رابرت ردفورد

**چارلز رابرت ردفورد جونیور** (به ؛  – ) بازیگر و فیلم‌ساز آمریکایی بود. او جوایز متعددی از جمله یک جایزه اسکار، یک جایزه بفتا، پنج جایزه گلدن گلوب (از جمله جایزه گلدن گلوب سیسیل بی. دمیل ۱۹۹۴)، جایزه یک عمر دستاورد هنری انجمن بازیگران فیلم ۱۹۹۶، یک جایزه افتخاری اسکار ۲۰۰۲، جایزه مرکز کندی در سال ۲۰۰۵، نشان افتخار آزادی رئیس‌جمهوری ۲۰۱۶ و جایزه سزار افتخاری ۲۰۱۹ را دریافت کرد. او در سال ۲۰۱۴ از سوی مجله *[[تایم]]* به عنوان یکی از ۱۰۰ فرد تأثیرگذار جهان معرفی شد.

ردفورد حرفه بازیگری را در تلویزیون با بازی در مجموعه‌های *[[آلفرد هیچکاک تقدیم می‌کند]]* و ''منطقه گرگ و میش'' آغاز کرد. سپس نخستین بازی خود در تئاتر برادوی را با بازی در نقش یک شوهر تازه ازدواج کرده در نمایش کمدی *[[پابرهنه در پارک (نمایشنامه)|پابرهنه در پارک]]* (۱۹۶۳) اثر نیل سایمون انجام داد. ردفورد اولین بازی خود در سینما را با بازی در فیلم *[[War Hunt|شکار جنگ]]* (۱۹۶۲) انجام داد. سپس با بازی در نقش اصلی در فیلم‌های *[[پابرهنه در پارک]]* (۱۹۶۷)، *[[بوچ کسیدی و ساندنس کید]]* (۱۹۶۹)، ''جرمیا جانسون'' (۱۹۷۲)، ''کاندیدا'' (۱۹۷۲) و *[[نیش (فیلم ۱۹۷۳)|نیش]]* (۱۹۷۳) به شهرت رسید که آخرین آنها نامزدی جایزه اسکار بهترین بازیگر مرد را برای او به ارمغان آورد.

ستاره شدن ردفورد با ایفای نقش در فیلم‌هایی مانند *[[آنطور که بودیم]]* (۱۹۷۳)، *[[گتسبی بزرگ (فیلم ۱۹۷۴)|گتسبی بزرگ]]* (۱۹۷۴)، *[[سه روز کرکس]]* (۱۹۷۵)، ''همه مردان رئیس‌جمهور'' (۱۹۷۶)، *[[سوارکار الکتریکی]]* (۱۹۷۹)، *[[بروبیکر]]* (۱۹۸۰)، *[[استعداد ذاتی|طبیعی]]* (۱۹۸۴) و ''خارج از آفریقا'' (۱۹۸۵) ادامه یافت. او بعدها در فیلم‌های *[[شیادان (فیلم ۱۹۹۲)|شیادان]]* (۱۹۹۲)، *[[همه‌چیز از دست رفته است|همه چیز از دست رفته]]* (۲۰۱۳)، *[[حقیقت (فیلم ۲۰۱۵)|حقیقت]]* (۲۰۱۵)، *[[روح ما در شب]]* (۲۰۱۷) و *[[پیرمرد و تفنگ|پیرمرد و]]* *[[پیرمرد و تفنگ|تفنگ]]* (۲۰۱۸) بازی کرد. ردفورد در فیلم‌های *[[کاپیتان آمریکا: سرباز زمستان]]* (۲۰۱۴) و *[[انتقام‌جویان: پایان بازی]]* (۲۰۱۹) نقش الکساندر پیرس را بازی کرد که آخرین حضور او روی پرده سینما بود.

