فهرست انقلاب‌ها و شورش‌ها

[بندانگشتی|چپ|300px|نقاشی [آزادی هدایت‌گر مردم از اوژن دولاکروا. این تابلو به عنوان نماد انقلاب‌ها شناخته می‌شود.]]

**فهرست انقلاب و شورش‌ها** () شامل انقلاب‌ها و شورش‌هایی هست که در طول تاریخ بشر رخ داده است. در این صفحه، فهرست آنهایی که در تاریخ بسیار مهم و تأثیرگذار بوده‌اند، ثبت شده است. همچنان در تعریف خیزش، قیام، شورش، انقلاب اختلاف نظرهایی وجود دارد.

## پیش از میلاد مسیح
:
:
:
:

## هزاره اول میلادی

## سال ۱۰۰۰ تا ۱۴۹۹

## سال ۱۵۰۰ تا ۱۶۹۹

## سال ۱۷۰۰ تا ۱۷۹۹
* ۱۷۰۹: شورش میرویس خان هوتک علیه گرگین خان گرجی حاکم قندهار در اواخر دوره صفویه.
* ۱۷۱۲: شورش بردگان نیویورک که سرکوب شد.
* ۱۷۲۲: خیزش افغان‌ها علیه شاه سلطان حسین که منجر به سرنگونی حکومت صفویه در ایران شد.
* ۱۷۶۵–۱۷۸۳: انقلاب آمریکا که منجر به استقلال ۱۳ ایالات از بریتانیای کبیر شد.
* ۱۷۷۵ ۰ ۱۷۸۳: جنگ انقلاب آمریکا که منجر به پیروزی انقلاب آمریکا شد.
* ۱۷۸۹: انقلاب کبیر فرانسه که منجر به فروپاشی نظام پادشاهی و آغاز نظام جمهوری در فرانسه شد.
* ۱۷۹۱: شورش بردگان در هایتی که منجر به انقلاب و تشکیل کشور هایتی شد.
* ۱۷۹۴: شورش ویسکی در ایالات متحده که توسط دولت سرکوب شد.

## سال ۱۸۰۰ تا ۱۸۴۹
* پیش از ۱۸۰۰: انقلاب فیلیپین علیه اسپانیا برای رسیدن به استقلال که تا سال ۱۸۷۲ ادامه یافت.
* ۱۸۴۸: بهار ملت‌ها، انقلاب‌ها و شورش‌هایی بود که در سراسر اروپا رخ داد.
** انقلاب ۱۸۴۸ فرانسه که منجر به تشکیل جمهوری دوم فرانسه شد.
** انقلاب ۱۸۴۸ آلمان که منجر به تقویت پان‌ژرمنیسم شد.
** انقلاب ۱۸۴۸ ایتالیا
** انقلاب ۱۸۴۸ مجارستان
** جنگ اول شلسویگ

## سال ۱۸۵۰ تا ۱۸۹۹
* ۱۸۵۲: شورش کاتوکینو در شهر کاتوکینو در نروژ.
* ۱۸۵۱–۱۸۶۲: خیزش هرزگوین علیه امپراتوری عثمانی.
* ۱۸۵۸: نبرد ماهترا در استونی.
* ۱۸۷۱: انقلاب آزادی‌بخش در گوآتمالا

## دهه ۱۹۰۰
* ۱۹۰۵: آغاز جنبش مشروطه ایران در دوراه پادشاهی مظفرالدین شاه قاجار

## دهه ۱۹۱۰
* ۱۹۱۰: شروع انقلاب مکزیک علیه دیکتاتور پورفیریو دیاس به رهبری فرانسیسکو مادرو، ونوستیانو کارآنسا، امیلیانو زاپاتا و پانچو وییا که در سال ۱۹۲۰ به پیروزی رسید.
* ۱۹۱۱: شکست جنبش مشروطه ایران و آغاز دوره استبداد صغیر
* ۱۹۱۷: انقلاب روسیه و سرنگونی تزارها
** ۱۹۱۷–۱۹۲۲: جنگ داخلی روسیه پس از انقلاب و پیروزی بولشویک‌ها

## دهه ۱۹۲۰
* ۱۹۲۳: تأسیس کشور جمهوری ترکیه. فروپاشی امپراتوری عثمانی و به دنبال آن آغاز اصلاحات آتاترک
* ۱۹۲۵: شورش کردهای ترکیه به رهبری شیخ سعید پیران که توسط نیروهای ترکیه به رهبری آتاترک سرکوب شد.
* ۱۹۲۷: شورش کردهای آرارات به رهبری احسان نوری پاشا که در سال ۱۹۳۰ توسط دولت ترکیه سرکوب شد.

## دهه ۱۹۳۰
* ۱۹۳۶: شورش عرب‌های فلسطین علیه بریتانیا که تا سال ۱۹۳۹ ادامه یافت و در نهایت سرکوب شد.
* قیام بختیاری ها به رهبری علیمردان خان بختیاری علیه حکومت رضاشاه پهلوی.

## دهه ۱۹۴۰
* ۱۹۴۳: شورش گتو یهودیان در ورشو لهستان که توسط سربازان نازی سرکوب شد.
* ۱۹۴۴: قیام ورشو توسط جنبش مقاومت ورشو علیه آلمان نازی شکل گرفت که در نهایت سرکوب شد.
* ۱۹۴۶: آغاز جنگ داخلی یونان که در نهایت در سال ۱۹۴۹ با پیروزی نیروهای وفادار به پادشاهی یونان به پایان رسید.

 

## دهه ۱۹۵۰
* ۱۹۵۶: شروع انقلاب کوبا به رهبری فیدل کاسترو که در سال ۱۹۵۹ به پیروزی رسید.

## دهه ۱۹۶۰
* ۱۹۶۱: شورش بارزانی یا شورش ایلول در عراق که پس از ۹ سال مبارزه بین نیروهای کرد عراق با دولت مرکزی عراق به بن‌بست رسید.
* ۱۹۶۳: انقلاب سفید در دوران سلطنت محمدرضا شاه پهلوی در ایران
* ۱۹۶۳: تظاهرات ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ علیه دولت اسدالله علم در ایران.
* ۱۹۶۳: کودتای ۱۹۶۳ ارتش سوریه که منجر به پیروزی حزب بعث در سوریه شد.
* ۱۹۶۸: جنبش کارگری دانشجویی معروف به می ۱۹۶۸ فرانسه

## دهه ۱۹۷۰
* ۱۹۷۸: پیروزی حزب دموکراتیک خلق افغانستان و پایان کار محمد داوود خان نخستین رئیس‌جمهور افغانستان که از آن به انقلاب ۷ثور یاد می‌شود.
* ۱۹۷۹: پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ و سقوط حکومت پهلوی

## دهه ۱۹۸۰
* ۱۹۸۷: شروع انتفاضه اول مردم فلسطین علیه نیروهای اسرائیلی که به انقلاب سنگ معروف شد و تا ۱۹۹۳ ادامه داشت.
* ۱۹۸۸: جنبش خلق ارمنستان به منظور جدایی ارمنستان از شوروی که در سال ۱۹۹۱ به پیروزی رسید.

## دهه ۱۹۹۰
* ۱۹۹۱: قیام شیعیان کربلا که توسط دولت عراق سرکوب شد.
* ۱۹۹۲: جنگ بوسنی تا سال ۱۹۹۵
* ۱۹۹۶: جنگ اول کنگو

## دهه ۲۰۰۰
* ۲۰۰۰: انتفاضه دوم مردم فلسطین علیه اسراییل که پس از مذاکرات کمپ دیوید آشکار شد و در سال ۲۰۰۵ به پایان رسید.
* ۲۰۰۹: تظاهرات سال ۱۳۸۸ معترضان به نتیجه انتخابات ریاست‌جمهوری در ایران که ۳ روز پس از اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهوری، با حضور میلیونی ایرانیان در شهر تهران، دیگر شهرهای ایران، و برخی شهرهای دیگر کشورها صورت گرفت. این تظاهرات یکی از بزرگ‌ترین تظاهرات‌های غیر حکومتی تاریخ ایران بود و در تاریخ ۳۰ ساله پس از انقلاب بی‌سابقه بوده است.

