز بر روی آن قرار دارد.

## نگارخانه

File:Cenotaph Flesherton Ontario.jpg|
File:Cenotaph 2006 10 01 04.JPG|
File:LondonOntarioCenotaph.jpg|
File:Great War Memorial Niagara Falls Canada.jpg|
File:Toronto Cenotaph.JPG|
File:VictorySquare 1932.jpg|
file:Path to Place du Canada.JPG|
File:Victoria park cenotaph.jpg|
File:Bruce Park Cenotaph.JPG|


## منابع

* Holland & Hannen and Cubitts – The Inception and Development of a Great Building Firm, published ۱۹۲۰

رده:تهی‌گور
رده:جنگ جهانی دوم
رده:گورستان‌ها
رده:یادبودهای جنگ جهانی اول
رده:تصدیق‌های مرگ
محمدحسین نژادفلاح

**محمدحسین نژادفلاح** سیاستمدار اهل ایران است. وی در دو دوره هفتم و هشتم مجلس شورای اسلامی نماینده ساوجبلاغ و طالقان بوده‌است. در تاریخ ۲۹ شهریور ۱۳۹۰ به همراه محمد رویانیان، علی پروین، محمد پنجعلی و سیف‌الله فروزنده به عنوان یکی از اعضای هیئت مدیره باشگاه پرسپولیس تهران انتخاب شد.

وی در اوایل تیر ماه سال ۱۳۹۲ از هیئت مدیره پرسپولیس کنار گذاشته شد و به جای او محمود خوردبین و محمد جعفر کامبوزیا به عنوان اعضای هیئت مدیره انتخاب شدند. وی از تاریخ ۲۶ بهمن ۱۳۹۳ تا تاریخ ۲۷ خرداد ۱۳۹۴، در سمت قائم مقام باشگاه پرسپولیس تهران مسوولیت داشت.

## منابع

رده:افراد زنده
رده:اهالی طالقان
رده:مدیران باشگاه پرسپولیس
رده:مدیران ورزشی اهل ایران
رده:نمایندگان دوره هشتم مجلس شورای اسلامی
رده:نمایندگان دوره هفتم مجلس شورای اسلامی
گورابه

[بندانگشتی|200px|گورابه یک کلیسا در [کراکوف.]]
**گورابه**  به تاق و گنبدها یا اتاق‌های سنگی که معمولاً زیر زمین و بر روی قبر مردگان می‌سازند گفته می‌شود. در قدیم در گورابه‌ها تابوت و دارایی‌ها و یادبودهای مردگان را نیز قرار می‌دادند.

در متون فارسی به محلی که دخمه پدران رستم در آنجا دانسته می‌شد نیز گورابه می‌گفتند چنان‌که در شاهنامه آمده‌است:
:زبهر پدر زال با سوگ و درد
:به گورابه اندر همی دخمه کرد.

در معماری غربی، گورابه‌ها را معمولاً می‌توان در طبقات زیرین برخی کلیساهای قدیمی یافت اما در برخی کاخ‌ها نیز گورابه‌هایی ساخته می‌شد.

## گورابه در کلیسا
**سرداب کلیسا** یا گورابه ( از یونانی باستان κρυπτή kryptḗ به معنی «گذرگاه پنهان، طاق، مقبره» به انگلیسی: Crypt یه آلمانی: Krypta) ، که گاهی کلیسای پایینی نیز نامیده می‌شود، فضایی است که در زیر جایگاه گروه کر (آپیس) یا زیر محراب کلیساهای مسیحی قرار دارد و معمولاً برای مقبره‌های مقدسین (همچنین محل نگهداری اشیاء مقدس) و محراب‌ها استفاده می‌شد. طبق رسم اولیه مسیحیت، در ابتدا یادگارهای یک شهید در سردابه نگهداری می‌شد. در قرن های اولیه مسیحیت مقبره های زیرزمینی مسیحیان اولیه در خارج از دیوارهای روم باستان، سردابه در نظر گرفته می‌شوند. بعدها کلیساهایی بر روی برخی از این مقبره‌ها ساخته شدند، مانند کلیسای قدیمی سنت پیتر در رم که گفته می‌شود بر روی مقبره حواری عیسی مسیح، پطرس ساخته شده است. در بیشتر موارد، مقبره ها در زیر محراب و در معماری رومانسک، گاهی اوقات در زیر گروه کٌر غربی قرار دارد. مقبره واقعی قدیس در زیر محراب ممکن است یک اتاق کوچک و غیرقابل دسترس باشد که می‌توان آن را از طریق یک پیش‌اتاق کوچک به نام کنفتسیو مشاهده کرد. اولین سردابه‌ها بصورت تونلی ساخته می‌شدند، به همین دلیل به آنها سردابه‌های تونلی می‌گویند. برای ایجاد حس نزدیکی به مقبره، تونلی تا مقبره امتداد می یافت و یک مسیر پیاده‌روی در گرد مقبره تشکیل می شد. این نوع سردابه ها "سردابه حلقه‌ای" نامیده می‌شود. اولین سردابه حلقه‌ای را می‌توان در کلیسای قدیمی سنت پیتر یافت که قدمت آن به حدود سال ۵۹۰ میلادی برمی‌گردد. بمرور زمان بدلیل ساخت سردابه حلقه‌ای، سردابه بیرونی بوجود آمد که در آن عمدتاً روحانیون عالی‌رتبه دفن می‌شدند و این امر مستلزم محراب‌هایی برای مراسم یادبود بود. اولین سردابه بیرونی در بریکسورث انگلستان یافت می‌شود و در اوایل قرن هشتم ساخته شد. سردابه به عنوان یک فرم معماری در دوره رومانسک به اوج خود رسید و به شکل سردابه سالنی تکامل یافت.

## نگارخانه

Image:Notre Dame de Bayeux couloirs.jpg|
Image:Bayeux-crypte1.JPG|
Image:Crypte de St Sernin Toulouse.jpg|
Image:Worcester cathedral 031.JPG|
Image:Human_remains_in_St._Eusebius_Church,_Arnhem.jpg|
Image:Zürich - Wasserkirche - Märtyrerstein - Krypta IMG 1189.jpg|
Image:Zürich - Grossmünster Krypta Karl IMG 1303.JPG|
Image:Dresden-Hofkirche-Gruft.jpg|


## منابع
* Rapport sur l'église et la crypte de Saint Martin au Val, à Chartres, par M. Paul Durand, Chartres, 1858.

رده:اتاق‌ها
رده:خاک‌سپاری
رده:سازه‌ها و یادمان‌های خاک‌سپاری
رده:سازه‌های نیمه‌زیرزمینی
رده:معماری کلیسا
رده:مهندسی ساختمان
رده:مسیحیت و مرگ
تات

**تات** و **تاتی** چند کاربرد دارد:

**قومی**
* تات‌های ایران که به صورت پراکنده و نقطه‌ای در رشته‌کوه‌های البرز و زاگرس (به ویژه محل پیوند این دو رشته کوه یعنی شهرستان تاکستان کنونی) زندگی می‌کنند.
* تات‌های قفقاز قومی در قفقاز که بیشتر در شمال جمهوری آذربایجان و جنوب داغستان زندگی می‌کنند.

**زبانی**
* زبان تاتی ایران
* زبان تاتی قفقاز
* زبان مازندرانی در برخی از لهجه‌های خود نام بومی «تاتی» دارد.

**دیگر**

* بانک تات، یکی از بانک‌های خصوصی ایران.
* تات (ایزد)، ایزد مصر باستان
* تات (مجارستان)، شهری در مجارستان

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی
رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
دلفین صاف شمالی

**دلفین صاف شمالی** آب‌بازی کوچک‌جثه است که در آب‌های شمالی اقیانوس آرام زندگی می‌کند. این دلفین یکی از دو عضو خانواده صاف‌دلفین‌ها است که عضو دیگر آن در آب‌های سرد نیمکره جنوبی زندگی می‌کند. نام صاف‌دلفین (*Lissodelphis*) برگرفته از واژه یونانی (*lisso*) به معنای صاف و (*delphis*) به معنای دلفین، است. پسوند (*borealis*) نمایشگر گسترهٔ شمالی این جانور است. دیگر نام‌های معمول این گونه عبارت اند از *نهنگ گرازماهی صاف شمالی*، *گرازماهی افعی* و *گرازماهی صاف آرام*.