## زندگی
[بندانگشتی|ردفورد در فیلم ''[پابرهنه در پارک* (۱۹۶۷)]]

چارلز رابرت ردفورد جونیور در ۱۸ اوت ۱۹۳۶ در [[سنتا مونیکا، کالیفرنیا|سنتا مونیکا]]، [[کالیفرنیا]] در [[ایالات متحده آمریکا|آمریکا]] زاده شد. پدر او یک شیرفروش بود که بعدها حسابدار شرکت نفتی [[استاندارد اویل]] شد. رابرت ردفورد دوران مدرسه به یک گروه تبهکار خیابانی پیوست و به دلیل قرض گرفتن خودرویی که در صندوق عقب آن جواهرات مسروقه بود دستگیر شد.

او از [[دبیرستان ون نایز]] در [[لس آنجلس]] فارغ‌التحصیل شد و از آنجا با بورس [[بیسبال]] وارد [[دانشگاه کلرادو]] شد. اما در دانشگاه بر اثر نوشیدن بیش از حد نوشیدنی‌های الکلی پس از مرگ مادرش در سن ۱۸ سالگی بورس خود را از دست داد. غم از دست دادن مادر باعث سرگردانی ردفورد شد. او مدتی در [[میدان نفتی|میدان‌های نفتی]] کالیفرنیا کار کرد. اما پس از مدتی به [[پاریس]] و [[فلورانس]] رفت و در آنجا به یادگیری هنر پرداخت. اقامت او در اروپا باعث شد تا با دیدگاهی تازه به آمریکا نگاه کند. پس از آن به نقاشی پرداخت و همچنین در کلاس‌های نمایش و طراحی [[آکادمی هنرهای دراماتیک آمریکا]] در [[نیویورک]] شرکت کرد.

ردفورد در سال ۱۹۵۸ با [[لولا وان واخینن|لولا ون‌واگنن]] ازدواج کرد. آنها در سال ۱۹۸۵ با داشتن چهار فرزند از همدیگر جدا شدند (یکی از آن‌ها پیش از طلاقشان درگذشت). نام فرزندان ردفورد، *شاونا*، *امی* (بازیگر) و *جیمز* ([[فیلم‌نامه‌نویس]]) هستند.

ردفورد نخستین حضور سینمایی خود را در سال ۱۹۶۰ با اقتباس سینمایی از نمایش *داستان بلند* تجربه کرد. او در این فیلم همان نقشی را ایفا کرد که پیش‌تر در اجرای برادوی بر عهده داشت. هرچند نامش در فهرست عوامل فیلم ذکر نشد.

== حرفه بازیگری ==
ردفورد نخستن فیلم خود *مردم معمولی* را در سال ۱۹۸۰ کارگردانی کرد که [[جایزه اسکار بهترین کارگردانی|اسکار کارگردانی]] را برایش به ارمغان آورد. ردفورد در کنار [[وارن بیتی]]، [[کلینت ایستوود]]، [[مل گیبسون]]، [[ریچارد اتنبرا]] و [[کوین کاستنر]] از اندگ دریافت‌کنندگان جایزه اسکار است که بیشتر بخاطر بازیگری شناخته می‌شوند. او بنیان‌گذار [[جشنواره فیلم ساندنس]] بود که فلسفهٔ وجودی آن حمایت از فیلم‌های مستقل و بازار فروش آن‌ها است.

ردفورد در طول بیش از ۶۰ سال فعالیت خود، در سال ۲۰۰۲ موفق به دریافت جوایز فیلم از جمله یک [[جایزه اسکار افتخاری]] برای یک عمر فعالیت هنری شد. در آوریل ۲۰۱۴ مجله *تایم* از ردفورد به عنوان یکی از ۱۰۰ نفر تأثیرگذارترین افراد جهان نام برد. او در سال ۲۰۱۶ موفق به دریافت مدال آزادی از رئیس‌جمهور آمریکا شد.

ردفورد بازیگری را از اواخر دهه ۱۹۵۰ در تلویزیون آغاز کرد. او برای بازی در فیلم *صدای چارلی پونت* (۱۹۶۲) نامزد بهترین بازیگر نقش مکمل جایزه امی شد. بزرگ‌ترین موفقیت وی در برادوی به عنوان همسر [[الیزابت اشلی]] در *پابرهنه در پارک* (۱۹۶۳) ساخته [[نیل سایمون]] بود.

