open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
جلالیه (تهران)

[280px|بندانگشتی|[محمدرضا شاه پهلوی در حال رژه در پارک فرح (۱۳۲۷)]]
**جَلالیه** یکی از محلات قدیمی مرکز شهر تهران در محل دانشگاه تهران و شمال آن است. 

نام پیشین آن در زمان قاجار **نصرت‌آباد** بود و قرار بود دانشگاه تهران نخست در زمین باغ جلالیه ساخته شود. در دوران قدیم جلالیه به همراه پارک ظل‌السلطان و پارک امین‌الدوله از گردشگاه‌های تهرانیان بود. باغ جلالیه در شمال تهران آن روز میان روستای امیرآباد و خندق شمالی تهران قرار داشت. این باغ که پوشیده از درختان کهنسال مثمر و غیرمثمر بود در حدود سال ۱۳۰۰ قمری در واپسین سال‌های حکومت ناصرالدین‌شاه قاجار به فرمان شاهزاده‌ای به نام جلال‌الدوله بنا یافته و در آن روز در مالکیت بازرگانی به نام حاج رحیم آقای اتحادیه تبریزی بود.

## دوره قاجار
نصرت‌آباد را نخست نصرت‌الدوله برادر بزرگ فرمانفرما در زمان قاجار آباد کرده بود و به همین خاطر نصرت‌آباد نامیده می‌شد. جلالیه (نصرت‌آباد) در قدیم که شهر تهران به آن نرسیده بود در فاصله کمی از خندق شمال غربی شهر تهران قرار داشته.
در جلالیه ساختمانی در میان باغی بود به نام عمارت جلالیه که ناصرالدین‌شاه قاجار در چهار نوبت روزهای چهارشنبه ۱۴ ربیع‌الاول ۱۳۰۳، یکشنبه ۳ صفر ۱۳۰۴، پنج‌شنبه ۱۹ شوال ۱۳۱۱ و چهارشنبه ۲۰ جمادی‌الثانی ۱۳۱۲ هجری قمری به آن عمارت سر زد.

## دوره پهلوی
در روزگار رضاشاه میدان بزرگی در جلالیه برای رژه لشکرهای مقیم مرکز ساختند که بعدها تبدیل به پارکی به نام پارک فرح شد.

برای بنیاد دانشگاه تهران در پنجم خرداد ۱۳۱۳ هجری خورشیدی باغ جلالیه را از قرار متری ۵ ریال و جمعاً به مبلغ ۱۰۰۰۰۰ تومان از حاجی اتحادیه تبریزی و فرزندان رستم گیو معروف به ارباب رستم گیو و مادر آنها خریداری کردند و موسیو گدار به سرعت مامور تعیین حدود، نرده گذاری، طراحی و اجرای عملیات ساختمانی در آن شد.

## جستارهای وابسته
* تاریخچه دانشگاه تهران
* بهجت‌آباد

## پانویس
روزنامه خاطرات اعتمادالسلطنه، ص۴۵۶.

## منابع

* ستوده، منوچهر: *جغرافیای تاریخی شمیران،* جلد یکم، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی (پژوهشگاه)، تهران ۱۳۷۱، ص۲۹۶–۳۰۰
* خاطرات علی‌اصغر حکمت

رده:تهران قدیم
رده:دانشگاه تهران
رده:محله‌های تهران
قره‌آغاج (آذربایجان شرقی)

**قَرَه‌آغاجْ (چارْاُویْماقْ)** (به معنی درخت نارون، قره به معنی سیاه و آغاج به معنی درخت) جنوبی‌ترین شهر در بین مراکز شهرستان‌های استان آذربایجان شرقی و مرکز اداری شهرستان چاراویماق است. جمعیت این شهر در سال ۱۴۰۰ خورشیدی بالغ بر ۱۴٫۶۵۶نفر بوده و ۳۶ اُمین شهر استان محسوب می‌شود.
زبان مردم قره آغاج ترکی آذربایجانی و با لهجه قره داغی است.

قره‌آغاج ۶۵ کیلومتر با میانه، ۷۰ کیلومتر با هشترود و ۱۹۳ کیلومتر با تبریز (مرکز استان) فاصله دارد. عمده بازار مردمان منطقه به دلیل دوری از تبریز، نخست میانه (به دلیل نزدیکی به این شهر از طریق جاده میاندوآب - میانه) است.

## وجه تسمیه
واژهٔ قره‌آغاج در زبان ترکی آذربایجانی به معنی درخت نارون است که به دلیل رشد درختان بلند نارون در این منطقه و مخصوصاً در اطراف شهر قره‌آغاج، این شهر بدین نام معروف شده‌است. البته عده‌ای به‌اشتباه واژهٔ قره‌آغاج را به‌معنی «درخت سیاه» معنا می‌کنند؛ در حالی که این معنی کاملاً اشتباه است. چنین اشتباهی در مورد قره‌چمن نیز دیده می‌شود که آن را به اشتباه به معنی «چمن سیاه» یاد می‌کنند؛ در حالی‌که نام این روستا حکایت از زیادی چمنزارهای اطراف آن دارد.

## منابع

رده:شهرستان چاراویماق
رده:شهرهای استان آذربایجان شرقی
رده:شهرهای شهرستان چاراویماق
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۴ (میلادی) در ایران
قره‌آغاج

**قره‌آغاج**، **قره‌آقاج** یا **قره‌آقاچ** ممکن است اشاره به یکی از موارد زیر باشد:

* قره‌آغاج (ترکیه) شهری در کشور ترکیه که در استان ادرنه
* قره‌آغاج (چاراویماق) یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی و مرکز شهرستان چاراویماق
* قره‌آغاج (رود) یکی از رودخانه‌های استان فارس
* قره‌آغاج (محله) یکی از محله‌های قدیمی شهر تبریز
* قره‌آغاج بالا
* قره‌آغاج پایین
* قره‌آغاج (مشگین‌شهر)
* قره‌آغاج پشته
* قره‌آغاج کوشک
* قره‌آغاج‌رود
* قره‌آغاج (شبستر)
* قره‌آغاج (چاراویماق)
* قره‌آغاچ (کلاله)
* قره‌آغاج (بهار)
* قره قاچ (سمیرم)
* قره‌آقاج (راز و جرگلان)
* قره‌آغاج (آوج)
* قره‌آقاچ (درگز)
* قره‌آغاج (صفائیه)
* قره‌خاج
* قره‌آغاج (شوط)
* قره‌آغاج (ارومیه)
* قره‌آغاج (صومای برادوست)
* قره‌اغاج علیا (ارومیه)
* قره‌آغاج (ابهر)
* قره‌آغاج (زنجان)
* قره‌آغاج علیا (زنجان)
* قره‌آغاج سفلی
* قره آقاجلو
* قره‌آقاج محمد نفس

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
شهرستان تهران

**شهرستان تهران** واقع در استان تهران، پرجمعیت‌ترین شهرستان ایران است که مرکز آن شهر تهران می‌باشد. این شهرستان گستره‌ای نزدیک به ۱۳۰۰٫۳ کیلومتر مربع دارد و بخش بزرگی از آن را کلان‌شهر تهران در بر می‌گیرد. برپایه سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت این شهرستان ۸٬۷۳۷٬۵۱۰ نفر بوده است که رشد پیوسته‌ای را از جمعیت ۷٬۸۸۲٬۸۴۳ نفری در سال ۱۳۸۵ و ۸٬۲۹۳٬۱۴۰ نفری در سال ۱۳۹۰ نشان می‌دهد. شهرستان تهران به سه بخش مرکزی، آفتاب و کن تقسیم می‌شود که بخش مرکزی بیشترین جمعیت را در خود جای داده و شهر تهران نیز در این بخش قرار دارد.

از دید تاریخی، شهرستان تهران پس از سرشماری سال ۱۳۹۰ دستخوش تغییرات اداری شد، به‌گونه‌ای که بخش‌هایی از بخش مرکزی آن جدا شده و شهرستان پردیس را تشکیل دادند. این تغییرات بر پراکندگی جمعیت تأثیر گذاشت و مناطقی مانند بومهن و پردیس از این شهرستان منتقل شدند. جمعیت شهرستان تهران بیشتر شهری است و شهر تهران به تنهایی بیش از ۸٫۶ میلیون نفر جمعیت در سال ۱۳۹۵ داشته است. مناطق روستایی مانند سیاهرود و خلاّزیر جمعیت کم‌تری دارند و برخی از این مناطق به دلیل تغییرات اداری با کاهش جمعیت مواجه شده‌اند.

شهرستان تهران نقش کلیدی در عرصه سیاسی، اقتصادی و فرهنگی ایران ایفا می‌کند و به عنوان پایتخت کشور، مرکز مهمی برای تصمیم‌گیری‌های ملی است. تراکم جمعیت و گسترش شهری این شهرستان نشان‌دهنده جایگاه آن به عنوان یکی از بزرگ‌ترین کلان‌شهرهای خاورمیانه است. داده‌های تاریخی جمعیت این شهرستان از سال ۱۳۱۹ تاکنون رشد افزایشی را نشان می‌دهد که ناشی از شهرنشینی و مهاجرت است. با وجود تغییرات اداری، شهرستان تهران همچنان به عنوان مرکز حکمرانی و اقتصاد ایران باقی مانده و با چالش‌هایی در زمینه برنامه‌ریزی شهری، زیرساخت‌ها و مدیریت منابع در یکی از بزرگ‌ترین مناطق کلان‌شهری خاورمیانه روبرو است.

## موقعیت جغرافیایی
شهرستان تهران در مرکز استان تهران قرار دارد؛ و از شمال تا شمال شرقی با شهرستان شمیرانات، از شمال غربی و غرب با شهرستان کرج استان البرز، از شرق با شهرستان پردیس، از جنوب شرقی با شهرستان پاکدشت، از جنوب با شهرستان ری، شهرستان کهریزک و از جنوب غربی با شهرستان‌های اسلامشهر، شهریار و قدس همسایه است.

