open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
سده ۴ (پیش از میلاد)

بندانگشتی|سده ۴ (پیش از میلاد)
(سده پنجم پ.م. - **سده چهارم پیش از میلاد مسیح** - سده سوم پ.م. - سده‌های دیگر)

----
در این سده تمدن یونان باستان به بالاترین نمود خود رسید. کشورگشایی‌های اسکندر تمدن هلنی را در جهان گسترش‌داد.

## رویدادها
* میانه سده؛ بخش باختری ترکیه کنونی بازساخته شد.
* سازه‌ای در نیایشگاه سکاها در اورجونیکیدزه در تاجیکستان کنونی ساخته‌شد. این سازه اکنون در موزه تاریخی کیف نگاه‌داشته‌می‌شود.
* پایان سده؛ دیهیمی در نیایشگاهی نزدیک هلسپونت ساخته شد. این اثر اکنون در موزه هنر متروپولیتن در نیویورک نگهداری‌می‌شود.
* ۳۹۹ (پیش از میلاد)؛ سقراط در آتن به گناه بدکیشی و به بیراهه‌کشاندن جوانان اعدام‌شد.
* ۳۸۳ (پیش از میلاد)؛ دومین کنکاشگاه بودایی در وسالی.
* ۳۶۰ (پیش از میلاد)؛ ساخت تئاتر تولوس.
* ۳۷۳ (پیش از میلاد)؛ شهر یونانی مهم هلیکه در آب دریا غرق‌شد و همه مردمانش به جز جانورانی که پنج روز پیش از آن گریخته‌بودند از میان‌رفتند.
* ۳۳۹ (پیش از میلاد)؛ آتیا پادشاه سکائیه در جنگ با فیلیپ دوم مقدونی کشته‌شد.
* ۳۲۳ (پیش از میلاد)؛ نابودی شاهنشاهی هخامنشی به دست اسکندر مقدونی.
* ۳۱۲ (پیش از میلاد)؛ سلوکوس یکم در بابل دودمان سلوکیان را بنیادنهاد.
* تازش سلت‌ها به ایرلند.
* جنگ آلیا و تاراج روم به دست گل‌ها.
* آغاز آمیزش سکاها با سرمتیان.
* چیرگی روم بر منطقه آبروتزی و سراشیب تمدن اتروسکن.

## چهره‌های برجسته
* مارکوس فوریوس کامیلوس دیکتاتور روم.
* افلاطون فیلسوف یونانی.
* ارسطو فیلسوف و دانشمند یونانی.
* فیلیپ دوم پادشاه مقدونیه.
* دموستنس دولت‌مرد و سیاست‌مدار آتنی و دشمن سرسخت فیلیپ دوم و پسرش اسکندر مقدونی.
* داریوش سوم واپسین شاه هخامنشی.
* منسیوس فرزانه چینی.
* یانگ چو فیلسوف چینی.
* بطلمیوس یکم بنیادگذار دودمان بطلمیوسی.
* شانگ یانگ نخست‌وزیر ایالت چین.
* سلوکوس یکم بنیادگذار دودمان سلوکیان.
* اسکندر مقدونی.
* برنوس سالار گل‌ها.
* ژوآنگتسی.

## یافته‌ها و نوآوری‌ها
* کهنترین نوشته برهمایی.
* ساخت کاریز به دست رومیان.
* کاربرد دم در آهنگری به دست چینیان.
* ساخت نخستین کمان زنبورکی در سیراکوز.
* آجر پخته‌شده برای نخستین بار در یونان به کار رفت.
* طوق با پایانه شیرشکل در شوش ساخته شد. این اثر اکنون در موزه لوور در پاریس نگهداری می‌شود.
* یک سکه داریک -که نخستین بار در زمان داریوش بزرگ ضرب‌شد-ساخته‌شد. این اثر اکنون در موزه اشمولن در آکسفورد نگهداری‌می‌شود.

## منابع
* 

رده:سده چهارم (پیش از میلاد)
رده:سده‌ها (میلادی)
رده:هزاره ۱ (پیش از میلاد)
سده ۳ (پیش از میلاد)

(سده چهارم پ.م. - **سده سوم پیش از میلاد مسیح** - سده دوم پ.م. - سده‌های دیگر)

----

## رویدادها
### دهه ۲۹۰
* ۲۹۹ (پیش از میلاد)؛ سامنیت‌ها با همپیمانی گل‌ها، سابینان و اتروسکان سومین جنگ سامنیت را با جمهوری روم آغاز نمودند.
* ۲۹۸ (پیش از میلاد)؛ شکست روم از سابنیت‌ها
* آگاتوکلس پادشاه سیراکوز به یونانی‌های ایتالیا در نبرد با بروتین‌ها یاری‌رساند و یونان را در برابر روم پشتیبانی نمود.
* بطلمیوس یکم دخترخوانده‌اش را به همسری آگاتوکلس داد.
* بطلمیوس یکم سرانجام منطقه سیرن را به زیر فرمان خود درآورد.
* بیندوسارا پادشاه امپراتوری مائوری شد.

### دهه ۲۸۰
* ۲۸۱ (پیش از میلاد)؛ آتنیوخوس یکم با کشتن پدرش سلوکوس پادشاه سلوکیان شد.
* ۲۸۰ (پیش از میلاد)؛ پیروس اپیروسی به شبه‌جزیره ایتالیا تاخت.
* ۲۸۰ (پیش از میلاد)؛ تندیس رودس به پایان رسید.

### دهه ۲۷۰
* ۲۷۹ (پیش از میلاد)؛ شهرهای بلگراد و زمون به دست سلت‌های اسکوردیسک ساخته‌شدند.
* ۲۷۵ (پیش از میلاد)؛ پایان تاریخ بابل.
* پیروس اپیروسی هنگامی که از شکست دادن جمهوری روم ناامید شد، از دستیابی بر ایتالیا گذشت.
* کوچ گل‌ها به مقدونیه، تراکیه و گالاتیا.
* ۲۷۳ (پیش از میلاد)؛ اشوکای بزرگ به فرمانروایی امپراتوری مائوری رسید.

### دهه ۲۶۰
* ۲۶۴ (پیش از میلاد)؛ نخستین جنگ کارتاژ میان روم و کارتاژ.
* ۲۶۱ (پیش از میلاد)؛ آتنیوخوس دوم پادشاه سلوکیان شد.

### دهه ۲۴۰
* ۲۴۱ (پیش از میلاد)؛ پایان نخستین جنگ کارتاژی با شکست کارتاژ.

### دهه ۲۱۰
* ۲۱۸ (پیش از میلاد)؛ دومین جنگ کارتاژ، هانیبال رهبر کارتاژ با گذر از کوه‌های آلپ خود را به دل روم رساند.
* ۲۱۴ (پیش از میلاد)؛ چین شی هوانگ از دودمان چین دستور ساخت دیوار بزرگ چین را داد.

### ۲۰۰
* ۲۰۲ (پیش از میلاد)؛ شکست کارتاژ در دومین جنگ کارتاژی.
* بازرگانان هندی به بازرگانی با عربستان پرداختند.
* سکاها بر سغد چیره‌شدند.
* پیدایش دودمان هان.
* فانوس دریایی اسکندریه ساخته‌شد.
* پیدایش فرهنگ هوپ‌ول در اوهایو آمریکا.
* برپایی تئوتیهواکان در مکزیک کنونی.

## چهره‌های برجسته
* منسیوس فیلسوف چینی.
* اقلیدس هندسه‌دان.
* ارشمیدس ریاضی‌دان، فیزیک‌دان و مهندس سیراکوزی.
* اراتوستنس ریاضی‌دان، گیتی نگار و اخترشناس یونانی.
* آپولونیوس پرگایی ریاضی‌دان.
* چین شی هوانگ اپراتور چین.
* هانیبال فرمانده جنگی کارتاژ.
* برنوس سرکرده گل‌ها.
* بطلمیوس یکم پادشاه بطلمیوسیان مصر باستان.
* بطلمیوس دوم.
* بطلمیوس سوم.
* بطلمیوس چهارم.
* بطلمیوس پنجم.
* آپیوس کلاودیوس سه‌سوس سازنده حرف G.
* آرسه‌سیلائوس برپاکننده آکادمی نوین.
* مانتو نویسنده تاریخ مصر.
* ژون تسی بنیادگذار فلسفه قانون‌پرستی.
* زنون کیتیومی بنیادگذار فلسفه رواقیون.

## یافته‌ها و نوآوری‌ها
* نخستین ساعت آفتابی رومی.
* ساخت پیچ آبی به دست ارشمیدس.
* ساخت ابزار موسیقی هیدرائولیس به دست کتزیبیوس مهندس یونانی در اسکندریه.

## منابع
* نویسندگان ویکی‌پدیای انگلیسی، 3rd century BC. (نسخه ۲۵ مه ۲۰۰۷)

رده:سده سوم (پیش از میلاد)
رده:سده‌ها (میلادی)
رده:هزاره ۱ (پیش از میلاد)
سده ۲ (پیش از میلاد)

بندانگشتی|پرتره سنتی امپراتور وو از هان از یک کتاب چینی باستان.
(سده سوم پ.م. - **سده دوم پیش از میلاد مسیح** - سده یکم پ.م. - سده‌های دیگر)

----

## رویدادها
* ۱۴ مارس۱۹۰ (پیش از میلاد)؛ خورشیدگرفتگی ثبت‌شده در روم.
* ۱۷۵ (پیش از میلاد)؛ آنتیوخوس چهارم بر تاج‌وتخت سوریه دست‌یافت.
* ۱۶۸ (پیش از میلاد)؛ فالانژهای مقدونی در جنگ پیدنه از روم شکست خوردند.
* ۲۱ ژوئن ۱۶۸؛ ماه‌گرفتگی در رم ثبت‌شد.
* ۲۱ نوامبر۱۶۴ (پیش از میلاد)؛ یهودا مکابی نیایشگاه اورشلیم را به یهود بازگرداند. این روز هرساله به نام جشن هانوکا گرامی‌داشته‌می‌شود.
* ۱۴۷ (پیش از میلاد)؛ دودمان هاسمونی به یهودیه خودمختاری داد.
* ۱۴۸ (پیش از میلاد)؛ مقدونیه به دست رومیان گشوده‌شد.
* ۱۴۸؛ روم در سومین جنگ کارتاژی کارتاژ را نابودساخت.
* ۱۴۸؛ جمهوری روم بر کورینت چیره‌شد.
* ۱۲۹ (پیش از میلاد)؛ از هم‌پاشیدگی سلوکیان.
* ۱۰۸ (پیش از میلاد)؛ دودمان هان سرانجام شهر وانگ‌گئوم‌سئونگ را ویران ساخت.
* ۱۱۳ تا ۱۰۱ (پیش از میلاد)؛ کوچ سیمبرها و تویتون‌ها.
* ونرابله ماهیندا بودایی‌گری را به سری‌لانکا شناساند.
* پورتا آگوستا در پروجا ساخته شد.

