رده‌بندی دهدهی دیوئی

بندانگشتی|
**رده‌بندی دهدهی دیوئی** (DDC)، رده‌بندی مشهور علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی برای تعیین موضوع اصلی کتاب می‌باشد. این رده‌بندی جهانی در سهولت انتخاب، تحقیق، تعیین مکان، فهرست نویسی علمی کتاب‌ها نقش مؤثر دارد.

## تاریخچه
این رده‌بندی در سال ۱۸۷۶ میلادی به وسیلهٔ ملویل دیوئی، یک کتابدار آمریکایی ابداع و بکار برده شد و سپس همواره مورد تجدید نظر قرار گرفته‌است. این رده‌بندی یک رده‌بندی منطقی فلسفی و علمی است و زمینه همه دانشهای بشری ابتدا به ده رده یا موضوع کلی تقسیم می‌شود؛ و هر رده در نوبت دوم به ده رده دیگر (صد عنوان موضوعی) و در نوبت سوم باز هر رده به ده رده دیگر (هزار عنوان موضوعی) تقسیم می‌شود. در گسترش رده‌بندی‌های دیگر با رقمهای اعشاری موضوع‌ها خاص تر و ریزتر می‌شود.

## ده رده اصلی
* ۰۰۰= کلیات
* ۱۰۰= فلسفه و روان‌شناسی
* ۲۰۰= دین
* ۳۰۰= علوم اجتماعی
* ۴۰۰= زبان
* ۵۰۰= علوم محض
* ۶۰۰=علوم کاربری
* ۷۰۰= هنر، سرگرمی و ورزش
* ۸۰۰= ادبیات
* ۹۰۰= تاریخ و جغرافیا

## صد رده فرعی
جدول گسترش و تقسیم رده‌بندی دیوئی با صد رده فرعی:

## هزار رده جزئی

## رده‌های اسلام و ایران
رده‌های مربوط به اسلام؛ زبان، ادبیات و تاریخ ایران به صورت ویژه رده‌بندی شده و برای ایران و کشورهای فارسی‌زبان و مسلمان‌نشین حائز اهمیت خاص می‌باشد.

