آرامگاه سرداران مکری

**آرامگاه سرداران مکری** یا **آرامگاه سرداران بوکان** بنای تاریخی در بوکان واقع در استان آذربایجان غربی است. این بنا مربوط به دوره قاجار بوده و داخل پارک عمومی ملت این شهر واقع شده و در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این اثر تاریخی در سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور با عنوان «مقبره سردار بوکان» ثبت شده است. 

در این آرامگاه چندتن از نوادگان عزیزخان مکری سپهسالار و داماد میرزا محمد تقی‌خان فراهانی (امیر کبیر) و برخی از مشاهیر بوکان به خاک سپرده شده‌اند. بنای مذکور با معماری سنتی یکی از آثار دورهٔ قاجار و جنگ جهانی اول محسوب می‌شود.

## معماری
گنبد سردار با معماری سنتی بنا شده است و با توجه به سبک معماری و نیز زندگی‌نامه سردار محمدحسین خان مکری مربوط به دوره قاجار است. مقبره سردار شامل یک حیاط کوچک در ضلع جنوبی و ساختمان مقبره است. مقبره بنایی مستطیل شکل به ابعاد تقریبی ۱۳ در ۱۵ متر و مساحت مقبره در حدود ۱۹۸ متر مربع بوده و دارای یک گنبد مرکزی ایوان دار که برای اجرای گوشه سازی گنبد از روش طاق بند استفاده و دارای دو دهلیز در طرفین می‌باشد.

پلان گنبد خانه با الگوی چلیپا بنا شده و دارای شاه‌نشین است و مصالح بکار رفته در بنا در قسمت پی از سنگ لاشه به صورت تفلیسی و دیوارها و گنبد و طاق‌ها از آجر چهارگوش بوده و در ضلع جنوبی که ورودی بنا را تشکیل می‌دهد ایوانی با دو ستون سنگی قرار گرفته است که زیبایی خاص به مجموعه داده و با الگوی سه دری ساخته شده است.

از مهم‌ترین عناصر تزیینی این بنا آجرکاری به شیوه خفته راسته است که تمامی فضاها و عناصر در هماهنگی با یکدیگر قرار گرفته‌اند و تنها ناهماهنگی که این در بنا وجود دارد و می‌توان به آن اشاره کرد این است که فضای گنبدخانه دارای یک نورگیر وسیع در نمای اصلی بنا است که فاقد تقارن و تعادل در نما است.

## اسامی دفن شدگان
### خانوادهٔ سردار بوکان
در این بنا، چهار تن از خانوادۀ سردار عزیزخان مُکری (معروف به سردار بوکان) دفن شده‌اند. اسامی آن‌ها به شرح زیر است:
* محمدحسین خان مکری (نوۀ عزیزخان سردار و فرزند سیف‌الدین خان مُکری)
* حسنی جهان خانم، دختر پاشاخان مکری همسر سیف الدین و مادر محمد حسین خان
* علی خان مکری، فرماندار و تنها فرزند پسر محمدحسین خان مکری
* کبری خانم، دختر محمدحسین خان

### مشاهیر
همچنین چندین تن از مشاهیر و روحانیون سرشناس این منطقه، نیز در حیاط یا داخل گنبد در کنار خانوادۀ سردار، به خاک سپرده شده‌اند. اسامی آن‌ها به شرح زیر است:
* قاضی حسین مکری
* ملا محمد حسن ابن قزلجی
* عذرا خاتون قزلجی (فرزند ملاحسن)
* ملامحمد صادق حسن ابن قزلجی ملقب به قاضی کاکه حمه
* ملاسید جعفر حسینی (خلیفه شیخ حسام الدین)
* ملامحمدصادق قزلجی
* ملاعلی قزلجی
* خاتو نزاکت قاسمی
* هاجر خاتون هدایتی
* جعفر قزلجی

## مرمت
در ۲۹ آبان ۱۴۰۴ رئیس اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی بوکان از مرمت و ساماندهی آرامگاه سرداران مکری شامل سنگ‌فرش محوطه، ترمیم بخش‌های آسیب‌دیدۀ بنا، جدول‌کاری ورودی، سیم‌کشی و نورپردازی سقف خبر داد.

## نگارخانه

Sardar_dome_in_bukan_(iran)_(1).jpg|ورودی آرامگاه
Sardar dome in bukan (iran) (2).jpg|گنبد آرامگاه
Sardar_dome_in_bukan_(iran)_(3).jpg|نمایی از داخل
Sardar dome in bukan (iran) (4).jpg|ورودی گنبد
Sardar dome in bukan (iran) (5).jpg|ستون‌های از سنگ تراشیده شده
Sardar dome in bukan (iran) (6).jpg|پلکان‌هایی برای بالارفتن به پشت بام مقبره
Sardar dome in bukan (iran) (7).jpg|داخل آرامگاه
Sardar dome in bukan-old-1360s.jpg|تصویری قدیمی از این آرامگاه در اوایل دهه ۱۳۶۰ شمسی.


## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان بوکان
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان بوکان
رده:جاذبه‌های گردشگری بوکان
رده:ویکی‌سازی رباتیک