نیکلاس لومان

**نیکلاس لومان** ()؛ () استاد جامعه‌شناسی دانش‍گاه بیلفلد آلمان بود. او بیش از همه به دلیل نقش برجسته‌اش در توسعه *نظریه نظام‌ها* مورد توجه است.

### نظریه نظام‌ها
نظریه نظام‌های لومان بر سه موضوع متمرکز است که در کل کار او به هم مرتبط هستند.
# نظریه نظام‌ها به عنوان نظریه اجتماعی
# نظریه ارتباطات و
# نظریه تکامل
عنصر اصلی نظریه لومان حول مسئله اقتضایی معنا می چرخد و در نتیجه به نظریه ارتباط تبدیل می شود. نظام‌های اجتماعی نظام‌های ارتباطی هستند و جامعه فراگیرترین نظام اجتماعی است. جامعه امروزی به عنوان یک نظام اجتماعی که تمام (و تنها) ارتباطات را در برمی گیرد، یک جامعه جهانی است. یک نظام با مرزی بین خود و محیط آن تعریف می‌شود، که آن را از یک بیرون بی‌نهایت پیچیده یا (به طور محاوره‌ای) هرج‌ومرج تقسیم می‌کند. بنابراین فضای داخلی نظام منطقه ای با پیچیدگی کاهش یافته است: ارتباطات درون یک نظام تنها با انتخاب مقدار محدودی از تمام اطلاعات موجود در خارج عمل می کند. به این فرآیند «کاهش پیچیدگی» نیز می گویند. معیاری که بر اساس آن اطلاعات انتخاب و پردازش می شود معنی است (در آلمانی "Sinn"). بدین معنی که از یک مجموعه فضای بالقوه به مجموعه ای دیگر از فضای بالقوه ارجاع می شود. هر دو نظام اجتماعی و نظام‌های روانی (برای توضیح این تمایز به زیر مراجعه کنید) با پردازش معنا عمل می کنند.

علاوه بر این، هر نظامی دارای یک هویت متمایز است که به طور مداوم در ارتباطات خود بازتولید می شود و بستگی به این دارد که چه چیزی معنادار تلقی می شود و چه چیزی نیست. اگر یک نظام نتواند آن هویت را حفظ کند، دیگر وجود خود را به عنوان یک نظام متوقف می کند و دوباره در محیطی که از آن پدید آمده است منحل می شود. لومان این فرآیند بازتولید را از عناصری که قبلاً از یک محیط بیش از حد پیچیده فیلتر شده بودند را با استفاده از اصطلاحی ابداع شده در زیست‌شناسی شناختی توسط متفکران شیلیایی هومبرتو ماتورانا و فرانسیسکو وارلا (فیلسوف)؛ خودنوگری (تلفظ "auto-poy-E-sis"؛ به معنای واقعی کلمه: خودسازی) نامید. نظام‌های اجتماعی «عملیاتی بسته» هستند، زیرا در حالی که از منابع محیط خود استفاده می‌کنند و به آنها تکیه می‌کنند، این منابع بخشی از عملیات نظام نمی‌شوند. هم فکر و هم هضم پیش شرط مهمی برای برقراری ارتباط هستند، اما هیچکدام به این صورت در ارتباط ظاهر نمی شوند.

با این حال، ماتورانا با صراحت استدلال کرد که این تخصیص نظریه اتوپوئیتیک از نظر مفهومی نادرست است، زیرا استقلال ارتباطات از افراد واقعی را پیش‌فرض می‌گیرد. به این معنا که لومان (به گفته ماتورانا) با توصیف نظام‌های اجتماعی به‌عنوان شبکه‌های ارتباطی بسته از نظر عملیاتی، این واقعیت را نادیده می‌گیرد که ارتباطات، ارتباطات انسانی را پیش‌فرض می‌گیرد. خودنوگری فقط برای شبکه‌هایی از فرآیندهایی اعمال می‌شود که خودشان را بازتولید می‌کنند. ولی ارتباطات توسط انسان بازتولید می شود. به همین دلیل، قیاس زیست‌شناسی به جامعه‌شناسی در این مورد صادق نیست. از سوی دیگر، لومان صراحتاً تأکید کرد که او به «جامعه بدون انسان» اشاره نمی کند، بلکه به این واقعیت اشاره می کند که ارتباطات خودکار است. ارتباط توسط بدن و آگاهی انسان ممکن می شود، ولی این ارتباط را از نظر عملیاتی باز نمی کند. برای «مشارکت» در ارتباطات، فرد باید بتواند افکار و ادراکات خود را به عناصر ارتباطی تبدیل کند. این تنها می تواند به عنوان یک عملیات ارتباطی رخ دهد (افکار و ادراکات را نمی توان مستقیماً منتقل کرد) و بنابراین باید شرایط نظام داخلی را که مختص ارتباطات است برآورده کند: قابل فهم بودن، رسیدن به مخاطب و کسب پذیرش.

