open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
۸۵۹ (میلادی)

## رویدادها
* زمین‌لرزه خراسان. به احتمال زیاد این رویداد یک پسلرزه آسیبرسان زمین لرزه ۸۵۶ (میلادی) منطقه قومس بوده که در سمت خراسان روی داده است.

## منابع
امبرسز، ن.ن.، ملویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۸۵۹ (میلادی)
۸۶۳ (میلادی)

## رویدادها
* ۱۳ فوریه: زمین‌لرزه دوین. زمین لرزه‌ای با ویرانگری محلی در منطقه دوین روی داد و تلفاتی به بارآورد. شهر دوین به شدت آسیب دید. باروی شهر، ساختمان‌های همگانی و خانه‌های بسیاری ویران شد و فروریخت و دنباله لرزه‌ها به مدت سه ماه بازماندگان را به ماندن در چادرهایی که در فضای باز برپا شده بود واداشت. 

## منابع
امبرسز، ن.ن.، ملویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۸۶۳ (میلادی)
۸۶۴ (میلادی)

## رویدادها
* ژانویه: زمین‌لرزه ری. زمین لرزه‌ای در ذیحجه ۲۴۹ به ری زیان رساند. این لرزه خانه‌های بسیاری را ویران کرد و شمار زیادی از مردم را کشت.
* راه اندازی ضرابخانه«monnaie de paris» که هنوز در حال تولید پول است.(۸۶۴.م) 
* بازسازی مسجد ایا صوفیا (۸۶۴.م) 
* باز پس گیری جزیره نیسار  در طی جنگ با بیزانس توسط سایمون کبیر (امپراتور اولین امپراتوری بلغارها)(۸۶۴.م) 
* مسیحی شدن بلغار ها(دین رسمی قرار داده شدن مسیحیت در امپراتوری اول بلغارستان)(۸۶۴.م) 
* یوهانس ویدمان، مخترع مثبت و منفی(علامتی در ریاضی) موفق به کسب دکترای خود شد(۸۶۴.م) 
* بدنیا آمدن ابوبکر محمد بن زکریا رازی فیلسوف و دانشمند ایرانی در ری (۸۶۴.م) 

## منابع
امبرسز، ن.ن. ملویل، چ.پ. *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۸۶۴ (میلادی)
۸۷۲ (میلادی)

## رویدادها
* ۲۲ ژوئن: زمین‌لرزه سیمره. در ۱۱ شعبان ۲۵۸ زمین لرزه‌ای، به دنبال پیش‌لرزه آسیب‌رسانی که روز پیش روی داده بود، منطقه سیمره را ویران کرد. بزرگ‌ترین بخش شهر ویران شد. باروی شهر فرو ریخت و حدود ۲۰۰ هزار تن کشته شدند. 

## منابع
امبرسز، ن.ن.، ملویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۸۷۲ (میلادی)
۸۷۴ (میلادی)

## رویدادها
* ۲۲ ژوئن: زمین‌لرزه گرگان. در اواخر این سال زمین لرزه‌ای با ویرانگری محلی ۲۰۰۰ تن از سربازانی را که در گرگان پناه گرفته بودند کشت. آسیب چنان شدید بود که بسیاری از گرگانیان به بغداد کوچ کردند. 

## منابع
امبرسز، ن.ن.، ملویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۸۷۴ (میلادی)
۸۹۳ (میلادی)

## رویدادها
* ۲۸ دسامبر: زمین‌لرزه دوین. در شب ۱۵ شوال ۲۸۰ زمین لرزه‌ای در منطقه آرارات، دوین را ویران کرد. خانه ها، محل سکونت اسقف‌ها و کلیساها ویران شد و بسیاری از ساکنان شهر در ویرانه‌ها جان باختند. ۳۰ هزار تن کشته شدند.
* استفاده دوباره از دژ بابک که در زمان ساسانیان ساخته شده ولی نام خود را از نام بابک خرمدین، رهبر مبارزان با خلفای عرب در سال ۸۹۳ میلادی، گرفته است.
* شکست آخرین پادشاه طاهریان(۸۹۳.م) و انقراض این سلسله
* در ۲۳ اگوست سال ۸۹۳.م در اردبیل زلزله ای که قدرتش ثبت نشده است، ۱۵٠ هزار نفر قربانی گرفت(ازمخرب ترین زلزله های فلات ایران) 
* زاده شدن لوئیِ بَچّه (در آلمانی لودویگ چهارم یا Ludwig das Kind) واپسین فرمانروای کارولنژی‌ها که بر بخش خاوری سرزمین فرانک‌ها تا (۹۱۱ میلادی) فرمان می‌راند .او پسر امپراتور آرنولف کرنتنی بود. وی در سال (۸۹۳ میلادی) در آلتوتینگ باواریا زاده شد. 

## منابع
امبرسز، ن.ن.، ملویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۸۹۳ (میلادی)
۹۰۲ (میلادی)

## رویدادها
* ژوئن: زمین‌لرزه بغداد. رشته‌ای از تکان‌های زمین لرزه و توفانهای تندری در رجب ۲۸۹ نگرانی‌هایی را در بغداد برانگیخت. 

## منابع
امبرسز، ن.ن.، ملویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۹۰۲ (میلادی)
۹۰۶ (میلادی)

## رویدادها
* آوریل: زمین‌لرزه وایوتس‌جور ارمنستان. این زمین لرزه شماری آبادی و دیر، از جمله دیرهای کاراکوپ و خوتا کریتس، را ویران کرد. رشته دراز پسلرزه‌ها سبب شد که منطقه مدتی متروک بماند. 

## منابع
امبرسز، ن.ن.، ملویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۹۰۶ (میلادی)
۹۱۲ (میلادی)

## رویدادها
* ماه مه: زمین‌لرزه کوفه. در رمضان ۲۹۹ توفان تگرگی شدیدی به همراه یک زمین لرزه، خانه‌های بسیاری را در کوفه ویران کرد و کشته‌های بسیاری به جا گذاشت. 

## زادگان
* نیکه‌فوروس دوم، امپراتور بیزانس (م. ۹۶۹)

## درگذشتگان
* ۱۱ مه - لئوی ششم، امپراتور بیزانس (ت. ۸۶۶)

## منابع

رده:۹۱۲ (میلادی)
۹۱۴ (میلادی)

## رویدادها
* آوریل: زمین‌لرزه بخارا. ممکن است که عامل ویرانی مسجد جامع بخارا که بسیاری در آن کشته شدند، این زمین لرزه در رمضان ۳۰۱ بوده باشد. در سراسر شهر بسیار کسان مردند و شهر خالی ماند. 

## منابع
امبرسز، ن.ن.، ملویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۹۱۴ (میلادی)
۹۴۳ (میلادی)

## رویدادها
* اوت: زمین‌لرزه اترک- نسا. در ذیحجه ۳۳۱ زمین لرزه فاجعه باری در منطقه نسا روستاهای بسیاری را ویران کرد و بیش از ۵۰۰۰ تن را کشت.

## منابع
امبرسز، ن.ن.، ملویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۹۴۳ (میلادی)
۹۵۶ (میلادی)

## رویدادها
* زمین‌لرزه همدان. اسد آباد و همدان در اثر زمین لرزه‌ای در این منطقه در سال ۳۴۵ ق به سختی آسیب دیدند. خانه‌های بسیاری، و نیز اداره حکومتی در همدان، ویران شد و شمار بسیاری از مردم کشته شدند. 

## منابع
امبرسز، ن.ن.، ملویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۹۵۶ (میلادی)
۹۵۸ (میلادی)

## رویدادها
* ۲۳ فوریه: زمین‌لرزه ری – طالقان. در اول ذیحجه ۳۴۶ زمین لرزه فاجعه باری در شمال مرکزی ایران روی داد. در این لرزه همه روستاهای منطقه ری و طالقان و بیشتر شهر ری بکلی ویران شد و تلفات سنگینی از هر دو منطقه گزارش شده است. در طالقان تنها ۳۰ تن بازماندند و در منطقه ری ۱۵۰ روستا ویران شد که یکی از روستاهای کوهستانی را زمین لغزه‌ها فرا پوشاند. ممکن است که این زمین لرزه با افت نامعمولی در تراز آب دریای خزر ارتباط داشته است.
* آوریل: زمین‌لرزه حلوان. در نیسان ۳۴۸ ق زمین لرزه‌ای حلوان، سرپل ذهاب کنونی را ویران کرد و بسیاری را در جبال کشت. لرزه، که در بغداد حس شد، و پسلرزه‌های آن، که به تناوب در سرتاسر ماه‌های نخست سال ادامه داشت، بر منابع آب زیر زمینی در زاگرس اثر گذاشت.

## زادگان
* باسیل دوم، امپراتور بیزانس

## منابع
امبرسز، ن.ن.، ملویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۹۵۸ (میلادی)
۹۷۷ (میلادی)

## رویدادها
* نوامبر: زمین‌لرزه بغداد. در ربیع الاول ۳۶۷ چندین لرزه حس شد بی آنکه آسیبی به بار آید. 

## منابع
امبرسز، ن.ن.، ملویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۹۷۷ (میلادی)
۹۷۸ (میلادی)

## رویدادها
* ۱۷ ژوئن: زمین‌لرزه سیراف. یکشنبه ۷ ذیقعده ۳۶۷ زمین لرزه‌ای با ویرانگری محلی در بندر سیراف در فارس روی داد. بیشتر خانه‌های شهر آسیب دید یا ویران شد و بیش از ۲۰۰۰ تن کشته شدند. پسلرزه‌ها به مدت یک هفته ادامه داشت و ساکنان شهر در دریا پناه گرفتند. 

