اختلال افسردگی عمده

**اختلال افسردگی عمده** (MDD) ، همچنین شناخته شده به عنوان **افسردگی بالینی**، یک اختلال روانی است که با حداقل دو هفته خلق‌وخوی پایین فراگیر، عزت نفس پایین، و از دست دادن علاقه یا لذت در فعالیت‌هایی که به‌طور معمول لذت‌بخش هستند مشخص می‌شود. این اصطلاح که توسط گروهی از پزشکان آمریکایی در اواسط دهه ۱۹۷۰ معرفی شد، توسط انجمن روان‌پزشکی آمریکا برای این مجموعه نشانه‌ها تحت اختلالات خلقی در نسخه ۱۹۸۰ *[[راهنمای تشخیصی و آماری اختلال‌های روانی]]* (DSM-III) اتخاذ شد، و از آن زمان به‌طور گسترده استفاده شده است. این اختلال پس از کمردرد، دومین عامل بیشترین سال‌های سپری‌شده با ناتوانی است.

تشخیص اختلال افسردگی عمده بر اساس تجربیات گزارش شده فرد، رفتار گزارش شده توسط خانواده یا دوستان، و یک معاینه وضعیت روانی است. هیچ آزمایش آزمایشگاهی برای این اختلال وجود ندارد، اما ممکن است آزمایش‌هایی برای منتفی دانستن شرایط جسمی که می‌توانند علائم مشابهی ایجاد کنند انجام شود. شایع‌ترین زمان شروع در دهه ۲۰ زندگی فرد است، و زنان حدود سه برابر بیشتر از مردان مبتلا می‌شوند. سیر این اختلال بسیار متفاوت است، از یک دوره چند ماهه تا یک اختلال مادام‌العمر با دوره‌های عودکننده.

افراد مبتلا به اختلال افسردگی عمده معمولاً با روان‌درمانی و داروهای ضدافسردگی درمان می‌شوند. در حالی که ستون اصلی درمان هستند، اثربخشی بالینی ضدافسردگی‌ها مورد بحث است. بستری شدن (که ممکن است غیرداوطلبانه باشد) ممکن است در موارد مرتبط با غفلت از خود یا خطر قابل توجه آسیب به خود یا دیگران ضروری باشد. درمان الکتروشوک، کتامین، اسکتامین، و سیلوسایبین مؤثرترین و بی‌خطرترین درمان‌های خط اول برای افسردگی مقاوم به درمان هستند، اگرچه تأیید نظارتی و دسترسی بالینی بر اساس کشور متفاوت است.

اعتقاد بر این است که اختلال افسردگی عمده ناشی از ترکیبی از عوامل ژنتیکی، محیطی، و روان‌شناختی است، که حدود ۴۰٪ از خطر ژنتیکی است. عوامل خطر شامل سابقه خانوادگی این بیماری، تغییرات عمده زندگی، آسیب‌های دوران کودکی، قرارگیری محیطی در معرض سرب، داروهای خاص، مشکلات مزمن سلامت، و اختلال مصرف مواد است. این اختلال می‌تواند بر زندگی شخصی، زندگی کاری، یا تحصیل فرد تأثیر منفی بگذارد، و باعث مشکلاتی در عادات خواب، عادات خوردن، و سلامت عمومی فرد شود.

## علائم و نشانه‌ها
}}
[بندانگشتی|یک [لیتوگرافی ۱۸۹۲ از یک زن مبتلا به ملانکولیا]]
فردی که یک دوره افسردگی اساسی را تجربه می‌کند معمولاً یک خلق‌وخوی پایین را نشان می‌دهد، که تمام جنبه‌های زندگی را در بر می‌گیرد، و ناتوانی در تجربه لذت در فعالیت‌هایی که قبلاً لذت‌بخش بودند. افراد افسرده ممکن است با افکار و احساسات بی‌ارزشی، احساس گناه یا پشیمانی نامناسب، درماندگی یا ناامیدی مشغول باشند یا بر آن‌ها تمرکز کنند.

علائم دیگر افسردگی شامل تمرکز و حافظه ضعیف، کناره‌گیری از موقعیت‌ها و فعالیت‌های اجتماعی، کاهش میل جنسی، تحریک‌پذیری، و افکار مرگ یا خودکشی است. بی‌خوابی شایع است؛ در الگوی معمول، یک فرد خیلی زود از خواب بیدار می‌شود و نمی‌تواند دوباره بخوابد. هیپرسومنیا، یا خواب بیش از حد، نیز می‌تواند اتفاق بیفتد، و همچنین اختلالات ریتم روز-شب، مانند تغییرات خلقی روزانه. برخی از داروهای ضدافسردگی نیز ممکن است به دلیل اثر تحریک‌کننده خود باعث بی‌خوابی شوند. در موارد شدید، افراد افسرده ممکن است علائم روان‌پریشی داشته باشند. این علائم شامل هذیان‌ها یا به ندرت، توهمات، معمولاً ناخوشایند است. افرادی که قبلاً دوره‌هایی با علائم روان‌پریشی داشته‌اند بیشتر احتمال دارد که در دوره‌های آینده نیز آنها را داشته باشند.

یک فرد افسرده ممکن است چندین علائم جسمی مانند خستگی، سردرد، یا مشکلات گوارشی را گزارش کند؛ شکایات جسمی رایج‌ترین مشکل ارائه شده در کشورهای در حال توسعه، بر اساس معیارهای سازمان جهانی بهداشت برای افسردگی است. اشتها اغلب کاهش می‌یابد، که منجر به کاهش وزن می‌شود، اگرچه افزایش اشتها و افزایش وزن گاهی اوقات رخ می‌دهد.

افسردگی عمده به‌طور قابل توجهی بر خانواده و روابط شخصی فرد، زندگی کاری یا مدرسه، عادات خواب و خوردن، و سلامت عمومی تأثیر می‌گذارد. خانواده و دوستان ممکن است متوجه بی‌قراری یا بی‌حالی شوند. افراد مسن افسرده ممکن است علائم شناختی با شروع جدید داشته باشند، مانند فراموشی، و کند شدن محسوس‌تر حرکات.

کودکان افسرده ممکن است اغلب یک خلق‌وخوی تحریک‌پذیر به جای یک خلق‌وخوی افسرده نشان دهند؛ بیشتر آن‌ها علاقه به مدرسه را از دست می‌دهند و یک کاهش شدید در عملکرد تحصیلی نشان می‌دهند. ممکن است تشخیص به تأخیر بیفتد یا از دست برود هنگامی که علائم به عنوان «بدخلقی طبیعی» تفسیر می‌شوند. افراد مسن افسرده ممکن است علائم کلاسیک افسردگی را نشان ندهند. تشخیص و درمان بیشتر پیچیده می‌شود زیرا سالمندان اغلب به‌طور همزمان با تعدادی داروی دیگر درمان می‌شوند و اغلب بیماری‌های همزمان دیگر دارند.

## علت

[بندانگشتی|یک تشبیه فنجان که [مدل استرس–حساسیت را نشان می‌دهد که تحت همان میزان عوامل استرس‌زا، شخص ۲ آسیب‌پذیرتر از شخص ۱ است، به دلیل استعداد آن‌ها]]
اتولوژی افسردگی هنوز به‌طور کامل درک نشده است. مدل زیست‌روان‌اجتماعی پیشنهاد می‌کند که عوامل بیولوژیکی، روان‌شناختی و اجتماعی همه در ایجاد افسردگی نقش دارند. مدل استرس–حساسیت مشخص می‌کند که افسردگی زمانی نتیجه می‌دهد که یک آسیب‌پذیری از پیش موجود، یا دیاتز، توسط رویدادهای استرس‌زای زندگی فعال شود. آسیب‌پذیری از پیش موجود می‌تواند یا ژنتیکی باشد، که نشان‌دهنده یک تعامل بین طبیعت و پرورش است، یا اسکماتیک، ناشی از دیدگاه‌های آموخته شده از جهان در کودکی. روان‌پزشک آمریکایی آرون بک پیشنهاد کرد که یک سه‌گانه از افکار منفی خودکار و خودانگیخته در مورد خود، جهان یا محیط، و آینده ممکن است منجر به سایر علائم و نشانه‌های افسردگی شود.

### ژنتیک
ژن‌ها نقش اصلی در ایجاد افسردگی دارند. مطالعات خانواده و دوقلوها نشان می‌دهند که عوامل ژنتیکی تقریباً ۴۰٪ از تغییرات در خطر اختلال افسردگی عمده را تشکیل می‌دهند. مانند اکثر اختلالات روان‌پزشکی، افسردگی عمده احتمالاً توسط ترکیبی از بسیاری از تأثیرات ژنتیکی فردی شکل می‌گیرد. در سال ۲۰۱۸، یک مطالعه هم‌ارتباطی سراسر ژنوم ۴۴ واریانت ژنتیکی مرتبط با خطر افسردگی عمده را کشف کرد؛ یک مطالعه در سال ۲۰۱۹ ۱۰۲ واریانت در ژنوم مرتبط با افسردگی را پیدا کرد. با این حال، به نظر می‌رسد که افسردگی عمده در مقایسه با اختلال دوقطبی و اسکیزوفرنی کمتر ارثی است. پژوهش‌هایی که بر روی ژن‌های نامزد خاص متمرکز شده‌اند به دلیل تمایل به ایجاد یافته‌های مثبت کاذب مورد انتقاد قرار گرفته‌اند. همچنین تلاش‌های دیگری برای بررسی تعامل بین استرس زندگی و خطر پلی‌ژنیک برای افسردگی وجود دارد.

### سایر مشکلات سلامتی
افسردگی همچنین می‌تواند پس از یک بیماری پزشکی مزمن یا لاعلاج، مانند HIV/AIDS یا آسم ایجاد شود، و ممکن است به عنوان «افسردگی ثانویه» برچسب‌گذاری شود. مشخص نیست که آیا بیماری‌های زمینه‌ای از طریق تأثیر بر کیفیت زندگی، یا از طریق اتیولوژی‌های مشترک (مانند تخریب گانگلیون‌های پایه در بیماری پارکینسون یا اختلال تنظیم ایمنی در آسم) افسردگی را القا می‌کنند. افسردگی همچنین ممکن است پزشکی‌زاد (نتیجه مراقبت سلامت) باشد، مانند افسردگی ناشی از دارو. درمان‌های مرتبط با افسردگی شامل اینترفرون‌ها، مسدودکننده‌های بتا، ایزوترتینوئین، ضدبارداری‌ها، عوامل قلبی، ضدتشنج‌ها، و عوامل هورمونی هستند. بیماری سلیاک یکی دیگر از عوامل مؤثر احتمالی است.

مصرف مواد در سنین پایین با افزایش خطر ابتلا به افسردگی در مراحل بعدی زندگی مرتبط است. افسردگی که پس از زایمان رخ می‌دهد افسردگی پس‌از زایمان نامیده می‌شود و تصور می‌شود نتیجه تغییرات هورمونی مرتبط با بارداری باشد. اختلال عاطفی فصلی، نوعی افسردگی مرتبط با تغییرات فصلی در نور خورشید، تصور می‌شود توسط کاهش نور خورشید ایجاد شود.
کمبود ویتامین B2، B6 و B12 ممکن است باعث افسردگی در زنان شود.

یک مطالعه در سال ۲۰۲۵ نشان داد که در میان بیش از ۱۷۲٬۵۰۰ بزرگسال در بریتانیا ۳۹ ساله و بالاتر، افرادی که سابقه افسردگی داشتند شروع بیماری‌های مزمن را تقریباً ۳۰٪ زودتر از افراد بدون افسردگی تجربه کردند.

یک متاآنالیز که افسردگی را با سطوح بالای پروتئین واکنشی سی (CRP) مرتبط می‌کند به پژوهش‌هایی اشاره می‌کند که نشان می‌دهند التهاب ممکن است به افسردگی کمک کند.

### محیطی
تجربیات نامطلوب دوران کودکی (شامل سوءاستفاده در کودکی، غفلت و اختلال عملکرد خانواده) خطر افسردگی عمده را به‌طور قابل توجهی افزایش می‌دهد، به ویژه اگر بیش از یک نوع باشد. تروماهای دوران کودکی همچنین با شدت افسردگی، پاسخ ضعیف به درمان و طول مدت بیماری مرتبط است. برخی افراد بیشتر از دیگران مستعد ابتلا به بیماری روانی مانند افسردگی پس از تروما هستند، و ژن‌های مختلفی برای کنترل این حساسیت پیشنهاد شده‌اند. زوج‌های دارای ازدواج ناخوشایند خطر بالاتری برای ابتلا به افسردگی بالینی دارند.
به نظر می‌رسد میان آلودگی هوا و افسردگی و خودکشی ارتباط وجود دارد. ممکن است یک ارتباط میان مواجهه طولانی‌مدت با PM2.5 و افسردگی، و یک ارتباط احتمالی میان مواجهه کوتاه‌مدت با PM10 و خودکشی وجود داشته باشد.

