جک روبی

**جک لئون روبی** (؛ جیکوب لئون روبنشتاین؛ ۲۵ مارس ۱۹۱۱ – ۳ ژانویهٔ ۱۹۶۷) گردانندهٔ یک باشگاه شبانه در شهر دالاس واقع در ایالت تگزاس آمریکا بود. روبی اصالتاً متولد شهر شیکاگو در ایالت ایلینوی بود. روبی در ۲۴ نوامبر ۱۹۶۳ لی هاروی اسوالد، مردی را که طبق گزارش ایالات متحدهٔ آمریکا، رئیس‌جمهور جان اف. کندی را ترور کرده‌بود، به ضرب گلوله کشت. دادگاهی در دالاس او را به اتهام قتل هاروی محکوم به مرگ کرد. بعداً، به‌دلیل فرجام‌خواهی، قرار شد دوباره محاکمه شود. زمانی که تاریخ دادگاهش مشخص شد، روبی بیمار شد و به‌علت انسداد ریوی ناشی از سرطان ریه درگذشت.

## زندگینامه
جیکوب لئون روبنشتاین در حدود 25 آوریل 1911، از جوزف روبنشتاین و فنی تورک روتکوفسکی (یا روکوفسکی)، هر دو یهودی ارتدکس لهستانی تبار ساکن در منطقه خیابان مکسول شیکاگو، ایلینوی، به دنیا آمد. او پنجمین فرزند از 10 فرزند بازمانده والدینش بود. در دوران کودکی او، والدین اغلب با یکدیگر رفتار خشونت‌آمیزی داشتند و اغلب از هم جدا می‌شدند. مادر روبی سرانجام به بیمارستان روانی منتقل شد.

کودکی و نوجوانی پرآشوب او با بزهکاری نوجوانان و گذراندن وقت در خانه‌های امن مشخص شد. او در سن 11 سالگی به دلیل غیبت از مدرسه دستگیر شد. روبی سرانجام آنقدر از مدرسه فرار می‌کرد که مجبور شد مدتی را در مؤسسه تحقیقات نوجوانان بگذراند. از همان کودکی، کسانی که او را می‌شناختند، روبی را "اسپارکی" لقب داده بودند. خواهرش، اوا گرانت، گفت که او این لقب را به این دلیل به دست آورده که شبیه اسبی کندرو به نام «اسپارک پلاگ» یا «اسپارکی» در کمیک استریپ معاصر بارنی گوگل بوده است. («اسپارک پلاگ» اولین بار در سال 1922 به عنوان یکی از شخصیت‌های این کمیک استریپ معرفی شد.) روایت‌های دیگر می‌گویند که این نام به دلیل تندخویی او به او داده شده است. گرانت اظهار داشت که روبی از این لقب خوشش نمی‌آمد و به سرعت با هر کسی که او را با این نام صدا می‌زد، درگیر می‌شد.

او برگه‌های اطلاعات و بلیط مسابقات اسب‌دوانی و انواع چیزهای جدید می‌فروخت، سپس به عنوان نماینده تجاری برای اتحادیه جمع‌آوری زباله که بعدها بخشی از انجمن بین‌المللی رانندگان کامیون شد، فعالیت می‌کرد. در دهه 1940، او مرتباً در مسیرهای مسابقه در ایلینوی و کالیفرنیا حضور داشت. او در سال 1943 به خدمت فراخوانده شد و در طول جنگ جهانی دوم در نیروی هوایی ارتش ایالات متحده خدمت کرد و تا سال 1946 به عنوان مکانیک هواپیما در پایگاه‌های ایالات متحده کار کرد. او سابقه خوبی داشت و به درجه سربازی درجه یک ارتقا یافت. پس از ترخیص، در سال 1946، روبی به شیکاگو بازگشت. در سال 1947، روبی به دالاس نقل مکان کرد، ظاهراً به دلیل شکست معاملات کالا در شیکاگو و برای کمک به اداره کلوپ شبانه خواهرش. کمی پس از آن، او و برادرانش نام خانوادگی خود را از روبنشتاین به روبی کوتاه کردند. دلیل اعلام شده برای تغییر نام این بود که نام "روبنشتاین" خیلی طولانی بود و او به عنوان جک روبی "معروف" بود. روبی بعداً مدیریت کلوپ‌های شبانه، استریپ کلاب‌ها و سالن‌های رقص مختلفی را در دالاس بر عهده گرفت. او با بسیاری از افسران پلیس دالاس که به کلوپ‌های شبانه او رفت و آمد داشتند، روابط نزدیکی برقرار کرد و در آنجا به آنها مشروبات الکلی رایگان، روسپی‌ها و سایر خدمات ارائه می‌داد. کلوپ‌های شبانه روبی همچنین محل رفت و آمد باک اوونز بود که لولو رومن را - که در آن زمان به عنوان کمدین هرزه در یکی از کلوپ‌های روبی کار می‌کرد - کشف کرد و رومن را برای پیوستن به بازیگران سریال «هی ها» استخدام کرد.