## دهه ۲۰۱۰
بندانگشتی|چپ|کاریکاتوری از سقوط دولت‌های عربی پس از تونس
* ۲۰۱۰: انقلاب ۲۰۱۰ قرقیزستان
* ۲۰۱۰: آغاز جنبش بهار عربی که با خودسوزی محمد بوعزیزی کارگر تونسی آغاز شد.
** انقلاب تونس که به براندازی حکومت زین‌العابدین بن‌علی منجر شد.
** انقلاب ۲۰۱۱ مصر که به استعفای حسنی مبارک و برگزاری انتخابات و ریاست جمهوری محمد مرسی منجر شد.
** انقلاب ۱۷ فوریه لیبی که به جنگ داخلی و سپس سرنگونی معمر قذافی منجر شد.
** جنگ داخلی سوریه تا به امروز ادامه دارد که یکی از نتایج آن ظهور داعش بود.
** خیزش ۲۰۱۱ بحرین که سرکوب شد.
** انقلاب یمن که منجر به مداخله نظامی در یمن به رهبری عربستان سعودی شد.
* ۲۰۱۴: تظاهرات سراسری در ونزوئلا علیه سیاست‌های اقتصادی نیکلاس مادورو تا به امروز ادامه دارد
* ۲۰۱۴: جنگ داخلی در عراق که با ظهور داعش شدت آن افزایش پیدا کرد.
* ۲۰۱۴: دومین جنگ داخلی لیبی
* ۲۰۱۴–اکنون: جنگ داخلی یمن (۲۰۱۴–اکنون)
* ۲۰۱۵–اکنون: درگیری ترکیه و کردها (۲۰۱۵–اکنون)
* ۲۰۱۶: اعتراضات ۲۰۱۶ اتیوپی
* ۲۰۱۶: کودتای ۲۰۱۶ ترکیه
* ۲۰۱۶: ناآرامی‌های ۲۰۱۶ کشمیر
* ۲۰۱۸–۲۰۱۷: بحران ۲۰۱۷–۲۰۱۸ قانون اساسی اسپانیا
* ۲۰۱۹–۲۰۱۷: اعتراضات ۲۰۱۹–۲۰۱۷ رومانی
* ۲۰۱۸: انقلاب ارمنستان که منجر به انتخابات زودهنگام و تغییر نخست‌وزیر شد.
* ۲۰۱۷: اعتراضات دی ۱۳۹۶ ایران
* ۲۰۱۸: جنبش جلیقه‌زردها در فرانسه علیه دولت مکرون
* ۲۰۱۹: خیزش ۲۰۱۹ ونزوئلا
* ۲۰۱۹: اعتراضات ۲۰۱۹ اتیوپی
* ۲۰۱۸–۲۰۱۹: اعتراضات ۲۰۱۹–۲۰۱۸ مرز غزه
* ۲۰۱۹–۲۰۲۰: اعتراضات ۲۰۱۹–۲۰۲۰ هنگ کنگ
* ۲۰۱۹–۲۰۲۰: اعتراضات آبان ۱۳۹۸ ایران و اعتراضات دی ۱۳۹۸ ایران
* ۲۰۱۹–۲۰۲۰: اعتراضات به اصلاحیه قانون شهروندی
* ۲۰۱۹–۲۰۲۲: اعتراضات ۲۰۱۹–۲۰۲۲ شیلی

## دهه ۲۰۲۰
* ۲۰۱۹-اکنون: انقلاب ۱۷ اکتبر در لبنان
* ۲۰۲۰–۲۰۲۳: اعتراضات به قتل جرج فلوید در آمریکا
* ۲۰۲۰–۲۰۲۱: اعتراضات ۲۰۲۰–۲۰۲۱ بلاروس علیه زیرپا گذاشتن قانون اساسی و انتخاب شدن مجدد لوکاشنکو برای ریاست‌جمهوری و نبود دموکراسی
* ۲۰۲۲: خیزش ۱۴۰۱ ایران علیه نظام جمهوری اسلامی در اعتراض به کشته‌شدن مهسا امینی و حجاب اجباری
* ۲۰۲۵– ۲۰۲۶ : خیزش ۱۴۰۴ ایران ایران علیه نظام جمهوری اسلامی

## جستارهای وابسته
* فهرست شورش‌ها در تاریخ چین
* جنبش حقوق بشر و فمینیسم
* علل انقلاب

## نگارخانه

پرونده:Tod des Spartacus by Hermann Vogel.jpg | شکست اسپارتاکوس اثر هرمان ووگل (۱۸۸۲)
پرونده:Kermanshah-bisotoun inscription.jpg | کتیبه بیستون که داریوش را در حالی که پای خود را بر پیکر گئومات قرار داده، نشان می‌دهد.
پرونده:Horace Vernet-Barricade rue Soufflot.jpg | *[[سنگر]]ِ خیابان سوفلو* و پانتئون در پس‌زمینه. اثر اوراس ورنه - ۱۸۴۸
پرونده:Poster of Conquest of Tehran in July 1909 by Bakhtiaris.jpg | فتح تهران در موزه سعدآباد. سپهدار اعظم تنکابنی و سردار اسعد بختیاری سوار بر اسب دیده می‌شوند.


## منابع

رده:انقلاب
رده:انقلاب‌ها
رده:تاریخ جنبش‌های اجتماعی
رده:شورش
رده:شورش‌ها
رده:فهرست درگیری‌های نظامی
رده:فهرست‌ها
رده:فهرست‌های اجتماعی
رده:فهرست‌های تاریخ اجتماعی
رده:فهرست‌های سیاسی
رده:فهرست‌های مربوط به تاریخ