open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
مؤمنون

**سورهٔ مؤمنون** سورهٔ ۲۳ام از قرآن است و ۱۱۸ آیه دارد. همانند نام سوره، بخش مهمی از سوره به بیان اوصاف مؤمنان اختصاص دارد و سپس همانند دیگر سوره‌های مکی، به بیان اعتقادات اساسی اسلام می‌پردازد. علاوه بر مطالبی در مورد خداشناسی، سوره مطالبی در مورد داستان‌های پیامبران نیز دارد. به دلیل وجود آیاتی در مورد زکات، برخی مفسران نوشته‌اند که این آیات مدنی هستند.

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی
* سوره مؤمنون
* آیاتی از سوره مؤمنون

## جستارهای وابسته
* عبدالله بن ابی سرح

رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مکی قرآن
نور (سوره)

سوره ۲۴ از قرآن است و ۶۴ آیه دارد. و سوره ای مدنی است.

## نامگذاری
نامیدن این سوره به **نور** به این دلیل است که کلمهٔ «نور» هفت بار در این سوره آمده و آیه نور در آن قرار دارد. آیه نور با واژهٔ الله شروع می‌شود و کلمهٔ نور پنج بار در آن به کار رفته است.

## محتوا
سوره نور احکام فقهی بسیاری را بیان می‌کند: حَدّ زنا، حد تهمت زنا (قذف)، احکام لِعان، حدود حجاب، معافیت حجاب برای قواعد از زنان، لزوم وجود چهار گواه برای اثبات زنا، مسائل نکاح و ماجرای اِفک. از مطالب و مباحث دیگر این سوره، پند و موعظه خداوند به مؤمنان در پرهیز از سخن گفتن دربارهٔ چیزی که آگاهی از آن ندارند و پرهیز از افترا، بهتان، تهمت و نهی شدید از اشاعه فحشا و آداب ورود که هنگام داخل شدن در خانه‌ها و مکان‌های دیگران باید به اذن و اجازهٔ صاحب آن باشد.

## شأن نزول آیه
خداوند در آیات ۱۱ و ۱۲ سوره نور می‌گوید: «ان الذین جاؤا بالافک عصبه منکم لا تحسبوه شرا لکم بل هو خیر لکم لکل امری ء منهم ما اکتسب من الاثم و الذی تولی کبره منهم له عذاب عظیم *لولا اذ سمعتموه ظن المؤمنون والمؤمنات بانفسهم خیرا و قالوا هذا افک مبین، همانا کسانی که آن تهمت عظیم را (دربارهٔ یکی از زنان پیامبر) به میان آوردند، دسته‌ای از شما بودند. آن تهمت را برای خود شر مپندارید، بلکه آن برای شما خیر و مصلحت است. بر عهدهٔ هر فردی از آن‌ها سهمی از گناه است، و آن که بخش عمدهٔ آن دروغ‌سازی را بر عهده داشته عذابی بزرگ دارد* چرا هنگامی که آن (تهمت) را شنیدید، مردان و زنان مؤمن نسبت به خودشان گمان نیک نبردند و نگفتند: این تهمتی آشکار است؟».

آیات به اصطلاح «افک» است. «افک» دروغ بزرگی (تهمتی) است که برای بردن آبروی رسول خدا بعضی از منافقین برای همسر رسول خدا جعل کردند. خلاصه داستان به نقل اهل سنت این است که عایشه همسر پیامبر هنگام بازگشت مسلمین از یک غزوه، در یکی از منزلها برای قضای حاجت داخل جنگلی شد، در آنجا طوق (روبند) او به زمین افتاد و مدتی دنبال آن می‌گشت و در نتیجه از قافله بازماند و توسط صفوان که از دنبال قافله برای جمع‌آوری از راه ماندگان حرکت می‌کرد، با تأخیر وارد مدینه شد. به دنبال این حادثه منافقین تهمتهایی را علیه همسر پیامبر شایع کردند.

محدثان شیعه این ماجرا را به «ماریه» سریهٔ پیامبر نسبت داده‌اند؛ و احتمال دارد هردو اتفاق روی داده باشد؛ مثل بسیاری از آیات قران که بیش از یک شأن نزول دارد.

## فضیلت سوره
شیخ طبرسی از علمای شیعه در مَجْمَعُ الْبَیان حدیثی از پیامبراسلام در بیان فضیلت این سوره آورده است:کسی که سوره نور را بخواند (و محتوای آن را در زندگی خود پیاده کند) خداوند به عدد هر زن و مرد با ایمانی در گذشته و آینده، ده حسنه به عنوان پاداش به او خواهد داد.در حدیث دیگری از جعفرصادق نقل شده‌است: اموال خود را از تلف و دامان خود را از ننگ بی عفتی حفظ کنید به وسیله تلاوت سوره نور، و زنانتان را در پرتو دستوراتش از انحراف مصون دارید که هر کس قرائت این سوره را در هر شبانه روز ادامه دهد، احدی از خانواده او هرگز تا پایان عمر گرفتار عمل منافی عفت نخواهد شد

## آیه نور

## کتاب تفسیر سوره نور
کتاب تفسیر سوره نور (آیت‌الله حاج میرزا خلیل کمره‌ای): تشریح مباحثی راجع به تشعشعات انواع نور به‌خصوص نور شجره وجود انسان که از مشاعر و مغز انسان می‌تابد. در نیمه اول کتاب، از مادران که پرورش دهنده شجره وجود انسانند و در نیمه دوم کتاب، از رجال علم که با نور دانش خود راهنمای افراد بشرند، گفتگو شده‌است.

## پیوند به بیرون

* متن سوره
* پایگاه تخصصی قرآن کریم
* شان نزول

## منابع

رده:ازدواج در اسلام
رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مدنی قرآن
رده:شریعت
نور
فرقان

**فرقان** سوره ۲۵ از قرآن است و ۷۷ آیه دارد. مشابه دیگر سوره‌های مکی، تأکید این سوره بر مسائل مبدأ و معاد و نبوت محمد و مبارزه با شرک و بت‌پرستی است. در ادامه سوره صفات مؤمنان راستین را برمی‌شمرد. نام سوره از آیهٔ اول آن گرفته شده که از قرآن به عنوان فرقان (جداکننده حق و باطل) یاد می‌کند.

## فضیلت قرائت سوره
از موسی بن جعفر، پیشوای هفتم شیعیان نقل است: تلاوت سوره فرقان را ترک مکن. به درستی که هر کس در هرشب این سوره را بخواند، خداوند او را حساب و عذاب نکند و منزلش در فردوس اعلا باشد.

## پانویس

## پیوند به بیرون

* متن سوره
* پایگاه تخصصی قرآن کریم

رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مکی قرآن
شعراء

[بندانگشتی|[نسخه خطی از سوره شعراء در شهر آچه اندونزی]]
**سوره شعراء** سوره ۲۶ از قرآن است و ۲۲۷ آیه دارد. تمام این سوره به جز چهار آیهٔ آخر آن مکی هستند. نام آن از آیه ۲۲۴ آن گرفته شده‌است که در مورد شاعران بی‌هدف سخن می‌گوید. به مانند دیگر سوره‌های مکی، عمده تمرکز این سوره پیرامون مسائل اعتقادی مانند توحید، معاد، نبوت، اهمیت قرآن، و داستان‌های پیامبران پیشین است. دستورهایی به پیامبر اسلام در زمینهٔ چگونگی دعوت و برخورد با مؤمنان و نوید به مؤمنان و انذار کافران پایان‌بخش این بخش از سوره است. این سوره از نظر تعداد آیات دومین سورهٔ بلند قرآن پس از بقره است، گرچه از نظر تعداد کلمات چنین نیست.

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی

رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مکی قرآن
رده:قبیله‌های عرب
رده:ادبیات درباره شعر
نمل

**سوره نمل** سوره ۲۷ از قرآن است و ۹۳ آیه دارد. همانند دیگر سوره‌های مکی، این سوره بیشتر بر اعتقادات پایه‌ای اسلام مانند مبدأ و معاد متمرکز است و از قرآن، وحی و نشانه‌های خدا در جهان سخن می‌گوید. همچنین، این سوره داستان پنج پیامبر را بازگو می‌کند. داستان سلیمان، ملکهٔ سبا، و سخن گفتن سلیمان با مورچه‌ها در این سوره منشأ نامگذاری آن است. این سوره با نوید شروع شده و با انذار پایان می‌یابد.این سوره تنها سوره ای است که دو بسم الله الرحمن الرحیم دارد.

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی
* فضیلت و خواص سوره نمل

رده:سلیمان
رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مکی قرآن
رده:لوط
رده:مورچه‌ها
رده:موضوعات ال‌جی‌بی‌تی و اسلام
رده:موسی
رده:اسلام و جانوران
قصص

**سوره قَصَص** سوره ۲۸ از قرآن است و ۸۸ آیه دارد. این سوره مکی است و نام دیگرش «موسی و فرعون» است.
به فراخور کاربرد واژه «قَصَص» در آیه ۲۵، این سوره نیز «قَصص» نام گرفته‌است که به معنای «بازگویی سرگذشت» می‌باشد.

آیات ۳ تا ۴۶ این سوره به‌طور مفصّل به داستان موسی و فرعون و آیات پایانی آن نیز به داستان قارون می‌پردازد و به سرنوشت آنچه از دید مسلمانان، «شکیبایان نیکوکار و بدکاران گناهکار» دانسته می‌شود اشاره می‌کند.
اگر چه در سی و چهار سوره از سوره‌های قرآن به گونه‌ای از داستان موسی و فرعون سخن رفته ولی تنها در این سوره است که به بازگویی مفصل این داستان توجّه شده‌است.

