فهیمه راستکار

**فهیمه راستکار** (اسفند ۱۳۱۲، تهران – ۲ آذر ۱۳۹۱، تهران) صداپیشه و بازیگر پیشکسوت عرصه دوبلاژ، تئاتر، رادیو، سینما و تلویزیون اهل ایران بود.

## زندگی
فهیمه راستکار در ۲۹ اسفند ۱۳۱۲ در تهران زاده شد. او فارغ‌التحصیل «هنرستان هنرپیشگی» (به سرپرستی مهدی نامدار) بود و در پی آن در گروه‌های مستقل ماننده گروه تئاتری شاهین سرکیسیان کار خود را ادامه داد. علی نصیریان، بیژن مفید، عباس جوانمرد، صدرالدین الهی، رفعت هاشم‌پور، جعفر والی، جمشید لایق، فریدون ثقفی، پرویز بهرام و هوشنگ لطیف‌پور از هم دوره‌ای‌های او در هنرستان هنرپیشگی بودند. سپس در رشتهٔ زبان فرانسه دانشگاه تهران به ادامه تحصیل پرداخت اما آن را نیمه تمام رها کرد. بازی در تئاتر را با نمایش *[[باغ وحش شیشه‌ای]]* اثر تنسی ویلیامز به کارگردانی سنک دیویدسن در انجمن ایران و آمریکا و نیز فعالیت در دوبله را از سال ۱۳۳۵ به دعوت هوشنگ لطیف‌پور آغاز کرد و اولین نقشی که حرف زد، به‌جای ایرنه پاپاس در فیلم «تئودورا» به سرپرستی ابوالقاسم رضایی در استودیو ایران فیلم (خانه سینمای ایران فعلی) بود. سپس در همان استودیو در نسخهٔ روسی «اُتِللو» به سرپرستی هوشنگ لطیف‌پور، به نقش دزدمونا (با بازی ایرینا اسکوبتسه‌وا) گویندگی کرد که دوبلهٔ این فیلم از کیفیت بسیار خوبی برخوردار بود و مورد توجه قرار گرفت. در سال ۱۳۳۶ به دعوت آلکس آقابابیان، همراه با منوچهر زمانی، ناهید بوستانی و محمدرضا زندی، برای دوبله به فارسی فیلم‌ها به ایتالیا عزیمت کرد و به مدت چهار سال در آن کشور به دوبلاژ مشغول شد. بعد از بازگشت به ایران، به فعالیت‌اش در عرصهٔ دوبله ادامه داد و در دهه چهل خورشیدی، نقش‌گویی مهم بسیاری از فیلم‌ها را بر عهده داشت و همچنان به بازی در تئاتر نیز ادامه داد. صدای او به‌جای کاترین هپبورن در «شیر در زمستان»، اینگرید برگمن در «آیا برامس را دوست دارید؟»، ملینا مرکوری در «یکشنبه‌ها هرگز»، آوا گاردنر در «کنتس پابرهنه»، جنت لی در «روانی»، سوفیا لورن در «زیبای میلیونر»، هتی مک‌دانیل (در نقش دایهٔ سیاهپوست) در «بر باد رفته»، اینگرید تولین در «توت‌فرنگی‌های وحشی»، مارتا اسکات در «بن هور»، ایران دفتری در «قیصر» و نصرت پرتوی در «گوزنها» از به‌یادماندنی‌ترین کارهای او در عرصهٔ دوبله است. «سفر دراز روز در شب»، «مرد دوم»، «آنتیگونه»، «ترس و نکبت رایش سوم»، «انسان، حیوان و تقوا»، «خانه برناردا آلبا»، «اورگاست»، «رؤیا»، «پرواربندان»، «وای بر مغلوب» و… از جمله نمایش‌هایی است که او نقش آفرینی کرده است. سال ۱۳۵۱ در مراسم افتتاحیهٔ «تئاتر شهر» که نمایش *[[باغ آلبالو]]* اثر آنتون چخوف و به کارگردانی آربی اوانسیان روی صحنه رفت، راستکار یکی از بازیگران آن بود. همچنین بازیگری در سینما را از سال ۱۳۵۲ با فیلم «مغول‌ها» به کارگردانی پرویز کیمیاوی آغاز کرد؛ اما تا بعد از انقلاب در فیلم دیگری بازی نکرد و ترجیح داد فعالیت اصلی‌اش را در دوبله و تئاتر متمرکز کند.نجف دریابندری، مترجم پیشکسوت، همسر او بود و در برخی آثار مانند «کتاب مستطاب آشپزی» با هم همکاری داشته‌اند.
از دوبله‌های شاخص او در سال‌های پس از انقلاب ایران می‌توان به نقش‌های *اوشین کهنسال* در سریال «سال‌های دور از خانه» و *خانم مارپل* در سریال «خانم مارپل» اشاره کرد که با استقبال مخاطبین مواجه شد.