## زادروزها
* زوئه مقدونی، امپراتریس بیزانس

## مرگ‌ها
* ۱۸ مارس - ادوارد شهید، پادشاه انگلستان

## منابع
امبرسز، ن. ن.، ملویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۹۷۸ (میلادی)
۱۰۰۸ (میلادی)

## رویدادها
* ‌آوریل: زمین‌لرزه دینور. در شب یکشنبه ۱۶ شعبان ۳۹۸ زمین لرزه ویرانگری در زاگرس مرکزی روی داد. تمرکز آسیب‌ها در شهر مهم دینور بود که به‌کلی ویران شد و بیش از ۱۶ هزار تن، افزون بر آنانکه در زیر زمین لغزه‌ها ماندند، جان خود را از دست دادند. 

* زمین‌لرزه سیراف. در بهار سال ۳۹۸ ق زمین لرزه‌ای درسیراف و درازنای کرانه خلیج فارس روی داد. کسان بسیاری کشته شدند و شماری کشتی غرق شد که احتمال دارد عامل آن یک غریاله (سونامی) بوده باشد.

## زادگان
* هانری یکم، پادشاه فرانسه از دودمان کاپتی‌ها

## منابع

امبرسز، ن.ن.، ملویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۱۰۰۸ (میلادی)
۱۰۴۲ (میلادی)

## رویدادها
* ۴ نوامبر: زمین‌لرزه تبریز. زمینلرزه فاجعه باری در اواخر عصر پنجشنبه ۱۷ ربیع الثانی ۴۳۴ در تبریز روی داد. بخشی از شهر کاملاً ویران شد و بخشی از آن آسیبی ندید. گفته شده‌است که ۴۰ هزار تن جان خود را از دست دادند. دژ شهر، باروی آن، خانه ها، گرمابه‌ها و بازارها، و نیز بزرگ‌ترین بخش کاخ فرمانروای شهر ویران شد. 

## درگذشتگان
* ۸ ژوئن - هاردیکانوت، پادشاه دانمارک و انگلستان
* ۲۴ اوت - میخائیل پنجم، امپراتور بیزانس

## منابع

امبرسز، ن.ن.، ملویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۱۰۴۲ (میلادی)
۱۰۵۲ (میلادی)

## رویدادها
* ۲ ژوئن: زمین‌لرزه بیهق. زمین لرزه ویرانگری در منطقه بیهق و به ویژه در پیرامون مرکز آن منطقه، سبزوار کنونی، روی داد. لرزه اصلی در اول صفر ۴۴۴ و پسلرزه‌های آن که به مدت بیش از یک ماه دنباله داشت شهرو باروی آن را به ویرانه‌ای بدل ساخت. زمین لرزه به گونه‌ای گسترده حس شد و از سالی که این لرزه روی داد، یک سده پس از آن هنوز به عنوان سال زمین لرزه یاد می‌شد. کسان بسیاری کشته شدند و باروی شهر به مدت بیست سال به صورت ویران باقی ماند. 

* زمین‌لرزه خوزستان. در سال ۴۴۴ ق زمین لرزه ویرانگری ارجان و منطقه پیرامون اهواز را لرزاند و باعث فرو ریختن باروها و فرو افتاند کنگره‌های دژها شد. در ایذه (مال امیر) و به ویژه منطقه پیرامون بهبهان روستاهای بسیاری ویران شد. 

## زادگان
* ۲۳ مه - فیلیپ یکم، پادشاه فرانسه

## درگذشتگان

## منابع

اَمبرسِز، ن.ن.، مِلویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۱۰۵۲ (میلادی)
۱۰۵۸ (میلادی)

## رویدادها
* ۸ دسامبر: زمین‌لرزه زاگرس باختری – حمربن. به هنگام غروب ۱۸ شوال ۴۵۰ زمین‌لرزه‌ای که به گونه‌ای گسترده در زاگرس باختری حس شد آسیب چشمگیری به بار آورد و کسان بسیاری را کشت. جنبش‌های آهسته زمین در بغداد بیم و هراس پدید آورد و باعث فرو ریختن خانه‌های بسیاری شد. این لرزه نگرانی بزرگی در تکریت برانگیخت و تا عانه، موصل، همدان و واسط حس شد. 

## درگذشتگان

* ۲۹ مارس - استفان نهم
* سلیمان ابن گبیرول
* ابوسعید بختیشوع

 
## منابع

اَمبرسِز، ن.ن.، مِلویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۱۰۵۸ (میلادی)
۱۰۶۳ (میلادی)

## رویدادها
* دسامبر: زمین‌لرزه واسط. در ذیحجه ۴۵۵ تکان ممتد زمین لرزه‌ای در واسط عراق حس شد و بی آنکه آسیبی برساند.
* فروپاشی پادشاهی گوئنت

## مرگ‌ها
* ۴ سپتامبر - طغرل بیک سلجوقی: اولین پادشاه سلسله سلجوقیان در ایران.
* بلای یکم پادشاه مجارستان

## منابع

اَمبرسِز، ن.ن. مِلویل، چ.پ. *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران، * ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۱۰۶۳ (میلادی)
۱۰۶۴ (میلادی)

## رویدادها
* زمین‌لرزه آنی. گفته شده است که زمینلرزه‌ای در آنی ارمنستان آسیب چشمگیری به برج وباروی شهر رساند. 

## منابع

اَمبرسِز، ن.ن.، مِلویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۱۰۶۴ (میلادی)
۱۰۶۶ (میلادی)

**۱۰۶۶ میلادی** شصت و ششمین سال از سده یازدهم در گاه‌شماری میلادی بود.

## رویدادها
* ۱۴ اکتبر: نبرد هیستینگز و پیروزی نورمن‌ها بر انگلیسی‌ها
* ۲۵ دسامبر: تاج‌گذاری ویلیام فاتح به عنوان پادشاه انگلستان

## درگذشت‌ها
* ادوارد خستو، پادشاه انگلستان

## منابع
۱۰۶۹ (میلادی)

## رویدادها
* زمین‌لرزه جهرم. زمین لرزه‌ای در خورشان در نزدیک جهرم گویا باعث از دست رفتن آب قلعه شد، و از اینرو دفاع کنندگان آنرا واداشت تا درخواست صلح کنند. 

## منابع

اَمبرسِز، ن.ن.، مِلویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۱۰۶۹ (میلادی)
۱۰۸۵ (میلادی)

## رویدادها
* ماه مه: زمین‌لرزه ارجان. در محرم ۴۷۸ زمین لرزه‌ای ارجان و مناطق پیرامون آنرا لرزاند. و سبب کشته شدن کسان بسیار و فرو ریختن مسجد جامع شد. انبوهی از مردم و احشام در زیر آوار ویرانی‌ها مدفون شدند. لرزه هم در خوزستان و هم در فارس حس شد.

## منابع

اَمبرسِز، ن.ن. مِلویل، چ.پ. *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.
۱۰۸۷ (میلادی)

## رویدادها
* ‌نوامبر: زمین‌لرزه همدان. در شعبان ۴۸۰ زمین لرزه‌ای همدان و منطقه همسایه اش، جبال را لرزاند. دو برج از دژ همدان فرو افتاد و دو منطقه در حومه شهر ویران شد. خانه‌های بسیاری فرو ریخت و شماری از مردم کشته شدند. به مدت یک هفته پس‌لرزه‌های نیرومندی ادامه داشت و ساکنان شهر تا فروکش کردن لرزه‌ها به فضای باز بیرون شهر رفتند. 

## منابع

اَمبرسِز، ن.ن.، مِلویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۱۰۸۷ (میلادی)
۱۰۹۴ (میلادی)

## رویدادها
* فوریه: زمین‌لرزه بغداد. در محرم ۴۸۷ یک تکان زمین لرزه در بغداد حس شد. 

## منابع

اَمبرسِز، ن.ن.، مِلویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۱۰۹۴ (میلادی)
۱۱۰۲ (میلادی)

## رویدادها
* زمین‌لرزه دامغان. گردکوه در منطقه دامغان شاهد رویداد زمین لرزه‌ای بود. 

* ۲۸ فوریه: زمین‌لرزه هرات. شماری از خانه‌ها و ساختمان‌های دیگر در هرات در اثر زمین لرزه‌ای که به مسجد جامع نیز آسیب سنگینی رساند ویران شد و تلفاتی به بار آمد. 

## منابع

اَمبرسِز، ن.ن.، مِلویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۱۱۰۲ (میلادی)
۱۱۱۸ (میلادی)

## رویدادها
* ۳ آوریل: زمین لرزه زاگرس باختری. زمین لرزه‌ای در زاگرس باختری در ۹ ذیحجه ۵۱۱، به گونه‌ای گسترده در کردستان و در عراق حس شد. 
در بغداد جنبش‌های آهسته زمین شماری از خانه‌ها را، به‌ویژه در سوی باختری شهر، ویران کرد؛ شمار اندکی از آن‌ها، بی آنکه تلفاتی به بارآورند، فرو ریختند. 