## توصیف ظاهری
فرم بدن دلفین صاف شمالی به گونه‌ای است که دارای کمترین مقاومت درون آب است. این دلفین دارای سری شیبدار است و از دیگر گونه‌های دلفین بدنی باریکتر دارد. بر پشت منحنی‌گونه این دلفین هیچ باله‌ای وجود ندارد. پوزه کوتاه و مشخص است با خط لب صاف و سفیدی آشکاری بر گونه. باله‌های کناری کوچک، انحنادار و باریک‌اند. رنگ بدن اغلب سیاه است اما بخش‌های زیرین بدن سفید یا رنگ‌های روشن تر. دم مثلثی شکل است. دلفین‌های صاف شمالی بخش سفید کوچکتری نسبت به همنوعان جنوبی خود دارند.

دلفین‌های بالغ وزنی میان ۶۰ تا ۱۰۰ کیلوگرم دارند. طولشان نیز در حدود ۲ متر می‌شود؛ با بیشینه طول در نرها با ۳٫۱ متر و بیشینه طول ماده‌ها با ۲٬۲ تا ۲٬۶ متر. به جز تفاوت در طول، دو جنس در ظاهر و رنگ همانند همدیگرند. بچه‌های تازه به دنیا آمده دارای طولی برابر ۹۰ سانتی‌متر هستند. آن‌ها ۷۴ تا ۱۰۸ دندان ریز و تیز دارند که به آشکار دیده نمی‌شوند.

## رفتار
دلفین‌های صاف شمالی را می‌توان در گروه‌هایی تا ۲۰۰۰ عضو نیز یافت. میانگین تعداد اعضای گروه‌ها در شرق اقیانوس آرام ۱۱۰ و در غرب آن ۲۰۰ است. آن‌ها اغلب با دلفین‌های پهلوسفید آرام معاشرت می‌کنند.

این دلفین‌ها می‌توانند با سرعت ۴۰-۳۰ کیلومتر بر ساعت شنا کنند و به اعماق تا ۲۰۰ متر در اقیانوس به دنبال فانوس ماهی و ماهی مرکب بروند. آن‌ها را می‌توان در آب‌های معتدل و سرد (۲۴ تا ۸ درجه سلسیوس) در عرض‌های جغرافیایی °۵۱ تا °۳۱ شمالی، از کرانه غربی آمریکای شمالی تا آسیا، یافت.

## وضعیت بقا
شکار این جانور به منظور تغذیه از گوشت آن توسط صنعت شکار نهنگ، در قرن هجدهم میلادی گزارش شده‌است. گزارش‌هایی از اواخر قرن بیستم نشان می‌دهند که جمعیت بزرگی از این دلفین‌ها در آن سال‌ها در تورهای عظیم ماهیگیری، که به منظور شکار ماهی مرکب در دریاها انداخته می‌شدند، گرفتار شدند؛ چیزی که باعث کم شدن جمعیت آن‌ها به یک تا سه چهارم جمعیت پیشینشان شد. جمعیت کنونی این جانوران اکنون مشخص نیست؛ با این حال اتحادیه بین‌المللی حفاظت از محیط زیست وضعیت آن‌ها را در حالت حداقل نگرانی طبقه‌بندی کرده‌است.

## یادداشت

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:پستانداران توصیف‌شده در ۱۸۴۸ (میلادی)
رده:پستانداران دریایی
رده:دلفین‌های اقیانوسی
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
پرتقال کوکی (ابهام‌زدایی)

**پرتقال کوکی** می‌تواند به موارد زیر اشاره داشته باشد:
* پرتقال کوکی (رمان) رمان کوتاهی نوشتهٔ آنتونی برجس
* پرتقال کوکی (فیلم) فیلمی به کارگردانی استنلی کوبریک بر اساس رمان برجس
* پرتقال کوکی (موسیقی متن) موسیقی متن رسمی فیلم
امیررضا واعظی آشتیانی

**امیررضا واعظ آشتیانی** (زاده ۱۳۳۷ در آشتیان) سیاستمدار اصول‌گرای اهل ایران است. او سابقه عضویت در شورای اسلامی شهر تهران، مدیریت عاملی باشگاه استقلال تهران و ریاست فدراسیون دوچرخه‌سواری ایران را دارد. او عضو شورای مرکزی حزب مؤتلفه اسلامی است و پیشتر عضو حزب جمهوری اسلامی بوده‌است. او همچنین عضو هیئت مدیره بیمه رازی است.

## منابع

رده:اصولگرایان اهل ایران
رده:اعضای ائتلاف آبادگران ایران اسلامی
رده:اعضای حزب جمهوری اسلامی
رده:اعضای حزب مؤتلفه اسلامی
رده:اعضای دوره دوم شورای اسلامی شهر تهران
رده:افراد زنده
رده:رئیسان فدراسیون دوچرخه‌سواری ایران
رده:زادگان ۱۳۳۷
رده:مدیران باشگاه استقلال
رده:مدیران باشگاه فوتبال و سرمایه‌گذاران اهل ایران
رده:اعضای جمعیت یاران انقلاب اسلامی
رده:اعضای ائتلاف رایحه خوش خدمت
فدراسیون دوچرخه‌سواری ایران

**فدراسیون دوچرخه‌سواری ایران** نهاد متولی دوچرخه‌سواری در ایران است. این فدراسیون در سال ۱۳۲۶ به دست احمد ایزدپناه بنیانگذاری شد.

## رؤسا
* احمد ایزدپناه ۱۳۲۹–۱۳۲۶
* صدری میرعمادی ۱۳۳۰–۱۳۲۹
* احمد ادب‌خواه ۱۳۳۱–۱۳۳۰
* منوچهر قره‌گزلو ۱۳۳۳–۱۳۳۱
* احمد ادب‌خواه ۱۳۳۴–۱۳۳۳
* هلاکو رامبد ۱۳۳۵–۱۳۳۴
* اسد بهادر ۱۳۳۹–۱۳۳۵
* سرتیپ وثیق ۱۳۴۲–۱۳۳۹
* سپهبد رحیمی ۱۳۴۴–۱۳۴۲
* سرتیپ اسدی ۱۳۴۵–۱۳۴۴
* سرهنگ گل تپه ۱۳۴۶–۱۳۴۵
* سرهنگ ایروانی ۱۳۴۶–۱۳۴۶
* سرتیپ حسینعلی بیات ۱۳۵۰–۱۳۴۶
* بیژن جهانبانی ۱۳۵۷–۱۳۵۰
* در سال ۱۳۵۷ بعد از بیژن جهانبانی کمیته‌ای به نام کمیته فدراسیون دوچرخه سواری با حضور ۵ عضو (محمد فکری، مرتضی مهاجری، اصغر سمیعی، منوچهر روشن پور و اصغر خدایاری) شکل گرفت. این کمیته تا زمان انتخاب رئیس فدراسیون تصمیم‌گیری می‌کردند.
* احمد طلاکش1359–۱۳۵۸
* منوچهر روشن‌پور ۱۳۶۳–1359
* سید محمد هاشمی ۱۳۶۶–۱۳۶۳
* محمد شاه‌حسینی ۱۳۷۰–۱۳۶۶
* اصغر ابراهیمی ۱۳۷۴–۱۳۷۰
* سید حسین هاشمی ۱۳۸۴–۱۳۷۴
* امیررضا واعظی آشتیانی ۱۳۸۴–۱۳۸۸
* علی انصاری ۱۳۸۸
* علی زنگی‌آبادی از آذر ۱۳۸۸ تا اردیبهشت ۱۳۹۱
* خسرو قمری از اردیبهشت ۱۳۹۱ تا آذر ۱۳۹۹
* محمود رشیدی از اردیبهشت ۱۴۰۰ تا ۱ مهر ۱۴۰۰
* رسول هاشم کندی اسدی رییس از تاریخ 20 بهمن 1401 تاکنون

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:فدراسیون دوچرخه‌سواری ایران
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۳۲۶ در ایران
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۴۷ (میلادی) در ایران
رده:سازمان‌های مسابقات دوچرخه‌سواری
رده:سازمان‌های ورزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۴۷ (میلادی)
رده:فدراسیون‌های ورزشی در ایران
رده:مسابقه دوچرخه‌سواری در ایران
لطف‌الله فروزنده

**لطف‌الله  فروزنده دهکردی** (زاده ۱۳۴۰ شهرکرد) سیاستمدار اهل ایران و معاون هماهنگی و امور مناطق شهرداری تهران از اسفند ۱۴۰۳ است. 

