ویلهلم رایش

**ویلهلم رایش** (؛  – ) روان‌شناس، روان‌کاو،  جامعه‌شناس و پژوهشگر در زمینه بیماری‌های جنسی و جامعه‌شناسی بود.

رایش موفق به کشف ارتباط مستقیم بین گرفتگی‌های عضلانی و گرفتگی‌های روحی روانی شد که از نظر وی «لاک لاکپشت» نام گرفت. او در این زمینه درمان‌های ویژه‌ای با نام‌های روان‌کاوی، منش‌شناسی، و تراپی موضعی Vegetotherapie را معرفی نمود. بعدها تراپی موضعی زمینه‌ساز علوم درمان جسمی-روحی شد.

همچنین پژوهش‌های وی در زمینه میکروبیولوژی او را به کشف بیون‌ها Bione و سپس انرژی اورگون هدایت کردند. او تلاش کرد یک نوع انرژی نوکلید دیرینه را اثبات کند که موفق نشد.

رایش در آلمان می‌زیست و در سال ۱۹۳۴ پس از روی‌کار آمدن هیتلر ناچار به مهاجرت به اسکاندیناوی و بعد در سال ۱۹۳۹ به آمریکا شد. دولت نازی او را یهودی کمونیست می‌خواند.

او در آمریکا با انتشار مقالاتی به ترویج نظر خود دربارهٔ وجود نوعی انرژی کیهانی که او آن را «اورگون» می‌نامید، پرداخت. اداره داروها و مواد غذایی دولت آمریکا علیه او شکایت کرد. بسیاری از آثار او به عنوان دخالت در امور پزشکی به دستور دادگاه سوزانده شدند. دادگاه همچنین حکم بازداشت او را صادر کرد.

ویلهلم رایش در ۳ نوامبر ۱۹۵۷ در زندان لویسبورگ پنسیلوانیا درگذشت.

## آغاز زندگی
ویلهلم رایش در سال ۱۸۹۷ در خانواده‌ای ثروتمند زاده شد. او مدعی بود که در ۱۱ سالگی، با آشپز خانوادگی‌شان باکرگی خود را از دست داده در ۱۵ سالگی به روسپی‌خانه رفته است.

رایش در جنگ جهانی اول در ارتش اتریش-مجارستان خدمت کرد. پس از جنگ برای تحصیل پزشکی به وین رفت.

## آشنایی با فروید.
هنگامی که رایش خبردار شد زیگموند فروید، سمیناری درباره آمیزش ارائه می‌دهد به دیدار او رفت تا از او درخواست معرفی کتب و منابع مطالعه کند. این موضوع زمینه‌ساز آشنایی و دوستی آن دو نفر شد. فروید حتی گاهی بیماری به او ارجاع می‌داد.

رایش به زودی تلاش کرد، آموزه‌های فروید را با نظریات اجتماعی کارل مارکس پیوند بزند و به نوعی روانکاوی اجتماعی برسد. پرسش رایش این بود که «اگر انرژی جنسی مسدود شده نوروسیس ایجاد می‌کند، پس آیا نمی‌توان گفت تخلیه انرژی جنسی به خودیِ خود اثری شفابخش دارد؟» رایش تا سال ۱۹۲۶ که کتاب *کارکرد ارگاسم* را نوشته بود، دیگر متقاعد شده بود که اوج جنسیِ باکیفیت، سلامت جسمی را تقویت می‌کند. فروید نظریه رایش در کتاب *کارکرد ارگاسم* را رد کرد. این دو به مرور به علت اختلاف عقیده از یکدیگر فاصله گرفتند. وقتی فروید سرطان گرفت، رایش گفت علتش چیزی جز محرومیت جنسی نبوده است.

رایش در سال ۱۹۲۸ به عضویت حزب کمونیست اتریش درآمده بود. او در سال ۱۹۳۱ در برلین به عضویت حزب کمونیست آلمان درآمد. اما تنها چند سال بعد به خاطر مخالفت با استالینیسم حزب را ترک گفت.

