درمنه (سرده)

**دِرمَنه‌**، **یوشان**، **ترخ**  سرده ای از گیاهان شامل ۲۰۰ تا ۴۰۰ گونه گیاه از تیره کاسنیان هستند.

## مشخصات ظاهری
درمنه، گیاهی است بوته‌ای و خودرو از خانوادهٔ کاسنی‌ها که دارای برگ و گل معطر و خاصیت دارویی است. شکل بوته‌ای و اعضای چوبی که قاعدهٔ ساقه‌های آن‌ها سخت و چوبی، محصور در برگ‌های کوچک پوشیده از کرک سفید می‌باشد. بلندی آن از یک وجب تا یک و نیم متر در گونه‌های مختلف متفاوت است؛ بعضی گونه‌ها روی زمین گستره و بعضی افراشته‌اند. معمولاً گل‌های آن خوشبو و طعم آن تلخ می‌باشد. این گیاه هم در نواحی کوهستانی و هم در صحرا می‌روید.

### خواص درمانی درمنه
سه تا چهار گرم گرد غنچه‌های ناشکفتهٔ آن را با عسل یا مربا یا شیر مخلوط کنید و صبح ناشتا بخورید یا ۱۰ گرم از گرد آن را در پانصد گرم آب جوش دم کنید و آب آن را صاف کرده سه قسمت کنید و صبح، ظهر و شب بنوشید. برای دفع کرم‌های دراز روده خیلی مؤثر است. دوازده گرم از آن را دم کنید و آبش را بنوشید و هم به موضع بمالید. جهت درمان گزیدگی عقرب و رتیل مفید است. با شاخه‌های آن هر روز دندانها را خلال کنید. برای تقویت لثه‌ها و دندان‌ها تا حدودی اثر مفید دارد. ضماد خاکستر آن با روغن زیتون یا روغن زنبق برای جلوگیری از ریختن مو و تسریع در رشد مو مؤثر است.

### عوارض درمنه
مضر معده و عصب می‌باشد و سردرد می‌آورد و مصلح آن ترمس – مستکی است.

## نگارخانه

Artemisia sp. absnd (1).jpg
Artemisia sp. absnd (2).jpg
Artemisia sp. absnd (3).jpg
Artemisia sp. absnd (4).jpg
Artemisia sp. absnd (5).jpg
Artemisia sp. absnd (7).jpg
Artemisia sp. absnd (8).jpg
Artemisia sp. absnd (9).jpg
Artemisia sp. absnd (10).jpg
Artemisia sp. absnd (11).jpg
Artemisia sp. absnd (12).jpg
Artemisia sp. absnd (13).jpg
Artemisia sp. absnd (14).jpg
Artemisia sp. absnd (15).jpg