## چهره‌های برجسته
* آندریکوس واسین فرمانروای مستقل مقدونیه.
* آنتیوخوس چهارم واپسین فرمانروای توانای سلوکیان.
* آنتیوخوس هفتم واپسین پادشاه از امپراتوری یکپارچه سلوکی.
* آپولونیوس پرگایی هندسه‌دان یونانی.
* آپولونیوس رودسی نویسنده افسانه جیسون.
* آپیوس کلادیوس پولکر کنسول روم.
* بویوریکس پادشاه سیمبرها.
* فلاکوس موسیقی‌دان.
* هیپارخوس اخترشناس.
* یوناتان مکابی رهبر شورش دودمان هاسمونی و نخستین فرمانروای خودگردان یهودیه.
* یهودا مکابی رهبر شورش یهودیه و نخستین فرمانده جنگی کامیاب این شورش.
* لوسیوس ارمیلیوس مسدونیکوس فرمانده و سیاست‌مدار رومی.
* لوسیوس کورنلیوس سولا فرمانده و سیاست‌مدار رومی.
* لوسیوس مومیوس آخایکوس گشاینده کورینت.
* ماریوس فرمانده و سیاست‌مدار رومی.
* پرسئوس مقدونی واپسین پادشاه دودمان آنتیگونه‌ای.
* پلائوتوس نمایشنامه‌نویس لاتین.
* کینتوس لوتاتیوس کاتولوس فرمانده رومی.
* ترنسه نمایشنامه‌نویس لاتین.
* تویتوبود پادشاه تویتون.
* امپراتور وو از دودمان هان.
* ژانگ چیان جستجوگر و دیپلومات چینی.
## یافته‌ها و نوآوری‌ها
* راه ابریشم میان آسیا و اروپا.
* هیپارخوس نخستین جدول مثلثاتی را پدیدآورد.
* لیو آن توفو را اختراع‌کرد.
* ساخت آسیاب چرخشی به دست یونانیان.

## منبع
* نویسندگان ویکی‌پدیای انگلیسی، [//en.wikipedia.org/wiki/2nd_century_BC ۲nd century BC]. (نسخه ۲۴ مه ۲۰۰۷)

رده:سده دوم (پیش از میلاد)
رده:سده‌ها (میلادی)
رده:هزاره ۱ (پیش از میلاد)
سده ۱ (پیش از میلاد)

(سده دوم پ.م. - **سده یکم پیش از میلاد مسیح** - سده یکم م.   - سده‌های دیگر)

----

## رویدادها
* ۹۲ (پیش از میلاد)؛ تازش لوکولوس به ارمنستان و دوره جنگ‌های ایران و روم.
* ۸۱ (پیش از میلاد)؛ سولا دیکتاتور روم شد.
* ۷۳ (پیش از میلاد)؛ اسپارتاکوس گلادیاتور گریخته رهبری خیزش بردگان در سومین جنگ بردگان را در دست‌گرفت.
* ۶۳ (پیش از میلاد)؛ پومپه بر اورشلیم چیره شد و یهودیه را بخشی از امپراتوری روم نمود.
* ۵۷ (پیش از میلاد)؛ بنیادگذاری شیلا در جنوب شرقی کره.
* ۵۳ (پیش از میلاد)؛ پارت‌ها سپاه روم به فرماندهی کراسوس را در جنگ کارهه شکست‌دادند.
* ۱۰ ژانویه۴۹ (پیش از میلاد)؛ ژولیوس سزار با گذر از رود روبیکون به تندی به جنگ با رم پرداخت.
* ۴۴ (پیش از میلاد)؛ کشته‌شدن ژولیوس سزار.
* ۳۷ (پیش از میلاد)؛ گوگوریه‌ئو در جنوب منچوری برپاشد.
* ۳۱ (پیش از میلاد)؛ جنگ درونی روم؛ اکتاوین در نبرد آکتیوم نیروهای مارک آنتونی و کلئوپاترا را شکست‌داد.
* ۲۷ (پیش از میلاد)؛ سنای روم به اکتاوین لقب آگوستوس داد. تشکیل امپراتوری روم.
* ۱۸ (پیش از میلاد)؛ بائکجه در میانه باختری کره پایه‌ریزی‌شد.
* دهه ۰ (پیش از میلاد)؛ زایش عیسای ناصری.

## چهره‌های برجسته
* بوره‌بیستا بزرگ‌ترین پادشاه داکیه
* کاتیلین سیاست‌مدار رومی.
* آگوستوس امپراتور روم.
* سیسرو نویسنده و سیاست‌مدار رومی.
* کلئوپاترای پنجم فرمانروای مصر باستان.
* هرود بزرگ پادشاه یهودیه.
* حلل کهتر خاخام یهودی.
* هوراس شاعر رومی.
* سورنا سردار اشکانی.
* عیسای ناصری.
* ژولیوس سزار.
* تیتوس لیویوس تاریخ‌نگار رومی.
* لوکرتیوس شاعر و فیلسوف رومی.
* مارکوس آنتونیوس سیاست‌مدار رومی.
* مارکوس یونیوس بروتوس پسرخوانده ژولیوس سزار و شاید کشنده وی.
* مارکوس ویپسانیوس آگریپا فرمانده و دولت‌مرد رومی.
* سکستوس پومپه‌یوس دزد دریایی.
* بطلمیوس سیزدهم فرمانروای مصر که در نیل غرق‌شد.
* اوید شاعر رومی.
* ویرژیل شاعر رومی.
* اسپارتاکوس گلادیاتور شورشی.
* سیما چیان تاریخ‌نگار چینی.
* تیگران بزرگ پادشاه ارمنستان.

## یافته‌ها و نوآوری‌ها
* لکه‌های خورشیدی نخستین بار از سوی چینیان ثبت‌شد.
* نخستین گنبد در روم ساخته‌شد.
* شیشه‌گری با روش دمیدن در سوریه انجام‌گرفت.
## منبع
* نویسندگان ویکی‌پدیای انگلیسی، [//en.wikipedia.org/wiki/1st_century_BC ۱st century BC]. (۲۶ مه ۲۰۰۷)

رده:سده ۱ (پیش از میلاد)
رده:سده‌ها (میلادی)
رده:هزاره ۱ (پیش از میلاد)
فلش‌گت

**فلش‌گت**  یک نرم‌افزار مدیریت دانلود است. این نرم‌افزار پیش‌تر به نام جت‌کار (JetCar) شناخته می‌شد. اکنون این نرم‌افزار به عنوان یک رایگان‌افزار توزیع می‌شود.

## پیوند به بیرون

* صفحهٔ اینترنتی به زبان انگلیسی

## جستارهای وابسته
* فهرست برنامه‌های مدیریت دانلود

## منابع
رده:آگهی‌افزارها
رده:رایگان‌افزارهای منحصر به ویندوز
رده:کلاینت‌های بیت‌تورنت
رده:رایگان‌افزارها
رده:نرم‌افزارهای مدیریت دانلود
فینیکس کایوتیس

**فینیکس کایوتیس** یا **گرگ‌های صحرائی فینیکس** (در انگلیسی: Phoenix Coyotes) نام یک تیم حرفه‌ای هاکی روی یخ از شهر فینیکس در ایالت آریزونای آمریکا است. این تیم در منطقه گلندیل شهر فینیکس مستقر است و اعضاء آن در لیگ ملی هاکی (NHL)، یعنی لیگ بزرگ و سراسری هاکی روی یخ آمریکای شمالی شرکت می‌کنند.

نام این تیم از کایوت (گرگ صحرائی آمریکای شمالی) گرفته شده.

## تیم‌های شرکت‌کننده در لیگ ملی هاکی

## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی.


رده:انحلال‌های ۲۰۲۴ (میلادی) در آریزونا
رده:باشگاه‌های ورزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۹۶ (میلادی)
رده:باشگاه‌های هاکی روی یخ بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۹۶ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۶ (میلادی) در آریزونا
رده:تیم‌های ان‌اچ‌ال
رده:تیم‌های هاکی روی یخ در آریزونا
رده:ورزش در فینیکس (آریزونا)
رده:ورزش در گلندیل (آریزونا)
النگ

بندانگشتی|نمایی از روستای سر سبز النگ

**اَلنگ** (Alang) روستایی در دهستان سدن رستاق غربی بخش مرکزی شهرستان کردکوی استان گلستان ایران است. 
## جغرافیا
این روستا در سه کیلومتری جاده کردکوی به طرف گرگان، در سمت راست قرار دارد.
طی سالیان این روستا دو بار بر اثر بلایای طبیعی کاملاً ویران شده و هم‌اکنون سومین باری است که بازسازی شده‌است.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۳٬۲۱۸ نفر (۱٬۰۹۴خانوار) بوده‌است.
 

## منابع

* استرآباد در بستر تاریخ (تاریخ ۵۰۰۰ ساله استرآباد)

رده:روستاهای شهرستان کردکوی
جام استنلی

**جام استنلی** (در انگلیسی: Stanley Cup) یا **استنلی کاپ**، جام قهرمانی بازی‌های مرحله حذفی ان‌اچ‌ال است که هر ساله در  آمریکای شمالی برگزار می‌شود.