در یک مرور نظام‌مند، مشخص شد افرادی که تنها زندگی می‌کنند، ۴۲٪ خطر بیشتر برای ابتلا به افسردگی دارند.

### رویکردهای تکاملی

توضیحات تکاملی پیشنهاد می‌کنند که خلق‌وخوی پائین گاهی اوقات ممکن است نشان‌دهنده یک پاسخ انطباقی باشد، مانند حفظ انرژی در شرایط نامطلوب یا تقویت نشخوار فکری در مورد مشکلات پیچیده. مدل‌های دیگر بر کارکردهای اجتماعی بالقوه نشانه‌های افسردگی، از جمله نشان دادن نیاز به حمایت، تأکید دارند. مرورهای اخیر، هم ارزش اکتشافی و هم محدودیت‌های این دیدگاه‌ها را برجسته می‌کنند و خاطرنشان می‌کنند که پشتیبانی تجربی هم‌چنان متناقض است.

## پاتوفیزیولوژی

پاتوفیزیولوژی افسردگی به‌طور کامل شناخته نشده است، اما نظریه‌های فعلی حول سیستم‌های مونوآمینرژیک، ریتم شبانه‌روزی، اختلال عملکرد ایمنی، اختلال عملکرد محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-فوق‌کلیه (HPA) و ناهنجاری‌های ساختاری یا عملکردی مدارهای احساسی متمرکز هستند.

کم‌کاری لوب پیشانی مغز در قسمت قشر خلفی جانبی پیش پیشانی که نقش اساسی در تنظیم و پردازش احساسات و عواطف را دارد، خصوصاً در نیمکره چپ به وسیله تصویر برداری‌های مغزی fMRI به اثبات رسیده است.در نوع دوم مطالعه تصویربرداری عملکردی، مناطقی از مغز را شناسایی می‌کند که در آن تغییرات در فعالیت با بهبودی از افسردگی مرتبط است، مانند پاسخ به روان درمانی یا داروهای ضد افسردگی و در این مطالعات، بهبود افسردگی با افزایش فعالیت در dlPFC اما با کاهش فعالیت در قشر شکمی داخلی پیش پیشانی (vmPFC) مغز همراه است. این نشان دهنده این است که بیش فعالی قشر شکمی داخلی کورتکس پیش پیشانی به علت نقش پررنگ آن در ارزیابی ارزش‌های فردی و خود بازتابی، اخلاق محوری و قطب‌نمای اخلاق و تشخیص درست از غلط، یکی از عوامل تعصب عاطفی فرد افسرده به احساسات منفی گشته و منجر به حس گناه و بی‌ارزشی و نشخوار فکری می‌شود. به همین علت تحریک مغناطیسی قشر خلفی جانبی پیش پیشانی به روش درمانی TMS (تحریک مغناطیسی مغز) در افرادی که به سایر روش‌های درمانی پاسخ نداده‌اند یا به صورت مکمل درمانی می‌تواند تأثیر گذار باشد.

طبق شواهد ارائه شده از اثربخشی داروهای مونوآمینرژیک در درمان افسردگی، فرضیه مونوآمین ادعا می‌کند که فعالیت ناکافی انتقال‌دهنده‌های عصبی مونوآمین و به خصوص سروتونین علت اصلی افسردگی است، گرچه این ادعا از ابتدا توسط متخصصین مورد انتقاد بسیاری قرار گرفته است و هیچ مدرک قطعی ارائه نداده است. شواهد فرضیه مونوآمین از حوزه‌های متعددی به‌دست می‌آید. ابتدا، کاهش حاد تریپتوفان، که یک پیش‌ساز ضروری سروتونین و مونوآمین است، می‌تواند باعث افسردگی در افراد، در دورهٔ بهبودی یک بیماری یا بستگان افراد افسرده شود؛ این مسئله نشان می‌دهد که کاهش انتقال عصبی سروتونرژیک در افسردگی نقش عمده‌ای بر عهده دارد. دوم، بررسی خطر افسردگی و پلی‌مورفیسم‌ها در ژن 5-HTTLPR که گیرنده‌های سروتونین را کد می‌کند، ارتباطی را نشان می‌دهد. سوم، کاهش اندازه لوکوس سیرولئوس، کاهش فعالیت تیروزین هیدروکسیلاز، افزایش تراکم گیرندهٔ آلفا-۲ آدرنرژیک و شواهد از مدل‌های موش حاکی از کاهش انتقال عصبی دستگاه آدرنرژیک در افسردگی است. علاوه بر موارد فوق، کاهش سطح هومووانیلیک اسید، پاسخ تغییریافته به دگزامفتامین، پاسخ علائم افسردگی به آگونیست‌های گیرندهٔ دوپامین، کاهش اتصال گیرندهٔ دوپامین D1 در جسم مخطط و پلی‌مورفیسم ژن‌های گیرندهٔ دوپامین و مونوآمین‌های دیگر را در افسردگی دخیل می‌دانند. همچنین افزایش فعالیت مونوآمین اکسیداز، که مونوآمین‌ها را تجزیه می‌کند، با افسردگی مرتبط شناخته شده است. با این حال، فرضیه مونوآمین با مشاهداتی مبنی بر این‌که کاهش سروتونین باعث افسردگی در افراد سالم نمی‌شود، داروهای ضدافسردگی با وجود افزایش فوری سطح مونوآمین‌ها همچنان پس از هفته‌ها اثر خود را بر بیمار افسرده نشان نمی‌دهند و وجود داروهای ضدافسردگی غیرمعمول که می‌توانند علیرغم هدف قرار ندادن مسیر انتقال‌دهنده‌های مونوآمینی، افسردگی را بهبود دهند، دچار اشکال است.

یکی از توضیح‌های پیشنهادی برای تأخیر درمانی و حمایت بیشتر از کمبود مونوآمین‌ها در افراد افسرده، حساسیت‌زدایی از خودمهاری در هسته‌های رافه از طریق افزایش سروتونین به‌واسطهٔ داروهای ضدافسردگی است. با این حال، پیشنهاد شده است که مهار رافه پشتی در نتیجه کاهش فعالیت سروتونرژیک در کاهش تریپتوفان اتفاق بیفتد تا منجر به یک حالت افسردگی با واسطه افزایش سروتونین شود.

آزمایش‌هایی نیز وجود دارند که فرضیه مونوآمین را غیر کاربردی نشان می‌دهد؛ آزمایش موش‌هایی با ضایعات رافه پشتی هستند که نسبت به گروه کنترل افسرده‌تر نبودند و یافته‌هایی در رابطه با افزایش 5-HIAA ژوگولار در افراد افسرده که با درمان انتخابی بازدارنده بازجذب سروتونین (SSRI) بهبود پیدا کردند. هر چند فرضیه مونوآمین زمانی که به عموم مردم ارائه می‌شود، بیش از حد ساده بیان می‌گردد.

ناهنجاری‌های سیستم ایمنی، از جمله افزایش سطح سیتوکینهای دخیل در ایجاد رفتار بیماری (که با افسردگی همپوشانی دارند) مشاهده شده است. اثربخشی داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) و مهارکننده‌های سیتوکین در درمان افسردگی، و عادی‌سازی سطوح سیتوکین پس از درمان موفقیت‌آمیز، نشان‌دهنده ناهنجاری‌های سیستم ایمنی در افسردگی است.

با توجه به ارتباط CRHR1 با افسردگی و افزایش دفعات عدم سرکوب تست فرونشانی دگزامتازون در افراد افسرده، ناهنجاری‌های مسیر هیپوتالاموس-هیپوفیز-آدرنال (مسیر HPA) برای ایجاد افسردگی پیشنهاد شده است. با این حال، این ناهنجاری به عنوان یک ابزار تشخیص کافی نیست، زیرا حساسیت آن تنها ۴۴ درصد است. تصور می‌شود که این ناهنجاری‌های مرتبط با استرس علت کاهش حجم هیپوکامپ است که در افراد افسرده دیده می‌شود. علاوه بر این، یک متاآنالیز کاهش مکانیسم «عدم سرکوب دگزامتازون و افزایش پاسخ به عوامل استرس زای روانی» را نشان داد. همچنین نتایج غیرطبیعی آسیب‌شناسی، که بیشتر با بالا رفتن ناگهانی سطح کورتیزول ایجاد شده‌اند، با افزایش پاسخ به افسردگی همراه گردیده است.

نظریه‌های مختلف تلفیق تصویربرداری عصبی نیز ارائه شده است. مدل اول پیشنهادی، مدل قشر لیمبیک است که شامل بیش‌فعالی مناطق پارالیمبیک شکمی و کمبود فشار خون در مناطق نظارتی فرونتال در پردازش عاطفی می‌شود. مدل دیگر، مدل قشر مغز، نشان می‌دهد که ناهنجاری‌های قشر پیش‌پیشانی در تنظیم ساختارهای جسم مخطط و زیر قشرمغز منجر به افسردگی می‌شود. مدل دیگر بیش‌فعالی مناطق مرتبط با شادیِ مغز را در شناسایی محرک‌های منفی و کم‌فعالی بودن ساختارهای نظارتی قشر مغز را پیشنهاد می‌دهد که مطابق با مطالعات تعصب عاطفی، منجر به تعصب عاطفی و افسردگی منفی می‌شود.

### فرضیه‌های پاتوژنز ایمنی در مورد افسردگی

حوزه نسبتاً جدیدتر سایکونوروایمنولوژی، که به مطالعه ارتباط میان سیستم ایمنی و سیستم عصبی و وضعیت عاطفی می‌پردازد، نشان می‌دهد که سیتوکین‌ها ممکن است بر افسردگی تأثیر بگذارند.

ناهنجاری‌های سیستم ایمنی مشاهده شده‌اند، از جمله افزایش سطح سیتوکین‌ها - مولکول‌هایی که توسط سلول‌های ایمنی تولید می‌شوند و بر التهاب تأثیر می‌گذارند - که در ایجاد رفتار بیماری نقش دارند و باعث ایجاد یک پروفایل پیش‌التهابی در MDD می‌شوند. برخی از افراد مبتلا به افسردگی دارای سطح سیتوکین‌های پیش‌التهابی بالا و برخی دیگر دارای سطح سیتوکین‌های ضدالتهابی پائینی هستند. تزریق کتامین ممکن است با تعدیل سیتوکین‌های پیش‌التهابی، نشانه‌های افسردگی را در افسردگی مقاوم به درمان به سرعت کاهش دهد. با این اوصاف، در MDD، افراد به احتمال زیاد پروفایل ایمنی غالب لنفوسیت تی کمک‌کننده را خواهند داشت که یک پروفایل پیش‌التهابی محسوب می‌شود. این امر حاکی از آن است که اجزایی از سیستم ایمنی بر پاتولوژی MDD تأثیر می‌گذارند.

یکی دیگر از راه‌هایی که سیتوکین‌ها می‌توانند بر افسردگی تأثیر بگذارند، مسیر کینورنین است و وقتی این مسیر بیش‌ازحد فعال شود، می‌تواند باعث افسردگی شود. این امر می‌تواند به دلیل فعال شدن بیش‌ازحد میکروگلیا و فعالیت بسیار کم آستروسیت‌ها باشد. هنگامی که میکروگلیا فعال می‌شود، سیتوکین‌های پیش‌التهابی آزاد می‌کند که باعث افزایش تولید COX2 می‌شوند. این امر به نوبه خود باعث تولید PGE2، که یک پروستاگلاندین است، می‌شود و این عمل تولید ایندولامین، IDO، را کاتالیز می‌کند. IDO باعث می‌شود تریپتوفان به کینورنین تبدیل شود و کینورنین به اسید کینولینیک تبدیل شود. اسید کینولینیک یک آگونیست برای گیرنده‌های NMDA است، بنابراین این مسیر را فعال می‌کند. مطالعات نشان داده‌اند که مغز بیماران مبتلا به MDD پس‌از مرگ، سطح بالاتری از اسید کینولینیک نسبت به افرادی که MDD نداشتند، دارد. با این اوصاف، پژوهشگران هم‌چنین مشاهده کرده‌اند که غلظت اسید کینولینیک با شدت نشانه‌های افسردگی مرتبط است.

## تشخیص
### ارزیابی بالینی

[چپ|بندانگشتی|[کاریکاتور مرد مبتلا به افسردگی]]
ارزیابی تشخیصی ممکن است توسط یک پزشک عمومی آموزش دیده، یا توسط یک روان‌پزشک یا روان‌شناس، که شرایط فعلی، تاریخچه بیماری فرد، علائم فعلی، سابقه خانوادگی و مصرف الکل و مواد مخدر را ثبت می‌کند، انجام شود. این ارزیابی شامل یک بررسی وضعیت روانی از خلق و خوی فعلی و محتوای فکری فرد است که به ویژه وجود مضامین ناامیدی یا بدبینی، خودزنی یا خودکشی، و عدم وجود افکار یا برنامه‌های مثبت در فرد را مورد بررسی قرار می‌دهد. خدمات تخصصی بهداشت روان در مناطق روستایی و کم برخوردار نادر است، و بنابراین تشخیص و مدیریت تا حد زیادی به پزشکان مراقبت‌های اولیه واگذار می‌شود. این موضوع در کشورهای در حال توسعه بیشتر مشهود است. مقیاس‌های رتبه‌بندی بیماری برای تشخیص افسردگی استفاده نمی‌شوند، اما شدت بروز علائم را برای یک دوره زمانی ارائه می‌دهند، بنابراین فردی که امتیاز بالاتری از برش آماری معین کسب می‌کند، می‌تواند برای تشخیص اختلال افسردگی، دقیق‌تر ارزیابی شود. چندین مقیاس رتبه‌بندی برای این منظور استفاده می‌شود؛ این مقیاس‌ها شامل مقیاس رتبه‌بندی همیلتون برای افسردگی، پرسشنامه افسردگی بک و پرسشنامه اصلاح‌شده رفتارهای خودکشی است.

پزشکان مراقبت‌های اولیه در مقایسه با روانپزشکان در تشخیص و درمان نوع خفیف افسردگی با مشکل بیشتری مواجه هستند. این موارد ممکن است نادیده گرفته شوند زیرا برای برخی از افراد مبتلا به افسردگی، علائم فیزیکی اغلب همراه با افسردگی است. علاوه بر این، ممکن است عدم همراهی بیمار، نبود ارزیابی مناسب یا سیستم‌های پزشکی در میزان تشخیص افسردگی نقش داشته باشند. نشان داده شده است که پزشکان غیرروانپزشک حدود دو سوم ابتلاها را نادیده می‌گیرند اگرچه شواهدی مبنی بر بهبود آمار تشخیص بیماران وجود دارد.

قبل از تشخیص اختلال افسردگی عمده، پزشک به‌طور کلی معاینه پزشکی و بررسی‌های انتخابی را برای رد سایر علل علائم انجام می‌دهد. این آزمایش‌ها ممکن است شامل آزمایش خون برای اندازه‌گیری TSH و تیروکسین برای رد کم‌کاری تیروئید، الکترولیت‌های پایه و کلسیم سرم برای رد اختلال متابولیک و شمارش کامل خون شامل ESR برای رد بیماری‌های سیستمیک یا بیماری مزمن است. همچنین ممکن است واکنش‌های عاطفی نامطلوب به داروها یا سوء مصرف الکل رد شود. سطح تستوسترون ممکن است برای تشخیص هیپوگونادیسم که یکی از علل افسردگی در مردان است، ارزیابی شود. سطح ویتامین D نیز معمولاً مورد بررسی قرار می‌گیرد، زیرا سطوح پایین ویتامین D با خطر بیشتر افسردگی مرتبط است. اختلالات شناختی در افراد افسرده مسن‌تر نیز ظاهر می‌شود، اما می‌تواند نشان‌دهنده شروع یک اختلال ذهنی مانند زوال عقل، مانند بیماری آلزایمر باشد. تست شناختی و تصویربرداری مغز می‌تواند به تشخیص افسردگی از زوال عقل کمک کند. سی‌تی اسکن می‌تواند آسیب‌شناسی مغز را در افرادی که علائم روان پریشی، شروع سریع یا غیر معمول دارند، حذف کند. هیچ آزمایش بیولوژیکی به صورت مستقیم افسردگی عمده را تأیید نمی‌کند.

### ملاک‌های DSM و ICD
پرکاربردترین معیارها برای تشخیص بیماری‌های افسردگی در راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی انجمن روان‌پزشکی آمریکا (DSM) و طبقه‌بندی آماری بین‌المللی بیماری‌ها (ICD) مرتبط با سازمان جهانی بهداشت یافت می‌شود. سیستم دوم معمولاً در کشورهای اروپایی مورد استفاده قرار می‌گیرد، در حالی که سیستم اول در ایالات متحده و بسیاری از کشورهای غیر اروپایی به کار می‌رود. هر چند نویسندگان هر این معیارها در جهت تطبیق یکی با دیگری فعالیت نموده‌اند. هر دو معیار DSM و ICD در جدیدترین ویرایش خود، DSM-5 و ICD-11 علائم اصلی افسردگی را مشخص می‌کنند.

ذیل اختلالات خلقی، ICD-11 اختلال افسردگی عمده را با عنوان اختلال افسردگی تک دوره ای (که در آن سابقه دوره‌های افسردگی یا شیدایی وجود ندارد) و اختلال افسردگی مکرر (جایی که سابقه دوره‌های قبلی افسردگی بدون سابقه شیدایی وجود دارد) طبقه‌بندی می‌کند. علائم مورد نظر ICD-11، خلق افسرده یا آنهدونیا همراه با علائم دیگری مانند «مشکل در تمرکز، احساس بی‌ارزشی یا احساس گناه بیش از حد یا نامناسب، ناامیدی، افکار مکرر مرگ یا خودکشی، تغییرات در اشتها یا خواب، بی‌قراری یا عقب ماندگی روانی حرکتی، و کمبود انرژی یا خستگی.» است که در بازه زمانی تقریباً هر روزه به مدت حداقل دو هفته ظاهر می‌شود و بر فعالیت‌های کاری، اجتماعی یا خانوادگی تأثیر می‌گذارد. سیستم ICD-11 معیارهای بیشتری برای تشخیص دوره افسردگی فعلی در اختیار قرار می‌دهد:
# شدت (خفیف، متوسط، شدید، نامشخص)
# وجود علائم روان پریشی (با یا بدون علائم سایکوتیک)
# در صورت لزوم، درجه بهبودی (بهبودی نسبی در حال حاضر یا بهبودی کامل).

این دو اختلال، تک دوره‌ای یا مکرر به عنوان «اختلالات افسردگی»، در دسته «اختلالات خلقی» طبقه‌بندی می‌شوند.

بر اساس DSM-5، دو علامت اصلی افسردگی خلق افسرده، و از دست دادن علاقه یا آنهدونیا است. این علائم، و همچنین پنج مورد از نه علامت خاص ذکر شده در معیارهای ICD، باید اغلب برای بیش از دو هفته (تا حدی که عملکرد زندگی را مختل کند) رخ دهند. به عنوان یک اختلال خلقی، DSM-5 تشخیص افسردگی را به وجود دوره‌های افسردگی اساسی منفرد یا مکرر مرتبط می‌داند. وجود شرایط بیماری بیشتر برای طبقه‌بندی خود افسردگی و دوره اختلال خلقی مورد استفاده قرار می‌گیرد و طبقه‌بندی اختلال افسردگی نامشخص در صورتی در نظر گرفته می‌شود که علائم دوره افسردگی با معیارهای یک دوره افسردگی عمده مطابقت نداشته باشد.

#### دوره افسردگی عمده

دوره افسردگی عمده (MDD) هنگام وجود خلق و خوی افسرده شدید مشخص می‌شود که حداقل برای دو هفته ادامه دارد. دوره‌ها ممکن است تکی یا مکرر باشند و به سه صورت خفیف (چند علائم بیش از حداقل معیارها)، متوسط یا شدید (تأثیر مشخص بر عملکرد اجتماعی یا شغلی) طبقه‌بندی می‌شوند. یک دوره با ویژگی‌های روان پریشی، که معمولاً به عنوان افسردگی روان‌پریشانه شناخته می‌شود، به‌طور خودکار به عنوان افسردگی شدید رتبه‌بندی می‌شود. اگر فرد یک دوره شیدایی یا نیمه‌شیدایی قابل توجه را تجربه کند، به جای افسردگی عمده به عنوان اختلال دوقطبی تشخیص داده می‌شود. افسردگی بدون شیدایی گاهی به عنوان افسردگی تک قطبی شناخته می‌شود؛ زیرا خلق و خو در یک حالت عاطفی یا «قطب» باقی می‌ماند.

سوگ یک معیار حتمی در DSM-5 نیست و تشخیص بین واکنش‌های طبیعی، غیرطبیعی و MDD به عهده پزشک است. طیف وسیعی از تشخیص‌های مرتبط شامل کج‌خلقی (شامل اختلال خلقی مزمن اما خفیف‌تر)، افسردگی کوتاه‌مدت عودکننده متشکل از دوره‌های افسردگی کوتاه‌تر، اختلال افسردگی خرد که در آن برخی از علائم افسردگی عمده وجود دارد و اختلال سازگاری با خلق افسرده، که به خلق و خوی ضعیف ناشی از پاسخ روانشناختی به یک رویداد قابل شناسایی یا عامل استرس زا اشاره دارد، می‌شود.

##### انواع فرعی
* «افسردگی مالیخولیایی» با از دست دادن لذت در بیشتر یا همه فعالیت‌ها، عدم واکنش پذیری به محرک‌های لذت بخش، خلق افسرده بارزتر از غم یا از سوگ، بدتر شدن علائم در ساعات صبح، خواب کم و بیداری در اوایل صبح، عقب ماندگی روانی حرکتی، کاهش وزن بیش از حد (با بی‌اشتهایی عصبی اشتباه نشود) و احساس گناه بیش از حد مشخص می‌شود.
* «افسردگی غیر معمول» با واکنش خلقی (بی لذتی متناقض) و مثبت، افزایش وزن قابل توجه یا افزایش اشتها (راحتی در غذا خوردن)، پرخوابی یا خواب آلودگی، احساس سنگینی در اندام‌ها (به نام فلج سرب) شناخته می‌شود که طولانی مدت و قابل توجه است) و آسیب اجتماعی بلندمدت در نتیجه حساسیت مفرط به طرد بین فردی که توسط آن درک شده است، تشخیص داده می‌شود.
* «روان‌گسیختگی کاتاتونیک» شکل نادر و شدید افسردگی عمده بوده که شامل اختلالات رفتاری حرکتی و سایر علائم مرتبط است. در این نوع از افسردگی فرد لال و تقریباً بی‌حال یا بی‌حرکت می‌ماند یا حرکات بی‌هدف یا حتی عجیب از خود نشان می‌دهد. علائم کاتاتونیک نیز در اسکیزوفرنی یا در دوره‌های شیدایی رخ می‌دهد، یا ممکن است توسط سندرم بدخیم نورولپتیک ایجاد شوند.
* «افسردگی همراه با پریشانی اضطراب گونه» این نوع از افسردگی به عنوان ابزاری برای تأکید برهم‌زمانی و اشتراک افسردگی، شیدایی و اضطراب و همچنین خطر خودکشی افراد افسرده مبتلا به موارد به DSM-5 اضافه شد. این روش تشخیصی همچنین می‌تواند به پیش‌آگهی افراد مبتلا به اختلال افسردگی یا دوقطبی کمک کند.
* «افسردگی نزدیک به زایمان» به افسردگی شدید، پایدار و گاه ناتوان کننده ای گفته می‌شود که زنان پس از زایمان یا در دوران بارداری تجربه می‌کنند. DSM در گذشته از طبقه‌بندی «افسردگی پس از زایمان» استفاده می‌کرد، اما این طبقه‌بندی به گونه‌ای تغییر کرد که موارد زنان افسرده در دوران بارداری را نیز در خود جای دهد. میزان بروز افسردگی نزدیک به زایمان در بین مادران جدید ۳ تا ۶ درصد تخمین زده شده است. DSM-V الزام می‌کند که برای قرار گرفتن در طبقه‌بندی این افسردگی، شروع آن در دوران بارداری یا ظرف یک ماه پس از زایمان باشد.
* «اختلال عاطفی فصلی» نوعی افسردگی است که در آن دوره‌های افسردگی در پاییز یا زمستان رخ می‌دهد و در بهار برطرف می‌شود. تشخیص در صورتی انجام می‌گیرد که حداقل دو دوره در ماه‌های سردتر اتفاق افتاده و در زمان‌های دیگر، در طول یک دوره دو ساله یا بیشتر، هیچ موردی رخ نداده باشد.

### تشخیص‌های افتراقی

برای تأیید اختلال افسردگی عمده به عنوان محتمل‌ترین تشخیص، سایر تشخیص‌های بالقوه افتراقی از جمله کج‌خلقی، اختلال سازگاری با خلق افسرده، یا اختلال دوقطبی باید در نظر گرفته شوند. کج‌خلقی یک اختلال خلقی مزمن و خفیف‌تر است که در آن فرد تقریباً هر روز در طی یک بازه زمانی حداقل دو سال خلق و خوی افسرده‌ای را گزارش می‌کند. علائم کج‌خلفی به شدت علائم افسردگی عمده نیست، اگرچه افراد مبتلا به آن در برابر دوره‌های ثانویه افسردگی عمده (که گاهی به عنوان افسردگی مضاعف شناخته می‌شود) آسیب‌پذیر هستند. اختلال سازگاری همراه با خلق افسرده، یک اختلال خلقی بوده که به عنوان یک پاسخ روانشناختی به یک رویداد عاطفی یا عامل استرس زا با تأثیرات عاطفی یا رفتاری قابل توجه شکل می‌گیرد؛ هرچند معیارهای یک دوره افسردگی عمده را برآورده نمی‌کنند. اختلال دوقطبی، که قبلاً به عنوان اختلال افسردگی-شیدایی شناخته می‌شد، وضعیتی است که در آن مراحل افسردگی با دوره‌های شیدایی یا هیپومانیا متناوب می‌شود. اگرچه افسردگی در حال حاضر به عنوان یک اختلال جداگانه طبقه‌بندی می‌شود، اما بحث‌های مداومی بر سر این مسئله وجود دارد، زیرا افراد مبتلا به افسردگی عمده اغلب برخی علائم هیپومانیک را تجربه می‌کنند که نشان‌دهنده یک اختلال خلقی است.

قبل از تشخیص اختلال افسردگی عمده، باید اختلالات دیگر نیز رد شود. این تشخیص‌ها شامل افسردگی به دلیل بیماری‌های جسمی، داروهای تجویزی و اختلال سوءمصرف مواد می‌شوند. افسردگی ناشی از بیماری جسمی به دلیل وضعیت پزشکی آن به عنوان یک اختلال خلقی تشخیص داده می‌شود. این مسئله بر اساس تاریخ، یافته‌های آزمایشگاهی یا معاینه بالینی تعیین می‌گردد. افسردگی در اثر دارو، نیز هنگام استفاده غیر پزشکی از یک ماده روانگردان یا قرار گرفتن در معرض توکسین ایجاد و به عنوان «اختلال خلقی خاص» (در گذشته با نام اختلال خلقی ناشی از مواد) در نظر گرفته می‌شود.

## غربالگری و پیشگیری
تلاش‌های پیشگیرانه ممکن است منجر به کاهش نرخ این بیماری بین ۲۲ تا ۳۸ درصد شود. از سال ۲۰۱۶، کارگروه خدمات پیشگیرانه در ایالات متحده (USPSTF) غربالگری افسردگی را در میان افراد بالای ۱۲ سال توصیه کرده است؛ اگرچه بررسی بنیاد همیاری کاکرین در سال ۲۰۰۵ نشان داد که استفاده روتین از پرسشنامه‌های غربالگری تأثیر کمی بر تشخیص یا غربالگری این بیماری دارد. درمان. غربالگری عمومی جمعیت توسط مقامات بریتانیا یا کانادا توصیه نمی‌شود.

مداخلات رفتاری، مانند درمان بین فردی و درمان شناختی رفتاری، در پیشگیری از افسردگی جدید مؤثر هستند. از آنجایی که چنین مداخلاتی زمانی موثرتر به نظر می‌رسد که به افراد یا گروه‌های کوچک ارائه شود، پیشنهاد شده است که نهادهای مراقبتی از طریق اینترنت به مخاطبان هدف خود دست یابند.

سیستم مراقبت از سلامت روان هلند مداخلات پیشگیرانه مانند دوره «کنار آمدن با افسردگی» (CWD) را برای افراد مبتلا به افسردگی خفیف ارائه می‌دهد. ادعا می‌شود که این دوره موفق‌ترین مداخله روانی-آموزشی برای درمان و پیشگیری از افسردگی (هم به دلیل سازگاری با جمعیت‌های مختلف و هم نتایج آن)، با کاهش خطر ۳۸ درصدی افسردگی عمده و اثربخشی بالا بوده و می‌تواند نسبت به روان‌درمانی‌های دیگر به عنوان یک درمانِ نسبتاً مطلوب مورد استفاده قرار گیرد.

## مدیریت

شایع‌ترین و موثرترین درمان‌ها برای افسردگی شامل روان‌درمانی، دارودرمانی و درمان الکتروشوک (ECT) هستند؛ هنگامی که افسردگی به درمان مقاوم باشد، استفاده از ترکیبی از درمان‌ها موثرترین رویکرد محسوب می‌شود. دستورالعمل‌های بالینی درمانی انجمن روان‌پزشکی آمریکا توصیه می‌کنند که درمان اولیه باید به‌صورت انفرادی و بر اساس عواملی از جمله شدت نشانه‌ها، اختلالات همراه، سابقه درمان قبلی و ترجیحات شخصی تنظیم شود. گزینه‌ها ممکن است شامل دارودرمانی، روان‌درمانی، ورزش، ECT، تحریک مغناطیسی ترانس‌کرانیال (TMS) یا نوردرمانی باشد. داروهای ضدافسردگی به‌عنوان یک انتخاب درمانی اولیه در افراد مبتلا به افسردگی شدید خفیف، متوسط یا شدید توصیه می‌شوند و اغلب برای افراد دارای افسردگی شدید تجویز می‌شوند، مگر اینکه ECT برنامه‌ریزی شده باشد. شواهد موجود نشان می‌دهد که مراقبت مشارکتی توسط تیمی از پزشکان مراقبت‌های سلامت، نتایج بهتری نسبت به مراقبت‌های روتین توسط یک متخصص واحد ایجاد می‌کند.

روان‌درمانی به‌عنوان درمان انتخابی (به جای دارو) برای افراد زیر ۱۸ سال در نظر گرفته می‌شود، و درمان شناختی رفتاری (CBT)، موج سوم CBT و درمان بین‌فردی (IPT) ممکن است به پیشگیری از افسردگی کمک کنند. دستورالعمل‌های بالینی موسسه ملی سلامت و تعالی مراقبت بریتانیا (NICE) در سال ۲۰۰۴ نشان می‌دهد که داروهای ضدافسردگی نباید برای درمان اولیه افسردگی خفیف استفاده شوند زیرا نسبت خطر به مزیت آنها ضعیف است. دستورالعمل‌های بالینی توصیه می‌کنند که درمان با داروهای ضدافسردگی همراه با مداخلات روانی‌اجتماعی باید در موارد زیر در نظر گرفته شود:

:* برای افرادی که سابقه افسردگی متوسط یا شدید دارند
:* برای افرادی که دچار افسردگی خفیف طولانی‌مدت بوده‌اند
:* به‌عنوان درمان خط دوم برای افسردگی خفیفی که پس‌از دیگر مداخلات هم‌چنان ادامه دارد
:* به‌عنوان درمان خط اول برای افسردگی متوسط یا شدید.

این دستورالعمل‌های بالینی هم‌چنین خاطرنشان می‌کنند که درمان با داروهای ضدافسردگی باید حداقل به مدت شش ماه ادامه یابد تا خطر عود کاهش یابد و اینکه SSRIها بهتر از داروهای ضدافسردگی سه‌حلقه‌ای تحمل می‌شوند.

گزینه‌های درمانی در کشورهای در حال توسعه محدودتر است، مناطقی که دسترسی به کارکنان سلامت روان، دارو و روان‌درمانی اغلب دشوار است. توسعه خدمات سلامت روان در بسیاری از کشورها بسیار کم است؛ افسردگی، علیرغم شواهد متضاد، به‌عنوان پدیده‌ای مختص کشورهای توسعه‌یافته تلقی می‌شود، نه یک وضعیت ذاتاً تهدیدکننده زندگی. شواهد کافی برای تعیین اثربخشی درمان روان‌شناختی در مقایسه با درمان دارویی در کودکان وجود ندارد.

### سبک زندگی

thumb|ورزش بدنی یکی از راه‌های توصیه شده برای مدیریت افسردگی خفیف است.
ورزش بدنی برای افسردگی شدید مؤثر تشخیص داده شده و ممکن است به افرادی که مایل، با انگیزه و به اندازه کافی سالم هستند تا در یک برنامه ورزشی به‌عنوان درمان شرکت کنند، توصیه شود. این روش در اکثر افراد معادل استفاده از داروها یا روان‌درمانی است. به نظر می‌رسد که ورزش در افراد مسن‌تر افسردگی را کاهش می‌دهد. هم‌چنین خواب و رژیم غذایی ممکن است در افسردگی نقش داشته باشند و مداخلات در این زمینه‌ها می‌تواند به‌عنوان یک درمان کمکی مؤثر به روش‌های متداول درمانی اضافه شود. در مطالعات، ترک سیگار در درمان افسردگی دارای مزایایی است.

### درمان‌های گفتاری

گفتاردرمانی (روان‌درمانی) می‌تواند توسط متخصصان سلامت روان، از جمله روان‌درمانگران، روان‌پزشکان، روان‌شناسان، مددکاران اجتماعی بالینی، مشاوران و پرستاران روان‌پزشکی، به افراد، گروه‌ها یا خانواده‌ها ارائه شود. یک مرور در سال ۲۰۱۲ نشان داد که روان‌درمانی بهتر از عدم درمان است، اما نسبت به دیگر روش‌های درمانی برتری ندارد. در مورد انواع پیچیده‌تر و مزمن‌تر افسردگی، می‌توان از ترکیبی از دارو و روان‌درمانی استفاده کرد. شواهد با کیفیت متوسط نشان می‌دهد که روان‌درمانی در کوتاه‌مدت، یک مکمل مفید برای درمان استاندارد داروهای ضدافسردگی در موارد افسردگی مقاوم به درمان است. نشان داده شده است که روان‌درمانی در افراد مسن نیز مؤثر بوده است. به نظر می‌رسد روان‌درمانی موفق، عود افسردگی را حتی پس‌از توقف یا جایگزینی آن با جلسات تقویتی گاه‌به‌گاه، کاهش می‌دهد.

رایج‌ترین نوع روان‌درمانی که برای افسردگی مورد مطالعه قرار گرفته، CBT است که به مراجعین آموزش می‌دهد تا شیوه‌های تفکر (شناخت‌های) خود-تخریب‌کننده اما پایدار را به چالش بکشند و رفتارهای غیرسازنده را تغییر دهند. CBT می‌تواند در افراد مبتلا به افسردگی شدید به خوبی داروهای ضدافسردگی عمل کند. CBT بیشترین شواهد پژوهشی را برای درمان افسردگی در کودکان و نوجوانان دارد، CBT و روان‌درمانی بین‌فردی (IPT) درمان‌های ترجیحی برای افسردگی نوجوانان هستند. طبق گفته موسسه ملی سلامت و تعالی بالینی، در افراد زیر ۱۸ سال، دارو فقط باید همراه با یک روان‌درمانی مانند CBT، درمان بین‌فردی یا خانواده‌درمانی ارائه شود. چندین متغیر موفقیت درمان شناختی رفتاری در نوجوانان را پیش‌بینی می‌کنند: سطوح بالاتر افکار منطقی، ناامیدی کمتر، افکار منفی کمتر و تحریف‌های شناختی کمتر. CBT به‌ویژه در پیشگیری از عود بیماری مفید است. درمان شناختی رفتاری و برنامه‌های شغلی (از جمله اصلاح فعالیت‌های کاری و کمک‌رسانی) در کاهش روزهای مرخصی استعلاجی کارگران مبتلا به افسردگی مؤثر بوده‌اند. چندین نوع درمان شناختی رفتاری در افراد مبتلا به افسردگی به کار گرفته شده است که برجسته‌ترین آنها عبارتند از رفتاردرمانی عقلانی-عاطفی، و درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی. برنامه‌های کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی ممکن است نشانه‌های افسردگی را کاهش دهند. هم‌چنین به نظر می‌رسد که برنامه‌های ذهن‌آگاهی، یک مداخله امیدبخش در نوجوانان باشند. درمان حل مسئله، درمان شناختی رفتاری و درمان بین‌فردی مداخلات مؤثری در سالمندان هستند.

