پل‌های ایران

[350px|بندانگشتی|نمای طولی [سی‌وسه‌پل (از پلهای تاریخی اصفهان)]]
فهرست **[[پل]]های [[ایران]]** به ترتیب تاریخ:

## اولین پل‌ها
از پژوهش‌های باستان‌شناسی بر می‌آید که پیش از هخامنشیان از الواح بدست آمده از شوش (تمدن عیلام) و در بابل (تمدنهای بین‌النهرین) و نشانه‌هایی از دوره مادها گواه وجود پلهایی بر کرخه (عیلام)، دجله و فرات (بین‌النهرین) و رودخانه‌های کوه‌های زاگرس (ماد) می‌باشد. در این میان از پل بابل بر رودخانه فرات (عهد بخت النصر) یاد می‌شود و قدیمی‌ترین اثر باستانی پل مربوط به پلی بر رود ارس (دوره اورارتوها) می‌باشد. همچنین پل باستانی بر رودخانه کر (کوروش) فارس -احتمالاً زمان کوروش- در محل درودزن که کاربری سدّ هم داشته است. بر شالوده پلهای هخامنشی و بر اساس معماری آن همچنین در دوره‌های بعد احداث شده است.

## دوره هخامنشی
[بندانگشتی|چپ|450px|[پل خداآفرین - آذربایجان شرقی]]
پلهای هخامنش:
* پلهای بر روی راه شاهی
* پل باستانی درودزن رودخانه کر
* پل باستانی رودخانه کرخه
* پل تنگه بلاغی (سیوند)
* پل تخت شاه‌نشین (در محل پاتاوه بر رودخانه بشار یاسوج)
* پل خداآفرین (بر رود ارس که پایه‌ای پل در عهد هخامنشی بوده است)
* پل تنگ (رود سیمره لرستان در تنگ‌ترین بخش رود)

## دوره اشکانیان
[بندانگشتی|چپ|250px|[پل دختر (میانه) - آذربایجان شرقی]]
* پل دختر (میانه)
* پل دختر (کر و دختر در لرستان)
* پل چم نمشت (سیمره)
* پل گاومیشان (سیمره)

## ساسانیان
[بندانگشتی|چپ|250px|[پل شهرستان - اصفهان]]
مشهورترین پلهای دوره ساسانی
* پل دزفول
* پل چالان چولان
* پل سیاه منصور دزفول
* پل سیفون دزفول
* پل بند شادروان شوشتر
* پل شهرستان
* پل خسرو
* پل نعمان
* پل شاپوری
* پل کر و دختر
* پل ساسانی دره شهر
* پل چم نمشت

## اوایل دوره اسلامی
* پل خداآفرین بازسازی شده
سده ۴ قمری:
* پلامیر (رود کر - فارس)
* پل هندوان (شهر اهواز)
* پل ایدج پل شهر ایذه - پل عهد ساسانی که مرمت شد
* پلهای هیرمند و فره - سیستان
* پل ابوطالب بر رودخانه درخید یا خوبذان در شهر نوبندجان یا نوبندگان ولایت انبوران فارس
* پلهای بدر بر رود کشکان
* پل کشکان بر رود کشکان
* پل کله هر (پل ممولو) بر رود کشکان روستای مملو
* پل گاومیشان شرق سیمره
در دوره حکومت ترکان:
* پل توس خراسان
* پل ضیاالملک بر رود ارس

## پس از مغول
* پلهای میانه حوالی شهر میانه
* پل شهرچای یا پل میانه بر رودخانه میانج
* پل آجری نوژی وران راه بیستون به سنقز
* پل آجری قراچای جاده همدان - کرمانشاه
* پل خیرآباد دهستان خیرآباد جاده بهبهان - گچساران
* پل خاتون بر رود کرج
* پل خشت دیماین راه مالرو اشکور

