فهرست وزیران اعظم ایران

در این صفحه، فهرستی از **وزیران دولت‌های حاکم بر تمام یا بخشی از ایران** تا پیش از انقلاب مشروطه ارائه شده‌است. این مقام همسنگ بزرگ فَرمَدار (وُزُرگ فرمَذار) در دیوانسالاری ساسانی بوده‌است. اغلب؛ وزیر از سوی فرمانروای وقت (خلیفه، امیر، سلطان، ایلخان یا شاه) برگزیده می‌شده‌است که نام این فرمانروایان نیز در این فهرست گنجانده شده‌است. نام این سمت در دوره‌های گوناگون تاریخ به صورت «بزرگ فَرمَدار»، «وزیر»، «صاحب‌دیوان»، «وزیر دیوان اعلیٰ»، «وزیر اعظم» و «صدر اعظم» آمده‌است. گاهی دو یا چند تن عهده‌دار وزارت یک فرمانروا بوده‌اند که در آن صورت نام آن‌ها در یک سطر آورده شده‌است. همچنین گهگاه، مقامی کشوری، بالاتر از وزیر وجود داشته‌است که در آن صورت کوشیده شده تا نام آن سمت و دارندگانش نیز ارائه شود. در این فهرست کوشیده شده تا جای ممکن، نام‌ها به صورت کامل (شامل لقب، کنیه، نام کوچک، نسب و نسبت) آورده شود.

آخرین صدراعظم تاریخ ایران نصرالله مشیرالدوله است که از سال ۱۹۰۶ تا ۱۹۰۷ فعالیت کرد که با وقوع انقلاب مشروطه در سال ۱۹۰۶ م (۱۲۸۵ ه.خ) این پست با تغییرات کلی به مقام نخست‌وزیری تغییر کرد.

## هخامنشیان

## سلوکیان
* هرمیاس ← سلوکوس سوم، آنتیوخوس سوم
* ؟هراکلیدس ← آنتیوخوس چهارم

## ساسانیان

## امویان (۴۰–۱۳۲ ه‍.ق)
*در زمان امویان مقام وزیر وجود نداشته‌است؛ ولی افرادی با عنوان کاتب (دبیر) عهده‌دار ادارهٔ امور بودند.*

## عباسیان (۱۳۲–۶۵۶ ه‍.ق)
*اگر چه از آغاز دورهٔ عباسی عنوان وزیر کاربرد داشته‌است؛ ولی رخدادنگاران نخستین بار رسماً از نامزدی [[یعقوب بن داوود|ابوعبدالله یعقوب بن داود]] به مقام وزارت سخن به میان آورده‌اند.*
* ابوسلمه حفص بن سلیمان خلال همدانی (وزیر آل محمد) (در ۱۳۲ ه‍.ق به مدت ۴ ماه) ← سفاح
* ابوالعباس خالد بن برمک (۱۳۲–۱۳۸ ه‍.ق) ← سفاح، منصور
* ابوایوب سلیمان بن مخلد موریانی خوزی (کاتب یا وزیر؟) (۱۳۸–۱۵۴ ه‍.ق) ← منصور
*  (ابن ابی‌فروه، کیسان) (۱۵۴–۱۵۸ ه‍.ق) ← منصور
*  (۱۵۸–۱۶۳ ه‍.ق) ← مهدی
* ابوعبدالله یعقوب بن داود (۱۶۳–۱۶۷ ه‍.ق) ← مهدی
*  (۱۶۷–۱۶۹ ه‍.ق) ← مهدی، هادی
*  (ابن ابی‌فروه، کیسان) (بار دوم) (در ۱۶۹ ه‍.ق) ← هادی
* عمر بن بزیع (؟عمرو بن تبع) (در ۱۶۹ ه‍.ق) ← هادی
*  (اعور) (۱۶۹–۱۷۰ ه‍.ق) ← هادی
* ابوعلی یحیی بن خالد بن برمک (۱۷۰–۱۸۷ ه‍.ق) ← هارون الرشید
* ابوالعباس فضل بن ربیع بن یونس (۱۸۷–۱۹۸ ه‍.ق) ← هارون الرشید، امین
* ابوالعباس فضل بن سهل بن یزدان‌فرخ سرخسی (ذوالریاستین) (۱۹۸–پنجشنبه ۲ شعبان ۲۰۳ ه‍.ق) ← مأمون
* ابومحمد حسن بن سهل بن یزدان‌فرخ سرخسی (۲۰۲–۲۰۳ ه‍.ق) ← مأمون
* ابوالعباس احمد بن ابی‌خالد احول ← مأمون
*  (یا عمرو بن مسعدة بن سعید بن صول) (در ۲۰۳ ه‍.ق) ← مأمون
*  (یا ابوجعفر احمد بن یوسف بن قاسم بن صبیح عجلی) ← مأمون، معتصم
* ابوعباد ثابت بن یحیی بن یسار رازی ← مأمون
*  ← مأمون
*  (۲۱۸–۲۲۰ ه‍.ق) ← معتصم
* ابوالعباس احمد بن عمار بن شاذی بصری (۲۲۰–۲۲۵ ه‍.ق) ← معتصم
* ابن زیات (ابوجعفر محمد بن عبدالملک بن ابان زَیّات) (۲۲۵–۲۳۲ ه‍.ق) ← معتصم، واثق
*  (۲۳۲–۲۳۶ ه‍.ق) ← متوکل
*  (۲۳۶–چهارشنبه ۴ شوال ۲۴۷ ه‍.ق) ← متوکل
*  (؟احمد بن خطیب قاسمی) (۲۴۸–۲۴۹ ه‍.ق) ← ؟متوکل، منتصر
*  (در ۲۴۹ ه‍.ق) ← مستعین
*  (در ۲۴۹ ه‍.ق) ← مستعین
*  (بار دوم) (در ۲۴۹ ه‍.ق) ← مستعین
*  (بار دوم) (۲۴۹–۲۵۱ ه‍.ق) ← مستعین
*  (؟جعفر بن محمد) (۲۵۱–۲۵۲ ه‍.ق) ← مستعین
* ابوموسی عیسی بن فرخان‌شاه (در ۲۵۲ ه‍.ق) ← معتز
*  (۲۵۲–۲۵۵ ه‍.ق) ← معتز
*  (۲۵۵–۲۵۶ ه‍.ق) ← مهتدی
* ابوصالح جعفر بن احمد بن عمار (۲۵۶ ه‍.ق) ← مهتدی
*  ← مهتدی
*  (۲۵۶–۲۶۳ ه‍.ق) ← معتمد
*  (در ۲۶۳ ه‍.ق) ← معتمد
*  (بار دوم) (۲۶۳–۲۶۴ ه‍.ق) ← معتمد
*  (۲۶۴–۲۶۵ ه‍.ق) ← معتمد
*  (در ۲۶۵ ه‍.ق) ← معتمد
*  (بار دوم) (در ۲۶۵ ه‍.ق) ← معتمد
*  (۲۶۵–۲۶۶ ه‍.ق) ← معتمد
* ذوالوزارتین ابوالعلاء صاعد بن مخلد (۲۶۶–۲۷۲ ه‍.ق) ← معتمد
*  (الشکور) (بار سوم) (رجب ۲۷۲–۲۷۸ ه‍.ق) ← معتمد
*  (۲۷۸ [ژوئن ۸۹۱ م.]–۲۸۸ ه‍.ق) ← معتمد
*  (ولی‌الدوله) (۲۸۸–۲۹۱ ه‍.ق) ← ؟معتضد، مکتفی
*  (۲۹۱–۲۹۶ ه‍.ق) ← مکتفی
*  (فقط یک شبانه‌روز) ← عبدالله بن معتز
*  (۲۹۶–۲۹۹ ه‍.ق) ← مقتدر
*  (۲۹۹–۳۰۱ ه‍.ق) ← مقتدر
*  (ابن جراح) (۳۰۱–۳۰۴ ه‍.ق) ← مقتدر
*  (بار دوم) (۳۰۴–۳۰۶ ه‍.ق) ← مقتدر
*  (۳۰۶–۳۱۱ ه‍.ق) ← مقتدر
*  (بار سوم) (۳۱۱–۳۱۲ ه‍.ق) ← مقتدر
*  (۳۱۲–۳۱۳ ه‍.ق) ← مقتدر
* ابوالعباس احمد بن عبیدالله بن احمد بن الخصیب (خصیبی) (۳۱۳–۳۱۴ ه‍.ق) ← مقتدر
*  (ابن جراح) (بار دوم) (۳۱۴–۳۱۶ ه‍.ق) ← مقتدر
* ابوعلی محمد بن علی بن حسن ابن مقله (۳۱۶–جمادی‌الاول ۳۱۸ ه‍.ق) ← مقتدر
*  (جمادی‌الاول ۳۱۸–رجب ۳۱۹ ه‍.ق) ← مقتدر
* ابوالقاسم عبیدالله بن احمد بن محمد کلوذانی (در ۳۱۹ ه‍.ق به مدت ۲ ماه و ۳ روز) ← مقتدر
*  (؟حسین ابن قاسم عبیدالله بن سلیمان بن مُذهِب) (۳۱۹–۳۲۰ ه‍.ق) ← مقتدر
*  (ابن فرات دوم، ابوالفتح فضل بن جعفر بن محمد ابن فرات) (در ۳۲۰ ه‍.ق به مدت ۶ ماه) ← مقتدر
* ابوعلی محمد بن علی بن حسن ابن مقله (بار دوم) (۳۲۰–۳۲۱ ه‍.ق) ← قاهر
* محمد بن قاسم ثقفی (در ۳۲۱ ه‍.ق به مدت ۳ ماه و ۱۲ روز) ← قاهر
* ابوالعباس احمد بن عبیدالله بن احمد بن الخصیب (یا احمد بن عبدالله) (بار دوم) (۳۲۱–۳۲۲ ه‍.ق) ← قاهر
* ابوعلی محمد بن علی بن حسن ابن مقله (بار سوم) (۳۲۲–۳۲۴ ه‍.ق) ← قاهر، راضی
* ابوعلی عبدالرحمان بن عیسی بن داود ابن جراح (در ۳۲۴ ه‍.ق به مدت ۸۰ روز) ← راضی
* ابوجعفر محمد بن قاسم بن محمد کرخی (در ۳۲۴ ه‍.ق به مدت سه و نیم ماه)← راضی
*  (بار دوم) (۳۲۴–۳۲۵ ه‍.ق) ← راضی
*  (ابن فرات دوم، ابوالفتح فضل بن جعفر بن محمد بن فرات) (بار دوم) (۳۲۵–۳۲۷ ه‍.ق) ← راضی
* ابوعبدالله بریدی (۳۲۷–۳۲۸ ه‍.ق) ← راضی
*  (بار سوم) (۳۲۸–۳۲۹ ه‍.ق) ← راضی، متقی
* ابوالحسین احمد بن محمد بن میمون (یا ابوالخیر) (در ۳۲۹ ه‍.ق به مدت ۳۳ روز) ← متقی
* ابوعبدالله بریدی (بار دوم) (در ۳۲۹ ه‍.ق به مدت ۲۴ روز) ← متقی
*  (در ۳۲۹ ه‍.ق به مدت ۳۹ روز) ← متقی
* ابوجعفر محمد بن قاسم بن محمد کرخی (بار دوم) (در ۳۲۹ ه‍.ق به مدت ۲۹ روز) ← متقی
* ابوعبدالله بریدی (بار سوم) (۳۲۹–۳۳۰ ه‍.ق به مدت ۲۵ روز) ← متقی
*  (بار سوم) (۳۳۰–۳۳۱ ه‍.ق به مدت ۸ ماه و ۱۶ روز) ← متقی
* ابوالعباس احمد بن عبیدالله اصفهانی (در ۳۳۱ ه‍.ق به مدت ۵۱ روز) ← متقی
* ابوالحسین علی بن محمد بن علی ابن مقله (۳۳۱–۳۳۳ ه‍.ق) ← متقی
* ابوالفرج محمد بن علی سامرایی (در ۳۳۳ ه‍.ق به مدت ۴۲ روز) ← مستکفی

*تسلط بوییان بر بغداد*
* ابوجعفر محمد بن معلی صیمری (۳۳۳–۳۳۹ ه‍.ق) ← معزالدولهٔ دیلمی
*  (جمادی‌الاول ۳۳۹–شعبان ۳۵۲ ه‍.ق) ← معزالدولهٔ دیلمی
* ابوالفرج محمد بن عباس ابن فسانجس شیرازی (ذوالسعادات) و  (۳۵۲–۳۵۶ ه‍.ق) ← معزالدولهٔ دیلمی
*  (؟–۳۵۸ ه‍.ق) ← عزالدولهٔ دیلمی
* ابوالفرج محمد بن عباس ابن فسانجس شیرازی (ذوالسعادات) (۳۵۸ ه‍.ق) ← عزالدولهٔ دیلمی
*  (۳۵۸–۳۶۲ ه‍.ق) ← عزالدولهٔ دیلمی
*  (ناصح، نصیرالدوله) (۳۶۲–۳۶۷ ه‍.ق) ← عزالدولهٔ دیلمی

