اسماعیل کوشان

**اسماعیل کوشان** (زاده ۱۲۹۶ – درگذشته ۱۳۶۲) فیلم‌نامه‌نویس، کارگردان، تهیه‌کننده و فیلم‌بردار اهل ایران و دارای مدرک تحصیلی دکترای اقتصاد بود.

## زندگی هنری
وی فعالیت هنری را سال ۱۳۲۴ در استودیو سس فیلم کشور ترکیه با دوبله آغاز کرد و پس از بازگشت به ایران سال ۱۳۲۵ استودیو میترا فیلم و سال ۱۳۳۰ استودیو پارس فیلم را تأسیس کرد. از دیگر فعالیت‌های کوشان می‌توان به انتشار مجله عالم هنر و ریاست اتحادیه صنایع فیلم ملی ایران سال ۱۳۴۸ اشاره کرد.

اسماعیل کوشان ملقب به پدر سینمای ایران است و زمانی که در ترکیه بود فیلم دختر فراری را از فرانسوی به زبان‌فارسی دوبله کرده‌است؛ و این اولین فیلم خارجی دوبله شده در تاریخ سینمای ایران است. همچنین فیلم سینمایی شرمسار (۱۳۲۹) نخستین فیلمفارسی موفق ایران و توفیق آن در گیشه انگیزه ای شد تا پس از آن تولید فیلمفارسی در کشور به‌سرعت پا بگیرد.

وی برادر محمود کوشان (کارگردان و فیلمبردار) و پدر کوروش کوشان (بازیگر) و داریوش کوشان (کارگردان) است.

## کارگردان

* جنگجویان کوچولو (۱۳۵۲)
* اسیر (۱۳۵۱)
* ماه پیشونی (۱۳۵۰)
* شیرین و فرهاد (۱۳۴۹)
* نسل شجاعان (۱۳۴۸)
* غروب بت پرستان (۱۳۴۷)
* گوهر شب چراغ (۱۳۴۶)
* نسیم عیار (۱۳۴۶)
* امیرارسلان نامدار (۱۳۴۵)
* حسین کرد (۱۳۴۵)
* مرد نامرئی (۱۳۴۵)
* دزد بانک (۱۳۴۴)
* ابرام در پاریس (۱۳۴۳)
* اشک‌ها و خنده‌ها (۱۳۴۲)
* دوستت دارم (۱۳۴۲)
* انتقام روح (۱۳۴۱)
* اهریمن زیبا (۱۳۴۱)
* کلاه‌مخملی (۱۳۴۱)
* دندان افعی (۱۳۴۰)
* سایه سرنوشت (۱۳۴۰)
* شیرفروش (۱۳۳۹)
* عروس فراری (۱۳۳۷)
* افسونگر (۱۳۳۲)
* دزد عشق (۱۳۳۱)
* مادر (۱۳۳۱)
* مستی عشق (۱۳۳۰)
* شرمسار (۱۳۲۹)
* زندانی امیر (۱۳۲۷)

## نویسنده

* شیر خفته (۱۳۵۵)
* هیچکی بابا نمیشه (۱۳۵۴)
* خوشگلا عوضی گرفتین (۱۳۵۳)
* جنگجویان کوچولو (۱۳۵۲)
* قربون هرچی خوشگله (۱۳۵۲)
* اسیر (۱۳۵۱)
* دختر فراری (۱۳۵۰)
* شوفر خوشگله (۱۳۵۰)
* شیرین و فرهاد (فیلم ۱۳۴۹) (۱۳۴۹)
* میوه گناه (۱۳۴۹)
* غروب بت پرستان (۱۳۴۷)
* گوهر شب چراغ (۱۳۴۶)
* امیرارسلان نامدار (فیلم ۱۳۴۵) (۱۳۴۵)
* حسین کرد (۱۳۴۵)
* مرد نامرئی (۱۳۴۵)
* دزد بانک (۱۳۴۴)
* آراس خان (۱۳۴۲)
* انتقام روح (۱۳۴۱)
* اهریمن زیبا (۱۳۴۱)
* سایه سرنوشت (فیلم) (۱۳۴۰)
* آرشین مالالان (فیلم ۱۳۳۹) (۱۳۳۹)
* زندانی امیر (۱۳۲۷)

