فخری خوروش

**فخری خوروش** (۱۰ خرداد ۱۳۰۸ – ۲۰ خرداد ۱۴۰۲) بازیگر اهل ایران بود. نخستین تجربهٔ بازیگری او، حضور در نمایش *[[دست‌های آلوده (نمایش‌نامه)|دست‌های آلوده]]* اثر ژان-پل سارتر بود که مورد استقبال قرار گرفت. او یکی از معدود بازیگران زنی بود که پس از انقلاب ۱۳۵۷ نیز به فعالیت خود در ایران ادامه داد. او پس از انقلاب در تلویزیون نیز به فعالیت پرداخت و نقش ملک‌جهان خانم را در سریال تاریخی *[[امیرکبیر (مجموعه تلویزیونی)|امیرکبیر]]* (۱۳۶۳–۱۳۶۴) بازی کرد. او در اوایل دههٔ ۱۳۸۰ از بازیگری فاصله گرفت و در سال ۱۳۸۵ به ایالات متحده نقل مکان کرد.

## زندگی
فخری خوروش در ۱۰ خرداد ۱۳۰۹ در کرمانشاه به دنیا آمد. او سریعاً تحصیل را در ۱۶ سالگی، به اتمام رساند. پس از پایان تحصیل در دانشسرا، با اینکه هدفش تحصیلات عالیه در رشته پزشکی بود، برای چندین سال به‌عنوان معلم مشغول به کار بود و توسط انجمن جامعه لیسانس‌ها برای بازیگری در تئاتر انتخاب شد. او سپس با نمایش *دست‌های آلوده* اثر ژان-پل سارتر به روی صحنه رفت که برای آن مورد استقبال قرار گرفت.

او از سال ۱۳۳۹ تا ۱۳۵۶ در تله‌تئاترهای بسیاری به ایفای نقش پرداخت. نخستین حضور او در سینما مربوط به *[[برای تو]]* (۱۳۳۴) به کارگردانی صادق بهرامی بود. یکی از تماشاگران نمایش‌های خوروش، فرخ غفاری بود که به‌تازگی تحصیلات سینمایی‌اش را در فرانسه به اتمام رسانده بود و برای ساختن فیلم‌های متفاوت در سینمای ایران به دنبال بازیگران مناسب می‌گشت. او در این جستجو، خوروش را انتخاب کرد و در فیلم *[[جنوب شهر]]* (۱۳۳۷) از بازی او استفاده کرد. اما این فیلم توقیف شد و در سال ۱۳۴۲ با اعمال سانسور و با نام جدید *رقابت در شهر* به نمایش درآمد.

خوروش که به واسطهٔ فعالیت‌های هنری‌اش خود را از آموزش و پرورش به وزارت فرهنگ و هنر منتقل کرده‌بود، توسط ادارهٔ جدیدش مأموریت پیدا کرد برای تلویزیون تله‌تئاتر بازی کند. اولین نمایشنامهٔ تلویزیونی او که در آن به ایفای نقش پرداخت *مارگریت* نام داشت. او در تلویزیون به مدت ۱۰ سال هر هفته یک نمایشنامهٔ زنده ارائه کرد و در این مسیر در کنار سایر هنرپیشگان و اهالی تئاتر آن زمان نظیر عزت‌الله انتظامی، بهروز وثوقی، محمدعلی کشاورز، جمیله شیخی، جمشید لایق، اسماعیل داورفر، داوود رشیدی، جعفر والی، حسین کسبیان، مهین شهابی، جمشید مشایخی، علی نصیریان، اسماعیل شنگله، پرویز فنی‌زاده، منوچهر فرید، نصرت پرتوی، اسماعیل محرابی، خسرو شجاع‌زاده، فرزانه تأییدی و آذر فخر در خلق آثاری ارزنده مشارکت داشت.

