نامه‌های خارجی محمود احمدی‌نژاد

بندانگشتی|نگاره‌ای از محمود احمدی‌نژاد در ۱۳۸۹
محمود احمدی‌نژاد، علاوه بر نامه‌های رسمی یا پیام‌های تبریک و تسلیت که در مناسبات رایج دیپلماتیک به عنوان رئیس‌جمهور ایران برای سران کشورها یا مجامع عمومی یا بین‌المللی می‌فرستد، تاکنون چندین نامهٔ ابتکاری خارج از عرف سیاسی نیز به سران بعضی از کشورهای جهان نوشته است که اگرچه متن و عنوان آنها در وبگاه رسمی ریاست جمهوری ثبت نشده است اما با توجه به پوشش خبری گسترده داخلی و خارجی و تأیید و پشتیبانی دولت و نظام جمهوری اسلامی ایران از این نامه‌ها، می‌توان آنها را نیز در شمار نامه‌های رسمی ریاست‌جمهوری ایران آورد.

او نخستین نامه، از این سری، را در اردیبهشت ۱۳۸۵ به جرج دابلیو. بوش، رئیس‌جمهور آمریکا، نوشت و با ارسال نامه به آنگلا مرکل، ژاک شیراک، رومانو پرودی و پاپ بندیکت شانزدهم تا آذر ۱۳۸۵ ادامه یافت. احمدی‌نژاد همچنین در چهارمین نشست خود با خبرنگاران در دورهٔ ریاست جمهوری‌اش در آبان ۱۳۸۵ اعلام کرد که به‌زودی پیامی خطاب به ملت آمریکا خواهد فرستاد. در مورد محتوای این پیام توضیحی نداد اما ملت آمریکا را مردمی خواند که تحت فشار قرار دارند و از حکومت خود ناراضی‌اند و گفت ارسال پیام برای آمریکایی‌ها را به درخواست خود آنان انجام می‌دهد.

احمدی‌نژاد قبل از نخستین نامه اعلام کرده بود که در نظر دارد در آن سال که توسط سید علی خامنه‌ای به «سال پیامبر اسلام» نامگذاری شده بود، نامه‌هایی را برای رهبران برخی کشورها بفرستد. برخی نامه‌نگاری به رهبران جهان را ایده سعید جلیلی، دبیر کنونی شورای عالی امنیت ملی، می‌دانند او مدرس واحد درسی «دیپلماسی پیامبر» در دانشگاه امام صادق است و به‌نظر می‌رسد نامه به شیراک، رئیس‌جمهور سابق فرانسه، را نیز او به کاخ الیزه رسانده است. برخی نیز سید مجتبی ثمره هاشمی، مشاور و دوست نزدیک احمدی‌نژاد، را بانی این ابتکار دانسته‌اند.

## نامه به جرج دابلیو. بوش
محمود احمدی‌نژاد در فرودگاه بین‌المللی مهرآباد در حالی که تهران را به مقصد اندونزی برای شرکت در نشست گروه هشت کشورهای اسلامی ترک می‌کرد، خبر داد که نامه‌ای برای جرج دابلیو. بوش ارسال کرده است که حاوی نقطه نظرات مردم ایران و پیشنهادهایی برای حل مشکلات میان دو کشور است. این نامه توسط سفارت سوئیس در ایران که حافظ منافع ایالات متحدهٔ آمریکا در ایران است ارسال شد.

وزارت امور خارجه آمریکا در اولین واکنش به نامهٔ احمدی‌نژاد، آن را «تلاشی ضعیف» برای گفت‌وگو با مردم آمریکا خواند. اما نامهٔ «هجده صفحه‌ای» وی با استقبال سرد مقامات آمریکایی همراه بود و آن را نامه‌ای حاوی موعظه بر اساس آموزه‌های اسلامی دانستند و برخلاف انتظار آنان، این نامه هیچ فکر جدیدی برای حل بحران هسته‌ای ایران در برنداشت. نامهٔ احمدی‌نژاد بیشتر، یک اقدامی ایدئولوژیک برای اثبات درستی دیدگاه‌های جمهوری اسلامی تلقی شد تا ابتکاری جدید برای برطرف کردن اختلافات عمیق بین ایران و ایالات متحده. احمدی‌نژاد در این نامه ضمن بررسی وضعیت موجود در جهان، با اشاره به هولوکاست و مسئلهٔ اسرائیل به نوعی به محکوم کردن سیاست خارجی آمریکا می‌پردازد. احمدی‌نژاد می‌گوید:

رئیس‌جمهور ایران به‌طور کلی به بوش نصیحت می‌کند که بهتر است که راه انبیا را برگزیند. احمدی‌نژاد در بخش پایانی این نامه می‌نویسد که «نظام دموکراسی غربی و لیبرالیسم نتوانسته خواسته‌های بشریت را برآورده کند و و صدای شکستن آن به گوش می‌رسد». مقامات کاخ سفید نامهٔ رئیس‌جمهور ایران را حاوی مطالب «گسترده و تاریخی» نامیدند که به مناقشه میان دو کشور ارتباط مستقیم ندارد. اگرچه نامه احمدی‌نژاد دربارهٔ ناکامی جهانی دربارهٔ حقوق بشر، تروریسم، تهاجم فرهنگی و ناراحتی مردم جهان از تمرکز قدرت در بعضی کشورها و دیگر مشکلات مردم جهان و به خصوص فلسطینی‌ها اشاره می‌کند اما آمریکا در اولین واکنش خود گفته است که «این نامه به نگرانی‌های جامعه جهانی توجهی ندارد» و به گفتهٔ برخی مقامات کاخ سفید «این نامه مطالب مهمی نظیر مسئله اتمی، تروریسم و حقوق بشر را در برنداشت» که به‌نظر می‌آید اشاره به نگرانی پاره‌ای از کشورها از جمله آمریکا نسبت به مسئله هسته‌ای و حقوق بشر در ایران داشت و نامهٔ وی را حاوی پیام یا پیشنهاد مشخص سیاسی در این باره ندیدند. اگرچه برخی مطبوعات آمریکایی آن را نشانهٔ تمایل مقام‌های رسمی ایران به مذاکرهٔ مستقیم با آمریکا دانستند.

احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان و از روحانیون پرنفوذ در طیف تندرو جناح محافظه‌کار، در خطاب به نماز جمعه تهران، نامهٔ احمدی‌نژاد به بوش را «عملی فوق‌العاده» و از «الهامات خدا» خواند. و بعضی از مطبوعات محافظه‌کار در ایران نوشتند که نامه رئیس‌جمهور ایران در ادامه سنت محمد، پیامبر مسلمانان، است که در زمان خود با نوشتن نامه‌هایی به رهبران وقت جهان و از جمله به پادشاه ایران آنها را دعوت کرد که به راه راست بیایند. برخی آن را با نامهٔ سید روح‌الله خمینی به میخائیل گورباچف که در آن فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی را پیش‌بینی کرده بود، مقایسه کردند. از سوی دیگر این پرسش نیز مطرح شد که احمدی‌نژاد به پشتوانهٔ کدام توانایی اقتصادی، سیاسی و حتی معنوی آمریکا و غرب را به چالش می‌کشد و نظام دموکراسی را شکست‌خورده می‌داند.». به هر حال کاخ سفید در موضعی رسمی اعلام کرد که به نامهٔ احمدی‌نژاد جوابی داده نمی‌شود. بی‌اعتنایی دولت آمریکا در پاسخ به نامهٔ احمدی‌نژاد باعث شد که وی در مصاحبه‌های مختلف، از آن به عنوان «بی‌اعتنایی رئیس‌جمهور آمریکا به نداهای صلح‌جویان جهان» یاد کند.

اگر چه نامه‌های وی، هیچ پاسخ رسمی را از گیرنده به همراه نداشته است اما وی مصرانه اعلام کرد که نگارش نامه به سران کشورهای جهان را در دستور کار خود دارد و ادامه می‌دهد.

## نامه به نیکولا سارکوزی
پس از یک وقفه یک‌ساله در ارسال نامه‌ها، در آبان ۱۳۸۶ (نوامبر ۲۰۰۷) خبر ارسال نامه به نیکولا سارکوزی، رئیس‌جمهور فرانسه، از سوی روزنامهٔ *[[لو موند]]* به نقل از سخنگوی الیزه منتشر شد. این دومین نامه رئیس‌جمهور ایران به کاخ الیزه بود، نامه قبلی برای ژاک شیراک ارسال شده بود.