فهیمه راستکار پنجشنبه دوم آذر ۱۳۹۱ پس از گذراندن یک دوره بیماری طولانی آلزایمر، در ۷۸ سالگی در منزل شخصی‌اش درگذشت و پیکرش جمعه سوم آذرماه در بهشت سکینه کرج به خاک سپرده شد.

## فیلم‌شناسی
### سینمایی <small>(بازیگر)</small>

### مجموعه تلویزیونی <small>(بازیگر)</small>

## گویندگی
**فیلم‌های خارجی:**

**فیلم‌ها و مجموعه‌های ایرانی:**
* شهلا ریاحی: «میلیونرهای گرسنه» (۱۳۴۶)
* ایرن: «کشتی نوح» (۱۳۴۷)
* ایران دفتری: «قیصر» (۱۳۴۸)
* ایران دفتری: «سکهٔ شانس» (۱۳۴۹)
* فخری خوروش: «طلوع» (۱۳۴۹)
* ایران دفتری: «کلبه‌ای آن‌سوی رودخانه» (۱۳۵۰) کنترل شود
* ایران دفتری: «مردان سحر» (۱۳۵۰)
* نصرت پرتوی: «گوزنها» (۱۳۵۳)
* آنیک شفرازیان: «کلاغ» (۱۳۵۶)
* فخری خوروش: «مترسک» (۱۳۶۲)
* تانیا جوهری: «آوار» (۱۳۶۴)
* مهری مهرنیا: «اتوبوس» (۱۳۶۴)
* مهری ودادیان: «پدربزرگ» (۱۳۶۴)
* فخری خوروش: «بگذار زندگی کنم» (۱۳۶۵)
* شهلا ریاحی: «پرستار شب» (۱۳۶۶)
* روح‌انگیز مهتدی: «خانه‌ای مثل شهر» (۱۳۶۶)
* پروین دولتشاهی: «تحفه‌ها» (۱۳۶۶)
* حمیده خیرآبادی: «سایه‌های غم» (۱۳۶۶)
* شهلا ریاحی: «گل مریم» (۱۳۶۶)
* روح‌انگیز مهتدی: «مکافات» (۱۳۶۶)
* حمیده خیرآبادی: «شب بیست و نهم» (۱۳۶۸)
* سرور رجایی: «آخرین پرواز» (۱۳۶۸)
* حمیده خیرآبادی: «بچه‌های طلاق» (۱۳۶۸)
* مهری ودادیان: «دخترم سحر» (۱۳۶۸)
* آزیتا حاجیان (در نقش *عجوزه*): «دزد عروسک‌ها» (۱۳۶۸)
* مهین شهابی: «دو سرنوشت» (۱۳۶۸)
* شهلا ریاحی: رانده‌شده» (۱۳۶۸)
* حمیده خیرآبادی: «ریحانه» (۱۳۶۸)
* پری کربلایی: «کاکلی» (۱۳۶۸)
* سرور رجایی: «مرگ پلنگ» (۱۳۶۸)
* شهلا ریاحی: «تیغ آفتاب» (۱۳۶۹)
* اقدس صحت‌بخش: «گروهبان» (۱۳۶۹)
* فاطمه طاهری: «شهر در دست بچه‌ها» (۱۳۷۰)
* حمیده خیرآبادی: «گرگ‌های گرسنه» (۱۳۷۰)
* صدیقه کیانفر: «دلاوران کوچه دلگشا» (۱۳۷۱)
* ملیحه نیکجومند: «شب دهم» (۱۳۷۱)
* ساحره متین: «بلندی‌های صفر» (۱۳۷۲)
* زهره صفوی: «جای امن» (۱۳۷۲)
* مهین شهابی: «شریک زندگی» (۱۳۷۳)
* مهوش وقاری: «گریز از مرگ» (۱۳۷۴)
* زهره صفوی: «خلبان» (۱۳۷۶)
* فرخ‌لقا هوشمند: «زخمی» (۱۳۷۶)
* فرخ‌لقا هوشمند: «کلید ازدواج» (۱۳۷۶)
* صدیقه کیانفر: «جوانی» (۱۳۷۷)
* رداح رجب: «هیام» (۱۳۸۲)
* جمیله شیخی: مجموعهٔ تلویزیونی «پاییز صحرا» (۶۵–۱۳۶۴)
* روح‌انگیز مهتدی: مجموعهٔ تلویزیونی «اُغُر بخیر» (۱۳۶۵)
* ملیحه نصیری: مجموعهٔ تلویزیونی «پیک سحر» (۱۳۶۹)
* فرخ‌لقا هوشمند: مجموعهٔ تلویزیونی «تعطیلات نوروزی» (۷۱–۱۳۷۰)
* جمیله شیخی: مجموعهٔ تلویزیونی «پدرسالار» (۷۴–۱۳۷۲)
* ملیحه نیکجومند و رقیه چهره‌آزاد: مجموعهٔ تلویزیونی «این خانه دور است» (۷۴–۱۳۷۰)
* فخری خوروش: مجموعهٔ تلویزیونی «شیرین و فرهاد» (۱۳۷۴)
* پروین‌دخت یزدانیان: مجموعهٔ تلویزیونی «دبیرستان خضراء» (۷۵–۱۳۷۴)
* پروین نیک‌سرور: مجموعهٔ تلویزیونی «کارآگاه علوی» (۷۵–۱۳۷۴)
* محبوبه مقبلی: مجموعهٔ تلویزیونی «پهلوانان نمی‌میرند» (۷۶–۱۳۷۵)
* مهناز انصاریان: مجموعهٔ تلویزیونی «هفت‌سنگ» (۱۳۷۷)
* فخری خوروش: مجموعهٔ تلویزیونی «مادر» (۱۳۷۸)
* نقش *راشل آستروک*: مجموعهٔ تلویزیونی «مدار صفر درجه» (۱۳۸۶)
* مجموعهٔ تلویزیونی «علی کوچولو» (۱۳۶۴): راوی داستان
* فیلم «هنرپیشه» ساختهٔ محسن مخملباف (۱۳۷۱): نقش *زن رمال* (فقط صدا)
* فیلم «شیرین» ساختهٔ عباس کیارستمی (۱۳۸۷): نقش *دایه* (فقط صدا)

