پایانه چاتراپاتی شیواجی

**پایانه چاتراپاتی شیواجی** ( **CST** )، که رسماً **پایانه چاتراپاتی شیواجی ماهاراج** ( **CSMT** )،  و همچنین با نام **پایانه ویکتوریا** ( **VT** ) شناخته می‌شود،   یک پایانه تاریخی راه‌آهن و میراث جهانی یونسکو در بمبئی (بمبئی)، ماهاراشترا ، هند است. 

این پایانه توسط یک مهندس معمار بریتانیایی، فردریک ویلیام استیونز، بر اساس طرح اولیه‌ای از اکسل هیگ ، به سبک گوتیک هندو باشکوهی طراحی شد. ساخت آن در سال 1878، در مکانی در جنوب ایستگاه راه‌آهن قدیمی بوری باندر ،  آغاز شد و در سال 1887، سال جشن طلایی ملکه ویکتوریا، به پایان رسید.

در مارس 1996، نام رسمی ایستگاه از ویکتوریا ترمینوس به چاتراپاتی شیواجی ترمینوس تغییر یافت که برگرفته از نام شیواجی، پادشاه جنگجوی قرن هفدهم و اولین چاتراپاتی امپراتوری مراتا است که این حکومت را در مناطق غربی مراتی زبان فلات دکن تأسیس کرد.    در سال 2017، این ایستگاه دوباره به چاتراپاتی شیواجی مهاراج ترمینوس (با کد CSMT) تغییر نام داد که در آن عنوان مهاراج به معنای "پادشاه بزرگ" یا امپراتور است.  حروف اول VT و CST معمولاً برای این ایستگاه استفاده می‌شوند. 

این پایانه، دفتر مرکزی راه‌آهن مرکزی هند است. این ایستگاه یکی از شلوغ‌ترین ایستگاه‌های راه‌آهن در هند است که  با مجموع 18 سکو، به عنوان ترمینالی برای قطارهای بین‌شهری و حومه‌ای عمل می‌کند.

از سال 2022، ساختمان میراثی ایستگاه عصرها با چراغ‌های LED روشن می‌شود که اغلب به صورت موضوعی تغییر می‌کنند، به خصوص برای تعطیلات ملی هند مانند روز استقلال و روز جمهوری . 

## تاریخچه
این بنای معروف که به نمادی از شهر تبدیل شده است، به عنوان دفتر مرکزی راه آهن بزرگ شبه جزیره هند ساخته شده است.

این ایستگاه راه‌آهن برای جایگزینی ایستگاه راه‌آهن بوری باندر، در منطقه بوری باندر بمبئی، یک بندر و انبار برجسته که به خاطر واردات و صادراتش شناخته شده بود، ساخته شد. از آنجایی که بمبئی در آن زمان به یک شهر بندری بزرگ تبدیل شد، ایستگاه بزرگ‌تری برای پاسخگویی به نیازهای آن ساخته شد و به نام ملکه ویکتوریا، ملکه وقت هند، پایانه ویکتوریا نامگذاری شد.

این ایستگاه توسط فردریک ویلیام استیونز، یک مهندس معمار بریتانیایی، که به دفتر بمبئی اداره کارهای عمومی استعماری هند متصل بود، طراحی شد. کار در سال 1878 آغاز شد.  استیونز پس از یک طرح آبرنگ شاهکار از طراح اکسل هیگ، سفارش ساخت ایستگاه را دریافت کرد.  این طرح با ایستگاه راه‌آهن سنت پانکراس ساخته جورج گیلبرت اسکات در سال 1873 در لندن، که آن هم به سبک گوتیک ایتالیایی پرجنب‌وجوشی است، مقایسه شده است، اما به   طرح برنده جایزه دوم اسکات برای ساختمان پارلمان برلین که در سال 1875 در لندن به نمایش گذاشته شد و دارای برج‌ها و مناره‌های متعدد و یک گنبد مرکزی بزرگ شیاردار بود، بسیار نزدیک‌تر است.  سبک این ایستگاه همچنین شبیه سایر ساختمان‌های عمومی دهه 1870 در بمبئی، مانند کالج الفینستون، اما به ویژه ساختمان‌های دانشگاه بمبئی است که آن هم توسط جی اسکات طراحی شده است. 