## کتاب شناسی
* ۱۹۶۳: (با همکاری فرانتس بکر): «خطاهای اداری و حفاظت از اعتماد: امکان‌های تنظیم قانونی قابلیت ابطال قوانین اداری»، برلین: دانکر و هامبلات
* ۱۹۶۴: «کارکردها و پیامدهای سازمان رسمی»، برلین: دانکر و هامبلات
* ۱۹۶۵: «جبران خسارت از منظر سیاست حقوقی»، برلین: دانکر و هامبلات
* ۱۹۶۵: «حقوق اساسی به عنوان یک نهاد: سهمی در جامعه‌شناسی سیاسی»، برلین: دانکر و هامبلات
* ۱۹۶۶: «قانون و اتوماسیون در مدیریت عمومی: مطالعه‌ای در علوم اداری»، برلین: دانکر و هامبلات
* ۱۹۶۶: «نظریه علوم اداری: بررسی و پیش‌نویس» کلن-برلین
* ۱۹۶۸: «اعتماد: سازوکاری برای کاهش پیچیدگی اجتماعی»، اشتوتگارت: انکه (ترجمه انگلیسی: «اعتماد و قدرت»، چیچستر: وایلی، ۱۹۷۹.)
* ۱۹۶۸: «مفهوم هدف و عقلانیت سیستم: درباره عملکرد اهداف در سیستم‌های اجتماعی»، توبینگن: جی.سی.بی. مور، پاول سیبک
* ۱۹۶۹: «مشروعیت از طریق رویه‌ها»، نویوید/برلین: انتشارات لوخترهند
* ۱۹۷۰: «روشنگری جامعه‌شناختی: مقالاتی در باب نظریه سیستم‌های اجتماعی»، کلن/انتشارات: وست‌دویچر ورلاگ (ترجمه انگلیسی برخی از مقالات: «تمایز جامعه»، نیویورک: انتشارات دانشگاه کلمبیا، ۱۹۸۲)
* ۱۹۷۱ (با یورگن هابرماس): «نظریه جامعه یا فناوری اجتماعی - تحقیقات سیستم‌ها به چه چیزی دست می‌یابد؟» فرانکفورت: انتشارات سورکامپ
* ۱۹۷۱: «برنامه‌ریزی سیاسی: مقالاتی در باب جامعه‌شناسی سیاست و اداره»، انتشارات: وست‌دویچر ورلاگ
* ۱۹۷۲: «جامعه‌شناسی حقوق»، ۲ جلد، راین‌بک: روولت (ترجمه انگلیسی: «یک نظریه جامعه‌شناختی حقوق»، لندن: روتلج، ۱۹۸۵)
* ۱۹۷۳: (با رناته ماینتز): «پرسنل در خدمات عمومی: ورود و مشاغل»، بادن-بادن: نوموس
* ۱۹۷۴: «نظام حقوقی و اصول حقوقی»، اشتوتگارت: کولهامر ورلاگ
* ۱۹۷۵: «قدرت»، اشتوتگارت: انکه (ترجمه انگلیسی: «اعتماد و قدرت»، چیچستر: وایلی، ۱۹۷۹.)
* ۱۹۷۵: «روشنگری جامعه‌شناختی ۲: مقالاتی در باب نظریه جامعه»، منتشر شده توسط: وست‌دویچر ورلاگ  (ترجمه انگلیسی برخی از مقالات: «تمایز جامعه»، نیویورک: انتشارات دانشگاه کلمبیا، ۱۹۸۲)
* ۱۹۷۷: «عملکرد دین»، فرانکفورت: انتشارات سورکمپ (ترجمه انگلیسی صفحات ۷۲-۱۸۱: «تعصبات دینی و تکامل جوامع» لویستون، نیویورک: انتشارات ادوین ملن)
* ۱۹۷۸: «سازماندهی و تصمیم‌گیری» (= آکادمی علوم راین-وستفالی، سخنرانی‌ها جی ۲۳۲)، شارژ: انتشارات آلمان غربی
* ۱۹۷۹ (با کارل ابرهارد شور): «مشکلات بازتاب در نظام آموزشی»، اشتوتگارت: انتشارات چسب ولکرو کوتا
* ۱۹۸۰: «ساختار اجتماعی و معناشناسی: مطالعاتی در جامعه‌شناسی دانش در جامعه مدرن ۱»، فرانکفورت: انتشارات سورکمپ
* ۱۹۸۱: «نظریه سیاسی در دولت رفاه»، مونیخ: انتشارات اولزوگ (ترجمه انگلیسی با مقالاتی از «روشنگری جامعه‌شناختی ۴»: «نظریه سیاسی در دولت رفاه»، برلین: انتشارات دو گرویتر، ۱۹۹۰)
