اسدالله معرفت

thumb|left|150px| حاج اسدالله معرفت

### اسدالله معرفت
**[[اسدالله معرفت]]**، زاده **۱۲۱۷ خورشیدی** در **[[خامنه]]** و درگذشته **۱۲۹۳ خورشیدی** در زادگاهش، بازرگان و از پیشگامان تأسیس مدارس مدرن در ایران بود. او با مشاهده مدارس جدید در **روسیه**، تصمیم گرفت مشابه این مدارس را در ایران پایه‌گذاری کند. این مدارس از نخستین نمونه‌های **مدارس رایگان، همگانی و غیرمکتبی** در ایران به‌شمار می‌روند.

### تأسیس اولین مدرسه
در **سال ۱۲۷۵ خورشیدی** (۱۸۹۶ میلادی) و در دوران سلطنت **[[مظفرالدین‌شاه|مظفرالدین‌شاه قاجار]]**، اسدالله معرفت اولین مدرسه خود را  به نام **مدرسه معرفت** را در **[[خامنه]]** تأسیس کرد. این مدرسه رایگان بود و برای نخستین بار از **میز، نیمکت و تخته سیاه** در کلاس‌های خود استفاده می‌کرد، که از روسیه وارد شده بودند. همچنین دانش‌آموزان یونیفرم‌های یک‌شکل با کمربند منقش به عبارت «مدرسه معرفت خامنه» می‌پوشیدند.

### توسعه و مدارس دیگر
اسدالله معرفت تصمیم داشت مدارسی را در شهرهای دیگر ایران و خارج از کشور تأسیس کند. بر اساس برخی منابع، او در **[[مشهد]]** و **پطروفسکی ([[مخاچ‌قلعه]] امروزی)** نیز مدارس دیگری برای کودکان ایرانی بنیان نهاد. اگرچه صحت این ادعاها هنوز به طور دقیق تأیید نشده، اما ارتباطات تجاری و سفرهای مکرر او به روسیه نشان می‌دهد که او به دنبال ترویج آموزش نوین ایرانیان در مناطق مختلف بود.

### شیوه‌های آموزشی نوین
مدرسه معرفت با شیوه‌های آموزشی مدرن همچون استفاده از **کارت‌های آفرین** برای تشویق دانش‌آموزان ممتاز و **تعلیمات نظامی** با استفاده از تفنگ‌های چوبی، تفاوت چشمگیری با دیگر مدارس زمان خود داشت. **اسدالله معرفت** در طول حیات خود تمام هزینه‌های مدرسه از جمله **کتاب و دفتر دانش‌آموزان** و **حقوق معلمان** را تأمین می‌کرد. برای تأمین مالی پایدار مدرسه پس از مرگ خود، او چندین باب مغازه را وقف کرد.

### تحولات پس از مرگ
پس از درگذشت اسدالله معرفت در سال ۱۲۹۳ خورشیدی، مدرسه معرفت همچنان به کار خود ادامه داد و در **سال ۱۳۰۵ خورشیدی** به یک مدرسه دولتی تبدیل شد و با نام **مدرسه نثار** فعالیت خود را ادامه داد. در **سال ۱۳۴۹ خورشیدی**، مدرسه دوباره تجدید بنا شد و نام آن به **مدرسه راهنمایی حاج اسدالله معرفت** تغییر یافت. مکان اصلی مدرسه در خامنه همچنان بدون تغییر باقی مانده است.

### معلمان و مدیران
از جمله معلمان برجسته مدرسه معرفت می‌توان به **[[میرزا حبیب معرفت]]** (اولین مدیر مدرسه)، **[[میرزا محمد اخی جهانی]]**، **[[میرزا ابراهیم تبریزی]]**، **[[ملا هاشم وایقانی]]**، **[[مشهدی محمدعلی ایمانی نوبر]]** و **[[آقا بالا محمودی]]** (آموزگار ورزش) اشاره کرد.

### ثبت در فهرست آثار ملی
مدرسه معرفت به دلیل اهمیت تاریخی و نقش آن در ترویج آموزش مدرن در ایران، در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
----

### تاریخ تأسیس مدارس مدرن به ترتیب:
۱. **[[دارالفنون]]** (۱۲۳۰ خورشیدی / ۱۸۵۱ میلادی)

* **مکان:** تهران
* **بانی:** میرزا تقی‌خان امیرکبیر

۲. **[[مدرسه رشدیه]]** (۱۳۰۵ قمری / ۱۲۶۶ خورشیدی / ۱۸۸۷ میلادی)

* **مکان:** تبریز
* **بانی:** میرزا حسن رشدیه

۳. **[[مدرسه معرفت]]** (۱۲۷۵ خورشیدی / ۱۸۹۶ میلادی)

* **مکان:** خامنه
* **بانی:** اسدالله معرفت

۴. **[[مدرسه حشمتیه]]** (۱۲۸۰ خورشیدی / ۱۹۰۱ میلادی)

* **مکان:** تهران
* **بانی:** محمدحسن‌خان حشمت‌الدوله

۵. **[[مدرسه شوکتیه]]** (۱۲۸۲ خورشیدی / ۱۹۰۳ میلادی)

* **مکان:** بیرجند
* **بانی:** امیر شوکت‌الملک

## منابع
*پایگاه اطلاع‌رسانی شهرداری خامنه
*پایگاه اطلاع‌رسانی شهرداری خامنه
* سازنده اولین مدارس مجانی به شیوه نو در ایران: لغت‌نامه دهخدا
* سید علی آذری، قیام شیخ محمد خیابانی با مقدمه سعید نفیسی. انشارات صفی علیشاه، ۱۳۲۹، تهران
* ناهیدی آذر، عبدالحسین، جنبش آزادیستان، شیخ محمد خیابانی، تبریز، نشر اختر تبریز، شابک: ۹۶۴۳۵۰۵۵۲۹ سال ۱۳۷۹ خورشیدی

رده:زادگان ۱۲۱۷
رده:درگذشتگان ۱۲۹۳
رده:اهالی خامنه
رده:کارآفرینان اهل ایران
رده:مدرسه‌سازان اهل ایران
رده:نیکوکاران اهل ایران