برخی منتقدان گفته‌اند که روبی در فعالیت‌های غیرقانونی مانند قمار، مواد مخدر و فحشا دست داشته است. یک گزارش اف‌بی‌آی در سال 1956 بیان کرد که ایلین کوری، خبرچین، پس از فرار از قید وثیقه به دلیل اتهامات مربوط به مواد مخدر، به همراه دوست پسرش جیمز برین به دالاس نقل مکان کرده است. برین به او گفته است که با یک شبکه بزرگ مواد مخدر که بین تگزاس، مکزیک و شرق فعالیت می‌کند، ارتباط برقرار کرده است و "جیمز از طریق روبی اجازه فعالیت در دالاس را پیدا کرده است." استیو گاتری، کلانتر شهرستان دالاس، به اف‌بی‌آی گفت که معتقد است روبی "برخی فعالیت‌های فحشا و سایر رذایل را از طریق باشگاه خود" در دالاس اداره می‌کرد. کنت داو، دیسکوکار دالاس، شهادت داد که روبی در ایستگاه به دلیل "تهیه زنان برای افراد مختلفی که به شهر می‌آمدند" شناخته شده بود. از سال 1949، تا زمان قتل اسوالد، روبی ۹ اتهام جنایی داشت، از حمله تا نقض قانون مشروبات الکلی ایالتی.

کمیسیون وارن تلاش کرد تا حرکات روبی را از ۲۱ نوامبر ۱۹۶۳ تا ۲۴ نوامبر بازسازی کند. این کمیسیون گزارش داد که او از بعد از ظهر ۲۱ نوامبر تا ساعات اولیه ۲۲ نوامبر، به عنوان مالک باشگاه کاروسل واقع در خیابان کامرس شماره ۱۳۱۲، ۱/۲ در مرکز شهر دالاس و باشگاه وگاس در منطقه اوک لان این شهر، به وظایف خود رسیدگی می‌کرد. تعدادی از افسران پلیس دالاس در دفتر بن الیس، معاون دادستان منطقه، جلسه داشتند که روبی وارد شد و کارت‌های ویزیتی را که تبلیغ اجرای جادا، یک رقاص در کاروسل را می‌کردند، پخش کرد. طبق گزارش‌ها، روبی خود را الیس معرفی کرد و افزود: «احتمالاً الان من را نمی‌شناسی، اما خواهی شناخت.»

