open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
قدومه

**قدومه** (نام علمی: Alyssum) (در متون طب سنتی تودری) یکی از گیاهان است.
در فارسی تاجیکی به آن **چشم بلبل** می‌گویند.

قدومه در ایران از جمله در بلندی‌های بالای ۲۵۰۰ متر در استان کهگیلویه و بویراحمد و ارتفاعات شهرستان فریدونشهر می‌روید.

گیاهی است یک ساله به بلندی ۱۰–۵ سانتی‌متر، شاخه‌های آن از قسمت پایینی گیاه منشعب شده و انشعابات به صورت افراشته و بسیار شکننده هستند. برگ آن کشیده، قاشقی، دارای نوک کند و دندانه‌های کوتاه در نصفه بالایی برگ است. دمبرگ پوشیده از کرک‌ها و پرزهای ستاره‌ای شکل است. میوه خورجینک تخم مرغی پهنا نوکدار، بدون کرک دارای بال و کرکدار در حالت رسیدن قرمز رنگ پوشش میوه پهن و نامساوی است.

دانه‌ها بخش دارویی گیاه را تشکیل می‌دهند. دانه‌ها گرد، پهن و خاکستری هستند. دارای پوشش نازک لیزابی (موسیلاژی) هستند که در کناره‌های دانه به صورت بال کوتاه و سفیدرنگ مشهود است. در زمان رسیدن کامل میوه که پوسته آن به رنگ زرد دیده می‌شود جمع‌آوری می‌شود. اکثر دانه‌های این جنس حاوی ترکیبات گلوکز اینولاتی هستند. انتشار عمومی این‌گونه در کشورهای مصر، عربستان، فلسطین، ایران، پاکستان و عراق است. از قدومه عمدتاً به عنوان نرم‌کننده سینه، برطرف‌کننده سرفه و ملین استفاده می‌شود. در طب گذشته از قدومه به عنوان خلط‌آور و ضدالتهاب استفاده می‌کرده‌اند. دانه‌های قدومه حتماً می‌بایست با آب کافی مصرف شوند. در افراد مبتلا به انسداد روده نبایستی به کار رود. در ظروف در بسته و در محلی خشک و به دور از رطوبت باید نگهداری شود.

آنچه تحت نام قدومه در بازار دارویی ایران ارائه می‌شود عبارت است از: قدومه شیرازی و قدومه شهری. در مصرف مقادیر زیاد ممکن است به‌طور موقتی باعث نفخ و بزرگی شکم شود و حتی خطر انسداد روده هم وجود دارد.

## گونه‌ها
;برخی از گونه‌ها

## نگارخانه

Image:Alyssum allyssoides eF.jpg|قدومه رنگ‌پریده
Image:Alyssum_murale0.jpg|قدومه دیواری


## جستارهای وابسته
* فهرست گیاهان

## منابع
* مرکز گردشگری علمی فرهنگی دانشجویان ایران 
* سایت آفتاب

رده:ختمی
رده:سرده‌های شب‌بویان
رده:شب‌بویان
رده:گل‌ها
رده:گیاگان ایران
رده:گیاهان باغی
ازمک

**ازمک** (نام علمی: *Lepidium draba L*. پیش از این: *Cardaria draba*) یکی از گیاهان است. ازمک دارای گل های کوچک سفید رنگ است که به صورت خوشه در کنار هم قرار گرفته اند. 

ازمک در ایران و در منطقه سیستان به وفور یافت میشود همچنین در بلندی‌های بالای ۲۵۰۰ متر در استان کهگیلویه و بویراحمد می‌روید. این گیاه مصرف خوراکی دارد و دارای خواص دارویی نیز هست.

در فارسی کهن با نام **برغست** (ورغست، ورغشت)  شناخته می‌شد. برخی نیز این گیاه را با نام مچه می‌شناسند. 

## جستارهای وابسته
* فهرست گیاهان

## منابع

مرکز گردشگری علمی فرهنگی دانشجویان ایران 
* http://www.weeds.ir/!/we/index.php?page=view&id=118

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
ازمک
رده:گونه‌های گیاهی مهاجم
رده:گونه‌های گیاهی نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:گیاگان ایران
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۷۵۳ (میلادی)
گون کتیرا

بندانگشتی|چپ|250px|
**گَوَن کَتیرا** یا **گون پنبه‌ای** یا **گون سفید** (نام علمی: Astraglus gossypinus) یکی از گیاهان است.