وی پیشتر از ۴ مهر ۱۴۰۱ تا ۲۲ اسفند ۱۴۰۳ معاون مالی و اقتصاد شهری شهرداری تهران و از ۸ مهر ۱۴۰۰ تا ۴ مهر ۱۴۰۱ معاون برنامه‌ریزی، توسعه سرمایه انسانی و امور شورا شهرداری تهران بوده‌است. فروزنده سخنگوی پیشین جمعیت ایثارگران انقلاب اسلامی نیز بوده‌است. او در دولت دهم، معاون توسعه مدیریت و سرمایه انسانی و پس از آن، معاونت امور مجلس رئیس‌جمهور را برعهده داشت. فروزنده قائم مقام مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی و از سال ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۰ نیز دستیار تولیت آستان قدس رضوی در امور استان‌ها بوده‌است. 

فروزنده در جریان انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۴۰۳ به‌عنوان رئیس ستاد انتخاباتی علیرضا زاکانی منصوب شد.

## تحصیلات
لطف‌الله فروزنده‌دهکردی دارای مدرک دکتری در رشته دکتری مدیریت استراتژیک از دانشگاه تهران است. پیش از آن فروزنده دهکردی مدرک کارشناسی ارشد خود را در رشته مدیریت منابع انسانی از دانشگاه تهران و مدرک کارشناسی خود را در رشته مدیریت بازرگانی از دانشگاه اصفهان گرفته بود. وی هم‌اکنون عضو هیئت علمی دانشکده مدیریت دانشگاه تربیت مدرس است.

## کتاب‌شناسی
* مدیریت استراتژیک؛ نشر دانشگاه پیام نور
*  مدیریت اسلامی و الگوهای آن
* مدل رهبری امام خمینی (الگویی برای مدیران در نظام اسلامی)
* شمیم عدالت: گفتاری درباره عدالت در نظام اداری
* برنامه‌ریزی و مدیریت استراتژیک با رویکرد تدوین استراتژی

## منابع

رده:اصولگرایان اهل ایران
رده:اهالی شهرکرد
رده:اعضای جبهه مردمی نیروهای انقلاب اسلامی
رده:اعضای جمعیت ایثارگران انقلاب اسلامی
رده:افراد زنده
رده:دانش‌آموختگان دانشکده مدیریت دانشگاه تهران
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه اصفهان
رده:زادگان ۱۳۴۰
رده:زادگان ۱۹۶۱ (میلادی)
رده:سیاستمداران اهل شهرکرد
رده:معاونان رئیس‌جمهور ایران (محمود احمدی‌نژاد)
رده:مقاله‌های ایجادشده توسط ایجادگر
رده:معاونان امور مجلس رئیس‌جمهور ایران
الساندرو کاستاکورتا

**الساندرو «بیلی» کاستاکورتا**  (زادهٔ ۲۴ آوریل ۱۹۶۶) بازیکن سابق فوتبال اهل ایتالیا بود.

## تیم ملی
او به همراه ایتالیا در دو جام جهانی ۹۴ و ۹۸ حاضر شد و مدال نقرهٔ مسابقات جام جهانی ۹۴ را از آن خود کرد. همچنین یکی از ارکان اصلی ایتالیا در مسابقات یورو ۹۶ بود.

## مربی‌گری
بعد از بازنشستگی‌اش، در فصل ۲۰۰۷-۲۰۰۸ یکی از اعضای تیم مربی‌گری کارلو آنجلوتی بود و به عنوان دستیار فنی انجام وظیفه می‌کرد. در پایان فصل پیشنهاد مربی‌گری باشگاه پیسا را بخاطر ماندن در میلان و نگهداری از پسرش رد کرد. در تاریخ ۲۷ اکتبر ۲۰۰۸، به عنوان سرمربی باشگاه مانتووا انتخاب شد. دوران مربی‌گری او در تیم مانووتا که یکی از کاندیدای صعود به سری آ بود، موفقیت‌آمیز نبود و او تنها توانست تیمش را در سری بی حفظ کند.

## زندگی شخصی
کاستاکورتا با «بانوی شایسته» سابق ایتالیا، مارتینا کولومباری ازدواج کرده و پسری به نام آکیله دارد.

## منابع

رده:افراد زنده
رده:اهالی استان ورزه
رده:اهالی ایتالیا
رده:بازیکنان باشگاه آ.ث. میلان
رده:بازیکنان باشگاه مونتسا
رده:بازیکنان برنده لیگ قهرمانان اروپا
رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال ایتالیا
رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال زیر ۲۱ سال ایتالیا
رده:بازیکنان جام جهانی فوتبال ۱۹۹۴
رده:بازیکنان جام جهانی فوتبال ۱۹۹۸
رده:بازیکنان جام ملت‌های اروپا ۱۹۹۶
رده:بازیکنان سری آ
رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل ایتالیا
رده:زادگان ۱۹۶۶ (میلادی)
رده:مدافعان مرد فوتبال
رده:مدافعان کناری مرد فوتبال
رده:مدافعان مرکزی مرد فوتبال
رده:مربیان باشگاه مانتووا
رده:مربیان فوتبال اهل ایتالیا
رده:ورزشکاران اهل استان وارزه
رجب فرامرزی

**رجب علی  فرامرزی** (زاده ١٣١۴ – درگذشتهٔ ۲۱ مرداد ١۴٠٠) مربی فوتبال اهل ایران و زاده شهر تهران بود. او مربیگری باشگاه فوتبال بانک ملی و باشگاه فوتبال پرسپولیس را برعهده داشته‌است. او دومین سرمربی تاریخ باشگاه پرسپولیس بود. سرانجام در ۲۱ مرداد ۱۴۰۰ در سن ۸۶ سالگی در آلمان درگذشت. او همچنین برای فدراسیون فوتبال آلمان نیز در رده پایه کار کرده‌است.

## منابع

رده:مربیان باشگاه فوتبال پرسپولیس
رده:مربیان فوتبال اهل ایران
رده:درگذشتگان ۱۴۰۰
رده:دور از وطن‌های اهل ایران در آلمان
ادموند لیچ

**ادموند لیچ**  (زاده ۷ نوامبر ۱۹۱۰ -مرگ ۶ ژانویه ۱۹۸۹) انسان‌شناس اجتماعی بریتانیایی‌ست. او از پیروان مکتب ساختارگرایی است.

## منابع

* ساختار اجتماعی و فقدان مرکز: جایگزینی برای جامعه‌شناسی‌های نوین دین

رده:اعضای آکادمی بریتانیا
رده:انسان‌شناسان اجتماعی
رده:انسان‌شناسان اهل بریتانیا
رده:انسان‌شناسان دینی
رده:انسان‌شناسان سده ۲۰ (میلادی)
رده:انسان‌شناسی فرهنگی
رده:اهالی سیدموث
رده:دارندگان عنوان شوالیه
رده:دانش‌آموختگان کینگز کالج، کمبریج
رده:درگذشتگان ۱۹۸۹ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۱۰ (میلادی)

رده:دانش‌آموختگان کالج کلیر، کمبریج
رده:انسان‌گرایان اهل انگلستان
نرئو روکو

**نرئو روکو** (۱۲ دسامبر ۱۹۱۲، اتریش-مجارستان تا ۲۰ فوریه ۱۹۷۹، ایتالیا)، پرافتخارترین مربی تاریخ باشگاه میلان و اولین استفاده کنندهٔ سیستم کاتناچیو در ایتالیا می‌باشد.او همچنین بیشترین دوران مربی‌گری در تیم آ.ث میلان را از آن خود کرده‌است.