## منابع

متن سوره

رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مکی قرآن
ماشین

[بندانگشتی|274x274پیکسل|یک پیشرانه خودروی مسابقه‌ای [هوندا در فرمول یک|فرمول یک هوندا]]
**ماشین** یا **دستگاه**  ابزاری در بردارنده یک یا چند جز است که انرژی را برای انجام کار مطلوب به کار می‌گیرد. به عبارتی، هر سامانهٔ فیزیکی با ساختار سامان مند و ویژگی‌های عملیاتی را ماشین گویند. ماشین‌ها از سرچشمه‌های انرژی حرکتی و شیمیایی، مکانیکی، هسته‌ای، گرمایی و الکتریکی تغذیه می‌کنند و انرژی دریافتی را صرف انجام فرایند از پیش تعیین‌شده برای دستیابی به هدف معین مشخص می‌کنند. گستره ماشین‌ها بسیار گسترده است و از یک پیچ تا یک هواپیما را دربرمی‌گیرد. ماشین مجموعه‌ای از اجزاء و سازوکارها است که انرژی را منتقل می‌کنند. ماشین (یا دستگاه مکانیکی) یک سازه مکانیکی است که از قدرت برای اعمال نیروها و کنترل حرکت برای انجام یک عمل در نظر گرفته شده استفاده می‌کند. ماشین آلات را می‌توان توسط حیوانات و مردم، توسط نیروهای طبیعی مانند باد و آب و انرژی شیمیایی، حرارتی یا الکتریکی هدایت کرد و دربرگیرندهٔ سامانه مکانیسم‌هایی است که ورودی محرک را برای دستیابی به کاربرد خاص نیروهای خروجی و حرکت شکل می‌دهد. آنها همچنین می‌توانند شامل: رایانه‌ها و حسگرهایی باشند که عملکرد را کنترل می‌کنند و حرکت را برنامه‌ریزی می‌کنند، که اغلب سامانه‌های مکانیکی نامیده می‌شوند .فیلسوفان طبیعی رنسانس شش دستگاه ساده را که دستگاه‌های ابتدایی بودند که بار را به حرکت درمی‌آورند، شناسایی کردند و نسبت نیروی خروجی به نیروی ورودی را محاسبه کردند، که امروزه به عنوان مزیت مکانیکی شناخته می‌شود.

ماشین‌های نوین سیستم‌های پیچیده‌ای هستند که از عناصر ساختاری، مکانیسم‌ها و اجزای کنترلی تشکیل شده‌اند و واسطه‌هایی برای استفاده راحت دارند. نمونه‌ها دربردارنده دامنه گسترده‌ای از وسایل ترابری مانند اتومبیل، قایق و هواپیما، لوازم خانگی و محل کار، از جمله رایانه‌ها، سامانه‌های انتقال هوا و دست زدن به آب و همچنین ماشین آلات مزرعه، ابزار و بود.

## ماشین ساده و ماشین پیچیده
بندانگشتی|جدولی از ماشین ها
ماشین‌ها به دو گروه اصلی ماشین‌های ساده و ماشین‌های پیچیده تقسیم می‌شوند. سطح شیب‌دار، چرخ و محور، اهرم، قرقره، گوه و پیچ ددولر دستهٔ ماشین‌های ساده قرار می‌گیرند. سایر ماشین‌ها، همگی پیچیده‌اند. ماشین‌های پیچیده از کنار هم قرار گرفتن مجموعه‌ای از ماشین‌های ساده به وجود می‌آیند.

## تاریخچه
[انگشتی|از اختراع [ماشین بخار به عنوان نقطهٔ عطف انقلاب صنعتی یاد می‌شود.]]

### ماشین‌های ساده
ارشمیدس در حدود قرن سوم پیش از میلاد، برای نخستین بار ایدهٔ ماشین ساده را مطرح نمود. او در کتاب خود سه ماشین سادهٔ اهرم، قرقره و پیچ را معرفی کرده است. ارشمیدس با بررسی اهرم، اصل مزیت مکانیکی را کشف کرد.

### انقلاب صنعتی
با شکوفایی ماشین‌های نوین و پیشرفته در قرن هجدهم زندگی انسان‌ها دگرگون شد. با اختراع ماشین‌های جدید در این دوران ظرفیت تولید کارخانه‌ها و همچنین ترابری افزایش چشم‌گیری داشت. از اختراع ماشین ریسندگی و ماشین نساجی به عنوان نقطهٔ آغاز انقلاب صنعتی و از اختراع ماشین بخار با عنوان نقطهٔ عطف انقلاب صنعتی یاد می‌شود.

## انواع اصلی ماشین‌ها

## نوشتارهای مرتبط
* عصر ماشین

## منابع

رده:فناوری
ماشین‌ها
عنکبوت (سوره)

**سوره عنکبوت** سوره ۲۹ از قرآن است و ۶۹ آیه دارد. همانند دیگر سوره‌های مکی، این سوره سخن از مبدأ و معاد، سرگذشت پیامبران پیشین و پیروزی لشکر حق بر باطل دارد. نامگذاری این سوره به دلیل تشبیه به کار رفته در آیهٔ ۴۱ این سوره است که در آن بت‌پرستانی که بر غیرخدا تکیه می‌کنند به عنکبوت تشبیه شده‌اند که خانه‌اش سست است. یازده آیهٔ آغازین این سوره در مورد منافقین و جهاد است که باعث شده برخی آن‌ها را مدنی بدانند.

از مهم‌ترین نکات این سوره این است که منظور خداوند از ایمان تنها اقرار زبانی نیست، بلکه غرض حقیقت ایمان است که فتنه‌ها و تندبادها نیز نتوانند آن را دگرگون ساخته بلکه باعث پابرجاتر شدن و ریشه دار تر شدن آن نیز شود.

## ارجاعات

* 

## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی

رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مکی قرآن
رده:عنکبوت‌ها در فرهنگ عامه
رده:عنکبوت‌ها در فرهنگ
رده:اسلام و جانوران
روم (سوره)

سوره سی ام قرآن به نام «روم» نامگذاری شده‌است. مراد از «روم» در واقع روم شرقی یا امپراطوری بیزانس است که برشام و فلسطین تسلّط داشته در بعضی از قبایل جزیره‌العرب هم نفوذ و قدرتی به هم رسانیده بود. سوره روم در مکّه نازل شده و ۶۰ آیه دارد.

## فضائل
امام جعفر صادق علیه السلام می‌فرمایند: 

## پیوند به بیرون

* متن سوره

رده:جنگ ایران و روم شرقی (۶۲۸–۶۰۲)
رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مکی قرآن
سجده (سوره)

**سوره سجده** سوره ۳۲ از قرآن است و ۳۰ آیه دارد.
پانزدهمین آیه این سوره آیه سجده واجب دارد. این سوره مشهور به مکی بودن است اما برخی آیات ۱۸ تا ۲۰ را مدنی می‌دانند، گرچه سیاق این آیات نشاندهندهٔ مدنی بودن آنان نیست. این سوره **الم تنزیل** و **مضاجع** (به خاطر آیهٔ ۱۶ آن) نامیده شده‌است.

محتوای سوره پیرامون عظمت قرآن، نشانه‌های خدا در آسمان‌ها و زمین، آفرینش انسان، رستاخیز، سرنوشت مؤمنان و فاسقان، تاریخ بنی‌اسرائیل و موسی و امت‌های پیشین، و توحید است.

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی

رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مکی قرآن
لقمان (سوره)

**سوره لقمان** سوره ۳۱ از قرآن است و ۳۴ آیه دارد. این سوره در جزء ۲۱ قرآن کریم واقع است.
نام «لقمان» در سوره سی و یکم دو بار ذکر شده‌است و به همین مناسبت سوره سی و یکم قرآن به نام لقمان موسوم است. بیشتر مفسرین به نبوّت لقمان معتقد نیستند. لقمان در نظر ارباب قصص مردی از نژاد سیاه معرفی می‌شود که از اهالی سودان (مصر) بوده و به بردگی روزگار می‌گذرانده و خواجه خود را شیفته حِکَم و اندرزهای خویش کرده‌است.

در مورد فضیلت قرائت این سوره از محمد باقر نقل شده‌است: «هر کس سوره لقمان را در هر شب تلاوت کند خداوند عالم در آن شب فرشتگانی بر وی گمارد که تا بامداد او را از شرّ ابلیس و سپاهش نگهدارند، و چون در روز تلاوت کند فرشتگان مزبور تا شامگاه آن روز وی را از شرّ شیاطین حفظ نمایند.»

## فضیلت سوره
* جعفر صادق می‌گوید:

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره

رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مکی قرآن
شیرین‌کاری

**شیرین‌کاری**، کارهای زیبا و چشم گیر، برخی عملیات زورخانه‌ای در گود، هنرنمایی، شعبده بازی، سخنان لطیف و طرفه‌گویی، چاپلوسی، سرانجام کار به خوبی رساندن، کلک‌هایی در ورق بازی یا «دسته گل به آب دادن» را گویند. شیرین‌کاری در مجتمع‌های نمایشی یا تماشاخانه شغل نیز محسوب می‌گردد. شیرین‌کاری، به‌ویژه در حالت دوره‌گردی، می‌تواند از افزار کلاه‌برداری و تبهکاری نیز باشد (ر.ک. شارلاتان)

در گذشته شاه‌ان در دربار خود دلقک و شیرین‌کار ویژه خود داشتند.

