نرگس دات

**نرگس دات** (زادهٔ ۱ ژوئن ۱۹۲۹ - درگذشتهٔ ۳ مه ۱۹۸۱) بازیگر اهل هند بود. از او به عنوان یکی از بزرگترین و محبوب‌ترین بازیگران زن سینمای هند یاد می‌شود. 

## ابتدای زندگی
وی با نام اصلی فاطیما رشید در اول ژانویه ۱۹۲۹ در کلکته هند متولد شد.

## زندگی هنری

وی در سال ۱۹۳۵ در سن ۶ سالگی نخستین بازی‌اش را در فیلم *[[تلاش حق]]* انجام داد. اما نخستین بازی‌اش به عنوان یک بازیگر حرفه‌ای را در سال ۱۹۴۲ در فیلم *[[تمنا (فیلم ۱۹۴۲)|تمنا]]* انجام داد. در طی سال‌های فعالیتش (در دهه‌های ۱۹۴۰ تا ۱۹۶۰ میلادی) فیلم‌های زیادی بازی کرد. وی در کنار بازیگر و کارگردان مشهور هندی (راج کاپور) نیز در فیلم‌های زیادی ظاهر شده‌است.

از مهم‌ترین فیلم‌هایی که نرگس در آن ایفای نقش کرده‌است، می‌توان به فیلم‌های *[[آقای ۴۲۰]]* آواره و *[[مادر هند]]* (۱۹۵۷) اشاره کرد.
وی در فیلم *[[مادر هند]]* به خوبی نقش یک زن آسیب‌دیده و همچنین یک مادر دلیر را ایفا نموده‌است که موفق به دریافت جایزه شد. طی بیست سال در فیلم‌های متعدی درخشید که در اکثر این فیلم‌ها با راج کاپور همبازی بود.

## زندگی شخصی
نرگس رابطه‌ای طولانی‌مدت با بازیگر راج کاپور داشت که هم‌بازی او در فیلم‌های آواره آقای ۴۲۰ بود. راج کاپور متأهل بود و فرزند داشت. پس از آن‌که او از طلاق دادن همسرش خودداری کرد، نرگس به رابطهٔ نه‌سالهٔ خود با او پایان داد.

نرگس در ۱۱ مارس ۱۹۵۸ با بازیگر سونیل دات، که یک هندو بود، ازدواج کرد. پیش از ازدواج، نرگس به آیین هندو گروید و نام «نیرمالا دات» را برای خود برگزید. بنا بر گزارش‌ها، سونیل دات در جریان آتش‌سوزی در صحنهٔ فیلم مادر هند جان او را نجات داده بود. همچنین گفته می‌شود که نرگس به مادر و خواهر سونیل دات نیز کمک کرده بود. پس از ازدواج با سونیل، نرگس با بیان احساس عشق و قدردانی خود نسبت به او اظهار داشت که سونیل نخستین کسی بود که با او مانند یک انسان عادی رفتار کرد و در دوران سخت همواره در کنار او بود. او گفته بود اگر سونیل وارد زندگی‌اش نشده بود، به زندگی خود پایان می‌داد. آن‌ها صاحب سه فرزند شدند: سانجی دات، نامراتا دات و پریا دات. سانجی بعدها به یک بازیگر موفق سینما تبدیل شد. نامراتا با بازیگر کومار گورو، پسر بازیگر کهنه‌کار راجندرا کومار که در فیلم مادر هند در کنار نرگس و سونیل دات حضور داشت ازدواج کرد. پریا نیز وارد عرصهٔ سیاست شد و به‌عنوان نمایندهٔ پارلمان هند (لوک‌سبها) فعالیت کرد.

نرگس به‌همراه همسرش گروه فرهنگی «آجانتا آرتس» را بنیان‌گذاری کرد؛ گروهی که شامل شماری از بازیگران و خوانندگان برجستهٔ آن دوران بود و با اجرا در مناطق دورافتادهٔ مرزی، برای سرگرم کردن سربازان هندی فعالیت می‌کرد. این گروه نخستین گروه هنری بود که پس از جنگ آزادی‌بخش بنگلادش در سال ۱۹۷۱ در داکا به اجرا پرداخت. نرگس بعدها برای حمایت از کودکان مبتلا به فلج مغزی (اسپاستیک) فعالیت کرد و به‌عنوان نخستین حامی (پاترون) «انجمن اسپاستیک‌های هند» منصوب شد. فعالیت‌های خیرخواهانهٔ او برای این سازمان، باعث شد که به‌عنوان یک مددکار اجتماعی شناخته شود.

