پادشاهی شمالی اسرائیل

**پادشاهی اسرائیل** یا **پادشاهی شمالی اسرائیل** (عبری:מַמְלֶכֶת יִשְׂרָאֵל مَملَکَة اسرائیل) بر اساس تنخ جایگزین حکومت یکپارچه اسرائیل بود. این پادشاهی از سال ۹۳۰ قبل از میلاد تا حدود سال ۷۲۰ قبل از میلاد وجود داشت تا زمانی که توسط آشوریان تسخیر شد. شهرهای مهم آن شچم، تیرزا و شومرون (سامریه) بودند. تاریخدانان معمولاً از آن به عنوان پادشاهی شمالی اسرائیل یا پادشاهی سامریه یاد می‌کنند تا با پادشاهی یهودا/پادشاهی جنوبی اسرائیل (یهودا) متفاوت باشد.

## نام
در تنخ از پادشاهی شمالی اسرائیل به نام «بیت یوسف» نام برده شده‌است. همچنین این پادشاهی به کثرت به نام افرایم شناخته می‌شود. همچنین به دلیل شهر مرکزی آن، اسرائیل در سامریه نیز شناخته می‌شود. محدوده پادشاهی اسرائیل شامل قبایل زبولون، یساکار، اشیر، دان، نفتالی، مناسه، افرایم، رئوبن و جاد بود. پایتخت آن در سامریه بود.

## تاریخچه
پادشاهی متحد اسرائیل با پادشاهی طالوت در ۱۰۳۰ قبل از میلاد آغاز شد و تا زمان سلیمان در ۹۳۰ قبل از میلاد ادامه داشت. در این زمان تمامی دوازده قبیله اسرائیل متحد در ارض مقدس زندگی می‌کردند. بعد از مرگ سلیمان در ۹۳۱ قبل از میلاد، هیچ‌یک از قبایل اسرائیل ــ به‌استثنای یهودا و بنیامین ــ حاضر نشدند رحبعام پسر او را به پادشاهی قبول کنند. پس شورش علیه رحبعام به دلیل مخالفت با مالیات‌های زیادی که سلیمان وضع کرده بود درگرفت. شورشیان یربعام را که از نسل داوود نبود از مصر به عنوان رئیس خود برگزیدند. رحبعام نیز به اورشلیم فرار کرد. یربعام در ۹۳۰ قبل از میلاد در شچم خود را پادشاه اسرائیل نامید. قبیله یهودا حاضر نشد او را به دلیل نداشتن نژاد داوود قبول کند و بعداً قبیله بنیامین نیز به قبیله یهودا ملحق شد. از این زمان پادشاهی شمالی، پادشاهی اسرائیل و پادشاهی جنوبی، پادشاهی یهودا نامیده شد. همچنین بعداً تعدادی از افراد قبایل افرایم، مناسه و شمعون به پادشاهی یهودا فرار کردند.
یوسفوس فلاویوس تاریخ دو قسمت شدن اسرائیل را در ۹۹۷ قبل از میلاد ذکر کرده‌است. شچم اولین پایتخت پادشاهی اسرائیل بود و بعد پایتخت به تیرزا منتقل شد. اومری پایتخت جدیدی در سامریه ساخت که تا زمان نابودی پادشاهی، پایتخت بود. در سال ۷۲۰ قبل از میلاد پادشاهی اسرائیل با حمله آشوریان به پایان رسید. رابطه بین دو پادشاهی ابتدا بسیار تیره بود و شصت سال اول در جنگ سپری شد؛ ولیکن بعداً روابط آن‌ها بهبود یافت و حتی در مقابل دشمنان خارجی نظیر دمشقیان با یکدیگر همکاری می‌کردند.

## نابودی
در سال ۷۳۲ قبل از میلاد، پکاه پادشاه اسرائیل با رزین پادشاه آرام ملحق شد و اورشلیم را تهدید کرد. اهاز پادشاه یهودا از تیگلات-پیلسر سوم پادشاه آشوریان درخواست کمک کرد. تیگلات-پیلسر سوم به دمشق و اسرائیل حمله کرد و آرام را گرفت. او همچنین زمین قبایل رئوبن، جاد و مناسه را نیز در گیلاد تسخیر کرد. افراد این قبایل به عنوان اسیر به منطقه رود خابور برده شدند. تیگلات-پیلسر سوم سپس زمین قبیله نفتالی و افرایم را نیز تسخیر کرد و مردم آن را به سرزمین آشور تبعید کرد. اسرائیل با قلمرو کمتر به حیات خود ادامه داد تا اینکه در سال ۷۲۰ قبل از میلاد دوباره آشوریان حمله کردند و بقیه مردم تبعید شدند. این افراد از این زمان به عنوان ده قبیله گمشده شناخته می‌شوند. باقی‌مانده پادشاهی اسرائیل توسط سارگون دوم تسخیر شد و او سامریه را گرفت. او ۲۷۲۹۰ نفر را از این زمین تسخیر کرد و قسمتی از آن‌ها را به نزدیکی خابور و قسمت دیگری را به سرزمین مادها فرستاد که در اکباتان (همدان) و ری مناطق یهودی‌نشین ایجاد کردند.
بندانگشتی|اخراج اسرائیل توسط آشوریان.

## دین
دین پادشاهی اسرائیل دارای دو قسمت اصلی بود. گروهی از مردم به دین یهوه بودند و گروهی دیگر نیز بعل را می‌پرستیدند. در تنخ آمده است که یربعام دو معبد جدید به عنوان جایگزین معبد سلیمان در اورشلیم ساخت. او نمی‌خواست مردم کشورش به دلایل مذهبی به اورشلیم متصل باشند. او در ورودی این معبدها گاوهای طلایی به عنوان خدایان ملی ساخت. تنخ به گناهان یربعام و اجازه پرستش خدایان دیگر اشاره می‌کند. اهب پادشاه اسرائیل اجازه داد که کاهنین بعل به دین قابل قبولی در کشورش تبدیل شوند. همسر او جزبل یک بعلی بسیار متعصب بود. الیاس پیامبر اسرائیل درگیری زیادی با اهب به دلیل پرستش بعل پیدا کرد.

### پیامبران
* الیاس
* الیسع
* عاموس
* هوشع
* یونس
* ناحوم

## نژاد اسرائیل
600 px|شجره نامه پادشاهان اسرائیل و دو تکه شدن حکومت.

## منابع

رده:اسرائیل و یهودیه باستان
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در سده ۱۰ (پیش از میلاد)
رده:ایالت‌ها و قلمروهای منحل‌شده در سده ۸ (پیش از میلاد)
رده:پادشاهان پادشاهی یهودا

رده:پادشاهی‌های پیشین آسیا
رده:تاریخ اسرائیل
رده:شاهان تاریخ قوم اسرائیل
رده:کتاب‌های پادشاهان
رده:کشورهای پیشین در آسیا