## زادگان
* ۲۸ نوامبر - مانوئل یکم، امپراتور بیزانس
* آندرونیکوس یکم، امپراتور بیزانس (تاریخ احتمالی)

## درگذشتگان
* ۱۵ اوت - آلکسیوس یکم کومننوس، امپراتور بیزانس

## منابع

اَمبرسِز، ن.ن.، مِلویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۱۱۱۸ (میلادی)
۱۱۱۹ (میلادی)

## رویدادها
* ۱۰ دسامبر: زمین‌لرزه ‌قزوین. زمین لرزه شدیدی در شب ۵ رمضان ۵۱۳ در منطقه قزوین کسان بسیاری را کشت و آسیب گسترده‌ای رساند. باروی قزوین و یک سوم شهر ویران شد و آسیب شدیدی به مسجد ابوحنیفه رسید به گونه‌ای که به مرمت بعدی آن نیاز افتاد. پسلرزه‌ها به مدت یکسال دنبال داشت. 

## منابع

اَمبرسِز، ن.ن.، مِلویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران، * ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۱۱۱۹ (میلادی)
۱۱۲۷ (میلادی)

## رویدادها
* زمین‌لرزه فریم- چهاردانگه. زمین لرزه بزرگی در منطقه هزارجریب مازندران جنوبی سبب ویرانی سراسری روستاهای منطقه فریم، که دره پهناوری در کوه‌های خاور پل سفید است، شد.

## منابع

اَمبرسِز، ن.ن. مِلویل، چ.پ. *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.
۱۱۳۰ (میلادی)

## رویدادها
* ۲۷ فوریه: زمین‌لرزه جبال. در اوایل عصر روز ۱۶ ربیع الاول ۵۲۴ زمین‌لرزه ویرانگری در زاگرس باختری روی داد. این لرزه آسیب گسترده‌ای را در جزیره، در عراق تا موصل، و در جبال وارد آورد. در بغداد جنبش‌های آهسته زمین که زمان درازی تداوم داشت سبب فرو ریختن خانه‌ها در بخش‌های خاوری و باختری شهر شد، بی آنکه تلفاتی به بار آید. پسلرزه‌ها مدتی ادامه داشت. 

## منابع

اَمبرسِز، ن.ن.، مِلویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۱۱۳۰ (میلادی)
۱۱۳۵ (میلادی)

## رویدادها
* ۲۵ ژوئیه: زمین‌لرزه کردستان. در ۱۱ شوال ۵۲۹ زمین‌لرزه ویرانگری در کردستان شمار زیادی تلفات به بار آورد. لرزه به شدت در عراق، موصل، منطقه جبال بین همدان و مراغه و نیز در بغداد حس شد. 

* ۱۳ اوت: زمین‌لرزه کردستان. در اول ذیقعده ۵۲۹ لرزه شدیدی که احتمالاً خاستگاه آن کردستان بود. به گونه‌ای گسترده حس شد. در بغداد سقف‌ها ترک خورد و دیوارها فرو ریخت. 

## منابع

اَمبرسِز، ن.ن.، مِلویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۱۱۳۵ (میلادی)
۱۱۴۴ (میلادی)

## رویدادها
* ۲۹ مه: زمین‌لرزه بغداد. لرزه نیرومندی در ۲۴ ذیقعده ۵۳۸ حس شد بی انکه به شهر آسیبی برساند.

## منابع

اَمبرسِز، ن.ن.، مِلویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۱۱۴۴ (میلادی)
۱۱۴۵ (میلادی)

## رویدادها
* زمین‌لرزه نیشابور. در سال ۵۴۰ ق زمین لرزه‌ای با ویرانگری در منطقه حلوان ( سرپل ذهاب) روی داد و سبب دگرریختی‌های زمین در کوه‌ها شد. رباط بهروزی ویران شد و شمار بزرگی از کوچ نشینان ترکمن کشته شدند . در بغداد لرزه به شدت حس شد و زمین به هنگام جنبش چند بار شکل امواج به خود گرفت و باعث ترک خوردن برخی دیوارها شد. 

## منابع

اَمبرسِز، ن.ن.، مِلویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۱۱۴۵ (میلادی)
۱۱۵۶ (میلادی)

## رویدادها
* فوریه: زمین‌لرزه شمال عراق. در ذیحجه سال ۵۵۰ (قمری)، زمین‌لرزه‌ای در شمال عراق و احتمالاً در ناحیه کوهستانی همسایه کردستان حس شد. بغداد در میان جاهایی است که گفته شده که زمین لرزه در آن حس شده است.

## منابع

اَمبرسِز، ن.ن.، مِلویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۱۱۵۶ (میلادی)
۱۱۷۷ (میلادی)

## رویدادها
* ماه مه: زمین‌لرزه خاور بوئین زهرا. در ذیقعده ۵۷۲ زمین لرزه‌ای بسیاری شهرهای عراق عجم را، در طول دامنه‌های جنوبی البرز تا منطقه آنسوی ری، ویران کرد. شهرهایی که به ویژه دستخوش ویرانی شدند قزوین و ری بود که کسان بسیاری در آن کشته شدند. گواه‌های درونی اطلاعات نشان می‌دهد که ناحیه ری، خاور بوئین زهرا و آبادی‌های کرج بیشترین آسیب‌ها را دیدند. 

## منابع

اَمبرسِز، ن.ن.، مِلویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۱۱۷۷ (میلادی)
۱۱۷۹ (میلادی)

## رویدادها
* ۲۹ آوریل: زمین‌لرزه اربیل عراق. زمین لرزه ویرانگری در زاب کبیر در ۱۲ ذیقعده ۵۷۴ قلعه‌ها و روستاهایی را در منطقه اربیل ویران کرد و شمار زیادی از مردم را کشت. در سوی شمال اربیل زمین لغزه‌های بزرگ و گسترده‌ای رودخانه را به مدت دو سال سد کرد. لرزه در ارمنستان حس شد و در بغداد نیز قابل درک بود.

## منابع

اَمبرسِز، ن.ن.، مِلویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۱۱۷۹ (میلادی)
۱۱۹۱ (میلادی)

## رویدادها
* زمین‌لرزه همدان. لرزه نیرومندی در همدان حس شد، بی آنکه آسیبی برساند.
* وقوع نبرد آرسوف بین انگلیسیان و مصریان در جنگ صلیبی سوم. 
## منابع

اَمبرسِز، ن.ن. مِلویل، چ.پ. *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۱۱۹۱ (میلادی)
۱۱۹۴ (میلادی)

## رویدادها
* مارس: زمین‌لرزه نجف. در ربیع الاول ۵۹۰ لرزه‌ای که به گونه‌ای گسترده در عراق حس شد، در نجف آسیب‌هایی به بار آورد.
*۱۰ مارس - سلطان طغرل سوم در نبرد با علاءالدین تکش در نزدیکی شهرری شکست خورده و کشته شد و بدین‌وسیله پادشاهی سلجوقیان همدان پایان یافت. در نتیجه آن قدرت از امپراتوری سلجوقی سلب شده و به خوارزمشاهیان رسید.
*بستر رود زرد در چین با تغییر مسیر بزرگی رو به رو شده و به مدت ۷۰۰ سال پس از این تاریخ، از مسیر شبکه رودخانه‌ای هوآی جریان پیدا کرد.

## منابع

اَمبرسِز، ن.ن. مِلویل، چ.پ. *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۱۱۹۴ (میلادی)
۱۲۰۹ (میلادی)

## رویدادها
* زمین‌لرزه نیشابور. در سال ۶۰۵ ق زمین‌لرزه فاجعه‌باری، که در سرتاسر بخش بزرگی از خراسان باختری حس شد، منطقه نیشابور را تقریباً بکلی ویران کرد. شمار بسیار اندکی از ساختمان‌ها در نیشابور توانستند در برابر لرزه ایستادگی کنند. در مجموع، پیرامون ۱۰ هزار تن کشته شدند.

## منابع

اَمبرسِز، ن.ن.، مِلویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۱۲۰۹ (میلادی)
۱۲۲۶ (میلادی)

## رویدادها
* ۱۸ نوامبر: زمین‌لرزه شهر زور عراق. در ۲۵ ذیقعده ۶۲۳ زمین لرزه ویرانگری در کردستان شهر زور را ویران کرد. شش قلعه دیگر این ناحیه و روستاهای بسیاری نیز ویران شد. لرزه به گونه‌ای گسترده در ایران و عراق تا موصل، که در آن نگرانی‌هایی برانگیخت، حس شد.
 

## منابع

اَمبرسِز، ن.ن.، مِلویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۱۲۲۶ (میلادی)
۱۲۳۸ (میلادی)

## رویدادها
* زمین‌لرزه گناباد. در حدود سال ۶۳۵ ق زمینلرزه ویرانگری در گناباد روی داد. 
 

## منابع

اَمبرسِز، ن.ن.، مِلویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۱۲۳۸ (میلادی)
۱۲۵۱ (میلادی)

## رویدادها
* زمین‌لرزه نیشابور. زمین لرزه‌ای در نیشابور در سال ۶۴۹ ق بخشی از شادیاخ را بکلی ویران کرد. 
 
## منابع

اَمبرسِز، ن.ن.، مِلویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۱۲۵۱ (میلادی)
۱۲۷۰ (میلادی)

## رویدادها
* ۷ اکتبر: زمین‌لرزه نیشابور. در بامداد ۱۹ صفر ۶۶۹، زمین لرزه فاجعه باری در نیشابور روی داد، حومه پیشین شهر، شادیاخ، و شماری روستا را ویران کرد و ۱۰ هزار تن از مردم از میان رفتند. به همه ساختمان‌های عمده، از جمله مناره مسجد جامع، زیان رسید. پسلرزه‌ها تقریباً بدون وقفه به مدت دو هفته دنباله داشت. سرانجام، نیشابور در جایی که از جایگاه پیشینش قدری فاصله داشت دگر باره ساخته شد.