### نمایش
* «اولین پرواز»، براساس گنجشک کوچولو (نویسنده: ماکسیم گورکی، مترجم و کارگردان: سیروس ابراهیم‌زاده، ناشر: مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور) گویندهٔ داستان
* «تُرُب» (نویسنده و کارگردان: بیژن مفید، ناشر: مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور) گویندهٔ داستان
* «خاموشی دریا» (نمایشنامهٔ رادیویی، نویسنده: ژان بروله با نام مستعار ورکور، ترجمه: حسن شهید نورایی، کارگردان: بیژن مفید، ناشر: مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور) در نقش دختر
* «دُم گربه» (نویسنده: مارسل امه، ترجمه: لیلی گلستان، کارگردان: سیروس ابراهیم‌زاده، ناشر: مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور) گویندهٔ داستان
* «شاپرک‌خانم» (۱۳۵۲، نویسنده و کارگردان: بیژن مفید، ناشر: مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور) در نقش سوسک مادر
* «شازده کوچولو» (نویسنده: آنتوان دو سنت-اگزوپری، ترجمه و تنظیم: ایرج گرگین، ناشر: مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور) در نقش روباه

## منابع

* 
* فهیمه راستکار در وبگاه انجمن گویندگان و سرپرستان گفتار فیلم

## پیوند به بیرون
* 
* 

رده:اهالی تهران
رده:بازیگران تئاتر زن اهل ایران
رده:بازیگران زن اهل تهران
رده:بازیگران زن تلویزیونی اهل ایران
رده:بازیگران زن فیلم اهل ایران
رده:درگذشتگان ۱۳۹۱
رده:درگذشتگان ۲۰۱۲ (میلادی)
رده:زادگان ۱۳۱۱
رده:زادگان ۱۹۳۴ (میلادی)
رده:صداپیشگان زن اهل ایران