روانی آمریکایی (فیلم)

***روانی آمریکایی*** () یک فیلم کمدی سیاه و اسلشر آمریکایی به کارگردانی ماری هرون که در سال ۲۰۰۰ منتشر شد. این فیلم بر اساس رمانی به همین نام از برت ایستون الیس ساخته شده‌است. کریستین بیل در نقش پاتریک بیتمن، یک بانکدار سرمایه‌گذار وال استریت شهر نیویورک که زندگی دوگانه‌ای را به عنوان یک قاتل زنجیره‌ای دارد، بازی می‌کند. ویلم دفو، جرد لتو، جاش لوکاس، کلویی سونی، سامانتا ماتیس، کارا سیمور، جاستین ثرو و ریس ویترسپون در نقش‌های مکمل ظاهر می‌شوند. این فیلم ترس و کمدی سیاه را در هم می‌آمیزد تا فرهنگ یاپی و مصرف‌گرایی دهه ۱۹۸۰ را هجو کند.

الیس رمان جنجالی خود را به دلیل ماهیت گرافیکی آن غیرقابل فیلمبرداری می‌دانست، اما تهیه‌کننده ادوارد آر. پرسمن مصمم به اقتباس از آن بود و حقوق فیلم را در سال ۱۹۹۲ خرید. استوارت گوردون، دیوید کراننبرگ و راب وایس قبل از اینکه هرون و ترنر شروع به نوشتن کنند، کارگردانی فیلم را در نظر گرفتند. آنها به دنبال ساخت یک فیلم دورهمی بودند که در دهه ۱۹۸۰ پایه‌گذاری شده بود و صحنه را با رمان به اشتراک می‌گذاشتند. دوره پیش تولید پر فراز و نشیب بود. هرون بیل را برای بازی در نقش بیتمن انتخاب کرد، اما به دلیل اینکه پخش کننده لاینزگیت فیلمز با لئوناردو دی‌کاپریو در این نقش قرارداد بسته بود، هرون اخراج شد و الیور استون جایگزین شد. استون تصمیمات مهمی گرفت که در فیلم پایانی باقی ماندند که مهم‌ترین آنها انتخاب کلویی سونی بود. شراکت او با دی کاپریو به دلیل اختلافات خلاقانه منحل شد و باعث شد لاینزگیت هرون را مجدداً استخدام کند، به شرطی که کریستین بیل را به عنوان نقش اصلی انتخاب کند. تصویربرداری اصلی در فوریه ۱۹۹۹ در تورنتو و نیویورک آغاز شد.

## داستان
در سال ۱۹۸۷، پاتریک بیتمن، بانکدار سرمایه‌گذاری شهر نیویورک، زندگی دوگانه‌ای را سپری می‌کند، با دقت ظاهر اجتماعی آراسته‌ای را حفظ می‌کند در حالی که انگیزه‌های تاریکی در سر می‌پروراند. او در طول روز در رستوران‌های شیک غذا می‌خورد، وسواس زیادی نسبت به ظاهر فیزیکی خود دارد و با حلقه‌ای کم‌ شمار از همکاران ثروتمند که مخفیانه از آنها متنفر است، رفت و آمد می‌کند، در حالی که همه اینها در حالی است که با اولین ویلیامز نامزد است. دنیای سطحی او در یک جلسه کاری تجسم می‌یابد، جایی که او و همکارانش کارت‌های ویزیت خود را به نمایش می‌گذارند و روی طرح‌های خود تمرکز می‌کنند در حالی که عبارت "Aquisitions" را که غلط املایی دارد و روی هر کدام نوشته شده است، نمی‌بینند. بیتمن که از برتری کارت همکارش پل آلن خشمگین شده است، خشم سرکوب‌شده‌اش زمانی فوران می‌کند که با یک مرد بی‌خانمان و سگش در کوچه‌ای روبرو می‌شود. او که در ابتدا پیشنهاد کمک می‌دهد، در عوض به آنها توهین می‌کند و به طرز وحشیانه‌ای آنها را می‌کشد و تمایلات خشونت‌آمیز خود را آشکار می‌کند.

حسادت بیتمن بر سر سبک زندگی مرفه آلن و توانایی او در رزرو جا در رستوران اختصاصی دورسیا، رستورانی که بیتمن به آن دسترسی ندارد، شدت می‌گیرد. در یک مهمانی کریسمس، او شامی را با آلن ترتیب می‌دهد، و این در حالیست که آلن او را با یکی دیگر از همکارانش، مارکوس هالبرسترام، اشتباه می‌گیرد. در طول شام، گفته‌های  آلن نسبت به بیتمن که به خیال خودش در حال بیان آن‌ها به مارکوس هالبرسترام است ، کینه‌ی بیتمن را شعله‌ورتر می‌کند. بیتمن او را به آپارتمانش می‌کشاند، مستش می‌کند و با تبر به قتل می‌رساند. او جسد را از بین می‌برد و از کلیدهای آلن برای دسترسی به آپارتمانش استفاده می‌کند و پیامی روی دستگاه پاسخگویی آلن می‌گذارد که ادعا می‌کند به لندن رفته است. وقتی دونالد کیمبال، کارآگاه خصوصی، از بیتمن در مورد ناپدید شدن آلن سوال می‌کند و به مشاهده آلن در لندن اشاره می‌کند، بیتمن به راحتی سوءظن را از خود دور می‌کند.