روان‌کاوی یک مکتب فکری است که توسط زیگموند فروید تأسیس شد و بر حل تعارضات ذهنی ناخودآگاه تأکید دارد. برخی از پزشکان از تکنیک‌های روان‌کاوی برای درمان مراجعین مبتلا به افسردگی شدید استفاده می‌کنند. یک روش درمانی که به‌طور گسترده‌تری مورد استفاده قرار می‌گیرد، روان‌درمانی روان‌پویشی نام دارد که در سنت روان‌کاوی اما با شدت کمتر انجام می‌شود و جلسات آن یک یا دو بار در هفته برگزار می‌شود. هم‌چنین تمایل دارد بیشتر بر مشکلات فوری فرد تمرکز کند و تمرکز اجتماعی و بین‌فردی بیشتری دارد. در یک متاآنالیز از سه کارآزمایی کنترل‌شده در مورد روان‌درمانی حمایتی کوتاه‌مدت روان‌پویشی، مشخص شد که این اصلاح به اندازه دارو برای افسردگی خفیف تا متوسط مؤثر است.

### پزشکی از راه دور

ارائه روان‌درمانی از راه دور، از طریق رسانه‌هایی مانند تلفن و ویدئو، می‌تواند درمان افسردگی را در دسترستر و قابل‌دسترسی‌تر کند. ارائه درمان‌هایی مانند CBT, از طریق پزشکی از راه دور ممکن است یک جایگزین مناسب برای مراقبت رودررو ارائه دهد.

### داروهای ضدافسردگی

نتایج متناقضی از مطالعاتی که اثربخشی داروهای ضدافسردگی را در افراد مبتلا به افسردگی حاد، خفیف تا متوسط بررسی می‌کنند، حاصل شده است. یک مرور که توسط انستیتوی ملی تعالی سلامت و مراقبت (بریتانیا) انجام شد، به این نتیجه رسید که شواهد قوی وجود دارد مبنی بر اینکه مهارکننده انتخابی بازجذب سروتونین (SSRI)، مانند اس‌سیتالوپرام، پاروکستین و سرترالین، در دستیابی به کاهش ۵۰ درصدی نمرات افسردگی در افسردگی اساسی با شدت متوسط و شدید، اثربخشی بیشتری نسبت به دارونما دارند و شواهد اندکی برای نشان دادن تأثیر مشابه آنها در افسردگی خفیف وجود دارد. به‌طور مشابه، یک مرور سیستماتیک کاکرین از کارآزمایی‌های بالینی انجام‌شده بر روی داروی ژنریک سه‌حلقه‌ای آمی‌تریپتیلین نتیجه گرفت که شواهد قوی‌ای حاکی از برتری اثربخشی آن نسبت به دارونما وجود دارد. داروهای ضدافسردگی برای سالمندان، کمتر از افراد جوان مبتلا به افسردگی مؤثر هستند.

برای یافتن موثرترین داروی ضدافسردگی با حداقل عوارض جانبی، می‌توان دوزها را تعدیل کرده و در صورت لزوم، ترکیبی از کلاس‌های مختلف از داروهای ضدافسردگی را امتحان کرد. میزان پاسخ‌دهی به اولین داروی ضدافسردگی تجویز شده بین ۵۰٪ تا ۷۵٪ متغیر است و از شروع دارو تا حصول بهبودی حداقل شش تا هشت هفته طول می‌کشد. درمان طبی با داروهای ضدافسردگی معمولاً ۶ تا ۹ ماه پس‌از بهبودی ادامه می‌یابد تا احتمال عود به حداقل برسد و حتی ادامه آن تا دو سال نیز توصیه می‌شود.

SSRIها به دلیل عوارض جانبی نسبتاً خفیف و بی‌خطری بالا، داروهای اصلی تجویز شده هستند. افرادی که به یک SSRI پاسخ نمی‌دهند، می‌توانند به داروی ضدافسردگی دیگری تغییر داده شوند و این اقدام در تقریباً ۵۰٪ موارد منجر به بهبود می‌شود. گزینه دیگر، افزودن یک داروی ضدافسردگی آتیپیکال، بوپروپیون، به SSRI به‌عنوان یک درمان کمکی است. ونلافاکسین، یک داروی ضدافسردگی با مکانیسم عمل متفاوت، ممکن است تا حدود نسبتاً کمی موثرتر از SSRIها باشد. بااین‌حال، ونلافاکسین در بریتانیا به‌عنوان درمان خط اول توصیه نمی‌شود زیرا شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد خطرات آن ممکن است از مزایای آن بیشتر باشد، و به‌ویژه تجویز آن در کودکان و نوجوانان منع شده است زیرا خطر افکار خودکشی یا اقدام به خودکشی را افزایش می‌دهد.

هایپریکوم پرفوراتوم (گل راعی{{Efn|St. John's wort}) در اتحادیه اروپا به‌عنوان یک محصول گیاهی برای درمان اپیزودهای افسردگی خفیف تا متوسط (طبق آی‌سی‌دی-۱۰) و برای درمان کوتاه‌مدت نشانه‌ها در افسردگی خفیف تأیید شده است. این گیاه برای افسردگی خفیف تا متوسط، موثرتر از دارونما و به همان اندازه داروهای ضدافسردگی استاندارد، از جمله SSRIها، مؤثر است، هم‌چنین برخی شواهد حاکی از عوارض جانبی کمتر و میزان قطع مصرف پائین‌تر آن است.

درمان الکتروشوک، کتامین، اسکتامین و سیلوسایبین موثرترین و بی‌خطرترین درمان‌های خط اول برای افسردگی مقاوم به درمان هستند، با این توضیح که اسکتامین و سیلوسایبین تحمل‌پذیری پائین‌تری را نشان می‌دهند.

یک نوع اسپری بینی حاوی اسکتامین در مارس ۲۰۱۹ توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) برای استفاده در افسردگی مقاوم به درمان در ترکیب با یک داروی ضدافسردگی خوراکی تأیید شد. این دارو در ژانویه ۲۰۲۵ به‌عنوان تک‌درمانی برای افسردگی مقاوم به درمان در بزرگسالان تأیید شد. کتامین و اسکتامین گزینه‌های درمانی سریع‌الاثر و غیر-مونوآمینرژیک را برای بزرگسالان مبتلا به افسردگی مقاوم به درمان ارائه می‌دهند، اما سوالاتی در مورد بی‌خطری، استفاده مطلوب و اجرای آنها در شیوه بالینی هم‌چنان باقی است. کتامین راسمیک، به‌ویژه در دوزهای بالاتر، ممکن است تأثیرات ضدافسردگی بیشتر و پایدارتری نسبت به اسکتامین داشته باشد.

سیلوسایبین در سال ۲۰۲۳ برای افسردگی مقاوم به درمان در استرالیا تأیید شد. درمان با کمک سیلوسایبین تأثیرات ضدافسردگی قدرتمندی، با میزان بهبودی بالاتر نسبت به داروهای مقایسه‌کننده و قابلیت پذیرش مشابه ایجاد می‌کند.

برای کودکان و نوجوانان مبتلا به اختلال افسردگی متوسط تا شدید، به نظر می‌رسد فلوکستین بهترین درمان است (با یا بدون درمان شناختی رفتاری) اما برای اطمینان بیشتر به پژوهش‌های بیشتری نیاز است. هم‌چنین سرترالین، اس‌سیتالوپرام و دولوکستین ممکن است به کاهش نشانه‌ها کمک کنند. مؤثر بودن برخی از داروهای ضدافسردگی ثابت نشده است. مصرف داروها در کودکان مبتلا به بیماری خفیف توصیه نمی‌شوند.

هم‌چنین شواهد کافی برای تعیین اثربخشی داروها در افراد مبتلا به افسردگی توأم با دمانس وجود ندارد. هر داروی ضدافسردگی می‌تواند باعث کاهش سطح سدیم خون (هیپوناترمی) شود؛ با این وجود، این مورد بیشتر در مورد SSRIها گزارش شده است.[۱] ایجاد یا بدتر شدن بی‌خوابی توسط SSRIها غیرمعمول نیست؛ در چنین مواردی می‌توان از داروی ضد افسردگی غیرمعمول و آرام‌بخش میرتازاپین استفاده کرد.

مهارکننده‌های غیرقابل برگشت مونوآمین‌اکسیداز، دسته‌ای قدیمی از داروهای ضدافسردگی، همواره با مشکل تداخلات (اثر متقابل) غذایی و دارویی بالقوه تهدیدکننده حیات مواجه بوده‌اند. اگرچه عوامل جدیدتر و با تحمل‌پذیری بهتر از این دسته داروها توسعه یافته‌اند، اما هنوز به ندرت مورد استفاده قرار می‌گیرند. مشخصات بی‌خطری با مهارکننده‌های برگشت‌پذیر مونوآمین‌اکسیداز، مانند موکلوبماید، متفاوت است، زیرا در این داروها خطر تداخلات (اثر متقابل) جدی با رژیم غذایی ناچیز است و محدودیت‌های غذایی کمتر سختگیرانه هستند.

مشخص نیست که داروهای ضدافسردگی بر خطر خودکشی فرد تأثیر می‌گذارند یا خیر. برای کودکان، نوجوانان و احتمالاً بزرگسالان جوان میان ۱۸ تا ۲۴ سال، در افرادی که با SSRIها درمان می‌شوند، خطر بیشتری هم برای افکار خودکشی و هم برای رفتار خودکشی وجود دارد. برای بزرگسالان، مشخص نیست که SSRIها بر خطر تمایلات خودکشی تأثیر می‌گذارند یا خیر. یک مرور هیچ ارتباطی نیافت؛ دیگری افزایش خطر را نشان داد؛ و سومین مرور، هیچ خطری را در افراد ۲۵–۶۵ ساله نشان نداد و کاهش خطر را در افراد بالای ۶۵ سال گزارش داد. در سال ۲۰۰۷ در ایالات متحده، به دلیل افزایش خطر خودکشی در افراد زیر ۲۴ سال، یک هشدار جعبه سیاه در مورد SSRIها و دیگر داروهای ضدافسردگی مطرح شد. وزارت بهداشت ژاپن نیز اصلاحات احتیاطی مشابهی را اعمال کرد.

### دیگر داروها و مکمل‌ها
استفاده ترکیبی از داروهای ضدافسردگی به همراه بنزودیازپین‌ها در مقایسه با داروهای ضدافسردگی به‌تنهایی، اثربخشی بهتری را نشان می‌دهد، اما این تأثیرات ممکن است پایدار نباشند. افزودن بنزودیازپین در شرایطی که تک‌درمانی با داروهای ضدافسردگی ناکافی تلقی می‌شود، با در نظر گرفتن آسیب‌های احتمالی و دیگر استراتژی‌های درمانی جایگزین، متعادل می‌شود.

برای افسردگی مقاوم به درمان، می‌توان افزودن داروی آنتی‌سایکوتیک آتیپیکال، برکس‌پی‌پرازول، را برای مدیریت کوتاه‌مدت یا حاد در نظر گرفت. برکسپیپرازول ممکن است برای برخی افراد مؤثر باشد، بااین‌حال، شواهد مربوط به سال ۲۰۲۳ که مصرف آن را تأیید می‌کنند، ضعیف است و این دارو عوارض جانبی بالقوه‌ای از جمله افزایش وزن و بی‌قراری حرکتی دارد. برکسپیپرازول به اندازه کافی در افراد مسن یا کودکان مورد مطالعه قرار نگرفته است و کاربرد و اثربخشی این درمان کمکی برای مدیریت طولانی‌مدت مشخص نیست.

داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) و مهارکننده‌های سیتوکین ممکن است در درمان افسردگی مؤثر باشند. برای مثال، سلکوکسیب که یک NSAID است، یک مهارکننده انتخابی COX-2 است - آنزیمی که در تولید درد و التهاب نقش دارد. در کارآزمایی‌های بالینی اخیر، این NSAID به دلیل کمک به مهار سیگنال‌های پیش‌التهابی، در درمان افسردگی مقاوم به درمان، مفید واقع شده است.

هم‌چنین نشان داده شده که استاتین‌ها، که داروهای ضدالتهابی هستند و برای کاهش سطح کلسترول تجویز می‌شوند، تأثیرات ضدافسردگی دارند. هنگامی که این درمان کمکی برای بیمارانی که از قبل SSRI مصرف می‌کردند تجویز شد، تأثیرات ضدافسردگی SSRIها را در مقایسه با گروه دارونما بهبود بخشید. با این اوصاف، استاتین‌ها در برخی موارد در پیشگیری از افسردگی مؤثر هستند.

شواهد کافی و با کیفیت بالا برای اثبات اثربخشی اسیدهای چرب امگا-۳ در درمان افسردگی وجود ندارد. شواهد محدودی وجود دارد که نشان می‌دهد مصرف مکمل ویتامین D در کاهش نشانه‌های افسردگی در افرادی که کمبود ویتامین D دارند، ارزشمند است. به نظر می‌رسد لیتیوم در کاهش خطر خودکشی در افراد مبتلا به اختلال دوقطبی و افسردگی تک‌قطبی تا ۸۰٪ مؤثر است. طیف محدودی از دوزهای مؤثر و بی‌خطر لیتیوم وجود دارد، بنابراین ممکن است پایش دقیق لازم باشد. هورمون تیروئید با دوز پائین ممکن است برای درمان نشانه‌های افسردگی پایدار به داروهای ضدافسردگی موجود اضافه شود. شواهد محدودی نشان می‌دهد که محرک‌هایی مانند آمفتامین و مدافینیل ممکن است در کوتاه‌مدت یا به‌عنوان یک درمان کمکی مؤثر باشند. هم‌چنین، پیشنهاد می‌شود که مکمل‌های فولات ممکن است در مدیریت افسردگی نقش داشته باشند. شواهد آزمایشی حاکی از مزیت تستوسترون در مردان است.

### درمان الکتروشوک
درمان با ضربه الکتریکی تشنج‌آور (ECT) یک درمان استاندارد روان‌پزشکی است که در آن تشنج‌ها به‌صورت الکتریکی در فرد مبتلا به افسردگی القا می‌شوند تا به او برای رهایی از بیماری‌های روان‌پزشکی کمک کنند. ECT با رضایت آگاهانه و به‌عنوان آخرین خط مداخله برای اختلال افسردگی شدید استفاده می‌شود. یک دوره ECT برای حدود ۵۰٪ از افراد مبتلا به اختلال افسردگی شدید مقاوم به درمان، تک‌قطبی یا دوقطبی، مؤثر است. پیگیری درمان هنوز به خوبی مورد مطالعه قرار نگرفته است، اما حدود نیمی از افرادی که به آن پاسخ می‌دهند، طی دوازده ماه دچار عود می‌شوند. گذشته از تأثیرات آن بر مغز، خطرات فیزیکی کلی ECT مشابه خطرات بیهوشی عمومی کوتاه‌مدت است. شایع‌ترین عوارض جانبی، بلافاصله پس‌از درمان، گیجی و از دست دادن حافظه است. ECT یکی از کم‌ضررترین گزینه‌های درمانی موجود برای زنان باردار مبتلا به افسردگی شدید محسوب می‌شود.

یک دوره معمول ECT شامل چندین جلسه درمانی است که معمولاً دو یا سه بار در هفته و در مجموع شش تا دوازده جلسه درمانی انجام می‌شود. ECT تحت بیهوشی و با استفاده از یک شل‌کننده عضلانی انجام می‌شود. درمان الکتروشوک می‌تواند از نظر کاربرد به سه روش متفاوت باشد: محل قرارگیری الکترود، تعداد جلسات درمانی و شکل موج الکتریکی محرک. این سه قابلیت کاربرد، هم از نظر عوارض جانبی نامطلوب و هم از نظر بهبود نشانه‌ها، تفاوت‌های قابل توجهی دارند. پس‌از درمان، معمولاً دارودرمانی ادامه می‌یابد و برخی افراد تحت درمان نگهدارنده با ECT قرار می‌گیرند.

به نظر می‌رسد ECT در کوتاه‌مدت، عمدتاً از طریق تأثیر ضدتشنجی در لوب‌های پیشانی و در طولانی‌مدت، عمدتاً از طریق تأثیرات نوروتروفیک در لوب گیجگاهی میانی عمل می‌کند.

### دیگر موارد
تحریک مغناطیسی ترانس‌کرانیال (TMS) یا تحریک مغناطیسی ترانس‌کرانیال عمیق (dTMS)، یک روش غیرتهاجمی است که برای تحریک مناطق کوچک مغز استفاده می‌شود. TMS در سال ۲۰۰۸ توسط FDA برای اختلال افسردگی شدید مقاوم به درمان (trMDD) تأیید شد. در حالی که TMS به‌طور گسترده‌ای برای درمان MDD بی‌خطر و مؤثر در نظر گرفته می‌شود، اثربخشی و تحمل‌پذیری واقعی آن بین جمعیت‌های مختلف، با ناهمگونی بالا، تأثیرات مطالعات کوچک و سوگیری گسترده در شواهد، متفاوت است. انجمن روان‌پزشکی آمریکا، شبکه کانادایی اختلالات خلق‌وخو و اضطراب، و کالج سلطنتی روان‌پزشکان استرالیا و نیوزیلند، TMS را برای trMDD تأیید کرده‌اند. تحریک جریان مستقیم ترانس‌کرانیال (tDCS) یکی دیگر از روش‌های غیرتهاجمی است که برای تحریک مناطق کوچک مغز با جریان الکترویی ضعیف استفاده می‌شود. چندین متاآنالیز به این نتیجه رسیده‌اند که tDCS فعال برای درمان افسردگی مفید است.

شواهد کمی نشان می‌دهد که کمبود خواب ممکن است نشانه‌های افسردگی را در برخی افراد بهبود بخشد، با این تأثیرات که معمولاً طی یک روز ظاهر می‌شوند. این تأثیر معمولاً موقتی است. علاوه بر خواب‌آلودگی، این روش می‌تواند باعث عارضه جانبی مانیا یا هیپومانیا شود. شواهد کافی برای ریکی و حرکات موزون در درمان افسردگی وجود ندارد. مصرف کانابیس به‌طور خاص به‌عنوان یک روش درمانی توصیه نمی‌شود.

میکروبیوم افراد مبتلا به اختلال افسردگی شدید با افراد سالم متفاوت است و درمان پروبیوتیک و سین‌بیوتیک ممکن است منجر به کاهش نسبتاً کمی در نشانه‌های افسردگی شود. با این اوصاف، پیوند میکروبیوتای مدفوع (FMT) به‌عنوان درمان‌های مکمل برای افرادی که به درمان‌های معمول پاسخ نمی‌دهند، در دست بررسی است. نشان داده شده است که نشانه‌های افسردگی بیمار، همراه با مشکلات خفیف گوارشی، پس‌از FMT بهبود یافته است و این بهبود حداقل تا ۴ هفته پس‌از پیوند ادامه داشته است.

## پیش‌آگهی
مطالعات نشان داده‌اند ۸۰٪ از افرادی که دچار اولین اپیزود افسردگی شدید می‌شوند، حداقل یک اپیزود دیگر را در طول زندگی خود خواهند داشت، با میانگین چهار دوره در طول عمر. دیگر مطالعات انجام‌شده بر روی جمعیت عمومی حاکی از آن است که حدود نیمی از افرادی که یک اپیزود افرادی را تجربه می‌کنند، بهبود می‌یابند (چه تحت درمان قرار گیرند یا نگیرند) و در وضعیت خوبی باقی می‌مانند، در حالی که نیمی دیگر حداقل یک اپیزود دیگر خواهند داشت و حدود ۱۵٪ از آنها عود مزمن را تجربه می‌کنند. مطالعاتی که از منابع انتخابی بستری نمونه‌گیری می‌کنند، بهبودی کمتر و مزمن شدن بیشتر را نشان می‌دهند، در مقابل، مطالعاتی که عمدتاً بیماران سرپایی را بررسی می‌کنند، نشان می‌دهند که تقریباً همه بهبود می‌یابند و میانه طول دوره یک اپیزود ۱۱ ماه است. هم‌چنین حدود ۹۰٪ از افراد مبتلا به افسردگی شدید یا روان‌پریشی، که اکثر آنها معیارهای دیگر اختلالات روانی را نیز دارند، عود بیماری را تجربه می‌کنند. مواردی که پیامد ضعیفی دارند، با درمان نامناسب، نشانه‌های اولیه شدید از جمله روان‌پریشی، سن پائین شروع بیماری، اپیزودهای قبلی، بهبودی ناقص پس‌از یک سال درمان، اختلال روانی یا پزشکی شدید از قبل موجود و اختلال عملکرد خانواده مرتبط هستند.

بخش بزرگی از افرادی که به بهبودی کامل علامت‌دار دست می‌یابند، هنوز حداقل یک نشانه دارند که پس‌از درمان به‌طور کامل رفع نشده است. در صورتی که نشانه‌ها با درمان به‌طور کامل برطرف نشده باشند، احتمال عود یا مزمن شدن بیماری بیشتر است. دستورالعمل‌های بالینی فعلی توصیه می‌کنند که به منظور پیشگیری از عود بیماری، مصرف داروهای ضدافسردگی به مدت چهار تا شش‌ماه پس‌از بهبودی ادامه یابد. شواهد حاصل از بسیاری از کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی و کنترل‌شده نشان می‌دهد که ادامه مصرف داروهای ضدافسردگی پس‌از بهبودی می‌تواند احتمال عود را تا ۷۰٪ کاهش دهد (۴۱٪ با مصرف دارونما در مقایسه با ۱۸٪ با مصرف داروهای ضدافسردگی). تأثیر پیشگیرانه احتمالاً حداقل تا ۳۶ ماه اول مصرف ادامه دارد.

اپیزودهای افسردگی شدید اغلب با گذشت زمان، چه درمان شوند یا درمان نشوند، برطرف می‌شوند. بیماران سرپایی که در لیست انتظار هستند، طی چند ماه، ۱۰٪–۱۵٪ کاهش نشانه‌ها را نشان می‌دهند و تقریباً ۲۰٪ دیگر معیارهای کامل اختلال افسردگی را ندارند. میانه مدت زمان یک اپیزود ۲۳ هفته تخمین زده شده است، با بالاترین میزان بهبودی در سه ماه اول. طبق یک مرور در سال ۲۰۱۳، ۲۳٪ از بزرگسالان مبتلا به افسردگی خفیف تا متوسط که تحت درمان قرار نگرفته‌اند، طی ۳ ماه بهبود می‌یابند، ۳۲٪ طی ۶ ماه و ۵۳٪ طی ۱۲ ماه.

### توانایی انجام کار
افسردگی ممکن است توانایی افراد را برای کار کردن تحت تأثیر قرار دهد. ترکیب مراقبت‌ها و پشتیبانی‌های بالینی معمول با بازگشت به کار (مانند کاهش ساعات کاری یا تغییر وظایف)، احتمالاً مرخصی استعلاجی را تا ۱۵٪ کاهش می‌دهد و به کاهش نشانه‌های افسردگی و بهبود توانایی کاری می‌انجامد، در نتیجه به‌طور میانگین، مرخصی استعلاجی را سالانه تا ۲۵ روز کاهش می‌دهد. کمک به افراد افسرده برای بازگشت به کار بدون ارتباط با مراقبت‌های بالینی، تأثیری بر تعداد روزهای مرخصی استعلاجی نداشته است. مداخلات روان‌شناختی اضافی (مانند درمان شناختی رفتاری آنلاین) در مقایسه با مدیریت استاندارد به‌تنهایی، منجر به کاهش روزهای بیماری می‌شوند. ساده‌سازی مراقبت‌ها یا افزودن ارائه‌دهندگان خدمات ویژه برای مراقبت از افسردگی می‌تواند به کاهش مرخصی استعلاجی کمک کند.

### امید به زندگی و خطر خودکشی
افراد افسرده نسبت به افراد بدون افسردگی، امید به زندگی کوتاه‌تری دارند، تا حدودی به این دلیل که افراد افسرده در معرض خطر مرگ ناشی از خودکشی قرار دارند. حدود ۵۰٪ از افرادی که بر اثر خودکشی جان خود را از دست می‌دهند، دچار اختلال خلقی مانند افسردگی شدید هستند و این خطر به‌ویژه در صورتی که فرد احساس ناامیدی قابل توجهی داشته باشد یا هم افسردگی و هم اختلال شخصیت مرزی داشته باشد، بسیار زیاد است. حدود ۲٪–۸٪ از بزرگسالان مبتلا به افسردگی شدید بر اثر خودکشی جان خود را از دست می‌دهند. در ایالات متحده، خطر خودکشی در طول زندگی مرتبط با تشخیص افسردگی شدید برای مردان ۷٪ و برای زنان ۱٪ تخمین زده می‌شود، اگرچه اقدام به خودکشی در زنان بیشتر است.

