هانس-گئورگ گادامر

**هانس-گئورگ گادامر**   فیلسوف برجستهٔ آلمانی در سنت قاره‌ای و نویسندهٔ اثر مشهور حقیقت و روش (۱۹۶۰) بود.

## زندگی
بندانگشتی|چپ
گادامر در ماربورگ آلمان متولد شد، گادامر فرزند یوهانس گادامر (۱۸۶۷–۱۹۲۸)، استاد شیمی دارویی که بعدها به عنوان رئیس دانشگاه ماربورگ نیز خدمت کرد، گادامر در برابر اصرار پدرش برای ادامه تحصیل در علوم طبیعی مقاومت کرد و بیشتر و بیشتر به علوم انسانی علاقه‌مند شد. مادرش، اما کارولین یوهانا گویسه (۱۸۶۹–۱۹۰۴) در حالی که هانس-گئورگ چهار ساله بود، بر اثر دیابت درگذشت و او بعداً خاطرنشان کرد که این ممکن است در تصمیم او برای عدم ادامه تحصیل در رشته‌های علمی تأثیر داشته باشد. ژان گروندن گادامر را فردی توصیف می‌کنند که در مادرش «همتای شاعرانه و تقریباً مذهبی مشت آهنین پدرش» را یافته است. گادامر به دلایل بیماری در طول جنگ جهانی اول خدمت نکرد و به همین ترتیب به دلیل فلج اطفال از خدمت در جنگ جهانی دوم معاف شد. 

او بعدها در فرایبورگ با هایدگر آشنا شد. در آن زمان هایدگر دانشجو بود و هنوز به سمت استادی دانشگاه درنیامده بود. در افواه است که گادامر قبل از مرگش سخنرانی داشته است و در آن گفته است که همه عقاید و همه طرز فکرها از یک چیز سرچشمه می‌گیرد و همه و همه چیز و همه کس و همه رفتارها و همه پندارها و همه گفتارها یک مرکز دارند، ولی به صورت مستقیم به این موضوع اشاره نکرده است. نقل است که بعدها و بعد از مرگ گادامر نامه‌ای با برچسب "زاینده هر چیز" از او پیدا شده است که فقط یک کلمه در آن نوشته شده است ((خدا)). البته این گفته تایید نشده است و سند و مدرکی محکم مبنی بر وجودش وجود ندارد.

## فلسفهٔ گادامر
**پیشینه هرمنوتیک**

گادامر از پیشگامان هرمنوتیک فلسفی است و آن زمان که شلایرماخر به شیوه‌ای تأثیر گرفته از کانت رسالت هرمنوتیک را نه تعیین دستورالعمل‌هایی برای فهم بلکه کشف شرایطی عام معرفی کرد که اساساً فهم را امکان‌پذیر می‌سازند تصوری تازه از هرمنوتیک حاصل شد.

## نوآوری گادامر در هرمنوتیک
گادامر هرمنوتیک را فلسفی کرد و آن را به کمال رساند. او آن را از نظریه ادبی جدا کرد. اگر نظریه ادبی به قاعده درآوردن تاویل به مفهومی عام از ادبیات باشد در این صورت هرمنوتیک گادامر نظری یا نظریه پردازانه نیست.

## دیدگاه‌ها
### دربارهٔ تاریخ
از نظر گادامر فهم اثر تاریخ است و در نهایت نوعی فعل نیست بلکه انفعال است. گادامر می‌گوید که علم تاریخی ارزش شناختی دارد اگرچه قاعده مدار نیست.

### دربارهٔ نبوغ
از نظر گادامر ذوق و نبوغ از قواعدی که پیشاپیش ایجاد و تثبیت شده پیروی نمی‌کنند و از خود قواعدی بر جای نمی‌گذارند.

### دربارهٔ استعاره
گادامر اشاره کانت در کتاب نقد قوه حکم را برای نظریه استعاره از عمیق‌ترین اشارت می‌داند که طبق آن استعاره اصولاً دو محتوا را به هم مانند نمی‌کند بلکه تأمل را ورای موضوعی متفاوت انتقال می‌دهد مفهومی که چه بسا هیچ شهودی به‌طور بی واسطه با آن منطبق نباشد.

### دربارهٔ سنت و عقل
گادامر تعارض مطلق بین سنت و عقل را نمی‌پذیرد اما معتقد است که نیروی حقیقی اصول اخلاقی مبتنی بر سنت است. او می‌گوید که این اصول به راحتی اختیار نمی‌شوند و با بصیرتی آزاد پدید نمی‌آیند و بر دلایل عقلی استوار نیستند.