## منابع
* لغت‌نامه دهخدا
* فرهنگ فارسی معین
* ناظم الاطباء

رده:پیشه‌های سیرک
رده:تردستی
رده:شبه‌علم
رده:فریب‌کاری
رده:مخفی‌کاری
رده:هنرهای نمایشی
سیم‌پارک

**سیم‌پارک** یک شبیه‌سازی از شهربازی و مرکز تفریحی می‌باشد.

در این بازی شما با سرمایه‌ای که در اختیار می‌گیرید، می‌تواند به خرید لوازم بازی مختلف (مثل چرخ و فلک، ماشین سواری و…) بپردازید، برای پارک خود مغازهایی برای فروش مواد غذایی و اسباب بازی درست کنید و در نهایت افردی را استخدام کنید که پارک را تمیز کنند و مواظب بچه‌ها باشند.

بچه‌ها به تدریج به پارک شما وارد می‌شوند و به بازی مشغول می‌گردند (و البته برای آنها پول هم پرداخت می‌کنند) و به این ترتیب شما می‌تواند مرتب پارک خود را ارتقاء دهید.

بازیکنان اغلب ایمیل‌های درون بازی دریافت می‌کنند، مثلاً رئیس‌شان به آن‌ها می‌گوید پارک را متنوع‌تر کنید، یا مادر مجازی‌شان دربارهٔ زندگی در خانه می‌گوید (مثلاً: «برایت کیک پختم…» و غیره. قورباغه حیوان خانگی رئیس، ریزو روی صفحه ظاهر می‌شود تا به بازیکن توصیه کند یا در مورد نحوه برخورد آنها با چیزها نق بزند.

گزینه استفاده از ویژگی میکروفون به شما این امکان را می‌دهد که روی پارک‌بازان کلیک کنید و به حرف‌های آنها گوش دهید. برخی از جمله‌های به یاد ماندنی‌تر عبارتند از: "جوراب‌های من جور نمی‌شوند"، "امروز صبح دندان‌هایم را مسواک نزدم،" "ادی! اوه ادی! کجایی؟" و کتاب مورد علاقه من باد در بید است.

حدود چهار دقیقه زمان واقعی طول می‌کشد تا یک سال از زمان در بازی سپری شود. بازی فصل‌ها را با تغییر رنگ برگ‌ها نشان می‌دهد.

این باز توسط شرکت الکترونیک آرتز منتشر شده و جذابیتهای فراوانی دارد. نمونه مشابه این بازی مشابه بازی ترن هوایی می‌باشد.

## منابع
* 

رده:بازی‌های استراتژی
رده:بازی‌های اواس ده
رده:بازی‌های تولیدشده در ایالات متحده آمریکا
رده:بازی‌های شبیه‌سازی زندگی
رده:بازی‌های ویدئویی ۱۹۹۶ (میلادی)
رده:بازی‌های ویدئویی با رده‌بندی سنی همه سنین
رده:بازی‌های ویدئویی درباره گیاهان
رده:بازی‌های ویدئویی راهبردی
رده:بازی‌های ویدئویی شبیه‌سازی کسب و کار
رده:بازی‌های ویدئویی واقع‌شده در آمریکای شمالی
رده:بازی‌های ویندوز
رده:سری بازی‌های سیم
احزاب

[بندانگشتی|[نسخه خطی|نسخه‌ای از نسخه‌های خطی صنعا شامل آیات انتهایی سوره سجده و آیات ابتدایی سوره احزاب به خط حجازی متعلق به قرن اول هجری.]]

**سورهٔ احزاب** سورهٔ ۳۳ از قرآن است و ۷۳ آیه دارد.
سورهٔ احزاب در جزء ۲۱ قرآن حزب ۱٫۲ واقع است. این سوره ۱۳۰۷ کلمه دارد. این سوره مدنی است و نامگذاری آن به این دلیل است که بخش مهمی از سوره به اتفاقات جنگ احزاب (خندق) اختصاص دارد. این سوره به نکوهش رسم جاهلیِ ظِهار و پسرخواندگی می‌پردازد. پس از شرح ماجرای جنگ احزاب و نکوهش منافقان، به مسئلهٔ همسران پیامبر می‌پردازد و آنان را الگوی زنان مسلمان معرفی می‌کند. سپس به داستان زینب بنت جحش اشاره می‌کند و در مورد حجاب نیز سخن می‌گوید. موضوع معاد آخرین مبحث این سوره است.

## خلاصه آیات
* ۱ تا ۳ ـ فرمان به پیامبر اسلام (محمد) برای اطاعت از خداوند به جای پیروی از کافران
* ۴ تا ۵ ـ فرزندخواندگان در اسلام به‌منزله فرزندان حقیقی محسوب نمی‌شوند
* ۶ ـ همسران پیامبر به‌عنوان «مادران مؤمنان» معرفی می‌شوند
* ۷ تا ۸ ـ پیمان انبیا با خداوند
* ۹ تا ۱۱ ـ یادآوری نعمت خداوند به مسلمانان در ماجرای خندق
* ۱۲ تا ۱۵ ـ سرزنش مردم ناراضی مدینه
* ۱۶ تا ۱۷ ـ هیچ‌کس نمی‌تواند از خشم خدا بگریزد
* ۱۸ تا ۲۰ ـ افشای خیانت منافقان مدینه
* ۲۱ ـ پیامبر به‌عنوان الگوی مؤمنان معرفی می‌شود
* ۲۲ تا ۲۴ ـ پایداری و شکیبایی مؤمنان در ماجرای خندق
* ۲۵ ـ پیروزی در خندق به فضل خداوند نسبت داده می‌شود
* ۲۶ تا ۲۷ ـ اشاره به کشتار بنی‌قَینُقاع
* ۲۸ تا ۲۹ ـ سرزنش همسران پیامبر
* ۳۰ تا ۳۱ ـ همسران پیامبر در صورت نافرمانی، مجازات دوچندان می‌شوند و در صورت وفاداری، پاداش دوچندان خواهند داشت
* ۳۲ تا ۳۴ ـ سفارش همسران پیامبر به رفتار متواضعانه و پرهیزکارانه
* ۳۵ ـ وعده برکات برای مردان و زنان باایمان
* ۳۶ تا ۴۰ ـ آیاتی مرتبط با داستان طلاق زینب
* ۴۱ تا ۴۳ ـ بیان سعادت مؤمنان حقیقی
* ۴۴ تا ۴۷ ـ پیامبر به‌عنوان گواه و بشارت‌دهنده معرفی می‌شود
* ۴۸ ـ اصلاح در قانون طلاق
* ۴۹ تا ۵۱ ـ امتیازات ویژه پیامبر در ارتباط با زنان
* ۵۲ ـ محدودیت پیامبر در شمار همسران
* ۵۳ تا ۵۵ ـ دستورالعمل‌های رفتاری مؤمنان در خانه پیامبر
* ۵۶ ـ خدا و فرشتگان بر پیامبر درود می‌فرستند و مؤمنان مأمور به احترام او هستند
* ۵۷ تا ۵۸ ـ نفرین بر کسانی که پیامبر یا مسلمانان را آزار دهند
* ۵۹ ـ دستور دربارهٔ حجاب زنان مسلمان
* ۶۰ تا ۶۲ ـ تهدید به عذاب برای منافقان مدینه
* ۶۳ ـ انسان‌ها از زمان قیامت بی‌خبرند
* ۶۴ تا ۶۸ ـ سرنوشت هولناک کافران
* ۶۹ تا ۷۱ ـ سفارش مؤمنان به تکریم و احترام پیامبر
* ۷۲ تا ۷۳ ـ بیان مسئولیت‌های مؤمنان

## تفسیر سوره
این سوره به رویداد غزوه خندق اشاره می‌کند تا مؤمنان را به یاد رحمت و قدرت الهی اندازد؛ چراکه خداوند سبب شد قبایل گوناگونی که به مدینه یورش آوردند، عقب‌نشینی کنند. در خصوص زمان و بستر نزول (اسباب‌النزول)، سوره احزاب از سوره‌های «مدنی» و مربوط به دوره‌های متأخر است. این سوره مشتمل بر دستوراتی در خصوص رفتار با پیامبر و همسران او بوده و منافقان را به سبب رفتار ناپسندشان هشدار می‌دهد. به گفته برخی مفسران، آیات مدنی بیش‌تر به مسائل حقوقی و اجتماعی جامعه اسلامی پرداخته‌اند. این دسته از سوره‌ها غالباً شامل احکام اسلامی هستند که مؤمنان موظف به پیروی از آن‌ها می‌باشند.

## جستارهای وابسته
* آیه رجم
* آیه تطهیر

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی

رده:اسلام و زنان
رده:جهاد
رده:سوره احزاب
رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مدنی قرآن
سبأ

[بندانگشتی|[نسخه خطی از دو آیه انتهایی سوره سبأ و چهار آیه ابتدایی سوره فاطر نوشته شده به خط حجازی که متعلق به قرن ۸ میلادی است.]]
**سوره سبأ** سوره ۳۴ از قرآن است و ۵۴ آیه دارد. این سوره به دلیل بیان سرگذشت قوم سبا بدین نام نامیده شده‌است. همانند دیگر سوره‌های مکی، محتوای سوره در مورد اعتقادات پایه‌ای اسلام است. این سوره، در داستان سلیمان و قوم سبا، به بیان نعمت‌های خدا و سرنوشت شکرگزاران و ناشکران می‌پردازد.

