منطقه‌های ایتالیا

**منطقه‌ها** (؛ مفرد ) نخستین سطح تقسیمات کشوری در جمهوری ایتالیا هستند و دومین سطح اداری آن در طبقه‌بندی واحدهای سرزمینی برای آمار به‌شمار می‌آیند. بیست منطقه وجود دارد که پنج منطقه از آن‌ها منطقه‌های خودگردان با وضعیت ویژه هستند. بر پایهٔ قانون اساسی ایتالیا، هر منطقه یک واحد خودگردان با اختیارات مشخص است. به‌جز واله دائوستا (از سال ۱۹۴۵)، هر منطقه به چند استان تقسیم می‌شود.

## تاریخچه
در دوران پادشاهی ایتالیا، منطقه‌ها صرفاً نواحی آماری دولت مرکزی بودند. در دوران جمهوری، بر پایهٔ قانون اساسی ایتالیا در سال ۱۹۴۸، به آن‌ها میزانی از خودگردانی سیاسی اعطا شد. فهرست اولیه شامل منطقهٔ سالنتو بود (که در نهایت در پولیا ادغام شد)؛ «فریولی» و «ونتسیا جولیا» دو منطقهٔ جداگانه بودند و باسیلیکاتا با نام «لوکانیا» شناخته می‌شد. آبروتسو و مولیزه در پیش‌نویس نخست به‌عنوان دو منطقهٔ جداگانه معرفی شده بودند، اما در قانون اساسی نهایی سال ۱۹۴۸ در هم ادغام شده و به‌صورت «آبروتسی و مولیزه» درآمدند و سپس در سال ۱۹۶۳ از یکدیگر جدا شدند.

اجرای خودگردانی منطقه‌ای تا نخستین انتخابات منطقه‌ای سال ۱۹۷۰ به تعویق افتاد. حزب حاکم دموکراسی مسیحی نمی‌خواست حزب کمونیست، که در برخی منطقه‌ها ریشهٔ تاریخی داشت (نظیر «کمربند سرخ» امیلیا-رومانیا، توسکانی، اومبریا و مارکه)، به قدرت برسد.

منطقه‌ها پس از اصلاح قانون اساسی در سال ۲۰۰۱، که توسط دولت میانه‌ٔ چپ انجام شد و در همه‌پرسی عمومی تأیید گردید، سطح قابل‌توجهی از خودگردانی به‌دست آوردند که شامل اختیارات باقی‌ماندهٔ سیاست‌گذاری می‌شد. در سال ۲۰۰۵، حزب منطقه‌گرای  و دولت راست میانه به رهبری سیلویو برلوسکونی اصلاح فدرالیستی تازه‌ای پیشنهاد دادند که در صورت تصویب، قدرت منطقه‌ها را به‌طور چشمگیری افزایش می‌داد.

این پیشنهادها که به‌ویژه با  پیوند خورده بودند و از سوی برخی به‌منزلهٔ گامی به‌سوی یک دولت فدرال تلقی می‌شدند، در همه‌پرسی قانون اساسی ایتالیا (۲۰۰۶) با ۶۱٫۷٪ رأی «نه» در برابر ۳۸٫۳٪ رأی «آری» رد شدند. نتایج بسته به منطقه متفاوت بود؛ از ۵۵٫۳٪ رأی موافق در ونتو تا ۸۲٪ رأی مخالف در کالابریا.

## کنترل سیاسی

تعداد منطقه‌هایی که از سال ۱۹۹۵ توسط هر ائتلاف اداره شده‌اند:


ImageSize  = width:1000 height:230
PlotArea   = width:835 height:180 left:30 bottom:20
AlignBars  = justify

DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:20
TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:4 start:0

Colors =
  id:red    value:rgb(0.94,0.24,0.24)
  id:blue   value:rgb(0.04,0.42,0.88)
  id:grey   value:rgb(0.75,0.75,0.75)
  id:black  value:rgb(0.40,0.40,0.40)

PlotData=
  bar:1995 color: red from:start till:11 text:11
  bar:1995 color: blue from:11 till:20 text:9

  bar:1996 color: red from:start till:11 text:11
  bar:1996 color: blue from:11 till:20 text:9

  bar:1997 color: red from:start till:11 text:11
  bar:1997 color: blue from:11 till:20 text:9

  bar:1998 color: red from:start till:12 text:12
  bar:1998 color: blue from:12 till:20 text:8

  bar:1999 color: red from:start till:15 text:15
  bar:1999 color: blue from:15 till:20 text:5

  bar:2000 color: red from:start till:11 text:11
  bar:2000 color: blue from:11 till:20 text:9

  bar:2001 color: red from:start till:10 text:10
  bar:2001 color: blue from:10 till:20 text:10

  bar:2002 color: red from:start till:9 text:9
  bar:2002 color: blue from:9 till:20 text:11

  bar:2003 color: red from:start till:10 text:10
  bar:2003 color: blue from:10 till:20 text:10

  bar:2004 color: red from:start till:10 text:10
  bar:2004 color: blue from:10 till:20 text:10

