ایرنه پاپاس

**ایرنه پاپاس** (؛  – ) خواننده و بازیگر اهل یونان بود. وی در طول حدود ۵۰ سال فعالیت هنری‌اش در بیش از ۷۰ فیلم سینمایی بازی نموده‌است. وی به خاطر نقش‌آفرینی قهرمانان تراژدی یونانی و حضور مقتدرانه در صحنه تئاتری شناخته شده‌است.

برخی از فیلم‌هایی که وی در آن‌ها حضور داشته‌است از ماندگارترین آثار تاریخ سینما هستند. ایرنه پاپاس بیشتر از توانایی واقعی بازیگری، بر پایه کلیشه‌های نژادی و ملیتی در نقش زن مقتدر و آتشین مدیترانه‌ای در فیلم‌ها به کار گرفته می‌شد. در ایران وی را بیشتر با نقش هند در فیلم *[[محمد رسول‌الله (فیلم ۱۹۷۶)]]* می‌شناسند.

## زندگی
با نام اصلی «ایرن للکو» () در ۳ سپتامبر ۱۹۲۹ زاده شد. مادرش، النی، معلم مدرسه و پدرش آموزگار کلاسیک‌های ادبیات و نمایش یونان بود. ایرنه پاپاس دانش‌آموخته رقص و آواز از مدرسه سلطنتی هنرهای دراماتیک در آتن بود. او در ۱۹۴۷ با کارگردان سینما آلکیس پاپاس ازدواج کرد و نام خانوادگی او را گرفت. ازدواج آنها تا ۱۹۵۱ دوام داشت و به هنگام جدایی، نام خانوادگی همسرش را نگاه داشت.

او با مارلون براندو در ۱۹۵۴ آشنا شد و تا سال‌ها رابطه‌ای پنهانی با او داشت.

## فعالیت‌های هنری
ایرنه پاپاس بازی در تئاتر را با بازی در نمایش‌های شکسپیر و ایبسن در سال ۱۹۴۸ آغاز کرد. او با بازی در سینما را از ۱۹۵۱ با *[[شهر مرده (فیلم)|شهر مرده]]* (ساخته فریکسوس ایلیادیس) وارد سینما شد اما هرگز تئاتر را رها نکرد.

ایرنه پاپاس نماینده یونان در جشنواره فیلم کن ۱۹۵۲ بود. او نخستین نقش در سینمای آمریکا را در فیلم *[[مردی از قاهره]]* ساخته ری انرایت و ادواردو آنتون در ۱۹۵۳ تجربه کرد. فیلم دوم پاپاس در آمریکا *ادای دین به مردی بد* ساخته رابرت وایز در ۱۹۵۶ در کنار جیمز کاگنی بود.

فیلم *[[توپ‌های ناوارون (فیلم)|توپ‌های ناواران]]* ساخته جی. لی تامپسون در ۱۹۶۱ پاپاس را به شهرتی جهانی رساند. در همان سال برای بازی در فیلم *[[آنتیگونه (فیلم)|آنتیگونه]]* جایزه خرس طلایی جشنواره بین‌المللی فیلم برلین را دریافت کرد.

از دیگر فیلم‌های او می‌توان به بازی در فیلم *[[ماندولین کاپیتان کارولی (فیلم)|ماندولین کاپیتان کارولی]]* اشاره کرد.

ایرنه پاپاس در طی ۲۶ سال در هفت فیلم با آنتونی کوئین هم‌بازی بود.

## دیدگاه و کنش سیاسی
ایرنه پاپاس عضو حزب کمونیست یونان بود. پس از روی کار آمدن دیکتاتوری نظامی (که پاپاس را «رایش چهارم» می‌نامید) در آن کشور به همراه بعضی دیگر از هنرمندان یونانی مانند میکیس تئودوراکیس از آن کشور تبعید شد و در سال‌های بعد در فیلم‌های انگلیسی، ایتالیایی و آمریکایی بازی کرد.

ایرنه پاپاس تا پایان دهه ۱۹۷۰ بازی در فیلم‌هایی با مضامین سیاسی نزدیک به چپ را ادامه داد. سرشناس‌ترین فیلم سیاسی او *[[زد (فیلم)|زی]]* [در ایران: «زد»] بود.

## خوانندگی
ایرنه پاپاس به کار خوانندگی نیز می‌پرداخت. آلبوم *آوازهای تئودوراکیس* در ۱۹۶۹ با ترانه‌های فولک یونانی بسیار پرآوازه شد. آلبوم دیگر او به نام *اودِس* (۱۹۷۹) نیز مجموعه‌ای از هشت ترانه فولکلور یونانی بود  که ونجلیس برای آن آهنگسازی کرد.

## بیماری و درگذشت
در سال ۲۰۱۸ اعلام شده بوده که وی مدت پنج سال است که به بیماری آلزایمر مبتلا می‌باشد. روز چهارشنبه ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۲ در ۹۳ سالگی درگذشت.