گیاهی است بوته‌ای، کوتاه و بالشتکی به ارتفاع ۱۰ تا ۵۰ سانتیمتر.

گون کتیرا در ایران از جمله در بلندی‌های بالای ۲۵۰۰ متر در استان کهگیلویه و بویراحمد و شهرستان‌های اقلید و خرم‌بید در استان فارس و در استان خراسان رضوی در کوه سرخِ کاشمر و ارتفاعات بینالود ،ارتفاعات ساردوئیه و اسفندقه در استان کرمان می‌روید.
این گیاه در بیشتر مناطق ایران و در مناطق مختلف آذربایجان به وفور رشد میکند که نیاز به حفاظت دارد.

تراوه‌های این گیاه کتیرا نام دارد.

کتیرا محصول اصلی گیاه گون است. کتیرا عبارت است از ترشحات صمغی خشک شده حاصل از گیاه آستراگالوس گومی فرا که آن را تحت عنوان گوم تراگاکانت یا گون می‌شناسند. گیاه مولد کتیرا نبات کوچکی است، به ارتفاع یک متر بومی آسیای صغیر، ایران، سوریه و یونان. در اثر خراش دادن ساقه گیاه جدار سلول‌های اشعه مرکزی و سلول‌های پارانشیمی با جذب آب به تدریج بدل به صمغ می‌شود، فشار تولید شده سبب رانده شدن صمغ به طرف شکاف می‌گردد. صمغ در مجاورت هوا در اثر تبخیر آب به تدریج سخت می‌گردد. شکل محصول خشک شده بستگی به نوع شکافی که بر رو ی ساقه ایجاد شده‌است دارد.دو  نوع گون شناخته شده و مهم در نواحی کوهستانی استان اصفهان به نامهای گون شیرین، گون تلخ می روید که سمغ ( کتیرای) بسیار مرغوبی دارد.

## جستارهای وابسته
* فهرست گیاهان
* انزروت

## منابع

* مرکز گردشگری علمی فرهنگی دانشجویان ایران 

## پیوند به بیرون
* درباره کتیرا  (به فارسی)
* ''بررسی تنوع ژنتیکی جمعیت‌های گون سفید (Astragalus gossypinus Fisher) در استان اصفهان''

رده:گیاهان
رده:گیاگان ایران
رده:گیاهان دارویی
کاه مکی

**کاه مکی** یا **پوتار** (نام علمی: Cymbopogon olivieri) یکی از گیاهان است.

کاه مکی در ایران از جمله در بلندی‌های بالای ۲۵۰۰ متر در استان کهگیلویه و بویراحمد می‌روید.

## جستارهای وابسته
* فهرست گیاهان

## منبع
مرکز گردشگری علمی فرهنگی دانشجویان ایران 

## پیوند به بیرون
درباره کتیرا  (به فارسی)

رده:گیاگان ایران
درست‌نویسي‌یِ خطِ فارسي

**درست‌نویسي‌یِ خطِ فارسي** یک کتاب از ایرج کابلی است که تاریخچهٔ مختصری از پیدایش خط و تحول خط در زبان فارسی و مباحث گوناگونی در زمینه شیوهٔ نگارش زبان فارسی و بحث در مورد «پیوسته‌نویسی»، «جدانویسی» و «بی‌فاصله‌نویسی» و بررسی پیرامونِ مصوبات شورای بازنگری در شیوه نگارش و خط فارسی مباحث آن را تشکیل می‌دهند.

## فصل‌های کتاب
* پیشینه
* پیْوسته‌نویسی یا جدانویسی یا بی‌فاصله‌نویسی؟
* واژه‌زایی و بی‌فاصله‌نویسی
* فراخوان به فارسی‌نویسان و پیش‌نهاد به تاجیکان
* احیایِ نشانه‌یِ اضافه
* صامتِ همزه
* اختیاراتِ شاعری و تلفظِ همزه
* صرفِ مصدرِ استن
* ضمیرهایِ ملکی (مضافُ‌الیهْ) و ضمیرهایِ مفعولی
* …ـه‌گی و …ـه‌گان
* بی‌حوصله‌گی یا بی‌حوصلگی
* عددهایِ وصفی
* همزه‌یِ بعد از «ب» و «ن» و «م» آغازین در فعل
* «ی» یِ وحدت پس از مصوت‌ها
* صامت‌هایِ «ه، و، ی»
* «ی» یِ وحدت و «ی» یِ مصدری
* شمِ زبانی و تحولِ واقعی
* اندیشمند یا اندیشه‌مند؟

## بخش‌هایی از کتاب
«زبان‌هایِ دیگرِ شرقی هم یا سامی اند یا هندواروپایی یا ترکی. زبان‌هایِ سامی مانندِ عربی و عبری، الف‌بایِ صامت‌نگارِ خود را بر پایه‌یِ مادرِ همه‌یِ خط‌ها، یعنی فینیقی‌یِ باستان، سامان داده‌اند و مشکلی ندارند، زیرا ساختارِ زبان‌شان به گونه‌ای است که نبودِ مصوت‌ها ایجادِ دُشواری و بدفهمی نمی‌کند…»

«ترکان هم پیش از پذیرفتنِ اسلام نیازِ گسترده‌ای به خط نداشتند؛ پس از آن هم مدتی خطِ عربی‌یِ ناهم‌خوان با زبان‌هاشان را تحمل کردند تا سرانجام با شکلِ تغییریافته‌یِ خط‌هایِ سیریلیک و لاتین مشکل‌شان حل شد.»

«زبان‌هایِ هندواروپایی‌یِ شرق هم یا مثلِ ارمنی الف‌بایِ ویژه‌یِ خود را ابداع کردند، یا مانندِ فارسی بیش از هزار سال است که با ناهم‌خوانی‌یِ زبان‌شان و الف‌بایِ صامت‌نگار و نیمه‌هجایی‌یِ عربی دست‌به‌گریبان اند.»

«بلاتکلیفی‌یِ من تا شروعِ کارِ مشترک با احمدِ شاملو ادامه داشت.»

«شمِ زبانی‌یِ شاعر علی‌رغمِ آشنایی با زبانِ فرانسه به برکتِ تماسِ پیْوسته و نزدیک با زبانِ گفت‌وگو دست‌کاری نشده‌است؛ از همین‌رو طبیعی می‌اندیشد و طبیعی می‌نویسد…»

«… می‌پرسیدم پس چرا خودش در برخی از جمله‌ها فعلِ مربوط به مسندالیهِ بی‌جان را به صیغه‌یِ جمع می‌آورد؟ و او پاسخ می‌داد که در این گونه موارد مسندالیه با عملِ شخصیت‌بخشی——یا به قولِ دکتر شفیعیِ کدکنی **تشخیص**——جان‌دار فرض شده‌است…»

«نمونه‌ای که من آن را مظهرِ دوگانه‌گی پنداشته‌بودم این بود:

کوچه‌ها باریک ان

دکونا بسته اس

خونه‌ها تاریک ان

تاقا شیکسته اس

بعدها که معنی‌یِ درستِ ‹زنده‌انگاری› را دریافتم، متوجه شدم که در این نمونه‌ها به‌درستی از این فن استفاده شده‌است.»

## جستارهای وابسته
* دستور خط فارسی (کتاب)
* خط فارسی
* انواع خط

## پانویس

## منابع
* 
* 

رده:سامانه‌های نوشتاری
رده:کتاب‌های ۱۳۸۵
رده:خط فارسی
رده:کتاب‌های فارسی سده ۱۵ (قمری)
رده:کتاب‌های ویرایش
الجزیره (ابهام‌زدایی)

* الجزیره پایتخت الجزایر است.
* الجزیره (شبکه خبری) نام شبکه‌ای تلویزیونی است.
* باشگاه الجزیره امارات نام یک تیم فوتبال امارتی

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
رده:واژه‌ها و عبارت‌های عربی
خردل وحشی

**خردل وحشی** (نام‌های دیگر: خردل بیابانی، خردل بومی) گیاهی است از تیره شب‌بویان (Brassicaceae) از راسته کلم (Brassicales)، سرده خردل‌ها (Sinapis). نام علمی این گیاه *Sinapis arvensis* است.