## مهاجرت
رایش پس از به قدرت رسیدن حزب ناسیونال سوسیالیست کارگران آلمان به رهبری آدولف هیتلر در سال ۱۹۳۳ از آلمان گریخت و پس از چند سال آوارگی در اروپا، سرانجام در سال ۱۹۳۹ به آمریکا مهاجرت کرد.

## بررسی اوروگون
رایش در فلوریدا مستقر شد و پژوهش‌های خود را در زمینه روانکاوی بالینی ادامه داد. او به بررسی نیروی مرموزی به نام «اورگون» و «بیون‌ها» پرداخت که کل کائنات پخش شده بود. او جعبه‌ای طراحی به نام «انباشتگرِ اورگون» ساخت که تقریباً اندازه یک باجه تلفن عمومی بود و از چوب با لایه‌هایی از پشم‌شیشه و پشمِ گوسفندی ساخته شده بود. جعبه اورگون را به خود جذب می‌کرد و هنگامیکه شخصی درون آن می‌نشست از آن انباشته می‌شد. رایش ادعا کرد که استفاده ادواری از انباشتگرِ اورگون می‌تواند سرطان را درمان کند.

با گذشت زمان، توهم و پارانوید رایش بیشتر شد. او میدان‌های خطرناکی از انرژی اورگونِ منفی یا آرگون مرگبار (DOR=deadly orgone energy) کشف کرد و برای نابودی آن دستگاه «خردکننده‌ی ابر» اختراع کرد که این میدان‌های نیرو را خرد و تکه‌تکه کند. او باور داشت که هدف حمله اشیاء ناشناس پرنده است.

## دشمنی
روش‌های خاص و برخی نوآوری‌ها و کشفیات علمی او به زودی هم بدگمانی همکارانش را برانگیخت و هم مقامات را با او دشمن کرد.

نفوذ مک‌کارتیسم در میان رهبران سیاسی آمریکا و پیشینه کمونیستی رایش باعث راه‌افتادن کارزار بزرگی برای درهم شکستن او شد. او را در رسانه‌های جمعی به انواع ناهنجاری‌های اخلاقی و جنسی متهم می‌کردند. او متهم به رهبری یک فرقه جنسی و شارلاتان پزشکی شد. درحالیکه بستگان و آشنایان رایش جز مهربانی و پاکدلی از او چیزی ندیده بودند.

ویلهلم رایش از کارشناسان گرایش بالینی در روانکاوی بود که افزون بر عارضه‌های روانی، به واکنش‌های جسمی نیز توجه دارد. او را معمولاً در کنار هربرت مارکوزه، دوپایه‌گذار اصلی «فرویدیسم چپ» می‌نامند. زیرا کوشیدند نگره‌های روانکاوی فروید را با اندیشه کارل مارکس پیوند بزنند.

نخستین منتقد وی در زمینه انرژی ارگون آلبرت اینشتین بود. اینشتین در ۱۳ ژانویه ۱۹۴۱ افزایش دما در اکومولاتور آرگون را اندازه‌گیری نمود. ولی این افزایش دما را به پارامترهای دیگری وابسته دانست.

رایش به دلیل درگیری‌های حقوقی با سازمان غذا و داروی آمریکا و رفتن وی به زندان، موفق به ادامه پژوهش‌های خود نشد. او در مقابل لابی نسبتاً قدرتمند سازندگان دارو و تغذیه در آمریکا ایستادگی کرده و در دادگستری آمریکا محکوم شد.

## کتاب‌سوزان
اگر بتوان موردی از کتاب‌سوزان در آمریکای مدرن پیدا کرد، به کتاب‌های ویلهلم رایش مربوط می‌شود که در سال ۱۹۵۵ به فرمان دادگستری و به دست مأموران اداره تغذیه و دارو به کومه آتش افکنده شدند.

رایش در دادگاه سرسختانه از باورهای خود دفاع کرد. اما به دو سال زندان محکوم شد. او در ۳ مارس ۱۹۵۷ به زندان رفت و چندی بعد در ۱۲ نوامبر همان سال درگذشت.

پلیس ایالات متحده مرگ رایش را در زندان، طبیعی و بر اثر ایست قلبی گزارش داد، چیزی که دوستان و ستایشگران رایش تا امروز آنرا مشکوک تلقی کرده‌اند.

