آرایش

**آرایش** به معنی افزودن برای زیبایی و از سادگی بیرون در آوردن صورت و زیبا تر شدن  است و در اصل، در برابر واژه پیرایش قرار می‌گیرد که به معنی کم کردن است. امروزه، در اصطلاح عام، هر دو واژه به غلط در مورد زیبایی چهره یا بدن به کار می‌روند و به معنی عملیاتی هستند که ظاهر فرد (بیشتر صورت و مو) را زیباتر جلوه دهد. معمولاً در ایران آرایش برای بانوان و پیرایش برای مردان به کار می‌رود. آرایش و پیرایش اغلب در مکانی به نام سلمانی یا سالنهای زیبایی (آرایشگاه) توسط آرایشگر انجام می‌گیرد و لوازم آرایش نیز در فروشگاه‌هایی با همین عنوان یا در داروخانه‌ها فروخته می‌شود. در ایران، آرایشگرهای رسمی باید دوره‌های فنی حرفه‌ای مربوط را که مهم‌ترین آن‌ها دوره «آرایش - پیرایش» است، با موفقیت گذرانده باشند.

## تاریخچه آرایش
در طول تاریخ زیبایی و آراستگی ظاهر مورد توجه بوده و در زمان‌هایی این آراستگی افراطی و برای تفاخر و جلب توجه بیشتر در بین طبقات خاصی بوده‌است. در طول زمان آرایش نزد مصریان باستان را می‌توان مشاهده کرد که عمدتاً تا اطراف چشمان را با رنگ‌های سبز و خطوط سیاه رنگ آمیزی می‌کردند؛ مثلاً ملکه کلئوپاترا با کشیدن سرمه به دور چشمانش می‌خواست به آن قدرت نفوذ بیشتری ببخشد. پادشاهان و درباریان ایرانی و عرب با گذاشتن زیورآلات به گوش‌ها و ریش‌هایشان و پادشاهان و درباریان فرانسوی و انگلیسی با گذاشتن کلاه‌گیس بلند خود را از طبقات پایین‌تر متمایز می‌کردند. مردم قبایل سیاه‌پوست و سرخ‌پوست علاوه بر بکار بردن رنگ‌های شاد و زنده در چهره، خود را برای جشن‌ها می‌آراستند.

## آرایش زنان
300x300px|بندانگشتی| یک آرایشگاه زنانه در همدان - ایران|جایگزین=

خدمات زیبایی زنان از قبیل قرینه‌سازی ابرو، کوپ، آرایش چهره، شنیون، براشینگ، رنگ و مش و لایت، فر و بافت مو، خدمات ناخن، پدیکور، مانیکور، وکس صورت، اپیلاسیون، گریم و آرایش عروس. معمولاً تالارهای آرایش زنان در ایران در مغازه‌های بدون دید و بسته یا در منازل مسکونی یا در سالن‌هایی با دکوراسیون دایر است. معمولاً آرایش و زیبایی در زنان خیلی ملموس‌تر از مردان است.

**آرایش** به مجموعه‌ای از روش‌ها و محصولات گفته می‌شود که با هدف افزایش زیبایی، اصلاح ظاهر چهره و گاهی نیز پوشاندن نقص‌های پوستی به کار می‌روند. آرایش از دیرباز در فرهنگ‌های مختلف وجود داشته و نمادی از آراستگی، اعتمادبه‌نفس و سلیقهٔ شخصی بوده است. امروزه آرایش نه‌تنها به عنوان بخشی از فرهنگ **[[زیبایی]]** بلکه به عنوان یک هنر شناخته می‌شود که در آن رنگ، فرم و هماهنگی اجزای چهره نقش مهمی دارند.