*پایان تسلط بوییان بر بغداد*
* ابوالحسن علی بن محمد بن جعفر اصفهانی
* عیسی بن مروان نصرانی
* رئیس‌الرؤساء ابوالحسن علی بن عبدالعزیز بن ابراهیم ابن حاجب النعمان (۳۸۶–۴۲۳ ه‍.ق) ← قادر
* ابوالفضل محمد بن علی بن عبدالعزیز بن ابراهیم ابن حاجب النعمان (در ۴۲۳ ه‍.ق به مدت ۶ ماه) ← قادر
* عمیدالرؤساء ابوطالب محمد بن ایوب بن سلیمان مدائنی (یا ابوطلحه) (۴۲۳–۴۳۷ ه‍.ق) ← قائم
* رئیس‌الرؤساء ابوالقاسم علی بن حسین بن احمد ابن مسلمه (یا ابوالقاسم علی بن حسین بن محمد بن عمر) (۴۳۷–۴۵۰ ه‍.ق) ← قائم

*وقفه*
* ابوالفتح منصور بن احمد (ابن دارست، امین‌الدوله، مجدالوزراء) (ربیع‌الثانی ۴۵۳–۴ ذیحجهٔ ۴۵۴ ه‍.ق) ← قائم
* مؤیدالدین ابونصر محمد بن محمد ابن جهیر ثعلبی (فخرالدوله، ابن جهیر، ؟موصلی) (۴۵۴–۴۷۱ ه‍.ق) ← قائم
* ابوشجاع محمد بن حسین بن عبدالله روذراوری (مؤیدالدوله) (۴۷۱–۴۷۲ ه‍.ق) ← مقتدی
* اشرف‌الدین ابومنصور محمد بن محمد بن محمد ابن جهیر ثعلبی (عمیدالدوله، ابن جهیر) (۴۷۲–۴۷۶ ه‍.ق) ← مقتدی
*  (ابن رئیس‌الرؤساء) (صفر ۴۷۶–شعبان ۴۷۶ ه‍.ق) ← مقتدی
* ابوشجاع محمد بن حسین بن عبدالله روذراوری (مؤیدالدوله، ظهیرالدین) (بار دوم) (شعبان ۴۷۶–۴۸۴ ه‍.ق) ← مقتدی
* اشرف‌الدین ابومنصور محمد بن محمد بن محمد ابن جهیر ثعلبی (عمیدالدوله، ابن جهیر) (بار دوم) (۴۸۴–۴۹۳ ه‍.ق) ← مقتدی، مستظهر
* سدیدالملک ابوالمعالی مفضل بن عبدالرزاق اصفهانی (۴۹۳–۴۹۶ ه‍.ق) ← مستظهر
* مجیرالدوله ابوالقاسم علی بن محمد بن محمد ابن جهیر ثعلبی (ابن جهیر، زعیم‌الرؤسا، قوام‌الدین) (۴۹۶–صفر ۵۰۰ ه‍.ق) ← مستظهر
*  (ابن المطلب، مجدالدین) (۵۰۰–۵۰۲ ه‍.ق) ← مستظهر
* مجیرالدوله ابوالقاسم علی بن محمد بن محمد ابن جهیر ثعلبی (ابن جهیر، زعیم‌الرؤسا، قوام‌الدین) (بار دوم) (۵۰۲–۵۰۸ ه‍.ق) ← مستظهر
* ابوشجاع حسین بن منصور بن ابی‌شجاع روذراوری (۵۰۸–۵۱۳ ه‍.ق) ← مستظهر
* جلال‌الدین ابوعلی حسن بن علی ابن صدقه (ابن صدقه) (۵۱۳–۵۱۶ ه‍.ق) ← مسترشد
* احمد بن نظام‌الملک (نظام‌الملک دوم) (شعبان ۵۱۶–۵۱۷ ه‍.ق) ← مسترشد
* جلال‌الدین ابوعلی حسن بن علی ابن صدقه (ابن صدقه) (بار دوم) (۵۱۷–۵۲۲ ه‍.ق) ← مسترشد
*  (علی زینبی، شرف‌الدین) (۵۲۳–۵۲۶ ه‍.ق) ← مسترشد
* انوشیروان بن خالد بن محمد کاشانی (۵۲۶–۵۲۹ ه‍.ق) ← مسترشد
* جلال‌الدین ابوالرضا محمد بن احمد ابن صدقه (۵۲۹–۵۳۰ ه‍.ق) ← مسترشد
*  (علی زینبی، شرف‌الدین) (بار دوم) (۵۳۰–۵۳۴ ه‍.ق) ← راشد، مقتفی
* نظام‌الدین ابونصر مظفر بن علی بن محمد بن محمد ابن جهیر (۵۳۴–۵۴۲ ه‍.ق) ← مقتفی
* مؤتمن‌الدوله قوام‌الدین ابوالقاسم علی ابن صدقة بن علی (۵۴۲–۵۴۴ ه‍.ق) ← مقتفی
*  (عون‌الدین ابوالمظفر یحیی ابن هبیرة بن محمد ذهلی شیبانی) (۵۴۴–۵۶۰ ه‍.ق) ← مقتفی، مستنجد
* عزالدین ابوعبدالله محمد بن یحیی ابن هبیرهٔ ذهلی شیبانی (۵۶۰–۵۶۰ ه‍.ق) ← مستنجد
* ابوالبرکات جعفر بن عبدالواحد ثقفی (۵۶۰–۵۶۳ ه‍.ق) ← مستنجد
*  (شرف‌الدین ابوجعفر احمد بن محمد بن سعید بن ابراهیم تمیمی) (۵۶۳–۵۶۶ ه‍.ق) ← مستنجد
*  (ابن رئیس‌الرؤساء، عضدالدین محمد بن عبدالله) (۵۶۶–۵۷۳ ه‍.ق) ← مستضی
* ابن عطار (ظهیرالدین ابوبکر منصور بن نصر بن حسین ابن العطار حَرّانی) (۵۷۳–۵۷۵ ه‍.ق) ← مستضی

*وقفه*
* جلال‌الدین ابوالمظفر عبدالله بن یونس بن احمد بن هبةالله بغدادی (شوال ۵۸۳–۵۸۴ ه‍.ق) ← ناصر
* جلال‌الدین علی بن علی بن هبةالله بخاری (۵۸۴ ه‍.ق) ← ناصر
* ابن حدیده (معزالدین [یا معین‌الدین] ابوالمعالی سعید بن علی بن احمد ابن حدیدهٔ انصاری بغدادی) (۵۸۴–۵۹۰ ه‍.ق) ← ناصر
* ابن قصاب (مؤیدالدین ابوالفضل [یا ابوعبدالله] محمد بن علی بن احمد ابن القصاب) (۵۹۰–۵۹۲ ه‍.ق) ← ناصر
* ابن مهدی (نصیرالدین ابوالحسن ناصر ابن مهدی بن حمزه) (۵۹۲–۶۰۴ ه‍.ق) ← ناصر
* ابوالبدر محمد بن علی بن احمد ابن امسینا (۶۰۴–۶۰۶ ه‍.ق) ← ناصر
* مؤیدالدین ابوالحسن محمد بن محمد بن عبدالکریم قمی (۶۰۶–شوال ۶۲۹ ه‍.ق) ← ناصر، ظاهر، مستنصر
* ابن ناقد (نصیرالدین [یا شمس‌الدین] ابوالاسعد احمد بن محمد بن علی ابن الناقد بغدادی) (۱۹ شوال ۶۲۹–۶۴۳ ه‍.ق) ← مستنصر، مستعصم
* ابن عَلقَمی (مؤیدالدین ابوطالب محمد بن محمد بن علی ابن علقمی بغدادی) (۸ ربیع‌الاول ۶۴۳–۶۵۶ ه‍.ق) ← مستعصم

## صفاریان (۲۴۷–۳۹۳ ه‍.ق)
*دبیر*
* محمدِ وصیف سگزی ← یعقوبِ لیث

*وزیر*
* ابونصر احمد بن ابی‌ربیعه (پنجشنبه ۲۲ محرم ۲۷۸–؟ ه‍.ق) ← عمرو لیث
* احمد بن شهفور ← طاهرِ محمد

## سامانیان (۲۶۱–۳۹۵ ه‍.ق)
*دبیر (کاتب)*
* ابوبکر بن حامد نَسَفی (ابوبکر بن حامد کاتب) ← اسماعیل سامانی، احمد سامانی
* ابوعبدالله محمد بن احمد جیهانی (جیهانی کبیر، شیخ‌العمید) (جمادی‌الآخر ۳۰۱–؟ ه‍.ق) ← احمد سامانی، نصر دوم سامانی

*وزیر*
* ابوالفضل بن یعقوب نیشابوری ← نصر دوم سامانی
* ابوالفضل محمد بن عبیدالله بلعمی (۳۰۹–۳۲۶ ه‍.ق) ← نصر دوم سامانی
* ابوعلی محمد بن محمد جیهانی (۳۲۶–۳۳۰ ه‍.ق) ← نصر دوم سامانی
* ابوطیب محمد بن حاتم مُصعَبی ← نصر دوم سامانی
* ابوالفضل محمد بن احمد سُلَمی مروزی (حاکم جلیل، شمس‌الائمه) (؟–ربیع‌الثانی ۳۳۴ یا جمادی‌الاول ۳۳۵ ه‍.ق) ← نوح یکم سامانی
* ابوذر یوسف عامری نیشابوری (۳۳۵–۳۴۳ ه‍.ق) ← نوح یکم سامانی
* ابومنصور محمد بن عزیر توسی (۳۴۳–۳۴۵ ه‍.ق) ← عبدالملک یکم سامانی
* ابوجعفر عتبی (۳۴۵–۳۴۸ ه‍.ق) ← عبدالملک یکم سامانی
* ابومنصور یوسف بن اسحاق (۳۴۸–۳۴۹ ه‍.ق) ← عبدالملک یکم سامانی
* ابوعلی محمد بن محمد بلعمی (۳۴۹–۳۶۳ ه‍.ق) ← عبدالملک یکم سامانی، منصور یکم سامانی
* ابوعلی محمد بن محمد بلعمی (۳۴۹–۳۶۳ ه‍.ق) و ابوجعفر عتبی (بار دوم) (؟–۳۶۳ ه‍.ق) ← منصور یکم سامانی
* ابومنصور یوسف بن اسحاق (بار دوم) (۳۶۳ ه‍.ق) ← منصور یکم سامانی
* ابوعبدالله احمد بن محمد جیهانی (۳۶۵–ربیع‌الثانی ۳۶۷ ه‍.ق) ← منصور یکم سامانی، نوح دوم سامانی
* ابوالحسین عتبی (ربیع‌الثانی ۳۶۷–۳۷۱ ه‍.ق) ← نوح دوم سامانی
*  ← نوح دوم سامانی
* ابومحمد عبدالرحمان بن احمد پارسی (اصطخری) (؟–ربیع‌الاول ۳۷۶ ه‍.ق) ← نوح دوم سامانی
*  (ربیع‌الاول ۳۷۶–جمادی‌الثانی ۳۷۷ ه‍.ق) ← نوح دوم سامانی
*  (۱۰ ربیع‌الثانی ۳۷۸–؟ ه‍.ق) ← نوح دوم سامانی
*  (؟–۳۸۰ ه‍.ق) ← نوح دوم سامانی
*  (بار دوم) (۳۸۰–؟ ه‍.ق) ← نوح دوم سامانی
* ابوعلی بلعمی ← نوح دوم سامانی
*  (بار دوم) (ربیع‌الاول ۳۸۳–؟) ← نوح دوم سامانی
*  (بار دوم) (اواسط ۳۸۶–اواخر ۳۸۶ یا اوایل ۳۸۷ ه‍.ق) ← نوح دوم سامانی
*  (بَرغُشی یا بَرغَشی یا بُزغُشی) (اواخر ۳۸۶ یا اوایل ۳۸۷–۳۸۸ ه‍.ق) ← نوح دوم سامانی، منصور دوم سامانی
* ابوالقاسم عباس بن محمد برمکی (۳۸۸–اواخر ۳۸۸ یا اوایل ۳۸۹ ه‍.ق) ← منصور دوم سامانی
* ابوالحسین محمد بن علی حمولی (یا حمویی) ← منصور دوم سامانی
* ابوالفضل محمد بن احمد خُنامَتی ← منصور دوم سامانی
* ابوعبدالله محمد بن احمد شیلی (شبلی)

