علیرضا اعرافی

**علیرضا اعرافی** (زادهٔ ) روحانی و فقیه شیعه ایرانی است که هم‌اکنون ریاست مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه کشور را برعهده دارد. او همچنین عضو شورای نگهبان، نماینده استان تهران و نایب‌رئیس دوم در مجلس خبرگان رهبری است.

او از سال ۱۳۷۱ امامت جمعه شهر میبد را به عهده داشت و در سال ۱۳۹۳ به امامت جمعه شهر قم انتخاب شد. او از ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۷ ریاست جامعة المصطفی العالمیه را برعهده داشت. وی از سال ۱۳۹۰ عضو حقیقی شورای عالی انقلاب فرهنگی است و در سال ۱۳۹۵ به عنوان مدیر حوزه علمیه قم و مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه انتخاب شد. او همچنین مسئول حوزه‌های علمیه خواهران و برادران در میبد بوده است.

اعرافی عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، عضو شورای عالی حوزه‌های علمیه، هیئت امنای دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم و عضو هیئت‌امنای دانشگاه فرهنگیان است.

وی پس از کشته شدن سید علی خامنه‌ای توسط اسرائیل و آمریکا در ۹ اسفند ۱۴۰۴ به‌عنوان یکی از اعضای شورای موقت رهبری در کنار رئیس‌جمهور پزشکیان و رئیس قوه قضاییه غلامحسین محسنی اژه‌ای  انتخاب شد.

علیرضا اعرافی در ۸ خرداد ۱۴۰۱ به واتیکان سفر و با پاپ فرانسیس رهبر مسیحیان کاتولیک در واتیکان دیدار کرد.

رابطه نزدیک و اعتماد علی خامنه‌ای به وی باعث شد که او مراتب ترقی را آهسته و پیوسته طی کند. تا جایی که نام وی به عنوان یکی از گزینه‌های جایگزین  خامنه‌ای مطرح می‌شد.

## پیشینه
علیرضا اعرافی در سال ۱۳۳۸ در شهر میبد، واقع در استان یزد در یک خانواده لک زاده شد. پدرش محمدابراهیم اعرافی از روحانیان میبد و از دوستان نزدیک سید روح‌الله خمینی و فعال مخالفت پهلوی بود. وی سال‌ها پیش از انقلاب ۱۳۵۷ نماز جمعه برپا می‌کرد و خود با سلاح در آن خطبه می‌خواند. چند کتاب از جمله *دل شده کوچه خدا* و *شیخ نارین* در شرح حال وی نوشته شده است. مادر علیرضا اعرافی نیز از فرزندان کاظم ملک‌افضلی اردکانی بود.

## تحصیلات و استادان
اعرافی تحصیلات کلاسیک خود را در میبد آغاز کرد. او قرائت قرآن، ادبیات و احکام را در کودکی نزد پدر و برخی استادان دیگر فرا گرفت و پس از خواندن کمی دروس ادبیات، در سال ۱۳۴۹ به قم رفت و همانجا تحصیلات دوره ابتدایی خود را تکمیل کرد. او همزمان دروس حوزه خود را آغاز کرد و دروس دوره مقدمات و سطح را به پایان رساند. او در سال ۱۳۵۶ به درس خارج راه یافت. او دروس فلسفی و درس اخلاق را نیز پی گرفت و در ضمن تحصیل دروس حوزوی، زبان‌های عربی و انگلیسی را فراگرفت و از مطالعات در رشته‌های ریاضی و فلسفه غرب نیز بازنماند و در دوره تعلیم و تربیت دفتر همکاری حوزه و دانشگاه (پژوهشگاه حوزه و دانشگاه) شرکت کرد. وی در تعطیلات به مباحثه تفسیر المیزان و شرح نهج‌البلاغه ابن ابی الحدید پرداخت.