## منابع

اَمبرسِز، ن.ن.، مِلویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۱۲۷۰ (میلادی)
۱۲۷۳ (میلادی)

## رویدادها
* ۱۸ ژانویه: زمین‌لرزه تبریز. در شب چهارشنبه ۱۸ کانون ثانی ۱۵۸۴ س. زمین‌لرزه بزرگی در آذربایجان روی داد. در تبریز خانه‌های بسیاری فرو ریخت و نوک مناره‌ها فرو افتاد، اما آسیب‌ها بسیار دامنه دار نبود و تنها ۲۵۰ تن کشته شدند. لرزه‌های متناوب به مدت حدود چهار ماه ادامه داشت. 
 
## منابع

اَمبرسِز، ن.ن.، مِلویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۱۲۷۳ (میلادی)
۱۲۹۱ (میلادی)

## رویدادها
* زمین‌لرزه شیراز. گفته شده‌است که زمین‌لرزه‌ای در سال ۶۹۰ ق آسیب‌هایی به مسجد نو در شیراز رساند.
* پایان جنگ‌های صلیبی بین مسیحیان و مسلمانان.
* تأسیس کنفدراسیون سوئیس با سیستم فعلی (هر سال یک رئیس‌جمهور از بین هفت نفر عضو شورای فدرالی)

## منابع

اَمبرسِز، ن.ن.، مِلویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۱۲۹۱ (میلادی)
۱۳۰۱ (میلادی)

## رویدادها
* زمین‌لرزه فریم (شهر)، در سال ۷۰۰ ق زمین لرزه‌ای روستاهای بسیاری را در مازندران جنوبی به تمامی ویران کرد و سبب افول رونق منطقه فریم شد.

## منابع

اَمبرسِز، ن.ن.، مِلویل، چ. پ.، *تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران،* ترجمه ابوالحسن رده، تهران: نشر آگاه، ۱۳۷۰.

رده:۱۳۰۱ (میلادی)
اندیس آخوری

**آخوری** یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر کلاته استان سمنان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، سرب و روی است.سنگ میزبان این اندیس دولومیت است و دیرینگی آن به دوران دونین می‌رسد. در این اندیس، پاراژنز‌های اسمیت زونیت یافت می‌شوند.

## جستارهای وابسته
* فهرست اندیس‌های استان سمنان

## منابع

رده:اندیس‌های استان سمنان
رده:اندیس‌های فلزی
رده:پارانژهای اسمیت زونیت
ایزی استریت

***ایزی استریت*** یا ***خیابان آرام***  فیلمی کوتاه و صامت، به کارگردانی چارلی چاپلین با بازی چارلی چاپلین، ادنا پرواینس، جیمز تی. کلی، اریک کمبل و تولید سال ۱۹۱۷ می‌باشد.

## داستان
در موضوع فیلم، افراد شهربانی قادر به کنترل نظم در خیابان نیستند و چارلی چاپلین در نقش ولگرد کوچولو خود، (به‌طوری ناخواسته) پایش به میدان کشیده می‌شود و خیابان را از وجود قلدرها پاک می‌کند. به فقیران کمک می‌کند و زنی را از دست دیوانه‌ای نجات می‌دهد.

لازم است ذکر شود که نام فیلم اشاره به خیابانی است که چارلی به کار گشت‌زنی در آن گمارده شده‌است و چون «نام خاص» است، نباید ترجمه شود.
بندانگشتی|thumbtime=1|upright=1.5|خیابان آرام

## منابع

## پیوند به بیرون
*
*

رده:فیلم‌ها به کارگردانی چارلی چاپلین
رده:فیلم‌های ۱۹۱۷ (میلادی)
رده:فیلم‌های آمریکایی
رده:فیلم‌های سیاه‌وسفید آمریکایی
رده:فیلم‌های سیاه‌وسفید
رده:فیلم‌های صامت کوتاه آمریکایی
رده:فیلم‌های صامت
رده:فیلم‌های کمدی ۱۹۱۷ (میلادی)
رده:فیلم‌های کمدی آمریکایی
رده:فیلم‌های کمدی پلیسی
رده:فیلم‌های کمدی دهه ۱۹۱۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های کمدی-اکشن آمریکایی
رده:فیلم‌های کمدی
رده:فیلم‌های کوتاه ۱۹۱۷ (میلادی)
رده:فیلم‌های کوتاه دهه ۱۹۱۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های کوتاه کمدی
رده:فیلم‌های کوتاه
رده:فیلم‌های واقع‌شده در زاغه‌ها
رده:مقاله‌های دارای ویدئو
رده:فیلم‌های جنایی ۱۹۱۷ (میلادی)
رده:فیلم‌های کمدی-اکشن انگلیسی‌زبان
رده:فیلم‌های صامت آمریکایی به‌جامانده
تندوف

بندانگشتی|راست
بندانگشتی|نقشه الجزایر که در آن استان تندوف پررنگتر شده است.
**تِندوف** شهری است در منطقه صحرایی کشور الجزایر.

این شهر مرکز استان تندوف است.
بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۶ جمعیت این شهر ۴۴٬۰۵۸ نفر تخمین زده شد.

## منابع

رده:شهرداری‌های استان تندوف
رده:مراکز استان‌های الجزایر
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۵۲ (میلادی)
تراژدی (نقاشی)

**تراژدی**  یکی از آثار نقاش اسپانیایی پابلو پیکاسو (۱۸۸۱ - ۱۹۷۳ میلادی) است که در سال ۱۹۰۳ میلادی و در شهر بارسلونا خلق شده‌است.

این اثر در اولین دوره طبقه‌بندی سیر تکامل هنری پیکاسو در دهه دوم زندگیش موسوم به دوره آبی (۱۹۰۱ - ۱۹۰۴ میلادی) کشیده شده‌است، زمانی که پیکاسوی جوان از زمینه سردِ آبی روشن استفاده می‌کرد.

بسیاری از منتقدین این اثر را بزرگ‌ترین «جای خالی»  دوران زندگی وی دانسته‌اند، جای خالی از هم گسیختگی باورهای گذشته با زندگی مدرن امروزی. این تصویر در هیچ قید زمان و مکان خاصی گنجانده نشده‌است و بیننده را در انبوهی از سؤال، بدون هیچ سر نخی رها می‌کند. سؤالاتی که از ماهیت رمزآلود حضور این عده در کنار ساحلی سرد سرچشمه می‌گیرد و به نحوه ایستادن، حالات چهره و چشمان بسته زن و مرد ختم می‌شود و در این میان، ایمپاستوهای نقاش گره‌ای دیگر بر گره کور این مجموعه اضافه می‌کند. تجدّد به قیمت بی ریشگی و بی خانمانی، الگویی از زوال، سردی و تنهایی.

این اثر هم‌اکنون در نگارخانه ملی هنر واشینگتن در ایالات متحده آمریکا نگهداری می‌شود.

## منابع

* Dr. Karen Kleinfelder / Professor of Art History, "The Tragedy", California State University Long Beach, https://web.archive.org/web/20071109050215/http://www.csulb.edu/~karenk/20thcwebsite/438mid/ah438mid-Info.00030.html (accessed December 01, 2007).

## پیوند به بیرون
* «تراژدی» در نگارخانه ملی هنر واشینگتن، ایالات متحده

رده:نقاشی‌های ۱۹۰۳ (میلادی)
رده:نقاشی‌های پابلو پیکاسو
رده:نقاشی‌های تمثیلی سده ۲۰ (میلادی)
رده:نقاشی‌های نوگرا
شان اوکیسی

**شان اوکیسی**  شاعر و نمایشنامه‌نویس، در ۳۰ مارس سال ۱۸۸۰ در دوبلین به دنیا آمده است. کودکی‌اش را در سختی و تنگدستی گذراند و در چهارده سالگی خواندن و نوشتن آموخت.

در نوجوانی با روزنامه‌فروشی، کارگری در بارانداز، سنگ‌شکنی، کار در راه‌آهن و کارگری روزگار گذراند. در سال ۱۹۱۳ به سازمان‌دهندگان ارتش میهن‌پرستان ایرلند پیوست و از همان زمان به ویژه با خواندن نمایشنامه‌های شکسپیر ذوق نمایشنامه‌نویسی در او شکفته شد. نمایشنامه‌های او از آنچه «طنز سیاه» نامیده شده است سرشارند.

برخی از منتقدان اروپایی از او در ردیف بزرگانی همچون شکسپیر و ایبسن نام می‌برند. اوکیسی در ۱۸ سپتامبر سال ۱۹۶۴ درگذشت.

## زندگی شخصی
اوکیسی از سال ۱۹۲۷ تا زمان مرگش با بازیگر ایرلندی آیلین کری رینولدز ازدواج کرد. آنها دو پسر به نام‌های برون و نال و یک دختر به نام شیواون داشتند.