## افتخارات
او در دوران مربیگریش دو اسکودتو، سه کوپا ایتالیا دو جام اروپا، دو جام در جام اروپا و یک جام بین‌قاره‌ای را بهمراه تیم میلان کسب کرد.

## یادبود
در ۱۸ اکتبر ۱۹۹۲، استادیومی جدید در تریسته به نام روکو افتتاح شد.روکو را با لقب اِل پارُن(به ایتالیایی El Paròn) می شناسند.

## منابع

رده:اهالی ایتالیا
رده:اهالی تریسته
رده:بازیکنان باشگاه پادوا
رده:بازیکنان باشگاه تریستیانا
رده:بازیکنان باشگاه فوتبال ناپولی
رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال ایتالیا
رده:بازیکنان سری آ
رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل ایتالیا
رده:درگذشتگان ۱۹۷۹ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۱۲ (میلادی)
رده:مربیان باشگاه فوتبال آ.ث. میلان
رده:مربیان باشگاه فوتبال پادوا
رده:مربیان باشگاه فوتبال تریستیانا
رده:مربیان باشگاه فوتبال تورینو
رده:مربیان باشگاه فوتبال فیورنتینا
رده:مربیان برنده لیگ قهرمانان اروپا
رده:مربیان سری آ
رده:مربیان فوتبال اهل ایتالیا
رده:ورزشکاران اهل تریسته
رده:هافبک‌های مرد فوتبال
اتحاد (روزنامه)

**اتحاد** نام یکی از نشریات دوران جنگ جهانی اول در شهر همدان است. اتحاد یکی از مهم‌ترین، سیاسی‌ترین، ادبی‌ترین و مردمی‌ترین نشریه در همدان بود که به سبب استحکام و توان صاحب امتیاز و مدیر آن سید محمد یوسف‌زاده غمام به نسبت دیگر نشریات از دوام بیشتری در عرصه فعالیت مطبوعاتی برخوردار گشت. بیشترین اخبار و گزارش‌های حوادث جنگ در شهر همدان را می‌توان از این نشریه به دست آورد.

از نویسندگان برجسته این روزنامه می‌توان به یاور همدانی (احمد نیک‌طلب)، شاعر سرشناس معاصر ایران اشاره داشت. 

## پانویس

## منابع
* 

رده:مطبوعات همدان
افسانه (روزنامه)

**افسانه** نام یکی از نشریات دوران جنگ جهانی اول در شهر همدان است. این هفته‌نامه به صاحب امتیازی غلامعلی‌خان سروش‌زاده و به مدیریت انتظام‌الممالک (نقی رضوی) رئیس پلیس وقت همدان به قطع کوچک در ۴ صفحه در سال ۱۹۱۹ میلادی مطابق با ۱۳۳۸ قمری در همدان انتشار یافت. روش و زمینهٔ آن خبری و ادبی بود که پس از انتشار چند شماره تعطیل شد. اخبار و مطالب این نشریه حوادث پایانی جنگ، اقدامات رضاخانی و اقدامات قوای انگلیس در همدان را شامل می‌گردید. 

## پانویس

## منابع
* 

افسانه
تازه‌ایران

**تازه‌ایران** نام یکی از نشریات دوران جنگ جهانی اول در شهر همدان است. این نشریه سیاسی، اخلاقی، دینی، و تاریخی به مدیریت و صاحب امتیازی برهان المتکلمین از واعظان و آزادی‌خواهان همدان در سال ۱۳۳۴ قمری به قطع نیم برگی در ۴ صفحه هفته‌ای دو بار در همدان منتشر می‌شد. این نشریه طرفدار اتحاد اسلام و استقلال ایران بود. به علت هجوم قوای روس به همدان و اشغال این شهر توسط قوای روس و بسته شدن چاپخانه در همدان، تا ۴ شماره در همدان و از شمارهٔ ۵ به قطع متوسط در چاپخانه سربی احمدی (شرافت) شهر کرمانشاه چاپ و توزیع گردید. 

## پانویس

## منابع
* 

تازه‌ایران
تیم ملی فوتبال زنان سوئیس

**تیم ملی فوتبال زنان سوئیس** نمایندهٔ زنان این کشور در ردهٔ ملی است. این تیم اولین بازی خود را در سال ۱۹۷۲ انجام داد. تیم ملی فوتبال زنان سوئیس تا کنون برای هیچ‌یک از بازی‌های المپیک، جام جهانی یا قهرمانان اروپا واجد شرایط نشده‌است.

## منابع

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۷۲ (میلادی) در سوئیس
رده:تیم‌های ملی فوتبال زنان اروپا
رده:تیم‌های ملی ورزشی زنان سوئیس
رده:تیم‌های ورزشی ملی سوئیس
رده:فوتبال زنان در سوئیس
قرن بیستم (روزنامه)

**قرن بیستم** نام یکی از نشریات دوران جنگ جهانی اول در شهر همدان است. این روزنامه ابتدا توسط میرزاده عشقی تا ۳ شماره در همدان انتشار یافت و پس از بازگشت وی از استانبول به تهران، انتشار آن را در این شهر ادامه داد. نخستین شمارهٔ این نشریه البته در تهران در تاریخ ۱۶ اردیبهشت ۱۳۰۰ شمسی مصادف با شعبان ۱۳۳۹ قمری با حروف سربی در ۱۶ صفحه در قطع وزیری و به طور هفتگی انتشار می‌یافت. شیوه و روش آن سیاسی، ادبی و اجتماعی بود. تا سال ۱۳۰۳ شمسی که میرزاده عشقی کشته شد، ۲۳ شماره از این نشریه منتشر شد. 

## پانویس

## منابع
* 

رده:میرزاده عشقی
قرن بیستم
بوستان مردم

**پارک مردم** یا **بوستان مردم** با نام قدیم **لوناپارک** در سمت غربی شهر همدان در مقابل دانشگاه بوعلی سینا و دانشگاه صنعتی همدان و دانشگاه علوم پزشکی همدان واقع شده و یکی از قدیمی‌ترین و بزرگترین پارک‌های شهرستان همدان به شمار می‌رود. بوستان مردم علاوه بر وسعت مناسب و جایگاه‌هایی جهت نشستن، دارای شهربازی، زمین بازی برای کودکان، زمین فوتسال، بسکتبال، والیبال پینگ پنگ و شطرنج نیز هست. 

## پانویس

## منابع
* 

مردم
بوستان باباطاهر

left|thumb|260px|بوستان باباطاهر

**پارک باباطاهر** یا **بوستان باباطاهر** یکی از پارک‌های شهر همدان است که میدان باباطاهر و در اطراف آرامگاه باباطاهر واقع شده‌است. بوستان باباطاهر در ردیف یکی از بزرگترین بوستان‌ها در همدان است. در گوشهٔ غربی این بوستان برجی آجری مربوط به یکی از امامزاده‌های همدان به نام امامزاده هادی بن علی از بناهای قرن ۱۰ هجری قرار دارد.

## پانویس

## منابع
* 

رده:پارک‌های شهر همدان
بوستان شیرسنگی

left|thumb|200px

**پارک شیرسنگی** یا **بوستان میدان مجسمهٔ شیرسنگی** یکی از پارک‌های شهر همدان است که در میدان شیرسنگی واقع شده‌است. از دیدنی‌های این پارک وجود پیکرهٔ چند هزار سالهٔ شیر سنگی همدان در آن است.
این میدان در خیابان تختی، و بعد از خیابان ۱۲ متری سنگشیر واقع شده‌است.

## پانویس

## منابع
* 

شیرسنگی
بوستان تپه حاج عنایت

**بوستان تپه حاج عنایت** یکی از پارک‌های شهر همدان است که در حاشیهٔ شرقی واقع شده‌است. از مزایای این پارک وجود رصدخانه ابن صلاح همدانی است که از نظر علمی و اخترشناسی یکی از مراکز خوب کشور و دانشگاه بوعلی سینا است.