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی

رده:سبا
رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مکی قرآن
رده:داوود
رده:سلیمان
فاطر

**سوره فاطر** سوره ۳۵ از قرآن است و ۴۵ آیه دارد. این سوره در «مکه» نازل شده‌است.

## محتوای سوره
این سوره به خاطر سرآغاز آن که با عنوان «فاطر» و «ملائکه» شروع می‌شودـ گاه سوره «فاطر» و گاه سوره «ملائکه» نامیده شده‌است آیات آن را در پنج بخش می‌توان خلاصه کرد.
# بخشی که پیرامون نشانه‌های عظمت خداوند در عالم هستی و دلائل توحید سخن می‌گوید.
# بخش دیگری از آن از ربوبیت پروردگار و خالقیت و رازقیت او و آفرینش انسان از خاک و مراحل تکامل او بحث می‌کند.
# بخش دیگر پیرامون معاد و نتایج اعمال در آخرت، و رحمت گسترده الهی در این جهان و سنت تخلف ناپذیر او دربارهٔ مستکبران است.
# قسمتی به مسئله رهبری انبیاء و مبارزه پی گیر و مستمرشان با دشمنان لجوج و سرسخت و دلداری پیامبر اسلام در این زمینه است.
# سرانجام بخشی از آن بیان مواعظ و اندرزهای الهی در زمینه‌های مختلف است.
بعضی از مفسران تمام این سوره را در یک حلقه خلاصه کرده‌اند و آن مسئله قاهریت خداوند در تمام زمینه هاست.

## منابع

## جستارهای وابسته
* متن سوره

رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مکی قرآن
صافات

* سوره صافات و فضیلت قرائت آن
# **سوره صافات** سوره ۳۷ از قرآن است و ۱۸۲ آیه دارد. مانند دیگر سوره‌های مکی، این سوره در مورد اصول معارف و اعتقادات اسلامی مانند مبدأ و معاد است. بخشی از سوره در مورد داستان‌های انبیا به ویژه ابراهیم نبی است. در پایان سوره، پیروزی لشکر حق را بر لشکر باطل پیش‌بینی می‌کند.در فضیلت این سوره حدیثی از پیامبر اسلام نقل شده‌است (کسی که سوره صافات را بخواند، به عدد هر جن و شیطانی ده حسنه به او داده می‌شود و شیاطین متمرد از او فاصله می‌گیرند و از شرک پاک می‌شود و دو فرشته ای که مأمور او هستند، در قیامت دربارهٔ او شهادت می‌دهند که به رسولان خداوند ایمان داشته‌است)
* منابع

بندانگشتی|چپ|صافات
## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی

رده:ابراهیم
رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مکی قرآن
ص (سوره)

بندانگشتی|چپ|سوره ص
**سوره ص** سوره ۳۸ از قرآن است و ۸۸ آیه دارد. محتوای این سوره در حقیقت در ادامهٔ محتوای سوره صافات است و هردو محتوایی مشابه دارند. محتوای این سوره همانند سوره‌های مکی در مورد اعتقادات اساسی اسلام مانند مبدأ و معاد و رسالت محمد است. سخن از توحید و مقابله با شرک و سرگذشت پیامبران پیشین و سختی‌هایی که کشیدند و تسلی محمد از مواردی است که در این سوره آمده‌است.و/// دعوت به صبر،و امید به یاری خداوند،و وصیت به خوبی،و افزایش بصیرت می کند وا...اعلم.///

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی

رده:داوود
رده:سلیمان
رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مکی قرآن
رده:شیطان
غافر

بندانگشتی|چپ|غافر
**سوره غافر** سوره ۴۰ از قرآن است و ۸۵ آیه دارد. نام دیگر این سوره **مؤمن** است و اولین سوره از سوره‌های حوامیم است. مانند دیگر سوره‌های مکی، محتوای این سوره بیشتر پیرامون اعتقادات پایه‌ای اسلام است. این سوره داستان مؤمن آل فرعون را بیان می‌کند و به همین دلیل یکی از نام‌های آن مؤمن است. نام غافر برگرفته از آیهٔ سوم این سوره است.

## خلاصه آیات
* آیات ۱–۳: قرآن از سوی تنها خدای یکتا نازل شده؛ او آمرزنده و تواناست.
* آیات ۴–۶: تنها کافران آن را انکار می‌کنند؛ ملت‌های پیشین، هرچند نیرومند و ثروتمند بودند، به سبب انکار نابود شدند.
* آیات ۷–۹: فرشتگان برای مؤمنان دعا و شفاعت می‌کنند.
* آیات ۱۰–۱۲: کافران در دوزخ پشیمان خواهند شد، اما توبه‌شان بی‌فایده است.
* آیات ۱۳–۱۸: تنها باید خدا پرستیده شود؛ قیامت ناگهان فرا می‌رسد و برای گناهکاران شفاعتگری نخواهد بود.
* آیات ۱۹–۲۳: اقوام پیشین به سبب کفر نابود شدند؛ موسی نیز به جادوگری و دروغگویی متهم شد.
* آیات ۲۴–۳۰: فرعون و قومش موسی را آزار دادند، اما مردی مؤمن از خاندان فرعون به دفاع از موسی برخاست.
* آیات ۳۱–۳۹: آن مؤمن قوم فرعون را از کفر برحذر داشت، در حالی که فرعون با غرور دستور ساختن برجی برای رسیدن به آسمان داد.
* آیات ۴۰–۴۸: مؤمن مردم را به ایمان به خدای موسی فراخواند و خدا او را نجات داد، در حالی که فرعونیان به آتش دوزخ محکوم شدند.
* آیات ۴۹–۵۳: در دوزخ کافران یکدیگر را سرزنش کرده و از نگهبانان آتش کمک می‌خواهند، اما بی‌ثمر است؛ در همین حال، خدا پیامبرانش را یاری می‌کند.
* آیات ۵۴–۵۸: موسی تورات را دریافت کرد؛ آفرینش آسمان‌ها از آفرینش انسان‌ها بزرگ‌تر است، اما بیشتر مردم نمی‌فهمند.
* آیات ۵۹–۶۲: نیکوکار و بدکار برابر نیستند؛ قیامت قطعی است؛ انکارکنندگان خدا طرد خواهند شد.
* آیات ۶۳–۷۰: مردم ناسپاس خدای یکتا را انکار می‌کنند، در حالی که تنها او شایستهٔ پرستش است؛ آفریننده و فرمانروای همه‌چیز.
* آیات ۷۱–۷۶: سرانجام شوم کسانی که کتاب‌های آسمانی را رد کردند، بیان می‌شود.
* آیات ۷۷–۸۱: پیامبر مأمور به شکیبایی است؛ هیچ پیامبری معجزه‌ای جز به اذن خدا نیاورد؛ آثار قدرت خدا در تدبیر آفرینش نمایان است.
* آیات ۸۲–۸۵: ملت‌های گذشته به سبب کفر نابود شدند؛ همهٔ آنان وقتی پشیمان شدند که دیگر سودی نداشت.

## تفسیر
### تفسیر آیه ۵۵ سوره غافر
«پس شکیبایی پیشه کن [ای محمد]، همانا وعدهٔ خداوند حق است. و برای گناه خود آمرزش بخواه و پروردگارت را در شامگاه و بامداد با ستایش یاد کن.»

طبق باور مسلمانان، عصمت از ویژگی‌های اساسی پیامبران است؛ یعنی آنان مرتکب گناه و نافرمانی خدا نمی‌شوند. به همین دلیل، مفسران این آیه را چنین تفسیر کرده‌اند که فرمان به «استغفار» در اینجا نه به معنای آمرزش‌خواهی از گناه واقعی، بلکه نوعی تعبیر تعلیمی و تربیتی است؛ خداوند پیامبر را خطاب می‌کند تا مؤمنان بیاموزند که همواره باید در مسیر سلوک دینی استغفار و تسبیح را همراه داشته باشند.

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی

رده:الهیات اسلامی
رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مکی قرآن
زمر

بندانگشتی|چپ|سوره زُمَر
**سوره زُمَر** سوره ۳۹ از قرآن است و ۷۵ آیه دارد. به مانند دیگر سوره‌های مکی، این سوره در مورد اعتقادات پایه‌ای مسلمانان مانند توحید، معاد، اهمیت قرآن، و نبوت محمد سخن می‌گوید. دعوت به یکتاپرستی خالص شاخص‌ترین پیام این سوره است. بخشی از این سوره نیز در مورد توبه است. نام این سوره از آیهٔ ۷۱ و ۷۳ آن گرفته‌شده‌است و نام دیگر آن **غُرَف** است.

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره

رده:اسطوره‌های اسلامی
رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مکی قرآن
فصلت

**سوره فصلت** سوره ۴۱ از قرآن است و ۵۴ آیه دارد در آیه ۳۷ آن سجده واجب دارد. همانند دیگر سوره‌های مکی، محتوای این سوره بیشتر پیرامون اعتقادات اصلی اسلام مانند مبدأ و معاد و بشارت و انذار است. در این سوره بحث‌های خاصی پیرامون خود قرآن مطرح شده‌است: از جمله آیات آن آیه ۴۲ است که می‌گوید: «این کتابی است شکست ناپذیر که باطل هرگز بر آن غلبه نخواهد کرد.» و مفسران آن را تعبیر به ادعای تحریف‌ناپذیری قرآن توسط قرآن کرده‌اند.

