گاگریو

**گاگریو** در بختیاری و کهگیلویه به نام‌های دیگری مانندِ «گوگِریو» و «سُروُو» که مخففِ *سرودهٔ عزا* است گفته می‌شود.

گاگریوسبک‌های مختلفی داردکه هرطایفه ازهفت لنگ وچهارلنگ تا ایل‌های کهگیلویه هر کدام یک سبک خاص دارند،مثل سبک بهداروندباب،سبک دورکی باب،سبک چهارلنگ باب، سبک بویراحمدی، دشمن‌زیاری و بهمئی البته این سبکها درتمام مناطق بختیاری و کهگیلویه اجرا می‌شود و به پهنه‌ی جغرافیایی خاصی محدود نیست.

گاگریو که در گویش بختیاری، **دونگ دال** هم گفته می‌شود، یعنی نوای غمگین! قدیمی‌ترین گاگریوها به سبک زنانه خوانده می‌شوند. از این جهت که این سبک ازموسیقی، بسیار غمگین است، درهنگام مرگ و سوگواری افراد خوانده می‌شود. این سبک درمناطق هفت‌لنگ‌نشین و چهارلنگ‌نشین به یک صورت اجرامی شود. مردان نیزبه این سبک درمراسم‌های عزاداری تسلط کامل دارند و درحال حاضر، این سبک بیشتر توسط خواننده‌های آقا خوانده می‌شود.

## واژه‌شناسی
* گاگریو از دو بخشِ *گا* بمعنی گاه (زمان یا وقت) و *گریو* به معنی گریه ساخته شده و سرهم به معنای *زمان گریه* است.
* اگر گا را بمعنی گوی و گفتن و گِریو را بمعنیِ گریستن بدانیم، سرهم بمعنی *گفتن و گریستن* است. یعنی مراسمی که در آن می‌گویند و می‌گریند.

## محتوا
گاگِریوها شعر هستند و در دستهٔ اشعار بختیاری جای می‌گیرند. این اشعار به‌طور عمده در مراسمِ عزاداری بختیاری‌ها و بیشتر توسطِ زنان خوانده می‌شود اما امروزه با گسترش و دگرگونی وضعیتِ اجتماعی و ساخت مساجد و امکاناتِ صوتی، مردان نیز گاهی به خواندنِ گاگریو روی می‌آورند.

گاگریوها به‌طورمعمول با توجه به خصوصیاتِ فردِ در گذشته و توسط زنان به‌شکلِ فی البداهه خوانده می‌شوند و به‌طورمعمول با تغییرِ نام و کلمات، شعر را بگونه‌ای متناسب با وضعیتِ درگذشته می‌خوانند. مضمونِ این ابیات شرحِ خوبی، مِهر، میهمان نوازی، سوارکاری، تیراندازی، شجاعت و رشادتِ شخصِ درگذشته‌است. همچنین زنانِ در گذشته نیز به صفاتِ پاکدامنی، مهمان نواری، تلاش در خانه و مضامینی از این دست ستوده می‌شوند.

## وزن گاگریوها
در گاگریوها وزن و قافیه به‌طورمعمول رعایت می‌شود. هرچند که گاهی یک مصرع نسبت به مصرعِ پیشینِ خود، یک یا چند هجا بیشتر یا کمتر دارد. اما به‌طورمعمول وزن و قافیه در این اشعار به خوبی رعایت می‌شود. به‌طور خلاصه می‌توان گفت که بیشترِ زنانِ بختیاری طبعِ شعر داشته و اشعاری را به شخصِ درگذشته نسبت داده و با همخوانی و به‌شکلِ گروهی، با سوز و گدازی خاص می‌خوانند.

## رسوم
محورِ همهٔ اشعارِ گاگریو، غم و عزاست. در آغازِ خواندنِ گاگریو، رسم بر اینست که یکی از زنانِ سرشناس و «بی بی»‌های ایل شروع به خواندنِ بیتی از گاگریوه می‌کند و همهٔ زنان نیز با وی همنوا می‌شوند و آن بیت، بیتِ ترجیعی می‌ماند که زنان پس از خواندنِ هر چند بیتی آن بیت را دوباره تکرار می‌کنند. به‌طورمعمول پس از خواندنِ چهل بیت یا کمتر، زنِ دیگری خواندنِ اشعار و تکرارِ آن‌ها را بعهده می‌گیرد و زنانِ دیگر نیز با وی همنوا شده و این کار در مجالسِ ترحیم ممکنست ساعت‌ها به درازا بینجامد.

## انواع گاگریو
گاگریوها با توجه به محتوای آن‌ها به چند دسته تقسیم می‌شوند:
* گاگریوهایی که در وصفِ اندام و جسمِ فرد در گذشته‌است.

مانند:
* بی کسی:

* گاگریوهایی در وصفِ ایمان و نیکی‌های اخلاقیِ فردِ درگذشته:

* گاگریوهایی در شِکوه از روزگار و فلک و چرخِ گردون:

* گاگریوهایی که حالتِ سیاسی داشته‌اند و دربارهٔ کسانی سروده می‌شوند که به حکمِ حکام کشته می‌شوند.
* گاگریوهایی که تنها حالتِ غم‌انگیز و تأثر بر مرگِ عزیزان دارد.

## منابع

* آسمند جونقانی، علی. تاریخ ادبیات در قوم بختیاری. چاپ نخست ۱۳۸۰. 

## پیوند به بیرون
* نمونه یک گاگریو حماسی

*
رده:اتحادیه‌های ایلی
رده:استان اصفهان
رده:استان چهارمحال و بختیاری
رده:استان خوزستان
رده:استان لرستان
رده:اقوام در استان خوزستان
رده:اقوام در ایران
رده:بومیان غرب آسیا
رده:جوامع مسلمان
رده:عشایر اوراسیا
رده:فرهنگ لری