## پانویس

## جستارهای وابسته
* رصدخانه ابن صلاح همدانی

## منابع
* 

تپه حاج هدایت
دلفین صاف جنوبی

**دلفین صاف جنوبی** دلفینی کوچک‌جثه و باریک اندام است که در آب‌های سرد و خنک نیمکره جنوبی زندگی می‌کند. این دلفین یکی از دو عضو خانواده صاف‌دلفین‌ها است. عضو دیگر در آب‌های ژرف اقیانوسی نیمکره شمالی یافت می‌شود.

## رده‌بندی
سرده (*Lissodelphis*) جزیی از خانواده دلفین‌های اقیانوسی است. نام صاف‌دلفین (*Lissodelphis*) برگرفته از واژه یونانی (*lisso*) به معنای صاف و (*delphis*) به معنای دلفین، است. پسوند (*peronii*) برگرفته از نام فرانسوا پرون، طبیعی‌دان فرانسوی قرن هجدهم که این جانوران را در طی سفری به تانزانیا در سال ۱۸۰۰ میلادی دید، و به یاد این دانشمند گذاشته شده است. نام متداول دیگر این گونه *گرازماهی افعی* است. دلیل نام‌گذاری دو گونه عضو این سرده به *صاف‌دلفین* آن است که هر دوی آن‌ها باله پشتی ندارند و بدنشان صاف و یکدست است.

## توصیف
دلفین‌های صاف جنوبی تنها دلفین‌های بی باله پشتی در نیمکره جنوبی هستند. دلفین‌های صاف جنوبی بخش سفید بزرگتری بر شکم و اطراف سر خود نسبت به همنوعان شمالی خود دارند. آن‌ها همچنین کوچک جثه تر از دلفین‌های صاف شمالی اند. آن‌ها بدنی باریک و لاغراندام دارند به رنگ سیاه در پشت و سفید در بخش‌های زیرین. باله‌های کناری این گونه به رنگ سفید، کوچک و انحنادار هستند. آن‌ها ۴۳ تا ۴۹ دندان در هر فک دارند.

محدوده زندگی این دلفین‌ها از آب‌های نزدیک به مناطق گرمسیری آغاز تا آب‌های نزدیک به قطب در نیمکره جنوبی گسترده است. گستره و جمعیت دقیق این جانوران تاکنون زیر بررسی قرار نگرفته است. جمعیت‌های بزرگی از آن‌ها اما در کرانه‌های غربی آمریکای جنوبی و نیوزیلند دیده شده اند. گستره دلفین‌های صاف جنوبی با جریان‌های آب خنک کنار کرانه‌های غربی و جنوبی آفریقا ارتباط دارد و بیشترین تراکم این جانوران در نزدیکی نامیبیا گزارش شده است. این جانور در کنار دیگر آب‌بازانی چون نهنگ خلبان باله‌کوتاه و دلفین سربی دیده شده است. دلفین صاف جنوبی در گروه‌هایی که گاه تا ۱۰۰۰ عضو دارند زندگی می‌کند. میانگین تعداد اعضای یک گروه ۵۲ است. به گل نشستگی انبوه این دلفین‌ها گزارش شده است. 

## یادداشت

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:آب‌بازان استرالیا
رده:آب‌بازسانان اقیانوس جنوبگان
رده:پستانداران آرژانتین
رده:پستانداران پرو
رده:پستانداران توصیف‌شده در ۱۸۰۴ (میلادی)
رده:پستانداران دریایی
رده:پستانداران شیلی
رده:دلفین‌های اقیانوسی
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمبود داده
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط برنارد ژرمن دو لاسه‌پد
رصدخانه ابن صلاح همدانی

**رصدخانه ابن صلاح همدانی** یا **مرکز اخترشناسی ابن صلاح همدانی** بر فراز تپهٔ حاج عنایت در شمال شرقی همدان قرار دارد. این رصدخانه توسط شهرداری همدان در سال ۱۳۸۲ شمسی راه‌اندازی و توسط معاونت فرهنگی و اجتماعی شهرداری همدان اداره می‌شود. در آرشیو شهرداری بنای مذکور در حدود ۶۸۶ مترمربع زیر بنا دارد که با در نظر گرفتن سایر قسمت‌های جانبی تا ۸۰۰ مترمربع می‌رسد. سینه‌کشی‌های تپه به‌طور کامل خیابان‌کشی و جدول‌بندی است و از فضای سبزی چند هکتاری به نام بوستان تپه حاج عنایت پوشیده شده‌است. مرکز در حال حاضر مجهز به دو گنبد آسمان‌نما با تجهیزات کامل الکترونیکی پیشرفته است. گنبدها با قطر بیرونی ۶ متر و قطر داخلی ۴ و نیم متر دارای دو تلسکوپ ثابت و گردان است.

## پانویس

## جستارهای وابسته
* ابن صلاح همدانی

## منابع
* 

رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در همدان
دره امامزاده کوه

**دره امامزاده کوه** یا **دره ماوشان‌رود** یکی از دره‌های کوهستان الوند است. این دره در شمال غربی الوند و در ۵ کیلومتری شهر همدان قرار دارد و امتدارد آن شرقی-غربی است. طول آن حدود ۱۲ کیلومتر و عرض آن متغیر و در برخی نقاط به ۳ کیلومتر می‌رسد. شهر مریانج دروازهٔ ورودی آن است. بعد از مریانج در جهت انتهای درخ به ترتیب روستاهای سولان، توییجین، موییجین، و وفرجین قرار دارند. ماوشان‌رود که از آب شدن برف‌های ارتفاعات و کوه‌های غربی دره و نیز چشمه‌های فراوانی که از جای‌جای دره می‌جوشد، تشکیل می‌شود در طول خط‌القعر آن جاری است.

## پانویس

## منابع
* 

رده:کوهستان الوند
رده:همدان
سمفونی شماره ۴ (بروکنر)

**سمفونی شماره چهار** در می بمل ماژور که با نام *رومانتیک* معروف شده‌است، در کنار سمفونی شماره هفت آنتون بروکنر، از محبوب‌ترین آثار او به‌شمار می‌رود. اولین نسخه این اثر در سال ۱۸۷۴ میلادی با چهار موومان خلق شد. بروکنر نسخه دوم این سمفونی را با موومان شرتسو کاملاً جدید در سال ۱۸۷۸ ارائه کرد. در سالهای ۱۸۷۹ و ۱۸۸۰ بروکنر تغییراتی در موومان فیناله یا همان بخش نهایی سمفونی ایجاد کرد. اولین اجرای عمومی این سمفونی که بسیار هم موفقیت‌آمیز بود، در فوریه سال ۱۸۸۱ توسط ارکستر فیلارمونیک وین در شهر وین با رهبری هانز ریشتر صورت گرفت.

موفقیت اجرای نخست این سمفونی باعث خوشحالی فراوان بروکنر شد، به طوریکه بعد از اجرا، بروکنر یک سکه تالر به ریشتر داد و به او گفت که با این پول یک لیوان آبجو بخرد و به سلامتی بروکنر بنوشد! این رفتار ساده و صمیمی بروکنر، ریشتر را تحت تأثیر قرار داد.

سمفونی شماره چهار تنها سمفونی بروکنر است که دارای عنوان (رومانتیک) است. بقیه سمفونی‌های او فقط با شماره مشخص می‌شوند.

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:آثار در می بمل ماژور
رده:آثار موسیقایی ۱۸۷۴ (میلادی)
رده:آثار موسیقایی ۱۸۸۸ (میلادی)
رده:سمفونی‌های آنتون بروکنر
رده:موسیقی‌های تقدیم‌شده به نجیب‌زادگان و خانواده‌های سلطنتی
تالر

[چپ|260px|بندانگشتی| تالر [مجارستان با تصویر لئوپولد یکم ضرب شده در سال ۱۶۹۲ میلادی]]
**تالر** سکه نقره‌ای بود که در اروپا حدود چهارصد سال استفاده می‌شد. یکای پول دلار و تولار اسلوونی از نام تالر نشات گرفته‌اند.

