دنیا فنی‌زاده

**دنیا فنی‌زاده** ( – ) عروسک‌گردان اهل ایران بود. وی حدود دو دهه، عروسک‌گردان کلاه قرمزی، شخصیت عروسکی تلویزیون و سینمای ایران بود.

## زندگی
وی در ۲۰ آبان ۱۳۴۶ در تهران زاده شد. او فرزند پرویز فنی‌زاده(بازیگر) و هایده غیوری بود و همچنین یک خواهر به نام هستی داشت.

دنیا فنی‌زاده و همسرش آبتین سهامی فیلمبردار ایرانی صاحب دو پسر به نام‌های ارشیا و سیاوش می‌باشند.

## زندگی هنری
دنیا فنی‌زاده از کودکی به خاطر شغل پدرش، پرویز فنی‌زاده معمولاً در جشنواره‌های مختلف کودک و نوجوانی که در ایران برگزار می‌شد، حضور می‌یافت و آثار داخلی و خارجی شرکت‌کننده در این جشنواره‌ها را می‌دید. همین مسئله سبب شد تا از کودکی با تولیدات و نوع آثار عروسکی که برای کودک و نوجوان ساخته می‌شود آشنا شود. پس از آن، کم‌کم که از برنامه‌های کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان بیشتر استفاده کرد، تکرار دیدن این آثار موجب علاقهٔ او به حضور در این رشته شد و در نهایت با انتخاب رشتهٔ عروسک‌گردانی برای همیشه در دنیای کودکان و نوجوانان باقی ماند. او هدف و دغدغهٔ مهم زندگی‌اش را شاد کردن کودکان و نوجوانان می‌خواند.

## فعالیت‌ها

فنی‌زاده نخستین بار در سال ۱۳۶۴ در برنامهٔ عروسکی تلویزیونی *چتر با آواز باران* عروسک‌گردانی را تجربه کرد. این برنامه برای شبکه یک در قسمت‌های ۲۵ دقیقه‌ای طراحی شده بود که در آن ۲ عروسک جوجه وجود داشت که فنی‌زاده عروسک‌گردانی و آوازخوانی یکی از آن‌ها را بر عهده داشت. وی پس از آن در کاری با نام *زاغچهٔ کنجکاو* به کارگردانی رضا فیاضی حضور داشت. او با حضور در این برنامه‌ها کم‌کم جای خود را به عنوان عروسک‌گردان در تلویزیون تثبیت کرد. عروسک‌گردانی در آثاری چون *[[گربه آوازخوان]]* ساختهٔ کامبوزیا پرتوی از دیگر آثار او در این دوره است.

بهرام بیضایی به دنیا فنی‌زاده پیشنهاد بازیگری داده بود، ولی وی به خاطر این که پدرش در کودکی دوست نداشت دخترش بازیگر شود، نپذیرفت.

وی قبل از *[[کلاه‌قرمزی]]* با ایرج طهماسب و حمید جبلی چند کار عروسکی انجام داده و با کار یکدیگر به خوبی آشنا بودند اما با برنامهٔ *[[صندوق پست (برنامه تلویزیونی)|صندوق پست]]* و ورود کلاه‌قرمزی به آن بود که به شهرت رسید. کلاه قرمزی که اصلاً قرار نبود در این برنامه ماندگار شود، ماندگار شد و بدل به مشهورترین کار وی گشت.

از نظر فنی‌زاده شکل ظاهری عروسک چندان مهم نیست. او ساختار بیرونی عروسک چندان مهم نمی‌داند و برایش بیش از هر چیز سازندهٔ عروسک مهم است زیرا معتقد است تا زمانی که یک عروسک به خوبی ساخته نشود، عروسک‌گردان نمی‌تواند به‌خوبی با آن عروسک ارتباط برقرار کرده و آن را حرکت دهد. فنی‌زاده بیش از این که به دنبال عروسک‌های زیبا باشد به دنبال عروسکی‌ست که بتواند با آن خوب کار کند. در مرحلهٔ بعدی اهمیت، گروه تولید برای وی اهمیت دارد و این که برای ساخت برنامه چه‌قدر فکر و اندیشه برای گروه مهم است و چه‌قدر برای برنامهٔ عروسکی کار می‌کنند. وی همچنین سابقهٔ همکاری با مرضیه برومند، کارگردان سینما و عروسک گردان، محمد اعلمی و محمد بحرانی، صدا پیشهٔ عروسک جناب خان را در کارنامه خود دارد.

## بیماری و مرگ
200px|بندانگشتی|چپ|سنگ قبر دنیا فنی‌زاده در قطعه هنرمندان بهشت زهرا
او در برنامه‌ای تلویزیونی گفته‌بود که ده سال به بیماری سرطان گرفتار بود و در دو سه سال آخر عمرش، غدهٔ روی دست راستش به قدری بزرگ و دردناک شده‌بود که قدرت عروسک‌گردانی را از او گرفته‌بود اما با این حال، وی حاضر نبود که کسی به جز خودش عروسک‌گردان کلاه قرمزی باشد. فنی زاده سال پیش از مرگش با دست چپ عروسک‌گردانی کرد.

دنیا فنی‌زاده پس از مدت‌ها تحمل بیماری سرطان سارکوم، سرانجام صبح روز چهارشنبه، ۸ دی‌ماه ۱۳۹۵، در سن ۴۹ سالگی در یکی از بیمارستان‌های تهران درگذشت. روز پنجشنبه ۹ دی ماه ۱۳۹۵ در قطعه هنرمندان بهشت زهرا به خاک سپرده شد.

### پیام‌ها و واکنش‌ها
* ایرج طهماسب در صفحهٔ اینستاگرامش نوشت: 
* حمید جبلی نوشت: 

بی‌شیله پیله و ساده بود / 
برای شاد کردن بچه‌ها / 
همیشه آماده بود / 
او که با ذوق و شوق / 
به عروسک جان داده بود / 
دنیا فنّی زاده بود . 
مسلم رحمتی .

## پانویس

## منابع
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون

* 
* 
* 
* https://www.dw.com/fa-ir/صحنهگردان-پشت-صحنه/a-56071796

رده:اهالی تهران
رده:زادگان ۱۳۴۶
رده:زادگان ۱۹۶۷ (میلادی)
رده:خاک‌سپاری‌ها در قطعه هنرمندان بهشت زهرا
رده:درگذشتگان ۱۳۹۵
رده:درگذشتگان ۲۰۱۶ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت سرطان در ایران
رده:درگذشتگان به علت بیماری در ایران
رده:عروسک‌گردانان اهل ایران
رده:عوامل مجموعه کلاه‌قرمزی