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی

رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مکی قرآن
شوری (سوره)

بندانگشتی|شوری (سوره)
**شوری** سوره ۴۲ از قرآن است و ۵۳ آیه دارد. این سوره به دلیل آنکه در آیهٔ ۳۸ مسلمانان را دعوت به مشورت در کارها می‌کند به این نام نامیده می‌شود. مشابه دیگر سوره‌های مکی، محتوای این سوره بیشتر پیرامون مبدأ، معاد، و نبوت است. بخش اصلی این سوره پیرامون وحی و چگونگی ارتباط خدا با پیامبران است. مباحث اخلاقی مانند توبه، گذشت، و صبر نیز در این سوره مطرح شده‌اند.

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی

رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مکی قرآن
زخرف

**سوره زُخْرُف** سوره ۴۳ از قرآن است، ۸۹ آیه دارد و سوره‌ای مکی است. همانند سوره‌های مکی، مباحث این سوره پیرامون اعتقادات اساسی مسلمانان مانند توحید، معاد، نبوت، و داستان پیامبران، به ویژه ابراهیم، موسی، و عیسی است. این سوره به انتقاد از ارزش‌های حاکم بر افکار افراد بی‌ایمان می‌پردازد و نام آن نیز از آیهٔ ۳۵ آن گرفته شده‌است که در مورد ارزش‌های مادی و زُخْرُف (طلا و مانند آن) سخن می‌گوید.

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی

رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مکی قرآن
دخان

**سوره دخان** سوره ۴۴ از قرآن است و ۵۹ آیه دارد.

در دو کتاب «البرهان فی تفسیر القرآن» تألیف علامه بحرانی و «مصباح کفعمی» به نقل از امام صادق و پیامبر (ص) نقل شده‌است. البته دربارهٔ مورد سوم باید بگوییم اینکه نوشته‌اید «هر که ۷۰ بار جهت مهمات این سوره را بخواند، حاجتش روا گردد» در منابعی که در دسترس داشتیم نیافتیم. در تفسیر البرهان از رسول خدا (ص) نقل شده: «من قرأ هذه السورة کان له من الأجر بعدد کل حرف منها مائة ألف رقبة عتیق، و من قرأها لیلة الجمعة غفر الله له جمیع ذنوبه و من کتبها و علقها علیه أمن من کید الشیاطین و من جعلها تحت رأسه رأی فی منامه کل خیر، و أمن من قلقه فی اللیل و إذا شرب ماءها صاحب الشقیقة بریء و إذا کتبت و جعلت فی موضع فیه تجارة ربح صاحب الموضع، و کثر ماله سریعاً؛ (۱) کسی که این سوره را قرائت نماید، به تعداد هر حرفی از آن، اجر آزاد نمودن هزار بنده را دارد. کسی که آن را در شب جمعه قرائت کند، خداوند متعال همه گناهان وی را ببخشد. کسی که آن را بنویسد و بر خود ببندند، از کید شیاطین در أمان است. کسی که آن را زیر سرش بگذارد، خواب‌های نیکو بیند. از اضطراب و پریشانی در شب در امان است. آب آن را بر کسی که درد سر دارد بنوشانند، خوب می‌شود. اگر نوشته شود و در جایی که تجارت می‌شود، قرار داده شود، صاحب آن مکان، سود فراوان خواهد نمود. مالش به سرعت زیاد می‌شود». همچنین به نقل از امام صادق (ع) آمده: «من کتبها و علقها علیه أمن من شر کل ملک، و کان مهابا فی وجه کل من یلقاه، و محبوبا عند الناس و إذا شرب ماءها نفع من انعصار البطن، و سهل المخرج بإذن الله؛ (۲) کسی که این سوره را بنویسد و بر خود بندد، از شر هر حاکمی در امان است. نزد هر کسی که وی را ملاقات می‌کند، دارای هیبت می‌گردد. محبوب انسان‌ها می‌شود. به اذن الهی نوشیدن آب آن نیز مسهل معده‌است» همچنین در مصباح کفعمی نقل شده: «إن علقت علی طفل حین ظهوره أمن من الجن و الهوام؛ (۳) اگر بر نوزادی بسته شود، از شر جن و گزنده‌ها در امان خواهد بود».

## منابع

# بحرانی، سید هاشم، البرهان فی تفسیر القرآن، تهران، بنیاد بعثت، ۱۴۱۶ق، ج۵، ص ۷.
# همان.
# کفعمی، المصباح، قم، انتشارات رضی، ۱۴۰۵ق، ص ۴۵۷.

رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مکی قرآن
جاثیه

**سوره جاثیه** سوره ۴۵ از قرآن است، ۳۷ آیه دارد، و سوره‌ای مکی است.
جاثیه به معنی زانوزده‌است و نام این سوره اشاره به زانوزدگانی در آیه ۲۸ دارد که در روز قیامت به انتظار پاسخگویی به اعمال خود به سر می‌برند. از محتوای آن به بحث‌هایی پیرامون قرآن، توحید، پاسخ به ماده‌باوری، سرنوشت قوم‌های پیشین، و حوادث قیامت می‌توان اشاره کرد. این سوره با اوصاف و نام‌های خدا آغاز شده و با آن‌ها نیز پایان می‌یابد.

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی

رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مکی قرآن
احقاف

**سورهٔ احقاف** سورهٔ ۴۶ام از قرآن است، ۳۵ آیه دارد، و سوره‌ای مکی است. کلمهٔ احقاف در آیه ۲۱ این سوره آمده‌است و به معنی شن‌زار است و سرزمین قوم عاد در جنوب عربستان را احقاف نامیده‌اند چرا که این سرزمین پوشیده از شن بود. محتوای این سوره پیرامون مقام قرآن، معاد، بیان داستان قوم عاد، عمومیت دعوت اسلام، تشویق مؤمنان و تهدید مشرکان، و دعوت پیامبر اسلام به صبر و شکیبایی و تبعیت از شیوهٔ پیامبران پیشین است.

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی

رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مکی قرآن
محمد (سوره)

**سوره محمد** سوره ۴۷ قرآن است، ۳۸ آیه دارد و سوره‌ای مدنی است. نامگذاری این سوره به‌دلیل بودن نام محمد، پیامبر اسلام در آیهٔ دوم آن است. نام دیگر این سوره **قتال** (به‌معنای جنگ) است. به‌دلیل نزول این سوره در بحبوحه جنگ احد، مسئلهٔ جهاد با دشمنان اسلام مهم‌ترین موضوع این سوره است و دستورهایی در این مورد در آن آمده است. از مباحث دیگر این سوره می‌توان به منافقین و دستورهایی در مورد صلح با کافران اشاره کرد.

## خلاصه آیات
* اعمال کسانی که با اسلام مخالفت می‌ورزند بی‌ثمر خواهد شد.
* ۲–۳. مؤمنان راستین آمرزش گناهان خویش را دریافت خواهند کرد.
* ۴–۵. شیوه رفتار با دشمنان اسلام در جنگ بیان شده است.
* ۶–۸. خداوند مجاهدان در راه اسلام را پاداش خواهد داد.
* ۹–۱۲. خداوند کافران را به کلی نابود خواهد ساخت.
* ۱۳–۱۷. سرانجام نهایی مؤمنان و کافران در برابر یکدیگر مقایسه می‌شود.
* ۱۸–۲۰. منافقان توبیخ و هشدار داده می‌شوند.
* فرمان به اطاعت از خدا، سخن گفتن نیکو و توکل بر او برای دستیابی به نتایج بهتر.
* ۲۲–۳۳. مسلمانان بزدل و منافقان سرزنش و انذار می‌شوند.
* ۳۴–۳۶. کسانی که مسلمانان را از انجام وظیفه‌شان بازمی‌دارند، هشدار داده می‌شوند.
* ۳۷. خداوند هیچ‌کس را بیش از توانش تکلیف نمی‌کند.
* ۳۸. مسلمانان به بخشندگی و کمک مالی برای تأمین هزینه‌های جهاد مقدس فراخوانده می‌شوند.

## جستارهای وابسته
* محمد در اسلام

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی

رده:جهاد
رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مدنی قرآن
حجرات

**سوره حجرات** سوره ۴۹ از قرآن است، ۱۸ آیه دارد و سوره‌ای مدنی است. محتوای این سوره در مورد رفتار جامعه اسلامی و پیامبر اسلام در قبال یکدیگر است. این سوره دارای هفت بخش مهم می‌باشد. نام این سوره از جمع کلمه حجره ("حجرات" به‌معنی حجره‌ها) یعنی اتاق‌ها گرفته شده که در آیهٔ چهارم این سوره آمده است. چگونگی حل درگیری‌ها میان مسلمانان و اهمیت مسئلهٔ تقوا از موارد دیگری است که در این سوره بدان پرداخته شده‌ است.

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی

رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مدنی قرآن
ق (سوره)

**سوره ق** (خوانده می‌شود: قاف) سوره ۵۰ از قرآن است، ۴۵ آیه دارد و سوره‌ای مکی است. محتوای این سوره بیشتر پیرامون مسئله معاد است. اشاره به حوادث پایان جهان، روز قیامت و انتقال به جهانی دیگر از موضوعاتی است که در این سوره به آن‌ها پرداخته شده‌است.

ذکر عظمت قرآن و دستورهایی در مورد یاد خدا از مباحث دیگر سوره‌است.

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ به زبانهای مختلف

رده:آخرالزمان در اسلام
رده:رامسس دوم
رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مکی قرآن
رده:فرعون‌ها
ق

**ق** حرف بیست‌وچهارم در الفبای فارسی، حرف بیست‌ویکم در الفبای عربی (قاف ق) و نوزدهمین حرف از حروف الفبای عبری (کوف ק) است.

