سالروز استقلال اسرائیل

**سالروز استقلال اسرائیل** (به عبری: ، یوم هاعتسمائوت؛ ) روز ملی اسرائیل است که در یادبود اعلام استقلال اسرائیل در ۱۴ مه ۱۹۴۸ برگزار می‌شود. این روز با مجموعه‌ای از مراسم رسمی و غیررسمی همراه است.

از آنجا که اعلام استقلال اسرائیل در ۱۴ مه ۱۹۴۸ برابر با ۵ ایار در گاه‌شماری عبری بود، سالروز استقلال نخست در همین تاریخ برگزار می‌شد. با این حال، برای پرهیز از بی‌حرمتی به شبات، ممکن است این جشن یک یا دو روز پیش یا پس از ۵ ایار برگزار شود. روز پیش از سالروز استقلال، «یوم هازیکارون» (روز یادبود) است که به یاد سربازان کشته‌شده اسرائیلی و قربانیان غیرنظامی تروریسم اختصاص دارد.

در گاه‌شماری عبری روزها از هنگام غروب آفتاب آغاز می‌شوند؛ از این رو یوم هاعتسمائوت از غروب آفتاب تا شامگاه روز بعد گرامی داشته می‌شود.

## پیشینه

اسرائیلی‌ها سالروز استقلال را به یاد منشور استقلال اسرائیل گرامی می‌دارند که داوید بن گوریون، نخست‌وزیر آینده اسرائیل، در ۱۴ مه ۱۹۴۸ از سوی یه‌شو صادر کرد. دولت اسرائیل هشت ساعت پیش از پایان رسمی قیمومت بریتانیا بر فلسطین تأسیس شد که قرار بود در ۱۵ مه ۱۹۴۸ خاتمه یابد.

فضای بیرون اقامتگاه بن‌گوریون درست پیش از اعلام استقلال سرشار از شادی بود. یهودیان فلسطینی پایکوبی می‌کردند، زیرا در آستانه تحقق یکی از شگفت‌انگیزترین دستاوردهای تاریخ بشر بودند: مردمی که دو هزار سال پیش از سرزمین مادری‌شان رانده شده بودند، پوگروم‌ها و آزارهای بی‌شمار را تحمل کرده بودند و تنها چند سال پیش قربانی هولوکاست شده بودند، اکنون به عنوان شهروندان دارای حاکمیت به سرزمین خود بازمی‌گشتند.

بند اجرایی اعلامیه تأسیس دولت اسرائیل بیان می‌دارد که این اعلام «به‌موجب حق طبیعی و تاریخی ما و بر پایه قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل متحد» صورت گرفته‌است. بن‌گوریون در پایان این بند، تأسیس «دولت یهودی در سرزمین اسرائیل» را که «دولت اسرائیل» نامیده خواهد شد اعلام کرد.

اگرچه بسیاری از کشورها از جمله اتحاد جماهیر شوروی و ایالات متحده آمریکا به‌سرعت اسرائیل را به رسمیت شناختند، اتحادیه عرب و بیشتر کشورهای جهان اسلام از شناسایی آن خودداری کردند. در ۱۵ مه ۱۹۴۸، کشورهای عرب همسایه به اسرائیل اعلان جنگ دادند و به سرزمین قیمومت پیشین بریتانیا حمله کردند و بدین ترتیب جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ در فلسطین تحت قیمومت بریتانیا به جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل گسترش یافت. این جنگ با پیروزی اسرائیل و توافقنامه‌های آتش‌بس ۱۹۴۹ پایان پذیرفت که خط سبز را به عنوان مرز بالفعل اسرائیل تا سال ۱۹۶۷ تعیین کرد.

### قانون‌گذاری
سالروز استقلال به‌موجب «قانون روز استقلال» مصوب ۱۹۴۹ کنست نخست به عنوان روز تعطیل رسمی شناخته شد. در جریان تصویب این قانون، نام «یوم هاعتسمائوت» (روز استقلال) به جای نام‌های پیشنهادی دیگر مانند «یوم هاکومِمیوت» (روز حاکمیت) یا «یوم هامِدینا» (روز دولت) برگزیده شد و تاریخ عبری اعلام استقلال (۵ ایار) به جای تاریخ میلادی آن برای برگزاری جشن تعیین گردید.