## بخشی از گونه‌ها
* *[[برنجاسف جنوبی]]* L. – برنجاسف کوهی
* *[[افسنتین]]* – درمنه
* *[[Artemisia adamsii]]* Besser
* *[[درمنه آفریقای جنوبی]]* – African Wormwood, African Sagebrush
* *[[برنجاسف آلاسکایی]]* Rydb. – Alaska Wormwood
* *[[Artemisia alba]]*
* *[[Artemisia alcockii]]* Pamp.
* *[[برنجاسف الوشن]]* Hultén – Aleutian Wormwood
* *[[Artemisia amoena]]* Poljakov
* گندواش (*[[گندواش]]*)
[بندانگشتی|چپ|''[درمنه آمریکایی* (برنجاسف کالیفرنیایی) leaves]]
[[پرونده:Artemisia pontica0.jpg|بندانگشتی|چپ|*خاراگوش رومی* (Artemisia pontica)]]
* *Artemisia araxina* Takht.
* *برنجاسف درختی* - Tree Wormwood
* *علف جگن کوچک* Nutt. – برنجاسف کوچک، Low Sagebrush, Black Sage
* *Artemisia arctica* Less. – برنجاسف شمالی
* *Artemisia arctisibirica* Korobkov
* *علف جگن ساحلی* DC.
* *Artemisia arenicola* Krasch. ex Poljakov
* *برنجاسف درختی* (Madeira wormwood ?)
* *درمنه چینی* H.Lév. & Vaniot
* *Artemisia argyrophylla* Ledeb.
* *برنجاسف دوساله* Lam.
* *Artemisia aschurbajewii* C.G.Aro
* *برنجاسف دوساله* Less. – Oahu Wormwood
* *Artemisia austriaca* Jacq.
* *Artemisia avarica* Minat.
* *Artemisia badhysi* Krasch. & Lincz. ex Poljakov
* *Artemisia balchanorum* Krasch.
* *Artemisia baldshuanica* Krasch. & Zaprjag.
* *Artemisia bargusinensis* Spreng.
* *Artemisia bejdemaniae* Leonova
* *برنجاسف دوساله* Willd. – Biennial Sagewort, Biennial Wormwood
* *علف جگن بیگلو* Gray – Bigelow Sage, Bigelow Sagebrush
[[پرونده:Artemisia pycnocephala01.jpg|بندانگشتی|چپ|*Artemisia pycnocephala* (Beach Sagewort) flowers]]
[[پرونده:Artemisia absinthium, Nordisk familjebok.png|بندانگشتی|چپ|*درمنه* (Artemisia absinthium)]]
[[پرونده:Artemisia cina - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-165.jpg|بندانگشتی|چپ|*درمنه سانتونیکا* (Levant Wormseed)]]
* *برنجاسف شمالی* Pall.
* *Artemisia borotalensis* Poljakov
* *علف جگن ساحلی* Lundstr. ex Kindb.
* *Artemisia caespitosa* Ledeb.
* *درمنه آمریکایی* Less. – Coastal Sagebrush, California Sagebrush
* *Artemisia camelorum* Krasch.
* *علف جگن ساحلی* L. – Field Wormwood
* *علف جگن سیمین* Pursh – Silver Sagebrush
* *علف جگن ساحلی* – Canada Wormwood
* *Artemisia capillaris* Thunb.
* *درمنه کاروثی* Wood ex Carruth. – Carruth Sagewort, Carruth's Sagebrush
* *Artemisia caucasica* Willd.
* *درمنه چامائملیفولیا* Vill.
* *درمنه سانتونیکا* O. Berg & C. F. Schmidt – Santonica, Levant Wormseed
* *Artemisia ciniformis* Krasch. & Popov ex Poljakov
* *برنجاسف* (???)
* *Artemisia commutata* Besser
* *Artemisia compacta* Fisch. ex DC.
* *Artemisia cuspidata* Krasch.
* *Artemisia czukavinae* Filatova
* *Artemisia daghestanica* Krasch. & Poretzky
* *Artemisia demissa* Krasch.
* *Artemisia depauperata* Krasch.
* *Artemisia deserti* Krasch.
* *Artemisia desertorum* Spreng.
* *Artemisia diffusa* Krasch. ex Poljakov
* *Artemisia dimoana* Popov
* *Artemisia dolosa* Krasch.
* *گیاه رؤیایی (برنجاسف)* Bess. – Douglas' Mugwort, Douglas' Sagewort
* *ترخون*
* *Artemisia dubia* Wall.