افراد افسرده هم‌چنین میزان بالاتری از مرگ ناشی از علل دیگر دارند. خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی‌عروقی، مستقل از دیگر عوامل خطر شناخته‌شده، ۱٫۵ تا ۲ برابر بیشتر است و به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم با عوامل خطری مانند سیگار کشیدن و چاقی مرتبط است. افراد مبتلا به افسردگی شدید کمتر احتمال دارد که توصیه‌های پزشکی را برای درمان و پیشگیری از اختلالات قلبی‌عروقی دنبال کنند و این امر خطر عوارض پزشکی را در آنها بیش از پیش افزایش می‌دهد. متخصصان قلب ممکن است افسردگی زمینه‌ای را که یک مشکل قلبی‌عروقی تحت مراقبت آنها را پیچیده‌تر می‌کند، تشخیص ندهند.

## اپیدمیولوژی

[thumb|upright=1.15|[سال زندگی تعدیل‌شده با ناتوانی برای اختلالات افسردگی تک‌قطبی در هر ۱۰۰۰۰۰ نفر جمعیت در سال ۲۰۰۴:

{{legend|#ffdc00|۷۵۷۵–۸۵۰

]]

اختلال افسردگی شدید در سال ۲۰۱۷ تقریباً ۱۶۳ میلیون نفر (۲٪ از جمعیت جهان) را تحت تأثیر قرار داد. درصد افرادی که در یک نقطه از زندگی خود به این اختلال مبتلا می‌شوند، از ۷٪ در ژاپن تا ۲۱٪ در فرانسه متغیر است. در بیشتر کشورها، تعداد افرادی که در طول زندگی خود دچار افسردگی می‌شوند، درون محدوده ۸٪–۱۸٪ قرار دارد. نرخ طول عمر در کشورهای توسعه‌یافته (۱۵٪) در مقایسه با کشورهای در حال توسعه (۱۱٪) بالاتر است.

در ایالات متحده، ۸٫۴٪ از بزرگسالان (۲۱ میلیون فرد) حداقل یک اپیزود در طول یک دوره یک ساله دارند؛ احتمال ابتلا به یک اپیزود افسردگی شدید برای زنان بیشتر از مردان است (۱۰٫۵٪ به ۶٫۲٪)، و در افراد ۱۸ تا ۲۵ ساله (۱۷٪) بالاترین میزان را دارد. ۱۵٪ از نوجوانان، در سنین ۱۲ تا ۱۷ سال، در آمریکا نیز تحت تأثیر افسردگی قرار دارند، که برابر است با ۳٫۷ میلیون نوجوان. در بین افرادی که دو یا چند نژاد را گزارش می‌کنند، شیوع آن در ایالات متحده بالاترین است. از بین تمام افرادی که از MDD رنج می‌برند، تنها حدود ۳۵٪ برای اختلال خود از یک متخصص کمک می‌گیرند.

افسردگی شدید در زنان تقریباً دو برابر مردان شایع است، اگرچه مشخص نیست که چرا این‌طور است و عواملی که در نظر گرفته نشده‌اند، در این امر نقش دارند یا خیر. این افزایش نسبی در بروز، به رشد و بلوغ جسمی مرتبط است تا سن تقویمی، در سنین میان ۱۵ تا ۱۸ سالگی به نسبت بزرگسالان می‌رسد و به نظر می‌رسد بیشتر با عوامل روانی‌اجتماعی مرتبط است تا عوامل هورمونی. در سال ۲۰۱۹، اختلال افسردگی شدید (با استفاده از DSM-IV-TR یا ICD-10) در مطالعه بار جهانی بیماری به‌عنوان پنجمین علت شایع سال‌های زندگی با ناتوانی و هجدهمین علت شایع سال‌های زندگی تعدیل‌شده با ناتوانی شناسایی شد.

افراد به احتمال زیاد اولین اپیزود افسردگی خود را میان سنین ۳۰ تا ۴۰ سالگی خواهند داشت، و اوج دوم، اما کوچک‌تر بروز آن میان سنین ۵۰ تا ۶۰ سالگی است. خطر افسردگی شدید با ابتلا به بیماری‌های عصبی مانند سکته مغزی، بیماری پارکینسون یا ام‌اس و در طول سال اول به دنبال زایمان (افسردگی پس‌از زایمان) افزایش می‌یابد. این اختلال هم‌چنین پس‌از بیماری‌های قلبی‌عروقی شایع‌تر است و بیشتر با آن دسته از بیمارانی مرتبط است که پیامد بیماری قلبی ضعیفی دارند، نه با افرادی که پیامد بهتری دارند. اختلالات افسردگی در مناطق شهری بیشتر از مناطق روستایی شایع است و شیوع آن در گروه‌هایی با عوامل اجتماعی‌اقتصادی ضعیف‌تر، مانند افراد بی‌خانمان، افزایش می‌یابد. افسردگی میان افراد بالای ۶۵ سال شایع است و پس‌از این سن، فراوانی آن افزایش می‌یابد. خطر افسردگی با توجه به ضعف و ناتوانی (فرجیلی) فرد افزایش می‌یابد. افسردگی یکی از مهم‌ترین عواملی است که بر کیفیت زندگی بزرگسالان، و هم‌چنین سالمندان، تأثیر منفی می‌گذارد. هم نشانه‌ها و هم درمان بیماری میان سالمندان با سایر گروه‌های جمعیتی متفاوت است.

افسردگی شدید علت اصلی بار بیماری در آمریکای شمالی و دیگر کشورهای با درآمد بالا، و از سال ۲۰۰۶، چهارمین علت اصلی در سراسر جهان بود. طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت، پیش‌بینی می‌شود که در سال ۲۰۳۰، این بیماری پس‌از HIV، دومین عامل اصلی بار بیماری در سراسر جهان باشد. تأخیر یا عدم مراجعه به پزشک پس‌از عود بیماری و عدم ارائه درمان توسط متخصصان سلامت، دو مانع برای کاهش ناتوانی هستند.

### بیماری‌های همراه
اختلال افسردگی شدید اغلب با دیگر مشکلات روان‌پزشکی همراه است. *[[بررسی ملی بیماری‌های همراه]]* (ایالات متحده) در سال‌های ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۲ گزارش داد که نیمی از افراد مبتلا به افسردگی شدید در طول زندگی خود سابقه اضطراب و اختلالات مرتبط با آن، مانند اختلال اضطراب فراگیر، را نیز تجربه می‌کنند. نشانه‌های اضطراب می‌تواند تأثیر عمده‌ای بر روند بیماری افسردگی داشته باشند، از جمله تأخیر در بهبودی، افزایش خطر عود، ناتوانی بیشتر و افزایش رفتار خودکشی. افراد افسرده دارای نرخ‌های بالاتری از مصرف الکل و مواد مخدر، به‌ویژه وابستگی هستند، و حدود یک‌سوم از افرادی که مبتلا به اختلال کم‌توجهی-بیش‌فعالی (ADHD) تشخیص داده می‌شوند، دچار افسردگی هم‌زمان می‌شوند. اختلال استرس پس‌از سانحه و افسردگی اغلب با هم رخ می‌دهند. افسردگی هم‌چنین ممکن است با ADHD همراه باشد و این امر، تشخیص و درمان هر دو را پیچیده کند. افسردگی نیز اغلب با اختلال مصرف الکل و اختلالات شخصیتی همراه است. هم‌چنین افسردگی می‌تواند در ماه‌های خاصی (معمولا زمستان) در افراد مبتلا به اختلال عاطفی فصلی تشدید شود. اگرچه استفاده بیش‌ازحد از رسانه‌های دیجیتال با نشانه‌های افسردگی مرتبط دانسته شده است، اما هم‌چنین استفاده از رسانه‌های دیجیتال ممکن است در برخی موقعیت‌ها خلق‌وخو را بهبود بخشد.

افسردگی و درد اغلب با هم رخ می‌دهند. یک یا چند نشانه درد در ۶۵٪ از افراد مبتلا به افسرده وجود دارد و بسته به شرایط، از ۵ تا ۸۵ درصد از افرادی که درد را تجربه می‌کنند، افسردگی نیز خواهند داشت - شیوع آن در طبابت بالینی، کمتر و در کلینیک‌های تخصصی، بیشتر است. افسردگی اغلب در بیمارانی که با درد مراجعه می‌کنند، کمتر تشخیص داده می‌شود و بنابراین کمتر درمان می‌شود. افسردگی اغلب با اختلالات جسمی شایع میان سالمندان، مانند سکته مغزی، دیگر بیماری‌های قلبی‌عروقی، بیماری پارکینسون و بیماری مزمن انسدادی ریه همراه است.

## تاریخچه

بقراط، پزشک یونان باستان، برای اولین بار سندرم مالیخولیا را به عنوان یک بیماری متمایز با علائم ذهنی و جسمی خاص توصیف کرد. او تمام «ترس‌ها و ناامیدی‌ها را اگر مدت طولانی ادامه داشته باشد» را نشانه این بیماری در نظر گرفت. این توصیف، مفهومی مشابه اما بسیار کلی‌تر از افسردگی امروزی بود. معیارهای ابتلا مجموعه‌ای از علائم غم، افسردگی و ناامیدی بود و وضعیت‌های روحی مانند ترس، خشم، هذیان و وسواس را شامل می‌شد.

[جایگزین=|چپ|بندانگشتی|284x284پیکسل|تشخیص افسردگی دست کم به دوران [بقراط برمی‌گردد.]]
اصطلاح افسردگی خود از فعل لاتین deprimere به معنای «فشار دادن» مشتق شده است. از قرن چهاردهم، «افسردگی» به معنای زیر پا گذاشتن یا ضعیف کردن روح بود. در سال ۱۶۶۵ ریچارد بیکر نویسنده انگلیسی در کتاب کرونیکل برای اشاره به فردی که دارای «افسردگی شدید روح» بود از این واژه استفاده نمود و بعد از آن نیز در سال ۱۷۵۳ توسط نویسنده انگلیسی دیگر، ساموئل جانسون، در معنای مشابه استفاده شد. بعدها این اصطلاح در فیزیولوژی و رکود اقتصادی نیز مورد استفاده قرار گرفت. اولین استفاده این کلمه به عنوان یک علامت روان‌پزشکی توسط روان‌پزشک فرانسوی لویی دولاسیوو در سال ۱۸۵۶ انجام گرفت، و در دهه ۱۸۶۰ در فرهنگ لغت‌های پزشکی ظاهر شد تا به کاهش فیزیولوژیکی و استعاری عملکرد عاطفی اشاره کند. از زمان ارسطو، مالیخولیا با افراد دانش‌آموز و روشنفکر همراه بود، که خطری برای تفکر و خلاقیت به‌شمار می‌رفت. مفهوم جدیدتر کلمه این معانی را کنار گذاشت و در قرن نوزدهم بیشتر با زنان مرتبط شد.

اگرچه مالیخولیا واژه اصلی تشخیصی باقی ماند، افسردگی در رساله‌های پزشکی رواج فزاینده ای پیدا کرد و تا پایان قرن نوزدهم مترادف آن به حساب می‌آمد. روان‌پزشک آلمانی امیل کریپلین ممکن است اولین کسی باشد که از آن به عنوان اصطلاح کلی استفاده کرد و انواع مختلف مالیخولیا را به عنوان حالت‌های افسردگی معرفی کرد. فروید در مقاله خود در سال ۱۹۱۷ «سوگ و مالیخولیا» وضعیت مالیخولیا را به عزاداری تشبیه کرد. او این نظریه را مطرح کرد که از دست دادن ابژه، مانند از دست دادن یک رابطه ارزشمند از طریق مرگ یا جدایی عاشقانه، منجر به از دست دادن سوبژه نیز می‌شود. فرد افسرده از طریق یک فرایند ناخودآگاه و خودشیفتگی به نام مایه‌گذاری لیبیدینیِ نهاد، خود، فراخود با موضوع محبت خود همذات‌پنداری می‌کند. چنین فقدانی منجر به علائم شدید مالیخولیک می‌شود که عمیق‌تر از سوگواری است. در این بیماری نه تنها به جهان خارج منفی نگریسته می‌شود، بلکه خود نفس نیز به خطر می‌افتد. کاهش درک فرد از خود در میل او به سرزنش، حقارت و بی‌لیاقتی خود آشکار می‌شود. او همچنین بر تجربیات اولیه زندگی به عنوان یک عامل بیمار کننده تأکید کرد. آدولف مایر یک چارچوب اجتماعی و بیولوژیکی ترکیبی را مطرح نمود که بر واکنش‌ها در زمینه زندگی فرد تأکید می‌کرد و استدلال کرد که اصطلاح افسردگی باید به جای مالیخولیا استفاده شود. اولین نسخه از DSM (نسخه DSM-I، ۱۹۵۲) حاوی واکنش روانی افسردگی و DSM-II (نسخه ۱۹۶۸) روان‌رنجوری افسردگی بود که به عنوان یک واکنش بیش از حد به درگیری درونی یا یک رویداد بیرونی گفته می‌شد و همچنین شامل یک نوع روان پریشی عمده به همراه اختلالات عاطفی با نام اختلال افسردگی-شیدایی بود.

