۲۶ ژانویه

**۲۶ ژانویه** در تقویم گرگوری، بیست و ششمین روز سال است. ۳۳۹ روز (در سال‌های کبیسه ۳۴۰روز) تا پایان سال باقی است.

## مناسبت‌ها
* روز جهانی گمرک

## رویدادها
* ۱۳۴۰ – **[[ادوارد سوم انگلستان]]** پادشاه فرانسه می‌شود.
* ۱۵۰۰ – **[[ویسنت یانیز پینزون]]** اولین اروپایی می‌شود که پا به خاک برزیل می‌گذارد.
* ۱۵۳۱ – زمین‌لرزه‌ای در لیسبون، پرتغال هزار کشته برجای می‌گذارد.
* ۱۵۶۴ – دوک‌نشین بزرگ لیتوانی طی نبرد اولا روسیه تزاری را در جنگ لیوونی شکست می‌دهد.
* ۱۶۹۹ – پیمان کارلویتز که به موجب آن عثمانیها بخش اعظم مجارستان، بوسنی و هرزگوین و کروآسی را به امپراتوری هابسبورگ واگذاردند. ترانسیلوانی همچنان مستقل باقی‌ماند؛ اگرچه، توسط فرمانداری اتریشی اداره می‌شد. ناحیه پادولیا به همراه قلاع نظامی کامیانتس-پودیلسکیی به لهستان بازگردانده شد. ونیز بخش اعظم دالماسی به همراه کلیه پلوپونز را از امپراتوری عثمانی گرفت.
* ۱۸۳۷ – **[[میشیگان]]** ۲۶مین ایالت آمریکا می‌شود.
* ۱۸۴۱ – قوای بریتانیایی رسماً هنک هنگ را اشغال کردند که بعدها چین آن را باز پس گرفت.
* ۱۸۸۵ – نیروی وفادار به محمد مهدی انقلابی سودانی خرطوم را تصرف و فرماندار انگلیسی آن را کشتند.
* ۱۹۱۵ – تصویب **[[پارک ملی کوه راکی|کوه راکی]]** به عنوان پارک ملی توسط کنگره ایالات متحده آمریکا.
* ۱۹۲۴ – سن پترزبورگ، روسیه به **لنینگراد** تغییر نام میابد.
* ۱۹۲۰ – تأسیس **[[لینکلن موتور کمپانی]]**.
* ۱۹۳۹ – نیروی سلطنت طلب ژنرال فرانکو در طول جنگ داخلی اسپانیا و با کمک نظامی ایتالیا بارسلون را تصرف کردند.
* ۱۹۴۲ – **[[جنگ جهانی دوم]]**: اولین نیروهای آمریکایی به اروپا (ایرلند شمالی) می‌رسند.
* ۱۹۶۲ – **[[پروژه فضایی رنجر]]**: رنجر ۳ برای مطالعه روی ماه پرتاب می‌شود. این کاوشگر فضایی بعدها از ۳۵٬۴۰۰ ماه می‌گذرد.
* ۱۹۶۳ – همه پرسی اصول شش‌گانه **[[انقلاب سفید]]** شاه و ملت و تصویب ان از جانب ملت.
* ۱۹۶۵ – **[[زبان هندی|هندی]]** زبان رسمی هندوستان می‌شود.
* ۱۹۸۰ – اسرائیل و مصر روابط دیپلماسی برقرار می‌کنند.
* ۱۹۸۲ - اتحادیه کمونیست‌های ایران که به شهر آمل در ایران و به قصد فتح کردن آن، حمله کرده بودند در **[[واقعه ۱۳۶۰ آمل|درگیری]]** با نیروهای طرفدار حکومت وقت، شکست خوردند.
* ۱۹۹۱ – محمد زیادباره رئیس دولت تمرکزگرای سومالی از قدرت کنار گذاشته و علی مهدی جانشین او شد.
* ۱۹۹۲ – بوریس یلتسین اعلام کرد روسیه تهدید شهرهای آمریکا را با جنگ‌افزار هسته‌ای متوقف خواهد کرد.
* ۱۹۹۸ – **[[رسوایی جنسی بیل کلینتون]]**: در تلویزیون آمریکا بیل کلینتون، رئیس‌جمهور آمریکا، به داشتن «رابطه جنسی» با مونیکا لوینسکی، انترن کاخ سفید، اعتراف می‌کند.
* ۲۰۰۱ – زمین‌لرزه‌ای در گجرات، هند **[[زمین‌لرزه گجرات (۲۰۰۱ میلادی)|رخ داده]]** و بیش از ۲۰٬۰۰۰ کشته برجای می‌گذارد.
* ۲۰۰۴ – حامد کرزی، رئیس‌جمهور افغانستان، **[[قانون اساسی جمهوری اسلامی افغانستان|قانون اساسی]]** جدید این کشور را امضا می‌کند.
* ۲۰۱۱ – آغاز** [[جنگ داخلی سوریه]]**
* 2023-منتشر شدن تیکن ۸

