جام حذفی فوتبال ایران

**جام حذفی فوتبال ایران** نام مسابقات حذفی فوتبال در ایران است که تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷ **جام پهلوی** نام داشت. این جام در بزرگداشت و یادبود آزادسازی خرمشهر با عنوان «**یادوارهٔ آزادسازی خرمشهر**» برگزار می‌شود، باشگاه فوتبال استقلال با هشت قهرمانی بیشترین قهرمانی را دارا می‌باشد.

هم‌اکنون فدراسیون فوتبال ایران این جام را به صورت تک‌حذفی و تک‌بازی برگزار می‌کند و سهمیه مستقیم ایران در لیگ قهرمانان آسیا ۲ به قهرمان جام حذفی تعلق می‌گیرد. قهرمان جام حذفی، نمایندهٔ ایران در لیگ قهرمانان آسیا ۲ است و با برگزاری شش مسابقه هر تیمی می‌تواند به مسابقات آسیایی صعود کند.از سال ۱۳۵۵ تاکنون ۳۸ دوره از مسابقات جام حذفی برگزار شده است و ۱۵ تیم قهرمانی در این جام را تجربه کرده‌اند.

## پیشینه
بندانگشتی|upright|جام قهرمانی از ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۴
بندانگشتی|upright|جام قهرمانی از ۱۳۹۵ به بعد

مسابقات جام حذفی ایران برای نخستین بار در سال ۱۳۵۵ برگزار شد. در ابتدا این رقابت‌ها به «جام پهلوی» معروف بود و پس از انقلاب ۱۳۵۷ با نام «جام حذفی» برگزار می‌شود. تیم ملوان بندرانزلی با برتری ۴−۱ برابر تراکتور تبریز در فینال جام حذفی ۱۳۵۵، نخستین عنوان قهرمانی جام حذفی ایران را به خود اختصاص داد.

تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ایران یک دورهٔ دیگر از مسابقات حذفی به انجام رسید که با قهرمانی تاج تهران همراه بود. پس از آن به دلیل وقوع انقلاب اسلامی و آغاز جنگ ایران و عراق مسابقات جام حذفی ایران برای ۸ سال (از ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۵) برگزار نشد.

در سال ۱۳۶۵ مسابقات جام حذفی دوباره از سر گرفته شد. از سال ۱۳۶۵ تا ۱۳۶۸ که لیگ سراسری فوتبال باشگاه‌های ایران وجود نداشت، جام حذفی تنها مسابقات سراسری و ملی ایران به‌شمار می‌رفت و قهرمان آن به مسابقات جام باشگاه‌های آسیا راه پیدا می‌کرد. با این حال پس از آغاز دوبارهٔ مسابقات لیگ سراسری در ایران و بنیان‌گذاری مسابقات جام برندگان جام آسیا توسط کنفدراسیون فوتبال آسیا در فصل ۹۱–۱۹۹۰، نحوهٔ مشخص شدن نمایندگان ایران در مسابقات آسیایی دگرگون شد؛ بدین ترتیب که قهرمان لیگ فوتبال ایران به قدیمی‌ترین و بالاترین سطح مسابقات جام قارهٔ آسیا با نام جام باشگاه‌های آسیا راه می‌یافت و قهرمان جام حذفی ایران راهی مسابقات جام برندگان جام آسیا می‌شد. ای‌اف‌سی در فصل ۲۰۰۳–۲۰۰۲، تصمیم به انحلال مسابقات جام برندگان جام آسیا و سوپر جام آسیا گرفت. در پی این تصمیم، قهرمان مسابقات جام حذفی به رقابت‌هایی با نام لیگ قهرمانان آسیا راه می‌یافت که ادامه مسابقات جام باشگاه‌های آسیا بود و همین موضوع، اهمیت ویژه‌ای را به مسابقات جام حذفی بخشید. با تصمیم ای‌اف‌سی در فصل ۲۵–۲۰۲۴، قالب مسابقات تغییر کرد و مسابقات در سه سطح برگزار می‌شود؛ از این پس قهرمان و نایب قهرمان لیگ فوتبال ایران به بالاترین سطح مسابقات جام قارهٔ آسیا با نام لیگ نخبگان آسیا راه می‌یابند به دلیل کاهش سهمیه ایران تا فصل ۲۷–۲۰۲۶ سهمیه پلی‌آف ایران در لیگ نخبگان آسیا به نایب قهرمان لیگ برتر ایران تعلق می‌گیرد و قهرمان جام حذفی ایران، نمایندهٔ ایران در لیگ قهرمانان آسیا ۲ خواهد بود.

## آمار تماشاگران

## دوره‌های جام حذفی
جدول زیر نشان دهنده دوره‌های برگزار شده جام حذفی به همراه تعداد تیم‌های حاضر در هر دوره، قهرمان آن دوره و تاریخ‌های آغاز و پایان هر دوره است. در بسیاری از دوره‌های جام حذفی بازی‌های فینال به صورت رفت و برگشتی انجام شد، در آن دوره‌های تاریخ پایان جام حذفی، تاریخ بازی برگشت فینال در نظر گرفته شده است.

## برندگان و فینالیست‌ها

### قهرمانی‌ها بر پایه تیم‌ها

منبع: رده‌بندی جام حذفی ایران

### قهرمانی بر پایه شهر

### قهرمانی بر پایه استان

* توضیح: پیش از تشکیل استان البرز در سال ۱۳۸۹، کرج یکی از شهرهای استان تهران بود؛ بنابراین تیم بهمن کرج نیز در زمان قهرمانی یکی از نمایندگان استان تهران بوده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست مربیان برنده جام حذفی فوتبال ایران
* سوپر جام فوتبال ایران
* لیگ برتر خلیج فارس
* لیگ آزادگان
* لیگ دسته دوم فوتبال ایران
* لیگ دسته سوم فوتبال ایران

## منابع

* فهرست قهرمانان جام حذفی در وبگاه RSSSF
* تاریخچه کامل و نتایج همه فینال‌های جام حذفی تابناک

## پیوند به بیرون


رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۷۵ (میلادی) در ایران
ایران
رده:رقابت‌های قهرمانی فوتبال در ایران
رده:رویدادهای ورزشی تکرارشونده بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۷۵ (میلادی)
رده:مسابقات فوتبال ایران
رده:فوتبال ایران در ۲۴–۲۰۲۳ (میلادی)