open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
۵۸۲ (میلادی)

**۵۸۲ (میلادی)** پانصد و هشتاد و دومین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس
* ۱۴ اوت - امپراتور تیبریوس دوم کنستانتین، در سن ۴۷ سالگی، پس از ۴ سال سلطنت که در طی آن تراکیه و یونان توسط اسلاوها به زیر آب رفته بودند، در قسطنطنیه درگذشت (احتمالاً به دلیل غذای مسموم عمدی). دامادش موریس، سردفتر سابق که فرماندهی ارتش بیزانس را در جنگ علیه امپراتوری ایران بر عهده داشت، جانشین او شد.
* پاییز - موریس، جان میستاکون را به مقام «مستر میلیتوم پر اورینتم» ارتقا می‌دهد. او یک نیروی اعزامی بیزانسی را به ارزنان (ارمنستان) می‌فرستد، جایی که آنها در رودخانه نیمفیوس (رودخانه بتمن) نبرد سختی را آغاز می‌کنند.

#### اروپا

* محاصره سیرمیوم: آوارها، تحت فرمانروایی (خاقان) خود، بایان اول، با کمک نیروهای کمکی اسلاو، پس از تقریباً ۳ سال محاصره، شهر سیرمیوم را تصرف کردند. بایان پایگاه عملیاتی جدیدی را در امپراتوری بیزانس تأسیس کرد و از آنجا شبه جزیره بالکان، از جمله آتن را غارت کرد.
* گوندوآلد، پسر نامشروع کلوتار اول، با حمایت مالی قسطنطنیه به جنوب گال رسید. او شهرهای پواتیه و تولوز، بخشی از پادشاهی فرانک‌ها (تاریخ تقریبی) را به عنوان پادشاه غاصب خود اعلام کرد.
* ویزیگوت‌ها به رهبری پادشاه لیووگیلد، شهر مریدا (غرب اسپانیای مرکزی) را که تحت کنترل سیاسی اسقف محبوبش، ماسونا، بود، تصرف کردند. او دستگیر و به مدت ۳ سال تبعید شد.

#### ایران

* ارتشی ایرانی به فرماندهی تهم‌خسرو از رود فرات عبور کرده و به شهر کنستانتینا (ترکیه امروزی) حمله می‌کند، اما او توسط بیزانسی‌ها شکست خورده و کشته می‌شود.

#### آسیا

* بهار - امپراتور شوان از چن، در سن ۵۲ سالگی، پس از ۱۳ سال سلطنت درگذشت و پسر بی‌کفایتش چن شوبائو (هوژو) جانشین او شد که حاکم جدید سلسله چن شد.
* امپراتور ون از سلسله سوئی دستور ساخت پایتخت جدیدی را می‌دهد که آن را داکسینگ (رونق بزرگ) می‌نامد، در مکانی در جنوب شرقی چانگ‌آن (شی‌آن امروزی).

### بر اساس موضوع

#### دین

* ۱۱ آوریل - جان نستئوتس سی و سومین اسقف یا پاتریارک قسطنطنیه می‌شود.

## زادگان

* آرنولف متز، اسقف و قدیس فرانکی (تاریخ تقریبی)
* لی می، رهبر شورشیان چینی در دوران سلسله سویی (متوفی ۶۱۹)

## درگذشتگان

* ۵ آوریل - اوتیچیوس، پاتریارک قسطنطنیه

* ۱۴ اوت - تیبریوس دوم کنستانتین، امپراتور بیزانس

* آگاتیاس، شاعر و مورخ یونانی (تاریخ تقریبی)
* آشینا، ملکه ژو شمالی (متولد ۵۵۱)
* ژوستینیان، سردار بیزانسی (ماژستر میلیتوم)
* تمخسرو، سردار ایرانی ساسانی (مرزبان)
* شوان دی، امپراتور سلسله چن (متولد ۵۳۰)

## منابع

رده:۵۸۲ (میلادی)
۵۸۳ (میلادی)

**۵۸۳ (میلادی)** پانصد و هشتاد و سومین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* امپراتور موریس تصمیم می‌گیرد به خراج سالانه آوارها، قومی سواره که در سراسر روسیه پیشروی کرده و شبه جزیره بالکان را تهدید می‌کردند، پایان دهد. آنها شهرهای سینگیدونوم (بلگراد امروزی) و ویمیناسیوم (موئسیا) را تصرف می‌کنند.

#### اروپا

* شاه لیوویگیلد، سویل (جنوب اسپانیا) را محاصره می‌کند و با بیزانسی‌ها اتحاد تشکیل می‌دهد. او پسر سرکش خود، هرمنگیلد، را به تولدو فرا می‌خواند و او را مجبور می‌کند تا از دین کالسدونی دست بکشد.
* شهر مونمواسیا (پلوپونز) توسط افرادی که از اسلاوها و آوارها به آنجا پناه آورده بودند، تأسیس شد.
* ابوریک (که اوریک نیز نامیده می‌شود) جانشین پدرش میرو به عنوان پادشاه سوئوی (هیسپانیا گالاسی) می‌شود.

#### عربستان

* حضرت محمد، ۱۲ ساله، عمویش ابوطالب را در سفرهای تجاری به سوریه همراهی می‌کند.

#### آمریکای میانه

* یوهل ایکنال جانشین کان بهلام اول به عنوان ملکه شهر مایا در پالنکه (مکزیک) شد.

### بر اساس موضوع

#### پزشکی

* آبله از چین به ژاپن و کره گسترش یافت (تاریخ تقریبی).

## زادگان

* ابوعبیده، همراه حضرت محمد (درگذشته ۶۳۹)
* لیووا دوم، پادشاه ویزیگوت‌ها (درگذشته ۶۰۳)
* تئودوسیوس، امپراتور مشترک بیزانس (تاریخ تقریبی)
* عمر، همراه حضرت محمد (درگذشته ۶۴۴) و دومین خلیفه خلفای راشدین
* شیائو شیان، شاهزاده سلسله لیانگ (درگذشته ۶۲۱)

## درگذشتگان

* 1 فوریه - کان بهلام اول، حاکم پالنکه (متولد 524)
* میرو، پادشاه سوئی ها

## منابع
رده:۵۸۳ (میلادی)

رده:۵۰۳ (میلادی)
۵۸۵ (میلادی)

**۵۸۵ (میلادی)** پانصد و هشتاد و پنجمین سال تقویم میلادی است. 

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### اروپا

* شاه شیلدبرت دوم، در سن ۱۵ سالگی، به تنهایی حکومت اوسترازیا را به دست می‌گیرد. ارتشی از فرانک‌ها به رهبری شاه گونترام به کومینگز (پیرنه) لشکرکشی می‌کند و دژ سن برتراند را محاصره می‌کند.
* ژوئیه - گوندوآلد، پادشاه غاصب مروونژی، و پیروانش در محاصره سن برتراند شکست می‌خورند. او اعدام می‌شود و گونترام ورود پیروزمندانه‌ای به اورلئان انجام می‌دهد.
* ویزیگوت‌ها به رهبری شاه لیوویگیلد، پادشاهی سوئویک را در گالائیسیا (شمال غربی اسپانیا) ویران می‌کنند. 

#### ایران

* فرمانده ایرانی، کارداریگان ("شاهین سیاه")، محاصره ناموفق مونوکارتون (ترکیه امروزی) را آغاز می‌کند.

#### بریتانیا

* هوسا جانشین برادرش فریتووالد به عنوان پادشاه برنیسیه می‌شود (تاریخ تقریبی).
* کرودا پادشاه مرسیا می‌شود (طبق وقایع‌نامه آنگلوساکسون).

#### آسیا

* ۱۵ سپتامبر - امپراتور بیداتسو، در سن ۴۷ سالگی، پس از ۱۳ سال سلطنت بر اثر آبله درگذشت و برادرش یومی به عنوان سی و یکمین امپراتور ژاپن جانشین او شد.
* امپراتور شیائو جینگ دی جانشین پدرش شیائو مینگ دی به عنوان حاکم سلسله لیانگ (چین) شد.

### بر اساس موضوع

#### دین

* پادشاه ویدوک از باکجه (کره) یک اسکورت رسمی (همراه با ادای احترام) به همراه یک استاد مراقبه بودایی، یک قاری طلسم‌های جادویی بودایی، یک معمار معبد و یک مجسمه‌ساز تصاویر بودایی را به دربار سلسله سویی چین (تاریخ تقریبی) می‌فرستد.
* اسقف ارمنی کاردوتسات به همراه 7 کشیش، در یک سفر تبلیغی به استپ‌های شمال قفقاز می‌رود. او موفق می‌شود بسیاری از هون‌ها را غسل تعمید دهد و کتاب‌ها را به زبان آنها ترجمه کند.
* کلومبانوس، مبلغ ایرلندی، 12 همراه را برای سفر خود به بریتانیا، احتمالاً به سواحل اسکاتلند، جمع می‌کند. پس از مدت کوتاهی، او از کانال انگلیس عبور می‌کند و در بریتانی (فرانسه) پیاده می‌شود.
* ژیی، راهب چینی، به شهر جینلینگ بازمی‌گردد، جایی که آثار تفسیری خود را بر روی سوترای نیلوفر آبی تکمیل می‌کند.

## زادگان

* دوروهوی، صدراعظم سلسله تانگ (متوفی 630)
* ادوین نورثومبریا، پادشاه دیره و برنیسیا (متوفی ۶۳۳)
* گوار آکیتن، کشیش و گوشه نشین (تاریخ تقریبی)
* یانگ جیان، شاهزاده امپراتوری سلسله سوئی (متوفی ۶۱۸)
* یوچی گونگ، ژنرال سلسله تانگ (متوفی ۶۵۸)
* خالد بن الولید، سپهسالار خلافت راشدین (متوفی ۶۴۲)

## درگذشتگان

* ۱۳ آوریل – هرمنگیلد، شاهزاده ویزیگوت (یا ۵۸۶)
* ۱۴ سپتامبر – بیداتسو، امپراتور ژاپن (متولد ۵۳۸)
* کاسیودوروس، دولتمرد و نویسنده رومی (تاریخ تقریبی)
* فریتووالد، پادشاه برنیسی (تاریخ تقریبی)
* گوندوآلد، پادشاه غاصب مروونژی (تاریخ تقریبی)
* یوحنای افسسی، اسقف ارمنی (تاریخ تقریبی)
* ریگونت، دختر شیلپریک اول (متولد ۵۷۰)
* شیائو مینگ دی، امپراتور سلسله لیانگ (متولد ۵۴۲)

رده:۵۸۵ (میلادی)
۵۸۶ (میلادی)

**۵۸۶ (میلادی)** پانصد و هشتاد و ششمین سال تقویم میلادی است.

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* بهار - امپراتور موریس پیشنهاد صلح ایرانیان را در ازای پرداخت‌های مجدد طلا رد می‌کند.
* نبرد سولاچون: ارتش بیزانسی به فرماندهی فیلیپیکوس، ایرانیان ساسانی را در نزدیکی دارا شکست می‌دهد.
* آوارها تسالونیکی (مقدونیه مرکزی)، دومین شهر امپراتوری بیزانس، را محاصره می‌کنند.
* ولاخ‌ها برای اولین بار در یک وقایع‌نامه بیزانسی (تاریخ تقریبی) ذکر شده‌اند.

#### اروپا

* ۲۱ آوریل - پادشاه لیوویگیلد پس از ۱۸ سال سلطنت در تولدو درگذشت و پسر دومش رکارد اول جانشین او شد.
* اسلاوها تا دروازه‌های تسالونیکی و پلوپونز پیشروی می‌کنند.
* آوارها بخشی از اردوگاه‌های رومی در امتداد رودخانه دانوب، از جمله اوئسکوس و راتیاریا را نابود می‌کنند.

### بر اساس موضوع

#### هنر

* صفحه‌ای که تصویر مصلوب شدن مسیح از "انجیل‌های ربولا" در صومعه سنت جان در بث زاگبا (سوریه) در آن به تصویر کشیده شده، تکمیل شد. این صفحه اکنون در کتابخانه مدیسیا لورنزیانا، فلورانس، ایتالیا نگهداری می‌شود.

#### دین

* بودیسم ژاپنی به عنوان یک دین "خارجی" مورد حمله قرار می‌گیرد.
* سنت کومگال صومعه‌ای در بنگور، ایرلند شمالی تأسیس می‌کند.
* شاه کاستنین از دومنونیا به مسیحیت گرویده است.

## زادگان
* تئودبرت دوم، پادشاه اوسترازیا
* یانگ هائو، شاهزاده سلسله سوئی (تاریخ تقریبی)

## درگذشتگان

* 21 آوریل - لیوویگیلد، پادشاه ویزیگوت ها
* هرمنگیلد، شاهزاده ویزیگوتیک (یا ۵۸۵)
* پرتکستاتوس، اسقف روئن (یا 589)
* رون هیر آپ مائلگون، پادشاه گویندد
* زو مانیو، ملکه ژو شمالی (متولد ۵۴۷)

رده:۵۸۶ (میلادی)
۵۸۷ (میلادی)

**۵۸۷ (میلادی)** پانصد و هشتاد و هفتمین سال تقویم میلادی است.

## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم شرقی

* امپراتور موریس استحکامات بیشتری در امتداد مرز دانوب می‌سازد و امپراتوری بیزانس را از قلمرو آوارها و اسلاوها جدا می‌کند (تاریخ تقریبی).
* کومنتیولوس، ژنرال بیزانسی (استاد سربازان)، ارتشی متشکل از ۱۰،۰۰۰ نفر را در آنکیالوس (بلغارستان امروزی) گرد هم می‌آورد. او کمین‌گاهی برای آوارها در کوه‌های هاموس آماده می‌کند.

#### اروپا

* شاه گونترام فرستادگانی را به بریتانی می‌فرستد تا جلوی یورش به قلمرو فرانک‌ها را بگیرند. او واروخ دوم را وادار به اطاعت می‌کند و برای غارت نانت ۱۰۰۰ سولیدوس مطالبه می‌کند.
* شاه رکارد اول از آریانیسم دست می‌کشد و کاتولیک را می‌پذیرد. بسیاری از اشراف ویزیگوت از او پیروی می‌کنند، اما در سپتیمانیا (جنوب گال) شورش‌هایی با پیروان آریانیسم رخ می‌دهد.
* ۲۸ نوامبر - پیمان آندلوت: گونترام، شاه شیلدبرت دوم، پادشاه اوسترازیا، را به عنوان وارث تاج و تخت به رسمیت می‌شناسد. او پیمانی را با ملکه برونهیلدا در آندلوت-بلانشویل امضا می‌کند.
* زمستان - شیلدبرت دوم، اونسلن را به عنوان دوک آلمانا منصوب کرد (تاریخ تقریبی).

#### بریتانیا

* اسلد جانشین پدرش اسکوین به عنوان پادشاه اسکس می‌شود (تاریخ تقریبی).

#### آسیا

* نبرد شیگیسان: خاندان سوگا، که با خاندان سلطنتی یاماتو ازدواج کرده بود، پس از مرگ امپراتور یومی، بر سر نفوذ در انتخاب جانشین جدید برای تاج و تخت ژاپن، با خاندان‌های مونونوبه و ناکاتومی بر سر نفوذ در انتخاب جانشین جدید برای تاج و تخت ژاپن می‌جنگد. سوگا طرفدار واردات بودیسم از سرزمین اصلی آسیا است که در آنجا به عنوان دین متمدن‌ترین‌ها توصیف می‌شود. مونونوبه و ناکاتومی معتقدند که بودیسم توهینی به خدایان خواهد بود. سوگا در جنگ داخلی پیروز می‌شود و سوشون، ۶۶ ساله، سی و دومین امپراتور ژاپن می‌شود.
* سقوط - سلسله لیانگ پایان می‌یابد: امپراتور وندی از سلسله سوئی، لیانگ غربی را از بین می‌برد و قلمرو خود را تا دره پایینی رودخانه یانگ تسه گسترش می‌دهد. او گائو جیونگ، نماینده رسمی خود را به پایتخت جیانگلینگ می‌فرستد تا شهروندان را آرام کند. امپراتور سابق شیائو جینگ دی دست نشانده می‌شود و به عنوان دوک لیانگ منصوب می‌شود.

* باغا خان هفتمین حاکم (خاقان) خاقانات ترک می‌شود.

### بر اساس موضوع

#### دین

* بند فیلیوک برای اولین بار در اعتقادنامه نیقیه، علیه آریایی‌ها در اسپانیای ویزیگوت‌ها (تاریخ تقریبی) استفاده شده است.

## زادگان

* سوگا نو امیشی، دولتمرد ژاپن (متوفی ۶۴۵)
* تئودریک دوم، پادشاه اوسترازیا (متوفی ۶۱۳)
* ژانگ شینگ چنگ، صدراعظم سلسله تانگ (متوفی ۶۵۳)

## درگذشتگان

* آوریل - یومی، امپراتور ژاپن (متولد 540)
* 13 اوت - رادگوند، شاهزاده خانم فرانک
* اسکواین، پادشاه اسکس (تاریخ تقریبی)
* ایشبارا خان، فرمانروای (خاقان) گوکتورکها
* مونونوبه نو موریا، رهبر قبیله (او-موراجی)
* وراهامیهیرا، ستاره شناس هندی (متولد 505)

رده:۵۸۷ (میلادی)
۵۸۸ (میلادی)

**۵۸۸ (میلادی)** پانصد و هشتاد و هشتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* جنگ ایران و روم (۵۹۱–۵۷۲): سربازان بیزانسیِ بدون مواجب علیه پریسکوس (مگایستر میلیتوم از شرق) شورش می‌کنند. شاه هرمز چهارم حمله‌ای از سوی ایرانیان را آغاز می‌کند، اما در مارتیروپولیس (ترکیه امروزی) شکست می‌خورد.
* تابستان - گوارام اول ایبریا، شاهزاده گرجی در تبعید، توسط امپراتور موریس به شهر متسختا (گرجستان) فرستاده می‌شود. او سلطنت را احیا می‌کند و لقب درباری بیزانسی کوروپالاتس (کوروپالاتس) به او اعطا می‌شود.

#### اروپا

* فرانک‌ها و بورگوندی‌ها به رهبری پادشاه گونترام و برادرزاده‌اش شیلدبرت دوم به شمال ایتالیا حمله می‌کنند، اما شکست فاجعه‌باری از لومباردها متحمل می‌شوند.
* پادشاهی لومباردی (ایتالیا) تحت حکومت پادشاه آوتاری (تاریخ تقریبی) به کاتولیک رومی گروید.

#### بریتانیا

* اتلریک جانشین پدرش الا به عنوان پادشاه دیرا در شمال انگلستان می‌شود.

#### ایران

* نخستین جنگ ساسانیان و ترکان: یک ارتش ایرانی (12000 نفر) به رهبری بهرام چوبین، با پشتیبانی کاتافراکت‌ها (سوارکاران سنگین)، ترک‌های مهاجم را غافلگیر می‌کند و در نبرد صخره هیرکانی پیروزی بزرگی کسب می‌کند.

#### آسیا

* امپراطور وندی از سلسله سوئی، لشکرکشی علیه سلسله چن را آماده می‌کند. او 518000 سرباز را در امتداد ساحل شمالی رودخانه یانگ تسه، که از سیچوان تا اقیانوس آرام امتداد دارد، گردآوری می‌کند.

### بر اساس موضوع

#### دین

* صومعه اسکلینگ مایکل در جزیره‌ای صخره‌ای و شیب‌دار در سواحل ایرلند (تاریخ تقریبی) بنا شده است.
* معبد گوانگهوا در پوتیان (چین) در دوران سلسله چن، تحت فرمان امپراتور چن وو دی ساخته شده است.