## تاثیر
باور ویلهلم رایش به خواص درمانی اوج لذت جنسی، تاثیر زیادی بر جنبش‌های اجتماعی، سیاسی، و فلسفی داشت. برای نمونه در جنبش مه ۱۹۶۸ معترضان بر در و دیوار دانشگاه سوربن شعارهایی برگرفته از نظریات رایش می‌نوشتند. نوشته‌های او همچنین تاثیر مهمی بر انقلاب و آزادی‌های جنسی داشتند.

## مقاله‌ها

* ** (PDF). (1932) Verlag für Sexualpolitik
* *Der triebhafte Charakter* (1925). In: *Frühe Schriften I*, Kiepenheuer & Witsch, Köln 1977
* *Die Funktion des Orgasmus* (1927). Revidierte Fassung: *Genitalität in der Theorie und Therapie der Neurose/Frühe Schriften II*, Kiepenheuer & Witsch, Köln 1982
* *Dialektischer Materialismus und Psychoanalyse* (1929)
* *Der Einbruch der Sexualmoral* (1932). Erweiterte und revidierte Fassung: Kiepenheuer & Witsch, Köln 1972
* *Die Massenpsychologie des Faschismus* (1933). Erweiterte und revidierte Fassung: Kiepenheuer & Witsch, Köln 1971
* *Charakteranalyse* (1933). Erweiterte Fassung: Kiepenheuer & Witsch, Köln 1970
* *Was ist Klassenbewusstsein?* (1934) – (Pseudonym „Ernst Parell“)
* *Die Sexualität im Kulturkampf* (1936), rev. Neuauflage: *Die sexuelle Revolution*, Europäische Verlagsanstalt, Frankfurt am Main 1966
* *Die [[Bion (Wilhelm Reich)|Bione]]* (1938)
* *The Function of Orgasm* (1942). Deutsches Original: *Die Funktion des Orgasmus* (völlig verschieden von dem Buch gleichen Titels 1927), Kiepenheuer & Witsch, Köln 1969
* *The Cancer Biopathy* (1948). Deutsches Original: *Der Krebs*, Kiepenheuer & Witsch, Köln 1974
* *Listen, Little Man!* (1948). Deutsches Original: *Rede an den kleinen Mann*, Fischer Taschenbuch, Frankfurt am Main ۱۹۸۴
* *Ether, God, and Devil* (1949). Deutsches Original: *Äther, Gott und Teufel*, Nexus, Frankfurt am Main 1983
* *Cosmic Superimposition* (1951)
* *The ORANUR Experiment – First Report* (1951)
* *People in Trouble* (1953). Deutsches Original: *Menschen im Staat.* Nexus, Frankfurt am Main 1982; verbesserte Auflage: Stroemfeld, Frankfurt am Main 1995
* *The Murder of Christ* (1953). Übersetzt von Bernd A. Laska als *Christusmord*, Walter, Olten/Freiburg 1978
* *Contact with Space, The ORANUR Experiment – Second Report* (1957)
Im Verlag und Vertrieb Zweitausendeins erschienen 1995–1997 Reichs „Späte Schriften“ in deutscher Übersetzung in sechs Bänden: 1) *Die Bionexperimente*; 2) *Orop Wüste (Artikelsammlung)*, 3) *Das ORANUR-Experiment – Erster Bericht*; 4) *Das ORANUR-Experiment – Zweiter Bericht*; 5) *Die kosmische Überlagerung*; 6) *Christusmord*
Postum erschienen außerdem einige Bücher mit (auto-)biografischem Material:
* *Reich speaks of Freud*, New York 1967. Deutsch auszugsweise (Raubdruck) als *Wilhelm Reich über Sigmund Freud*, o. O. /o. J. (Schloß Dätzingen 1976)
* Beverley A. Placzek (Hrsg.): *Record of a Friendship* (Correspondence Wilhelm Reich/Alexander S. Neill), New York 1981. Deutsch als *Zeugnisse einer Freundschaft. Der Briefwechsel zwischen Wilhelm Reich und A. S. Neill 1936–1957.* Hrsg. und eingeleitet von Beverley R. Placzek. Aus dem Englischen von Bernd A. Laska, Kiepenheuer & Witsch, Köln 1986.
* *Leidenschaft der Jugend. Eine Autobiographie 1897–1922* (frühe Arbeiten und autobiographische Manuskripte), Kiepenheuer & Witsch, Köln 1994
* *Beyond Psychology (Letters and Journals 1934–1939)*, New York 1994. Deutsch als *Jenseits der Psychologie*, Kiepenheuer & Witsch, Köln 1996
* *An American Odyssey (Letters and Journals 1940–1947)*, Farrar, Straus & Giroux, New York 1999
* *Where's the Truth? Letters and Journals 1948–1957*, Farrar, Straus & Giroux, New York 2012