## زیاریان (۳۱۶–۴۸۳ ه‍.ق)
* مُطَرَّف بن محمد گرگانی (؟ابونصر مطرفی ملقب به الرئیس) ← مرداویج
* ابوعبدالله حسین بن محمد قمی (العمید) ← مرداویج
* عبدالله بن وُهبان قَصَبانی (ابن وهبان) ← وشمگیر
* ؟ ← بیستون
* ؟ابوعمر منکدری ← قابوس
* ابوالعباس غانمی ← قابوس
* ابوغانم عبدالرحیم بن معروف بن محمد قصری ← منوچهر (فلک‌المعالی)
* حسن مصعبی (الحسن المصعبی) ← منوچهر (فلک‌المعالی)

## بوییان (۳۲۰–۴۴۸ ه‍.ق)

### شیراز
* ابوسعد اسرائیل بن موسی ← عمادالدوله علی دیلمی
* ابوالفضل عباس ابن فسانجس شیرازی ← عمادالدوله علی دیلمی
* ابوالعباس احمد حناط قمی (ابوالعباس حناط قمی، ؟احمد خیاط) ← عمادالدوله علی دیلمی
* نصر بن هارون نصرانی ← عضدالدوله پناه‌خسرو دیلمی
* ابومحمد علی بن عباس ابن فسانجس شیرازی (؟–۳۷۴ ه‍.ق.) ← شرف‌الدوله شیردل دیلمی
* ابومنصور محمد بن حسن بن صالحان (ابن صالحان، ابومنصور ابن صالحان) (۳۷۴–؟ ه‍.ق) ← شرف‌الدوله شیردل دیلمی
* ابونصر شاپور بن اردشیر ← شرف‌الدوله شیردل دیلمی
*  (؟–۳۸۲ ه‍.ق.) ← صمصام‌الدوله ابوکالیجار مرزبان دیلمی (دورهٔ امارت بر شیراز)

*وقفه*
*  (بار دوم) (۳۸۳–؟ ه‍.ق) ← صمصام‌الدوله ابوکالیجار مرزبان دیلمی (دورهٔ امارت بر شیراز)

*وقفه (برای مدتی کوتاه فرزندان عزالدوله در شیراز به قدرت می‌رسند)*
* ابوعلی بن اسماعیل (الموفق، ؟ابوعلی حسن بن محمد بن اسماعیل اسکافی خراسانی) (۳۸۸–۳۹۰ ه‍.ق) ← بهاءالدوله پیروزخوارشاذ دیلمی (امارت مطلق در شیراز)
* فخرالملک ابوغالب محمد بن علی بن خلف واسطی (۳۹۰–۳۰ ربیع‌الاول ۴۰۶ ه‍.ق) ← بهاءالدوله پیروزخوارشاذ دیلمی (امارت مطلق در شیراز)، سلطان‌الدوله پناه‌خسرو دیلمی
* ابومحمد حسن بن مفضل بن سهلان رامهرمزی (ابن سهلان، کاتب) (۴۰۶–۴۰۸ ه‍.ق) ← سلطان‌الدوله پناه‌خسرو دیلمی
*  (۴۰۸–۴۰۹ ه‍.ق) ← سلطان‌الدوله پناه‌خسرو دیلمی
*در ۴۰۹ ه‍.ق سلطان‌الدوله پناه‌خسرو وزارت را از ابوالقاسم جعفر ابن فسانجس می‌گیرد و به ابوغالب حسن بن منصور سیرافی می‌دهد. در همان سال ۴۰۹ ه‍.ق سلطان‌الدوله پناه‌خسرو شیراز را به مقصد بغداد ترک می‌کند تا نظم و آرامش را در عراق برقرار کند؛ ولی در ۴۱۱ ه‍.ق بغداد را از کف می‌دهد برادرش مشرف‌الدوله حسن فرمانروای بغداد می‌گردد. این دو برادر قرار می‌گذارند که هیچ‌کدام ابن سهلان را به وزیری برنگزینند؛ ولی سلطان‌الدوله پناه‌خسرو در ذیحجهٔ ۴۱۱ ه‍.ق در شوشتر (در راه بازگشت از بغداد) ابن سهلان را به وزارت برمی‌گزیند و مأمور تصرف بغداد می‌کند. ابن سهلان در همان ذیحجه با سپاهیان مشرف‌الدوله حسن درگیر می‌شود؛ ولی شکست می‌خورد.*
* ابومحمد حسن بن مفضل بن سهلان رامهرمزی (ابن سهلان، کاتب) (بار دوم) (ذیحجهٔ ۴۱۱ ه‍.ق) ← سلطان‌الدوله پناه‌خسرو دیلمی
* ؟ابومحمد بن مُکرَم (الاوحد) (؟–۴۱۵ ه‍.ق.) ← سلطان‌الدوله پناه‌خسرو دیلمی
* ابومنصور حسن بن علی فسوی (۴۱۵ ه‍.ق) ← قوام‌الدوله ابوالفوارس شیردل دیلمی
* ابومحمد بن بابشاذ (؟محمد بابشاذ ابوعبیدالله بصری) (؟–۴۱۸ ه‍.ق.) ← عمادالدوله ابوکالیجار مرزبان دیلمی
* ابومنصور بهرام بن مافنه (بهرام پسر ماه‌پناه، العادل) (۴۱۸–۴۳۳ ه‍.ق) ← عمادالدوله ابوکالیجار مرزبان دیلمی
* ابومنصور هبةالله بن احمد فسوی (مهذب‌الدوله، صاحب عادل) (۴۳۳–؟ ه‍.ق) ← عمادالدوله ابوکالیجار مرزبان دیلمی
* ابوالفرج محمد بن جعفر بن محمد بن عباس ابن فسانجس شیرازی (ذوالسعادات، ابن فسانجس، ؟ابوالفتح رازی) (؟–شعبان ۴۳۹ ه‍.ق) ← عمادالدوله ابوکالیجار مرزبان دیلمی
* کمال‌الملک ابوالمعالی هبةالله بن حسین بن علی بن عبدالرحیم (کمال‌الملک ابوالمعالی بن عبدالرحیم) (۴۳۹–؟ ه‍.ق) ← عمادالدوله ابوکالیجار مرزبان دیلمی
* ابومنصور هبةالله بن احمد فسوی (مهذب‌الدوله، صاحب عادل) (بار دوم) ← ابومنصور پولادستون دیلمی

### بغداد
* ابوجعفر محمد بن معلی صیمری (یا «محمد بن احمد») (۳۳۳–۳۳۹ ه‍.ق) ← معزالدوله احمد دیلمی
*  (دوشنبه ۲۷ جمادی‌الاول ۳۳۹–شعبان ۳۵۲ ه‍.ق) ← معزالدوله احمد دیلمی
* ابوالفرج محمد بن عباس ابن فسانجس شیرازی (ذوالسعادات) (درگذشت در ۳۷۰ ه‍.ق) و  (۳۵۲–۳۵۶ ه‍.ق) ← معزالدوله احمد دیلمی
*  (؟–۳۵۸ ه‍.ق.) ← عزالدوله بختیار دیلمی
* ابوالفرج محمد بن عباس ابن فسانجس شیرازی (ذوالسعادات) (بار دوم) (۳۵۸ ه‍.ق) ← عزالدوله بختیار دیلمی
*  (بار دوم) (۳۵۸–ذیحجهٔ ۳۶۲ ه‍.ق) ← عزالدوله بختیار دیلمی
*  (الناصح، نصیرالدوله) (ذیحجهٔ ۳۶۲–۳۶۷ ه‍.ق) ← عزالدوله بختیار دیلمی
* ابوالقاسم مطهر بن محمد بن عبدالله کازرونی (ابوالقاسم مطهر بن عبدالله) (؟–۳۶۹ ه‍.ق.) ← عضدالدوله پناه‌خسرو دیلمی
* ابوالقاسم عبدالعزیز بن یوسف شیرازی ← عضدالدوله پناه‌خسرو دیلمی
*  (یا «حمد بن محمد») ← صمصام‌الدوله ابوکالیجار مرزبان دیلمی (دورهٔ امارت بر بغداد)
* ابوعبدالله حسین بن احمد بن سعدان (ابوعبدالله ابن سعدان) (۳۷۳–ربیع‌الاول ۳۷۵ ه‍.ق) ← صمصام‌الدوله ابوکالیجار مرزبان دیلمی (دورهٔ امارت بر بغداد)
* ابوالقاسم عبدالعزیز بن یوسف شیرازی (بار دوم) و ابوالحسن احمد بن محمد بن برمویه (ابوالحسن ابن برمویه) ← صمصام‌الدوله ابوکالیجار مرزبان دیلمی (دورهٔ امارت بر بغداد)

*وقفه (شرف‌الدوله امیر شیراز، بر بغداد نیز مسلط می‌شود)*
* ابومنصور محمد بن حسن بن صالحان (ابن صالحان، ابومنصور ابن صالحان) (؟–۳۸۰ ه‍.ق.) ← بهاءالدوله پیروزخوارشاذ دیلمی (امارت بر بغداد همزمان با امارت صمصام‌الدوله بر شیراز)
* ابونصر شاپور بن اردشیر (بار دوم) (۳۸۰–۳۸۱ ه‍.ق) ← بهاءالدوله پیروزخوارشاذ دیلمی (امارت بر بغداد همزمان با امارت صمصام‌الدوله بر شیراز)
* ابوالقاسم عبدالعزیز بن یوسف شیرازی (بار سوم) (۳۸۱–؟ ه‍.ق) ← بهاءالدوله پیروزخوارشاذ دیلمی (امارت بر بغداد همزمان با امارت صمصام‌الدوله بر شیراز)
* ابوالقاسم علی بن احمد ابرقوهی (؟–۳۸۲ ه‍.ق.) ← بهاءالدوله پیروزخوارشاذ دیلمی (امارت بر بغداد همزمان با امارت صمصام‌الدوله بر شیراز)
* ابونصر شاپور بن اردشیر (بار سوم) (۳۸۲–۳۸۳ ه‍.ق) و ابومنصور محمد بن حسن بن صالحان (ابن صالحان، ابومنصور ابن صالحان) (بار دوم) (۳۸۲–۳۸۳ ه‍.ق) ← بهاءالدوله پیروزخوارشاذ دیلمی (امارت بر بغداد همزمان با امارت صمصام‌الدوله بر شیراز)
* ابوالقاسم علی بن احمد ابرقوهی (بار دوم) (در ۳۸۳ ه‍.ق) ← بهاءالدوله پیروزخوارشاذ دیلمی (امارت بر بغداد همزمان با امارت صمصام‌الدوله بر شیراز)
* ابونصر شاپور بن اردشیر (بار چهارم) (۳۸۳–؟ ه‍.ق) ← بهاءالدوله پیروزخوارشاذ دیلمی (امارت بر بغداد همزمان با امارت صمصام‌الدوله بر شیراز)
* الفاضل (؟الاستاذ الفاضل ابو نصر حسین بن حسن) (۳۸۵–۳۸۶ ه‍.ق) ← بهاءالدوله پیروزخوارشاذ دیلمی (امارت بر بغداد همزمان با امارت صمصام‌الدوله بر شیراز)
* ابونصر شاپور بن اردشیر (بار پنجم) (در ۳۸۶ ه‍.ق برای دو ماه) ← بهاءالدوله پیروزخوارشاذ دیلمی (امارت بر بغداد همزمان با امارت صمصام‌الدوله بر شیراز)
* ابوالعباس بن سرجس (؟ابوالعباس عیسی بن ماسرجس) (۳۸۶–۳۸۸ ه‍.ق) ← بهاءالدوله پیروزخوارشاذ دیلمی (امارت بر بغداد همزمان با امارت صمصام‌الدوله بر شیراز)

*با کشته شدن صمصام‌الدوله مرزبان برای مدتی کوتاه فرزندان عزالدوله بختیار در شیراز به قدرت می‌رسند؛ ولی به‌زودی بهاءالدوله پیروزخوارشاذ بر شیراز دست می‌یابد و در همان شهر اقامت می‌گزیند.*
* ابونصر شاپور بن اردشیر (بار ششم) (؟–۳۹۰ ه‍.ق.) ← بهاءالدوله پیروزخوارشاذ دیلمی (امارت مطلق)
*  (الصاحب، عمیدالجیوش) (۳۹۰–۳۹۱ ه‍.ق) ← بهاءالدوله پیروزخوارشاذ دیلمی (امارت مطلق)