  bar:2005 color: red from:start till:16 text:16
  bar:2005 color: blue from:16 till:20 text:4

  bar:2006 color: red from:start till:15 text:15
  bar:2006 color: grey from:15 till:16 text:1
  bar:2006 color: blue from:16 till:20 text:4

  bar:2007 color: red from:start till:15 text:15
  bar:2007 color: grey from:15 till:16 text:1
  bar:2007 color: blue from:16 till:20 text:4

  bar:2008 color: red from:start till:13 text:13
  bar:2008 color: blue from:13 till:20 text:7

  bar:2009 color: red from:start till:12 text:12
  bar:2009 color: blue from:12 till:20 text:8

  bar:2010 color: red from:start till:8 text:8
  bar:2010 color: blue from:8 till:20 text:12

  bar:2011 color: red from:start till:8 text:8
  bar:2011 color: blue from:8 till:20 text:12

  bar:2012 color: red from:start till:9 text:9
  bar:2012 color: blue from:9 till:20 text:11

  bar:2013 color: red from:start till:12 text:12
  bar:2013 color: blue from:12 till:20 text:8

  bar:2014 color: red from:start till:17 text:17
  bar:2014 color: blue from:17 till:20 text:3

  bar:2015 color: red from:start till:17 text:17
  bar:2015 color: blue from:17 till:20 text:3

  bar:2016 color: red from:start till:17 text:17
  bar:2016 color: blue from:17 till:20 text:3

  bar:2017 color: red from:start till:16 text:16
  bar:2017 color: blue from:16 till:20 text:4

  bar:2018 color: red from:start till:14 text:14
  bar:2018 color: blue from:14 till:20 text:6

  bar:2019 color: red from:start till:7 text:7
  bar:2019 color: grey from:7 till:8 text:1
  bar:2019 color: blue from:8 till:20 text:12

  bar:2020 color: red from:start till:6 text:6
  bar:2020 color: blue from:6 till:20 text:14

  bar:2021 color: red from:start till:6 text:6
  bar:2021 color: blue from:6 till:20 text:14

  bar:2022 color: red from:start till:6 text:6
  bar:2022 color: blue from:6 till:20 text:14

  bar:2023 color: red from:start till:5 text:5
  bar:2023 color: blue from:5 till:20 text:15

  bar:2024 color: red from:start till:7 text:7
  bar:2024 color: blue from:7 till:20 text:13

  bar:2025 color: red from:start till:7 text:7
  bar:2025 color: blue from:7 till:20 text:13


## منطقه‌ها

## کلان‌منطقه‌ها
کلان‌منطقه‌ها اولین سطح کد جغرافیایی در اتحادیهٔ اروپا هستند.(it)

## وضعیت

هر منطقه دارای «اساس‌نامه»‌ای است که در حکم قانون اساسی منطقه عمل می‌کند و شکل حکومت، اصول بنیادین سازمان و نحوهٔ عملکرد منطقه را طبق آنچه در قانون اساسی ایتالیا () آمده، تعیین می‌کند.
اگرچه همهٔ منطقه‌ها به‌جز توسکانی در نخستین ماده از اساس‌نامه‌های خود به‌گونه‌های گوناگون خود را «منطقهٔ خودگردان» تعریف می‌کنند، پانزده منطقه دارای اساس‌نامه‌های عادی و پنج منطقه دارای اساس‌نامه‌های ویژه هستند که خودگردانی گسترده‌تری به آن‌ها اعطا می‌کند.

### منطقه‌ها با اساس‌نامهٔ عادی
این منطقه‌ها، که اساس‌نامه‌هایشان توسط شوراهای منطقه‌ای خودشان تصویب می‌شود، در سال ۱۹۷۰ ایجاد شدند، هرچند قانون اساسی ایتالیا به سال ۱۹۴۸ بازمی‌گردد.
از زمان اصلاح قانون اساسی در سال ۲۰۰۱، این منطقه‌ها دارای اختیارات قانون‌گذاری باقی‌مانده هستند: «منطقه‌ها در همهٔ اموری که به‌صراحت در صلاحیت قوانین دولت قرار نگرفته‌اند، دارای قدرت قانون‌گذاری انحصاری هستند» ().
با این حال، خودگردانی مالی آن‌ها نسبتاً محدود است: تنها ۲۰٪ از مالیات‌های اخذشده را در اختیار دارند که بیشتر برای تأمین هزینه‌های نظام سلامت منطقه‌محور استفاده می‌شود.

### منطقه‌های خودگردان با اساس‌نامهٔ ویژه
 قانون اساسی ایتالیا حاکمیت محلی را به پنج منطقه اعطا می‌کند: واله دائوستا، فریولی ونتسیا جولیا، ساردینیا، سیسیل و ترنتینو آلتو آدیجه. این ماده به آن‌ها قدرت‌هایی قانون‌گذاری، اداری و مالی تا حدود متفاوت، بسته به اساس‌نامهٔ خاص هر منطقه، می‌بخشد.
این منطقه‌ها برای در نظر گرفتن تفاوت‌های فرهنگی و حفاظت از اقلیت‌های زبانی خودگردان شدند. افزون بر این، دولت می‌خواست از جدایی احتمالی آن‌ها یا جدا شدنشان از ایتالیا پس از شکست کشور در جنگ جهانی دوم جلوگیری کند.