## زادگان

* الیگیوس، اسقف و قدیس (تاریخ تقریبی)
* سوینتیلا، پادشاه ویزیگوت‌ها (تاریخ تقریبی)
* یو ژینینگ، صدراعظم سلسله تانگ (متوفی ۶۶۵)

## درگذشتگان

* اید مک بریک، اسقف و قدیس ایرلندی
* اِلا، پادشاه دیرا (تاریخ تقریبی)
* آگریکوس، اسقف وردون
* فریدیانوس، شاهزاده و قدیس ایرلندی
* لی ایزی، ملکه ژو شمالی (متولد ۵۳۶)
* مونولف، اسقف ماستریخت

رده:۵۸۸ (میلادی)
۵۸۹ (میلادی)

**۵۸۹ (میلادی)** پانصد و هشتاد و نهمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* جنگ ایران و روم (۵۹۱–۵۷۲): ارتش ایران به فرماندهی بهرام چوبین، شهر مستحکم مارتیروپولیس (ترکیه امروزی) را تصرف می‌کند.

#### اروپا

* ۱۵ مه - شاه آوتاری با تئودلیندا، دختر دوک باواریایی گاریبالد اول، ازدواج کرد. او که کاتولیک بود، نفوذ زیادی در دربار و در میان اشراف لومباردی داشت.
* شاه شیلدبرت دوم تلاش می‌کند تا مالیات‌هایی را بر شهروندان تور تحمیل کند؛ اسقف گرگوری با ادعای مصونیت ایالتی که توسط فردگوند برقرار شده بود، با موفقیت با این امر مخالفت می‌کند.
* شاه گونترام در حمایت از شورش اسقف آتالوک که پیرو آریانیسم بود، لشکری ​​را به سپتیمانیا (جنوب گال) فرستاد.
* کلودیوس، دوک (دوکس) لوسیتانیا، فرانک‌ها و بورگوندی‌ها را در کارکاسون (لانگدوک) در کنار رودخانه آئود شکست می‌دهد.
* ۱۷ اکتبر - حمله به کوکا. رودخانه آدیجه طغیان کرد و کلیسای سنت زنو را زیر آب برد و به دیوارهای ورونا آسیب رساند.
* طاعون به رم حمله کرد و پاپ پلاگیوس دوم از جمله قربانیان آن بود.

#### ایران

* اولین جنگ ایران و ترک: ساسانیان، شهرهای بلخ و هرات (افغانستان) را تصرف کردند. آنها از رودخانه آمودریا عبور کردند و تهاجم ترک‌ها را دفع کردند.

#### آسیا

* امپراتوری چین تحت رهبری امپراتور وندی (سلسله سوئی) دوباره متحد شد، کسی که نیروهای چن را در جیانکانگ (نانجینگ امروزی) شکست داد و به سلسله چن (آخرین سلسله جنوبی) که از سال ۵۵۷ حکومت می‌کرد، پایان داد.
* یان ژیتوی، محقق-مقام، اولین اشاره به استفاده از دستمال توالت در تاریخ بشر را می‌کند. این دستمال در دربار امپراتوری چین و در میان سایر شهروندان ثروتمند استفاده می‌شود.
* تولان قاغان، پسر ایشبارا قاغان، هفتمین حاکم (خاقان) خاقانات ترک می‌شود.

### بر اساس موضوع

#### دین

* گریگوری، اسقف اعظم روم، بردگان انگلیسی را در بازار روم به مسیحیت گرواند. اگر آنها مسیحی بودند، او آنها را فرشته می‌خواند. شورای سوم تولدو، که توسط پادشاه رکارد اول ویزیگوت‌ها فراخوانده شد، آریانیسم را کنار گذاشت و کاتولیک را پذیرفت.
* شورای ناربون برگزار شد. در سپتیمانیا، یهودیان از خواندن مزامیر هنگام دفن مردگان خود منع شدند.

## زادگان

* لی جیانچنگ، شاهزاده سلسله تانگ (متوفی ۶۲۶)
* رمله بنت ابی سفیان، همسر حضرت محمد (متوفی ۶۶۶)

## درگذشتگان

* ۱ مارس - دیوید، اسقف و قدیس ولزی
* باغا خان، حاکم خاقانات ترک
* فینیان موویل، مبلغ ایرلندی (متولد ۴۹۵)
* ژانگ لیهوا، همسر سلسله چن

رده:۵۸۹ (میلادی)
۵۹۱ (میلادی)

**۵۹۱ (میلادی)** پانصد و نود و یکمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* جنگ ایران و روم (۵۹۱–۵۷۲): امپراتور موریس، با دیدن فرصتی برای پایان دادن به جنگ طولانی به نفع قسطنطنیه، به خسرو دوم کمک می‌کند تا تاج و تخت ایران را دوباره به دست آورد. او یک ارتش بیزانسی (۳۵۰۰۰ نفر) را به فرماندهی نارسس از طریق سوریه به بین‌النهرین اعزام می‌کند. در همان زمان، یک نیروی اعزامی در ارمنستان از طریق ایبری قفقاز به سمت ماد (آذربایجان امروزی) پیشروی می‌کند.
* نبرد گنزک: ارتشی متشکل از حدود ۴۰،۰۰۰ نفر از ایرانیان به فرماندهی بهرام ششم، در زمین‌های پست نزدیک گنزک (شمال غربی ایران)، توسط بیزانسی‌ها شکست خورد. بهرام به ترکان آسیای مرکزی پناه برد و در فرغانه ساکن شد. با این حال، پس از مدتی، توسط یکی از قاتلان استخدام شده توسط خسرو دوم به قتل رسید.
* تابستان - موریس مجموعه‌ای از لشکرکشی‌های نظامی را برای دفاع از استان‌های بالکان در برابر آوارها و اسلاوها آغاز می‌کند. او مرز دانوب (لیمس موئزیه) را از دلتا تا شهر قلعه‌ای سینگیدونوم (بلگراد) برقرار می‌کند و به بیزانسی‌ها اجازه می‌دهد تا اقتدار خود را در داخل کشور دوباره تثبیت کنند. 

#### اروپا

* آگیلولف، پسرعموی آوتاری (معروف به "تورینگی") توسط جنگجویان لومبارد در میلان بر روی سپر (یک نشان تشریفاتی) برافراشته می‌شود. او به توصیه دوک‌های لومبارد (دوکس) پادشاه لومبارد می‌شود. آگیلوف با ملکه بیوه تئودلیندا ازدواج می‌کند و برای خشنودی او غسل تعمید داده می‌شود.
* آرخیس اول به عنوان دومین دوک بنونتو، جانشین عمویش زوتو شد.
* هجوم ملخ‌ها محصولات کشاورزی شمال ایتالیا را از بین برد (تاریخ تقریبی).

#### ایران

* خسرو دوم دوباره به عنوان پادشاه امپراتوری ایران منصوب شد. پس از جنگی تقریباً 20 ساله، صلح با قسطنطنیه منعقد شد. موریس استان‌های ایران، ارمنستان و گرجستان را دریافت کرد. به رسمیت شناختن مرزهای سنتی و قطع یارانه‌های قلعه‌های قفقاز، بیزانسی‌ها را در موقعیت مسلط در روابط خود با ایران قرار داد.

#### آسیا

* اولین دیوار شهر هانگژو (شرق چین) ساخته شد.

#### آمریکای میانه

* ۲۱ مه - یک زمین بازی با توپ آمریکایی میانه در شهر مایایی چینکولتیک (مکزیک) افتتاح شد.

### بر اساس موضوع

#### دین

* پاپ گرگوری اول از اسقف‌های آرل و مارسی به دلیل اجازه دادن به غسل ​​تعمید اجباری یهودیان در پروانس (فرانسه) انتقاد می‌کند.

* جناناگوپتا، راهب بودایی افغان، سوترای ویمالاکیرتی را به چینی ترجمه می‌کند.

## زادگان

* کادوالون آپ کادفان، پادشاه گوینِد (تاریخ تقریبی)
* گوندِبِرگا، ملکه لومباردها
* لی شیائوگونگ، شاهزاده سلسله تانگ (متوفی ۶۴۰)
* سو دینگ‌فانگ، ژنرال سلسله تانگ (متوفی ۶۶۷)

## درگذشتگان

* آردیوس، راهب بزرگ و قدیس
* فروالد اول، دوک اسپولتو (یا ۵۹۲)
* گاریبالد اول، دوک باواریا (متولد ۵۴۰)
* گلیندخت، قدیس ایرانی
* جان میستاکون، ژنرال بیزانسی (تاریخ تقریبی)
* پیتر سوم اهل رقه، پاتریارک انطاکیه
* لی دلین، مقام رسمی و نویسنده چینی (متولد ۵۳۱)
* یان ​​ژیتوی، محقق و مقام رسمی چینی (متولد ۵۳۱)
* زوتو، بنیانگذار دوک‌نشین بنونتو

## منابع

رده:۵۹۱ (میلادی)
۵۹۲ (میلادی)

**۵۹۲ (میلادی)** پانصد و نود و دومین سال تقویم میلادی است.

## مناسبت‌ها
## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* امپراتور موریس دژ بیزانس، سینگیدونوم (بلگراد امروزی) را از آوارها بازپس می‌گیرد. نیروهای بیزانسی با حمله متقابل به سرزمین‌های خود در بالکان، با غارت در قلمرو دشمن، حقوق خود را افزایش می‌دهند.

#### اروپا

* ۲۸ ژانویه - شاه گونترام، در سن ۵۹ سالگی، پس از ۳۱ سال سلطنت درگذشت و برادرزاده‌اش شیلدبرت دوم جانشین او شد و حاکم بورگوندی شد.  او در کلیسای سنت مارسلوس شالون، در شالون-سور-سون (شرق فرانسه) به خاک سپرده شد.
* آریولف دومین دوک اسپولتو (ایتالیای مرکزی) شد.

#### بریتانیا

* نبرد وودنز بورگ: پس از کشتار جمعی در وودنز بورگ، نزدیک مارلبورو (جنوب غربی انگلستان)، سیولین از پادشاهی ساکسون‌های غربی برکنار شد. پسرش کاتوین زندانی و تبعید شد.
* سیول پس از شکست عمویش سیولین در وودنز بورک، جانشین او شد. او پادشاه وسکس شد (طبق وقایع‌نامه آنگلوساکسون).

#### آسیا

* تابستان - امپراتور وندی به دلیل فراوانی بیش از حد غذا و ابریشم در انبارهای دولتی، مالیات‌ها را کاهش می‌دهد. او پیک‌هایی را به سراسر چین مرکزی می‌فرستد و زمین‌ها را برای کشاورزی فقیران توزیع می‌کند.
* ۸ دسامبر - امپراتور سوشون ژاپن پس از ۵ سال سلطنت توسط عوامل رقیبش اوماکو سوگا، که به قدرت امپراتور حسادت می‌کرد، به قتل رسید. سویکو، بیوه امپراتور فقید بیداتسو، جانشین او شد.
* زمستان - ملکه سویکو در دوران آسوکا، پایتخت امپراتوری ژاپن را به کاخ آسوکا-تویورا (استان نارا) منتقل کرد.

### بر اساس موضوع

#### ادبیات

* گرگوری، اسقف تور، کتاب خود، تاریخ فرانکوروم ("تاریخ فرانک‌ها") را به پایان می‌رساند.

## زادگان

* خالد بن ولید، سردار عرب (تاریخ تقریبی)
* اسما بنت ابی‌بکر، همراه حضرت محمد
* کوتاه کاتولف، شاهزاده وسکس (تاریخ تقریبی)
* ایتّا، همسر پپین لندن (درگذشته ۶۵۲)
* شو جینگ‌زونگ، صدراعظم سلسله تانگ (درگذشته ۶۷۲)

## درگذشتگان

* ۲۸ ژانویه - گونترام، پادشاه بورگوندی
* فروالد اول، دوک اسپولتو (ایتالیا)
* سوشون، امپراتور ژاپن

رده:۵۹۲ (میلادی)
۵۹۳ (میلادی)

**۵۹۳ (میلادی)** پانصد و نود و سومین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* بهار - پریسکوس، فرمانده کل قوا در تراکیه، قبایل اسلاو و گپیدها را در قلمرو بیزانس در جنوب دانوب شکست می‌دهد. او از رودخانه عبور می‌کند تا در باتلاق‌ها و جنگل‌های ناشناخته والاچیای امروزی بجنگد.
* پاییز - امپراتور موریس به پریسکوس دستور می‌دهد که زمستان را با سربازانش در ساحل شمالی دانوب بگذراند، اما او از دستور امپراتور سرپیچی می‌کند و به شهر بندری اودسوس (وارنا) در ساحل دریای سیاه عقب‌نشینی می‌کند.

#### بریتانیا

* اتلفریت نورثامبریا جانشین هوسا به عنوان پادشاه برنیکا (اسکاتلند) شد. احتمالاً جلوس او منجر به رقابت دودمانی و تبعید بستگان هوسا شد.
* پیبا جانشین پدرش کرئودا به عنوان پادشاه مرسیا شد (تاریخ تقریبی).

#### ایران

* فرخ‌هرمز، غاصب ایرانی (که موقتاً به قدرت می‌رسد) توسط خسرو دوم شکست می‌خورد.

#### آسیا

* ملکه سویکو سلطنت طولانی خود را در دوره‌ای محوری آغاز می‌کند که در آن بودیسم بر توسعه و فرهنگ ژاپن تأثیر می‌گذارد. او اولین حاکم زن و اولین کسی است که از چین به رسمیت شناخته می‌شود.
* سویکو برادرزاده ۲۱ ساله خود، شوتوکو، را به عنوان نایب‌السلطنه منصوب می‌کند و اوماکو سوگا، مرد قدرتمند، را نیز به عنوان نایب‌السلطنه منصوب می‌کند. او تقریباً ۳۰ سال قدرت را به طور مشترک در دست دارد و اولین قانون اساسی کشور (قانون اساسی هفده ماده‌ای) را ایجاد می‌کند.

### بر اساس موضوع

#### هنر

* محراب آمیتابا بودا در دوران سلسله سویی ساخته شده است. اکنون در موزه هنرهای زیبا، بوستون نگهداری می‌شود.

#### دین

* آناستاسیوس اول پس از مرگ گرگوری، به عنوان پاتریارک انطاکیه احیا می‌شود.

* صومعه شیتننو-جی توسط شوتوکو در اوساکا (ژاپن) تأسیس می‌شود.

## زادگان

* جومی، امپراتور ژاپن (متوفی ۶۴۱)
* زینب بنت جحش، همسر حضرت محمد (متوفی ۶۴۱)

## درگذشتگان

* سیولین، پادشاه وسکس (تاریخ تقریبی)
* کرئودا، پادشاه مرسیا (تاریخ تقریبی)
* ابریگیسیل، اسقف کلن (تاریخ تقریبی)
* گرگوری، پاتریارک انطاکیه (تاریخ تقریبی)
* هوسا، پادشاه برنیسیه (تاریخ تقریبی)
* اینو آناستازیا، همسر ملکه بیزانس
* پاول، پدر موریس (تاریخ تقریبی)

رده:۵۹۳ (میلادی)
۵۹۵ (میلادی)

**۵۹۵ (میلادی)** پانصد و نود و پنجمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* لشکرکشی به بالکان: یک نیروی کمکی بیزانسی به فرماندهی پریسکوس در امتداد کرانه جنوبی رود دانوب به سمت نوائه (بلغارستان امروزی) پیشروی می‌کند. شهر قلعه‌ای سینگیدونوم (بلگراد) توسط آوارها غارت و پس از نزدیک شدن بیزانسی‌ها رها می‌شود. آوارها عقب‌نشینی می‌کنند و حمله‌ای را علیه دالماتیا آغاز می‌کنند.

#### اروپا

* اکتبر - شاه شیلدبرت دوم درگذشت؛ مادرش برونهیلدا تلاش کرد تا به عنوان نایب‌السلطنه نوه‌هایش، بر اوسترازیا و بورگوندی حکومت کند. دو پسر جوانش، تئودبرت دوم و تئودریک دوم، جانشین او شدند.
* لومباردها شهر تراسینا (ایتالیای مرکزی) را غارت کردند. پس از فتح شهرهای بیشتر، تراسینا همچنان یک دژ نظامی مهم امپراتوری بیزانس باقی ماند.
* پس از مرگ اوین، گایدوالد دوک ترنت (شمال ایتالیا) می‌شود.

#### بریتانیا

* شاه دینود بور از پنین‌ها (شمال انگلستان) در نبرد با تهاجم برنیسی‌ها جان باخت. قلمرو او هن اوگلد ("شمال قدیم") مورد تاخت و تاز قرار گرفت و خانواده‌اش به پویس فرار کردند (تاریخ تقریبی).

#### آسیا

* بهار - امپراتور وندی دستور مصادره و نابودی سلاح‌های خصوصی را صادر کرد؛ او استان‌های مرزی را از این فرمان معاف کرد.
* سوپراتیستیهتاوارمن جانشین پدرش سوستیتیهاوارمن، به عنوان پادشاه سلسله وارمن در آسام (شمال شرقی هند) شد.
* ساخت پل ژائوژو ("پل عبور امن") در استان هبی، در دوران سلسله سوئی (چین) آغاز شد.

### بر اساس موضوع

#### دین

* ژوئن - پاپ گرگوری اول کبیر گروهی از راهبان بندیکتی را به رهبری آگوستین کانتربری برای مسیحی کردن پادشاه اتلبرت و تغییر مذهب پادشاهی کنت از بت‌پرستی بومی آنگلوساکسون به بریتانیا فرستاد. او نامه‌های تقدیرنامه‌ای را برای اسقف‌ها حمل می‌کند و مترجمان فرانکی او را همراهی می‌کنند.
* ۲ سپتامبر - ژان چهارم ("روزه‌دار")، پاتریارک قسطنطنیه، پس از ۱۳ سال سلطنت که در آن اختلافات بین کلیسای ارتدکس شرقی و مونوفیزیت‌ها را میانجیگری کرده بود، درگذشت.
* حضرت محمد، پیامبر اسلام، با خدیجه آشنا می‌شود و ازدواج می‌کند. او بیوه‌ای ۴۰ ساله و ۱۵ سال بزرگتر از اوست. آنها با حمایت ثروت خدیجه، یک شراکت تجاری موفق تشکیل می‌دهند.

## زادگان

* اسما بنت ابی‌بکر، شاگرد زن (صحابه) محمد (متوفی ۶۹۵)
* سن ونبن، صدراعظم و ویراستار کتاب ژو (متوفی ۶۴۵)
* کیم یوشین، ژنرال شیلا (کره) (متوفی ۶۷۳)
* سعد بن ابی وقاص، همراه محمد (متوفی ۶۷۴)
* طلحه، شاگرد و همراه محمد (تاریخ تقریبی)
* زینب بنت خزیمه، همسر محمد (متوفی ۶۲۷)

## درگذشتگان

* ۲ سپتامبر - ژان چهارم، پاتریارک قسطنطنیه
* براخ، اسقف و قدیس ایرلندی

* شیلدبرت دوم، پادشاه اوسترازیا و بورگوندی (ت. ۵۷۰)

* دینود بور، پادشاه هن اوگلد (تاریخ تقریبی)
* ایوین، دوک لومبارد ترنت (ایتالیا)
* گارتنایت دوم، پادشاه پیکت‌ها
* اواین ماب اوریان، پادشاه رگد (تاریخ تقریبی)
* یوچی چیفان، ملکه ژو شمالی (متولد ۵۶۶)

## منابع
رده:۵۹۵ (میلادی)
۵۹۶ (میلادی)

**۵۹۶ (میلادی)** پانصد و نود و ششمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* امپراتور موریس از شهر مارسیانوپولیس (بلغارستان امروزی) به عنوان پایگاه نظامی عملیاتی در رودخانه دانوب سفلی، علیه اسلاوها در بالکان استفاده می‌کند.

