open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
استبرق

**استبرق**، **خرک**، **قِلَپلَپ**  نام یک گونه از سرده خرک یا سرده استبرق است. از الیاف این گیاه برای بافت پارچه‌های دیبا استفاده می‌شده‌است. همچنین در قدیم از شیرهٔ این ﮔﯿﺎه ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﮔﺮﻡ ﻭ ﺧﺸﮏ ﻭ ﺑﯿﺎﺑﺎﻧﯽ ﻣﯽ‌ﺭﻭﯾﺪ، ﺑﺮﺍﯼ ﺩﺭﻣﺎﻥ ﺟﺬﺍﻡ، ﺯﺧﻢ ﻭ ﺩﺭﻣﺎﻥ ﺑﯿﻤﺎری‌های ﮐﺒﺪﯼ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﯽ‌شد.

## نگارخانه

پرونده:درخت بزرگ استبرق در آبپخش.jpg|درخت استبرق بزرگ در ناحیه آب‌پخش
پرونده:تصویری از بوته جوان و تازه روئیده درخت غرق در آبپخش.jpg|بوته کوچک و تازه روییده گیاه استبرق در منطقه آب‌پخش
پرونده:درخت استبرق.jpg|درخت بزرگ استبرق در شهر گُشت، شهرستان سراوان


## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:استبرق (زیرتیره)
رده:سدوم و عموره
رده:گونه‌های گیاهی مهاجم در استرالیا
رده:گیاگان شمال آفریقا
رده:گیاگان اریتره
رده:گیاگان اسرائیل
رده:گیاگان افغانستان
رده:گیاگان الجزایر
رده:گیاگان ایران
رده:گیاگان پاکستان
رده:گیاگان خاورمیانه
رده:گیاگان صحرای بزرگ آفریقا
رده:گیاگان صحرای غربی
رده:گیاگان غرب آسیا
رده:گیاگان مدیترانه‌ای
رده:گیاگان مراکش
رده:گیاگان مصر
رده:گیاگان هندوچین
رده:گیاگان یمن
رده:گیاگان آفریقا
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۸۱۱ (میلادی)
رده:گیاهان خوراک پروانه
رده:گیاهان سمی
عباس خلیلی

**عباس خلیلی عراقی** دیپلمات، شاعر، نویسنده و مدیر روزنامهٔ اقدام بود. او پدر سیمین بهبهانی، نویسنده و غزل‌سرای معاصر ایرانی بود.

عباس خلیلی نوهٔ حاج ملا علی خلیلی تهرانی بود. میرزا حسین خلیلی تهرانی از رهبران مشروطه ایران، عموی پدر اوست. او به دو زبان فارسی و عربی شعر می‌گفت و حدود ۱۱۰۰ بیت از ابیات شاهنامهٔ فردوسی را به عربی ترجمه کرده‌است و در ضمن چند رمان نیز به قلم او منتشر شده‌است. برادر او، جعفر خلیلی، نویسندهٔ معروف عراقیست.

عباس خلیلی یکی از دوازده سران قیام نجف در سال ۱۹۱۷ بود. پس از شکست این قیام، او از طرف قوای اشغالگر انگلیس به اعدام محکوم شد ولی پس از یک سفر پر ماجرا توانست به ایران فرار کند و باقی عمر خود را در ایران گذراند. او در تهران روزنامه اقدام را منتشر می کرد که روزنامه ای تندرو و انتقادی به شمار می رفت و خشم برخی مقامات را بر می انگیخت. در اسفند ۱۳۰۰ قوام‌السلطنه از روزنامه اقدام به مجلس شورای ملی شکایت کرد چون در یکی از نوشته های روزنامه متهم شده بود که در زمانی که والی خراسان بوده، ۱۹۳ هزار تومان اختلاس کرده است. قوام‌السلطنه از مجلس خواست کمیسیونی تشکیل دهد و به ادعای روزنامه اقدام رسیدگی کند. سال بعد که قوام‌السلطنه نخست وزیر شد حملات اقدام به او ادامه یافت تا اینکه سرانجام در اواخر پاییز ۱۳۰۱ این روزنامه توقیف شد.

عباس خلیلی از کسانی بود که همراه با دکتر محمد مصدق در آبان ۱۳۲۸ جبههٔ ملی ایران را تشکیل دادند.

او اکثر عمر خود را با استفاده از قلم خویش در ستیز با حکومت‌های عصر گذارانید. در طول عمر هفده بار بازداشت و چهار بار نیز تبعید محکوم شد.

از شش فرزند عباس خلیلی به غیر از سیمین بهبهانی، دکتر مهیار خلیلی و دکتر کامیاب خلیلی نیز در ادبیات فعال بوده و آثار متعددی در تاریخ و پارسی‌شناسی به وجود آورده‌اند.

عباس خلیلی در ۲۱ بهمن ماه ۱۳۵۰ بر اثر سکتهٔ مغزی در تهران در ۷۸ سالگی درگذشت. پیکرش در آرامگاه خاندان خلیلی در بهشت زهرای تهران (آرامگاه شماره ۷۲) به خاک سپرده شد.

از جمله آثار به جامانده از او، می‌توان به رمان‌های «روزگار سیاه»، «انتقام» و «انسان و اسرار شب» اشاره کرد.

## آثار
*الاعتذار محمد و القرآن
*روزگار سیاه - (مهر ۱۳۰۳)
* انتقام - (مرداد ۱۳۰۴)
* انسان - (۱۳۰۴)
*اسرار شب - (فروردین ۱۳۰۵)
* کوروش کبیر - (۱۳۴۹)
*پرتو اسلام (۱۳۱۷)

## منابع

* زندگی‌نامه سیمین بهبهانی
* 

## پیوند به بیرون

رده:اعضای جبهه ملی ایران
رده:اهالی نجف
رده:خاندان خلیلی تهرانی
رده:درگذشتگان ۱۳۵۰
رده:دیپلمات‌های اهل ایران
خلیلی
خلیلی
رده:زادگان ۱۲۷۲
رده:غزل سرایان اهل ایران
رده:شاعران مرد اهل ایران
رده:زادگان ۱۸۹۶ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۱۹۷۲ (میلادی)
رده:اهالی ایران در سده ۲۰ (میلادی)
رده:سفیران ایران
رده:ناشران روزنامه اهل ایران
رده:عراقی‌های مهاجرت‌کرده به ایران
رده:کارآفرینان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
رده:سفیران ایران در اتیوپی
رده:سفیران ایران در یمن
پیتر گالیسون

بندانگشتی|چپ|200px
**پیتر لوئی گالیسون**  استاد تاریخ علم و فیزیک دانشگاه هاروارد است. او مدرک پی‌اچ‌دی خود را در سال ۱۹۸۳ در فیزیک و تاریخ علم با هم از دانشگاه هاروارد دریافت کرد. او همچنین نویسندهٔ کتاب‌هایی در بارهٔ تاریخ علم است که در بین آنها می‌توان از *امپراتوریِ زمان: ساعت‌های [[اینشتین]] و نقشه‌های [[آنری پوانکره|پوانکره]]* نام برد.

## کتاب‌شناسی
* *امپراتوریِ زمان: ساعت‌های [[اینشتین]] و نقشه‌های [[آنری پوانکره|پوانکره]]* 

## پیوند به بیرون
* صفحهٔ گالیسون در وب‌گاه تاریخ علم هاروارد
* صفحهٔ گالیسون در وب‌گاه فیزیک هاروارد 
* مقالهٔ نیویورک‌تایمز در بارهٔ گالیسون

رده:استادان بخش تاریخ دانشگاه استنفورد
رده:استادان بخش فلسفه دانشگاه استنفورد
رده:استادان بخش فیزیک دانشگاه استنفورد
رده:استادان دانشگاه استنفورد
رده:استادان دانشگاه هاروارد
رده:اعضای مجمع فیلسوفان آمریکا
رده:افراد زنده
رده:برندگان بورس مک‌آرتور
رده:تاریخ علم
رده:تاریخ‌نگاران اهل ایالات متحده آمریکا
رده:تاریخ‌نگاران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:تاریخ‌نگاران سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:تاریخ‌نگاران علم
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه هاروارد
رده:دریافت‌کنندگان جایزه گوگنهایم
رده:زادگان ۱۹۵۵ (میلادی)
رده:فیزیک‌دانان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فیزیک‌دانان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فیلسوفان علم
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان مرد غیرداستانی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان مدرسه تحصیلات تکمیلی هنر و علوم هاروارد
رده:تاریخ‌نگاران فناوری
رده:فیلسوفان ذهن
رده:فیلسوفان فناوری
رده:اعضای انجمن فیزیک آمریکا
نقشه (ابهام‌زدایی)

واژه **نقشه** در زبان فارسی به چند معنی به کار می‌رود:

* نقشه (زمین) : نمایشی دقیق از عوارض زمین
* نقشه (فنی) : نمایشی دقیق از قطعات و دستگاه‌ها
* نقشه (راهبرد) : برنامه‌ای برای رسیدن به هدف

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی نام خانوادگی
سرسپریان

**سَرسِپَریان** (Cephalaspis) جنسی از ماهیان زرهدار لجن‌خوار از رده استخوان‌زرهیان (Osteostraci) بودند که در اوایل دوونین در آب‌های شیرین اروپای غربی زندگی می‌کردند.

سرسپریان جزو سرسپرریختان (Cephalaspidomorphi) دانسته‌شده هرچند این رده هنوز طبقه‌بندی نشده‌است.

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۳۱ دسامبر ۲۰۰۶.
* برابرهای واژه‌های علمی از:
عطری، مرتضی، *واژه‌نامه علوم زیستی،* دوجلدی، همدان: اداره انتشارات دانشگاه بوعلی‌سینا، ۱۳۸۴.

