open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
۴۶۸ (میلادی)

**۴۶۸ (میلادی)** چهارصد و شصت و هشتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* امپراتور لئون اول یک لشکرکشی دریایی عظیم را در قسطنطنیه ترتیب داد که ۶۴۰۰۰ پوند طلا (بیش از درآمد یک سال) هزینه داشت و شامل بیش از ۱۱۰۰ کشتی حامل ۱۰۰۰۰۰ نفر بود. این بزرگترین ناوگانی بود که تاکنون علیه وندال‌ها اعزام شده بود و لئو را تا مرز ورشکستگی پیش برد.
* امپراتور آنتمیوس یک لشکرکشی رومی را به فرماندهی مارسلینوس اعزام می‌کند. او وندال‌ها را از سیسیل بیرون رانده و ساردینیا را بازپس می‌گیرد. هراکلیوس، سردار شرقی ادسا، با نیرویی در سواحل لیبی، در شرق کارتاژ، پیاده می‌شود و از تریپولیتانیا پیشروی می‌کند.
* نبرد دماغه بون: وندال‌ها نیروی دریایی روم به فرماندهی باسیلیسکوس را که در پرومونتوریوم مرکوری، ۴۵ مایلی کارتاژ (تونس) لنگر انداخته بود، شکست دادند. در طول مذاکرات صلح، گنسریک از کشتی‌های آتشین استفاده کرد و آنها را با چوب و گلدان‌های روغن پر کرد و ۷۰۰ کشتی جنگی امپراتوری را نابود کرد. باسیلیسکوس با ناوگان بازمانده خود به سیسیل فرار کرد و در تمام مسیر توسط دزدان دریایی مور مورد آزار و اذیت قرار گرفت.
* اوت - مارسلینوس در سیسیل، احتمالاً به تحریک رقیب سیاسی‌اش، ریکیمر، به قتل رسید. هراکلیوس تنها ماند تا با وندال‌ها بجنگد؛ پس از دو سال لشکرکشی در بیابان، او به قسطنطنیه بازگشت.
* باسیلیسکوس پس از یک لشکرکشی فاجعه‌بار علیه وندال‌ها به قسطنطنیه بازمی‌گردد. او مجبور می‌شود برای فرار از خشم مردم، در کلیسای ایاصوفیه پناه بگیرد. لئوی اول او را مورد عفو امپراتوری قرار می‌دهد، اما او را به مدت ۳ سال به هراکلیا سینتیکا (تراکیه) تبعید می‌کند.
* دنگیزیک، پسر آتیلا هون، سفیری به قسطنطنیه می‌فرستد تا درخواست پول کند. لئون اول در ازای به رسمیت شناختن اقتدارش، سکونت هون‌ها در تراکیه را پیشنهاد می‌دهد. دنگیزیک امتناع می‌کند و از دانوب عبور می‌کند.
* شورش اوریک: گوت‌ها در آکیتانیا شورش می‌کنند. پادشاه آنها، اوریک، جنوب گال را اشغال می‌کند.
* نیروهای رومی تحت فرماندهی آناگاست، هون‌ها را در رودخانه اوتوس (ویت، بلغارستان) شکست دادند. دنگیزیک کشته شد و سر او در خیابان‌های قسطنطنیه گردانده شد. این سر که به انتهای یک تیر چوبی بسته شده بود، بالای دروازه زیلوکرکوس به نمایش گذاشته شد.
* وندال‌ها سیسیل را دوباره فتح کردند و شکستی قاطع بر نیروهای غربی وارد آوردند.

#### جیائوژو (ویتنام)

* مارس - لو موک، فرماندار جیائوژو، بر اثر بیماری درگذشت. لی ترونگ نهان، یک اشراف‌زاده، کودتایی علیه دولت جیائوژو انجام داد، مقامات لیو سونگ را در جیائوژو کشت، کنترل ارگ را به دست گرفت و سپس خود را فرماندار اعلام کرد. 
* نوامبر - لین ترونگ نهان فرستاده‌ای را برای صلح با لیو سونگ فرستاد و عنوان "هان چائو سو" را درخواست کرد، مقامی با اختیارات کمتر از فرماندار جیائوژو. امپراتور مینگ درخواست ترونگ نهان را پذیرفت و به او اختیار حکومت جیائوژو را تا سال ۴۷۹ میلادی داد.

### بر اساس موضوع

#### دین

* ۲۹ فوریه - پاپ هیلاریوس پس از ۶.۵ سال سلطنت در رم درگذشت و سیمپلیسیوس به عنوان چهل و هفتمین پاپ جانشین او شد.

## زادگان

* نکتان هارتلند، شاهزاده و قدیس ولزی (تاریخ تقریبی)

## درگذشتگان

* ۲۹ فوریه، – پاپ هیلاریوس
* دنگیزیک، پادشاه هون‌ها (تاریخ تقریبی)
* گونابهادرا، محقق-راهب بودایی هندی (متولد ۳۹۴)
* مارسلینوس، ژنرال رومی (مگایستر میلیتوم)

رده:۴۶۸ (میلادی)
۴۶۹ (میلادی)

**۴۶۹ (میلادی)** چهارصد و شصت و نهمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* تئودوریک، شاهزاده اوستروگوت، در سن ۱۵ سالگی، پس از گذراندن دوران کودکی به عنوان گروگان در دربار امپراتور لئون اول در قسطنطنیه (به ۴۵۹ مراجعه کنید) به پانونیا بازمی‌گردد.
* شورش اوریک: پادشاه اوریک ارتش رومی-برتونی ریوتاموس را در دئولس (شاتورو امروزی) شکست داد.
* لوسیدیوس، لرد رومی، لیسبون را به سوئوی‌ها تسلیم می‌کند.

#### اروپا

* وندال‌ها به اپیروس (یونان امروزی) حمله می‌کنند. آن‌ها از پلوپونز (یونان) اخراج می‌شوند و در تلافی، وندال‌ها ۵۰۰ نفر را در زاکینتوس گروگان می‌گیرند. در راه بازگشت به کارتاژ، آن‌ها قتل عام می‌شوند.

### بر اساس موضوع

#### دین

* واتیکان با شیلدریک اول، پادشاه فرانک‌های سالی، پیمانی می‌بندد و موافقت می‌کند که او را «کنستانتین جدید» بنامد، به شرط آنکه به مسیحیت گرود.

## زادگان

* ژو شی، مقام عالی رتبه سلسله لیانگ (متوفی ۵۲۴)

## درگذشتگان

* دنگیزیک، پادشاه هون‌ها (تاریخ تقریبی)
* هیداتیوس، اسقف آکوا فلاویای (تاریخ تقریبی)

## منابع

رده:۴۶۹ (میلادی)
۴۷۰ (میلادی)

**۴۷۰ (میلادی)** چهارصد و هفتادمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* شورش اوریک: نیروهای رومی تحت فرماندهی پائولوس و شیلدریک اول، گوت‌های آکیتانیا را در بورژ متوقف کردند و تورها را برای مدت کوتاهی در سال ۴۷۰ بازپس گرفتند. تمام غنایمی که آنها دزدیده بودند به دست پائول افتاد. 
* پائولوس، سردار رومی، اندکی پس از آن در آنژه کشته شد.
* کلیسای سانتو استفانو روتوندو در رم تقدیس شد (تاریخ تقریبی).

#### اروپا

* اودوآکر رهبر قبایل ژرمنی (هرولیک - اسکیریان فودراتی) در شمال ایتالیا شد (تاریخ تقریبی).

### بر اساس موضوع

#### دین

* مامرتوس، اسقف وین، روزهای روگاسیون (یک راهپیمایی سه روزه شامل دعا برای طلب رحمت خدا) را معرفی می‌کند.

## زادگان

* بوداپالیتا، محقق هندی مادیاماکا (متوفی ۵۵۰)
* قیصریوس، اسقف آرل (تاریخ تقریبی)
* دیونیسیوس اگزیگوس، مخترع دوران آنو دومینی (تاریخ تقریبی)
* اندلینتا، شاهزاده خانم و قدیس ولزی (تاریخ تقریبی)
* فرئولوس رودز، سناتور رومی (تاریخ تقریبی)
* فینیان کلونارد، قدیس راهب ایرلندی (متوفی ۵۴۹)
* تاریخ تقریبی – پاپ ژان اول

## درگذشتگان

* کینیچ پوپول هول، پادشاه شهر مایاها در کوپان
* رومانوس، غاصب رومی در امپراتوری روم غربی (اعدام شد)

رده:۴۷۰ (میلادی)
۴۷۱ (میلادی)

**۴۷۱ (میلادی)** چهارصد و هفتاد و یکمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* باسیلیسکوس، برادر زن امپراتور لئون اول، از تبعید بازمی‌گردد (به ۴۶۸ مراجعه کنید) و یک توطئه امپراتوری علیه آسپار (مگیستر میلیتوم) را رهبری می‌کند و در قتل او در قسطنطنیه کمک می‌کند.

#### بریتانیا

* ارتش شاه سرتیک از استراتکلاید به سواحل ایرلند حمله می‌کند، برخی از پیروان سنت پاتریک را اسیر می‌کند و آنها را به بردگی می‌فروشد (تاریخ تقریبی).

#### اروپا

* شورش اوریک: گوت‌های آکیتانیا تحت فرمان اوریک، ارتش رومی را که توسط امپراتور آنتمیوس به نزدیکی آرل فرستاده شده بود، شکست می‌دهند و بخش بزرگی از پروانس (جنوب گال) را فتح می‌کنند. شهر کلرمون-فران در اوورنی محاصره می‌شود.
* گوت‌ها، به رهبری تئودوریک استرابون، پس از ترور آسپار در تراکیه شورش می‌کنند. لئون اول، باسیلیکوس را برای سرکوب قیام می‌فرستد.
* تئودوریک کبیر، در سن ۱۷ سالگی، جانشین پدرش تئودمیر به عنوان پادشاه اوستروگوت‌ها شد و قوم خود را در موئسیای سفلی (بالکان) مستقر کرد.