*وقفه (با مرگ بهاءالدوله، سلطان‌الدوله از ۴۰۳ تا ذیحجهٔ ۴۱۱ ه‍.ق امیر شیراز و بغداد می‌شود؛ ولی سرانجام بغداد را از دست می‌دهد و صرفاً امیر شیراز باقی می‌ماند)*
* ابوغالب حسن بن منصور سیرافی (ذوالسعادتین یا ذوالسیادتین، تاج‌الملک) (۴۰۹–؟ ه‍.ق) ← سلطان‌الدوله پناه‌خسرو دیلمی
* ابوغالب (؟ابوغالب حسن بن منصور سیرافی) (۴۱۲–۴۱۳ ه‍.ق) ← مشرف‌الدوله حسن دیلمی
* مؤیدالملک ابوعلی حسین بن حسن رُخَّجی (رمضان ۴۱۳–رمضان ۴۱۴ ه‍.ق) ← مشرف‌الدوله حسن دیلمی
*  (۴۱۴–۴۱۵ ه‍.ق) ← مشرف‌الدوله حسن دیلمی
* ابومنصور محمد بن حسن بن صالحان (ابن صالحان، ابومنصور ابن صالحان) (بار سوم) (۴۱۵–۴۱۶ ه‍.ق) ← مشرف‌الدوله حسن دیلمی
*  (علم‌الدین، سعدالدوله، امین‌المله، شرف‌الملک، عجلی) (در ۴۱۶ ه‍. ق) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی
* ابو علی حسن (عجلی) (۴۱۶–۴۱۹ ه‍.ق) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی
* ابوطاهر محسن بن طاهر (در ۴۱۹ ه‍.ق به مدت چهل روز) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی
* ابوسعد محمد بن حسین بن علی بن عبدالرحیم (۴۱۹–؟ ه‍.ق) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی
* ابو علی حسن (عجلی) (بار دوم) (؟–۴۲۱ ه‍.ق.) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی
* ابوسعد محمد بن حسین بن علی بن عبدالرحیم (عمیدالدوله) (بار دوم) (۴۲۱–۴۲۲ ه‍.ق) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی
* ابوالفتح محمد بن فضل بن اردشیر (در ۴۲۲ ه‍.ق برای چند روز) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی
* ابواسحاق ابراهیم بن ابی‌الحسن سهلی (۴۲۲–۴۲۳ ه‍.ق) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی
*  (عجلی) (در ۴۲۳ ه‍.ق) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی
* ابوسعد محمد بن حسین بن علی بن عبدالرحیم (عمیدالدوله) (بار سوم) (در ۴۲۳ ه‍.ق) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی
* ابن ماکولا (؟–۴۲۵ ه‍.ق.) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی
* ابوسعد محمد بن حسین بن علی بن عبدالرحیم (عمیدالدوله) (بار چهارم) (در ۴۲۵ ه‍.ق) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی
* ابن ماکولا (در ۴۲۵ ه‍.ق) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی
* ابوسعد محمد بن حسین بن علی بن عبدالرحیم (عمیدالدوله) (بار پنجم) (؟–۴۲۶ ه‍.ق.) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی
* ابوالقاسم (؟ابن ماکولا) (در ۴۲۶ به مدت ۲ ماه و ۸ روز) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی
* ابوسعد محمد بن حسین بن علی بن عبدالرحیم (عمیدالدوله) (بار ششم) (۴۲۶–۴۲۷ ه‍.ق) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی
* ابوالفضل عباس بن حسن ابن فسانجس شیرازی (پیرامون ۴۲۸ ه‍.ق) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی
* کمال‌الملک ابوالمعالی هبةالله بن حسین بن علی بن عبدالرحیم (کمال‌الملک ابوالمعالی بن عبدالرحیم) (؟–۴۳۵ ه‍.ق.) ← جلال‌الدوله پیروزخسرو دیلمی

*وقفه (ابوکالیجار امیر شیراز، بر بغداد نیز مسلط می‌شود)*
* کمال‌الملک ابوالمعالی هبةالله بن حسین بن علی بن عبدالرحیم (؟–۴۴۳ ه‍.ق.) ← مَلِکِ رحیم خسروپیروز دیلمی
* زعیم‌الملک ابوالحسن علی بن حسین بن علی بن عبدالرحیم (۴۴۳–؟ ه‍.ق) ← مَلِکِ رحیم خسروپیروز دیلمی
* شرف‌الامه ابوعبدالله عبدالرحیم بن حسین بن علی بن عبدالرحیم (؟–۴۴۷ ه‍.ق.) ← مَلِکِ رحیم خسروپیروز دیلمی
* ؟ (ابن فسانجس، فرزند ذوالسعادات) ← مَلِکِ رحیم خسروپیروز دیلمی

### ری
* ابوعبدالله محمد بن احمد قمی (معروف به «شیخ» ، ؟ابوعلی ابن قمی) (؟–۳۲۸ ه‍.ق.) ← رکن‌الدوله حسن دیلمی
* ابوالفضل ابن عمید (ابن عمید پدر) (۳۲۸–۳۶۰ ه‍.ق) ← رکن‌الدوله حسن دیلمی
* ابوالفتح ابن عمید (ابن عمید پسر، ذوالکفایتین) (صفر ۳۶۰–۳۶۶ ه‍.ق) ← رکن‌الدوله حسن دیلمی، مؤیدالدوله بویهٔ دیلمی
* صاحب بن عباد (ابوالقاسم اسماعیل بن عباد طالقانی) (۳۶۶–۳۸۵ ه‍.ق) ← مؤیدالدوله بویهٔ دیلمی، فخرالدوله علی دیلمی
* ابوالعباس احمد بن ابراهیم ضَبّی (؟–۳۹۳ ه‍.ق.) و ابوعلی حسن بن احمد بن حمولهٔ اصفهانی (ابوعلی بن حمویهٔ اصفهانی) ← فخرالدوله علی دیلمی
* ابوعلی قاسم بن علی بن قاسم (الخطیر، ابوعلی بن علی بن قاسم) (۳۹۳–؟ ه‍.ق) ← مجدالدوله رستم دیلمی
* ابوالعباس احمد بن ابراهیم ضَبّی (؟–۳۹۸ ه‍.ق.) و ابوسعد آبی (ابوسعد یا ابوسعید منصور بن حسین رازی) ← مجدالدوله رستم دیلمی
* صفی‌الملک ابوالعلاء محمد بن علی بن حسول همدانی ← مجدالدوله رستم دیلمی

### همدان
* تاج‌الملک ابونصر ابراهیم بن بهرام کوهی ← شمس‌الدوله شاه‌خسرو دیلمی
* ابن سینا (ابوعلی حسین بن عبدالله بن حسن بن علی ابن سینا) (۴۰۶–۴۱۱ ه‍.ق) ← شمس‌الدوله شاه‌خسرو دیلمی

*وقفه*
* ابن سینا (ابوعلی حسین بن عبدالله بن حسن بن علی ابن سینا) (بار دوم) (۴۱۱–۴۱۲ ه‍.ق) ← شمس‌الدوله شاه‌خسرو دیلمی
* تاج‌الملک ابونصر ابراهیم بن بهرام کوهی (بار دوم) ← سماء الدوله دیلمی

## غزنویان (۳۶۶–۵۸۳ ه‍.ق)
* ؟ابوالفتح علی بن محمد بُستی ← سبکتگین
* ابوالعباس فضل بن احمد اسفراینی (۳۸۴–۳۸۷ ه‍.ق) ← ؟سبکتگین یا محمود غزنوی
* ابوالحسین محمد بن حسین بن محمد ابن عبدالوارث فارسی (ابن عبدالوارث، ابن اخت فارسی) (شعبان ۳۸۷–ربیع‌الاول ۳۸۸ ه‍.ق) ← اسماعیل غزنوی
* ابوالعباس فضل بن احمد اسفراینی (بار دوم) (۳۸۸–۴۰۱ ه‍.ق) ← محمود غزنوی
* ابوالقاسم احمد بن حسن میمندی (شمس‌الکفات) (۴۰۱–۴۱۶ ه‍.ق) ← محمود غزنوی
*۳ سال وقفه (وزیری برگزیده نشد)*
* ابوعلی حسن بن محمد میکالی (حسنک وزیر) (۴۱۹–۴۲۱ ه‍.ق) ← محمود غزنوی، محمد غزنوی
* ابوسهل احمد بن حسن حمدوی ← محمد غزنوی
* ابوالقاسم احمد بن حسن میمندی (شمس‌الکفات) (بار دوم) (۴۲۲–محرم ۴۲۴ ه‍.ق) ← مسعود یکم غزنوی
* احمد عبدالصمد (شمس‌الوزرا ابونصر احمد بن ابی‌طاهر محمد بن عبدالصمد شیرازی) (۴۲۴–۴۳۲ ه‍.ق) ← مسعود یکم غزنوی
* ؟ ← محمد غزنوی (بار دوم)
* احمد عبدالصمد (شمس‌الوزرا ابونصر احمد بن ابی‌طاهر محمد بن عبدالصمد شیرازی) (بار دوم) (۴۳۲–۴۳۴ ه‍.ق) ← مودود غزنوی
* طاهر مستوفی (۲ ماه) ← مودود غزنوی
* عبدالرزاق میمندی ← مودود غزنوی
* ؟ ← مسعود دوم غزنوی
* ؟ ← علی غزنوی
* عبدالرزاق میمندی (بار دوم) ← عبدالرشید غزنوی
* ابومحمد حسن بن مهران (۴۴۳–۴۴۵ ه‍.ق) ← فرخزاد غزنوی
* ابوبکر بن ابی‌صالح (؟ابوبکر صالح) (۴۴۵–۴۵۲ ه‍.ق) ← فرخزاد غزنوی
* ابوسهل خجندی ← ابراهیم غزنوی
* ؟بهروز بن احمد ← ابراهیم غزنوی
* ؟محمد بن بهروز ← ابراهیم غزنوی
* ؟قوام‌الملک نظام‌الدین ابونصر هبةالله پارسی ← ابراهیم غزنوی
*  (فرزند شمس‌الوزرا) ← ابراهیم غزنوی، مسعود سوم غزنوی
* ؟ثقةالملک طاهر بن علی بن مشکان ← مسعود سوم غزنوی
* ؟ ← عضدالدوله شیرزاد
* ؟ ← ارسلان‌شاه غزنوی
*  (بار دوم) ← ارسلان‌شاه غزنوی، بهرام‌شاه غزنوی
* احمد بن حسن (یا احمد بن حسین) ← بهرام‌شاه غزنوی
* منتجب‌الملک قوام‌الدین ← بهرام‌شاه غزنوی
* نجیب‌الملک حسین بن حسن ← بهرام‌شاه غزنوی
* ابومحمد حسن بن ابی‌منصور قائنی ← بهرام‌شاه غزنوی
* ؟ ← خسروشاه غزنوی
* ابوالمعالی نصرالله بن محمد شیرازی (نصرالله منشی) ← خسروملک غزنوی

## سلجوقیان (۴۲۹–۵۹۰ ه‍.ق)
* ابوالفرج محمد بن جعفر بن محمد بن عباس ابن فسانجس شیرازی (ذوالسعادات، ؟ابوالفتح رازی) (۴۳۴–؟۴۳۵ ه‍.ق) ← طغرل سلجوقی
* ابوالقاسم علی بن عبدالله جوینی (؟الکوبانی، گویانی، سالار بوژگان) (۴۳۶–؟ ه‍.ق) ← طغرل سلجوقی
*  (رئیس‌الرؤسا ابوعبدالله حسین بن علی بن میکائیل) ← طغرل سلجوقی
* ؟نظام‌الملک ابومحمد حسن بن محمد عصار دهستانی (نظام‌الملک اول) ← طغرل سلجوقی
* ؟عمروک رباطی قصار مستوفی (یا عُمَرَک) ← طغرل سلجوقی
* عمیدالملک ابونصر محمد بن منصور کُندُری (۴۴۸–۴۵۵ ه‍.ق) ← طغرل سلجوقی، سلیمان بن چغری بیگ، الپ ارسلان
* نظام‌الملک ابوعلی حسن بن علی توسی (یکشنبه ۱۳ ذیحجهٔ ۴۵۵–۱۰ رمضان ۴۸۵ ه‍.ق) ← الپ ارسلان، ملکشاه یکم
* تاج‌الملک ابوالغنائم مرزبان بن خسروفیروز فارسی (ابن دارِست) (۴۸۵–۱۲ محرم ۴۸۶ ه‍.ق) ← ملکشاه یکم، محمود یکم
* مؤیدالملک شهاب‌الدین ابوبکر عبیدالله بن نظام‌الملک (۴۸۶–۴۸۷ ه‍.ق) ← محمود یکم
* عزالملک ابوعبدالله حسین بن نظام‌الملک ← برکیارق
* مؤیدالملک شهاب‌الدین ابوبکر عبیدالله بن نظام‌الملک (بار دوم) (؟–۴۸۸ ه‍.ق) ← برکیارق
* فخرالملک نظام‌الدین ابوالفتح مظفر بن نظام‌الملک (۴۸۸–۴۹۰ ه‍.ق) ← برکیارق
* مجدالملک شمس‌الدین ابوالفضل اسعد بن حسن براوستانی قمی (۴۹۰–۴۹۲ ه‍.ق) ← برکیارق
* اعزالملک ابوالمحاسن عبدالجلیل بن محمد دهستانی (۴۹۲–ذیحجهٔ ۴۹۵ ه‍.ق) ← برکیارق
*  ← برکیارق
* ؟ ← ملکشاه دوم
* سعدالملک نصرالدین ابوالمحاسن سعد بن محمد آبی (آوجی) (محرم ۴۹۸–شوال ۵۰۰ ه‍.ق) ← محمد تَپَر
* احمد بن نظام‌الملک (نظام‌الملک دوم، قوام‌الدین، صدرالاسلام) (شوال ۵۰۰–۵۰۴ ه‍.ق) ← محمد تپر
*  (بار دوم) (۵۰۴–۵۱۱ ه‍.ق) ← محمد تپر
*با درگذشت محمد تَپَر، میان برادر او «احمد سنجر» و پسر محمد تپر یعنی «محمود دوم سلجوقی» اختلاف و جنگ رخ داد که به پیروزی احمد سنجر انجامید؛ ولی او برادرزاده‌اش را از میان برنداشت بلکه وی را فرمانروای عراق عجم (به پایتختی همدان) نمود. در ۵۴۸ ه‍.ق سلطان سنجر اسیر غزان گشت و بزرگان دولت او سلیمان‌شاه سلجوقی را به سلطنت برداشتند. سلیمان‌شاه نتوانست قدرت را حفظ کند و در ۵۴۹ ه‍.ق از قدرت کنار رفت. در ۵۵۱ ه‍.ق سلطان سنجر آزاد شد؛ ولی سال بعد در گذشت. او پسری نداشت و از همین رو خواهرزاده‌اش «خاقان محمود» را به جانشینی خود نامزد کرده بود؛ ولی پس از درگذشت سلطان سنجر، خاقان محمود نتوانست قدرت را حفظ کند و به دست «مؤیّد آی‌اَبه» کور شد و دوباره فرزندان محمد تپر فرمانروایان اصلی سلجوقی شدند.*

