open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
سد جاوید

**سد جاوید **نام سد سنگی ملاتی در جنوب دهستان کوخرد در بخش کوخرد شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان در جنوب ایران واقع شده‌است.
سد جاوید در دو کیلومتری جنوب شرقی روستای چاله کوخرد و روستای کوردان قرار دارد.

این سد در سال ۱۹۷۹ میلادی توسط حاج اسماعیل جاوید و حاج احمد علی جاوید بنیادگذاری شده‌است. از آب این سد برای آبیاری نخلستان‌ها و زمین‌های کشاورزی منطقه بشکرو استفاده می‌شود

## موقعیت سد جاوید
این سد در دهانه دره عمیق گری کُنار و در منطقه بشکرو قرار دارد، بشکرو از سامان‌های زیبای دهستان کوخرد است. کوهستان‌های «پل تیر» و بلند، دشت‌های بی پایان و جلگههای نخلپوش، و جنگل‌زارهایی از درخت‌های سمر و کنار و کُور، هنگامی که روستای کوخرد بسوی خاور پشت سر بگذارید، مارپیچ جاده شما را به جایی خواهد رساند که از آن واحه سرسبز از دور پیداست و سد بزرگ جاوید در آن واحه قرار دارد که در بادیه جنوبی کوخرد و در پایه کوه پل تیر (کوه خآب) واقع می‌باشد.

## نقاط پیرامون سد جاوید
از سمت جنوب کوه خآب و نرگ گری کُنار، از طرف شمال رودخانه مهران و تنب بردومه و خادون، از طرف مغرب بک احمد و مزاجان و آثار تاریخی سد بز، و اما از طرف مشرق درواه کبوتردان واقع شده‌است.

## آبخیز سد جاوید
آبخیز سد جاوید از مناطق گستردهٔ تشکیل می‌یابد، ابتدا از قله کوه پل تیر و سرگرد نرگ «گری» کُنار، و تمام دره‌های بلند و کوتاه اطراف تماماً به سد جاوید سرازیر می‌شود، و لُدخه‌هایی که از کوه‌هایی که در پیرامون این سد وجود دارد، به‌وسیله کوهستان‌ها و نواحی به ارتفاعات متفاوت احاطه شده و منطقه وسیعی را دربرگرفته‌است کلاً به سد می‌ریزد و دریاچه‌ای پدیدمی‌آورد.

## استفاده از آب سد جاوید
کشاورزانی که در منطقه بشکرو نخل و زمین دارند از آب این سد برای آبیاری نخل‌هایشان و کشاورزی استفاده می‌کنند، و در زمین‌های گستردهٔ آن جو و گندم و هندوانه و خَربُزَه و خیار و همه‌گونه سبزیجات صیفی وشتوی کاشته می‌شود، تمام سبزی‌کاری‌های منطقه بشکرو از آب این سد آبیاری می‌شود، در تمام مدت سال این سد آب دارد و کشاورزان از آب آن استفاده می‌کنند.

## پرندگان سد جاوید
کوه سر بفلک کشیده «پل تیر» کوه خآب زیستگاه پرندگان مختلفی است. و به دلیل وجود درخت‌های گوناگون و تنومند در طول این کوه بزرگ و دره‌های آن و با وجود آب فراوان و بعد از ایجاد این سد بزرگ پرندگان بیشتری در اینجا جایگیر می‌شوند و لانه می‌سازند، از انواع پرندگان که در این منطقه می‌زیسته‌اند عبارت‌اند از: بادخور، تیهو، قُمری، خضیری (کراشکین)، کبک، بوکلو و «مرغ سلیمان» یا هدهد نام برد که به‌ویژه در فصل زمستان و بهار با آواز دلنشین خود این منطقه کوهستانی را شاد می‌سازند.

## نگاره‌ها
## پانویس

## جستارهای وابسته
* سد
* فهرست بلندترین سدهای جهان

## فهرست منابع و مآخذ
* محمدیان، کوخردی، محمد، “ «به یاد کوخرد» “، ج۲. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۳ میلادی.
* نگاره‌ها از: محمد نور برکم و محمد محمدیان.
* محمد، صدیق «تارخ فارس» صفحه‌های (۵۰ ـ ۵۱ ـ ۵۲ ـ ۵۳)، چاپ سال ۱۹۹۳ میلادی.
* محمدیان، کوخردی، محمد، * (شهرستان بستک و بخش کوخرد) *، ج۱. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۵ میلادی.
* الکوخردی، محمد، بن یوسف، *(کُوخِرد حَاضِرَة اِسلامِیةَ عَلی ضِفافِ نَهر مِهران Kookherd, an Islamic District on the bank of Mehran River)* الطبعة الثالثة، دبی: سنة ۱۹۹۷ للمیلاد.

رده:سدهای استان هرمزگان
رده:سدهای ایران
رده:سدهای شهرستان بستک
رده:مخزن‌های سد در ایران
جوزف جان تامسون

**سر جوزف جان «جی. جی.» تامسون**  (زاده ۱۸ دسامبر ۱۸۵۶ – درگذشته ۳۰ اوت ۱۹۴۰) فیزیکدان انگلیسی بود که در سال ۱۹۰۶ جایزه نوبل فیزیک را به خاطر کار بر روی خواص الکتریکی گازها به دست آورد. وی همچنین پدر جرج پاجت تامسون بود که او هم در سال ۱۹۳۷ نوبل فیزیک را گرفت.

درحالی که جوزف جان تامسون به الکترون به عنوان یک ذره نگاه می‌کرد، پسرش، جرج پاجت تامسون، نشان داد که از آن می‌تواند مانند یک موج استفاده نماید. به گفته جان پاکینگورد، پدر به‌خاطر کشف ذره بودن الکترون برنده جایزه نوبل فیزیک شد و پسر، به‌خاطر کشف موج بودن الکترون.

## آزمایش تامسون (محاسبه نسبت بار الکتریکی به جرم الکترون (بار منفی)
در آزمایش تامسون از اثر میدان الکتریکی و میدان مغناطیسی استفاده شده‌است.

y = 0.5at^2 =  0.5{q_e E \over m} t^2 , x = vt 

معادلات فوق نشان می‌دهد که مسیر حرکت یک سهمی است و مقدار انحراف پرتو الکترونی از امتداد اولیه (OX) در نقطه خروج از خازن مقدار y در این لحظه خواهد بود. اگر طول خازن را به L نمایش دهیم **x = L** زمان لازم برای رسیدن به انتهای خازن عبارت خواهد بود از **t = L / v** اگر این مقدار t را در معادله y قرار دهیم مقدار انحراف در لحظه خروج از خازن به‌دست می‌آید:

y = {1\over 2} {q_e E \over m} ({L \over v})^2


\therefore {e \over m} = {2y \over E}({v \over L})^2


که در آن v سرعت الکترون است که قبلاً بدست آمده‌است. L و E به ترتیب طول خازن و شدت میدان الکتریکی هستند که هر دو معلومند؛ پس اگر مقدار y را اندازه بگیریم بار ویژه یا e/m محاسبه می‌شود. پس از خروج الکترون از خازن، دیگر هیچ نیرویی بر آن وارد نمی‌شود؛ بنابراین از آن لحظه به بعد حرکت ذره در خط راست خواهد بود و مسیر آن مماس بر سهمی در نقطه خروج از خازن است. اگر a فاصله پرده از خازن یعنی D P۰ باشد می‌توانیم بنویسیم:

\lVert P_0P_1 \rVert = y + D P_0 tan(\theta)

**tgθ** عبارتست از ضریب زاویه مماس بر منحنی مسیر در نقطه خروج از خازن و بنابراین مقدار یست معلوم پس باید با اندازه گرفتن فاصله اثر روی پرده(P0 P۱) به مقدار y رسید و در نتیجه می‌توانیم **e/ m** را محاسبه نماییم. مقداری که در آزمایش‌های اولیه بدست آمده بود 1.7 \times 10 ^ 8 کولن بر گرم بود مقداری که امروزه مورد قبول بوده و دقیقتر از مقدار قبلی است برابر 1.759 \times 10 ^ 8کولن بر گرم می‌باشد.

## منابع

* 

رده:اعضای انجمن سلطنتی
رده:اعضای نشان شایستگی
رده:اعضای وابسته خارجی آکادمی ملی علوم
رده:انگلیکان‌های اهل انگلستان
رده:برندگان جایزه نوبل اهل بریتانیا
رده:برندگان جایزه نوبل فیزیک
رده:برندگان مدال پادشاهی
رده:خاک‌سپاری‌ها در کلیسای وست‌مینستر
رده:دارندگان عنوان شوالیه
رده:دانش‌آموختگان ترینیتی کالج، کمبریج
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه ویکتوریای منچستر
رده:درگذشتگان ۱۹۴۰ (میلادی)
رده:دریافت‌کنندگان مدال الیوت کرسون
رده:دریافت‌کنندگان مدال کاپلی
رده:رئیسان انجمن سلطنتی
رده:رنگلرهای دوم
رده:ریاضی‌دانان اهل انگلستان
رده:ریاضی‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل بریتانیا
رده:زادگان ۱۸۵۶ (میلادی)
رده:فیزیک‌دانان آزمایشگاهی
رده:فیزیک‌دانان اهل انگلستان
رده:فیزیک‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل بریتانیا
رده:فیزیک‌دانان سده ۲۰ (میلادی)
رده:مسترهای کالج ترینیتی، کمبریج
رده:استادان کاوندیش فیزیک
رده:رئیسان انجمن فیزیک
فهرست سدهای ایران

[بندانگشتی|چپ|[سد دز در شهرستان دزفول]]

احداث سد در ایران، از هزاران سال پیش آغاز شده است. در دوران پس از انقلاب، در ایران ظرفیت و توان سد سازی، قابل توجهی به وجود آمد با تقویت برخی از شرکت‌های طرف قرارداد ۲۰۰ شرکت پیمانکاری، ۷۰ شرکت مشاور کمتر از سه دهه تأسیس شد. 

سدها در ایران علاوه بر ضرورت تولید برق، باید به‌طور مؤثر مدیریت و کنترل کمبود تقاضای آب، در سراسر ایران را جبران می‌کردند.
ایران با احداث ۸۸ سد بزرگ و کوچک در سال ۲۰۰۷ به‌طور متوسط، نزدیک به دو میلیارد متر مکعب آب به منابع آب کشور در سال اضافه کرد. همان‌طور که در چشم‌انداز ایران احداث ۵۸۸ سد (بزرگ و کوچک)، برنامه‌ریزی شده بود. فهرست سدهای در حال بهره‌برداری و ساخت ایران به شرح زیر است.

ایران سومین کشور سدساز در دنیاست.

بر اساس آخرین آمار از مهر ۱۴۰۴، برخی از سدهای مهم کشور - سد شمیل و نیان استان هرمزگان، رودبال داراب استان فارس، و سد وشمگیر، سد گاستان و سد بوستان استان گلستان صفر شده است. همچنین وضعیت ذخایر آبی سایر سدهای سراسر کشور بحرانی است و بیشتر آنها کمتر از ۱۰ درصد ظرفیت خود را دارند. در ابان ۱۴۰۴ گزارش شد که ۱۹ سد مهم کشور در معرض خطر خشکی کامل قرار دارند و تنها کمتر از ۵ درصد از ظرفیت آنها پر است.

## فهرست سدهای ایران

## جستارهای وابسته
* فهرست نیروگاه‌های ایران
* سد

## منابع

رده:آب و فاضلاب در ایران
رده:سدهای ایران
رده:فهرست زمین‌چهرهای ایران
رده:فهرست ساختمان‌ها و سازه‌ها در ایران
رده:فهرست سد و مخزن به‌ترتیب کشور
رده:فهرست‌های سدها
رده:فهرست‌های مربوط به ایران
رده:مخزن‌های سد در ایران
سد نمرود

**سد نمرود** سدی مخزنی و در دست ساخت در شهرستان فیروزکوه، واقع در استان تهران است که احداث آن از سال ۱۳۸۴ آغاز شده و تا سال ۱۳۹۰ در حدود ۶۵ درصد پیشرفت فیزیکی داشته‌است. این سد در ۱۷ کیلومتری جنوب غربی شهر فیروزکوه و تقریباً دو کیلومتری پایین دست روستای سله بن بر روی رود حبله‌رود و در ارتفاع ۲۰۲۰ متر از سطح دریا در دست احداث است. هدف از ساخت این سد تأمین سالیانه ۱۱۹٫۵ میلیون متر مکعب آب به منظور نیازهای کشاورزی دشت گرمسار و چزکین و همچنین برآوردن آب شرب شهر گرمسار و نیز برطرف‌سازی نیازهای بخش صنعت شهرستان فیروزکوه به آب در حوضهٔ آبریز رخاه حبله‌رود بوده‌است.

به گفتهٔ شاهرخ رامین، نمایندهٔ مجلس هشتم شورای اسلامی در حوزهٔ انتخابی دماوند و فیروزکوه در مصاحبه با خبرنگار خانهٔ ملت، از حدود ۱۲۰ میلیون متر مکعب آب قابل تنظیم این سد، به مرز ۹۰ میلیون متر مکعب برای مصارف کشاورزی ۳۰ میلیون متر مکعب حوزهٔ صنعت و آب شرب اختصاص خواهد یافت. وی اذعان داشت که با آبگیری این سد روستای سُله بن به زیر آب خواهد رفت و هزینهٔ خریداری اراضی روستایی این منطقه ۴۵ میلیارد تومان برآورد می‌شود.

سد نمرود دارای مخزنی با حجم ۱۳۹ تریلیون متر مکعب و حجم مفید ۱۲۰ میلیون متر مکعب و بدنهٔ خاکی با هستهٔ رسی، و همچنین ارتفاع از پی ۸۲ متر و طول و عرض تاج ۶۸۰ و ۱۲ متر است. ارتفاع این سد در طرح اولیه ۱۲۰ متر در نظر گرفته شده بود. حجم مصالح خاکریزی شده در اینوررز آ اعاجی آزاد با شیب سرریز ۱۶ و ۲۱ درصد و عرض سرریز ۲۲ متر است. این سد دارای یک دیوار آب‌بند از جنس بتن پلاستیک ده آب‌بند تزریق است.

## منابع

* ایرنا (غیرفعال)
* ایسنا (غیرفعال)
* شرکت مهندسی منابع آب ایران - فهرست سدهای ایران 

## جستارهای وابسته
* حبله‌رود

نمرود
رده:شهرستان فیروزکوه
رمادی

**رَمادی** مرکز استان انبار عراق است. شهر رمادی در صد کیلومتری باختریِ بغداد قرار گرفته‌است. رمادی نقطهٔ جنوب غربی مثلث سنی در عراق به‌شمار می‌آید. بیشتر مردم رمادی سنی‌مذهب و از قبیله دُلَیم هستند.

## داعش و سقوط رمادی
در ۱۵ ماه می ۲۰۱۵، شهر رمادی با عقب‌نشینی نیروهای دولتی از مواضع خود به دست داعش افتاد.

در ۷ دی ۱۳۹۴ شهر رمادی آزاد شد. پس از گردِهم آییِ نیروهای دولتیِ عراق و هجوم به رمادی برای بازپس گیریِ آن، رویترز از سویِ صباح النعمانی اعلام کرد، ارتش و نیروهای دولتی؛ کنترلِ یکی از مناطقِ مهمِ دولتی در رمادی را بدست گرفته‌است. تسلط نیروهای دولتی بر این مجتمع بدین معنی است که گروه داعش در رمادی مرکز استان الانبار شکست خورده‌اند.

## اردوگاه التاش
اردوگاه التاش در ۴۰ کیلومتری رمادی، در یک بیابان لم یزرع در سال ۱۳۵۹ تأسیس شد. مردم ساکن این اردوگاه تا قبل از حمله عراق به کویت، اسرای ایرانی و کردهایی بودند که یا اسیر شده بودند یا خود به این منطقه آمده بودند. در سال ۱۳۷۰ عده ای از ایرانیان فارسی‌زبان در این منطقه سکونت کردند.
خانه‌های ساخته شده از حلبی و نبود بهداشت از جمله مهم‌ترین مشکلات این اردوگاه است.

## جستارهای وابسته
* دولتِ اسلامی (داعش)
* جنگِ دومِ تکریت

## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی.


رده:شام (سرزمین)
رده:شهرهای راه ابریشم
رده:مراکز شهرستان‌های عراق
رده:مناطق مسکونی در استان انبار
رده:مناطق مسکونی در فرات
قیف جداکننده

بندانگشتی|سازنده: دکانتهیک قیف جداکننده که در حال جداکردن روغن (بالا) و آب رنگی (پایین) از هم است.
**قیف دکانتور** یا **قیف جداکننده**  یا قیف دکانته یکی از ابزار آزمایشگاهی است که مایعات را بر اساس چگالی از هم جدا می‌کند، شرط انجام این کار چند فازی بودن مایعات است؛ یعنی دو مایع با هم ترکیب نشوند، یا به عبارتی دیگر دو مایع باید مخلوط باشند. آب و نفت مثالی از این نوع محیط است، مثلاً اگر مخلوط روغن و آب را در مخزن این دستگاه بریزیم بر حسب چگالی مواد در داخل این ظرف تفکیک می‌شود. اگر شیر زیر ظرف را باز کنیم مایعی که دارای چگالی بالاست در زیر قرار گرفته و از دستگاه خارج می‌گردد تا اینکه به مرز جدایی مایعات (روغن و آب) برسد، در چنین حالتی شیر را می‌بندیم و دستگاه با موفقیت دو مایع مخلوط را از هم جدا می‌کند. به منظور یاد بود از سازندهٔ این اثر (دکانته) نام او را برای این اثر گذاشته‌اند.

## منابع

رده:مقاله‌های نیازمند پیوند
رده:ابزارها
رده:تجهیزات آزمایشگاهی
رده:تکنیک‌های آزمایشگاهی
رده:فرایندهای کیمیاگری
رده:شیمی تجزیه
تخمک

**تُخمَک** یا **مامه** یا **اُووم** ، یاخته‌ای است که پس از ترکیب با زامه (sperm) هستهٔ نخستین یاختۀ زاگ (zygote) را تشکیل می‌دهد.

در جانوران تولید مثل جنسی به وسیلهٔ یاخته‌های ویژه‌ای صورت می‌گیرد که نشانهٔ دو جنس گوناگونند. این یاخته‌ها گامت نام دارند و توسط اندام‌های ویژه یا غده‌های جنسی به وجود می‌آیند و از یکی شدن و ترکیب دو گامت نر و ماده (لقاح اسپرم و تخمک)، فرد جدیدی که تمام ویژگی‌های زندگانی را دربردارد، پدید می‌آید. جانداری که سازندهٔ اسپرم است، جاندار نر و سازندهٔ تخمک را جاندار ماده می‌گویند.

تخمک انسان، یاختۀ نسبتاً بزرگی به‌شمار می‌آید و به دلیل داشتن انباشته شدن مواد غذایی فراوان در آن، حدود ۰/۱ میلی‌متر قطر دارد و به همین دلیل، می‌توان آن را با چشم غیرمسلح دید. در سطح تخمک هر نوع جانور، پادگن‌های ویژه‌ای وجود دارد که معمولاً فقط با اسپرم همان گونهٔ جانور توانایی آمیزش دارد. استثناهای جالبی پیرامون این موضوع وجود دارند که از جمله آنها، می‌توان به لقاح گامت‌های خر و اسب و ایجاد جاندار نازایی به نام قاطر اشاره کرد.

در طول یک دورهٔ ماهیانه، یک بار تخمک گذاری رخ می‌دهد و ۴ تا ۵ روز احتمال بارداری برای زن وجود دارد.

هنگامی که دختری زاده می‌شود، تخمک فرزندی را که در آینده قرار است بزاید در تخمدان خود دارد.

## بارورش
بندانگشتی|280px|سلول اسپرم به تخمک.|جایگزین=
تخمک‌گذاری بخشی از چرخهٔ قاعدگی ماهانهٔ یک زن سالم است و معمولاً در میانه‌های این چرخه، عادت ماهانه رخ می‌دهد. تخمک‌گذاری به آزاد شدن اووسیت ثانویه و در دسترس قرار گرفتن آن برای بارورسازی گفته می‌شود. هنگامی که یک دختر زاییده می‌شود، تخمدان‌هایش دارای میلیون‌ها تخمک نابالغ است. به‌طور معمول در هر ماه تنها یک تخمک، بالغ و رها می‌شود.

به محض اتصال یک اسپرم به تخمک، دیگر تخمک در واقع بارور شده و زن آبستن می‌شود و در این مرحله سازوکاری را اجرا می‌کند که باعث می‌شود دیگر هیچ اسپرمی توانایی نفوذ به تخمک را پیدا نکند.
به این صورت که با آغاز آبستنی تخمک بارورشده، یک مادهٔ خلطی‌شکل را به نام زونا پلوسیدا (به انگلیسی:Zona pellucida)، که بسیار هم محکم است، پیرامون خود تولید می‌کند و به این طریق از ورود دیگر اسپرم‌ها به درون تخمک جلوگیری می‌نماید. البته در صورت ورود موفقیت‌آمیز دست کم یک اسپرم دیگر به یاختۀ زاگ موردنظر، اختلال پُراسپرمی پدید می‌آید.

در این هنگام است که تخمک وارد رحم شده و آغاز به رشد می‌کند. البته گاهی هم به دلیل چسبندگی لولهٔ رحمی تخمک وارد رحم نمی‌شود و همان‌جا آغاز به رشد می‌کند که در این صورت وضعیت خطرناکی را پیش می‌آورد.

یاخته‌ای که از پیوند تخمک و اسپرم پدید می‌آید، یاختۀ زاگ نام دارد. در عرض ۲ روز پس از بارداری، تخم سفر خود را از طریق لولهٔ حمل تخمک به سمت رحم آغاز می‌کند که این امر با فعالیت ماهیچه‌های دیوارهٔ لوله میسر می‌شود. در همین زمان، زاگ خود را چندین بار تقسیم می‌کند تا گروهی از یاخته‌ها به نام مورولا حاصل شود. پس از ۵ تا ۷ روز، این مجموعهٔ یاخته به رحم می‌رسد. این مجموعه خود را به صورت امنی در سطح داخلی رحم جای می‌دهد و به رشد و نمو خود ادامه می‌دهد.

## جستارهای وابسته
* سلول تخم

## منابع
* کتاب زیست‌شناسی سال سوم دبیرستان

رده:باروری انسان
رده:تخم‌مرغ
رده:تولیدمثل
رده:دستگاه تولیدمثل
رده:دستگاه تولیدمثل زنانه در انسان
رده:دستگاه تولیدمثل ماده در پستانداران
رده:دستگاه غدد درون‌ریز زنانه در انسان
رده:سلول‌های انسانی
رده:سلول‌های زایا
رده:کلونینگ
رده:یوکاریوت
کلیفورد سیماک

**کلیفورد دونالد سیماک**  (زاده ۳ اوت ۱۹۰۴ - درگذشته ۲۵ آوریل ۱۹۸۸) نویسندهٔ آمریکایی پیشرو سبک علمی-تخیلی بود. وی برندهٔ چندین جایزهٔ معتبر در زمینهٔ داستان‌های علمی-تخیلی از جمله سه جایزه هوگو و یک جایزه نبولا شده است. علاوه بر این او به عنوان سومین استاد بزرگ علمی-تخیلی هم نامزد شده بود.

## کتابشناسی
### رمان‌ها
* خالق
* شهر

### داستان‌های کوتاه
* همزاد

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه طرفداران

## منابع

# وب‌گاه ترجمه‌ها و نوشته‌های پانته‌آ

## جستارهای وابسته
* نویسندگان علمی-تخیلی

رده:افراد آمریکایی چک‌تبار
رده:اهالی شهرستان گرنت، ویسکانسین
رده:اهالی مینه‌سوتا
رده:برندگان جایزه نبیولا
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه ویسکانسین-مدیسن
رده:درگذشتگان ۱۹۸۸ (میلادی)
رده:رمان‌نویسان اهل ایالت مینه‌سوتا
رده:رمان‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:رمان‌نویسان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:زادگان ۱۹۰۴ (میلادی)
رده:سردبیران روزنامه اهل ایالات متحده آمریکا
رده:علمی-تخیلی
رده:نویسندگان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان اهل مینه‌سوتا
رده:نویسندگان اهل مینیاپولیس
رده:نویسندگان اهل ویسکانسین
رده:نویسندگان برنده جایزه هوگو
رده:نویسندگان داستان کوتاه سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان داستان کوتاه مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان علمی-تخیلی
رده:نویسندگان علمی-تخیلی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی)
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان مرد غیرداستانی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:رمان‌نویسان اهل وینسکانسین
شیما

شیما یک نام عربی است.
## توضیح معنای شیما
شیما در به معنی دختر که پشت لب یا روی چانه خال دارد
http://www.loghatnaameh.org/dehkhodaworddetaile5942400ea584972871843fb0a3f70f3fa.html است. خال در زبان ادبیات فارسی به معنای نشان و استعاره از زیبایی است و زمانی که به فرد نسبت داده شود نشانه‌دار معنی می‌شود، یعنی زن زیبا و نشانه دار. شیما اسم دختر حلیمه ٔ سعدیه و خواهر رضاعی محمد پیامبر می‌باشد https://web.archive.org/web/20131212100507/http://www.loghatnaameh.org/dehkhodaworddetaild1f436c7937b4e0c884e7c9db5611734-fa.html و تلفظ عربی آن Sheima است.

- زنی که پشت لب یا روی چانه اش خال دارد، زن زیبا، زن زیبای عرب

## معنای شیما در زبان های مختلف
بنا بر آنچه در لغت نامه ی دهخدا آمده است، شیما در زبان های مختلف، معانی متفاوتی به شرح زیر دارد:

در یونان باستان به معنی مادر روح خورشید
در کردی به معنای دخترانه
در عربی به معنای زن زیبارو با چشمان گیرا، خالدار (نشان‌دار) 
در ژاپنی به معنی کرانه دریاها، جزیره (زمینی که با آب یا چیزهای دیگر احاطه شده است) - نام برخی از مکان ها در ژاپن (نظیر شهرهای هیروشیما و فوکوشیما)
در آمریکایی نامی غیر رایج به معنی مادر

## سایر توضیحات مربوط به نام شیما
*شکل نوشتاری شیما به ژاپنی: 志摩 است
*نام مستعار شیما که غالباً در مصر استفاده می شود، "شوشو" است.

رده:نام‌های زنان ایران
همزاد (داستان)

داستان علمی-تخیلی کوتاه **همزاد** نوشتهٔ کلیفورد سیماک در مجموعهٔ *[[همه دامهای زمین و داستان‌های دیگر]]* در سال ۱۹۶۲ منتشر شده است. نسخهٔ آلمانی داستان توسط انتشارات گلدمن در سال ۱۹۶۴ به چاپ رسیده است. این داستان به مسئلهٔ تاگ سازی انسان(شبیه‌سازی انسان - کلونینگ) می‌پردازد که ادوارد جانسون بر اساس آن فیلمنامه *هجوم به ژنتیک* را نوشته است.

## داستان

جیمز هندرسون، پاکسلی (یک موجود غیر زمینی خطرناک با توانایی خواندن ذهن) را به صورت قاچاقی به زمین آورده است. پاکسلی می‌گرِیزد و هندرسون متوسل اولیای امور می‌شود. کلونی از او ایجاد می‌شود تا پاکسلی را بکشد. کلونی که پس از پایان کار کشته شود و از کلون بودن خود مطلع نیست. پاکسلی کشته می‌شود، اما انتقامش را با مطلع کردن هندرسون بدلی از کلون بودنش می‌گیرد.

## پیوند به بیرون
# سیماک، کلیفورد، ''همزاد''، ترجمه از آلمانی: پانته‌آ کیانی، از وب‌نوشت ترجمه‌ها و نوشته‌های پانته‌آ.

رده:ادبیات ایالات متحده آمریکا
رده:علمی-تخیلی
سوسیالیسم تخیلی

**سوسیالیسم تخیلی** برابر واژه «Utopian Socialism» (در فارسی به «سوسیالیسم پنداری» و «سوسیالیسم ایده‌آلیست» نیز برگردانده شده‌است) واژه‌ای است که اولین بار توسط کارل مارکس به سوسیالیست‌های پیش از وی گفته شده‌است. وی عقیده داشت که بیشتر سوسیالیست‌های اواخر قرن هجدهم و اوایل قرن نوزدهم انسان‌گرایانی هستند که نسبت به بهره‌کشی شدیدی که با سرمایه‌داری ابتدایی همراه بود اعتراضی بجا داشتند. وی با وجود تحسین بسیار آن‌ها، این لقب کنایه‌آمیز را در مورد آن‌ها به کار برد و معتقد بود بیش‌تر آنان خیال‌پردازانی در جستجوی مدینه فاضله‌اند که امیدوارند با اتکای به خرد و شعور اخلاقی طبقه تحصیل‌کرده، جامعه را تحول بخشند. به نظر وی بیش‌تر افراد تحصیل‌کرده اغلب اعضای طبقات بالا هستند و بدین جهت پایگاه اجتماعی، رفاه، دانش و آموزش برتر خود را مدیون امتیازات موجود در نظام سرمایه‌داری بوده و در حفظ آن کوشش می‌کنند و وجود تعداد محدودی افراد انسان‌گرا در میان آنان به تحقیق نمی‌تواند پایگاه قدرتی برای تغییر محسوب شود و برای آن‌هایی که به تحقق چنین تغییری عقیده داشتند واژه سوسیالیست‌های تخیلی را به کار برد.

در واقع سوسیالیسم تخیلی مبتنی بر احساسات است و بدون تحلیل علمی از پدیدهای اقتصادی و اجتماعی و بدون ارائه راهکارهایی مبتنی بر تحقیقات علمی برای رفع مشکلات اقتصادی یا پیاده شدن نظام اقتصادی مورد نظر است.
* قدیمی‌ترین عضو سوسیالیسم تخیلی افلاطون فیلسوف نامی یونان باستان می‌باشد او مدینه فاضله را جامعه‌ای ایده‌آلی معرفی می‌کند که مرکز ثقل آن عدالت اجتماعی است.
* همچنین تامس مور (۱۴۷۸–۱۵۳۵) سوسیالیست انگلیسی در اثر معروف خود «اوتوپیا» جامعه‌ای را مطلوب تصور می‌کند که در آن مالکیت فردی وجود ندارد.
* توماسو کامپانلا که از سوسیالیست‌های ایتالیائی است جامعه اشتراکی نظر خود را در کتابش به نام «کشور آفتاب» به تصویر می‌کشد که در عین حال حکومت مسیحی بر آن حاکم است و اداره آن بر عهده کشیشان است.
* جین چارلز لئونارد دی سیسموندی (۱۷۷۳–۱۸۴۲) نیز سوسیالیست فرانسوی است که هدف اقتصاد کلاسیک یعنی حداکثر کردن سود را مورد انتقاد قرار می‌دهد و اقتصاد رقابتی را مخصوصاً در زمینه توزیع نامناسب می‌داند؛ زیرا سیستم توزیع در این اقتصاد موجب فقر عمومی و مازاد تولید می‌شود. او معتقد است ریشه بحران‌ها در استثمار کارگران و پیشرفت تکنولوژی است و وسیع‌ترین قشر جامعه یعنی کارگران از قدرت خرید کمی برخوردارند.
* هنری سن سیمون (۱۷۶۰–۱۸۲۵) سوسیالیست فرانسوی سوسیالیم دولتی را در قالب مذهبی پیشنهاد می‌کند. این سوسیالیسم بر پایه اخوت مذهبی و بدون دخالت روحانیت است. مشکل اصلی اجتماع مسئله کارگری عنوان می‌شود و ریشه تمام بحران‌های اجتماعی و اقتصادی در این است که جامعه فقط دو طبقه دارد. یکی تولیدکننده است و دیگری بدون انجام کار از دسترنج دیگران بهرمند می‌شود. سیمون در کتابش «کندوی عسل» این دو طبقه کارگر و کارفرما را به زنبور عسل و خرمگس تشبیه می‌کند که یکی با زحمت کار می‌کند و عسل تولید می‌کند و دیگری مانند خرمگسی بدون تحمل سختی از دسترنج وی بهره می‌برد.

## منابع

* تکامل نهادها و ایدئولوژیهای اقتصادی نویسنده: ای.ک. هانت انتشارات: جامعه و اقتصاد
* نظامهای اقتصادی دکتر حسین نمازی. شرکت سهامی انتشارچاپ سوم ویرایش جدید ۱۳۸۴
* آندره پی یتر. مارکس و مارکسیسم. ترجمه شجاع الدین ضیاییان.انتشارات دانشگاه تهران چاپ پنجم۱۳۵۸
* آندره پی یتره. تاریخ اقتصاد. ترجمه سید ضیا الدین دهشیری.انتشارات دانشگاه تهران چاپ اول۱۳۵۵


رده:آرمان‌شهر
رده:اقتصاد
رده:انقلاب فرانسه
رده:ایدئالیسم (فلسفه)
رده:تاریخ جنبش‌های اجتماعی
رده:سندیکالیسم
رده:سوسیالیسم
رده:مکتب‌های اقتصادی
رده:نظریه‌های اجتماعی
رده:رادیکالیسم
طاقانک

**طاقانک** شهری در شهرستان شهرکرد از توابع استان چهارمحال و بختیاری است. مردمان این شهر به زبان ترکی قشقایی سخن می‌کنند.

## تاریخچه
تاریخ نشان میدهد ساکنان فعلی آن از ترکانی هستند که درزمان صفویه به خاک چهارمحال ساکن شده‌اند تا حکومت صفویه که پایه گذار اولین ومقتدر ترین حکومت شیعی در ایران بوده را یاری نمایند.

این شهر در سال ۱۳۴۵شمسی ازجمله روستاهای دهستان لاران در شهرستان شهرکرد محسوب می‌شد که درسال ۱۳۵۵ با تغییر مرز بندی در زمره دهستان هفشجان قرار گرفت. این روستا بعدها به عنوان مرکز دهستان مطرح شد و در سال ۱۳۷۷ به جمع کانون‌های شهری شهرستان شهرکرد افزوده شد.

درنام گذاری ان آرای مختلفی است یکی ازنظریه ها وجود ساختمانهایی با طاق یا سقف کوتاه برای در امان ماندن ازسرمای ۳۰درجه زیر صفر آن در زمستان‌های گذشته دور بوده است.

برخی شواهد حاکی از آن است که در زمانهای نه چندان دور طاقانک توسط دیوارهای بلند وبرج وبارو احاطه بوده است.

## مردم شناسی
مردم طاقانک به زبان‌ ترکی قشقایی تکلم می‌کنند. ترک‌زبانان این شهر از ایل قشقایی هستند که در گذشته به این شهر مهاجرت کردند.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۶٬۱۷۰ نفر (در ۱٬۹۴۲ خانوار) بوده‌است.

## موقعیت جغرافیایی
طاقانک در جنوب‌غربی شهرکیان و شرق هفشجان واقع شده‌است. طاقانک از شهرهای طولی است که در موازات جاده خوزستان توسعه یافته‌است.

طاقانک دربخش مرکزی شهرستان شهرکرد ودرفاصله ۱۲کیلومتری آن به سمت جنوب واقع است.

از نظر مختصات جغرافیایی شهر طاقانک ما بین ۵۰٫۵۰ طول جغرافیایی و ۳۲٫۱۳ عرض جغرافیایی واقع می‌باشد که ارتفاع این شهر از سطح دریا برابر۲۰۶۰متر بالغ می‌گردد. از لحاظ آب وهوایی دارای اقلیم معتدل و خشک میباشد و تنها ارتفاعات اطراف این شهر کوه تقه در۵کیلومتری جنوب غرب شهر می‌باشد.

از نظر دین اکثریت ساکنان شهر طاقانک پیرو دین اسلام می باشند به گونه ای که ۹۹درصد مردم شهر شیعه می‌باشند. مردم ترک‌زبان این شهر از قبایل ایل قشقایی محسوب می گردند که در طی سالیان در طاقانک ساکن شده‌اند.

## منطقه یامکان گردشگری ،تفریحی ،توریستی،وسیاحتی

* **گردشگری وتفریحی :** بوستان نماز
* **توریستی وسیاحتی :** زیارتگاه شیخ زین الدین واقع در تپه ورودی شهر ازسمت شهرکرد
* **زیارتی :**امامزاده دو معصوم

## پانویس

اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران ۱۳۸۳، ص۱۰۰.

رده:شهرستان شهرکرد
رده:شهرهای استان چهارمحال و بختیاری
رده:شهرهای شهرستان شهرکرد
۱۸۷۹

## رویدادها
* اعلان جنگ شیلی به بولیوی و پرو
* تأسیس نخستین آزمایشگاه روان‌شناسی تجربی در دانشگاه لایپزیگ توسط ویلهلم وونت

## زادروزها
* ۱۴ مارس - آلبرت اینشتین، فیزیکدان آلمانی، دارندهٔ جایزه نوبل (۱۹۵۵)
* ۱ ژانویه – ادوارد مورگان فورستر، نویسنده بریتانیایی (د. ۱۹۷۰)
* ۲۰ ژانویه – راس سنت دنیس، طراح رقص، هنرمند، و رقاص آمریکایی (د. ۱۹۶۸)
* ۲۸ ژانویه – فرانسیس پیکابیا، نویسنده و نقاش فرانسوی (د. ۱۹۵۳)
* ۸ مارس – اتو هان، شیمی‌دان آلمانی (د. ۱۹۶۸)
* ۹ آوریل – توماس میگن، بازیگر آمریکایی (د. ۱۹۳۶)
* ۲۶ آوریل – اون ویلانز ریچاردسون، فیزیک‌دان بریتانیایی (د. ۱۹۵۹)
* ۱ ژوئیه – لئون ژوهو، سیاست‌مدار فرانسوی (د. ۱۹۵۴)
* ۵ ژوئیه – واندا لاندوسکا، پیانیست لهستانی (د. ۱۹۵۹)
* ۸ اوت – امیلیانو ساپاتا، سیاست‌مدار مکزیکی (د. ۱۹۱۹)
* ۱۵ اوت – اتل باریمور، بازیگر آمریکایی (د. ۱۹۵۹)
* ۲۸ اوت – سیدنی ایرز، فیلمنامه‌نویس، بازیگر، و کارگردان آمریکایی (د. ۱۹۱۶)
* ۲۰ سپتامبر – ویکتور شوستروم، فیلمنامه‌نویس، بازیگر، و کارگردان سوئدی (د. ۱۹۶۰)
* ۲ اکتبر – والاس استیونز، شاعر آمریکایی (د. ۱۹۵۵)
* ۹ اکتبر – ماکس فون لائو، فیزیک‌دان آلمانی (د. ۱۹۶۰)
* ۲۹ اکتبر – فرانتس فون پاپن، سیاست‌مدار و دیپلمات آلمانی (د. ۱۹۶۹)
* ۴ نوامبر – ویل راجرز، بازیگر آمریکایی (د. ۱۹۳۵)
* ۷ نوامبر – لئون تروتسکی، سیاست‌مدار و دیپلمات روسی (د. ۱۹۴۰)

## درگذشت‌ها
* ۵ نوامبر – جیمز کلرک ماکسول، فیزیک‌دان، ریاضی‌دان، و مهندس بریتانیایی (ز. ۱۸۳۱)

## منابع
Wikipedia contributors, "1879," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=1879&oldid=205893326

رده:۱۸۷۹ (میلادی)
جنتری لی

**برت جِنتری لی**  سرمهندس مدیریت سیستم‌های پروازهای سیاره‌ای در آزمایشگاه پیشرانش جت و نویسنده علمی-تخیلی می‌باشد.

در زمینه نویسندگی بیشتر شهرتش به‌خاطر همکاری با آرتور سی کلارک در نوشتن داستان‌های گهواره، راما ۲ در سال ۱۹۸۹، باغ راما در سال ۱۹۹۱ و راز راما در سال ۱۹۹۳ می‌باشد. همچنین او کارل ساگان را در سال ۱۹۸۰ در نوشتن دنباله کیهان یاری نمود.

## جستارهای وابسته
* نویسندگان علمی-تخیلی

رده:آزمایشگاه پیش‌رانش جت
رده:افراد زنده
رده:رمان‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:رمان‌نویسان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:رمان‌نویسان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:زادگان ۱۹۴۲ (میلادی)
رده:علمی-تخیلی
رده:مهندسان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:مهندسان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان علمی-تخیلی
رده:نویسندگان علمی-تخیلی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی)
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان مرد سده ۲۱ (میلادی)
رده:نویسندگان مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
گروه نجومی

به گروهی یا انجمنی که به‌طور جمعی به آموزش و پژوهش پیرامون مسائل ستاره‌شناسی می‌پردازند یک **گروه نجومی** (Astronomical Group) گفته می‌شود. گروه های نجومی در ایران اکثراً به صورت آماتوری یا نیمه حرفه ای فعالیت دارند.

## جستارهای وابسته
* گروه‌های ستاره‌شناسی در ایران

## پیوند به بیرون
* انجمن نجوم ایران - شاخه آماتوری
* وبسایت آسمان شب ایران
*انجمن ستاره شناسان کیهان بیکران آسمان سبلان اردبیل

رده:سازمان‌های اخترشناسی
کاوشکده

بندانگشتی|نمایشگاه در مرکز علوم Sørlandet
**کاوشکده** یا **مرکز علمی** نوعی موزه علم است که در آن بازدیدکنندگان به کار با ابزارها و دستگاه‌های به نمایش گذارده شده می‌پردازند.

برخلاف موزه‌های علم که اغلب برای نمایش دستاوردهای علمی فنی گذشته ترتیب یافته‌اند و اشیا و دستگاه‌ها به‌خاطر اهمیت تاریخی خود از دسترس بازدیدکنندگان دور نگه‌داشته می‌شوند، در کاوشکده‌ها ابزارهایی با دوام در دسترس بازدیدکننده گذارده می‌شود تا خود به کار و آزمایش با آن بپردازند.

## کاوشکده‌های جهان
* اکسپلوراتوریوم (سان فرانسیسکو)
* موزه علوم لندن (بخش سکوی پرتاب)
* موزه علم و تکنولوژی پاریس (لاویلت)

موزه علم گرانادا
موزه علم کوالالامپور

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی
رده:علوم
رده:مراکز علمی
رده:موزه‌های علمی
دربند (ازنا)

**دربند** دهستانی بزرگ وسرسبز و بسیار زیبا در جلگه شمالی اشتران‌کوه در شهرستان ازنا در استان لرستان است که به خاطر وجود ایستگاه راه‌آهن در آن از این روستا بنام «ایستگاه دربند» هم یاد می‌کنند. از چشم‌انداز کوه اشتران کوه این روستا دیده می‌شود.

## مردم‌شناسی
ایل بختیاری در این منطقه سکونت دارند و اکثر مردم این مناطق شهرت بهمنی دارند.

## جغرافیای طبیعی
دربند روستایی پر درخت و سبز است که باغ‌های میوه در آن به وفور یافت می‌شود. رودخانه‌ای که ازین روستا می‌گذرد بسیار پرآب و زلال و دارای آبی گواراست. از طبیعت زیبای این روستا می‌توان به درخت‌های بیدستان اشاره کرد. از جلوه‌های دیدنی این روستا ساختمان قدیمی ایستگاه و لانهٔ لک لک‌هایی که ده‌ها سال روی یکی از دودکشهایش لانه کرده‌اند می‌باشد.

## نگارخانه

Image:Darband03.jpg| ایستگاه راه‌آهن دربند در شهریور ۱۳۸۴
Image:Darband1354.jpg| ایستگاه راه‌آهن دربند در ۱۳۵۴


## مسیر کوهنوردی
کوهنوردانی که به قله‌های اشترانکوه صعود می‌کنند معمولاً برای رسیدن به گهر از مسیر آبادی تیان در شهرستان ازنا حرکت می‌کنند. برای رفتن از مسیر تیان می‌توان از راه‌آهن تهران-خرمشهر استفاده کرد و در ایستگاه دربند بعد از ایستگاه ازنا از قطار پیاده شد و مسیر ماشین رو هم تهران-قم-اراک-ازنا (کل مسیر ۳۳۰ کیلومتر)

## منابع

رده:روستاهای شهرستان ازنا
رده:شهرستان ازنا
ابوعبید جوزجانی

**ابوعبیدالله عبدالواحد بن محمد جوزجانی** (۹۸۰ م – ۱۰۴۷ م) نویسنده، شاگرد و شرح دهنده آثار پورسینا بوده است. او در سال ۴۰۳ق به خدمت پورسینا پیوست نامبرده در جوزجان متولد شده و تا پایان عمر استادش در خدمت او زیست. هنگام وزارت بوعلی در خدمت شمس‌الدوله، او از بوعلی تقاضا کرد کتاب‌های ارسطو را شرح کند. جوزجانی بر قسمت ریاضیات نجات و قسمت ریاضی و موسیقی دانشنامه علایی به سبک خود کتاب افزوده است. مرگ او را ده سال پس از مرگ پورسینا و در سال ۴۳۸ق دانسته‌اند.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* کتاب ''سرگذشت ابن سینا'' از عبدالواحد جوزجانی؛ انجمن دوستداران کتاب، تهران ۱۳۳۱ از مجموعه‌ی دیجیتال کتابخانه‌ی دانشگاه (هاله-ویتنبرگ) و ایالت زاکسن-آنهالت (آلمان)

رده:اهالی ایران در سده ۱۱ (میلادی)
رده:اهالی خراسان
رده:پزشکان سده ۱۱ (میلادی)
رده:پزشکان سده‌های میانه اسلامی
رده:پزشکان قرون وسطی اهل ایران
رده:درگذشتگان ۱۰۳۷ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۱۰۷۰ (میلادی)
رده:زادگان ۹۸۰ (میلادی)
رده:شاگردان ابن سینا
رده:نویسندگان مرد اهل ایران
رده:ولایت جوزجان
رده:پزشکان ایرانی سده ۱۱ (میلادی)
رده:اهالی ولایت جوزجان
همدم‌السلطنه پهلوی

**فاطمه پهلوی** (۳ اسفند ۱۲۸۱ – ۱۶ فروردین ۱۳۷۱) ملقب به **همدم‌السلطنه** با عنوان سلطنتی شاهدخُت فاطمه پهلوی، فرزند بزرگ رضا پهلوی بود. در زمان سلطنت پدرش در مجالس و محافل مطرح نبود و بیش‌تر اوقات را با نامادری‌اش ملکه تاج‌الملوک می‌گذراند و همدم و مصاحب او بود. او با هادی آتابای ازدواج کرد. ثمره این ازدواج دو پسر به نام‌های امیررضا و سیروس و یک دختر به نام سیمین بود.

به گفته برخی منابع او فرزند مریم سوادکوهی بود و مادرش که اولین و تنها همسر رضاشاه تا زمان درگذشتش بود در جوانی درگذشت. او چندین بار توسط کمیته جمهوری اسلامی دستگیر شد، اما سرانجام آزاد شد. وی در سال ۱۳۷۱ درگذشت و در امامزاده طاهر (کرج) به خاک سپرده شد.

## منابع

* 

رده:افراد در ایران پهلوی
رده:افراد ایرانی مازندرانی‌تبار
رده:اهالی تهران
پهلوی، همدم‌السلطنه
رده:درگذشتگان ۱۹۹۲ (میلادی)
رده:دودمان پهلوی
رده:زادگان ۱۹۰۳ (میلادی)
رده:شاهزادگان پهلوی
رده:مقاله‌های خرد تاریخ ایران
رده:خاک‌سپاری‌ها در امامزاده طاهر کرج
رده:اهالی استان مازندران
رده:شاهدخت‌های پهلوی
رده:زنان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
رده:دختران شاهان
ژن‌شناسی پزشکی

**ژن‌شناسی پزشکی** یا **ژنتیک پزشکی** یکی از رشته‌های تخصصی پزشکی است؛ دانش مطالعه انتقال صفات از یک نسل به نسل دیگر است؛ دانش بررسی صفات از یک نسل به نسل دیگر در انسان را ژنتیک انسانی می‌نامند. شاخه‌ای از ژنتیک انسانی که انتقال یک صفت از نسلی به نسل دیگر را در انسان و در ارتباط با سلامت و بیماری مورد بررسی قرار می‌دهد «ژنتیک پزشکی» می‌نامند.

## تاریخچه
ژنتیک نوین توسط کشیش اتریشی گریگور مندل و در قرن نوزدهم میلادی بنیان‌گذاری شد. ژنتیک انسانی به آهستگی و در طی نیمه نخست سدهٔ بیستم و نیز ژنتیک پزشکی از نیمه دوم سده بیستم و پس از سقوط اندیشه یوژنیک به سرعت رشد کرد؛ این پیشرفت تا کنون و به سرعت ادامه دارد.

## شاخه‌های ژنتیک پزشکی
شاخه‌های ژنتیک پزشکی عبارت‌اند از: ژنتیک بالینی، ژنتیک بیوشیمی، مشاوره ژنتیک، سیتوژنتیک، ژنتیک مولکولی و ژنتیک بیماری‌های شایع.

