جیمز ارل جونز

**جیمز ارل جونز** (؛ ۱۷ ژانویهٔ ۱۹۳۱ – ۹ سپتامبر ۲۰۲۴) بازیگر آمریکایی بود. جونز به‌دلیل بازی‌هایش در تئاتر و سینما «یکی از برجسته‌ترین و همه‌کاره‌ترین بازیگران آمریکا» توصیف شده است. او همچنین «یکی از بزرگ‌ترین بازیگران در تاریخ آمریکا» نامیده شده است. او در سال ۱۹۸۵ به تالار مشاهیر تئاتر آمریکا راه یافت. از او با نشان ملی هنر در ۱۹۹۲، جایزه مرکز کندی در ۲۰۰۲، جایزه یک عمر دستاورد هنری انجمن بازیگران فیلم در ۲۰۰۹ و جایزه اسکار افتخاری در ۲۰۱۱ تقدیر شده است.

جونز در آرکاباتلا، میسیسیپی به دنیا آمد و از دوران کودکی دچار لکنت بود. او گفت که شعر و بازیگری به او کمک کرد تا بر چالش‌های کم‌توانی‌اش غلبه کند. او که دوره مقدماتی پزشکی را در کالج مطالعه می‌کرد، طی جنگ کره و پیش از اینکه حرفه بازیگری را دنبال کند، در نیروی زمینی ایالات متحده آمریکا مشغول به خدمت شد. صدای عمیق در پروژه‌هایش مورد ستایش قرار گرفت. جونز نخستین نقش خود را در تئاتر برادوی با نمایش *طلوع در کمپوبلو* (۱۹۵۷) بازی کرد. او برای بازی در نمایش‌های متعدد با شکسپیر در پارک از جمله *[[اتلو]]*، *[[هملت]]*، *[[کوریولانوس]]* و *[[شاه لیر]]* به شهرت رسید. جونز به‌طور پیوسته در تئاتر کار کرد و جایزه تونی بهترین بازیگر مرد در نمایشنامه را برای بازی در نقش یک بوکسور در *امید سفید بزرگ* (۱۹۶۸) کسب کرد؛ او این نقش را در اقتباس سینمایی سال ۱۹۷۰ تکرار کرد و نامزد جایزه اسکار و جایزه گلدن گلوب شد.

جونز دومین جایزه تونی خود در رشتهٔ بهترین بازیگر مرد در نمایش‌نامه را برای بازی در نقش پدری از طبقه کارگر در نمایش *[[حصارها (نمایش‌نامه)|حصارها]]* (۱۹۸۷) اثر آگوست ویلسون دریافت کرد. او کاندیدای جایزه تونی برای نقش‌هایش به‌عنوان یک شوهر در نمایش *کنار برکهٔ طلایی* (۲۰۰۵) اثر ارنست تامپسون و رئیس‌جمهور سابق در نمایش *بهترین مرد* (۲۰۱۲) اثر گور ویدال بود. دیگر اجراهای او در برادوی عبارتند از: *[[گربه روی شیروانی داغ]]* (۲۰۰۸)، *[[رانندگی برای خانم دیزی (نمایش‌نامه)|رانندگی برای خانم دیزی]]* (۲۰۱۰–۲۰۱۱)، *نمی‌توانی آن را با خودت ببری* (۲۰۱۴)، و *بازی جین* (۲۰۱۵–۲۰۱۶). او جایزه ویژه تونی برای یک عمر دستاورد هنری را در سال ۲۰۱۷ دریافت کرد.

وی با صداپیشگی دارت ویدر در جنگ ستارگان شناخته شد. جیمز ارل جونز از سوی آکادمی اسکار جایزه یک عمر دستاورد را در سال ۲۰۱۱ دریافت کرد.

از فیلم‌های معروف او می‌توان به بازی در فیلم بازی پاتریوت، قاضی درد، واضح و خطر موجود، جن‌گیر ۲: مرتد، هزینه یاب، سلاح عریان ۳، شیادان، *[[تخته سنگ تمیز (فیلم ۱۹۹۴)|تخته سنگ تمیز]]*، جفرسون در پاریس، *[[موفق باشید (فیلم ۱۹۹۶)|موفق باشید]]* و *[[سوزاننده‌ها]]* اشاره کرد.

جیمز ارل جونز در ۹ سپتامبر ۲۰۲۴ در ۹۳ سالگی در خانه خود در شهرستان داچس، نیویورک درگذشت.

## منابع

* 

## جستارهای وابسته
* فهرست افراد لکنتی

## پیوند به بیرون

* 
* 
* 
*  (archive)
* 
* 
* 
* 

رده:اعضای فرهنگستان هنر و دانش آمریکا
رده:افراد آمریکایی ایرلندی‌تبار
رده:افراد دارای اختلال گفتاری
رده:افسران ارتش ایالات متحده آمریکا
رده:اهالی شهرستان تیت، میسیسیپی
رده:اهالی شهرستان منیستی، میشیگان
رده:بازیگران تئاتر مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد آمریکایی نمایش‌نامه‌های شکسپیر
رده:بازیگران مرد اهل میسیسیپی
رده:بازیگران مرد اهل میشیگان
رده:بازیگران مرد بازی ویدئویی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد تلویزیونی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد سریال‌های آبکی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:برندگان جایزه امی برنامه‌های روز
رده:برندگان جایزه امی ساعات پربیننده برای بهترین بازیگر مکمل مرد در مجموعه تلویزیونی کوتاه یا فیلم تلویزیونی
رده:برندگان جایزه امی ساعات پربیننده برای بهترین بازیگر نقش اول مرد در مجموعه تلویزیونی درام
رده:برندگان جایزه تونی
رده:برندگان جایزه دراما دسک
رده:برندگان جایزه گرمی
رده:برندگان جایزه مرکز کندی
رده:پیروان کلیسای کاتولیک رم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:درگذشتگان ۲۰۲۴ (میلادی)
رده:دریافت‌کنندگان جایزه اسکار افتخاری
رده:دریافت‌کنندگان جایزه اوبی
رده:دریافت‌کنندگان نشان ملی هنر آمریکا
رده:راویان کتاب صوتی
رده:زادگان ۱۹۳۱ (میلادی)
رده:صداپیشگان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فعالان حقوق مدنی آمریکایی آفریقایی‌تبار
رده:کاتولیک‌های آفریقایی-آمریکایی
رده:نظامیان اهل میسیسیپی