جشنواره صنایع دستی فجر

جشنواره‌ی بین‌المللی فجر صنایع دستی «سرو سیمین» رویدادی فرهنگی و هنری است که هر ساله با هدف به نمایش گذاشتن هنرهای سنتی و صنایع دستی ایران و نیز تبادل فرهنگی بین‌المللی برگزار می‌شود. این جشنواره محلی است برای گردهم‌آیی هنرمندان، صنعتگران و خلاقان، تا آثار فاخر را عرضه کنند و از یک سو اصالت و هویت صنایع دستی را ارج نهند و از سوی دیگر نوآوری و خلاقیت را در آثار هنرمندان تشویق نمایند. در جشنواره‌ی «سرو سیمین» آثار هنری نه تنها به عنوان آثاری زیبایی‌شناختی، بلکه نمادهایی از تاریخ، فرهنگ و روح جمعی اقوام و ساکنان سرزمین ایران تلقی می‌شود.

جایگاه جشنواره‌ی «سرو سیمین» در میان جشنواره‌های صنایع دستی ایران، بسیار برجسته است. این جشنواره، به واسطه‌ی بین‌المللی بودن، تنوع موضوعی و هنری و کیفیت داوری و نمایش آثار، به یکی از معتبرترین رخدادهای حوزه‌ی صنایع دستی بدل گشته است. برای مثال در دوره‌ی نهم، بیش از ۷ هزار اثر داخلی از حدود ۴۳۷۸ هنرمند و نزدیک به ۲۰۰ اثر از ۲۰ کشور خارجی به دبیرخانه‌ی آن ارسال شد  .

این حجم از مشارکت داخلی و بین‌المللی، و نیز تنوع زمینه‌های صنایع دستی؛ از چوب و حصیر تا انواع کارهای خلاقانه، نشان‌دهنده‌ی تلاش جشنواره برای فراتر رفتن از یک نمایشگاه محلی است. از طرف دیگر، انتخاب شعارهایی همچون «وفاق ملی و تنوع فرهنگی» برای دوره‌ی نهم نشان می‌دهد که سرو سیمین علاوه بر توجه به هنر و صنعت، بر تقویت همبستگی و اتحاد اقوام و گسترش تنوع فرهنگی ایران نیز تمرکز دارد .

اهداف کلی جشنواره‌ی سرو سیمین مجموعه‌ای از مقاصد فرهنگی، هنری، اقتصادی و اجتماعی است. یکی از مهم‌ترین اهداف آن تقویت زنجیره‌ی تولید صنایع دستی و تحقق ابعاد اقتصادی هنرهای دستی مبتنی بر هویت است؛ یعنی پرداختن به آنچه «اقتصاد هویت‌بنیان» نامیده شده است، تا هنرهای سنتی بتوانند علاوه بر ارزش فرهنگی، جایگاه اقتصادی معناداری داشته باشند . هدف دیگر ایجاد ابزاری برای شناخت بیشتر آثار و هنرمندان صنایع دستی برای عامه‌ی مردم است؛ بدین معنا که جامعه بتواند آثار را ببیند، لمس کند، و ارزشِ آنها را درک نماید، چرا که بدون شناخت، هنر دیده نمی‌شود و به منزلت نمی‌رسد . این جشنواره همچنین قصد دارد که هنرمندان نسل جوان و کمتر شناخته شده را حمایت کند، تا آنها فرصت داشته باشند در کنار استادان پیشکسوت دیده شوند و خلاقیت و نوآوری‌شان تشویق و عرصه‌ی ارائه آثارشان تسهیل شود .

افزون بر این، جشنواره به ارتقای جایگاه هنرهای سنتی ایران در سطح بین‌المللی نیز نظر دارد؛ بدین معنی که آثار انتخاب شده بتواند نماینده‌ی فرهنگی ایران در تعاملات هنری خارجی باشد، و نیز اینکه جشنواره خود به عنوان یک عرصه‌ی بین‌المللی، موجب تبادل تجربه و شناخت متقابل فرهنگی گردد  . هدف دیگر، پیوند بین فرهنگ و معیشت است؛ یعنی اینکه توجه به صنایع دستی نه تنها به جنبه‌ی هنری و فرهنگی محدود نماند بلکه آن را به فرصت اقتصادی و اشتغال مولد تبدیل کند؛ جشنواره با فراهم آوردن فرصت‌هایی برای فروش آثار، هدایای دیپلماتیک، و بازارچه‌های صناعی این هدف را پیگیری می‌کند  . نهایتاً، از دیگر اهداف جشنواره، گسترش عدالت فرهنگی و تشویق حضور همه اقوام و استان‌هاست؛ تا ظرفیت‌های هنری سراسر کشور شناسایی شوند و هر هنرمند در هر نقطه بتواند به سهمی عادلانه از این عرصه بهره‌مند باشد.

