نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی

**نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی** (به‌اختصار: **نهسا**) شاخه‌ای از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است، که در سال ۱۳۸۸ با ادغام نیروی هوایی سپاه پاسداران و بخش فضایی (موشکی و فضایی) به آن، تشکیل شد. این سازمان علاوه بر وظایف نیروی هوایی، مأموریت‌های موشکی و فضایی سپاه پاسداران را نیز برعهده دارد.

فرماندهی این نیرو از زمان تأسیس تا حمله اسرائیل به ایران در ژوئن ۲۰۲۵ (۲۳ خرداد ۱۴۰۴) برعهده سرتیپ پاسدار امیرعلی حاجی‌زاده بود. به جز سید مجید موسوی، فرمانده کنونی نیرو، در این حمله بقیه رده بالای فرماندهی نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی کشته شدند.

## شلیک موشک به پرواز شمارهٔ ۷۵۲ هواپیمایی بین‌المللی اوکراین

پرواز شمارهٔ ۷۵۲ هواپیمایی بین‌المللی اوکراین، پروازی مسافربری متعلق به هواپیمایی بین‌المللی اوکراین از مبدأ تهران به مقصد کی‌یف بود که در ۱۸ دی ۱۳۹۸ (۸ ژانویه ۲۰۲۰) هدف شلیک پدافند هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی قرار گرفت و ساقط شد. همهٔ ۱۷۶ سرنشین این پرواز جان باختند. حکومت جمهوری اسلامی و سپاه مسئولیت آن را برعهده گرفتند. امیرعلی حاجی‌زاده به عنوان فرمانده این نیرو و مقام مسئول با حاضر شدن در برنامه تلویزیونی از مردم و بازماندگان عذر خواهی و قبول عهده مسئولیت این واقعه کرد. سر انجام دادگاه ایتالیا و کانادا مقصر بودن شرکت اوکراینی را در این حادثه تأیید کرد و ملزم به پرداخت دیه به خانواده جانباختگان کرد و طرف نظامی ایران را علیرغم عدم حضور نماینده دائمی و حضور وکیل تسخیری تبرئه کردند.

## سرنگونی پهپاد آمریکایی توسط ایران

در ۱۹ ژوئن ۲۰۱۹ یک پهپاد نورثروپ گرومن آر کیو-۴ گلوبال هاوک در تنگه هرمز توسط یک موشک زمین به هوای ایرانی مورد اصابت قرار گرفت. سامانه سوم خرداد این پهپاد را شکار کرده است.

## فرماندهان ارشد
* فرمانده: سرتیپ پاسدار سید حسین موسوی افتخاری
* جانشین فرمانده:؟
* معاون هماهنگ‌کننده: سرتیپ پاسدار فریدون سقایی
* فرمانده فضایی: سرتیپ دوم پاسدار علی جعفرآبادی
* فرمانده پدافند هوایی: سرتیپ پاسدار رضا شبان

## فرماندهان




## هواپیماها و بالگردها

! style="text-align: center; background: #aabccc;" |
هواپیما
! style="text-align: center; background: #aabccc;" |نوع کاربری
! style="text-align: center; background: #aabccc;" |در حال خدمت
! style="text-align: center; background: #aabccc;"|توضیحات
! style="text-align: center; background: #aabccc;" |تصویر
|-
! colspan="5" style="align: center; background: lavender;" |**بالگردها، جنگنده‌ها و جنگنده‌های پشتیبانی نزدیک هوایی**
|-
|امبرائر ئی‌ام‌بی ۳۱۲ توکانو
| آموزشی تهاجمی سبک
| ۲۵ فروند
| نوع تهاجمی سبک
|120px
|-
|بل ای‌اچ-۱ کبرا/طوفان
|بالگرد تهاجمی
|۲۶ فروند
|در هوانیروز سپاه
|
|-
|سوخو-۲۲ فیتر
|بمب‌افکن تاکتیکی
|۱۰ فروند
|فراری از عراق
|
|-
|شاهد ۲۸۵
|بالگرد تهاجمی
|۹ فروند
|در هوانیروز و نیروی دریایی سپاه
|
|-
! colspan="5" style="align: center; background: lavender;" |**[[ترابری]]**
|-
|ایل-۷۶
| هواپیمای راهبردی
| ۵ فروند
|فراری از عراق
|
|-
|آنتونوف-۷۴
| ترابرد تاکتیکی
| ۱۱ فروند
|
|
|-
|داسو فالکن ۲۰
| پشتیبانی ترابرد
| ۳ فروند
|حمل مقامات
|
|-
|هاربین وای-۱۲
| ترابرد
| ۸ فروند
|
|
|-
! colspan="5" style="align: center; background: lavender;" |**[[بالگرد ترابری]]**
|-
|میل-۱۷
| ترابرد و مسلح
| ۱۲ فروند
|بیش از ۷۰ فروند در هوانیروز سپاه
|
|-
|بل ۴۱۲
|ترابرد
|۵ فروند
|در نیروی دریایی سپاه
|
|-
|شاهد ۲۷۸
|ترابرد و مسلح
|۱۳ فروند
|در هوانیروز و نیروی دریایی سپاه
|
|-
|بل ۲۱۴
|ترابرد
|۵ فروند
|در هوانیروز سپاه
|120px
|-
! colspan="5" style="align: center; background: lavender;" |**[[پهپاد]]**
|-
|ابابیل۱
| پهپاد
|۲۰۰ الی ۳۰۰ فروند
|
|
|-
|ابابیل ۲
|پهپاد
|۲۰۰ فروند
|
|120px
|-
|ابابیل ۳
|پهپاد
|۱۵۰ فروند
|
|
|-
|ابابیل ۴
|پهپاد
|۱۲۰ فروند
|
|
|-
|ابابیل ۵
|پهپاد
|نامشخص
|نیروی زمینی و دریایی سپاه
|
|-
|حدید ۱۱۰
|پهپاد
|نامشخص
|
|
|-
|غزه
|پهپاد
|نامشخص
|نام دیگر آن شاهد ۱۴۹ می‌باشد
|
|-
|مهاجر ۶
| پهپاد
|نامشخص
|بیش از ۲۰۰ فروند در نیروی زمینی و دریایی سپاه
|
|-
|مهاجر ۱۰
|پهپاد
|۱۲ فروند
|فعال در نیروی زمینی سپاه
|
|-
|کرار
| پهپاد
|نامشخص
|فعال در نیروی پدافند هوایی و دریایی ارتش
|
|-
|شاهد ۱۲۹
| پهپاد
| ۴۱ فروند
|
|
|-
|شاهد ۱۴۷
|پهپاد
|۱ فروند
|
|
|-
|شاهد ۱۶۱
|پهپاد
|نامشخص
|
|نسخه موتور جت آرکیو ۱۷۰ در مقیاس ۶۰ درصد
|-
|شاهد ۱۴۱
|پهپاد
|نامشخص
|
|نسخه موتور پیستونی آرکیو ۱۷۰ در مقیاس ۶۰ درصد
|-
|شاهد ۲۳۸
|پهپاد
|نامشخص
|نسخه توربو جت شاهد ۱۳۶
|
|-
|شاهد ۱۳۶
|پهپاد
|نامشخص
|
|
|-
|سایه
| پهپاد
|نامشخص
| کپی‌برداری از بوئینگ اسکن‌ایگل
|
|-
|سیمرغ
| پهپاد
|نامشخص
|نسخه کپی‌شده از لاکهید مارتین آر کیو ۱۷۰ سنتینل
|
|-
|شاهد ۱۹۱/۱۸۱
|پهپاد
|نامشخص
|نسخه رزمی و کپی‌شده از لاکهید مارتین آر کیو ۱۷۰ سنتینل
در مقیاس ۸۰ درصد
|
|}

