افسانه‌های کهن ایرانی

**افسانه‌های کهن ایرانی** نام یک مجموعه تلویزیونی ایرانی به کارگردانیِ مروا نبیلی و ملک‌جهان خزایی و باربد طاهری است که در سال‌های ۱۳۵۷–۱۳۵۶، از تلویزیون ملی ایران تولید و پخش گردید.

## خلاصه داستان
قصه‌های این مجموعه تلویزیونی، برگرفته از ادبیات کهن فارسی است و هر قسمت داستان متفاوت و مجزایی دارد. برخی از قسمت‌های این مجموعه عبارتند از:

### نارنج و ترنج
تاریخ نمایش: ۲۴ مهر ۱۳۵۶ - شبکه دوم تلویزیون ملی ایران

بازیگران: حمید طاعتی، هوشنگ توزیع، سیمین سبزواری

شاهزاده‌ای به جستجوی دختر نارنج و ترنج می‌رود. کنیز پادشاه دختر را از بین می‌برد و …

### نمکی
تاریخ نمایش: ۷ آبان ۱۳۵۶ - شبکه دوم تلویزیون ملی ایران

پیرزنی شش دختر دارد که کوچک‌ترین آنها، «نمکی» نام دارد و قرار بر آن است که هر شب، یکی از دخترها وظیفهٔ بستن درب‌های منزل را به عهده داشته باشد. یک شب، یکی از دخترها، فراموش می‌کند درب را قفل کند و در نتیجه «دیو» به منزل پیرزن آمده و همهٔ دخترها را یکی‌یکی با خود به قلعه‌اش می‌برد. سرانجام نوبت به نمکی می‌رسد و دیو او را هم می‌دزدد، اما نمکی طی ماجراهایی، همهٔ زندانیان قلعهٔ دیو را آزاد می‌کند.

### گل خندان
تاریخ نمایش: ۱۵ بهمن ۱۳۵۶ / بازپخش ۲۲ آبان ۱۳۵۷ - شبکه دوم تلویزیون ملی ایران

بازیگران: آذر فخر، هوشنگ توزیع، فیروز بهجت محمدی، نادیا خلیل‌پور، کارمن، رضا یاقوتی

### پادشاه و دختر چوپان
تاریخ نمایش: ۱۵ آبان ۱۳۵۷ - شبکه دوم تلویزیون ملی ایران

بازیگران: شهلا میربختیار، محمد تاجی، نصرت‌الله زمان پور

### ملک محمد
تاریخ نمایش: چهار قسمت از ۴ اردیبهشت - ۲۵ اردیبهشت ۱۳۵۷ - شبکه دوم تلویزیون ملی ایران

بازیگران: سیرتی، شهیدی، طوفان افراسیابی

پادشاهی هفت پسر دارد. برای تعیین جانشین خود، می‌گوید هر یک از ایشان که مرغ و قفس‌های طلایی را بیاورد، جانشین او خواهد شد. پسران پادشاه ماجراهای بسیاری را از سر می‌گذرانند و عاقبت پسر کوچکِ ملک محمد، موفق به یافتنِ مرغ و قفس طلایی می‌شود.

### سنگ صبور
تاریخ نمایش: ۱ آبان ۱۳۵۷ - شبکه دوم تلویزیون ملی ایران

بازیگران: سیمین سبزواری، علی ژکان، مریم نایاک، هما خوشبین

### شاهزاده و آهو
تاریخ نمایش: در ایران نمایش داده نشد - پخش از برنامه تونل زمان، تلویزیون من و تو سال ۱۴۰۱

بازیگران:هوشنگ توزیع، آنیک، نادیا خلیل‌پور

این مجموعه نمایشی به سفارش گروه کودک و نوجوان ساخته شد و تنها، قصه‌های «نارنج و ترنج»، «نمکی»، «سنگ صبور»، «گل خندان»، «ملک محمد» و «پادشاه و دختر چوپان» از کانال ۲ تلویزیون ملی ایران پخش شدند و به علت آغاز وقایع انقلاب ۱۳۵۷، پروژه نیمه کاره ماند و بقیه قسمت‌ها پخش نشد.

## بازیگران و عوامل تولید
### بازیگران
* فیروز بهجت‌محمدی در نقش «پدر گٔل‌خندان»
* گیتی فروهر
* شهلا میربختیار
* آذر فخر
* هوشنگ توزیع
* فرخ قوامی
* محمود شهیدی
* علی مختاری
* عباس زنده‌دل
* حمید طاعتی
* مریم اصلانیان
* امیر پریچهر
* کیومرث محمودی
* نادیا خلیل‌پور
* رضا یاقوتی
* محمد ناجی
* نصرت‌الله امان‌پور
* طوفان
* کارمن

### عوامل تولید
* کارگردان: مروا نبیلی، ملک‌جهان خزاعی و باربد طاهری
* نویسنده: فضل‌الله مهتدی صبحی (بر اساس کتاب افسانه‌های کهن ایرانی)
* فیلمبرداری و تدوین: کامبیز خوشبین
* موسیقی: مجتبی میرزاده
* طراح صحنه و لباس: ملک‌جهان خزاعی
* تهیه‌کننده: باربد طاهری
* فرمت تصویر: ۱۶ میلیمتری
* محصول: تلویزیون ملی ایران
* سال تولید و پخش: ۱۳۵۷–۱۳۵۶

## پانویس

## منابع
* فرهنگ سریالهای تلویزیونی ایران از آغاز تا امروز؛ ماهنامه سینمایی «فیلم»، شماره ۲۴۵، ۱۵ آذر ۱۳۷۸، صفحهٔ ۸۷

## پیوند به بیرون
تصاویری از سریال افسانه‌های کهن ایرانی (بریدۀ مجلات قدیمی)

## جستارهای وابسته
* فهرست مجموعه‌های تلویزیونی ایران

رده:برنامه‌های سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران
رده:مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی دهه ۱۳۵۰
رده:مجموعه‌های تلویزیونی تلویزیون ملی ایران