## گزیده فیلم‌شناسی

* *[[شهر مرده (فیلم)|شهر مرده]]* (۱۹۵۱)
* *[[مردی از قاهره]]* (۱۹۵۳)
* * Le infedeli * (۱۹۵۳)
* *[[تئودورا، ملکه زرخرید]]* (۱۹۵۴)
* *[[آتیلا (فیلم ۱۹۵۴)|آتیلا]]* (۱۹۵۴)
* *[[ستایش از یک مرد بد]]* (۱۹۵۶)
* *نقطهٔ عطف!* (۱۹۵۸)
* *[[Bouboulina (film)|Bouboulina]]* (۱۹۵۹)
* *[[توپ‌های ناوارون (فیلم)|توپ‌های ناوارون]]* (۱۹۶۱)
* *[[آنتیگونه (فیلم)|آنتیگونه]]* (۱۹۶۱)
* *[[الکترا (فیلم ۱۹۶۲)]]* (۱۹۶۲)
* *[[The Moon-Spinners]]* (۱۹۶۴)
* *[[زوربای یونانی (فیلم)|زوربای یونانی]]* (۱۹۶۴)
* *[[صلاح مملکت خویش]]* (۱۹۶۷)
* * L'Odissea * (۱۹۶۸)
* *[[برادری (فیلم ۱۹۶۸)|برادری]]* (۱۹۶۸)
* *یک رؤیای پادشاهان* (۱۹۶۹)
* *[[زد (فیلم)|زد]]* (۱۹۶۹)
* *[[یک‌هزار روز از آن]]* (۱۹۶۹)
* *[[زنان تروآ (فیلم)|زنان تروآ]]* (۱۹۷۱)
* *[[Roma Bene]]* (۱۹۷۱)
* *۱۹۳۱: روزی روزگاری در نیویورک* (۱۹۷۲)
* *[[جوجه‌اردک را آزار نده]]* (۱۹۷۲)
* *[[نبرد سوتیسکا (فیلم)|نبرد سوتیسکا]]* (۱۹۷۳)
* *[[موسی قانون‌گذار]]* (۱۹۷۴)
* *[[I'll Take Her Like a Father]]* (۱۹۷۴)
* *[[محمد رسول‌الله (فیلم ۱۹۷۶)|محمد رسول‌الله]]* (۱۹۷۶)
* *[[عروسی خون (فیلم ۱۹۷۷)|عروسی خون]]* (۱۹۷۷)
* *[[ایفیگنیا (فیلم)|ایفیگنیا]]* (۱۹۷۷)
* *[[مسیح در ابولی توقف کرد]]* (۱۹۷۹)
* *[[همسر شیطان]]* (۱۹۷۹)
* *[[وراثت (فیلم ۱۹۷۹)|وراثت]]* (۱۹۷۹)
* *[[مددکار اجتماعی آتشین‌مزاج]]* (۱۹۸۱)
* *[[عمر مختار (فیلم)|عمر مختار]]* (۱۹۸۱)
* *[[Eréndira]]* (۱۹۸۳)
* *[[در دل شب (فیلم ۱۹۸۵)|در دل شب]]* (۱۹۸۵)
* *[[سازمان مخفی آسیزی]]* (۱۹۸۵)
* *[[وقایع‌نگاری یک مرگ از پیش اعلام شده (فیلم)|وقایع‌نگاری یک مرگ از پیش اعلام شده]]* (۱۹۸۷)
* *[[فصل بالا (فیلم)|فصل بالا]]* (۱۹۸۷)
* *[[جزیره (فیلم ۱۹۸۹)|جزیره]]* (۱۹۸۹)
* *[[نبرد سه پادشاه]]* (۱۹۹۰)
* *[[Nirvana Street Murder]]* (۱۹۹۰)
* *[[یعقوب (فیلم)|یعقوب]]* (۱۹۹۴)
* *[[جشن (فیلم ۱۹۹۶)|جشن]]* (۱۹۹۶)
* *[[ادیسه (مینی‌سریال)|ادیسه]]* (۱۹۹۷)
* *[[Anxiety (film)|Anxiety]]* (۱۹۹۸)
* *[[ماندولین کاپیتان کارولی (فیلم)|ماندولین کاپیتان کارولی]]* (۲۰۰۱)
* *[[یک تصویر ناطق]]* (۲۰۰۴)

## منابع

*  

## پیوند به بیرون

* 
* 
* 
* ایرنه پاپاس یونانی بازیگر نقش هند جگر خوار فیلم محمد رسول الله (ص) 
* Irène Papas regarding her work as an actress (video interview with context and transcript) from Europe of Cultures, 1 ژوئن ۱۹۸۰

رده:بازیگران زن سده ۲۰ (میلادی) اهل یونان
رده:بازیگران زن سده ۲۱ (میلادی) اهل یونان
رده:بازیگران زن فیلم اهل یونان
رده:درگذشتگان ۲۰۲۲ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت بیماری آلزایمر
رده:زادگان ۱۹۲۹ (میلادی)
رده:فرماندهان نشان ادبیات و هنر
رده:کمونیست‌های اهل یونان
رده:یونانی‌های دور از وطن در ایتالیا