## تقسیمات
شهرستان تهران شامل ۳ بخش، ۴ دهستان و ۱ شهر به شرح زیر است:

### شهرستان تهران

## جمعیت
براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان تهران برابر با ۸٬۷۳۷٬۵۱۰ نفر بوده‌است؛ که از این تعداد، ۸٬۶۹۳٬۷۰۶ نفر در شهر تهران و ۴۳٬۲۲۱ نفر در نقاط روستایی ساکن بوده‌اند.

## کوه‌ها
مهم‌ترین کوه‌های شهرستان تهران https://web.archive.org/web/20070213123923/http://www.shora-tehran.ir/html/tehrangallery/geo-teh.htm:

## جستارهای وابسته
* فهرست کتابخانه‌های شهرستان تهران

## منابع

* جغرافیای تهران
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.

تهران
رده:جغرافیای تهران
رده:شهرستان‌های استان تهران
رده:مقاله‌های خرد شهرستان تهران
ریوش

**ریوش** () مرکز شهرستان کوهسرخ در جنوب‌غربی استان خراسان رضوی و شمال شرق ایران است. جمعیت این شهر در سرشماری سال ۱۳۹۵ برابر با ۵٬۶۸۷ نفر بوده است. از ویژگی‌های برجستهٔ ریوش رودها (به‌ویژه رودخانهٔ نابای) و باغ‌های سرسبز است که به‌همراه درختان بلند و آب‌وهوای معتدل، چشم‌اندازهای زیبایی را آفریده‌اند و گردشگران بسیاری را در تمام فصل‌های سال به‌ویژه فصل بهار به این شهر می‌کشانند. ریوش به‌دلیل کوهستانی بودن؛ خانه‌های بافت کهنی که دارد به‌گونه پلکانی می‌باشند. اصلی‌ترین فرآورده این شهر بادام است و از دیگر فرآورده‌های مهم ریوش می‌توان به گونه‌های خشکبار از جمله برگه زردآلو، آلو طلایی و گردو اشاره کرد. همچنین لبنیات محلی آن را می‌توان از دوغ، شیر، کره محلی، روغن زرد محلی نام برد که به‌دلیل ارگانیک بودن و کیفیت بالا بسیار خواهان دارد. ریوش و روستاهای شهرستان آن دارای بیش از ۱۲۰ هنرمند صنایع دستی است و مهم‌ترین صنایع دستی آن فرت‌بافی و رودوزی است. ریوش در ۲۵ کیلومتری شمال کاشمر و ۱۰۰ کیلومتری جنوب نیشابور قرار گرفته است. این شهر بر روی رشته‌کوه کوهسرخ قرار دارد.

## نام‌گذاری و پیشینه
در کتاب «*تاریخ کاشمر*» دربارهٔ نام‌گذاری این شهر گفته شده است: ریوش را درگذشته «ری» «وش» به معنای محل رویش رود گفته‌اند. با توجه به شواهد این منطقه پیش از ورود دین اسلام نیز مسکونی بوده و با توجه به اینکه راه پیشین شهرهای جنوبی خراسان به تهران از این منطقه می‌گذشته، درگذشته دارای اهمیت بیشتری بوده است. از مهم‌ترین رویدادهای تاریخی آن می‌توان به حملهٔ مغول به ایران اشاره کرد که پس از چیرگی بر نیشابور به‌دلیل دشواری راه و مارهای فراوان این منطقه اسبان و سربازان مغول نتوانسته‌اند از این منطقه رد شوند.

## مردم
### جمعیت
برپایهٔ سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۵٬۶۸۷ نفر (۱۳۹۵) بوده است.

### زبان
مردم ریوش به زبان فارسی و به گویش کوهسرخی سخن می‌گویند.

## موقعیت جغرافیایی
شهر ییلاقی ریوش از سطح دریا ۱۷۰۴ متر ارتفاع دارد و در طول جغرافیایی ۵۸ درجه و ۲۷ دقیقه و عرض جغرافیایی ۳۵ درجه و ۲۸ دقیقه جای گرفته است. این شهر از شمال به عشق‌آباد و نیشابور، از جنوب به کاشمر، از شرق به تربت حیدریه، از غرب به بردسکن، از جنوب‌غربی به خلیل‌آباد و از شمال‌غربی به ششتمد راه دارد.

ریوش به‌علت قرارگرفتن در دامنه‌های کوهٔ آریا و رشته‌کوه کوهسرخ و برخورداری از آب‌وهوای معتدل، آب فراوان و باغ‌های گسترده و چشم‌اندازهای طبیعی دیدنی به‌عنوان یکی از کانون‌های بزرگ مسافران و گردشگران از شهر کاشمر و شهرهای همسایه است. همچنین کوه آریا به عنوان یکی از مستعدترین پیست‌های پروازی در استان شناخته شده است.

## اماکن تاریخی، آثار باستانی و جهانگردی

## جستارهای وابسته

* ترشیز
* خراسان
* شهرستان کوهسرخ
* استان خراسان رضوی
* شهرداری ریوش

## پانویس


رده:شهرهای استان خراسان رضوی
رده:شهرهای ترشیز
رده:شهرهای شهرستان کوهسرخ
گروه پانزده

چپ|270px|بندانگشتی|اعضای گروه ۱۵

**گروه پانزده**  در سپتامبر سال ۱۹۸۹ تشکیل شد و مجموعه‌ای از کشورهای در حال توسعه است.

ایران، الجزایر، آرژانتین، برزیل، شیلی، کلمبیا، مصر، اندونزی، جامائیکا، کنیا، مالزی، مکزیک، نیجریه، پاکستان، سنگال، سریلانکا، ونزوئلا و زیمبابوه از اعضای این گروه هستند.

**گروه ۱۵** در نهمین نشست غیرمتعهدها در بلگراد، در سپتامبر ۱۹۸۹ تأسیس شد. این گروه برای پیشبرد همکاری و فراهم‌آوردن ورودی برای دیگر گروه‌های بین‌المللی چون سازمان تجارت جهانی و گروه هشت کشور صنعتی تأسیس شد. این گروه از کشورهایی از آمریکای شمالی، جنوبی، آفریقا و آسیا با هدف افزایش رشد و شکوفایی تشکیل شده است. تعداد اعضای G ۱۵ به هیجده عضو افزایش یافته ولی نام گروه همچنان گروه پانزده است.
اولین اجلاس گروه ۱۵ در مالزی برگزار شد و همزمان اعضا بیانیه‌هایی در مورد سیاست‌های اقتصاد بین‌الملل از دیدگاه کشورهای در حال توسعه صدر کردند. با این کار گروه ۱۵، همتای در حال توسعه‌ای برای گروه هفت به حساب می‌آمد.
کشورهای عضو این گروه، ۶ درصد مساحت و ۳۴ درصد جمعیت کل جهان، ۱۷ درصد حجم مبادلات تجاری، ۱۲ درصد تولید انرژی برق، ۲۸ درصد تولید نفت، ۱۸ درصد تولید گاز و ۲۹ درصد ذخایر ثابت طبیعی در جهان را دارا هستند.
ریاست کنونی گروه ۱۵ در شهریور ماه سال ۱۳۸۵ و در هاوانا پایتخت کوبا از کشور الجزایر به ایران واگذار شد. چهاردهمین نشست این گروه در سال ۲۰۱۰ به میزبانی ایران در تهران برگزار شد.

## ایران در گروه جی پانزده
ایران در سال ۱۳۷۸(۱۹۹۹) در جلسات گروه ۱۵ در ژنو حضور یافت.

نمایندگان کلیه کشورهای عضو جلسات کارشناسی را در ژنو برگزار می‌کنند و سفرای این کشورها در ژنو، نمایندگان دائمی کشورهایشان برای بررسی مسائل و تنظیم دستور جلسات هستند.

ایران از سال ۷۸ درخواست عضویت گروه ۱۵ را ارائه داد و در مرحله اول به عنوان عضو ناظر پذیرفته شد و پس از آن ایران در سال ۲۰۰۰ به عضویت دائم گروه ۱۵ درآمد.

## اعضا

## جستارهای وابسته
* سازمان همکاری شانگهای
* اکو
* گروه هشت
* گروه بیست

## منابع

* ریاست دوره‌ای گروه ۱۵ به ایران واگذار شد *بی‌بی‌سی فارسی*
* اعضای جی ۱۵ کیستند؟ *وبگاه [[دیپلماسی ایرانی]]*

## پیوند به بیرون
* وبگاه رسمی گروه ۱۵
* وبگاه رسمی چهاردهمین اجلاس جی ۱۵ در تهران-۲۰۱۰

رده:جنبش غیرمتعهدها
رده:جنگ سرد
رده:دسته‌بندی اقتصادی کشورها
رده:سازمان‌های بین‌المللی
رده:سازمان‌های میان‌دولتی
رده:کشورهای عضو گروه پانزده
رده:گردهمایی‌های بین‌المللی
رده:همایش‌های دیپلماتیک سده ۲۰ (میلادی)
رده:همایش‌های دیپلماتیک سده ۲۱ (میلادی)
برف (ابهام‌زدایی)

**[[برف]]** یکی از ریزش‌های آسمانی و نیز نام پوششی‌ست که از آن بر زمین شکل می‌گیرد.

**برف** همچنین می‌تواند در موارد زیر بکار رود:
* برف (شعر نیما یوشیج)، از مشهورترین شعرهای نیما یوشیج
* برف (شعر مائو)، شعری از مائو تسه‌تونگ
* برف (آلبوم) نام آلبوم موسیقی از فرهاد مهراد
* ''برف'' (فیلم ۱۳۹۲)
* ''برف'' (فیلم ۱۹۶۳)
* ''برف'' (فیلم ۲۰۰۸)
تولا (کوهسرخ)

**تَوَلاّ** مرکز دهستان کوه سفید و نام روستایی در بخش مرکزی شهرستان کوهسرخ استان خراسان رضوی است.

فاصله این روستا تا مرکز شهرستان یعنی شهر ریوش ۵ کیلومتر و تا کاشمر ۳۵ کیلومتر می‌باشد. زبان مردم تولا فارسی با گویش کوهسرخی است. دین مردم تولا اسلام و مذهب شیعه می‌باشد. این ناحیه کوهستانی با آب و هوای معتدل و سکنه فارسی‌زبان است. این روستا دارای زمین‌های فراوان کشاورزی و کوه‌های بلند و یک غار در نزدیکی این روستا وجود دارد. این روستا یکی از سرسبزترین روستاهای کوهسرخ بوده که هم‌اکنون به‌دلیل خشکی قنات‌ها سرسبزی خود را از دست داده است. آب باغ‌ها از چاه‌ها تأمین می‌شود و محصولاتش غلات، زعفران و سردرختی است. اهالی به کشاورزی و قالی‌بافی گذران می‌کنند.