در گذشته، مواد آرایشی از ترکیبات طبیعی مانند گیاهان، روغن‌ها و مواد معدنی ساخته می‌شدند. با پیشرفت صنعت **زیبایی**، امروزه محصولات آرایشی به‌صورت صنعتی و با فرمول‌های متنوع تولید می‌شوند و شامل کرم‌ها، پودرها، رژ لب، خط چشم، سایه، ریمل و انواع محصولات مراقبتی پوست هستند. بسیاری از افراد برای یادگیری اصول صحیح آرایش و استفاده از محصولات متناسب با پوست خود به سالن‌های زیبایی مراجعه می‌کنند، جایی که متخصصان با دانش روز و ابزار حرفه‌ای، چهره‌ای جذاب و هماهنگ خلق می‌کنند.

آرایش در سالن‌های زیبایی معمولاً بر اساس مناسبت، نوع چهره و سلیقهٔ فرد انجام می‌شود. به‌عنوان مثال، آرایش عروس، آرایش لایت روزانه و آرایش شب هرکدام سبک‌ها و تکنیک‌های خاص خود را دارند. تکنسین‌های حرفه‌ای در سالن زیبایی علاوه بر مهارت در استفاده از لوازم آرایش، با شناخت رنگ پوست، فرم چشم و تناسب صورت، جلوه‌ای طبیعی و جذاب ایجاد می‌کنند. همچنین رعایت بهداشت و استفاده از لوازم استاندارد در هر سالن زیبایی اهمیت بالایی دارد تا از بروز حساسیت یا مشکلات پوستی جلوگیری شود.

آرایش علاوه بر افزایش زیبایی ظاهری، نوعی بیان شخصیت و احساسات است. انتخاب رنگ‌ها، سبک‌ها و نوع آرایش، گاهی بازتابی از روحیهٔ فرد و حتی فرهنگ جامعه محسوب می‌شود. در دنیای مدرن، آرایش نه فقط برای زنان بلکه برای مردان نیز به عنوان بخشی از مراقبت شخصی و زیبایی پذیرفته شده است. بسیاری از برندهای جهانی محصولات مخصوص پوست آقایان تولید می‌کنند تا در کنار زیبایی طبیعی، ظاهری آراسته و سالم حفظ شود.

در صنعت زیبایی، آموزش آرایش و گریم حرفه‌ای جایگاه ویژه‌ای دارد. بسیاری از هنرمندان آرایشی در سالن‌های زیبایی فعالیت می‌کنند یا به‌صورت مستقل کار می‌کنند و در زمینه‌هایی مانند میکاپ آرتیست، گریم سینمایی، آرایش عروس و طراحی چهره مهارت دارند. استفاده از تکنیک‌های مدرن مانند کانتورینگ، استروبینگ و آرایش دائمی از دیگر بخش‌های محبوب دنیای آرایش است که در سالن‌های زیبایی حرفه‌ای انجام می‌شود.

در نهایت، آرایش تنها به ظاهر محدود نمی‌شود، بلکه بخشی از حس زیبایی و اعتمادبه‌نفس درونی است. چه در **[[سالن زیبایی]]** و چه در خانه، آراستگی چهره به فرد احساس شادابی و نشاط می‌بخشد و به عنوان بخشی از فرهنگ زیبایی در سراسر جهان شناخته می‌شود.

ایران هفتمین کشور مصرف‌کننده مواد آرایشی در دنیا و دومین کشور در خاورمیانه است. ژاپن اولین مصرف‌کننده مواد آرایشی جهان است.

## ترکیبات و ایمنی مواد آرایشی
مواد آرایشی از ترکیبات گوناگون شیمیایی و طبیعی ساخته می‌شوند که هدف آن‌ها افزایش زیبایی، پوشاندن نواقص ظاهری و مراقبت از پوست است. پایهٔ اصلی این ترکیبات معمولاً شامل روغن‌ها، واکس‌ها، رنگ‌دانه‌ها، امولسیفایرها، مواد نگهدارنده، اسانس‌ها و گاه فیلترهای محافظتی در برابر پرتوهای فرابنفش است.