#### آسیا

* شیانوِن، حاکم وی شمالی، رسماً بازنشسته شد. پسرش، شیائو ون دی، در سن ۴ سالگی، امپراتور جدید شد، که در ابتدا تحت سلطنت نامادری امپراتور شیانوِن، امپراتریس دواگر فنگ، بود.

### بر اساس موضوع

#### دین

* آکاکیوس به عنوان پاتریارک قسطنطنیه جانشین گنادیوس اول شد.

## زادگان
## درگذشتگان

* ۲۵ اوت - گنادیوس اول، پاتریارک قسطنطنیه
* آردابور، سردار رومی و پسر آسپار
* آسپار، آلان پاتریسین و سردار (مگیستر میلیتوم)
* اودوکیا، ملکه وندال و دختر والنتینیانوس سوم (تاریخ تقریبی)
* جولیوس پاتریسیوس، سردار رومی و پسر آسپار (تاریخ تقریبی)

رده:۴۷۱ (میلادی)
۴۷۲ (میلادی)

**۴۷۲ (میلادی)** چهارصد و هفتاد و دومین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم
* رابطهٔ ریکیمر، فرماندهٔ قدرتمند ژرمانی‌تبار و پادشاه‌ساز روم غربی با امپراتور دست‌نشانده‌اش آنتمیوس به دنبال شکست‌های سنگین او در جنگ علیه وندال‌ها و ویزیگوت‌ها رو به تیرگی می‌گذارد و ریکیمر رم، مقر آنتمیوس را محاصره می‌کند.
* الیبریوس از سوی ریکیمر به امپراتوری روم غربی منصوب می‌گردد.
* رم پس از سه ماه مقاومت فتح می‌شود و آنتمیوس به هنگام فرار دستگیر شده و گردن زده می‌شود.
* ۱۸ اوت - ریکیمر در کاخ خود بر اثر تب بدخیم و استفراغ خون درگذشت.
* ۲ نوامبر - اولیبریوس بر اثر استسقا درگذشت. او در طول چهار ماه حکومتش عمدتاً به دین علاقه‌مند بود.
* کوه وزوو فوران کرد. در طول فوران آتشفشانی، تمام جنوب اروپا با خاکستر پوشیده شد.

## زادگان

* امیلیان کوگولا، راهب بزرگ و قدیس ایبری (تاریخ تقریبی)

## درگذشتگان
* ۱۱ ژوئیه - آنتمیوس، امپراتور روم غربی (گردن زده شد)

* ۱۸ اوت - ریکیمر، حاکم بالفعل امپراتوری روم غربی
* مینگ دی، امپراتور چینی از سلسله لیو سونگ (متولد ۴۳۹)

* ۲۲ یا ۲۸ اکتبر یا ۲ نوامبر، الیبریوس، امپراتور روم غربی

رده:۴۷۲ (میلادی)
۴۷۴ (میلادی)

**۴۷۴ (میلادی)** چهارصد و هفتاد و سومین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* ۱۸ ژانویه - امپراتور لئون اول پس از ۱۷ سال سلطنت، بر اثر اسهال خونی در قسطنطنیه درگذشت. نوه ۷ ساله‌اش لئون دوم جانشین او شد که برای مدت کوتاهی حاکم امپراتوری بیزانس شد.
* ۹ فوریه - زنون، پدر لئو دوم، به عنوان امپراتور مشترک (آگوستوس) تاجگذاری کرد. او به همراه پسرش بر امپراتوری حکومت می‌کند و مرزهای شرقی را تثبیت می‌کند.
* ۲۴ ژوئن - ژولیوس نپوس به پورتوس می‌رسد و به راونا لشکرکشی می‌کند. او گلیسریوس را مجبور به کناره‌گیری از تاج و تخت می‌کند و خود را امپراتور امپراتوری روم غربی اعلام می‌کند.
* گلیسریوس به دالماتیا (بالکان) تبعید می‌شود و اسقف سالونا می‌شود. نه سنا و نه اشراف گالو-رومی تصمیم به مقاومت نمی‌گیرند و نپوس نشان امپراتوری را می‌پذیرد.
* ۱۷ نوامبر - لئون دوم پس از ۱۰ ماه سلطنت، بر اثر یک بیماری ناشناخته (احتمالاً توسط مادرش آریادنه مسموم شده بود) درگذشت. زنون تنها امپراتور شرق شد.
* زمستان - زنون سفیری را برای انعقاد صلح با شاه گنسریک اعزام می‌کند. او موفق می‌شود با وندال‌ها به توافق برسد تا مسیرهای تجاری در مدیترانه را ایمن کند.

### بر اساس موضوع

#### هنر

* مجسمه بودای ایستاده از سارنات، اوتار پرادش، (در دوره گوپتا) ساخته می‌شود. اکنون در موزه سارنات در هند نگهداری می‌شود (منبع تاریخ ساخت را قرن اول تا دوم پیش از میلاد ذکر می‌کند).

## زادگان

* ابراهیم اهل کراتیس، راهب مسیحی، قدیس (تاریخ تقریبی)
* آنتمیوس اهل ترالس، معمار یونانی، ریاضیدان (تاریخ تقریبی)
* کلوتیلد، همسر مسیحی کلوویس اول، جده پادشاهان بعدی مروونژی (تاریخ تقریبی) (درگذشته ۵۴۵)
* مگنوس فلیکس انودیوس، اسقف، شاعر لاتین (تاریخ تقریبی)

## درگذشتگان
* ۱۸ ژانویه - لئوی یکم، امپراتور روم شرقی
* ۱۰ یا ۱۷ نوامبر - لئوی دوم، امپراتور روم شرقی
* تئودمیر، پادشاه اوستروگوت‌ها

رده:۴۷۴ (میلادی)
۴۷۵ (میلادی)

**۴۷۵ (میلادی)** چهارصد و هفتاد و پنجمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* بهار - جنگ اوریک اسپانیا: وینسنتیوس در هیسپانیاروم تسلیم گوت‌های آکیتانیا می‌شود؛ اوریک فتح اسپانیا را به پایان می‌رساند.
* 9 ژانویه - امپراتور زنون تحت فشار از سلطنت کناره‌گیری می‌کند، زیرا عموی همسرش، باسیلیکوس، با حمایت مشاور مورد اعتماد زنون و ایلوس، از ایسوری‌ها، کودتایی را در قسطنطنیه ترتیب می‌دهد. باسیلیکوس تاج و تخت را غصب می‌کند و به عنوان امپراتور جدید (آگوستوس) امپراتوری روم شرقی اعلام می‌شود. او یک سلطنت 20 ماهه را آغاز می‌کند؛ زنون و هوادارانش به ایسوریا فرار می‌کنند.
* 9 آوریل - باسیلیکوس نامه‌ای (انکیکلیکون) به اسقف‌های امپراتوری خود صادر می‌کند و موضع مسیح‌شناسی میافیزیت را ترویج می‌دهد. این دیدگاه‌های مذهبی او را بسیار منفور می‌کند.
* تابستان - امپراتور ژولیوس نپوس در ازای استقلال کامل، به پادشاه ویزیگوت، اوریک، حق قانونی تصرف فتوحات خود، که شامل پرووانس (منطقه گال) نیز می‌شود، را اعطا می‌کند.
* 28 آگوست - ماگیستر میلیتوم اورستس کنترل دولت راونا را به دست می‌گیرد و ژولیوس نپوس را مجبور به فرار به دالماتیا می‌کند.
* 31 اکتبر - رومولوس آگوستوس توسط پدرش اورستس به عنوان امپراتور منصوب می‌شود و او در واقع نایب‌السلطنه امپراتوری روم غربی می‌شود. آگوستوس در نهایت به مدت 10 ماه به عنوان آخرین امپراتور غربی حکومت خواهد کرد.

#### آسیا

* بودیدارما، راهب بودایی، به چین سفر می‌کند و شروع به تدریس لانکاواتارا سوترا (تاریخ تقریبی) می‌کند.
* گونگجو پایتخت باکجه می‌شود و توسط گوگوریو که دره رودخانه هان (کره) را فتح می‌کند، تهدید می‌شود.
* مونجو پادشاه باکجه می‌شود.

#### امپراتوری بیزانس

* آتش‌سوزی بزرگ در قسطنطنیه با از دست دادن کاخ لائوس و - همراه با آن - زئوس معروف المپیا.

### بر اساس موضوع

#### هنر

* یک بودیساتوا (جزئیات یک نقاشی دیواری در غارهای آجانتا) در ماهاراشترا (هند) از دوره گوپتا) ساخته می‌شود (تاریخ تقریبی).

#### دین

* تدوین تلمود بابلی، منبع اکثر هلاخاهای یهودی، تکمیل می‌شود.

* کلیسای سنت سیمئون استایلیتس در سوریه تقدیس می‌شود.

## زادگان

* ایت اهل کیلیدی، راهبه ایرلندی (تاریخ تقریبی)
* فرئولوس اهل رودز، سناتور رومی (تاریخ تقریبی)

## درگذشتگان

* 27 مه - اوتروپیوس، اسقف اورنج
* فلاویوس مگنوس، کنسول روم
* گون‌گه‌رو، پادشاه باکجه (کره)
* مامرتوس، اسقف وین
* تونانتیوس فرئولوس، بخشدار پراتوری
* وینسنتیوس، هیسپانیاروم می آید 

## منابع

رده:۴۷۵ (میلادی)
۴۷۷ (میلادی)

**۴۷۷ (میلادی)** چهارصد و هفتاد و هفتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### آفریقا

* ۲۵ ژانویه - گنسریک، حاکم پادشاهی وندال، در کارتاژ به مرگ طبیعی درگذشت و پسر بزرگش هونریک جانشین او شد. او با ناوگان وندال خود کنترل جزایر غرب دریای مدیترانه را در دست گرفت و سیاست پدرش مبنی بر آزار و اذیت کاتولیک‌های رومی در آفریقا را لغو کرد.
* پادشاهی مستقل مائورو-روم (پادشاهی مورها و رومی‌ها) توسط بربرهای مسیحی در استان رومی موریتانی سزارینسیس (شمال الجزایر امروزی) تشکیل شد و از شرق با پادشاهی وندال هم‌مرز بود.

#### اروپا

* طبق وقایع‌نامه آنگلوساکسون، آل، اولین پادشاه ساکسون‌های جنوبی، به همراه سه پسرش در نزدیکی سایمن‌شور در سواحل ساسکس انگلستان پیاده می‌شود. بریتانیایی‌ها هنگام پیاده شدن با او درگیر می‌شوند، اما نیروی برتر او آنها را در پونسی محاصره کرده و به سمت ویلد می‌راند. در طول نه سال بعد، دارایی‌های ساحلی ساکسون‌ها به تدریج گسترش می‌یابد.

#### امپراتوری بیزانس

* آرماتوس، فرمانده نظامی بیزانس (مگیستر میلیتوم)، به دستور امپراتور زنون کشته می‌شود و پس از حمایت از شورش عمویش باسیلیکوس در سال ۴۷۵، توسط دوست خودش اونولفوس به قتل می‌رسد.

#### چین

* لیو ژون، ده ساله، پس از ترور برادرش هوفی توسط ژنرال شیائو دائوچنگ، امپراتور شون از سلسله لیو سونگ می‌شود. او شون را به عنوان حاکم دست‌نشانده منصوب می‌کند و خود را به عنوان نایب‌السلطنه معرفی می‌کند. شیائو قدرت‌های تقریباً امپراتوری به دست می‌آورد، بودیسم را به عنوان دین رسمی کشور تثبیت می‌کند و سیستم "سه رهبر" را برقرار می‌کند که طبق آن، مأموران بومی روستا، دهکده و منطقه مسئول مالیات و خدمت سربازی هستند.
* صومعه شائولین (طبق زندگینامه‌های مداوم راهبان برجسته (۶۴۵)) توسط دائوشوان تأسیس شد؛ این صومعه در ضلع شمالی کوه شائوشی، قله غربی کوه سونگ، یکی از چهار کوه مقدس چین، توسط امپراتور شیائو ون دی از سلسله وی شمالی در سال ۴۷۷ ساخته شد. یانگ شوانژی، در گزارش صومعه‌های بودایی لوئویانگ (۵۴۷) و لی شیان، در مینگ ییتونگژی (۱۴۶۱)، با مکان و انتساب دائوشوان موافق هستند. برای تاریخ تأسیس جایگزین، به ۴۹۵ یا ۴۹۷ مراجعه کنید.
* قدیمی‌ترین تاریخ برای قدیمی‌ترین تصویر نقاشی‌شده شناخته‌شده از قلاده اسب، روی نقاشی دیواری غاری در دون‌هوانگ، در دوران سلسله وی شمالی.

#### آسیا

* سامگون پادشاه پادشاهی کره‌ای باکجه شد.

## زادگان
## درگذشتگان
* گایسریک، پادشاه وندال‌ها و آلان‌ها (تاریخ احتمالی)

* آرماتوس، ژنرال بیزانسی (ماژستر میلیتوم)
* باسینا، ملکه تورینگن (آلمان)
* هوفی دی، امپراتور سلسله لیو سونگ (متولد ۴۶۳)
* لیو بینگ، مقام عالی رتبه سلسله لیو سونگ (متولد ۴۳۳)

* مانجو، پادشاه باکجه

* تیموتی دوم، پاتریارک ارتدکس قبطی اسکندریه
* یوان جان، مقام عالی رتبه سلسله لیو سونگ (متولد ۴۲۰)

رده:۴۷۷ (میلادی)
۴۷۸ (میلادی)

**۴۷۸ (میلادی)** چهارصد و هفتاد و هشتمین سال تقویم میلادی است.

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### اروپا

* ورینا، مادرزن امپراتور روم شرقی، زنون، تلاش می‌کند تا ژنرال ایلوس از ایسوری‌ها را به دلیل رویگردانی از برادرش باسیلیسکوس بکشد. شورش بزرگی توسط دامادش مارسیان و تئودوریک استرابو، جنگ‌سالار اوستروگوت، رهبری می‌شود، اما ایلوس با سرکوب شورش در سال ۴۷۹، دوباره وفاداری خود را به زنون ثابت می‌کند.

#### آسیا

* اولین معابد شینتو در ژاپن ساخته می‌شوند.
* سلسله لیو سونگ در چین به پایان می‌رسد.
* وقایع‌نامه‌های چینی، یادبودی را ثبت می‌کنند که توسط "پادشاه ژاپن" (احتمالاً یوریاکو)، که خود را "مدیر عالی امور نظامی در ژاپن و کره" توصیف می‌کند، به دربار سلسله وی شمالی ارسال شده است. امپراتور چین با تأیید سلسله ژاپنی در این عناوین پاسخ می‌دهد. این اولین تاریخ قابل تأیید در تاریخ ژاپن است.

## زادگان

* نارسس، سردار بیزانسی (متوفی ۵۷۳)

## درگذشتگان

* لوپوس اهل تروا، اسقف و قدیس فرانسوی (تاریخ تقریبی)
* شن یوژی، ژنرال چینی لیو سونگ

رده:۴۷۸ (میلادی)
۴۸۰ (میلادی)

**۴۸۰ (میلادی)** چهارصد و هشتادمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* امپراتور زنون رسماً اتحاد امپراتوری شرقی/غربی را منحل کرد و به عنوان اولین امپراتور تنها روم در ۸۵ سال حکومت کرد. مقام امپراتور دیگر هرگز تقسیم نشد.

#### بالکان

* ژولیوس نپوس، امپراتور سابق امپراتوری روم غربی، در تبعید در دالماتیا درگذشت (او توسط سربازان خود، در ویلای خود، نزدیک سالونا، به قتل رسید).
* ۹ دسامبر - اودوآکر دالماتیا را اشغال کرد و قاتلان نپوس را تحت پیگرد قانونی قرار داد. او بعداً با همکاری سنای روم قدرت سیاسی خود را برقرار کرد.

اروپا

* شاه شیلپریک اول می‌میرد و برادرزاده‌اش گوندوباد جانشین او می‌شود که قلمرو او بخش زیادی از شرق گال را در بر می‌گیرد و دو پایتخت در لیون و ژنو دارد. او به همراه برادرانش شیلپریک دوم، گوندومار و گودگیزل، بر پادشاهی بورگوندی حکومت می‌کند.
* سیاگریوس، حاکم قلمرو سواسون، موفق می‌شود اقتدار رومی‌ها را در شمال گال حفظ کند. او از "پادشاهی" خود در برابر فرانک‌های سالی همسایه دفاع می‌کند.
* ویزیگوت‌ها تحت رهبری شاه اوریک، حکومت خود را از لوار تا جبل الطارق (تاریخ تقریبی) گسترش می‌دهند.
* ایرلند: اسقف‌نشین کانر تأسیس می‌شود.

#### آسیا

* بوداگوپتا، حاکم امپراتوری گوپتا، روابط دیپلماتیک با پادشاهی کانائوج برقرار می‌کند و هون‌ها را از دشت‌های حاصلخیز شمال هند بیرون می‌راند.
* شاهزاده سِینی جانشین پدرش یوریاکو می‌شود و بیست و دومین امپراتور ژاپن می‌شود.

### بر اساس موضوع

#### دین

* کنستانتیوس لیون تحقیقات خود را برای کتاب زندگی مقدس آلمانی ("درباره زندگی ژرمنوس") آغاز می کند. او همچنین تشییع نامه ای از ژرمنوس اکسر (تاریخ تقریبی) می نویسد.

## زادگان

* بادریک، پادشاه تورینگی‌ها (تاریخ تقریبی)
* بندیکت نرسیا، رهبان (تاریخ تقریبی)
* بوئتیوس، فیلسوف و نویسنده رومی (درگذشته ۵۲۴)
* دیگناگا، بنیانگذار بودایی منطق هندی (درگذشته ۵۴۰)
* اوتاریک، شاهزاده ویزیگوت (تاریخ تقریبی)
* گلیمر، پادشاه وندال‌ها و آلان‌ها (درگذشته ۵۵۳)
* اسکولاستیکا، راهبه مسیحی (تاریخ تقریبی)
* شیائو ژائوون، امپراتور چی جنوبی (درگذشته ۴۹۴)
* زو گنگژی، ریاضیدان چینی (درگذشته ۵۲۵)

## درگذشتگان

* چیلپریک اول، پادشاه بورگوندی
* کونال کرمتین، پادشاه اویسناخ (ایرلند)
* اربین دومنونیا، پادشاه بریتون (تاریخ تقریبی)
* ژولیوس نپوس، امپراتور روم غربی
* نختان اول، پادشاه پیکت‌ها
* تیدفیل، قدیس زن (تاریخ تقریبی)

## منابع

رده:۴۸۰ (میلادی)
۴۸۱ (میلادی)

**۴۸۱ (میلادی)** چهارصد و هشتاد و یکمین سال تقویم میلادی است.

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### اروپا

* شاه شیلدریک اول پس از ۲۴ سال سلطنت در تورنه درگذشت. پسر ۱۵ ساله‌اش کلوویس جانشین او شد که تا زمان مرگش در سال ۵۱۱، حاکم فرانک‌های سالی در استان گالیا بلژیکا (بلژیک امروزی) شد.
* تئودوریک استرابون بلغارها را در تراکیه شکست می‌دهد و با ارتشی (۱۳۰۰۰ نفر) به سمت قسطنطنیه حرکت می‌کند. پس از مشکلات لجستیکی، مجبور به بازگشت به یونان می‌شود. در اردوگاهی در استابولوم دیومدیس، نزدیک فیلیپی، از اسبی سرکش به نیزه می‌افتد و می‌میرد.

#### ایران

* ارمنی‌ها در قیامی که تا سال ۴۸۴ ادامه یافت، علیه حکومت ایران شورش کردند. آنها به رهبری واهان مامیکونیان، برادرزاده وارتان فقید، در ازای کمک نظامی، آزادی مذهبی و سیاسی به دست آوردند. واهان به عنوان فرماندار (مرزبان) منصوب شد.

#### آسیا

* جانگسو از گوگوریو با موهه به شیلا حمله می‌کند. بکجه و گایا به کمک شیلا آمدند و نیروهای گوگوریو را شکست دادند.

## درگذشتگان
* شیلدریک یکم، پادشاه فرانک‌های سالی از دودمان مروونژی (یا ۴۸۲)

* سابینیانوس مگنوس، ژنرال رومی
* تئودوریک استرابون، رئیس استروگوتیک
* تیموتای سوم، پدرسالار اسکندریه

رده:۴۸۱ (میلادی)
۴۸۲ (میلادی)

**۴۸۲ (میلادی)** چهارصد و هشتاد و دومین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* امپراتور زنون در تلاشی ناموفق برای تعدیل تصمیم گرفته شده در شورای کالسدون (۴۵۱) و حل اختلافات بین کلیساهای شرقی و غربی، فرمان اتحاد (هنوتیکون) را صادر می‌کند. زنون به دلایل سیاسی آرزو دارد کلیساهای مونوفیزیت مصر، فلسطین و سوریه را آرام کند.

#### اروپای شرقی

* تأسیس افسانه‌ای کیف، در سواحل رودخانه دنیپر.

#### چین

* شاهزاده چی وودی جانشین پدرش چی گائودی می‌شود و امپراتور چی جنوبی می‌شود.

## زادگان

* ژوستینین اول، امپراتور امپراتوری بیزانس (متوفی ۵۶۵)

## درگذشتگان

* ۸ ژانویه - سورینوس اهل نوریکوم، راهب و قدیس
* آیل مولت، پادشاه عالی ایرلند (تاریخ تقریبی)
* چی گائودی، امپراتور چینی چی جنوبی (متولد ۴۲۷)

## منابع
رده:۴۸۲ (میلادی)
۴۸۴ (میلادی)

**۴۸۴ (میلادی)** چهارصد و هشتاد و سومین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* ۱۹ ژوئیه - لئونتیوس، غاصب رومی، در تارسوس (ترکیه امروزی) به عنوان امپراتور تاجگذاری کرد. ملکه ورینا نامه‌ای به فرمانداران اسقف‌نشین شرق و اسقف‌نشین مصر برای حمایت فرستاد. او در انطاکیه به رسمیت شناخته شد و آن را پایتخت خود قرار داد.
* لئونتیوس علیه امپراتور زنون شورش می‌کند، که او نیز با شورش تئودوریک کبیر، پادشاه اوستروگوت‌ها، روبرو می‌شود. او ارتشی را به سوریه می‌فرستد، اما توسط ایلوس، سردار بیزانسی، شکست می‌خورد.
* زنون با تئودوریک کبیر پیمان صلح امضا می‌کند. او او را به مقام ماگیستر میلیتوم منصوب می‌کند و به مقام کنسولی می‌رسد. امپراتوری شرقی با مذاکرات دیپلماتیک نجات می‌یابد و ارتش امپراتوری در پشت دیوارهای قسطنطنیه تقویت می‌شود.

#### اروپا

* پادشاه گوندوباد قانون لکس بورگوندیوم، مجموعه قوانین بورگوندی‌ها در مورد ازدواج و ارث، و همچنین تنظیم ارث و سایر مجازات‌ها را اعلام کرد (تاریخ تقریبی).
* ۲۸ دسامبر - اوریک، پادشاه ویزیگوت‌ها، درگذشت و پسرش آلاریک دوم جانشین او شد. اوریک برای محافظت از شهر کارکاسون در جنوب شرقی تولوز، در پیچ رودخانه آئود، دیوار دفاعی ساخته است.

#### آفریقا

* ۲۴ فوریه - پادشاه هونریک فرمان ۴۸۴ را تصویب کرد، قانونی که کاتولیک را در پادشاهی وندال ممنوع می‌کرد. چند هفته بعد، پادشاه هونریک اسقف‌های کاتولیک را از مناصبشان برکنار و برخی را به کرس تبعید کرد. تعدادی از آنها، از جمله فرماندار سابق ویکتوریا به همراه فرومنتیوس و دیگر بازرگانان، کشته شدند. آنها پس از امتناع از گرویدن به آیین آریایی، در هادرومتوم کشته شدند.
* ۲۳ دسامبر - هونریک درگذشت و برادرزاده‌اش گونتاموند جانشین او شد و او پادشاه وندال‌ها شد. در دوران سلطنت او، کاتولیک‌ها از آزار و اذیت رهایی یافتند و او اقتصاد پادشاهی را تثبیت کرد.

#### آسیا

* هفتالیان (هون‌های سفید) به ایران حمله می‌کنند. پادشاه پیروز اول ارتشی متشکل از ۵۰،۰۰۰ تا ۱۰۰،۰۰۰ نفر را گرد هم می‌آورد و برادرش بلاش را در رأس حکومت تیسفون قرار می‌دهد. در نبرد هرات، ایرانیان غافلگیر شده و شکست می‌خورند. پیروز اول کشته می‌شود و جسدش پیدا نمی‌شود. بلاش تاجگذاری کرده و پادشاه ایران می‌شود.
* پیمان نوارساک بین ایرانیان و ارمنیان منعقد شد.

### بر اساس موضوع

#### دین

* پاپ فلیکس سوم، آکاسیوس قسطنطنیه و پیتر سوم اسکندریه را به دلیل نقششان در صدور فرمان اتحاد (هنوتیکون) توسط زنون در دو سال پیش، تکفیر کرد. او این فرمان را بدعت‌آمیز می‌دانست و شکاف بین کلیسای روم و کلیسای قسطنطنیه گسترش یافت. شکاف آکاسیه تا سال ۵۱۹ حل نشد.

## زادگان

* آنتونینا، بانوی بیزانسی و همسر بلیزاریوس (تاریخ تقریبی)
* برندان، راهب بزرگ و قدیس ایرلندی (تاریخ تقریبی)

## درگذشتگان
* ۲۳ دسامبر - هونریک، پادشاه وندال‌ها و آلان‌ها
* اوریک، پادشاه ویزیگوت‌ها
* پیروز یکم، شاهنشاه ساسانی

* سِنِئی، امپراتور ژاپن
* ورینا، همسر امپراتور سابق لئون اول

## منابع
رده:۴۸۴ (میلادی)
۴۸۵ (میلادی)

**۴۸۵ (میلادی)** چهارصد و هشتاد و پنجمین سال تقویم میلادی است.

## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### بریتانیا

* ایله از ساسکس، پادشاه ساکسون‌های جنوبی، در کنار نهر مرکردسبورن با بریتانیایی‌ها می‌جنگد. نبرد با تساوی به پایان می‌رسد (طبق وقایع‌نامه آنگلوساکسون).
* دوره "دوازده نبرد" آرتور، که در طی آن او به شکست‌ناپذیری شهرت یافت (تاریخ تقریبی).

#### آسیا

* امپراتور شیائوون سیستم کشاورزی "میدانی برابر" (جونتین) را برقرار می‌کند و به هر خانواده دهقان حدود ۱۹ هکتار (۱۴۰ مو) زمین اختصاص می‌دهد. بخشی از زمین به عنوان زمین اقلیت توسط کشاورز تقسیم می‌شود تا به طور نامحدود نگهداری شود و بقیه در صورت فوت یا بازنشستگی کشاورز به دولت بازگردانده می‌شود. سپس جمعیت توسط یکدیگر با نقش نظارت بر یکدیگر تقسیم می‌شوند. نتیجه این اصلاحات این است که کشاورزان اکثراً دارایی‌های خود را به زمین‌داران بزرگ نمی‌فروشند. این امر پایه مالی تشکیل سلسله‌های سوئی و تانگ را فراهم کرد. 
* فرماندار جیائوژو، لی توک هیان، از ترس جنگ با چی جنوبی، تسلیم شد و رسماً پایان تقریباً 20 سال حکومت خاندان لی در منطقه را رقم زد.
* شاهزاده کنزو جانشین پدرخوانده‌اش سِنِئی می‌شود و بیست و سومین امپراتور ژاپن می‌شود.

### بر اساس موضوع

#### دین

* پیتر فولر، پاتریارک انطاکیه، توسط شورای اسقف‌های غربی در رم محکوم و تکفیر می‌شود.

## زادگان

* کاسیودوروس، سیاستمدار و نویسنده رومی (تاریخ تقریبی)
* سامسون اهل دول، اسقف و قدیس (تاریخ تقریبی)

## درگذشتگان

* ۱۷ آوریل - پروکلوس، فیلسوف نوافلاطونی یونانی (متولد ۴۱۲)
* ابراهیم کلرمونتی، راهب بزرگ و قدیس (تاریخ تقریبی)
* آسکلپیجنیا، فیلسوف و عارف آتنی (متولد ۴۳۰)
* فینکات مک گارچو، پادشاه لینستر

## منابع
رده:۴۸۵ (میلادی)
۴۸۶ (میلادی)

**۴۸۶ (میلادی)** چهارصد و هشتاد و ششمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### اروپا

* جنگ فرانسه و روم در سال ۴۸۶ - نبرد سواسون (گل): نیروهای فرانکی به رهبری شاه کلوویس اول، ارتش رومی سیاگریوس را شکست می‌دهند. حکومت روم تحت رهبری سیاگریوس پایان می‌یابد. سرزمین بین سام و لوار بخشی از امپراتوری فرانکی می‌شود. سیاگریوس به ویزیگوت‌ها (تحت رهبری شاه آلاریک دوم) فرار می‌کند، اما کلوویس تهدید به جنگ می‌کند و او را برای اعدام تحویل می‌دهند.
* کلوویس اول اقامتگاه جدید خود را در سواسون تأسیس می‌کند. او راگناچار، پادشاه کوچک فرانکی (رگولوس)، را به عنوان معاون حاکم خود منصوب می‌کند.