تالر، که در زبان آلمانی تا سال ۱۹۰۱ به صورت Thaler نوشته می‌شد، نوعی سکه نقره بزرگ اروپایی است که از اوایل دوره مدرن تا قرن نوزدهم اهمیت داشت. سکه‌های نقره، که از نظر ارزش امروزی معادل یک گولدن Gulden  طلا هستند (هر گولدن معادل ۳/۵ g طلا می بود) ، برای اولین بار در سال ۱۴۸۶ در هال در تیرول ضرب شدند. چنین سکه‌هایی به تدریج از سال ۱۵۰۰ به بعد در سراسر اروپا و فراتر از آن گسترش یافتند. گولدن‌گروشن‌های ضرب شده در یواخیمستال، بوهمیا (حداکثر تا سال ۱۵۱۹)، در ابتدا "یواخیمستال" نامیده می‌شدند و بعداً، مطابق با نام محاوره‌ای یواخیمستال "تال"، به "تالر" کوتاه شدند که به اصطلاح عمومی برای سکه‌هایی با این اندازه تبدیل شد. میزان استاندارد نقره در تالرهای مختلف از تقریباً ۲۷.۴ گرم نقره خالص در رایش‌گولدینرز (۱۵۲۴) به ۱۶.۷ گرم در فرآینستالر کاهش یافت.

## منابع
* 

رده:تالر
رده:یکاهای پول منسوخ‌شده نوین
رده:یکاهای پول آلمان
سرانه

**سرانه** عبارتی قیدی از لاتین متشکل از per و capita (به معنای سر) است. بنابراین عبارتی به معنای *به ازای هر فرد* 
است. این عبارت به صورت وسیع در متون پژوهشی علوم اجتماعی و علم آمار استفاده می‌شود. از جمله در آمارهای حکومتی، نمایگرهای اقتصادی و مطالعات محیطی.

این عبارت اغلب در زمینه آمار و به‌جای گفتن *به ازای هر نفر* استفاده می‌شود. از این کلمه در تنظیم وصیت‌نامه‌ها و برای مشخص کردن سهم برابر هر ذی‌نفع با تقسیم املاک نیز استفاده می‌شود.

## همچنین ببینید
* درآمد سرانه

## منابع

* 

رده:آمار اجتماعی
رده:واژه‌ها و عبارت‌های لاتین
صیفی‌جات

**صیفی‌جات (تابستانه‌ها یا تابستانِگان)** (به فارسی: میوه های تابستانی)، به برخی از محصولات کشاورزی گفته می‌شود که در بهار و اوایل تابستان کارهای مقدماتی آن انجام شده و محصول آن در تابستان یا اوایل پاییز به دست می‌آید. مانند:.  صیفی‌جات برخی از محصولات کشاورزی هستند که کاشت، داشت و برداشت آن‌ها در فصل گرم سال انجام می‌شود. تفاوت صیفی‌جات با سبزیجات به دلیل آن است که صیفی‌جات میوه هستند. طبق تعریف گیاه‌شناسی، میوه قسمتی از گیاه است که از طریق گلدهی تولید می‌شود و همچنین بخشی از گیاه است که دارای دانه می‌باشد و به دیگر بخش‌های دیگر گیاه مانند ساقه، برگ، ریشه و حتی جوانه گل، سبزی می‌گویند؛ بنابراین چون صیفی‌جات از طریق گلدهی تولید می‌گردند، میوه محسوب می‌شوند.

از انواع دیگر صیفی‌جات می‌توان انواع کدو، بادمجان، فلفل، کلم، ذرت، کرفس، باقلا، لوبیا سبز، گوجه‌فرنگی و خیار را نام برد.

صیفی‌جات در مقابل شتوی‌جات قرار دارند.

## فواید مصرف صیفی‌جات
* کاهش فشار خون
* کاهش ابتلا به بیماری‌های قلبی
* جلوگیری از سکته مغزی
* کاهش ابتلا به سرطان
* کاهش مشکلات گوارشی
* حفظ اشتها

## جستارهای وابسته
* فهرست میوه‌ها
* شتوی‌جات
* پیازیان
* مرکبات

## منابع

* جیلیز

رده:آشپزی
رده:باغبانی
رده:باغبانی ارگانیک
رده:کشاورزی
رده:گیاهان باغی
رده:گیاهان جالیزی
قحطی مصنوعی همدان در دوران حکومت علی ظهیرالدوله

**قحطی در همدان در دوران حکومت علی‌خان ظهیرالدوله** به ایجاد قحطی مصنوعی در سال‌های حدود ۱۲۸۶ شمسی ، ۱۹۰۸ میلادی ، ۱۳۲۴ قمری در اواخر دوران قاجار توسط خوانین در دوران حکومت علی‌خان ظهیرالدوله در همدان، اشاره دارد.

این قحطی اصولاً ریشهٔ سیاسی داشت. در زمان حکومت علی‌خان ظهیرالدوله حاکم وقت همدان، خوانین همدان به سبب مخالفت با افکار فکری و سیاسی مشروطه‌خواهانهٔ او اقدام به احتکار و انبار کردن گندم و ارزاق عمومی در همدان نموده و در این شهر قحطی مصنوعی ایجاد کردند. قیمت گندم در طی این قحطی به ده ها برابر قیمت معمول رسید و سرانجام مردم بکلی از هستی ساقط گردیدند. کار مردم به شورش و بلوا کشید و قصد بهم ریختن نظم عمومی و حمله به منازل را داشتند که حاکم عادل و مدبر همدان ظهیرالدوله مانع بروز اغتشاش گشت. اقدامات و پیگیری‌های او از ابتدا تا انتها با همکاری حاج شیخ تقی ایرانی وکیل‌الرعایا که خود مشروطه‌خواه و از وکلای بنام مجلس شورای اول بود، انجام می‌گرفت. سرانجام با کیاست این دو شورش مردم آرام شد و مردم مجبور به مسالمت و احترام به قانون شدند. 

## پانویس

## جستارهای وابسته
* قحطی در همدان در دوران جنگ جهانی اول
* علی‌خان ظهیرالدوله 

## منابع
* 

رده:استان همدان
رده:تاریخ قاجاریان
رده:قحطی‌ها
فریژر

{{جعبه اطلاعات تلویزیون
| show_name                = فریژرفریزر
| image                    = 245px
| caption                  = 
| format                   = کمدی موقعیت
| picture_format           = ۴۸۰i (SDTV; ان‌تی‌اس‌سی۱۰۸۰i (تلویزیون اچ‌دی; فصل ۱۰–۱۱)
| audio_format             = استریو
| camera                   = فیلم; چند دوربین
| runtime                  = ۲۴ دقیقه
| company                  = تولیدات خیابانی گرابکلسی گرامر (فصل 10-11، بدون اعتبار)پارامونت تلویژن
| distributor              = پخش تلویزیونی سی‌بی‌اس
| creator                  = دیوید آنجلپیتر کیسیدیوید لی
| starring                 = 
| producer                 = 
| country                  = آمریکا
| language                 = انگلیسی
| num_seasons              = ۱۱
| network                  = ان‌بی‌سی (شبکه)
| first_aired              = ۱۹۹۳
| last_aired               = ۲۰۰۴
| preceded_by              = *[[Cheers]]*
| related                  = *[[تورتلی]]*
| num_episodes             = ۲۶۴
| status                   = پایان‌یافته
| list_episodes            = 
}}
***فریژر*** ، (به تلفظ آمریکاییِ ˈfreɪzər) نام یک مجموعه تلویزیونی آمریکایی است که در ۱۱ فصل از شبکهٔ NBC پخش شد. پخش این مجموعه در ۱۶ سپتامبر ۱۹۹۳ آغاز شد و در ۱۳ مه ۲۰۰۴ به پایان رسید. این برنامه توسط دیوید آنجل، پیتر کیسی و دیوید لی تهیه و تولید شده‌است. (به عنوان Grub Street Productions در ارتباط با Grammnet (2004) و Paramount Network Television).

این سریال به عنوان اسپین آف Cheers ساخته شد. داستان یک روان پزشک Frasier Crane (به پارسی فریژر کرین) است که به زادگاهش سیاتل باز می گردد، با پدر و برادرش ارتباط می گیرد و دوستان جدید میابد. او زندگی جدیدی را به عنوان مجری برنامه رادیویی شروع می کند.

