علی‌اشرف صادقی

**علی‌اشرف صادقی** (زادهٔ ۲۵ اردیبهشتِ ۱۳۲۰ در قم) زبان‌شناس ایرانی، استاد بازنشستهٔ دانشگاه تهران و عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. او به‌عنوان چهرهٔ ماندگار در حوزهٔ ادبیات معرفی شده‌است.

[بندانگشتی|از راست: [مصطفی عاصی، مجتبی منشی‌زاده، علی‌اشرف صادقی، یحیی مدرسی و محمد دبیرمقدم در اولین همایش نحو انجمن زبان‌شناسی ایران، بهمن ۱۳۹۰]]

[چپ|بندانگشتی|از راست: علی‌اشرف صادقی، [سعید حمیدیان و داریوش آشوری، سمینار نگارش فارسی، مرکز نشر دانشگاهی، ۱۳۶۱]]

## زندگی
صادقی در ۲۵ اردیبهشت ۱۳۲۰ در خانواده‌ای مذهبی در قم زاده شد. پدرش معلم و پدربزرگش، اشرف‌الواعظین، واعظ بود. پدرِ پدربزرگش نیز مجتهد بود. صادقی، پس از تحصیلات ابتدایی و متوسطه در حکیم نظامی قم، در ۱۳۳۸ به دانشگاه تهران رفت و در ۱۳۴۱ لیسانس ادبیات فارسی گرفت. وی در ۱۳۴۲ به دانشگاه سوربن در فرانسه رفت و در آنجا در رشتهٔ زبان‌شناسی عمومی ادامهٔ تحصیل داد و در سال ۱۳۴۶، پس از اخذ مدرک دکتری به ایران بازگشت. استاد راهنمای او در دورهٔ دکتری پروفسور آندره مارتینه، زبان‌شناسِ سرشناس و بنیادگذار مکتب نقشگرایی فرانسه در زبانشناسی، بود. (زندگینامۀ خودنوشت، ص 12) 
بندانگشتی|چپ|تقدیر از علی‌اشرف صادقی در اولین همایش نحو، بهمن ۱۳۹۰

## فعالیت‌ها
علی‌اشرف صادقی در سال‌های ۱۳۴۰ تا ۱۳۴۲ با مؤسسهٔ لغت‌نامهٔ دهخدا در تنظیم بخشی از حرف «گ» *[[لغت‌نامهٔ دهخدا]]* همکاری داشته‌است.  پس از بازگشت به ایران، صادقی در دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران مشغول به کار شد و تا کسب رتبهٔ استادی پیش رفت. او سرانجام در آغاز سال تحصیلی ۱۳۸۶–۱۳۸۷، به درخواست خود، بازنشسته شد؛ زیرا می‌خواست تمام همت خود را مصروفِ تدوین *[[فرهنگ جامع زبان فارسی]]* کند. این فرهنگ طرحی است که از اواسط دههٔ ۱۳۷۰، با حمایت فرهنگستان زبان و ادب فارسی و زیر نظر علی‌اشرف صادقی آغاز شده و جلد اول آن، مشتمل بر حرف «آ»، در سال ۱۳۹۲ منتشر شد. صادقی مدیر گروه فرهنگ‌نویسی فرهنگستان است و دبیریِ *[[مجله فرهنگ‌نویسی|مجلهٔ فرهنگ‌نویسی]]* را بر عهده دارد. او همچنین پایه‌گذار *[[مجلهٔ زبان‌شناسی]]* است و تا سال ۱۳۸۶ سردبیر آن بود. صادقی همچنین از ویراستاران *[[دانشنامهٔ ایران و اسلام]]*، *[[دانشنامهٔ جهان اسلام]]* و *[[دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]* بوده‌است.