ردفورد نخستین فیلم خود بنام *شکار جنگ* را در سال ۱۹۶۲ بازی کرد. نقش او در فیلم *درون دیزی کلاور* (۱۹۶۵) برای او جایزه گلدن گلوب بهترین ستاره نوظهور را به دست آورد. او در کنار [[پل نیومن]] در فیلم *بوچ کسیدی و ساندنس کید* (۱۹۶۹) به ایفای نقش پرداخت که موفقیت بزرگی بود و او را به یک ستاره تبدیل کرد. اصرار نیومن باعث شد نقش مقابل او به ردفورد برسد. او با فیلم [[جرمایا جانسون|*جرمیا جانسون*]] (۱۹۷۲) به موفقیت بزرگی در گیشه دست پیدا کرد. بازی در فیلم ماندگار *نیش* و همکاری دوباره با [[پل نیومن]] نامزدی دریافت جایزه اسکار را برایش به ارمغان آورد. همکاری پل نیومن و رابرت ردفورد یکی از مهمترین زوج‌های سینمایی آمریکا را پدید آورد و به دوستی مادام‌العمر آنها انجامید. همزمان در همان سال ۱۹۶۹ او در نقش مقابل [[باربارا استرایسند]] در فیلم  *آنطور که بودیم*  خوش درخشید. در سال ۱۹۷۶ بازی در فیلم برجسته، محبوب و تحسین شده [[همه مردان رئیس‌جمهور (فیلم)|*همه مردان رئیس‌جمهور*]]، فیلمی در ژانر سیاسی با موضوع [[رسوایی واترگیت]]، در کنار [[داستین هافمن]] و [[جک واردن]] حلقه موفقیت‌های ردفورد را تکمیل کرد.

در دهه ۱۹۸۰ (میلادی) ردفورد فعالیت خود را به عنوان کارگردان با فیلم *مردم معمولی* آغاز کرد که نقدهای مثبتی از منتقدان گرفت و جزو فیلم‌های منتخب دهه بود و برای ردفورد چهار جایزه اسکار از جمله [[جایزه اسکار بهترین فیلم]] و [[جایزه اسکار بهترین کارگردانی]] به ارمغان آورد. وی با ایفای نقش در *بروبیکر* (۱۹۸۰) و [[خارج از آفریقا (فیلم)|*خارج از آفریقا*]] (۱۹۸۵) به بازیگری ادامه داد که یک موفقیت بزرگ در گیشه بود و هفت جایزه اسکار از جمله [[جایزه اسکار بهترین فیلم]] را کسب کرد. وی در سال ۱۹۹۲ سومین فیلم خود را با عنوان *رودخانه‌ای از میان آن می‌گذرد* با بازی [[برد پیت]] را کارگردانی کرد. این فیلم موفق به دریافت [[جایزه اسکار بهترین فیلم‌برداری]] و نامزد جایزه اسکار در دو بخش بهترین موسیقی و بهترین موسیقی متن و بهترین فیلم‌نامه اقتباسی شد.

ردفورد در سال ۱۹۹۵ برای فیلم *مسابقه تلویزیونی* نامزد دریافت جایزه اسکار بهترین کارگردانی و بهترین شد. او در سال ۲۰۰۲ موفق به دریافت [[جایزه اسکار افتخاری]] برای یک عمر دستاورد هنری شد. ردفورد در سال ۲۰۰۴ با فیلم *خاطرات موتورسیکلت* بار دیگر به عرصهٔ تهیه‌کنندگی بازگشت. این فیلم جاده‌ای و روایت‌گر بلوغ، دربارهٔ دانشجوی جوان پزشکی، [[چه گوارا]] و دوستش [[آلبرتو گرانادو]] بود. فیلم همچنین به مسائل سیاسی و اجتماعی آمریکای جنوبی می‌پردازد که بر گوارا تأثیر گذاشتند و مسیر آیندهٔ او را شکل دادند. ساخت این فیلم پنج سال به طول انجامید و کارگردان آن، [[والتر سالس]] نقش ردفورد را در تولید و انتشار آن بسیار مؤثر دانست و از او به‌عنوان یکی از عوامل کلیدی تحقق پروژه یاد کرد.