## منابع

رده:جام استنلی
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۹۳ (میلادی) در کانادا
رده:تورنمنت‌های هاکی روی یخ در کانادا
رده:جایزه‌های ورزشی
رده:جوایز بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۹۳ (میلادی)
رده:خانواده استنلی
رده:ان‌اچ‌ال
رده:هاکی روی یخ
رده:افتخارات ورزشی
دیپلماسی پینگ پنگ

**دیپلماسی پینگ پنگ** به گفتگوهای پنهانی ایالات متحده آمریکا و چین در اواسط دهه ۱۹۷۰اطلاق می‌شود. در آن زمان دو کشور هنوز روابط سیاسی با یکدیگر نداشتند و برای انجام مذاکرات برگزاری یک تورنمنت پینگ پنگ را بهانه کردند. در مارس ۱۹۷۱ چینی‌ها که در جریان مذاکرات صلح ویتنام گفتگوهایی را با آمریکایی‌ها شروع کرده بودند تیم ملی پینگ پنگ آمریکا را به پکن دعوت کردند. در این تیم تعدادی از دیپلمات‌ها نیز حضور داشتند که مخفیانه با مقامات چینی گفتگو کردند. این مذاکرات سرانجام به سفر پنهانی هنری کیسینجر مشاور امنیت ملی دولت ریچارد نیکسون به پکن در ژوئیه سال ۱۹۷۱ انجامید. سفر اخیراً رئیس پاکستان به هند با هدف زیارت درگاه اجمیر شریف پس از سالها تنش میان هند و پاکستان را نیز دیپلماسی زیارت می‌نامند.

## منابع

* http://www.nawaiwaqt.com.pk/pakistan-news-newspaper-daily-urdu-online/Opinions/Adarate-mazameen/08-Apr-2012/26842
* رابرت شولزینگر ، " دیپلماسی آمریکا در قرن بیستم "، حمید رفیعی مهرآبادی ، ( دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی، تهران ، ۱۳۷۹)، چاپ اول

رده:تنیس روی میز در ۱۹۷۱ (میلادی)
رده:تنیس روی میز در جمهوری خلق چین
رده:چین در ۱۹۷۱ (میلادی)
پ
رده:روابط ایالات متحده آمریکا و چین
رده:روابط بین‌الملل
رده:سیاست و ورزش
رده:علوم سیاسی
رده:ورزش در چین
بونی ام

**بُونی‌اِم**  یک گروه موسیقی سرشناس در دههٔ ۱۹۷۰ میلادی بود. اعضای اصلی گروه شامل لیز میچل و مارسیا برت اهل جامائیکا و میزی ویلیامز اهل مونتسرات و بابی فارل اهل آروبا بود. بیشتر ملودی‌ها و ترانه‌ها توسط فرانک فاریان تهیه می‌شد. همچنین وی به‌جای بابی فارل (در پشت صحنه) می‌خواند.

این گروه علاوه بر کشورهای غربی، در کشورهای غیرغربی مانند شوروی و ایران نیز پرطرفدار بود.

آنچه شهرتی یک‌باره و جهانی برای گروه بُونی‌اِم به‌همراه آورد، اجرای ترانه *[[ددی کول]]* (Daddy Cool) در سپتامبر ۱۹۷۶ بود. ترانه‌های معروف بعدی گروه، *[[ما بیکر]]* (Ma Baker) در سال ۱۹۷۷ و *[[رودخانه‌های بابل]]* (Rivers of Babylon) و *[[راسپوتین (ترانه)|راسپوتین]]* در سال ۱۹۷۸ بودند.

## جستارهای وابسته
* لا بوش
* نو مرسی

## منابع

## پیوند به بیرون

* Official bookings site of Marcia Barrett's Boney M -Show.
* Liz Mitchell "BONEY M." in Moscow 28 فوریه ۲۰۱۳
* Official website Sheyla Bonnick

رده:انحلال‌های ۱۹۸۶ (میلادی) در آلمان غربی
رده:بانی ام
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۵۲ (میلادی) در آلمان غربی
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۷۵ (میلادی) در آلمان غربی
رده:گروه‌های دیسکوی آلمانی
رده:گروه‌های موسیقی پاپ آلمان
رده:گروه‌های موسیقی پاپ
رده:گروه‌های موسیقی تشکیل‌شده در ۱۹۷۵ (میلادی)
رده:گروه‌های موسیقی چهارنفره
رده:گروه‌های موسیقی منحل‌شده در ۱۹۸۶ (میلادی)
رده:هنرمندان آتلانتیک رکوردز
رده:هنرمندان هانسا رکوردز
چهرن

**چهرن** روستایی در دهستان سیه بنوئیه بخش مرکزی شهرستان رابر استان کرمان ایران است.
این روستا در دامنه کوه لاله‌زار قرار گرفته‌است. این روستا دارای انواع درختهای سردسیری از قبیل گردو، سیب، گیلاس، انار و محصولات کشاورزی مانند سیب زمینی، گندم، جو و حبوبات می‌باشد. جویبارها و چشمه سارهای بسیاری در آن وجود دارد.رودخانه چهرن از کوه لاله زار سرچشمه گرفته و با پیوستن به  چند رودخانه دیگر هلیل رود را تشکیل میدهند.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۹۴ نفر بوده‌است.

## منابع

رده:روستاهای شهرستان رابر
بنگان (بافت)

**بُنگان**(Bongan) روستایی در دهستان بزنجان بخش مرکزی شهرستان بافت استان کرمان ایران است.
این روستا در ۲۰ کیلومتری شمال غربی شهر بافت و شش کیلومتری شمال شهر بزنجان و در دامنه جنوبی قله کوه شاه (لاله زار) واقع شده‌است. واژه بنگان در قدیم به معنی پیاله تقسیم آب بوده‌است.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۱٬۱۱۳ نفر (۳۵۶خانوار) بوده‌است.

## آب و هوا و اقلیم
آب و هوای بنگان، سرد و کوهستانی و تابستان‌هایی خنک و زمستان‌هایی سرد دارد. روستای بنگان، روستایی مرتفع است و در ارتفاع ۲٬۵۸۱ متری از سطح دریا قرار دارد.

## محصولات کشاورزی
از محصولات این روستا می‌توان به گردو و بادام و سیب و هلو و آلبالو و زردآلو و گیلاس اشاره کرد. از محصولات زراعی آن می‌توان به گندم، جو، عدس، نخود و لوبیا نام برد

## جاذبه‌های گردشگری
### جاذبه های طبیعی
* آبشاربنگان: در دو کیلومتری شمال روستا آبشار زیبایی وجود دارد که در سالهای پر باران بسیار زیبا است که ارتفاع آن قریب بر ۱۵ متر می‌باشد ازمناطق دیدنی بنگان می‌توان به آبشار- قنات کوه -ده سالار-گلی- تل مهره -ده محمود- بورغان اشاره کرد.
### جاذبه های تاریخی
* از آثار تاریخی روستای بنگان می‌توان به حمام قدیمی و درخت چنار چند صد ساله اشاره نمود. آب این منطقه از قنات‌ها و آب جاری از کوه تأمین می‌شود.

## منابع

رده:روستاهای شهرستان بافت
عملیات بازی دراز

**عملیات بازی دراز** در محور *سر پل ذهاب - ارتفاعات بازی‌دراز *به صورت نیمه‌گسترده در تاریخ ۱/۲/۱۳۶۰ به فرماندهی مشترک سپاه پاسداران و ارتش انجام شد.

## پیشینه

ارتفاعات سخت‌گذر بازی‌دراز با قله‌های بلند و شیب‌های تند و بریدگی‌های ممتد از اهمیت ویژه‌ای در منطقه مرزی استان کرمانشاه برخوردار است. این ارتفاعات به مثابه عرصه بزرگی درون مثلث قصرشیرین _ گیلان غرب_ سرپل ذهاب واقع شده‌است و بر منطقه تسلط کامل دارد. نیروهای عراقی در روزهای آغازین جنگ از بازی‌دراز برای دیده‌بانی استفاده می‌کردند اما ویژگی‌های این ارتفاعات موجب شد با فعالیتهای مهندسی روی آن جاده‌سازی شود و یگانهای عراق در آنجا مستقر شوند و ضمن افزایش سلطه بر قصرشیرین، سرپل ذهاب را نیز زیر دید خود بگیرند.

## شرح عملیات
برای گرفتن این امتیاز مهم از نیروهای عراقی پس از سه ماه کار نیروهای شناسایی سپاه پاسداران، قرارگاه مقدم غرب سپاه پاسداران و ارتش نخستین عملیات نیمه گسترده را در این منطقه طرح‌ریزی کردند که با نام عملیات بازی دراز در تاریخ ۱۳۶۰/۲/۱ آغاز شد و به مدت ۸ روز طول کشید و طی آن نیروهای ایرانی و عراقی بارها به تک و پاتک متقابل پرداختند.
نیروهای عراقی، با استفاده از پشتیبانی هوایی، یگان‌های خود را حمایت می‌کردند اما رزمندگان ایرانی از جاده و حمایت هوایی کافی و پشتیبانی آتش محروم بودند و در نتیجه نتوانستند روی تمام هدف‌ها مستقر شوند؛ با این وجود، از بین قله‌های منطقه، سه قلهٔ آن را اشغال و تثبیت کردند و تنها در تثبیت قله ۱۱۵۰ و یکی از قله‌های ۱۱۰۰ ناکام ماندند. در این عملیات، هوانیروز ارتش نقش بسزایی ایفا نمود و طی آن خلبان علی‌اکبر شیرودی کشته شد.