در سال ۲۰۱۸ کنست «قانون اساسی: اسرائیل – دولت ملی مردم یهود» را تصویب کرد که به‌موجب آن «روز استقلال، روز جشن ملی رسمی دولت است» و بدین ترتیب سالروز استقلال جایگاه قانون اساسی یافت.

## رویدادها

### شامگاه روز استقلال
روز یادبود (یوم هازیکارون) با غروب آفتاب پایان می‌یابد و بی‌درنگ جای خود را به آغاز روز استقلال می‌دهد؛ زیرا در گاه‌شماری عبری روزها با غروب آفتاب پایان و آغاز می‌شوند.

هر ساله مراسم رسمی در شامگاه روز استقلال بر فراز کوه هرتسل در اورشلیم برگزار می‌شود. این مراسم شامل سخنرانی رئیس کنست، اجراهای هنری، نمایش پرچم اسرائیل با ایجاد سازه‌های آیینی (مانند منورا و ستاره داوود) و روشن کردن آیینی دوازده مشعل به نشانه دوازده قبیله بنی‌اسرائیل است. هر سال دوازده شهروند اسرائیلی که در زمینه‌ای برگزیده مشارکت اجتماعی چشمگیری داشته‌اند برای روشن کردن مشعل‌ها دعوت می‌شوند.

بسیاری از شهرها در میدان‌های عمومی خود اجراهای موسیقی زنده با حضور خوانندگان سرشناس اسرائیلی و نمایش آتش‌بازی ترتیب می‌دهند. خیابان‌های اطراف میدان‌ها به روی خودروها بسته می‌شوند و مردم در خیابان‌ها به آواز و پایکوبی می‌پردازند.

### روز استقلال

* پذیرایی رئیس‌جمهور اسرائیل از ۱۲۰ سرباز برتر نیروهای دفاعی اسرائیل در اقامتگاه رسمی رئیس‌جمهور در اورشلیم.
* مسابقه بین‌المللی کتاب مقدس در اورشلیم.
* مراسم اعطای جایزه اسرائیل در اورشلیم.
* نیروهای دفاعی اسرائیل برخی از پایگاه‌های خود را به روی شهروندان می‌گشاید.
* جشنواره آواز اسرائیل (از ۱۹۶۰ تا ۱۹۷۴ در شامگاه پایان روز استقلال برگزار می‌شد).

از ۱۹۴۸ تا ۱۹۷۳ رژه نظامی ارتش اسرائیل در این روز برگزار می‌شد؛ این رسم پس از آن متوقف گردید، اما همچنان مانور هوایی نیروی هوایی و رژه دریایی برپا می‌شود.

خانواده‌های اسرائیلی به‌طور سنتی با پیک‌نیک و کباب‌پزی در فضای باز جشن می‌گیرند. بالکن‌ها با پرچم اسرائیل آذین‌بندی می‌شوند و پرچم‌های کوچک به شیشه خودروها چسبانده می‌شوند. شبکه‌های تلویزیونی اسرائیلی مراسم رسمی را زنده پخش می‌کنند و فیلم‌های کلاسیک اسرائیلی به نمایش درمی‌آیند.

## زمان‌بندی
سالروز استقلال رسماً در ۵ ایار گاه‌شماری عبری تعیین شده‌است که سالگرد روزی است که داوید بن گوریون منشور استقلال اسرائیل را قرائت کرد. تاریخ میلادی متناظر آن ۱۴ مه ۱۹۴۸ بود.

### رعایت شبات
برای پرهیز از تعارض با شبات، سالروز استقلال به‌ندرت دقیقاً در ۵ ایار برگزار می‌شود و در بیشتر سال‌ها یک یا دو روز پیش یا پس از آن جابه‌جا می‌گردد. بر پایه قواعد گاه‌شماری عبری، ۵ ایار می‌تواند در روزهای دوشنبه، چهارشنبه، جمعه یا شنبه بیفتد. در سال ۱۹۵۱ مقرر شد که اگر ۵ ایار جمعه یا شنبه باشد، جشن‌ها به پنجشنبه پیش از آن (۳ یا ۴ ایار) منتقل شوند. همچنین از سال ۲۰۰۴، اگر ۵ ایار دوشنبه باشد، مراسم به سه‌شنبه (۶ ایار) موکول می‌شود تا از آماده‌سازی مراسم یوم هازیکارون در روز شبات پرهیز گردد. در نتیجه، سالروز استقلال بین ۳ تا ۶ ایار و تنها در روزهای سه‌شنبه، چهارشنبه یا پنجشنبه واقع می‌شود و فقط هنگامی در ۵ ایار برگزار می‌گردد که این تاریخ چهارشنبه باشد.