## زادروزها
* ۱۴۶۷ - **[[گیوم بوده]]**، نویسنده فرانسوی (م. ۱۵۴۰)
* ۱۷۱۵ - **[[کلود آدرین هلوسیوس]]**، فیلسوف فرانسوی (م. ۱۷۷۱)
* ۱۷۶۳ - **[[کارل چهاردهم]]**، پادشاه سوئد و نروژ (م. ۱۸۴۴)
* ۱۸۰۴ - **[[اوژن سو]]**، نویسنده فرانسوی (م. ۱۸۵۷)
* ۱۸۴۰ - **[[ادوارد وایانت]]**، سیاستمدار فرانسوی (م. ۱۹۱۵)
* ۱۸۴۲ - **[[فرانسوا کوپه]]**، نویسنده و شاعر فرانسوی (م. ۱۹۰۸)
* ۱۸۷۶ - **[[چارلز سیدنی اسمیت]]**، بازیکن واترپلو انگلیسی (م. ۱۹۵۱)
* ۱۸۸۰ - **[[داگلاس مک‌آرتور]]**، دیکتاتور پیشین رومانی (م. ۱۹۶۴)
* ۱۸۸۴ - **[[ادوارد ساپیر]]**، ژنرال آمریکایی (م. ۱۹۳۹)
* ۱۹۰۴ - **[[شان مک‌براید]]**، سیاستمدار، فعال حقوق بشر ایرلندی، رئیس ارتش جمهوری‌خواه ایرلند و وزیر اسبق امور خارجه ایرلند (م. ۱۹۸۸)
* ۱۹۰۸ - **[[استفان گراپلی]]**، ویولونیست فرانسوی (م. ۱۹۹۷)
* ۱۹۱۱ - **[[پولیکارپ کوش]]**، فیزیک‌دان آمریکایی-آلمانی (م. ۱۹۹۳)
* ۱۹۱۲ - **[[هوارد دبلیو کانن]]**، سیاستمدار آمریکایی، سناتور آریزونا (م. ۲۰۰۲)
* ۱۹۱۸ - **[[نیکلای چائوشسکو]]**، سیاستمدار کمونیست رومانیایی، دبیر کل حزب کمونیست رومانی، رئیس‌جمهور رومانی (م. ۱۹۸۹)
* ۱۹۱۹ - **[[والنتینو مازولا]]**، فوتبالیست ایتالیایی (م. ۱۹۴۹)
* ۱۹۲۱ - **[[آکیو موریتا]]**، مدیر، بازرگان و کارآفرین ژاپنی (م. ۱۹۹۹)
* ۱۹۲۲ - **[[گیل مریک]]**، فوتبالیست انگلیسی (م. ۲۰۱۰)
* ۱۹۲۵ - **[[پل نیومن]]**، بازیگر و کارگردان آمریکایی (م. ۲۰۰۸)
* ۱۹۲۷ - **[[ویک میس]]**، فوتبالیست بلژیکی (م. ۲۰۱۲)
* ۱۹۴۴ - **[[آنجلا دیویس]]**، فعال سیاسی آمریکایی
* ۱۹۴۵ - **[[چارلی لوبت]]**، فوتبالیست فرانسوی
* ۱۹۴۵ - **[[ژاکلین دوپره]]**، نوازنده انگلیسی (م. ۱۹۸۷)
* ۱۹۴۷ - **[[مارک دیتون]]**، سیاستمدار، سناتور مینه‌سوتا
* ۱۹۴۹ - **[[لیندا لاولیس]]**، بازیگر صنعت پورنوگرافی آمریکایی (م. ۲۰۰۲)
* ۱۹۵۱ - **[[البیو سیرس]]**، سیاستمدار آمریکایی
* ۱۹۵۲ - **[[ادریس دبی]]**، سیاستمدار چادی، رئیس‌جمهور چاد
* ۱۹۵۲ - **[[ماریو رونکو جونیور]]**، فضانورد آمریکایی
* ۱۹۵۳ - **[[آندرس فوگ راسموسن]]**، سیاستمدار دانمارکی، نخست‌وزیر دانمارک، دبیرکل ناتو
* ۱۹۵۵ - **[[ادی ون هیلن]]**، آهنگ‌ساز و گیتاریست هلندی
* ۱۹۵۸ - **[[الن دی‌جنرس]]**، مجری تلویزیون و کمدین آمریکایی
* ۱۹۵۸ - **[[جیان پیرو گاسپرینی]]**، فوتبالیست و مربی ایتالیایی
* ۱۹۵۸ - **[[زاویر بکرا]]**، سیاستمدار آمریکایی، سناتور کالیفرنیا
* ۱۹۵۹ - **[[اروین فاندنبرگ]]**، فوتبالیست بلژیکی
* ۱۹۵۹ - **[[نوری بیلگه جیلان]]**، کارگردان و عکاس ترک
* ۱۹۶۳ - **[[ژوزه مورینیو]]**، فوتبالیست و مربی پرتغالی
* ۱۹۶۴ - **[[عالیه شعیب]]**، هنرمند تجسمی، شاعر و نویسندهٔ کویتی.
* ۱۹۷۳ - **[[برندان راجرز]]**، مربی ایرلندی
* ۱۹۷۶ - **[[ویلی ادلر]]**، گیتاریست آمریکایی (لمب آو گاد)
* ۱۹۷۷ - **[[وینس کارتر]]**، بسکتبالیست آمریکایی
* ۱۹۸۱ - **[[گوستاوو دودامل]]**، رهبر ارکستر و آهنگساز ونزوئلایی
* ۱۹۸۴ - **[[گژگوش ویتکوویاک]]**، فوتبالیست لهستانی
* ۱۹۸۶ - **[[تیاگو پریرا]]**، شناگر برزیلی
* ۱۹۸۶ - **[[شانتل مالاوسکی]]**، کشتی‌کج‌کار کانادایی
* ۱۹۸۶ - **[[کیم جه جونگ]]**، خواننده، بازیگر، آهنگ ساز و کارگردان کره‌ای
* ۱۹۸۷ - **[[سباستین جووینکو]]**، فوتبالیست ایتالیایی
* ۱۹۸۷ - **[[مارلون ماریو براندو دا سیلویرا]]**، فوتبالیست برزیلی
* ۱۹۸۸ - **[[روسلان آلبگوف]]**، وزنه‌بردار روس
* ۱۹۸۹ - **[[لین کینگ‌فینگ]]**، وزنه‌بردار چینی
* ۱۹۹۱ - **[[آلکس ساندرو]]**، فوتبالیست برزیلی
* ۱۹۹۳ - **[[کامرون برایت]]**، بازیگر کانادایی
* ۱۹۹۴ - **[[مهدی بهمنی]]**، اهل بابل، ایران
* ۲۰۰۸ – **[[پاول (هشت‌پا)|پاول هشت‌پا]]**، هشت‌پای انگلیسی