در اواسط قرن بیستم، محققان این نظریه را مطرح کردند که افسردگی ناشی از عدم تعادل شیمیایی در انتقال دهنده‌های عصبی در مغز است زیرا مشاهدات انجام شده در دهه ۱۹۵۰ از اثرات رزرپین و ایزونیازید در تغییر سطوح انتقال دهنده عصبی مونوآمین و تأثیر بر علائم افسردگی خبر می‌داد. هر چند نظریه عدم تعادل شیمیایی هرگز ثابت نشده است.

اصطلاح تک قطبی (همراه با اصطلاح مرتبط دوقطبی) توسط متخصص مغز و اعصاب و روان‌پزشک کارل کلایست ابداع شد و متعاقباً توسط شاگردانش اددا نیل و کارل لیونهارت استفاده شد.

اصطلاح اختلال افسردگی عمده توسط گروهی از پزشکان ایالات متحده در اواسط دهه ۱۹۷۰ به عنوان بخشی از پیشنهادها (به نام «معیارهای تشخیصی پژوهشی» برای معیارهای تشخیصی بر اساس الگوهای علائم و معیارهای قبلی فاینر معرفی و در سال ۱۹۸۰ در DSM-III گنجانده شد. انجمن روان‌پزشکی آمریکا «اختلال افسردگی عمده» را به کتابچه راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM-III) به عنوان انشعابی از روان‌نژندی افسرده قبلی در DSM-II، که شامل شرایطی بود که اکنون با عنوان کج‌خلقی و اختلال سازگاری با خلق افسرده شناخته شده است، قرار داد. برای حفظ ثبات، ICD-10 از معیارهای یکسانی استفاده کرد، تنها با تغییرات جزئی، اما با استفاده از آستانه تشخیصی DSM برای مشخص کردن یک دوره افسردگی خفیف، معیارهای تشخیصی دوره‌های متوسط و شدید را نیز اضافه نمود. هر چند ایده باستانی مالیخولیا هنوز در مفهوم زیرگروه بیماری‌های مالیخولیایی باقی مانده است.

هر چند استدلال‌های تجربی متعدد برای مراجعه به معیارهای تشخیصی مالیخولیا وجود داشته است، تعریف جدید افسردگی به‌طور گسترده البته با وجود برخی یافته‌ها و دیدگاه‌های متناقض پذیرفته شد. همچنین از اواخر دهه ۱۹۵۰، انتقاداتی نسبت به شمول معیارهای تشخیصی، توسعه و ترویج داروهای ضد افسردگی و مدل‌های بیولوژیکی بیماری وجود دارد.

## جامعه و فرهنگ

[بندانگشتی|[آبراهام لینکلن، شانزدهمین رئیس‌جمهور آمریکا، دچار «مالیخولیا» بود، وضعیتی که اکنون می‌توان آن را افسردگی بالینی نامید.]]

### واژه‌شناسی
اصطلاح «افسردگی» در میان مردم به روش‌های مختلفی استفاده می‌شود. اغلب برای شرح همین سندرم به‌کار می‌رود، اما ممکن است به سایر اختلالات خلقی یا صرفاً به خلق ضعیف اشاره کند. تصورات مردم از افسردگی، هم در درون و هم در بین فرهنگ‌ها، بسیار متفاوت است. یکی از مفسران عنوان نموده است: «به دلیل عدم اطمینان علمی، بحث در مورد افسردگی به پرسش‌های زبانی تبدیل می‌شود. آنچه ما آن را «بیماری»، «اختلال»، «وضعیت ذهن» و «درمان» می‌نامیم، بر نحوه نگرش ما به تشخیص تأثیر می‌گذارد.» تفاوت‌های فرهنگی آنچنان مشاهده می‌شود که برخی افسردگی جدی را به عنوان یک بیماری نیازمند به درمان حرفه‌ای شخصی در نظر گرفته می‌گیرند و برخی دیگر آن را نشانگر چیز دیگری مانند نیاز به پرداختن به مشکلات اجتماعی یا اخلاقی، نتیجه عدم تعادل بیولوژیکی، یا بازتابی از تفاوت‌های فردی در درک پریشانی که ممکن است احساس ناتوانی و مبارزه عاطفی را تقویت کند، می‌دانند.

### بُعد فرهنگی
تفاوت‌های فرهنگی در شیوع متفاوت نشانه‌ها نقش دارند. پارکر و همکارانش، در مقاله خود با عنوان «آیا چینی‌ها افسردگی را جسمانی می‌کنند؟ یک مطالعه بین فرهنگی»، به بحث دربارهٔ تفاوت‌های فرهنگی در نشانه‌های شایع افسردگی میان فرهنگ‌های فردگرا و جمع‌گرا می‌پردازند. نویسندگان نشان می‌دهند که افراد مبتلا به افسردگی در فرهنگ‌های جمع‌گرا در مقایسه با افراد در فرهنگ‌های فردگرا، نشانه‌های جسمی بیشتر و نشانه‌های عاطفی کمتری را نشان می‌دهند. این یافته نشان می‌دهد که «توجیه‌پذیری» یا اعتباربخشی فرهنگ‌های فردگرا به ابراز احساسات فرد، این تفاوت فرهنگی را توضیح می‌دهد، زیرا فرهنگ‌های جمع‌گرا این امر را به‌عنوان یک تابو در برابر همکاری اجتماعی می‌دانند و آن را یکی از قابل توجه‌ترین ارزش‌های خود به‌شمار می‌آورند.

### انگ اجتماعی
چهره‌های تاریخی اغلب به دلیل انگ اجتماعی در مورد این بیماری یا به دلیل ناآگاهی از تشخیص یا درمان، تمایلی به بحث در مورد افسردگی یا درخواست درمان برای آن نداشتند. با این وجود، آنالیز یا تفسیر نامه‌ها، خاطرات، آثار هنری، نوشته‌ها یا اظهارات خانواده و دوستان برخی از شخصیت‌های تاریخی منجر به این فرضیه شده است که آنها ممکن است نوعی افسردگی داشته باشند. افرادی که ممکن است افسردگی داشته باشند، عبارتند از مری شلی، نویسنده انگلیسی، هنری جیمز، نویسنده آمریکایی-بریتانیایی، و آبراهام لینکلن، رئیس‌جمهور آمریکا. برخی از چهره‌های شناخته‌شده معاصر که احتمال افسردگی در مورد آنها مطرح است، عبارتند از لئونارد کوهن، ترانه‌سرای کانادایی، و تنسی ویلیامز، نمایشنامه‌نویس و رمان‌نویس آمریکایی. برخی از روان‌شناسان پیشگام آمریکایی، مانند ویلیام جیمز, و جان بی. واتسون, با افسردگی خود دست‌وپنجه نرم می‌کردند.

بحث مداومی در مورد اینکه اختلالات عصبی و اختلالات خلق‌وخو ممکن است با خلاقیت مرتبط باشند، وجود داشته است، بحثی که به دوران ارسطویی برمی‌گردد. منابع علمی بریتانیا نمونه‌های زیادی از تاملات در مورد افسردگی را ارائه می‌دهد. فیلسوف انگلیسی، جان استوارت میل، یک دوره چند ماهه را تجربه کرد که آن را «حالت کسالت اعصاب» می‌نامید، حالتی که در آن شخص «نسبت به لذت یا هیجانات خوشایند، حساس نیست؛ یکی از آن خلق‌وخوهایی که در آن چیزی که در مواقع دیگر لذت‌بخش است، بی‌مزه یا بی‌تفاوت می‌شود». او شعر «افسردگی» اثر ساموئل تیلور کولریج، شاعر انگلیسی، را به‌عنوان توصیف کاملی از وضعیت خود نقل کرد: «اندوهی بدون درد، پوچی، تاریکی و ملال، / اندوهی خواب‌آلود، خفه و بی‌احساس، / که هیچ راه خروج یا تسکین طبیعی / در کلام، یا آه، یا اشک نمی‌یابد.» ساموئل جانسون، نویسنده انگلیسی، در دهه ۱۷۸۰ اصطلاح «سگ سیاه» را برای توصیف افسردگی خود به کار برد، و متعاقباً توسط نخست‌وزیر بریتانیا، سر وینستون چرچیل، که او نیز به این اختلال مبتلا بود، رواج یافت. هم‌چنین یوهان ولفگانگ فون گوته، در فاوست[./کاربر:Pereoptic/صفحه_تمرین_۳#cite_note-380 [ز]، بخش اول، که در سال ۱۸۰۸ منتشر شد، مفیستوفلس را به شکل یک سگ سیاه، به‌ویژه یک سگ پودل، درآورده است.

انگ اجتماعی افسردگی شدید گسترده است و تماس با خدمات سلامت روان تنها اندکی از این انگ می‌کاهد. نظرات عمومی در خصوص درمان افسردگی متفاوت است. در حالی که برخی هم‌چنان در مورد داروهای ضدافسردگی تردید دارند، مطالعات اخیر دیدگاه متعادل‌تری را نشان می‌دهند. بسیاری از بیماران از مزایای داروهای خود آگاه هستند اما در مورد عوارض جانبی و تغییرات شخصیتی نگران هستند. در بریتانیا، کالج سلطنتی روان‌پزشکان و کالج سلطنتی پزشکان عمومی یک کمپین مشترک پنج ساله شکست افسردگی را برای آموزش و کاهش انگ از سال ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۶ اجرا کردند؛ مطالعه‌ای که توسط موری پس‌از آن انجام شد، تغییر مثبت کوچکی را در نگرش عمومی به افسردگی و درمان آن نشان داد.

کیل مگنه بوندویک، در دوران نخست‌وزیری خود در آگوست ۱۹۹۸، با اعلام ابتلا به یک اپیزود افسردگی، توجه بین‌المللی را به خود جلب کرد و به بالاترین مقام رهبری جهان تبدیل شد که در دوران تصدی خود به بیماری روانی اعتراف کرده است. پس‌از این افشاگری، آن انگر به مدت سه هفته، از ۳۰ آگوست تا ۲۳ سپتامبر، در حالی که او از اپیزود افسردگی بهبود می‌یافت، به‌عنوان نخست‌وزیر موقت منصوب شد. سپس بوندویک به دفتر خود بازگشت. بوندویک هزاران نامه حمایت‌آمیز دریافت کرد و گفت که این تجربه در مجموع، هم برای خودش و هم به این دلیل که بیماری روانی را در سطح عمومی پذیرفته‌تر کرد، مثبت بوده است.

## واژه‌نامه

## منابع

### آثار ذکر شده

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## برای مطالعه

* 
* Jackson, S. (1986). *Melancholia and depression: From Hippocratic times to modern times*. Yale University Press
* 
* Sadowsky, J. (2021). *The empire of depression: A new history*. Polity Press.
* Schonfeld, I. S. , & Bianchi, R. (2025). *Breaking point: Job stress, occupational depression, and the myth of burnout*. John Wiley

## پیوند به بیرون

* 
* 
* 
* 
* 
* 


رده:اختلال‌های خلقی
رده:تاریخ بهداشت روان
رده:تشخیص روان‌پزشکی
رده:روان‌شناسی مثبت‌گرا
رده:روان‌شناسی مرضی
رده:نوشتارهای صوتی
رده:ویکی‌سازی رباتیک


رده:اختلال‌های خلقی
رده:تاریخ بهداشت روان
رده:تشخیص روان‌پزشکی
رده:روان‌شناسی مثبت‌گرا
رده:روان‌شناسی مرضی
رده:نوشتارهای صوتی
رده:ویکی‌سازی رباتیک