وی در تفسیر شاگرد علی مشکینی بود و کتاب‌های *فلسفتنا* و *اقتصادنا* نوشته سید محمدباقر صدر را نزد سید کاظم حائری فرا گرفت. در درس خارج فقه و اصول، شاگرد استادانی چون مرتضی حائری یزدی، قافی یزدی، محمد فاضل لنکرانی، حسین وحید خراسانی، میرزا جواد تبریزی بود. او دروس اسفار اربعه، برهان شفا، فصوص الحکم و تمهید القواعد را نزد عبدالله جوادی آملی و بخشی از اسفار را نزد مرتضی مطهری آموخت.

## فعالیت سیاسی
علیرضا اعرافی از نوجوانی فعالیت‌های سیاسی داشت و هم‌زمان با مبارزات پدرش با جریان مخالف حکومت پهلوی همراه شد. او در ۱۶ سالگی بازداشت و مدتی زندانی شد.

## سمت‌های اجرایی

### امامت جمعه شهرستان میبد
اعرافی در سال ۱۳۷۱ پس از مرگ پدرش که امام جمعه میبد بود، با حکم رهبر جمهوری اسلامی ایران به امامت جمعه شهر میبد برگزیده شد.

### رئیس جامعة المصطفی العالمیه
در سال ۱۳۸۱ اعرافی از سوی علی خامنه‌ای به ریاست مرکز جهانی علوم اسلامی منصوب شد. او برنامه‌ای برای اداره این مرکز و اهداف بلندمدت آن ارایه کرد که تشکیل جامعة المصطفی بر پایه آن ترکیبی از سازمان مدارس و حوزه‌های خارج از کشور و مرکز جهانی علوم اسلامی است. در ۱۷ فروردین ۱۳۸۷ خامنه‌ای در پیامی جامعه المصطفی را به جای مرکز جهانی علوم اسلامی تأسیس کرد. اعرافی از همان آغاز به کار این مؤسسه در سال ۱۳۸۷ ریاست آن را بر عهده داشته است. اعرافی در مصاحبه‌ای با خبرگزاری مهر اعلام کرد از طریق این جامعه، تاکنون پنجاه میلیون نفر در سراسر جهان شیعه شده‌اند. او تا آبان ۱۳۹۷ عهده‌دار این سمت بود.

### عضو حقیقی شورای عالی انقلاب فرهنگی
در سال ۱۳۹۰ اعرافی توسط رهبر جمهوری اسلامی به عنوان عضو حقیقی شورای عالی انقلاب فرهنگی منصوب شد.

### امامت جمعه شهر قم
او در سال ۱۳۹۳ به امامت جمعه قم منصوب شد.اعرافی در دی ۱۳۹۳ با حضور محمد محمدی گلپایگانی رئیس دفتر سید علی خامنه‌ای در محل نماز جمعه قم اولین خطبه نماز جمعه خود را اقامه کرد. با حمایت و هدایت‌های ایشان، و تلاش‌های محمدباقر ولدان، مصلای قم پس از ۹ سال تعطیلی بازسازی و مقاوم‌سازی شد و در ۲۰ فروردین ۱۳۹۵ مصادف با ۱۷ ربیع الاول بازگشایی گردید.

### مدیریت حوزه‌های علمیه سراسر کشور
در اوایل سال ۱۳۹۵ شورای عالی حوزه علمیه قم، اعرافی را با حفظ سمت ریاست جامعه المصطفی به‌عنوان مدیر جدید حوزه‌های علمیه سراسر کشور انتخاب کردند.

### استادی دانشگاه
اعرافی سابقه تدریس در حوزه علمیه و دانشگاه‌هایی مانند علامه طباطبائی و تربیت مدرس را دارد و راهنمایی و مشاوره پایان‌نامه‌های بسیاری را بر عهده داشته است. او از اعضای هیئت امنای دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم است.

## مناصب سیاسی
#### عضو فقیه شورای نگهبان
سید علی خامنه‌ای در ۲۴ تیر ۱۳۹۸ علیرضا اعرافی را به عضویت شورای نگهبان منصوب کرد.