## کتابشناسی
* میان دروازه‌ها
* برگ‌های بلوط و سنبل
* سایه تفنگدار (۱۹۲۳)
* جونو و پیکاک (۱۹۲۴)
* خیش و ستاره‌ها (۱۹۲۶)
* ستاره بسرخی می‌گراید (۱۹۴۰)
* سرخ گل هائی برای من (۱۹۴۲)
* غبار باشکوه (۱۹۴۵/۱۹۴۰)

## منابع

* 
* 

رده:انگلیکان‌های اهل ایرلند
رده:اهالی ایرلند در سده ۱۹ (میلادی)
رده:اهالی دوبلین
رده:اهالی شهرستان دوبلین
رده:تئاتر ابی
رده:خاطره‌نویسان اهل ایرلند
رده:خاطره‌نویسان سده ۲۰ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۱۹۶۴ (میلادی)
رده:دور از وطن‌های اهل ایرلند در بریتانیا
رده:راه‌یافتگان به تالار مشاهیر تئاتر آمریکا
رده:زادگان ۱۸۸۰ (میلادی)
رده:سوسیالیست‌های انگلیکان
رده:سوسیالیست‌های مسیحی اهل ایرلند
رده:سوسیال‌دموکرات‌ها
رده:سوسیال‌دموکرات‌های اهل اروپا
رده:سیاست دوبلین
رده:کمونیست‌های اهل ایرلند
رده:کمونیست‌های مسیحی
رده:مرگ‌های ناشی از بیماری‌ها در انگلستان
رده:نمایشنامه‌نویسان اهل ایرلند
رده:نمایشنامه‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایرلند
رده:نمایشنامه‌نویسان سده ۲۰ (میلادی)
رده:نمایشنامه‌نویسان مرد اهل ایرلند
رده:نمایشنامه‌نویسان مرد
رده:نویسندگان اهل انگلستان
رده:نویسندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایرلند
رده:نویسندگان مرد اهل ایرلند
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایرلند
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی)
۱۸۷۱

**سال ۱۸۷۱ میلادی** (هزار و هشتصد و هفتاد و یک)، یکی از سالهای دهه ۱۸۷۰ در سده ۱۹ میلادی بود. بر اساس تقویم گریگوری سال مذکور یک سال عادی با ۳۶۵ روز بود. در تقویم هجری شمسی سال ۱۸۷۱ از دی ۱۲۴۹ شروع شد و در دی ۱۲۵۰ خاتمه یافت.

## زادروزها
* ۲۷ سپتامبر - **[[گراتزیا دلددا]]**   (۱۸۷۱ - ۱۹۳۴) نویسندهٔ ایتالیایی اهل جزیرهٔ ساردنی. برندهٔ جایزه نوبل ادبیات سال ۱۹۲۶.
* ۷ ژانویه &ndash; امیل بورل، ریاضی‌دان و سیاست‌مدار فرانسوی (د. ۱۹۵۶)
* ۳۰ ژانویه &ndash; ویلفرد لوکاس، بازیگر و فیلمنامه‌نویس کانادایی (د. ۱۹۴۰)
* ۴ فوریه &ndash; فریدریش ابرت، سیاست‌مدار آلمانی (د. ۱۹۲۵)
* ۲۷ مارس &ndash; هاینریش مان، نویسنده و شاعر آلمانی (د. ۱۹۵۰)
* ۱۰ ژوئیه &ndash; مارسل پروست، نویسنده و کتابدار فرانسوی (د. ۱۹۲۲)
* ۱۸ ژوئیه &ndash; سادا یاکو، بازیگر ژاپنی (د. ۱۹۴۶)
* ۲۹ اوت &ndash; آلبر لوبرن، سیاست‌مدار و مهندس فرانسوی (د. ۱۹۵۰)
* ۲۸ سپتامبر &ndash; مارشال پیترو بادوگیلیو، سیاست‌مدار و دیپلمات ایتالیایی (د. ۱۹۵۶)
* ۲ اکتبر &ndash; کوردل هال، قاضی، دیپلمات، وکیل، و سیاست‌مدار آمریکایی (د. ۱۹۵۵)
* ۱ نوامبر &ndash; استیون کرین، بازیکن بیسبال، ژورنالیست، نویسنده، و شاعر آمریکایی (د. ۱۹۰۰)
* ۱۳ دسامبر &ndash; امیلی کار، نقاش کانادایی (د. ۱۹۴۵)
## درگذشتگان
* ۱۱ مه &ndash; جان هرشل، ستاره‌شناس و عکاس بریتانیایی (ز. ۱۷۹۲)
* ۱۸ اکتبر &ndash; چارلز ببیج، ریاضی‌دان، دانشمند علوم کامپیوتر، و مهندس بریتانیایی (ز. ۱۷۹۱)
## منابع

*

۱۸۷۱
برکه حاج اسدالله

**برکهٔ حاج اسدالله** یا **برکهٔ کشکول** واقع در شهرستان گراش، استان فارس کشور ایران در سال ۱۲۸۶ هجری قمری به همت حاج اسدالله فرزند دهباشی کربلائی، علیرضا گراشی ساخته شده‌است و پس از برکه کل گراش بزرگ‌ترین آب‌انبار گراش است. این اثر تاریخی در تابستان ۱۳۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## مشخصات بنا
این آب‌انبار داری شش دهنه و دو مجرای ورودی و یک مجرای خروجی آب است که ساخت مخزن و طاق مجراهای ورودی و خروجی از سنگ و ملات ساروج استفاده شده، و در دیوار بدنه (شاوره)، طاق دهنه‌ها و سردرها سنگ و ملات گچ بکار رفته‌است که در بعضی از سردرها با گچ تزیین کاری شده‌است. طاق دهنه‌ها و سردرها، به شکل تیره‌دار است و طاق مجراهای ورودی و خروجی آب که سطح پایین‌تر از سایر دهنه‌ها و اندازه آنها نیز کوچک‌تر است به شکل هلالی ساخته شده‌است که دو مجرای ورودی در سمت شمالی و دو مجرای خروجی در سمت جنوبی تعبیه گردیده‌است. سقف آب‌انبار، به شکل گنبد عظیمی است که بر روی آن با مصالح سنگ، ملات گچ و اندود ساروج، گرفته شده‌است و سنگ پله‌های پاکنه (pakona) آن در بدنه شرقی تا انتهای مخزن ادامه دارد. در بالای طاق یکی از سردرها سنگ اوحی نصب گردیده و ابیاتی که شخص بانی سروده بر روی آن حک شده‌است:این بنا از تابستان ۱۳۸۰، از سوی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در شمار آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## مالکیت
با توجه به وقفی بودن بناهای ساخته‌شده توسط حاج‌اسدالله‌خان گراشی در دورهٔ قاجاریه، این بنا پس از انقلاب ۱۳۵۷، در مالکیت سازمان اوقاف و امور خیریه قرار گرفت. از دیگر بناهای این مجموعه می‌توان به برکه کل، مدرسه علمیه چهارده‌معصوم و حمام دهباشی اشاره کرد.

## تخریب سقف
در بارندگی دی‌ماه ۱۴۰۰، بخشی از سقف این آب‌انبار تاریخی که پیش‌تر دوست‌داران میراث فرهنگی دربارهٔ وضعیت نامناسبش هشدار داده شده بود، فروریخت. این درحالی بود که پیش‌تر سازمان اوقاف و امور خیریه و همچنین حسین حسین‌زاده، نماینده مجلس، از پیگیری وضعیت این بنا خبر داده بودند.

با توجه به نوع این سازهٔ تاریخی به نظر می‌رسد فروریختگی کنونی موجب ریزش کامل گنبد آن خواهد شد.

## جستارهای وابسته
* آب‌انبار
* برکه کل
* شهر گراش
* آثار ملی ایران

## پانویس

## منابع
* نقل از کتابچه گردشگری گراش
* اطلاعات اهالی فرهنگ دوست فداغ (ر. ا)

رده:برکه‌های استان فارس
رده:برکه‌های تاریخی شهرستان گراش
رده:تاریخ گراش
رده:مخزن‌های سد در ایران
رژین پی‌یترا

خانم **رژین پی‌یترا** Regine Pietra
استاد فلسفه در دانشگاه *پیر مندس فرانس* در شهر گرونوبل فرانسه و متخصص در زیبایی‌شناسی (استتیک) است.

## آثار
* زنان فیلسوف در یونان و روم باستان، ترجمه دکتر عباس باقری، نشر و پژوهش فرزان روز ۱۳۸۴
* Valery, Directions Spetiales et Parcours Verbal, Letters Moderns, Minercrel دربارهٔ پل والری نویسندهٔ اندیشمند فرانسوی
* Sage Comme une image, Edition du felin دربارهٔ تصویرهای فلسفی در هنرها

رده:فیلسوفان اهل فرانسه
رده:فیلسوفان زن
رومئو و ژولیت (نقاشی)

[thumb|220px|'''رومئو و ژولیت''' ([۱۸۹۰ (میلادی)|۱۸۹۰) اثر نقاش انگلیسی **فرانک دیکسی** (۱۸۵۳ - ۱۹۲۸ میلادی)]]

**رومئو و ژولیت** را می‌توان مشهورترین اثر نقاش انگلیسی فرانک دیکسی (۱۸۵۳ - ۱۹۲۸ میلادی) دانست، اثری که در سال (۱۸۹۰) و در دوران افول ارزشهای عصر ویکتوریایی ثبت شده‌است.

دیکسی با این که یکی از منتقدین سر سخت مدرنیته هنری بود و جبهه‌گیری‌ها و سخنرانی‌هایش در مقام اعتراض به هنر مدرن بیش از آثارش به شهرت رسید، اما کارهایش وی را به عنوان رئیس آکادمی سلطنتی هنر بریتانیا، در معرض اتهام قدیمی و منسوخ بودن قرار داد.