## تاریخچه
جشنواره‌ی صنایع دستی فجر که با نام سرو سیمین شناخته می‌شود، تا دوره‌ی ششم عمدتاً به شکل ملی برگزار می‌شد و در دوره‌ی هفتم برای اولین بار به صورت بین‌المللی برگزار گردیده است. در هفتمین دوره‌ی این جشنواره، که به «سرو سیمین ۷» معروف بود، اجرای آن از ۲۶ بهمن تا ۴ اسفند ۱۴۰۱ در موزه ملی ایران انجام شد. تا آن زمان، دوره‌های قبلی (ملی) هنوز بین‌المللی نشده بودند   . دوره‌ی هشتم نیز بین‌المللی‌بودن جشنواره ابعاد بیشتری یافت، تعداد کشورهایی که هنرمندانشان در آن شرکت کردند در این دوره افزایش یافت. برای مثال در هشتمین دوره جشنواره که با عنوان «سرو سیمین» برگزار شد، هنرمندانی از ۱۶ کشور جهان در آن شرکت کردند . دوره‌ی نهم نیز در تاریخ ۲ تا ۶ اسفند سال ۱۴۰۳ در تهران، در مجموعه‌ی فرهنگی ـ تاریخی سعدآباد برگزار شده است  . در این دوره، بیش از ۷ هزار اثر از هنرمندان داخلی و خارجی ارسال گردیده است .

درباره‌ی نام «سرو سیمین»، عنوان جشنواره آنچنان که در اخبار ذکر شده، ترکیبی از دو واژه «سرو» و «سیمین» است؛ سرو نمادی است در فرهنگ ایرانی که به استواری، بلندی و پایندگی تداعی دارد، و سیمین به معنای «نقره‌ای» یا درخشان است، که ترکیب آن‌ها می‌تواند اشاره‌ای باشد به هنرهای سنتی ارزشمند، پایدار و درخشنده. 
همچنین یکی از سنت‌های جشنواره در دوره‌ی هفتم این بود که در روز نخست، یک اصله نهال سرو به عنوان نماد جشنواره غرس شود، نمادی که به صورت روزانه در طول روزهای برگزاری توسط هنرمندان پیشکسوت ادامه پیدا کرده است. این عمل نمادین نشان‌دهنده‌ی اهمیت عنصر «سرو» در نام و شعار جشنواره است  .

روند برگزاری دوره‌ها نشان می‌دهد که جشنواره از یک رویداد ملی آغاز شده و سپس به تدریج گستره‌ی بین‌المللی به خود گرفته است، همراه با افزایش تعداد کشورهای شرکت‌کننده، تنوع آثار و تغییر مکان برگزاری به اماکن بزرگ‌تر و نمادین‌تر. از نظر زمانی، معمولاً در فصل زمستان برگزار می‌شود، اغلب در بهمن یا اسفند، که با ایام جشن فرهنگ و هنر در ایران هماهنگی دارد. مکان برگزاری نیز از نمایشگاه‌ها و مراکز معمولی‌تر به مکان‌های ملی و تاریخی مانند موزه‌ی ملی ایران در دوره‌ی هفتم و مجموعه سعدآباد در دوره‌ی نهم انتقال یافته است .

## ساختار و سازماندهی
جشنواره‌ی بین‌المللی فجر صنایع دستی «سرو سیمین» توسط وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ایران برگزار می‌شود و دبیرخانه‌ی رسمی آن نیز زیر نظر مستقیم همین وزارتخانه فعالیت دارد. در دوره‌ی نهم جشنواره، وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی مسئولیت اصلی اجرا را بر عهده داشته است؛ دبیرخانه‌ی جشنواره به‌عنوان نهاد هماهنگ‌کننده‌ی تمام بخش‌ها شناخته می‌شود و وظایفی از قبیل انتشار فراخوان، مدیریت ارسال آثار، داوری، برنامه‌ریزی بخش‌های جنبی و تعاملات استانی و بین‌المللی را بر عهده دارد.    .

دبیرخانه جشنواره طی سال‌ها دستخوش تغییرات مدیریتی و ساختاری شده است؛ در هر دوره مدیران یا معاونت‌های مرتبط با صنایع دستی در وزارت میراث فرهنگی ترکیبی از افراد متخصص و با تجربه را به‌عهده گرفته‌اند تا کیفیت فنی و هنری جشنواره ارتقاء یابد. برای نمونه، در دوره‌ی نهم، مریم جلالی دهکردی به‌عنوان معاون صنایع دستی وزارت میراث فرهنگی یکی از مسؤولان کلیدی در نظارت بر جشنواره بوده است، و دبیر جشنواره، سید امین صانعی مهری، مسئولیت مدیریت اجرایی و علمی جشنواره از طریق هم‌افزایی میان دفاتر مختلف، روابط عمومی، کارشناسان صنایع دستی و واحدهای مختلف وزارتخانه را بر عهده داشته اشت   . 
حمایت جشنواره از چند جهت تامین می‌شود؛ نخست حمایت نهادی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی که شامل تخصیص بودجه، امکانات، تسهیلات اداری و همکاری با ادارات کل استانی در سراسر کشور است. دبیرخانه در پیام تقدیر دوره‌ی نهم به‌طور ویژه از وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی به عنوان بزرگترین حامی جشنواره و از معاون صنایع دستی وزارتخانه سپاسگزاری کرده است . علاوه بر حمایت دولتی، همکاری با سازمان‌ها و نهادهای مکانی برقرار است؛ به‌عنوان مثال، اداره‌ی مجموعه‌ی فرهنگی تاریخی سعدآباد، موزه‌ی هنرهای زیبا، کاخ ملت و یگان حفاظت وزارتخانه برای تأمین فضای نمایشگاهی، امنیت، اجرای نمایش و امکانات لازم مشارکت کرده‌اند. نیز روابط عمومی وزارتخانه و رسانه‌ها به‌عنوان عامل پخش اخبار و اطلاع‌رسانی جشنواره نقش داشته‌اند  .

ساختار اجرایی جشنواره نیز به این ترتیب شکل گرفته است که دبیرخانه‌ی کلیه امور مرتبط با فراخوان، دریافت آثار، هماهنگی بین بخش‌ها، نه فقط در سطح تهران بلکه با ادارات کل استان‌ها را نیز هدایت می‌کند تا آثار استانی نیز زمینه دیده شدن داشته باشند. این هماهنگی استانی بخشی از سیاست جشنواره است برای گسترش عدالت فرهنگی و حضور گسترده‌ی هنرمندان از سراسر ایران  . 

## اهداف و شعارها
جشنواره بین‌المللی فجر صنایع دستی «سرو سیمین» از بدو تأسیس تا دوره‌های اخیر، اهداف فرهنگی، هنری و اقتصادی متعددی را دنبال کرده است؛ هدف نخست شناخت عمومی آثار صنایع دستی است، چرا که دیده شدن اثر و آشنا شدن مخاطب با کیفیت، زیبایی، و اصالت آن، پیش‌شرط ارزش‌گذاری فرهنگی و بازارپذیری آن می‌باشد. در دوره‌ی هشتم جشنواره، مدیرکل ترویج و آموزش معاونت صنایع دستی اظهار داشته است که «شناخت آثار» مهم‌ترین هدف است و فرصتی فراهم شده تا مردم آثار برترین هنرمندان کشور را مشاهده کنند و ارتباط مناسبی بین آنها برقرار شود .  

این شناخت به توسعه‌ی فرهنگ مصرف داخلی هنرهای سنتی نیز کمک می‌کند، تا آثار ارزشمند صنایع دستی در خانه‌ها جای گیرد و به بخشی از زندگی روزمره‌ی مردم تبدیل شود. علاوه بر این، جشنواره در پی تقویت پیوند میان نسل‌ها است؛ نسل جوان به عنوان واسطه‌ای میان گذشته و حال، بستر انتقال هنر به نسل‌های بعدی را فراهم می‌آورد، تا میراث فرهنگی هنری ایران زنده و پویا باقی بماند .  

از نظر هنری، جشنواره‌ی سرو سیمین تأکید دارد که آثار شاخص صنایع دستی، نه تنها از نظر تزیینی شاخص باشند، بلکه کیفیت فنی، خلاقیت، نوآوری در طراحی، و تأثیرگذاری فرهنگی ویژه‌ای داشته باشند. یکی از اهداف این است که هنرمندان با استفاده از مهارت‌های سنتی در کنار ابتکار عمل، آثاری خلق کنند که هم جذابیت بصری داشته باشند و هم پیوندی با ریشه‌های فرهنگی ایرانی. به این ترتیب جشنواره بستری برای نمایش این ترکیب از سنت و نوآوری فراهم می‌کند   .  

هدف اقتصادی جشنواره‌ی سرو سیمین نیز قابل توجه است؛ از آن جمله ارتقای جایگاه صنایع دستی ایران در بازارهای داخلی و بین‌المللی، کمک به اشتغال هنرمندان، توسعه اقتصاد هویت‌محور و ایجاد فرصت‌هایی برای فروش و نمایش آثار است. در نهمین دوره، با ارسال هزاران اثر داخلی و خارجی، این رویکرد اقتصادی هنری به چشم آمده است  . همچنین جشنواره تلاش دارد تا فرهنگ مشارکت اقوام مختلف ایران را تقویت کند، با تاکید بر عدالت فرهنگی و حضور هنرمندان از سراسر استان‌ها، تا تنوع فرهنگی ایران به نمایش گذاشته شود و وحدت ملی تقویت گردد  . 

شعار دوره‌های مختلف جشنواره بازتابی از روند رشد و تفکر پشتِ سازماندهی آن است. برای مثال دوره‌ی نهم جشنواره با شعار «وفاق ملی و تنوع فرهنگی» برگزار شد، شعاری که تلاش می‌کند نشانی از همبستگی میان اقوام، احترام به تنوع فرهنگی و هویت ملی باشد  . در دوره‌های قبلی نیز شعارهایی مشابه دیده شده‌اند؛ عباراتی مانند «زنان، پیشران پیشرفت اقتصاد هویت‌بنیان» یا «پیوند نسلی، پاسداشت هویت در پهنه‌ی جهانی» در فضا و محتوای جشنواره به عنوان بخش‌هایی از منظومه‌ی فکری جشنواره یا موضوعات مورد تأکید بوده است  . 

انتخاب شعار «وفاق ملی و تنوع فرهنگی» در نهمین دوره نه تنها به آرمان وحدت فرهنگی اشاره دارد، بلکه در آثار نمایش داده شده، ترکیب ملی، استانی و بین‌المللی را در نظر گرفته و بر همگرایی اقوام و فرهنگ‌ها تأکید شده است  . از سوی دیگر، جشنواره در دوره‌ی نهم با هدف ارتقای جایگاه بین‌المللی صنایع دستی ایران نیز طراحی شده است، امری که در شعار دوره آشکار است و در سیاست‌های داوری، بخش بین‌المللی، حضور هنرمندان خارجی و نمایش آثار از کشورهای دیگر تجلی یافته است . در مجموع، اهداف و شعار جشنواره سرو سیمین با هم تلفیق یافته‌اند تا جشنواره نه تنها مکانی برای نمایش صنایع دستی باشد، بلکه بستری برای ترویج فرهنگ، همدلی ملی، خلاقیت هنری و توسعه اقتصادی برای هنرمندان باشد.  

## بخش اصلی مسابقه‌ای
جشنواره‌ی بین‌المللی فجر صنایع دستی «سرو سیمین» دارای یک بخش اصلی مسابقه‌ای است که در آن آثار داخلی و خارجی در رشته‌های متنوع صنایع دستی با یکدیگر رقابت می‌کنند. طی دوره‌ی نهم جشنواره، از میان هزاران اثر ارسال شده، تعداد محدودی انتخاب شده‌اند که پس از مراحل داوری وارد نمایش عمومی شده‌اند و برگزیدگان بخش اصلی پس از ارزیابی‌های دقیق در معیارهایی مانند اصالت اثر، کیفیت مواد اولیه، طراحی و نوآوری معرفی شده‌اند  .   

علاوه بر بخش اصلی، جشنواره چندین بخش جنبی دارد که هر کدام با تمرکز بر گروهی خاص از هنرمندان یا مخاطبان طراحی شده‌اند تا جنبه‌های گوناگون فرهنگ، هنر و جامعه را دربرگیرند. یکی از بخش‌های جنبی «همای هنر (چهره‌های ماندگار)» است که تقدیر از هنرمندان پیشکسوت و کسانی است که سهم بزرگی در توسعه‌ی صنایع دستی داشته‌اند؛ برای مثال در دوره‌ی نهم، مهدی محمدی به عنوان برنده‌ی همای هنر انتخاب شده است . بخش «ترنج سیمین» نیز به حمایت از زنان کارآفرین در عرصه‌ی صنایع دستی اختصاص دارد؛ این بخش فرصتی برای نمایش توانمندی‌ها و خلاقیت زنان فراهم می‌آورد و توجه به نقش زنان در حفظ هنرهای سنتی را نشان می‌دهد . بخش «رویش دوباره‌ی سرو» بر خانواده‌ها تمرکز دارد، یا به عبارتی به نسل‌هایی که هنر سنتی را در خانواده‌ها حفظ کرده‌اند اختصاص دارد؛ در دوره‌ی نهم، احمد بسیطی به عنوان برنده این بخش شناخته شد . همچنین بخش‌هایی مانند «نشان فردا»، «جایزه‌ی وفاق»، «نگاه مخاطب» و بخش ویژه‌ی جوایز دبیر و سایر بخش‌های ارزیابی تخصصی وجود دارند که انتخاب آن‌ها بر مبنای اولویت‌هایی مثل خلاقیت نوین، ارتباط فرهنگی با اقوام و مخاطب عمومی صورت می‌گیرد. بخش نگاه مخاطب به انتخاب مردمی اختصاص دارد؛ یعنی آثاری که بین تماشاگران محبوبیت داشته باشند، توسط آن‌ها نقد و انتخاب می‌شوند  .  

قالب کلی جشنواره نیز ترکیبی است از نمایشگاه آثار برگزیده، رقابت، کارگاه‌ها و مبادلات فرهنگی؛ در بعضی دوره‌ها بخش‌هایی مانند بازارچه‌ی فروش صنایع دستی یا نمایش آثار خارجی نیز گنجانده شده است تا علاوه بر جنبه‌ی رقابتی، فرصت عرضه و تعامل مستقیم هنرمندان با مخاطبان فراهم شود. در دوره‌ی نهم، بخش جنبی‌ها همراه با بخش اصلی در نمایشگاه سعدآباد برگزار شده و امکان مشاهده‌ی آثار توسط عموم وجود داشته است .    

## نحوه‌ی شرکت و داوری
نهمین جشنواره‌ی بین‌المللی فجر صنایع دستی، معروف به «سرو سیمین»، در اسفندماه سال ۱۴۰۳، با هدف معرفی و ارزیابی آثار برجسته در حوزه‌ی صنایع دستی، فرآیند مشارکت و داوری دقیقی را برای هنرمندان داخلی و خارجی طراحی کرده است. شرایط شرکت در این جشنواره برای هنرمندان ایرانی و بین‌المللی مشابه است. هنرمندان می‌توانند آثار خود را از طریق سامانه آنلاین جشنواره به نشانی https://fajr.mcth.ir/ ارسال کنند. در نهمین دوره، مهلت ارسال آثار تا روز دوشنبه، ۸ بهمن ۱۴۰۳ تمدید شد. در مجموع، بیش از ۷ هزار اثر از هنرمندان داخلی و ۱۹۸ اثر از ۲۰ کشور خارجی به دبیرخانه جشنواره ارسال گردید .

روند ارسال آثار به‌صورت آنلاین و شفاف انجام می‌شود. هنرمندان با مراجعه به سامانه‌ی جشنواره، فرم‌های مربوطه را تکمیل کرده و تصاویر باکیفیت آثار خود را بارگذاری می‌کنند. در مرحله‌ی بعد، هیئت انتخاب آثار را بر اساس معیارهای مشخص ارزیابی کرده و آثار منتخب به مرحله‌ی داوری نهایی راه می‌یابند.

معیارهای داوری در نهمین جشنواره‌ی سرو سیمین شامل هفت شاخص اصلی بود: کیفیت فنی و هنری، ابتکار و خلاقیت، استفاده از مواد باکیفیت و پایدار، پیام و روایت هنری، تأثیرگذاری بر مخاطب، اصالت و حفظ سنت‌ها، و مشارکت فرهنگی و تبادل بین‌المللی. هر یک از این معیارها وزنی مشخص دارند و داوران به هر اثر از ۱ تا ۱۰ نمره می‌دهند. در نهایت، میانگین امتیازات داوران برای هر اثر محاسبه شده و آثار برگزیده معرفی می‌شوند .