### خراسان
* شمس‌الدین شهاب‌الاسلام عبدالرزاق بن عبدالله توسی (برادرزادهٔ نظام‌الملک) (۵۱۱–۵۱۵ ه‍.ق) ← احمد سنجر
* وجیه‌الملک قمی (شرف‌الدین ابوطاهر سعد بن علی بن عیسی قمی) (۵۱۵–۵۱۶ ه‍.ق) ← احمد سنجر
* تغاربیگ محمد بن سلیمان کاشغری (تغان‌بک) (۵۱۶–۵۱۸ ه‍.ق) ← احمد سنجر
* مختص‌الملک معین‌الدین ابونصر احمد کاشانی یکم (فرزند عبدالله بن فضل بن محمود کاشی) (۵۱۸–۵۲۱ ه‍.ق) ← احمد سنجر
* نصیرالدین محمود مروزی (نظام‌الملک نصیرالدین ابوالقاسم محمود بن [ابی‌توبه] مظفر بن عبدالملک مروزی خوارزمی) (۵۲۱–۵۲۶ ه‍.ق) ← احمد سنجر
* قوام‌الدین ابوالقاسم انس‌آبادی درگزینی (۵۲۶–۵۲۷ ه‍.ق) ← همزمان وزیر احمد سنجر و طغرل دوم بود.
* ناصرالدین ابوالفتح طاهر بن فخرالملک (جمادی‌الاول ۵۲۸–ذیحجهٔ ۵۴۸ ه‍.ق) ← احمد سنجر
* قوام‌الدین حسن بن ناصرالدین (۵۴۸–۵۴۹ ه‍.ق) ← 
* قوام‌الدین حسن بن ناصرالدین ← خاقان محمود (سلطان ابوالقاسم محمود بن محمد ارسلان خان بن بُغرا خان ملقب به نظام‌الدوله، رکن‌الدین و کمال‌الدین)
* ابومحمد صدرالدین بن ابی‌القاسم علی بن جعفر فخرالدین تِرمِذی (؟–رمضان ۵۵۷ ه‍.ق.) ← خاقان محمود

### سلجوقیان عراق
*  (؟ربیب‌الدوله ابومنصور قیراطی) (۵۱۱–۵۱۳ ه‍.ق) ← محمود دوم سلجوقی
* کمال‌الدین ابوطالب علی سمیرمی (۵۱۳–۲۹ صفر ۵۱۶ ه‍.ق) ← محمود دوم سلجوقی
* شمس‌الملک عثمان بن نظام‌الملک (۵۱۶–۲ جمادی‌الثانی ۵۱۷ ه‍.ق) ← محمود دوم سلجوقی
* قوام‌الدین ابوالقاسم انس‌آبادی درگزینی (۵۱۸–رجب ۵۲۱ ه‍.ق) ← محمود دوم سلجوقی
* انوشیروان بن خالد بن محمد کاشانی (۵۲۱–۵۲۲ ه‍.ق) ← محمود دوم سلجوقی
* قوام‌الدین ابوالقاسم انس‌آبادی درگزینی (بار دوم) (ذیحجهٔ ۵۲۲–شوال ۵۲۷ ه‍.ق) ← محمود دوم سلجوقی، داود سلجوقی، سپس همزمان وزیر طغرل دوم و احمد سنجر بود.
* شرف‌الدین علی بن ابی‌الرجاء (۵۲۸–۵۲۹ ه‍.ق) ← طغرل دوم
* انوشیروان بن خالد بن محمد کاشانی (بار دوم) (۵۲۹–۵۳۰ ه‍.ق) ← مسعود سلجوقی
* عمادالدین ابوالبرکات بن سلمه درگزینی (۵۳۰–۵۳۲ ه‍.ق) ← مسعود سلجوقی
* کمال‌الدین محمد بن حسین خازن رازی (۵۳۲–۵۳۳ ه‍.ق) (هفت ماه) ← مسعود سلجوقی
* عزالملک مجدالدین ابوالعز طاهر بن محمد بروجردی (۵۳۳–۵۳۹ ه‍.ق) ← مسعود سلجوقی
* مؤیدالدین مرزبان بن عبیدالله بن نصر اصفهانی (۵۳۹–۵۴۰ ه‍.ق) ← مسعود سلجوقی
* تاج‌الدین ابوطالب شیرازی (ابن دارست فارسی) (۵۴۰–۵۴۱ ه‍.ق) ← مسعود سلجوقی
* شمس‌الدین ابوالنجیب درگزینی (۵۴۱–۵۴۷ ه‍.ق) ← مسعود سلجوقی، ملکشاه سوم
* جلال‌الدین ابوالفضل یونس درگزینی (جلال‌الدین بن قوام‌الدین ابی‌القاسم درگزینی) (۵۴۷–۵۴۹ ه‍.ق) ← محمد دوم بن محمود
* شمس‌الدین ابوالنجیب درگزینی (بار دوم) (۵۴۹–۵۵۴ ه‍.ق) ← محمد دوم بن محمود
*  (جواد اصفهانی، الجواد الاصفهانی) ← 
* شهاب‌الدین محمود بن ثقه عبدالعزیز حامدی نیشابوری (۵۵۵–۵۶۰ ه‍.ق) ← ، ارسلان‌شاه سلجوقی
* فخرالدین طاهر کاشانی (فرزند مختص‌الملک) (۵۶۰–۵۶۲ ه‍.ق) ← ارسلان‌شاه سلجوقی
* جلال‌الدین ابوالفضل یونس درگزینی (جلال‌الدین بن قوام‌الدین ابی‌القاسم درگزینی) (بار دوم) (۵۶۲–۵۸۳ ه‍.ق) ← ارسلان‌شاه سلجوقی، طغرل سوم
* قوام‌الدین بن قوام‌الدین ابی‌القاسم درگزینی (برادر جلال‌الدین ابوالفضل یونس درگزینی) ← طغرل سوم
* صاحب کمال‌الدین ابوشجاع زنجانی تعجیلی ← طغرل سوم
* صاحب عضدالدین قاضی مراغی ← طغرل سوم
*  ← ارسلان‌شاه سلجوقی، طغرل سوم
* عزیزالدین بن رضی‌الدین اسعد کاشی (؟–۷ ذیحجهٔ ۵۸۵ ه‍.ق.) ← طغرل سوم
* معین‌الدین ابونصر احمد کاشانی دوم (فرزند فخرالدین طاهر کاشانی و نوهٔ مختص‌الملک) (؟–۵۹۰ ه‍.ق.) ← طغرل سوم
* فخرالدین بن صفی‌الدین ورامینی (۵۹۰ ه‍.ق) ← طغرل سوم

## خوارزمشاهان (انوشتگینیان) (۴۹۱–۶۲۸ ه‍.ق)
* مجدالدین ابومحمد صاحب بن محمد بخاری ← علاءالدین اتسز
* ابومظفر سعید بن سهل بن محمد بن عبدالله نیشابوری (معروف به فلکی) ← ؟علاءالدین اتسز یا ؟تاج‌الدین ایل‌ارسلان
* ؟ ← جلال‌الدین محمود سلطانشاه
* نظام‌الملک مسعود بن علی هروی (؟ابهری، ؟بهاءالدین، ؟شمس‌الدین) (؟–۵۹۶ ه‍.ق) ← علاءالدین تکش
* نظام‌الملک محمد بن مسعود هروی (؟–۶۰۷ ه‍.ق) ← علاءالدین تکش، علاءالدین محمد
* نظام‌الملک ناصرالدین محمد بن صالح (خواجهٔ جهان و سپس خواجهٔ بزرگ) (۶۰۷–۶۱۴ ه‍.ق) ← علاءالدین محمد

*وقفه (سلطان علاءالدین محمد پس از برکناری محمد بن صالح وزیر دیگری انتخاب نکرد، بلکه برای اولین بار این مسئولیت را به ۶ تن از درباریان محول کرد، که عبارت بودند از: «نظام‌الدین کاتب انشاء»، «مجیرالملک تاج‌الدین ابوالقاسم المعتز خوارزمی» (فرزند «مجیرالدین طاهر بن عمر [یا عمر بن سعد] خوارزمی»)، «امیر ضیاءالدین بیابانکی»، «شمس‌الدین کلابادی»، «تاج‌الدین علی بن ابی‌المعالی کریم‌الشرق نیشابوری»، «مجدالدین شریف محمد نسوی»)*
* شمس‌الملک شهاب‌الدین الپ هروی (؟سرخسی) (؟–؟) ← جلال‌الدین مِنکُبِرنی
* شرف‌الملک فخرالدین علی بن ابی‌القاسم جَندی (یلدرجی، ؟شمس‌الدین) (؟–۶۲۶ یا ۶۲۷ ه‍.ق) ← جلال‌الدین منکبرنی
* جمال‌الدین علی عراقی (جمال علی عراقی) (۶۲۶ یا ۶۲۷–۶۲۸ ه‍.ق) ← جلال‌الدین منکبرنی

## سَلغُریان (اتابکان فارس) (۵۴۳–۶۸۶ ه‍.ق)
* تاج‌الدین ابوطالب شیرازی (ابن دارست فارسی) ← 
* ؟ ← زنگی بن مودود
* امین‌الدین ابوالحسن بنجیر کازرونی ← 
* ؟ ← طغرل بن سنقر
* رکن‌الدین صلاح شیرازی ← سعد بن زنگی
* عمیدالدین ابونصر اسعد ابزری ← سعد بن زنگی
* امیر مقرب‌الدین ابوالمفاخر مسعود بن بدر ← ابوبکر قتلغ خان بن سعد
* امیر فخرالدین ابوبکر بن ابی‌نصر حوایجی ← ابوبکر قتلغ خان بن سعد
* فقیه شرف‌الدین ← ابوبکر قتلغ خان بن سعد
* اصیل‌الدین محمد ← ابوبکر قتلغ خان بن سعد
* خواجه نظام‌الدین ابوبکر (فرزند اصیل‌الدین محمد) ← ابوبکر قتلغ خان بن سعد، محمد بن سعد

## مغولان
* محمود یلواج ← چنگیز خان، اوگتای خان
* مسعود بیگ بن محمود یلواج ← گیوک خان، منگو قاآن
* احمد بناکتی ← قوبلای قاآن

*اُلُغ‌بیتِکچی*
* شرف‌الدین خوارزمی ← جنتمور، نوسال، گرگوز اویغوری، ارغون آقا
* فخرالدین بهشتی خوارزمی ← ارغون آقا
* حسام‌الدین امیر حسین (پسر فخرالدین بهشتی خوارزمی) و نجم‌الدین جیلابادی ← ارغون آقا