در اغلب گویش‌های زبان فارسی حرف ق (قاف) و غ (غین) متفاوت تلفظ می‌شوند اما در برخی گویش‌ها و لهجه‌ها این دو حرف یکسان تلفظ می‌شوند. 


بیشتر واژه‌هایی که با همخوان /ق/ آغاز می‌شوند، ریشهٔ عربی  دارد  معرب هست در بعضی از واژه‌ها که از فارسی یا زبان‌های دیگر وارد زبان عربی شده و سپس دوباره وارد زبان فارسی شده‌است، همخوان (صامت) ابتدایی به «ق» تغییر کرده‌است. برای نمونه «قند» معرب «کند» و «قرمز» معرب «کرمست». برخی دیگر از واژه‌های فارسی که همخوان غین در آن شنیده می‌شود به غلط با قاف نوشته شده‌است. مانند قباد، قشنگ، قالیچه و قلندر. بعضی از واژه‌های فارسی هم هستند که همخوان آغازین آن‌ها به «ق» تبدیل شده‌است. برای نمونه «قلک» که در اصل به صورت «کولک» و «غلک» رایج بوده‌است.حرف ق از حرف های عربی است طبق در کتاب فرهنگ واژه های اوستا این کلمه غ در این کتاب است.]

## پانویس
# ، ایرج کابلی
# ، علی‌اکبر دهخدا، جلد ۳۸ صفحهٔ ۱

## منابع

* 
* 
* https://www.instagram.com/reel/C3xVqkOuhXv/?igsh=MXQzNDB2bTRxOTB4ag==
* https://archive.org/details/1_20221023_20221023_1515
*

## جستارهای وابسته
ق (سوره)

رده:الفبای عبری
رده:الفبای فارسی
رده:الفبای فنیقی
رده:حروف عربی
ص

**ص** حرف هفدهم در الفبای فارسی (صاد)، حرف چهاردهم در الفبای عربی (صاد) و هجدهمین حرف از حروف الفبای عبری (زادی צ) است. صدای آن در تلفظ فارسی همانند «س» است ولی درعربی گونه‌ای «س» نفیری تلفظ می‌شود. حرف ص از حرف‌های عربی است طبق در کتاب فرهنگ واژه‌های اوستا این کلمه س و ث در این کتاب است.]

این حرف مخفف جلمهٔ دعائی «صلی الله علیه و آله و سلم» به معنی تقریبی: «درود بر او وخاندان پاکش» بوده و از طرف مسلمانان بعد از به‌کار بردن نام محمد گفته می‌شود.

## در دفترها
در دفترها حرف ص در کنار حروف دیده می‌شود که به معنای صفحه است.

## منابع
* ص (آلبوم)
* سوره ص
۱.https://archive.org/details/1_20221023_20221023_1515

رده:الفبای عبری
رده:الفبای فارسی
رده:الفبای فنیقی
رده:حروف عربی
ذاریات

**سوره ذاریات** سوره ۵۱ از قرآن است، ۶۰ آیه دارد و سوره‌ای مکی است. محتوای این سوره در مورد معاد، توحید نشانه‌های خدا در جهان، و داستان پیامبران مختلف برای دعوت پیامبر اسلام به استقامت در برابر مخالفانش است. از جملهٔ این داستان‌ها، داستان فرشتگان مهمان ابراهیم که برای مژده به او و همسرش سارا بر فرزنددار شدنشان مأمور شده‌بودند است. این سوره برای عبرت گرفتن از عاقبت بدکاران توصیه می‌شود

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ 

رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مکی قرآن
طور

**سوره طور** سوره ۵۲ از قرآن است، ۴۹ آیه دارد و سوره‌ای مکی است. نام‌گذاری سوره به دلیل سوگند به کوه طور در آیهٔ اول آن است. محتوای سوره پیرامون انذار در مورد سرنوشت گناه‌کاران و پاکان در آخرت است و بحث‌های پیرامون معاد و مشخصات روز قیامت. دستورهایی به محمد برای تسبیح خدا و صبر و استقامت و وعدهٔ یاری از جانب خدا از جمله مباحث دیگر سوره هستند.

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی

رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مکی قرآن
رده:کوه‌های کتاب مقدس عبری
رده:کوه‌های مصر
رده:کوه‌های مقدس
رده:مدین
رده:موسی
نجم (سوره)

**سوره نجم** سوره ۵۳ از قرآن است، ۶۲ آیه دارد و سوره‌ای مکی است. یکی از آیات این سوره، سجده واجب دارد. برخی گفته‌اند که این سوره اولین سوره پس از شروع دعوت آشکار پیامبر اسلام است و پس از خوانده‌شدن سوره توسط او، همهٔ مومنان و مشرکان سجده کردند. محتوای این سوره پیرامون نبوت و معاد است و دربارهٔ مباحثی مانند وحی، معراج، نهی از بت‌پرستی، و سرنوشت اقوام پیشین سخن گفته شده‌است. نامگذاری سوره به دلیل آیهٔ نخست آن است.

رمان جنجالی «**[[آیات شیطانی]]**» در دهه ۱۹۸۰ میلادی توسط سلمان رشدی ، با بهره گیری از موضوع **[[غرانیق]]** ، برگرفته از قرائت همین سوره توسط محمد ، در دوران زندگی در مکه نوشته شد. بیشتر مسلمانان دوران معاصر تا پیش از انتشار این رمان، از این ماجرا اطلاعی نداشتند. 

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی

رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مکی قرآن
قمر (سوره)

**سورهٔ قمر** سورهٔ ۵۴ از قرآن است و ۵۵ آیه دارد.

## محتوا
این سوره به خاطر مکی بودنش بحث‌هایی از مبدأ و معاد دارد، و مخصوصاً بیانگر کیفرهای گروهی از اقوام پیشین است که بر اثر لجاجت و عناد و پیمودن راه کفر و ظلم و فساد یکی، پس از دیگری، به عذاب‌های کوبندهٔ اللهی گرفتار و هلاک شدند.
و به دنبال هر یک از سرگذشت‌ها جمله  («ما قرآن را برای تذکر، آسان ساختیم. آیا کسی هست که متذکر شود») تکرار می‌کند تا درسی باشد برای مسلمین و کفار.

به‌طور کلی محتوای این سوره را در چند بخش می‌توان خلاصه کرد:

۱. آغاز سوره که از مسئلهٔ نزدیکی قیامت و موضوع شق‌القمر و اصرار مخالفان در انکار آیات الهی سخن می‌گوید.

۲. در بخش دیگر از نخستین قوم سرکش و متمرد و لجوج، یعنی قوم نوح و مسئلهٔ طوفان به صورت فشرده‌ای بحث می‌کند.

۳. بخش دیگر داستان قوم عاد و عذاب دردناک آن‌ها را شرح می‌دهد.

۴. در چهارمین بخش سخن از قوم ثمود و مخالفت آن‌ها با پیامبرشان صالح و همچنین معجزهٔ ناقه و سرانجام مجازات آن‌ها با صیحهٔ آسمانی است.

۵. سپس به سراغ قوم لوط می‌رود و ضمن اشاره گویا و فشرده‌ای به کفر و انحراف اخلاقی آن‌ها به قسمتی از عذاب دردناکشان اشاره می‌کند.

۶. در بخش دیگر سخن بسیار کوتاهی از آل فرعون و مجازات آن‌ها آمده‌است.

۷. و در آخرین بخش مقایسه‌ای میان این اقوام و مشرکان مکه و مخالفان پیامبر اسلام کرده، آیندهٔ خطرناکی را که در صورت ادامهٔ این راه در پیش دارند بازگو می‌کند، و سوره را با شرح قسمتی از مجازات مجرمان در قیامت و پاداش‌های عظیم پرهیزکاران پایان می‌دهد.

## وجه تسمیه
نامگذاری سورهٔ به **قمر** به مناسبت نخستین آیهٔ سوره است که از شق‌القمر بحث می‌کند.

## فضیلت تلاوت سوره
در حدیثی از پیغمبر گرامی اسلام می‌خوانیم: «هرکس سورهٔ «اقتربت» (قمر) را یک روز در میان بخواند، روز قیامت در حالی برانگیخته می‌شود که صورتش همچون ماه در شب بدر است، و هرکس آن را هر شب بخواند افضل است، و در روز قیامت نور و روشنایی صورتش بر سایر خلایق برتری دارد.»

*مسلماً این درخشندگی صورت در صحنهٔ [[قیامت]] نشانهٔ ایمان قوی و راستینی است که در سایهٔ تلاوت این سوره و تفکر و سپس عمل به آن حاصل شده‌است، نه تلاوتی خالی از اندیشه و عمل.*

از رسول خدا روایت شده‌است: هر کس در روز جمعه هنگام ظهر سورهٔ قمر را بنویسد و آن را زیر عمامهٔ خود قرار دهد، یا آن را همراه خود قرار دهد در نزد مردم آبرومند و محبوب خواهد بود.

## منبع و پانویس

* برگزیده تفسیر نمونه (زیر نظر آیت الله مکارم شیرازی)، تحقیق و تنظیم : احمد علی بابایی، جلد پنجم، صفحه ۲۵

رده:سوره‌های قرآن
الرحمن

**سورهٔ الرّحمن** (به عربی: ٱلرَّحْمٰنِ، به‌صورت لاتین: *ar-raḥmān*؛ به‌معنای «بخشنده»، «بسیار مهربان» یا «رحمان‌ترین»)، پنجاه‌وپنجمین سورهٔ قرآن کریم است و ۷۸ آیه دارد. این سوره در مکه نازل شده و بر موضوعاتی چون رحمت الهی، آفرینش، و رابطهٔ میان خدا و انسان تأکید می‌کند. همین امر سبب شده که سورهٔ الرحمن جایگاه ویژه‌ای در تعالیم اسلامی داشته باشد.

نام سوره الرَّحمن در آیهٔ نخست آمده و به‌معنای «بسیار بخشنده» یا «بخشاینده‌ترین» است. این لقب الهی در فرمول افتتاحیه که پیش از هر سوره‌ای (به جز سورهٔ توبه) ذکر می‌شود نیز ظاهر می‌گردد: «به نام خداوند بخشندهٔ مهربان». ترجمه‌های انگلیسی نام سوره شامل «The Most Gracious» (بسیار مهربان)، «The All Merciful» (همه‌رحم)، «The Lord of Mercy» (پروردگار رحمت)، «The Beneficent» (بخشاینده)، و «The Mercy-Giving» (دهندهٔ رحمت) هستند.

در قرن چهارم میلادی، سنگ‌نوشته‌های پیش از اسلام در جنوب عربستان کم‌کم جای خود را به عبارات یکتاپرستانه دادند و در آن‌ها اصطلاح رحمان به کار گرفته شد.

در مورد اینکه سورهٔ الرَّحمن از سوره‌های مکی است یا مدنی، اختلاف نظر وجود دارد. تئودور نلدکه و کارل ارنست آن را از سوره‌های اوایل دورهٔ مکی می‌دانند (با توجه به کوتاهی طول آیات)، در حالی که عبد الحلیم در ترجمهٔ خود آن را مدنی دسته‌بندی کرده است. با این حال، بیشتر دانشمندان مسلمان سورهٔ الرحمن را سوره‌ای مکی می‌دانند. بر اساس ترتیب سنتی مصر، الرحمن ۹۷مین سورهٔ نازل‌شده است. نلدکه آن را زودتر، در جایگاه ۴۳ قرار داده و ارنست آن را پنجمین سورهٔ نازل‌شده می‌داند.

## خلاصهٔ محتوا
* ۱–۴: خداوند قرآن را به انسان آموخت.
* ۵–۱۶: خداوند خالق همهٔ چیزهاست.
* ۱۷–۲۵: خداوند بر دریاها و آنچه در آن‌هاست احاطه دارد.
* ۲۶–۳۰: خداوند همیشه زنده است، در حالی که همهٔ دیگران نابود و فناپذیرند.
* ۳۱–۴۰: خداوند بی‌تردید هم انسان‌ها و هم جنّیان را داوری خواهد کرد.
* ۴۱–۴۵: خداوند گناهکاران را به دوزخ خواهد سپرد.
* ۴۶–۷۸: لذت‌ها و نعمت‌های بهشت توصیف شده است.

## ساختار سوره
سورهٔ الرَّحمن به‌طور کامل به سجع نوشته شده است؛ نثری موزون و مبتنی بر آهنگ که از ویژگی‌های شعر نخستین عربی است.

ویژگی ساختاری برجستهٔ این سوره، تکرار آیه‌ای تکرارشونده است:

«پس کدام یک از نعمت‌های پروردگارتان را انکار می‌کنید؟»[۲] (یا در ترجمهٔ آربی: «ای، کدام یک از بخشش‌های پروردگارتان را انکار خواهید کرد؟»[۳]) که در ۳۱ مورد از ۷۸ آیه تکرار شده است.

سورهٔ ۵۵ (سورهٔ الرحمن) از ۲۶ دوبیتی، ۴ سه‌بیتی و یک بند ابتدایی ۱۳ آیه‌ای تشکیل شده است که همه با همین آیهٔ تکرارشونده پایان می‌یابند. دوبیتی پایانی با ستایش نام خدا دنبال می‌شود.

از نظر موضوعی، سورهٔ الرحمن را می‌توان به تقریباً سه بخش تقسیم کرد:
* آیات ۱–۳۰: نمایش‌های طبیعی قدرت آفرینش و رحمت خداوند، و نعمت‌هایی که بر ساکنان زمین نازل می‌شود.
* آیات ۳۱–۴۵: داوری نهایی و کیفر سنگینی که بر گنهکاران وارد خواهد شد.
* آیات ۴۶–۷۸: توصیف لذت‌ها و نعمت‌هایی که برای پرهیزکاران در بهشت مهیا است.

## در حدیث
به دلیل زیبایی شعری سورهٔ الرحمن، این سوره غالباً با عنوان «عروس قرآن» شناخته می‌شود. مطابق حدیثی، عبدالله بن مسعود نقل می‌کند که پیامبر خدا (صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم) فرمود:

«هر چیزی زینتی دارد و زینت قرآن، سورهٔ الرحمن است.»

## منابع

رده:جزء ۲۷ قرآن
رده:سوره‌های قرآن
رده:نام‌های نیکوی خداوند
حدید

**سوره حدید** سوره ۵۷ از قرآن است و ۲۹ آیه دارد. واژه *حدید* به‌معنای *[[آهن]]* است و نامگذاری این سوره به دلیل استفاده از آن در آیهٔ ۲۵ این سوره ست. سوره مدنی است و مشابه سوره‌های مدنی علاوه بر مباحث عقیدتی در مورد مسائل اجتماعی و حکومتی نیز سخن می‌گوید. آیات نخست این سوره پیرامون توحید و صفات خدا است و سپس در مورد وضع منافقان، دعوت به ایمان و خروج از شرک، انفاق در راه خدا، عدالت اجتماعی، و نفی رهبانیت سخن می‌گوید.

## خلاصه آیات
* ۱–۶: خداوند دانای مطلق و توانای بی‌کران است.
* ۷–۱۱: مسلمانان به پرداخت صدقه و یاری رساندن به رسالت پیامبر فراخوانده می‌شوند.
* ۱۲–۱۴: در روز داوری، خردمندان از نادانان جدا خواهند شد.
* ۱۵–۱۷: مؤمنان راستین به فروتنی و تسلیم در برابر خدا (انذار و اندرز داده) می‌شوند.
* ۱۸: خداوند به اهل ایمان پاداش خواهد داد و گناهکاران را کیفر خواهد کرد.
* ۱۹–۲۰: زندگی دنیا چیزی جز نمایشی بی‌ارزش نیست.
* ۲۱: انسان‌ها به جست‌وجوی زندگی آخرت ترغیب می‌شوند.
* ۲۲–۲۳: همهٔ امور در کتاب مقدر الهی ثبت شده است.
* ۲۴: خداوند متکبران و آزمندان را دشمن می‌دارد (و این علت شکست در احد دانسته می‌شود).
* ۲۵: پیامبران به اقوام گذشته فرستاده شدند.
* ۲۶–۲۷: نوح، ابراهیم، دیگر پیامبران و عیسی همراه با انجیل به رسالت برگزیده شدند.
* ۲۸–۲۹: مسیحیان به گرویدن به اسلام دعوت می‌شوند.

## تفسیر
در تفسیر معارف‌القرآن، محمد شفیع نوشته است: «در منابعی چون ابوداود، ترمذی و نسائی روایت شده که عرباض بن ساریه (رضی‌الله‌عنه) گفته است: پیامبر خدا (صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم) پیش از خواب سوره‌های مسبّحات را تلاوت می‌کرد و می‌فرمود: در میان آنها آیه‌ای است که برتر از هزار آیه است.»

عنوان «مسبّحات» به مجموعهٔ پنج سوره از قرآن اشاره دارد:
# الحدید
# الحشر
# الصف
# الجمعه
# التغابن

ابن‌کثیر پس از ذکر این حدیث، بیان می‌کند که آیهٔ برگزیده در سورهٔ حدید، آیهٔ سوم است:

«اوست نخست و فرجام، آشکار و نهان؛ و او به هر چیز داناست» (۵۷:۳).

در میان این پنج سوره، سه سورهٔ نخست یعنی حدید، حشر و صف با فعل ماضی «سَبَّحَ» (پاکی خدا اعلام شد) آغاز می‌شوند، در حالی که دو سورهٔ پایانی، یعنی جمعه و تغابن، با فعل مضارع «یُسَبِّحُ» (پاکی خدا اعلام می‌شود) شروع می‌شوند. این تفاوت به‌گفتهٔ مفسران (مانند مظهری) نشان می‌دهد که تنزیه و تقدیس خداوند باید در همهٔ زمان‌ها ـ گذشته، حال و آینده ـ پیوسته یاد شود.

## دیدگاه شیعه
در کتاب الکافی نقل شده است که از امام موسی کاظم در مورد تفسیر آیهٔ ۱۱ سورهٔ حدید («کیست آن‌که به خدا قرضی نیکو دهد تا آن را برای او چند برابر کند و برای او پاداشی ارجمند خواهد بود؟») پرسش شد. ایشان در پاسخ فرمود: «این آیه دربارهٔ پرداخت به امامان نازل شده است. یک درهمی که به امام داده شود، نزد خداوند وزنی سنگین‌تر از کوه اُحد دارد و پاداش آن از دو میلیون درهمی که در راه دیگر صدقات داده شود، برتر است.»

در روایتی دیگر آمده است که مقصود از «قرض نیکو» نیکی و یاری به امام در دوران حکومت‌های فساد و فتنه است.

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی

رده:آخرالزمان در اسلام
رده:پس از مرگ
رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مدنی قرآن
رده:شخصیت‌های قرآن
رده:عدالت اجتماعی
رده:عددشناسی
ممتحنه

**سوره ممتحنه** سوره ۶۰ از قرآن است، ۱۳ آیه دارد و سوره‌ای مدنی است.

## نام سوره و فضیلت قرائت آن

این سوره به دلیل امتحان زنان مهاجر که در آیهٔ ۱۰ مطرح شده‌است ممتحنه نامیده شده‌است. این سوره علاوه بر این مبحث، در مورد دوست‌داشتن به خاطر خدا و بغض به خاطر خدا و نهی از دوستی با مشرکان نیز سخن می‌گوید و به همین دلیل سورهٔ **مودت** نیز نامیده می‌شود.از علی بن الحسین السجاد نقل شده است:"هر کس این سوره را در نمازهای واجب و مستحب بخواند،خدا دل او را به ایمان بیازماید و دیده اش را نور بدهد و خود و فرزندانش به دیوانگی و فقر مبتلا نشوند."

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی

رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مدنی قرآن
جمعه (سوره)

**سوره جمعه** سوره ۶۲ از قرآن است، ۱۱ آیه دارد و سوره‌ای مدنی است. این سوره دو محور اساسی دارد: (۱) توجه به توحید، نبوت و معاد و (۲) نماز جمعه و تأکید به تعطیلی کسب و کار برای برپا داشتن آن.

## فضیلت سوره
* رسول خدا فرمودند:
 
* امام صادق فرمود:

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی
* فضیلت سوره جمعه

رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مدنی قرآن
رده:نماز (اسلام)
رده:آدینه
صف (سوره)

به معنی ردیف و **صف** به صف ایستادن است و نام شصت و یکمین سوره قرآن می‌باشد. نام این سوره از آیه چهارم آن گرفته شده‌است. بعضی از موضوعات این سوره عبارتند از: دعوت به هماهنگی میان گفتار و کردار پرهیز از سخن گفتن بدون عمل دعوت به جهاد اشاره به پیمان‌شکنی قوم بنی اسرائیل موضوع بشارت دادن عیسی به آمدن پیامبر اسلام تضمین پیروزی اسلام بر همه ادیان اشاره به حوارّیون عیسی می‌باشد.
این سوره در مدینه نازل شده و ۱۴ آیه دارد.

سوره صف، سوره شماره ۶۱ قرآن می‌باشد. نام دیگر سوره صف، سوره حضرت عیسی (ع) یا سوره حواریون است.

این سوره ۶۱ مین سوره است

## یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آَمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ
جمعی از مؤمنان می‌گفتند: بعد از این هر وقت با دشمن رو به رو شویم پشت نخواهیم کرد و فرار نمی‌کنیم ولی در روز احد فرار کردند تا آنجا که پیشانی پیامبر و دندان مبارک او شکسته شد.
آیه فوق نازل شد و پیامی چنین آورد: چرا چیزی می‌گویید که انجام نمی‌دهید؟

## منابع

رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مدنی قرآن
منافقون

**سوره منافقون** سوره ۶۳ از قرآن است، ۱۱ آیه دارد، و از سوره‌های مدنی است. محتوای این سوره بیشتر پیرامون منافق‌ها در جامعهٔ اسلامی است: برشمردن نشانه‌های منافقان و توصیه مومنان به برحذر بودن از منافقان و اینکه نعمت‌های دنیوی نباید آنان را از یاد خدا باز دارد از نکات این سوره است. از آداب نماز جمعه این است که این سوره در رکعت دوم خوانده شود تا نمازگزاران «توطئه‌های منافقان» را در یاد داشته‌باشند.

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی

رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مدنی قرآن
تغابن

**سوره تغابن** سوره ۶۴ از قرآن است و ۱۸ آیه دارد. در مورد مکی یا مدنی بودن این سوره اختلاف وجود دارد هرچند مشهور مدنی بودن آن است.  از الفهرست ابن ندیم نقل شده‌است که این سوره بیست و سومین سورهٔ مدنی است؛ لذا باید از آخرین سوره‌های قرآن برحسب ترتیب زمانی باشد.  محتوای سوره در مورد توحید، سرنوشت اقوام پیشین،  معاد، دستور به اطاعت از پیامبر و انفاق در راه خدا می‌کند.

نام سوره تغابن به دلیل نامیده شدن روز قیامت به عنوان **تغابن**، روزی که عده‌ای مغبون می‌شوند، انتخاب شده‌است.

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی

رده:سوره‌های قرآن
تحریم (سوره)

**سوره تحریم** سوره ۶۶ از قرآن است، ۱۲ آیه دارد و سوره‌ای مدنی است. پنج آیه اول این سوره مربوط به ماجرای ماریه کنیز قبطی پیامبر که از سوی مقوقس عزیز مصر برایش فرستاده شده بود و در آن‌ها به عایشه و حفصه هشدار داده می‌شود که از پیامبر خدا سرپیچی نکنند.

علامه طباطبایی در تفسیر المیزان تفسیر آیات سوره تحریم را بدین گونه بیان کرده‌است: «این سوره با داستانی که بین رسول خدا (صلی اللّه علیه و آله وسلم) و بعضی از همسرانش اتفاق افتاد آغاز شده، و آن این بود که به خاطر حادثه‌ای که شرحش می‌آید رسول خدا پاره‌ای از حلالها را بر خود حرام کرد و بدین سبب در این آیات آن جناب را مورد عتاب قرار می‌دهد که چرا به خاطر رضایت بعضی از همسرانت حلال خدا را بر خود حرام کردی و در حقیقت و به طوری که از سیاق بر می‌آید عتاب متوجه همان همسر است و می‌خواهد رسول گرامی خود را علیه آن همسر یاری کند. …. آیه اول این سوره خطابی است آمیخته با عتاب، که چرا آن جناب پاره‌ای از حلالهای خدا را بر خود حرام کرده، ولی تصریح نکرده که آنچه حرام کرده چیست، و قصه چه بوده؟ چیزی که هست جمله آیا خشنودی همسرانت را می‌خواهی؟ اشاره دارد بر اینکه، آنچه آن جناب بر خود حرام کرده، عملی از اعمال حلال بوده که رسول خدا (صلی اللّه علیه و آله وسلم) آن را انجام می‌داده، و بعضی از همسرانش از آن عمل ناراضی بودند و آن جناب را در مضیقه قرار می‌دادند و اذیت می‌کرده‌اند، تا آن جناب ناگزیر شده سوگند بخورد که دیگر آن عمل را انجام ندهد. پس اگر در جمله **(**یا ایها النبی **)** خطاب را متوجه آن جناب بدان جهت که نبی است کرده -و نه بدان جهت که رسول است- دلالت دارد بر این که مسئله مورد عتاب مسئله شخصی آن جناب بوده، نه مسئله‌ای که جزو رسالتهای او برای مردم باشد، و مراد از **(**تحریم **)** در جمله **(**لم تحرم ما احل اللّه لک **)**، تحریم از طرف خدا نبوده بلکه تحریم به وسیله نذر و سوگند بوده‌است. آیه بعدی هم بر این معنا دلالت دارد، چون در آنجا سخن از سوگند کرده می‌فرماید: **(**قد فرض اللّه لکم تحله ایمانکم **)** معلوم می‌شود آن جناب با سوگند آن حلال را بر خود حرام کرده‌اند. آری منظور از تحریم چنین تحریمی است، نه اینکه حرمت آن عمل را برای شخص خودش تشریع کرده باشد، چون پیغمبر نمی‌تواند چیزی را که خدا حلالش کرده بر خود یا بر همه تحریم کند، و چنین اختیاری ندارد.»

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی

رده:ازدواج در اسلام
رده:اسلام و زنان
رده:جهاد
رده:چندزنی
رده:خانواده محمد
رده:زنان محمد
رده:زندگی محمد
رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مدنی قرآن
رده:مریم
ملک (سوره)

**سوره مُلک** سوره ۶۷ام از قرآن است، ۳۰ آیه دارد و سوره‌ای مکی است. مَلِک به معنی پادشاه، همچنین از نام‌های نیکوی خداوند در اسلام است.
در آیه اول این سوره چنین آمده‌است:

بزرگوار [و خجسته] است آنکه فرمانروایی (مُلک) به دست اوست و او بر هر چیزی تواناست.
نام‌های دیگر این سوره **منجیه** (نجات‌دهنده) و **واقیه** یا **مانعه** (بازدارندهٔ تلاوت‌کننده از عذاب الهی یا قبر) است. محتوای این سوره پیرامون مبدأ، صفات خداوند و آفرینش جهان است و در مورد معاد و مجازات جهنم و تهدید کافران به عذاب سخن می‌گوید.

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی

رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مکی قرآن
قلم (سوره)

**سوره قلم** سوره ۶۸ از قرآن است و ۵۲ آیه دارد.
سیاق کلی آیات این سوره سیاق آیات مکی است.

## چکیده
این سوره پیامبر اسلام را به دنبال تهمت‌هایی که مشرکین به وی زده و او را دیوانه خوانده بودند، تسلیت و دلداری می‌دهد، و آن جناب را به شدیدترین وجهی از اطاعت مشرکین و مداهنه با آنان نهی نموده، امر اکید می‌کند که در برابر حکم پروردگارش صبر کند.

## فضیلت سوره
از پیامبر اسلام روایت شده فرمود هر که این سوره را قرائت کند خداوند ثواب کسانی‌که به آنها حلم بسیاری عطا نموده مرحمت فرماید.

## جستارهای وابسته
* قرآن
* فهرست سوره‌های قرآن
* سوره مکی

## پیوند به بیرون

* متن سوره

## پانویس

رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مکی قرآن
رده:شأن نزول
رده:کتاب‌های تفسیر قرآن