## تلفات عملیات
تجهیزات منهدم‌شده نیروهای عراقی:
۵۴ دستگاه تانک و نفربر
۳ فروند هواپیما
۲ فروند هلی‌کوپتر
۲ دستگاه ادوات مهندسی

غنائم جنگی ایران:
۱۲ دستگاه تانک و نفربر
۵ دستگاه ادوات مهندسی

تعداد تلفات نیروهای عراقی:
۱۵۰۰ نفر کشته و زخمی
۷۰۰ نفر اسیر

## منابع

* سایت جامع دفاع مقدس (ساجد) عملیات بازی دراز
* محسن رشید، *گزارشی کوتاه/ مرکزمطالعات و تحقیقات جنگ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی*، ویرایش: مهدی انصاری، تهران: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، مرکز مطالعات و تحقیق جنگ، ۱۳۷۸، شابک: ۹۶۴-۶۳۱۵-۳۳-x

رده:عراق در ۱۹۸۱ (میلادی)
رده:ایران در ۱۹۸۱ (میلادی)
رده:عملیات‌های نیمه‌گسترده ایران در جنگ ایران و عراق
رده:عملیات‌های نظامی جنگ ایران و عراق
رده:نبردهای عراق
رده:عملیات‌های نظامی جنگ ایران و عراق در ۱۹۸۱ (میلادی)
سالویا دیوینوروم

بندانگشتی|وضعیت قانونی سالویا دیوینوروم
**سالویا دیوینوروم** یا **اسکا ماریا پاستورا** یا **مریم‌گلی فالگیران** یا **سالویا**  که با نام کمیکال هم در ایران شناخته میشود گونه‌ای از سردهٔ مریم‌گلی از تیره نعناعیان است. سالوینورین (Salvinorin A) مادهٔ توهم‌زا (روان‌گردان) اصلی در این گیاه است. سالویا دیوینوروم بومی آمریکای مرکزی و مکزیک است و شمن‌ها از آن استفاده می‌کرده‌اند.
این گیاه در بسیاری کشورها به سبب ویژگی توهم‌زایش غیرقانونی است.

## ریشه‌شناسی
نام Salvia، برای اولین بار توسط پلینی برای گیاهی مورد استفاده قرار گرفت که به احتمال زیاد salvia (حکیم عمومی) بود و از لاتین salvere مشتق شده‌است. کُنیه خاص **دیوینوروم** به دلیل استفاده سنتی گیاه در طالع‌بینی به او داده شد. اغلب به‌طور بی‌ربط به صورت "diviner's sage" یا "seer's sage" ترجمه می‌شود. آلبرت هافمن که اولین کارخانه را با اسم Wasson جمع‌آوری کرد، به این گیاه جدید که به نام divinorum داده شده‌بود اعتراض کرد و گفت:"من از این نام خوشحال نبودم چون salvia divinorum یعنی" سلویای ارواح"، در حالی که سالویا دیوینوروم، نام صحیح، به معنای" سلویا کشیش‌ها " بود. هم‌اکنون این کتاب در ادبیات گیاه‌شناسی تحت نام salvia divinorum قرار دارد.

### نام‌های عامیانه
* sage of the diviners
* ska maría pastora
* seer's sage
* yerba de la pastora
* salvia

## تأثیر
گذشته از تجارب گزارش‌شده فرد، مقدار محدودی از آثار منتشر شده برای خلاصه کردن تأثیرات سالویا وجود داشته‌است. یک نظرسنجی از کاربران نشان داد که ۳۸ درصد اثرات را در مقایسه با روش‌های دیگر تغییر آگاهی توصیف کرده‌اند. ۲۳٪ گفتند که این اثرات شبیه یوگا، مدیتیشن یا خلسه بودند. کاربران دربارهٔ تجربیات خود نوشته‌اند؛ برخی رویاهایشان را توصیف می‌کنند، و نمونه‌هایی از هنر رؤیایی وجود دارند که «الهام بخشی» هستند و گاهی گفته اند که حالتی داشته اند انگار به بعدی دیگر رفته اند برخی دیگر ادعا می‌کنند که از این تجربه الهام گرفته‌اند.

## پانویس

رده:آنتیوژن‌ها
رده:داروهای تفریحی
رده:داروهای روان‌پزشکی
رده:روان‌گردان
رده:رویازاها
رده:سرخوش‌کننده‌ها
رده:گیاگان مکزیک
رده:گیاهان و قارچ‌های توهم‌زا
رده:مریم‌گلی
رده:مواد روان‌گردان
رده:گیاهان بومی مکزیک
کوه بلقیس

**کوه بلقیس** در یکی از ارتفاعات شاخص در شمال‌غرب ایران است که در نزدیکی منطقه تاریخی تخت سلیمان قرار دارد. این کوه در مرز استان‌های زنجان و آذربایجان غربی واقع شده، اما از نظر تقسیمات کشوری، در استان **زنجان** و در محدوده **[[شهرستان ماه‌نشان]]** جای دارد. نزدیکی جغرافیایی آن به شهرستان تکاب (در استان آذربایجان غربی) و مجموعه تاریخی تخت سلیمان باعث شده‌است که گاه به‌اشتباه در منابع، در استان آذربایجان غربی ذکر شود. 

روی قله جنوبی استحکامات و قلعه تخت بلقیس قرار دارد. ساختمان قلعه کاملاً مدور و از سنگ بنا شده؛ لذا می‌توان تصور کرد که از این بنا به عنوان برج دیده‌بانی جهت محافظت از آتشکده آذرگشنسب استفاده می‌شده. بین دو قله کوه دریاچه بسیار زیبایی که از ذوب شدن برف کوه‌ها به وجود آمده در بیشتر ماه‌های سال قابل مشاهده است هر چند در سال‌های اخیر به جهت کمی بارش تابستان‌ها آب دریاچه خشک می‌شود.

## مشخصات قلعه تخت بلقیس
قلعه تخت بلقیس در سال ۱۹۵۹ توسط فون دراوستن مورد بررسی قرار گرفت و بعد از آن همه ساله توسط هیئت باستان‌شناسی مورد بازدید قرار گرفت؛ و در سال ۱۹۶۶ و ۱۹۶۹ به وسیله دیتریش هوف بررسی و مساحی شد.

حصار استحکامات فضایی حدود ۵۰ در ۶۰ متر که به صورت پلکانی با ارتفاع زیادی ادامه یافته و در حدود ۹ ارگ مشخص است. در درون حصار ساختمان تقریباً مربع شکل و ایوانی در جلو می‌توان دید؛ که محور آن در جهت آتشکده آذرگشسپ قرار گرفته. در جلو بنا یک تراس چند طبقه قرار دارد که اتاق‌های پناهگاه مانندی با سقف گنبدی می‌باشد.

قلعه بلقیس - panoramio (1).jpg
قلعه بلقیس-تکاب - panoramio.jpg
قلعه بلقیس در کوه بلقیس - panoramio.jpg


## تاریخ بنا
نوع معماری، آجرهایی هستند که در ابعاد آجرهای ساسانی هستند، همچنین قطعات سنگ، ماسه زرد رنگ، با علائم حجاری ساسانی تاریخ‌گذاری بنا را به دوره ساسانیان نزدیکتر می‌کند.

## جستارهای وابسته
* تخت سلیمان
* آذرگشنسب
* شهرستان تکاب
* تکاب
* زنجان
* ماهنشان
* غار دانیال

## منابع

رده:آتشکده‌ها
رده:تخت سلیمان
رده:ساختمان‌های مذهبی
رده:کوه‌های استان زنجان
رده:معماری ساسانی
رده:نیایشگاه‌های باستانی ایران
قینرجه (تکاب)

**قینرجه** روستایی واقع در بخش تخت سلیمان شهرستان تکاب آذربایجان غربی است.

## منابع

رده:روستاهای شهرستان تکاب
مسجد ابوذر

**مسجد جامع ابوذر** واقع در خیابان ابوذر در محله قدیمی به نام فلاح واقع شده‌است. امروزه این محله به نام «ابوذر» خوانده می‌شود ولی از طرف بسیاری از ساکنین قدیمی «فلاح» خطاب می‌شود. این مسجد یکی از پایگاه‌های منطقه ۱۷ محسوب شده و مراسم رسمی و مذهبی منطقه ۱۷، بیشتر اوقات در این مسجد برگزار می‌شود.

## ترور نافرجام سید علی خامنه‌ای

روز ششم تیرماه، با انفجار بمب کارگذاشته شده توسط جواد قدیری در ضبط صوت بزرگی که روی تریبون سخنرانی خامنه‌ای در مسجد ابوذر تهران قرار داده شده بود، پروژه حذف رهبران اصلی جریان پیرو خط امام، توسط سازمان مجاهدین خلق کلید خورد. امام جمعه تهران و نماینده امام در شورایعالی دفاع از این سوءقصد، بر اثر کامل عمل نکردن بمب، جان سالم به در برد ولی جراحات شدیدی بر وی وارد شد. براساس خبر منتشره در همان زمان، خامنه‌ای «از نقطه بالای کتف راست و بالای ران سمت راست» مجروح شد و «استخوان ترقوه» او شکست و چند رگ و عصب دست راست وی نیز قطع شد.

## منابع

* سازمان مجاهدین خلق؛ پیدایی تا فرجام، گفتار پانزدهم: «فاز نظامی»؛ اعلام رسمی ترور و خشونت، ص ۵۸۷

رده:مسجدهای تهران
رده:مسجدها
رده:مسجدهای استان تهران
رده:یادمان‌های ابوذر غفاری
ربه‌کا

**ربه‌کا** یا **ریوکا** (به‌معنی راستی و درستی) از شخصیت‌های سفر پیدایش در تنخ، همسر اسحاق و مادر عیسو و یعقوب و فائقه و خواهر لابان است. ربه‌کا یکی از چهار شه‌مادر بنی اسرائیل است.

## در کتاب مقدس

بندانگشتی|چپ|ربه‌کا و العاذر
ابراهیم قبل از اینکه اسحاق چهل ساله شود، خدمتکار خود العاذار را به بین‌النهرین فرستاد تا از خانواده برادرزاده‌اش بتوئیل همسری برای اسحاق پیدا کند و العاذار ربه‌کا، زنی آرامی را انتخاب کرد. اسحاق و ربه‌کا تا سال‌ها صاحب فرزندی نشدند و تصور می‌شد ربه‌کا نازاست اما اسحاق برای او دعا کرد و ربه‌کار باردار شد و دو پسر به نام‌های عیسو و یعقوب زایید. اسحاق در زمان تولد پسرانش ۶۰ ساله بود. اسحاق، عیسو را بیشتر دوست داشت و ربه‌کا یعقوب را. اسحاق بعد از مرگ پدرش به بئر لحی روی مهاجرت کرد. اما زمانی که آنجا درگیر قحطی شد، به سرزمین جرار در فلیسطیه کوچ کرد که پدرش زمانی آنجا زندگی کرده بود. آن سرزمین هنوز مانند دوران ابراهیم تحت سلطه ابیملک بود. مثل ابراهیم، اسحاق نیز به دروغ همسرش را خواهر خود معرفی کرد زیرا می‌ترسید مردان جرار برای تصاحب همسرش او را بکشند. اسحاق سپس به کار چاه‌کنی مشغول شد. او از چاه‌هایی که پدرش کنده بود بازدید کرد و دریافت اهل فلیسطیه بعد از ابراهیم روی چاه‌ها را پوشانده‌اند. او همه چاه‌ها را احیا کرد و در طول مسیر بئرشبع چاه‌های بیشتری حفر کرد و سرانجام پیمانی مشابه توافقنامه پدرش با ابیملک بست.

روایت بعدی از ربه‌کا به نیرنگ یعقوب به اسحاق ربط دارد. اسحاق که پیر و همچنین نابینا شده بود و نمی‌دانست مرگ چه روزی به سراغش خواهد آمد، عیسو را نزد خود خواند تا به او برکت دهد. به همین جهت، از عیسو خواست تا برایش آهویی شکار کند. عیسو به صحرا رفت اما ربه‌کا صحبت‌های آنان را شنید و به یعقوب گفت که خود را عیسو جا بزند. یعقوب پوست بزغاله را بر دست‌ها و گردن خود بست تا مانند عیسو پرمو شود سپس نزد اسحاق رفت و به او گفت «منم پسر بزرگ تو عیسو.» اسحاق فریب خورد و به اشتباه، پسر کوچک را برکت داد. پس از آن یعقوب وارث اسحاق شد و بر برادرش سروری یافت. چون عیسو بازگشت و متوجه شد برادرش برکت او را دزدیده و پدرش هم برکت دیگری ندارد، قصد مرگ یعقوب را کرد. ربه‌کا که از قصد پسر بزرگ خود آگاه شد، نزد یعقوب رفت و از او خواست به حران که برادر ربه‌کا آنجا زندگی می‌کرد، فرار کند. این آخرین ملاقات یعقوب و ربه‌کا در کتاب مقدس است.

## منابع

## پیوند به بیرون
* Nicholas Poussin's "Rebecca at the Well"

رده:اسحاق
رده:اسلام و زنان
رده:افراد در سفر پیدایش
رده:اهالی سده ۲۰ (پیش از میلاد)
رده:پیامبران در کتاب مقدس عبری
رده:خاک‌سپاری‌ها در الخلیل
رده:زنان در کتاب مقدس
رده:سفر پیدایش
رده:شخصیت‌های کتاب مقدس
رده:عیسو
ربه‌کا (ابهام‌زدایی)

* ربه‌کا؛ از شخصیت‌های عهد عتیق
* ربه‌کا؛ نام رمانی است از آثار دافنه دوموریه.
* ربه‌کا؛ نام فیلمی به کارگردانی آلفرد هیچکاک.
ربه‌کا (رمان)

**ربکا** رمانی اثر دافنه دوموریه (۱۹۰۷–۱۹۸۹)، بانوی نویسنده انگلیسی است، که در ۱۹۳۸ منتشر شد. بسیاری این اثر را که از جین ایر تأثیر گرفته‌است، بهترین اثر نویسنده می‌دانند.

## ماجرای داستان
کتاب با این جمله شروع می‌شود که یکی از آغازهای مشهور تاریخ ادبیات است: «دیشب در عالم رؤیا دیدم که بار دیگر در ماندرلی پا گذاشتم» و توسط زن جوانی روایت می‌شود که تا پایان داستان نام او را نمی‌فهمیم و صرفاً به نام خانم دووینتر شناخته می‌شود. داستان در باب زن جوان خدمتکاری است که با مردی ثروتمند آشنا می‌شود و مرد جوان به او پیشنهاد ازدواج می‌دهد. دختر جوان پس از مدتی زندگی، پی می‌برد مرد جوان همسر زیبای خود را در یک حادثه از دست داده و سیر داستان پرده از این راز برمی‌دارد که زن جذاب و متوفی مرد جوان، زنی فاسد و هوس باز بوده و شبی که او منتظر معشوق اش بوده، ناگهان با شوهرش روبرو می‌شود و پس از دادن خبر دروغین بارداری اش به دست او کشته می‌شود و شوهرش آقای ماکسیمیلیان دووینتر جسدش را به همراه قایق شخصی اش در دریا غرق می‌کند. پس از یک سال با پیدا شدن جسد ربه کا ماکسیم دووینتر پای میز محاکمه کشیده می‌شود. به آتش کشیده شدن قصر مرد ثروتمند و افشای راز همسر جذاب و زیبایش نشانی از حقایق و نیمه پنهان وجود آدمها است که با ظاهری آراسته و با شکوه پوشانده شده‌است. در حالی که در داخل این ظاهر براق و خیره کننده، آدمها در حال زجر کشیدن و زجر دادن یکدیگر هستند و هیچ‌یک از این حقایق به چشم افراد ساده دل و ظاهر بین که از خارج این زندگی به آن نگاه می‌کنند، نمی‌آید.

## شخصیت‌های اصلی
**راوی:**: همسر دوم ماکسیم دووینتر، که راوی داستان می‌باشد، ولی نام او در داستان گفته نشده‌است.

**ماکسیم دووینتر**: مالک ماندرلی؛ در آغاز رمان او همسر زیبای خود را تازه از دست داده‌است.

**ربه کا**: همسر سابق ماکسیم دووینتر، او زنی زیبا و باهوش توصیف شده و در طول رمان سرنوشت او رازآلود بیان شده‌است.

**خانم دنورس**: مستخدم ارشد ماندلی که شخصیت او شوم بیان شده‌است که در طول رمان وابستگی زیادی به ربکا دارد.

## اقتباس‌ها
مشهورترین اقتباس این اثر فیلم سینمایی *[[ربه‌کا (فیلم ۱۹۴۰)|ربه‌کا]]* با شرکت لارنس اولیویر است که آلفرد هیچکاک آن را به سال ۱۹۴۰ میلادی ساخت و برندهٔ جایزه اسکار هم شد.

## ترجمه‌ها
این کتاب به بسیاری از زبان‌های دنیا ترجمه شده‌است. 
حسن شهباز، نازگل نیکویی و مریم اسکندری و محمدصادق سبط الشیخ و پرویز شیشه گران از جمله ترجمه های آن در ایران هستند.

## منابع

* دوموریه، دافنه، ربه کا، ترجمه حسن شهباز.

رده:آثار برنده جایزه آنتونی
رده:آثار در جنجال‌های سرقت ادبی
رده:رمان‌های ۱۹۳۸ (میلادی)
رده:رمان‌های با شخصیت اصلی زن
رده:رمان‌های بریتانیایی ۱۹۳۸ (میلادی)
رده:رمان‌های بریتانیایی مورد اقتباس در فیلم‌ها
رده:رمان‌های جنایی
رده:رمان‌های جنایی بریتانیا
رده:رمان‌های دافنه دوموریه
رده:رمان‌های دخیل در جنجال‌های سرقت ادبی
رده:رمان‌های عاشقانه
رده:رمان‌های عاشقانه بریتانیا
رده:رمان‌های گوتیک
رده:رمان‌های مورد اقتباس در فیلم‌ها
رده:شخصیت‌های دیده‌نشده
رده:رمان‌های واقع‌شده در انگلستان
رده:رمان‌های ترسناک بریتانیا
رده:رمان‌های معمایی بریتانیایی
رده:رمان‌های واقع‌شده در کورنوال
رده:رمان‌های بریتانیایی مورد اقتباس در نمایشنامه‌ها
فرقان (ابهام‌زدایی)

**فرقان** می‌تواند به موارد زیر اشاره کند:
* فرقان (سوره)، سوره‌ای از قرآن
* گروه فرقان، نام گروهی شبه‌نظامی و مخالف نظام جمهوری اسلامی
* فرغون، وسیله‌ای برای حمل و نقل دستی
۱۱۱۲ (خورشیدی)

**۱۱۱۲** هزار و صد و دوازدهمین سال هجری خورشیدی است.

این سال مطابق با سال ۱۷۳۴ - ۱۷۳۳ در میلادی و ۱۱۴۶ - ۱۱۴۵ در هجری قمری می‌باشد.

## مناسبت‌ها
## رویدادها
## زادگان
***[[شاهرخ میرزا]]**، (درگذشت: ۵۱۱۷)،چهارمین پادشاه سلسله افشاریه.

## درگذشتگان
* ۳ آبان **[[جووانی جـِرولامو ساکری]]**، ریاضی‌دان ایتالیایی.

## منابع

رده:۱۱۱۲
رده:سده ۱۲
پای خر

**پای خر**  نام یک سرده از خانواده گل‌ستاره‌ای‌ها است. این جنس یا سرده در ایران یک گونه گیاه علفی چند ساله به نام پای خر  دارد که معمولاً در مناطق مرطوب کنار جاده‌ها و خاک‌های واریزه ای می‌روید.

## مشخصات
پای خر گیاهی پایا و دارای ریشه قوی، گوشتدار و به رنگ سفید مایل به قهوه‌ای است. در آغاز فصل بهار و قبل از پیدایش برگ‌ها، ساقه کوچکی از گیاه رشد می‌کند که هر یک به کاپیتول منتهی می‌شود. رنگ برگ‌ها سبز اما سطح آن به علت پوشیده بودن از کرک‌های ظریف به رنگ سبز مایل به سفید است.

## نامهای دیگر
فرفره، فنجیون، حشیشةالسعال، سعالی، سعله، علف سرفه، منجون، فخریون، فرفر، فنجیوون و توسیلا‍ژ

## ترکیبات شیمیایی
گل‌های این گیاه دارای تانن، فارادیول (faradiol)، اسیدهای مالیک، گانیک، ونیک و دو نوع فیتوسترین و همچنین دارای آلکالوئید پیرولیزیدین هست. در برگ‌های آن گلیکوزید  وجود دارد.

