رباط‌کریم

**رَباط‌کریم** مرکز شهرستان رباط‌کریم در استان تهران است. این شهر به دلیل واقع‌شدن در مسیر جاده ابریشم و راه زیارتی خراسان به بغداد، از جایگاه تاریخی مهمی برخوردار بوده است. نام قدیم این منطقه «دشت باد» بوده است. 

## تاریخ

نام «رباط‌کریم» ترکیبی از دو واژهٔ «رباط» و «کریم» است. «رباط» در زبان فارسی به معنای کاروانسرا یا پناهگاه تجاری-نظامی در مسیر جاده‌هاست. این شهر به دلیل واقع‌شدن در مسیر جاده ابریشم و راه زیارتی خراسان به بغداد، از جایگاه تاریخی مهمی برخوردار بوده است. نام قدیم این منطقه «دشت باد» ذکر شده است.

### نبرد رباط‌کریم

در جریان اشغال ایران در جنگ جهانی اول، بخشی از نیروهای ارتش امپراتوری روسیه با هدف تصرف پایتخت، در قزوین اردو زدند. این تهدید آن‌قدر وخیم بود که احمدشاه و درباریان به فکر انتقال پایتخت افتادند تا از دسترس نیروهای روسیه خارج شوند. با این حال، سران دولت مشروطه تصمیم گرفتند که برای حفظ تمامیت ارضی و استقلال کشور، سلطنت (احمدشاه) در تهران بماند و تنها دولت موقت (کابینهٔ نخست‌وزیر) به اصفهان منتقل شود.

هنگامی که نیروهای روسی فهمیدند دولت — به‌عنوان نهاد مسئول تصمیم‌گیری ملی — از تهران خارج شده، برای جلوگیری از تثبیت حکومت در اصفهان و با هدف تبدیل ایران به تابعه‌ای از امپراتوری روسیه، به سمت قم پیشروی کردند.

در این شرایط، نیروهای مردمی از تهران و حومه، به فرماندهی حیدر لطیفیان، در منطقه‌ای اطراف روستای رباط‌کریم در برابر پیشروی روس‌ها ایستادگی کردند تا دولت مشروطه فرصت لازم برای استقرار در اصفهان را پیدا کند و سلطنت قاجار در تهران باقی بماند. این ایستادگی، هرچند با تلفات همراه بود و نهایتاً نیروهای روسی دوباره پیشروی کردند، اما از فروپاشی کامل حاکمیت ملی جلوگیری نمود. این رویداد بعدها به «نبرد رباط‌کریم» شهرت یافت.

## جغرافیا

### موقعیت جغرافیایی و مسیریابی
450px|بندانگشتی|چپ|موقعیت برخی از شهرهای حاشیه‌ای جنوب، جنوب غرب و غرب نزدیک تهران ۱- فردیس ۲- اندیشه ۳- شهر قدس ۴- شهریار ۵- احمد آباد مستوفی ۶- پرند ۷- رباط کریم ۸- اسلامشهر ۹- باقر شهر
شهرستان رباط کریم در جنوب غربی استان تهران واقع شده و با وسعتی معادل ۲۷۵ کیلومترمربع در طول جغرافیایی ۵۱:۴ و عرض جغرافیایی ۳۵:۲۸ قرار گرفته و ارتفاع آن از سطح دریا ۱۱۰۰ متر می‌باشد. این شهرستان از شمال به شهرستان شهریار از جنوب به شهرستان‌های ری و اسلامشهر از شرق به شهرستان بهارستان و از غرب به شهرستان زرندیه از توابع استان مرکزی محدود است.

از جهت دسترسی و مسیریابی شهر رباط کریم در فاصله ۲۵ کیلومتری آزادراه تهران-ساوه قرار دارد.

دسترسی‌های جاده ای به رباط کریم علاوه بر اتوبان تهران-ساوه از طریق اتوبان تهران-قم و جاده ساوه (جاده قدیم تهران-ساوه) و همچنین از سمت کرج (استان البرز) نیز با گذشتن از شهریار و عبور از جاده رباط کریم-شهریار امکان‌پذیر است.

از طریق سیستم حمل و نقل ریلی نیز دسترسی به این شهر، با وجود ایستگاه راه‌آهن رباط کریم که در مسیر ریلی تهران خرمشهر واقع شده‌است، امکان‌پذیر است.

### اقلیم آب و هوایی
در مورد اقلیم منطقه با توجه به اینکه ارتفاع رباط کریم از سطح دریا۱۱۰۰ متر ثبت شده‌است؛ میزان بارش سالانه حدود ۲۰۰ میلی‌متر و حداکثر حرارت این شهر ۴۴ درجه سانتی گراد و حداقل دما ۲۰- درجه سانتی گراد که با متوسط دمای ۱۶ درجه سانتی گراد و همچنین به علت ارتفاع پایین و مجاورت با مناطق کویری قم و دریاچه نمک از اقلیم نیمه‌خشک برخوردار بوده و تابستان‌هایی گرم و زمستان‌هایی سرد دارد. همچنین رشته کوه‌هایی کم ارتفاع در قسمت جنوب غرب رباط کریم در محدوده روستای شهرآباد قرار گرفته‌است که بلندترین قله آن معروف به تخت رستم با ارتفاع ۱۲۱۰ متر از سطح دریا می‌باشد.

## جمعیت
براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵ جمعیت شهرستان رباط کریم ۲۹۱۵۱۵ نفر اعلام شده‌است. از این تعداد ۱۰۵۳۹۳ نفر در شهر رباط کریم ۲۸۶۳۳ در نصیرشهر ۹۷۳۶۳ نفر در شهر جدید پرند و ۶۰۰۱۴ نفر در روستاهای تابعه ساکن هستند.

## جاذبه‌های تاریخی و مذهبی

### بقاع متبرکه
# لوط پیغمبر در پیغمبر از بخش منجیل آباد
# امامزاده عمادالدین در شهر رباط‌کریم
# امامزاده محمد تقی در شهر رباط‌کریم
# امامزاده علی اصغر در آلارد
# امامزادگان هادی و مهدی در یقه از بخش منجیل آباد
# امامزاده عین و غین در وهن آباد 
# امامزاده ابوطالب آدران
# امامزاده علی اصغر آلارد

### اماکن و بناهای تاریخی
# باغ موزه عمارت اربابی آلارد
# تپه کیکاور
# کاروانسرای قلعه سنگی 
# کاروانسرای فتحعل شاهی
# یخدان‌های رباط‌کریم
# آسیاب آبی رباط‌کریم
# تپه یقه
# تپه قلعه روستای حسن
# تپه آلارد
# آرامگاه حیدرقلی‌خان لطیفیان (از فرماندهان ایرانی جنگ جهانی اول) در وهن‌آباد
# کاروانسرای فتحعلیشاهی
# پل بازارک
# یخچال (معماری)


پرونده:کاروانسرای فتحعلی شاهی حاج کمال.jpg|کاروانسرای حاج کمال
پرونده:پل بازارک 1.jpg|پل بازارک
پرونده:یخدانی تاریخی در رباط کریم.jpg|یخچال در بخش قدیمی شهر


## زیرساخت‌ها و امکانات
* راه‌آهن سراسری شمال جنوب و غرب به شرق
* کارخانه بیسکویت گرجی در مرکز شهر
* بزرگراه‌های تهران- ساوه، جاده قدیم تهران-ساوه، تهران قم، کمربندی سوم تهران
* ۶ شهرک صنعتی دولتی و خصوصی
* شهر جدید پرند پایتخت مسکن مهر ایران
* مجموعه ورزشی استاد ارسنجانی رباط کریم
* صندوق ذخیره انقلاب اسلامی رباط کریم
* مجتمع تجاری تفریحی سارا
* سالن ورزشی زنده یاد محمدی
* کتابخانه اخوان
* کتابخانه زنده یاد محمدی
* سرای محله

## مراکز آموزشی
* مدرسه علیرضا محسن -  خیابان فرهنگ
* مدرسه امیر سفیداری - داوودیه
* دانشگاه استاد طالقانی - شیریندر
* دانشگاه آزاد اسلامی - واحد رباط‌کریم
* دانشگاه علمی کاربردی علوم و فنون هوایی
* مهد و پیش دبستانی پگاه
* دانشگاه آزاد اسلامی - واحد پرند
* مجتمع آموزشی غیر دولتی پسرانه شهدا
* مجتمع آموزشی غیرد-ولتی دخترانه گلهای بهشت
* دانشگاه پیام نور- واحد رباط‌کریم
* دانشگاه علمی کاربردی تلاونگ
* آموزشگاه آزاد فنی و حرفه ای نوین گل
* آموزشگاه موسیقی سوآن - داوودیه
* دبیرستان علمی و کاربردی شهید احمد طاهری وحید
* دبرستان دوره دوم نمونه دولتی حضرت فاطمه الزهرا
* دبیرستان دوره اول زنده یاد الویری
* دبستان غیردولتی پسرانه شهدا
* دبستان غیردولتی دخترانه گلهای بهشت 
* دبیرستان دوره دوم نمونه دولتی استاد مطهری
* دبیرستان دوره دوم شاهد کوثر
* دبیرستان دوره اول و دوم تیزهوشان علامه حلی 
* دبیرستان دوره اول و دوم تیزهوشان فرزانگان 
* دبیرستان دوره اول شاهد بهشت
* دبیرستان غیردولتی پسرانه شهدا دوره اول و دوم 
* دبیرستان غیردولتی دخترانه گلهای بهشت دوره اول

## مراکز درمانی
بیمارستان دولتی حضرت فاطمه زهرا

درمانگاه شبانه روزی رباط کریم

مرکز مشاوره روانشناسی مهراد

درمانگاه مهرآفرین رباط کریم

مجتمع دندانپزشکی دکتر بیگدلی

کلینیک درمان سوء مصرف مواد شهریار(پرند)

پایگاه بهداشت سعادتمندی

ساختمان پزشکان (پرند)

پایگاه بهداشت شهید شاطریان

درمانگاه مهر (پرند)

## منابع

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.

## پیوند به بیرون
* شهرداری رباط‌کریم
* رباط کریم در fallingrain.com

رده:شهرهای استان تهران
رده:شهرهای شهرستان رباط‌کریم
رده:مقاله‌های خرد استان تهران
رده:شهرستان رباط‌کریم