رده:سنگواره‌های توصیف‌شده در ۱۸۳۵ (میلادی)
رده:فسیل‌های وایومینگ
رده:ماهیان دوونین اروپا
رده:ماهیان دوونین پیشین اروپا
بئاته اوزه

بندانگشتی|350px|یک فروشگاه وابسته به شرکت بئاته اوزه در هامبورگ آلمان

**به‌آته اوزه**  (متولد: ۲۵ اکتبر ۱۹۱۹ در کرانز پروس شرقی درگذشت: ۱۶ ژوئیه ۲۰۰۱ در سانکت گالن سوییس)، خلبان و شرکت‌دار آلمانی بود.

## زندگی
اوزه ۲۵ اکتبر ۱۹۱۹ در کرانز، آلمان به دنیا آمد و در ۱۶ ژوئیه ۲۰۰۱ درسنت گالن سوییس درگذشت. او خلبان بدل کار زن در آلمان بود و بعد از جنگ جهانی دوم اولین فروشگاه مربوط به مسایل جنسی (سکس شاپ) در دنیا را باز کرد.

او سومین فرزند خانواده بود. دورهٔ کودکی خوبی داشت. پدر و مادرش شیطنت‌های او را محدود نمی‌کردند بلکه با عشق و علاقه از او حمایت می‌کردند. او آرزوی پرواز داشت. آن قدر که در کودکی پر مرغ جمع می‌کرد، برای خود بال می‌ساخت و از شیروانی می‌پرید.

با کمک پدرش موفق شد در یک مدرسهٔ خلبانی پرواز یاد بگیرد. او در شرکت‌های مختلف کار کرد و دردوره‌های مختلف هم شرکت کرد. در یکی از دوره‌ها با هانس اولریش اوزه(Hans-Jürgen Uhse) مربی و همسر آینده اش آشنا شد.

گرچه بآته هانس را دوست داشت اما نمی‌خواست با ازدواج امکان پرواز را از دست بدهد. ازدواج او همراه شد با جنگ جهانی دوم. هانس به جنگ رفت و بآته هم چنان به عنوان خلبان کار می‌کرد. آن‌ها در این مدت صاحب یک پسر شدند. هانس در جنگ کشته شد. بعد از جنگ خلبانی ممنوع شد وبآته برای گذران زندگی به فروش اجناس در بازار سیاه روی آورد. در این کار با مشکلات زنان خانه‌دار آشنا شد و متوجه شد زنان و مردان بازگشته از جنگ خواهان نزدیکی با هم هستند اما به دلیل وضعیت اقتصادی نامناسب فرزندی نمی‌خواهند. او از مادرش نکاتی در مورد روش‌های جلوگیری ازبارداری آموخته بود. با کمی تحقیق درین زمینه، دستورات لازم را در مجموعه‌ای گرد آورد و به قیمت ۵۰ فنیگ ۳۲ هزارنسخه از آن را فروخت.
او از ازدواج دومش با ارنست والتر روترموند(Ernst-Walter Rotermund) صاحب پسر دومی به نام اولریش شد. آن‌ها در سال ۱۹۷۹ از هم جدا شدند.
او کمی بعد کار خود را توسعه داد و فروشگاهی برای بهداشت روابط زناشویی باز کرد. پس از مدتی پلیس به شکایت شهرورندان بعضی محصولات آن را برخلاف شونات و طبیعت انسانی دانست. ناشران از قبول او در اتحادیه ناشران سرباز می‌زدند و در بازار سهام هم او را قبول نمی‌کردند.
او توانست پس ازمدتی هواپیمای شخصی بخرد وباز پرواز کند.
در سال ۱۹۹۶ موزه تاریخ روابط جنسی را به نام بآته اوزه را دربرلین تأسیس کرد.

## منابع

* Wikipedia-Autoren, "Beate Uhse," Wikipedia, Die freie Enzyklopädie, http://de.wikipedia.org/wiki/Beate_Uhse (بازبینی ۱ ژانویه ۲۰۰۷).
* Wikipedia contributors, "Beate Uhse-Rotermund," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/wiki/Beate_Uhse-Rotermund (بازبینی ۱ ژانویه ۲۰۰۷).

رده:آموزگاران جنسی
رده:افراد جنگ جهانی دوم اهل آلمان
رده:افسران لوفت‌وافه در جنگ جهانی دوم
رده:اهالی پروس خاوری
رده:اهالی زلنوگرادسک
رده:خلبانان آلمانی جنگ جهانی دوم
رده:خلبانان اهل آلمان
رده:درگذشتگان ۲۰۰۱ (میلادی)
رده:دریافت‌کنندگان صلیب نشان افتخار شایستگی جمهوری فدرال آلمان
رده:زادگان ۱۹۱۹ (میلادی)
رده:زنان در جنگ جهانی دوم
رده:زنان سده ۲۰ (میلادی) اهل آلمان
رده:زنان و تمایلات جنسی
رده:کارآفرینان اهل آلمان
رده:کارآفرینان صنعت سکس اهل آلمان
رده:هوانوردان زن اهل آلمان
رده:هوانوردان زن
کبوتر کوهپایه

بندانگشتی|(''Columba palumbus'')
[بندانگشتی| [تخم (کبوتر کوهپایه *Columba oenas*)]]

**کبوتر کوهپایه**  پرندهای خوش‌آواز از راسته کبوترسانان و ردهٔ کبوتریان است که آوای آن در فصل بهار خوش‌تر است. به کبوتر جنگلی (*Columba palumbus*) شباهت زیادی دارد. تفاوت این دو پرنده وجود نوار سفید روی بال و لکه سفید روی گردن در کبوتر جنگلی است. تفاوتش با کبوتر چاهی هم فقدان سفیدی زیر بال‌ها و داشتن شاهپرهای پرواز تیره‌تر است.

## پانویس

## منابع

* 

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:پرندگان اروپا
رده:پرندگان اوکراین
رده:پرندگان ایران
رده:پرندگان تاجیکستان
رده:پرندگان ترکیه
رده:پرندگان توصیف‌شده در ۱۷۵۸ (میلادی)
رده:پرندگان خاورمیانه
رده:پرندگان قرقیزستان
رده:پرندگان مرکز آسیا
رده:کبوتر (سرده)
رده:کبوترسانان
رده:کبوتریان
رده:گونه‌های جانوری نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
نیکلاس قدیس

**نیکلاس قدیس**  یا **سینت نیکلاس**  در حدود سال ۲۷۰ میلادی در آناتولی (شهر دمره در جنوب غربی ترکیه امروزی) متولد شد. وی را منشأ اصلی شخصیت بابا نوئل می‌دانند.
در آن سال‌ها مسیحیان زیر شکنجه‌های امپراتوری روم بودند. وی در سال ۳۴۳ میلادی در حالی درگذشت که اسقف شهر میر بود.

در روایات، حدود بیست معجزه به نیکلاس قدیس نسبت داده می‌شود که مهم‌ترین آن‌ها نجات جان سه کودک از دست قصابی سنگدل، حفظ کشتی حامل گندم از توفانی سهمگین و نجات عده‌ای از زندان می‌باشد.

پس از تصرف آسیای صغیر توسط ترکان سلجوقی در سال ۱۰۷۱، عده‌ای از تاجران و دریانوردان ایتالیایی در سال ۱۰۷۸ میلادی بقایای جسد وی را با کشتی به شهر باری در جنوب ایتالیا منتقل کردند.
[بندانگشتی|230px|راست|شمایل فلزی تازه‌ای از نیکلاس مقدس، کار هنرمند بلغاری گئورگی «چاپا» چاپکونوف که در آن حامی مقدس ماهیگیران ماهی‌ای در دست دارد. این [شمایل در گیلبرت‌هاوس شهر استنلی جزایر فالکلند قرار دارد.]]

او را حامی کودکان، دانش آموزان، معلمان، دریانوردان و تاجران نیز می‌نامند. از منطقه لورن فرانسه تا روسیه او را مقدس می‌شمارند و هر ساله مراسمی را به یاد وی برگزار می‌کنند.

از قرن ششم میلادی وی در منطقه لورن مقدس و مورد احترام بوده است و در سال ۱۴۷۷ میلادی به وی لقب پدر کشور و حامی لورن را می‌دهند.

تا دهه ۶۰ میلادی عید نیکلاس قدیس در لورن اهمیت بیشتری از عید نوئل داشته و هنوز نیز برخی این عید را مهم‌تر از عید نویل می‌شمارند. هر ساله در آخر هفته منتهی به ۶ دسامبر در منطقهٔ لورن به یاد این شخص مراسم با شکوهی برگزار می‌شود.

## منابع

* کتاب :Le grand Saint Nicolas des Lorrains - Jean Marie Gury


رده:آزار دیوکلتیانی
رده:اسقف‌های سده ۳ (میلادی)
رده:اسقف‌های سده ۴ (میلادی)
رده:اهالی امپراتوری روم شرقی در سده ۳ (میلادی)
رده:اهالی روم در سده ۴ (میلادی)
رده:بابا نوئل
رده:بشردوستان
رده:خاک‌سپاری‌ها در ترکیه
رده:درگذشتگان ۳۴۳ (میلادی)
رده:زادگان ۲۷۰ (میلادی)
رده:شخصیت‌های کریسمس
رده:فولکلور مسیحی
رده:قدیسان آناتولی
رده:قدیسان کلیسای آنگلیکان
رده:قدیسان کلیسای ارتدکس شرقی
رده:قدیسان مسیحی در سده ۴ (میلادی)
رده:قدیسان
رده:معجزه‌کنندگان
رده:یونانیان باستان آناتولی
برنامه هیلبرت

**برنامهٔ هیلبرت** (Hilbert's program) که به وسیلهٔ دیوید هیلبرت در دههٔ ۱۹۲۰ (م) فرمول‌بندی شد، بنا بود به بیان صوری (formal) همهٔ نظریّه‌های موجود در آن زمان به شکل یک مجموعهٔ متناهی از اصول موضوع پرداخته، و نیز براهینی ارائه نماید که آن اصول با هم سازگار است.