### بر اساس موضوع

#### دین

* مسیحیان ایرانی که پیرو نسطوری‌گرایی هستند در دومین شورای سلوکیه (ترکیه امروزی) گرد هم می‌آیند.

## زادگان
## درگذشتگان

* سیاگریوس، مقام رسمی رومی در گال (تاریخ تقریبی)

## منابع

رده:۴۸۶ (میلادی)
۴۸۷ (میلادی)

**۴۸۷ (میلادی)** چهارصد و هشتاد و هفتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### اروپا

* شاه اودوآکر ارتشی را برای پیروزی در برابر روگیایی‌ها در نوریکوم (اتریش امروزی) رهبری می‌کند.

#### آسیا

* کنزو، امپراتور ژاپن، در سن ۳۸ سالگی، پس از تنها سه سال سلطنت درگذشت.

#### آمریکای مرکزی

* ۲۸ ژوئیه - بوتز آج ساک چیک حاکم جدید دولت-شهر مایایی پالنکه، در جایی که اکنون ایالت چیاپاس در جنوب مکزیک است، می‌شود و تا زمان مرگش در سال ۵۰۱ سلطنت می‌کند.

### بر اساس موضوع

#### دین

* شورای لاتران، که توسط پاپ فلیکس سوم تشکیل شد، شرایطی را برای پذیرش مجدد مسیحیانی که توسط وندال‌ها دوباره غسل ​​تعمید داده شده‌اند، در کلیسا تعیین می‌کند.

## زادگان

* ساکردوس لیون، اسقف اعظم فرانسه (متوفی ۵۵۱)
* تئودریک اول، پادشاه فرانک‌ها (تاریخ تقریبی) (متوفی ۵۳۴)
* شیائو بائویین، شاهزاده چی جنوبی (متوفی ۵۳۰)

## درگذشتگان

* گائو یون، دوک وی شمالی (متولد ۳۹۰)
* کینزو، امپراتور ژاپن (تاریخ تقریبی)
* سیاگریوس، "پادشاه رومی‌ها" (تاریخ تقریبی)

## منابع

رده:۴۸۷ (میلادی)
۴۸۸ (میلادی)

**۴۸۸ (میلادی)** چهارصد و هشتاد و هشتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* امپراتور زنون قدرت را از لئونتیوس غاصب و ایلوس، اشراف‌زاده‌ی ایسوریایی، که دستگیر و اعدام شدند، بازپس گرفت و به شورشی ۴ ساله پایان داد (به ۴۸۴ مراجعه کنید).
* زننو به تئودوریک کبیر دستور می‌دهد تا رقیبش اودوآکر را که خود را پادشاه ایتالیا معرفی کرده بود، سرنگون کند (به ۴۷۶ مراجعه کنید). او با ارتشی از اوستروگوت‌ها به سمت غرب لشکرکشی می‌کند.

#### اروپا

* طبق وقایع‌نامه آنگلوساکسون، هنگیست می‌میرد و پسرش اویسک به عنوان پادشاه کنت جانشین او می‌شود.
* در میان مردمی که در ساحل جنوبی دانوب در نوریکوم ریپنزه زندگی می‌کنند و عملاً توسط روگی‌ها اداره می‌شوند، که مرکز امپراتوری آنها در نزدیکی کرمس در ساحل شمالی است، رومی‌ها وجود دارند که قبلاً از شهرک‌های دانوب در بالای رودخانه انس تخلیه شده بودند. آنها شامل اعضای صومعه سورین نیز می‌شوند. از آنجا که برخی از روگی‌ها می‌خواهند برای روم شرقی علیه اودوآکر بجنگند، امپراتوری روگی را نابود می‌کنند و به برادرش، هونولف، اجازه می‌دهند رومی‌ها را به ایتالیا تخلیه کنند تا از تأسیس مجدد امپراتوری روگی توسط یک شاهزاده بازمانده جلوگیری شود. لیمی‌های شمالی دانوب امپراتوری روم عملاً رها شده‌اند. حتی یادگارهای سورینوس از نوریکوم نیز با آنها حمل می‌شود.
* گپیدها بلگراد را تصرف می‌کنند.

#### ایران

* قباد اول توسط اشراف تاجگذاری می‌شود و به عنوان نوزدهمین پادشاه ایران، جانشین عموی نابینایش بلاش می‌شود.

#### آسیا

* نینکن، وارث فرزندخوانده سِینی، جانشین برادرش کینزو می‌شود و امپراتور جدید ژاپن می‌شود.

### بر اساس موضوع

#### دین

* پتر فولر توسط پالادیوس به عنوان پاتریارک انطاکیه جانشین می‌شود.

* فراویتا پاتریارک قسطنطنیه می‌شود.

## زادگان

* هی دی، امپراتور چی جنوبی (متوفی 502)
* سنان مک گیرسین، قدیس ایرلندی
* یو، ملکه وی شمالی (متوفی 507)

## درگذشتگان
*بلاش یکم؛ شاه ساسانی
*هنگیست؛ پادشاه کنت

* ایلوس، سردار بیزانسی
* لئونتیوس، غاصب بیزانسی
* پیتر فولر، پاتریارک انطاکیه

## منابع

رده:۴۸۸ (میلادی)
۴۸۹ (میلادی)

**۴۸۹ (میلادی)** چهارصد و هشتاد و نهمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* امپراتور زنون مدرسه ادسا (ترکیه امروزی) را به دلیل تدریس آموزه‌های نسطوری تعطیل می‌کند و در نتیجه، دانشمندان به کلیسای سریانی شرق پناه می‌برند.

#### اروپا

* اوت - نبرد سیرمیوم در پانونیا: اوستروگوت‌ها به رهبری تئودوریک کبیر، به دستور امپراتور روم شرقی زنون، برای حمله به شمال ایتالیا حرکت کردند و گپیدها را که سعی در جلوگیری از پیشرفت آنها داشتند، شکست دادند.
* ۲۸ اوت - پس از عبور از آلپ‌های جولیان، اوستروگوت‌ها نیروهای قاطع اودوآکر را در نبرد ایسونزو (نزدیک آکویلیای رومی یا سوچای امروزی) شکست دادند و وارد ایتالیا شدند. این تاریخ متعاقباً توسط تئودوریک برای ایجاد یک قانون مرور زمان ۳۰ ساله (سه‌ساله) که در ۲۸ اوت ۵۱۹ پایان می‌یافت، استفاده شد و پس از آن هرگونه تصرف غیرقانونی زمین در این دوره دیگر قابل اعتراض نبود.
* ۳۰ سپتامبر - نبرد ورونا: اودوآکر برای دومین بار توسط تئودوریک شکست خورد. او به پایتخت تسخیرناپذیر راونا عقب‌نشینی می‌کند.
* اوستروگوت‌ها شهرهای پاویا و میلان را تصرف می‌کنند. اکثر ارتش اودوآکر، از جمله فرمانده نظامی او، توفا، به تئودوریک تسلیم می‌شوند.

### بر اساس موضوع

#### دین

* اولین معبد کنفوسیوس در شمال چین (خارج از معبد اجدادی در کوفو) ساخته می‌شود.

## زادگان
## درگذشتگان

* آکاسیوس، پاتریارک قسطنطنیه
* مودست، اسقف تری‌یر
* سیدونیوس آپولیناریس، اسقف و دیپلمات
* وانگ جیان، مقام رسمی لیو سونگ و چی جنوبی (متولد ۴۵۲)

## منابع

رده:۴۸۹ (میلادی)
۴۹۰ (میلادی)

**۴۹۰ (میلادی)** چهارصد و نودمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### اروپا

* بهار - اودوآکر از جنوب نیروی کمکی دریافت می‌کند و راونا را ترک می‌کند. او اوستروگوت‌ها را در نزدیکی فائنتسا شکست می‌دهد.
* شاه تئودوریک کبیر به تیچینوم (پاویا امروزی) عقب‌نشینی می‌کند، جایی که اردوگاهی مستحکم می‌سازد که محاصره می‌شود.
* تابستان - بورگوندی‌ها، به رهبری شاه گوندوباد، از آلپ عبور می‌کنند و لیگوریا را غارت می‌کنند. بسیاری از رومی‌ها به اسارت گرفته می‌شوند.
* شاه آلاریک دوم با اعزام یک ارتش ویزیگوت برای شکستن محاصره اودوآکر از پاویا، از تئودوریک در فتح ایتالیا حمایت می‌کند.
* 11 آگوست - نبرد رودخانه آدا: تئودوریک و متحدش آلاریک دوم، نیروهای اودوآکر را در رودخانه آدا، نزدیک میلان، شکست می‌دهند.
* تئودوریک و اوستروگوت‌هایش راونا را محاصره می‌کنند. شهرهای چزنا و ریمینی وفاداری خود را به اودوآکر حفظ می‌کنند.

#### آسیا

* ملکه فنگ از سلسله وی شمالی چین درگذشت. او با افتخارات باشکوهی در مقبره ونمینگ به خاک سپرده شده است.

* در جیائوژو، یک مقام دولتی به نام فوک دانگ چی کودتایی علیه فرماندار فونگ فاپ ثونگ انجام داد و او را اسیر کرد. در ماه نوامبر، امپراتور وو، فوک دانگ چی را به عنوان فرماندار جدید جیائوژو منصوب کرد.

### بر اساس موضوع

#### دین

* اوفمیوس پاتریارک قسطنطنیه می‌شود.