### چکیده رده اسلام
**۲۹۷ اسلام**
* ۲۹۷٫۱ قرآن
** ۲۹۷٫۱۱ متن قرآن
** ۲۹۷٫۱۲ کشف آیات، کشف المطالب…
** ۲۹۷٫۱۳ واژه‌نامه
** ۲۹۷٫۱۴ ترجمه‌های قرآن
** ۲۹۷٫۱۵ علوم قرآنی و تحقیقات و مطالب قرآنی
*** ۲۹۷٫۱۵۱ قرائت و تجوید
*** ۲۹۷٫۱۵۲ نزول
*** ۲۹۷٫۱۵۳ تحقیقات زبانی، ادبی و بلاغی قرآن
*** ۲۹۷٫۱۵۴ امثال قرآن
*** ۲۹۷٫۱۵۵ احکام قرآنی
*** ۲۹۷٫۱۵۶ قصص و اعلام قرآن
*** ۲۹۷٫۱۵۷ خواص سور و آیات، ادعیه قرآنی
*** ۲۹۷٫۱۵۸ اعجاز و فضایل قرآن، قرآن و علوم
*** ۲۹۷٫۱۵۹ مباحث قرآنی
** ۲۹۷٫۱۷ تفسیر
** ۲۹۷٫۱۸ تفسیر منتخبات
** ۲۹۷٫۱۹ تاریخ قرآن و تفسیر
* ۲۹۷٫۲ حدیث
** ۲۹۷٫۲۱ متون احادیث
** ۲۹۷٫۲۶ علم حدیث و رجال
** ۲۹۷٫۲۹ تاریخ حدیث (... محدثان)
* ۲۹۷٫۳ فقه و اصول
** ۲۹۷٫۳۱ اصول فقه
** ۲۹۷٫۳۲ فقه
** ۲۹۷٫۳۳ فقه اهل سنت
** ۲۹۷٫۳۴ فقه شیعه
** ۲۹۷٫۳۵ عبادات (نماز، روزه، زکات و خمس، حج)
** ۲۹۷٫۳۶ احوال شخصیه (نکاح…)
** ۲۹۷٫۳۷ احکام اجتماعی و مستحدث
** ۲۹۷٫۳۹ تاریخ فقه و اصول (... فقها)
* ۲۹۷٫۴ کلام (عقاید)
** ۲۹۷٫۴۱ مذاهب کلامی
** ۲۹۷٫۴۲ الاهیات
** ۲۹۷٫۴۳ نبوت
** ۲۹۷٫۴۴ معاد
** ۲۹۷٫۴۵ امامت
** ۲۹۷٫۴۶ مسایل دیگر (مهدویت، ایمان، جبر و اختیار، قضا و قدر، انسان، شیطان، ملک، جن)
** ۲۹۷٫۴۷ اسلام و ادیان و مذاهب دیگر (... رد بر اسلام، دفاع از اسلام)
** ۲۹۷٫۴۸ اسلام و علوم و عقاید جدید، تجدید حیات فکری
*** ۲۹۷٫۴۸۱ اسلام و فلسفه
*** ۲۹۷٫۴۸۲ اصلاحات دینی، وحدت اسلامی، تقریب مذاهب اسلامی
*** ۲۹۷٫۴۸۳ اسلام و اجتماع
*** ۲۹۷٫۴۸۵ اسلام و علوم
*** ۲۹۷٫۴۸۶ اسلام و فن
*** ۲۹۷٫۴۸۷ اسلام و هنر
*** ۲۹۷٫۴۸۸ اسلام و ادبیات
*** ۲۹۷٫۴۸۹ اسلام و تمدن غرب
** ۲۹۷٫۴۹ تاریخ کلام (... متکلمان)
* ۲۹۷٫۵ فرق و مذاهب اسلامی (بررسی فرق)
** ۲۹۷٫۵۱ مذاهب فقهی اهل سنت
** ۲۹۷٫۵۲ مذاهب کلامی
** ۲۹۷٫۵۳ فرق شیعه
** ۲۹۷٫۵۴ خوارج
** ۲۹۷٫۵۵ سایر فرق اسلامی
** ۲۹۷٫۵۶ فرق منشعب از اسلام
* ۲۹۷٫۶ اخلاق اسلامی
** ۲۹۷٫۶۳ اخلاق فردی
** ۲۹۷٫۶۴ اخلاق خانوادگی
** ۲۹۷٫۶۵ اخلاق اجتماعی
** ۲۹۷٫۶۷ مواعظ و حکم
** ۲۹۷٫۶۸ حکایات اخلاقی، داستان‌های پندآمیز
* ۲۹۷٫۷ آداب و رسوم اسلامی
** ۲۹۷٫۷۲ آداب و رسوم زندگی
** ۲۹۷٫۷۳ ایام مذهبی
** ۲۹۷٫۷۴ عزاداری
** ۲۹۷٫۷۵ مساجد، تکایا و حسینیه‌ها
** ۲۹۷٫۷۶ زیارتگاه‌ها
** ۲۹۷٫۷۷ ادعیه، زیارت‌نامه، مناجات‌نامه
** ۲۹۷٫۷۸ نذرها و نیازها
* ۲۹۷٫۸ تصوف و عرفان
** ۲۹۷٫۸۲ مجالس، مقالات و مکتوبات عرفانی
** ۲۹۷٫۸۳ عرفان
** ۲۹۷٫۸۴ تصوف، آداب طریقت و سلوک
** ۲۹۷٫۸۵ فتوت
** ۲۹۷٫۸۷ طرایق صوفیه
** ۲۹۷٫۸۹ تاریخ تصوف (... عارفان، صوفیان)
* ۲۹۷٫۹ تاریخ و جغرافیای اسلام
** ۲۹۷٫۹۱ تاریخ اسلام (صدر اسلام)، اسلام در مناطق مختلف
** ۲۹۷٫۹۲ سرگذشت نامه
** ۲۹۷٫۹۳ سیرت نبوی
** ۲۹۷٫۹۴ صحابه و تابعین
** ۲۹۷٫۹۵ ائمه اثناعشر، چهارده معصوم
** ۲۹۷٫۹۷ زنان مقدسه اسلام
** ۲۹۷٫۹۹ علما و مجتهدان، اسلام شناسان

### چکیده رده زبان فارسی
رده زبان‌های ایرانی (فارسی) در کشورهای فارسی‌زبان متمایز شده و معمولاً بلافاصله قبل از رده ۴۲۰ قرار می‌گیرد.
* **۰ فا ۴ زبان‌های ایرانی (فارسی)**
* ۸ فا ۴ کاربرد فارسی معیار، زبانشناسی کاربردی
** ۸٫۹ فا ۴ فارسی شهرستانی (محلی): (الفبایی برحسب نام محل مانند: اراکی، اصفهانی، بیرجندی، تاجیکی، قزوینی، سیستانی و…)
* ۹ فا ۴ گویش‌های ایرانی: زبان ترکی که ۴۰ میلیون نفر مادر زادی صحبت می‌کنند. و بعلاوه گویش‌ها و
* لهجه‌های مختلف زبان فارسی که از شمالی‌ترین نقطه ایران تا جنوبی‌ترین نقطه ایران شامل می‌شود، گویش‌های لری و کردی از مشتقات زبان فارسی می‌باشد که درغرب ایران وجود دارد، البته زبان عربی هم در ایران در بین مردمان جنوب غرب کشور عزیزمان به وفور صحبت می‌شود،