## مرگ‌ها
* ۴۵۷ - **[[مارسیانوس]]**، امپراتور بیزانس (۳۹۶)
* ۱۸۲۳ – **[[ادوارد جنر]]**، فیزیکدان انگلیسی (ت. ۱۷۴۹)
* ۱۸۲۴ – **[[تئودور ژریکو]]**، نقاش فرانسوی (ت. ۱۷۹۱)
* ۱۸۵۵ – **[[ژرار دو نروال]]**، شاعر فرانسوی (ت. ۱۸۰۸)
* ۱۸۸۶ – **[[دیوید رایس اچیسون]]**، ژنرال و سیاستمدار آمریکایی (ت. ۱۸۰۷)
* ۱۸۹۱ – **[[نیکلاوس اتو]]**، مهندس آلمانی، مخترع موتور درون‌سوز (ت. ۱۸۳۳)
* ۱۹۴۳ – **[[نیکلای واویلف]]**، گیاه‌شناس روس (ت. ۱۸۸۷)
* ۱۹۶۲ – **[[لوچیانوی خوش‌شانس]]**، گانگستر آمریکایی (ت. ۱۸۹۷)
* ۱۹۷۳ – **[[ادوارد جی. رابینسون]]**، بازیگر آمریکایی (ت. ۱۸۹۳)
* ۲۰۱۱ – **[[چارلی لووین]]**، خواننده، ترانه‌سرا و گیتاریست آمریکایی (برادران لووین) (ت. ۱۹۲۷)
* ۲۰۲۰ ــ **[[کوبی برایانت]]**،بازیکن بسکتبال‌ آمریکایی(ت. ۱۹۷۸)

## اعیاد و مراسم‌ها
* **[[روز ملی استرالیا]]** (استرالیا)
* **[[جوآن پابلو دوآنته|روز دوآرته]]** (جمهوری دومینیکن)
* **[[روز استقلال]]** (اوگاندا)
* **[[روز جمهوری هند]]** (هند)

## جستارهای ویژه
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۲۶ ژانویه

## منابع

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day
* On this day in Canada

رده:روزهای میلادی
رده:ژانویه