## مطبوعات

In: *[[Der sozialistische Arzt]]*
* *Erfahrungen und Probleme der Sexualberatungsstellen für Arbeiter und Angestellte in Wien.* V (1929), Heft , 3 (September), S. 98–102 Digitalisat
* *Die seelischen Erkrankungen als soziales Problem (Teil 1).* VII (1931), Heft 4 (April), S. 111–115 Digitalisat
** Dazu auch der Artikel von B. (Totis-Budapest). *Freudismus und Sozialismus.* VII (1931), Heft 4 (April), S. 115–120 Digitalisat
* *Die seelischen Erkrankungen als soziales Problem (Teil 2).* VII (1931), Heft 5–6 (Mai–Juni), S. 161–165 Digitalisat

## اسناد مرتبط

# Reich starb dort im Hochsicherheitsgefängnis United States Penitentiary, Lewisburg
# Hochspringen↑ Unter diesem Obertitel (*Discovery of the Orgone*) veröffentlichte Reich 1942 und 1948 zwei Bände, in denen er seine Arbeiten beschrieb (siehe unter *Schriften*).
# Hochspringen↑ Bernd A. Laska: *Wilhelm Reich in Selbstzeugnissen und Bilddokumenten.* Rowohlt, Reinbek bei Hamburg 1981
# Hochspringen↑ Weil in den Zeitschriften der Psychoanalytiker nur kurz sein „Austritt“ gemeldet wurde, veröffentlichte Reich 1935 einen Bericht über den Ausschluss Wilhelm Reichs aus der IPV; für eine neuere Darstellung des verwickelten Konflikts siehe: Bernd Nitzschke: *„Ich muss mich dagegen wehren, still kaltgestellt zu werden. “ Voraussetzungen, Umstände und Konsequenzen des Ausschlusses Wilhelm Reichs aus der DGP/IPV in den Jahren 1933/34.* In: *Der „Fall“ Wilhelm Reich.* Hg. von Karl Fallend und Bernd Nitzschke, Suhrkamp, Frankfurt am Main 1997, S. 68–130.
# Hochspringen↑ Wilhelm Reich: *Die vegetative Urform des Libido-Angst-Gegensatzes*. In: Zeitschrift für Politische Psychologie und Sexualökonomie, Band 1 (1934), S. 211; zit. n. Bernd A. Laska: *Wilhelm Reich*. Rowohlt, Reinbek 1981, S. 90
# Hochspringen↑ Beschreibung in seinem Buch *Die Bione* (1938), nachgedruckt als *Die Bionexperimente.* Zweitausendeins, Frankfurt am Main 1995, S. 78.
# Hochspringen↑ James E. Strick: *Wilhelm Reich, Biologist.* Harvard University Press, Cambridge MA (USA) 2015
# Hochspringen↑ Wilhelm Reich: *Menschen im Staat.* (1937/1953), Stroemfeld, Frankfurt Main 1995, S. 42
# Hochspringen↑ Vgl. die Dokumentation dazu in den Wilhelm-Reich-Blättern, Nr. 1/82, S. 13–48.
# Hochspringen↑ Vgl. Wilhelm Reich: *Erfahrungen und Probleme der Sexualberatungsstellen für Arbeiter und Angestellte in Wien.