طبق گزارش کمیسیون وارن، در ۲۲ نوامبر، روبی در دفتر تبلیغات طبقه دوم روزنامه دالاس مورنینگ نیوز، پنج بلوک دورتر از مرکز نگهداری کتاب‌های مدارس تگزاس، مشغول پخش تبلیغات هفتگی برای کلوپ‌های شبانه خود بود که حدود ساعت ۱۲:۴۵ بعد از ظهر از ترور مطلع شد. به گفته شاهدان، روبی به وضوح دچار لرزش شده بود. سپس روبی با دستیار خود در کلوپ کاروسل و خواهرش تماس تلفنی برقرار کرد. کمیسیون اظهار داشت که یکی از کارمندان دالاس مورنینگ نیوز تخمین زده است که روبی ساعت ۱:۳۰ بعد از ظهر دفتر روزنامه را ترک کرده است، اما شواهد دیگر نشان می‌دهد که او زودتر آنجا را ترک کرده است. طبق گزارش کمیسیون وارن، روبی کمی قبل از ساعت ۱:۴۵ بعد از ظهر به کلوپ کاروسل برگشت تا به کارمندان اطلاع دهد که کلوپ عصر همان روز تعطیل خواهد بود. جان نیونیم، کارمند بخش تبلیغات روزنامه، شهادت داد که روبی از یک آگهی ضد کندی که در روزنامه مورنینگ نیوز منتشر شده بود و توسط «کمیته حقیقت‌یاب آمریکا، برنارد وایزمن، رئیس» امضا شده بود، ناراحت شد. روبی نسبت به یهودستیزی حساس بود و از اینکه آگهی حمله به رئیس جمهور توسط شخصی با «نام یهودی» امضا شده بود، ناراحت بود. صبح زود روز بعد، روبی متوجه یک بیلبورد سیاسی شد که متن «استیضاح ارل وارن» با حروف بزرگ روی آن نوشته شده بود. اوا، خواهر روبی، شهادت داد که روبی به او گفته بود که معتقد است آگهی ضد کندی و تابلوی ضد وارن به هم مرتبط هستند و نقشه‌ای از سوی یک «غیریهودی» برای مقصر جلوه دادن ترور به یهودیان هستند.

روبی پس از دستگیری اسوالد به جرم قتل پلیس دالاس، جی. دی. تیپیت، چندین بار در راهروهای ستاد پلیس دالاس دیده شد. او در یک کنفرانس مطبوعاتی ترتیب داده شده با اسوالد حضور داشت. روبی بعداً به اف‌بی‌آی گفت که در طول کنفرانس مطبوعاتی، هفت‌تیر کلت کبرا 38 خود را در جیب راست خود داشته است. فیلم‌های خبری از WFAA-TV (دالاس) و NBC نشان می‌دهد که روبی در طول یک کنفرانس مطبوعاتی که توسط دادستان ناحیه هنری وید در ستاد پلیس دالاس در همان شب برگزار شد، خود را به جای یک خبرنگار روزنامه جا زده است. وید به خبرنگاران توضیح داد که اسوالد عضو کمیته کوبای آزاد ضد کاسترو است. روبی یکی از چندین نفری بود که در آنجا برای اصلاح وید صحبت کرد و گفت: «هنری، این کمیته بازی جوانمردانه برای کوبا است»، یک سازمان طرفدار کاسترو.
## کشتن اسوالد
در 24 نوامبر، ساعت 11:21 صبح به وقت مرکزی، اسوالد توسط کارآگاهان پلیس دالاس، جیم لیول و ال. سی. گریوز، از زیرزمین پلیس به سمت یک ماشین زرهی که قرار بود اسوالد را به زندان شهرستانی نزدیک ببرد، اسکورت می‌شد که روبی، که در میان جمعی از خبرنگاران ایستاده بود، با تپانچه‌اش که شکم اسوالد را نشانه گرفته بود، ظاهر شد. روبی از کنار ویلیام هریسون عبور کرد، که اسلحه را دید و شروع به دراز کردن دستش کرد. کارآگاه بیلی کامبست، حالت چهره روبی را به عنوان "نگاه یا اخم مصمم" توصیف کرد. روبی از فاصله نزدیک به اسوالد شلیک کرد و او را به شدت زخمی کرد. کامبست فریاد زد: "جک، حرامزاده!"