## زادگان

* ۳ مه – کان جوی چیتام اول، حاکم پالنکه (درگذشته ۵۶۵)
* جان فیلوپونوس، مفسر و فیلسوف ارسطویی (درگذشته ۵۷۰)
* رومانوس ملودی‌سرا، شاعر سوری (تاریخ تقریبی)
* ویجیلانتیا، شاهزاده خانم بیزانسی (تاریخ تقریبی)

## درگذشتگان

* فنگ، ملکه چین و نایب‌السلطنه وی شمالی (متولد ۴۴۲)
* پیتر سوم مونگوس، پاتریارک اسکندریه
* تئودورای اسکندریه، مادر صحرا

## منابع

## منابع

رده:۴۹۰ (میلادی)
۴۹۱ (میلادی)

**۴۹۱ (میلادی)** چهارصد و نود و یکمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* ۹ آوریل - امپراتور زنون، در سن ۶۶ سالگی، پس از ۱۷ سال سلطنت، بر اثر اسهال خونی (یا صرع) درگذشت. او پسری برای جانشینی نداشت و آناستازیوس، مقام رسمی کاخ (silentiarius) و دوست مورد علاقه ملکه آریادنه، به تخت سلطنت نشست.
* ۲۰ مه - آناستاسیوس اول اندکی پس از جلوسش با آریادنه ازدواج کرد. سلطنت او به دلیل انحرافات مذهبی و جنگ داخلی که توسط لونگینوس، برادر امپراتور فقید زنون، آغاز شده بود، مختل شد.
* شورش‌های ضد ایزوریایی در هیپودروم قسطنطنیه آغاز شد. لونگینوس و چندین ایزوریایی دیگر، از جمله ژنرال لونگینوس کاردالایی، به تباید (مصر) تبعید شدند.

#### بریتانیا

* آل ساسکس شهر مستحکم آندریتوم در جنوب بریتانیا را محاصره و فتح کرد. او جمعیت را که ظاهراً بریتون‌های شبه رومی بودند (طبق وقایع‌نامه آنگلوساکسون) قتل عام کرد.

#### اروپا

* 9 ژوئیه - اودوآکر با نگهبانان هرولی خود حمله‌ای شبانه انجام داد و با تئودوریک کبیر در آد پینتام درگیر شد. هر دو طرف متحمل خسارات سنگینی شدند، اما در نهایت تئودوریک حمله را دفع کرد و اودوآکر را مجبور به عقب‌نشینی به راونا کرد.

#### آسیا

* مونجامیونگ حاکم پادشاهی کره‌ای گوگوریو شد.

### بر اساس موضوع

#### دین

* لوپیچینوس اسقف لیون شد. او بنیانگذار صومعه‌های سنت کلود (کوه‌های ژورا) است.

## زادگان
*یوحنا مالالاس؛ رویدادنامه‌نویس اهل انطاکیه (تاریخ تقریبی)

## درگذشتگان
*پیتر ایبریایی؛ فیلسوف و روحانی گرجی
*زنون؛ امپراتور بیزانس
## پانویس

## منابع

رده:۴۹۱ (میلادی)
۴۹۲ (میلادی)

**۴۹۲ (میلادی)**(**[[اعداد رومی|CDXCII]]**) چهارصد و نود و دومین سال تقویم میلادی و سالی کبیسه در گاه‌شماری ژولینی بود که در روز چهارشنبه شروع شد. آن زمان این سال را به عنوان **سال کنسولی [[آناستاسیوس یکم|آناستاسیوس]] و روفوس** (و کمتر با نام **۱۲۴۵ [[از تاریخ پیدایش رم]]**) می‌شناختند. نامگذاری ۴۹۲ برای این سال مربوط به دوران اولیهٔ قرون وسطی است؛ زمانی که دورهٔ تقویمی پس از میلاد برای نامگذاری سال‌ها در اروپا شایع شد.

## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* جنگ ایسوری‌ها: ایسوری‌ها شورشی را علیه امپراتور آناستاسیوس اول در جنوب آناتولی مرکزی آغاز می‌کنند.
* نبرد کوتیائوم: شورشیان ایسوری توسط ارتش روم شرقی به فرماندهی جان سکایی و جان گوژپشت (از فرماندهان تابع آنها می‌توان به جاستین اول آینده اشاره کرد) شکست می‌خورند. آنها به قلعه‌های کوهستانی خود عقب‌نشینی می‌کنند و تا سال ۴۹۷ به جنگ چریکی علیه نیروهای رومی ادامه می‌دهند.

#### اروپا

* شاه تئودریک کبیر، ریمینی را فتح می‌کند و ناوگان اوستروگوت خود را برای محاصره بندرگاه‌ها در ۶ مایلی پایتخت راونا می‌آورد. آذوقه، غذا و تدارکات مهم قطع می‌شود و ساکنان از گرسنگی می‌میرند.

### بر اساس موضوع

#### دین

* ۱ مارس - پاپ فلیکس سوم پس از ۹ سال سلطنت که در آن پاتریارک آکاسیوس قسطنطنیه را تکفیر کرد و بدین ترتیب کلیسای غربی و کلیسای شرقی (انشقاق آکاسیا) را از هم جدا کرد، درگذشت. ژلازیوس یکم به عنوان چهل و نهمین پاپ جانشین او شد.

## زادگان
## درگذشتگان

* ۳ ژانویه &ndash; فلیکس سوم، کشیش ایتالیایی و پاپ 
* شیائو نی، شاهزاده چی جنوبی (متولد ۴۴۴) 

## پانویس

## منابع
*

رده:۴۹۲ (میلادی)
۴۹۴ (میلادی)

**۴۹۴ (میلادی)** چهارصد و نود و سومین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* زلزله‌ای شهر بندری لاذقیه (سوریه امروزی) را ویران می‌کند.

#### چین

* امپراطور شیائو ون دی، پایتخت وی شمالی را از داتونگ به لوئویانگ منتقل می‌کند. او زبان چینی را زبان رسمی دربار خود قرار می‌دهد و به اشراف خود دستور می‌دهد نام‌های چینی را برای خود انتخاب کنند.

### بر اساس موضوع

#### دین

* گلاسیوس اول رابطه بین کلیسا و دولت را ترسیم می‌کند (آموزه دو شمشیر، که در نامه‌اش به امپراتور روم شرقی آناستاسیوس اول با عنوان «دِکرِتوم ژلاسیانوم» تدوین شده است.

* گلاسیوس اول، سنت جورج را قدیس اعلام می‌کند.

## زادگان

* گیلداس، مورخ و کشیش بریتانیایی (تاریخ تقریبی)

## درگذشتگان

* شیائو ژائوون، امپراتور چی جنوبی (متولد ۴۸۰)
* شیائو ژائویه، امپراتور چی جنوبی (معروف به شاهزاده یولین) (متولد ۴۷۳)

رده:۴۹۴ (میلادی)
۴۹۵ (میلادی)

**۴۹۵ (میلادی)** چهارصد و نود و پنجمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### بریتانیا

* سردیک اهل وسکس و پسرش، سینریک، در جایی در ساحل جنوبی، احتمالاً نزدیک مرز همپشایر-دورست، فرود می‌آیند. پیروان آنها آغاز پادشاهی وسکس را رقم می‌زنند.

#### چین

* امپراطور شیائو ون دی از شمال وی، صومعه شائولین را در هنان برای راهب باتوئو می‌سازد (برای تاریخ تأسیس جایگزین به ۴۷۷ یا ۴۹۷ مراجعه کنید).

### بر اساس موضوع

#### دین

* پاپ گلاسیوس اول با ادعای خود مبنی بر اینکه قدرت معنوی دستگاه پاپی برتر از اقتدار دنیوی امپراتور است، از اسقف‌های ایتالیایی حمایت می‌کند. پاپ مانند اسلاف خود، با تلاش‌های امپراتور بیزانس، آناستاسیوس اول، برای تأسیس دکترین میافیزیت مخالفت می‌کند.

## زادگان

* ملکه آمالاسینثا از اوستروگوت‌ها (تاریخ تقریبی)
* شاه کلودومر از فرانک‌ها (درگذشته ۵۲۴)
* فینیان موویلا، اسقف ایرلندی (درگذشته ۵۸۹)
* گونتئوک، ملکه بورگوندی و فرانک‌ها (درگذشته حدود ۵۳۲)
* هوسی چون، ژنرال وی شمالی (درگذشته ۵۳۷)
* شاه تئودبرت یکم از اوسترازیا (تاریخ تقریبی)

## درگذشتگان

* فراخ مک فینچادا، پادشاه لینستر

## منابع
رده:۴۹۵ (میلادی)
۴۹۶ (میلادی)

**۴۹۶ (میلادی)** چهارصد و نود و ششمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* امپراتور آناستاسیوس اول، یوفمیوس، پاتریارک قسطنطنیه را عزل و تکفیر کرد. او مقدونیوس دوم را به عنوان جانشین خود منصوب کرد. یوفمیوس به تبعید فرستاده شد.

#### اروپا

* نبرد تولبیاک: شاه کلوویس اول، آلامانی‌ها را در زولپیچ (آلمان) شکست می‌دهد. گیبولد، آخرین پادشاه آلامانی‌ها، در نبرد کشته می‌شود و این سرزمین به پادشاهی فرانک‌ها ملحق می‌شود.

* 25 دسامبر - کلوویس اول توسط سنت رمیگیوس در ریمز به مذهب کاتولیک غسل تعمید داده می‌شود. این تغییر مذهب، پیوندهای بین رعایای گالو-رومی او را که توسط اسقف‌های کاتولیک آنها رهبری می‌شدند، تقویت می‌کند.

#### آفریقا

* تراساموند پس از مرگ برادرش گونتاموند جانشین او می‌شود و پادشاه وندال‌ها می‌شود. تحت حکومت او، آزار و اذیت کاتولیک‌ها را از سر می‌گیرد.

#### آسیا
* قباد اول، پادشاه ایران، توسط برادر کوچکترش جاماسپ، از سلطنت خلع و به شوش تبعید شد. او توسط اشراف به تخت ساسانیان نشست.
* امپراتور شیائو ون دی از سلسله وی شمالی، با تغییر نام قبیله خود به نام خانوادگی چینی هان، یوان، روند چینی سازی را آغاز کرد.