* In: Der sozialistische Arzt, 5 (1929), S. 98–102
# Hochspringen↑ Hier ist zu beachten, dass die seit 1971 im Handel befindliche Version der *Massenpsychologie des Faschismus* (Verlage k&w, Fischer-TB) eine von Reich terminologisch stark veränderte (Umwandlung marxistischer Begriffe) und um einige später, zwischen 1935 und 1945, geschriebene Kapitel erweitert ist.
# Hochspringen↑ Neuveröffentlichung 1966 ff. unter dem Titel *Die Sexuelle Revolution*
# Hochspringen↑ Vgl. auch den kritischen Bericht über die Moskauer Prozesse in Reichs Zeitschrift für Politische Psychologie und Sexualökonomie.
# Hochspringen↑ Zvi Lothane: *Wilhelm Reich revisited: Die Rolle der Ideologie in der Charakteranalyse des Individuums versus in der Charakteranalyse der Massen*, in: Ulrike Kadi, August Ruhs, Karl Stockreiter, Gerhard Zenaty (Hrsg.): texte. psychoanalyse. ästhetik. kulturkritik, Passagen Verlag Wien Heft 03/2015, 35. Jg. , S. 8–29.
# Hochspringen↑ Für eine Zusammenfassung der Kritik an Fromm vom Standpunkt Reichs mit ausführlichen Zitaten aus mehreren Rezensionen siehe Bernd A. Laska: Über Erich Fromm
# Hochspringen↑ Vgl. die ausführliche Studie über Reich und die Psychoanalyse zur Zeit des Nationalsozialismus: Andreas Peglau:*Unpolitische Wissenschaft?*, Psychosozial-Verlag, Gießen 2013.
# Hochspringen↑ David Boadella: *Wilhelm Reich. ...*; a. a. O. ; (Ausgabe 1981); S. 253 ff.
# Hochspringen↑ David Boadella: *Wilhelm Reich.* S. 277
# Hochspringen↑ Zit. in David Boadella: *Wilhelm Reich,* a. a. O. , S. 279 ff.
# Hochspringen↑ David Boadella: *Wilhelm Reich.* S. 290 ff.
# Hochspringen↑ Zit. nach: Beverley R. Placzek: *Einleitung*, in: *Zeugnisse einer Freundschaft. Der Briefwechsel zwischen Wilhelm Reich und A. S. Neill 1936–1957.* Hrsg. und eingeleitet von Beverley R. Placzek. Aus dem Englischen von Bernd A. Laska, Kiepenheuer & Witsch, Köln 1986, S. 24.
# Hochspringen↑ Ausführlich dazu: Jerome Greenfield: *USA gegen Wilhelm Reich.* Zweitausendeins, Frankfurt am Main 1995, 486 S.
# Hochspringen↑ Archives of the Orgone Institute 
# Hochspringen↑ Karl-Heinz Ignatz Kerscher, Taini Kerscher: *Wilhelm Reich – die theoretischen Grundlagen der Sexualpädagogik*. Grin, München u. a. 2008, S. 36 ff.
# Hochspringen↑ Helmut Johach: *Von Freud zur humanistischen Psychologie. Therapeutisch-biographische Profile: Sigmund Freud, Lou Andreas-Salome, Sándor Ferenczi, Georg Groddeck, Wilhelm Reich, Erich Fromm, Fritz und Laura Perls, Ruth C. Cohn*. Transcript, Bielefeld 2009, S. 189.