در سال ۲۰۱۰ او نشان شوالیه [[لژیون دونور]] فرانسه را دریافت نمود. وی برنده جوایز [[جایزه گلدن گلوب|گلدن گلوب]]، [[جایزه انجمن کارگردانان آمریکا]]، [[بفتا]] و [[جوایز انجمن بازیگران فیلم|جایزه انجمن بازیگران فیلم]] است.

[[پرونده:Robert Redford Patricia Blair The Virginian 1964.jpg|بندانگشتی|ردفورد و [[پاتریشا بلر]] در مجموعه تلویزیونی *ویرجینیایی* (۱۹۶۴)]]

=== درگذشت ===
ردفورد در ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۵ در سن ۸۹ سالگی در خانه‌اش در [[پروو (یوتا)|پروو، یوتا]] هنگام خواب درگذشت.

== میراث و بازخورد ==
[[پرونده:Robert Redford 1973-2.jpg|بندانگشتی|ردفورد در سال ۱۹۷۳]]

رابرت ردفورد در طول دوران حرفه‌ای خود  به‌ویژه در دههٔ ۱۹۷۰ (میلادی) بیشتر به‌عنوان [[نماد سکس|نماد جذابیت جنسی]] شناخته می‌شد. [[بی‌بی‌سی]] جذابیت او را به صورت «چهرهٔ خوب تماماً آمریکایی که نمی‌شد نادیده گرفت» توصیف کرد. [[آسوشیتد پرس]] نیز اشاره کرد که «موهای طلایی موج‌دار و لبخند کودکانه‌اش او را به مطلوب‌ترین بازیگر مرد در اوج شهرتش تبدیل کرده بود.» با این حال، خود ردفورد این عنوان را رد می‌کرد. او در مصاحبه‌ای با *نیویورک تایمز* در سال ۱۹۷۴ گفت: «هرگز خودم را فردی خوش‌چهره یا پرزرق‌وبرق تصور نکرده‌ام. ناگهان این تصویر ساخته شد… تصویر پرزرق‌وبرق می‌تواند مانعی واقعی باشد. مزخرف است.»

پس از درگذشت ردفورد، نشریهٔ *ورایتی* در یادداشتی نوشت که او «به‌عنوان بنیان‌گذار مؤسسهٔ فیلم ساندنس، به پدرخواندهٔ سینمای مستقل تبدیل شد» و «در دوران اوج ستاره‌بودنش کمتر کسی به پای او می‌رسید.» اندرو پالور در *گاردین* او را «غولی در سینمای آمریکا» و «یکی از چهره‌های تعیین‌کنندهٔ سینمای دههٔ ۱۹۷۰» توصیف کرد که «با سهولت میان [[هالیوود نو|موج نو هالیوود]] و جریان اصلی صنعت فیلم حرکت می‌کرد.» *لس آنجلس تایمز* نیز از او به‌عنوان «نماد یک نسل» یاد کرد. در فرانسه، وزیر فرهنگ وقت [[رشیده داتی]] او را «غولی در سینمای آمریکا» خواند.

*نیویورک تایمز* خاطرنشان کرد که فیلم‌های ردفورد بیشتر به موضوعات جدی مانند فساد و اندوه می‌پرداختند—موضوعاتی که «با مردم ارتباط برقرار می‌کردند.» او می‌خواست آثارش «وزن فرهنگی» داشته باشند و برای این منظور، ریسک پرداختن به مضامین تاریک و چالش‌برانگیز را پذیرفت. *هالیوود ریپورتر* او را «پسر طلایی هالیوود» و یکی از «اندک چهره‌های واقعاً نمادین سینما در نیم‌قرن گذشته» توصیف کرد. کارگردان [[ران هاوارد]] نیز ردفورد را «چهره‌ای فرهنگی با تأثیرگذاری عظیم» و «تغییردهندهٔ قواعد هنری» خواند. تأسیس جشنوارهٔ فیلم ساندنس توسط ردفورد به‌عنوان محرکی برای شکوفایی سینمای مستقل شناخته شد. پس از دریافت [[نشان افتخار آزادی رئیس‌جمهوری]] در سال ۲۰۱۶ روزنامهٔ *سالت لیک تریبیون* جشنوارهٔ ساندنس را «نقطهٔ آغاز انفجار فیلم‌های مستقل» توصیف کرد.