در گذشته، بسیاری از مواد آرایشی از عناصر طبیعی مانند سرب سفید، جیوه و ترکیبات گیاهی تهیه می‌شدند که برخی از آن‌ها بعدها به‌دلیل اثرات زیان‌بار برای سلامت انسان کنار گذاشته شدند.

در عصر حاضر، ایمنی مواد آرایشی به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های صنعت زیبایی تبدیل شده‌است. سازمان‌های جهانی از جمله سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA)، اتحادیه اروپا و سازمان بهداشت جهانی، قوانین سخت‌گیرانه‌ای در زمینهٔ برچسب‌گذاری و نظارت بر ترکیبات آرایشی اعمال می‌کنند.

برندهای معتبر جهانی ملزم به انجام آزمایش‌های کنترل کیفی، تست حساسیت پوستی و بررسی پایداری محصولات هستند تا ایمنی مصرف‌کننده تضمین شود. علاوه بر این، استفاده از ترکیبات طبیعی و زیست‌تخریب‌پذیر در سال‌های اخیر روندی رو به رشد یافته و جایگزین مواد شیمیایی مصنوعی در بسیاری از محصولات شده‌است.

## فناوری‌های نوین در صنعت آرایش
تحولات فناورانه در قرن بیست‌ویکم چهرهٔ صنعت آرایش را دگرگون کرده‌است.

یکی از مهم‌ترین دستاوردها، **کاربرد نانوتکنولوژی** در تولید محصولات آرایشی است. نانوذرات باعث جذب بهتر مواد فعال به پوست و افزایش ماندگاری کرم‌ها و رژها می‌شوند.

از سوی دیگر، **فناوری [[هوش مصنوعی]]** و **واقعیت افزوده (AR)** امکان آزمایش مجازی آرایش روی چهرهٔ کاربر را فراهم کرده‌است؛ به‌گونه‌ای که افراد می‌توانند از طریق تلفن همراه یا نرم‌افزارهای تخصصی، رنگ و سبک آرایش مناسب خود را پیش از خرید انتخاب کنند.

پژوهش‌های جدید در حوزهٔ **بیوتکنولوژی گیاهی** نیز موجب تولید ترکیبات آرایشی طبیعی‌تر و با اثرگذاری بالاتر شده‌است. تولید مواد فعال از میکروارگانیسم‌ها، قارچ‌ها و عصاره‌های گیاهی به‌جای منابع حیوانی، از مهم‌ترین دستاوردهای این حوزه است.

همچنین فناوری **چاپ سه‌بعدی** به‌صورت آزمایشی برای ساخت رژ لب و کرم‌های سفارشی با رنگ و ترکیب ویژه برای هر فرد به‌کار می‌رود.

## اقتصاد و بازار جهانی لوازم آرایشی
صنعت لوازم آرایشی از بزرگ‌ترین صنایع مصرفی جهان به‌شمار می‌آید و ارزش جهانی آن از صدها میلیارد دلار فراتر رفته‌است.

شرکت‌های چندملیتی مانند **L’Oréal، Estée Lauder، Shiseido، Unilever** و **Procter & Gamble** از پیشگامان اصلی این بازار هستند.

رشد مصرف در کشورهای آسیایی، به‌ویژه ژاپن، کرهٔ جنوبی، چین و هند، باعث انتقال مرکز ثقل بازار از اروپا و آمریکا به شرق آسیا شده‌است.

در ایران نیز مصرف لوازم آرایشی در سال‌های اخیر افزایش چشمگیری داشته و کشور در میان مصرف‌کنندگان بزرگ منطقه قرار دارد.

بخش عمده‌ای از محصولات موجود در بازار ایران از طریق واردات رسمی و غیررسمی تأمین می‌شود، اما در سال‌های اخیر، تولیدکنندگان داخلی با تکیه بر فناوری‌های جدید و همکاری با شرکت‌های بین‌المللی توانسته‌اند محصولات باکیفیتی تولید کنند.