فخری خوروش از اواخرِ دههٔ ۱۳۴۰، با موج نوی سینمای ایران بارِ دیگر به سینما بازگشت و در فیلم‌هایی بازی کرد که برخی از مهم‌ترین فیلم‌های موج نو به‌شمار می‌آیند؛ از جمله *[[آقای هالو]]* (داریوش مهرجویی)، *[[نفرین (فیلم ۱۳۵۲)|نفرین]]* (ناصر تقوایی)، *[[شازده احتجاب (فیلم)|شازده احتجاب]]* (بهمن فرمان‌آرا)، *[[شطرنج باد]]* (محمدرضا اصلانی) و *[[سوته‌دلان]]* (علی حاتمی).

پس از وقوع انقلاب ۱۳۵۷، نام او برای احضار به دادگاه در روزنامه اعلام نشد. او پیش از انقلاب هرگز در سریال‌های تلویزیونی بازی نکرد، اما در سال‌های بعد از انقلاب در مجموعه‌های تلویزیونی متعددی بازی کرد که از آن جمله می‌توان به *[[امیرکبیر (مجموعه تلویزیونی)|امیرکبیر]]* و بازی در نقش مهدعُلیا، مادر ناصرالدین شاه، اشاره کرد که از به‌یادماندنی‌ترین نقش‌آفرینی‌های وی بوده است. وی در سریال‌های *[[امام علی (مجموعه تلویزیونی)|امام علی]]* و *[[پهلوانان نمی‌میرند]]* نیز بازی کرد و در آخرین اثر سینمایی‌اش در فیلم *[[یک بوس کوچولو]]* (بهمن فرمان‌آرا)، در سکانس پایانی حضوری مؤثر را رقم زد. در سال ۲۰۱۰، در سومین دوره جشنواره فیلم‌های ایرانی سانفرانسیسکو از خوروش برای ۵۰ سال فعالیت هنری تقدیر شد.

همسر اول او جواد اسودی نام داشت که معلم بود و در سال ۱۳۲۷ با او ازدواج کرد. خوروش بعد از جدایی از او با شاپور شیبانی (برادر جمشید شیبانی) ازدواج کرد.

خوروش از سال ۱۳۸۴ به ایالات متحده آمریکا مهاجرت کرد. در سال ۲۰۱۸، خودزندگی‌نامه‌ای از او با نام *زندگی روی صحنه* به چاپ رسید. او به گفته خانواده خوروش، او مدت‌ها دچار یک بیماری سخت بود. روز شنبه ۲۰ خرداد ۱۴۰۲ ساعت ۸:۳۰ صبح به وقت لس‌آنجلس در بیمارستانی در لس آنجلس درگذشت.
خوروش در مصاحبه‌ای با انتقاد از مردسالاری در ایران گفته بود: «در مورد خود من هم اتفاقاتی افتاد که متأسفانه نمی‌توانم بگویم و با من باید به گور برود.»

## فیلم‌شناسی
### سینمایی
[220px|بندانگشتی|از چپ: [بهروز وثوقی، جمشید مشایخی، بهمن فرمان‌آرا، فخری خوروش، پروانه معصومی و کامران شیردل در دیداری با فرح دیبا، ملکه ایران]]

### مجموعه تلویزیونی

## پانویس

## منابع
* 
* 
* فخری خوروش - راسخون
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون

* 
* روزی روزگاری در سینما فخری خوروش
* از «آقای هالو» تا «امیر کبیر»؛ گفتگوی اختصاصی با فخری خوروش

رده:اهالی کرمانشاه
رده:ایرانیان مقیم لس آنجلس
رده:بازیگران اهل کرمانشاه
رده:بازیگران تئاتر زن اهل ایران
رده:بازیگران زن تلویزیونی اهل ایران
رده:بازیگران زن سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
رده:بازیگران زن سده ۲۱ (میلادی) اهل ایران
رده:بازیگران زن فیلم اهل ایران
رده:درگذشتگان ۱۴۰۲
رده:درگذشتگان ۲۰۲۳ (میلادی)
رده:دور از وطن‌های اهل ایران در ایالات متحده آمریکا
رده:زادگان ۱۳۰۸
رده:زادگان ۱۹۲۹ (میلادی)
رده:کارگردانان تلویزیونی اهل ایران
رده:کارگردانان زن تلویزیونی
رده:مهاجران ایرانی به ایالات متحده آمریکا