### بر اساس موضوع

#### دین

* ۲۱ نوامبر - گلاسیوس اول پس از ۴ سال سلطنت درگذشت و آناستازیوس دوم، متولد رم، به عنوان پنجاهمین پاپ جانشین او شد.

## زادگان

* شیلدبرت یکم، پادشاه فرانک ها (متوفی ۵۵۸)
* ارژو تیانگوانگ، ژنرال وی شمالی (متوفی ۵۳۲)
* گائو هوآن، ژنرال وی شمالی (متوفی ۵۴۷)
* ژرمن، اسقف پاریس (متوفی 576)

## درگذشتگان
* ۲۱ نوامبر - ژلازیوس یکم، پاپ کلیسای کاتولیک روم

* آتاناسیوس، پاتریارک ارتدکس قبطی اسکندریه
* اپیفانیوس، اسقف پاویا (متولد ۴۳۸).
* گنادیوس ماسیلیایی، کشیش و مورخ.
* گیبولد، پادشاه آلامانی‌ها

* گونتاموند، پادشاه وندال‌ها و آلان‌ها (ت. پیرامون ۴۵۰)

رده:۴۹۶ (میلادی)
۴۹۷ (میلادی)

**۴۹۷ (میلادی)** چهارصد و نود و هفتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* امپراتور آناستاسیوس اول، تئودوریک کبیر، پادشاه اوستروگوت‌ها را رسماً به عنوان نماینده خود (نایب‌السلطنه) در ایتالیا به رسمیت شناخت. او پرچم امپراتوری را به راونا فرستاد. تئودوریک به توافق احترام گذاشت و به شهروندان رومی در پادشاهی اوستروگوت‌ها اجازه داد تا تابع قوانین روم باشند.
* جنگ ایزوری‌ها: آناستازیوس اول کنترل منطقه ایزوری (آسیای صغیر) را دوباره به دست گرفت و رهبران شورشی را اعدام کرد. آناستاسیوس اول، دژهای کوهستانی ایزوری‌ها را آرام کرد و به شورشی که آنها 6 سال پیش پس از به تخت نشستن او آغاز کرده بودند، پایان داد.

#### چین

* معبد شائولین (هنان) تأسیس شد (طبق جیاکینگ چونگشیو ییتونگژی). (برای تاریخ تأسیس جایگزین، به 477 یا 495 مراجعه کنید). امپراتور شیائوون از وی شمالی چندین نبرد انجام داد 

### بر اساس موضوع

#### هنر و علوم

* آریابهاتا، ستاره‌شناس و ریاضیدان هندی، عدد پی (π) را به صورت ≈ 62832/20000 = 3.1416 محاسبه می‌کند که تا چهار رقم اعشار گرد شده صحیح است.

#### ادبیات

* ایلیاد آمبروزی، یک نسخه خطی تذهیب شده بر روی پوست، از ایلیاد هومر، در قسطنطنیه تولید شده است (تاریخ تقریبی).

## زادگان

* عبدالمطلب، پدربزرگ پیامبر اسلام، محمد (درگذشته ۵۷۸)
* کادوک، راهب بزرگ ولزی، قدیس (تاریخ تقریبی)
* کلوتار یکم، پادشاه فرانک‌ها (درگذشته ۵۶۱)
* وی جی، محقق چینی (درگذشته ۵۶۹)

## درگذشتگان

* هاشم بن عبد مناف، جد بزرگ محمد
* لونگینوس اهل کاردالا، مقام ایسوریایی، رهبر شورشیان
* ولیعهد یوان شون از وی شمالی (متولد ۴۸۳)

رده:۴۹۷ (میلادی)
۴۹۹ (میلادی)

**۴۹۹ (میلادی)** چهارصد و نود و نهمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### چین

* ۲۶ آوریل - امپراتور شیائوون از وی شمالی، پس از ۲۷ سال سلطنت که در آن اقوام قبیله‌ای خود (طایفه توئوبا) را چینی کرد، دولتی به سبک چینی ایجاد کرد و برنامه اصلاحات ارضی را اجرا کرد، در پایتخت خود در لوئویانگ بر اثر گرسنگی درگذشت.
* شوان وو دی، ولیعهد ۱۶ ساله، جانشین پدرش شیائوون شد و امپراتور وی شمالی شد. او عمویش یوان شیه را به عنوان فرماندار استان منصوب کرد که به طور موقت به عنوان نایب‌السلطنه برای تشکیل دولت جدید خدمت می‌کند.

#### خاورمیانه

* سپتامبر - زلزله ۴۹۹ نیکوپولیس در مرزهای بین مناطق بین‌النهرین، پونتوس و ارمنستان روم رخ داد. این زلزله شهرهای نیکوپولیس، نئوسزاریا (نیکسار امروزی)، آرساموساتا و آبارنه و همچنین مناطق فرهنگی آناتولی (آسیای صغیر) و بین‌النهرین را تحت تأثیر قرار داد. 

### بر اساس موضوع

#### دین

* ۱ مارس - طی یک شورای کلیسایی در رم، که با حضور ۷۲ اسقف و تمام روحانیون رومی برگزار شد، پاپ سیماکوس، آنتی‌پاپ لورنتیوس را به عنوان اسقف اسقف‌نشین نوسرا در کامپانیا منصوب کرد.

#### جنگ‌ها و نبردهای بزرگ در اروپا

* در سال ۴۹۹ میلادی، بلغارها از دانوب عبور کردند و به تراکیه رسیدند، جایی که در سواحل رودخانه تزورتا (که شاخه‌ای از ماریتسا محسوب می‌شود)، یک ارتش ۱۵۰۰۰ نفری رومی را به رهبری فرمانده نظامی آریستوس شکست دادند. رویدادهای سال‌های ۴۹۹ تا ۵۰۰ میلادی که اغلب به دلیل نبرد اونگال (۱۸۰ سال بعد) نادیده گرفته می‌شوند، نه تنها قدرت و جاه‌طلبی بلغارها برای حکومت بر دانوب سفلی و سرزمین‌های جنوب شرقی اروپا را نشان می‌دهند، بلکه ریشه‌های تاریخی آنها را به اواخر دوران باستان و نه اوایل قرون وسطی، آنطور که اغلب تصور می‌شود، بازمی‌گردانند.

#### ریاضیات

* آریابهاتا، ریاضیدان هندی، شاهکار خود، آریابهاتیا، را می‌نویسد.

## زادگان

* اینگوند، ملکه فرانک‌ها (تاریخ تقریبی)
* لی تین بائو، امپراتور ویتنام (متوفی ۵۵۵)
* ماکسیمیانوس، اسقف راونا (متوفی ۵۵۶)

## درگذشتگان

* ۲۶ آوریل - امپراتور شیائوون، امپراتور وی شمالی (متولد ۴۶۷)
* فنگ ران، ملکه چینی وی شمالی

رده:۴۹۹ (میلادی)
۵۲۰ (میلادی)

**۵۲۰ (میلادی)** پانصد و بیستمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* پریسکیان، متخصص دستور زبان لاتین، کتاب «مبانی دستور زبان» (Institutes Grammaticae) را می‌نویسد. او در قسطنطنیه، این نسخه خطی را در ۱۸ جلد تدوین می‌کند که در طول قرون وسطی به طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرد. این کتاب، مواد خام لازم برای حوزه دستور زبان نظری را فراهم می‌کند.
* ژوئیه - ویتالین، ژنرال بیزانسی، به مقام کنسولی رسید و اندکی بعد، احتمالاً به دستور ژوستینین، برادرزاده و وارث بلافصل امپراتور ژوستین اول، به قتل رسید.

#### بریتانیا

* شاه پابو پست پریدین از پنین‌ها (شمال انگلستان) از تخت سلطنت کناره‌گیری کرد و پادشاهی را بین دو پسرش تقسیم کرد. او به عنوان یک زاهد به انگلسی رفت.
* پادشاهی آنگلیای شرقی با ادغام شهرستان‌های انگلیسی نورفک و سافک و احتمالاً بخش شرقی فنز (تاریخ تقریبی) تشکیل شد.
* شاه بودیک دوم برای ادعای تاج و تخت برتون به کورنوئی (بریتانی) بازگشت (تاریخ تقریبی).

#### اروپا

* تئودوریک کبیر، حاکم اوستروگوت، آرامگاه تئودوریک را به عنوان آرامگاه آینده خود در راونا (ایتالیا) می‌سازد.

#### آسیا

* بودیدارما، راهب بودایی، به لوئویانگ می‌رسد. او بودیسم را گسترش می‌دهد و به پادشاهی شمالی چین، وی، به صومعه شائولین سفر می‌کند.

### بر اساس موضوع

#### دین

* 25 فوریه - اپیفانیوس توسط امپراتور بیزانس، ژوستین اول، به عنوان پاتریارک قسطنطنیه انتخاب می‌شود.
* ساخت کلیسای سن ویتاله در راونا آغاز می‌شود (تاریخ تقریبی).

## زادگان

* هو آندو، ژنرال سلسله چن (متوفی ۵۶۳)
* ژوستین دوم، امپراتور امپراتوری بیزانس (متوفی ۵۷۸)
* مالو، اسقف ولزی (تاریخ تقریبی)
* مارتین براگا، مبلغ مذهبی و اسقف اعظم (متوفی ۵۸۰)
* پاپ پلاگیوس دوم روم (متوفی ۵۸۹)
* رادگوند، شاهزاده خانم فرانکی (تقریباً)
* زهیر بن ابی سلما، شاعر عرب (تقریباً)

## درگذشتگان

* ۱۹ ژانویه - جان کاپادوکیه، پاتریارک قسطنطنیه
* ژوئیه - ویتالین، ژنرال بیزانسی، کنسول
* آبان، رهبر فرقه ایرلندی و قدیس (تقریباً)
* آردگال مک کونایل، پادشاه اویسناخ (ایرلند)
* ایزیدور اسکندریه، فیلسوف نوافلاطونی (تاریخ تقریبی)
* ماکسیمینوس، راهب و قدیس فرانکی (تاریخ تقریبی)
* زو گنگژی، ریاضیدان چینی (تقریباً)

رده:۵۲۰ (میلادی)
۵۲۱ (میلادی)

**۵۲۱ (میلادی)** پانصد و بیست و یکمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* ژوستینین، امپراتور آینده بیزانس، در سن ۳۹ سالگی، به عنوان کنسول منصوب می‌شود. او بعداً فرمانده کل ارتش شرق می‌شود.