*تایم* به فعالیت‌های زیست‌محیطی ردفورد اشاره کرد و او را «متعهدانه در تلاش برای ساختن جهانی قابل‌زیست برای همه» معرفی کرد. همچنین بنیاد ردفورد در حمایت از فیلم‌سازی سازگار با محیط‌زیست نقش داشت. همین دغدغه‌ها باعث شد [[فاکس نیوز]] از او به‌عنوان «نماد هالیوود» یاد کند که «خود را وقف حفاظت از محیط‌زیست و دفاع از [[ایالت‌های جنوب غربی آمریکا|جنوب غربی]] آمریکا کرده بود.» در سال ۲۰۱۶ رئیس‌جمهور وقت [[باراک اوباما]] ردفورد را «یکی از برجسته‌ترین [[جنبش حفاظت|حافظان محیط زیست]] در نسل ما» نامید.

== فیلم‌شناسی ==
[[پرونده:Redford Milagro Cannes 1988.jpg|بندانگشتی|ردفورد به همراه [[ملانی گریفیث]] و [[سونیا براگا]] در حال تبلیغ فیلم *جنگ میلاگرو بنفیلد* در [[جشنواره فیلم کن ۱۹۸۸]]]]

=== به‌عنوان بازیگر ===
فیلم‌های سرشناس او عبارت‌اند از:
* *این ملک محکوم است* (۱۹۶۶)
* *تعقیب* (۱۹۶۶)
* *پابرهنه در پارک* (۱۹۶۷)
* *بوچ کسیدی و ساندنس کید* (۱۹۶۹)
* *قهرمان اسکی* (۱۹۶۹)
* *به آنان بگویید ویلی بوی این جاست* (۱۹۶۹)
* *فاوزهای کوچک و هالی بزرگ* (۱۹۷۰)
* *جرمایا جانسون* (۱۹۷۲)
* *الماس داغ* (۱۹۷۲)
* *نامزد* (۱۹۷۲) The Candidate
* *روزهای خوب زندگی* (۱۹۷۳)
* *نیش* (۱۹۷۳)
* *گتسبی بزرگ* (۱۹۷۴)
* *سه روز کرکس* (۱۹۷۵)
* *والدو پپر بزرگ*-(۱۹۷۵)
* *همه مردان رئیس‌جمهور* (۱۹۷۶)
* *پلی در دوردست* (۱۹۷۷)
* *اسب سوار برقی* (۱۹۷۹) The Electric Horseman
* *بروبیکر* (۱۹۸۰)
* *استعداد ذاتی* (۱۹۸۴)
* *خارج از آفریقا* (۱۹۸۵)
* *عقاب‌های قانونی* (۱۹۸۶)
* *هاوانا* (۱۹۹۰)
* *رودخانه‌ای از میان آن می‌گذرد* (۱۹۹۲)
* *شیادان* (۱۹۹۲)
* *پیشنهاد بی‌شرمانه* (۱۹۹۳)
* *خصوصی و شخصی* (۱۹۹۶)
* *نجواگر اسب* (۱۹۹۸)
* *جاسوس‌بازی* (۲۰۰۱)
* *آخرین قلعه* (۲۰۰۱)
* *پاکسازی* (۲۰۰۴)
* *یک زندگی ناتمام* (۲۰۰۵)
* *همه‌چیز از دست رفته است* (۲۰۱۳)
* *کاپیتان آمریکا: سرباز زمستان* (۲۰۱۴)
* *پیاده‌روی در جنگل* (۲۰۱۵)
* *حقیقت* (۲۰۱۵)
* *اژدهای پیت* (۲۰۱۶)
* *روح‌های ما در شب* ۲۰۱۷) Our Souls at Night
* *کشف* (۲۰۱۷)
* *پیرمرد و تفنگ* (۲۰۱۸)
* *دکمه‌ها: یک داستان کریسمس* (۲۰۱۸)
* *انتقام‌جویان: پایان بازی* (۲۰۱۹)