* ۱۹۸۱: «ساختار اجتماعی و معناشناسی: مطالعاتی در جامعه‌شناسی دانش در جامعه مدرن ۲»، فرانکفورت: انتشارات سورکمپ
* ۱۹۸۱: «تمایز قانون: مشارکت‌هایی در جامعه‌شناسی قانون و نظریه حقوقی»، فرانکفورت: انتشارات سورکمپ
* ۱۹۸۱: «روشنگری جامعه‌شناختی ۳: نظام اجتماعی، جامعه، سازمان»، انتشارات: انتشارات وست‌دویچر ورلاگ
* ۱۹۸۲: «عشق به مثابه شور: در باب تدوین صمیمیت»، فرانکفورت: انتشارات سورکمپ (ترجمه انگلیسی: «عشق به مثابه شور: تدوین صمیمیت»، کمبریج: انتشارات پولیتی، ۱۹۸۶، )
* ۱۹۸۴: «نظام‌های اجتماعی: طرح کلی یک نظریه عمومی»، فرانکفورت: انتشارات سورکمپ (ترجمه انگلیسی: «نظام‌های اجتماعی»، استنفورد: انتشارات دانشگاه استنفورد، ۱۹۹۵)
* ۱۹۸۵: «آیا جامعه مدرن می‌تواند با تهدیدات زیست‌محیطی سازگار شود؟» (= آکادمی علوم راین-وستفالن، سخنرانی‌ها جی ۲۳۲)، شارژ: انتشارات آلمان غربی
* ۱۹۸۶: "مشاهدات جامعه‌شناختی قانون"، فرانکفورت: متزنر
* ۱۹۸۶: "ارتباطات بوم‌شناختی: آیا جامعه مدرن می‌تواند با تهدیدات بوم‌شناختی سازگار شود؟" فعال: روزنامه وست‌دویچر(ترجمه انگلیسی: "ارتباطات بوم‌شناختی"، کمبریج: انتشارات پولیتی، ۱۹۸۹)
* ۱۹۸۷: "روشنگری جامعه‌شناختی ۴: مشارکت‌هایی در تمایز کارکردی جامعه"، فعال: روزنامه وست‌دویچر
* ۱۹۸۷ (ویرایش شده توسط دیرک باکر و گئورگ استانیتزک): "ارشمیدس و ما: مصاحبه‌ها"، برلین: مروه
* ۱۹۸۸: "اقتصاد جامعه"، فرانکفورت: سورکمپ
* ۱۹۸۸: "دانش به عنوان ساخت"، برن: بنتلی
* ۱۹۸۹: «ساختار اجتماعی و معناشناسی: مطالعاتی در جامعه‌شناسی دانش در جامعه مدرن ۳»، فرانکفورت: زوهرکامپ
* ۱۹۸۹ (با پیتر فوکس): «سخن گفتن و سکوت»، فرانکفورت: زوهرکامپ (ترجمه ناقص انگلیسی: «سخن گفتن و سکوت»، «نقد جدید آلمانی» ۶۱ (۱۹۹۴)، صفحات ۲۵–۳۷)
* ۱۹۹۰: «ریسک و خطر» (= سخنرانی‌ها در سالن اجتماعات ۴۸)، سنت گالن
* ۱۹۹۰: «الگوی گمشده: در باب بازتاب اخلاقی اخلاق»، فرانکفورت: زوهرکامپ (ترجمه ناقص انگلیسی: «الگوی گمشده: در باب بازتاب اخلاقی اخلاق: سخنرانی به مناسبت اهدای جایزه هگل ۱۹۸۸"، "تز یازدهم" ۲۹ (۱۹۹۱)، صفحات ۸۲–۹۴)
* ۱۹۹۰: *مقالاتی در باب خودارجاعی*، نیویورک: انتشارات دانشگاه کلمبیا
* ۱۹۹۰: *روشنگری جامعه‌شناختی ۵: دیدگاه‌های برساخت‌گرا*، انتشارات: وست‌دویچر ورلاگ
* ۱۹۹۰: *علم جامعه*، فرانکفورت: زورکمپ (ترجمه انگلیسی فصل ۱۰: "مدرنیته علم"، "نقد جدید آلمانی* ۶۱ (۱۹۹۴)، صفحات ۹–۲۳)
* ۱۹۹۱: *جامعه‌شناسی خطر*، برلین: دو گرویتر <br />(ترجمه انگلیسی: "ریسک: یک نظریه جامعه‌شناختی"، برلین: دو گرویتر)
* ۱۹۹۲ (با ): *نظریه جامعه*، میلان: فرانکو آنجلی
* ۱۹۹۲: *مشاهدات مدرنیته*، فعال: روزنامه وست‌دویچر
* ۱۹۹۲ (ویرایش شده توسط آندره کیزرلینگ): *دانشگاه به عنوان یک محیط*، بیله‌فلد: هاوکس