بازار جهانی لوازم آرایشی همچنین به‌شدت تحت تأثیر شبکه‌های اجتماعی و تبلیغات دیجیتال قرار گرفته‌است؛ زیرا معرفی و آموزش محصولات از طریق پلتفرم‌هایی مانند اینستاگرام و یوتیوب موجب رشد سریع‌تر برندها می‌شود.

## آرایش در رسانه، فرهنگ و هویت
آرایش در طول تاریخ نه‌تنها ابزاری برای زیبایی بلکه وسیله‌ای برای **بیان هویت فردی و فرهنگی** بوده‌است.

در بسیاری از فرهنگ‌ها، آرایش نمادی از موقعیت اجتماعی، باورهای مذهبی یا مناسک آیینی بوده و در جوامع مدرن به‌عنوان جلوه‌ای از سلیقه، احساسات و شخصیت افراد شناخته می‌شود.

رسانه‌های تصویری، سینما و شبکه‌های اجتماعی در شکل‌دهی به معیارهای زیبایی نقش بسزایی دارند.

از دههٔ ۱۹۶۰ میلادی به بعد، جنبش‌های فرهنگی و فمینیستی با تأکید بر آزادی انتخاب زنان در استفاده یا عدم استفاده از لوازم آرایشی، نگرش سنتی نسبت به آرایش را به چالش کشیده‌اند.

در دنیای هنر و مد، آرایش و گریم به‌عنوان ابزاری برای خلق شخصیت‌های هنری و انتقال احساسات مورد استفاده قرار می‌گیرند و میکاپ‌آرتیست‌ها جایگاهی مشابه طراحان مد پیدا کرده‌اند.

در دهه‌های اخیر، جنبش‌هایی مانند **[[Body Positivity]]** و **[[No Makeup Movement]]** تلاش کرده‌اند تصویر طبیعی و بدون آرایش از زیبایی را عادی‌سازی کنند و تنوع چهره‌ها را به رسمیت بشناسند.

## تأثیر آرایش و لوازم آرایشی در سالن‌های زیبایی
سالن‌های زیبایی در جوامع امروزی نقشی اساسی در ترویج و تحول فرهنگ آرایش دارند.

این مکان‌ها دیگر تنها محل اصلاح یا آرایش ساده نیستند، بلکه به مراکزی برای **آموزش، مشاوره، خلاقیت هنری و [[مراقبت پوستی در بیماران اپیدرمولیز بولوزا (EB)|مراقبت پوست]] و مو** تبدیل شده‌اند.

در سالن‌های زیبایی، آرایشگران حرفه‌ای با استفاده از دانش ترکیب رنگ، شناخت چهره و تکنیک‌های مدرن مانند کانتورینگ، استروبینگ و گریم نوری، جلوه‌ای هنری و هماهنگ برای هر فرد خلق می‌کنند.

به‌کارگیری لوازم آرایشی باکیفیت در این فضاها نه‌تنها در زیبایی ظاهری تأثیرگذار است، بلکه بر سلامت پوست، دوام آرایش و اعتمادبه‌نفس مشتری نیز نقش مستقیم دارد.

به‌عنوان مثال، استفاده از کرم‌های پایه با SPF مناسب، انتخاب رژ لب بدون سرب و سایه‌های معدنی ضدحساسیت، می‌تواند از بروز آسیب‌های پوستی و آلرژی جلوگیری کند.

همچنین رعایت اصول بهداشت فردی و ضدعفونی ابزارها در سالن‌های زیبایی اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا تماس مستقیم لوازم آرایش با پوست و چشم می‌تواند منبع انتقال آلودگی باشد.

در سال‌های اخیر، بسیاری از سالن‌های زیبایی در ایران و جهان به سمت **مدیریت سبز** و استفاده از محصولات طبیعی و فاقد مواد مضر حرکت کرده‌اند تا ضمن ارائهٔ خدمات زیبایی، سلامت محیط‌زیست را نیز حفظ کنند.