در فریزیر کلسی گرامر، جین لیوز، دیوید هاید پیرس، پری گیلپین و جان ماهونی بازی کردند. این نمایش را منتقدان تحسین کردند. این سریال و بازیگرانش، سی و هفت جایزه Primetime Emmy برنده شدند؛ که در آن زمان یک رکورد برای یک فیلم بود. همچنین فریژر برای پنج سال متوالی جایزه Primetime Emmy را برای سریال‌های کمدی برجسته دریافت کرد.

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی

## پیوند به بیرون
* 

رده:برنامه‌های برنده جایزه پی‌بادی
رده:درام‌های تلویزیونی ان‌بی‌سی
رده:برندگان جایزه امی ساعات پربیننده برای بهترین مجموعه تلویزیونی کمدی
رده:برندگان جایزه بهترین گروه بازیگری در سریال کمدی انجمن بازیگران فیلم
رده:برندگان جایزه گلدن گلوب بهترین سریال موزیکال یا کمدی
رده:جعبه‌های ناوبری سریال تلویزیونی ایالات متحده آمریکا
رده:فریزر (مجموعه تلویزیونی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی آمریکایی آغازشده در ۱۹۹۳ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی آمریکایی پایان‌یافته در ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:برنامه‌های تلویزیونی به زبان انگلیسی
رده:مجموعه‌های تلویزیونی درباره برادران
رده:مجموعه‌های تلویزیونی درباره رادیو
رده:مجموعه‌های تلویزیونی سی‌بی‌اس
رده:کمدی موقعیت تلویزیونی آمریکایی
رده:نمایش‌های تلویزیونی واقع‌شده در سیاتل
رده:ایستگاه‌های رادیویی داستانی
رده:مجموعه‌های تلویزیونی برنده جایزه امی ساعات پربیننده
رده:نمایش‌های تلویزیونی فیلم‌برداری‌شده در لس‌آنجلس
رده:آثار درباره روانکاوی‌ها
رده:برنامه‌های تلویزیونی آمریکایی به زبان انگلیسی
رده:کمدی موقعیت ان‌بی‌سی
ترازوی فنری

**ترازوی فنری** ابزاری است دارای یک فنر ثابت که در یک سر این فنر یک قلاب برای نگه داشتن اجسام وجود دارد و در سر دیگر آن حلقه‌ای برای آویزان ماندن ترازو از آن. ترازوهای فنری بر اساس قانون هوک کار می‌کنند به این معنی که میزان تغییر طول فنر (در اینجا کشیدگی آن) متناسب است با نیروی وارد شده به آن.

اگر دقت در اندازه‌گیری مهم باشد می‌توان ترازوی فنری را بسته به جایی که از آن استفاده می‌شود (شتاب گرانش زمین در آن محل) در همان‌جا درجه‌بندی کرد؛ ولی معمولاً ترازوهای فنری هنگام فروش روی سطحشان درجه‌بندی شده‌اند. این ترازوها چندین بار قابل استفاده‌اند.

اگر دو ترازوی فنر به صورت سری یا پشت سر هم آویزان شوند هر دو باید یک‌وزن برای جسم آویزان شده در انتها نمایش دهند، البته ترازوی بالایی باید کمی بیشتر نمایش دهد و آن ناشی از وزن ترازوی پایینی است که بر روی فنر بالایی اثر می‌کند.

ترازوهای فنری اندازه‌های گوناگونی دارند، کوچکترها در حد چند نیوتن را می‌توانند اندازه‌گیری کنند و فنرهایشان سختی کمتری دارد.

## کاربرد
در آموزش فیزیک از این ترازوها به عنوان شتاب‌سنج استفاده می‌شود ولی کاربرد اصلی آن‌ها در صنعت است به ویژه هنگام اندازه‌گیری وزن‌های بسیار سنگین مانند کامیون‌ها و سیلوها یا اندازه‌گیری بار قرار داده شده بر روی تسمه نقاله‌ها است. از این ترازوها هنگامی استفاده می‌شود که به دنبال دقت بالا نباشیم و تنها سادگی، ارزان قیمتی و توانمندی در ابزار برایمان مهم باشد.

## پیشینه
اولین ترازوی فنری در بریتانیا در سال ۱۷۷۰ توسط ریچار سالتر از بیلستون نزدیک وست برومویچ ساخته شد. او و برادرزاده‌هایش جان و جورج، شرکت جورج سالتر و همکاران یا *George Salter Co* را ایجاد کردند و تا سال ۱۸۳۸ از سازندگان اصلی ترازوها و ابزارهای اندازه‌گیری بودند. همچنین آن‌ها از سامانهٔ موجود در ترازوی فنری استفاده کردند و شیر ایمنی جدیدی را در لوکوموتیو بخار قرار دادند.

## پانویس

## منابع

* 

## جستارهای وابسته
* ترازو

رده:اختراع‌های بریتانیایی
رده:نیرو
آتشکده بهرام (همدان)

**آتشکدهٔ بهرام‌گور** یا **مطبخ خسروپرویز** بقایای ساختمانی است از دورهٔ ساسانی که در دامنهٔ کوه الوند در شهر همدان قرار دارد. بر فراز اولین قله‌ای که بعد از سنگ‌نبشته‌های گنجنامه در اواسط تاریک‌دره قرار دارد، آثار مخروبهٔ این بنا به چشم می‌خورد. سنگ‌های عظیم خارای این بنا با آجرهای ۳۰ در ۳۰ سانتیمتر از فاصلهٔ دور نیز دیده می‌شوند. پی‌های دیوارها و ساختمان نیز با سنگ‌هایی که در محل وجود دارد، با پهنای زیاد با ساروج محکم به هم چسبیده‌اند، در گوشه و کنار به چشم می‌خورند. اکنون در رأس یالِ کوه که قسمتی از بلندترین نقطهٔ ساختمان مخروبهٔ فعلی است، قطعه سنگ خارای عظیمی وجود دارد که در آن آثار پله‌های حجاری شده باقی مانده‌است. درقسمتی از آن نیز گودی‌ای به قطر کمتر از یک متر و عمق تقریباً نیم متر به گونهٔ ظرفی استوانه‌ای در سنگ کنده شده‌است و به نظر می‌رسد که یا محل آتش یا مخزن آب یا غیره بوده‌است.

نصرت‌الله مشکوتی در این باره نوشته‌است، ویرانه‌هایی از آثار و بقایای ساختمان دورهٔ ساسانی که به نام مطبخ خسرو نامیده می‌شود در دامنهٔ کوه الوند نزدیک گنجنامه باقی‌مانده‌است که به زمان خسروپرویز شهریار ساسانی منسوب می‌دانند.

## جستارهای وابسته
* جاذبه‌های گردشگری همدان
* فهرست آتشکده‌های ایران

## پانویس

## منابع
* 

رده:آتشکده‌های ایران
رده:جاذبه‌های گردشگری همدان
رده:کوهستان الوند
آر وی (فیلم)

**آر وی**  فیلمی محصول سال ۲۰۰۶ به کارگردانی بری ساننفلد است. در این فیلم رابین ویلیامز، چریل هاینس، جوانا لِوِسکه، جاش هاچرسون، جف دانیلز، کریستن چنووس ، هانتر پریش، ویل آرنت، برندن فلچر ، برایان مارکینسون و تای اولسون بازی کردند.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* 