ترکیب هیئت داوران نهمین جشنواره سرو سیمین شامل ۱۳ نفر از متخصصان برجسته‌ی داخلی و بین‌المللی بود. این هیئت شامل داورانی از کشورهای مختلف از جمله کویت، اندونزی، آرژانتین، هند و تایلند می‌باشد. در کنار داوران بین‌المللی، اساتید و کارشناسان برجسته ایرانی نیز در هیئت داوران حضور داشتند. این ترکیب متنوع به ارزیابی جامع و منصفانه‌ی آثار کمک می‌کند و نشان‌دهنده‌ی توجه جشنواره به استانداردهای جهانی است .

در مجموع، فرآیند شرکت و داوری در نهمین جشنواره سرو سیمین با استفاده از فناوری‌های روز و با رعایت اصول شفافیت و عدالت، در نظر دارد بستری مناسب برای معرفی و ارزیابی آثار برجسته در حوزه صنایع دستی فراهم کرده است.

## دوره‌ی نهم جشنواره
نهمین جشنواره‌ی بین‌المللی فجر صنایع‌دستی، موسوم به «سرو سیمین ۹»، از دوم تا ششم اسفندماه ۱۴۰۳ در مجموعه‌ی فرهنگی تاریخی سعدآباد تهران برگزار شد. این رویداد با شعار «وفاق ملی و تنوع فرهنگی» به‌عنوان یکی از مهم‌ترین جشنواره‌های حوزه صنایع‌دستی در ایران، با هدف معرفی و ارزیابی آثار فاخر هنری، فضای مناسبی برای تعامل هنرمندان داخلی و بین‌المللی فراهم آورد. مدیریت اجرایی این جشنواره را سید امین صانعی مهری، معاون روابط عمومی اداره‌ی کل روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی برعهده داشت. 

در این دوره، در مجموع، بیش از ۷۴۹۷ اثر از ۴۳۷۸ هنرمند داخلی و ۱۹۸ اثر از ۲۰ کشور جهان به دبیرخانه‌ی جشنواره ارسال شد. این آثار در بخش‌های مختلفی از جمله «همای هنر»، «ترنج سیمین»، «رویش دوباره‌ی سرو»، «نگاه مخاطب» و «نشان فردا» به نمایش درآمدند. بیشترین مشارکت در بخش‌های «سفال و سرامیک»، «نقاشی روی پارچه» و «زیورآلات سنتی» مشاهده شد.

مراسم افتتاحیه جشنواره در سوم اسفندماه ۱۴۰۳ با حضور مقامات وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، هنرمندان برجسته داخلی و نمایندگان کشورهای خارجی در مجموعه سعدآباد برگزار شد. در این مراسم، ضمن رونمایی از آثار منتخب، بر اهمیت ترویج صنایع‌دستی و حفظ هویت فرهنگی تأکید گردید.

مراسم اختتامیه جشنواره در ششم اسفندماه ۱۴۰۳ در برج میلاد تهران برگزار شد. در این مراسم، برگزیدگان بخش‌های مختلف معرفی و از آنان با اهدا جوایز و لوح‌های تقدیر تجلیل شد. برخی از برگزیدگان عبارت بودند از:

بخش «همای هنر»: مهدی محمدی (تندیس سرو سیمین و لوح تقدیر)

بخش «ترنج سیمین»: احمد بسیطی (تندیس سرو سیمین و لوح تقدیر)

بخش «نگاه مخاطب»: شیما صفری (تندیس سرو سیمین و لوح تقدیر)

بخش «ماندگاران هنر»: خانواده‌های هنرمندان درگذشته نصرت عبدالرحمانی، علی‌اصغر برادران، علی بابا بختیاری و مهدی ابراهیمیان (لوح تقدیر)

این دوره از جشنواره با استقبال گسترده‌ای از سوی هنرمندان، علاقه‌مندان و رسانه‌ها روبه‌رو شد و به‌عنوان فرصتی برای معرفی ظرفیت‌های صنایع‌دستی ایران در سطح بین‌المللی مطرح گردید. برگزاری نمایشگاه‌های جانبی، کارگاه‌های آموزشی و نشست‌های تخصصی در حاشیه‌ی جشنواره، بر غنای این رویداد افزود و زمینه‌ساز ارتقای سطح کیفی آثار و تعاملات فرهنگی شد.

## منابع

رده:جشنواره‌ها در ایران
رده:صنایع دستی ایرانی