*لو موند* گزارش داد که به گفتهٔ منابع دیپلماتیک لحن نامه بسیار زننده بوده است و تهدیدهای علنی در محتوای آن وجود داشته است. *لو موند* مدعی شد که احمدی‌نژاد در این نامه سارکوزی را «فردی جوان و بی‌تجربه» خطاب کرده و توصیه‌هایی به وی کرده است، از او خواسته است «روابط دو کشور را ازبین نبرد» اما ثمره هاشمی، مشاور ارشد رئیس‌جمهور، خبر *لو موند* را دربارهٔ محتوای نامهٔ احمدی‌نژاد به سارکوزی تحریف‌شده دانست و تأکید کرد: در این نامه با اشاره به سوابق روابط ایران و فرانسه و تشریح وضعیت موجود، به افق آینده روابط دو کشور نیز اشاره شده است. احمدی‌نژاد در واکنش به این مطالب گفت که «نامه به سارکوزی شدیداللحن یا مربوط به مسئله هسته‌ای نبوده است».

## نامه به صدراعظم آلمان، رئیس‌جمهور فرانسه و پاپ بندیکت شانزدهم
سه نامه بعدی محمود احمدی‌نژاد، به انگلا مرکل، صدراعظم آلمان، پاپ بندیکت، رهبر کاتولیک‌های جهان و نیکلا سارکوزی رئیس‌جمهور فرانسه نوشته شد که در حقیقت تکرار مفاهیمی بود که در اولین نامه وی نیز به آنها پرداخته شده بود. هر سه نامه احمدی‌نژاد بدون جواب ماند.

## نامه به باراک اوباما
پس از پیروزی باراک اوباما در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۰۸ آمریکا، احمدی‌نژاد پیام تبریکی برای وی فرستاد که حاوی غلط‌های نگارشی و املایی بوده است. وزارت امور خارجه نامه مذکور را پیش از ارسال کنترل و غلط‌ها را اصلاح می‌کند و برای امضای مجدد به ریاست‌جمهوری ارسال می‌کند اما احمدی‌نژاد از امضای آن امتناع کرده و می‌گوید (نقل قریب به مضمون از احمدی‌نژاد توسط هاشمی ثمره، مشاور ارشد وی):

## نامه‌های دیگر
محمود احمدی‌نژاد در وبلاگ شخصی خود به نام *یادداشت‌های شخصی احمدی‌نژاد* به آنچه نامه یک مادر آمریکایی خوانده شده است، پاسخ داد. به‌نظر می‌رسد این تنها نامه‌ای است که اگرچه غیررسمی و خطاب به شخصی نامعلومی نوشته و فرستاده شده است، اما برخلاف نامه‌های بالا، متن کامل آن، جزو نامه‌های رسمی در وبگاه ریاست‌جمهوری ثبت شده است. احمدی‌نژاد در این متن در پاسخ به بخشی از نامه این مادر آمریکایی که از احتمال حمله ایران به آمریکا ابراز نگرانی کرده است، با تأکید بر اینکه «تاکنون تعداد زیادی از این نوع پیام را دریافت کرده‌ام» ضمن انتقاد از سیاست‌های آمریکا و اشاره به زورگویی‌ها و زیاده‌خواهی‌های اسرائیل و آمریکا، به وی اطمینان می‌دهد که ایران آغازگر هیچ جنگی نخواهد بود. احمدی‌نژاد در ۱۸ مرداد ۱۳۹۵ به رئیس‌جمهور وقت آمریکا، اوباما، بدون هماهنگی با ارگان‌های مربوطه (وزارت امور خارجه و شورای عالی امنیت ملی) نامه نوشت. بر اساس گزارش این نامه در دو صفحه تهیه شده‌است و با سربرگ رسمی دفتر رئیس‌جمهور دوره نهم و دهم، یک روز پس از تاریخ امضای آن ۱۷ مرداد ۱۳۹۵ به دفتر حافظ منافع ایالات متحده آمریکا در سفارت سوئیس در تهران تحویل شده است. احمدی‌نژاد در این نامه از اوباما خواسته است حکم توقیف دو میلیارد دلار امول ایران را که در ماه تیر توسط دیوان عالی آمریکا صادر شده است، ابطال کند. این نامه به زبان فارسی تهیه شده است و با عنوان «خادم ملت ایران محمود احمدی‌نژاد» امضا شده است.

## منابع

رده:آثار ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:اسناد ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:انرژی هسته‌ای در ایران
رده:ایران در ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:برنامه هسته‌ای ایران
رده:روابط ایران و ایالات متحده آمریکا
رده:ریاست‌جمهوری جرج دابلیو. بوش
رده:سیاست خارجی محمود احمدی‌نژاد
رده:نامه‌ها
رده:تاریخ جمهوری اسلامی ایران
رده:ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد