open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
۶۶۵ (میلادی)

**۶۶۵ (میلادی)** ششصد و شصت و پنجمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### اروپا

* کبرات، حاکم (خاقان) بلغارستان بزرگ، پس از ۳۳ سال سلطنت درگذشت. پسرش باتبیان جانشین او شد که از پولتاوا (اوکراین امروزی)، سرزمین‌های شمال دریای سیاه و دریای آزوف حکومت می‌کند.

#### بریتانیا

* درگیری بین شاه سیگره از اسکس و برادرش سبی آغاز می‌شود، زیرا آنها برای تسلط بر مرسیا و وسکس تلاش می‌کنند.

#### امپراتوری عربستان

* فتح مسلمانان: یک ارتش عرب (۴۰۰۰۰ نفر) از طریق بیابان پیشروی می‌کند و شهر بیزانسی بارسا (لیبی) را تصرف می‌کند.

#### آسیا

* شهر سئونگنام (کره جنوبی) به هانسانجو (تاریخ تقریبی) تغییر نام می‌دهد.
* وو زتیان، همسر امپراتور چین، با حذف رقبای سیاسی خود، به طور غیررسمی به یک حاکم مطلق تبدیل می‌شود.

### بر اساس موضوع

#### دین

* ویلفرد، راهب بزرگ آنگلوساکسون، از انتصاب به مقام اسقفی در نورثامبریا امتناع می‌کند و برای انتصاب به مقام اسقفی توسط آگیلبرت، اسقف اعظم پاریس، به کومپین (فرانسه) سفر می‌کند.
* جارومان، اسقف مرسیا، به همراه مبلغان مسیحی برای بازگرداندن قبایل ساکسون که به بت‌پرستی بازگشته‌اند، اعزام می‌شود.
* طبق سالنامه کامبریه، آنگلوساکسون‌ها پس از نبرد دوم بادون به مسیحیت روی می‌آورند.
* سیگره اتباع خود را به رد مسیحیت و بازگشت به دین بومی خود تشویق می‌کند (تاریخ تقریبی).

#### علم

* براهماگوپتا کتاب خانداخادیاکای خود را می‌نویسد.

## زادگان

* اوتومو نو تابیتو، شاعر ژاپنی (متوفی ۷۲۹ میلادی)
* سعید بن جبیر، محقق مسلمان (متوفی ۷۱۴ میلادی)

## درگذشتگان

* ۱۶ آوریل - فروکتوسوس براگا، اسقف اعظم فرانسوی
* فچین فور، راهب و قدیس ایرلندی
* حفصه بنت عمر، همسر حضرت محمد
* کبرات، حاکم (خاقان) بلغارستان بزرگ
* لی ژونگ، شاهزاده سلسله تانگ (متولد ۶۴۳)
* یو ژینینگ، صدراعظم سلسله تانگ (متولد ۵۸۸)

## منابع
رده:۶۶۵ (میلادی)
۶۶۶ (میلادی)

**۶۶۶ (میلادی)** ششصد و شصت و ششمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* امپراتور کنستانس دوم درخواست اسقف مائوروس راونا را اجابت می‌کند و به شهر اجازه می‌دهد اسقف خود را بدون تأیید رم (تاریخ تقریبی) تقدیس کند.

#### اروپا

* دوک لوپوس فریولی به همراه آوارهای متحد علیه پادشاه گریمولد اول شورش می‌کند. گریمولد فریولی را تصرف و ویران می‌کند، پسر لوپوس، آرنفریت (متحد با بردگان) را ردیابی می‌کند و او را در نبردی در قلعه نیمیس کتک می‌زند و می‌کشد. گریمولد وچتار را به عنوان دوک جدید فریولی منصوب می‌کند.

#### آسیا

* راهبان بودایی چینی، ژی یو و ژی یو، ارابه‌های بیشتری با جهت جنوب می‌سازند (یک وسیله نقلیه قطب‌نمای جهت‌دار غیر مغناطیسی و مکانیکی که از دیفرانسیل استفاده می‌کند).

#### بر اساس موضوع

#### دین

* ویلفرد به بریتانیای کبیر بازمی‌گردد، اما در ساسکس غرق می‌شود. وقتی سرانجام به نورثامبریا می‌رسد، متوجه می‌شود که از مقام خود عزل شده و مجبور به بازنشستگی به ریپون می‌شود.
* ارکونوالد، راهب آنگلوساکسون، صومعه‌های بندیکتین، صومعه چرتسی (ساری) برای مردان و صومعه بارکینگ (که اکنون در شرق لندن است) برای زنان را تأسیس کرد.

## زادگان

* ژانگ جیاژن، مقام چینی

## درگذشتگان

* عبدالرحمن بن ابی بکر، فرزند اول اولین خلیفه راشدین، ابوبکر
* آرنفریت، دوک فریولی (شمال ایتالیا)
* لیو شیانگدائو، مقام رسمی سلسله تانگ (متولد ۵۹۶)
* لی ییفو، صدراعظم سلسله تانگ
* دو دشوآن، مقام رسمی سلسله تانگ
* لیو شیانگدائو، صدراعظم سلسله تانگ
* لینگهو دفن، مقام رسمی سلسله تانگ
* یون گه سومون، دیکتاتور نظامی گوگوریو

## منابع

رده:۶۶۶ (میلادی)
۶۶۷ (میلادی)

**۶۶۷ (میلادی)** ششصد و شصت و هفتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* جنگ اعراب و بیزانس: خلیفه معاویه اول سلسله حملاتی را علیه متصرفات بیزانس در آفریقا، سیسیل و شرق آغاز کرد.

#### اروپا

* لومباردها، به رهبری شاه گریمولد اول، اودرزو (شمال ایتالیا) را نابود کردند. بخش زیادی از جمعیت آن به شهر مجاور هراکلیا گریختند.

#### امپراتوری عرب

* شاه جوانشیر از آلبانی قفقاز (آذربایجان امروزی) علیه اعراب مسلمان شورش کرد، اما شکست خورد (تاریخ تقریبی).

### بر اساس موضوع

#### دین

* ویگارد، اسقف اعظم کانتربری، هنگام بازگشت از مراسم تقدیس خود در رم بر اثر طاعون خیارکی درگذشت.
* صومعه سنت واست در آراس (فرانسه) تأسیس شد.

## زادگان

* هشام بن عروه، راوی برجسته حدیث و عالم
* قاسم بن حسن فرزند حسن بن علی

## درگذشتگان

* ۲۳ ژانویه - ایلدفونسوس، اسقف تولدو
* دائوچوان، راهب بودایی چینی (متولد ۵۹۶)
* سوروس سبوخت، محقق و اسقف سوری
* سو دینگ‌فانگ، ژنرال سلسله تانگ (متولد ۵۹۱)
* ویگارد، اسقف اعظم کانتربری (تاریخ تقریبی)

رده:۶۶۷ (میلادی)
۶۶۹ (میلادی)

**۶۶۹ (میلادی)** ششصد و شصت و نهمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* بهار – نیروهای عرب که خالسدون، در ساحل آسیایی بسفر، را تصرف کرده‌اند، قسطنطنیه، پایتخت بیزانس را تهدید می‌کنند. اعراب مسلمان در اثر قحطی و بیماری کشته می‌شوند. یزید، فرمانده عرب، به جزیره سیزیکوس (ترکیه امروزی) عقب‌نشینی می‌کند.

#### بریتانیا

* شاه اکبرت از کنت، فرمانروایی ساری را به شاه وولفر از مرسیا واگذار می‌کند. اکبرت سپس قلعه ساحلی قدیمی ساکسون در رکولور (جنوب شرقی انگلستان) را به کشیشی به نام باسا اعطا می‌کند تا صومعه‌ای را به سنت مری (تاریخ تقریبی) تأسیس کند.

#### آسیا

* ۱۴ نوامبر – کاماتاری، دولتمرد و اصلاح‌طلب ژاپنی، به عنوان پاداش خدماتش، نام خانوادگی فوجیوارا را از امپراتور تنجی دریافت می‌کند، اما در استان یاماتو (شهر ساکورای امروزی) می‌میرد. [اهمیت این رویداد مشخص نیست]

## زادگان

* گرگوری دوم، پاپ کلیسای کاتولیک (متوفی ۷۳۱)

* ژوستینیان دوم، امپراتور بیزانس (تاریخ احتمالی)
* قتیبه بن مسلم، سردار عرب (تاریخ تقریبی)

## درگذشتگان

* 1 ژانویه - جوانشیر، پادشاه آلبانی قفقاز (متولد 616)
* 14 نوامبر - فوجیوارا نو کاماتاری، بنیانگذار قبیله فوجیوارا (متولد 614)
* 31 دسامبر - لی شیجی، ژنرال و صدراعظم سلسله تانگ (متولد 594)
* جارومان، اسقف مرسیا (تاریخ تقریبی)
* مززیوس، غاصب بیزانس (تاریخ تقریبی)

رده:۶۶۹ (میلادی)
۶۷۰ (میلادی)

**۶۷۰ (میلادی)** ششصد و هفتادمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس
* جنگ اعراب و بیزانس: ناوگان اعراب بر دریای اژه مسلط شد و جزایر استراتژیک رودس، کوس و خیوس را فتح کرد. ساحل قسمت جنوبی دریای مرمره تصرف شد و پایگاه بسیار خوبی در سیزیکوس برای آغاز محاصره دریایی قسطنطنیه فراهم شد.

#### بریتانیا

* ۱۵ فوریه - شاه اوسویو از نورثامبریا در جریان زیارتی در رم به همراه اسقف ویلفرید درگذشت. پسرش اکفریت جانشین او شد، در حالی که پسر کوچکش الفوین پادشاه دیرا شد. اوسویو در صومعه ویتبی، در کنار ادوین از نورثامبریا به خاک سپرده شد.

#### امپراتوری عربستان

* فتح مسلمانان: یک ارتش ده هزار نفری عرب به فرماندهی ژنرال عقبه بن نافع به قلمرو بیزانس در آفریقا حمله می‌کند. او یک پایگاه نظامی در قیروان (تونس) برای تهاجمات بیشتر تأسیس می‌کند و مسجد جامع، که به عنوان "مسجد عقبه" نیز شناخته می‌شود، را بنا می‌نهد.
* ۲ آوریل - حسن بن علی در ۴۴ سالگی درگذشت.

#### آسیا

* نبرد رودخانه دافی: نیروهای چینی (۸۰،۰۰۰ نفر)، تحت فرماندهی ژنرال شوئه رنگوئی از سلسله تانگ، توسط تبتی‌ها که کنترل حوضه تاریم را به دست گرفته‌اند، نابود می‌شوند.
* یک جنبش احیای گوگوریو، به رهبری گئوم موجام در شمال کره، آنسونگ را بر تخت سلطنت نشاند. گئوم بعداً به قتل رسید و آنسونگ به کشور همسایه، شیلا، گریخت.
* تاروماناگارا (اندونزی امروزی) به دو پادشاهی (پادشاهی سوندا و پادشاهی گالوه) تقسیم شده است و رودخانه سیتاروم مرز آن دو پادشاهی است (تاریخ تقریبی).
* یک دفتر ثبت خانوادگی به نام کوگو-ننجاکو در ژاپن تهیه می‌شود (تاریخ تقریبی) [اهمیت این رویداد مشخص نیست].

### بر اساس موضوع

#### دین

* هوریو-جی، یک معبد بودایی ژاپنی، پس از برخورد صاعقه به طور کامل سوخت؛ بازسازی آن بلافاصله آغاز شد.
* اسقف‌نشین دورچستر-آن-تیمز در انگلستان جای خود را به اسقف‌نشین وینچستر داد (تاریخ تقریبی).

## زادگان

* برترادا اهل پروم، شاهزاده خانم مروونژی (تاریخ تقریبی)
* شیلدبرت سوم، پادشاه فرانک‌ها (تاریخ تقریبی)
* کوربینیان، اسقف فرانک‌ها (تاریخ تقریبی)
* دروگو، دوک شامپاین از کارولنژی‌ها (درگذشته ۷۰۸)
* پتروناکس، راهب و راهب بزرگ ایتالیایی (تاریخ تقریبی)
* سمبات ششم، شاهزاده ارمنی (تاریخ تقریبی)
* طارق بن زیاد، سردار مسلمان (درگذشته ۷۲۰)
* تاتوین، اسقف اعظم کانتربری (تاریخ تقریبی)
* تریدو سونگتسن، امپراتور تبت (درگذشته ۷۰۴)
* ویترد، پادشاه کنت (تاریخ تقریبی)

## درگذشتگان

* ۱۵ فوریه – اوسویو، پادشاه نورثامبریا
* ۱۸ اوت – فیاکر، زاهد ایرلندی
* آدومار، اسقف تروآن (تاریخ تقریبی)
* گئوم موجام، رهبر نظامی گوگوریو
* گودبرتا، راهبه فرانکی (تاریخ تقریبی؛ تولد حدود ۶۴۰)
* حسن بن علی، نوه حضرت محمد و دومین امام شیعه (تولد ۶۲۵)
* جوانشیر، پادشاه آلبانی قفقاز
* لی چونفنگ، ریاضیدان و مورخ چینی (تولد ۶۰۲)
* میروال، پادشاه ماگونستا (تاریخ تقریبی)
* صفیه بنت حیی بن اخطب، همسر حضرت محمد (تاریخ تقریبی)
* تئودارد، اسقف ماستریخت (تاریخ تقریبی)

رده:۶۷۰ (میلادی)
۶۷۱ (میلادی)

**۶۷۱ (میلادی)** ششصد و هفتاد و یکمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

* ۷ دسامبر - یک خورشیدگرفتگی حلقوی از تبت تا مغرب قابل مشاهده است.

### بر اساس مکان

#### اروپا

* پرکتاریت از تبعید به لمباردی بازمی‌گردد و قلمرو خود را که از زمان مرگ پدرش، شاه گریموالد اول، به نمایندگی از گاریبالد اداره می‌شد، پس می‌گیرد. او پادشاه جوان را عزل می‌کند و حاکم جدید پادشاهی لمبارد در ایتالیا می‌شود. پرکتاریت در طول سلطنت خود، کاتولیک را دین رسمی اعلام می‌کند، اما اقتدار پاپ را به رسمیت نمی‌شناسد. گریموالد در کلیسای سنت آمبروجیو (میلان) دفن شده است.

#### بریتانیا

* نبرد دو رودخانه: شاه اکفریت از نورثومبریا، پیکت‌ها را به رهبری شاه درست ششم، در مجاورت جزیره مونکریف، نزدیک پرت (اسکاتلند) شکست می‌دهد. پس از نبرد، پیکت‌ها به بردگی گرفته می‌شوند و به مدت 14 سال آینده زیر یوغ اسارت قرار می‌گیرند.

#### آسیا

* یی جینگ، راهب بودایی چینی، با قایق از گوانگژو سفر می‌کند و از پایتخت پادشاهی تا حدودی بودایی سریویجایا در پالمبانگ (اندونزی) بازدید می‌کند. او به مدت ۶ ماه برای مطالعه دستور زبان سانسکریت و زبان مالایی می‌ماند.
* ۱۰ ژوئن - امپراتور تنجی یک ساعت آبی (clepsydra) به نام روکوکو را معرفی می‌کند. این وسیله که زمان را اندازه‌گیری و ساعت‌ها را نشان می‌دهد، در پایتخت اوتسو در ژاپن قرار داده می‌شود.
* شیلا کنترل سابی، پایتخت سابق بکجه، را از ژنرال تحت الحمایه تانگ برای آرام کردن شرق به دست می‌گیرد.

## زادگان

* سیگبرت چهارم، شاهزاده فرانک (تاریخ تقریبی)

## درگذشتگان

* گریمولد اول، پادشاه لومباردها

## منابع

رده:۶۷۱ (میلادی)
۶۷۳ (میلادی)

**۶۷۳ (میلادی)** ششصد و هفتاد و سومین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### اروپا

* بهار - شاه کلوتار سوم نوستریا و بورگوندی پس از ۱۶ سال سلطنت، که در آن دست‌نشانده - roi fainéant - شهردار نوستریا کاخ، ابروین بود، درگذشت. او در کلیسای سنت دنیس به خاک سپرده شد و برادرش تئودریک سوم جانشین او شد.
* اشراف بورگوندی، تحت رهبری اسقف لئودگار و آدالریش، از شیلدریک دوم دعوت می‌کنند تا در نوستریا و بورگوندی پادشاه شود. او به پادشاهی تئودریک حمله می‌کند و برادرش را برکنار می‌کند و خود به تنها پادشاه پادشاهی فرانک‌ها تبدیل می‌شود.
* ۳ سپتامبر - وامبا، پادشاه ویزیگوت‌ها، شورش هیلدریک، فرماندار نیم و رقیب تاج و تخت، را سرکوب کرد. او رهبران شورش را دستگیر کرد، آنها را به دادگاه کشاند و به جرم جنایاتشان، پوست سرشان را کند و به حبس ابد محکوم کرد.

#### بریتانیا

* شاه فریثوولد از ساری تحت سلطه مرسیایی‌ها شکوفا می‌شود. ازدواج دخترش اوسگیت با شاه سیگره از اسکس به هم می‌خورد. او آرزوی زندگی مذهبی دارد و از دربار اسکس فرار می‌کند تا تحت حمایت اسقف بدوینوس از المهام شمالی (نورفک) قرار گیرد.
* پادشاه دومانگارت مک دومنیل از دال ریاتا (اسکاتلند) می میرد و برادرزاده او مال دوین مک کونایل جانشین او می شود. او احتمالاً به عنوان ارباب خود تسلیم پادشاه اکگفریت نورثامبریا می شود.
* ۴ ژوئیه - شاه اکبرت اول کنت پس از نزدیک به ۹ سال سلطنت درگذشت. برادرش هلوثر جانشین او شد.

#### آسیا

* ۲۰ مارس - امپراتور تنمو تاج و تخت گل داوودی ژاپن را در کاخ کیومیهارا، در آسوکا، به دست می‌گیرد.

### بر اساس موضوع

#### دین

* اتلثریت، شاهزاده خانم آنگلوساکسون، به آنگلیای شرقی بازمی‌گردد و صومعه الی (کمبریج‌شایر) را تأسیس می‌کند. تقریباً در همین زمان، یک صومعه کوچک نیز به نام او در استو گرین تأسیس می‌شود.
* شورای هرتفورد توسط تئودور تارسوسی، اسقف اعظم کانتربری، برگزار و تشکیل می‌شود. این شورا برای کلیسای انگلیس قوانین وضع می‌کند.

## زادگان

* اتلبرگ، ملکه وسکس (تاریخ تقریبی)
* بده، متکلم و مورخ آنگلوساکسون (یا ۶۷۲)
* پگا، زن راهبه آنگلوساکسون (تاریخ تقریبی)
* ژانگ جیولینگ، صدراعظم سلسله تانگ (متوفی ۷۴۰)

## درگذشتگان

* ۴ ژوئیه – اکبرت، پادشاه کنت
* ۱۸ اوت – کیم یوشین، ژنرال شیلا (متولد ۵۹۵)
* آگیلبرت، اسقف آنگلوساکسون (تاریخ تقریبی)
* کلوتار سوم، پادشاه نوستریا و بورگوندی (متولد ۶۵۲)
* دومانگارت مک دومنیل، پادشاه دال ریات (اسکاتلند)
* رماکلوس، مبلغ فرانکی (تاریخ تقریبی)
* یان ​​لیبن، نقاش و مقام رسمی سلسله تانگ
* زیاد بن ابی سفیان، ژنرال مسلمان

## منابع

رده:۶۷۳ (میلادی)
۶۷۴ (میلادی)

**۶۷۴ (میلادی)** ششصد و هفتاد و چهارمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* محاصره قسطنطنیه: ناوگان اعراب وارد دریای مرمره شد و در مقابل دیوارهای جنوبی قسطنطنیه ظاهر شد تا پایتخت بیزانس را محاصره کند.
* آوریل - یک نیروی اعزامی مسلمان در ساحل تراکیه (نزدیک هبدومون) پیاده شد و دیوارهای عظیم تئودوسیایی را در سمت خشکی به سمت غرب محاصره کرد.
* تابستان - ابو ایوب انصاری، همراه و پرچمدار حضرت محمد، در اولین تلاش برای محاصره شهر درگذشت (تاریخ تقریبی).
* زمستان - نیروهای عرب به فرماندهی یزید (پسر خلیفه معاویه اول) به سیزیکوس (ترکیه) عقب‌نشینی کردند. ناوگان عرب به مدت ۴ سال محاصره‌ای سست در اطراف قسطنطنیه برقرار کرد.

#### اروپا

* اعراب مسلمان به کرت حمله کردند و بسیاری از سربازان را کشتند و به بردگی گرفتند (تاریخ تقریبی).

#### بریتانیا

* شاه اکفریت از نورثامبریا، ائتلافی به رهبری مرسیایی‌ها را شکست داد. او منطقه لیندسی (لینکلن‌شایر) را ضمیمه خاک خود کرد.
* شاه اسکوین جانشین پدرش کنفوس به عنوان حاکم وسکس شد (تاریخ تقریبی).

#### آسیا

* شاه ویکرامادیتیا اول از چالوکیا، ارتش پالاوان را در نبرد شکست داد و پایتخت آن، کانچی (هند امروزی) را ویران کرد.
* در کره، آناپجی به دستور پادشاه مونمو از شیلا ساخته شد.
* در ژاپن، پرنسس اوکو به سمت ایسه جینگو حرکت می‌کند.

### بر اساس موضوع

#### دین

* اتلثریت، ملکه سابق نورثامبریا، زمین‌های وسیعی را به اسقف ویلفرید می‌دهد تا صومعه هگزام را تأسیس کند.
* صومعه مونک‌ویرموث توسط بندیکت بیسکوپ در نورثامبریا تأسیس شد.
* اولین پنجره‌های شیشه‌ای در کلیساهای انگلیسی قرار داده شدند (تاریخ تقریبی).

## زادگان

* گوتلاک اهل کراولند، زاهد آنگلوساکسون ((تاریخ تقریبی؛ درگذشته ۷۱۴))

## درگذشتگان

* ابو ایوب انصاری، دوست (صحابه) حضرت محمد (تاریخ تقریبی)
* دیسبود، راهب و زاهد ایرلندی (متولد ۶۱۹)
* حسن بن ثابت، شاعر عرب و همراه حضرت محمد
* هونگرن، چان (بودایی) بزرگ خاندان تانگ (متولد ۶۰۱)
* سیکسبور، ملکه وسکس (تاریخ تقریبی)

## منابع

رده:۶۷۴ (میلادی)
۶۷۶ (میلادی)

**۶۷۶ (میلادی)** ششصد و هفتاد و ششمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* تابستان - محاصره قسطنطنیه: خلیفه معاویه اول پسرش یزید را با نیروهای کمکی مسلمانان به قسطنطنیه می‌فرستد. در همین زمان، بیزانسی‌ها باید با حمله اسلاوها به تسالونیکی و حملات لومباردی‌ها در ایتالیا روبرو شوند.

#### اروپا

* داگوبرت دوم، پسر پادشاه فقید زیگبرت سوم، پس از قتل سلف خود، کلوویس سوم، (تا حدودی با کمک اسقف ویلفرید) حاکم جدید اوسترازیا می‌شود.

#### بریتانیا

* پادشاه اتلرد مرسیا، در تلاشی برای اعمال سلطه و کاهش نفوذ کنتی‌ها در ساری و لندن، به کنت حمله کرد. ارتش او اسقف‌نشین روچستر (محل اسقف‌نشینان در غرب کنت) را ویران کرد و حومه اطراف را ویران نمود.
* شاه اسکواین از وسکس پس از دو سال سلطنت درگذشت و سنتواین، پسر شاه فقید سینگیلز، جانشین او شد. او قدرت پادشاهی آنگلوساکسون خود را بر ولزی‌ها دوباره تثبیت کرد.

#### آسیا

* امپراتور تنمو ژاپن فرمانی در مورد مالیات از املاک و استخدام افراد برای خدمت از استان‌های بیرونی صادر کرد. مردانی با توانایی‌های برجسته، حتی اگر از مردم عادی باشند، صرف نظر از رتبه‌شان، مجاز به ورود به خدمت هستند.
* تلاش گسترده شبه جزیره تحت رهبری شیلا، برای جلوگیری از تسلط چین بر کره، منجر به مجبور کردن نیروهای چینی به عقب نشینی به منچوری، در شمال شرقی چین، شد.

### بر اساس موضوع

#### دین

* آلدهلم، شاعر و محقق آنگلوساکسون، صومعه مالمزبری را در محل عزلتگاه معلم قدیمی خود، مائل دوب، تأسیس می‌کند.
* اتلرد اهل مرسیا، صومعه بریدون آن د هیل را در محل بالورکس، یک دژ تپه‌ای مربوط به عصر آهن، تأسیس می‌کند.
* ۱۷ ژوئن - پاپ آدئوداتوس دوم پس از ۴ سال سلطنت در رم درگذشت. دونوس به عنوان هفتاد و هشتمین پاپ جانشین او شد.
* کاتبرت اهل لیندسفارن در عزلتی نزدیک هولبورن، در مکانی که اکنون به عنوان غار سنت کاتبرت شناخته می‌شود، بازنشسته می‌شود.

## زادگان

* ۲۸ ژانویه &ndash; شاهزاده تونری، نویسنده و تاریخ‌نگار ژاپنی (د. ۷۳۵)

* یوحنای دمشق، راهب و کاهن سوری (تاریخ تقریبی)
* محمد باقر، پنجمین امام شیعیان (تاریخ تقریبی؛ وفات ۷۳۳)

## درگذشتگان

* ۱۷ ژوئن - پاپ آدئوداتوس دوم
* اسکواین، پادشاه وسکس
* کلوویس سوم، پادشاه اوسترازیا
* لی یانوی، صدراعظم سلسله تانگ
* مانگسونگ مانگتسن، امپراتور تبت
* وانگ بو، شاعر چینی

## منابع
*

رده:۶۷۶ (میلادی)
۶۷۸ (میلادی)

**۶۷۸ (میلادی)** ششصد و هفتاد و هشتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* ۲۷ ژوئیه - محاصره تسالونیکی (۶۷۶–۶۷۸) با عقب‌نشینی اسکلاونی‌ها پایان یافت.
* پاییز - محاصره قسطنطنیه: امپراتور کنستانتین چهارم در یک درگیری رو در رو با محاصره‌کنندگان عرب روبرو می‌شود. ناوگان بیزانس، مجهز به آتش یونانی، ناوگان مسلمانان را در سیلیون نابود می‌کند، و به تهدید اعراب برای اروپا پایان می‌دهد و یزید (پسر خلیفه معاویه اول) را مجبور به لغو محاصره زمینی و دریایی می‌کند. این پیروزی همچنین نیروهایی را آزاد می‌کند که برای شکستن محاصره دو ساله تسالونیکی توسط قبایل اسلاو محلی اعزام شده‌اند.

#### بریتانیا

* پادشاه اتلرد از مرسیا، نیروهای نورثامبریایی به رهبری پادشاه اکفریت را در نبردی در نزدیکی رودخانه ترنت شکست می‌دهد. اسقف اعظم تئودور به حل اختلافات بین این دو کمک می‌کند و اتلرد موافقت می‌کند که برای جلوگیری از از سرگیری خصومت‌ها، غرامت بپردازد (تاریخ تقریبی).

#### ژاپن

* ۲۷ آوریل - امپراتور تنمو برای رفتن به کاخ پرهیز، فال می‌گیرد.
* ۳ مه - پرنسس توچی ناگهان بیمار می‌شود و در قصر می‌میرد. پدرش، تنمو، قادر به قربانی کردن برای خدایان آسمان و زمین نیست.
* ۱۰ مه - توچی در مکانی که احتمالاً آکو (استان هیوگو) است، دفن می‌شود. تنمو با کمال میل برای او سوگواری می‌کند.

### بر اساس موضوع

#### دین

* ویلفرد، اسقف یورک، در اوج قدرت خود است و املاک وسیعی در سراسر نورثامبریا دارد. پس از امتناع او از پذیرش تقسیم اسقف‌نشینش، اکفریت و تئودور، اسقف اعظم کانتربری، او را از نورثامبریا تبعید کردند.
* ۱۱ آوریل - پاپ دونوس پس از ۱ سال و ۱۶۰ روز سلطنت در رم درگذشت. آگاتو اول جانشین او شد که هفتاد و نهمین پاپ می‌شود. او اولین پاپی است که پس از انتخاب، پرداخت خراج به امپراتور کنستانتین چهارم را متوقف کرد.
* در ژاپن، پرستش ملی خدایان آسمان و زمین برنامه‌ریزی شده است. تنمو سعی می‌کند دخترش توچی را به عنوان سایو انتخاب کند تا او را به خدمت خدایان درآورد. با این حال، توچی ناگهان بیمار می‌شود و می‌میرد.
* مجموعه معبد بئومئوسا در گومجونگ-گو (کره جنوبی مدرن) در زمان سلطنت پادشاه مونمو از شیلا ساخته می‌شود.

## زادگان

* شیلدبرت سوم، پادشاه فرانک مرووینگ و پسر تئودریک سوم
* چایلبراند اول، دوک بورگوندی (متوفی ۷۵۱)
* کینیچ اخال موناهب سوم، فرمانروای مایاهای پالنکه

## درگذشتگان

* 11 آوریل - پاپ دونوس
* 3 مه - توچی، شاهزاده خانم ژاپنی
* عبدالله بن عامر، سردار عرب (متولد 626)
* عایشه همسر حضرت محمد
* آربوگاست، اسقف استراسبورگ
* ناتالان، اسقف اسکاتلندی
* وچتر، دوک لومبارد فریولی
* ژانگ ونگوان، صدراعظم سلسله تانگ (متولد 606)

رده:۶۷۸ (میلادی)
۶۷۹ (میلادی)

**۶۷۹ (میلادی)** ششصد و هفتاد و نهمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* امپراتور کنستانتین چهارم پیمان صلحی با مدت اسمی ۳۰ سال با خلیفه معاویه اول از خلفای اموی امضا کرد. کنستانتین سالانه ۳۰۰۰ پوند (نومیسماتا) طلا، ۵۰ اسب و ۵۰ برده خراج پرداخت کرد. پادگان‌های عرب از پایگاه‌های خود در سواحل بیزانس، از جمله کرت و سیزیکوس، عقب‌نشینی کردند.

#### اروپا

* ۲۳ دسامبر - پادشاه داگوبرت دوم در یک حادثه شکار، در نزدیکی استنای-سور-موز (آردن)، احتمالاً به دستور پپین هرستال، شهردار کاخ اوسترازیا، به قتل رسید. تئودریک سوم جانشین او شد و او تنها حاکم پادشاهی فرانک‌ها شد.

#### بریتانیا

* پادشاه اتلرد مرسیا با پرنسس اوستریت، خواهر پادشاه اکفریت نورثومبریا (تاریخ تقریبی) ازدواج کرد.

#### آمریکا

* نون اوجول چاک، یکی از اهالی شهر مایا تیکال، پس از شکست نهایی خود از باالاج چان کاویل، در طول جنگ دوم تیکال-کالاکمول، در این سال درگذشت.

### بر اساس موضوع

#### دین

* آدومنان، وکیل روحانی، راهب صومعه ایونا ابی، واقع در جزیره ایونا (اسکاتلند امروزی) می‌شود.
* ۲ اکتبر - لئودگار، اسقف اوتون، توسط اشراف نوستریا در فکامپ (نرماندی) شکنجه و اعدام شد.

## زادگان

* سیما ژن، مورخ چینی (متوفی ۷۳۲)
* زکریا، پاپ کلیسای کاتولیک (متوفی ۷۵۲)

## درگذشتگان

* ۲۳ ژوئن - اتلثریت، ملکه نورثامبریا
* ۲ اکتبر، لئودگار، اسقف اوتون

* ۲۳ دسامبر - داگوبرت دوم، پادشاه اوسترازیا

* الفوین، پادشاه دیرا (تاریخ تقریبی)
* آماندوس، اسقف و قدیس (متولد حدود ۵۸۴)
* سن فالاد مک آیلا، محقق ایرلندی
* دای ژیده، صدراعظم سلسله تانگ
* زیگبرت چهارم، شاهزاده فرانکی (تاریخ تقریبی)
* شو یوشی، صدراعظم سلسله تانگ

رده:۶۷۹ (میلادی)
۶۸۱ (میلادی)

**۶۸۱ (میلادی)** ششصد و هشتاد و یکمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* جنگ بیزانس و بلغارستان: امپراتور کنستانتین چهارم مجبور شد دولت بلغار در موئسیا را به رسمیت بشناسد و برای جلوگیری از تهاجم بیشتر به تراکیه بیزانس، پول حفاظت بپردازد. در نتیجه، کنستانتین مضمون تراکیه امپراتوری بیزانس (واقع در جنوب شرقی بالکان) را خلق می‌کند.
* پاییز - یک شورش نظامی در منطقه آناتولی (ترکیه امروزی) رخ می‌دهد. ارتش بیزانس به سمت کریسوپولیس پیشروی می‌کند و هیئتی را از طریق تنگه هلسپونت به قسطنطنیه می‌فرستد و خواستار آن می‌شود که دو برادر در کنار کنستانتین چهارم، امپراتور مشترک باقی بمانند.
* سپتامبر/نوامبر - کنستانتین چهارم برادرانش هراکلیوس و تیبریوس را مثله کرد تا دیگر نتوانند حکومت کنند. او دستور داد که تصاویر آنها دیگر روی هیچ سکه‌ای ضرب نشود و نام آنها از اسناد رسمی حذف شود.
* کنستانتین چهارم با مصالحه موافقت می‌کند و ارتش را متقاعد می‌کند که به پادگان‌های خود در آناتولی بازگردند. او از رهبران شورش دعوت می‌کند تا به قسطنطنیه بیایند و در مورد چگونگی اجرای شرایط با سنا مشورت کنند. به محض ورود، رهبران را دستگیر و در سیکا به دار آویخته می‌کند.

#### اروپا

* ۹ ژانویه - دوازدهمین شورای تولدو: پادشاه ارویگ از ویزیگوت‌ها شورایی را تشکیل می‌دهد که در آن اقدامات متنوعی علیه یهودیان اجرا می‌کند. قوانین علیه خشونت علیه بردگان لغو می‌شود.

#### بریتانیا

* پادشاه اتلوال ساسکس به ویلفرید، اسقف تبعیدی یورک، اجازه می‌دهد تا در سلسی فرود بیاید و کلیسای جامعی به نام صومعه سلسی تأسیس کند.
* شاه اکفریت از نورثامبریا درخواست می‌کند که راهبان مونک‌ویرموث صومعه جدیدی در جارو (یا ۶۸۲) تأسیس کنند.

#### امپراتوری عربستان

* یک ارتش عرب مسلمان به رهبری عقبه بن نافع به مراکش می‌رسد، قبل از اینکه توسط بربرها مجبور به بازگشت به قیروان شود.
* ارمنی‌ها، آلبانیایی‌ها و ایبری‌ها علیه خلافت اموی شورش می‌کنند (تاریخ تقریبی).

#### آسیا

* در ژاپن، قانون آسوکا کیومیهارا در زمان امپراتور تنمو آغاز شد.
* قُتلوک خان شورش می‌کند و دومین خاقانات ترک را تأسیس می‌کند.
* کوساکابه، پسر دوم تنمو، ولیعهد می‌شود.
* شینمون پادشاه پادشاهی کره‌ای شیلا می‌شود.

### بر اساس موضوع

#### دین

* 10 ژانویه - پاپ آگاتو پس از دو سال و نیم سلطنت، که در آن کنستانتین چهارم را متقاعد کرد تا مالیاتی را که قبلاً در مراسم تقدیس پاپ جدید انتخاب شده وضع می‌شد، لغو کند، بر اثر طاعون در رم درگذشت.
* 16 سپتامبر - ششمین شورای جهانی (به سال 680 مراجعه کنید) در قسطنطنیه پایان یافت. این شورا آموزه‌های ارتدکس شورای کالسدون در سال 451 را مجدداً تأیید کرد و توحید را محکوم نمود.

## زادگان

* فوجیوارا نو فوساساکی، مشاور ژاپنی (متوفی ۷۳۷)
* پی یائوچینگ، صدراعظم سلسله تانگ (متوفی ۷۴۳)

## درگذشتگان

* 10 ژانویه - پاپ آگاتو
* ابروین، شهردار کاخ نوستریا (یا 680)
* هائو چوجون، ژنرال سلسله تانگ (متولد 607)
* جایاورمان اول، پادشاه چنلا (کامبوج)
* مونمو، پادشاه سیلا (کره)
* ملکه جاوی، همسر ملکه کره ای
* ملکه مونمیونگ، همسر ملکه کره ای

## منابع

رده:۶۸۱ (میلادی)
۶۸۳ (میلادی)

**۶۸۳ (میلادی)** ششصد و هشتاد و سومین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### بریتانیا

* شاه سیگره از اسکس پس از ۱۹ سال سلطنت مشترک درگذشت. برادرش سبی تا زمان مرگش در سال ۶۹۴ تنها حاکم اسکس شد.

#### امپراتوری عربستان

* فتنه دوم:
** ۲۶ اوت - نبرد حره: خلافت اموی، مدافعان شورشی مدینه را در میدانی از گدازه در شمال شرقی شهر شکست داد.
** سپتامبر-نوامبر - محاصره مکه: ارتش اموی به رهبری حصین بن نمیر السکونی مکه را محاصره کرد که در طی آن کعبه  آتش گرفت و سوزانده شد.
** ۱۴ نوامبر - خلیفه یزید اول پس از ۳ سال سلطنت که با جنگ داخلی همراه بود، در دمشق مرد. پسرش معاویه دوم به عنوان حاکم خلافت اموی جانشین او شد.

#### آسیا

* ۲۷ دسامبر - امپراتور گائوزونگ پس از ۳۴ سال سلطنت که در آن با تصرف کره به عنوان یک کشور تابعه، امپراتوری چین را گسترش داد، در سن ۵۵ سالگی در لوئویانگ درگذشت.
* امپراتور تنمو فرمان اصلاحاتی را در ژاپن صادر کرد؛ سکه‌های مسی باید به جای سکه‌های نقره استفاده شوند. سه روز بعد، او فرمانی مبنی بر ادامه استفاده از نقره صادر کرد.
* شاهزاده اوتسو، پسر تنمو، تقریباً در همین زمان شروع به رسیدگی به امور مملکتی کرد.
* سریویجایا توسط سری جایاناسا در سوماترا تاسیس شد

#### آمریکای میانه

* کینیچ جاناب پاکال ("پاکال کبیر")، حاکم (آجاو) ایالت مایا در پالنکه (مکزیک)، پس از ۶۸ سال سلطنت درگذشت. او در معبد کتیبه‌ها دفن شده است.

### بر اساس موضوع

#### هنر

* تاریخ تقریبی - درب تابوت سنگی در مقبره کینیچ جاناب پاکال (سپر ۲)، معبد کتیبه‌ها، پالنکه، مکزیک (فرهنگ مایا) ساخته شده است.

#### دین

* ۲۸ ژوئن - پاپ لئو دوم ۱۰ ماه پس از تقدیس در رم درگذشت.

* تاریخ تقریبی – سیکس‌ولف، اسقف مرسیا، کلیسای همه مقدسین را در بریکس‌ورث انگلستان تأسیس کرد.

## زادگان

* بیلگه خان، حاکم (خاقان) خاقانات ترک (یا ۶۸۴)
* مونمو، امپراتور ژاپن (متوفی ۷۰۷)
* یی شینگ، ستاره‌شناس و مهندس مکانیک چینی (متوفی ۷۲۷)

مرگ‌ها

## درگذشتگان
* یزید: دومین خلیفه از خلفای اموی.
* عقبه بن نافع فرماندار عرب، زاده ۶۲۲.

* 27 دسامبر - گائو زونگ، امپراتور سلسله تانگ (متولد 628)
* اَبِه، شاهزاده خانم و صومعه ی آنگلوساکسون
* آنسونگ، پادشاه گوگوریو (کره)
* کوی ژیون، کارمند سلسله تانگ (متولد ۶۲۷)
* دانچاد مویریشی، پادشاه کوناخت (ایرلند)
* کینیچ جناب پاکال ("پکال بزرگ")، حاکم (آژاو) پالنک (متولد 603)
* سیگهر، پادشاه اسکس
* Waningus، ابات فرانک (تاریخ تقریبی)
* شو رنگویی، ژنرال سلسله تانگ (متولد ۶۱۴)
* ژو یوانچائو، کارمند سلسله تانگ (متولد 622)

## منابع
*

## منابع

رده:۶۸۳ (میلادی)
۶۸۴ (میلادی)

**۶۸۴ (میلادی)** ششصد و هشتاد و چهارمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### اروپا

* گیسلمار، شهردار کاخ در نوستریا و بورگوندی، پس از دو سال سلطنت درگذشت و پدرش واراتو جانشین او شد. او بین سه پادشاهی فرانکی صلح برقرار کرد.

#### بریتانیا

* شاه اکفریت از نورثامبریا، لشکری ​​تنبیهی را به رهبری ایلدورمان خود، برهت، به ایرلند فرستاد و قلمرو میث، که توسط شاه والامقام فینسنختا فلداخ اداره می‌شد، را ویران کرد.

#### امپراتوری عربستان

* خلیفه معاویه دوم پس از یک سلطنت کوتاه که به حکومت سفیانی پایان داد، در دمشق درگذشت. خلیفه جدیدی در سوریه در بحبوحه جنگ‌های قبیله‌ای اعلام شد، اما مروان اول تا سال آینده سلطنت خواهد کرد.
* ۱۸ آگوست - نبرد مرج راهط: پارتیزان‌های مسلمان تحت رهبری مروان اول، حامیان عبدالله بن زبیر را در نزدیکی دمشق شکست می‌دهند و کنترل امویان بر سوریه را تثبیت می‌کنند.

#### آسیا

* ۳ ژانویه - ژونگ زونگ جانشین پدرش گائو زونگ شد و امپراتور سلسله تانگ گردید. مادرش وو زتیان همچنان قدرت پشت تخت سلطنت در چین را در دست دارد.
* ۲۷ فوریه - وو زتیان جای ژونگ زونگ را به نفع برادر کوچکترش روی زونگ گرفت. او به یک حاکم دست‌نشانده تبدیل شد و ژونگ زونگ در حصر خانگی قرار گرفت.
* تابستان - امپراتوری پالاوا (هند امروزی) به پادشاهی سیلان حمله می‌کند. یک لشکرکشی دریایی پالاوان با به‌کارگیری مزدوران تامیل، سلسله موریا را پایان می‌دهد.

#### ژاپن

* ۷ سپتامبر - یک دنباله‌دار بزرگ در ژاپن مشاهده شد (این قدیمی‌ترین سابقه مشاهده دنباله‌دار هالی در ژاپن است).
* ۱۳ نوامبر - امپراتور تنمو هشت عنوان از هشت کلاس (یاکوسا-نو-کابانه) را در ژاپن برقرار کرد.
* ۲۶ نوامبر - زلزله هاکوهو ۶۸۴. زلزله بزرگی ژاپن را لرزاند. مردم، خانه‌ها، معابد، زیارتگاه‌ها و حیوانات اهلی به شدت آسیب دیدند.

#### آمریکای میانه

* ۱۰ فوریه - کینیچ کان بهلام دوم به حکومت مایا در پالنکه (مکزیک امروزی) دست یافت.

### بر اساس موضوع

#### دین

* کاتبرت به عنوان اسقف هگزام انتخاب شد و گروه بزرگی از او به رهبری اکفریت به دیدارش آمدند. او موافقت کرد که برای انجام وظایف به لیندیسفارن (نورثومبریا) بازگردد.
* ۲۶ ژوئن - پاپ بندیکت دوم پس از یک دوره خالی بودن کرسی به مدت ۱ سال، به عنوان هشتاد و یکمین پاپ رم جانشین لئو دوم شد.

## زادگان

* گائو لیشی، مقام و خواجه سلسله تانگ (متوفی ۷۶۲)
* لی گوئر، شاهزاده خانم سلسله تانگ (تاریخ تقریبی)
* ناگایا، شاهزاده و سیاستمدار ژاپنی (متوفی ۷۲۹)
* تاچیبانا نو موروئه، شاهزاده و وزیر ژاپنی (متوفی ۷۵۷)

## درگذشتگان

* ۲۴ اوت – آدوئین، اسقف روئن (متولد ۶۰۹)
* آدارناس دوم، پادشاه ایبریا (تاریخ تقریبی)
* آلدگوند، راهبه بندیکتی فرانکی
* کادمون، شاعر نورثامبریایی (تاریخ تقریبی؛ تولد حدود ۶۵۷)
* کنستانتین مانانالی، بنیانگذار پائولیسیان‌ها
* گیسلمار، شهردار کاخ در نوستریا و بورگوندی
* لی شیان، شاهزاده سلسله تانگ (متولد ۶۵۳)
* لو بینوانگ، شاعر و مقام رسمی چینی
* معاویه دوم، خلیفه مسلمان (متولد ۶۶۱)
* پی یان، صدراعظم سلسله تانگ
* فیلیبر ژومیژ، راهب فرانکی
* سوروس دوم بار ماسکه، پاتریارک ارتدکس سریانی انطاکیه

رده:۶۸۴ (میلادی)
۶۸۷ (میلادی)

**۶۸۷ (میلادی)** ششصد و هشتاد و هفتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### آسیای شرقی

* ایلتریش خان، گوک‌ترک‌ها را از مغولستان داخلی به سمت شمال هدایت کرد و فلات مغولستان را اشغال کرد و این نشانگر احیای خاقانات ترک بود.

#### امپراتوری بیزانس

* امپراتور ژوستینین دوم با خلافت اموی پیمان صلح امضا کرد (که منجر به پرداخت خراج توسط خلیفه عبدالملک شد). او ۱۲۰۰۰ مارونی مسیحی را که پیوسته در برابر اعراب مقاومت می‌کردند، از لبنان بیرون راند. ژوستینین نیروی دریایی بیزانس را در قبرس تقویت کرد و نیروهای سواره نظام را از منطقه تراکیه در آناتولی به منطقه تراکیه در شبه جزیره بالکان منتقل کرد.

#### اروپا

* نبرد تِرتری: پادشاه تئودریک سوم نوستریا توسط پپین هِرستال، شهردار کاخ اوسترازیا، در نزدیکی پِرون (فرانسه امروزی)، در رودخانه سُم شکست خورد. تئودریک به پاریس عقب‌نشینی کرد و مجبور به امضای پیمان صلح شد. پپین به حاکم "عملی" پادشاهی فرانک تبدیل شد و خود را دوک فرانک‌ها نامید. او پایگاهی برای ظهور آینده پپینی‌ها و کارولنژی‌ها ایجاد کرد. پپین، نوردِبِر را به عنوان دوک بورگوندی منصوب کرد و او را به عنوان نوعی نایب‌السلطنه مسئول نوستریا و بورگوندی نمود.
* شاه ارویگ پس از هفت سال سلطنت درگذشت و دامادش ارگیکا به عنوان حاکم پادشاهی ویزیگوت‌ها جانشین او شد.

#### بریتانیا

* پادشاه مول از کنت و دوازده همراهش در جریان شورش کنتی‌ها در آتش سوختند. برادرش، پادشاه کادوالا از وسکس، برای انتقام، پادشاهی را ویران کرد.
* آدومنان، راهب بزرگ ایرلندی ایونا، برای آزادی اسیران ایرلندی (۶۰ گیل که در حمله‌ای در نورثامبریا اسیر شده بودند) به دربار شاه اکفریت می‌رود.

### بر اساس موضوع

#### دین

* کاتبرت، اسقف لیندسفارن، از مقام خود استعفا می‌دهد و پس از یک بیماری دردناک، به عزلت خود در اینر فارن (نورث‌آمبرلند) می‌رود و در آنجا درگذشت.
* ۲۱ سپتامبر - پاپ کونون اول پس از یک سال سلطنت در رم درگذشت و سرگیوس اول به عنوان هشتاد و چهارمین پاپ کلیسای کاتولیک جانشین او شد.
* ساخت قبه الصخره، واقع در کوه معبد، در اورشلیم آغاز شد (تاریخ تقریبی).

## زادگان

* اوچریوس، اسقف فرانکی (متوفی ۷۴۳)
* وی جیانسو، صدراعظم سلسله تانگ (متوفی ۷۶۳)
* وتیزا، پادشاه ویزیگوت‌ها (تاریخ تقریبی)

## درگذشتگان

* ۲۰ مارس – کاتبرت، اسقف آنگلوساکسون
* ۲۱ سپتامبر – پاپ کونون اول
* عبدالله بن عباس، پسر عموی حضرت محمد
* ارویگ، پادشاه ویزیگوت‌ها
* مول، پادشاه کنت (انگلستان)
* رومالد اول
* وامبا، پادشاه ویزیگوت‌ها

## منابع
رده:۶۸۷ (میلادی)
۶۸۸ (میلادی)

**۶۸۸ (میلادی)** ششصد و هشتاد و هشتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* جنگ بیزانس و بلغارستان: امپراتور ژوستینین دوم لشکرکشی به بالکان انجام داد و از طریق تراکیه پیشروی کرد، جایی که حکومت بیزانس را احیا کرد. او یک دولت تم (theme) تأسیس کرد و بسیاری از بلغارها و اسلاوها را به تم اوپسیسین (آسیای صغیر) مهاجرت داد.
* ژوستینین دوم، با امضای پیمانی با خلیفه اموی عبدالملک (و پرداخت خراج سالانه) برای اشغال مشترک جزیره، استقرار بیزانسی‌ها را در قبرس از سر گرفت.

#### اروپا

* پادشاه پرکتاریت از لومباردها پس از ۱۷ سال سلطنت، طی یک توطئه ترور شد. پسرش کونیپرت جانشین او شد و به عنوان حاکم پادشاهی لومباردها در ایتالیا تاجگذاری کرد.
* آلاهیس، دوک برشا، جنگ داخلی را در شمال ایتالیا آغاز می‌کند. او کونیپرت را در جزیره‌ای در دریاچه کومو (لومباردی) محاصره می‌کند، که با نیروهای پیدمونتی درگیر می‌شود.

#### بریتانیا

* شاه کادوالا از وسکس، احتمالاً به دلیل زخم‌هایی که در جنگ در جزیره وایت متحمل شده بود، از تخت سلطنت کناره‌گیری کرده و به زیارت رم می‌رود. خلأ قدرت توسط اینه، پسر پسرعموی دومش، جانشین شاه کوئنرد از دورست، پر می‌شود.
* شاه اتلرد مرسیا سلطه مرسیایی‌ها را بر بیشتر جنوب انگلستان برقرار کرد. او آسوین، عضو فرعی خانواده سلطنتی کنتی (پسرعموی دوم شاه ادریک)، را به عنوان پادشاه کنت منصوب کرد. کنت غربی به شاهزاده سوفهرد از اسکس داده شد.

### بر اساس موضوع

#### دین

* ادبرت به عنوان اسقف لیندیسفارن (نورثامبریا) منصوب می‌شود. او زیارتگاه مقدس سلف خود کاتبرت را تأسیس می‌کند، مکانی که در سال‌های بعد به مرکز زیارتی بزرگی تبدیل می‌شود.

## زادگان

* شارل مارتل، دولتمرد فرانکی و بنیانگذار سلسله کارولنژی (درگذشته ۷۴۱)
* جیان‌ژن، راهب بودایی چینی (درگذشته ۷۶۳)
* وانگ ژیهوان، شاعر چینی (درگذشته ۷۴۲)

## درگذشتگان

* 24 مه - سگن، اسقف آرماگ (متولد حدود 610)
* ابوالاسود دؤلی، عالم مسلمان (یا 689)
* مائل دوین مک کونیل، پادشاه دال ریاتا (اسکاتلند)
* پرکتاریت، پادشاه لومباردها
* ریکترود، ابی فرانک

## منابع

رده:۶۸۸ (میلادی)
۶۹۰ (میلادی)

**۶۹۰ (میلادی)** ششصد و نودمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### بریتانیا

* شاه آزوین از کنت پس از دو سال سلطنت توسط ویترد، برادر پادشاه فقید ادریک از کنت، سرنگون شد. او زمین‌های او را در شمال رودخانه تیمز، به انتقام از ساکسون‌های شرقی (تاریخ تقریبی) تصرف کرد.

#### آسیا

* ۱۶ اکتبر - وو زتیان بر تخت سلطنت سلسله تانگ نشست و خود را به عنوان «امپراتور مقدس و الهی» حاکم امپراتوری چین اعلام کرد. او اولین و تنها «امپراتور» زن در ۵۰۰۰ سال تاریخ چین شد. وو زتیان نام سلسله را به سلسله ژو تغییر داد و شروع به قتل مدعیان تاج و تخت و وزرایی کرد که سعی در مخالفت با او داشتند. در طول سلطنت خود، او جایگاه بودیسم را بالاتر از تائوئیسم قرار داد.

### بر اساس موضوع

#### سرگرمی

* تاریخ تقریبی اولین شطرنج چشم بسته شناخته شده، که توسط سعید بن جبیر بازی می‌شد

#### دین

* ویلیبورد، مبلغ آنگلوساکسون، به همراه 12 راهب بندیکتی از یورک به وستکاپله (هلند امروزی) سفر می‌کند تا فریسی‌های بت‌پرست را مسیحی کند.
* 19 سپتامبر - تئودور تارسوسی، در سن 88 سالگی، در کانتربری درگذشت. برهتوالد به عنوان نهمین اسقف اعظم کانتربری جانشین او شد (تاریخ تقریبی).

## زادگان

* آشوت سوم، شاهزاده ارمنی (تاریخ تقریبی)
* رودری مولوینوگ آپ ایدوال، پادشاه گوینِد (تاریخ تقریبی)
* تاسیلو دوم، دوک باواریا (تاریخ تقریبی)
* یزید دوم، خلیفه مسلمان (تاریخ تقریبی؛ درگذشته 724)

## درگذشتگان

* ۱۹ سپتامبر - تئودور تارسوس، اسقف اعظم کانتربری (متولد ۶۰۲)
* ایمه، اسقف و قدیس سوئیسی
* آمالبرگا از موبوژ، قدیس لوتارینگی (تاریخ تقریبی)
* بندیکت بیسکوپ، راهب بزرگ آنگلوساکسون
* برتا از وال دور، راهبه فرانکی (تاریخ تقریبی)
* جولیان، اسقف اعظم تولدو (متولد ۶۴۲)
* کوسایله، رهبر بربرها (تاریخ تقریبی)
* لاندرادا، راهبه فرانکی (تاریخ تقریبی)
* نوکاتا، شاعر ژاپنی (متولد حدود ۶۳۰)
* آسوین، پادشاه کنت (تاریخ تقریبی)

رده:۶۹۰ (میلادی)
۶۹۲ (میلادی)

**۶۹۲ (میلادی)** ششصد و نود و دومین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* نبرد سباستوپولیس: ارتش بیزانس به فرماندهی لئونتیوس در سباستوپولیس (ترکیه امروزی) توسط نیروهای عرب به رهبری محمد بن مروان شکست خورد. در طول نبرد، یک "سپاه نظامی ویژه" (حدود 20،000 اسلاو) به فرماندهی نبولوس، خطوط بیزانس را ترک کرده و به اعراب مسلمان پیوست.
* جنگ اعراب و بیزانس: مسلمانان ارمنستان، ایبری و کولخیس، آخرین متصرفات باقی‌مانده بیزانس در شرق کوه‌های توروس، را فتح کردند. امپراتور ژوستینین دوم مجبور شد با کنترل مشترک بیزانس و اعراب بر قبرس، در دریای مدیترانه شرقی (تاریخ تقریبی) موافقت کند.

#### بریتانیا

* شاه اینه از وسکس، خویشاوند خود، نوتلم، را به عنوان حاکم ساسکس منصوب می‌کند. به گفته بید، ساسکس برای چندین سال تحت سلطه اینه قرار می‌گیرد.

#### آسیا

* ملکه وو زتیان کنترل پادشاهی ختن در حوضه تاریم (شمال غربی چین) را دوباره به دست می‌گیرد.

#### مزوآمریکا

* معبد صلیب در پالنکه (مکزیک) برای بزرگداشت به تخت نشستن شاه کینیچ کان بهلام دوم (تاریخ تقریبی) ساخته شده است.

### بر اساس موضوع

#### دین

* شورای کوینیسکس در قسطنطنیه برگزار می‌شود؛ این شورا پایه و اساس قانون کلیسای ارتدکس را بنا می‌نهد. ژوستینیان دوم اعمال مذهبی غیر ارتدکس را سرکوب می‌کند و دستور دستگیری پاپ سرگیوس اول را می‌دهد. شبه‌نظامیان روم و اسقف‌نشین راونا امتناع می‌کنند و طرف پاپ را می‌گیرند.

## زادگان

* گوندلینا، راهبه فرانکی

## درگذشتگان

* عبدالله بن زبیر، صحابی عرب (متولد ۶۲۴)
* اسماء بنت ابی بکر، همراه حضرت محمد
* بریدی سوم، پادشاه پیکت‌ها
* بالج چان کاویل، حاکم مایا در دوس پیلاس (متولد ۶۲۵)
* دو ایوالد، کاهن ساکسون (تاریخ تقریبی)
* کروتیلدیس، نایب‌السلطنه ملکه فرانک‌ها

رده:۶۹۲ (میلادی)
۶۹۳ (میلادی)

**۶۹۳ (میلادی)** ششصد و نود و سومین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### اروپا

* سیزبرت، اسقف اعظم تولدو، شورشی را علیه پادشاه ارگیکا از ویزیگوت‌ها رهبری می‌کند. او قصد دارد ارگیکا و همسرش لیوویگوتو را ترور کند، اما در این کار شکست می‌خورد و خلع لباس و تکفیر می‌شود.
* ۲۵ آوریل – شانزدهمین شورای تولدو: ارگیکا خواستار تشکیل شورای کلیسا برای رسیدگی به امنیت سلطنت شد. شورشیان مورد لعن و نفرین قرار گرفتند و انجمن لودیکوم اصلاح شد.

#### بریتانیا

* شاه اوشِر از هویچه (زیرمجموعه مرسیا) پس از ۱۳ سال سلطنت درگذشت. چهار پسرش به عنوان ظاهراً پادشاهان مشترک جانشین او شدند: اتلبرت، اتل‌هارد، اتل‌وارد و اتلریک.
* شاه اینه از وسکس، «قانون قوانین» وست ساکسون خود را وضع کرد تا اقتدار پادشاهی خود را بازیابد. او قلمرو وسکس را در شبه جزیره غربی تثبیت کرد (تاریخ تقریبی).

#### آمریکای مرکزی

* ۳۱ مه - کاآک تیلیو چان چاک در سن ۵ سالگی به عنوان حاکم جدید ایالت مایایی نارانخو در گواتمالا، تحت نیابت سلطنت مادرش، واک شانیل آجاو (بانوی شش آسمان) از دوس پیلاس، منصوب شد و تا زمان مرگش در سال ۷۲۰ سلطنت کرد.

### بر اساس موضوع

#### دین

* ارکونوالد، اسقف لندن، درگذشت و والدر جانشین او شد. او در کلیسای جامع سنت پل به خاک سپرده شد و بعدها به عنوان یک قدیس مورد احترام قرار گرفت.
* ولفرام اهل سنس در مجمع اسقف‌ها در والنسیان (شمال فرانسه) شرکت می‌کند.
* کالینیکوس اول پس از پل سوم، هفتاد و یکمین پاتریارک قسطنطنیه می‌شود.

## زادگان

* آلفونسو اول، پادشاه آستوریاس (تاریخ تقریبی؛ درگذشته ۷۵۷)

## درگذشتگان

* ۲۰ اوت - پاول سوم، پاتریارک قسطنطنیه
* ۱۷ دسامبر - بگگا، راهبه فرانکی (متولد ۶۱۵)
* ارکونوالد، اسقف لندن
* فائلشار اوا مائله اودرین، پادشاه اوزرائیگ (ایرلند)
* اوشر، پادشاه هویچه (مرسیه)

رده:۶۹۳ (میلادی)
۶۹۴ (میلادی)

**۶۹۴ (میلادی)** ششصد و نود و چهارمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* مردایان از دژ اصلی خود، هاگیوپولیس، در شمال سوریه، به سرزمین‌های تحت تصرف مسلمانان حمله کردند (تاریخ تقریبی).

#### اروپا

* ۹ نوامبر - ارگیکا، پادشاه ویزیگوت‌ها، یهودیان را به کمک به مسلمانان متهم کرد و همه یهودیان را به بردگی محکوم کرد.

#### بریتانیا

* شاه این از وسکس به کنت حمله می‌کند و به تلافی قتل شاه مول، 30000 پنس از مردمش اخاذی می‌کند.
* شاه صبی از اسکس از سلطنت کناره‌گیری کرد و پسرانش سیگهارد و سوآفرد (تاریخ تقریبی) جانشین او شدند.

#### آسیا

* آسوکا، پایتخت امپراتوری ژاپن، توسط ملکه جیتو رها شد. او دربار خود را به فوجیوارا-کیو (استان نارا) منتقل کرد.
* قاپاغان خان (۶۹۴–۷۱۶) جانشین برادرش ایلتریش خان، به عنوان حاکم خاقانات ترک شرقی (آسیای میانه) شد.

## زادگان

* فوجیوارا نو اوماکای، دولتمرد ژاپنی (متوفی ۷۳۷)
* حماد راویه، محقق عرب (تاریخ تقریبی)

## درگذشتگان

* کلوویس چهارم، پادشاه فرانک‌ها (متولد ۶۷۷)
* کوئنرد، پادشاه دورست (تاریخ تقریبی)
* رودوالد، دوک فریولی (ایتالیا)
* شوئه هوای-یی، راهب بودایی چینی

رده:۶۹۴ (میلادی)
۶۹۶ (میلادی)

**۶۹۶ (میلادی)** ششصد و نود و ششمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس موضوع

#### دین

* صومعه سنت پیتر توسط روپرت، اسقف ورمز، در سالزبورگ (اتریش امروزی) تأسیس شد.

## زادگان

* ویجایادیتیا، پادشاه سلسله چالوکیا (متوفی ۷۳۳)
* کیم گیو-گاک، راهب بودایی کره‌ای (متوفی ۷۹۴)

### مورد اختلاف

* اوسرد اول نورثومبریا، پادشاه نورثومبریا از ۷۰۵ تا زمان مرگش در ۷۱۶.

## درگذشتگان

* ۱۳ آگوست – تاکچی، شاهزاده ژاپنی (متولد حدود ۶۵۴)
* دومنال دان، پادشاه دال ریات (اسکاتلند)
* وینایادیتیا از واتاپی، پادشاه سلسله چالوکیا و سلف ویجایادیتیا.
* ونچئوک، راهب بودایی کره‌ای (متولد حدود ۶۱۳)

### مورد اختلاف

* کلودولف، اسقف متز (متولد ۶۰۵)
* آلدترود، قدیس مسیحی

رده:۶۹۶ (میلادی)
۶۹۸ (میلادی)

**۶۹۸ (میلادی)** ششصد و نود و هشتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* بهار-تابستان - نیروهای عرب به فرماندهی حسن بن نعمان کارتاژ را تصرف کردند و به حکومت بیزانس در شمال آفریقا پایان دادند. ناوگان شکست‌خورده بیزانس شورش کرد و تیبریوس سوم را که پس از محاصره کوتاهی قسطنطنیه، لئونتیوس را از سلطنت خلع کرد، امپراتور بیزانس اعلام کرد.
* پاییز-زمستان - هراکلیوس، سردار بیزانسی، برادر تیبریوس سوم، با ارتشی از گذرگاه‌های کوهستانی کوه‌های توروس عبور کرده و وارد کیلیکیه می‌شود. او لشکرکشی به سوریه را آغاز می‌کند، نیروی عرب از انطاکیه را شکست می‌دهد و تا ساموساتا (ترکیه امروزی) یورش می‌برد.
* شیوع طاعون خیارکی در قسطنطنیه، سوریه و بین‌النهرین: تئوفانس معترف گزارش می‌دهد که طاعون چهار ماه طول کشیده و تعداد زیادی از مرگ و میرها را در قسطنطنیه توصیف می‌کند. امپراتور لئونتیوس دستور تخریب بازاری در بندر باری نئوریون قسطنطنیه را می‌دهد، جایی که حیوانات فروخته می‌شوند و منبع حیوانات آلوده‌ای است که از سوریه آورده شده‌اند. ارتش عرب مجبور می‌شود عملیات نظامی خود را متوقف کند. به گفته منابع سوری، طاعون در سوریه دو سال دیگر ادامه یافت.

#### اروپا

* ویتیزا، پسر شاه ارگیکا، به عنوان فرمانروای مشترک پادشاهی ویزیگوت در هیسپانیا منصوب شد (تاریخ تقریبی).

#### بریتانیا

* برِهْتِرد، نجیب‌زاده‌ی آنگلوساکسون، در حالی که ارتشی از نورثامبریا را علیه پیکت‌ها رهبری می‌کرد، کشته شد. پادشاهی کیت (یا کت) در شمال اسکاتلند تصرف شد (تاریخ تقریبی).
* فیانامایل اوا دونچادو پادشاه دال ریاتا (اسکاتلند) شد، تا زمان مرگش حدود سال ۷۰۰ (تاریخ تقریبی).

#### امپراتوری عربستان

* نیروهای بربر به رهبری ملکه کاهینا ("پیشگو") توسط مهاجمان عرب در اورس (الجزایر) سرکوب می‌شوند. او از زمان فروپاشی قدرت بیزانس (به سال ۶۴۷ مراجعه کنید) بربرها را گرد هم آورده است.

#### آسیا

* دائه جویونگ پادشاهی بالهایی را در منچوری تأسیس کرد (تاریخ تقریبی).
* خون لو، شاهزاده تایلندی، موانگ سوآ، پادشاهی اولیه لائوس را فتح کرد.
* قاپاغان قاغان بخش‌هایی از ماوراءالنهر (آسیای مرکزی) را فتح می‌کند.
* جشنواره میوه‌های نوبر (دایجو-سای) در ژاپن برگزار می‌شود.

#### آمریکای مرکزی

* ۲۴ مارس - ایتزامناجا کاویل حاکم جدید دولت‌شهر مایا در دوس پیلاس در گواتمالا می‌شود و تا سال ۷۲۶ سلطنت می‌کند.

### بر اساس موضوع

#### دین

* شورای آکویلیا: اسقف‌های اسقف‌نشین آکویلیا تصمیم می‌گیرند به انشعاب سه فرقه پایان دهند و به اتحاد با روم بازگردند.
* ویلیبورد، مبلغ آنگلوساکسون، صومعه‌ای را در اشترناخ (لوکزامبورگ) تأسیس می‌کند که توسط ایرمینا، دختر شاه داگوبرت دوم، به او اهدا شده است.
* تاریخ احتمالی دفن کاتبرت در پشت محراب در لیندیسفارن (تاریخ تقریبی).
* شاهزاده خانم تاکی به عنوان سایو از معبد ایسه (ژاپن) به سایکو فرستاده می‌شود.

## زادگان

* شانگ، امپراتور سلسله تانگ (یا ۶۹۵)
* وانگ چانگلینگ، شاعر و مقام رسمی چینی (متوفی ۷۵۶)

## درگذشتگان

* ۶ مه – ایدبرت، اسقف لیندیسفارن
* ۲۲ ژوئیه – وو چنگسی، برادرزاده وو زتیان، حاکم چینی
* آینبسلاخ مک فرچیر، پادشاه دال ریات (اسکاتلند)
* برترد، اشراف آنگلوساکسون (تاریخ تقریبی)
* ریول، اسقف ریمز (تاریخ تقریبی)
* سوراقه الباریقی، شاعر عرب (متولد ۶۲۱)
* ترودو، راهب فرانکی (تاریخ تقریبی)

رده:۶۹۸ (میلادی)
۷۲۱ (میلادی)

**۷۲۱ (میلادی)** هفتصد و بیست و یکمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
## رویدادها
## زادگان
## درگذشتگان

* ۲۹ دسامبر &ndash; امپراتریس گمه‌ای، شاعر ژاپنی (ز. ۶۶۰)
## منابع
*

رده:۷۲۱ (میلادی)
۷۳۰ (میلادی)

**۷۳۰ (میلادی)** هفتصد و سیمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
## رویدادها
## زادگان
## درگذشتگان

رده:۷۳۰ (میلادی)
۷۳۱ (میلادی)

**۷۳۱ (میلادی)** هفتصد و سی و یکمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
## رویدادها
## زادگان
## درگذشتگان

* ۱۱ فوریه &ndash; گرگوری دوم، کشیش و کتابدار ایتالیایی (ز. ۶۶۹)
## منابع
*

رده:۷۳۱ (میلادی)
۷۴۰ (میلادی)

**۷۴۰ (میلادی)** هفتصد و چهلمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
## رویدادها
* اتلهرد، شاه وسکس می‌میرد و کوترد جانشین او می‌شود.

## زادگان
## درگذشتگان
* اتلهرد، شاه وسکس

رده:۷۴۰ (میلادی)
۷۴۱ (میلادی)

**۷۴۱ (میلادی)** هفتصد و چهل و یکمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
## رویدادها
## زادگان
## درگذشتگان
* ۱۸ ژوئن - لئوی سوم، امپراتور بیزانس

رده:۷۴۱ (میلادی)
۷۴۵ (میلادی)

**۷۴۵ (میلادی)** هفتصد و چهل و پنجمین سال تقویم میلادی است.

رده:۷۴۵ (میلادی)
۷۴۶ (میلادی)

**۷۴۶ (میلادی)** هفتصد و چهل و ششمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
* زلزله ویرانگر در شهر پترا

رده:۷۴۶ (میلادی)
۷۵۰ (میلادی)

**۷۵۰ (میلادی)** هفتصد و پنجاهمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
## رویدادها
## زادگان
## درگذشتگان

رده:۷۵۰ (میلادی)
۷۵۶ (میلادی)

**۷۵۶ (میلادی)** هفتصد و پنجاه و ششمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
## رویدادها
* کوترد، شاه وسکس می‌میرد و سیگبرت جانشین او می‌شود.

## زادگان
## درگذشتگان
* کوترد، شاه وسکس

رده:۷۵۶ (میلادی)
۷۵۷ (میلادی)

**۷۵۷ (میلادی)** هفتصد و پنجاه و هفتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
## رویدادها
## زادگان
## درگذشتگان
* سیگبرت، شاه وسکس

رده:۷۵۷ (میلادی)
۷۶۱ (میلادی)

**۷۶۱ (میلادی)** هفتصد و شصت و یکمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
## رویدادها
## زادگان
* امپراتور شونزونگ از دودمان تانگ چین.
## درگذشتگان
* کانا سوبیگی وینِخ، پادشاه بلغار.
* وانگ وی، پادشاه دودمان تانگ.
* اسپهبد خورشید، اسپهبد دودمان گاوبارگان طبرستان.

رده:۷۶۱ (میلادی)
۷۶۲ (میلادی)

**۷۶۲ (میلادی)** هفتصد و شصت و دومین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
## رویدادها
## زادگان
## درگذشتگان

رده:۷۶۲ (میلادی)
۷۷۳ (میلادی)

**۷۷۳ (میلادی)** هفتصد و هفتاد و سومین سال گاه‌شماری میلادی است.

## رویدادها
* فرستاده‌های پاپ از شارلمانی تقاضای کمک برای مقابله با لانگباردی‌ها کردند.
 

رده:۷۷۳ (میلادی)
۷۷۴ (میلادی)

**۷۷۴ (میلادی)** هفتصد و هفتاد و چهارمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
## رویدادها
پایان حکومت گوگ ترکان

## زادگان
## درگذشتگان

رده:۷۷۴ (میلادی)
۷۸۰ (میلادی)

**۷۸۰ (میلادی)** هفتصد و هشتادمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
## رویدادها

* لئوی چهارم، امپراتور بیزانس می‌میرد و پسرش با عنوان کنستانتین ششم جانشین او می‌شود و مادر کنستانتین ایرنه به دلیل کوچک بودن پسرش فرمانروای اصلی بیزانس می شود و تمام قدرت را غضب میکند.

## زادگان
* محمد بن موسی خوارزمی، دانشمند ریاضی‌دان و ستاره‌شناس ایرانی (تاریخ احتمالی)

## درگذشتگان
* ۸ سپتامبر - لئوی چهارم، امپراتور بیزانس

رده:۷۸۰ (میلادی)
۷۸۳ (میلادی)

**۷۸۳ (میلادی)** هفتصد و هشتاد و سومین سال تقویم میلادی است.

## درگذشتگان
* ۳۰ آوریل - هیلدگارد، همسر شارلمانی و ملکهٔ فرانک‌ها
* هان گان، نقاش چینی سلسله تانگ

رده:۷۸۳ (میلادی)
۷۸۶ (میلادی)

**۷۸۶ (میلادی)** هفتصد و هشتاد و ششمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
## رویدادها
* آغاز ساخت مسجد کوردوبا

## زادگان
* مأمون عباسی : هفتمین خلیفه عباسی.

## درگذشتگان
* کینولف، شاه وسکس

رده:۷۸۶ (میلادی)
۷۸۹ (میلادی)

**۷۸۹ (میلادی)** هفتصد و هشتاد و نهمین سال تقویم میلادی است.

## مناسبت‌ها
*شاه شارلمانی اول به همراه ارتش تشکیل شده فرانک‌ها و با کمک ساکسون‌ها رود خانهٔ البا می‌گذرد و به سمت قلمرو آبوترویت (قلمرویی در شمال آلمان) لشکر کشی می‌کند. او با قبایل ولیتز می‌جنگد و آنها را از آنجا به بیرون می‌راند و سرزمین‌های بالتیک را تصاحب می‌کند.
*پپین، شاه ایتالیا، ایستریا را که متعلق به امپراتوری بیزانس در دریای آدرتیک فتح می‌کند و بعد مبلغین دینی برای تغییر دین آنها از پروستات به کاتولیک می‌فرستد.
*شارلمانی برای محافظت از یک فورد (در اینجا احتمالاً منظور خانواده سلطنتی است نه ماشین) که از رودخانه باریک نررو المان درحال عبور بوده‌است شهر هارفورد را تأسیس می‌کند.
*شاه بورتریک ایالت وسکس در بریتانیا با پرنسس عدبورگ دخترِ اوفای مرسیا ازدواج کرد و سلطنت شاه مرسیا را بر کشورش پذیرفت
*کنستانتین اول به عنوان پادشاه پیکت (بخشی از اسکاتلند امروزی) انتخاب شد. وی به یکی از عالی‌ترین پادشاهان اسکاتلند در دوران وایکینگ و در زمان خودش تبدیل گشت
*

## زادگان
لوشانگ، یکی از فرماندهان سلسلهٔ تانگ، وی در سال۸۵۹میلادی در گذشت
*ابولحسن زریاب شاعر و موسیقیدان کرد ایرانی،

وی در سال ۸۵۷در گذشت

## درگذشتگان
•۲۰ فوریه لئوی کاتانیا: کشیش و اسقف بخش کاتانیا متعلق به امپراتوری بیزانس
*الخیزران اولین ملکه مقتدر اسلام، همسر قدرتمند و مشاور مهدی (خلیفه) و مادر عالی هادی (خلیفه) در خلافت عباسی تاریخ دقیق مرگ وی مشخص نیست

## منابع

*مورگارتوس پادشاه پادشاهی آستوریاس

رده:۷۸۹ (میلادی)
۷۹۰ (میلادی)

**۷۹۰ (میلادی)** هفتصد و نودمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
## رویدادها
## زادگان
## درگذشتگان

رده:۷۹۰ (میلادی)
۷۹۲ (میلادی)

**۷۹۲ (میلادی)** هفتصد و نود و دومین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
## امپراتوری بیزانس

کنستانتین ششم امپراتور وقت بیزانس در سال ۷۹۲ به دلیل ناتوانی در امور مادرش ایرنه را دوباره به قدرت گذشته بازگرداند و او را به عنوان شریک امپراتور و خود را به عنوان شریک امپراتریس معرفی کرد و دستور داد سکه های مشترک امپراتوری خود و مادر را بزنند این عمل کنستانتین یکی از بدترین تصمیمات او بود که ۵ سال بعد به برکناری و مرگش توسط مادرش تمام می شود.

## رویدادها
## زادگان
* **[[آدریان دوم]]**، از پاپ‌های کلیسای کاتولیک رم

## درگذشتگان

رده:۷۹۲ (میلادی)
۷۹۴ (میلادی)

**۷۹۴ (میلادی)** هفتصد و نود و چهارمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
## رویدادها
## زادگان
## درگذشتگان

رده:۷۹۴ (میلادی)
۷۹۵ (میلادی)

**۷۹۵ (میلادی)** هفتصد و نود و پنجمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
## رویدادها
ساخت اولین کارگاه کاغذ در بغداد بدستور هارون الرشید خلیفه عباسی.(۷۹۵.م)

اولین حملات وایکینگ ها به ایرلند(۷۹۵.م)

ساخت قصر برمکی بدستور یکی از اعضای خاندان برمکی (نامشخص) در بلخ (۷۹۵.م)

## زادگان
زاده شدن بابک خرمدین، شخصی که بر ضد خلیفه قیام کرد.(۷۹۵.م)

## درگذشتگان

* ۲۵ دسامبر &ndash; آدریان یکم، کشیش ایتالیایی (ز. ۷۰۰)
## منابع
*

رده:۷۹۵ (میلادی)