# Hochspringen↑ Friedrich Koch: Sexualität und Systemveränderung? Zur Bedeutung Wilhelm Reichs für die Sexualpädagogik. In: Hans-Jochen Gamm/Friedrich Koch (Hrsg.): *Bilanz der Sexualpädagogik.* Frankfurt am Main/New York 1977, S. 39 ff. – Friedrich Koch: Sexualpädagogik und politische Erziehung. München 1975.
# Hochspringen↑ Walter Leitmeier: *Kompetenzen fördern: Gestalttherapeutisches Lehrertraining für Religionslehrer*. Lit Verlag, Berlin/Münster 2010, S. 157.
# Hochspringen↑ Gustl Marlock: *Handbuch der Körperpsychotherapie*. Schattauer, Stuttgart/New York 2006, S. 898.
# Hochspringen↑ Vgl. Bernd A. Laska: *[http://www.lsr-projekt.de/wrb/wrb5.html#hofstaetter Zur aktuellen Rezeption Wilhelm Reichs].* In: *wilhelm-reich-blätter.* Heft 2/81, S. 96–100
# Hochspringen↑ Christian Rudolph: *Über Wilhelm Reichs Oranur-Experiment (II).* Zweitausendeins 1997. S. 6.
# Hochspringen↑ Dokumentiert in der Broschüre *The Einstein Affair.* Orgone Institute Press, Rangeley 1953
# Hochspringen↑ Vgl. Albrecht Götz von Olenhusen/Christa Gnirss: *Handbuch der Raubdrucke 2.* Verlag Dokumentation, Pullach bei München 1973, S. 335–353
# Hochspringen↑ The American College of Orgonomy
# Hochspringen↑ Bernd Bocian: *Fritz Perls in Berlin.* Wuppertal: Peter Hammer 2007, S. 200 ff. , 248 ff.
# Hochspringen↑ Paul Edwards: *Wilhelm Reich.* In: *[[Encyclopedia of Philosophy]].* MacMillan, New York 1968; 2. Auflage ebd. 2006.
# Hochspringen↑ LSR-Projekt, dort auch Seiten der einstigen wilhelm-reich-blätter
# Hochspringen↑ Michel Odent: *Die Natur des Orgasmus.* C. H. Beck, München 2010, S. 9
# Hochspringen↑ Conference on New Research in Orgonomy 2007 (Abstract of Papers; PDF; 441 kB) *1. Wilhelm-Reich-Symposion Mainz* des „Arbeitskreises Wilhelm Reich“ (Univ. Mainz) Kongress „Sexualität und Lebensenergie“  der deutschen *Wilhelm-Reich-Gesellschaft* Jüdisches Museum Wien, Ausstellung Wilhelm Reich 2007 Sigmund Freud Privat Universität Wien, Symposium 50 Jahre nach Wilhelm Reich, 2007 
# Hochspringen↑ Biografie beim Wilhelm Reich Infant Trust (englisch) 
# Hochspringen↑ BR Hörspiel Pool - Ammer/Console, ''Have You Ever Heard Of Wilhelm Reich?''
# Hochspringen↑ *Have You Ever Heard of Wilhelm Reich?* Erding 2009, .
# Hochspringen↑ Dazu die gedruckte Dokumentation Digne Meller Marcovicz: *Über Wilhelm Reich - Viva, kleiner Mann: das Buch zum Film.* Nexus-Verlag, Frankfurt am Main [1987]
# Hochspringen↑ Viennale 2012: ''The Strange Case of Wilhelm Reich - Antonin Svoboda (A 2012)''

