محمدرضا ترکی

**محمّدرضا ترکی** (زادهٔ ۱۷ خرداد ۱۳۴۱، آبادان) شاعر، نویسنده، مترجم، محقق ادبی، دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران، و عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی است.

## تحصیلات
* کارشناسی زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تهران، ۱۳۷۱
* کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۷۵
* دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تهران، ۱۳۷۹

## آثار
### کتاب‌ها
#### تألیف
* *از واژه تا صدا (مقالاتی پیرامون ادبیات و پیشینهٔ رادیو)*. تهران: طرح آینده، ۱۳۸۲
* *پارسای پارسی (سلمان فارسی به روایت متون فارسی)*. تهران: علمی و فرهنگی، ۱۳۸۷
* *پرسه در عرصهٔ کلمات (۵۵ مقاله و یادداشت در زمینه‌ی ادبیات)*. تهران: سخن، ۱۳۸۷
* *نقد صیرفیان: فراز و فرود خاقانی‌شناسی معاصر از رهگذر بررسی هفت اثر از خاقانی‌شناسان این روزگار*. تهران: سخن و پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۹۴
* *پیشگامان شعر فارسی*. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)، ۱۳۹۵
*غایت ابداع (منشآت عربی خاقانی افضل الدین بدیل بن علی خاقانی شروانی). تهران: نشر خاموش، ۱۳۹۸
**سرّ سخنان نغز خاقانی* (ناگفته هایی دربارۀ زندگی، شخصیت و شعر خاقانی شروانی) (قصاید ۱-۳۳). تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)، ۱۳۹۸ (برگزیدۀ پانزدهمین جشنواره بین المللی شعر فجر در بخش «دربارۀ شعر»)
**سرّ سخنان نغز خاقانی* (ناگفته هایی دربارۀ زندگی، شخصیت و شعر خاقانی شروانی) (قصاید ۶۶-۳۴). تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)، ۱۳۹۸ (برگزیدۀ پانزدهمین جشنواره بین المللی شعر فجر در بخش «دربارۀ شعر»)

#### مجموعه‌شعر
* *فصل فاصله (مجموعه‌شعر)*. تهران: همسایه، ۱۳۸۱
* *هنوز اولِ عشق است*. تهران: انتشارات تکا، ۱۳۸۷
* *خاکستر آیینه*. تهران: انجمن شاعران ایران، ۱۳۸۹ (شعر شایستهٔ تقدیرِ کتاب فصل، تابستان ۱۳۸۹)
* *بغض در نواحی لبخند (مجموعه‌شعر)*. تهران: هنر رسانهٔ اردی‌بهشت، ۱۳۹۱
* *بیا پایین (مجموعه‌شعر طنز)*. تهران: قاف، ۱۳۹۷
* *سال‌های بی‌ترانگی*. تهران: شهرستان ادب، ۱۳۹۷

#### ترجمه
* *تاریخ و تطوّر علوم بلاغت*. تألیف دکتر شوقی ضیف. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)، چاپ اول: ۱۳۸۳، چاپ پنجم: ۱۳۹۷

#### گزینش و ویرایش کتاب
* *تیرانا (برگزیدهٔ نقد و نثر ادبی از [[مهرداد اوستا]])*. تهران: انتشارات حوزهٔ هنری، ۱۳۸۱
* *برگزیدهٔ مقالات معارف اسلامی (از شهریور ۱۳۴۵ تا شهریور ۱۳۵۷)* (۲ جلد). قم: اسوه، ۱۳۸۴
* *رجعت سرخ ستاره (مجموعه‌شعر [[محمدعلی معلم دامغانی|علی معلم دامغانی]])*. تهران: سورهٔ مهر، ۱۳۸۶

