فریدون جیرانی

**فریدون جیرانی** (زادهٔ ۱۰ اسفند ۱۳۳۰ در کاشمر) کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس، تهیه‌کننده، مجری و کارشناس فیلم ایرانی است.

## زندگی
فریدون جیرانی با فعالیت در تئاتر با بازی در نمایش عصمت در سال ۱۳۵۱ آغاز به کار کرد و سال ۱۳۵۲ در سینمای آزاد مشهد عضو شد. حضور در سینمای حرفه‌ای را در سال ۱۳۶۰ با نوشتن فیلمنامهٔ سینمایی آفتاب‌نشین‌ها تجربه کرد، که تا کنون بیش از صد فیلمنامه به نگارش درآورده یا بازنویسی نموده است، همچنین اولین فیلم سینمایی خود را در سمت کارگردان در سال ۱۳۶۶ با نام صعود و بازی ایرج طهماسب و بیژن امکانیان ساخت.

او با ساخت فیلم قرمز در سال۱۳۷۷ بعد از یک دهه دوری از فیلمسازی مجدد به سینماها بازگشت و عنوان پربیننده‌ترین فیلم سال را از آن خود کرد، از فیلم‌های شناخته شده وی که کارگردانی آن‌ها را بر عهده داشته است می‌توان به قرمز، شام آخر، سالاد فصل، آب و آتش، پارک‌وی، صورتی، من مادر هستم، قصه پریا و خفه‌گی اشاره نمود که نیمی از این آثار رکورد فروش گیشه را در زمان اکران خود به دست آوردند و همچنین در زمینه سریال سازی آثاری چون مرگ تدریجی یک رؤیا، تعبیر وارونه یک رؤیا و نهنگ آبی را در کارنامه خود دارد.

ژانری که فریدون جیرانی تلاش می‌کند تا در آن فیلم بسازد و به این سبک فیلمسازی در سینما شناخته می‌شود، ملودرام‌های روانشناسانه است که در آن جنایت و قتل جریان دارد.

جیرانی فعالیت در مطبوعات را از سال ۱۳۵۵ پس از چاپ اولین مصاحبه‌اش در روزنامه اطلاعات شروع کرد و در سال ۱۳۵۶ مسئول صفحهٔ اخبار با موضوع سینما، تلویزیون در روزنامه اطلاعات شد.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی مدتی مشغول خبرنگاری در حوزهٔ اقتصادی گردید و پس از آن در حالی که به سینما روی آورده بود و فیلمنامه‌های سناتور، آفتاب نشین‌ها، رهایی و پرونده را نوشته بود در سال ۱۳۶۲ از روزنامه اطلاعات خود را بازخرید نمود.

او فعالیت مجدد مطبوعاتی خود را، در سمت دبیر اجرایی مجله گزارش فیلم در سال ۱۳۶۹ آغاز نمود، و پس از آن معاونت تحریریه و سردبیری هفته‌نامه سینما را در سال‌های ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۲ و سردبیری و مدیرمسئولی روزنامه سینما را در سال ۱۳۹۴ عهده‌دار بود.

جیرانی در سال‌های ۱۳۸۶ و ۱۳۸۷ گفت‌وگو کننده بخش سینمایی برنامه دو قدم مانده به صبح در تلویزیون شد و پس از آن در زمینه مجری گری و ساخت برنامه‌های سینمایی نیز فعالیت به سزایی داشت از جمله برنامه سی‌وپنج نت، سی‌وپنج آنلاین، کافه آپارات، سینما بیست و پنج که در پلتفرم‌های مجازی تولید و پخش گردید و برنامه تلویزیونی هفت که با استقبال زیاد مخاطبان در زمان پخش خود روبرو شد و سرآغاز راه ساخت برنامه‌های نام برده گردید.

## فیلم‌شناسی

## اجرا

## فعالیت مطبوعاتی

## جوایز
* برنده تندیس حافظ بهترین کارگردانی (خفه گی) دوره نوزدهم جشن دنیای تصویر - سال ۱۳۹۷
* نامزد تندیس حافظ بهترین چهره تلویزیونی (سی و پنج) دوره نوزدهم جشن دنیای تصویر - سال ۱۳۹۷
* دهمین فیلم سال (صورتی)، دوره هجدهم انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران - سال ۱۳۸۲
* کاندید تندیس زرین بهترین کارگردانی (صورتی)، دوره هفتم جشن خانه سینما - سال ۱۳۸۲
* نامزد تندیس زرین بهترین فیلم‌نامه (صورتی)، دوره هفتم جشن خانه سینما - سال ۱۳۸۲
* کاندید سیمرغ بلورین بهترین فیلم‌نامه (صورتی)، دوره بیست و یکم جشنواره فیلم فجر - سال ۱۳۸۱
* برنده جایزه بهترین کارگردانی (شام آخر)، بنیاد فیلم موسیقی و هنر آرپا - سال ۲۰۰۳
* نامزد هرم طلایی (شام آخر)، جشنواره بین‌المللی فیلم قاهره - سال ۲۰۰۲
* دهمین فیلم سال (شام آخر)، دوره هفدهم انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران - سال ۱۳۸۱
* نهمین فیلم سال (قرمز)، دوره چهاردهم انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران - سال ۱۳۷۸
* نامزد بالن طلایی (قرمز)، جشنواره سه قاره - سال ۱۹۹۹

## منابع

* وبگاه سوره سینما

## پیوند به بیرون

* 
* 

رده:افراد زنده
رده:اهالی کاشمر
رده:تهیه‌کنندگان فیلم اهل ایران
رده:زادگان ۱۳۳۰
رده:زادگان ۱۹۵۱ (میلادی)
رده:فیلم‌نامه‌نویسان اهل ایران
رده:کارگردانان تلویزیونی اهل ایران
رده:کارگردانان فیلم اهل ایران
رده:مجریان تلویزیونی اهل ایران