### چکیده رده ادبیات فارسی
رده ادبیات ایرانی و فارسی در کشورهای فارسی‌زبان متمایز شده و معمولاً بلافاصله قبل از رده ۸۱۰ قرار می‌گیرد.
* **۰ فا ۸ ادبیات ایرانی، ادبیات فارسی**
* ۱ فا ۸ شعر
* ۲ فا ۸ نمایشنامه
* ۳ فا ۸ داستان
* ۴ فا ۸ مقاله
* ۵ فا ۸ خطابه و سخنرانی
* ۶ فا ۸ نامه
* ۷ فا ۸ طنز و هجو و هزل
* ۸ فا ۸ نوشته‌های گوناگون ادبی (... نثر)
* ۹ فا ۸ ادبیات گویشهای مختلف ایرانی

### چکیده رده تاریخ ایران
**۹۵۵ ایران**
* ۹۵۵ آثار کلی تاریخ ایران
** ۹۵۵٫۰۰۳ دائرةالمعارف، واژه‌نامه و فرهنگ‌ها
** ۹۵۵٫۰۰۴ موضوع‌های خاص: جغرافیای تاریخی، آثار تاریخی و دیدنی، جنبه‌های اجتماعی و فرهنگی، جنبش‌ها و قیام‌ها، سرگذشت‌نامه‌ها
* ۹۵۵٫۰۱ تاریخ ایران از آغاز تا دوره اشکانیان
** ۹۵۵٫۰۱۱ تاریخ اساطیری و افسانه‌ای
** ۹۵۵٫۰۱۲ ماقبل تاریخ تا مادها
** ۹۵۵٫۰۱۳ مادها
** ۹۵۵٫۰۱۴ هخامنشیان
** ۹۵۵٫۰۱۹ سلوکیان
* ۹۵۵٫۰۲ اشکانیان
* ۹۵۵٫۰۳ ساسانیان
* ۹۵۵٫۰۴ تاریخ ایران پس از اسلام تا غزنویان (جنبش‌های ایرانی، طاهریان، صفاریان، علویان، سامانیان، زیاریان و بوییان)
* ۹۵۵٫۰۵ غزنویان تا حمله مغول (غزنویان، سلجوقیان، اسماعیلیان، خوارزمشاهیان، شبانکاره، اتابکان، قراختائیان)
* ۹۵۵٫۰۶ از حمله مغول تا صفویه (مغولان، ایلخانان، کرتیان، سربداران، تیموریان، قره قویونلو و آق قویونلو)
* ۹۵۵٫۰۷ صفویان تا قرن سیزده شمسی
** ۹۵۵٫۰۷۱ صفویان
** ۹۵۵٫۰۷۲ افشاریان
** ۹۵۵٫۰۷۳ زندیان
** ۹۵۵٫۰۷۴ قاجاریان
** ۹۵۵٫۰۷۵ انقلاب مشروطه
* ۹۵۵٫۰۸ قرن چهارده شمسی
** ۹۵۵٫۰۸۲ دوره پهلوی
** ۹۵۵٫۰۸۳ انقلاب اسلامی ایران، ۱۳۵۷
** ۹۵۵٫۰۸۴ جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۵۸-
*** ۹۵۵٫۰۸۴۲ خمینی
*** ۹۵۵٫۰۸۴۳ جنگ ایران و عراق
*** ۹۵۵٫۰۸۴۵ موضوع‌های خاص (الفبایی)
* ۹۵۵٫۱–۹۵۵٫۸ تاریخ محلی (استان‌ها و مناطق ایران)
** ۹۵۵٫۱ استان تهران، مرکزی
** ۹۵۵٫۲ استان مازندران، گیلان
** ۹۵۵٫۳ استان آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، زنجان
** ۹۵۵٫۴ استان کردستان، همدان، باختران
** ۹۵۵٫۵ استان لرستان، خوزستان، ایلام
** ۹۵۵٫۶ استان کهگیلویه و بویراحمد، فارس، بوشهر
** ۹۵۵٫۷ استان کرمان، هرمزگان، سیستان و بلوچستان [و خلیج فارس]
** ۹۵۵٫۸ استان خراسان رضوی، خراسان شمالی، خراسان جنوبی، سمنان
** ۹۵۵٫۹ استان یزد، اصفهان، چهارمحال و بختیاری
* ۹۵۵٫۹۷ قوم‌شناسی. اقوام، ملیت‌ها و اقلیت‌ها
** ۹۵۵٫۹۷ (آسوریان - ارمنیان - بارکزائی - بختیاری - بلوچ - بویراحمدی - بهمنی)
** ۹۵۵٫۹۸ (ترکمن - قشقایی - کرد - لر - مکری - سایر)

## منابع

* خلاصه رده‌بندی دهدهی دیویی و نمایه نسبی، ملویل دیویی، ترجمه: سید ابراهیم عمرانی، تهران: انتشارات و انقلاب اسلامی ۱۳۷۲.


رده:اختراع‌های آمریکایی
رده:رده دهدهی دیویی
رده:فهرست‌نویسی و دسته‌بندی کتابخانه
رده:مرکز کتابخانه رایانه‌ای پیوسته
رده:مطالعات علم
رده:معرفی‌شده‌های ۱۸۷۶ (میلادی)
رده:نمایش دانش