#### نماینده استان تهران در مجلس خبرگان رهبری
اعرافی از حوزه انتخابیه تهران در انتخابات مجلس خبرگان رهبری سال ۱۳۹۴ شرکت کرد اما رأی کافی برای ورود به مجلس خبرگان رهبری را به دست نیاورد. او در انتخابات دومین میان دوره‌ای این مجلس در سال ۱۴۰۰ از استان تهران نامزد شد و به این مجلس راه یافت. وی در این انتخابات مورد حمایت جامعه مدرسین حوزه علمیه قم قرار داشت. او در ششمین دوره انتخابات مجلس خبرگان رهبری اسفند ۱۴۰۲ در حوزه انتخابیه تهران با کسب ۸۸۸۶۱۸ رأی نفر اول شد.

## مواضع
اعرافی، بی‌خدایی، بت‌پرستی و مسیحیت را از جمله رقبای حوزه برشمرده و قم را در برابر همهٔ این رقیبان مسئول می‌داند. او از طرفداران فرزندآوری بیشتر و ایستادگی در برابر آمریکا است. او در خطبه‌های نماز جمعه تیر ۱۳۹۶ قم، بدون نام بردن از کسی، کسانی که آشتی ملی را مطرح می‌کنند، به توبه و استغفار فراخواند.

علیرضا اعرافی همواره کوشیده است که دیدگاه‌های نزدیک به خامنه‌ای را بازتاب دهد.

او در ۲۸ فروردین ۱۳۹۵ از ضرورت شکل‌گیری «عقلانیتی» سخن گفت که بتواند در برابر «عقلانیت غربی» بایستد و در عین حال مفاهیمی چون مذاکره، مقاومت، جهاد و انقلاب را در بر گیرد.

## کتاب‌شناسی
علیرضا اعرافی دارای تالیفاتی است که دسته‌ای از آنها به قلم وی و دسته‌ای دیگر حاصل پیاده‌سازی سخنرانی‌ها و تدریس وی است. مؤسسه اشراق و عرفان که متعلق به وی است آثار او را منتشر می‌کند. برخی از آثار او برنده جایزه شده‌اند. مهم‌ترین آثار وی بدین قرار هستند:
* کتاب *آرای دانشمندان مسلمان در تعلیم و تربیت و مبانی آن*، جلد ۱ به عنوان کتاب برتر حوزه در سال ۱۳۷۷، (زیر نظر علیرضا اعرافی).
* کتاب *تربیت فرزند، سیره تربیتی پیامبر و اهل بیت *، جلد ۱، برگزیده سومین دوره کنگره دین‌پژوهان کشور در سال ۱۳۸۰.
* کتاب *آرای دانشمندان مسلمان در تعلیم و تربیت و مبانی آن: امام محمد غزالی (۴۵۰–۵۰۵ ه‍.ق)*، جلد ۳، رتبه نخست بیست و یکمین دوره انتخاب کتاب سال جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۸۲. (نویسنده: بهروز رفیعی، زیر نظر علیرضا اعرافی).
* کتاب *فقه تربیتی*، جلد ۱و ۲، کسب عنوان پژوهش دینی برگزیده سال ۸۶ و ۸۷ در آئین تجلیل از پژوهشگران برتر حوزه دین.

## منابع

رده:اعضای جامعه مدرسین حوزه علمیه قم
رده:اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی
رده:افراد زنده
رده:اهالی میبد
رده:روحانیان شیعه اهل ایران
رده:زادگان ۱۳۳۸
رده:زادگان ۱۹۵۹ (میلادی)
رده:منتقدان بی‌خدایی
رده:منتقدان مسیحیت

رده:اعضای جامعه مدرسین حوزه علمیه قم
رده:اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی
رده:افراد زنده
رده:اهالی میبد
رده:روحانیان شیعه اهل ایران
رده:زادگان ۱۳۳۸
رده:زادگان ۱۹۵۹ (میلادی)
رده:منتقدان بی‌خدایی
رده:منتقدان مسیحیت
رده:سیاستمداران سده ۲۱ (میلادی) اهل ایران
رده:کردهای اهل ایران
رده:نمایندگان مجلس خبرگان رهبری
رده:اعضای شورای نگهبان