سروان

**سروان** درجه‌ای افسری در نیروهای مسلح و نهادهای نظامی، انتظامی و امنیتی است، که جایگاهی پایین‌تر از سرگرد و بالاتر از ستوان دارد.

سروان در نیروهای مسلح معمولاً سمت فرماندهی گروهان را دارد، که یگانی تاکتیکی است، که از دو یا بیشتر دسته تشکیل شده و بخشی از گردان یا یگانی جداگانه است و معمولاً از ۱۰۰ تا ۴۰۰ سرباز تشکیل شده‌است.

## واژه‌شناسی
**سروان** از «*سر*» و «-وان» (گونه‌ای دیگر از پسوند *-بان* به معنای *نگهبان*») ساخته شده و از لحظ لفظیً به معنای «*سردار*، *سرور*» است.

## پیشینه
سروان همچون سمت نظامی نخستین بار در سپاه هخامنشیان (۵۵۰ — ۳۳۰ تا میلاد) پدید آمده و «سده‌بد» (پارسی باستان: -θata-pati*) نامیده می‌شد و فرمانده «سده» (پارسی باستان: -θata*) بوده‌است. هر سده از ۱۰ دهه (پارسی باستان: -daθa*) تشکیل می‌شد و صد سرباز را در بر می‌گرفت.

در سپاه اشکانیان (۲۵۰ تا میلاد — ۲۲۴ میلادی)، که سازمان رده‌بندی دهدهی سپاه هخامنشیان را به کار گرفته بود، سده «وست» () نام گرفته و فرمانده آن «وست‌سالار» () خوانده می‌شد.

در سپاه ساسانیان (۲۲۴–۶۵۱ میلادی) نیز همین رده‌بندی به کار می‌رفته، ولی این یگان «وشت» () خوانده می‌شده و ۵۰۰ سرباز را در بر می‌گرفته و فرماندهش «وشت‌سالار» () نامیده می‌شده‌است که با سروان برابر بود.

در دورهٔ پهلوی اول، این درجه را «سلطان» می‌نامیدند. در فارسی دری افغانستان برای درجهٔ سروان واژهٔ «تورن» و برای سروان بلندپایه‌تر جکتورن به‌کار می‌رود.

## نام و نشان درجهٔ سروانی در نیروهای مسلح برخی از کشورهای جهان


File:Argentina-Army-OF-2.svg|Argentine Army()
File:Australian Army OF-2.svg|Australian Army
File:Bangladesh-army-OF-2.svg|Bangladesh Army
File:Army-BEL-OF-02b.svg|Belgian Land Component
File:Bosnia_and_Herzegovina_Captain_Insignia.svg|Armed Forces of Bosnia and Herzegovina
File:Brazil-Army-OF-2.svg|Brazilian Army()
File:Capitão FAB.png|Brazilian Air Force()
File:Brazil-MP-OF-2.svg|Brazilian Military Police()
File:British Army OF-2.svg|British Army/Royal Marines
File:Canadian Army OF-2.svg|Canadian Army
File:Rank insignia of capital of the Colombian Army.svg|Colombian Army
File:PLA Captain.svg|Chinese army
File:CzArmy 2011 OF2-Kapitan shoulder.svg|Czech Republic Army
File:Egypt_Army_-_OF02.svg|Egyptian Army
File:Egypt_Air_Force_-_OF02.svg|Egyptian Air Force
File:Egypt_Navy_-_OF02.svg|Egyptian Navy
File:Kapteeni_kauluslaatta.svg|Finnish Defence Force
File:Army-FRA-OF-02.svg|French Army
File:Ingénieur de l'AE 4-6e échelon.png|French Forests Office
File:Georgia Army OF-3.png| () Georgian Army
File:HD H 43 Hauptmann HAufkl.svg|German Army
File:GR-Army-OF2.svg|Hellenic Army
File:Rank_Army_Hungary_OF-02.svg|Hungarian Defence Force
Captain_of_the_Indian_Army.svg|Indian Army
File:15-TNI Army-CPT.svg|Indonesian Army
File:15-TNI Navy-LT.svg|Indonesian Navy and Indonesian Marine Corps
File:15-TNI Air Force-CPT.svg|Indonesian Air Force
File:Ireland-Army-OF-2.svg|Irish Army
File:IDF seren.svg|Israel Defense Forces
File:IAF seren.svg|Israel Air Force
File:IDF Navy seren.png|Israeli Navy
File:Rank_insignia_of_capitano_of_the_Army_of_Italy_(1973).svg|Italian Army
File:15-Lithuania Army-CPT.svg|Lithuanian Land Force
File:11-APM-CPT.svg| ()Macedonian Army
Mexican Military Capitan-primero.gif|Mexican Army
Captainr Lieutenant rank insignia North Korea-V.svg| (*[[Daewi]]*)North Korean army
File:Nl-landmacht-kapitein ritmeester.svg|Royal Netherlands Army
File:OF-2_Pakistan_Army.svg|Pakistan Army
File:PA CPT Svc.svg| (Spanish) (Filipino)Philippine Army
File:PAF CPT Svc.svg| (Spanish) (Filipino)Philippine Air Force
File:Army-POL-OF-02.svg|Polish Army
File:Romania-Army-OF-2.svg|Romanian Armed Forces
File:Russia-Army-OF-2-2010.svg| ()Russian Army
SAA-OF-2.svg|South African Army
# SKA-CPT.svg| (*[[Daewi]]*)South Korean army
# SKAF-CPT.svg| (*[[Daewi]]*)South Korean air force
ROKMC-OF-2.svg| (*[[Daewi]]*)South Korean marine force
File:Sri Lanka-army-OF-2.svg|Sri Lanka Army
File:OF-2 Kapten FV hylsa.svg|Swedish Air Force
File:SWE-Kapten.svg|Swedish Army
File:03-RSA-OF02.svg|*Captain*Republic of Singapore Armed Forces
File:CHE OF2 Hptm.svg|Swiss Armed Forces
Taiwan-army-OF-2.svg| ()Taiwanese army
Taiwan-airforce-OF-2.svg| ()Taiwanese air force
Taiwan-Marine-OF-2.svg| ()Taiwanese Marine
File:RTA OF-2 (Captain).svg| ()Royal Thai Army
File:Turkey-army-OF-2.svg|Turkish Armed Forces
File:Captain Tatmadaw.gif|Myanmar Army
File:US Air Force O3 shoulderboard.svg|U.S. Air Force
File:US Army O3 (Army greens).svg|U.S. Army (dress)
File:US Marine O3 shoulderboard vertical.svg|U.S. Marine Corps (dress, garrison)
File:CAPEJB-GNB.png|Venezuelan Army


## جستارهای وابسته
درجه‌های نظامی ایران

## منابع

* *واژه‌های نو فرهنگستان ایران تا پایان سال ۱۳۱۸*، تهران، نشر ابن سینا، ۱۳۱۹ خ.

رده:درجه‌های ارتش ایران
رده:درجه‌های نظامی استرالیا
رده:درجه‌های نظامی ایرلند
رده:درجه‌های نظامی پاکستان
رده:درجه‌های نظامی روسیه
رده:درجه‌های نظامی سنگاپور
رده:درجه‌های نظامی سوئد
رده:درجه‌های نظامی کانادا
رده:درجه‌های نظامی هند
رده:عنوان‌ها در ایران
رده:واژگان نظامی