بلافاصله پس از شلیک گلوله، گریوز اسلحه روبی را گرفت و هریسون شانه روبی را گرفت، چون ماشین زرهی در لحظه خروج روبی از سراشیبی پایین غلتیده بود، تقریباً بلافاصله پس از شلیک او به پای روبی برخورد کرده و باعث شد که او تقریباً تعادل خود را از دست بدهد و بلافاصله توسط پلیس رام شد. روبی و اسوالد هر دو به دفتر زندان در طبقه زیرزمین منتقل شدند. پس از اینکه روبی دستبند زده شد و به آسانسور برده شد، اسوالد سوار آمبولانس شد و به بیمارستان یادبود پارکلند، همان بیمارستانی که دو روز قبل مرگ رئیس جمهور کندی در آن اعلام شده بود، منتقل شد. 

در پارکلند، جراحان متعاقباً تشخیص دادند که گلوله روبی از قسمت جلوی شکم وارد سمت چپ اسوالد شده و آسیب زیادی به طحال، معده، آئورت، ورید اجوف، کلیه، کبد، دیافراگم و دنده یازدهم او وارد کرده و سپس در سمت راست او قرار گرفته است. اسوالد در ساعت 1:07 بعد از ظهر درگذشت.

یک دوربین شبکه تلویزیونی به صورت زنده انتقال اسوالد را پوشش می‌داد؛ میلیون‌ها نفر که از شبکه NBC تماشا می‌کردند، تیراندازی را همانطور که اتفاق افتاد، دیدند و در عرض چند دقیقه در شبکه‌های دیگر نیز پخش شد. چندین عکس از این رویداد گرفته شد و لحظاتی را که روبی ماشه را کشید، ثبت کرد. در سال 1964، رابرت اچ. جکسون از روزنامه دالاس تایمز هرالد به خاطر عکسش با عنوان «جک روبی به لی هاروی اسوالد شلیک می‌کند» جایزه پولیتزر عکاسی را دریافت کرد. خشم زیادی نسبت به قتل اسوالد توسط روبی برانگیخته شد. بسیاری احساس می‌کردند که این قتل، اطلاعات ضروری را از ملت گرفته و سوالات کلیدی را بی‌پاسخ گذاشته است. ریچارد نیکسون، معاون رئیس جمهور سابق، گفت: «(اسوالد) نیز حق محاکمه داشت... دو اشتباه، یک حق را ایجاد نمی‌کند.» قتل اسوالد این سوءظن را تشدید کرد که ترور کندی بخشی از یک توطئه بزرگتر بوده است.

با این حال، همه شوکه نشدند. جمعیت بیرون از ستاد فرماندهی وقتی شنیدند که اسوالد تیر خورده است، کف زدند. در دالاس و سایر نقاط کشور، اسوالد پس از مرگ مورد نفرت بود و روبی توسط برخی از شهروندان به عنوان یک قهرمان دیده می‌شد. در طول دوران زندان، نامه‌های زیادی از مردم دریافت کرد که اغلب او را به خاطر اقداماتش ستایش می‌کردند.
## دادگاه
بندانگشتی
روبی پس از دستگیری‌اش گفت که از مرگ رئیس جمهور کندی بسیار ناراحت بوده، می‌خواسته به شهر دالاس کمک کند تا خود را در نظر عموم "نجات" دهد و "خانم کندی را از دردسر دادگاه نجات دهد". او همچنین ادعا کرد که در لحظه‌ای که فرصت پیش آمده، بدون در نظر گرفتن هیچ دلیلی برای این کار، به اسوالد شلیک کرده است. روبی گفت که از تحسین‌کنندگان رئیس جمهور کندی و خانواده کندی بوده و وقتی شنیده که رئیس جمهور تیر خورده، در سوگ گریه کرده، در بعد از ظهر همان شنبه بسیار گریه کرده و آن شب افسرده بوده است. روبی اظهار داشت که غم و اندوه ناشی از ترور سرانجام "به نقطه جنون رسیده" و ناگهان او را مجبور به تیراندازی کرده است، زمانی که اسوالد صبح یکشنبه جلوی او راه می‌رفت.