## کتاب‌شناسی
* *[[دستور زبان فارسی (صادقی و ارژنگ)|دستور زبان فارسی]]* (با همکاری غلامرضا ارژنگ)، کتاب درسی سال دوم، سوم و چهارم دبیرستان، تهران: وزارت آموزش و پرورش، ۱۳۵۸
* *[[تکوین زبان فارسی]]*، تهران: دانشگاه آزاد ایران، ۱۳۵۷
* *[[مسائل تاریخی زبان فارسی]]*، تهران: انتشارات سخن، ۱۳۸۰
* تصحیح *[[لغت فرس اسدی]]*، با همکاری دکتر فتح‌الله مجتبائی، تهران: انتشارات خوارزمی، ۱۳۶۵
* *زبان‌شناسی نوین: نتایج انقلاب چامسکی* (ترجمهٔ دو فصل)، نیل اسمیت و دیردری ویلسون. تهران: انتشارات آگاه، ۱۳۶۷
* *[[نگاهی به گویش‌نامه‌های ایرانی]]*. تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی و مرکز نشر دانشگاهی، ۱۳۷۹
* *[[فرهنگ املایی خط فارسی]]*، علی اشرف صادقی و زهرا زندی مقدم، تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی
* *یادنامهٔ [[دکتر احمد تفضلی]]*، تهران: سخن، ۱۳۷۹
* تصحیح *[[فرهنگ فارسی مدرسهٔ سپهسالار]]*، منسوب به قطران تبریزی، تهران: انتشارات سخن، ۱۳۸۰
* *فارسی قمی*، قم: انتشارات باورداران، ۱۳۸۰
* *[[زبان‌های ایرانی (کتاب)|زبان‌های ایرانی]]*، یوسیف میخائیلوویچ اُرانسکی، علی‌اشرف صادقی (مترجم)، تهران: سخن، ۱۳۷۸
* *تهران: جغرافیا، تاریخ، فرهنگ*، سیدحسین نصر، علی‌اشرف صادقی، مصطفی مؤمنی و فرزانه ساسان‌پور، تهران: کتاب مرجع

[بندانگشتی|چپ|از چپ: علی‌اصغر قهرمانی مقبل، [سیروس شمیسا، ابوالحسن نجفی، محسن ذاکرالحسینی، علی‌اشرف صادقی و امید طبیب‌زاده، اولین همایش شعر فارسی و زبان‌شناسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۰ اردیبهشت ۱۳۸۹]]

## منابع

## پیوند به بیرون

* مقالات علی‌اشرف صادقی
* فارسی‌شناسی در گفتگو با دکتر علی‌اشرف صادقی 
* دیدار با علی‌اشرف صادقی
* علی‌اشرف صادقی از «خلاصةالاشعار» می‌گوید
* انتقاد «علی‌اشرف صادقی» به فرهنگ‌نویسی و مدیریت مؤسسه دهخدا
* درباره علی‌اشرف صادقی
* خاطرات علی‌اشرف صادقی از محمد معین منتشر می‌شود
* گزارش علی‌اشرف صادقی از روند تدوین فرهنگ جامع زبان فارسی 
* ورود انبوه واژگان عربی نظام آوایی فارسی را متأثر کرده‌است

رده:استادان دانشگاه تهران
رده:اعضای پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی
رده:افراد زنده
رده:اهالی قم
رده:برگزیدگان کتاب سال جمهوری اسلامی ایران
رده:برگزیدگان همایش چهره‌های ماندگار در ادب و فرهنگ
رده:دانش‌آموختگان دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران
رده:دستورنویسان اهل ایران
رده:دستورنویسان زبان فارسی
رده:زادگان ۱۳۲۰
رده:زبان‌شناسان اهل ایران
رده:صرف‌شناسان
رده:فرهنگ‌نویسان اهل ایران
رده:لغت‌شناسان اهل ایران
رده:نحوشناسان
رده:سردبیران نشریه‌های زبان‌شناختی
رده:زادگان ۱۹۴۱ (میلادی)
رده:دانش‌آموختگان کالج دانشگاهی لندن
رده:مترجمان از انگلیسی به فارسی
رده:واج‌شناسان اهل ایران
رده:زبان‌شناسان فارسی
رده:آواشناسان