* ۱۹۹۳: *آیا هنوز هنجارهای ضروری در جامعه ما وجود دارد؟''، هایدلبرگ: سی.اف. مولر
* ۱۹۹۳: «قانون جامعه»، فرانکفورت: انتشارات سورکامپ  (ترجمه انگلیسی: «قانون به عنوان یک نظام اجتماعی»، آکسفورد: انتشارات دانشگاه آکسفورد، ۲۰۰۴، )
* ۱۹۹۴: «تمایز نظام هنری»، برن: بنتلی
* ۱۹۹۵: «واقعیت رسانه‌های جمعی» (= آکادمی علوم نوردراین-وستفالن، سخنرانی‌ها جی ۳۳۳)، اوپلادن ۱۹۹۵؛ دوم، ویرایش گسترده ۱۹۹۶.) (ترجمه انگلیسی: «واقعیت رسانه‌های جمعی»، استنفورد: انتشارات دانشگاه استنفورد، )
* ۱۹۹۵: «روشنگری جامعه‌شناختی ۶: جامعه‌شناسی و انسان»، فعال: روزنامه وست‌دویچر
* ۱۹۹۵: «ساختار اجتماعی و معناشناسی: مطالعات در جامعه‌شناسی دانش در جامعه مدرن ۴»، فرانکفورت: سورکمپ
* ۱۹۹۵: «هنر جامعه»، فرانکفورت: سورکمپ(ترجمه انگلیسی: «هنر به عنوان یک نظام اجتماعی»، استنفورد: انتشارات دانشگاه استنفورد، ۲۰۰۰.)
* ۱۹۹۶: «علوم مدرن و پدیدارشناسی»، وین: پیکوس
* ۱۹۹۶ (ویرایش شده توسط کای-اووه هلمن: «اعتراض: نظریه سیستم‌ها و جنبش‌های اجتماعی»، فرانکفورت: انتشارات سورکمپ
* ۱۹۹۶: «جامعه مدرن، شوکه از خطراتش» (= دانشگاه هنگ کنگ، دپارتمان جامعه‌شناسی، مقالات گاه به گاه ۱۷)، هنگ کنگ، قابل دسترسی از طریق مرکز پژوهشگران HKU
* ۱۹۹۷: «جامعه جامعه»، فرانکفورت: انتشارات سورکمپ (ترجمه انگلیسی: «نظریه جامعه»، استنفورد: انتشارات دانشگاه استنفورد)
* ۱۹۹۸: «سیاست جامعه»، فرانکفورت: انتشارات سورکمپ (ویرایش آندره کیسرلینگ، ۲۰۰۰)
* ۱۹۹۸: «دین جامعه»، فرانکفورت: انتشارات سورکمپ (ویرایش آندره کیسرلینگ، ۲۰۰۰)
* ۱۹۹۸: «آموزشی» نظام جامعه، فرانکفورت: سورکمپ (ویرایش دیتر لنزن، ۲۰۰۲)
* ۲۰۰۰: سازمان و تصمیم، ویسبادن: انتشارات علوم اجتماعی VS
* ۲۰۰۶: "سیستم به عنوان تفاوت." "سازمان"، جلد 13 (1) (ژانویه ۲۰۰۶)، صفحات ۳۷-۵۷

## منابع

* 
* 

## پیوند به بیرون

رده:اسیران جنگی آلمانی در ایالات متحده آمریکا در جنگ جهانی دوم
رده:اهالی استان هانوفر
رده:اهالی دانشگاه هاروارد
رده:اهالی لونبورگ
رده:پژوهشگران ارتباطات
رده:جامعه‌شناسان اهل آلمان
رده:جامعه‌شناسان مرد
رده:دانشمندان اهل آلمان
رده:دانشمندان سامانه‌ها
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه فرایبورگ
رده:درگذشتگان ۱۹۹۸ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۲۷ (میلادی)
رده:شناخت‌شناسان
رده:فیلسوفان اهل آلمان
رده:فیلسوفان سده ۲۰ (میلادی)
رده:فیلسوفان سده ۲۰ (میلادی) اهل آلمان
رده:فیلسوفان علوم اجتماعی
رده:نویسندگان مرد اهل آلمان
رده:نظریه‌پردازان ارتباطات
رده:منتقدان پسانوگرایی
رده:نظریه‌پردازان رسانه
رده:فیلسوفان فناوری
رده:جامعه‌شناسان هنر
رده:جامعه‌شناسان حقوق
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل آلمان