## تهیه‌کننده

* نفس‌گیر (۱۳۵۷)
* سکوت بزرگ (فیلم ۱۳۵۶) (۱۳۵۶)
* سلام تهران (۱۳۵۶)
* با هم ولی تنها (۱۳۵۵)
* شادی‌های زندگی (۱۳۵۵)
* شیر خفته (۱۳۵۵)
* گل خشخاش (فیلم) (۱۳۵۵)
* پاشنه طلا (۱۳۵۴)
* مادر دوستت دارم (۱۳۵۴)
* نی‌زار (فیلم) (۱۳۵۴)
* هیچکی بابا نمیشه (۱۳۵۴)
* اوستا کریم نوکرتیم (۱۳۵۳)
* بزن بریم دزدی (۱۳۵۳)
* خوشگلا عوضی گرفتین (۱۳۵۳)
* دروغگوی کوچولو (۱۳۵۳)
* مرغ همسایه (۱۳۵۳)
* جبار سرجوخه فراری (۱۳۵۲)
* جنگجویان کوچولو (۱۳۵۲)
* شیخ صالح (۱۳۵۲)
* قربون هرچی خوشگله (۱۳۵۲)
* گدای میلیونر (۱۳۵۲)
* آبنبات‌چوبی (فیلم ۱۳۵۱) (۱۳۵۱)
* اسیر (فیلم) (۱۳۵۱)
* بابا نان داد (۱۳۵۱)
* عباسه و جعفر برمکی (۱۳۵۱)
* مرغ تخم طلا (۱۳۵۱)
* مهدی مشکی و شلوارک داغ (۱۳۵۱)
* پهلوان مفرد (۱۳۵۰)
* دختر فراری (۱۳۵۰)
* زن یکشنبه (۱۳۵۰)
* شوفر خوشگله (۱۳۵۰)
* ماه‌پیشونی (فیلم ۱۳۵۰) (۱۳۵۰)
* دزد و پاسبان (۱۳۴۹)
* میوه گناه (۱۳۴۹)
* جیب بر خوشگله (۱۳۴۸)
* عدل الهی (فیلم) (۱۳۴۸)
* گرفتار (فیلم ۱۳۴۸) (۱۳۴۸)
* نسل شجاعان (۱۳۴۸)
* غروب بت پرستان (۱۳۴۷)
* گرداب گناه (۱۳۴۷)
* یوسف و زلیخا (فیلم) (۱۳۴۷)
* بندرگاه عشق (۱۳۴۶)
* گوهر شب چراغ (۱۳۴۶)
* مرد دو چهره (۱۳۴۶)
* نسیم عیار (۱۳۴۶)
* امیرارسلان نامدار (فیلم ۱۳۴۵) (۱۳۴۵)
* حسین کرد (۱۳۴۵)
* شوخی نکن دلخور می شم (۱۳۴۵)
* مرد نامرئی (۱۳۴۵)
* دزد بانک (۱۳۴۴)
* ابرام در پاریس (۱۳۴۳)
* آراس خان (۱۳۴۲)
* اشک‌ها و خنده‌ها (۱۳۴۲)
* دوستت دارم (۱۳۴۲)
* مردها و جاده‌ها (۱۳۴۲)
* انتقام روح (۱۳۴۱)
* اهریمن زیبا (۱۳۴۱)
* سوداگران مرگ (فیلم) (۱۳۴۱)
* کلاه‌مخملی (فیلم) (۱۳۴۱)
* بیوه‌های خندان (۱۳۴۰)
* تازه‌به‌دوران‌رسیده (فیلم) (۱۳۴۰)
* دام عشق (۱۳۴۰)
* دندان افعی (۱۳۴۰)
* سایه سرنوشت (فیلم) (۱۳۴۰)
* آرشین مالالان (فیلم ۱۳۳۹) (۱۳۳۹)
* شیرفروش (۱۳۳۹)
* پسر دریا (۱۳۳۸)
* چشمه آب حیات (۱۳۳۸)
* دوقلوها (فیلم ۱۳۳۸) (۱۳۳۸)
* بیژن و منیژه (فیلم) (۱۳۳۷)
* شاباجی خانم (۱۳۳۷)
* طلسم شکسته (۱۳۳۷)
* عروس فراری (فیلم ۱۳۸۳) (۱۳۳۷)
* ظالم بلا (۱۳۳۶)
* قزل ارسلان (فیلم) (۱۳۳۶)
* یعقوب لیث صفاری (فیلم) (۱۳۳۶)
* اتهام (فیلم ۱۳۳۵) (۱۳۳۵)
* یوسف و زلیخا (۱۳۳۵)
* راهزن (فیلم ۱۳۳۴) (۱۳۳۴)
* آغا محمدخان قاجار (فیلم ۱۳۳۳) (۱۳۳۳)
* دسیسه (فیلم) (۱۳۳۳)
* شاهین طوس (۱۳۳۳)
* افسونگر (۱۳۳۲)
* شب‌های تهران (فیلم ۱۳۳۲) (۱۳۳۲)
* غفلت (فیلم ۱۳۳۲) (۱۳۳۲)
* دزد عشق (۱۳۳۱)
* مادر (فیلم ۱۳۳۱) (۱۳۳۱)
* مستی عشق (۱۳۳۰)
* شرمسار (۱۳۲۹)
* واریته بهاری (۱۳۲۸)
* زندانی امیر (۱۳۲۷)

## فیلمبردار
* واریته بهاری (۱۳۲۸)
* زندانی امیر (۱۳۲۷)
* طوفان زندگی (۱۳۲۷)

## منابع

* اسماعیل کوشان در وبگاه سوره‌سینما
* اسماعیل کوشان در وبگاه ایران‌آکت
* اسماعیل کوشان در وبگاه آفتاب در پایگاه اطلاع‌رسانی بنیاد ایران‌شناسی

رده:اهالی تهران
رده:تهیه‌کنندگان فیلم اهل ایران
رده:درگذشتگان ۱۳۶۰
رده:درگذشتگان ۱۹۸۱ (میلادی)
رده:زادگان ۱۲۹۶
رده:زادگان ۱۹۱۷ (میلادی)
رده:فیلم‌نامه‌نویسان اهل ایران
رده:کارگردانان فیلم اهل ایران
رده:کارگردانان فیلم‌های فارسی‌زبان