فهرست اصطلاحات فوتبال

فوتبال اتحادیه‌ای (که بیش‌تر با نام فوتبال یا ساکر شناخته می‌شود) نخستین‌بار در سال ۱۸۶۳ در انگلستان قانون‌گذاری شد، هرچند بازی‌هایی که در آن‌ها توپ را با پا می‌زدند، بسیار زودتر از آن وجود داشته‌است. از آن زمان، شمار زیادی اصطلاح مرتبط با فوتبال پدید آمده‌است تا جنبه‌های گوناگون این ورزش و فرهنگ آن را توصیف کند. دگرگونی این ورزش در گذر زمان با تغییراتی که در این اصطلاحات رخ داده، بازتاب یافته‌است. برای نمونه، نقش یک مهاجم درون در گونه‌های مختلف آرایش ۲–۳–۵ در بسیاری جهات با نقش یک هافبک تهاجمی مشابه است، هرچند این دو پست همچنان از یکدیگر متمایز هستند. به‌طور مشابه، یک سنترهاف در آرایش ۲–۳–۵ را از بسیاری جهات می‌توان با هافبک تدافعی در آرایش ۴–۱–۳–۲ مقایسه کرد. 

در بسیاری موارد، برای یک مفهوم واحد چندین اصطلاح متفاوت به‌کار می‌رود. یکی از دلایل این موضوع، دگرگونی زبان در گذر زمان است. خودِ این ورزش که در ابتدا با نام «فوتبال انجمنی» (association football) شناخته می‌شد، امروزه بیش‌تر با صورت کوتاه‌شدهٔ «فوتبال» یا «ساکر» (soccer) شناخته می‌شود که این واژه از کلمهٔ association گرفته شده‌است. بخشی دیگر از این اصطلاحاتِ هم‌معنا را می‌توان به تفاوت میان گونه‌های مختلف زبان انگلیسی نسبت داد. در اروپا، که انگلیسی بریتانیایی رایج‌تر است، دستاورد گل‌نخوردن در طول یک مسابقه را clean sheet می‌نامند. در آمریکای شمالی، که انگلیسی آمریکایی و کانادایی غالب است، همین دستاورد با اصطلاح shutout شناخته می‌شود.

گاه پیش می‌آید که عملکرد یک بازیکن، راه خود را به درون زبان رایج فوتبال باز می‌کند. دو نمونهٔ شاخص آن، دو گل دیه‌گو مارادونا در پیروزی آرژانتین برابر انگلستان در مرحلهٔ یک‌چهارم نهایی جام جهانی ۱۹۸۶ است. مارادونا پس از مسابقه، دربارهٔ گل نخست خود ــ که هند بود و داور متوجه آن نشد ــ گفت این گل «کمی با دست خدا و کمی با سر مارادونا» به ثمر رسیده‌است.  گل دوم او نیز بعدها در یک نظرسنجی فیفا در سال ۲۰۰۲ به‌عنوان «گل قرن» برگزیده شد. هر دو عبارت اکنون به‌طور گسترده به همین دو گل در آن مسابقه اشاره دارند.
## معیار‌های ورودی
این واژه‌نامه به‌عنوان مرجع اصطلاحاتی به‌کار می‌رود که به‌طور رایج در فوتبال اتحادیه‌ای استفاده می‌شوند و معنای ویژه و وابسته به این ورزش دارند. در آن تلاش شده‌است از تعریف واژه‌ها و عبارات معمول زبان انگلیسی که در فوتبال معنای خاصی پیدا نمی‌کنند، پرهیز شود. استثناها شامل مواردی است که کاربرد یک واژه یا عبارت در زمینهٔ فوتبال ممکن است برای فردی ناآشنا با این ورزش گمراه‌کننده باشد (مانند clean sheet) یا جایی که آن واژه برای درک خودِ ورزش بنیادی است (مانند goal). مدخل‌های مربوط به لقب‌های وابسته به بازیکنان یا تیم‌های مشخص، عمداً نادیده گرفته شده‌اند. عبارات دیگری که مدخل ندارند، شامل نام باشگاه‌ها، رقابت‌ها، سازمان‌های رسانه‌ای یا آثار (محصولات رسانه‌ای) خاص هستند؛ مگر این‌که آن نام در فوتبال معنای عام‌تری هم پیدا کرده باشد، مانند El Clásico و Roy of the Rovers stuff.
## آ
* آفساید
* آوانتاژ
* اوت
* اورلب
* اینترلب
## ب
* بازی جوانمردانه
* بازی‌سازی
*بالابست (های‌بلاک)
## پ
* پاس
* پاس به عقب
* پاس در عمق
* پاس گل
* پنالتی
*پایین‌بست (لوبلاک)
## ت
* تکل
* توتال فوتبال
* تکنیک
* تاکتیک
* تیکی تاکا
## ج
* جریمه شخصی
* جریمه تیمی
## خ
* خطا
* خطای هند
## د
* دروازه
* دروازه‌بان
* دریبل
* کیلین شیت
* داور فوتبال

## س
* سانتر کردن
## ش
* شهرآورد (دربی)
* شوت
## ض
* ضد حمله
## ک
* کارت زرد
* کارت قرمز
* کرنر
*کامبک
## گ
* گل به خودی
* گل
## م
* مدافع
* مدافع جلوزن
* مهاجم
* محروم
* مصدوم
*میان‌بست (میدبلاک)
## ن
* نیمه اول
* نیمه دوم
## و
* وقت اضافی
* وینگر
## ه
* هافبک
## ی
* یارگیری
* یارگیری نفر به نفر
* یارگیری منطقه‌ای
* یک-دو
* یک پا دو پا
## منابع

رده:فهرست‌های اصطلاحات ورزشی
رده:اصطلاحات فوتبال