در ریاضیات، برنامه هیلبرت، که توسط ریاضیدان آلمانی، دیوید هیلبرت، در اوایل قرن ۲۰، تدوین شد، یک راه حل پیشنهادی برای بحران مبانی ریاضیات بود_ زمانی که مشخص شد که تلاش‌های اولیه برای روشن شدن مبانی ریاضیات از پارادوکس‌ها و ناسازگاری‌ها رنج می‌برد. به عنوان یک راه حل، هیلبرت پیشنهاد کرد که همه نظریه‌های موجود را با مجموعه ای محدود و کامل از اصول موضوعه پایه‌گذاری کند و اثبات سازگاری این اصول موضوعه ارائه دهد. هیلبرت پیشنهاد کرد که سازگاری سیستم‌های پیچیده‌تر، مانند تحلیل واقعی (real analysis)، برحسب سیستم‌های ساده‌تر قابل اثبات است. در نهایت، سازگاری تمام ریاضیات می‌تواند به حساب پایه (basic arithmetic) کاهش یابد.

## قضایای ناتمامیت گودل

گودل نشان‌داد که دست‌یابی به اغلب اهداف مورد پی‌گیری در برنامهٔ هیلبرت غیرممکن است، یا حدّاقل، چنان‌چه به آشکارترین صورت خود در نظر گرفته شوند، آن‌گونه خواهد بود.

قضیه‌های ناتمامیت گودل که در سال ۱۹۳۱ منتشر شد، نشان داد که برنامه هیلبرت برای حوزه‌های اصلی ریاضیات غیرقابل دستیابی است. گودل در قضیهٔ اول خود نشان داد که هر سیستم سازگار با مجموعه اصول موضوعه محاسبه پذیر، که قابلیت بیان حسابی را دارند، هرگز نمی‌تواند کامل باشد: می‌توان گزاره ای ساخت و صدق آن قابل نشان دادن باشد، اما نمی‌توان آن را از قوانین صوری این سیستم استنتاج کرد. در قضیه دوم خود، او نشان داد که چنین سیستمی نمی‌تواند سازگاری خود را ثابت کند، بنابراین مطمئناً نمی‌توان از آن برای اثبات سازگاری هر چیز قوی تر با قطعیت (یقین) استفاده کرد. این قضایا، فرضیهٔ هیلبرت، مبنی بر اینکه می‌توان برای اثبات سازگاری خود و به همین دلیل برای هر چیز دیگری، می‌توان از یک سیستم محدودکننده ای (finitistic system) استفاده کرد، را رد کرد.

به‌طور کلی، گودل در قضیهٔ اول خود، **ناتمامیت** یک سیستم صوری را نشان می‌دهد و در قضیهٔ دوم، **ناسازگاربودن** آن را اثبات می‌کند.

## منابع
رده:مسائل هیلبرت
رده:منطق ریاضی
رده:نظریه برهان
پوده‌خوار

[بندانگشتی|250px|یک سوسک [سرگین‌غلتان]]
در زیست‌شناسی به موجودات زنده‌ای که از لجن، فضله، ریزه، مواد اضافی و پوسیده، لاشه و نخاله تغذیه می‌کنند **پوده‌خوار**  گفته می‌شود. پوده‌خوار را بسته به مورد لجن‌خوار، گَندخوار و مرده‌خوار هم می‌گویند.

پوده‌خوارها مواد آلی را تجزیه می‌کنند و به زنجیره غذایی بازمی‌گردانند.

کرم‌های خاکی از شناخته‌شده‌ترین پوده‌خوارها هستند و به تغذیه از برگ پوسیده گیاهان و دیگر پیخال‌ها مشغولند.

گروه‌های پوده‌خوار عبارت‌اند از: هزارپایان، سرگین‌غلتان‌ها، خرخاکی‌ها، سرگین‌مگسان و سوسک‌های خاکسپار.

## جستارهای وابسته
* لاشه‌خوار
* گندروی
* همه‌چیزخوار
* گوشت‌خوار
* گیاه‌خوار

## پیوند به بیرون
* پوده‌خوارها در آکواریوم

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۳۱ دسامبر ۲۰۰۶.
* برابرهای واژه‌های علمی از:
عطری، مرتضی، واژه‌نامه علوم زیستی، دوجلدی، همدان: اداره انتشارات دانشگاه بوعلی‌سینا، ۱۳۸۴.

رده:پوده‌خوار
رده:رفتار تغذیه‌ای
رده:زیست‌شناسی خاک
رده:قارچ‌شناسی
سرگین‌مگسان

**سَرگین‌مَگَسان** (Scathophagidae) خانواده کوچکی از حشرات راسته دوبالان (Diptera)، زیرراسته کوته‌سَرونیان (Brachycera)، زیربخش کلاهکداران (Calyptratae)، بالاخانواده دوبال‌واره‌ها (Muscoidea) است.
سرگین در فارسی به معنی مدفوع است و سرگین‌مگسان جزئی از سرگین‌خواران بشمار می‌آیند.

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۳۱ دسامبر ۲۰۰۶. 
* برابرهای واژه‌های علمی از: 
* عطری، مرتضی، واژه‌نامه علوم زیستی، دوجلدی، همدان: اداره انتشارات دانشگاه بوعلی‌سینا، ۱۳۸۴.

## جستارهای وابسته
* سرگین‌چرخانان

رده:سرگین‌مگسان
رده:پوده‌خوار
رده:تیره‌های کوتاه‌شاخکان
سرگین‌چرخانان

**سَرگین‌چَرخانان** یا **سرگین‌غلتانان** (نام دیگر: شاخدارسوسکان) (نام علمی: Scarabaeidae) خانواده‌ای از حشرات از راستهٔ قاب‌بالان (Coleoptera)، بالاخانوادهٔ سرگین‌چرخان‌واره‌ها (Scarabaeoidea) هستند.

سرگین‌چرخانان سوسک‌هایی درشت پیکرند و میان ۵ تا ۶۰ میلی‌متر اندازه دارند. بسیاری از اینها رنگ‌های روشنِ فلزگونه دارند.

بندانگشتی|250px|لارو سرگین چرخان استرالیایی

## گونه‌ها
این خانواده شامل ۳۰هزار گونه از سوسک‌ها در سراسر جهان است. همهٔ گونه‌های این خانوادهٔ بزرگ را در زبانِ معمول به نام «سرگین‌غلتان» و «سرگین‌غلتانک» می‌شناسند.

برخی از گونه‌های شناخته شده خانواده سرگین چرخان عبارتند از:
* سرگین غلتانک
* سوسک‌های کرگدنی
* سوسک هرکول
* گل‌خراش‌ها
* کرم سفید ریشه

## نگارخانه

File:Green Scarab Beetle (Chiloloba acuta) W IMG_3437.jpg|
Image:Liparetrus.jpg|
Image:Scarabaeid sal.jpg|
Image:Punctate Flower Chafer02.jpg|
Image:Phyllotocus sp (Melolonthinae).jpg|
Image:Christmas beetle jan 2007.jpg|
Image:Jbadult.jpg|
Image:hercules.beetle.arp.jpg|
Image:Phyllophaga commonjunebeetle.jpg|
Image:Bankfield Museum 064.jpg|
Image:Polyphylla decemlineata MHNT femelle dos.jpg|
Image:Pachnoda-sinuata-mimicry.jpg|
Xylotrupes_socrates_(Siamese_rhinoceros_beetle).jpg|Xylotrupes socrates


## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۳۱ دسامبر ۲۰۰۶.
* برابرهای واژه‌های علمی از:
عطری، مرتضی، *واژه‌نامهٔ علوم زیستی*، دوجلدی، همدان: ادارهٔ انتشارات دانشگاه بوعلی‌سینا، ۱۳۸۴.

*
رده:اسکارابااویدئا
رده:تیره‌های سوسک‌ها
رده:سوسک‌ها
رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط پیر آندره لاتریه
جغجغک

**جغجغک**، **صابونک** (نام‌های علمی: Vaccaria pyramidata ،Vaccaria hispanica یاSaponaria vaccaria) یکی از علف‌های هرز یکساله اروپایی با گل‌هایی به رنگ صورتی کمرنگ است. جغجغک گیاهی دولپه‌ای از خانواده میخکیان (caryophyllaceae) است.

[بندانگشتی|300px|راست| از گیاهان خودرو با گل‌های بنفش، دامنه شمالی [کوهستان الوند]]

## پانویس

## منابع
* بر پایه داده‌هایی از وب‌گاه گیاه‌پزشکی (بهروز احراری)
* die.net

رده:سرده‌های گیاهی تک‌نماد
رده:میخکیان
میخکیان

**میخَکیان** یا **قرنفلیان** (Caryophyllaceae) خانواده‌ای از گیاهان دولپه‌ای ( Dicotyledon) از راستهٔ میخک‌سانان (Caryophyllales) است. میخک‌ها خانوادهٔ بزرگی با ۸۸ سَرده (جنس) و حدود ۲۰۰۰ گونه است.

## توصیف
میخکیان خانواده‌ای است از گیاهان علفی که در سراسر جهان یافت می‌شود. از سرده‌ها و گونه‌های آن می‌توان به میخک صدپر، قلیانک (سیلن) و میخک آتشی، قرنفل، جغجغک، صدفی‌سا و زمین‌گستر اشاره کرد. بسیاری از گونه‌های میخک‌ها گل‌های تزئینی به‌شمار می‌آیند ولی بسیاری نیز به عنوان علف هرز می‌رویند.

تمام انواع این تیره علفی بوده و گل‌های آن‌ها با تیره‌های دیگر تفاوت بسیار دارد. کاسهٔ گل در آن‌ها از پنج کاسبرگ ساخته شده که بیخ آن‌ها به هم نزدیک گشته و لوله‌ای می‌سازد که پنج کُنگره دارد و ممکن است کاسهٔ کوچک‌تر اضافی نیز داشته باشد. در گل میخک کاسبرگ‌ها به هم چسبیده ولی در انواع دیگر از یکدیگر جدا است. جام آن‌ها دارای پنج گلبرگ است که قسمت بالای آن‌ها به طرف خارج گل برگشته و لبهٔ آن‌ها بریدگی بسیار دارد. شمارهٔ پرچم‌های آن‌ها ده تاست و در دو حلقه قرار گرفته است. پنج پرچم در برابر کاسبرگ‌ها و پنج پرچم در مقابل گلبرگ‌هاست. ممکن است در بعضی گونه‌ها حلقهٔ دوم پرچم‌ها از میان برود و فقط پنج پرچم باقی بماند. 