شاخه‌های گوناگون ژنتیک پزشکی به نوبهٔ خود، ترکیبی از یک علم دیگر با ژنتیک هستند؛ برای مثال، ژنتیک بالینی از ترکیب ژنتیک با پزشکی بالینی به وجود آمده‌است. ژنتیک ملکولی حاصل ترکیب ژنتیک با بیوشیمی DNA و RNA و ژنتیک بیوشیمی یا ژنتیک متابولیک حاصل ترکیب ژنتیک با بیوشیمی اسیدهای آمینه، لیپیدها یا هیدرات‌های کربن می‌باشد. سیتوژنتیک از ترکیب سیتولوژی و ژنتیک به‌وجود آمده‌است و مشاوره ژنتیک نیز از ترکیب ژنتیک و دانش مشاوره غیر مداخله‌جویانه حاصل شده‌است.

ابداع و به‌کارگیری تکنیک‌های نسل جدید تعیین توالی ژنتیکی (Next Generation Sequencing) فرصت‌های جدیدی را برای تشخیص و پژوهش در این قلمرو فراهم نموده‌است.

## وضعیت تحصیلی این رشته در ایران
در ایران مقاطع مرتبط با این رشته، عبارتند از: کارشناسی ارشد ژنتیک انسانی و نیز دکتری تخصصی ژنتیک پزشکی که این رشته، مقطع‌ها توسط وزارت بهداشت ارائه می‌شود.

## موضوعات تحقیقاتی در ژنتیک پزشکی
پژوهش روی اولیگونوکلئوتیدها در ژن‌درمانی و نیز تأثیر ژنها در تکامل دستگاههای بدن انسان و جانوران برای پیشگیری از بیماریهای ژنتیکی از موضوعات مورد تحقیق در ژنتیک پزشکی است.

## منابع

* Gene Therapy , by Evelyn B. Kelly, Publisher: Greenwood, 2007
* Delivery Strategies for Antisense Oligonucleotide Therapeutics by Saghir Akhtar, CRC, 1995

* مهدیه، نجات. مروری جامع بر ژنتیک. تهران: انتشارات برای فردا، ویرایش سوم چاپ دوم ۱۳۹۲
غفاری، سعید رضا. درس‌های ژنتیک برای کارشناسان نظام سلامت. تهران: انتشارات اندیشه سرا، ۱۳۸۵.
* مبحث ژنتیک پزشکی ویکی‌پدیای انگلیسی

## جستارهای وابسته
* پزشکی
* اولیگونوکلئوتید
* ژن‌درمانی
* ژن

رده:پزشکان بر پایه تخصص
رده:تحقیقات بالینی
ژنتیک پزشکی
رده:ژنتیک
رده:سرطان‌پژوهی
سه‌چرخه

بندانگشتی|سه‌چرخهٔ مدرن از سامانهٔ دوچرخه‌های اشتراکی شهری.
280px|بندانگشتی|چپ|تصویری قدیمی از سه‌چرخه‌ای در ایران، که وسیلهٔ تفریح اعیان و اشراف بوده‌است.

**سه‌چرخه** گونه‌ای وسیلهٔ ترابری است که دارای سه چرخ می‌باشد.

## پیشینه
استفاده از سه‌چرخه از سده نوزدهم رواج یافت و نخستین کاربرد آن در ۱۸۲۸ به‌عنوان یک گاری سه‌چرخه با اسب ثبت شده‌است.

## گونه‌ها
### سه‌چرخه‌های رکابی
سه‌چرخه‌های رکابی سه‌چرخه‌هایی هستند که با رکاب زدن و نیروی انسانی یا برقی(با سامانه‌ای شبیه به دوچرخه) به حرکت درمی‌آیند. سه‌چرخه‌ها برای کارهای گوناگونی ساخته شده‌اند برای نمونه برای ترابری انسان، ترابری بار، برای گردشگران و تفریح و برخی نیز برای انجام مسابقات به‌کار می‌روند.

نمونه‌هایی از سه‌چرخه‌های رکابی:
* خودروی رکابی (velomobile یا bicycle car)
* سه‌چرخهٔ باری (Freight trikes)
* ریکشای رکابی (Trike rickshaws)

### سه‌چرخه‌های موتوری

همانند موتور سیکلت‌ها برخی از سه‌چرخه‌ها نیز موتوری هستند.

نمونه‌هایی از سه‌چرخه‌های موتوری:
* اتوریکشا (Auto rickshaws)

### سه‌چرخه‌های محیط زیستی
سه‌چرخه‌های محیط زیستی، سه‌چرخه‌هایی هستند که هیچ سروصدا یا منواکسیدکربنی فراوری نمی‌کنند و محیط‌زیست را آلوده نمی‌کنند.

نمونه‌هایی از سه‌چرخه‌های محیط زیستی:
* سه‌چرخهٔ بایان (Trikebayan)

## جستارهای وابسته
* دوچرخه
* دوچرخه‌سواری
* رکاب
* پدال

## منابع

* 

رده:اسباب‌بازی‌های سنتی
رده:سه‌چرخه‌ها
رده:فعالیت‌های بدنی و اسباب‌بازی‌های مهارت
رده:فناوری وسایل نقلیه
رده:خودروهای چرخدار
رده:خودروهای با نیروی محرکه انسانی
داربسر

**روستای داربسر** در ده کیلومتری غرب بوکان واقع شده‌است. دارای ۶۰ خانوار و جمعیتی در حدود ۲۵۰ نفر است. در سر راه پیر محمد از اماکن مذهبی بوکان قرار دارد. شغل همه ساکنان روستا کشاورزی و دامداری است. دارای آب، برق، تلفن، خانه بهداشت و راه آسفالته‌است. روستاهای همسایه داربسر عبارت‌اند از محمودآباد در جنوب شرقی، کانی پانکه علیا در جنوب، بوغداداغی در جنوب غربی، کانی پانکه سفلا در غرب، قره‌کند در شمال غربی و در شمال و شمال شرقی و شرق اختتر. در جنوب غربی روستا و در فاصله ۲ کیلومتری از ده تپه ای باستانی ودست ساز (به قول کردی توربین ریژ) وجود دارد که قدمت آن به زمان اشکانیان می‌رسد. که متأسفانه حفاری‌های بسیار گسترده و غیرمجاز توسط افراد سود جو در آن صورت گرفته‌است. چشمه‌های متعددی در اطراف روستا وجود دارد ازجمله چشمه پیرزاد، حه وته وانان، کانی عه یز، کانی زیرینه، کانی بردینه و … که منابع اصلی تأمین آب مورد نیاز کشاورزی و دامداری منطقه بوده‌اند که به دلیل خشکسالی‌های متعدد و شدید اخیر میزان آبدهی این چشمه‌ها به‌طور محسوسی کاهش یافته‌است.

## منابع

رده:روستاهای شهرستان بوکان
مزگاه

**مزگا** (مزگاه)، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان نوشهر در استان مازندران ایران.

## جمعیت
این روستا در دهستان خیرودکنار قرار داشته و براساس آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۳۸۵ صورت گرفته، جمعیت آن ۱٬۱۰۸نفر (۳۲۷خانوار) بوده‌است. مردم مزگا عمدتاً از دو قومیت طبری و گیلکی هستند. مردم مزگا برخی به زبان گیلکی و برخی دیگر به گویش کجوری سخن می‌گویند.

## تاریخچه
نام قدیمی این روستا به احترام مالک بزرگ منطقه  "نظام خان اسلامی" به "نظام آباد" معروف شد ؛این روستا در حدود سال 1320 شکل گرفت و ساکنان اولیه آن کمتر از 5 خانوار بودند و در بدو این روستا سرزمینی بکر و پر از درختان و بوته‌های انبوه تمشک و پر از درختان بلوط یا مازو و در گویش محلی "مازی" بود که بعدها معروف به "مازی گاه" و به مرور "مزگا" نامیده شد؛ اما هم‌اکنون با تغییر بی رویه و دست بردن در اکوسیستم این روستا اثری از درخت موزی یا مازو در این مکان دیده نمی‌ شود! 
ساکنان اولیه در گذر زمان به شکل دادن روستا پرداختند و عمده کار روستاییان دامداری و کشت برنج بود ؛ لیکن به مرور زمان به جهت شرایط فوق العاده زیبای این منطقه و فاصله بسیار نزدیک کوه و دریا و جنگل و داشتن چندین موقعیت گردشگری در کنارهم ؛به‌طور تدریجی به منطقه توریستی تبدیل شد بطوریکه مورد توجه پادشاه وقت (پهلوی دوم) و سران و رؤسا حکومت وی قرار گرفت من‌جمله ویلاهای پیشین آقای هویدا (از نخست وزیران دوران پهلوی) و آقای وهاب زاده (رئیس پیشین شرکت «ب‌ام‌و ؛ هژبری ؛همدانیان سرمایه داران وقت » در این روستا واقع شده‌است.این ویلاها پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران در اختیار بنیاد مستضعفان قرار گرفت و بعضا در مزایده‌ها واگذار به اشخاص غیر دولتی گردید همچنین ویلای فردین هنرپیشه فقید سینما در این روستا می‌باشد .

با ورود شخصیت‌های دولتی از عمران آبادانی‌های انجام شده ساخت استادیوم زمین چمن ؛ مجتمع آموزشی و فرهنگی دبستان راهنمایی دبیرستان و بهترین مرکز آموزش تربیت معلم؛ بهسازی کانال آبراه رودخانه مزگا انجام شد.

## منابع

رده:روستاهای شهرستان نوشهر
رده:مناطق مسکونی در شهرستان نوشهر
رود شور

**شور** تنها رودخانه دائمی است که در اعماق کویر ایران جریان دارد. این رود همواره در حال تغییر بستر خود بر پهنه کویر لوت بوده و در نهایت در دل کویر آرام می‌گیرد. رود شور از کوه‌های شمال غرب بیرجند سرچشمه می‌گیرد و پس از طی ۲۰۰ کیلومتر مسافت،در معدن کویر شهداد به زمین می‌نشیند و کوه نمکی به وجود می‌آورد. آب این رود،از شورترین آب‌های جهان است و بیشترین املاح معدنی را در خود دارد. از موارد جالب در مورد این رود،خشک نشدن رود در خشکسالی‌های پیاپی سال‌های اخیر است و همچنان مسیر خود را در دل کویر ادامه می‌دهد و در نهایت با نزدیک شدن به چالهٔ مرکزی کویر، از پا در می‌آید. رود شور در زمان پرآبی دریاچه‌ای نمکین را تشکیل می‌دهد و در زمان کم‌آبی به دلیل ته‌نشین شدن نمک سفید بر دل کویر، جلوه‌های زیبایی را روی شن‌ها ترسیم می‌کند.
وجود این رود در نزدیکی کلوت‌ها و مرطوب شدن دیواره کلوت‌ها، بر استحکام و فرسایش‌ پذیری این بناهای طبیعی اثر مثبت گذاشته‌است و حیات کلوت‌ها را تضمین می‌کند. غلظت آب این به حدی بالاست که در کرانه‌های آن هیچ گیاهی رویش نمی‌کند.
عمق این رود به علت تبخیر کمتر و کمتر می‌شود و در جایی آب شور به شکل دوغ در می‌آید و در نهایت در وسط بیابان به بلورهای زیبای نمکی تبدیل می‌شود.

## پانویس

رده:حوضه آبریز فلات مرکزی
رده:رودهای استان کرمان
قره‌آغاج (رود)

**رودخانه قره آغاج** یکی از مهم‌ترین رودخانه‌های استان فارس با طول ۷۰۰ کیلومتر است سرچشمهٔ آن کوه تاسک دشمن زیاری است و در نهایت در استان بوشهر با رود مند ادغام شده و به خلیج فارس می‌ریزد و از آب آن هم‌اکنون جهت مصارف شرب و کشاورزی استفاده می‌شود. سد سلمان فارسی برروی این رودخانه ساخته شده است.

این رودخانه از به هم پیوستن چشمه‌های کان زرد، چهل چشمه کوهمره و سرخرک در خان زنیان تشکیل می‌شود و پس از خروج از بخش ارژن شیراز و عبور از روستای زیبای قلعه چوبی وارد شهرستان کوار می‌شود و پس از عبور از اراضی زراعی روستای قلعه چوبی، کوار، خفر، سیمکان، قیروکارزین از طریق رود مند وارد خلیج فارس می‌شود. رودهای شور جهرم، سیمکان و شور دهرم در میانه مسیر به این رود می‌پیوندند.

آب این رودخانه (دائمی) است و عرض آن در نواحی کوهستانی ۲۰ متر و در جلگه به ۴۰۰ متر می‌رسد. دبی متوسط سالیانه این رودخانه ۱۸ متر مکعب در ثانیه در ایستگاه تنگ کارزین می‌باشد. حداقل دبی در این ایستگاه ۳٫۵ متر مکعب در ثانیه و حداکثر ۴۳ متر مکعب در ثانیه می‌باشد. در حالت سیلابی آمار ثبت شده نشان‌دهنده دبی ۶٬۰۰۰ متر مکعب در ثانیه نیز می‌باشد.

## نام
«قره» در (زبان ترکی) به معنای سیاه و «آغاج» به معنای چوب است. به این ترتیب قره‌آغاج یعنی چوب سیاه. رود قره‌آغاج در گذشته به سکان و سیتاکوس شناخته می‌شده است. چون این رود از دهی قدیمی بعد از کارزین، بنام «سِکّ» می‌گذرد سکان نامیده شده است. سیتاکوس نیز نامی تاریخی مربوط به دوران سلوکیان است. بنا به نقل احمد اقتداری، نئارخوس از فرماندهان اسکندر در مسیر رفتنش از کیش به خوزستان از این رود گذشته و سپس به مزامباریا (ریشهر یا بندر کنونی بوشهر) رسیده است.

این رود همچنین در مناطق مختلف به نام همان منطقه نامیده می‌شود؛ همانند سیاخ، کوار، خفر، تادوان، کارزین، افزر و باز.

## طول، عرض و دبی
[250px|بندانگشتی|رود قره‌آغاج در [کوهمره سرخی]]
طول این رود از سرچشمه تا خلیج فارس، (حدود ۷۰۰ کیلومتر) تخمین زده می‌شود. رود قره‌آغاج پنجمین رودخانه ایران از نظر طول است. عرض این رودخانه در مناطق مختلف، متفاوت است. این رود در زمین‌های جلگه‌ای، بستر وسیعی می‌یابد و تا عرض ۴۰۰ متر هم وسعت پیدا می‌کند. این در حالی است که در مناطق کوهستانی باریک است و به عرض ۲۰ متر محدود می‌شود.

دبی رودخانه قره آغاج را در ایستگاه تنگه کارزین اندازه‌گیری می‌شود. حداقل دبی برای رود قره‌آغاج ۵/۳ و حداکثر ۴۳ متر مکعب در ثانیه ذکر می‌شود. البته این میزان گاه در حالت سیلابی به ۶۰۰۰ متر مکعب در ثانیه هم می‌رسد. در دهه اخیر به علت برداشت‌های غیرمجاز از آب این رودخانه از طریق زهکشی‌های متعدد، حفر چاه در حریم رود، مسدود کردن چشمه‌های متصل به رود و خشکسالی‌های پیاپی، میزان آب رودخانه قره آغاج کاهش یافته است. البته با بارش‌های سال ۹۸، بخشی از کاهش دبی این رود جبران شد.

## جستارهای وابسته
* رودخانه‌های استان فارس

## منابع

* آشنایی با استان فارس (رودخانه‌ها) سایت دادگستری کل استان فارس
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ایران

رده:حوضه آبریز خلیج فارس و دریای عمان
رده:رودهای استان فارس
ارداق

**[[ارداق|اَرداق]]** (به ترکی : آراداغ )شهری است در بخش دشتابی شهرستان بوئین‌زهرا استان قزوین ایران.  

از صنایع دستی ارداق می‌توان به گلیم ارداق اشاره کرد و این شهر مرکز بافت گلیم در استان قزوین است.

مردم این شهر و همچنین بخش دشتابی به زبان زیبای ترکی آذربایجانی با لحجه خاص دشتابی صحبت میکنند.

## جمعیت
شهر ارداق دارای11/987 نفر جمعیت و 3702 خانوار در سال 1395 بوده است. مردم این شهر به زبان ترکی آذربایجانی صحبت میکنند. شهر ارداق و بخش دشتابی از مناطق مهاجرفرست استان قزوین بوده و در سالهای اخیر مهاجرت از این منطقه به جاهای دیگر سرعت پیدا کرده است.

## تاریخ
### ارداق در کتاب فرهنگ جغرافیایی ایران
thumb|250px|توصیف شهر ارداق در کتاب فرهنگ جغرافیایی ایران

ده جزء دهستان دشتابی بخش بوئین شهرستان قزوین، ۳۶ کیلومتری شمال باختری بوئین.
در جلگه، معتدل، سکنه ۱۹۰۰، شیعه، تُرکی.
چهار رشته قنات، غلات، چغندر قند، انگور، سیب زمینی، میوه‌جات، گلیم و جاجیم، شغل زراعت.

## محصولات
ارداق دارای باغ‌‌های انگور و زمین‌های کشاورزی مناسبی می‌باشد که در آنها محصولات زیادی از قبیل یونجه گندم جو ذرت و غیره به‌عمل می‌آید و دارای آثار باستانی همچون غضنفرتپه است. کارخانه بزرگ لبنیات بیتا شیر در ارداق قرار دارد.

## منابع

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
* مختصات جغرافیایی

رده:شهرستان بوئین‌زهرا

رده:شهرهای استان قزوین
رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۰۲ (میلادی) در ایران
رده:مناطق مسکونی در شهرستان بوئین‌زهرا
سیکلوترون اورسی

thumb|Synchrocyclotron d'Orsay

**سیکلوترون اورسی** یکی از سیکلوترون هاست که در اورسی حومه پاریس واقع شده است. از اشعه X تولید شده از آن برای آزمایش‌های مختلف استفاده می‌کنند. اشعه X حاصل از سیکلوترون اورسی را می‌توان در زمینه‌های تحقیقاتی مختلف نظیر بررسی آینه‌ها در اپتیک به کار برد. نیز می‌توان از آن جهت طیف‌سنجی فلورسانس استفاده کرد.

آینه‌ها در اپتیک انواع مختلف دارند که آینه‌های چند لایه‌ای یکی از انواع آینه‌هاست. برخورد اشعه X با سطح آینه‌های چند لایه‌ای سبب تغییر انعکاس پذیری این آینه‌ها می‌شود. علت این تغییر در انعکاس پذیری آینه‌های چند لایه‌ای تغییر ساختمانی آنهاست که در اثر دیفراکسیون براگ ایجاد می‌شود.

## منابع
* T.Djavanbakht et. al. , "Effets d'un chauffage thermique sur les performances de miroirs multicouches Mo/Si, Mo/C et Ni/C pour le rayonnement X mou", J. Phys.IV France 10, 2000, pp 281-287

## پیوند به بیرون
https://web.archive.org/web/20071120131944/http://www.lure.u-psud.fr/

## جستارهای وابسته
* سیکلوترون

رده:فیزیک هسته‌ای
پراش براگ

**پراش براگ** قانونی فیزیکی است.

براگ فیزیک‌دان انگلیسی نخستین بار نشان داد که در اثر برخورد فوتون‌های نور با سطح جامدات طبق مقدار طول موج نور برخوردکننده به سطح جامد و زاویه برخورد آن می‌توان ضخامت لایه منعکس‌کننده نور را به دست آورد. رابطه پراش براگ به صورت زیر است:


nl = 2d \,\sin(q)



در این رابطه:

n: مرتبه بازتاب بوده و می تواند عدد صحیح کوچکی را اختیار نماید

l : طول موج نور برخورکننده به سطح جامد

q : زاویه نور منعکس شده از سطح جامد

و d : ضخامت لایه منعکس‌کننده نور

می‌باشد.

q را زاویه پراش می‌نامند.

از پدیده پراش براگ در فیزیک سطح استفاده می‌شود. نیز در اپتیک می‌توان ضخامت لایه‌های منعکس‌کننده نور در آینه‌ها را از آن به دست آورد.