وی همواره از هنر مدرن به عنوان ریشه گرایشاتی مضر و بیمارگونه نام می‌برد که بخشی از آن را به دلیل واکنشی عاجزانه در مقابل زیبایی مطلق و بخشی دیگر را به دلیل کم‌کاری ذاتی آثار مدرن هنری می‌دانست. به همین دلیل در اکثر آثار وی می‌توان رد پایی از تمایلات پِری-رافائِلیت  در فضایی درام گونه را دید که به بهترین نحو، در رومئو و ژولیت ویلیام شکسپیر و در آن ایوان معروف به تصویر کشیده شده‌است.

این اثر هم‌اکنون در نگارخانه هنر شهر ساتهمپتون در انگلستان نگهداری می‌شود.

## منابع

* «Frank Dicksee", Art Renewal Center(ARC), http://www.artrenewal.org/asp/database/art.asp?aid=29 (accessed December ۰۲, ۲۰۰۷).

## پیوند به بیرون

رده:نقاشی‌های فرانک دیکسی
رده:نقاشی‌های ۱۸۹۰ (میلادی)
روبان سرخ

چپ|100px
**روبان سرخ**، روبانی به رنگ سرخ است که در موقعیت‌های مختلف معانی گوناگونی دارد.
شناخته‌شده‌ترین معنی روبان سرخ همدردی بین‌المللی با قربانیان بیماری ایدز و آگاهی و توجه به این بیماری است.

## تاریخچه
روبان سرخ در سال ۱۹۹۱ میلادی توسط فرانک مور، یکی از هنرمندان انجمن ویژیوال ایدز خلق شد. روبان سرخ به منظور آن خلق شد که آن را بر سمت راست لباس خود (قلب)، دست (به‌عنوان دست‌بند) و شال بست تا نشانه‌هایی برای ابراز همدردی با تمامی افراد مبتلا به بیماری ایدز باشند.

## ریشه
ریشهٔ روبان سرخ از روبان زرد گرفته شده‌است.
در آمریکا برخی از خانواده‌های سربازان آمریکایی، روبان زردی بر در خانه‌هایشان نصب می‌کردند که این روبان زرد نشان‌گر امید و دیدار مجدد سربازان با خانواده‌هایشان بود.

## منابع

* 

رده:روبان نمادگرایی
رده:روبان‌های نمادین
رده:نمادهای قرمز
رده:ایدز
فریدون آسرایی

**فریدون آسرایی** (زادهٔ ۱۵ مرداد ۱۳۳۵) خواننده، ترانه‌سرا و آهنگساز موسیقی پاپ اهل ایران است.

## زندگی‌نامه
فریدون آسرایی از خوانندگان پاپ ایرانی، متولد ۱۵ مردادماه ۱۳۳۵ در آسارا از توابع شهرستان کرج است. وی پس از تحصیلات مقدماتی، در فروردین ۱۳۵۸ به ونکوور کانادا مهاجرت کرد.

فریدون آسرایی سال ۱۹۸۸ گروه غزال و ۲ سال بعد هم گروه پرواز را با حضور کامران، هنگامه و رامین زمانی راه انداخت. آلبوم اولش «اولین سلام» با تنظیم رامین زمانی بود که ترانه‌هایش عبارت‌اند از: اولین سلام، گل‌اندام، دختر بندر، جاده عشق، شاه‌چراغ، جدایی، اگه می‌شد، تو ای یار، و ایرانم؛
وی ترانهٔ «خونه‌به‌خونه» را با پدرام کشتکار به ثبت رسانید.

پس از بازگشت از کانادا، فریدون آسرایی فعالیت‌های هنری خود در ایران را با آلبومی به نام «غریبه» آغاز کرد. بعد از آلبوم غریبه به ترتیب آلبوم‌های «از تو دورم»، «ریمیکس»، «خاطرات گم‌شده» و «عشق یعنی» را منتشر کرد.

از فعالیت‌های تلویزیونی وی می‌توان به حضور در شبکه نسیم به عنوان یکی از داوران برنامهٔ شب کوک اشاره کرد.

## افتخارات
* جایزهٔ بهترین آلبوم سال برای «عشق یعنی» به انتخاب کارشناسان موسیقی در سومین جشن سالانهٔ موسیقی ما در سال ۱۳۹۴

## آلبوم‌ها

* سرگذشت (۱۳۷۷)
* اولین سلام (۱۳۸۰، ترانه)
* غریبه (۱۳۸۳)
* از تو دورم (۱۳۸۶، سروش)
* ریمیکس (۱۳۸۷، ایران‌گام)
* خاطرات گم‌شده (۱۳۹۰، جهان‌تصویر)
* عشق یعنی (۱۳۹۳، آوای هنر)
* آخرین سلام (۱۴۰۲) این آلبوم پس از ۹ سال منتشر شد

## کنسرت‌ها
در چند سال گذشته فریدون آسرایی به رهبری ارکستر امیرحسین محمودی کنسرت‌های متعددی را در شهرهای مختلف ایران برگزار کرده است.

## منابع

رده:افراد زنده
رده:خوانندگان پاپ اهل ایران
رده:خوانندگان مرد اهل ایران
رده:خواننده-ترانه‌پردازان اهل ایران
رده:زادگان ۱۳۳۵
رده:زادگان ۱۹۵۶ (میلادی)
رده:هنرمندان آوای هنر
جنگل ملی سانتافه

**جنگل ملی سانتافه** (Santa Fe National Forest) یک پارک ملی در ایالت نیومکزیکو در آمریکا است.

مساحت این جنگل ۶۳۴۲ کیلومتر مربع است.

## نگارخانه

پرونده:Santa Fe NF (1).JPG

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه رسمی پارک

رده:جنگل ملی سانتا فه
رده:پارک‌های ملی در نیو مکزیکو
رده:جنگل‌های ایالات متحده آمریکا
رده:رده VI اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت
رده:مناطق حفاظت‌شده بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۱۵ (میلادی)
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان ریو آریبا، نیومکزیکو
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان سن میگل، نیومکزیکو
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان لس آلاموس، نیومکزیکو
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان مورا، نیومکزیکو
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان سانتافه، نیومکزیکو
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان سندوال، نیومکزیکو
جنگل ملی کاریبو–تارگی

**جنگل ملی کاریبو-تارگی**  یک پارک ملی در ایالت در آمریکا است. مساحت این جنگل ۱۰۶۴۶ کیلومتر مربع (تقریباً اندازه استان قم) است و در چهار ایالت یوتا، مونتانا، وایومینگ و آیداهو گسترده‌است.

## منابع
## پیوند به بیرون

* وبگاه رسمی پارک

رده:جنگل ملی کاریبو-تارگی
رده:رده VI اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت
زینفندل

**زینفَندل**  یکی از گونه‌های انگور قرمز است که برای شراب‌سازی کاربرد دارد.

از این انگور، در کالیفرنیای آمریکا شرابی به همین نام تولید می‌شود که طعمی میوه‌ای، بافتی پرمایه و الکلی بالا دارد. ریشه نام زینفندل معلوم نیست.

## منابع

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Zinfandel&oldid=171804287 Zinfandel]»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (بازیابی در ۱ دسامبر ۲۰۰۷).

رده:انگورها
رده:انواع انگور شراب قرمز
رده:شراب‌های ایالات متحده آمریکا
رده:شراب‌های کرواسی
رده:گونه‌های انگور کرواسی
رده:میوه‌ها
محمد ایوب خان (رئیس‌جمهور پاکستان)

**اَیّوب خان** (زاده ۱۴ مه ۱۹۰۷ – درگذشته ۱۹ آوریل ۱۹۷۴) دومین رئیس‌جمهور پاکستان طی سال‌های ۱۹۵۸ تا ۱۹۶۹ میلادی بود.

پیش از آن، در سال ۱۹۵۱ وی به عنوان نخستین فرماندار بومی در پاکستان منصوب شد.

## جستارهای وابسته
* ایران بزرگ

## منابع

رده:اعضای رتبه امپراتوری بریتانیا
رده:افراد پادکمونیست اهل پاکستان
رده:افراد جنگ جهانی دوم اهل هند
رده:افسران ارتش اهل هند بریتانیا
رده:اهالی پاکستان در سده ۲۰ (میلادی)
رده:اهالی ناحیه هری‌پور
رده:پاکستان در دهه ۱۹۵۰ (میلادی)
رده:پاکستان در دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:پرسنل ارتش اهل هند جنگ جهانی دوم
رده:مردمان پشتون
رده:تاریخ بنگلادش
رده:خاطره‌نویسان اهل پاکستان
رده:خاطره‌نویسان سده ۲۰ (میلادی)
رده:خودزندگی‌نامه‌نویسان اهل پاکستان
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه اسلامی علیگر
رده:دانش‌آموختگان کالج نظامی سلطنتی، سندهرست
رده:دانش‌آموختگان مدرسه نظامی سلطنتی سندهرست
رده:درگذشتگان ۱۹۷۴ (میلادی)
رده:دیکتاتوری نظامی
رده:رئیس‌جمهورهای پاکستان
رده:رهبران به قدرت رسیده از طریق کودتا
رده:زادگان ۱۹۰۷ (میلادی)
رده:ژنرال‌های اهل پاکستان
رده:سیاستمداران پاکستان مسلم لیگ
رده:سیاستمداران سده ۲۰ (میلادی) اهل پاکستان
رده:سیاستمداران معلول
رده:فرماندهان کل ارتش پاکستان
رده:فرماندهان نظامی مسلمان
رده:فیلد مارشال
رده:کارشناسان امور مالی اهل پاکستان
رده:گیرندگان زنجیر پادشاهی ملکه ویکتوریا
رده:مسلمانان اهل پاکستان
رده:مناقشه‌های ۱۹۶۵ (میلادی)
رده:نجات‌یافتگان از ترور
رده:نظامیان سده ۲۰ (میلادی) اهل پاکستان
رده:نویسندگان اهل پاکستان
رده:نویسندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل پاکستان
رده:وزیران دفاع پاکستان
رده:وزیران کشور پاکستان
رده:گیرندگان جایزه هلال پاکستان
رده:اعضای مجمع ملی پاکستان در دوره ۱۹۶۲–۱۹۶۵
جابه‌جایی (ابهام‌زدایی)

* **[[جابه‌جایی]]** نوعی حرکت در فیزیک است؛ همچنین می‌تواند به وارد زیر اشاره داشته باشد:
* جابه‌جایی (روانکاوی)
* جابه‌جایی (برنامه‌نویسی رایانه)
* خاصیت جابه‌جایی در ریاضی: از خاصیت‌های عملگرها
جنگل ملی مانتی–لا سال

**جنگل ملی مانتی-لا سال**  یک پارک ملی در آمریکا است.

مساحت این جنگل ۵۷۱۸ کیلومتر مربع است و در ایالت یوتا گسترده‌است.