## جمعیت
تعداد سکنه آن طبق آمار سرشماری سال ۱۳۸۵ مرکز آمار ایران برابر با ۳۲۸ خانوار و معادل ۱۱۸۱ نفر بوده که از این تعداد قریب ۸۶ درصد (۷۳۰ نفر) باسواد می‌باشند. و تعداد مردان روستای تولا ۵۲۳ نفر و زنان ۶۵۸ نفر می‌باشد.

## اهالی
* اسماعیل کوهسرخی؛ از روحانیون عصر قاجار

## جستارهای وابسته

* فهرست روستاهای شهرستان کوهسرخ

## منابع

رده:روستاهای شهرستان کوهسرخ
رده:شهرستان کوهسرخ
عطاملک جوینی

**علاءالدین ابوالمنظر عطاملک بن بهاءالدین محمد جُوِینی** (۶۲۳–۶۸۱ هـ ق) تاریخ‌نگار و ادیب ایرانی که در سده هفتم قمری می‌زیست. از آثار او *[[جهانگشای جوینی]]* و رسالهٔ تسلیةالاخوان است.
از نثر نویسان دوره مغول بود. کتاب تاریخ جهانگشای او نثری پیچیده داشت.
این کتاب در شرح ظهور چنگیز، احوال و فتوحات او، تاریخ خوارزمشاهیان، فتح قلعه‌های اسماعیلیه و حکومت جانشینان حسن صباح نوشته شده‌ است.

## زندگی
علاءالدین در سال ۶۲۳ ق. [۶۰۵ خ.] در شهر آزادوار، ولایت جوین خراسان متولد شد. او از خاندان بزرگ صاحب دیوان جوینی بود
. این خانواده، از قدیم در مغلولان در دستگاه حکومت بوده و معمولاً وظیفه صاحب‌دیوانی را عهده‌دار بوده‌اند و در زمانی قدیم‌تر، اجدادشان مقام حجابت و وزارت خلفای عباسی را برعهده داشته‌اند. پدر و پدربزرگ او از جمله صاحب دیوانانی بودند که در سده‌های پنجم، ششم و هفتم قمری همواره متصدی مشاغل بزرگ و دولتی در زمان سلطان جلال‌الدین مِنکُبِرنی و اوگتای خان بودند. عطاملک از جوانی وارد کارهای دیوانی شد و به خدمت امیر ارغون حکمران خراسان درآمد و دو بار به همراه وی به پایتخت مغولستان قراقروم سفر کرد. در این سفرها با احوال مغولان آشنایی پیدا کرد و در همین مسافرت‌ها شروع به نوشتن کتابی با موضوع فتوحات مغولان کرد که به تاریخ جهانگشا شهرت دارد. در سال ۶۵۴ ق. که هلاکوخان مغول به خراسان آمد عطاملک به وی پیوست و در جنگ‌های وی با اسماعیلیانِ اَلَموت و خلیفه عباسی در بغداد همراه او بود؛ و با جلب رضایت هلاکو توانست قسمتی از کتابخانهٔ اَلَموت را از نابودی نجات دهد. او همچنین در سقوط بغداد (۱۲۵۸) توسط هلاکو او را همراهی می‌کرد و در سال بعد به عنوان فرماندار بغداد، جنوب بین‌النهرین و خوزستان منصوب شد.

## درگذشت
[بندانگشتی|[مقبرةالوزرای تبریز، آرامگاه عطاملک جوینی]]
پس از مرگ هلاکوخان، او به سعایت مجدالملک یزدی مدتی گرفتار گردید؛ زمانی که آزاد گشت در شب شنبه ۴ ذیحجه ۶۸۱ قمری (۲۲ اسفند ۶۶۱) در اران درگذشت. پیکر او را به تبریز برده و در مقبره چرنداب به خاک سپردند. صدرالدین علی طوسی در اینباره سروده‌است:

## منابع

## کتاب‌شناسی
* تاریخ جهانگشای (تاریخ چنگیزخان و اعقاب اوتاکیوک‌خان، خوارزمشاهیان، منگوقاآن و هولاکو و اسماعیلیه): علاءالدین عطاملک ‌محمد جوینی، مصحح: محمد قزوینی و عزیزالله علیزاده، تهران: فردوس، ۱۳۸۵، (وزیری، گالینگور، ۳ جلدی)، ۱۴۴۴ صفحه. 

رده:اهالی ایران در سده ۱۳ (میلادی)
رده:اهالی جوین
رده:اهالی خراسان
رده:تاریخ‌نگاران اهل ایران
رده:تاریخ‌نگاران سده ۱۳ (میلادی)
رده:خاک‌سپاری‌ها در مقبرةالوزرا
رده:خاندان جوینی
رده:درگذشتگان ۱۲۸۳ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۶۶۱
رده:درگذشتگان ۶۸۱ (قمری)
رده:زادگان ۱۲۲۶ (میلادی)
توس (ابهام‌زدایی)

**توس** می‌تواند به یکی از موردهای زیر اشاره داشته باشد.
* توس (ایران)   شهری تاریخی در استان خراسان رضوی
* توس (تاجیکستان)، شهری در کشور تاجیکستان
* ''توس'' (روزنامه)، روزنامه‌ای به سردبیری ماشاءالله شمس‌الواعظین
* توس پسر نوذر از پهلوانان ایرانی
* توس یا آس، هر یک از چهار ورق تک‌خال ورقِ بازی
* توس (درخت)، نوعی درخت
انجمن پیوند

**انجمن تاجیکان و پارسی‌زبانان جهان - پیوند**، با نگارش سیریلیک فارسی تاجیکی: Анҷумани тоҷикон ва форсизабонони ҷаҳон – Пайванд، سازمانی مستقل و غیردولتی است، که بهر نگهداری و گسترش ارزش‌ها و پیوندهای مشترک تاریخی و فرهنگی تاجیکان و دیگر پارسی‌زبانان در تاجیکستان پایه‌گذاری شده‌است.

## مقررات همگانی
* انجمن تاجیکان و پارسی‌زبانان جهان (از این پس – انجمن پیوند) سازمان مستقل غیردولتی و بین‌المللی است، که از برای پاسداشت و بوند ارزش‌ها و سنت‌های هَنباز (مشترک) تاریخی و فرهنگی تاجیکان و دیگر مردمان پارسی‌زبان برای گسترش و پایداری پیوندهای دوستانهٔ میان آن‌ها بنیادگذاری شده‌است.
* انجمن پیوند کار خود را بر پایهٔ قانون اساسی و قانون‌های جمهوری تاجیکستان، اعلامیهٔ حقوق بشر و دیگر اسناد معتبر حقوقی بین‌المللی، رعایت و احترام قانون‌های کشورهای مربوط و همین آیین‌نامه انجام می‌دهد.
* انجمن پیوند به همهٔ ارزش‌ها و باورهای پسندیدهٔ بشری احترام گزارده، از تلاش‌های روحی آزادی، دموکراسی، عدالت اجتماعی و صلح جهانی پشتیبانی می‌کند.
* انجمن پیوند حقوق تاجیکان و پارسی‌زبانان جهان را صرف نظر از باورهای دینی، مذهبی، سیاسی و تعلقاتی ملی و شهروندی‌شان طبق ترتیبات مقرر شده پشتیبانی می‌کند.
* انجمن پیوند نسبت به قضیه‌هایی که در سطح ملی و بین‌المللی با سرنوشت تاجیکان و هموطنان و همزبانان پیوند دارد، بی‌طرف است و نمی‌تواند و با هر گونه تعصب، برانگیختن دشمنی میان ملت‌ها و کشورها، زور ورزی و استبداد مخالف است.
* انجمن پیوند از زمان ثبت‌نام در وزارت عدلیهٔ جمهوری تاجیکستان دارای بار حقوقی و غیردولتی است.
* انجمن پیوند شخصی حقوقی بوده، دارای رمز، نشان و مُهر می‌باشد.

## نشانی انجمن پیوند
* ۷۳۴۰۲۵، جمهوری تاجیکستان، شهر دوشنبه، خیابان رودکی، شمارهٔ ۱۰۷.
* СУРОЃАИ АНЉУМАНИ ПАЙВАНД، ۷۳۴۰۲۵، Љумњурии Тољикистон، ш. Душанбе، хиёбони Рўдакї ۱۰۷.

## انجمن ششم (سال ۲۰۰۶) انجمن پیوند
روز جمعه، ۸ سپتامبر، در پایتخت تاجیکستان، ششمین انجمن پارسی‌زبانان جهان با شرکت دانشمندان، پژوهشگران و فعالان جهان پارسی‌زبان و مقامات کشورهای ایران و افغانستان برگزار شد.

### شرکت‌کنندگان
* رئیس‌جمهور تاجیکستان و رئیس برگزیدهٔ انجمن پیوند - امامعلی رحمانف
* رئیس مجلس ملی افغانستان - یونس قانونی
* رئیس پیشین مجلس شورای اسلامی ایران - غلامعلی حدادعادل

## منابع

انجمن پیوند

رده:تاجیکستان
رده:زبان فارسی
لیل

* واژه **لیل** ممکن است در اشاره به موارد زیر باشد:
* **لَیل** در عربی به معنی شب است.
* **[[لیل (لاهیجان)]]** نام یکی از دهستان‌های شهرستان لاهیجان
* **[[لیل (فرانسه)]]** یکی از شهرهای فرانسه
* **[[لیل (سوره)]]** یکی از سوره‌های قرآن
* **[[لیل (پرنده)]]** نام نوعی پرنده
* **[[لیل (درخت)]]** (انجیر معابد) نام نوعی درخت در جزیره خارگ، خلیج فارس
* باشگاه فوتبال لیل
هری پاتر و جام آتش

***هری پاتر و جام آتش***  نام چهارمین کتاب از مجموعه کتاب‌های داستانی هری پاتر اثر جی کی رولینگ است. این کتاب در ۸ ژوئیه ۲۰۰۰ منتشر شده و به ترتیب پس از هری پاتر و محفل ققنوس و هری پاتر و یادگاران مرگ سومین کتاب طولانی مجموعهٔ هری پاتر است.