در زمان تیراندازی، روبی گفت که از فن مترازین (پرلودین)، یک محرک سیستم عصبی مرکزی، استفاده می‌کرده است. روبی همچنین گفت که با پایین آمدن از رمپ خیابان اصلی وارد زیرزمین پلیس شده است. بعداً، روبی به برادرش ارل ابراز پشیمانی کرد و گفت که هرگز نمی‌خواسته اسوالد بمیرد. روبی از تام هاوارد، وکیل دالاس، خواست تا وکالت او را بر عهده بگیرد. هاوارد پذیرفت و از روبی پرسید که آیا می‌تواند به چیزی فکر کند که ممکن است به دفاع او آسیب برساند. روبی پاسخ داد که اگر مردی به نام "دیویس" مطرح شود، مشکلی پیش خواهد آمد. روبی به وکیلش گفت که "با دیویس، که یک قاچاقچی اسلحه بود و در تلاش‌های ضد کاسترو دست داشت، درگیر بوده است."ارل، برادر روبی، هاوارد را با وکیل مدافع برجسته سانفرانسیسکو، ملوین بلی، جایگزین کرد که موافقت کرد وکالت او را به صورت رایگان بر عهده بگیرد. وکیل جو اچ. توناهیل نیز برای کمک به دفاع از روبی قرارداد امضا کرد. روبی در جلسه دادرسی خود در ژانویه 1964، در حالی که با خبرنگاران صحبت می‌کرد، با چشمانی اشکبار در مورد ترور کندی گفت که نمی‌تواند درک کند «چگونه ممکن است چنین مرد بزرگی از دست برود.

روبی شهادت داد که فکر می‌کرده او هنگام شلیک به اسوالد گفته است: «تو رئیس جمهور من را کشتی، موش!». افسر مک‌میلون شهادت داد که صدای روبی را شنیده است که می‌گوید: «تو موش حرامزاده، تو به رئیس جمهور شلیک کردی». این موضوع با فیلمی که مک‌میلون را در حال نگاه کردن به جهت مخالف تیراندازی نشان می‌دهد، مورد مناقشه قرار گرفت. گروهبان پاتریک دین، پلیس دالاس، شهادت داد که وقتی روبی دستگیر شد، روبی گفت که دو شب قبل به کشتن اسوالد فکر کرده است تا به جهانیان نشان دهد که «یهودیان جرات دارند.» کارآگاه دان آرچر گفت که روبی به او گفته بود که قصد دارد سه بار به اسوالد شلیک کند و مک‌میلون این را تأیید کرد. در 14 مارس 1964، روبی به جرم قتل با سوء نیت محاکمه و به اعدام محکوم شد. محکومیت روبی توسط دادگاه تجدیدنظر کیفری تگزاس به این دلیل که «اعتراف شفاهی به قصد قبلی که در بازداشت پلیس انجام شده است» باید غیرقابل قبول اعلام می‌شد، لغو شد، زیرا این امر قانون کیفری تگزاس را نقض می‌کرد. دادگاه همچنین حکم داد که محل دادگه باید به یکی از شهرستان‌های تگزاس غیر از شهرستانی که جرم در آن رخ داده بود، تغییر می‌کرد.

در طول شش ماه پس از ترور کندی، روبی بارها درخواست صحبت با اعضای کمیسیون وارن را داشت. کمیسیون در ابتدا هیچ علاقه‌ای نشان نداد، اما خواهر روبی، ایلین، نامه‌هایی به کمیسیون نوشت و نامه‌های او علنی شد. کمیسیون سرانجام موافقت کرد که با روبی صحبت کند. در ژوئن 1964، ارل وارن، رئیس دیوان عالی، جرالد آر. فورد، نماینده (و رئیس جمهور آینده) از میشیگان، و دیگر اعضای کمیسیون برای دیدن روبی به دالاس رفتند.

