گرتا گاربو

**گرِتا گاربو**  با نام کامل **گرتا لوویسا گوستافسون**  (زادهٔ ۱۸ سپتامبر ۱۹۰۵ – درگذشتهٔ ۱۵ آوریل ۱۹۹۰) ستارهٔ سرشناس سوئدیِ سینمای اروپا و هالیوود بود. بنیاد فیلم آمریکا او را به‌عنوان پنجمین زن افسانه‌ایِ بزرگِ پردهٔ سینما نامگذاری کرد.

گرتا گاربو به‌عنوان بهترین بازیگر تاریخ دوران صامت برگزیده شده است.

## زندگی

گرتا گاربو اولین فیلم خود را در سال ۱۹۲۰ با نام «آقا و خانم استکهلم» بازی کرد. پس از شش سال بازی در فیلم‌های سوئدی و اروپایی، توسط مسئولان کمپانی مترو گلدوین مایر دیده شد و سرانجام در سال ۱۹۲۶ به آمریکا رفت.

اولین فیلم هالیوودی گاربو «سیلاب» نام داشت که او در آن درخشان ظاهر شد. اما گاربو با ایفای نقش در فیلم «اغواگر» به کارگردانی فرد نیبلو، منتقدان سینما را کاملاً به ظهور یک ستارهٔ بی‌بدیل امیدوار کرد.

«جسم و شیطان» به کارگردانی کلارنس براون اوج شکوفایی گاربو بود. بسیاری این فیلم را از بهترین آثار دوران صامت سینما می‌دانند و زوج هنری گیلبرت و گاربو از همین فیلم شکل گرفت.

فیلم «زن الهی» با بازی گرتا گاربو و کارگردانیِ ویکتور شوستروم فیلمساز سوئدی در سال ۱۹۲۸، به دلیل خوش ساخت بودن بسیار مورد توجه قرار گرفت.

گاربو دههٔ ۱۹۳۰ را با فیلم «آنا کریستی» بر اساس نمایشنامه‌ای از یوجین اونیل آغاز کرد. در سال ۱۹۳۱ در کنار کلارک گیبل جوان در فیلم «فرود و فراز سوزان لنوکس» به کارگردانی رابرت زی. لنرد قرار گرفت. گرتا از سبک خشن بازی گیبل خوشش نیامد.

گاربو در سال ۱۹۳۲ در فیلم «گراند هتل» با جوان کرافورد ستارهٔ دیگر آن زمان هالیوود همبازی شد و با اینکه این دو ستاره هیچ صحنه‌ای در کنار هم نبودند، ولی از ساخت فیلم رضایت نداشتند و از اینجا بود که گاربو تنها بازیگری شد که کارگردان و بازیگران روبروی فیلم‌هایش را خود انتخاب می‌کرد. این فیلم همان سال جایزهٔ اسکار بهترین فیلم را دریافت کرد.

دقت در انتخاب فیلم‌ها در آن زمان بسیار کم بود؛ ولی گاربو از معدود بازیگرانی بود که کم فیلم بازی می‌کرد اما گزیده.
گاربو در دههٔ ۱۹۳۰ فقط در شاهکارهای این دهه ایفای نقش کرد.

چپ|بندانگشتی|250px|گرتا گاربو و مادرش آنا گوستافسون در حین سفر به آمریکا در سال ۱۹۳۹
سه‌گانهٔ تاریخی او بسیار مشهور است. در سال ۱۹۳۳ در «ملکه کریستینا» ساختهٔ روبن مامولیان در کنار جان گیلبرت و در نقش ملکه کریستینا، در سال ۱۹۳۵ در تراژدی «آنا کارنینا» به کارگردانی کلارنس براون در کنار فردریک مارچ و در نقش آنا کارنینا، و بالاخره در شاهکار عاشقانهٔ جرج کیوکر یعنی «کمیل» در سال ۱۹۳۶ در کنار رابرت تیلور و در نقش مارگریت.

تراژدی فیلم کمیل پس از گذشت سالها از ساخت فیلم، هنوز مثال زدنی است. مرگ مارگریت در آغوش معشوقش آرماند از اشک‌آورترین لحظه‌های تاریخ سینماست.

هفتمین و آخرین همکاری گرتا با کلارنس براونِ کارگردان، فیلمِ فتح در سال ۱۹۳۷ است؛ داستان ماری والفسکا که با ناپلئون بناپارت رابطهٔ کوتاه مدتی برقرار می‌کند و از او صاحب پسری می‌شود.

گاربو در سال ۱۹۳۹ در فیلم نینوچکا به کارگردانی ارنست لوبیچ نقش مأمور خشک مزاج روسیه در پاریس را ایفا کرد که گرفتار عشقی می‌شود. جملهٔ معروف او در این فیلم «تمدنی که زنهایش چنین کلاه‌هایی به سر بگذارند دوام نمی‌آورد» به یاد ماندنی است. در این فیلم وقتی ملوین داگلاس از روی صندلی به زمین افتاد، ملکه غمگین سینما گرتا گاربو چند دقیقه در میان تعجب همگان خندید.

آخرین فیلم گاربو در سال ۱۹۴۱ با نام «زن دو چهره» و به کارگردانی جرج کیوکر است که گاربو در دو نقش ظاهر می‌شود. این وداعی زودهنگام با سینما بود. جملهٔ معروف او در این فیلم «بعد از جنگ خیلی چیزها عوض شده و جهان به پدیده‌های نو نیازمند است…»، نمود روشنی از خداحافظی زودهنگام او از سینماست.