گیاهی است یک‌ساله به ارتفاع ۲۰ تا ۶۰ سانتی‌متر که با بذر تکثیر می‌یابد. ساقه آن راست و به طول۶۰ تا ۱۰۰ سانتی‌متر است که گاهی نیز منشعب می‌شود. دارای برگ‌های تخم مرغی‌شکل و دندانه‌دار است که دندانه‌های بسیار ریز- به رنگ سیاه شفاف و به تعداد بسیار زیاد در هر پایه به وجود می‌آورد. برگ‌های این گیاه در قسمت تحتانی پهن و در قسمت فوقانی دراز، باریک و دندانه‌دار یا با حاشیه مواج است. گل‌های خردل وحشی چهار گلبرگ زردرنگ دارد که به صورت خوشه قرار گرفته‌اند.

خردل وحشی، در اصل بومی اروپا است ولی در سراسر شمال آمریکا نیز بومی شده‌است. این علف هرز در زمین‌های بایر و کشتزارها می‌روید و یکی از علف‌های هرز مزاحم به‌شمار می‌آید. دام از این گیاه تغذیه می‌کند که باعث دل درد و اختلالات تنفسی حیوان می‌شود و شیر ان را نیز بدطعم می‌کند.

## نگارخانه

File:Illustration sinapis arvensis.jpg|
File:Brassicaceae - Sinapis arvensis (4).JPG|
File:Brassicaceae - Sinapis arvensis (5).JPG|
File:Brassicaceae - Sinapis arvensis (3).JPG|
File:Herik 17-10-2005 14.00.34.JPG|
File:Sinapis arvensis s IP0310010.jpg|


## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۱۰ اکتبر ۲۰۰۶.

## پیوند به بیرون
درباره خردل وحشی (به فارسی)

رده:شب‌بویان
رده:گونه‌های گیاهی مهاجم در ایالات متحده آمریکا
رده:گونه‌های مهاجم در کالیفرنیا
رده:گیاگان اسرائیل
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۷۵۳ (میلادی)
رده:گیاهان خوراک پروانه
رده:گیاهان در اروپا
رده:گیاگان شمال آفریقا
رده:گیاگان آسیای معتدل
رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۸۲۲ (میلادی)
کاردینال ریشلیو

**آرمان ژان دو پلسی دو ریشلیو** (۱۵۸۵–۱۶۴۲) یا **کاردینال ریشلیو** که به نام عالیجناب سرخ‌پوش  شناخته می‌شود، بزرگ‌زاده، سیاستمدار و روحانی فرانسوی بود. او به عنوان یک *اسقف *در (۱۶۰۷) تقدیس داده شد. ریشلیو به زودی در کلیسای کاتولیک و دولت فرانسه پیشرفت کرد و در سال (۱۶۲۴) یک کاردینال شد و در سال (۱۶۲۴) نیز به عنوان صدر اعظم لوئی سیزدهم و نخستین صدراعظم فرانسه انتخاب شد و تا زمان مرگش در سال (۱۶۴۲) در این مقام باقی ماند. در مقام صدارت‌اعظم، کاردینال ریشلیو با تأثیرگذاری در جنگ سی ساله ابزارهای لازم برای کنش مؤثر فرانسه در عرصه بین‌الملل را فراهم آورد و فرانسه را به ضامن آزادی‌های شاهزاده‌نشین‌های آلمانی تبدیل کرد. پس از درگذشت ریشلیو، مقام صدرات اعظمی فرانسه به شاگرد ایتالیایی وی مازارن رسید.

## در ادبیات
[بندانگشتی|چپ|400px|پرتره‌ای از سه زاویه از کاردینال ریشلیو، [اسقف اعظم کلیسای کاتولیک و صدراعظم فرانسه در دوران لوئی سیزدهم، اثر فیلیپ دو شامپانی.کاردینال ریشلیو به زیرکی و کارآمدی مشهور بود و جملهٔ «قلم از شمشیر بران‌تر است»، نقل قولی است مشهور از وی. او همچنین یکی از شخصیت‌های اصلی رمان *[[سه تفنگدار]]* نوشته الکساندر دوما است.این نگاره اکنون در مالکیت نگارخانه ملی لندن قرار دارد.]]
در مورد کارآمدی و زیرکی وی داستان‌ها سراییده شده و در بسیاری داستان‌های نقل شده از این دوره نقش منفی را برعهده دارد. او و ماری مدیچی، مادر شاه جوان در جنگی دایمی برای قدرت به سر می‌بردند.