آرایش در سالن‌ها به نوعی تبدیل به یک **[[هنر انتزاعی|هنر اجتماعی]]** شده‌است؛ جایی که ترکیب مهارت دست، خلاقیت هنرمند و ابزار حرفه‌ای، چهره‌ای متفاوت و هماهنگ با شخصیت هر فرد خلق می‌کند.

## پایداری و آیندهٔ صنعت آرایشی
پایداری و حفاظت از محیط‌زیست به یکی از ارزش‌های اصلی صنعت زیبایی در دههٔ اخیر تبدیل شده‌است.

شرکت‌ها در تلاش‌اند تا از بسته‌بندی‌های قابل بازیافت، مواد اولیهٔ گیاهی و روش‌های تولید کم‌کربن استفاده کنند.

رواج محصولات **[[Vegan]]** (بدون مواد حیوانی) و **[[Cruelty-Free]]** (بدون آزمایش بر حیوانات) پاسخی به نگرانی‌های اخلاقی و زیست‌محیطی مصرف‌کنندگان است.

آیندهٔ صنعت آرایش با ادغام فناوری، علم و هنر همراه خواهد بود.

تولید محصولات شخصی‌سازی‌شده بر اساس نوع پوست و ژنتیک افراد، استفاده از هوش مصنوعی برای تحلیل داده‌های پوستی، و توسعهٔ لوازم آرایشی هوشمند که به تغییرات دما یا رطوبت واکنش نشان می‌دهند، از مهم‌ترین روندهای پیش رو هستند.

در مجموع، آرایش در مسیر تبدیل شدن از یک ابزار صرفاً زیبایی به بخشی از **سبک زندگی سالم، اخلاقی و آگاهانه** حرکت می‌کند که هم به ظاهر و هم به سلامت انسان اهمیت می‌دهد.

## اصطلاح‌ها در آرایش زنان
* متعادل‌سازی چهره (گریم یا میکاپ یا چهره پردازی): شامل پاک‌سازی پوست، ترفندهای سایه روشن، طراحی‌سازی چهره، لیفتیگ صورت، ماسک.
* سایه‌ها: رنگ دار کردن پشت پلک‌ها که بسته به رنگ و شکل آن انواع گوناگونی دارد.
* رنگ و مش: تغییر دادن رنگ موهای شخص که در آن ترکیب رنگ و هماهنگی آن با رنگ پوست و شکل چهره (چاقی و لاغری) بسیار حائز اهمیت است.
* دکلره: خارج نمودن پیگمنت‌های رنگی مو از ساختمان آن و بیرنگ شدن مو به تدریج در پایه‌های مختلف (از ۲ تا ۱۱)
* دکاپاژ: پاک کردن رنگ موی پیشین از روی مو که نوعی دکلره ضعیف است.
* براشینگ: به عمل حالت دادن مو به وسیلهٔ برس و حرارت براشینگ گفته می‌شود.
* هایلایت: به رنگ و مش هم‌زمان گفته می‌شود که مو حالتی سایه روشن پیدا می‌کند.
* فر: یا پرمنات که موها را برای مدتی (۶ماه تا یکسال) مجعد یا حالت دار می‌کند.
* صاف: تغییر حالت مو از مجعد به حالتی لخت که هم مدت دار می‌باشد و هم دائمی. برای صاف کردن اغلب از اتوی مو استفاده می‌شود.
* میزانپلی: میزان کردن پل‌های گوگردی مو به وسیله بیگودی‌های مخصوص
* شینیون: جمع کردن کامل موها و فرم دادن آنها.
* مانیکور: فرم دادن و مرتب کردن ناخن‌های دست
* پدیکور: فرم دادن و مرتب ناخن پا
* خودآرایی: آرایش یا پیرایش توسط خود شخص صورت می‌گیرد (به جای آرایشگر)
* آرایش کارتونی: آرایش و رنگ آمیزی چهره کودکان به شکل گل و گیاه، حیوانات یا دلقک
* آرایش عروس: آرایشی متفاوت برای رفع عیوب پوست، رنگ دادن به آن و از همه مهم‌تر ایجاد ظاهری زیبا برای عروس.
* میکروپیگمنتیشن: این کار فرایند کاشت رنگدانه‌های سازگار با بدن، در عمق مشخصی از لایه پوست، با حداقل آسیب به بافت پوستی است.
جایگزین=عکس از انجام خدمات زیبایی مردانه در یک سالن زیبایی در شهر مشهد|بندانگشتی|353x353پیکسل|انجام خدمات زیبایی مردانه در یک سالن زیبایی

## آرایش مردان
خدمات زیبایی مردان از قبیل آرایش مو، ابرو، ریش و سبیل به شکل خاص، رنگ و مش و لایت، فر و بافت مو، وکس صورت، انواع مدل مدرسه ای، ساده کلاسیک، فرق از بقل، آلمانی، خامه ای، فشن، بکسوری، تیفوسی، قارچی، انجام می‌گیرد. آرایشگاه‌های مردانه دارای سالن حرفه‌ای می‌باشد.

## باید و نبایدهای آرایشی
### بایدها
# از لوازم آرایش مرغوب و شناخته شده‌استفاده کنید.
# قلم‌ها و اسفنج‌ها نقش کلیدی در آرایش شما بازی می‌کنند، از خرید قلم و اسفنج مرغوب دریغ نکنید. ابزار مرغوب پایه آرایش صورت بهتر را فراهم می‌سازد.
# پیش از آغاز آرایش، از مرطوب‌کننده مناسب پوستتان استفاده کنید.
# از کرم پودرهایی استفاده کنید که رنگ و بافت آن‌ها مناسب پوست شما باشد.
# کانسیلر را به صورت یک مثلث به زیر چشم‌ها بزنید و برای خشک کردن آن و ماندگاری بیشتر از پودر بیک استفاده کنید.
# قبل از زدن سایه حتماً از پرایمر مخصوص استفاده کنید تا به سایه خود ماندگاری ببخشید.
# نقاط خالی ابرو را به صورت پراکنده هاشور بزنید تا مانند موی ابرو جلوه کند.
# برای رنگ دادن به چهره و آرایش خود از رژ لب مناسب استفاده کنید.
# بهتر است هر شب قبل از خواب آرایش صورت را اول با دستمال مرطوب یا تونر صورت پاک کنید، بعد با آب و صابون بشویید.
# برای شستن آرایش از پاک کننده‌ها و شوینده‌های مناسب استفاده کنید.

### نبایدها
# گران ترین‌ها لزوماً بهترین و مناسب ترین‌های برای شما نیستند.
# از اپلیکاتورها و براش‌های نامرغوب برای آرایش استفاده نکنید.
# پوست خود را بشناسید و از فراورده‌هایی که مناسب پوست شما نیست استفاده نکنید.
# از کرم پودرهای با رنگ خیلی روشن یا تیره که با رنگ پوست شما هماهنگی ندارد استفاده نکنید.
# از زدن کانسیلر فقط برای هلال زیر چشم و به صورت نقطه ای بپرهیزید.
# ریمل را از ریشه مژه‌ها بزنید و تنها در نوک مژه رها نکنید.
# از خط اصلی ابرو چندان بیرون نروید. این کار چهره شما را مصنوعی می‌کند.
# از رنگ‌های تند و زننده برای سایه کاری چهره بهره نگیرید.
# هرگز با آرایش چهره نخوابید.
# از آزمون کارهای تازه نهراسید.

## جستارهای وابسته
* فهرست فراورده‌های آرایشی و بهداشتی
* سالن زیبایی
* جراحی پلاستیک

## منابع

رده:آرایش مو
رده:پیشه‌های خدمات و نگهداری شخصی
رده:لوازم آرایشی
رده:ویکی‌سازی رباتیک