یوسف پیامبر

***یوسف پیامبر*** مجموعهٔ تلویزیونی ایرانی بر پایهٔ داستان زندگی یوسف مطابق با روایت قرآن و منابع اسلامی، به نویسندگی و کارگردانی فرج‌الله سلحشور است که در ۴۵ قسمت از ۷ تیر ۱۳۸۷ تا ۱۱ اردیبهشت ۱۳۸۸ از شبکه یک سیما پخش شد. از جمله بازیگران این مجموعه، مصطفی زمانی، کتایون ریاحی، محمود پاک‌نیت، رحیم نوروزی، عباس امیری و جعفر دهقان هستند.

ساخت مجموعه در تیر ۱۳۸۲ در شهرک سینمایی دفاع مقدس برای ۴۵ قسمت آغاز شد. فیلم‌برداری مجموعه در اردیبهشت ۱۳۸۳ آغاز شد و در فروردین ۱۳۸۶ به پایان رسید.

این مجموعه در سال‌های بعد نیز بارها از آی‌فیلم و شبکه سحر بازپخش شده است.

## داستان
داستان این سریال از این قرار است که زمانی که یعقوب، مردمان بنی‌اسرائیل را به یکتاپرستی خوانده و از پرستش خدایان مختلف انذار می‌دهد؛ خدا، یوسف را به عنوان فرزند و پیامبر بعدی به او عطا می‌کند که چهره‌ زیبایی دارد. یوسف در کودکی رؤیایی می‌بیند که در آن خورشید، ماه و ۱۱ ستاره برای او به سجده می‌افتند. یعقوب که این رؤیا را می‌شنود به او توصیه می‌کند تا آن را از برادران خود پنهان کند. پس از چندی، برادران یوسف که به علاقهٔ پدرشان نسبت به یوسف حسودی می‌کردند، او را به چاه می‌اندازند و در حضور یعقوب مدعی می‌شوند که یوسف را گرگ خورده است و پیراهن یوسف را به خون گوسفند آغشته کرده و به یعقوب نشان می‌دهند. پس از مدتی کاروانی یوسف را از چاه درآورده و به عزیز مصر، پوتیفار، می‌فروشند و پوتیفار او را به عنوان غلام به همسرش زلیخا هدیه می‌دهد. زلیخا شیفته یوسف می‌شود و سال ها بعد زمانیکه زلیخا از او خواست با او وارد بستر شود، یوسف فرار کرد. پوتیفار فرا می‌رسد و تمام تقصیرات گردن یوسف می‌افتد و یوسف به زندان می‌رود و هشت سال آنجا می‌ماند؛ اما به واسطهٔ یکی از دوستان خود در زندان که مدت‌ها پیش آزاد شده و به پادشاه مصر آمنهوتب چهارم (آخناتون) خدمت می‌کند به کمک علم تعبیر خواب، خوابِ فرمانروا را تعبیر کرده و با خِرَد خود به یکی از نزدیکان به فرمانروا تبدیل شده و پس از مرگ پوتیفار، به دستور فرمانروا عزیز مصر می‌شود. یوسف در این زمان بسیاری از مردم مصر از جمله آمنهوتب را یکتا پرست کرده و آیین بت پرستی و پرستش خدای آمون را از بین می برد. او به عنوان صدر اعظم مصر، یک قحطی هفت ساله را مدیریت و بسیاری از برده ها را آزاد می کند. در این دوران زلیخا به دلیل عشق یوسف و یعقوب به دلیل غم دوری او بسیار اشک می ریزند و در نهایت نابینا می شوند. سرانجام پس از سال‌ها دوری، یوسف طی یک معجزه زلیخای پیر را به زلیخای جوان و زیبا تبدیل، چشم های او را بینا و با او ازدواج می‌کند؛ و بالاخره پس از سال ها دوری، پدرش را پیدا کرده و او را با خود به مصر می‌برد.

## بازیگران
در این سریال ۵۶ هنرپیشه اصلی و بیش از ۱۵۰ بازیگر فرعی به ایفای نقش پرداختند. فهرست نام‌ های تعدادی از بازیگران این سریال به تفکیک نقش‌ هایشان به شرح زیر است:

## هزینه
بندانگشتی|فرج‌الله سلحشور
مدیر پیشین روابط عمومی این مجموعه در پی اختلاف با کارگردان و تهیه‌کنندهٔ آن فرج‌الله سلحشور گفت که کل مبالغ هزینه شده برای ساخت این مجموعه بیش از ۱۲ میلیارد تومان بوده است؛ که ۶ میلیارد تومان آن توسط صداوسیما و بقیه توسط شهرداری تهران، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، وزارت اقتصاد و دارایی پرداخت شده است.