## عهد صفوی
[بندانگشتی|چپ|250px|[پل خواجو - اصفهان]]
* سی و سه پل اصفهان
* پل خواجو اصفهان
* پل جویی یا پل جوبی در اصفهان
* پل خان بر رود کر
* پل شاه عباسی اشتهارد - بوئین زهرا
* پل آجری کوچه روستای کوچه کنگاور
* پل آجری میان راهان روستای میان راهان کنگاور
* پل پنج چشمه بر رود زنکمار، تبریز - ماکو
* پل آجری خرم‌آباد شهر خرم‌آباد
* پل فرسنج روستای فرسنج تویسرکان

## قاجاریه و پهلوی
* پل اترک بر رودخانه اترک در مرکز شهر قوچان
* پل آجری حاجی امیر بر رودخانه کبوترلانه بلوک سلطان آباد کنگاور
* پل خاتون (شهرستان خوی)
* پل چالان چولان بروجرد - درود
* پل حاجی فتحعلی بروجرد
* پل دره روآه بروجرد - ملایر
* پل لوشان قزوین - رشت

## پل‌های سده اخیر
### پل‌های راه‌ها
[بندانگشتی|چپ|250px|[پل سفید اهواز- راه-خوزستان]]
در کل بیش از ۱۸۵ پل با طول بیش از صد متر و ۴۲ پل با دهانه اصلی بیش از ۵۰ متر وجود دارد. مهم‌ترین پل‌ها:
* پل سفید اهواز یا پل معلق اهواز
* پل خرمشهر
* پل دره نرگسی
* پل جدید(دوم) دزفول
* پل سوم دزفول
* پل چهارم دزفول
* پل پنجم دزفول
* پل دسترسی سد کارون سه
* پل هفتم اهواز
* پل ناژوران اصفهان
* پل سوم آبادان روی بهمن شیر
* پل ترکه‌ای شوشتر به نام شهید بهرامی در شوشتر
* پل فلزی بابلسر که در سال ۱۳۱۳ توسط آلمان‌ها ساخته شد
* پل زغالی چالوس که در دوران پهلوی اول ساخته شد و در سال ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۸۸۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.
* پل ماشلک نوشهر (در ۱۴ مهرماه ۱۳۹۷ بر اثر سیل تخریب شد)
* پل تجن ساری

### پل‌های راه‌آهن
[بندانگشتی|چپ|250px|[پل ورسک -راه‌آهن- مازندران]]
مهم‌ترین پل‌های راه‌آهن سراسری شمال-جنوب:
* پل اورین در دوره پهلوی اول - بر دره اورین بین ایستگاه سرخ‌آباد و ورسک
* پل ورسک یا پل پیروزی در دوره پهلوی اول - بر دره ورسک نزدیکی عباس‌آباد
* پل رود شور ۵۲ کیلومتری جنوب تهران
* پل آب دیز ۳۳۸ کیلومتری بندر امام خمینی
* پل کارون ۱۱۰ کیلومتری بندر امام خمینی
راه‌آهن تهران - تبریز:
* پل کرج تهران - قزوین کیلومتر ۳۸ روی رودخانه کرج
* پل کردان رودخانه کردان
* پل رودخانه ارس
* پل گدوک ۱۴۳ کیلومتری جلفا به تبریز
* پل قطور بزرگ‌ترین پل ایران و خاورمیانه در ۱۳۴۸ احداث شد.
همچنین دیگر مسیرهای راه‌آهن مانند: راه‌آهن قم به جنوب کشور و راه‌آهن تهران به مشهد در شرق نیز پل‌هایی دارند که به علت مسیر کویری اکثراً کوتاه و کوچکند؛ و در مسیر بافق - بندر عباس به‌خصوص در مسیر کوه‌های گنو پل‌های بزرگی وجود دارد.

## منابع

* 

رده:پل‌ها در ایران
رده:فهرست ساختمان‌ها و سازه‌ها در ایران
رده:فهرست‌های مربوط به ترابری ایران