### ایلخانان (۶۵۴–۷۵۹ ه‍.ق)
*اُلُغ‌بیتِکچی*
* سیف‌الدین بهادر بن عبدالله خوارزمی (سیف‌الدین احمد بیتکچی) (۶۵۴–۶۶۱ ه‍.ق) ← هلاکو خان
*صاحب‌دیوان*
* شمس‌الدین محمد جوینی (۶۶۱–۶۸۳ ه‍.ق) ← هلاکو خان، اباقا خان، احمد تگودار
*وزیر*
* بوقا (۳ رجب ۶۸۳–اواخر ذیحجهٔ ۶۸۷ ه‍.ق) ← ارغون خان
*صاحب‌دیوان*
* سعدالدولهٔ ابهری (اوایل جمادی‌الثانی ۶۸۸–آخر صفر ۶۹۰ ه‍. ق) ← ارغون خان
* صدرالدین احمد خالدی زنجانی (چاویان) (۶ ذیحجهٔ ۶۹۱–پنجشنبه ۶ جمادی‌الاول ۶۹۴ ه‍.ق) ← گیخاتو خان
*وزیر*
* جمال‌الدین ابوالحسن علی بن محمد دستجردانی (جمادی‌الاول ۶۹۴–چهارشنبه ۲۳ ذیقعدهٔ ۶۹۴ ه‍.ق) ← بایدو خان
* ؟امیر نوروز (چهارشنبه ۲۳ ذیقعدهٔ ۶۹۴–۶۹۵ ه‍.ق) ← غازان خان یکم
* ملک شرف‌الدین محمد بیابانکی سمنانی (؟ –۸ ذیقعدهٔ ۶۹۵ ه‍. ق) ← غازان خان یکم
* جمال‌الدین ابوالحسن علی بن محمد دستجردانی (بار دوم) (۸ ذیقعدهٔ ۶۹۵–۶ ذیحجهٔ ۶۹۵ ه‍.ق) ← غازان خان یکم
* صدرالدین احمد خالدی زنجانی (بار دوم) (۱ محرم ۶۹۶–چهارشنبه ۱۷ رجب ۶۹۷ ه‍.ق) ← غازان خان یکم
* رشیدالدین فضل‌الله همدانی (۶۹۷–۷۱۷ ه‍.ق) و خواجه سعدالدین محمد ساوجی (یا آوجی) (۶۹۷–۷۱۲ ه‍.ق) ← غازان خان یکم، الجایتو
* رشیدالدین فضل‌الله همدانی (۶۹۷–۷۱۷ ه‍.ق) و تاج‌الدین علیشاه بن ابی‌بکر جیلان تبریزی (۷۱۲–اواخر جمادی‌الثانی ۷۲۴ ه‍.ق) ← الجایتو، ابوسعید بهادر خان
* غیاث‌الدین محمد علیشاهی ← ابوسعید بهادر خان
* رکن‌الدین صائن فَسَوی (نصرةالدین عادل فَسَوی) (۷۲۵–؟ ه‍.ق) ← ابوسعید بهادر خان
*  (؟–۵ شوال ۷۲۷ ه‍.ق) ← ابوسعید بهادر خان
*  (صاحب سعید) و خواجه علاءالدین محمد هندوی فریومدی (۸ ماه) ← ابوسعید بهادر خان
*  (صاحب سعید) (؟–۲۱ رمضان ۷۳۶ ه‍.ق) ← ابوسعید بهادر خان، آرپاخان
* امیر جمال‌الدین بن تاج‌الدین علی شروانی (؟–۱۴ ذیحجهٔ ۷۳۶ ه‍.ق) ← موسی (ایلخان)

### ایلخانان مورد حمایت جلایریان
* خواجه شمس‌الدین زکریا (یا خواجه شمس‌الدین محمدِ زکریا) ← محمد خان (ایلخان)،شاه جهان تیمور خان

### ایلخانان مورد حمایت چوپانیان
* رکن‌الدین شیخی و غیاث‌الدین محمد علیشاهی ← ساتی بیگ
* غیاث‌الدین محمد علیشاهی (؟–۷۴۳ ه‍.ق.) ← سلیمان خان (ایلخان)
* خواجه عبدالحی حمامی تبریزی (؟–۷۵۰ ه‍.ق.) ← انوشروان (ایلخان)
* خواجه مسعود دامغانی ← انوشروان (ایلخان)
* شمس‌الدین محمد اژدری (؟–؟اوایل محرم ۷۵۹ ه‍.ق.) ← غازان خان دوم

### طغاتیمور خان
* خواجه علاءالدین محمد هندوی فریومدی ← طغاتیمور خان

## آل اینجو (۷۲۵–۷۵۸ ه‍.ق)
* مولانا قاضی شمس‌الدین محمود صائن سمنانی (؟–۷۴۵ ه‍.ق) و سید غیاث‌الدین علی یزدی (؟–۷۴۵ ه‍.ق) ← امیر جمال‌الدین شاه شیخ ابواسحاق اینجو
* امیر ظهیرالدین ابراهیم صواب (۷۴۵–؟ ه‍.ق) ← امیر جمال‌الدین شاه شیخ ابواسحاق اینجو
* مولانا قاضی شمس‌الدین محمود صائن سمنانی و سید غیاث‌الدین علی یزدی (بار دوم) ← امیر جمال‌الدین شاه شیخ ابواسحاق اینجو
* سید غیاث‌الدین علی یزدی (به‌طور مستقل) (؟–۷۴۶ ه‍.ق) ← امیر جمال‌الدین شاه شیخ ابواسحاق اینجو
* رکن‌الدین عمیدالملک بن شمس‌الدین محمود (۷۴۷–؟ ه‍.ق) و امیر کمال‌الدین حسین رشیدی (کمال‌الدین حسین بن جلال‌الدین بن خواجه رشیدالدین فضل‌الله همدانی) (۷۴۷–؟ ه‍.ق) ← امیر جمال‌الدین شاه شیخ ابواسحاق اینجو
* عمادالدین محمود کرمانی ← امیر جمال‌الدین شاه شیخ ابواسحاق اینجو
* قوام‌الدین حسن شیرازی (؟–۷۵۴ ه‍.ق) ← امیر جمال‌الدین شاه شیخ ابواسحاق اینجو

## مظفریان (۷۱۸–۷۹۵ ه‍.ق)
* خواجه بهاءالدین محمود بن عزالدین یوسف یزدی (پیرامون ۷۲۹ ه‍.ق) ← امیر مبارزالدین محمد
* ؟سید عضدالدین محمد عریضی یزدی (سید عضد) (؟ –۷۴۰ ه‍.ق) ← امیر مبارزالدین محمد
* خواجه تاج‌الدین احمد بن محمد بن علی عراقی ← امیر مبارزالدین محمد
* مولانا قاضی شمس‌الدین محمود صائن سمنانی ← امیر مبارزالدین محمد
* خواجه تاج‌الدین احمد بن محمد بن علی عراقی (بار دوم) ← امیر مبارزالدین محمد
* خواجه برهان‌الدین ابونصر فتح‌الله وزیر (۷۴۲–۷۵۲ ه‍.ق در کرمان) ← امیر مبارزالدین محمد
* ؟ ← امیر مبارزالدین محمد
* خواجه برهان‌الدین ابونصر فتح‌الله وزیر (۷۵۶–۷۶۰ ه‍.ق در شیراز) (بار دوم) ← امیر مبارزالدین محمد، جلال‌الدین شاه شجاع
* خواجه قوام‌الدین محمد صاحب‌عیار (؟–نیمهٔ ذیقعدهٔ ۷۶۴ ه‍.ق) ← جلال‌الدین شاه شجاع
* امیر کمال‌الدین حسین رشیدی (کمال‌الدین حسین بن جلال‌الدین بن خواجه رشیدالدین فضل‌الله همدانی) (ذیقعدهٔ ۷۶۴–؟ ه‍.ق) ← جلال‌الدین شاه شجاع
*تصرف شیراز به دست [[قطب‌الدین شاه محمود|قطب‌الدین شاه محمود مظفری]] به کمک جلایریان (۷۶۵–۷۶۷ ه‍.ق)*
* خواجه قطب‌الدین سلیمان‌شاه بن خواجه محمود کمال (۷۶۷–؟ ه‍.ق) ← جلال‌الدین شاه شجاع
* رکن‌الدین شاه‌حسن بن شاه‌محمود معین‌الدین اشرف یزدی (یا زکی‌الدین) ← جلال‌الدین شاه شجاع
* خواجه جلال‌الدین تورانشاه (؟–سه‌شنبه ۲۱ صفر ۷۸۷ ه‍.ق) ← جلال‌الدین شاه شجاع، سلطان زین‌العابدین
* ؟ ← شاه منصور

## تیموریان (۷۷۱–۹۱۳ ه‍.ق)
*این بخش نیازمند پژوهش و ویرایش بیشتر می‌باشد.*
* خواجه عمادالدین مسعود سمنانی ← امیر تیمور
* جلال‌الاسلام ← امیر تیمور
* خواجه علی سمنانی و خواجه سیف‌الدین تونی ← امیر تیمور
* خواجه کمال‌الدین محمود شهاب ← امیر تیمور
* پیرعلی تاز ← پیرمحمد جهانگیر
* سید فخرالدین محمد (؟–۸۱۰ ه‍.ق) ← شاهرخ تیموری
* خواجه غیاث‌الدین سالار سمنانی (۸۱۰–۸۱۱ ه‍.ق) ← شاهرخ تیموری
* سید فخرالدین محمد (بار دوم) (۸۱۱–۸۱۹ ه‍.ق) ← شاهرخ تیموری
* سید فخرالدین محمد و خواجه نظام‌الدین احمد بن خواجه داود (۸۱۹–۸۲۰ ه‍.ق) ← شاهرخ تیموری
* خواجه نظام‌الدین احمد بن خواجه داود (در ۸۲۰ ه‍.ق به مدت چند ماه به‌طور مستقل وزیر بود) ← شاهرخ تیموری
* خواجه نظام‌الدین احمد بن خواجه داود و خواجه غیاث‌الدین پیراحمد خوافی (۸۲۰–؟ ه‍.ق) ← شاهرخ تیموری
* خواجه غیاث‌الدین پیراحمد خوافی (۸۲۰–صفر ۸۳۸ ه‍.ق) ← شاهرخ تیموری
* خواجه غیاث‌الدین پیراحمد خوافی و خواجه غیاث‌الدین سیدی احمد شیرازی (خواجه غیاث‌الدین سیدی احمد بن خواجه نظام‌الدین احمد شیرازی یا اندخودی) (صفر ۸۳۸–۲۰ شعبان ۸۳۹ ه‍.ق) ← شاهرخ تیموری
* خواجه غیاث‌الدین پیراحمد خوافی (۸۳۹–؟ ه‍.ق) ← شاهرخ تیموری
* خواجه غیاث‌الدین پیراحمد خوافی و امیر علاءالدین علی شقانی (؟–۸۴۵ ه‍.ق) ← شاهرخ تیموری
* خواجه غیاث‌الدین پیراحمد خوافی و خواجه شمس‌الدین علی بالیچه سمنانی (۸۴۵–۸۵۰ ه‍.ق) ← شاهرخ تیموری
* خواجه غیاث‌الدین پیراحمد خوافی (۸۵۰–؟ ه‍.ق) ← میرزا عبداللطیف، میرزا علاءالدوله، 
* سید عمادالدین محمود جنابدی (۸۵۰–۸۵۳ ه‍.ق) ← الغ بیگ
* خواجه وجیه‌الدین محمود بن اسماعیل سمنانی (برادر شمس‌الدین علی بالیچه) ← میرزا بایسنغر، میرزا علاءالدوله، میرزا ابوالقاسم بابر، میرزا شاه محمود
* شمس‌الدین محمد یغمایی ← میرزا ابوالقاسم بابر
* خواجه کلان ترکش (؟بزکش) و خواجه علی بن امیرخواجه ← میرزا شاه محمود
* خواجه شمس‌الدین محمد بخاری و خواجه محمد سعدالدین (اواسط رجب ۸۶۱–۸۶۲ ه‍.ق) ← میرزا ابراهیم تیموری
* خواجه شمس‌الدین محمد بن خواجه سیدی احمد شیرازی (۸۵۴–۸۶۸ ه‍.ق) ← میرزا سلطان ابوسعید
* خواجه معزالدین شیرازی ← میرزا سلطان ابوسعید
* خواجه مظفرالدین مختار سبزواری (اواخر ربیع‌الاول ۸۶۵–؟ ه‍.ق) ← میرزا سلطان ابوسعید
* خواجه نعیم‌الدین نعمت‌الله قهستانی (اواخر ربیع‌الاول ۸۶۵–؟ ه‍.ق) ← میرزا سلطان ابوسعید
* مولانا امیر سمرقندی ← میرزا سلطان ابوسعید
* خواجه اسماعیل خوجانی (؟–۸۶۸ ه‍.ق) ← میرزا سلطان ابوسعید
* خواجه برهان‌الدین عبدالحمید کرمانی ← میرزا سلطان ابوسعید
* خواجه قطب‌الدین طاوس سمنانی ← میرزا ابوالقاسم بابر، میرزا سلطان ابوسعید (یک بار برکنار شد)، سلطان حسین بایقرا (مُشرِفِ وزرا)، یادگار محمد میرزا
* خواجه عبدالله اخطب ← میرزا سلطان ابوسعید، سلطان حسین بایقرا، سلطان محمود میرزا
* خواجه نظام‌الدین بختیار سمنانی ← سلطان حسین بایقرا
* خواجه شمس‌الدین محمد مروارید (صاحب سعید) ← میرزا سلطان ابوسعید، سلطان حسین بایقرا
* خواجه علاءالدین علی صانعی ← سلطان حسین بایقرا
* خواجه سیف‌الدین مظفر شبانکاره ← سلطان حسین بایقرا
* خواجه مجدالدین محمد بن پیراحمد خوافی (معتمدالسلطنه) (۸۹۲–؟ ه‍.ق) ← سلطان حسین بایقرا
* خواجه قوام‌الدین نظام‌الملک خوافی (امین الدولة القاهره، مُشرِفِ وزرا) (۲۶ جمادی‌الثانی ۸۷۵–۹۰۳ ه‍.ق) ← سلطان حسین بایقرا
* خواجه عمادالاسلام ← سلطان حسین بایقرا
* خواجه افضل‌الدین محمد کرمانی (بار نخست به صورت مشترک) (۸۷۸–۸۹۲ ه‍.ق) ← سلطان حسین بایقرا
* خواجه افضل‌الدین محمد کرمانی (بار دوم، مُشرِفِ وزرا [دارای منصب «اِشرافِ دیوان»]) (۹۰۳–؟ ه‍.ق) ← سلطان حسین بایقرا
* خواجه امین‌الدین محمود (۸۸۹–۸۹۴ ه‍.ق) (دو بار) ← سلطان حسین بایقرا
* خواجه علاءالدین علی میکال ← سلطان حسین بایقرا
* خواجه کمال‌الدین حسین بن منصور (۸۹۳–؟ ه‍.ق) ← سلطان حسین بایقرا
* خواجه ابواسحاق ← سلطان حسین بایقرا
* خواجه نعمت‌الله سرخ ← سلطان حسین بایقرا
* خواجه عتیق‌الله ← سلطان مسعود میرزا، میرزا بایسنغر
* خواجه غیاث‌الدین منصور شبانکاره (برادر خواجه سیف‌الدین مظفر) ← سلطان حسین بایقرا
* سید زین‌العابدین علی (سه بار) ← سلطان حسین بایقرا، بدیع‌الزمان میرزا
* خواجه نظام‌الدین احمد (۹۰۴–۹۱۲ ه‍.ق) ← بدیع‌الزمان میرزا
* خواجه غیاث‌الدین میکال ← مظفرحسین میرزا، محمدحسین میرزا
* خواجه درویش احمد (قابض، کافی) (۹۱۱–ذیحجهٔ ۹۱۲ ه‍.ق) ← سلطان حسین بایقرا، مظفرحسین میرزا