فساد بیتمن با استخدام فاحشه‌هایی به نام‌های کریستی و سابرینا تشدید می‌شود و او قبل از پرداخت پول برای رفتن، درگیر اعمال سادیستی می‌شود. خشونت او متوجه همکارش لوئیس کاروترز می‌شود، با این حال زمانی که او سعی می‌کند او را در دستشویی رستوران خفه کند،   کاروترز این عمل را به عنوان یک اقدام جنسی اشتباه تفسیر می‌کند و گمان می‌کند که بیتمن همجنسگراست و متقابلا به بیتمن ابراز علاقه می‌کند که انزجار و احساس چنش را در بیتمن به دنبال دارد و او با شتاب به بهانه‌ای محل را ترک می‌کند. مصاحبه دوم کاراگاه کیمبال، پارانویای بیتمن را تشدید می‌کند، اما او به اعمال خود ادامه می‌دهد، یک مدل را اغوا می‌کند و می‌کشد  بعداً سعی می‌کند  منشی خود جین را که به خانه آورده بکشد ولی یک تماس تلفنی او را منصرف کرده و او به جین پیشنهاد ترک خانه را می‌دهد بدون این که جین متوجه چیزی شده باشد چرا که بیتمن به او هشدار می‌دهد که ممکن است کنترلش را از دست بدهد، غافل از اینکه سر بریده‌ی مدل در یخچالش است. کاراگاه کیمبال بعداً به بیتمن اطلاع می‌دهد که یکی از همکارانش ادعا می‌کند در شب ناپدید شدن آلن با او شام خورده است و این موضوع، بهانه‌ی بیتمن را محکم‌تر می‌کند. کیمبال ایده‌ی قتل آلن را غیرممکن می‌داند و بیتمن را آسوده خاطر اما مضطرب می‌کند. خشونت بیتمن زمانی به اوج خود می‌رسد که یک روسپی با نام ساختگی کریستی را دوباره استخدام می‌کند و از آشنایش الیزابت برای یک رویارویی مرگبار با مواد مخدر دعوت می‌کند. کریستی هنگام فرار، اجسادی را در آپارتمان پیدا می‌کند، اما وقتی بیتمن در راه پله اره برقی را روی او می‌اندازد، کشته می‌شود. روز بعد با به هم زدن نامزدی‌اش با اولین، آشفتگی بیتمن تشدید می‌شود. یک دستگاه خودپرداز به طرز عجیبی عبارت "یک گربه ولگرد به من بده" را نمایش می‌دهد و این او را وادار می‌کند تا تلاش کند به یک گربه شلیک کند، اما او زنی را می‌کشد که در عوض مداخله می‌کند. او در حالی که از دست پلیس فرار می‌کند، به یک افسر شلیک می‌کند، به طرز غیرقابل توضیحی ماشین گشت پلیس را منفجر می‌کند و قبل از پنهان شدن در ساختمان دفترش، افراد بی‌گناه بیشتری را می‌کشد.

بیتمن در یک پیام صوتی سراسیمه به وکیلش، هارولد کارنز، به حدود ۴۰ قتل، از جمله آلن، کریستی، الیزابت و دیگران، اعتراف می‌کند و به آدم‌خواری نیز اعتراف می‌کند. روز بعد، بیتمن از آپارتمان آلن که اکنون خالی و برای فروش است، بازدید می‌کند. یک مشاور املاک که به ماسک N95 او مشکوک است، ارتباط آپارتمان با آلن را انکار می‌کند و او را ترغیب به ترک آنجا می‌کند. جین که از وضعیت آشفته بیتمن نگران است، دفتر خاطرات او را پر از طرح‌های گرافیکی قتل می‌بیند. هنگام ناهار، کارنز بیتمن را با شخص دیگری اشتباه می‌گیرد، به اعترافات او می‌خندد و ادعا می‌کند که اخیراً با آلن در لندن شام خورده است و اعتراف بیتمن را تضعیف می‌کند. در حالی که دوستانش در مورد رزرو شام بحث می‌کنند و در مورد شخصیت رونالد ریگان که در حال بیانیه دادن درباره وضعیت ایران است فکر می‌کنند، بیتمن که مطمئن نیست جنایاتش واقعی بوده یا خیالی، انگیزه شدید درونی خود برای تحمیل درد بی‌وقفه درونیش به دیگران را روایت می‌کند. او متوجه می‌شود که اعترافش هیچ معنایی نداشته و او را در وجود توخالی خود گرفتار کرده و آرزوی مجازات و آزادی‌ای را دارد که هرگز به دست نخواهد آمد. روی دری پشت سرش، تابلویی با این نوشته دیده می‌شود: «اینجا خروجی نیست».