هری پاتر و جام آتش یکی از موفق‌ترین کتاب‌های مجموعه هری پاتر بود که یکبار در سال ۲۰۰۱ برنده جایزه هوگو شد. انتشارات بلومزبری در بریتانیا و انتشارات اسکلاستیکدر ایالات متحده هر دو در یک زمان یعنی در ۸ ژوئیه ۲۰۰۰ این رمان را منتشر کردند که برای اولین بار اتفاق می‌افتاد. این کتاب دستمایه ساخت یک فیلم سینمایی در ۱۸ نوامبر ۲۰۰۵ شد.

## داستان کتاب
در این داستان چند اتفاق مهم روی می‌دهد. اول از همه در جام جهانی کوییدیچ، مرگ‌خواران به چادرها حمله می‌کنند و آشوب به پا می‌کنند و شخصی به نام بارتی کرواچ پسر علامت شوم را به آسمان می‌فرستد ولی تقصیر بر گردن جن خانگی پدرش می‌افتد. مسابقات سه‌جادوگر هم برگزار می‌شود که هری پاتر از مدرسه هاگوارتز، ویکتور کرام از مدرسه دورمسترانگ، فلور دلاکور از مدرسه بوباتون و سدریک دیگوری از مدرسه هاگوارتز چهار شرکت‌کنندهٔ منتخب آن هستند. در این مسابقه اتفاقاتی روی می‌دهد که منجر به مرگ سدریک، بازگشت مجدد لرد ولدمورت به قدرت و شکل فیزیکی سابق خود و مبارزهٔ او با هری می‌شود.

## منابع

* کتاب هری پاتر و جام آتش، ترجمه ویدا اسلامیه

رده:آثار برنده جایزه هوگو برای بهترین رمان
رده:ادبیات داستانی در ۱۹۹۴ (میلادی)
رده:ادبیات داستانی در ۱۹۹۵ (میلادی)
رده:پدرکشی در ادبیات داستانی
رده:رمان‌های ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:رمان‌های بریتانیایی ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:رمان‌های بریتانیایی مورد اقتباس در فیلم‌ها
رده:رمان‌های خیال‌پردازانه کودکان
رده:رمان‌های خیال‌پردازی ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:رمان‌های خیال‌پردازی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:رمان‌های دنباله
رده:رمان‌های مورد اقتباس در فیلم‌ها
رده:رمان‌های هری پاتر
رده:کتاب‌های انتشارات بلومزبری
رده:کتاب‌های خیال‌پردازی
رده:کتاب‌های کودکانه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:کتاب‌های هری پاتر
رده:گونه خیال‌پردازی
بورس اوراق بهادار

**بهابازار**  یا **بورس اوراق بهادار**  بازار رسمی و سازمان‌یافتهٔ سرمایه است که در آن خرید و فروش سهام شرکت‌ها و اوراق بهادار تحت ضوابط، قوانین و مقررات خاصی انجام می‌شود. تعیین قیمت سهام در بورس، بر اساس عرضه و تقاضا صورت می‌گیرد. در بورس اوراق بهادار، یک سرمایه‌گذار می‌تواند با سرمایه هرچند کوچک خود، در شرکتهای پذیرفته‌شده در بورس سرمایه‌گذاری نماید. سرمایه‌گذاران بورس، برای خرید و فروش سهام می‌بایست این کار را از طریق شرکت‌های کارگزاری بورس انجام دهند. سرمایه‌گذاری در بورس نیازمند دانش و مهارت است.

## نگارخانه


پرونده:Photos NewYork1 032.jpg|بورس نیویورک در وال استریت شهر نیویورک، بزرگترین بورس جهان بر پایه ارزش بازار شرکت‌های پذیرفته شده
پرونده:NYSE.jpg|تالار بورس نیویورک
پرونده:Paternoster Square.jpg|بورس لندن
پرونده:TokyoStockExchange1144.jpg|بورس توکیو
پرونده:Tehran Stock Exchange Building.jpg|ساختمان سابق بورس اوراق بهادار تهران در خیابان حافظ


## بازارهای بورس
* بورس اوراق بهادار تهران
* نزدک
* بازار بورس نیویورک
* فارکس

## جستارهای وابسته
* بورس
* بورس کالا
* بورس اوراق بهادار تهران
* شرکت کارگزاری بورس
* اس اند پی ۵۰۰

## منابع

* اقتصاد چیست؟، محمد بهکیش، نشر نی، چاپ دوم، ۱۳۹۹

رده:اختراع‌های سده ۱۷ (میلادی)
رده:اختراع‌های هلندی
بورس اوراق بهادار
رده:دوران طلایی هلند
رده:معرفی‌شده‌های سده ۱۷ (میلادی)
بزرگراه شهید اشرفی اصفهانی

**بزرگراه شهید آیت‌الله اشرفی اصفهانی** با شماره‌گذاری معابر **بزرگراه ۵۷ تهران**، بزرگراهی شمالی-جنوبی در غرب شهر تهران است که از میدان دوم صادقیه شروع شده و در شمال میدان پونک در تقاطع بلوار سیمون بولیوار (چهاردیواری سابق) به پایان می‌رسد. این بزرگراه به یاد عطاءالله اشرفی اصفهانی امام جمعه ترورشده کرمانشاه نام‌گذاری شده‌است.

با وجود این که این گذرگاه بزرگراه نامیده شده‌است ولی دارای دو تقاطع بوده و از یک میدان نیز رد می‌شود. یکی از تقاطع‌ها با بلوار مرزداران است و بزرگراه در نیمه راه خود از میدان پونک که در حال حاضر چهارراهی بزرگ است عبور می‌کند. در طول مسیر این بزرگراه از جنوب به شمال از تقاطع خیابان سازمان آب، تقاطع بلوار مرزداران، زیرگذر بزرگراه حکیم، چهارراه باغ فیض، مجموعه تفریحی سرزمین عجایب، زیرگذر بزرگراه همت، میدان پونک، درمانگاه پیامبر و از روی پل بزرگراه هاشمی رفسنجانی می‌گذرد و در نهایت موازی با دره فرحزاد (و خیابان رزمندگان) امتداد یافته و با گذشتن از تقاطع خیابان تختی (خیابان کوهستان)، به بلوار سیمون بولیوار در شمال شهر می‌رسد. بزرگراه اشرفی اصفهانی، نقطه اتصال شمال غرب شهر تهران، به مرکز آن شده‌است، که حجم سفرهای شهری بار ترافیکی زیادی را در این بزرگراه ایجاد می‌کند. از سوی دیگر کم عرض بودن خیابان و همچنین پارک خودرو در معابر از عوامل مؤثر در ایجاد ترافیک است که در همین راستا احداث پارکینگ و ایجاد فضای مناسب برای پارک خودرو در محل‌های منطقه در دستور کار قرار دارد.

## تقاطع ها

## بزرگراه بودن
با وجود این که این گذرگاه بزرگراه نامیده شده‌است اما، دارای دو تقاطع بوده و از یک میدان نیز رد می‌شود که یکی از تقاطع‌ها با بلوار مرزداران است و بزرگراه در نیمه راه خود از میدان پونک نیز عبور می‌کند.

## مترو
متروی بزرگراه اشرفی اصفهانی در تقاطع بزرگراه اشرفی اصفهانی و بلوار مرزداران قرار دارد، و این ایستگاه مترو اشرفی اصفهانی جزِ خط ۶ مترو تهران است.

## جستارهای وابسته
* بزرگراه‌های تهران
* بزرگراه آبشناسان
* بزرگراه هاشمی رفسنجانی
* بزرگراه همت
* بزرگراه حکیم
* بزرگراه آل احمد
* بزرگراه جناح
* میدان دوم صادقیه

## منابع

## پیوند به بیرون

اشرفی اصفهانی
رده:بزرگراه‌ها در منطقه ۲ تهران
رده:بزرگراه‌ها در منطقه ۵ تهران
بزرگراه آیت‌الله حکیم

[thumb|left|250px|نمای شرقی- محدوده [بوستان پردیسان]]
**بزرگراه** **شهید آیت‌الله سید محمدباقر حکیم** با نام‌های پیشین **بزرگراه داریوش** و **بزرگراه رسالت** و با شماره **بزرگراه ۲۴** یکی از بزرگراه‌های تهران است که جهت شرقی-غربی دارد. این بزرگراه که در غرب و مرکز تهران واقع شده، از تقاطع با بزرگراه‌های شهید سلیمانی و کردستان آغاز شده و به میدان نور در تقاطع با بزرگراه‌های علامه جعفری و ستاری و بلوار آیت‌الله کاشانی منتهی می‌شود.

این بزرگراه قبلاً رسالت نامیده می‌شد، ولی بعدها به یادبود آیت‌الله سید محمدباقر حکیم که یک شخصیت شیعه عراقی بود، تغییر نام یافت.

این بزرگراه به طول تقریبی ۹ کیلومتر از پل علامه جعفری (میدان نور سابق) در غرب آغاز شده و در طول مسیر خود به سمت شرق پس از گذر از محله‌های باغ فیض، شهرک ژاندارمری، گیشا، امیرآباد و یوسف آباد و تکه پاره کردن شهر به تونل رسالت ختم می‌شود.
در مسیر برگشت شرق به غرب بزرگراه بعد از تونل از کنار ساختمان آ اس پ و برج میلاد و پارک جنگلی پردیسان عبور و به میدان نور سابق ختم می‌شود
[thumb|left|250px|نمای غربی- محدوده [بوستان پردیسان]]

این بزرگراه در طول مسیر خود با بزرگراه‌های اشرفی اصفهانی، یادگار امام، شیخ فضل‌الله نوری، کردستان تقاطع دارد که به وسیلهٔ پل‌ها و تقاطع‌های غیر همسطح از آن‌ها عبور می‌کند و با بزرگراه چمران نیز تلاقی دارد.