#### بریتانیا

* نبرد رایت: نیروی مهاجمی از انگلس در ساحل فایف نزدیک رایت (کرکالدی) فرود می‌آید و اتحاد اسکاتلندی‌ها، بریتانیایی‌ها و پیکت‌ها را به رهبری پادشاه آئدان مک گابراین از دال ریات (اسکاتلند) شکست می‌دهد.

#### آسیا

* امپراتور وندی نامه‌های دیپلماتیک به دربار سلطنتی گوگوریو (کره) می‌فرستد. او خواستار لغو اتحاد نظامی با خانات ترک شرقی و حمله به مناطق مرزی سویی می‌شود.

### بر اساس موضوع

#### دین

* ماموریت گریگوری: آگوستین کانتربری با گروهی از مبلغان در جزیره تانت (جنوب شرقی انگلستان) فرود می‌آید. او مورد استقبال پادشاه اتلبرت کنت قرار می‌گیرد، که به دستور همسر مسیحی فرانکی خود، برتا، به همراه بقیه دربارش غسل تعمید را می‌پذیرد. اتلبرت به آگوستین و ۴۰ راهبش اقامتگاهی در کانتربری (کنت) اختصاص می‌دهد، جایی که آنها یک صومعه بندیکتی پیدا می‌کنند که شهر را به مرکز مسیحیت تبدیل می‌کند (یا ۵۹۷).

## زادگان

* کوی دونلی، ژنرال سلسله تانگ (درگذشته ۶۵۶)
* دائوکسوان، راهب بودایی چینی (درگذشته ۶۶۷)
* گائو جیفو، صدراعظم سلسله تانگ (درگذشته ۶۵۴)
* کوتوکو، امپراتور ژاپن (درگذشته ۶۵۴)
* لیو شیانگدائو، مقام رسمی سلسله تانگ (درگذشته ۶۶۶)

## درگذشتگان

* اِبرولف، زاهد و راهب بزرگ فرانکی (متولد ۵۱۷)
* ماریوس آونتیکنسیس، اسقف آونتیکوم (متولد ۵۳۲)

رده:۵۹۶ (میلادی)
۵۹۸ (میلادی)

**۵۹۸ (میلادی)** پانصد و نود و هشتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* ۳۰ مارس - لشکرکشی به بالکان: آوارها محاصره شهر مستحکم تومیس (رومانی امروزی) را شکستند. ارتش بیزانسی تحت فرماندهی کومنتیولوس از کوه‌های بالکان عبور کرد و در امتداد رودخانه دانوب به سمت زیکیدیبا پیشروی کرد.
* آوارها نیروهای بیزانسی کومنتیولوس (جنوب هائموس مونس) را تار و مار کردند و دریزیپرا (تراکیه) را تصرف کردند. بخش بزرگی از سربازان آنها پس از ویران شدن بسیاری از شهرها در شبه جزیره بالکان، توسط طاعون کشته شدند.
* امپراتور موریس به آوارها خراج می‌دهد و با رهبر آنها، بایان اول، پیمانی منعقد می‌کند که به بیزانسی‌ها اجازه می‌دهد در والاچیا لشکرکشی کنند. او ارتش خود را سازماندهی مجدد می‌کند و دیوارهای بلند (غرب قسطنطنیه) را تقویت می‌کند.

#### اروپا

* موریس با پادشاه آگیلوف صلح می‌کند و شمال ایتالیا را واگذار می‌کند. پاپ گرگوری اول کبیر با مذاکره آتش‌بس، به ۳۰ سال وحشت لومبارد پایان می‌دهد. آگیلوف با اشغال سوتری و پروجا، پادشاهی لومبارد را گسترش می‌دهد.

#### بریتانیا

* نبرد کاتراث: گودالدین تحت فرمان مایند داگ موین‌فاور، پادشاه بریتونیک هن اوگلد ("شمال قدیمی")، زوایای برنیسیا و دیرا را در قلعه کاتریث در شمال انگلستان شکست می‌دهند (تاریخ تقریبی).

#### آسیا

* ۴ آگوست - جنگ گوگوریو: امپراتور وندی به کوچکترین پسرش، یانگ لیانگ (با کمک نخست وزیر گائو جیونگ)، دستور داد تا در فصل بارندگی، با یک ارتش چینی (۳۰۰۰۰۰ نفر)، گوگوریو (کره) را فتح کند.
* ناوگان چین درگیر نبردی با ناوگان گوگوریو (۵۰،۰۰۰ نفر) تحت فرماندهی دریاسالار کانگ ایشیک شد و در دریای بوهای نابود شد. در طول این تهاجم، نیروهای سویی همگی شکست خوردند و یانگ لیانگ مجبور به عقب‌نشینی شد.
* پادشاه یونگ یانگ سفیری به داکسینگ می‌فرستد؛ وندی توافق صلح با گوگوریو را می‌پذیرد. او ادعای یک پیروزی توخالی را دارد، زیرا سلسله سوئی تقریباً ۹۰٪ از ارتش و نیروی دریایی خود را در طول این لشکرکشی فاجعه‌بار از دست داده است.
* هیه پادشاه پادشاهی کره‌ای باکجه می‌شود.

### بر اساس موضوع

#### دین

* مبلغان مذهبی شروع به گرویدن آنگلوساکسون‌ها به مسیحیت در سراسر مناطقی کردند که بعدها جزایر بریتانیا شدند (تاریخ تقریبی).
* معبد گووکینگ بر روی کوه تیانتای (ژجیانگ) ساخته شد و به مکانی برای آموزه‌های بودیسم چینی تبدیل شد.

## زادگان

* ۲۸ ژانویه - تایزونگ، امپراتور سلسله تانگ (درگذشت ۶۴۹)
* دو دِشوان، مقام عالی‌رتبه سلسله تانگ (درگذشت ۶۶۶)
* دو فووی، رهبر شورشی در دوران سلسله سوئی (درگذشت ۶۲۴)
* پینگ‌یانگ، شاهزاده خانم سلسله تانگ (درگذشت ۶۲۳)
* براهماگوپتا، ریاضیدان و ستاره‌شناس هندی (درگذشت ۶۶۸)
* گومنترود، همسر ملکه فرانکی (درگذشت ۶۳۰)

## درگذشتگان

* اد مک آینمویرک، پادشاه عالی ایرلند
* دالان فورگیل، شاعر مسیحی ایرلندی
* ویدوک، پادشاه باکجه (کره) (متولد 525)

## منابع
رده:۵۹۸ (میلادی)
۶۲۰ (میلادی)

**۶۲۰ (میلادی)** ششصد و بیستمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* جنگ ایران و روم شرقی (۶۰۲–۶۲۸): خسرو دوم، انکیرا، یک پایگاه نظامی مهم بیزانس در آناتولی مرکزی را تصرف می‌کند. پس از فتح مصر و فلسطین، او امپراتوری ایران را آنطور که در سال ۴۹۰ پیش از میلاد تحت فرمان داریوش اول وجود داشت، احیا می‌کند.
* اسلاوها به منطقه اطراف تسالونیکی حمله می‌کنند که محاصره آن ناموفق است. این شهر به یک منطقه بیزانسی تبدیل می‌شود که توسط قلمرو اسلاوها احاطه شده است. زندگی شهری ناپدید می‌شود و بسیاری از شهرهای شبه جزیره بالکان به روستا تبدیل می‌شوند.

#### بریتانیا

* آنگل‌ها به رهبری شاه ادوین از نورثامبریا به ریجد ("شمال قدیم") در شمال انگلستان حمله می‌کنند و شاه لیوارچ هن را بیرون می‌رانند. او به پویس فرار می‌کند و به یک شاعر مشهور تبدیل می‌شود. ارتش ادوین علیه گادودین و استراتکلاید می‌جنگد.

#### آسیا

* پادشاه پولاکشی دوم ارتش هارشا را در سواحل رودخانه نارمادا شکست می‌دهد. هارشا بخش عمده‌ای از نیروی فیل خود را از دست می‌دهد و عقب‌نشینی می‌کند. آتش‌بس، نارمادا را به عنوان مرز شمالی پادشاهی چالوکیا (هند) تعیین می‌کند.

#### آمریکا

* شهر چولولا در مرکز مکزیک تأسیس می‌شود (که بعداً گفته می‌شود قدیمی‌ترین شهر اشغال‌شده مداوم در تمام آمریکای شمالی است).

### بر اساس موضوع

#### دین

* صومعه ولتنبورگ در باواریا (آلمان) توسط راهبان بندیکتی تأسیس می‌شود.

* اسراء و معراج (عروج محمد به آسمان برای ملاقات با خدا).

## زادگان

* لی تای، شاهزاده سلسله تانگ (متوفی ۶۵۲)
* سد، اسقف لندن (تاریخ تقریبی)

## درگذشتگان

* چولو خان، حاکم خاقانات ترک شرقی
* الوتریوس، اگزارش بیزانسی راونا
* شن فکسینگ، از مقامات سلسله سوئی

تاریخ تقریبی:

* باسولوس، مبلغ فرانک
* ایمریوس ایمرتال، راهب سوئیسی
* جان مهربان، پدرسالار اسکندریه
* میرین، راهب و مبلغ ایرلندی
* سیناچ گارب، راهب ایرلندی

## منابع

رده:۶۲۰ (میلادی)
۶۲۱ (میلادی)

**۶۲۱ (میلادی)** ششصد و بیست و یکمین سال تقویم میلادی است.

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس
*امپراتور هراکلیوس (در ازای پرداخت خراج سالانه) با آوارها در شبه جزیره بالکان قرارداد صلح منعقد کرد که به او آزادی عمل می‌داد تا نیروهای بیزانسی را در آسیای صغیر برای هزینه‌های غیرنظامی علیه امپراتوری ایران گرد هم آورد.
*شهر مالاگا، در جنوب اسپانیا در استان اسپانیا، توسط ویزیگوت‌ها فتح می‌شود.