کارگردان مجموعه، فرج‌الله سلحشور، با حضور در شبکهٔ جهانی جام جم ۳ ضمن تکذیب ادعای مدیر پیشین روابط عمومی این مجموعه گفت مجموع هزینه‌های ساخت این سریال حدوداً ۷ میلیارد تومان بوده است. در گزارشی دیگر، بودجهٔ ابتدایی ساخت آن ۹۰۰ میلیون تومان برآورد شد اما در نهایت کار ساخت با بودجهٔ ۶٫۷۰۰ میلیارد تومان به پایان رسید.

## حاشیه‌ها
### اتهام سرقت ادبی
شهاب‌الدین طاهری، نویسندهٔ کتاب دوجلدی *حضرت یوسف صدیق* که در سال ۱۳۸۱ توسط نشر عابد به چاپ رسیده است، از سلحشور، تهیه‌کننده سریال، به دلیل «دزدی هنری» در دادگاه شکایت کرد. دادگاه کارکنان دولت، در فروردین ۱۳۸۹، سلحشور را به خاطر کپی برداری فیلمنامه سریال از این کتاب مقصر شناخته بود. این دادگاه حکم کرده بود که سلحشور، ۲۰ درصد از حقوق مادی و معنوی نگارش فیلمنامه و ساخت سریال را به طاهری پرداخت کند. در بخشی از حکم دادگاه آمده بود که فیلمنامه طاهری را علی لاریجانی، رئیس وقت صدا و سیما و دیگران در اختیار سلحشور قرار داده‌اند و او از آذر ۱۳۷۹ تا پایان ۱۳۸۲ به میزان ۲۰ درصد از این نسخه را مورد استفاده «غیرمجاز» قرار داده بود. در اسفند ۱۳۹۰، سلحشور طبق رأی قطعی دادگاه از اتهام تقلب در فیلم‌نامه *یوسف پیامبر* تبرئه شد.

### انتقادها
* هزینهٔ بالا و مشخص نبودن هزینهٔ واقعی
* تبلیغ چندهمسری
کارگردان مجموعه گفت که چندهمسری را ترویج نکرده و در عین حال گفت:
 «چندهمسری در مذهب و مکاتب الهی وجود داشته‌است. حال اگر این فرهنگ بنا به دلایلی تغییر کرده از عوارض دنیای امروز است. از پیامبر تا انبیاء سلف همسر دوم و سوم اختیار می‌کردند. این موضوع در گذشته بوده و در خیلی از ممالک اسلامی هنوز این فرهنگ وجود دارد و در بین شیعیان با آن برخورد می‌شود. این مطلب وجود داشته و من به دلیل خرسندی فمینیست‌ها نمی‌توانستم آن را در این سریال نشان ندهم و بازهم تأکید می‌کنم قصد ما ترویج چندهمسری نیست بلکه بیان سند تاریخی است.»

### انتخاب بازیگران
سلحشور دربارهٔ بازیگران این مجموعه می‌گوید:

## پخش بین‌المللی
کشورهای تاجیکستان، پاکستان، افغانستان ترکیه، شبکه‌های بین‌المللی ایران الکوثر (دوبلهٔ عربی)، آی فیلم (سه زبانه: عربی و فارسی و انگلیسی) و جام جم (زیرنویس انگلیسی) نیز اقدام به پخش یوسف پیامبر کرده‌اند. به گفته سازمان صدا و سیما این سریال در شصت کشور جهان بیننده داشته‌است.

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:آخناتون
رده:آمنهوتپ سوم
رده:برنامه‌های تلویزیونی ایرانی
رده:تجسم‌های فرهنگی از آخناتون
رده:فرزندان یعقوب
رده:فیلم‌ها به زبان فارسی
رده:فیلم‌های اقتباس شده از قرآن
رده:فیلم‌های فرج‌الله سلحشور
رده:مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی آغازشده در ۱۳۸۷
رده:مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی آغازشده در ۲۰۰۸ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی پایان‌یافته در ۲۰۰۹ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی تاریخی ایرانی
رده:مجموعه‌های تلویزیونی درباره اسلام
رده:مجموعه‌های تلویزیونی زندگی‌نامه‌ای
رده:مجموعه‌های تلویزیونی شبکه یک ایران
رده:نمایش‌های تلویزیونی واقع‌شده در مصر باستان
رده:نمودهای فرهنگی نفرتیتی
رده:نمودهای فرهنگی یوسف
رده:همه مقاله‌های دارای عبارت‌های بدون منبع
رده:نمودهای فرهنگی یعقوب