## تقاطع‌ها

## جستارهای وابسته
* بزرگراه‌های تهران
* بزرگراه رسالت
* بزرگراه کردستان
* بزرگراه چمران
* بزرگراه شیخ فضل‌الله نوری
* بزرگراه یادگار امام
* بزرگراه اشرفی اصفهانی
* بزرگراه ستاری
* بزرگراه علامه جعفری
* برج میلاد
* پارک پردیسان

## منابع

آیت‌الله حکیم
رده:مقاله‌های خرد جاده‌ای در آسیا
رده:مقاله‌های خرد جغرافیای ایران
رده:مقاله‌های خرد ترابری ایران
رده:بزرگراه‌ها در منطقه ۲ تهران
رده:بزرگراه‌ها در منطقه ۵ تهران
رده:بزرگراه‌ها در منطقه ۶ تهران
بزرگراه شیخ فضل‌الله نوری

**بزرگراه** **شیخ فضل‌الله نوری** با نام‌های پیشین **بزرگراه ایوبی** و **بزرگراه طرشت** و با شماره **بزرگراه ۴۴** یکی از بزرگراه‌های تهران است که جهت شرقی-غربی دارد. این بزرگراه که در شمال غرب و غرب تهران واقع شده، از میدان صنعت آغاز شده و به تقاطع با بزرگراه‌های حجازی و جناح منتهی می‌شود.
[thumb|left|250px|نمای جنوبی - محدوده [شهرک آزمایش]]
[thumb|250px|k|نمایی هوایی از [گیشا (محله)|محله گیشا، ما بین بزرگراه شیخ فضل‌الله و خیابان گیشا.]]

این بزرگراه از محل تقاطع آن با بزرگراه محمدعلی جناح آغاز شده و پس از گذر از محله‌های طرشت، شهرآرا، گیشا و شهرک آزمایش در میدان صنعت در شهرک غرب پایان می‌یابد. درازای این بزرگراه کمابیش ۷ کیلومتر است که نزدیک ۱٫۵ کیلومتر آغازین آن، شرقی-غربی و بقیه آن شمالی-جنوبی است. این بزرگراه در درازای مسیر خود با بزرگراه‌های جلال آل‌احمد، حکیم و خیابان ستارخان تقاطع دارد که به وسیلهٔ پل‌ها و تقاطع‌های غیرهم‌سطح چون پل ستارخان (تاج پیشین) و پل آزمایش از آن‌ها می‌گذرد.

پیش از انقلاب بخشی از این بزرگراه، «بزرگراه طرشت» و بخش دیگر «بزرگراه ایوبی» نامیده می‌شد.

## تقاطع‌ها

## جستارهای وابسته
* بزرگراه‌های تهران
* بزرگراه همت
* بزرگراه حکیم
* بزرگراه آل احمد
* بزرگراه یادگار امام
* بزرگراه حجازی
* بزرگراه جناح
* میدان صنعت

## بن‌مایه‌ها

نقشه چندمنظوره تهران بزرگ، با آخرین اصلاحات، تهران: مرکز اطلاع‌رسانی ایران، ۱۳۸۳.


شیخ فضل‌الله نوری
رده:بزرگراه‌ها در منطقه ۲ تهران
بازار تاریخی نیشابور

**بازار تاریخی نیشابور** یکی از بازارهای قدیمی و مهم و از جمله مکان‌های دیدنی شهر نیشابور که در خیابان امام خمینی (نیشابور) واقع شده‌است. عملیات مرمت و بازسازی این بازار که طول آن حدود یک کیلومتر است در دوره پس از انقلاب اسلامی ایران، از سال ۱۳۷۷ توسط سازمان میراث فرهنگی و کسبه بازار شروع شد. 
## نام‌ها
به این بازار، بازار سرپوشیده، بازار سرپوش، سوق القدیم نیز می‌گویند.

## پیشینه
این بازار تنها بخش به‌جامانده از بازار بزرگی در نیشابور قدیم بوده‌است که از « دروازه مشهد » آغاز و در « دروازه عراق » به پایان می‌رسیده‌است.پیشینهٔ این بازار به دورهٔ صفویان حدود ۱۶۰۰ میلادی  بازمی‌گردد.گمان بر این است که نوسازی یا ساختن این بازار از جمله اصلاحاتی بوده  که شاه عباس صفوی در مدّت اقامت خود در نیشابور اقدام کرده‌است. 
## بناها و مکان‌ها
بازار زرگرها، حلاج‌ها نیز متصل به این بازار تاریخی است.از بناهای به جاماندهٔ این بازار می‌توان از سرا، کاروانسرا، تیمچه و گرمابه نام برد.کاروان سرای مستوفی یکی از تیمچه‌هایی است که در راسته ی این بازار قرار دارد.چند مسجد و یک تکیه و یک آب انبار از دیگر بناهای این بازار است..
در  حجره‌های  این بازار مشاغل سنتی و بومی از قبیل فرش فروشی ، رویگری، مسگری، رنگرزی، آهنگری، پارچه فروشی و... مشاهده می گردد. حمام مرمر نیز در ابتدای همین بازار است. 

.

## نگارخانه

پرونده:Tile - Portal of an old store - Bazaar of Nishapur (Edit).jpg|alt=|ورودی مغازه ای قدیمی
پرونده:Roofed Bazaar of Nishapur (Bazaar e Sarpushideh-souq) 39.JPG|alt=
پرونده:Roofed Bazaar of Nishapur (Bazaar e Sarpushideh-souq)-roof 04.JPG|alt=
پرونده:Bazar sarposh neyshabur~2.jpg|alt=
پرونده:Roofed Bazaar of Nishapur (Bazaar e Sarpushideh-souq)- wooden door 09.JPG|alt=
پرونده:Roofed Bazaar of Nishapur (Bazaar e Sarpushideh-souq)- wooden door 03.JPG|alt=
پرونده:Roofed Bazaar of Nishapur (Bazaar e Sarpushideh-souq) 01.JPG|alt=


## جستارهای وابسته
* تاریخ نیشابور
* شاه عباس صفوی
*حمام مرمر
* فهرست آثار ملی شهرستان نیشابور

## منابع

رده:جاذبه‌های گردشگری استان خراسان رضوی
رده:بازارهای استان خراسان رضوی
رده:بناهای دوره صفویان
رده:آثار دوره صفویان در شهرستان نیشابور
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در نیشابور
رده:بازارها
رده:خراسان
زبان تاتی قفقاز

**زبان تاتی** یا **فارسی تاتی** گویشی از زبان فارسی یا یک زبان جنوب‌غربی ایرانی نزدیک به آن است که تات‌های قفقاز در جمهوری آذربایجان و روسیه در اروپا بدان گفتگو می‌کنند. امروزه آسی و تاتی تنها زبان‌های ایرانی باقی مانده هستند که به صورت بومی در بخشی از قارهٔ اروپا رایج‌اند. این گویش از تبار پارسی است اما برای دیگر گویشوران این زبان کاملاً فهمیدنی نیست. گویش‌هایی از تاتی به نام جهوری توسط یهودیان قفقاز و پارسرن توسط تات‌های ارمنی تکلم می‌شود. هریک از گویش‌های مسلمانان، یهودیان و مسیحیان دارای ویژگی‌های واژگانی و دستوری خاص خود هستند.

## پیشینه
زبان تاتی که زبان تات‌های قفقاز می‌باشد را زبان بازماندگان سپاهیان ساسانی دوران انوشیروان دانسته‌اند. این زبان که از شاخهٔ جنوب‌غربی و نزدیک به فارسی دانسته شده در احسن التقاسیم مقدسی نام آن به عنوان آرانی یادش ده و مقدسی خاطرنشان ساخته که زبانشان با دری خراسانیان یکی است و فقط در برخی حروف با یکدیگر اختلاف دارند. بنظر می‌رسد در گذشته محدودهٔ زبان تاتی در منطقهٔ قفقاز بسیار بزرگ‌تر بوده باشد و با توجه به حکومت طولانی مدت شروانشاهان که حامی زبان فارسی در قفقاز بودند و تا زمان صفویان بر منطقه استیلا داشتند احتمالاً این زبان رشد و گسترش بیشتری داشته است. این زبان در سال ۱۹۰۱ بیش از ۱۳۵٬۰۰۰ نفر گویشور داشته است. امروزه با وجود چندین برابر شدن جمعیت منطقه قفقاز زبان تاتی قفقازی تنها ۲۳٬۰۰۰ گویشور دارد. این زبان که در آذربایجان به نفع ترکی آذربایجانی به‌شدت در حال عقب‌نشینی است و از سوی یونسکو در فهرست زبان‌های در خطر جای گرفته است.

## واج‌شناسی
اطلاعات زیر مربوط به گویش آبشرونی است:

### همخوان‌ها

### واکه‌ها

## گویشوران
:*این را نیز ببینید: [[تات‌های قفقاز]]*

گویشوران زبان تاتی به سه دسته تقسیم می‌شوند که سه لهجه مجزا نیز برای خود داند:
:* تات‌های مسلمان که در آبشوران، خیزین، دوه‌چی و برخی نواحی مجاور آن زندگی می‌کنند و مسلمان می‌باشند.
:* تات‌های یهودی که که بیشتر آنان به اسرائیل مهاجرت نموده‌اند و به زبان تاتی سخن می‌گویند. این افراد خود را «داغ جودی» یا «یهودی کوهستان» می‌نامند و سرزمین اصلی شان داغستان روسیه است.
:* تات‌های مسیحی: یا تات‌های ارمنی که در روستاهای ماتراسه و بخش اسماعیل‌لی و روستای کیلوز و بخش دوه‌چی و ارتاشِن و قوبا و برخی نواحی دیگر به‌سر می‌برند. این دسته از تات‌ها مسیحی مذهب هستند و گاهی آنان را تات‌های ارمنی نیز می‌نامند.