## پیوند به بیرون
* وبگاه ایالتی پارک

رده:جنگل ملی مانتی-لا سال
رده:پارک‌های ملی در یوتا
رده:جنگل‌های ایالات متحده آمریکا
رده:رده V اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان امری، یوتا
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان سنپیت، یوتا
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان سن‌خوآن، یوتا
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان سویر، یوتا
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان کربن، یوتا
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان گرند، یوتا
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان مانترووز، کلرادو
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان میسا، کلرادو
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان یوتا، یوتا
رده:رده VI اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت
آتوئین کبیر

**آتوئین کبیر** ، لاک‌پشتی ستاره‌ای و غول‌پیکر است که در میان فضا شنا می‌کند و چهار فیل نگهدارنده جهان مسطح، زاده ذهن تری پرچت است.

لاک این لاکپشت عظیم‌الجثه با قشری از متان یخزده پوشیده شده‌است و بر اثر برخورد شهاب‌سنگ‌ها سوراخ‌سوراخ شده و بر اثر غبار کیهانی، ساییده شده‌است.

جنسیت آتوئین کبیر ناشناخته‌است و همین مسئله، فکر بسیاری از دانشمندان دنیای مسطح را به خود مشغول کرده‌است. دانستن جنسیت این لاک‌پشت غول‌پیکر ممکن است در شناختن مقصدی که او در فضا در پیش گرفته، کمک کند. بسیاری از تلاش‌ها برای برقراری تماس تله‌پاتیک، به علت برابر نبودن معیار زمان در مکان دو طرف، به نتیجه نرسیده‌اند. البته اغلب کسانی که در این راه تلاش کرده‌اند، به این نتیجه رسیده‌اند که آتوئین بزرگ به دنبال چیزی است. البته یک تئوری هم هست که می‌گوید او از هیچ کجا آمده و به هیچ کجا می‌رود.

در یکی از داستان‌های این مجموعه، آتوئین کبیر از هشت تخم لاک‌پشت مراقبت می‌کند. سپس از این تخم‌ها، هشت بچه لاک‌پشت که هر کدام چهار فیل و یک دنیای مسطح بر پشت دارند بیرون آمده و در میان فضا، به راه خود می‌روند. اینکه چنین کاری، هدف نهایی آتوئین کبیر بوده‌است یا یکی از قدم‌هایش در راه رسیدن به هدف بزرگ‌تر، نامعلوم است.

آتوئین کبیر اغلب برای جلوگیری از برخورد با شهاب‌سنگ‌ها، به روی شکم خود می‌لغزد. البته این کار تأثیری بر روی ساکنین دنیای مسطح ندارد و تنها ممکن است کسانی که به آسمان نگاه می‌کنند، اندکی دچار سرگیجه شوند.

در ابتدای این مجموعه توضیح داده می‌شود که ماه و خورشیدی کوچک، به قطر ۱ مایل به دور آتوئین کبیر می‌چرخد. اما بعداً اندازه این ماه و خورشید زیاد شده و در طی داستان‌ها، به قطر ۸۰ مایل هم می‌رسد. ماه از خورشید به دنیای مسطح نزدیک‌تر بوده و نیمی از آن با گیاهان نقره‌ای رنگ پوشیده شده‌است که برای تغذیه اژدهایان قمری مورد استفاده قرار می‌گیرد. طرف دیگر، بر اثر تابش خورشید سوخته و سیاه شده‌است.

## منابع

* 

رده:جهان‌های تخیلی
رده:دنیای مسطح
ویرژیل (شخصیت داستانی)

**ویرژیل** یکی از شخصیتهای اصلی مجموعه کمدی الهی اثر دانته آلیگری است. این شخصیت به دانته کمک می‌کند که از دوزخ عبور کرده و دانته را تا نیمه راه برزخ همراهی می‌کند. ویرژیل در واقعیت از بزرگترین شاعران روم باستان بوده است. در این کتاب ویرژیل نمادی از عقل سلیم است. از نیمه راه برزخ تا بهشت، دانته توسط بئاتریس (که معشوقه او در دنیای واقعی نیز بوده) راهنمایی می‌شود.

## جستارهای وابسته
* ویرژیل
* کمدی الهی

رده:شخصیت‌ها
برکه کده‌بان

**برکه کده‌بان** در شهرستان گراش، استان فارس کشور ایران واقع شده‌است. این آب‌انبار به احاظ شکل و مخزن سقف آن، متفاوت با آب‌انبارهای دیگر منطقه‌است. آب‌انبارهایی از این نوع که در گراش انگشت شمار است به برکه گبری موسوم بوده بنا بر اقوال، دارای قدمتی بیش از اب انبارهای دیره‌ای شکل است. این آب‌انبار در محله بلئلز واقع است مخزن آن مستطیلی و گوش‌های آن قوس دار است و سقف آن، از داخل به صورت طاق و بیرون، به صورت مسطح ساخته شده‌است. آب‌انبارهایی از این نوع، دارای پله نمی‌باشد. دو دهانه‌های اصلی آن که مانند اغلب آب‌انبارهای طویل در سمت شرقی و غربی، قرار دارد، به اندازه پهنا و در عرض آب‌انبارها بوده و دو دهانه‌دیگر که در طول آب‌انبار ساخته شده، کوچک‌تر از دهانه‌های اصلی که در جهت شمالی و جنوبی قرار دارد. این دهانه‌ها که مجرای ورود و خروج آب است، کمی پایین‌تر از دهانه اصلی واقع شده‌است.
فاصله دهانه جنوبی از طاق غربی ۱۴ متر و فاصله دهانه شمالی از طاق غربی ۶ متر است. مصالح بکار رفته در مخرن شامل: سنگ، ساروج و در دهنه‌ها و سقف آب‌انبار از سنگ و گچ ساخته شده‌است.

## تخریب
این برکه در مردادماه ۱۳۹۳ به کلی نابود شده‌است. واگذاری زمینهای منطقه و انگیزه شخصی صاحب زمین، باعث تخریب این آب‌انبار تاریخی بوده‌است. متولی برکه‌های تاریخی در گراش اداره اوقاف است.

## منابع
* نقل از کتابچه گردشگری گراش
* اطلاعات اهالی فرهنگ دوست فداغ (ر. ا)

رده:برکه‌های استان فارس
رده:بناهای تاریخی شهرستان گراش
پردنجان

**پردنجان** شهری در شهرستان فارسان از توابع استان چهارمحال و بختیاری است. قدمت این شهر به بیش از دو هزار سال بازمی‌گردد. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ برابر ۸۶۹۹ نفر بوده است.

## اقلیم‌شناسی
از کوه‌های معروف این منطقه زرده را می‌توان نام برد. در این منطقه امام زاده بی بی عزیز وجود دارد که مردم اعتقاد خاصی به آن دارند. اقوام این شهر از بازفت، امام قیس، ممسنی و هرچگان به این منطقه مهاجرت کرده و تخت قاپو شده‌اند.

## منابع

منبع:نشریه پارس ورزش شهرداری پردنجان

رده:شهرستان فارسان
رده:شهرهای استان چهارمحال و بختیاری
رده:شهرهای شهرستان فارسان
رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۱۱ (میلادی) در ایران
ییلاق

**ییلاق'(یایلاق) **واژه ای ترکی به معنی **تابِستانگاه** به مناطق سردسیری که عشایر در کوچ سالانه خود به عنوان اقامتگاه بهاره و تابستانه انتخاب می‌کنند گفته می‌شود. در مقابل به مناطق گرمسیری که عشایر به عنوان اقامتگاه پاییزه و زمستانه خود انتخاب می‌کنند به پارسی **زِمستانگاه** یا **[[قشلاق]]** گفته می‌شود. بیشتر عشایر و ایلات به ییلاق و قشلاق می‌روند**.**

[چپ|بندانگشتی|250px|نمایی دور از مراتع ییلاقی [آقداش (خداآفرین)|آغداش در شهرستان خداآفرین ناحیه ارسباران]]

[چپ|بندانگشتی|250px|نمایی از روستای ییلاقی [خان کندی (گرمی)|خان کندی در شهرستان گرمی ]]

## وجه تسمیه
**ییلاق** [یَ ی ° / یِ ی °] از یای (تُرکی) به معنی تابستان و لاق که پسوند مکان است، به معنی جایی که در تابستان سکنی گزینند. سردسیر. مقابل قشلاق، گرمسیر. جای تابستانی. تابستانگاه. مصیف: تقییظ؛ ییلاق رفتن. تصیف، اصطیاف؛ ییلاق کردن. جای سرد و هوادار که به فصل تابستان در آن باشند. مقابل قشلاق که جای باش فصل زمستان است. جای باش تابستان یعنی جای سرد و خوش هوایی که در مدت تابستان در آن توقف کنند. . چراگاه.