## بازیگران
* کریستین بیل - پاتریک بیتمن
* ریس ویترسپون - اولین ویلیامز
* کلویی سونی - جین
* جاستین ثرو - تیموتی برایس
* جاش لوکاس - کریگ مک‌درمت
* بیل سیج - دیوید ون پتن
* مت راس - لوئیس کراترز
* بیل سیج - دیوید ون پتن
* جرد لتو - پل آلن
* سامانتا ماتیس - کورتنی رالینسون
* ویلم دفو - کارآگاه دونالد کیمبال
* کارا سیمور - کریستی
* گوینویر ترنر - الیزابت
* رج ئی. کثی - مرد بی‌خانمان

## تولید
فیلمبرداری در ۲۸ فوریه ۱۹۹۹ آغاز شد، و هفت هفته به طول انجامید، با بودجه ۷ میلیون دلار. آندژی سکووا به عنوان فیلمبردار خدمت کرد.

## بازخوردها
این فیلم برای اولین بار در جشنواره فیلم ساندنس، جایی که بینندگان و منتقدان را دو قطبی کرد. برخی فیلم را به خاطر نگارش و اجرای آن از کریستین بیل تحسین کردند، برخی دیگر به دلیل ماهیت خشن آن انتقاد کردند. پس از اکران در سینما، این فیلم نقدهای مثبتی در نشریات مهم دریافت کرد، از جمله نیویورک تایمز که آن را یک «کلاسیک کمدی ترسناک پست و ناب» نامید. در سایت راتن تومیتوز، این فیلم بر اساس ۱۵۲ نقد، با میانگین امتیاز ۶٫۳ از ۱۰، دارای ۶۸ درصد محبوبیت است. در متاکریتیک، که از میانگین وزنی استفاده می‌کند، بر اساس ۳۵ منتقد، امتیاز ۶۴ از ۱۰۰ را به فیلم اختصاص داد که نشان دهنده «بررسی‌های عموماً مطلوب» است. تماشاگرانی که توسط سینماسکور نظرسنجی شدند به فیلم نمره متوسط "D" در مقیاس A+ تا F دادند.

## جستارهای وابسته
* روانی آمریکایی ۲ (۲۰۰۲)

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* ''Am.Psycho2000'' e-mails
* Bret Easton Ellis talks film adaptations at SCAD

رده:آثار موسیقی جان کیل
رده:بی‌دی‌اس‌ام در فیلم
رده:خودشیفتگی در ادبیات داستانی
رده:داستان با راوی غیرقابل اعتماد
رده:روانی آمریکایی
رده:فیلم‌ها به زبان انگلیسی
رده:فیلم‌های آدم‌کش زنجیره‌ای دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های آدم‌کش‌های زنجیره‌ای ایالات متحده آمریکا
رده:فیلم‌های آمریکایی نئو نوآر
رده:فیلم‌های اقتباس شده از آثار برت ایستون الیس
رده:فیلم‌های اقتباس‌شده از رمان‌های آمریکایی
رده:فیلم‌های اقتباس‌شده از رمان‌های ترسناک آمریکایی
رده:فیلم‌های پست‌مدرن
رده:فیلم‌های ترسناک ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های ترسناک آمریکایی
رده:فیلم‌های ترسناک روان‌شناختی آمریکایی
رده:فیلم‌های جنایی آمریکایی
رده:فیلم‌های جنایی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های جنایی-درام دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های درام ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های درباره اهالی کسب و کار
رده:فیلم‌های درباره روان‌آزاران
رده:فیلم‌های درباره کسب و کار آمریکایی
رده:فیلم‌های درباره همنوع‌خواری
رده:فیلم‌های دلهره‌آور دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های طنز ایالات متحده آمریکا
رده:فیلم‌های طنز دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های طنز کانادا
رده:فیلم‌های فیلمبرداری شده در نیویورک‌سیتی
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در تورنتو
رده:فیلم‌های کانادایی به زبان انگلیسی
رده:فیلم‌های کانادایی
رده:فیلم‌های کلمبیا پیکچرز
رده:فیلم‌های کمدی ترسناک ایالات متحده آمریکا
رده:فیلم‌های کمدی سیاه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های کمدی سیاه آمریکایی
رده:فیلم‌های کمدی سیاه دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های لاینزگیت
رده:فیلم‌های ماری هرون
رده:فیلم‌های مستقل ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های مهیج آمریکایی
رده:فیلم‌های واقع‌شده در ۱۹۸۷ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در ۱۹۸۸ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در آپارتمان‌ها
رده:فیلم‌های واقع‌شده در دهه ۱۹۸۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در نیویورک سیتی
رده:فیلم‌های وال استریت
رده:فیلم‌های هیجانی ترسناک آمریکایی
رده:فیلم‌های هیجانی ترسناک کانادایی
رده:مرده‌خواهی در فیلم
رده:مناقشه‌های وقاحت در سینما