مادگی آن‌ها دارای تخمدانی درشت و کلاله‌ای چندشاخه است و در برش تخمدان یک ستون مرکزی است که تخمک‌ها به اطراف آن ستون چسبیده‌اند. از روی شاخه‌های کلاله شمارهٔ برچه‌هایی که تخمدان را ساخته‌اند معلوم می‌شود. میوهٔ آن کپسولی است که از بالا شکاف خورده و دانه‌ها را بیرون می‌ریزد. برگ‌های تمام گیاهان قرنفلی ساده و متقابل و در محلی که به ساقه می‌چسبد گرهی برجسته تشکیل می‌دهد. قرنفلیان را از روی شکل گل‌ها به دو دسته تقسیم می‌کنند: اول دستهٔ میخک‌ها که قسمتی از کاسبرگ‌های آن‌ها به هم چسبیده است. 

این خانواده سرده‌های متعدد و گونه‌های بسیار دارد. گونهٔ سیلن به‌عنوان گیاه زینتی کاشته می‌شود. صابونی یا غاسول که ساقه‌های زیرین و ساقه و برگ آن دارای مادهٔ لعابی است و مانند صابون در آب کف می‌کند. لیخنس در مزارع گندم می‌روید و دانه‌های آن دارای مادهٔ سمی است که اگر با دانه‌های گندم مخلوط شود آن را سمی و خطرناک می‌کند و گل قرنفل که بریدگی‌های گلبرگ‌های آن زیادتر است. 

دستهٔ دوم گیاهانی هستند که کاسبرگ‌های آن‌ها به‌کلی از یکدیگر جدا است و گل‌های بسیار کوچک دارند مانند استلاریا وارناریا که در ماسه‌های کنار نهر آب می‌روید، و نوع چوبک که ریشه‌های ضخیم آن دارای مادهٔ لعابی است و به مصرف رخت‌شویی می‌رسد.

## نمونه‌هایی از میخک‌ها


Image:Nelken 8 Juni 2003.JPG|
Image:Starr 070730-7932 Dianthus caryophyllus.jpg|
Image:Dianthus from Sayada, Tunisia 2010.jpg|
Image:Dianthus monspessulanus.jpg|
Image:Dianthus carthusianorum 160505.jpg|
Image:Dianthus monspessulanus 6.JPG|
Image:Starr 070730-7934 Dianthus caryophyllus.jpg|
Image:Flor GDFL 660eue.jpg|
Image:Dianthus caryophyllus0.jpg|



## سرده‌ها

## جستارهای وابسته

* میخک
* میخک‌سانان
* میخک صدپر
* میخک قرنفلی
* میخک زینتی
* میخک آتشی

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۳۱ دسامبر ۲۰۰۶.
* برابرهای واژه‌های علمی از: عطری، مرتضی، واژه‌نامه علوم زیستی، دوجلدی، همدان: اداره انتشارات دانشگاه بوعلی‌سینا، ۱۳۸۴.

## پیوند به بیرون

میخکیان
رده:تیره‌های گیاهی
رده:دولپه‌ای‌ها
رده:گل‌ها
رده:گل‌های زینتی
رده:گیاگان ایران
سیلن آتشی

**میخک آتشی** یک گل وحشی از راسته میخک‌سانان (Caryophyllales)، خانواده میخکیان (Caryophyllaceae) و سَرده (جنس) قلیانک‌ها (Silene) است.

میخک آتشی دارای پنج گلبرگ کوچک دوشاخ با رنگ سرخ زیبا است. این گل به‌طور وحشی در دشت‌های جنگلی آمریکای شمالی می‌روید.

## نگارخانه

Image:Silene virginica.png|
Image:Fire_pink.png|


## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۱ ژانویه ۲۰۰۷. 
* برابرهای واژه‌های علمی از: 
عطری، مرتضی، *واژه‌نامه علوم زیستی،* دوجلدی، همدان: اداره انتشارات دانشگاه بوعلی‌سینا، ۱۳۸۴.

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:سیلن
رده:قلیانک‌ها
رده:گونه‌های امن NatureServe
رده:گونه‌های گیاهی نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:گیاگان آرکانزاس
رده:گیاگان آمریکای شمالی
رده:گیاگان تنسی
رده:گیاگان دلاور (ایالت)
رده:گیاگان کارولینای شمالی
رده:گیاگان کنتاکی
رده:گیاگان ویرجینیا
رده:گیاگان ویرجینیای غربی
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۷۵۳ (میلادی)
.ye

.ye دامنه اینترنتی کشور یمن است.

## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۲۲ دسامبر ۲۰۰۶.

رده:ارتباطات در یمن
رده:دامنه سطح‌بالای کد کشوری
رده:مقاله‌های خرد یمن
.yt

.yt دامنه اینترنتی مایوت (جزیره‌ای در اقیانوس هند و متعلق به فرانسه) است.

## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۲۲ دسامبر ۲۰۰۶.

رده:افزونه‌های امنیتی سامانه نام دامنه
رده:دامنه سطح‌بالای کد کشوری
رده:مایوت
رده:معرفی‌شده‌های ۱۹۹۷ (میلادی)
رده:معرفی‌شده‌های مرتبط با رایانه در ۱۹۹۷ (میلادی)
رده:متعلقات اینترنت بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۹۷ (میلادی)
.yu

.yu دامنه اینترنتی کشور یوگسلاوی بود. پس از فروپاشی یوگسلاوی این دامنه به کشور صربستان و مونته‌نگرو داده شد. پس از تقسیم دوباره این جمهوری به دو بخش صربستان و مونته‌نگرو، ISO برای صربستان .rs و برای مونته‌نگرو دامنه .me را رزرو داد.

## منابع

Wikipedia contributors, ".yu," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=.yu&oldid=198147548

رده:ارتباطات در یوگسلاوی
رده:انحلال‌های ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:انحلال‌های ۲۰۱۰ (میلادی) در صربستان
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۸۹ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۸۹ (میلادی) در یوگسلاوی
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۴ (میلادی) در صربستان
رده:دامنه سطح‌بالای کد کشوری
رده:صربستان و مونته‌نگرو
.ws

.ws دامنه اینترنتی اختصاص داده شده به ساموآ است.

این پسوند اینترنتی که در واقع مخفف «ساموآی غربی» است، اکثراً به عنوان مخفف «Web Site» عرضه می‌گردد و بسیاری از وب‌سایت‌های با این پسوند، هیچ‌گونه ارتباطی با ساموآ ندارند.

## منابع

Wikipedia contributors, ".ws," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=.ws&oldid=226816473

رده:ارتباطات در ساموآ
رده:دامنه سطح‌بالای کد کشوری
.wf

.wf دامنه اینترنتی اختصاص داده شده به والیس و فوتونا است.

## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۲۲ دسامبر ۲۰۰۶.

رده:ارتباطات در والیس و فوتونا
رده:دامنه سطح‌بالای کد کشوری
رده:افزونه‌های امنیتی سامانه نام دامنه
رده:والیس و فوتونا
هارون

[بندانگشتی|[تمثال (دین)|تمثال روسی از هارون، قرن ۱۸، صومعه کیزی، کاریلیا، روسیه]]

**هارون** (به انگلیسی: Aaron ,Ahărōn به معنای *کوه‌نشین*)نام فرزند عمران و یوکابد و برادر موسی و میریام (کُلثُم) بود که همراه با موسی به مصر رفت. یهودیان، مسیحیان، مسلمانان و بهاییان او را پیامبر می دانند و هارون فصیح سخن می‌گفت. و وزیر و همراه موسی در پیامبریش بود. هارون سه سال از موسی بزرگتر بود و در زمان سخن گفتن با فرعون در مصر هشتاد و سه سال داشت، هارون در کوه هور و در سرزمین فلسطین درگذشت.
و دارای چهار پسر به نام‌های
العازار، ناداب، ابیهو و ایتامار بوده‌است. هارون اولین کشیش بود و طبق سنت یهود همه کشیش‌ها فرزندان او می‌باشند. دختران هارون یا خواهران هارون یا خواهر روحانی برای خانم‌ها استفاده می‌شده‌است.

## هارون در قرآن
هارون در قرآن برادر موسی است که در امر رسالت به او کمک می‌کند. در هنگام برانگیخته شدن موسی به پیامبری، او از خداوند در خواست می‌کند که هارون را وزیر و همراه او قرار دهد چرا که او بهتر از موسی سخن می‌گوید. خدا با این درخواست موسی موافقت کرده و هارون را در امر رسالت با موسی همراه می‌کند. در داستان ارسال موسی برای دعوت فرعون، سخن مستقیمی در قرآن به هارون نسبت داده نشده‌است، بلکه تنها همراهی او با موسی در این امر از آیات قرآن پیداست.

### هارون و گوساله سامری

در هنگام عزیمت موسی به کوه طور برای میقات، موسی به قوم خود وعده می‌دهد که در ۳۰ روز آینده بازگردد، ولی این مدت به درازا کشیده و نهایتاً در ۴۰ روز به پایان می‌رسد. موسی وظیفه جانشینی قوم در این مدت را به هارون می‌سپارد و به او دستور می‌دهد که در قومش اصلاح کند و از راه مفسدان تبعیت نکند. اما پس از گذشت مدت ۳۰ روز وعده داده شده، سامری با طلاهایی که قوم موسی از فرعونیان با خود به همراه آورده بودند، گوساله‌ای طلایی درست می‌کند و قوم موسی را به پرستش آن دعوت می‌کند. تلاش‌های هارون برای پیش‌گیری قوم از پرستش گوساله بی‌فایده می‌ماند و بنی اسراییل به درخواست‌های هارون مبنی بر توحید و نپرستیدن بت پاسخ مثبت نمی‌دهد.
در همین حین خداوند به موسی اطلاع می‌دهد که سامری پس از رفتن او به میقات قوم را گمراه کرده‌است. موسی با اطلاع از این موضوع به سرعت و با خشم به سمت قوم خود بازمی‌گردد. پس از بازگشت موسی به میان قوم، موسی با هارون به سختی برخورد می‌کند و مطابق آیات قرآن موی و ریش هارون را گرفته و به سمت خود می‌کشد. هارون در توجیه سکوت خود در برابر گوساله پرستی قوم، می‌گوید که از این موضوع ترس داشته‌است که موسی پس از بازگشت او را متهم به ایجاد تفرقه در بنی اسراییل و عدم رعایت توصیه‌اش کند. در جای دیگر هارون در پاسخ سؤال موسی بیان می‌دارد که قوم او را تضعیف کرده‌اند و نزدیک بود که وی را به قتل برسانند، پس از موسی درخواست می‌کند که او را دشمن یاد نکند و با ظالمان یکسان نپندارد. بنابرین موسی برای خود و برادرش از خداوند طلب بخشش می‌کند، و خدا به پرستندگان گوساله وعده عذاب می‌دهد.
### شجره نامه

## پانویس

## منابع
* نویسندگان ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخه ۲۹ دسامبر ۲۰۰۶
* عاطف الزین، سمیح، داستان پیامبران علیهم السلام در قرآن، ترجمه علی چراغی، اول، تهران: ذکر، ۱۳۸۰، ISBN 964-307-163-4
* کتاب مقدس عهد عتیق و عهد جدید، ترجمه فاضل خان همدانی، ویلیام گلن، هنری مرتن، تهران: اساطیر، ۱۳۷۹، 
* 
* 

رده:افرادی که وجودشان بحث‌برانگیز است
رده:پیامبران در اسلام
رده:روحانیان سده ۱۵ (پیش از میلاد)
رده:شخصیت‌های تورات
رده:شخصیت‌های قرآن
رده:شخصیت‌های کتاب مقدس در اسلام
رده:شخصیت‌های کتاب مقدس
رده:موسی
هارون
رده:یهودیان مصر باستان
رده:قدیسان مسیحی از عهد عتیق
کاموس (دودمان هفدهم)

**کاموس** واپسین پادشاه از دودمان هفدهم مصر باستان در شهر تِبِس بود. شاید او پسر تائو دوم و برادر احمس یکم بنیادگذار دودمان هجدهم بوده باشد. پادشاهی او در پایان دوره دوم میانی سرنگون شد. پادشاهی او را میان سه تا پنج سال دانسته‌اند. اهمیت او در جنگ ابتکاریش با هیکسوس - که می‌رفت بر بخش بزرگی از مصر باستان چیره شود - می‌باشد.

## منابع

* نویسندگان ویکی‌پدیای انگلیسی؛ http://en.wikipedia.org/wiki/Kamose،Kamose ؛(نسخه ۱ ژانویه ۲۰۰۷)

رده:درگذشتگان ۱۵۴۹ (پیش از میلاد)
رده:درگذشتگان سده ۱۶ (پیش از میلاد)
رده:دودمان هفدهم مصر
رده:سال زادروز نامشخص
رده:فرعون‌های دودمان هفدهم مصر
احمس یکم

[بندانگشتی|[مومیایی سر اهمسه یکم]]
**اَحمُس یکم** فرعون مصر باستان و بنیان‌گذار دودمان هجدهم در این کشور بود. وی از دودمان پادشاهی شهر تب بود. پدرش تائو دوم و برادرش کاموسه واپسین فرمانروای دودمان هفدهم بود. احموس میان سال‌های ۱۵۵۰ تا ۱۵۲۵ پیش از میلاد مسیح فرمانروایی می‌کرد.

از روزگار پدربزرگ احمس تِبس با شورش هیکسوس که بر مصر سفلی چیره بودند، روبه‌رو بود. او هفت ساله بود که پدرش کشته شد و ده سال داشت که برادرش درگذشت و پس از مرگ برادر به پادشاهی رسید. وی پس از بر تخت نشستن خود را **نِپ‌پِهتی‌ره**  - به معنای «خداوند زور رع است» - نام نهاد.

او توانست هیکسوس را براند و شکست دهد و آن گاه به نوبه و کنعان پرداخت. او آنگاه به سامان دادن به کارهای کشوری پرداخت. وی شکار، بهره‌برداری از معدن و راه‌ها را دوباره باز نمود. او پروژه‌های ساختمانی بزرگی را به راه انداخت که تا پیش از آن در پادشاهی میانه پیشینه‌ای نداشت. پروژه‌های او با ساخت واپسین هرمی که فرمانروایان بومی مصر ساختند به اوج خود رسید. احمس پایه‌گذار پادشاهی نو در مصر باستان بود.

## منابع

* نویسندگان ویکی‌پدیای انگلیسی؛ http://en.wikipedia.org/wiki/Ahmose_I،Ahmose I ؛(نسخه ۱ژانویه ۲۰۰۷)

رده:اهمسه یکم
رده:درگذشتگان ۱۵۲۵ (پیش از میلاد)
رده:درگذشتگان سده ۱۶ (پیش از میلاد)
رده:سال زادروز نامشخص
رده:فرعون‌های دودمان هجدهم مصر
رده:فرمانروایان کودک در دوران باستان
رده:مومیایی‌های مصر باستان
نام‌گذاری آیوپاک

بندانگشتی|پرتره آنتونی
**نام‌گذاری آیوپاک** نظامی است که زیر نظر اتحادیه بین‌المللی شیمی محض و کاربردی به نام‌گذاری مواد شیمیایی می‌پردازد. برای ابداع یک سیستم نام‌گذاری که جوابگوی حتی پیچیده‌ترین ترکیبات باشد، کمیته‌ها و کمیسیون‌های مختلفی به نمایندگی از طرف شیمی‌دانان از سال ۱۹۸۲ هر از چندگاهی تشکیل جلسه داده‌است. در وضعیت قبلی، سیستم آیوپاک (اتحادیه بین‌المللی شیمی نظری و کاربردی) سیستمی است که مورد تأیید قرار گرفته‌است. از آن‌جا که این سیستم شیوهٔ یکسانی را برای تمام خانواده‌های ترکیبات آلی اعمال می‌کند، آن را به‌طور مفصل برای آلکان‌ها بررسی می‌کنیم.

قواعد اصلی سیستم آیوپاک به قرار زیرند:
# طولانی‌ترین زنجیر مستقیم را به عنوان ساختمان اصلی انتخاب می‌کنیم، و ترکیب را به عنوان مشتقی از این ساختمان در نظر می‌گیریم که در آن جایگزینی هیدروژن توسط گروه‌های آلکیل صورت گرفته‌است. ایزوبوتان (I) را می‌توان نتیجهٔ جایگزینی یک اتم هیدروژن پروپان به وسیلهٔ یک گروه متیل در نظر گرفت و بنابراین می‌توان آن را متیل پروپان نامید.
# جایی که لازم باشد، همچون در ایزومرهای متیل پنتان (III,II)، شماره کربنی که گروه آلکیل به آن متصل است ذکر می‌گردد.
# در شماره‌گذاری زنجیر کربن اصلی، از انتهایی شروع می‌کنیم که منتج به استفاده از کمترین رقم گردد، بنابراین II را به جای ۴ – متیل پنتان، ۲- متیل پنتان می‌نامیم.
# اگر یک گروه آلکیل بیش از یک بار، به عنوان شاخه، بر روی زنجیر ظاهر شود. آن‌ها را به وسیله پیشوند دی، تری، تترا و غیره که نشان دهنده تعداد گروه‌های آلکیل است، مشخص می‌کنند و موقعیت هر گروه، همانند ۴٬۲٬۲- تری متیل پنتان (IV)، به وسیله عدد نشان می‌دهند.
# اگر چندین گروه آلکیل مختلف متصل به زنجیر اصلی باشند، آن‌ها را به ترتیب حروف الفباء نام می‌بریم؛ مانند ۳٬۳- دی‌اتیل - ۵-ایزوپروپیل – ۴-متیل اکتان (V). (توجه کنید که ایزوپروپیل قبل از متیل می‌آید. به هر حال یک دی‌متیل بعد از اتیل یا دی‌اتیل می‌آید)
قواعد و قراردادهای اضافی برای نام‌گذاری آلکان‌های خیلی پیچیده‌تر وجود دارند، اما پنج قاعده اصلی ذکر شده در این‌جا برای ترکیباتی که ما با آن‌ها برخورد می‌کنیم کافی هستند.

آلکیل‌هالیدها که اغلب در شیمی آلکان‌ها ظاهر می‌شوند هالوآلکان نامیده می‌شوند؛ یعنی هالوژن به عنوان یک زنجیر جانبی در نظر گرفته می‌شود. در ابتدا نام آلکان را بدون توجه به حضور هالوژن ذکر کرده، سپس فلوئورو، کلرو، برمو، یا یدو را همراه با اعداد و پیشوندهای لازم اضافه می‌کنیم. نام دیگر پیریدین:o-استیل سالیسیلیک اسید هست.

## جستارهای وابسته
* آیوپاک

## منابع

رده:شیمی نظری
رده:نام‌گذاری شیمیایی
الور ستار

**اَلور سِتار**  معروف به "شهر کاسهٔ برنج مالزی"، مرکز ایالت کداح این کشور است.

این شهر که بیش از ۴۰۰ هزار نفر جمعیت دارد با تاریخی بیش از ۲۵۰ سال نه تنها از قدیمی‌ترین شهرهای منطقه است که از بعضی شهرهای معروف دنیا همچون واشینگتن دی. سی. و سیدنی نیز قدیمی‌تر است.

آلور استار پایتخت ایالت کداح مالزی و مرکز اداری منطقهٔ کوتا ستار است. این شهر با امکانات هوایی، راه آهن، جاده و دریایی به عنوان مرکزی برای رفت‌وآمد به شمال و عزیمت به نقاطی همچون پاکت، کوتا باهرو، لنکاوی و غیره مورد استفاده واقع می‌شود.

بسیاری از مشاهیر مالزی من‌جمله دو نخست وزیر سابق این کشور ( تونکو عبدالرحمان و مهاتیر محمد) در این شهر به دنیا آمده‌اند.

## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۲ ژانویه ۲۰۰۷.

رده:الور ستار
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۷۳۵ (میلادی) در آسیا
رده:شهرهای مالزی
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۷۳۵ (میلادی)
رده:مناطق مسکونی در کداح
حمید مهین‌دوست

**حمید مهین‌دوست**، بازیگر سینما و تلویزیون و چهره‌پرداز است.

## زندگی
دانش‌آموخته بازیگری نزد حمید سمندریان در ۱۳۷۰ و دانش‌آموخته چهره‌پردازی نزد جلال معیریان در ۱۳۷۱ است.

## فیلم‌شناسی
### طراح چهره‌پردازی
# سریال نقطه چین، کارگردان مهران مدیری، (۱۳۸۳)
# سریال چارخونه، کارگردان سروش صحت، (۱۳۸۶)
# مجموعه شب‌های برره، کارگردان مهران مدیری، ۱۳۸۴
# سینمایی خاک سرد، کارگردان رضا سبحانی، (۱۳۸۴)
# سریال جایزه بزرگ، کارگردان مهران مدیری، ۱۳۸۳
# اتاق رؤیا، کارگردان نیما بانکی، ۱۳۸۲
# سینمایی ایمیل، کارگردان مجید هدایتی، (۱۳۸۲)
# سریال نقطه‌چین، کارگردان مهران مدیری، ۱۳۸۲
# سینمایی خاموش، کارگردان بیژن میرباقری، (۱۳۸۱)
# سریال پاورچین، کارگردان مهران مدیری، ۱۳۸۰
# سینمایی توکیو بدون‌توقف، کارگردان سعید عالم‌زاده، (۱۳۸۰)
# سینمایی عروسکی برای الدوز، کارگردان محسن چگینی، (۱۳۸۰)
# سریال همسایه‌ها، کارگردان محمدحسین لطیفی، ۱۳۷۹
# سریال مسافر، کارگردان سیروس مقدم، ۱۳۷۹
# سینمایی بهشت از آن تو، کارگردان علیرضا داوودنژاد، (۱۳۷۸)
# سریال چارخونه، کارگردان سروش صحت
# سریال مسافران، کارگردان رامبد جوان
# سریال ساختمان پزشکان، کارگردان سروش صحت
# فیلم برج میلاد، کارگردان رضا یارخلج
# فیلم همایش، کارگردان رضا یارخلج

### بازیگر
#### سینمایی
* برج میلاد (فیلم ۱۳۹۲)، (رضا یار خلج ۱۳۹۱)
# هبوط، (احمدرضا معتمدی، ۱۳۷۲)
# قانون، (فرامرز قریبیان، ۱۳۷۳)
# مواجهه، (سعید ابراهیمی‌فر، ۱۳۸۳)
# روایت سه‌گانه، (سعید ابراهیمی‌فر، ۱۳۸۳)
# سینمایی بازداشتگاه، کارگردان رضا صفایی، (۱۳۷۶)

#### تلویزیون
# دختران حوا، (حسین سهیلی زاده ۱۳۹۱)
# راه بی‌پایان، (همایون اسعدیان، ۱۳۸۶)
# بابای خجالتی، کارگردان شاپور قریب، ۱۳۸۲)
# سفر سبز، (محمدحسین لطیفی، ۱۳۸۱)
# همسایه‌ها، (محمدحسین لطیفی، ۱۳۷۹)
# مسافر، (سیروس مقدم، ۱۳۷۹)
# حکایت میرزا یحیی (حمید لبخنده ۱۳۷۴)، نوروز ۱۳۷۵ از شبکه ۲

### مجری چهره‌پردازی
# سینمایی خواب سفید، کارگردان حمید جبلی، (۱۳۷۹)
# سریال قطار ابدی، کارگردان بهروز بقایی، ۱۳۷۸
# سریال روزهای زندگی، کارگردان سیروس مقدم، ۱۳۷۷
# سینمایی بازداشتگاه، کارگردان رضا صفایی، (۱۳۷۶)
# سینمایی آخرین تک‌سوار ایل، کارگردان حجت قاسم‌زاده، (۱۳۷۶)
# سینمایی پشت دیوار شب، کارگردان مهران تأییدی، (۱۳۷۶)
# سینمایی سلول، کارگردان بهروز فرجی، (۱۳۷۵)
# سریال یحیی و گلابتون، کارگردان اصغر آبگون، ۱۳۷۵
# سینمایی بزرگ خیلی بزرگ، (۱۳۷۵)
# سریال حکایت میرزا یحیی، کارگردان حمید لبخنده، ۱۳۷۴
# سینمایی عاشقانه، کارگردان علیرضا داوودنژاد، (۱۳۷۴)

### مدیر تولید
# سریال چارخونه، کارگردان سروش صحت، (۱۳۸۶)
# سریال مسافران، کارگردانرامبد جوان
# سریال ساختمان پزشکان، کارگردان سروش صحت
# فیلم برج میلاد، کارگردان رضا یار خلج
# فیلم همایش، کارگردان رضا یار خلج

### مجری طرح
# فیلم برج میلاد، کارگردان رضا یار خلج

### ثهیه کننده
# فیلم همایش، کارگردان رضا یار خلج

## منابع
* وب‌گاه حمید مهین‌دوست بازبینی شده در تاریخ ۱۱ دی‌ماه ۱۳۸۵
* وب‌گاه سوره بازبینی شده در تاریخ ۱۲ دی‌ماه ۱۳۸۵

میهن‌دوست، حمید
میهن‌دوست، حمید
میهن‌دوست، حمید
رده:زادگان ۱۳۴۹
رده:افراد زنده
باز (پرنده)

گروه **بازها** از انواع میان‌جثه پرندگان شکاری هستند که شامل دیگر شکاریان روزگرد زردچشم همچون عقاب‌ها، سارگپه‌ها و سنقرها در راسته بازسانان جای می‌گیریند. طرلان همراه با پرندگانی چون قرقی و پیغو یکی از اعضای سردهٔ *Accipiter* یا «بازهای راستین» است. این سه پرنده خویشاوندی نزدیک و شباهت ظاهری قابل توجهی با یکدیگر دارند اما شاهین بزرگتر است و برخلاف بقیه خویشاوندان خود که فقط در شکار پرندگان کوچک تخصص دارند، طعمه‌های متنوع‌تری از جمله پرندگان کوچک و بزرگ و حتی پرندگان شکاری دیگر، پستانداران کوچک مانند انواع موش و خرگوش و سنجاب و حتی جانورانی چون روباه و راکون را شکار می‌کند. طرلان تنها عضو این سرده است که هم در اوراسیا و هم در آمریکای شمالی پراکنده شده است.

## بازهای ایران
در ایران سه گروه از بازها و چهار گونه زیست می‌کنند:
* طرلان (ترلان) یا شهباز یا باز سپید.
* قرقی یا جره باز یا باشه.
* پیغوها شامل پیغوی بزرگ و پیغوی کوچک.

## بازداری
باز سپید در طول تاریخ از محبوبترین پرندگان شکاری برای بازداری بوده است. نام این پرنده در زبان انگلیسی *Goshawk* به صورت تحت‌اللفظی به معنی «قوشِ غاز» است و به توانایی آن در شکار پرندگان بزرگی چون غاز وحشی اشاره دارد. البته کاربرد سنتی این پرنده بیشتر برای شکار خرگوش، قرقاول، کبک و پرندگان آبزی متوسط بوده است. فقط ژاپنی‌ها به‌طور معمول از این پرنده برای شکار حیوانات بزرگی چون غاز و درنا استفاده می‌کردند.

در اروپای باستان این پرنده با لقب «پرنده کشاورزان» یا «پرنده آشپزی» شناخته می‌شد چراکه برای شکار انواع مختلف حیوانات خوراکی مناسب بود و در مقایسه با شاهین معمولی (بحری) انتخاب بهتری برای مردم عادی بود. شاهین معمولی هم پرنده شکاری بسیار محبوبی بود اما به دلیل محدودیت در نوع طعمه‌ها (عمدتاً پرندگان متوسط) و تکنیک‌های شکارگری بیشتر مورد استفاده اشراف و نجیب‌زادگان بود. در دوران نوین هم این پرنده محبوبیت و اعتباری همپای شاهین معمولی در میان بازداران دارد.

## منابع
* راهنمای صحرایی پرندگان ایران - جمشید منصوری - انتشارات ذهن
* کلیات پرنده‌شناسی، جمشید منصوری، ناشر: سازمان حفاظت محیط زیست، ۱۳۶۹

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:باز (سرده)
رده:بازان
رده:بازداری
رده:بازسانان
رده:پرندگان آسیا
رده:پرندگان آمریکای شمالی
رده:پرندگان اروپا
رده:پرندگان اوکراین
رده:پرندگان ایالات متحده آمریکا
رده:پرندگان به‌کاررفته در نشان‌ها
رده:پرندگان پاکستان
رده:پرندگان ترکیه
رده:پرندگان توصیف‌شده در ۱۷۵۸ (میلادی)
رده:پرندگان روسیه
رده:پرندگان شکاری
رده:پرندگان شمالگان
رده:پرندگان کانادا
رده:پرندگان نپال
رده:پرندگان هند
رده:پرندگان
رده:زیاگان شمالگان
رده:نام‌های رایج پرندگان
رده:پرندگان ایران
آرایه‌شناسی لینه‌ای

**آرایه‌شناسی لینه‌ای** (یا تاکسونومی لینه‌ای) ممکن است به هریک از معانی زیر باشد:
# شکل خاصی از طبقه‌بندی زیست‌شناختی (آرایه‌شناسی) که توسط کارل لینه در کتاب *[[سامانه طبیعت (کتاب)|سامانه طبیعت]]* (۱۷۳۵)، و آثار بعدی اش پایه‌ریزی شده. در آرایه‌شناسی لینه‌ای، سه نوع فرمانرو وجود دارند، که هر کدام به رده‌ها (*class*ها)، دسته‌بندی شده که خود رده‌ها به نوبه خود به *راسته‌ها* (*order*ها)، *سرده‌ها* (*genus*ها)، و *گونه‌ها* (*species*ها) طبقه‌بندی شده، که یک طبقه هم زیر گونه‌ها داشت.
# عبارتی که برای طبقه‌بندی جانداران برمبنای طبقه، در حالت کلی، صورت می‌گیرد؛ یعنی همان آرایه‌شناسی در معنای سنتی کلمه: دسته‌بندی علمی. این عبارت به‌طور ویژه در مقابل سیستماتیک کلادیستیک قرار دارد. این نوع طبقه‌بندی را به لینه نسبت می‌دهند، گرچه که نه او چنین دستگاه دسته‌بندی طبقه‌ای را ابداع کرده (این دسته‌بندی به افلاطون و ارسطو بر می‌گردد) و نه او این دستگاه را به شکل امروزی‌اش درآورده. در حقیقت، این دستگاه، در دستگاه‌های کنونی شکل دقیقاً معادلی ندارد، چرا که اصولاً چیزی به نام «آرایه‌شناسی لینه‌ای» وجود ندارد: این دستگاه، گردایه‌ای از عبارات تجریدی است که اصولاً مجموعه‌ای از چند شاخه علمی بوده که از رهیافت‌های مشترکی استفاده می‌برند.