## پانویس

## منابع

* David Boadella: *Wilhelm Reich. Leben und Werk des Mannes, der in der Sexualität das Problem der modernen Gesellschaft erkannte und der Psychologie neue Wege wies.* Scherz, Bern/München 1981 DNB 810461420(keine ISBN); Fischer, Frankfurt am Main 1985, ; überarbeitete Neuausgabe: *Wilhelm Reich. Pionier des neuen Denkens. Eine Biographie.* Scherz, Bern 1996, ; Schirner, Darmstadt 2008, .
* Wilhelm Burian: *Psychoanalyse und Marxismus. Eine intellektuelle Biographie Wilhelm Reichs.* Makol, Frankfurt 1972; Neuausgabe: *Sexualität, Natur, Gesellschaft. Eine psycho-politische Biographie Wilhelm Reichs.* Ça-Ira, Freiburg im Breisgau 1985, .
* Janine Chasseguet-Smirgel / Béla Grunberger: *Freud oder Reich? Psychoanalyse und Illusion*, Ullstein, Frankfurt am Main u. a. 1979  (franz. Orig. 1976).
* Karl Fallend, Bernd Nitzschke (Hrsg.): *Der „Fall“ Wilhelm Reich. Beiträge zum Verhältnis von Psychoanalyse und Politik.* Suhrkamp, Frankfurt am Main 1997, ; überarbeitete und mit einem aktuellen Vorwort versehene Neuauflage: Psychosozial-Verlag, Gießen 2002,  (Vorwort zur Neuauflage).
* Karl Fallend: *Wilhelm Reich in Wien. Psychoanalyse und Politik.* Geyer-Edition, Wien 1988, .
* Jerome Greenfield: *USA gegen Wilhelm Reich.* Zweitausendeins, Frankfurt am Main 1995,  (engl. Orig. 1974).
* Fritz Erik Hoevels: *Wilhelm Reichs Beitrag zur Psychoanalyse.* Ahriman, Freiburg im Breisgau 2001, .
* Birgit Johler (Hrsg.): *Wilhelm Reich Revisited.* Turia + Kant, Wien 2008, .
* Martin Konitzer: *Wilhelm Reich zur Einführung.* Junius, Hamburg 1989; 2. Auflage 1992, .
* Bernd A. Laska: *Wilhelm Reich in Selbstzeugnissen und Bilddokumenten.* Rowohlt, Reinbek bei Hamburg 1981; aktualisierte 6. Auflage 2008,  (Inhaltsübersicht und Auszüge online).
* Bernd A. Laska: *[https://www.deutsche-biographie.de/gnd118599097.html#ndbcontent Reich, Wilhelm.]* In: *[[Neue Deutsche Biographie]]* (NDB). Band 21, Duncker & Humblot, Berlin 2003, , S. 290 f. (Digitalisat).
* Harry Mulisch: *Das sexuelle Bollwerk. Sinn und Wahnsinn von Wilhelm Reich.* Hanser, München/Wien 1997,  (niederl. Orig. 1973).
* Stefan Müschenich: *Der Gesundheitsbegriff im Werk des Arztes Wilhelm Reich (1897–1957).* Görich und Weiershäuser, Marburg 1995,  (Dissertation an der Universität Marburg).
* Bernd Nitzschke: *Wilhelm Reich (1897–1957).* In: Volkmar Sigusch und Günter Grau (Hrsg.): *Personenlexikon der Sexualforschung*. Campus, Frankfurt am Main/New York 2009, , S. 578–585.
* Ilse Ollendorff-Reich: *Wilhelm Reich. Das Leben des großen Psychoanalytikers und Forschers, aufgezeichnet von seiner Frau und Mitarbeiterin.* Kindler, München 1975,  (engl. Orig. 1969).
* Andreas Peglau: *Unpolitische Wissenschaft? Wilhelm Reich und die Psychoanalyse im Nationalsozialismus.* Psychosozial-Verlag, Gießen 2013, 
* Josef Rattner: *Wilhelm Reich*. In: *Klassiker der Psychoanalyse*. 2. Aufl. Beltz / Psychologie Verlags Union, Weinheim 1995, . (Erstauflage 1990 u. d. T. *Klassiker der Tiefenpsychologie*), S. 269-306.
* Peter Reich: *Der Traumvater. Meine Erinnerungen an Wilhelm Reich.* Bertelsmann, München / Gütersloh / Wien 1975, ; Simon & Leutner, Berlin 1997,  (engl. Orig. 1973).
* Charles Rycroft: *Wilhelm Reich.* dtv, München 1972,  (engl. Orig. 1971).
* Bernd Senf: *Die Wiederentdeckung des Lebendigen: Erforschung der Lebensenergie durch Reich, Schauberger, Lakhovsky u. a.* Omega, Aachen 2003, .
* Myron Sharaf: *Wilhelm Reich. Der heilige Zorn des Lebendigen. Die Biografie.* Simon & Leutner, Berlin 1994,  (engl. Orig. 1983).
* James E. Strick: *Wilhelm Reich, Biologist.* Harvard University Press, Cambridge MA (USA) 2015, .
* Christopher Turner: *Adventures in the Orgasmatron. How the Sexual Revolution Came to America.* Farrar, Straus & Giroux, New York 2011, .
* Hermann Weber, Andreas Herbst: *[http://www.bundesstiftung-aufarbeitung.de/wer-war-wer-in-der-ddr-#63;-1424.html?ID=4951 Reich, Wilhelm]*. In: *Deutsche Kommunisten. Biographisches Handbuch 1918 bis 1945.* 2. Auflage. Dietz, Berlin 2008, .
* Colin Wilson: *The Quest for Wilhelm Reich.* Granada, London 1981, .