## خواص درمانی
از ریشه و برگ گیاه، برای بخور، رفع سکسکه، سرفه‌های خشک و درمان آبسه و له شده برگ‌ها با عسل به صورت ضماد برای مداوای باد سرخ استفاده می‌شود. همچنین صورت‌های دارویی دیگر پای خر برای حفاظت پوست استفاده می‌شود. این دارو خلط‌آور و آرام‌کننده نیز می‌باشد.
* طبع آن گرم و خشک است.
* برای ناراحتی‌های سینه و برونشیت مزمن و آسم می‌توان از این گیاه (برگ‌های این گیاه را مانند سیگار دود کرد) استفاده کرد.
*همچنین این مقوی و تصفیه کننده ی کبد هست .
* برای سرطان ریه و خروج اخلاط خونی از سینه از دم‌کرده گل آن استفاده شود.
* از دم‌کرده آن می‌توان به عنوان مایع شستشوی چشم استفاده کرد.
* افراد مسلول می‌توانند از دم‌کرده آن میل کنند.
* برای درمان فلج ناگهانی ناشی از خون‌ریزی مغزی دم‌کرده این گیاه نیز مفید می‌باشد.
* آدرپشتک ۵ گرم در ۲۵۰ سی‌سی آب‌جوش ۲۰ دقیقه دم‌کرده صاف نموده ۴ نوبت در روز میل شود.
* برای کم کردن ورمها از ضماد برگ و گل آن استفاده شود.
* کسانی که ناراحتی کبدی دارند از این گیاه با احتیاط استفاده کنند و نباید بیش از ۲ هفته استفاده شود.

## محل رویش
غالب نواحی ایران مانند شمیران و کندوان محل رویش این گیاه می‌باشد

## نگارخانه

File:Podbiał.jpg|
File:Planta prundul dambovitei.jpg|
File:Tussilago farfara.JPG|
File:Coltsfoot lower epidermis with rust (Puccinia poarum).JPG|


## منابع

دائرةالمعارف گیاهان دارویی ایران

کتاب گیاهان دارویی جلد سوم – دکتر علی زرگری – ناشر مؤسسه انتشارات و چاپ تهران – چاپ ۱۳۷۱

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:پیرگیاه‌تباران
رده:سرده‌های گیاهی تک‌نماد
رده:گل‌ستاره‌ایان
رده:گونه‌های گیاهی مهاجم در ویرجینیای غربی
رده:گونه‌های گیاهی مهاجم
رده:گونه‌های گیاهی نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:گیاگان آلپی
رده:گیاگان آلمان
رده:گیاگان اسپانیا
رده:گیاگان استونی
رده:گیاگان الجزایر
رده:گیاگان ایتالیا
رده:گیاگان ایران
رده:گیاگان ایرلند
رده:گیاگان بریتانیا
رده:گیاگان ترکیه
رده:گیاگان دانمارک
رده:گیاگان روسیه
رده:گیاگان رومانی
رده:گیاگان فرانسه
رده:گیاگان گرجستان
رده:گیاگان لبنان
رده:گیاگان لتونی
رده:گیاگان لیتوانی
رده:گیاگان مراکش
رده:گیاگان نپال
رده:گیاگان نروژ
رده:گیاگان هند
رده:گیاگان یونان
رده:گیاهان به‌کاررفته در طب سنتی چین
رده:گیاهان دارویی
رده:گیاهان سمی
رده:مرهم‌ها
دیپلماسی دلار

**دیپلماسی دلار**  به سیاست خارجی ایالات متحده آمریکا در خلال سال‌های ۱۹۱۰ تا ۱۹۲۰ اشاره دارد که در آن آمریکا با پرداخت کمک‌های مالی به کشورهایی که تازه استقلال یافته بودند به‌ویژه در منطقه آمریکای لاتین به کسب نفوذ سیاسی و اقتصادی مبادرت می‌کرد. این نظریه از سوی ویلیام هووارد تافت رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا مطرح شد.

## منابع

* رابرت شولزینگر، «دیپلماسی آمریکا در قرن بیستم»، حمید رفیعی مهرآبادی، (دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی، تهران، ۱۳۷۹)، چاپ اول

رده:خط مشی روابط خارجی ایالات متحده آمریکا
د
رده:روابط آمریکای جنوبی و ایالات متحده آمریکا
رده:امپریالیسم
رده:امپریالیسم آمریکا
رده:ریاست‌جمهوری ویلیام هاوارد تافت
سد نفوذ

**سد نفوذ**  یک سیاست خارجه آمریکا در دوران جنگ سرد بود.

جورج کنان، که در آن زمان معاون سفیر ایالات متحده آمریکا در شوروی بود، در سال ۱۹۴۷ در مقاله‌ای در نشریه فارن افرز به دولت آمریکا پیشنهاد کرد برای مقابله با خطر توسعه‌طلبی کمونیست‌های اتحاد شوروی، سیاست سد نفوذ را به دور از این کشور به مرحله اجرا گذارد تا با گذشت زمان، نظام کمونیستی فروپاشد. پیمان‌های ناتو، سیتو و سنتو بر اساس این راهکار به وجود آمدند.

## جستارهای وابسته
* سد نفوذ دوگانه

## منابع

* فرانک ال. شوئل، " آمریکا چگونه آمریکا شد؟ "، ابراهیم صدقیانی، (انتشارات امیر کبیر، تهران، ۱۳۸۳)، چاپ سوم

رده:تاریخ ایالات متحده آمریکا
رده:جنگ سرد
رده:خط مشی روابط خارجی ایالات متحده آمریکا
رده:روابط ایالات متحده آمریکا و اتحاد شوروی
رده:روابط پاکستان و هند
رده:ریاست‌جمهوری هری ترومن
رده:ژئوپلتیک
رده:سیاست‌گذاری‌های جنگ سرد
رده:ضدکمونیسم در ایالات متحده آمریکا
رده:واژگان جنگ سرد
خانم دالووی

***خانم دَلُوِی*** رمانی نوشتهٔ ویرجینیا وولف است. این اثر که به شیوهٔ جریان سیال ذهن نوشته شده، برگرفته از داستان کوتاه «خانم دلووی در خیابان باند» و داستان ناتمام «نخست‌وزیر» است.

*خانم دلووی* در سال ۲۰۰۵ از سوی مجله تایم در میان ۱۰۰ رمان برتر انگلیسی‌زبان از سال ۱۹۲۳ قرار گرفت.

## خلاصه رمان
*ویرجینیا وولف* یک روز ماه ژوئن از زندگی خانم *کلاریسا دَلُوِی* در لندن پس از جنگ جهانی اول را از زاویه دید این زن توصیف می‌کند. خواننده چنین می‌انگارد که گویا پا‌به‌پای راوی در خیابان‌های لندن گام برمی‌دارد و از دریچهٔ نگاه *کلاریسا* آدم‌ها و محله‌های شهر را می‌بیند. در این گذار تند و ناگسسته، وولف از شهر و آدم‌هایش تابلویی به پهنای افق در دیدرس خواننده قرار می‌دهد.

## جستارهای وابسته
* ویرجینیا وولف

## منابع

* Mrs Dalloway- Virginia Woolf- Penguin Edition- 2000- London

رده:رمان‌ها با موضوع دوجنس‌گرایی
رده:رمان‌ها درباره اختلال اضطراب پس از سانحه
رده:رمان‌های ۱۹۲۵ (میلادی)
رده:رمان‌های ال‌جی‌بی‌تی بریتانیا
رده:رمان‌های ال‌جی‌بی‌تی دهه ۱۹۲۰ (میلادی)
رده:رمان‌های انگلستانی
رده:رمان‌های بریتانیایی ۱۹۲۵ (میلادی)
رده:رمان‌های بریتانیایی مورد اقتباس در فیلم‌ها
رده:رمان‌های نوگرا
رده:رمان‌های واقع‌شده در لندن
رده:رمان‌های ویرجینیا وولف
رده:شخصیت‌های ادبی معرفی‌شده در ۱۹۲۵ (میلادی)
رده:شخصیت‌های زن در ادبیات
رده:کتاب‌های با موضوع‌های مرتبط با بی‌خدایی
قرن من

بندانگشتی|تصویر جلد آلمانی قرن من اثر گونتر گراس
**قرن من** نام مجموعه داستان کوتاهی از گونتر گراس که در سال ۱۹۹۹ در آلمان منتشر شد.

## ویژگی‌های مجموعه داستان قرن من
گونتر گراس در مجموعه داستانش با عنوان **قرن من** صد داستان کوتاه نوشته که هر کدام مربوط به یک سال از قرن بیستم میلادی است. این داستان‌های کوتاه به دلیل تعدد موقعیت شخصیت‌ها و مشاغل آن‌ها و حوادث مختلفی که برایشان رخ می‌دهد تنوع دارند. در هر داستان به یکی از مسائل مهم آن سال از قرن بیستم پرداخته شده و راویان عمدتاً نه افراد سرشناس و مهم قرن، بلکه افرادی از لایه‌های فرودست اجتماع هستند. همچنین راوی چند داستان خود گراس است. این اثر نوعی تاریخ‌نگاری از پایین محسوب می‌شود. گراس در این مجموعه داستان از چندصدایی استفاده کرده‌است.

## ترجمه به فارسی
از این کتاب دو ترجمه به زبان فارسی موجود است:
* گراس، گونتر، *ق‍رن م‍ن*، م‍ت‍رج‍م روش‍ن‍ک داری‍وش، ت‍ه‍ران: ن‍ش‍ر دی‍گ‍ر، ۱۳۷۹
* گ‍راس، گونتر، *ق‍رن م‍ن*، ب‍رگ‍ردان ک‍ام‍ران ج‍م‍ال‍ی، ت‍ه‍ران: ک‍اروان، چاپ دوم ۱۳۸۵؛ چاپ سوم نیلوفر، ۱۳۸۸.