### مقالات
#### برخی مقالات در مجموعه‌ها و نشریات علمی ـ پژوهشی
* «عهدنامهٔ سلمان فارسی». *مجلهٔ تخصصی گروه زبان و ادبیات فارسی*. دانشگاه تهران، تابستان ۱۳۸۰
* «رسول ماه». *مجلهٔ دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران*. بهار ۱۳۸۴
* «بر بساط غزل خاقانی». *[[نامه فرهنگستان|نامهٔ فرهنگستان]]*، شمارهٔ ۲۶، شهریور ۱۳۸۴
* «دوباره‌کاری و شتابزدگی در تصحیح هفت دیوان محتشم کاشانی». *نامهٔ فرهنگستان*. شمارهٔ ۲۷، آذر ۱۳۸۴
* «در حاشیهٔ *غلط ننویسیم*». *مجلهٔ دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران* شمارهٔ ۱۸۷، پاییز ۱۳۸۷
* «آویختن تازیانه»، *نامهٔ فرهنگستان*، دورهٔ یازدهم، شمارهٔ اول، بهار ۱۳۸۹
* «عاشق گلخنی»، *مجلهٔ دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی*. دانشگاه تهران. شمارهٔ ۱۹۱، بهار و تابستان ۱۳۸۹

#### برخی مقالات در نشریات علمی ـ ترویجی
* «پاسخ به یک ابهام در سخن سعدی». فصلنامهٔ «وقف، میراث جاویدان». بهار ۱۳۷۷
* «وقف در متون فارسی». فصلنامهٔ *وقف، میراث جاویدان*. تابستان ۱۳۷۷
* «برادرکشان در شاهنامه». فصلنامهٔ *شعر*، شمارهٔ ۲۸
* «دشواری‌های دیوان خاقانی». *کتاب ماه ادبیات و فلسفه*، مرداد ۱۳۸۳

#### مقاله‌های دانشنامه‌ای
* مدخل «خاقانی شروانی» در *[[دانشنامه زبان و ادب فارسی|دانشنامهٔ زبان و ادب فارسی]]*. تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی، جلد سوم، ۱۳۸۸
* مدخل «کمال‌الدین اسماعیل اصفهانی» در *دانشنامهٔ زبان و ادب فارسی*. تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی، جلد پنجم، ۱۳۹۳
* مدخل «مُنشآت خاقانی» در *دانشنامهٔ زبان و ادب فارسی*. تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی، جلد ششم، ۱۳۹۵
* مدخل «ادبیات انقلاب اسلامی» در *دانشنامهٔ زبان و ادب فارسی*. تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ذیل، ۱۳۹۷

#### ترجمه (مقالات)
* «مرد بادها (کوروساوا و تجربه‌های سینمایی‌اش)». مجلهٔ *ادبستان*، شمارهٔ ۲۵، دی ۱۳۷۰
* «متن‌گرایی و نقش آن در معرفت دینی». فصلنامهٔ *وقف، میراث جاویدان*، شمارهٔ ۱۷، ۱۳۷۶
* «عالمان اصول دین و انکار دلالت فعل بر زمان». فصلنامهٔ *وقف، میراث جاویدان*، شمارهٔ ۲۱، ۱۳۷۷
* مجموعه‌مقالات «اسطوره‌شناسی»، چاپ‌شده در ۸ شمارهٔ پیاپی از فصلنامهٔ *شعر*، شماره‌های ۲۲–۲۹، ۱۳۷۷–۱۳۸۰

## فعالیت‌های مطبوعاتی/ رسانه‌ای
* سردبیر فصلنامهٔ *شعر* (۱۳۷۷–۱۳۸۰)
* دبیر تحریریهٔ فصلنامهٔ *وقف، میراث جاویدان* (۱۳۷۲–۱۳۷۷)
* مدیر رادیو فرهنگ (۱۳۷۷–۱۳۸۱)
*سردبیر مجلۀ دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران (۱۳۹۹)
*سردبیر نامۀ فرهنگستان (۱۳۹۹)

## منابع

## پیوند به بیرون
* 
* 
* 

رده:استادان دانشگاه تهران
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه تهران
رده:دانش‌آموختگان پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
رده:اهالی آبادان
رده:پژوهشگران ادبیات اهل ایران
رده:خاقانی‌پژوهان اهل ایران
رده:زادگان ۱۳۴۱
رده:سردبیران نشریه‌های زبان‌شناختی
رده:سردبیران نشریه‌های ادبی
رده:اعضای پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی