۲۴ ژانویه

**۲۴ ژانویه**، بیست و چهارمین روزِ سال در گاه‌شماری میلادی است. ۳۴۱ روز (در سال‌های کبیسه ۳۴۲ روز) تا پایان سال باقی‌ست.

## رویدادها
* ۴۱ - **[[کالیگولا]]، [[امپراتور روم]]**، توسط محافظانِ خود به قتل رسید.
* ۱۴۵۸ - **[[ماتیاش یکم]]**، پادشاهِ مجارستان شد.
* ۱۶۶۷ - معاهدهٔ تاریخی «بردا» میان انگلیس و هلند، به امضا رسید و به موجب آن، هلند تمام حقوق و مستعمرات خود در آمریکا را به انگلیس واگذار کرد.
* ۱۷۴۲ - **[[کارل هفتم، امپراتور مقدس روم|کارل هفتم]]**، امپراتور مقدس روم شد.
* ۱۸۶۲ - **[[بخارست]]**، پایتختِ رومانی شد.
* ۱۹۳۳ - **[[اصلاحیه بیستم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا]]** تصویب شد و ابتدا و انتهایِ شرایط دفاتر فدرال منتخب را تغییر داد.
* ۱۹۳۹ - **[[زمین‌لرزه شیلی (۲۵ ژانویه ۱۹۳۹)|مرگ‌آورترین زمین‌لرزه شیلی]]** در چیلان، بیو بیو رخ داد.
* ۱۹۸۴ - نخستین **[[مکینتاش]]** به فروش رسید.
* ۱۹۸۶ - **[[وویجر ۲]]** از ۸۱٬۵۰ کیلومتری اورانوس گذشت.
* ۲۰۰۳ - **[[وزارت امنیت داخلی ایالات متحده آمریکا]]**، به‌طور رسمی آغاز به کار کرد.
* ۲۰۱۱ - **[[بمب‌گذاری در فرودگاه بین‌المللی دمودوو]]ی [[مسکو]]**، ۳۷ کشته و بیش از ۱۷۰ زخمی برجای گذاشت.

## زادروزها
* ۱۴۴۴ - **[[گالئاتزو ماریا اسفورزا]]**، پنجمین دوک میلان. (درگذشتهٔ ۱۴۷۶)
* ۱۶۸۴ - **[[چارلز الکساندر، دوک وورتمبرگ]]**، نجیب‌زادهٔ اهل امپراتوری مقدس روم. (درگذشتهٔ ۱۷۳۷)
* ۱۷۳۲ - **[[پیر بومارشه]]**، نمایش‌نامه‌نویس، موسیقی‌دان و دیپلمات فرانسوی-آمریکایی. (درگذشتهٔ ۱۷۹۹)
* ۱۷۴۶ - **[[گوستاو سوم]]**، پادشاه سوئد. (درگذشتهٔ ۱۷۹۲)
* ۱۷۷۶ - **[[ا. ت. آ. هوفمان]]**، نویسنده و حقوق‌دان اهل آلمان. (درگذشتهٔ ۱۸۲۲)
* ۱۸۶۴ - **[[مارگوریت دوراند]]**، بازیگر و روزنامه‌نگار اهل فرانسه. (درگذشتهٔ ۱۹۳۶)
* ۱۸۸۶ - **[[یان پوسکا]]**، سیاستمدار اهل استونی. (درگذشتهٔ ۱۹۲۰)
* ۱۸۷۲ - **[[موریس تراورز]]**، شیمی‌دان اهل بریتانیا. (درگذشتهٔ ۱۹۶۱)
* ۱۸۸۲ - **[[اودون بودور]]**، مربی و بازیکن فوتبال اهل مجارستان. (درگذشتهٔ ۱۹۲۷)
* ۱۸۸۹ - **[[هرمان-برنهارت رامکه]]**، نظامی اهل آلمان. (درگذشتهٔ ۱۹۶۸)
* ۱۸۹۹ - **[[هویت وندنبرگ]]**، ژنرال نیروی هوایی اهل ایالات متحده آمریکا. (درگذشتهٔ ۱۹۵۴)
* ۱۹۰۷ - **[[موریس کوو دو مورویل]]**، سیاستمدار و دیپلمات اهل فرانسه. (درگذشتهٔ ۱۹۹۹)
* ۱۹۱۲ - **[[فردریک اشورث]]**، نظامی اهل ایالات متحده آمریکا. (درگذشتهٔ ۲۰۰۵)
* ۱۹۱۷ - **[[ارنست بورگناین]]**، بازیگر اهل ایالات متحده آمریکا. (درگذشتهٔ ۲۰۱۲)
* ۱۹۱۸ - **[[گوتفرید فن آینم]]**، آهنگساز اهل اتریش. (درگذشتهٔ ۱۹۹۶)
* ۱۹۲۵ - **[[ماریا تالچیف]]**، بالرین اهل ایالات متحده آمریکا. (درگذشتهٔ ۲۰۱۳)
* ۱۹۲۶ - **[[ژرژ لوتنر]]**، کارگردان اهل فرانسه. (درگذشتهٔ ۲۰۱۳)
* ۱۹۲۸ - **[[دزموند موریس]]**، جانور شناس و انسان‌شناس اهل بریتانیا.
* ۱۹۳۰ - **[[محمود فرشچیان]]**، نقاش اهل ایران. (درگذشتهٔ ۲۰۲۵)
* ۱۹۳۱ - **[[لارس هرماندر]]**، ریاضی‌دان اهل سوئد. (درگذشتهٔ ۲۰۱۲)
* ۱۹۳۳ - **[[عاصم فرهادویچ]]**، بازیکن فوتبال اهل پادشاهی یوگسلاوی. (درگذشتهٔ ۱۹۸۷)
* ۱۹۳۴ - **[[لنرد گلدبرگ]]**، تهیه‌کنندهٔ اهل ایالات متحده آمریکا. (درگذشتهٔ ۲۰۱۹)
* ۱۹۳۹ - 
****[[رناته بوی]]**، پرتاب‌گر وزنه اهل آلمان. 
****[[ری استیونز]]**، موسیقی‌دان اهل ایالات متحده آمریکا.
* ۱۹۴۱ - **[[دن شختمن]]**، دانشمند اهل اسرائیل.
* ۱۹۴۳ - 
****[[شارون تیت]]**، بازیگر و مدل اهل ایالات متحده آمریکا. (درگذشتهٔ ۱۹۶۹)
****[[پتر اشتروک]]**، سیاستمدار اهل آلمان. (درگذشتهٔ ۲۰۱۲)
****[[مانوئل ولاسکس]]**، بازیکن فوتبال اهل اسپانیا. (درگذشتهٔ ۲۰۱۶)
* ۱۹۴۷ - 
****[[میچیو کاکو]]**، فیزیک‌دان ژاپنی-آمریکایی.
****[[جورجو کینالیا]]**، بازیکن فوتبال اهل ایتالیا.
* ۱۹۴۸ - **[[مایکل دی بار]]**، خواننده، ترانه‌سرا و بازیگر اهل انگلستان.
* ۱۹۵۱ - **[[یاکوو سمیرنوف]]**، بازیگر اوکراینی-آمریکایی. 
* ۱۹۵۷ - **[[مارک ایتون]]**، بازیکن بسکتبال اهل ایالات متحده آمریکا. (درگذشتهٔ ۲۰۲۱)
* ۱۹۵۸ - **[[کیم اویی-کون]]**، کشتی‌گیر اهل کره جنوبی. (درگذشتهٔ ۲۰۱۴)
* ۱۹۶۱ - **[[خورخه باریوس (بازیکن فوتبال)|خورخه باریوس]]**، بازیکن فوتبال اهل اروگوئه.
* ۱۹۶۳ - **[[آرنولد واندرلید]]**، بوکسور اهل پادشاهی هلند. 
* ۱۹۶۵ - **[[کارلوز سالدانیا]]**، کارگردان و نقاش اهل برزیل.
* ۱۹۶۶ - **[[ژولی دریفوس]]**، بازیگر اهل فرانسه.
* ۱۹۶۸ - **[[میشائل کیسکه]]**، خوانندهٔ اهل آلمان.
* ۱۹۶۹ - **[[یو هو جونگ]]**، بازیگر اهل کره جنوبی.
* ۱۹۷۰ - **[[متیو لیلارد]]**، بازیگر اهل ایالات متحده آمریکا.
* ۱۹۷۴ - **[[اد هلمز]]**، بازیگر و کمدین اهل ایالات متحده آمریکا.
* ۱۹۷۸ - **[[فیرلی باتنس]]**، بازیگر و خوانندهٔ اهل بلژیک.
* ۱۹۸۰ - **[[سوزی (خواننده)|سوزی]]**، خوانندهٔ اهل پرتغال.
* ۱۹۸۲ - 
****[[داوید دیگز]]**، بازیکن فوتبال اهل ایالات متحده آمریکا.
****[[سلین دویل]]**، بازیکن فوتبال اهل فرانسه.
****[[آیتور انرناندز]]**، دوچرخه‌سوار اهل اسپانیا.
* ۱۹۸۳ - 
****[[داویده بیوندینی]]**، بازیکن فوتبال اهل ایتالیا.
****[[اسکات اسپید]]**، رانندهٔ فرمول یک اهل ایالات متحده آمریکا.
* ۱۹۸۴ - **[[یوتام هالپرین]]**، بازیکن بسکتبال اهل اسرائیل.
* ۱۹۸۵ - **[[فابیانا کلودینو]]**، بازیکن والیبال اهل برزیل.
* ۱۹۸۶ - **[[ولادیسلاو ایوانوف (بازیکن فوتبال، زاده ۱۹۸۶)|ولادیسلاو ایوانوف]]**، بازیکن فوتبال اهل روسیه.
* ۱۹۸۷ - 
****[[لوییس سوارز]]**، بازیکن فوتبال اهل اروگوئه.
****[[وین هنسی]]**، بازیکن فوتبال اهل ولز.
****[[گوان شین]]**، بازیکن بسکتبال اهل چین.
****[[کیا وون]]**، بازیکن بسکتبال اهل ایالات متحده آمریکا.
* ۱۹۸۹ - **[[کی سونگ یونگ]]**، بازیکن فوتبال اهل کره جنوبی.
* ۱۹۹۰ - **[[مائو آبه]]**، موسیقی‌دان اهل ژاپن.
* ۱۹۹۱ - **[[لی شوئروی]]**، بدمینتون‌باز اهل چین.
* ۱۹۹۵ - **[[دیلان اورت]]**، بازیگر اهل کانادا.
* ۲۰۰۳ - **[[جانی اورلاندو]]**، خواننده، ترانه‌سرا و بازیگر اهل کانادا.