* *Artemisia dubjanskyana* Krasch. ex Poljakov
* *Artemisia dumosa* Poljakov
* *Artemisia elongata* Filatova & Ladygina
* *Artemisia eremophila* Krasch. & Butkov ex Poljakov
* *Artemisia eriantha* Ten.
* *Artemisia feddei* H.Lév. & Vaniot
* *Artemisia fedtschenkoana* Krasch.
* *Artemisia ferganensis* Krasch. ex Poljakov
* *علف جگن ماسه‌ای* Torr. – Sand Sagebrush, Sand Sagebush, Silvery Wormwood
* *Artemisia flava* Jurtzev
* *Artemisia franserioides* Greene – Ragweed Sagebrush
* *Artemisia freyniana* (Pamp.) Krasch.
* *علف جگن دشتی* Willd. – Fringed Sagebrush, Fringed Sagewort, Prairie Sagewort
[[پرونده:Artemisia-alba.jpg|بندانگشتی|چپ|*یوشان* (Artemisia alba)]]
[[پرونده:Artemisia abrotanum0.jpg|بندانگشتی|چپ|*برنجاسف جنوبی* (برنجاسف کوهی)]]
* *Artemisia fulvella* Filatova & Ladygina
* *Artemisia furcata* Bieb. – Forked Wormwood
* *Artemisia galinae* Ikonn.
* *Artemisia glabella* Kar. & Kir.
* *درمنه ایتالیایی* – Glacier Wormwood, Alpine Mugwort
* *Artemisia glanduligera* Krasch. ex Poljakov
* *ترخون* Pall. ex Willd.
* *Artemisia glaucina* Krasch. ex Poljakov
* *Artemisia globosa* Krasch.
* *Artemisia globularia* Cham. ex Bess. – Purple Wormwood
* *Artemisia glomerata* Ledeb. – Cudweed Sagewort, Pacific Alpine Wormwood
* *Artemisia gmelinii* Webb ex Stechmann – Gmelin's Wormwood
* *برنجاسف خاکستری* Nutt.
* *Artemisia gorjaevii* Poljakov
* *Artemisia gracilescens* Krasch. & Iljin
* *Artemisia gurganica* (Krasch.) Filatova
* *Artemisia gypsacea* Krasch. , Popov & Lincz. ex Poljakov
* *Artemisia halodendron* Turcz. ex Besser
* *Artemisia halophila* Krasch.
* *Artemisia heptapotamica* Poljakov
* *Artemisia hippolyti* Butkov
* *Artemisia hololeuca* M.Bieb. ex Besser
* *Artemisia hulteniana* Vorosch.
* *Artemisia incana* (L.) Druce
* *Artemisia insulana* Krasch.
* *Artemisia insularis* Kitam.
* *Artemisia integrifolia* L.
* *Artemisia issykkulensis* Poljakov
* *Artemisia jacutica* Drobow
* *Artemisia japonica* Thunb.
* *Artemisia juncea* Kar. & Kir.
* *Artemisia karatavica* Krasch. & Abolin ex Poljakov
* *Artemisia karavajevii* Leonova
* *Artemisia kaschgarica* Krasch.
* *Artemisia kauaiensis* (Skottsberg) Skottsberg – Kauai Wormwood
* *Artemisia keiskeana* Miq.
* *Artemisia kelleri* Krasch.
* *Artemisia kemrudica* Krasch.
* *Artemisia knorringiana* Krasch.
* *Artemisia kochiiformis* Krasch. & Lincz. ex Poljakov
* *Artemisia koidzumii* Nakai
* *Artemisia kopetdaghensis* Krasch. ex Poljakov
* *Artemisia korovinii* Poljakov
* *Artemisia korshinskyi* Krasch. ex Poljakov
* *Artemisia krushiana* Bess. – Krush's Wormwood
* *افسنتین* Boiss. & Buhse
* *Artemisia kuschakewiczii* C.G.A.Winkl.
* *Artemisia laciniata* Willd. – Siberian Wormwood
* *Artemisia laciniatiformis* Kom.
* *Artimisia lactiflora*
* *Artemisia lagocephala* (Besser) DC.
* *Artemisia lagopus* Fisch. ex Besser
* *Artemisia latifolia* Ledeb.
* *Artemisia ledebouriana* Besser
* *Artemisia lehmanniana* Bunge
* *Artemisia leontopodioides* Fisch. ex Besser
* *Artemisia lessingiana* Besser
* *Artemisia leucodes* Schrenk
* *Artemisia leucophylla* (Turcz. ex Besser) Pamp.
* *Artemisia leucotricha* Krasch. ex Ladygina
* *برنجاسف خاکستری* Bess. – Columbia River Wormwood
* *Artemisia lipskyi* Poljakov
* *Artemisia littoricola* Kitam.
* *Artemisia longifolia* Nutt. – Longleaf Sagebrush, Longleaf Wormwood
* *برنجاسف خاکستری* Nutt. – Gray Sagewort, Prairie Sage, White Sagebrush
* *Artemisia macilenta* (Maxim.) Krasch.
* *Artemisia macrantha* Ledeb.
* *Artemisia macrobotrys* Ledeb. – Yukon Wormwood
* *Artemisia macrocephala* Jacq. ex Besser
* *Artemisia macrorhiza* Turcz.
* *Artemisia maracandica* Bunge
* *برنجاسف پیرزن* L. – برنجاسف کوهی
* *علف جگن ساحلی* Spreng.
* *Artemisia martjanovii* Krasch. ex Poljakov
* *Artemisia mauiensis* (Gray) Skottsberg – Maui Wormwood
* *Artemisia maximovicziana* Krasch. ex Poljakov
* *Artemisia medioxima* Krasch. ex Poljakov
* *Artemisia messerschmidtiana* Besser
* *برنجاسف لیمویی* Bess. – برنجاسف میشو، خاراگوش میشو
* *Artemisia mogoltavica* Poljakov
* *Artemisia mongolica* (Besser) Fisch. ex Nakai
* *Artemisia mongolorum* Krasch.
* *Artemisia montana* (Nakai) Pamp.
* *Artemisia mucronulata* Poljakov
* *Artemisia multisecta* Leonova
* *Artemisia namanganica* Poljakov
* *Artemisia nesiotica* Raven – Island Sagebrush
* *Artemisia nigricans* Filatova & Ladygina
* *Artemisia norvegica* Fries – Norwegian Mugwort
* *Artemisia nova* A. Nels. – Black Sagebrush
* *Artemisia obscura* Pamp.
* *Artemisia obtusiloba* Ledeb.
* *Artemisia oelandica* (Besser) Krasch.
* *Artemisia olchonensis* Leonova
* *Artemisia oliveriana* J.Gay ex Besser
* *برنجاسف* Pamp.
* *Artemisia packardiae* J. Grimes & Ertter – Packard's Wormwood, Succor Creek Sagebrush
* *Artemisia pallasiana* Fisch. ex Besser
* *درمنه سان‌دیگو* Gray – San Diego Sagewort
* *Artemisia palustris* L.
* *Artemisia pannosa* Krasch.
* *Artemisia papposa* Blake & Cronq. – Owyhee Sage, Owyhee Sagebrush
* *Artemisia parryi* Gray – خاراگوش پَری
* *Artemisia pattersonii* Gray – خاراگوش پَترسون
* *Artemisia pectinata* Pall.
* *Artemisia pedatifida* Nutt. – برنجاسف پای پرنده
* *Artemisia pedemontana* Balb.
* *درمنه ایرانی* Boiss.
* *Artemisia pewzowii* C.G.A.Winkl.
* *Artemisia phaeolepis* Krasch.
* *Artemisia polysticha* Poljakov
* *Artemisia pontica* L. – خاراگوش رومی
* *Artemisia porrecta* Krasch. ex Poljakov
* *Artemisia porteri* Cronq. – خاراگوش پاتر
* *Artemisia prasina* Krasch. ex Poljak.
* *برنجاسف جنوبی* Krasch.
* *Artemisia prolixa* Krasch. ex Poljak.
* *Artemisia punctigera* Krasch. ex Poljakov
* *برنجاسف خاکستری* Besser
* *Artemisia pycnocephala* (Less.) DC. – خاراگوش کرانه
* *Artemisia pycnorhiza* Ledeb.
* *Artemisia pygmaea* Gray – برنجاسف کوتوله
* *Artemisia quinqueloba* Trautv.
* *Artemisia remotiloba* Krasch. ex Poljakov
* *Artemisia rhodantha* Rupr.
* *برنجاسف ریجیدا* (Nutt.) Gray – برنجاسف گَرها
* *Artemisia rothrockii* Gray – برنجاسف تیمبرلین