#### عربستان

* معدیکاریب یعفور با حمایت آکسومیت‌ها پادشاه می‌شود؛ او یک لشکرکشی نظامی علیه قبایل عرب آغاز می‌کند.

### بر اساس موضوع

#### موسیقی

* بوئتیوس نت‌نویسی حروف موسیقی یونانی را به غرب معرفی می‌کند.

#### دین

* ۲۲ فوریه - سامسون دول در جشن کرسی سنت پیتر به عنوان اسقف بریتانی منصوب می‌شود.

* اکلسیوس اسقف راونا می‌شود.

## زادگان

* ۷ دسامبر - کولومبا، راهب مبلغ ایرلندی گالیک (درگذشته ۵۹۷)
* آگریکوس، اسقف وردون (تاریخ تقریبی)
* گائو چنگ، مقام عالی رتبه و نایب السلطنه وی شرقی (درگذشته ۵۴۹)

## درگذشتگان

* ۱۷ ژوئیه - مگنوس فلیکس انودیوس، اسقف و شاعر لاتین
* ۲۹ نوامبر - یعقوب سروجی، شاعر و متکلم سوری

رده:۵۲۱ (میلادی)
۵۲۲ (میلادی)

**۵۲۲ (میلادی)** پانصد و بیست و دومین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### اروپا

* آنیسیوس مانلیوس سورینوس بوئتیوس، فیلسوف رومی، به اتهام توطئه علیه تئودوریک کبیر دستگیر شد. او در پاویا (لومباردی) زندانی شد.
* آمالاریک، ۲۰ ساله، به عنوان پادشاه ویزیگوت‌ها اعلام شد. پادشاهی او از شمال توسط بورگوندی‌ها تهدید می‌شود.

#### عربستان

* ذونواس تاج و تخت پادشاهی حمیری‌ها در یمن را به دست می‌گیرد. او به پادگان آکسومیت‌ها در ظفر حمله می‌کند، شهر را تصرف می‌کند و کلیساها را می‌سوزاند.

* ذونواس به نجران، دژ آکسومیت‌ها، نقل مکان می‌کند. پس از پذیرش تسلیم شهر، ساکنان مسیحی را قتل عام می‌کند (برخی منابع تعداد کشته‌ها را تا ۲۰۰۰۰ نفر تخمین می‌زنند).

## زادگان

* ۱۵ اکتبر - کولمن اهل کلوین، راهب ایرلندی (درگذشته ۶۰۰ میلادی)
* کلودوالد، شاهزاده مروونژی (تاریخ تقریبی)
* ون دی، امپراتور سلسله چن (درگذشته ۵۶۶ میلادی)

## درگذشتگان

* یوتاریک، داماد تئودوریک کبیر
* گالان اریلیچ، پادشاه پیکت‌ها (تاریخ تقریبی)
* لیو شی، نویسنده چینی (تاریخ تقریبی) (متولد ۴۶۵)

رده:۵۲۲ (میلادی)
۵۲۳ (میلادی)

**۵۲۳ (میلادی)** پانصد و بیست و سومین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* ژوستینین، که بعدها امپراتور بیزانس شد، در قسطنطنیه با معشوقه‌اش تئودورا، (تاریخ تقریبی)، ازدواج می‌کند.

#### اروپا

* شاه کلوتار اول در لشکرکشی علیه بورگوندی شرکت می‌کند و شهر اوتون را تصرف می‌کند. اکنون حدود ۲۶ سال دارد و نقشه‌هایی برای گسترش قلمرویی که از پدر مرحومش، کلوویس اول، به ارث برده بود، می‌کشد.
* شاه سیگیسموند بورگوندی توسط فرانک‌های مهاجم به رهبری کلودومر، شیلدبرت اول و کلوتار اول شکست می‌خورد. او اسیر شده و به عنوان زندانی به اورلیانوم (اورلئان امروزی) برده می‌شود.

#### آفریقا

* هیلدریک پس از ۲۷ سال سلطنت، جانشین عمویش تراساموند می‌شود و پادشاه وندال‌ها و آلان‌ها می‌شود. او از کاتولیک حمایت می‌کند و به ساکنان آزادی مذهبی می‌دهد.
* لپتیس ماگنا (لیبی امروزی) توسط مهاجمان بربر (مور) غارت می‌شود. گلیمر یک لشکرکشی موفق را در شمال آفریقا رهبری می‌کند.

#### آسیا

* شورشی در شش پادگان، در مرز شمالی وی شمالی چین ("شورش شش پادگان") رخ می‌دهد. تنش‌ها بین نخبگان و خاندان توئوبا به شدت دولت را بی‌ثبات می‌کند.
* ساخت معبد سونگ‌یوئه در دوران وی شمالی تکمیل می‌شود؛ برج دایره‌ای شکل آن هنوز 40 متر (131 فوت) ارتفاع دارد.
* سونگ پادشاه باکجه، یکی از سه پادشاهی کره، می‌شود.

### بر اساس موضوع

#### دین

* 6 آگوست - پاپ هورمیسداس پس از 9 سال و 17 روز تصدی مقام پاپی که در پایان دادن به انشعاب آکاسیا نقش مهمی داشت، در رم درگذشت. جان اول به عنوان پنجاه و سومین پاپ جانشین او می‌شود.

## زادگان

* اورلیانوس، اسقف اعظم آرل (متوفی ۵۵۱)

## درگذشتگان
* ترازاموند، پادشاه وندال‌ها و آلان‌ها (ت. پیرامون ۴۵۰)
* موریونگ، پادشاه باکجه
* ۶ اوت &ndash; هورمیسداس، کشیش ایتالیایی (ز. ۴۵۰)
* آرِتاس، رهبر جامعه مسیحیان یمن
* فیلوکسنوس مبغوغی، متکلم سوری

## منابع
*

## منابع

رده:۵۲۳ (میلادی)
۵۲۴ (میلادی)

**۵۲۴ (میلادی)** پانصد و بیست و چهارمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### اروپا

* ۱ ژانویه - ونانتیوس اوپیلیو توسط امپراتور بیزانس، ژوستین، به عنوان کنسول روم غربی منصوب شد تا جایگزین آنیسیوس ماکسیموس شود. امپراتور ژوستین خود را به عنوان کنسول غرب منصوب کرد، سمتی که از سال ۵۲۲ خالی بود، اما تئودوروس فیلوکسنوس را به عنوان کنسول غرب منصوب کرد.
* ۱ مه - شاه سیگیسموند بورگوندی پس از ۸ سال سلطنت در اورلئان اعدام شد و برادرش گودومار جانشین او شد. او ارتش بورگوندی را گرد هم آورد و شروع به غارت سرزمین‌های فرانک‌ها کرد.
* ۲۵ ژوئن – نبرد وِزِرونس: فرانک‌ها به فرماندهی کلودومر، شیلدبرت اول و کلوتار اول توسط بورگوندی‌ها و اوستروگوت‌های متحدشان در نزدیکی ایزر (فرانسه) شکست خوردند و از پیشروی فرانک‌ها به بورگوندی جلوگیری شد. در طول نبرد، کلودومر کشته شد. بعداً شیلدبرت شهرهای شارتر و اورلئان را ضمیمه خاک خود کرد.
* ۲۳ اکتبر - آنیسیوس مانلیوس بوئتیوس، یکی از پرکارترین نویسندگان و فیلسوفان روم، در زندان پاویا، جایی که به جرم خیانت زندانی شده بود، تا سر حد مرگ کتک خورد. او در طول دوران محکومیتش در زندان، آخرین اثر خود، تسلی فلسفه، را نوشت. تاریخ مرگ سنت بوئتیوس بعدها به عنوان روز بزرگداشت او در تقویم قدیسان کاتولیک رومی جشن گرفته می‌شود.
* تاریخ نامعلوم – ملکه گونتئوک، بیوه کلودومر، مجبور به ازدواج با برادرش، کلوتار اول، می‌شود. دو فرزند او توسط او به قتل می‌رسند، اما پسر بزرگتر، کلودوالد، با فرار به پرووانس زنده می‌ماند.

#### آمریکای مرکزی

* ۲۹ نوامبر - آهکال موناهب اول، حاکم شهر مایایی پالنکه در ایالت چیاپاس مکزیک امروزی، پس از ۲۳ سال سلطنت درگذشت. این شهر وارد یک دوره فترت می‌شود که کمی بیش از چهار سال طول می‌کشد.

## زادگان

* ۱۸ سپتامبر - کان بهلام اول، حاکم پالنکه (درگذشته ۵۸۳)
* هه شیکای، مقام عالی رتبه چی شمالی (درگذشته ۵۷۱)
* شیائو داچی، ولیعهد چی شمالی (درگذشته ۵۵۱)
* شیائو جینگ دی، امپراتور وی شرقی (درگذشته ۵۵۲)

## درگذشتگان
* ۲۱ ژوئن - کلودومر، پادشاه اورلئان

* ۱۲ ژوئیه – ویونتیولوس، اسقف اعظم لیون (متولد ۴۶۰)
* ۲۹ نوامبر – اخال موناهب اول، حاکم پالنکه (مکزیک) (متولد ۴۶۵)
* بوئتیوس، فیلسوف و نویسنده رومی (متولد ۴۸۰)
* بریجیت کیلدار، قدیس حامی ایرلندی
* سانگهاپالا، راهب مون-خمر (متولد ۴۶۰)
* زیگیسموند، پادشاه بورگوندی‌ها
* ژو شه، مقام عالی رتبه لیانگ جنوبی (متولد ۴۶۹)

## منابع
رده:۵۲۴ (میلادی)