## قراقویونلوها (بارانیان) (۷۸۰–۸۷۴ ه‍.ق)
* امیر علاءالدین صدّیق کُجُجی و خواجه سلیمی ← جهانشاه قراقویونلو
* خواجه شمس‌الدین حسین تبریزی ← جهانشاه قراقویونلو
* سید نظام‌الدین عاشور و مولانا محمد قبایی ← جهانشاه قراقویونلو
* سید نظام‌الدین عاشور (امیر سید عاشور) و امیر علاءالدین صدّیق کُجُجی و امیر مجدالدین اسماعیل شیرازی ← حسن‌علی قراقویونلو

## آق‌قویونلوها (بایندران) (۷۸۰–۹۰۸ ه‍.ق)
*وزیر*
* خواجه برهان‌الدین عبدالحمید کرمانی (دارای منصب «اِشرافِ دیوانِ وزرات») ← سلطان حسن آق‌قویونلو
* خواجه مجدالدین اسماعیل شیرازی ← سلطان حسن آق‌قویونلو
* خواجه شمس‌الدین محمد بن خواجه سیدی احمد شیرازی ← سلطان حسن آق‌قویونلو
* شاه عمادالدین سلمان دیلمی ← سلطان حسن آق‌قویونلو
* ؟محمد زکریا کججی (امیر شمس‌الدین زکریای کُجُجی تبریزی) ← سلطان حسن آق‌قویونلو
* ؟قاضی علاءالدین علی بیهقی (قاضی علاء بیهقی) ← سلطان حسن آق‌قویونلو
* ؟قاضی صفی‌الدین عیسی ساوجی ← سلطان حسن آق‌قویونلو
* شاه عمادالدین سلمان دیلمی (شوال ۸۸۲–۱۴ ربیع‌الثانی ۸۸۳ ه‍.ق) ← سلطان خلیل آق‌قویونلو

*وکیل و صدر*
* قاضی صفی‌الدین عیسی ساوجی (؟–صفر ۸۹۶ ه‍.ق.) ← سلطان یعقوب آق‌قویونلو

*وزیر*
* شاه شرف‌الدین محمود دیلمی (ملک نجم‌الدین محمود جان دیلمی قزوینی) (؟–صفر ۸۹۶ ه‍.ق.) ← سلطان یعقوب آق‌قویونلو

* خواجه روح‌الله شالکانی قزوینی (رمضان ۸۹۶–؟رجب ۸۹۷ ه‍.ق)← سلطان بایسنغر آق‌قویونلو
* شیخ محمد کُجُجی تبریزی ← سلطان رستم آق‌قویونلو
* شاه شرف‌الدین محمود دیلمی (ملک نجم‌الدین محمود جان دیلمی قزوینی) ← سلطان رستم آق‌قویونلو
* سابق‌الدین ← سلطان الوند آق‌قویونلو
* جلال‌الدوله یا جلال‌الدین انصاری ← سلطان الوند آق‌قویونلو
* محمد زکریا کججی ← سلطان الوند آق‌قویونلو

## صفویان (۹۰۷–۱۱۴۸ ه‍.ق)

;وکیل
*وکیل نفس نفیس همایون*
* حسین بیگ شاملو (حسین بیگ للهٔ شاملو) (۹۰۷–۹۱۳ ه‍.ق) ← شاه اسماعیل یکم
* نجم‌الدین مسعود زرگر رشتی گیلانی (امیر نجم رشتی) (۹۱۳–۹۱۵ ه‍.ق) ← شاه اسماعیل یکم
* امیر یاراحمد خوزانی اصفهانی (امیر نجم ثانی) (۹۱۵–۳ رمضان ۹۱۸ ه‍.ق) ← شاه اسماعیل یکم
* عبدالباقی یزدی (۹۱۸–۹۲۰ ه‍.ق) ← شاه اسماعیل یکم

;وزیر
*وزیر دیوان اعلیٰ*
* محمد زکریا کججی (کلید آذربایجان) (۹۰۶–۹۱۸ ه‍.ق)و ملک نجم‌الدین محمود جان دیلمی قزوینی (۹۰۹–؟ ه‍.ق) ← شاه اسماعیل یکم
* امیربیک دیلمی (میرک بیک دیلمی، فرزند نجم‌الدین محمود جان دیلمی) ← شاه اسماعیل یکم
* شاه‌میر دیلمی (فرزند دیگر نجم‌الدین محمود جان دیلمی) ← شاه اسماعیل یکم

;وکیل و وزیر
* میرزا کمال‌الدین شاه حسین ساقی اصفهانی (۹۲۰–چهارشنبه ۲۸ جمادی‌الاول ۹۲۹ ه‍.ق) ← شاه اسماعیل یکم
* جلال‌الدین محمد تبریزی (خواجه جلال‌الدین محمد لولهٔ تبریزی) (۹۲۹–۹۳۰ ه‍.ق) ← شاه اسماعیل یکم، شاه تهماسب یکم

;وکیل
* کپک سلطان استاجلو (۹۳۰–۹۳۱ ه‍.ق) ← شاه تهماسب یکم
* دیوسلطان روملو (۹۳۱–پنجشنبه ۵ شوال ۹۳۳ ه‍.ق) ← شاه تهماسب یکم
* چوهه سلطان تکلو (۹۳۳–۹۳۷ ه‍.ق) ← شاه تهماسب یکم
*  (۹۳۷–۹۴۰ ه‍.ق) ← شاه تهماسب یکم

;وزیر
* شمس‌الدین محمد سیفی حسنی قزوینی (قاضی جهان، میر نورالهدیٰ) (۹۳۰–۹۳۱ ه‍.ق) ← شاه تهماسب یکم
* امیر قوام‌الدین جعفر ساوجی (۹۳۱–۹۳۸ ه‍.ق) ← شاه تهماسب یکم
* احمد بیگ نور کمال ← شاه تهماسب یکم

;وزیر دیوان اعلیٰ
* امیر سعدالدین عنایت‌الله خوزانی (۹۴۰–۹۴۲) ← شاه تهماسب یکم
* شمس‌الدین محمد سیفی حسنی قزوینی (قاضی جهان، میر نورالهدیٰ) (بار دوم) (۹۴۲–۹۵۷ ه‍.ق) ← شاه تهماسب یکم

*وزیر دیوان اعلیٰ*
* خواجه غیاث‌الدین علی شیرازی ← شاه تهماسب یکم
* آقا محمد فراهانی ← شاه تهماسب یکم
* خواجه جلال‌الدین امیربیک کججی تبریزی (نطنزی، مُهردار) ← شاه تهماسب یکم
* میرزا بیک سابقی ابهری ← شاه تهماسب یکم

**وکیل و وزیر دیوان اعلیٰ**
* معصوم بیگ صفوی (؟–۹۷۶ ه‍.ق) ← شاه تهماسب یکم

*وزیر دیوان اعلیٰ*
* امیر سراج‌الدین علی قمی (۹۷۶–؟ ه‍.ق) ← شاه تهماسب یکم
* جمال‌الدین علی تبریزی و سید حسن فراهانی (همزمان) (۹۸۱–؟ ه‍.ق) ← شاه تهماسب یکم
* میرزا شکرالله اصفهانی (۲۳ ربیع‌الثانی ۹۸۴–۲۶ ربیع‌الاول ۹۸۵) ← شاه اسماعیل دوم

;وکیل
*وکیل دیوان اعلیٰ*
* حمزه میرزا (۹۸۵–۹۹۴ ه‍.ق) ← شاه سلطان محمد خدابنده

*وقفه*

*وکیل دیوان اعلیٰ*
* مرشدقلی خان چاوشلوی استاجلو (۹۹۶–۱۰ رمضان ۹۹۷ ه‍.ق) ← شاه عباس یکم

;وزیر اعظم (اعتمادالدوله)
* میرزا سلمان جابری اصفهانی (اعتمادالدوله) (۲۶ ربیع‌الاول ۹۸۵–۲۱ ربیع‌الثانی ۹۹۱ ه‍.ق) ← شاه اسماعیل دوم، شاه سلطان محمد خدابنده
* میرزا هدایت‌الله سارونی (اعتمادالدوله، فرزند خواجه شاه‌حسین سارونی) (۹۹۱–۹۹۴ ه‍.ق) ← شاه سلطان محمد خدابنده
* میرزا محمد کرمانی (اعتمادالدوله) (۹۹۴–۹۹۶ ه‍.ق) ← شاه سلطان محمد خدابنده
* میرزا شاه‌ولی شیرازی (اعتمادالدوله، امیر ابوالولی انجوی حسینی شیرازی) (۹۹۶–رمضان ۹۹۷ ه‍.ق) ← شاه عباس یکم

;وزیر اعظم (اعتمادالدوله)
* میرزا محمد کرمانی (اعتمادالدوله) (بار دوم) (رمضان ۹۹۷–۹۹۸ ه‍.ق) ← شاه عباس یکم
* میرزا لطف‌الله شیرازی (اعتمادالدوله) (۹۹۸–۹۹۹ ه‍.ق) ← شاه عباس یکم
* میرزا حاتم بیگ نصیری اردوبادی (اعتمادالدوله) (۹۹۹–۵ ربیع‌الاول ۱۰۱۹ ه‍.ق) ← شاه عباس یکم
* میرزا طالب خان نصیری اردوبادی (اعتمادالدوله) (۱۰۱۹–۱۰۳۰ ه‍.ق) ← شاه عباس یکم
* سلمان خان استاجلو (۱۰۳۰–۱۰۳۳ ه‍.ق) ← شاه عباس یکم

;وکیل
*وکیل (عهده‌دار مُهر وکالت)*
* زینل خان بیگدلی شاملو (۱۰۳۸–چهارشنبه ۶ ذیحجهٔ ۱۰۳۹) ← شاه صفی
*برافتادن مقام وکیل تا سقوط اصفهان*

;وزیر اعظم (اعتمادالدوله)
* علاءالدین حسین مرعشی آملی (خلیفه‌سلطان) (۱۰۳۳–۱۰۴۱ ه‍.ق) ←شاه عباس یکم، شاه صفی