* *Artemisia rubripes* Nakai
* *علف جگن ساحلی* L. – خاراگوش صخره، بومادران کوهی
* *Artemisia rutifolia* Stephan ex Spreng.
* *Artemisia saissanica* (Krasch.) Filatova
* *Artemisia saitoana* Kitam.
* *Artemisia salsoloides* Willd.
* *Artemisia samoiedorum* Pamp.
* *Artemisia santolina* Schrenk
* *Artemisia santolinifolia* Turcz. ex Besser
* *Artemisia santonica* L.
* *Artemisia saposhnikovii* Krasch. ex Poljak.
* *Artemisia schischkinii* Krasch.
* *Artemisia schmidtiana* – Satiny Wormwood
* *Artemisia schrenkiana* Ledeb.
* *Artemisia scoparia* Waldst. & Kit. – خاراگوش سرخ‌ساقه
* *Artemisia scopiformis* Ledeb.
* *Artemisia scopulorum* Gray – Alpine Sagebrush, Dwarf Sagebrush
* *Artemisia scotina* Nevski
* *Artemisia senjavinensis* Bess. – خاراگوش قطبی
* *برنجاسف* Turcz. ex Besser
* *Artemisia semiarida* (Krasch. & Lavrenko) Filatova
* *Artemisia senjavinensis* Besser
* *Artemisia sericea* Weber ex Stechm.
* *Artemisia serotina* Bunge
* *Artemisia serrata* Nutt. – خاراگوش اره‌ای
* *Artemisia spinescens* (syn. *Picrothamnus desertorum*) – Bud Brush, Bud Sage
* *Artemisia sieversiana* Willd.
* *Artemisia skorniakowii* C.G.A.Winkl.
* *Artemisia sogdiana* Bunge
* *Artemisia songarica* Schrenk
* *Artemisia spicigera* K.Koch
* *Artemisia splendens* Willd.
* *Artemisia stelleriana* Bess. – Hoary Mugwort
* *Artemisia stenocephala* Krasch. ex Poljak.
* *Artemisia stenophylla* Kitam.
* *Artemisia stolonifera* (Maxim.) Kom.
* *Artemisia subarctica* Krasch.
* *Artemisia subchrysolepis* Filatova
* *Artemisia sublessingiana* Krasch. ex Poljakov
* *Artemisia subsalsa* Filatova
* *Artemisia subviscosa* Turcz. ex Besser
* *Artemisia succulenta* Ledeb.
* *Artemisia suksdorfii* خاراگوش ساحلی
* *Artemisia sylvatica* Maxim.
* *Artemisia szowitziana* (Besser) Grossh.
* *Artemisia tanacetifolia* L.
* *Artemisia taurica* Willd.
* *Artemisia tenuisecta* Nevski
* *Artemisia terrae-albae* Krasch.
* *Artemisia tianschanica* Krasch. ex Poljak.
* *Artemisia tilesii* Ledeb. – Tilesius' Wormwood
* *Artemisia tomentella* Trautv.
* *Artemisia tournefortiana* Rchb.
* *Artemisia transbaicalensis* Leonova
* *Artemisia transiliensis* Poljakov
* *Artemisia trautvetteriana* Besser
* *Artemisia tridentata* Nutt. – Big Sagebrush, Blue Sage, Black Sage, Basin Sagebrush
* *Artemisia triniana* Besser
* *Artemisia tripartita* Rydb. – Threetip Sagebrush
* *Artemisia turanica* Krasch.
* *Artemisia turcomanica* Gand.
* *Artemisia umbelliformis* Lam. – Alps Wormwood
* *Artemisia unalaskensis* Rydb.
* *Artemisia vachanica* Krasch. ex Poljak.
* *Artemisia valida* Krasch. ex Poljak.
* *Artemisia verlotiorum* Lamotte – افسنتین چینی
* *اکلیپتا پرستراتا* Willd.
* *برنجاسف'' L. – برنجاسف

## منابع

* گونیلی، ابوالحسن: فرهنگ اصطلاحات کشاورزی، انتشارات پیام، تهران ۱۳۵۲ خورشیدی، ص۷۸.
* ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخه ۲۷ سپتامبر ۲۰۰۶.

رده:درمنه
رده:سرده‌های کاسنیان
رده:گل‌ستاره‌ایان
رده:گیاهان دارویی