## جستارهای وابسته
* پراش
* فوتون
* قانون براگ
* جامد
* آینه
* آینه چندلایه‌ای

## منبع

* M. Arbaoui, Thèse de doctorat, Université Pierre et Marie Curie, Paris, 1987

رده:پراش نور
رده:فیزیک ماده چگال
رده:فیزیک نور
رده:نوترون
هیمالیا

بندانگشتی|249x249پیکسل|نقشه منطقه هیمالیا -هندوکش
**رشته‌کوه هیمالیا** ، مرتفع‌ترین رشته‌کوه جهان که به بام دنیا مشهور است. این رشته‌کوه، خط جداکنندهٔ شبه‌قارهٔ هند از فلات تبت است. نام هیمالیا از واژهٔ سانسکریت به معنی «برفستان» است. بلندترین قلهٔ جهان، اورست با ارتفاع ۸۸۴۸ متر در این رشته‌کوه قرار دارد. این رشته کوه دارای بیش از پنجاه قله با ارتفاع بالای ۷ هزار متر است و ۱۴ قله بالای ۸ هزار متر دنیا، در رشته کوه هیمالیا واقع شده است.

## بوم‌شناسی
گیاهان و جانورانِ هیمالیا نسبت به آب و هوا، بارش، ارتفاع و خاک متفاوت‌اند. محدوده آب و هوایی از مناطق گرمسیری در پایه کوه‌ها آغاز و تا یخ دائمی و برف در بالاترین ارتفاعات ادامه می‌یابد. مقدار سالانهٔ بارش از غرب به شرق در امتدادِ محدودهٔ جبهه جنوبی افزایش می‌یابد. این تنوعِ ارتفاع بهمراهِ بارش باران و شرایطِ خاک همراه با برف بسیار باعث تنوع جوامع گیاهی و حیوانی متمایز در منطقه هیمالیا می‌شود. به عنوان مثال ارتفاع بالا (بهمراهِ فشار اتمسفر کم) همراه با سرمای شدید تنها اجازهٔ زنده ماندن را به ارگانیسم‌های سخت جان می‌دهد.

## زمین‌شناسی
هیمالیا در میانِ جوان‌ترین رشته کوه‌ها در زمین هستند و از رسوب و رانش سنگ رسوبی و سنگ دگرگونی به‌وجود آمده‌اند. بر اساسِ تئوری مدرنِ تکتونیک صفحه‌ای، شکل‌گیری آن‌ها در نتیجه برخورد قاره‌ای و کوهزایی در امتداد مرز همگرای میانِ *صفحهٔ هند* و *استرالیا* و صفحه اوراسیایی است.

در طول آخرین عصر یخبندان، یک جریان یخ متصل از یخچال‌های طبیعی بین کانگچن جونگا در شرق و نانگا پاربات در غرب موجود بوده است.

## آب‌شناسی
بندانگشتی|واحدهای تکتونیکی هیمالیا.
هیمالیا سومین سپرده یخ و برف در جهان را پس از قطب جنوب و قطب شمال داراست. *دامنه هیمالیا* در حدودِ ۱۵۰۰۰ یخچال طبیعی دارد و ذخیره‌ای حدود ۱۲۰۰۰ کیلومتر مکعب آب تازه را در خود نگه داشته است.

## دریاچه‌ها
[بندانگشتی|دریاچه هیمالیایی در ارتفاع حدود ۵۰۰۰ متری [سیکیم، هند.]]
منطقه هیمالیا دارای صدها دریاچه است. بیشتر دریاچه‌ها در ارتفاعات کمتر از ۵۰۰۰ متر یافت می‌شود. دریاچه تیلیچو Tilicho در نپال یکی از بلند مرتبه‌ترین دریاچه‌ها در جهان است.
[بندانگشتی|چپ|تصویر ماهواره‌ای دریاچه‌های یخچالی هیمالیای [بوتان (کشور)|بوتان]]

## هیمالیا در مذهب هندو
در آیین هندو، هیمالیا به عنوان خدای هیماوات، پدر گانگا و پارواتی تجسم یافته است.

## کوه اورست

**کوه اورست** با نام نپالی **ساگارماتا** (सगरमाथा به معنی *سر آسمان*) و نام تبتی **چومولونگما** بلندترین کوه کره زمین است. ارتفاع قله آن از سطح دریا معادل ۸٬۸۴۸ متر (۲۹٬۰۲۹ پا) می‌باشد. این کوه در رشته کوه‌های هیمالیا در مرز منطقه ساگارماتای نپال و تبت در کشور چین قرار گرفته است.

## قله‌های بلند

## جستارهای وابسته
* فهرست کوه‌های آسیا
* فهرست کوه‌های هیمالیا
* رشته‌کوه‌های آسیا

## پانویس

رده:جغرافیای جنوب آسیا
رده:جغرافیای شرق آسیا
رده:دسته‌بندی‌های چهرنگاشتی
رده:رشته‌کوه‌ها
رده:رشته‌کوه‌های آسیا
رده:رشته‌کوه‌های پاکستان
رده:رشته‌کوه‌های تاجیکستان
رده:رشته‌کوه‌های تبت
رده:رشته‌کوه‌های چین
رده:رشته‌کوه‌های نپال
رده:رشته‌کوه‌های هند
رده:زمین‌چهرهای جنوب آسیا
رده:زمین‌چهرهای شرق آسیا
رده:زمین‌گاه‌شناسی
رده:فلات تبت
رده:کانون‌های تنوع زیستی
هیمالیا
۱۹۰۱

بندانگشتی|برخی از اتفاقات مهم در سال ۱۹۰۱ میلادی

سال **۱۹۰۱** میلادی (هزار و نهصد و یک، در عددنویسی رومی:**MCMI**)، نخستین سال از سده بیستم میلادی و همچنین نخستین سال از دهه ۱۹۹۰ میلادی بود.

## رویدادها
* آغاز اولین دوره طبقه‌بندی سیر تکامل هنری پابلو پیکاسو، نقاش اسپانیایی موسوم به دوره آبی

## زادروزها
* ۱ ژانویه - **[[مانوئل ماروتیان]]**، هنرپیشه، نمایش‌نامه‌نویس، شاعر و خاطره‌نویس اهل ارمنستان
* ۳ نوامبر - آندره مالرو، نویسنده، منتقد هنری و سیاست‌مدار فرانسوی (د. ۱۹۷۶)

## درگذشت‌ها
* ۲۲ ژانویه - ویکتوریا، ملکه بریتانیا
* ۶ ژوئیه – شلودویگ، شاهزاده هوهنلوهه-شیلینگسفورست، سیاست‌مدار و دیپلمات آلمانی (ز. ۱۸۱۹)
* ۱۴ سپتامبر – ویلیام مک‌کینلی، سیاست‌مدار آمریکایی

## پانویس

رده:۱۹۰۱ (میلادی)
کوه ببیان

** کوه ببیان ** کوهی است در جنوب بخش مرکزی شهرستان بستک و در شمالدهستان مهران و در جنوب ایران.
کوه ببیان رشته کوه بلندی است به ارتفاع تقریبی ۲۱۱۵ 
قدم از سطح دریا، این کوه در جنوب شرقی دهستان گوده واقع شده‌است.

## محصولات
محصولات این کوه:
* انغوزه. 
* بنه . 
* خهر یا همان غهر . 
* قارچ کوهی . 
*  برکو (میوه سبز رنگ اندازه دانه عدس  و نخود حاوی روغن طبیعی همان بنه است.


| میوه درخت بنه بون کوه زیر 

* آویشن. 
* آدامس کوهی یا به قول رودباری ها ، خیی . 
* مرو تلخ.که خاصیت درمانی معجزه آسایی دارد.
* پونه.
* اسطوقدوس (گیاهی خوشبو که با چای مصرف می‌شود).
* خاکشیر.
* مرو تلخ.
* کیون.
* بادام کوهی.
* مرو خوش .

و دیگر گیاهان داروئی، و همچنین درختهای تنومندی مانند کُور، کُنار، کِرت، سمر، کُوهِنگ، بنه، سَلَم در پایه این کوه زیاد وجود دارد که اهالی برای زغال و هیزم از آن استفاده می‌نمایند.

## منابع
* محمدیان، کوخردی، محمد ، * «شهرستان بستک و بخش کوخرد» *، ج۱. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۵ میلادی.
*محمد، صدیق    «تارخ فارس»   صفحه‌های (۵۰  ـ  ۵۱  ـ ۵۲  ـ ۵۳)، چاپ سال ۱۹۹۳ میلادی.
* الکوخردی، محمد، بن یوسف، *(کُوخِرد حَاضِرَة اِسلامِیةَ عَلی ضِفافِ نَهر مِهران Kookherd, an Islamic District on the bank of Mehran River)* الطبعة الثالثة، دبی: سنة ۱۹۹۷ للمیلاد.

رده:بخش مرکزی (بستک هرمزگان)
رده:کوه‌های شهرستان بستک
آنگستروم

انگستروم  یک «یکای» طول برابر با ۱۰ به توان۱۰- متر است.

با وجود اینکه این «یکا» در سطح جهانی استفاده می‌شود، اما به‌طور رسمی جزو دستگاه بین‌المللی اندازه گیری نیست و نزدیک‌ترین واحد دستگاه بین‌المللی نظیر آن نانومتر است (۱۰ آنگستروم = حدود ۱ نانومتر)و  بیشتر در متون علمی استفاده می‌شود تا نانومتر. کاربرد بیشتر آن در بسیاری از متون علمی جهت اندازه‌گیری اندازهٔ اتم‌ها، مولکول‌ها، ساختارهای میکروسکوپیک زیستی و قدرت تفکیک میکروسکوپ‌ها و طول پیوندهای شیمیایی، فاصله اتم‌ها در کریستال‌ها، طول موج امواج الکترومغناطیسی به کار می‌رود.

این «یکا» به افتخار آندرش یوناس اُنگستروم فیزیک‌دان سوئدی نام‌گذاری شده‌است.

## جستارهای وابسته
* آندرش یوناس انگستروم
* طول
* متر

## منابع

* سایت نجوم

رده:یکاهای اندازه‌گیری غیر اس‌آی
رده:یکاهای طول