## آیین‌های دینی

### خاخام‌خانه سراسری
در پی احساسات گسترده عمومی، خاخام‌خانه سراسری اسرائیل در سال‌های ۱۹۵۰–۱۹۵۱ تصمیم گرفت به روز استقلال جایگاه یک عید کوچک یهودی بدهد که در آن دعای «هلل» (بدون برکت) خوانده شود. این تصمیم مناقشه‌ای تند برانگیخت: جنبش آگودات اسرائیل هرگونه بار دینی دادن به این روز را رد کرد و صهیونیست‌های دینی خواندن برکت را واجب می‌دانستند. خاخام‌خانه همچنین اعلام کرد که «نمی‌تواند نواختن ساز و رقص را در این روز که در دوره «سفیرا» واقع می‌شود تجویز کند».

در سال ۱۹۷۳ خاخام اعظم اسرائیل شلومو گورین خواندن برکت بر هلل را مرسوم کرد. این نوآوری با مخالفت شدید همتای سفاردی او، خاخام عووادیه یوسف، روبه‌رو شد.

### صهیونیسم دینی
جنبش صهیونیسم دینی آیین نیایشی ویژه‌ای برای این روز پدیدآورد که گاه شامل خواندن مزامیر و هفطارا می‌شود. تغییرات دیگر در نمازهای روزانه شامل خواندن هلل، گسترش بخش «پِسوکِی دِزیمرا» به شکل شبات و دمیدن در شوفار است. در کنیسه‌ها و مدارس دینی صهیونیست‌های دینی، پرچم‌های اسرائیل برافراشته شده و نمازهای ویژه شادمانه برگزار می‌شود.

### یهودیت محافظه‌کار و اصلاح‌گرا
جنبش یهودیت محافظه‌کار بخشی از تورات را می‌خواند و نسخه‌ای از دعای «عَل هَنیسیم» را در نماز می‌گنجاند و هلل کامل را با برکت می‌خوانند. جنبش یهودیت اصلاح‌گرا نیز افزودن دعای «یَعَلِه وِیَبوا» به نماز عمیدا را پیشنهاد می‌کند.

### یهودیت حریدی
بیشتر پیروان یهودیت حریدی هیچ تغییری در نمازهای روزانه خود نمی‌دهند. وابستگان به «عِدا حریدیت» تأسیس اسرائیل را در روز استقلال عزاداری می‌کنند و برخی حتی روزه می‌گیرند و دعاهای ویژه روزهای روزه‌داری را می‌خوانند. با این حال، در برخی محافل حریدی نشانه‌هایی از بزرگداشت این روز دیده می‌شود؛ از جمله برافراشتن پرچم اسرائیل بر بام «یشیوای پونیوژ» به دستور بنیان‌گذار آن.

### ابتکار «روز ستایش»
در سال ۲۰۱۵ خاخام شلومو ریسکین از افرات ابتکار جهانی «روز ستایش» را بنیان نهاد که مسیحیان سراسر جهان را فرامی‌خواند تا در روز استقلال اسرائیل همراه با مردم یهود مزامیر هلل (مزامیر ۱۱۳–۱۱۸) را بخوانند.

## شهروندان عرب اسرائیل
در حالی که برخی شهروندان عرب اسرائیل سالروز استقلال را جشن می‌گیرند، شماری دیگر آن را روزی تراژیک در تاریخ خود می‌دانند و از آن با عنوان نکبت («فاجعه») یاد می‌کنند که نشانگر آوارگی فلسطینیان و از دست رفتن خانه‌ها و سرزمین‌شان در ۱۹۴۸ است.

پس از آنکه یاسر عرفات در ۱۹۹۸ روز ۱۵ مه را به عنوان روز نکبت سالانه اعلام کرد، برخی از شهروندان عرب اسرائیل به جای سالروز استقلال، روز نکبت را گرامی می‌دارند. روز نکبت و سالروز استقلال به‌ندرت بر یک روز می‌افتند اما در فاصله چند هفته‌ای از یکدیگر قرار دارند.

## پیوند به بیرون

* روز استقلال در تارنمای کنست

## منابع

* 
* 
* 

رده:منشور استقلال اسرائیل
رده:تعطیلات عمومی در اسرائیل
رده:روزهای استقلال