گاربو از ابتدا شخصیتی خاص و منزوی داشت. بهترین و مهم‌ترین ویژگی او این بود که هیچگاه با کسانی که از بودن در کنارشان لذت نمی‌برد، همنشین نمی‌شد. حتی اگر مجبور به تحمل تنهایی بود. این صفت نیک او بود که باعث شد تا زمان مرگش در انزوا بماند؛ ولی با کسانی که خیرش را نمی‌خواستند هم کلام نشود.
گاربو در ۱۵ آوریل ۱۹۹۰ در نیویورک آمریکا درگذشت.

## جوایز
[بندانگشتی|220px|در حین فیلمبرداری (۱۹۲۵) ''[خیابان اندوه*]]
گرتا گاربو ۲ بار برای فیلم‌های [[کمیل (فیلم ۱۹۳۶)|کمیل]] ۱۹۳۶ و [[آناکارنینا (فیلم ۱۹۳۵)|آنا کارنینا]] ۱۹۳۵ برندهٔ جایزهٔ بهترین بازیگر زن [[حلقه منتقدان فیلم نیویورک|منتقدان فیلم نیویورک]] شد و ۴ بار هم برای [[آنا کریستی (فیلم ۱۹۳۰)|آنا کریستی]] ۱۹۳۰، [[عاشقانه (فیلم ۱۹۳۰)|عاشقانه]] ۱۹۳۰، [[کمیل (فیلم ۱۹۳۶)|کمیل]] ۱۹۳۶ و [[نینوتچکا|نینوچکا]] ۱۹۳۹ نامزد اسکار شد؛ ولی در کمال ناباوری موفق به کسب آن نشد تا اینکه آکادمی در سال ۱۹۵۵ اسکار افتخاری را به او اعطا کرد.

== فیلم‌ها ==
* خانم و آقای استکهلم (۱۹۲۰)
* چگونه لباس بپوشیم (۱۹۲۱)
* نان روزانه ما (۱۹۲۱)
* شوالیه شاد (۱۹۲۱)
* [[حماسه یوستا برلینگ]] (۱۹۲۴)
* اغواگر (۱۹۲۶)
* سیلاب (۱۹۲۶)
* [[جسم و شیطان]] (۱۹۲۶)
* [[عشق (فیلم ۱۹۲۷)|عشق]] (۱۹۲۷)
* [[زن الهی]] (۱۹۲۸)
* [[بانوی مرموز]] (۱۹۲۸)
* زن ماجراهای عاشقانه (۱۹۲۸)
* ارکیده‌های وحشی (۱۹۲۹)
* [[بوسه (فیلم ۱۹۲۹)|بوسه]] (۱۹۲۹)
* [[آنا کریستی (فیلم ۱۹۳۰)|آنا کریستی]] (۱۹۳۰)
* *عشق* (۱۹۳۰)
* الهام (۱۹۳۱)
* *فرود و فراز سوزان لنوکس'' (۱۹۳۱)
* ماتاهاری (۱۹۳۱)
* گرند هتل (۱۹۳۲)
* آنگونه که دوستم داری (۱۹۳۲)
* ملکه کریستینا (۱۹۳۳)
* پرده رنگین (۱۹۳۴)
* آنا کارنینا (۱۹۳۵)
* کمیل (۱۹۳۶)
* فتح (۱۹۳۷)
* نینوچکا (۱۹۳۹)
* زن دو چهره (۱۹۴۱)

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:افراد آمریکایی سوئدی‌تبار
رده:افراد ال‌جی‌بی‌تی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:افراد ال‌جی‌بی‌تی اهل سوئد
رده:افراد ال‌جی‌بی‌تی اهل نیویورک (ایالت)
رده:افراد دارای تابعیت ایالات متحده آمریکا
رده:افرادی که شهروندی ایالات متحده آمریکا را کسب کرده‌اند
رده:اهالی استکهلم
رده:اهالی نیویورک
رده:بازیگران دوجنس‌گرا
رده:بازیگران زن ال‌جی‌بی‌تی
رده:بازیگران زن اهل استکهلم
رده:بازیگران زن اهل نیویورک
رده:بازیگران زن دوجنس‌گرا
رده:بازیگران زن سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران زن سده ۲۰ (میلادی) اهل سوئد
رده:بازیگران زن فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران زن فیلم اهل سوئد
رده:بازیگران زن فیلم صامت اهل سوئد
رده:بازیگران زن کودک اهل سوئد
رده:بازیگران فیلم صامت
رده:بازیگران قراردادی مترو گلدوین میر
رده:بازیگران همجنس‌گرای زن
رده:پیاده‌روی مشاهیر هالیوود
رده:دارندگان نشان ستاره قطبی
رده:درگذشتگان ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت بیماری عفونی در نیویورک (ایالت)
رده:درگذشتگان به علت سینه‌پهلو
رده:درگذشتگان به علت نارسایی کلیه
رده:دریافت‌کنندگان جایزه اسکار افتخاری
رده:زادگان ۱۹۰۵ (میلادی)
رده:زنان دوجنس‌گرا
رده:سوئدی‌های مهاجرت‌کرده به ایالات متحده آمریکا
گرتا گاربو
رده:لوتریان‌های سوئد
رده:لوتری‌های اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نجات‌یافتگان از سرطان پستان
رده:افراد مبتلا به اختلال دوقطبی