تکمیل این ایستگاه ده سال طول کشید،  طولانی‌ترین مدت برای هر ساختمانی در آن دوران در بمبئی. پایانه راه‌آهن بمبئی به طور رسمی در سال‌روز تاجگذاری ویکتوریای اول، ملکه بریتانیا و شهبانوی هند افتتاح شد. و به افتخار ملکه ویکتوریا، پایانه راه‌آهن بمبئی به نام «پایانه ویکتوریا» نام‌گذاری شد.

دولت هند پس از استقلال هند از امپراتوری بریتانیا و در سال ۱۹۹۶ میلادی، براساس سیاست نام‌گذاری معابر و اماکن به نام اهالی هند، نام «پایانه ویکتوریا» را به افتخار چاتراپاتی شیواجی، بنیان‌گذار امپراتوری مراتا، هند در سده ۱۷ (میلادی)، به «پایانه چاتراپاتی شیواجی» تغییر نام داد.

در تاریخ ۲ ژوئیه ۲۰۰۴ میلادی، پایانه چاتراپاتی شیواجی در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت جهانی رسید. ثبت این مکان در فهرست یونسکو به دلیل تلفیق دو فرهنگ در زیر یک سقف بود. طراحی احیاء شده از سبک ویکتوریایی انگلستان و هنر سنتی معماری هند که نمونه‌ای بی‌نظیر را در سراسر جهان خلق کرد.

این ایستگاه به دلیل راهکارهای پیشرفته سازه‌ای و فنی خود، نمونه‌ای از شگفتی‌های معماری راه‌آهن قرن نوزدهم است. این ایستگاه با استفاده از سطح بالایی از مهندسی، چه در زمینه راه‌آهن و چه در مهندسی عمران، ساخته شده است. گنبد آن، که توسط دنده‌های دم‌چلچله‌ای ساخته شده بدون مرکزگرایی پشتیبانی می‌شود، دستاورد بدیعی از آن دوران محسوب می‌شد.  ساختمان اصلی ایستگاه به سبک معماری احیای گوتیک ویکتوریایی توسط معمار بریتانیایی اف. دبلیو. استیونز ، با تأثیراتی از معماری رومانسک و کلاسیک هندی طراحی شده است. مجموعه کلی شامل یک سازه اداری گنبدی شکل مرکزی و یک سکوی 330 فوتی متصل به یک سوله قطار 1200 فوتی است.

در تاریخ ۲۶ نوامبر ۲۰۰۸ میلادی، پایانه چاتراپاتی شیواجی، یکی از اهداف رشته عملیات‌های تروریستی در بمبئی بود.
پرونده:Chhatrapati Shivaji Maharaj Terminus 2022 Dec.webm|داخل پایانه چاتراپاتی شیواجی، 2022
پرونده:Victoriaterminus1903 (cropped).JPG|عکسی از پایانه ویکتوریا، بمبئی، مربوط به سال ۱۹۰۳ که در سال ۱۸۸۸ تکمیل شد.
پرونده:Chatrapati Shivaji Terminus (Victoria Terminus Station).jpg|منظره‌ای عصرگاهی از معبد چاتراپاتی شیواجی مهاراج.


## پانویس

## منابع

رده:ایستگاه‌های راه‌آهن بازشده در ۱۸۸۸ (میلادی)
رده:ایستگاه‌های راه‌آهن در بخش شهری بمبئی
رده:ایستگاه‌های قطار در بمبئی
رده:بمبئی
رده:جاذبه‌های گردشگری بمبئی
رده:دیدنی‌های هند
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های بازسازی‌شده در هند
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های کامل‌شده در ۱۸۹۷ (میلادی)
رده:گنبدها
رده:معماری نئوگوتیک در هند
رده:میراث جهانی در هند
رده:حملات نوامبر ۲۰۰۸ در بمبئی