در زبان فارسی **ییلاق** یا **تابستانگاه** به کوهپایه، جای سردسیر یا اقامتگاه تابستانی، جای خوش آب و هوا ییلاق نیز گفته می‌شود

## اهمیت ییلاق و قشلاق در ساختار اجتماعی ایران
تا پیش از جنگ اول جهانی عشایر بدنهٔ اصلی جامعه در مناطق کوهستانی ایران را تشکیل می‌دادند. برای مثال، در دورهٔ جنگ‌های روس-ایران بخش مهمی از مردم ارسباران، که بار اصلی جنگ را به دوش می‌کشیدند، زندگی عشایری داشتند. بنابراین طبیعی است که تنظیم سکونتگاه حافظان مرزها دغدغهٔ اساسی حکومت مرکزی بود. خودمختاری عشایر تا حد زیادی در حفاظت مراتع ییلاق‌ها مؤثر بود و دولت مرکزی دخالت چندانی در تخصیص چراگاه به ایلات متخاصم نداشت. مرکزگرایی افراطی دوران رضا شاه قواعد بین ایلی را مختل کرد؛ به تدریج عشایر ساکن شدند و روستائیان ساکن مجاور ییلاق‌ها به تخریب مراتع پرداختند. فروپاشی اجتماعی ایل قشقایی در نتیجه تخریب مناسبات ارضی به مثابه نمونه‌ای تراژیک توسط محقق آمریکایی، لوئیس بک، به خوبی توصیف شده است. آنچه مسلم است تنظیمات مربوط به حدود ییلاق‌ها و قشلاق‌ها، و حقوق مالکیتی عشایر نقشی مؤثر در شکل‌گیری ایران نوین داشته است.

## ییلاق و فرهنگ

زندگی در ییلاق تنها در بخش محدودی از سال ادامه می‌یافت. عشایر در سرزنده‌ترین شرایط طبیعت وارد ییلاق می‌شدند، و آنجا را در حالت پژمردگی طبیعت ترک می‌کردند. این تضاد در چشم‌انداز الهام‌بخش ترانه‌ها و ادبیات فولکوریک است که تا حدودی تا زمان کنونی حفظ شده‌اند. در میان قبایل ترک‌زبان، که اکثریت عشایر را تشکیل می‌دهند، موسیقی عاشیق‌ها گنجینه‌ای غنی از وصف تصویر ذهنی ییلاق است. در اینجا، برای مثال، ابیات آغازین یک ترانهٔ عاشیقی را می‌آوریم:

دیدی گذرم باز به این خطه نیفتاد *Bəlkə bu yerlərə birdə gəlmədim*

ای قلهٔ مه گرفته بدرود، *duman səlamət qal dağ səlamət qal*

ای آبفشان فلک و آب روانش، *arxamca su səpir göydə bulutlar*

وی گرمی تیر ماه بدرود! *leysan səlamət qal yağ səlamət qal*

## منابع

رده:انسان‌شناسی فرهنگی
رده:رمه‌گردانی
رده:زندگی عشایری
رده:عشایر
[رده:کشاورزی [https://g2g289.net/ در] ترکیه](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C_%5Bhttps:%2F%2Fg2g289.net%2F_%D8%AF%D8%B1%5D_%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D9%87)
رده:کشاورزی در ترکیه
رده:وام‌واژه‌های ترکی
جان سرل

**جان راجرز سرل**  (زادهٔ ۱۹۳۲ میلادی کلرادو در آمریکا؛ درگذشت ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۵) از فیلسوفان تحلیلی سرشناس معاصر بود. وی به‌خاطر کار هایش در زمینه فلسفه زبان و فلسفه ذهن شناخته می‌شد. جان سرل دکترای خود را از دانشگاه آکسفورد دریافت کرد و استاد دانشگاه برکلی بود. تخصص وی در فلسفه زبان و فلسفه ذهن و موضوعات خودآگاهی بود. سرل خداناباور بود.

## زندگی
در سال ۱۹۵۹ میلادی، سرل در سن ۲۷ سالگی موفق به اخذ مدرک دکتری در دانشگاه برکلی شد. او بیش از پنجاه سال، استاد فلسفهٔ دانشگاه برکلی کالیفرنیا بوده و در سال ۱۹۶۹ با انتشار کتاب کنش گفتاری، رساله‌ای در باب فلسفهٔ زبان Speech Acts به شهرت رسید. موضوع اصلی نخستین کتاب سرل، مسألهٔ معنا و ادراک بصری بود و تأکید وی در این کتاب بیش از هر چیز روی یک نظریهٔ فلسفی ناب و ساختارشکن می‌باشد. براساس این کتاب، ادارک انسان دری بی واسطه به واقعیت بیرونی است. درکی است مستقیم از چیزها؛ همانگونه که در بیرون ذهن و در اعیان خارجی وجود دارند. به گفتهٔ سرل ما در حصار حواس و ادراک خود محصور نیستیم و بدین ترتیب علیه تمام فلسفه‌هایی که از سده‌ها پیش به فلسفهٔ غالب تبدیل شده بودند موضع می‌گیرد.

## کتاب‌ها
از جان سرل کتاب‌های «درآمدی کوتاه به ذهن» و «اختیار و عصب زیست‌شناسی» و «فلسفه در قرن جدید» هر سه ترجمهٔ محمد یوسفی و «راز آگاهی» ترجمهٔ سید مصطفی حسینی و نیز «ساخت واقعیت اجتماعی» به ترجمهٔ میثم محمدامینی (نشر نو، ۱۳۹۳) در ایران به چاپ رسیده است. کتاب افعال گفتاری او نیز با ترجمه محمدعلی عبداللهی در سال ۱۳۸۵ منتشر شده است. ناشر این اثر پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی است.

## منابع

## پیوند به بیرون

* 
* وب‌گاه جان سرل بر روی وب‌گاه دانشگاه برکلی

رده:اعضای فرهنگستان اروپایی دانش و هنر
رده:اعضای فرهنگستان هنر و دانش آمریکا
رده:اعضای هیئت علمی دانشگاه برکلی
رده:افراد زنده
رده:اهالی کلرادو
رده:برندگان مدال ملی علوم انسانی
رده:بی‌خدایان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بی‌خدایان سده ۲۰ (میلادی)
رده:پادفرهنگ دهه ۱۹۶۰
رده:پژوهشگران و نظریه‌پردازان خودآگاهی
رده:پژوهشگران هوش مصنوعی
رده:دانشمندان علوم شناختی
رده:دانشوران رودس اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه ویسکانسین-مدیسن
رده:دریافت‌کنندگان جایزه گوگنهایم
رده:زادگان ۱۹۳۲ (میلادی)
رده:شناخت‌شناسان
رده:فیلسوفان اجتماعی
رده:فیلسوفان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فیلسوفان بی‌خدا
رده:فیلسوفان تحلیلی
رده:فیلسوفان ذهن
رده:فیلسوفان ریاضیات
رده:فیلسوفان زبان
رده:فیلسوفان سده ۲۰ (میلادی)
رده:فیلسوفان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فیلسوفان سده ۲۱ (میلادی)
رده:فیلسوفان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فیلسوفان علم
رده:فیلسوفان علوم اجتماعی
رده:فیلسوفان فرهنگ
رده:فیلسوفان فناوری
رده:متافیزیک‌پژوهان
رده:منتقدان اجتماعی
رده:نویسندگان غیرداستانی سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان غیرداستانی سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان مرد غیرداستانی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نظریه‌پردازان ارتباطات
رده:نظریه‌پردازان خردگرایی
رده:هستی‌شناسان
رده:نویسندگان اهل دنور
گروه ۱+۵

400px|بندانگشتی|مذاکرات ژنو

**گروه ۱+۵** (که به صورت **گروه پنج به‌علاوهٔ یک** خوانده می‌شود) از پنج عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل (ایالات متحدهٔ آمریکا، روسیه، چین، بریتانیا و فرانسه) و آلمان تشکیل شده‌است. دلیل نامگذاری این گروه، حضور پنج عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد به همراه کشور آلمان است.

از جمله اقدامات این گروه برای حصول توافق با ایران در زمینهٔ فعالیت‌های هسته‌ای می‌توان به ارائهٔ یک بستهٔ پیشنهادی در سال  اشاره کرد.

گاهی به سه کشور اروپایی (بریتانیا، فرانسه و آلمان) در برابر سه کشور دیگر (روسیه، چین و آمریکا)، «گروه سه به‌علاوهٔ سه» گفته می‌شود.

## جستارهای وابسته
* سه کشور اروپایی
* بریکس
* تلاش آمریکا برای خروج از برجام

## منابع

رده:برنامه هسته‌ای ایران
رده:تلاش برای صلح در خاورمیانه
رده:روابط بین‌الملل در ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:شورای امنیت سازمان ملل متحد
رده:روابط ایران و چین
رده:روابط ایران و فرانسه
رده:روابط ایران و آلمان
رده:روابط ایران و روسیه
رده:روابط ایران و بریتانیا
رده:روابط ایران و ایالات متحده آمریکا