### گویش‌ها
* ارزی‌کش-داغ قوشچو
* لاهیج
* بالاخانی
* شابران
* قزل‌گزمه
* قوناق‌کند
* آبشرون
* سوراخانی
* تاتی شمالی
* ملهم
* قوبا

## نوشتار
تاتی امروزه در جمهوری آذربایجان به الفبای لاتین و در روسیه به الفبای سیریلیک نوشته می‌شود. تا سال ۱۹۲۸ تات‌های مسلمان به الفبای فارسی و تات‌های یهودی نیز به الفبای عبری می‌نوشتند. الفباهای لاتین و سیریلیک تاتی به شرح زیرند:

## نمونه‌ها
### واژگان

### متن
متن زیر توصیف ایران به تاتی و مقایسه آن با فارسی است:

## پانویس

رده:زبان فارسی در قفقاز
رده:زبان فارسی
رده:زبان‌های ایرانی جنوب غربی
رده:زبان‌های ایرانی در خطر
رده:زبان‌های جمهوری آذربایجان
رده:زبان‌های روسیه
رده:زبان‌های قفقاز
رده:زبان‌های کاسپین
رده:لهجه‌های زبان فارسی
رده:مردم تات
رده:مردمان قفقاز
محوت

**شهرستان محوت**  یکی از شهرستانهای استان وُسطی در کشور پادشاهی عمان است. شهرستان محوت دارای ۳۲ روستا توابع و با جمعیت بیش از ۸ هزار نفر در این روستاها زندگی می‌کنند.

## جمعیت
جمعیت آن در حدود ۹۷۶۱ هزار نفر می‌باشد.

## منابع
* 
* السلطان:قابوس، البوسعید، * موسوعة * دلیل الأعلام: مسقط، چاپ اول، سال ۱۹۹۸ میلادی. (به عربی).
* دکتر:القاسمی، سلطان، بن محمد، * «(تقسیم الإمبراطوریة العُمانیة)» *، چاپ دوم، مطابع البیان التجاریة دبی: سال انتشار ۱۹۸۹ میلادی.
* عمان فی عام ۱۹۸۶ *(عام الحصاد والتراث)* إصدار وزارة الإعللام، دارالعرب للطباعة والنشر والتوزیع، ۱۹۸۶ میلادی
* لفتنانت کونیل، سیر آرنولد ویلسون، * «(تاریخ عمان والخلیج)» * ، انتشار سال ۱۹۸۸ میلادی.
* بدوی، محمد، آلسعید، * (دلیل أعلام عُمان) *، دانشگاه سلطان قابوس، مکتبه لبنان چاپ دوم، سال ۲۰۰۶ میلادی. (به عربی).
* المعمری، بن معتوق، سالم ،(«عمان ۹۲») چاپ مسقط سال میلادی۱۹۹۲ میلادی. به (عربی).
* عمان فی عام ۱۹۸۶ *(عام الحصاد والتراث)* إصدار وزارة الإعللام، دارالعرب للطباعة والنشر والتوزیع، ۱۹۸۶ میلادی
* دکتر:ادوارد، هندرسون، “ (ذکریات عن دولة الإمارات و سلطنة عمان) “، چاپ موتیف ایت للنشر، مطبعة راشد، عجمان ۱۹۸۸ میلادی.

رده:شهرستان‌های عمان
بخاء

**شهرستان بخاء**  یکی از شهرستان‌های استان مسندم در کشور پادشاهی عمان است. این شهرستان در نوار ساحلی کرانهٔ خلیج فارس واقع شده‌است.

## محدوده بخاء
از شمال کوه حجر، از جنوب غربی شهرستان خصب، از مغرب امات رأس الخیمة از توابع امارات متحده عربی، و از مشرق به نوار ساحلی وروستای الجزی محدود می‌گردد.

## جمعیت
جمعیت شهرستان بخاء در حدود ۳۸۵۷ نفر می‌باشد

که از اهل سنت و مالکی مذهب هستند. شغل عمدهٔ مردم و ماهی‌گیری وتجارت است.

## مشاهیر بخاء
از مشاهیر بارزین این شهرستان که در دوران قدیم سمت دادستان عالی وقاضی القضاء وفرمانروایی منطقه به عهده داشته بوده‌اند به شرح زیر می‌باشند: محمد بن محمد بن عبد الرحمن الشحی، أحمد بن عبدالله صالح الشحی، محفوظ بن حسن الخزرجی، الشیخ محمد الجدیدی الشحی، محمد بن محفوظ بن حسن الخزرجی و عبدالله بن محمد الخزرجی می‌توان نام برد.

## آثار باستانی
در شهرستان بخاء آثار گرانبهایی از دوران گذشته به جاه مانده‌است که بارزترین آن‌ها حصن البلاد است که به «حصن البلاد» معروف است. تاریخ بناه این قلعه به سال ۱۲۵۰ هجری قمری بر می‌گردد. همچنین «حصن القلعه» یکی از قلعه‌های باهمیت شهر بوده‌است که بر فراز کوه حجر واقع شده‌است. از جاهای گردشگری شهرستان بخاء: مسجد تاریخی در سمت شرق شهر، و دو قلعه باستانی در روستای «الجادی»، وچشمهٔ «عین الثوارة» می‌توان نام برد.

## پیشه مردم
پیشه مردم این شهرستان کشاورزی، حدادی، ماهی‌گیری وساختن گونه‌ای از قایق کوچک که برای ماهی‌گیری به کار برده می‌شود. همچنین صناعت دستی از منتوجات نخیل نیز رواج دارد.

## پانویس

## نگارخانه

## فهرست منابع و مآخذ
* 
* السلطان:قابوس، البوسعید، * موسوعة * دلیل الأعلام: مسقط، چاپ اول، سال ۱۹۹۸ میلادی. (به عربی).
* دکتر:القاسمی، سلطان، بن محمد، * «(تقسیم الإمبراطوریة العُمانیة)» *، چاپ دوم، مطابع البیان التجاریة دبی: سال انتشار ۱۹۸۹ میلادی.
* عمان فی عام ۱۹۸۶ *(عام الحصاد والتراث)* إصدار وزارة الإعللام، دارالعرب للطباعة والنشر والتوزیع، ۱۹۸۶ میلادی
* لفتنانت کولونیل، سیر آرنولد ویلسون، * «(تاریخ عمان والخلیج)» * ، انتشار سال ۱۹۸۸ میلادی.
* بدوی، محمد، آلسعید، * (دلیل أعلام عُمان) *، دانشگاه سلطان قابوس، مکتبه لبنان چاپ دوم، سال ۲۰۰۶ میلادی. (به عربی).

رده:شهرستان‌های عمان
رده:مسندم
رده:مناطق مسکونی در عمان
دباء البیعة

بندانگشتی|دیبا در ۲۴ نوامبر ۲۰۰۷
**شهرستان دباء **  یا (** دباء البیعة **) و (** دباء مهلب **) نیز نامیده‌اند. (نسبتاً به مهلب بن أبی صفره یکی از شهرستان‌های استان مسندم در کشور پادشاهی عمان است. این شهرستان در جنوب شرقی استان مسندم و در کرانه غربی خلیج عمان واقع شده‌است، وبا ۳ امارات از امارات متحده عربی، شارجه و فجیره و رأس‌الخیمه همجوار است. وحدود مشترک دارد.به دلیل وجود دو شهر دیگر به همین نام (دبا)، و برای تمیز از همدیگر نام شهر ** دِبّاء البیعه** نامیده شده‌است.جمعیت این شهر ۲۶٫۳۹۵ نفر است...
این سه شهر در کرانهٔ دریای عمان واقع شده‌است و به شرح زیر می‌باشند:
* ** [[دبا الحصن]] ** از توابع امارات شارجه است..
* ** [[دبا الفجیره]] ** از توابع امارات فجیره است..
* ** [[دباء|دِبّاء البیعه]] ** از توابع سلطنت عمان است..

## محدودهٔ دُبا
محدودهٔ شهرستان دبا: از شمال سلسله کوه حجر، از جنوب امارات متحده عربی، از مغرب کوه سر بفلک کشیدهٔ (الحریم)، و از سمت مشرق به دریای عمان محدود می‌گردد..

## جمعیت
جمعیت شهرستان دُبا در حدود ۵۸۷۶
نفر می‌باشد.
که از اهل سنت و مالکی مذهب هستند. شغل عمدهٔ مردم و ماهی گیری وتجارت است. ایت شهر در سال یازد دهم هجری قمری و در دوران خلافت ابوبکر توسط مسلمانان فتح شد ومردمش به اسلام گرویدند..

## پیشهٔ مردم
پیشه مردم شهرستان خصب ماهی گیری، دامداری وکشاورزی است. از منتوجات زراعتی: خرما، لومی ترش، میوه جات وسبزیجات و غله است. همچنین صناعت کشتی سازی، کوزه گری، قایق‌سازی ومنتوجات نخیل وشباک صید ماهی‌گیری نیز در این شهرستان رایج است..

## آثار باستانی
از آثار باستانی این شهرستان: قبور شقطه، یکی از مناطق تاریخی شهرستان، که مشهورترین آنها
«مقبرة أمیر الجیوش» است که زیارتگاه هزاران زوار در طول سال است. همچنین «حصن السیبة» یکی از قلعه‌های مشهور دبا می‌باشد که در عهد سلطان قابوس بن سعید بازسازی شده‌است. همچنین چند برج وبارو نیز وجود دارد که تاریخ بناه آن‌ها به دوران حکمرانانی که در منطقه حاکم بوده‌اند ساخته شده‌است که از بارزترین آن‌ها نام می‌بریم: «برج سبطان»، وعین «السقطة»، وخلجان خور معلی والمیم..