## منابع

Mein Jahrhundert- Günter Grass- Steidl Verlag- 1999- Göttingen

## پیوند به بیرون
* قرن من، اثر گونترگراس، ترجمه کامران جمالی، انتشارات کاروان
* مقاله ای از کامران جمالی: درباره قرن من، مجله بخارا

## جستارهای وابسته
* گونتر گراس

رده:ادبیات داستانی در سده ۲۰ (میلادی)
رده:داستان‌های کوتاه آلمانی (کشور)
رده:داستان‌های کوتاه آلمانی
رده:رمان‌های ۱۹۹۹ (میلادی)
رده:رمان‌های آلمانی ۱۹۹۹ (میلادی)
رده:رمان‌های آلمانی سده ۲۰ (میلادی)
رده:رمان‌های گونتر گراس
رده:کتاب‌های ۱۹۹۹ (میلادی)
رده:کتاب‌های برنده جایزه نوبل ادبیات
رده:کتاب‌های داستان کوتاه
دوره بازسازی ایالات متحده آمریکا

[بندانگشتی|250px|[آبراهام لینکلن در حال امضای سند آزادسازی بردگان آمریکا در سال ۱۸۶۴ میلادی]]

**بازسازی ایالات متحده آمریکا**  دورهٔ تاریخی ۱۸۶۵ – ۱۸۷۷ و بعد از جنگ داخلی آمریکا که جنوب بار دیگر به لحاظ سیاسی و اقتصادی بازسازی شد و به ایالات متحده آمریکا بازگشت. در این دوره، جمهوری‌خواهان خواهان اضمحلال کامل ایالت‌های شورشی بودند اما اندرو جانسون رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا با این کار مخالفت کرد و به تدریج زمینه بازگشت ایالات‌های تجزیه‌طلب را فراهم کرد.

## منابع

آندره موروا، «تاریخ آمریکا»، نجفقلی معزی، (اقبال، تهران، ۱۳۸۳)، چاپ دوم

رده:آرکانزاس در دهه ۱۸۶۰ (میلادی)
رده:آلاباما در دهه ۱۸۶۰ (میلادی)
رده:اشغال‌های نظامی ایالات متحده آمریکا
رده:میسیسیپی در دهه ۱۸۷۰ (میلادی)
رده:بازسازی ایالات متحده آمریکا
رده:تاریخ ایالات متحده آمریکا
رده:تاریخ ایالت‌های جنوبی آمریکا
رده:تاریخ حق رأی در ایالات متحده آمریکا
رده:تاریخ حقوق جورجیا
رده:تاریخ حقوق مدنی آمریکایی‌های آفریقایی‌تبار
رده:تاریخچه حقوق شهروندی در ایالات متحده آمریکا
رده:تبعات جنگ
رده:تگزاس در دهه ۱۸۶۰ (میلادی)
رده:تگزاس در دهه ۱۸۷۰ (میلادی)
رده:تنسی در دهه ۱۸۶۰ (میلادی)
رده:جورجیا در دهه ۱۸۶۰ (میلادی)
رده:جورجیا در دهه ۱۸۷۰ (میلادی)
رده:ریاست‌جمهوری آبراهام لینکلن
رده:ریاست‌جمهوری اندرو جانسون
رده:ریاست‌جمهوری رادرفورد بیرچارد هیز
رده:ریاست‌جمهوری یولیسیز گرانت
رده:سرکوب سیاسی در ایالات متحده آمریکا
رده:فلوریدا در دهه ۱۸۶۰ (میلادی)
رده:کارولینای جنوبی در دهه ۱۸۶۰ (میلادی)
رده:کارولینای شمالی در دهه‌های ۱۸۶۰ (میلادی)
رده:لوئیزیانا در دهه ۱۸۶۰ (میلادی)
رده:مناقشات نژادی در ایالات متحده
رده:مناقشه‌های دوران زمامداری اندرو جانسون
رده:میسیسیپی در دهه ۱۸۶۰ (میلادی)
رده:ویرجینیا در دهه ۱۸۶۰ (میلادی)
رده:ویرجینیا در دهه ۱۸۷۰ (میلادی)
دوربین نقشه‌برداری

**دوربین نقشه‌برداری** در عملیات نقشه‌برداری‌ استفاده می‌شود.

دوربین های نقشه برداری سه نوع هستند:
* ترازیاب
* زاویه‌یاب
* دوربین مساحی

## کارایی‌ها
* جهت برداشت و تهیه و ترسیم نقشه‌های عارضه‌نگاری در مقیاس‌های مختلف. 
* تهیه نقشه‌های کاداستر. 
* برداشت‌ های دقیق میدانی و جمع آوری اطلاعات لازم جهت مطالعه طرح‌های راهسازی. 
* امکان عملیات برداشت زمینی در مناطق سخت‌گذر (کوهستان، جنگل، کویر و غیره). 
* پیاده کردن و میخ‌کوبی دقیق طرح‌های محوطه‌سازی، ابنیه، راه، سد و غیره.
* مشخص نمودن ارتفاع نقطه‌ای خاص (با ترازیاب)

## فهرست تجهیزات نقشه بردار ها
# دوربین نقشه برداری (دوربین مساحی) و سه پایه و منشور
# دوربین ترازیاب و سه پایه و شاخص 
# قطب‌نما 
# شیب‌سنج
# دماسنج الکترونیکی
# رطوبت‌سنج الکترونیکی 
# بی‌سیم با بُرد یک کیلومتر 
# دستگاه سامانه موقعیت‌یاب جهانی

## جستارهای وابسته
* نقشه‌برداری
* پیمایش در نقشه‌برداری
* زاویه‌یاب
* ترازیابی

رده:دوربین‌ها
رده:نقشه‌برداری
رده:نقشه‌نگاری
اتحادیه بین‌المللی تعاون

**اتحادیه بین‌المللی تعاون**  یا ICA یک انجمن بین‌المللی است که انواع سازمان‌های تعاونی را شامل می‌شود.

تشکیل اتحادیه بین‌المللی تعاون به صورت کنونی برای نخستین بار در سال ۱۸۶۶ میلادی توسط بلوز Belus فرانسوی پیشنهاد شد. این اتحادیه در ۱۸ آگوست ۱۸۹۵. م و در کنگره بین‌المللی تعاون در لندن تأسیس گردید. اداره مرکز این اتحادیه در شهر ژنو سویس واقع می‌باشد.

اعضای اتحادیه را سازمان‌های ملی و بین‌المللی تعاون در تمامی بخش‌ها از جمله کشاورزی، بانکداری، انرژی، صنعت، بیمه، ماهیگیری، تعاونی‌های مسکن، گردشگری و مصرف تشکیل می‌دهند. تا پایان سال ۲۰۰۲ میلادی، ایکا دارای ۲۳۶ سازمان عضو از ۹۳ کشور با مجموع تقریباً ۷۲۵ میلیون نفر را در سراسر جهان تحت پوشش قرار داده بود؛ که اکنون، این آمار به مرز ۸۰۰ میلیون نفر نیز برآورد می‌شود.

هدف اصلی ICA ارتقا و تقویت تعاونی‌های مستقل و همچنین تسهیل روند توسعه اقتصادی و اجتماعی اعضا در سراسر دنیا می‌باشد.
اتحادیه بین‌المللی تعاون بزرگترین نهاد بین‌المللی غیردولتی در جهان است که در برگیرنده حدود یک میلیارد نفر از ۹۶ کشور جهان است.

## منابع

* ماهنامه تعاون

رده:سازمان‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۹۵ (میلادی)
رده:سازمان‌های بین‌المللی
رده:سازمان‌های در بوکسل
رده:سازمان‌های ژنو
لیزر برانگیخته‌پار

**لیزر برانگیخته‌پار** یا **لیزر اگزایمر**  یا لیزر اکسیپلکس گونه‌ای لیزر فرابنفش است که معمولاً از آن در جراحی چشم و ساخت نیمه‌رساناها استفاده می‌شود.

واژه برانگیخته‌پار یا «اگزایمر» از عبارت «دیمر تحریک شده» بدست آمده‌است که یعنی یک مولکول دو اتمی وقتی در حالت تحریکی واقع است پایدار است و در حالت پایه ناپایدار است. چنین مواردی مشخصا عباتند از هالوژن‌های گازهای نادر مانند ArF , KrF و XeCl. اگر نمودار انرژی بر حسب فاصله بین مولکلی را برای حالت پایه یک مولکول معمولی رسم کنیم منحنی با یک انرژی کمینه در حالت جدایی در حالت پایه مولکول بدست می‌آوریم. چنین منحنی‌هایی را می‌توان برای حالت‌های تحریکی بدست آورد؛ ولی برای دیمرها گرچه حالت‌های تحریکی دارای مینیمم است ولی حالت پایه دارای مینیمم نیست.

## ایجاد جمعیت معکوس
به وضوح در حالت تعادل مولکول‌های کمی در حالت پایه وجود دارند و مولکول‌ها ناپایدارند. از این رو نمی‌توان تحریک را مستقیم از حالت پایه بدست آورد. چندین امکان برای تحریک غیرمستقیم در تخلیه وجود دارد. برای مثال در ArF مراحل زیر اتفاق می‌افتد. ابتدا برخورد الکترونی داریم:

e + F۲ → F- + F

یون‌های منفی با یون‌های مثبت موجود مولکول تحریک شده را تولید می‌کنند:
* (Ar+ + F- → (ArF

با وجود این راه غیرمستقیم، چنین واکنش‌هایی می‌تواند در تحریک مولکول‌های دیمر بسیار مؤثر باشد. به دلیل جمعیت کم در حالت پایه، جمعیت معکوس به راحتی حاصل می‌شود. حتی هنگامی که لیزر در حال کار است جمعیت حالت پایه خالی باقی می‌ماند، به دلیل آنکه حالت پایه ناپایدار است. به محض آنکه مولکول در حالت پایه قرار می‌گیرد اتم‌ها به سرعت از یکدیگر جدا می‌شوند و مولکول تجزیه می‌شود.

## فرایند دمش
برای دمش این لیزرها تخلیه الکتریکی، پرتوهای الکترونی و حتی پرتوهای فوتونی بکار می‌روند، گرچه در لیزرهای تجاری معمولاً از روش تخلیه الکتریکی استفاده می‌شود. دمش بسیار قوی به منظور ایجاد واکنش‌های فوق مورد نیاز است که منجر به عمل لیزر به صورت ضربانی می‌شود. تجهیزاتی مانند آنچه در لیزر ازت به منظور دمش لیزر مورد نیاز است. بعضی از مواقع با استفاده از پرتوهای فرابنفش یا پرتوهای ایکس گازی محفظه تخلیه ابتدا کمی یونیده می‌شود که تخلیه الکتریکی را بعداً سرعت می‌بخشد. غالباً تجهیزاتی نیز برای تعویض نوع گاز و تغییر طول موج لیزر نیز ساخته می‌شود. در هر صورت ضروری است به‌طور منظم گاز داخل محفظه لیزر تعویض شود تا از کاهش و تغییر خروجی لیزر جلوگیری شود. برخی از این مواد بخصوص گاز فلوئور سمی است.