**نام لینه‌ای** دو معنا دارد: براساس محتوایی که در آن به کار می‌رود، ممکن است به نام رسمی که خود لینه بر آن مفهوم نهاده است اشاره داشته باشد، همچون ''Giraffa camelopardalis''، لینه، ۱۷۵۸، یا نامی در نامگذاری پذیرفته شده رسمی (در مقابل کلاد نوین).

## منابع

* 

## کتابشناسی

* 
* Dawkins, Richard. 2004. *[[داستان نیاکان|The Ancestor's Tale]]: A Pilgrimage to the Dawn of Life*. Boston: Houghton Mifflin. 
* Ereshefsky, Marc. 2000. *The Poverty of the Linnaean Hierarchy: A Philosophical Study of Biological Taxonomy*. Cambridge: Cambridge University Press.
* 
* 
* Gould, Stephen Jay. 1989. *[[Wonderful Life (book)|Wonderful Life]]: The Burgess Shale and the Nature of History*. W. W. Norton & Co. 
* Pavord, Anna. *The Naming of Names: The Search for Order in the World of Plants*. Bloomsbury. 

## پیوند به بیرون

* [//species.wikipedia.org/ Wikispecies]
* International Code of Botanical Nomenclature (Saint Louis Code), Electronic version
* International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants  (Melbourne Code, 2011), Electronic version
* ICZN website, for zoological nomenclature
* Text of the ICZN, Electronic version
* ZooBank: The World Register of Animal Names 
* International Committee on Systematics of Prokaryotes for bacteria
* International Code of Zoological Nomenclature. 4th Edition. By the International Union of Biological Sciences
* ICTVdB website, for virus nomenclature by the International Union of Microbiological Societies
* Tree of Life
* European Species Names in Linnaean, Czech, English, German and French

رده:آرایه‌شناسی (زیست‌شناسی)
رده:اختراع‌های سوئدی
آرایه‌شناسی
رده:نام‌گذاری جانوری
رده:نام‌گذاری علمی جانداران
رده:واژگان گیاه‌شناسی
پنگوئن‌های کاکل‌دار

**پنگوئن‌های کاکُل‌دار** (نام علمی: Eudyptes) یکی از سَرده‌های (جنس‌های) پنگوئن هستند. این سرده شامل هفت گونه از پنگوئن‌های امروزی است.
نام علمی این سرده به معنی خوش‌شیرجه است. در آلمانی هم برای این سرده نام «پنگوئن‌های کاکل‌دار» (Schopfpinguine) به کار می‌رود.

## طبقه‌بندی
**بقیه [[گوه‌سانان]]**
* **خانواده [[گوگان]]**
** پنگوئن صخره‌پر جنوبی، *Eudyptes chrysocome*
*** پنگوئن صخره‌پر شمالی، *Eudyptes (chrysocome) moseleyi*
** پنگوئن فیوردلند، *Eudyptes pachyrhynchus*
** پنگوئن اسنیرز، *Eudyptes robustus*
** پنگوئن شاهانه، *Eudyptes schlegeli*
** پنگوئن سیخ‌کاکلی، *Eudyptes sclateri*
** پنگوئن ماکارونی، *Eudyptes chrysolophus*
** پنگوئن جزایر چتهم، *Eudyptes* sp. (در دوره کواترنری پسین)

## نگارخانه

File:RoyalPenguins2.JPG|
File:Eudyptes moseleyi -Zoologischer Garten Berlin, Germany-8a.jpg|
File:Fiordland penguin (Mattern).jpg|
File:SnaresPenguin (Mattern).jpg|
File:Macaroni Penguin (Eudyptes chrysolophus)6.jpg|


## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۲ ژانویه ۲۰۰۷.
* برابرهای واژه‌های علمی از:
عطری، مرتضی، *واژه‌نامه علوم زیستی،* دوجلدی، همدان: اداره انتشارات دانشگاه بوعلی‌سینا، ۱۳۸۴.

رده:پنگوئن
رده:پنگوئن‌ها
*
رده:سرده‌های پرندگان
جشنواره بین‌المللی فیلم مستند آمستردام

**جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم مستند آمستردام** یا **ایدفا** (هلندی: International Documentary Filmfestival Amsterdam یا IDFA) یک جشنواره فیلم مستند است که به صورت سالانه در آمستردام پایتخت هلند برگزار می‌شود.
این جشنواره یکی از معتبرترین جشنواره‌های فیلم مستند در جهان است.
 
این جشنواره معتبر جهانی که مورد تایید آکادمی اسکار می https://filmfreeway.com&#x20;›&#x20;curated&#x20;Web&#x20;results&#x20;Academy&#x20;Award-Qualifying&#x20;Festivals&#x20;-&#x20;FilmFreeway ، شامل بخش های مختلفی همچون بخش های رقابتی فیلم های کوتاه ، نیمه بلند ، بلند ، کودک نوجوان (kids and Docs)  و اولین حضور ها ( First appearance ) ، ایدفا آکادمی ، بازار (docs for sale ) ، فروم و... می‌باشد.https://www.idfa.nl/en/info/program-sections
 
 

## منابع

* Wikipedia contributors, "International Documentary Film Festival Amsterdam," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=International_Documentary_Film_Festival_Amsterdam&oldid=227239540

## جستارهای وابسته
* آمستردام

## پیوند به بیرون
* وبگاه رسمی

رده:آمستردام
رده:جشنواره‌های بین‌المللی فیلم
رده:جشنواره‌های سینمایی هلند
رده:جشنواره‌های فیلم بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۸۸ (میلادی)
رده:جشنواره‌های فیلم مستند
رده:جشنواره‌های فیلم مستند در هلند
رده:رویدادهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۸۸ (میلادی)
رده:فرهنگ در آمستردام
علیخان صمدوف

**علیخان صمدوف**(آذربایجانی: Əlixan Səmədov) نوازنده بالابان اهل جمهوری آذربایجان است.

او در سال ۱۹۶۴ در جمهوری آذربایجان در خانواده‌ای اهل موسیقی به دنیا آمد.
سالهای ۱۹۷۱-۷۹ را به آموزش ابتدایی و متوسطه گذراند و تا سال ۱۹۸۲ در مدارس موسیقی تحصیل کرد.
وی در سال ۱۹۸۶ وارد دانشگاه آموزش و پرورش آذربایجان (شوروی سابق) در رشته موسیقی شد. او در سال ۱۹۹۰ فارغ‌التحصیل گردید. ساز اصلی او بالابان بود ولی در نواختن بسیاری از سازهای بادی مانند زورنا، ابوآ، ساکسوفون، و کلارینت مهارت دارد. 

او شطرنج‌باز قابلی نیز هست و به تدریس شطرنج می‌پردازد.

موسسه فرهنگی هنری آوای بارید دو اثر سرزمین آتش و همه چیز برای تو را در ایران منتشر کرده‌است.
## منابع

* کاتالوگ آلبوم سرزمین آتش(آوای باربد)

رده:آذری‌های ترکیه
رده:اهالی جمهوری آذربایجان اهل اتحاد شوروی
رده:اهالی سومقاییت
رده:زادگان ۱۹۶۴ (میلادی)
رده:موسیقی‌دانان اهل جمهوری آذربایجان
رده:موسیقی‌دانان فولک اهل جمهوری آذربایجان
رده:نوازندگان دودوک
رده:فرهنگ در سومقاییت
سده ۱۵ (پیش از میلاد)

(سده شانزدهم پ.م. - **سده پانزدهم پیش از میلاد مسیح** - سده چهاردهم پ.م. - سده‌های دیگر)

قرن پانزدهم پیش از میلاد، قرنی بود که از ۱۵۰۰ پیش از میلاد تا ۱۴۰۱ پیش از میلاد ادامه یافت.

----

## رخدادها
* ۱۵۰۴-۱۴۹۲ (پیش از میلاد)؛ پیروزی مصر باستان بر نوبه و سرزمینهای شرقی دریای مدیترانه
* حدود ۱۵۰۰ سال پیش از میلاد - برخورد شهاب‌سنگی که دهانه کالی در استونی را تشکیل داد.
* ۱۵۰۰ پیش از میلاد: تلفیق تعدادی از ویژگی‌های فرهنگی از جمله سفال‌های بدون تزئین، تدفین‌های مگالیتیک و کشاورزی ارزن-لوبیا-برنج، نشانگر آغاز دوره سفالگری میومان در شبه جزیره کره است.
* ۱۵۰۰-۱۴۰۰ (پیش از میلاد)؛ سرایش ریگ‌ودا
* ۱۵۰۰-۱۴۰۰ (پیش از میلاد)؛ جنگ ده پادشاه برپایه ریگ‌ودا
* دهه ۱۴۹۰ (پیش از میلاد)؛ کرانائوس پادشاه افسانه‌ای آتن پس از ده سال پادشاهی به دست دامادش آمفیکتوئونِ تسالیایی-پسر دئوکالیون و پیرا - کنار گذارده شد.
* ۱۴۸۷ (پیش از میلاد)؛ آمفیکتوئون پادشاه آتن پس از ده سال پادشاهی درگذشت و اریکتونیوس یکم-نوه کرانائوس- به جانشینیش رسید.
* حدود ۱۴۸۰ پیش از میلاد: ملکه حتشپسوت جای خود را به پسرخوانده و برادرزاده‌اش تحوتموس سوم داد. دوره بزرگترین گسترش مصر (آبشار چهارم نیل به فرات).
* ۱۴۶۹ (پیش از میلاد)؛ در جنگ مگیدو مصر باستان بر کنعان پیروز شد.
* دهه ۱۴۶۰ (پیش از میلاد)؛ کاسی‌ها بر بابل تاختند و دودمانی را بنیاد نهادند که ۵۷۶سال و نه‌ماه پایدار ماند.
* ۱۴۴۶ (پیش از میلاد)؛ برپایه برخی تاریخها، موسی سفر خروج یهودیان را از مصر رهبری نمود.
* ۱۴۳۷ (پیش از میلاد)؛ اریکتونیوس یکم پادشاه افسانه‌ای آتن پس از پنجاه سال فرمانروایی درگذشت و پسرش پاندیون یکم به جایش بر تخت نشست.
* ۱۴۳۰ پیش از میلاد - ۱۱۷۸ پیش از میلاد: آغاز امپراتوری هیتی‌ها.
* ۱۴۲۰ (پیش از میلاد)؛ در تاریخی نزدیک به این سال کرت به دست موکنایی‌ها افتاد-آغاز دوره موکنایی
* ۱۴۰۰ (پیش از میلاد)؛ کاخ مینوس بر اثر آتش‌سوزی ویران شد.
* دهه ۱۴۰۰ (پیش از میلاد)؛ چندین بازی صفحه‌ای مانند الکوئرک بر بام نیایشگاه قرنه در مصر باستان کنده‌کاری شد.
* دهه ۱۴۰۰ (پیش از میلاد)؛ الفبای خطی آ به اوج گستردگی و پذیرش خود رسید.
* دهه ۱۴۰۰ (پیش از میلاد)؛ شکوهمندی شهر کنعانی اوگاریت.
* ۱۴۰۰ پیش از میلاد: استفاده از کلاه ایمنی برنزی در کرت (کشف در کنوسوس).
* موکنایی‌ها بر یونان و مرزهای آناتولی چیره شدند.
* شکوفایی فرهنگ گورتپه
* قدیمی‌ترین آثار تمدن اولمک.

## چهره‌های برجسته
* هتشپسوت فرعون زن دودمان هجدهم مصر(۱۴۹۸-۱۴۸۳ (پیش از میلاد))
* توتمس سوم فرعون دودمان هجدهم(۱۴۷۹-۱۴۲۵ (پیش از میلاد))
* آمنهوتپ دوم فرعون مصر(۱۴۲۷-۱۴۰۱ (پیش از میلاد))

## منابع

* نویسندگان ویکی‌پدیای انگلیسی، http://en.wikipedia.org/wiki/15th_century_BC،15th century BC ؛(نسخه۲۶ دسامبر ۲۰۰۶)

رده:سده ۱۵ (پیش از میلاد)
رده:سده‌ها (میلادی)
رده:هزاره ۲ (پیش از میلاد)
آمنحتپ دوم

**آمنهوتپ دوم** (پادشاهی ۱۴۲۷–۱۴۰۱ یا ۱۴۲۷–۱۳۹۷ پیش از میلاد) هفتمین فرعون از دودمان هجدهم مصر باستان بود.

او پادشاهی پهناوری را از پدرش توتمس سوم به ارث برد و آن را نگاه داشت. او چند لشکرکشی کوچک به سوریه داشت. روی‌هم‌رفته او کمتر از پدرش جنگید. او به دشمنی میان مصر و میتانی-دولتی که سرگرم پیشروی در سوریه بود- پایان داد. نام همسران وی در تاریخ ثبت نشده‌است. او نیز مانند پدرش فرعون جنگجویی بود و با شدت به سرکوبی قیام حاکمان سوریه پرداخت و هفت تن از آنان را به مصر آورد و ۶ تن از آن‌ها را مقابل مجسمهٔ خدای آمون قربانی کرد.

مومیایی وی در مارس ۱۹۸۹ به دست ویکتور لوره باستانشناس فرانسوی در دره پادشاهان یافته شد. آمنحتپ دوم در پی بیماری سرطان مغز در گذشت.

## منابع

* کتاب اسرار تمدن مصر باستان


رده:توتمس سوم
رده:درگذشتگان سده ۱۴ (پیش از میلاد)
رده:درگذشتگان سده ۱۵ (پیش از میلاد)
رده:زادگان سده ۱۵ (پیش از میلاد)
رده:فرعون‌های دودمان هجدهم مصر
رده:مومیایی‌های مصر باستان
راین

**راین** ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
* راین (کرمان)، شهری در بخش راین شهرستان کرمان استان کرمان در ایران
** بخش راین در شهرستان کرمان ایران به مرکزیت شهر راین
** دهستان راین، دهستانی از توابع بخش راین شهرستان کرمان
** ارگ راین، یکی از بزرگ‌ترین بناهای خشتی شهرستان بم در جهان
** آبشار راین (کرمان) در شهر راین
* رود رایْن، رودی در اروپا که از کوه‌های آلپ در کشور سوئیس سرچشمه میگرد.
* رایون، هر یک از شهرستان‌های جمهوری آذربایجان
* راین متال، یک شرکت آلمانی در ساخت تجهیزات نظامی و دفاعی
* آبشار راین (سوئیس) آبشاری در سوئیس
* راین (آلمان) شهری در ناحیهٔ اشتاینتفورت کشور آلمان

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی شهرهای ایران
رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی بخش‌های ایران
رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی دهستان‌های ایران
رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی نام شهرستان
استفانو بننی

**استفانو بننی**  (۱۲ اوت ۱۹۴۷ - ۹ سپتامبر ۲۰۲۵) نویسنده، شاعر و روزنامه‌نگار ایتالیایی بود.

## فعالیت حرفه‌ای
استفانو بننی نوشتن را با روزنامه‌نگاری آغاز کرد. اولین مطالبش در روزنامه ایل مانیفستو و مجله پانوراما به چاپ رسید.

وی اولین کتاب خود، کافه ورزش، را در ۱۹۷۶ به انتشار رساند.

### سبک
نثر ساده و روان، حضور پررنگ راوی، دغدغه‌های هستی‌شناسانه در کنار نوعی داستان‌گویی مینیمالیستی، و طنز و شیطنت‌های زبانی را می‌توان بخشی از ویژگی‌های مشترک آثار داستانی ایتالیا دانست و همه این‌ها به نحوی در آثار استفانو بنی نیز به چشم می‌خورد. بنی که در ایران بیش از همه با کافه زیر دریا شناخته شده‌است به فرم، روایت در روایت، ساخت‌های تجربی و تأکید بر عمل روایت اهمیت می‌دهد و از این‌رو می‌توان سبک او را تجلی ویژگی‌های شاخص ادبیات ایتالیایی دانست.

## کتابشناسی
### رمان
* زمین ۱۹۸۳
* حیوانات شگفت‌انگیز سرزمین غرایب ۱۹۸۴
* جنگجویان مضحک ترسیده ۱۹۸۶
* بائول ۱۹۹۰
* الیانتو ۱۹۹۶

### مجموعه داستان کوتاه
* کافه زیر دریا ۱۹۸۶
* واپسین اشک ۱۹۹۴

### شعر
* دیر یا زود عشق سرمی‌رسد ۱۹۸۱
* گروه لاجوردی‌ها ۱۹۹۲

## منابع

* 

رده:زادگان ۱۹۴۷ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:اهالی بولونیا
رده:رمان‌نویسان اهل ایتالیا
رده:رمان‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:رمان‌نویسان مرد اهل ایتالیا
رده:روزنامه‌نگاران اهل ایتالیا
رده:روزنامه‌نگاران مرد اهل ایتالیا
رده:شاعران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:شاعران مرد اهل ایتالیا
رده:شوخی‌پردازان اهل ایتالیا
رده:فیلم‌نامه‌نویسان اهل ایتالیا
رده:کارگردانان فیلم اهل ایتالیا
رده:نویسندگان داستان کوتاه اهل ایتالیا
رده:نویسندگان مرد اهل ایتالیا
رده:طنزپردازان اهل ایتالیا
کافه زیر دریا

**کافه زیر دریا** (Il bar sotto il mare) اولین اثر ترجمه شده استفانو بننی به فارسی است.

این کتاب شامل داستان‌هایی متفاوت و در سبکهای مختلف و آمیخته با طنزی نادر و خاص است.

مترجم آن به فارسی، رضا قیصریه و ناشر آن انتشارات کتاب خورشید است.

### سبک
نثر ساده و روان، حضور پررنگ راوی، دغدغه‌های هستی‌شناسانه در کنار نوعی داستان‌گویی مینیمالیستی، و طنز و شیطنت‌های زبانی را می‌توان بخشی از ویژگی‌های مشترک آثار داستانی ایتالیا دانست و همه این‌ها به نحوی در آثار استفانو بنی از جمله «کافه زیر دریا» نیز به چشم می‌خورد. بنی در این کتاب به فرم، روایت در روایت، ساخت‌های تجربی و تاکید بر عمل روایت اهمیت می‌دهد و از این رو می‌توان این کتاب او را تجلی ویژگی‌های شاخص ادبیات ایتالیایی دانست.

## منابع
نینا جمشیدنژاد: مجله هفت سنگ

رده:داستان‌های کوتاه
رده:کتاب‌های ایتالیایی
رده:طنز