نرگس به پوشیدن ساری‌های سفید علاقهٔ زیادی داشت، از صحبت کردن با تلفن لذت می‌برد و دوست داشت پانی‌پوری‌هایی را که در خیابان‌ها فروخته می‌شدند بخورد. او شناگری بسیار ماهر بود و از بازی کریکت با برادرانش لذت می‌برد. میتو آلور، بنیان‌گذار انجمن اسپاستیک‌های هند، در مصاحبه‌ای اظهار داشت که نرگس رویای تحصیل در رشتهٔ پزشکی را در سر داشت؛ رویایی که هرگز نتوانست آن را محقق کند.

## درگذشت
نرگس در ۱۹۸۱ در اثر ابتلا به بیماری سرطان درگذشت. در سال ۱۹۸۲ به یاد او بنیادی در جهت کمک به مبتلایان به سرطان تأسیس شد.

## فیلم‌شناسی
فهرست برخی از فیلم‌هایی که **نرگس دات** در آنها به ایفای نقش پرداخته‌است:

* *[[تمنا (فیلم ۱۹۴۲)|تمنا]]* (۱۹۴۲)
* *[[تقدیر (فیلم ۱۹۴۳)|تقدیر]]* (۱۹۴۳)
* *[[همایون (فیلم)|همایون]]* (۱۹۴۵)
* *[[آتش (فیلم ۱۹۴۸)|آتش]]* (۱۹۴۸)
* *[[عشق بی‌نظیر]]* (۱۹۴۸)
* *[[جشنواره (فیلم ۱۹۴۸)|جشنواره]]* (۱۹۴۸)
* *[[باران (فیلم ۱۹۴۹)|باران]]* (۱۹۴۹)
* *[[سبک (فیلم ۱۹۴۹)|سبک]]* (۱۹۴۹)
* *[[راهب زن]]* (۱۹۵۰)
* *[[بابل (فیلم ۱۹۵۰)|بابل]]* (۱۹۵۰)
* *[[آواره (فیلم)|آواره]]* (۱۹۵۱)
* *[[دیدار (فیلم ۱۹۵۱)|دیدار]]* (۱۹۵۱)
* *[[نامناسب (فیلم ۱۹۵۲)|نامناسب]]* (۱۹۵۲)
* *[[آسمان (فیلم ۱۹۵۲)|آسمان]]* (۱۹۵۲)
* *[[بی‌وفا (فیلم ۱۹۵۲)|بی‌وفا]]* (۱۹۵۲)
* *[[آه (فیلم ۱۹۵۳)|آه]]* (۱۹۵۳)
* *[[نغمه (فیلم ۱۹۵۳)|نغمه]]* (۱۹۵۳)
* *[[آقای ۴۲۰]]* (۱۹۵۵)
* *[[مخفیانه (فیلم ۱۹۵۶)|مخفیانه]]* (۱۹۵۶)
* *[[بیدار بمان (فیلم)|بیدار بمان]]* (۱۹۵۶)
* *[[مادر هند]]* (۱۹۵۷)
* *[[سفر دورتر از سه دریا]]* (۱۹۵۷)
* *[[لاجوانتی]]* (۱۹۵۸)
* *[[بازار سیاه (فیلم ۱۹۶۰)|بازار سیاه]]* (۱۹۶۰)
* *[[خاطرات (فیلم ۱۹۶۴)|خاطرات]]* (۱۹۶۴)

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

* NDTV India Story on "Sunil Dutt, Nargis: a romance that rose from ashes" 
* 

رده:اهالی الله‌آباد، هند
رده:بازیگران-سیاستمداران اهل هند
رده:بازیگران زن اهل الله‌آباد
رده:بازیگران زن اهل کلکته
رده:بازیگران زن اهل هند
رده:بازیگران زن سده ۲۰ (میلادی) اهل هند
رده:بازیگران زن سینمای اردو
رده:بازیگران زن سینمای هندی
رده:بازیگران زن فیلم اهل هند
رده:برندگان جایزه ملی فیلم بهترین بازیگر زن
رده:برندگان جوایز فیلم‌فیر
رده:پنجابی‌ها
رده:درگذشتگان ۱۹۸۱ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت سرطان در هند
رده:درگذشتگان به علت سرطان لوزالمعده
رده:دریافت‌کنندگان جایزه پادما شری
رده:دریافت‌کنندگان جایزه پادما شری در هنر
رده:زادگان ۱۹۲۹ (میلادی)
رده:سیاستمداران اهل کلکته
رده:سیاستمداران زن سده ۲۰ (میلادی) اهل هند
رده:سیاستمداران سده ۲۰ (میلادی) اهل هند
رده:مسلمانان اهل هند
رده:مسلمانان پیشین اهل هند
رده:مسلمانان هندو شده
رده:هندوهای هندی
رده:هنرمندان با نام مستعار
رده:هندوهای پنجابی
رده:پنجابی‌تبارها