## نهادها
هر منطقه دارای یک پارلمان انتخابی است که در بیشتر منطقه‌ها *کنسیلیو رِجیوناله* (شورای منطقه‌ای) و در سیسیل *آسِمبِله رِجیوناله* (مجمع منطقه‌ای) نامیده می‌شود. همچنین هر منطقه دارای دولتی به نام *جونتا رِجیوناله* (کمیتهٔ منطقه‌ای) است که ریاست آن بر عهدهٔ فرمانداری با عنوان *پرِزیدِنته دِلا جونتا رِجیوناله* (رئیس کمیتهٔ منطقه‌ای) یا *پرِزیدِنته دِلا رِجیونه* (رئیس منطقه) است.
رئیس منطقه مستقیماً توسط شهروندان هر منطقه انتخاب می‌شود، به‌جز در منطقه‌های واله دائوستا و ترنتینو-آلتو آدیجه/تیرول جنوبی که در آن‌ها رئیس توسط شورای منطقه‌ای برگزیده می‌شود.

بر اساس قانون انتخاباتی سال ۱۹۹۵، ائتلاف پیروز اکثریت مطلق کرسی‌های شورا را به‌دست می‌آورد. رئیس منطقه ریاست *جونتا* را بر عهده دارد و اعضای آن را که *آسِسوری* (assessori) نامیده می‌شوند، منصوب یا عزل می‌کند. در صورتی که رئیس منتخب مستقیماً استعفا دهد، فوراً انتخابات جدید برگزار می‌شود.

در منطقهٔ ترنتینو-آلتو آدیجه/تیرول جنوبی، شورای منطقه‌ای از نشست مشترک دو شورای استانی ترنتینو و تیرول جنوبی تشکیل می‌شود. رئیس منطقه یکی از دو کمیسر استانی است.

## نمایندگی در سنا

مادهٔ ۵۷ قانون اساسی ایتالیا در ابتدا مقرر می‌کرد که سنا جمهوری بر پایهٔ منطقه‌ای و توسط شهروندان ایتالیایی ۲۵ ساله یا بالاتر انتخاب شود (بر خلاف مجلس نمایندگان، که بر پایهٔ ملی و توسط همهٔ شهروندان ۱۸ ساله یا بالاتر انتخاب می‌شود).
هیچ منطقه‌ای نمی‌توانست کمتر از ۷ سناتور داشته باشد، به‌جز دو منطقهٔ کوچک‌تر: واله دائوستا (۱ سناتور) و مولیزه (۲ سناتور). از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۲۰، ۶ نفر از ۳۱۵ سناتور (و ۱۲ نفر از ۶۳۰ نماینده) توسط ایتالیایی‌های مقیم خارج انتخاب می‌شدند.

با تصویب دو اصلاحیهٔ قانون اساسی در سال‌های ۲۰۲۰ (از طریق همه‌پرسی قانون اساسی ایتالیا) و ۲۰۲۱، تغییراتی اعمال شد.
سنا همچنان بر پایهٔ منطقه‌ای انتخاب می‌شود، اما تعداد سناتورها از ۳۱۵ به ۲۰۰ کاهش یافت. از این پس، آن‌ها توسط همهٔ شهروندان ۱۸ ساله یا بالاتر انتخاب می‌شوند، درست مانند نمایندگان (که شمارشان از ۶۳۰ به ۴۰۰ نفر کاهش یافته است).
ایتالیایی‌های مقیم خارج اکنون ۴ سناتور (و ۸ نماینده) را انتخاب می‌کنند.

۱۹۶ سناتور باقی‌مانده میان منطقه‌ها به‌صورت نسبی و بر اساس جمعیت تخصیص می‌یابند.
بر اساس نسخهٔ اصلاح‌شدهٔ مادهٔ ۵۷ قانون اساسی، هیچ منطقه‌ای نمی‌تواند کمتر از ۳ سناتور داشته باشد، به‌جز واله دائوستا و مولیزه که به‌ترتیب ۱ و ۲ سناتور خود را حفظ کرده‌اند.

## اقتصاد منطقه‌ها و کلان‌منطقه‌ها

## جستارهای وابسته
* اولین سطح کد جغرافیایی اتحادیه اروپا
* فهرست ناحیه‌های ایتالیا بر پایه شاخص توسعه انسانی
* استان‌های ایتالیا
* کلان‌شهرهای ایتالیا
* کومونه

## منابع

## پیوند به بیرون

* CityMayors article
* Regional Governments of Italy on Italia.gov.it
* Regional Governments of Italy on Governo.it


ایتالیا
رده:تقسیمات کشوری در اروپا
رده:زیربخش‌های ایتالیا
رده:فهرست‌های تقسیم‌بندی کشوری
رده:فهرست‌های زیربخش‌های ایتالیا
رده:فهرست‌های مربوط به ایتالیا