## مشاهیر دُبا
از شهر دبا در دوران گذشته مشاهیر و علماء و فرمانروایانی برخاسته‌اند که مشهورترین آن‌ها عبارت‌اند از: کعب بن سوار بن بکر قاضی القضاء در بصره در دروان خلافت خلیفهٔ دوم عمر بن الخطاب. مهلب بن أبی صفره فرمانروای خراسان در دوران خلافت بنی امیه. و از مشاهیر قرن گذشته شیخ صالح بن محمد الکمزاری الشحی می‌توان نام برد که اسمش در کتاب: («مخاطر الإستکشاف فی الجزیرة العربیة )» نوشته: (ولیام توماس) آمده‌است..

## پانویس

## منابع
* 
* السلطان:قابوس، البوسعید، * موسوعة * دلیل الأعلام: مسقط، چاپ اول، سال ۱۹۹۸ میلادی. (به عربی).
* دکتر:القاسمی، سلطان، بن محمد، * «(تقسیم الإمبراطوریة العُمانیة)» * ،. چاپ دوم، مطابع البیان التجاریة دبی: سال انتشار ۱۹۸۹ میلادی.
* عمان فی عام ۱۹۸۶ *(عام الحصاد والتراث)* إصدار وزارة الإعللام، دارالعرب للطباعة والنشر والتوزیع، ۱۹۸۶ میلادی
* لفتنانت کولونیل، سیر آرنولد ویلسون، * «(تاریخ عمان والخلیج)» * ،. انتشار سال ۱۹۸۸ میلادی.
* دکتر:ادوارد، هندرسون، “ (ذکریات عن دولة الإمارات و سلطنة عمان) “، چاپ موتیف ایت للنشر، مطبعة راشد، عجمان ۱۹۸۸ میلادی.

رده:شهرستان‌های عمان
رده:مسندم
رده:مناطق مسکونی در عمان
ثمریت

**شهرستان ثمریت**  یکی از شهرستان‌های استان ظفار در کشور پادشاهی عمان است.

ولایت ثمریت در جنوب بادیه ظفارواقع شده‌است.برای آشنایی بیشتر با ثمریت و سایر شهرهای استان ظفار می‌توانید کتاب عمان از دریچه صلاله را مطالعه کنید

## گذران زندگی مردمثمریتیت
مردم ثمریت نیز مانند سایر مردم استان ظفار به شغل دامپروری و دامداری اشتغال دارند. منطقه ظفار به تجارت «اللبان» معروف است، مردم این منطقه ماده «اللبان» از درختی که به همین نام مشهور است می‌گیرند وجمع آوری می‌نمایند و در بازاری که به همین نام معروف است «السوق اللبان العمانی» یعنی (بازار اللبان عمانی) می‌فروشند. صناعت گلیم بافی، وچادر سازی ومنتوجات چرم در این منطقه رواج فراوان دارد.

## کاروان‌های بازرگانی
هنوز مانند دوران قدیم قافله‌های تجارتی در منطقه ظفار وجود دارد وگروهی از مردم این منطقه کاروان‌های بازرگانی از صدها شتر در موسم جمع اللبان تشکیل می‌دهند وکاروانسالان با تجربه این کاروان‌های به سوی نقاط مختلف می‌رانند وتجارت اللبان مانند سابق از مهم‌ترین اقتصاد این منطقه گسترده‌است.

## آثار باستانی ثمریت
از مهم‌ترین آثار تاریخی در شهرستان ثمریت: آثار مکتشف شده
«شهر وبار» است که در «نیابة الشصر» واقع شده‌است.
همچنین آثار واحه «هانون» یکی مواقع تجمع کاروان‌های تجارت اللبان در دوران قدیم است که هنوز باقی‌مانده‌است. همچنین یک چشمه آب شیرین وگوارا در پایه کوه وجود دارد که
کاروان‌ها در کنار آن اتراق می‌نموده‌اند.

ش

## منابع

* 
* السلطان:قابوس، البوسعید، * موسوعة * دلیل الأعلام: مسقط، چاپ اول، سال ۱۹۹۸ میلادی. (به عربی).
* دکتر:القاسمی، سلطان، بن محمد، * «(تقسیم الإمبراطوریة العُمانیة)» *، چاپ دوم، مطابع البیان التجاریة دبی: سال انتشار ۱۹۸۹ میلادی.
* عمان فی عام ۱۹۸۶ *(عام الحصاد والتراث)* إصدار وزارة الإعللام، دارالعرب للطباعة والنشر والتوزیع، ۱۹۸۶ میلادی
* لفتنانت کونیل، سیر آرنولد ویلسون، * «(تاریخ عمان والخلیج)» *، انتشار سال ۱۹۸۸ میلادی.
* دکتر:ادوارد، هندرسون، “ (ذکریات عن دولة الإمارات و سلطنة عمان) “، چاپ موتیف آیت للنشر، مطبعة راشد، عجمان ۱۹۸۸ میلادی.

رده:شهرستان‌های عمان
رده:مناطق مسکونی در استان ظفار
مرباط

**شهرستان مرباط **        یکی از شهرستان‌های استان ظفار در کشور پادشاهی عمان است. مرباط در ۸۰ کیلومتری سمت مشرق  شهرستان صَلاله   پایتخت استان  ظفار واقع شده‌است.  

## قیام دولت المنجوی
شهر مرباط یکی از قدیمی‌ترین شهرهای  استان ظفار  است. از قرن چهارم هجری ذکر نام (مرباط)  با قیام دولت (المنجوی) آمده‌است، أما این دولت  در سال ۶۲۰ هجری قمری منقرض می‌شود، ودولت (الحبوظی) در موقع (البلید) در جنو ب صلاله   جای آن را می‌گیرد.  

## جمعیت
جمعیت آن در حدود ۱۲ هزار نفر می‌باشد.

## آرامگاه سه تن از فرمانروایان پیشین مرباط

در شهر مرباط  سه آرامگاه از سه فرمانروایان پیشین مرباط وجود دارد که شرح می‌باشد:
* آرامگاه: زهیراین قبر  در جنوب مرباط و در ساحل  دریا قراردارد.
* آرامگاه: السید محمد بن علی بن علوی  معروف بـ(صاحب مرباط).
* آرامگاه: الشیخ محمد بن علی القلعی، روی سنگ قبر چنین نوشته شده‌است: سال وفات ۵۷۷ هجری.

## نگاره



## منابع

* 
* السلطان:قابوس، البوسعید، * موسوعة * دلیل الأعلام: مسقط، چاپ اول، سال ۱۹۹۸ میلادی. (به عربی).
* دکتر:القاسمی، سلطان، بن محمد، * «(تقسیم الإمبراطوریة العُمانیة)» * ،. چاپ دوم، مطابع البیان التجاریة دبی: سال انتشار ۱۹۸۹ میلادی.
* عمان فی عام ۱۹۸۶ *(عام الحصاد والتراث)* إصدار وزارة الإعللام، دارالعرب للطباعة والنشر والتوزیع، ۱۹۸۶ میلادی
* لفتنانت کونیل، سیر آرنولد ویلسون، * «(تاریخ عمان والخلیج)» * ،. انتشار سال ۱۹۸۸ میلادی.
* دکتر:ادوارد، هندرسون، “ (ذکریات عن دولة الإمارات و سلطنة عمان) “، چاپ موتیف ایت للنشر، مطبعة راشد، عجمان ۱۹۸۸ میلادی.

رده:مرباط
رده:شهرستان‌های عمان
رده:مناطق مسکونی در استان ظفار
رده:مناطق مسکونی ساحلی در عمان
بزرگراه بسیج

**بزرگراه** **بسیج** با نام پیشین **بزرگراه افسریه** و با شماره **بزرگراه ۵۱** یکی از بزرگراه‌های تهران است که جهت شمالی-جنوبی دارد. این بزرگراه که در شرق تهران واقع شده، از میدان کلاهدوز در تقاطع با بزرگراه یاسینی، خیابان پیروزی و خیابان سی متری نیروی هوایی آغاز شده و به سه راه افسریه در تقاطع با بزرگراه‌های بعثت و آزادگان منتهی می‌شود.

270px|بندانگشتی|وسط|

## تقاطع‌ها

## جستارهای وابسته
* بزرگراه‌های تهران
* بزرگراه یاسینی
* بزرگراه محلاتی
* بزرگراه بعثت
* بزرگراه آزادگان
* بزرگراه امام رضا
* سه‌راه افسریه

## منابع
نقشه چندمنظوره تهران بزرگ، با آخرین اصلاحات، تهران: مرکز اطلاع‌رسانی ایران، ۱۳۸۳.

رده:بزرگراه‌ها در منطقه ۱۴ تهران
رده:بزرگراه‌ها در منطقه ۱۵ تهران
بسیج
بزرگراه جلال آل احمد

بندانگشتی|چپ|250px|نمای شرقی - محدوده پل آزمایش
**بزرگراه** **جلال آل احمد** با نام پیشین **بزرگراه فرحزاد** و با شماره **بزرگراه ۳۴** یکی از بزرگراه‌های تهران است که جهت شرقی-غربی دارد. این بزرگراه که در غرب و مرکز تهران واقع شده، از تقاطع با بزرگراه‌های گمنام و چمران آغاز شده و به بزرگراه اشرفی اصفهانی منتهی می‌شود.

## تقاطع‌ها

## جستارهای وابسته
* بزرگراه‌های تهران
* بزرگراه گمنام
* بزرگراه چمران
* بزرگراه شیخ فضل‌الله نوری
* بزرگراه یادگار امام
* بزرگراه اشرفی اصفهانی
* زیرگذر گیشا

## منابع

نقشه چندمنظوره تهران بزرگ، با آخرین اصلاحات، تهران: مرکز اطلاع‌رسانی ایران، ۱۳۸۳.


