افسانه ماردوش

***افسانهٔ ماردوش*** نام یک مجموعه پویانمایی سه قسمتی به کارگردانی حسین مرادی‌زاده بر اساس داستان‌های *[[شاهنامه]]* فردوسی است. فیلم‌نامه این مجموعه را فریدون دانشمند بر عهده داشته است. تولید این مجموعه به تهیه‌کنندگی مرکز پویانمایی صبا از سال ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۶ بوده‌است. این اثر براساس تکنیک تک‌فرم عروسکی ساخته شده و عظیم‌ترین فیلم عروسکی ایران است.

به باور احسان رضایی، نویسنده *[[روزنامه اعتماد]]*، پس از این انیمیشن عروسکی که در دهه هشتاد ساخته شد، در دهه بعدی توجه سینمای ایران به داستان‌های *شاهنامه* شتاب بیشتری گرفت. در سال‌های دهه نود چندین پویانمایی با موضوع *شاهنامه* ساخته شد که نقطه اوج آن با *[[آخرین داستان]]* ساخته اشکان رهگذر مشخص گشت که در سال ۱۳۹۸، اکران شد.
## قسمت‌ها


قسمت نخست این مجموعه با نام «جام جهان‌بین»، ابتدا به روایت پیشینه ایرانیان تا پادشاهی طهمورث، سومین پادشاه پیشدادی می‌پردازد. سپس داستان به پادشاهی جمشید، پسر طهمورث می‌پردازد. که در آغاز با کارشکنی‌های اهریمن بد‌اندیش رو‌به‌رو می‌شود. او پس از راهنمایی گرفتن از شهرسپ نیک‌اندیش با هفت تن از یاران خود به جنگ با اهریمن می‌رود تا با یافتن و ستاندن جام جهان‌بین که در دست اهریمن است، چشم جهان‌بینی او را کور کند. هفت پهلوان راهی سفری دراز و پر ماجرا می‌شوند و در نهایت جمشید موفق می‌شود جام جهان‌بین را به دست بیاورد.

در قسمت دوم با نام «آژی‌دهاک» ادامه پادشاهی جمشید روایت می‌شود. او با به‌کارگیری جام جهان‌بین به راز وجود زر و سیم و جواهرات پی می‌برد و چنان به شکوه و بزرگی می‌رسد که جهان‌آفرین را فراموش می‌کند و دچار تکبر می‌شود. در مقابل داستان ضحاک فرزند ناخلف مرداس روایت می‌شود. ضحاک فریب اهریمن را می‌خورد و پدرش را به قتل می‌رساند. اهریمن در کالبد جوانی آشپز بر شانه‌های او بوسه می‌زند و با رویاندن دو مار شیطانی، ضحاک را بنده خود می‌کند. جمشید مغرورانه به دنبال چشمه آب زندگانی با ضحاک پدرکش رو‌به‌رو می‌شود و به دلیل از دست دادن فره ایزدی، در نبرد با او شکست می‌خورد و ایران‌زمین به چنگ نیروی اهریمنی ضحاک می‌افتد.

قسمت سوم و پایانی مجموعه با نام «نبرد فریدون» دوران فرمانروایی ضحاک بر ایران‌زمین را نشان می‌دهد؛ جایی که ضحاک هر روز مغز دو جوان ایرانی را خوراک مارهای سیاهش می‌کند. شبی ضحاک در خواب خود جوانی پهلوان را می‌بیند که بر گردن وی کمند افکنده و او را به دنبال خود می‌کشاند. خواب‌گزاران ضحاک در تعبیر خواب او می‌گویند که تقدیر چنین است که روزی پسری فرهمند از تبار جمشید، تاج و تخت را از او بازپس می‌گیرد و او را مجازات می‌کند. ضحاک سخت در وحشت می‌شود و فرمان قتل‌عام تمام نوزادان پسر را در ایران می‌دهد. اما فریدون پسر فرانک و آبتین جان سالم به در می‌برد و خارج از شهر در البرز کوه مخفیانه بزرگ می‌شود. پس از ۱۸ سال، فریدون جوان با یاری دیگر جوانان ایران‌زمین که از چنگال ضحاک گریخته‌اند، بر علیه او قیام می‌کند و مردم به رهبری کاوه آهنگر نیز بدو می‌پیوندند. فریدون در نبرد موفق به شکست ضحاک می‌شود اما به سفارش شهرسپ او را نمی‌کشد و برای عبرت سایر ستمگران تاریخ او را تا ابد در کوه دماوند به زنجیر می‌کشد.


## شخصیت‌ها

## گویندگی
* سرپرست گویندگان: سعید مظفری
* صداگذاری و ترکیب صدا: محمدحسین ذاکری
* راوی: ناصر احمدی

## جوایز
مجموعه *افسانه ماردوش* از زمان پخش جوایز بسیاری را کسب کرده است:
* تندیس نقره‌ای در بخش بهترین فضاسازی از پنجمین جشنواره پویانمایی تهران به کارگردان در سال ۱۳۸۵.
* تندیس سرو طلایی در بخش بهترین موسیقی از نخستین جشنواره تلویزیونی جام جم در سال ۱۳۹۰.
* تندیس سرو طلایی در بخش ویژه برای بهترین کارگردانی از نخستین جشنواره تلویزیونی جام جم در سال ۱۳۹۰.
* نامزد بهترین طراحی لی‌اوت و ترکیب‌بندی پویانمایی برای عبدالعزیز درویشی، ابراهیم وطن‌پرست و معین صمدی، بهترین دوبله پویانمایی برای سعید مظفری و بهترین اثر پویانمایی بلند، مجموعه و مجموعه تلویزیونی در نخستین جشنواره تلویزیونی جام جم در سال ۱۳۹۰.
* نامزد بهترین فیلم، بهترین کارگردانی، بهترین انیماتور و بهترین دستاورد فنی-هنری در بخش پویانمایی دومین جشنواره بین‌المللی فیلم ویدئویی یاس در سال ۱۳۹۳.

## منابع

## پیوند به بیرون
* افسانه ماردوش: بزرگ‌ترین انیمیشن عروسکی ایران زیر ذره‌بین–ایستانما
* پلی‌لیست تماشای مجموعه–یوتیوب

رده:اقتباس‌های داستان پادشاهی ضحاک
رده:فیلم‌ها به زبان فارسی
رده:فیلم‌های ایرانی کودکان
رده:فیلم‌های پویانمایی ایرانی
رده:فیلم‌های حماسی
رده:فیلم‌های فانتزی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:برنامه‌های تلویزیونی به زبان فارسی
رده:اسطوره‌شناسی ایرانی در فرهنگ عامه