رده:آثار موسیقی جیمز نیوتن هاوارد
رده:فیلم‌ها به زبان انگلیسی
رده:فیلم‌های ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:فیلم‌های آلمانی
رده:فیلم‌های آمریکایی
رده:فیلم‌ها به کارگردانی بری ساننفلد
رده:فیلم‌های جاده‌ای
رده:فیلم‌های جاده‌ای آمریکایی
رده:فیلم‌های جاده‌ای دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های جاده‌ای کمدی
رده:فیلم‌های درباره تعطیلات رفتن
رده:فیلم‌های درباره خانواده‌های ازهم‌گسیخته
رده:فیلم‌های ریلیتیویتی مدیا
رده:فیلم‌های فیلمبرداری‌شده در ونکوور
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در آلبرتا
رده:فیلم‌های کلمبیا پیکچرز
رده:فیلم‌های کمدی ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:فیلم‌های کمدی آلمان
رده:فیلم‌های کمدی آمریکایی
رده:فیلم‌های کمدی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های ماجراجویی کمدی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های ماجرایی کمدی آمریکایی
رده:فیلم‌های واقع‌شده در کلرادو
رده:فیلم‌های آلمانی به زبان انگلیسی
رده:فیلم‌های آمریکایی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در کالیفرنیا
رده:فیلم‌های واقع‌شده در هاوایی
رده:فیلم‌های واقع‌شده در لس آنجلس
رده:فیلم‌های واقع‌شده در نوادا
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در کالیفرنیا
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در کلرادو
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در هاوایی
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در لس آنجلس
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در نوادا
ادبیات شفاهی

اصطلاح **ادبیات شفاهی** به سنت‌های شفاهی به جا مانده از گذشته اشاره دارد که مشتمل بر گونه‌های متفاوتی چون حماسه، شعر و نمایشنامه، داستان‌های قومی، تصنیف، افسانه، لطیفه و دیگر گونه‌های قومی و محلی (فولکلور) می‌شود. این نوع ادبیات در هر جامعه‌ای وجود دارد و نمی‌توان آن را محدود به جوامع باسواد یا متمدن دانست. ادبیات شفاهی معمولاً توسط فولکلور شناسان یا دانشمندانی که به مطالعات فرهنگی و ادبیات قومی می‌پردازند همچون زبان‌شناسان، انسان‌شناسان و حتی جامعه‌شناسان مورد تحقیق و بررسی قرار می‌گیرد.

## منابع


رده:ادبیات بر پایه رسانه
رده:ادبیات
رده:سنت‌های کلامی
سد ستارخان اهر

**سد ستارخان اهر** نام سدی است خاکی که بر رودخانهٔ اهرچای، در ۱۵ کیلومتری غرب شهر اهر، در استان آذربایجان شرقی قرار گرفته‌است.

## منابع

در سالهای اخیر زیرساختهای گردشگری از جمله آلاچیق جهت بهره مندی بیشتر از امکانات تفریحی و منابع طبیعی سد ستارخان ایجاد شده است که در قسمت شرقی سد احداث شده اند. توپوگرافی اطراف سد (علی الخصوص جهات شرقی و غربی که درازای مخزن سد را شامل می شود) به گونه ای است که مناسب برای تفریح و اتراق می باشد. این ارتفاعات تپه مانند به گونه ای است که دید دور بردی به اطراف دارد و شعاع دید انسان را بالا برده و یک حس هیجان انگیزی به انسان می دهد که این خود یکی از جنبه های زیبایی این جاذبه گردشگری می باشد. 
اراضی پایاب سد ستارخان که شامل اراضی روستایی چندین روستا می باشد با آبیاری تحت فشار ( قطره ای) و با مشوقهای دولتی به باغات زیبایی کشت شده و تبدیل گشته اند که اقتصاد روستایی را تقویت کرده است.

رده:سدهای استان آذربایجان شرقی
رده:سدهای ایران
رده:سدهای ایران بر پایه استان
جسی جی

**جسیکا الن کورنیش** (به ؛ زادهٔ ) که بیشتر با نام هنری **جسی جی** شناخته می‌شود، خواننده-ترانه‌پرداز انگلیسی است. او قبل از خوانندگی به نوشتن ترانه برای خواننده‌های معروفی چون کریس براون و مایلی سایرس شهرت داشت. جسی ترانهٔ معروف «پارتی در آمریکا» را برای مایلی سایرس نوشته‌است.

در نوامبر سال ۲۰۰۹ جسی جی اولین ترانهٔ خود به نام «مثل یه مرد انجامش بده» را منتشر کرد که در چارت انگلستان دوم شد. ترانهٔ بعدی جسی «برحسب قیمت» که در چارت‌های انگلیس، ایرلند و نیوزیلند اول شد و در نه کشور جزء ۱۰ ترانهٔ برتر بود.
جسی جی اولین آلبوم خود به نام «کسی که هستی» را در سال ۲۰۱۱ منتشر کرد، که یکی از پرفروش‌ترین آلبوم‌های سال ۲۰۱۱ شد. این آلبوم در انگلستان ۶۰۰٬۰۰۰ نسخه فروش داشت. در فوریهٔ سال ۲۰۱۱ جسی جی برندهٔ جایزهٔ بریت شد.

## ترانه‌شناسی

* *[[کسی که هستی (آلبوم جسی جی)|کسی که هستی]]* (۲۰۱۱)
* *[[زنده (آلبوم جسی جی)|زنده]]* (۲۰۱۳)
* ''شیرین سخن'' (۲۰۱۴)
* ''گل رز'' (۲۰۱۸)
* *[[این روز کریسمس]]* (۲۰۱۸)

## منابع
* 

## پیوند به بیرون

* 

جسی جی
رده:افراد تحصیل‌کرده در مدرسه بریت
رده:اهالی چادول هیث
رده:برندگان جایزه بریت
رده:خوانندگان آراندبی معاصر اهل بریتانیا
رده:خوانندگان انگلیسی‌زبان
رده:خوانندگان اهل لندن
رده:خوانندگان با هشت دانگ صدا
رده:خوانندگان بلو-آید سول
رده:خوانندگان پاپ اهل انگلستان
رده:خوانندگان ال‌جی‌بی‌تی
رده:خوانندگان ریتم اند بلوز اهل انگلستان
رده:خوانندگان ریتم اند بلوز اهل بریتانیا
رده:خوانندگان زن اهل انگلستان
رده:خوانندگان زن پاپ اهل انگلستان
رده:خوانندگان زن سده ۲۱ (میلادی)
رده:خوانندگان زن سده ۲۱ (میلادی) اهل انگلستان
رده:خوانندگان سده ۲۱ (میلادی) اهل انگلستان
رده:خوانندگان سینث‌پاپ
رده:خوانندگان مدزو-سوپرانوی اهل انگلستان
رده:خواننده-ترانه‌پردازان اهل انگلستان
رده:خواننده-ترانه‌پردازان زن اهل انگلستان
رده:خودزندگی‌نامه‌نویسان اهل انگلستان
رده:دوجنس‌گرایان اهل انگلستان
رده:زادگان ۱۹۸۸ (میلادی)
رده:زنان در موسیقی الکترونیک
رده:زنان در موسیقی هیپ هاپ
رده:زنان دوجنس‌گرا
رده:فمینیست‌های اهل انگلستان
رده:موسیقی‌دانان الکترونیکا
رده:موسیقی‌دانان با نام مستعار
رده:موسیقی‌دانان ال‌جی‌بی‌تی
رده:موسیقی‌دانان ال‌جی‌بی‌تی اهل بریتانیا
رده:موسیقی‌دانان دوجنس‌گرا
رده:موسیقی‌دانان سینث‌پاپ
رده:موسیقی‌دانان فمینیست
رده:موسیقی‌دانان الکتروپاپ
رده:مهاجران انگلیسی در ایالات متحده آمریکا
رده:نجات‌یافتگان از سکته مغزی
رده:هنرمندان آیلند رکوردز
رده:موسیقی‌دانان الکترونیک اهل انگلستان
رده:خوانندگان پاپ راک
رده:مناقشه‌های مرتبط با ال‌جی‌بی‌تی در موسیقی
رستم‌آباد (اردل)

**رستم‌آباد،** مرکز دهستان پشتکوه از توابع بخش مرکزی شهرستان اردل در استان چهارمحال و بختیاری است.

## جمعیت
این روستا در دهستان پشتکوه قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال۱۴۰۰، جمعیت آن۲۶۵۸ نفر (567خانوار) بوده‌است.مردم روستا از ایل بختیاری بیشتر از طایفه زراسوند میباشند و به زبان لری بختیاری صحبت میکنند.

## جستارهای وابسته
* فهرست روستاهای شهرستان اردل
* فهرست روستاهای ایران

## منابع
* 

رستم‌آباد (اردل)