رده:بزرگراه‌ها در منطقه ۲ تهران
رده:بزرگراه‌ها در منطقه ۶ تهران
جلال آل‌احمد
رده:یادبودها و یادواره‌های جلال آل احمد
بزرگراه آیت‌الله هاشمی رفسنجانی

**بزرگراه آیت الله هاشمی رفسنجانی** با نام پیشین **بزرگراه** **نیایش** و با شماره بزرگراهی **بزرگراه ۲۲ تهران** بزرگراهی در شمال شهر تهران است که به‌صورت شرقی ـ غربی امتداد دارد. این بزرگراه دارای طول تقریبیِ ۷ کیلومتر است. این بزرگراه در شرق از خیابان ولیعصر یا چهارراه اسفندیار آغاز می‌شود و در انتها به تقاطع بزرگراه اشرفی اصفهانی و بزرگراه آبشناسان ختم می‌شود.

این بزرگراه در مسیر خود با بزرگراه‌های چمران، یادگار امام و اشرفی اصفهانی تقاطع دارد. بزرگراه هاشمی رفسنجانی یکی از پرترافیک‌ترین بزرگراه‌های شهر تهران است.

## تونل نیایش
تونل نیایش که نقطه آغازین آن در انتهای این بزرگراه قرار دارد، پیوند دهندهٔ بزرگراه هاشمی رفسنجانی به بزرگراه صدر است و در اردیبهشت ماه ۱۳۹۲ خورشیدی کار ساخت آن به صورت کامل به پایان رسید و مورد بهره‌برداری قرار گرفت.
پس از ایجاد تونل نیایش و اتصال بزرگراه‌های صدر و هاشمی رفسنجانی به یکدیگر، تقاضای سفر در بزرگراه هاشداد غربی آن به‌شدت افزایش یافت. در نتیجه اعلام‌شد که هر طرحی که بتواند بخشی از ترافیک این معبر بزرگراهی را کاهش دهد، و به عنوان یک گزینه ترافیکی موازی مطرح شود، مؤثر و راهگشا خواهد بود.

## تقاطع‌ها

## جستارهای وابسته
* بزرگراه‌های تهران
* بزرگراه کردستان
* بزرگراه چمران
* بزرگراه یادگار امام
* بزرگراه اشرفی اصفهانی
* بزرگراه آبشناسان
* تونل نیایش

## منابع

* نقشه چندمنظوره تهران بزرگ، با آخرین اصلاحات، تهران: مرکز اطلاع‌رسانی ایران، ۱۳۸۳.

نیایش
رده:بزرگراه‌ها در منطقه ۲ تهران
رده:بزرگراه‌ها در منطقه ۳ تهران
رده:بزرگراه‌ها در منطقه ۵ تهران
بزرگراه محمد علی جناح

**بزرگراه** **محمد علی جناح** با شماره **بزرگراه ۵۷** یکی از بزرگراه‌های تهران است که جهت شمالی-جنوبی دارد. این بزرگراه که در غرب تهران واقع شده، از میدان دوم صادقیه آغاز شده و به میدان آزادی منتهی می‌شود. ترمینال مسافربری غرب تهران در سمت غرب این بزرگراه جای دارد.

بزرگراه محمدعلی جناح یکی از چند بزرگراه اصلی غرب تهران است که به افتخار محمدعلی جناح بنیان‌گذار کشور پاکستان نامگذاری شده‌است.
این بزرگراه با کشیدگی جغرافیایی شمالی-جنوبی، ۲٫۵ کیلومتر درازا دارد و خط ده سامانه اتوبوس تندرو در آن قرار دارند. بزرگراه محمدعلی جناح در مسیر خود با بزرگراه اشرفی اصفهانی، بزرگراه آیت‌الله کاشانی، خیابان ستارخان، بلوار شهید گلاب، آزادراه ۲ ایران (اتوبان تهران-کرج)، بزرگراه شیخ فضل‌الله نوری، بزرگراه مخصوص کرج (جاده ۳۲ ایران) و خیابان آزادی تقاطع دارد.

## تقاطع ها

## جستارهای وابسته
* بزرگراه‌های تهران
* بزرگراه اشرفی اصفهانی
* بزرگراه شیخ فضل‌الله نوری
* بزرگراه حجازی
* بزرگراه لشگری
* بزرگراه سعیدی
* میدان آزادی
* میدان دوم صادقیه
* پایانه آزادی

## منابع

نقشه چندمنظوره تهران بزرگ، با آخرین اصلاحات، تهران: مرکز اطلاع‌رسانی ایران، ۱۳۸۳.

محمدعلی جناح
رده:روابط ایران و پاکستان
رده:محمد علی جناح
رده:بزرگراه‌ها در منطقه ۲ تهران
رده:بزرگراه‌ها در منطقه ۵ تهران
ژورژینیو

**جورج خوزه آموریم کامپوس** ملقب به «**ژورژینیو**» (Jorginho) بازیکن فوتبال و مربی فوتبال برزیلی است. او در ۱۷ اوت ۱۹۶۴ در ریودوژانیرو، برزیل به دنیا آمد. جورجینهو در جام جهانی فوتبال ۱۹۹۰ ایتالیا در ترکیب تیم ملی کشورش حضور داشت و در جام جهانی فوتبال ۱۹۹۴ نیز به همراه این تیم قهرمان جام جهانی شد.

جورجینهو در سال ۲۰۰۵ مدرسه فوتبالی برای کودکان خیابانی شهر خود ریودوژانیرو ساخت و پس از آن مربی تیم فوتبال آمریکا ریودوژانیرو شد، تیمی که فوتبالش را از آن جا شروع کرده بود.

## باشگاه‌ها
* آمریکا ریودوژانیرو - ۱۹۸۴
* فلامینگو – ۱۹۸۵ تا ۱۹۸۸
* بایر لورکوزن – ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۲
* بایرن مونیخ – ۱۹۹۳ تا۱۹۹۴
* کاشیما انتلرز - ۱۹۹۵ تا ۱۹۹۸
* سائوپائولو – ۱۹۹۹ 
* واسکودوگاما – ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۱
* فلامینگو – ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۳

## منابع

* 

رده:افراد زنده
رده:اهالی شهر ریو دو ژانیرو
رده:بازیکن سال جی لیگ
رده:بازیکنان باشگاه آمریکا (ریو دو ژانیرو)
رده:بازیکنان باشگاه بایر لورکوزن
رده:بازیکنان باشگاه بایرن مونیخ
رده:بازیکنان باشگاه سائو پائولو
رده:بازیکنان باشگاه فلامینگو
رده:بازیکنان باشگاه فلومیننزه
رده:بازیکنان باشگاه کاشیما آنتلرز
رده:بازیکنان باشگاه واسکو دا گاما
رده:بازیکنان برنده جام جهانی فوتبال
رده:بازیکنان بوندس‌لیگای ۱
رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال برزیل
رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال زیر ۲۰ سال برزیل
رده:بازیکنان جام جهانی فوتبال ۱۹۹۰
رده:بازیکنان جام جهانی فوتبال ۱۹۹۴
رده:بازیکنان جی‌لیگ
رده:بازیکنان دسته ۱ جی‌لیگ
رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل برزیل
رده:بازیکنان فوتبال بازی‌های المپیک برزیل
رده:بازیکنان فوتبال در المپیک تابستانی ۱۹۸۸
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن اهل برزیل
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن در آلمان
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن در ژاپن
رده:بازیکنان کوپا آمریکا ۱۹۸۷
رده:بازیکنان کوپا آمریکا ۱۹۹۵
رده:بازیکنان لیگ برتر فوتبال برزیل
رده:برندگان مدال المپیک در فوتبال
رده:برندگان مدال نقره المپیک اهل برزیل
رده:برندگان مدال‌های المپیک تابستانی ۱۹۸۸
رده:زادگان ۱۹۶۴ (میلادی)
رده:مدافعان مرد فوتبال
رده:مدال‌آوران بازی‌های پان امریکن در فوتبال
رده:مدال‌آوران برنز بازی‌های پان امریکن اهل برزیل
رده:مربیان باشگاه الوصل امارات
رده:مربیان باشگاه باهیا
رده:مربیان باشگاه فلامینگو
رده:مربیان باشگاه فیگورنسه
رده:مربیان باشگاه کاشیما آنتلرز
رده:مربیان باشگاه کوریتیبا
رده:مربیان باشگاه واسکو دا گاما
رده:مربیان جی‌لیگ
رده:مربیان فوتبال اهل برزیل
رده:مربیان فوتبال دور از وطن اهل برزیل
رده:مربیان فوتبال دور از وطن در امارات متحده عربی
رده:مربیان فوتبال دور از وطن در ژاپن
رده:مربیان لیگ برتر فوتبال برزیل
رده:مربیان لیگ دسته دوم فوتبال برزیل
رده:مسیحیان اهل برزیل
رده:ورزشکاران اهل ریو دو ژانیرو
رده:ورزشکاران دور از وطن اهل برزیل در آلمان
رده:ورزشکاران دور از وطن اهل برزیل در ژاپن
رده:هافبک‌های مرد فوتبال
رده:بازیکنان فوتبال اهل ریو دو ژانیرو
فلکه دوم صادقیه

**فلکۀ دوم صادقیه** (**آریاشهر**) یک میدان در غرب  تهران و در محلهٔ صادقیه است. می‌توان از شمال، در بزرگراه شهید اشرفی اصفهانی، از جنوب، در بزرگراه محمدعلی جناح، از شرق، در خیابان ستارخان و از غرب، در بزرگراه آیت‌الله کاشانی وارد این میدان شد. در جنوب‌غرب میدان مجتمع درحال‌ساختِ پردیس صادقیه و ایستگاه مترو تهران (صادقیه) است که مبدأ حرکت قطارها مترو به‌سوی ایستگاه متروی فرهنگسرا و ایستگاه متروی گلشهر است. در جنوب‌شرق میدان مجتمع تجاری گلدیس و در سمت شمال‌غرب بوستان استقلال است. این میدان در کویی قرار دارد که پیش از انقلاب ایران (۱۳۵۷) به عنوان آریاشهر خوانده می‌شد. این میدان در مرز میان منطقه ۲ شهرداری تهران و منطقه ۵ شهرداری تهران قرار دارد

## جستارهای وابسته
* آریاشهر (تهران)

رده:میدان‌های تهران
رده:میدان‌ها در منطقه ۲ تهران
رده:میدان‌ها در منطقه ۵ تهران