تریسکل

**تریسکِل**  یک *[[سیستم‌عامل]] رایانه‌ای [[شبه یونیکس]] می‌باشد و همچنین یکی از [[توزیع گنو/لینوکس|توزیع‌های گنو/لینوکس]] مبتنی بر [[دبیان]] و [[اوبونتو (سیستم‌عامل)|اوبونتو]] که از [[هستهٔ لینوکس]] صد در صد آزاد که [[لینوکس-لیبره]] نامیده می‌شود استفاده می‌کند و هیچ‌گونه بستهٔ نرم‌افزاری یا [[سفت‌افزار]] غیرآزاد در آن وجود ندارد. هدف از تولید این سیستم‌عامل ایجاد سیستم‌عاملی صد در صد آزاد می‌باشد که در عین ارایهٔ آزادی کامل به کاربر، کامل و استفاده از آن آسان باشد. تریسکل یکی از معدود توزیع‌هایی است که توسط [[بنیاد نرم‌افزار آزاد]] به عنوان توزیعی معرفی شده که تماماً از نرم‌افزارهای آزاد تشکیل شده‌است. منابع مالی توزیع تریسکل، کمک‌های مردمی است. لوگوی تریسکل یک [[تریسکلیون]] است که از نمادهای [[سلت‌ها]]ست.

== بررسی اجمالی ==
در حال حاضر چهار نسخهٔ پایه از تریسکل موجود است.

=== تریسکل ===
نسخهٔ استاندارد توزیع تریسکل که شامل [[محیط رومیزی]] [[ماته (محیط رومیزی)|ماته]]، [[رابط کاربر گرافیکی]] و زبان‌های فارسی و انگلیسی و ۴۸ زبان دیگر است و در قالب [[دیسک ایمیج]] ۲٬۵گیگابایتی موجود می‌باشد. در صورت اتصال به اینترنت هنگام نصب توزیع، می‌توان ترجمه‌های دیگر را هم دانلود و استفاده کرد.

=== تریسکل مینی ===
تریسکل مینی جایگزینی برای تریسکل اصلی است که برای اجرا روی [[نت‌بوک]]‌ها و سخت‌افزارهای ضعیف و قدیمی طراحی شده‌است. این نسخه، از محیط رومیزی [[LXDE]]، [[جی‌تی‌کی]] سبک و [[سامانهٔ پنجرهٔ اکس]] به‌جای برنامه‌های [[گنوم]] و [[کیوت]]-[[کی‌دی‌ئی|کی‌دی‌ای]] استفاده می‌کند.

=== تریسکل شوگر ===
[[شکر (محیط میزکار)|شکر (شوگر)]] یک محیط رومیزی آزاد و متن‌باز است که با هدف استفادهٔ تعاملی کودکان ساخته شده‌است. شکر در این نسخه، جایگزین محیط رومیزی ماته شده‌است.

=== تریسکل Netinstall ===
این یک نسخهٔ بسیار کم‌حجم شامل حداقل نرم‌افزارها برای نصب متنی و وابسته به اینترنت است که بسته‌های لازم را از اینترنت دریافت می‌کند.

== تاریخچه ==
این پروژه در سال ۲۰۰۴ میلادی و با حمایت [[دانشگاه ویگو]] در [[اسپانیا]] آغاز شد و به صورت رسمی در آوریل سال ۲۰۰۵ با حضور [[ریچارد استالمن]] رئیس [[بنیاد نرم‌افزار آزاد]] به همگان معرفی شد.

در ۱۱ دسامبر سال ۲۰۰۸ تریسکل به لیست توزیع‌های ۱۰۰ درصد آزادی که توسط بنیاد نرم‌افزار آزاد انتشار می‌یابد، اضافه گردید.

== استفاده‌ها ==
در حال حاضر تمامی [[سرور (رایانه)|سرورهای]] [[پروژه گنو|پروژهٔ گنو]] از تریسکل استفاده می‌کنند. و همچنین [[ریچارد استالمن]] از این [[توزیع بر]] روی رایانه شخصی خود استفاده می‌کند.

== انتشارها ==


از نسخهٔ ۶ و به بعد، تریسکل تنها بر پایهٔ نسخه‌های با پشتیبانی طولانی مدت (LTS) اوبونتو ارائه می‌گردد ولی در گذشته این توزیع بر پایهٔ تمامی نسخه‌های اوبونتو منتشر می‌گردید که به دلیل کمبود نیروی انسانی مجبور به تغییر رویه شد.


== نظرات ==
[[ریچارد استالمن]] در ژانویهٔ ۲۰۱۵ اعلام کرد که از تریسکل بر روی [[تینک‌پد]] اکس۶۰ خود استفاده می‌کند.

== سخت‌افزار ==
معماری‌های [[آی‌ای-۳۲]] و [[X86]] که جزو [[چیپست]]‌های سازگار با نرم‌افزار آزاد هستند نیز از نسخهٔ ۵٫۵ توسط تریسکل پشتیبانی می‌شوند.

== نرم‌افزارها ==
* *'هسته**: [[لینوکس-لیبره]] به عنوان [[هسته (رایانش)|هسته]] استفاده می‌گردد.
* **مرورگر وب**: در حال حاضر به صورت پیش‌فرض از [[Abrowser]] که مرورگری بر پایهٔ [[موزیلا فایرفاکس]] است استفاده می‌گردد. در نسخهٔ بعدی این سیستم‌عامل، مرورگر [[گنو آیس‌کت]] جایگزین شده و Abrowser بازنشسته می‌شود.
* **فلش**: به دلیل [[نرم‌افزار انحصاری|غیرآزاد]] بودن [[ادوبی فلش پلیر]]، تریسکل آن را ارائه نمی‌کند و برای دیدن فایل‌های [[اس دابلیو اف]] می‌بایست از [[جی‌نش]] استفاده نمود.
* **رایانامه‌خوان''': اوولوشن به عنوان رایانامه‌خوان پیش‌فرض استفاده می‌گردد. همچنین می‌توان icedove را که برپایهٔ موزیلا تاندربرد است، از طریق مخازن نصب نمود.

## جستارهای وابسته

* توزیع سیستم گیکس
* دبیان
* گنوسنس

## پانویس

## منابع
## پیوند به بیرون
* وبگاه تریسکل
* تریسکل در دیستروواچ

رده:توزیع‌های لینوکس چندزبانه
رده:توزیع‌های مبتنی بر اوبونتو (سیستم‌عامل)
رده:لوح فشرده زنده
رده:نرم‌افزارهای ۲۰۰۷ (میلادی)