## کتاب‌شناسی
* هرمنوتیک دین و اخلاق، ترجمه شهاب الدین امیرخانی، نشر کتاب پارسه، ۱۳۹۶
* مثال خیر در فلسفهٔ افلاطونی-ارسطویی، ترجمه حسن فتحی، نشر حکمت، ۱۳۸۲
* ادبیات و فلسفه در گفتگو، ترجمه زهرا زواریان، نشر نقش و نگار، ۱۳۹۳
* دیالکتیک هگل (پنج جستار هرمنوتیکی)، ترجمه مهدی فیضی، نشر رخ داد نو، ۱۳۹۰
* دیالکتیک هگل، ترجمه پگاه مصلح، ۱۳۹۸
* آغاز فلسفه، ترجمه عزت‌الله فولادوند، نشر کتاب هرمس، ۱۳۹۲
* هنر و زبان، ترجمه مهدی فیضی، نشر رخ داد نو، ۱۳۸۸
* رازوارگی سلامت (هنر شفابخشی در عصر علم)، ترجمه نرگس تاجیک، نشر روزگار نو، ۱۳۹۴
* مکتب فرانکفورت و نیچه، حامد فولاد وند، نشر مهرنیوشا، ۱۳۸۷
* هنر بازی نماد فستیوال، ترجمه عبدالله انوار، نشر پرسش، ۱۳۹۴
* هرمنویتیک، زبان، هنر (شش جستار هرمنویتیکی)، ترجمه عبدالله امینی، نشر پرسش، ۱۳۹۵
* بنیان هستی شناسانه امر سببی و امر تزیینی در کتاب بازاندیشی معماری، گادامر و دیگران، ترجمه سپیده برزگر، نشر فکرنو، ۱۳۹۹
**دربارهٔ گادامر**
* گادامر برای معماران، ترجمه زهرا برادران، نشر فکرنو، ۱۳۹۷. (نامزد جایزه کتاب سال ایران ۱۳۹۸)

## پیوند به بیرون
* باشگاه اندیشه

## منابع

* وایسنهایمر، جوئل (۱۳۸۱)، *هرمنوتیک فلسفی و نظریه ادبی: مروری بر آراء گادامر در گستره هرمنوتیک*، ترجمهٔ مسعود علیا، انتشارات ققنوس، تهران.
* علیرضا اسمعیل زاد، «هانس گئورگ گادامر و دیالکتیک تفاهم»، نامه فلسفه، شماره بهار ۱۳۸۱ - شماره ۱۲.

رده:آموزگاران اهل آلمان
رده:آموزگاران سده ۲۰ (میلادی) اهل آلمان
رده:آموزگاران فلسفه
رده:اخلاق‌گرایان اهل آلمان
رده:ارسطوشناسان
رده:افراد پادکمونیست اهل آلمان
رده:افراد صدساله اهل آلمان
رده:افلاطون‌شناسان
رده:اهالی ماربورگ
رده:اهالی هسن-ناساو
رده:پدیدارشناسان
رده:پژوهشگران و نظریه‌پردازان خودآگاهی
رده:پژوهشگران هرمنوتیک
رده:تاریخ ایده‌ها
رده:تاریخ پزشکی
رده:تاریخ فلسفه
رده:تاریخ‌نگاران سده ۲۰ (میلادی) اهل آلمان
رده:تاریخ‌نگاران فلسفه
رده:دانشگاهیان فلسفه
رده:درگذشتگان ۲۰۰۲ (میلادی)
رده:دریافت‌کنندگان پور لو مریت (نشان غیرنظامی)
رده:زادگان ۱۹۰۰ (میلادی)
رده:شاگردان هایدگر
رده:شناخت‌شناسان
رده:صلیب‌های بزرگ درجه ۱ نشان افتخار شایستگی جمهوری فدرال آلمان
رده:ضدفاشیست اهل آلمان
رده:فرافیلسوفان
رده:فیلسوفان آموزش و پرورش
رده:فیلسوفان اجتماعی
رده:فیلسوفان اخلاق
رده:فیلسوفان اهل آلمان
رده:فیلسوفان تاریخ
رده:فیلسوفان ذهن
رده:فیلسوفان زبان
رده:فیلسوفان سده ۲۰ (میلادی) اهل آلمان
رده:فیلسوفان سده ۲۰ (میلادی)
رده:فیلسوفان سده ۲۱ (میلادی) اهل آلمان
رده:فیلسوفان سده ۲۱ (میلادی)
رده:فیلسوفان علم
رده:فیلسوفان فرهنگ
رده:فیلسوفان فناوری
رده:فیلسوفان قاره‌ای
رده:فیلسوفان هنر
رده:کارشناسان آموزش و پرورش اهل آلمان
رده:متافیزیک‌پژوهان
رده:مردان صدساله
رده:مقاله‌نویسان سده ۲۰ (میلادی)
رده:مقاله‌نویسان سده ۲۱ (میلادی)
رده:منتقدان اجتماعی
رده:منتقدان ادبی اهل آلمان
رده:منتقدان اهل آلمان
رده:منتقدان فرهنگی
رده:نظریه‌پردازان آموزشی سده ۲۰ (میلادی)
رده:نظریه‌پردازان ادبی
رده:نظریه‌پردازان ارتباطات
رده:نظریه‌پردازان انتقادی
رده:نظریه‌پردازان تمدن غرب
رده:نظریه‌پردازان خردگرایی
رده:نظریه‌پردازان رسانه
رده:نویسندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل آلمان
رده:نویسندگان غیرداستانی آلمانی سده ۲۰ (میلادی)
رده:نویسندگان فلسفه
رده:نویسندگان مرد اهل آلمان
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل آلمان
رده:نویسندگان مرد غیرداستانی اهل آلمان
هانس-گئورگ گادامر
رده:هایدگرشناسان
رده:هرمنوتیک
رده:هستی‌شناسان
رده:اعضای هیئت علمی دانشگاه هایدلبرگ
رده:استادان دانشگاه لایپزیگ
رده:هگل‌شناسان