روبی چندین بار از وارن خواست که او را به واشنگتن دی سی ببرد و گفت که "جان من اینجا در خطر است" و او فرصتی برای بیان اظهارات بیشتر می‌خواهد. او افزود: "من می‌خواهم حقیقت را بگویم و نمی‌توانم اینجا آن را بگویم." روبی گفت افرادی که از جانب آنها احساس خطر می‌کرد، انجمن جان بیرچ دالاس، از جمله ادوین واکر، بودند که به ادعای او سعی داشتند به دروغ او را به دست داشتن در توطئه ترور رئیس جمهور متهم کنند. وارن به روبی گفت که قادر به اجابت درخواست او نخواهد بود زیرا باید بر موانع قانونی زیادی غلبه شود و منافع عمومی در این وضعیت بسیار سنگین خواهد بود. وارن همچنین به روبی گفت که کمیسیون هیچ راهی برای محافظت از او نخواهد داشت زیرا هیچ قدرت پلیسی ندارد. روبی گفت که می‌خواهد رئیس جمهور لیندون جانسون را متقاعد کند که او بخشی از هیچ توطئه‌ای برای قتل کندی نبوده است.

در نهایت، دادگاه تجدیدنظر با وکلای روبی موافقت کرد که به او اجازه محاکمه مجدد داده شود. در 5 اکتبر 1966، دادگاه حکم داد که درخواست او برای تغییر محل برگزاری دادگاه قبل از دادگاه بدوی اولیه باید پذیرفته می‌شد. محکومیت و حکم اعدام روبی لغو شد. ترتیبات لازم برای برگزاری محاکمه جدید در فوریه 1967 در ویچیتا فالز، تگزاس در حال انجام بود، اما روبی در 9 دسامبر 1966 به دلیل ابتلا به ذات‌الریه در بیمارستان پارکلند بستری شد و در آنجا سرطان کبد، ریه‌ها و مغز او تشخیص داده شد. [نیازمند منبع]. وضعیت او به سرعت رو به وخامت گذاشت. یک نگهبان مسلح در بیرون اتاق او قرار داده شد، اما به خانواده و دوستانش اجازه ملاقات داده شد. در 16 دسامبر، ارل روبی، به همراه یکی از وکلای برادرش، یک ضبط صوت را که در یک کیف پنهان شده بود، مخفیانه به اتاق جک برد تا مصاحبه‌ای در مورد قتل اسوالد ضبط کند. روبی مدعی شد که با پایین آمدن از سطح شیب‌دار وارد زیرزمین شده، از غم و اندوه ترور، اسوالد را کشته و آشنایی قبلی با اسوالد را انکار کرد. به گفته یک منبع ناشناس آسوشیتدپرس، روبی در 19 دسامبر از روی تخت بیمارستان آخرین اظهارات خود را مبنی بر اینکه به تنهایی عمل کرده است، بیان کرد. روبی گفت: «چیزی برای پنهان کردن وجود ندارد، هیچ کس دیگری آنجا نبوده است.»

## منابع

رده:آدم‌کشی در ۱۹۶۳ (میلادی) در ایالات متحده آمریکا
رده:افراد مرتبط با ترور جان اف کندی
رده:اهالی دالاس
رده:اهالی شیکاگو
رده:پرسنل ارتش آمریکا در جنگ جهانی دوم
رده:خاک‌سپاری‌ها در ایلینوی
رده:درگذشتگان ۱۹۶۷ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت آمبولی ریه
رده:درگذشتگان به علت تومور مغز
رده:درگذشتگان به علت سرطان در تگزاس
رده:درگذشتگان به علت سرطان ریه
رده:درگذشتگان به علت سرطان کبد
رده:درگذشتگان در زندان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:زادگان ۱۹۱۱ (میلادی)
رده:زندانیان درگذشته در زندان‌های تگزاس
رده:سربازان نیروی هوایی ارتش ایالات متحده آمریکا
رده:سوژه‌های عکس‌های شمایل‌وار
رده:کارآفرینان اهل شیکاگو
رده:لهستانی‌تبارهای یهودی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:محکومان به جرم قتل اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نظامیان اهل ایلینوی
رده:نظامیان ایالات متحده آمریکا در جنگ جهانی دوم
رده:یهودیان اهل ایالات متحده آمریکا در نیروی نظامی
رده:کارکنان نیروی هوایی ارتش ایالات متحده آمریکا در جنگ جهانی دوم