## درگذشت‌ها
* ۴۱ - **[[کالیگولا]]**، سومین امپراتور روم. (زادهٔ ۱۲)
* ۱۱۲۵ - **[[داویت چهارم]]**، پادشاه گرجستان. (زادهٔ ۱۰۷۳)
* ۱۳۳۶ - **[[آلفونسوی چهارم، پادشاه آراگون]]**، پادشاه آراگون و کنت بارسلون. (زادهٔ ۱۲۹۹)
* ۱۸۷۷ - **[[یوهان کریستین پوگندورف]]**، دانشمند اهل آلمان. (زادهٔ ۱۷۹۶)
* ۱۹۲۰ - **[[آمادئو مودیلیانی]]**، نقاش و مجسمه‌ساز اهل ایتالیا. (زادهٔ ۱۸۸۴)
* ۱۹۶۰ - **[[ادوین فیشر]]**، نوازندهٔ پیانو و رهبر ارکستر اهل سوئیس. (زادهٔ ۱۸۸۶)
* ۱۹۶۱ - **[[آلفرد کارلتون گیلبرت]]**، ورزشکار پرش با نیزهٔ اهل ایالات متحده آمریکا. (زادهٔ ۱۸۸۴)
* ۱۹۶۲ - 
****[[احمد حمدی تانپینار]]**، شاعر و نویسندهٔ اهل ترکیه. (زادهٔ ۱۹۰۱)
****[[آندره لوته]]**، نقاش کوبیست اهل فرانسه. (زادهٔ ۱۸۸۵)
* ۱۹۶۵ - **[[وینستون چرچیل]]**، سیاستمدار و نویسندهٔ اهل بریتانیا. (زادهٔ ۱۸۷۴)
* ۱۹۶۶ - **[[هومی جی. بهابها]]**، فیزیک‌دان اهل هند. (زادهٔ ۱۹۰۹)
* ۱۹۷۰ - **[[کاریس کرازبی]]**، کنشگر و نویسندهٔ اهل ایالات متحده آمریکا. (زادهٔ ۱۸۹۱)
* ۱۹۷۱ - **[[بیل ویلسون]]**، پایه‌گذار اصلی انجمن الکلی‌های گمنام، اهل ایالات متحده آمریکا. (زادهٔ ۱۸۹۵)
* ۱۹۷۵ - **[[لری فاین]]**، بازیگر و کمدین اهل ایالات متحده آمریکا. (زادهٔ ۱۹۰۲)
* ۱۹۸۲ - **[[آلفردو اواندو کاندیا]]**، سیاستمدار اهل بولیوی. (زادهٔ ۱۹۱۸)
* ۱۹۸۳ - **[[جرج کیوکر]]**، کارگردان اهل ایالات متحده آمریکا. (زادهٔ ۱۸۹۹)
* ۱۹۸۶ - **[[ال. ران هابارد]]**، نویسندهٔ اهل ایالات متحده آمریکا. (زادهٔ ۱۹۱۱)
* ۱۹۸۸ - **[[ورنر فنشل]]**، ریاضی‌دان آلمانی اهل دانمارک. (زادهٔ ۱۹۰۵)
* ۱۹۸۹ - **[[تد باندی]]**، قاتل زنجیره‌ای اهل ایالات متحده آمریکا. (زادهٔ ۱۹۴۶)
* ۱۹۹۰ - **[[مج بلامی]]**، بازیگر اهل ایالات متحده آمریکا. (زادهٔ ۱۸۹۹)
* ۱۹۹۲ - **[[کن داربی]]**، آهنگساز اهل ایالات متحده آمریکا. (زادهٔ ۱۹۰۹)
* ۱۹۹۳ - **[[تورگود مارشال]]**، وکیل و فعال اجتماعی اهل ایالات متحده آمریکا. (زادهٔ ۱۹۰۸)
* ۲۰۰۲ - **[[ایلی حبیقه]]**، سیاستمدار اهل لبنان. (زادهٔ ۱۹۵۶)
* ۲۰۰۳ - **[[جیانی آنیلی]]**، مدیر و سرمایه‌دار اصلی شرکت سرمایه‌گذاری اکسور، اهل ایتالیا. (زادهٔ ۱۹۲۱)
* ۲۰۰۴ - **[[لئونیداس دا سیلوا]]**، بازیکن فوتبال اهل برزیل. (زادهٔ ۱۹۱۳)
* ۲۰۰۷ - 
****[[کریستینا فلدمان]]**، بازیگر اهل لهستان. (زادهٔ ۱۹۱۶)
****[[اسماعیل جم]]**، سیاستمدار، نویسنده و روزنامه‌نگار اهل ترکیه. (زادهٔ ۱۹۴۰)
****[[امیلیانو مرکاد دل تورو]]**، نظامی و اهالی کسب‌وکار اهل ایالات متحده آمریکا. (زادهٔ ۱۸۹۱)
* ۲۰۱۱ - **[[برنت آیشینگر]]**، فیلم‌نامه‌نویس، تهیه‌کننده و کارگردان اهل آلمان. (زادهٔ ۱۹۴۹)
* ۲۰۱۴ - **[[شولامیت آلونی]]**، سیاستمدار اهل اسرائیل. (زادهٔ ۱۹۲۷)
* ۲۰۱۵ - **[[اتو کاریوس]]**، نظامی اهل آلمان نازی. (زادهٔ ۱۹۲۲)
* ۲۰۱۶ - 
****[[ماروین مینسکی]]**، دانشمند حوزهٔ هوش مصنوعی اهل ایالات متحده آمریکا. (زادهٔ ۱۹۲۷)
****[[هنری ورسلی (کاوشگر)|هنری ورسلی]]**، کاوشگر اهل انگلستان. (زادهٔ ۱۹۶۰)
****[[فردریک بخت]]**، انسان‌شناس اهل نروژ. (زادهٔ ۱۹۲۸)
* ۲۰۲۵ - **[[آیریس کامینگز]]**، خلبان اهل ایالات متحده آمریکا. (زادهٔ ۱۹۲۰)

## مناسبت‌ها
* اعیاد مسیحی:
** فرانسوا دو سال
* روز یکپارچگی در رومانی

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۲۴ ژانویه

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day
* On this day in Canada

رده:روزهای میلادی
رده:ژانویه