=== به‌عنوان کارگردان ===
* *مردم معمولی* (۱۹۸۰)
* *جنگ میلاگرو بنفیلد* (۱۹۸۸)
* *رودخانه‌ای از میان آن می‌گذرد* (۱۹۹۲)
* *مسابقه تلویزیونی* (۱۹۹۴)
* *نجواگر اسب* (۱۹۹۸)
* *افسانه بگر ونس* (۲۰۰۰)
* *شیرها برای بره‌ها* (۲۰۰۷)
* *توطئه‌گر* (۲۰۱۰)
* *شراکتی که نگاه می‌داری'' (۲۰۱۲)

## جوایز
### [[جایزه اسکار|جوایز اسکار]]

### [[بفتا|جوایز بفتا]]

### [[جایزه انجمن کارگردانان آمریکا]]

### [[جایزه گلدن گلوب]]

### [[جایزه تمشک طلایی]]

### [[جایزه انجمن بازیگران فیلم]]

### [[جایزه انجمن کارگردانان آمریکا|جوایز منتقدان فیلم]]

### سایر جوایز

## منابع

* Robert Redford & the American West by Elisa Leonelli, Xlibris Corporation publishing, ۲۰۰۷
* The Films of Robert Redford by James Spada, Citadel Press, ۱۹۸۴

* https://web.archive.org/web/20090207145200/http://hamshahrionline.ir/hamnews/1382/821020/Irshahr/tehransh.htm#s1779

## پیوند به بیرون

* 
* 
* 
* 
* 

رده:افراد آمریکایی اسکاتلندی‌تبار
رده:افراد آمریکایی انگلیسی‌تبار
رده:افراد آمریکایی ایرلندی‌تبار
رده:افراد در تئاتر برادوی
رده:اهالی پارک سیتی، یوتا
رده:اهالی ون نایس، لس آنجلس
رده:بازیگران تئاتر مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران قراردادی برادران وارنر
رده:بازیگران قراردادی فاکس قرن بیستم
رده:بازیگران مرد اهل لس آنجلس، کالیفرنیا
رده:بازیگران مرد اهل یوتا
رده:بازیگران مرد تلویزیونی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد فیلم‌های وسترن
رده:برندگان جایزه اسکار بهترین کارگردانی
رده:برندگان جایزه انجمن کارگردانان آمریکا
رده:برندگان جایزه بفتا بهترین بازیگر نقش اول مرد
رده:برندگان جایزه بهترین کارگردانی گلدن گلوب
رده:برندگان جایزه دیوید دی دوناتلو
رده:برندگان جایزه گلدن گلوب یک عمر فعالیت هنری
رده:برندگان جایزه مرکز کندی
رده:بشردوستان اهل کالیفرنیا
رده:بنیان‌گذاران جشنواره فیلم
رده:دانش‌آموختگان آکادمی هنرهای دراماتیک آمریکا
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه کلرادو در بولدر
رده:دانش‌آموختگان دبیرستان ون نایز
رده:دانش‌آموختگان مؤسسه پرت
رده:درگذشتگان ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:دریافت‌کنندگان جایزه اسکار افتخاری
رده:دریافت‌کنندگان جایزه سزار افتخاری
رده:دریافت‌کنندگان مدال رئیس‌جمهوری آزادی
رده:دریافت‌کنندگان نشان ملی هنر آمریکا
رده:دموکرات‌های اهل کالیفرنیا
رده:دموکرات‌های اهل یوتا
رده:زادگان ۱۹۳۶ (میلادی)
رده:شوالیه‌های لژیون دونور
رده:فعالان محیط زیست اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارگردانان فیلم اهل لس آنجلس
رده:کارگردانان فیلم اهل یوتا
رده:کنشگران اهل یوتا
رده:نیکوکاران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:تهیه‌کنندگان فیلم اهل لس آنجلس