* 

## پیوند به بیرون

* ویلهلم رایش؛ روانکاو جنجالی بر پرده سینما
* احیای محیط زیست و ایجاد چاله بارشی
* کاتالیزاتورهای ترانس ماتریل جهت از بین بردن کمتریلز در اسپانیا
* خنثی سازی خشکسالی ناشی از تشعشعات متأثر از غنی سازی مواد رادیو اکتیو
* ساخت باران‌های مقطعی به توسط جذب سامانه‌های بارشی
* تغییر درساخت آکومولاتور رایش و استفاده عملی جهت افزایش انرژی حیات در محیط زیست
* آزمایش عملی ایجاد تراکم انرژی جهت ساخت باد و جذب سامانه‌های بارشی


رده:آموزگاران جنسی
رده:اتریشی‌های مهاجرت‌کرده به ایالات متحده
رده:استادان نیو اسکول
رده:افراد آمریکایی اتریشی یهودی‌تبار
رده:افراد آمریکایی اوکراینی و یهودی‌تبار
رده:افراد اتریشی اوکراینی-یهودی‌تبار
رده:افراد اتریشی یهودی‌تبار
رده:افسران نیروی زمینی اتریش-مجارستان
رده:اوکراینی‌های مهاجرت‌کرده به ایالات متحده آمریکا
رده:اهالی استان چرنیوتسی
رده:اهالی استان لویو
رده:اهالی پادشاهی گالیسیا و لودومریا
رده:اهالی شهرستان هنکاک، مین
رده:اهالی فارست هیلز
رده:پناهندگان اهل اتریش
رده:پناهنده در نروژ
رده:دانشمندان یهودی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:درگذشتگان ۱۹۵۷ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت نارسایی قلبی
رده:درگذشتگان در زندان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دور از وطن‌های اهل اتریش در نروژ
رده:روانشناسان سده ۲۰ (میلادی)
رده:روان‌پزشکان اهل اتریش
رده:روان‌پزشکان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:روان‌پزشکان یهودی
رده:روان‌درمانان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:روان‌درمانگران
رده:روان‌شناسان اهل اتریش
رده:روان‌شناسان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:روان‌کاوان اهل اتریش
رده:روان‌کاوان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:زادگان ۱۸۹۷ (میلادی)
رده:زندانیان درگذشته در زندان‌های دولت فدرال آمریکا
رده:سانسور در ایالات متحده آمریکا
رده:سکس‌شناسان اهل اتریش
رده:سوسیالیست‌های اهل اتریش
رده:سوسیالیست‌های اهل ایالات متحده آمریکا
رده:سوسیالیست‌های لیبرترین
رده:فیلسوفان تمایلات جنسی
رده:فیلسوفان روان‌شناسی
رده:کمونیست‌های اهل ایالات متحده آمریکا
رده:لهستانی‌تبارهای یهودی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:مهاجرت یهودیان از آلمان نازی
رده:مهاجرین یهودی از اتریش به ایالات متحده پس از آنشلوس
رده:ندانم‌گرایان اهل اتریش
رده:ندانم‌گرایان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:ندانم‌گرایان یهودی
رده:نظامیان جنگ جهانی اول اهل اتریش-مجارستان
رده:نظریه‌پردازان توطئه اهل اتریش
رده:نظریه‌پردازان مارکسیست
رده:نویسندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل اتریش
رده:نویسندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان مارکسیست
رده:یهودیان اهل اوکراین
رده:یهودیان اهل گالیسیا (اروپای شرقی)
رده:یهودیان سوسیالیست
رده:پزشکان یهودی
رده:نویسندگان خودشیفتگی
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان غیرداستانی سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:روانشناسان آمریکایی سده بیستم (میلادی)
رده:یهودیان اتریشی سده ۲۰ (میلادی)
رده:نویسندگان مرد غیرداستانی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:حزب کمونیست اتریش
رده:نویسندگان غیرداستانی یهودی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارشناسان اشیاء پرنده ناشناس