منیزیم (کاربردهای پزشکی)

**منیزیم** به عنوان یک دارو در فرمولاسیون متفاوت موجود هستند. این مواد برای درمان کمبود منیزیم و خون با منیزیم پایین و همچنین اکلامپسی به کار می‌رود. منیزیم برای سلامتی ضروری است.

معمولاً در دوزهای پایین‌تر، منیزیم معمولاً داخل رژیم غذایی معدنی، از جمله بسیاری از فراورده‌های مولتی ویتامین وجود دارد.

## کاربردهای پزشکی
نشانه‌ها و کاربردهای تجویز منیزیم عبارتند از:
* کمبود منیزیم و hypomagnesemia.
* اکلامپسی. تجارب و شواهد بالینی از اثربخشی منیزیم برای این مورد حمایت می‌کنند.
* ملین استفاده کنید به خصوص سیترات منیزیم و منیزیم هیدروکسید
* عامل ضد آریتمی برای ایست قلبی. سولفات منیزیم اولین ماده‌ای است که برای این موارد تحت دستورالعمل 2005 ECC استفاده می‌شود.
* به عنوان یک برونکودیلاتور بعد از بتا-آگونیست و آنتی کولینرژیک سعی شده است به عنوان مثال در بیماری آسم شدید مورد استفاده قرار گیرد. مطالعات اخیر نشان داد که سولفات منیزیم می‌تواند آسم حاد را کاهش دهد.
* داروی ضد انقباض: سولفات منیزیم نیز می‌تواند زایمان را به تأخیر بیندازد.
* اختلال خفیف شناختی. منیزیم قادر به ارائه مقادیر بالایی از سیگنال به سیستم عصبی مرکزی است و در مطالعات حیوانی و همچنین آزمایش‌های انسانی نشان داده شده است دارای اثر بخشی در درمان شناخت است. نتایج مطالعات به خوبی نشان می‌دهد که بیماران مبتلا به آلزایمر منیزیم کمتری نسبت به افراد سالم دارند.

## عوارض جانبی
بیشتر عوارض جانبی از منیزیم عبارتند از: ناراحتی معده و اسهال و کمبود کلسیم.

## مصرف بیش از حد
مصرف بیش از حد منیزیم (hypermagnesemia) تنها در شرایط خاص ممکن است. این کار می‌تواند باعث تهوع، استفراغ، کاهش زیاد فشار خون، سردرگمی و کاهش ضربان قلب و اختلال تنفسی شود. در موارد بسیار شدید می‌تواند باعث کما، آریتمی قلبی، ایست قلبی و مرگ شود.

مصرف بیش از حد منیزیم می‌تواند با تجویز گلوکونات کلسیم خنثی شود.

## مقایسهٔ فرآورده‌های مگنیفورت و مگنیبان
در کنار مکمل‌های استاندارد منیزیم، در بازار ایران دو فرآوردهٔ رایج «مگنیفورت» و «مگنیبان» عرضه می‌شوند که هر دو برای جبران کمبود منیزیم، کاهش اسپاسم‌های عضلانی و بهبود عملکرد عصبی-عضلانی تجویز می‌گردند. این فرآورده‌ها با وجود شباهت در هدف درمانی، از نظر نوع نمک منیزیم، ترکیبات همراه و نحوهٔ جذب تفاوت‌هایی دارند که بر میزان دسترسی زیستی و آثار دارویی آن‌ها تأثیر می‌گذارد.

### ترکیبات و نوع نمک منیزیم
مگنیفورت معمولاً شامل ترکیبی از منیزیم اکسید، منیزیم سیترات و ویتامین‌های گروه B گزارش شده‌است، در حالی که مگنیبان عمدتاً بر پایهٔ منیزیم اکسید همراه با ویتامین B6 تولید می‌شود. تفاوت در نوع نمک منیزیم می‌تواند بر میزان جذب و اثرگذاری گوارشی تأثیر بگذارد؛ برای نمونه، نمک‌های سیترات معمولاً فراهمی زیستی بالاتری نسبت به اکسید دارند. در یکی از منابع عمومی فارسی، اشاره شده که «وجود ترکیبات ترکیبی در برخی مکمل‌ها می‌تواند کیفیت جذب را تغییر دهد» که به‌طور غیرمستقیم تفاوت این دو فرآورده را بازتاب می‌دهد.

### تفاوت در جذب و دسترسی زیستی
نمک‌های سیترات و گلیسینات منیزیم معمولاً جذب سریع‌تر و عوارض گوارشی کمتری دارند، در حالی که منیزیم اکسید به دلیل فراهمی زیستی پایین‌تر ممکن است برای برخی افراد اثربخشی کمتری داشته باشد. از این رو، فرآورده‌هایی که ترکیبی از چند نمک قابل‌جذب‌تر دارند، ممکن است در برخی بیماران پاسخ بهتری ایجاد کنند. در یکی از منابع توضیح داده شده‌است که «مکمل‌های چندجزئی معمولاً جذب مناسب‌تری نسبت به نمک‌های منفرد دارند»، که به‌صورت بازنویسی‌شده این تفاوت را توضیح می‌دهد.

### موارد مصرف مشترک و تفاوت‌های کاربردی
هر دو فرآورده برای درمان کرامپ‌های عضلانی، کنترل علائم کمبود منیزیم، بهبود خستگی و تقویت عملکرد عصبی استفاده می‌شوند؛ با این حال، ترکیب ویتامین‌های گروه B در برخی نسخه‌های مگنیفورت ممکن است در بیمارانی که خستگی عصبی و استرسی دارند مؤثرتر باشد. در مقابل، مگنیبان با فرمولاسیون ساده‌تر گاهی برای افرادی که حساسیت گوارشی یا نیاز به دوزهای پایین‌تر دارند ترجیح داده می‌شود. یکی از منابع فارسی به این موضوع اشاره کرده‌است که «سادگی ترکیب برخی مکمل‌های منیزیم آن‌ها را برای استفادهٔ روزمره مناسب‌تر می‌کند»، که به تفاوت رویکرد این دو محصول اشاره دارد.

### عوارض جانبی و تحمل‌پذیری
عوارض گوارشی مانند اسهال، نفخ یا ناراحتی معده در مکمل‌های حاوی منیزیم اکسید شایع‌تر گزارش شده‌است؛ درحالی‌که نمک‌های سیترات معمولاً سازگاری بهتری دارند. وجود ویتامین B6 در هر دو فرآورده می‌تواند در دوزهای بالا احتمال بروز نوروپاتی حسی را افزایش دهد، هرچند این موضوع در دوزهای معمول مکمل‌های OTC نادر است.

از نظر کاربرد بالینی، تفاوت اصلی مگنیفورت و مگنیبان به نوع نمک‌های منیزیم و ترکیبات همراه بازمی‌گردد که می‌تواند بر جذب و اثربخشی تأثیر بگذارد. انتخاب میان این دو فرآورده معمولاً بر پایهٔ نیاز بیمار، سابقهٔ گوارشی و ترجیح پزشک انجام می‌شود و هیچ برتری قطعی و یکسان برای همهٔ بیماران گزارش نشده‌است.

## منابع

رده:منیزیم