#### اروپا

* شاه سیزبوت پس از ۹ سال سلطنت درگذشت و پسرش رکارد دوم (که تنها یک کودک بود) جانشین او شد. رکارد توسط اشراف ویزیگوت بر تخت سلطنت نشست، اما پس از دو ماه درگذشت. سوینتیلا، عموی ناتنی و نایب‌السلطنه او، پادشاه پادشاهی ویزیگوت‌ها شد.

#### آسیا

* امپراتور گائوزو کنترل امور نظامی و اداری خود در شرق را به پسر دومش، لی شیمین، واگذار کرد. او بر اصلاح ضرب سکه (→ کایوآن تونگبائو) و مالیات تمرکز کرد.
* ۲۸ مه - نبرد هولائو: لی شیمین ارتش دو جیانده را که از نظر عددی برتر بود، در نزدیکی گذرگاه هولائو شکست داد.
* ۴ ژوئن - وانگ شی‌چونگ، امپراتور خودخوانده، پس از شکست دو جیانده، در لویانگ تسلیم لی شیمین شد. گائوزو جان او را بخشید، اما او بعداً ترور شد.

### بر اساس موضوع

#### دین

* روایات اسلامی می‌گوید که حضرت  محمد (ص) سوار بر کوه بالدار براق، در سفر اسراء و المعراج (سفر شبانه)، از مکه به اورشلیم، سپس از کوه معبد اورشلیم به بهشت، و سپس به مکه بازگشت.

#### فناوری

* چینی‌ها یک اداره امپراتوری برای تولید ظروف چینی تأسیس کردند. فناوری آنها در دوران سلسله تانگ (تاریخ تقریبی) پیشرفت بیشتری کرد.

## زادگان

* اردشیر سوم، پادشاه امپراتوری ایران (متوفی ۶۲۹)
* گرترود نیولز، صومعه فرانک (متوفی ۶۵۹)
* سورقه الباریقی شاعر عرب (متوفی ۶۹۸)

## درگذشتگان

* ۱۵ نوامبر - مالو، اسقف ولزی
* دو جیانده، ژنرال سلسله سوئی (متولد ۵۷۳)
* دو کانگ، ژنرال سلسله سوئی
* ریکارد دوم، پادشاه ویزیگوت‌ها
* سیسبوت، پادشاه ویزیگوت‌ها
* وانگ شیچونگ، ژنرال سلسله سوئی
* شیائو شیان، شاهزاده سلسله لیانگ (متولد ۵۸۳)
* ژو کان، رهبر شورشی در دوران سلسله سوئی

رده:۶۲۱ (میلادی)
۶۲۲ (میلادی)

**۶۲۲ (میلادی)** ششصد و بیست و دومین سال تقویم میلادی است.

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس
*جنگ ایران و روم شرقی (۶۰۲–۶۲۸): امپراتور هراکلیوس با یک نیروی اعزامی (احتمالاً ۵۰,۰۰۰ نفر) از کنستانتینپول حرکت می‌کند و یک ضدحمله علیه امپراتوری ساسانی را آغاز می‌نماید (پسر جوان او، کنستانتین سوم، به عنوان نایب‌السلطنه تحت نظر سرگیوس یکم، پاتریارک قسطنطنیه، و بونوس، پاتریسیَن، در کنستانتینپول باقی می‌ماند). او چند روز بعد در محل تلاقی کیلیکیه و سوریه، در نزدیکی اسکندرون و شهر باستانی ایسوس، نیروهای خود را پیاده می‌کند.
*نبرد ایسوس: هراکلیوس نیروهای پارسی تحت فرماندهی شهربراز را در کاپادوکیه شکست می‌دهد. او آناتولی را بازپس می‌گیرد، اما برای رسیدگی به تهدیدی که توسط آوارها متوجه قلمروهایش در بالکان شده است، به کنستانتینپول بازمی‌گردد و ارتش بیزانس را برای گذراندن زمستان در پونتوس مستقر می‌کند.

#### آسیا

* ترکان غربی دره جیحون را فتح کردند و با هراکلیوس علیه ایران همکاری کردند و خراسان (افغانستان امروزی) را تصرف کردند.

#### آمریکای مرکزی

* ۲۸ مارس - تاجوم اوکاب کاکه حاکم ایالت مایایی کالاکمول در جنوب مکزیک شد و تا سال ۶۳۰ سلطنت کرد.

### بر اساس موضوع

#### دین
* ۹ سپتامبر یا ۱۷ ژوئن - پیامبر اسلام، حضرت محمد، پس از فرمان خداوند متعال، مخفیانه خانه خود در مکه را ترک کرد تا به همراه یار خود ابوبکر، به یثرب (که بعدها توسط او مدینه نامیده شد) هجرت کند. آنها به مدت سه روز در غار ثور در جنوب مکه پناه گرفتند و در ۱۳ سپتامبر یا ۲۱ ژوئن آنجا را ترک کردند.
* 20 سپتامبر یا 28 ژوئن - حضرت محمد مستقیماً وارد یثرب نمی‌شود، بلکه در اطراف آن، قبا، توقف می‌کند. او مسجد قبا، اولین مسجد اسلام، را در اینجا تأسیس می‌کند. در 2 ژوئیه (یا 24 سپتامبر) او اولین بازدید خود از یثرب را برای نماز جمعه انجام می‌دهد.
* ۴ اکتبر یا ۱۳ ژوئیه - پس از چهارده روز اقامت در قبا، حضرت محمد سرانجام از قبا به یثرب نقل مکان کرد و مورد استقبال گرم مردم آن شهر قرار گرفت. در آنجا او قانون اساسی مدینه را تدوین کرد، توافقی بین جوامع قبیله‌ای مختلف مسلمان، یهودی، مسیحی و بت‌پرست در شهر که اساس یک دولت اسلامی چند مذهبی را تشکیل می‌داد و ساخت مسجد النبی را آغاز کرد. بعدها در دوران خلافت عمر در سال ۶۳۸، سال قمری که طی آن مهاجرت به مدینه رخ داد (جمعه ۱۶ ژوئیه ۶۲۲ - ۴ ژوئیه ۶۲۳) به عنوان "سال اول" دوره جدید هجری (سال هجرت - هجری قمری) تعیین شد.
* شوان‌زانگ در سن ۲۰ سالگی به طور کامل به عنوان یک راهب بودایی منصوب شد.

## زادگان

* مختار ثقفی، انقلابی اسلامی (متوفی ۶۸۷)
* باوو، نجیب‌زاده و قدیس فرانکی (متوفی ۶۵۹)
* متزیوس، غاصب بیزانسی (متوفی ۶۶۹)

* ژوئه یوآن‌شائو (Xue Yuanchao)، درگذشت ۶۸۳ (میلادی).
* عقبه بن نافع فرماندار عرب، درگذشت ۶۸۳ (میلادی).

## درگذشتگان

* ۸ آوریل – شوتوکو، شاهزاده و نایب‌السلطنه ژاپن (متولد ۵۷۴)
* ۱۱ آوریل – لوئو شیکین، ژنرال سلسله تانگ
* آندرونیکوس، پاتریارک ارتدکس قبطی اسکندریه
* کلمن مک کوبثیگ، پادشاه کوناکت (ایرلند)
* جان بیکلارو، وقایع‌نگار ویزیگوت (تاریخ تقریبی)
* لی زیتونگ، رهبر شورشی در دوران سلسله سوئی
* لین شیهونگ، رهبر شورشی در دوران سلسله سوئی
* لیو ووژو، رهبر شورشی در دوران سلسله سوئی
* ین کایشان، ژنرال سلسله تانگ
* ولید بن المغیره، رئیس طایفه بنی مخزوم از قبیله قریش.

## ارجاعات

## منابع
* 

* 

* صفحهٔ سال ۶۲۲ میلادی در ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:۶۲۲ (میلادی)
۶۲۵ (میلادی)

**۶۲۵ (میلادی)** ششصد و بیست و پنجمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* جنگ ایران و روم شرقی (۶۰۲–۶۲۸): امپراتور هراکلیوس با نیروهایش از طریق کوه‌های کوردوئن به سمت غرب لشکرکشی می‌کند. ایرانیان به اقامتگاه‌های زمستانی در همان نزدیکی می‌روند، اما هراکلیوس در تیگراناکرت (پادشاهی ارمنستان) به آنها حمله می‌کند و نیروهای سرداران شاهین بهمن زادگان و شهرپلنگ را تار و مار می‌کند. در کمتر از هفت روز، او کوه آرارات را دور می‌زند و قلعه‌های استراتژیک آمیدا در امتداد رودخانه آرسانیاس و ماتریدرپولیس در دجله علیا را تصرف می‌کند. ارتش ایران در شمال بین‌النهرین به سمت غرب و در امتداد فرات عقب‌نشینی می‌کند. هراکلیوس، همراه با انبوهی از غنایم، به سمت کیلیکیه پیشروی می‌کند.
* نبرد ساروس: هراکلیوس در یک حمله بیزانسی در عبور از رودخانه پیروز می‌شود. ایرانیان تقویت‌شده تحت فرماندهی شهربراز در امتداد رودخانه ساروس، نزدیک آدانا (ترکیه امروزی) شکست می‌خورند. هراکلیوس کاپادوکیه و پونتوس را بازپس می‌گیرد و برای گذراندن زمستان به تراپزوس بازمی‌گردد. شهربراز با نظم و ترتیب عقب‌نشینی می‌کند و می‌تواند پیشروی خود را از طریق آسیای صغیر به سمت قسطنطنیه ادامه دهد.

