مصطفی هجری

**مصطفی هجری** (۱۳۲۳ در نقده) فعال سیاسی کرد و دبیرکل حزب دمکرات کردستان ایران و یکی از شخصیت‌های مهم اپوزیسیون حکومت جمهوری اسلامی است و از چهره‌های برجسته کنگره ملیت‌های ایران فدرال (CNFI) به‌شمار می‌رود.

## زندگی‌نامه
مصطفی هجری در ۱۱ دی ۱۳۲۳ در شهر نقده، استان آذربایجان غربی، در یک خانواده کُرد متولد شد. سال ۱۳۴۲ش از دانشسرای کشاورزی ارومیه فارغ‌التحصیل شد و به عنوان معلم دبیرستان در سقز مشغول به کار شد. در سال ۱۳۴۹ش تحصیل در رشته ادبیات فارسی را در دانشگاه تهران آغاز کرد و در آنجا مدرک لیسانس گرفت. پس از بازگشت به شهر خود، تدریس در مدارس متوسطه را دوباره آغاز کرد.

وی به زبانهای کردی، فارسی و ترکی آذربایجانی و زبان انگلیسی تسلط دارد.

## فعالیت سیاسی
### پس از انقلاب سال ۱۳۵۷
هجری نقش مهمی در تظاهرات سال ۱۳۵۷ علیه رژیم شاه داشت.

### نامزدی در انتخابات
پس از انقلاب، در انتخابات نخستین مجلس در مناطق انتخابی نقده و اشنویه به رقابت پرداخت و با بیش از ۸۰٪ آرا برنده شد. اما جمهوری اسلامی تازه روی کار آمده نتایج را رد کرد.

### حزب دمکرات کردستان ایران
سال ۱۳۵۸ (۱۹۷۹) به عضویت در حزب دمکرات کردستان ایران درآمد و سال ۱۳۵۹ به عضویت دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان ایران انتخاب شد.

هجری در چهارمین کنگره این حزب در سال ۱۹۷۹ به رهبری حزب دموکرات کردستان انتخاب شد. او بعداً به عضویت کمیته اجرایی حزب انتخاب شد. در پی ترورِ عبدالرحمن قاسملو رهبر حزب دموکرات کردستان ایران در سال ۱۹۸۹ توسط ایران، طی مذاکرات صلح در وین اتریش، صادق شرفکندی به عنوان رهبر جدید حزب و مصطفی هجری به عنوان معاون وی انتخاب شدند.

در سپتامبر ۱۹۹۲ شرفکندی نیز توسط مأموران ایرانی در برلین آلمان ترور شد. پس از ترور شرفکندی، هجری تا کنگره دهم حزب دموکرات در سال ۱۳۷۴ رهبر موقت حزب بود. در پانزدهمین کنگره حزب در سال ۲۰۱۲، هجری مجدداً برای چهار سال دیگر به رهبری حزب انتخاب شد.

هجری در فاصله بین کنگره دهم و سیزدهم حزب دموکرات کردستان ایران جانشین حزب بود و از سیزدهمین کنگره حزب در سال ۱۳۸۵ به رهبری حزب برگزیده شد.

مصطفی هجری بعد از کنگرهٔ سیزدهم حزب دمکرات کردستان ایران (۲۰۰۴) به دبیر کلی این حزب برگزیده شد. در جریان همین کنگره شعار استراتژیک حزب از *دموکراسی برای ایران، خودمختاری برای کردستان* به *فدرالیسم برای ایران* تغییر کرد. بعد از این انتخاب، حزب به دو حزب حزب دمکرات کردستان و حزب دمکرات کردستان ایران منشعب شد و تا ۲۱ اوت ۲۰۲۲ که بار دیگر دو حزب به یکدیگر پیوستند به صورت مستقل از یکدیگر فعالیت می‌کردند.

هجری خود از چندین سوءقصد جان سالم به در برده است. آخرین حمله به وی در سال ۱۳۸۶ بود.

در تاریخ ۱۰ اسفند ۱۴۰۲، خبرگزاری‌ها، به نقل از یک منبع آگاه در دولت فدرال عراق، از ابطال پاسپورت عراقی مصطفی هجری که توسط دولت اقلیم اقلیم کردستان به وی اعطاء شده بود خبر دادند. این تصمیم پس از یک نشست امنیتی در بغداد گرفته شد. و به نظر می‌رسید که این تصمیم، در ادامهٔ توافق‌نامه امنیتی ایران و عراق برای خلع سلاح احزاب کرد ایرانی اتخاذ شده باشد.

## مواضع
### اصول‌گرایی
هجری توسط هواداران و مخالفان سیاسی خود به عنوان فردی اصولگرا شناخته و قدردانی می‌شود. در منطقه خاورمیانه که نقض اصول یک امر عادی است و خشونت وسیله ای برای حل مناقشات است، هجری پیوسته خواستار فرهنگ سیاسی جدید برای تسهیل حل مسالمت آمیز درگیری‌های منطقه است. در حالی که رهبران حزب دموکرات کردستان از جمله هجری با مبارزه مسلحانه از حقوق و منافع ملت کرد دفاع کرده‌اند، آنها معتقدند صلح و ثبات واقعی تنها در صورتی حاصل می‌شود که مردمان منطقه حقوق یکدیگر را به رسمیت بشناسند و برای یافتن راه‌حل‌هایی با شرایط منصفانه برای مسائل و مشکلات طولانی‌مدت، وارد گفت‌وگوها و مذاکرات سیاسی شوند.

### در مورد دموکراسی
از آنجایی که ایران یکی از مهم‌ترین کشورهای خاورمیانه است، هجری در سخنرانی‌ها و نوشته‌های خود بر لزوم همبستگی و احترام متقابل گروه‌های اپوزیسیون ایرانی برای پایان دادن به دیکتاتوری در کشور تأکید کرده است. هجری از سال ۲۰۰۴ خواستار یک دموکراسی فدرال شده است که حقوق و منافع جوامع مختلف قومی، ملی و مذهبی در ایران را منعکس کرده و طبق قانون اساسی از آنها حمایت کند. هجری استدلال کرده است که یک ایران فدرال و دموکراتیک می‌تواند تضمین کند که ایران هم به "وفاق ملی‌" پایبند باشد و هم نقش یک عضو مؤثر را در جامعه بین‌الملل ایفا کند.

### در مورد ملی‌گرایی کُردستانی
هجری در سخنرانی‌هایش تأکید نموده است که به عنوان حزب دمکرات کردستان ایران، بر مبنای فلسفه و بنیان‌های جمهوری کردستان، بر این باور است که ملت کُرد یک ملت واحد و کُردستان نیز یک سرزمین واحد است.

## منابع

* مصطفی هجری
* مایکل لدین « طرح پیشنهادی رفراندم» از ایران را تأیید کرد
* پیام دبیرکل حزب دموکرات کردستان ایران به بوش
* کنگره سیزدهم حزب دموکرات کردستان ایران

دموکرات کردستان ایران، حزب
رده:افراد زنده
رده:اهالی نقده
رده:دانش‌آموختگان دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران
رده:زادگان ۱۹۴۵ (میلادی)
رده:سیاستمداران حزب دموکرات کردستان ایران
رده:سیاستمداران کرد اهل ایران
رده:کردهای اهل ایران
رده:مخالفان سیاسی جمهوری اسلامی اهل ایران