## توان و بازه بسامدی
تعداد نسبتاً زیادی لیزرهای برانگیخته‌پار ساخته شده‌اند که ناحیه طول موجهای ۱۲۰ تا ۵۰۰ نانومتر را در بر می‌گیرند. برخی از آنان به خصوص XeF و KrF دارای کارایی مؤثر ۱۵–۱۰٪ می‌باشند. توان بیشینه تا ۱ ژول با توان متوسط حدود ۲۰۰ وات قابل حصول است. چنین ضربان‌های با توان بالا به خصوص جهت دمش لیزرهای رنگی مورد نیاز است.

## کاربردهای لیزر
چهره‌نگاری
پرتودرمانی

## منابع

* دانشنامهٔ

رده:لیزر اگزایمر
رده:انواع لیزر
رده:تجهیزات پزشکی
رده:لیزرهای اگزایمر
رده:لیزیک
شب‌بویان

[بندانگشتی|کلمو (گُوگوش/ɡoʊguʃ) خودرو، [بهبهان]]
**شَب‌بویان**  یا **کَلَمیان** نام تیره‌ای از گیاهان است. این تیره را چلیپائیان (Cruciferae) و تیره شلغم هم نامیده‌اند.

سردهٔ کلمی‌ها (Brassica) (براسیکا) از این تیره است.

### سبزیجات چلیپائی
در مورد سبزیجات چلیپائی، که مربوط به این گونه‌های گیاهی به عنوان غذا و ماده غذایی هستند، به مقاله مربوطه (سبزیجات چلیپائی) مراجعه کنید.

## منابع
* ویکی‌پدیای انگلیسی.
* برابرهای علمی بر پایهٔ: عطری، مرتضی، واژه‌نامه علوم زیستی، دوجلدی، همدان: اداره انتشارات دانشگاه بوعلی‌سینا، ۱۳۸۴.


رده:تیره‌های گیاهی
دوم (فرنچایز)

**دوم** یا رستاخیز  یک فرنچایز تیراندازی اول شخص است  که نخستین نسخه آن در سال ۱۹۹۴ توسط شرکت آی‌دی سافت‌ویر  و آخرین نسخه آن با نام دوم اترنال در 19 مارس 2020 روانه بازار شد. داستان بازی درباره یک افسر به نام دوم  است که هدف آن مبارزه با شیاطین در دنیای جهنم، زمین و سیاره های دیگر، به منظور جلوگیری از نابودی زمین و سیاره های دیگر است.

## تاریخچه

### دوم (بازی ویدئویی ۱۹۹۳)
[بندانگشتی|راست|صحنه‌ای از روند بازی در قسمت ۱: بازیکن در روی قمر [فوبوس (قمر)|فوبوس می‌باشد که مسلح به یک اره برقی باید با دشمنان انسانی و زامبی شده توسط شیاطین در این مرحله مبارزه کند]]
دوم (بازی ویدئویی ۱۹۹۳) اولین بازی سری دوم بود که در سال ۱۹۹۳ برای ام‌اس-داس عرضه شد که توانست حدود ۱۵ میلیون تا ۲۰ میلیون فروش داشته باشد.این بازی توانست انقلابی در صعنت بازی سازی و بازی بینجامد که مسیر صعنت بازی را یک گام به جلو ببرد.این بازی توسط  آی‌دی سافت‌ویر ساخته و منتشر شد که فروش آن زمینه بازی های دیگر دوم شد

داستان بازی درباره هجوم شیاطین از دنیا جهنم است و می خواهند با درگاهی وارد زمین و دیگر سیارات شوند و آنجا را به تصرف درآورند.در این حین یک تفنگدار فضایی به نام دوم گاید است که جلوگیری می کند از ورود شیاطین به دنیای خود.این بازی شامل نه بخش است که طی دی ال سی های به دوازده بخش رسید

## منابع

رده:بازی‌های آرکید ایکس‌باکس لایو
رده:بازی‌های آمیگا
رده:بازی‌های آیفون
رده:بازی‌های اواس ده
رده:بازی‌های پلی‌استیشن
رده:بازی‌های تلفن همراه
رده:بازی‌های داس
رده:بازی‌های سکوهای آتاری
رده:بازی‌های سگا ساترن
رده:بازی‌های سوپر ان‌ای‌اس
رده:بازی‌های گیم‌بوی ادونس
رده:بازی‌های نینتندو ۶۴
رده:بازی‌های ویدئویی ۱۹۹۳ (میلادی)
رده:بازی‌های ویدئویی با رده‌بندی سنی بالغ
رده:بازی‌های ویدئویی ترسناک
رده:بازی‌های ویدئویی خیال‌پردازی علمی
رده:بازی‌های ویدئویی علمی تخیلی
رده:بازی‌های ویدئویی واقع‌شده در مریخ
رده:تیراندازی اول شخص
رده:جنگ فضایی در ادبیات داستانی
رده:جهنم در فرهنگ عامه
رده:دین در علمی–تخیلی
رده:رسانه‌های فرنچایز شده
رده:دوم (فرنچایز)
رده:سری بازی‌های ویدئویی معرفی‌شده در ۱۹۹۳ (میلادی)
رده:سری بازی‌های ویدئویی
رده:فناناپذیری در فرهنگ عامه
رده:معرفی‌شده‌های ۱۹۹۳ (میلادی)
رده:شیطان‌پرستی در فرهنگ عامه
رده:بازی‌های ویدئویی مورد اقتباس در کمیک‌ها
رده:بازی‌های ویدئویی مورد اقتباس در فیلم‌ها
رده:بازی‌های ویدئویی علمی-تخیلی نظامی
رده:یونیورسال استودیوز فرانچایز
فهرست تیره‌های گیاهی

تیره‌های گیاهی:

## تیره‌های مختلف [[علف‌های هرز]]

* تیرهٔ چتریان (Apiaceae = Umbelliferae)
* تیرهٔ اسپرک (Resedaceae)
* تیرهٔ اسپند (Zygophyllaceae)
* تیرهٔ اسفناج (Chenopodiaceae)
* تیرهٔ آلالگان (Ranunculaceae)
* تیرهٔ بارهنگ (Plantaginaceae)
* تیرهٔ پامچال (Primulaceae)
* تیرهٔ پُدُفیلاسه (Podophyllaceae)
* تیرهٔ پنیرک (ختمی)(Malvaceae)
* تیرهٔ پیاز (Alliaceae)
* تیرهٔ پیچک (Convolvulaceae)
* تیرهٔ تاج‌خروس (Amaranthaceae)
* تیرهٔ ترشک (شبدر ترشک)(Oxalidaceae)
* تیرهٔ تیرکمان آبی (Alismataceae)
* تیرهٔ جنگیان (Cyperaceae)
* تیرهٔ حنا (Lythraceae)
* تیرهٔ خرفه (Portulacaceae)
* تیرهٔ خشخاش (Papaveraceae)
* تیرهٔ خواجه‌باشی (طوسک) Dipsacaceae = Dipsaceae
* تیرهٔ دم‌اسبیان (Equisetaceae)
* تیرهٔ روناس (Rubiaceae)
* تیرهٔ زنبق (Iridaceae)
* تیرهٔ سدابیان (Rutaceae)
* تیرهٔ سس (Cuscutaceae)
* تیرهٔ سازوئیان (Juncaceae)
* تیرهٔ سوسنیان (لاله) (Liliaceae)
* تیرهٔ سیب‌زمینی (Solanaceae)
* تیرهٔ شاهتره (Fumariaceae)
* تیرهٔ شب‌بو (Brassicaceae = Cruciferae)
* تیرهٔ شمعدانی (Geraniaceae)
* تیرهٔ عدسک آبی (Lemnaceae)
* تیرهٔ فرفیون (Euphorbiaceae)
* تیرهٔ کاسنی (مرکبان)
* تیرهٔ کور (علف مار)Capparidaceae = Capparaceae
* تیرهٔ گاوزبان (Boraginaceae)
* تیرهٔ گزنه (Urticaceae)
* تیرهٔ گل جالیز (Orobanchaceae)
* تیرهٔ گل میمون (Scrophulariaceae)
* تیرهٔ گل‌راعی (علف چای) (Hypericaceae)
* تیرهٔ گل‌سرخیان (Rosaceae)
* تیرهٔ گندمیان (Poaceae = Geraminae)
* تیرهٔ میخک (قرنفلیان)Charyophyllaceae
* تیرهٔ نخود (پروانه‌واران)- (Fabaceae - (Leguminosae = Papilionaceae
* تیرهٔ نرگس (Amaryllidaceae)
* تیرهٔ نعنا (Lamiaceae = Labiatae)
* تیرهٔ هفت‌بند(Polygonaceae)
* تیره کاسنی(مرکبیان) Compositae)Asteraceae)

## جستارهای وابسته
* فهرست درختان

## منابع

رده:فهرست‌های مربوط به گیاهان
سوسن سرخ

**سوسن سرخ**  لیلیوم مارتاگون، سوسن مارتاگون یا سوسن کلاه‌تُرک، گونه‌ای از سوسن اوراسیا است. این منطقه بومی گسترده‌ای دارد که از شرق پرتغال تا اروپا و آسیا تا شرق مغولستان امتداد دارد..

## منابع

## پیوند به بیرون
* خانواده سوسنیان

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
سوسن سرخ
رده:گل سوسن
رده:گل‌ها
رده:گونه‌های گیاهی نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:گیاهان باغی
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۷۵۳ (میلادی)
رده:گیاهان در آسیا
رده:گیاهان در اروپا
شیشه (ابهام‌زدایی)

شیشه یکی از مواد صنعتی‌ است و می‌تواند به موارد زیر هم گفته شود:

* شیشه، نام عامیانه مت‌آمفتامین، نوعی ماده مخدر
* حباب شیشه، رمانی از سیلویا پلات
* شیشه، نام دیگر قلیان در برخی از کشورها
* شیشه، نام دیگر بطری
* شیشه، نام دیگر لباس بدن‌نما
* شیشه، نامی برای اشاره به ظروف شیشه‌ای