#### بریتانیا

* پادشاه ادوین از نورثامبریا با اتلبورگا از کنت ازدواج می‌کند. اتلبورگا به عنوان یک مسیحی، کشیش شخصی خود، پائولینوس، را به همراه می‌آورد و شوهرش را تشویق می‌کند که به مسیحیت روی آورد.
* پادشاه کادفان از گوینِد درگذشت و در لانگادوالادر به خاک سپرده شد، جایی که سنگ یادبود او هنوز هم دیده می‌شود. پسرش کادوالون جانشین او شد (تاریخ تقریبی).
* جودیکائل پادشاه اعظم دومونی (شمال بریتانی) می‌شود.

### بر اساس موضوع

#### دین

* ۱۹ مارس - نبرد احد: حضرت محمد در برابر ساکنان مکه (عربستان سعودی) عقب‌نشینی می‌کند، که آنها این را یک پیروزی می‌دانند.
* ۲۵ اکتبر - پاپ بونیفاس پنجم پس از ۶ سال سلطنت در رم درگذشت. هونوریوس اول به عنوان هفتادمین پاپ جانشین او شد.

## زادگان

* حسن بن علی نوه حضرت محمد (متوفی 670)
* اوتل‌والد، پادشاه دیره (تاریخ تقریبی)
* تئودو دوم، دوک باواریا (تاریخ تقریبی)
* ژانگ جیانژی، کارمند سلسله تانگ (متوفی 706)

## درگذشتگان

* 25 اکتبر - پاپ بونیفایس پنجم 
* عبدالله بن جحش، صحابه عرب
* حمزه بن عبدالمطلب، صحابه عرب
* کادفان آپ یاگو، پادشاه گویندد

رده:۶۲۵ (میلادی)
۶۲۷ (میلادی)

**۶۲۷ (میلادی)** ششصد و بیست و هفتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* بهار – جنگ ایران و روم شرقی (۶۰۲–۶۲۸): امپراتور هراکلیوس با یک نیروی اعزامی ۵۰۰۰۰ نفری از جنوب ارمنستان عبور می‌کند و بیشتر قلعه‌های بیزانس را که ده و پانزده سال پیش به دست ایرانیان افتاده بود، بازپس می‌گیرد. ارتش شهربراز، که هنوز در آناتولی است، اکنون کاملاً قطع ارتباط کرده است. با شنیدن اینکه خسرو دوم، پادشاه ناراضی از شکست خود در تصرف قسطنطنیه، قصد دارد او را اعدام کند، تسلیم هراکلیوس می‌شود و از پیوستن به ارتش بیزانس علیه حاکم ناسپاس خود امتناع می‌کند.
* سومین جنگ ایران و ترک: گوک‌ترک‌ها و متحدان خزری آنها (40000 نفر) به دروازه‌های خزر نزدیک می‌شوند و قلعه ایرانی در دربنت (داغستان امروزی) را تصرف می‌کنند. هراکلیوس به سمت دجله علیا لشکرکشی می‌کند و به قلب ایران حمله می‌کند و خزرها را به فرماندهی تونگ یبغو خان برای ادامه محاصره تفلیس تنها می‌گذارد.
* ۱۲ دسامبر – نبرد نینوا: هراکلیوس از رودخانه زاب بزرگ عبور می‌کند و در یک عقب‌نشینی ساختگی، ارتش ایران (۱۲۰۰۰ نفر) را در نزدیکی ویرانه‌های نینوا (عراق) در رحزاد شکست می‌دهد. اگرچه هراکلیوس زخمی می‌شود، اما از ترک میدان نبرد خودداری می‌کند و در آخرین حمله سواره نظام، شخصاً سردار ایرانی را می‌کشد.
* زمستان - هراکلیوس کاخ شهر دستگرد (ایران) را غارت می‌کند و ثروت هنگفتی به دست می‌آورد (همچنین 300 پرچم بیزانسی غنیمت گرفته شده را پس می‌گیرد).  او برای استراحت ارتش خود به سمت شمال شرقی، آلبانیای قفقاز، تغییر مسیر می‌دهد. خسرو دوم به کوه‌های شوش فرار می‌کند تا برای دفاع از پایتخت ایران، تیسفون، حمایت جلب کند. 

#### بریتانیا

* پادشاه اورپوالد از آنگلیای شرقی به قتل رسید و ریکبرت جانشین او شد. او عضوی از نخبگان آنگلیای شرقی بود؛ در دوران حکومت او بت‌پرستی دوباره برقرار شد.
* 12 آوریل - پادشاه ادوین نورثامبریا توسط اسقف پائولینوس یورک، که قبلاً جان او را نجات داده بود، به مسیحیت گروید.

#### عربستان

* 31 مارس - نبرد خندق: حضرت محمد با موفقیت به مدت 27 روز در مدینه در محاصره نیروهای مکه (10000 نفر) به فرماندهی ابوسفیان مقاومت کرد، که متحدانش، قبیله یهودی بنی قریظه، در نهایت تسلیم حضرت محمد شدند.

### بر اساس موضوع

#### دین

* 12 آوریل - پائولینوس، آخرین مبلغ اعزامی پاپ گرگوری اول، کلیسایی چوبی در مقر قدیمی لژیونرهای رومی در یورک می‌سازد و ادوین نورثامبریا را به عنوان اولین پادشاه مسیحی در شمال انگلستان غسل تعمید می‌دهد.
* شورای چهارم ماکون: شورایی از اسقف‌های مسیحی، حکومت رهبانی سنت کلمبانوس را در شهر ماکون (بورگوندی) تصویب کرد.
* کونیبرت به عنوان اسقف کلن انتخاب می‌شود. در طول دوران اسقفی او، رهبانیت در اوسترازیا (تاریخ تقریبی) شکوفا می‌شود.

#### آموزش

* مدرسه سنت پیتر، یورک، توسط پائولینوس تأسیس می‌شود.

## زادگان

* کوی ژیون، مقام سلسله تانگ (متوفی ۶۸۳)

## درگذشتگان

* آماتوس، راهب و زاهد بندیکتی
* بونوس، ژنرال و نایب‌السلطنه بیزانس
* کاتال مک آئدو، پادشاه کاشل (ایرلند)
* پادشاه ائورپوالد از آنگلیای شرقی (تاریخ تقریبی)
* فنگ دئی، صدراعظم سلسله تانگ (متولد ۵۶۸)
* لوئو یی، مقام رسمی سلسله سوئی
* پی جو، مقام رسمی سلسله تانگ
* راهزاد، ژنرال ایرانی
* سیچیلد، ملکه فرانک‌ها
* استفان اول، پادشاه ایبریا (گرجستان)
* زینب بنت خزیمه، همسر حضرت محمد (متولد ۵۹۵)

## منابع

رده:۶۲۷ (میلادی)
۶۲۸ (میلادی)

**۶۲۸ (میلادی)** ششصد و بیست و هشتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* بهار - جنگ ایران و روم شرقی (۶۰۲–۶۲۸): امپراتور هراکلیوس برای صلح به خسرو دوم اولتیماتوم می‌دهد، اما او از شرایط سخاوتمندانه او امتناع می‌کند. ایرانیان خسته از جنگ، در تیسفون علیه رژیم خسرو قیام می‌کنند و پسرش قباد دوم را به تخت سلطنت می‌نشانند. او پدرش را به قتل می‌رساند و مذاکرات با هراکلیوس را آغاز می‌کند. قباد مجبور می‌شود تمام سرزمین‌های فتح شده در طول جنگ را بازگرداند. ایرانیان باید تمام غنائم به دست آمده، از جمله یادگار صلیب حقیقی را واگذار کنند. ظاهراً غرامت مالی زیادی نیز وجود دارد. هراکلیوس پس از پذیرش توافق صلح با شرایط خود، پیروزمندانه به قسطنطنیه بازمی‌گردد.
* سومین جنگ ایران و ترک: گوک‌ترک‌های غربی به رهبری تونگ یبغو خلن، تفلیس (گرجستان امروزی) را غارت کردند. مدافعان ایرانی اعدام یا مثله شدند، تونگ یبغو فرماندارانی (تودون‌ها) را برای مدیریت قبایل مختلف تحت فرمان خود منصوب کرد.

#### بریتانیا

* نبرد سایرنستر: پادشاه پندا از مرسیا، ساکسون‌های غربی را در سایرنستر (جنوب غربی انگلستان) در جایی که بعدها گلاسترشر نام گرفت، شکست می‌دهد. پس از دستیابی به توافق، او کنترل دره سورن و پادشاهی کوچک هویچه را به دست می‌گیرد.

#### ایران

* ۲۵ فوریه - خسرو دوم، آخرین پادشاه بزرگ امپراتوری ساسانی، توسط پسرش قباد دوم سرنگون شد.
* ۶ سپتامبر - اردشیر سوم، در سن ۷ سالگی، پس از مرگ پدرش قباد دوم بر اثر طاعون، به عنوان بیست و چهارمین پادشاه امپراتوری ساسانی جانشین او شد.

#### عربستان

* حضرت محمد، پیامبر اسلام، حدود ۱۴۰۰ مرد را در سفر حج به مکه رهبری می‌کند، جایی که عبور آنها مسدود شده است. قبیله قریش و جامعه مسلمانان در مدینه یک آتش‌بس ۱۰ ساله (صلح حدیبیه) امضا می‌کنند.

### بر اساس موضوع

#### هنرها و علوم

* براهماگوپتا کتاب ریاضی اولیه اما بسیار پیشرفته‌ای به نام براماسفوتاسیدهانتا را می‌نویسد.

#### آموزش

* شریعت، زنان و مردان را به کسب آموزش‌های سکولار و مذهبی ملزم می‌کند. خوردن گوشت خوک، الاغ اهلی و سایر گوشت‌هایی که طبق شریعت موسی از یهودیان سلب شده بود را ممنوع می‌کند (تاریخ تقریبی).

#### دین

* نامه‌های حضرت محمد به رهبران جهان، اصول دین توحیدی جدید مسلمانان را توضیح می‌دهد، همانطور که در کتاب او، قرآن، آمده است.

