کره مرکزی

**کره مرکزی دنا**  یکی از روستاهای بخش مرکزی شهرستان دنا در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است. این روستا در دامنه‌های جنوبی کوه دنا، در کیلومتر ۴۰ جاده یاسوج – اصفهان (محور پاتاوه) قرار دارد.

## جغرافیا
کره مرکزی در منطقه‌ای کوهستانی و سردسیر واقع شده و از شمال به ارتفاعات دنا، از شرق به شهر سی‌سخت، از جنوب به رودخانه بشار و از غرب به روستای گورگنجو محدود می‌شود. این روستا متشکل از آبادی‌های **جاتو**، **سراسیاب**، **گودنار**، **کرمی**، **آباد** و **دیاشم** است.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن، جمعیت کره مرکزی حدود ۱4۰۰ نفر در قالب ۳۰۰ خانوار گزارش شده است. ساکنان این روستا عمدتاً به زبان لری بویراحمدی صحبت می‌کنند و پیرو مذهب شیعه دوازده‌امامی هستند.

## اقتصاد
اقتصاد روستا مبتنی بر کشاورزی، باغداری، دامپروری و زنبورداری است. محصولاتی مانند گردو، انگور، سیب، زردآلو و گیاهان دارویی از جمله تولیدات منطقه‌اند. پرورش زنبور عسل نیز به‌دلیل پوشش گیاهی متنوع منطقه، جایگاه ویژه‌ای در معیشت خانوارها یافته است.

## جاذبه‌های طبیعی و گردشگری
* **قلعه کک کهزاد** – بقایای سازه‌ای تاریخی و افسانه‌ای در ارتفاعات شمالی روستا.
* **آبشار توف‌شاه** – آبشاری در دل کوهستان با چشم‌اندازهای طبیعی.
* **تنگ کره** – تنگه‌ای عمیق و زیبا با پوشش گیاهی متنوع که جاده پشت‌کره از درون آن عبور می‌کند.
* **منطقه حفاظت‌شده دنا** – زیستگاه گونه‌های نادر گیاهی و جانوری.

## مسیر دسترسی
جاده دسترسی به کره مرکزی از کیلومتر ۴۰ محور یاسوج–اصفهان (نزدیک به پاتاوه) منشعب می‌شود. همچنین در سال ۱۳۸۵ جاده‌ای کوهستانی به منطقه **پشت‌کره** احداث شد که از میان تنگه «تنگ کره» می‌گذرد و دسترسی به منطقه حفاظت‌شده دنا را ممکن ساخت. این اقدام با پیگیری‌های اداره‌کل حفاظت محیط زیست کهگیلویه و بویراحمد و مدیرکل وقت آن، که فردی دانشمند، فاضل و آینده‌نگر بود، صورت گرفت.

## جاده رؤیایی دم کره – تنگ کره – پشت کره – نهمون
مسیر دسترسی به **پشت‌کره** از دل یکی از زیباترین و در عین حال صعب‌العبورترین نواحی کوهستانی منطقه عبور می‌کند. این جاده کوهستانی از پایین‌دست دره‌ای موسوم به **دم کره** آغاز می‌شود و از اعماق تنگه‌ای دیدنی به نام **تنگ کره** می‌گذرد. در طول مسیر، چشم‌اندازهایی شگفت‌انگیز از **چشمه‌ها**، **درختان کهنسال**، و پوشش متراکم گیاهی نمایان می‌شود. جاده از کنار **چنارستان‌های قدیمی**، **تندیس‌های طبیعی بی‌نام** و گذرگاه‌هایی چون **راکه** و **تنگاتنگی** عبور می‌کند و با بالا رفتن از پیچ‌وخم‌های کوهستانی، به ارتفاعات پشت‌کره می‌رسد.

در ادامه، مسیر به یخچال **نهمون**، دشتی مرتفع و خنک در دل کوهستان، و سپس به منطقه **شنشاه** منتهی می‌شود. احداث این مسیر در سال **۱۳۸۵** توسط مدیرکل وقت حفاظت محیط زیست استان، که انسانی **فاضل، دانا و دوراندیش** بود، با هدف حفاظت از میراث طبیعی، توسعه اکوتوریسم و تسهیل نظارت بر منطقه حفاظت‌شده دنا صورت گرفت. این مسیر علاوه بر ارتقای زیرساخت‌های حفاظتی، به یکی از جذاب‌ترین مسیرهای طبیعت‌گردی جنوب ایران تبدیل شده است.

## پاسگاه سرمحیط‌بانی
در سال ۱۳۸۵ سرمحیط‌بانی «پشت‌کره» توسط سازمان حفاظت محیط زیست با هدف حفاظت از تنوع زیستی دنا و توسعه زیرساخت‌های حفاظتی راه‌اندازی شد. این پاسگاه نقش مهمی در حفاظت و معرفی ارزش‌های طبیعی منطقه در سطح ملی و جهانی ایفا کرده‌است.

## شخصیت‌های برجسته
کره مرکزی زادگاه شماری از افراد موفق در حوزه‌های علمی، مدیریتی و زیست‌محیطی بوده‌است. برخی از فرزندان این منطقه در سطح ملی درخشیده و در جایگاه‌های دانشگاهی و دولتی فعالیت داشته‌اند. (در صورت دسترسی به منابع یا نام افراد، قابل تکمیل است)

## منابع

* اطلاعات میدانی و فرهنگ شفاهی محلی
* مرکز آمار ایران

رده:روستاهای شهرستان دنا
رده:مقاله‌های خرد ایران