;وزیر اعظم (اعتمادالدوله)
* میرزا طالب خان نصیری اردوبادی (اعتمادالدوله) (بار دوم) (۱۰۴۱–جمعه ۲ صفر ۱۰۴۴ ه‍.ق) ← شاه صفی
* تقی‌الدین محمد تبریزی (ساروتقی اعتمادالدوله، میرزا محمدتقی، ؟میرزا تقی مازندرانی) (جمعه ۱۶ صفر ۱۰۴۴–۱۰۵۵ ه‍.ق) ← شاه صفی، شاه عباس دوم
* علاءالدین حسین مرعشی آملی (خلیفه‌سلطان) (بار دوم) (۱۰۵۵–۱۰۶۴ ه‍.ق) ← شاه عباس دوم
* محمد بیگ ارمنی تبریزی (اعتمادالدوله) (۱۰۶۴–۱۰۷۲ ه‍.ق) ← شاه عباس دوم
* میرزا محمدمهدی کَرَکی (اعتمادالدوله) (۱۰۷۲–۱۰۸۰ ه‍.ق) ← شاه عباس دوم، شاه سلیمان (شاه صفی دوم)
* شیخ‌علی خان زنگنه (اعتمادالدوله) (۱۰۸۰–۱۰۸۲ ه‍.ق) ← شاه سلیمان

*وقفه*
* شیخ‌علی خان زنگنه (اعتمادالدوله) (بار دوم) (۱۰۸۳–۱۱۰۰ ه‍.ق) ← شاه سلیمان
*وقفه (تا ۲ سال کسی به عنوان وزیر اعظم برگزیده نشد)*
* میرزا محمدطاهر وحید قزوینی (اعتمادالدوله) (۱۱۰۲–۱۱۱۰ ه‍.ق) ← شاه سلیمان، شاه سلطان حسین
* محمدمؤمن خان بیگدلی شاملو (اعتمادالدوله) (۱۱۱۰–۱۱۱۸ ه‍.ق) ← شاه سلطان حسین
* شاه‌قلی خان زنگنه (اعتمادالدوله) (۱۱۱۸–۱۱۲۷ ه‍.ق) ← شاه سلطان حسین
* فتح‌علی خان داغستانی (اعتمادالدوله) (۱۱۲۷–۷ صفر ۱۱۳۳ ه‍.ق) ← شاه سلطان حسین
* محمدقلی خان بیگدلی شاملو (اعتمادالدوله) (۱۱۳۳–۱۱۳۵ ه‍.ق) ← شاه سلطان حسین

;وکیل
*وکیل دیوان*
* مرتضی‌قلی خان ← شاه تهماسب دوم
*وکیل‌الدوله*
*  (؟–؟ ه‍.ق) ← شاه تهماسب دوم
* فتح‌علی خان قاجار (؟–۱۴ صفر ۱۱۳۹ ه‍.ق.) ← شاه تهماسب دوم
* نادرقلی خان افشار (۱۱۳۹–۱۱۴۵ ه‍.ق) ← شاه تهماسب دوم
*نایب‌السلطنه*
* نادرقلی خان افشار (۱۷ ربیع‌الاول ۱۱۴۵–۲۴ شوال ۱۱۴۸ ه‍.ق) ← شاه عباس سوم

;وزیر اعظم (اعتمادالدوله)
* ؟اسماعیل بیگ اعتمادالدوله ← شاه تهماسب دوم
* محمدعلی خان مکری (؟صفر ۱۱۳۵–؟ ه‍.ق.) ← شاه تهماسب دوم
* ؟میرزا عبدالکریم اعتمادالدوله (؟–ربیع‌الثانی ۱۱۳۶ ه‍.ق.) ← شاه تهماسب دوم
* میرزا عبدالله مرعشی ← شاه تهماسب دوم
* میرزا مؤمن قزوینی (اعتمادالدوله) (صفر ۱۱۳۹–؟ ه‍.ق) ← شاه تهماسب دوم
* رجب‌علی خان اعتمادالدوله (۱۱۴۲–محرم ۱۱۴۵ ه‍. ق) ← شاه تهماسب دوم

## هوتکیان (افغانان) (۱۱۳۵–۱۱۴۲ ه‍.ق)
* امان‌الله خان اعتمادالدوله (۱۱۳۵–؟۱۱۳۷ ه‍.ق) ← محمود افغان، ؟اشرف افغان
* زله خان اعتمادالدوله (؟۱۱۳۷–۱۱۴۰ ه‍.ق) ← اشرف افغان
* محمدامین خان اعتمادالدوله (۱۱۴۰–۱۱۴۲ ه‍.ق) ← اشرف افغان

## افشاریان (۱۱۴۸–۱۲۱۰ ه‍.ق)
;نایب‌السلطنه
* رضاقلی میرزا (۱۱۵۱–۱۱۵۲ ه‍.ق) ← نادر شاه
* نصرالله میرزا (پسر نادر شاه) (۱۱۵۲–؟ ه‍.ق) ← نادر شاه
* شاهرخ میرزا (؟–۱۱۶۰ ه‍.ق) ← نادر شاه
* ابراهیم میرزا (۱۱۶۰–؟۱۱۶۱ ه‍.ق) ← عادل شاه

;وزیر
* زکریا خان کزازی (بار نخست) ← ابراهیم شاه
*؟سلیم خان قوتولوی افشار ← ابراهیم شاه، شاهرخ شاه
;وقفه (برکناری شاهرخ شاه و به قدرت رسیدن شاه سلیمان دوم)

;نایب‌السلطنه
* ؟یوسف‌علی خان جلایر (۱۱۶۳ ه‍.ق) ← شاهرخ میرزا
;وقفه (گریز یوسف‌علی خان جلایر از مشهد و تصرف آن توسط امیر علم خان خزیمه، سپس تصرف مشهد توسط احمد شاه درانی و کشته شدن امیر علم خان خزیمه)

;نایب‌السلطنه
* نورمحمد خان دُرّانی خوگیانی (افغان) (۱۱۶۸–؟ ه‍.ق) ← شاهرخ میرزا
* ؟امیر خان قرایی ← شاهرخ میرزا
* فریدون خان گرجی ← شاهرخ میرزا
* نصرالله میرزا (پسر شاهرخ) (؟–۱۱۸۱ ه‍.ق.) ← شاهرخ میرزا
* نادر میرزا (۱۱۸۱ ه‍.ق) ← شاهرخ میرزا
* نصرالله میرزا (پسر شاهرخ) (بار دوم) (۱۱۸۱–۱۱۸۸ ه‍.ق) ← شاهرخ میرزا
* نادر میرزا (بار دوم) (۱۱۸۸–۱۱۹۵ ه‍.ق) ← شاهرخ میرزا
* نصرالله میرزا (پسر شاهرخ) (بار سوم) (۱۱۹۵–۱۲۰۰ ه‍.ق) ← شاهرخ میرزا
* نادر میرزا (بار سوم) (۱۲۰۰–۱۲۱۰ ه‍.ق) ← شاهرخ میرزا

;وزیر
* جعفر خان کرد (میانلوی چنارانی) (۱۱۶۸–؟ ه‍.ق) ← شاهرخ میرزا
* میرزا مؤمن جاجرمی ← شاهرخ میرزا

## صفویان (دور دوم) (۱۱۶۳–۱۱۸۷ ه‍.ق)
;وکیل‌الدوله
* امیر علم خان خزیمه (۵ یا ۹ صفر ۱۱۶۳–؟) ← شاه سلیمان دوم
* امیر اصلان خان قِرِقلو (۷ روز) ← شاه سلیمان دوم
* امیر علم خان خزیمه (بار دوم) (؟–۱۱ ربیع‌الثانی ۱۱۶۳ ه‍.ق) ← شاه سلیمان دوم

;وکیل‌الدوله
* علی‌مردان خان چهارلنگ بختیاری (۲۵ رجب ۱۱۶۳–بهار ۱۱۶۴ ه‍.ق) ← شاه اسماعیل سوم
* کریم خان زند (بار نخست) (۱۱۶۴–صفر ۱۱۶۵ ه‍.ق) ← شاه اسماعیل سوم
* ؟محمدحسن خان قاجار (۱۱۶۵–۱۱۷۲ ه‍.ق) ← شاه اسماعیل سوم
* کریم خان زند (بار دوم) (۱۱۷۲–۱۱۸۷ ه‍.ق) ← شاه اسماعیل سوم

;وزیر
* زکریا خان کزازی (بار دوم) (۱۱۶۳–بهار یا تابستان ۱۱۶۴ ه‍.ق) ← شاه اسماعیل سوم
* محمدسلیم خان افشار (اعتمادالدوله،قِرِقلو یا قوتولو) (۱۱۶۴–؟ ه‍.ق) ← شاه اسماعیل سوم
* زکریا خان کزازی (بار سوم) (۱۱۶۴ یا ۱۱۶۵–؟۱۱۷۰ ه‍.ق.) ← شاه اسماعیل سوم

## زندیان (۱۱۷۲–۱۲۰۹ ه‍.ق)
;وزیر دیوان اعلیٰ
* میرزا محمدعقیل علوی (میرزا عقیل) (؟–۱۱۷۷ ه‍.ق) ← کریم خان
* میرزا محمدجعفر مرعشی حسینی اصفهانی (میرزا جعفر اصفهانی) (۱۱۷۷–۱۱۹۴ ه‍.ق) ← کریم خان، ؟ابوالفتح خان، ؟محمدعلی خان، ؟ابوالفتح خان (بار دوم)، ؟صادق خان
* میرزا محمدحسین وفای فراهانی (اعتمادالدوله، وزیر اعظم) (۱۱۹۴–۱۱۹۶ ه‍.ق) ← صادق خان
* میرزا ربیع اصفهانی (؟–ربیع الثانی ۱۱۹۹ ه‍.ق) ← علی‌مراد خان
* میرزا محمدحسین وفای فراهانی (اعتمادالدوله، وزیر اعظم) (بار دوم) (ربیع‌الثانی ۱۱۹۹–پنجشنبه ۲۵ ربیع‌الثانی ۱۲۰۳ ه‍.ق) ← جعفر خان

;وقفه
* میرزا محمدحسین وفای فراهانی (اعتمادالدوله، وزیر اعظم) (بار سوم) (شعبان ۱۲۰۳–؟ ه‍.ق) ← لطف‌علی خان
*؟حاج ابراهیم شیرازی (کلانتر) ← لطف‌علی خان

## قاجاریان (۱۷۹۴–۱۹۰۷ م/۱۲۱۰–۱۳۴۴ ه‍.ق)

## جستارهای وابسته
* فهرست نخست‌وزیران ایران
* فهرست وزیران اعظم صفوی

## یادداشت

## پانویس

## منابع
* 

*سلوکیان*
* 

*ساسانیان*
* دانشنامهٔ ایرانیکا، درآیند «فرَمَدار» (به انگلیسی)

* 

*امویان تا تیموریان*
* 

*امویان*
* 

*عباسیان*
* دانشنامهٔ ایرانیکا، درآیند «ابوعبدالله یعقوب» (به انگلیسی)
* 
* 
* 
* 
*صفاریان*
* 
* 

*سامانیان*
* 
* دانشنامهٔ ایرانیکا، درآیند «ابواحمد بن ابی‌بکر کاتب» (به انگلیسی)
* 
* 
* 
* دانشنامهٔ ایرانیکا، درآیند «عتبی» (به انگلیسی)
* 

*زیاریان*
* 

*بوییان*
* 
* 
* 
* 
* 
*غزنویان*
* 
* 
* 
* 
* 

*سلجوقیان*
* 
* 
* 
* 
* کناررودی، غلامعلی و سهیلا نعیمی، «اهمیت نقش وزیر در ایجاد و پیشبرد ثبات سیاسی عصر سلجوقی»، مجموعه مقالات چهارمین کنفرانس الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۴.
* 

*خوارزمشاهان (انوشتگینیان)*
* 
* 
* 
* 
* 

*مغولان*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* دانشنامهٔ ایرانیکا، درآیند «جمال‌الدین دستجردانی» (به انگلیسی)
* دانشنامهٔ ایرانیکا، درآیند «جهان تیمور» (به انگلیسی)
* 
* 

*مظفریان*
* 
* 
* 
* 

*تیموریان*
* 
* 

*قراقویونلوها (بارانیان)*
* 

*صفویان*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* دانشنامهٔ ایرانیکا، درآیند «عباس سوم» (به انگلیسی)

*هوتکیان*
* 

*افشاریان*
* 
* 
* دانشنامهٔ ایرانیکا، درآیند «افشاریان» (به انگلیسی)
* 
* 
* 
* 

*صفویان (بار دوم)*
* 
* 
* 
* 

*زندیان*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

*قاجاریان*
* دانشنامهٔ ایرانیکا، درآیند «EBRĀHĪM KALĀNTAR ŠĪRĀZĪ» (به انگلیسی)
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

رده:تاریخ سیاسی ایران
رده:حکومت ایران
رده:سیاست در ایران
رده:فهرست کارمندان سیاسی در ایران
رده:فهرست‌ها
رده:فهرست‌های مربوط به ایران
رده:فهرست‌های نخست‌وزیران بر پایه کشور
رده:فهرست‌های نخست‌وزیران