## زادگان

* آدومنان، راهب بزرگ و نویسنده‌ی قدیسان ایرلندی (درگذشته ۷۰۴ میلادی)
* بندیکت بیسکوپ، راهب بزرگ آنگلوساکسون (درگذشته ۶۹۰ میلادی)
* گائو زونگ، امپراتور سلسله‌ی تانگ (درگذشته ۶۸۳ میلادی)
* جان مارون، راهب سریانی و پاتریارک (درگذشته ۷۰۷ میلادی)

## درگذشتگان

* 22 ژانویه - آناستاسیوس پارسی، راهب
* بابایی بزرگ، پدر کلیسا و متکلم
* دو یان، صدراعظم سلسله تانگ
* 28 فوریه - خسرو دوم، پادشاه امپراتوری ایران
* 6 سپتامبر - قباد دوم، پادشاه امپراتوری ایران
* 3 ژوئن - لیانگ شیدو، رهبر شورشیان
* لی داشی، مقام و مورخ چینی (متولد ۵۷۰)
* شیرین همسر خسرو دوم (تاریخ تقریبی)
* سویبنه من، پادشاه عالی ایرلند
* 15 آوریل - سوئیکو، ملکه ژاپن
* تئودلیندا، ملکه لومباردها
* تونگ یابغو خان، فرمانروای گوکتورکها

## منابع
*

## منابع

رده:۶۲۸ (میلادی)
۶۳۰ (میلادی)

**۶۳۰ (میلادی)** ششصد و سیمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس
* ۲۱ مارس - امپراتور هراکلیوس صلیب حقیقی، یکی از مقدس‌ترین آثار مسیحی، را به اورشلیم بازمی‌گرداند. او تلاش می‌کند تا توحید را که توسط مسیحیان رد می‌شود، ترویج دهد.
* هراکلیوس فرمانی صادر می‌کند مبنی بر اینکه همه یهودیان باید مسیحی شوند؛ قتل عامی در اطراف اورشلیم و جلیل (اسرائیل) رخ می‌دهد و برخی از بازماندگان به منطقه درعا فرار می‌کنند.
* چورپان ترخان، سردار خزرها، به ارمنستان روم حمله و آن را ویران می‌کند. او یک نیروی سواره نظام ایرانی (۱۰۰۰۰ نفر) را که توسط شهربراز برای دفع تهاجم فرستاده شده بود، شکست می‌دهد.

#### آمریکای مرکزی

* ۱ اکتبر - تاجوم اوکاب کاکه، حاکم شهر کالاکمول مایا در جنوب مکزیک پس از هشت سال سلطنت درگذشت و کائوآک جانشین او شد که تا سال ۶۳۶ سلطنت کرد.

#### اسکاندیناوی

* اولوف ترتالیا، پادشاه ینگلینگ، مستعمره ای در ورملند تأسیس کرد. او از زادگاهش وسترگوتلند (در سوئد امروزی) (طبق ینگلینگاتال) اخراج شد.

#### بریتانیا

* شاه ریکبرت از آنگلیای شرقی درگذشت و سیگبرت که از تبعید در فرانسه بازگشته بود، جانشین او شد. او به همراه خویشاوندش اکگریک حکومت کرد و مسیحیت را دوباره برقرار ساخت.
* پادشاه پندا از مرسیا، اکستر در جنوب غربی انگلستان را محاصره می‌کند. پادشاه کادوالون آپ کادفان از گویندد با نیرویی در همان نزدیکی فرود می‌آید و با پندا برای اتحاد مذاکره می‌کند.
* انسویت، دختر شاه ایدبالد از کنت، صومعه فولکستون بندیکتین، اولین صومعه راهبه‌ها در انگلستان را تأسیس کرد.

#### عربستان

* ژانویه - نبرد حنین: حضرت محمد قبیله بادیه‌نشین هوازن (۱۲۰۰۰ نفر) را در دره‌ای، در یکی از جاده‌های منتهی به طائف (غرب عربستان) شکست می‌دهد.
* ۵ فوریه - محاصره طائف: حضرت محمد محاصره طائف را آغاز می‌کند و دژکوب‌ها و منجنیق‌ها را برای سرکوب شهر قلعه‌دار می‌آورد، اما قادر به نفوذ به آن نیست.
* ۱۱ دسامبر - فتح مکه: لشکری ​​از مسلمانان (۱۰۰۰۰ نفر) به سمت مکه لشکرکشی می‌کنند و مکه تسلیم می‌شود. محمد شهر را از قریش می‌گیرد.

#### آسیا

* ایلیگ خان، حاکم (خاقان) خاقانات ترکان شرقی، در جریان لشکرکشی تانگ علیه ترکان شرقی توسط لی جینگ اسیر شد.

### بر اساس موضوع

#### دین

* شوان زانگ، راهب بودایی چینی (بیکخو)، از طریق صحرای گبی به کومول سفر می‌کند. او با دنبال کردن رشته کوه تیان شان در آسیای مرکزی به سمت غرب، به تورپان می‌رسد.

## زادگان
* ۷ نوامبر - کنستانس دوم، امپراتور بیزانس

* آلفریت، پادشاه دیرا (تاریخ تقریبی)
* کونون اول، پاپ کلیسای کاتولیک (تاریخ تقریبی)
* دی رنجیه، صدراعظم سلسله تانگ (متوفی ۷۰۰)
* فاوستا، ملکه بیزانس (تاریخ تقریبی)
* نوکاتا، شاعر ژاپنی (تاریخ تقریبی)
* رینلدیس، قدیس فرانکیش (تاریخ تقریبی)
* زیگبرت سوم، پادشاه اوسترازیا (تاریخ تقریبی)

## درگذشتگان
* ۲۷ آوریل - اردشیر سوم، شاهنشاه ساسانی
* ۹ ژوئن - شهربراز، شاهنشاه ساسانی

* دو روهویی، صدراعظم سلسله تانگ (متولد ۵۸۵)
* ریکبرت، پادشاه آنگلیای شرقی (تاریخ تقریبی)

## منابع

رده:۶۳۰ (میلادی)
۶۳۱ (میلادی)

**۶۳۱ (میلادی)** ششصد و سی و یکمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* امپراتور هراکلیوس، کوروش، پاتریارک اسکندریه، را به عنوان نایب‌السلطنه (دیوییکسیس) مصر منصوب کرد. او آزار و اذیت ده ساله علیه مسیحیان قبطی غیر کلسدونی را آغاز کرد.

#### اروپا

* نبرد ووگاستیسبورگ: اسلاوها به رهبری شاه سامو، فرانک‌های اتریشی را در نبردی سه روزه شکست می‌دهند. شاه داگوبرت اول مجبور به عقب‌نشینی می‌شود؛ فرانک‌ها و متحدانشان قتل عام می‌شوند. سامو به تورینگن حمله می‌کند و دست به غارت می‌زند.
* شاه سوینتیلا پس از ده سال سلطنت توسط پسرش سیسناند، با کمک داگوبرت اول، سرنگون می‌شود. اشراف ویزیگوت‌ها بشقابی ۵۰۰ پوندی از طلای خالص به او پیشنهاد می‌دهند. سیسناند پادشاه جدید پادشاهی ویزیگوت‌ها می‌شود و پدرش را به دلیل جنایات فراوانش، ظالم اعلام می‌کند.
* ساکسون‌ها (شمال آلمان) به داگوبرت اول، پادشاه وقت، علیه خراج سالانه‌ای (۵۰۰ گاو) که هنوز می‌پردازند، اعتراض کردند (تاریخ تقریبی).

#### بریتانیا

* شاه ادوین از نورثامبریا دیوارهای شهر یورک را بازسازی می‌کند، احتمالاً از جمله ساخت برج معروف به برج آنگلیان (تاریخ تقریبی).

#### ایران

* آزرمیدخت (دختر خسرو دوم) جانشین خواهرش بوراندخت، به عنوان پادشاه امپراتوری ایران شد.
* پس از چند ماه سلطنت، خسرو چهارم جانشین آزرمیدخت شد و او فرمانروای جدید (شاه) ایران گردید.
* هرمز ششم خود را در نصیبین (ترکیه) پادشاه اعلام کرد. او تاج و تخت را به دست گرفت و تا سال ۶۳۲ سلطنت کرد.

#### آسیا

* امپراتور تای زونگ فرستادگانی را نزد شوئیانتوئو، دست نشانده‌های خاقانات ترک شرقی، فرستاد و طلا و ابریشم را برای آزادی زندانیان چینی به بردگی گرفته شده که در طول انتقال از سلسله سوئی به تانگ از مرزهای شمالی اسیر شده بودند، به همراه داشت. این سفارتخانه موفق به آزاد کردن ۸۰،۰۰۰ زن و مرد شد که به سلامت به چین بازگشتند.
* تای زونگ به پاس قدردانی از کاهنان دائوئیستی که ظاهراً ولیعهد را از بیماری درمان کرده بودند، صومعه دائوئیستی جدیدی تأسیس کرد.

### بر اساس موضوع

#### دین

* بنیامین اول، اسقف قبطی اسکندریه، در طول آزار و اذیت مسیحیان دیگر فرار می‌کند و در صومعه سنت مکاریوس (مصر علیا) پنهان می‌شود.
* شوان‌زانگ، راهب بودایی چینی، از رودخانه سند در هوند عبور می‌کند و به کشمیر ("بهشت روی زمین") در شمال غربی هند سفر می‌کند (تاریخ تقریبی).

## زادگان

* محمد بن ابی بکر، پسر ابوبکر و تربیت شده توسط علی
* تنمو، امپراتور ژاپن (تاریخ تقریبی)
* یه فاشان، معجزه‌گر دائوئیست (متوفی ۷۲۰)

## درگذشتگان

* آتاناسیوس اول گامولو، پاتریارک ارتدکس سریانی انطاکیه.
* بوراندخت، ملکه امپراتوری ایران
* سیناد مک لوکترن، پادشاه پیکت‌ها
* ریحانه، برده و همسر حضرت محمد

رده:۶۳۱ (میلادی)