## موشک‌ها

## پدافند هوایی

## قابلیت اطمینان در جبهه
نتیجهٔ حملات گسترده جمهوری اسلامی ایران به اسرائیل در تاریخ‌های ۱۳ آوریل و ۱ اکتبر، پرسش‌هایی را دربارهٔ کارایی نیروی موشکی این کشور و استراتژی نظامی مبتنی بر آن برانگیخته است. در حمله ماه آوریل، ایران حدود ۱۱۰ تا ۱۳۰ موشک بالستیک به سمت اسرائیل شلیک کرد. تقریباً نیمی از این موشک‌ها پس از پرتاب دچار نقص فنی شدند، نزدیک به نیمی دیگر رهگیری و منهدم شدند، و تنها حدود ۷ تا ۹ موشک به هدف رسیدند که خسارت اندکی وارد کردند و هیچ تلفات جانی نداشتند. همچنین، ۱۸۵ پهپاد و ۶ موشک کروز نیز پرتاب شدند که همگی در مسیر سرنگون شدند.

در ماه اکتبر، ایران حدود ۲۰۰ موشک بالستیک پرتاب کرد. به‌نظر می‌رسد که ۲۰ موشک بلافاصله پس از پرتاب دچار نقص شده و از کار افتادند؛ بیش از ۳۰ موشک به اسرائیل اصابت کردند و موجب وارد آمدن خساراتی به پایگاه هوایی نواتیم و چندین منطقه مسکونی شدند؛ شمار نامشخصی از موشک‌ها نیز در مسیر منهدم شدند. در نتیجه این حمله، یک فلسطینی در کرانه باختری بر اثر برخورد تکه‌های موشک کشته شد و یک شهروند اسرائیلی نیز به دلیل حمله قلبی ناشی از این حمله جان خود را از دست داد. به‌طور خلاصه، نتایج هر دو حمله در مقایسه با منابع صرف‌شده، نسبتاً ناچیز بود. با این وجود به علت هزینه‌های بالا سامانه‌های پدافندی اسرائیل مثل پیکان ۲ و ۳ و فلاخن داوود، طبیعتاً رهگیری موشک‌های ایرانی برای اسرائیل هزینه‌های گزافی تراشیده است.

## دانشگاه
از دانشگاه علوم و فنون هوافضای عاشورا به عنوان دانشگاه نیروی هوافضای سپاه نام برده می‌شود. مجتمع دانشگاهی هوافضای عاشورا با تجمیع مرکز آموزش آیت الله کاشانی و دانشکده‌های پدافند موشکی، علوم و فنون و پرواز در سال ۱۳۸۳ تشکیل شد. این دانشگاه در زمینه‌های آموزش خلبانی ، کنترل هوایی، خدمات پروازی، عملیات موشکی، عملیات پدافند، برق، الکترونیک و مکانیک هواپیمایی و موشکی را در مقاطع کاردانی و کارشناسی توانایی دارد. مرکز انتشارات این دانشگاه ۱۸ کتاب در موضوعات هوافضا به چاپ رسانده است.

## جستارهای وابسته
* نیروی هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
* نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران

## منابع

رده:آمریکاستیزی
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۸۵ (میلادی) در ایران
رده:جنگ فضایی
رده:نیروهای استراتژیک
*
رده:نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران
رده:واحدها و تشکیلات نظامی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۸۵ (میلادی)