در فرانسهٔ سدهٔ هفدهم میلادی بدو لقب **عالیجناب سرخ‌پوش** داده‌بودند. کاردینال ریشلیو یکی از شخصیت‌های اصلی رمان سه تفنگدار نوشته الکساندر دوما است.

اکبر گنجی کتاب عالیجناب سرخپوش را با الهام از وی که همواره ردایی سرخ بر تن داشته است نامگذاری نموده است.

## پیوندهای وابسته
* عالیجناب خاکستری پوش
* عالیجناب سرخپوش و عالیجنابان خاکستری

## پانویس

## منابع
* درودی، سعید. اطلاعات عمومی سخن. انتشارات سخن، بهار ۱۳۷۳

* Belloc, Hilaire (1929). Richelieu: A Study. London: J. B. Lippincott.
* Wikipedia contributors, "Cardinal Richelieu," Wikipedia, The Free Encyclopedia

رده:اصلاح کاتولیک
رده:افراد جنگ سی‌ساله اهل فرانسه
رده:اهالی پاریس
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه پاریس
رده:درگذشتگان ۱۶۴۲ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت سل
رده:درگذشتگان سده ۱۷ (میلادی) به علت سل
رده:دیپلمات‌های سده ۱۶ (میلادی) اهل فرانسه
رده:دیپلمات‌های سده ۱۷ (میلادی) اهل فرانسه
رده:زادگان ۱۵۸۵ (میلادی)
رده:سیاستمداران اهل پاریس
رده:سیاستمداران اهل فرانسه
رده:سیاستمداران سده ۱۷ (میلادی) اهل فرانسه
رده:فرانسوی‌های عضو کلیسای کاتولیک روم
رده:کاردینال‌های اهل فرانسه
رده:لوئی سیزدهم
رده:مجموعه‌داران هنری اهل فرانسه
رده:مجموعه‌داران هنری
رده:نخست‌وزیران فرانسه
رده:وزیران امور خارجه فرانسه
رده:نویسندگان کاتولیک اهل فرانسه
رده:نویسندگان مرد غیرداستانی اهل فرانسه
حمید حمزه

** حمید حمزه ابیازنی**، نویسنده، بازیگر و کارگردان تاتر و چهره‌پرداز ایرانی بود.

## زندگی
حمید حمزه فارغ‌التحصیل رشته هنرهای نمایشی از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران است. وی فعالیت هنری خود در سینما را در سال ۱۳۶۴ با چهره‌پردازی فیلم *[[سامان (فیلم)|سامان]]* به کارگردانی احمد نیک‌آذر آغاز کرد.

حمید حمزه ۱۰ تیر ۱۳۹۱ در سن ۵۹ سالگی درگذشت و در قطعه هنرمندان بهشت زهرا در جنوب تهران به خاک سپرده شد.

همسر وی نوذر سلیمانی. یک پسر به نام نیما و دو دختر به نام‌های سارا و لاله فرزندان وی هستند.

حمید حمزه علاوه بر این تجربه‌هایی در زمینه ترانه‌سرایی برای کودکان (و بزرگان) به همراهی حسین علیزاده داشته‌است.

## فیلم‌شناسی
در زمینه بازیگری تئاتر و سینما، کارگردانی تئاتر (صحنه‌ای و تلویزیونی) و برنامه‌ریزی فعالیت کرده‌است و به عنوان دستیار اول کارگردان، مشاور کارگردان و طراح گریم در سینما و تلویزیون نیز فعالیت کرده‌است.

### گروه کارگردانی
# یکی بود، یکی نبود (۱۳۷۹)
# بال‌های سپید (۱۳۷۷)
# مهره (۱۳۷۷)
# راه و بیراه (۱۳۷۰)
# رنو تهران - ۲۹ (۱۳۶۹)
# مجنون (۱۳۶۹)
# ماهی (۱۳۶۶)

### بازیگر
# رنو تهران - ۲۹ (۱۳۶۹)
# سراب (۱۳۶۵)

### طراح چهره‌پرداز
# مهره (۱۳۷۷)
# عبور از تله (۱۳۷۲)
# ایلیا، نقاش جوان (۱۳۷۰)
# رنو تهران - ۲۹ (۱۳۶۹)

### چهره‌پرداز
# یکی بود، یکی نبود (۱۳۷۹)
# سمفونی تهران (۱۳۷۳)
# سایه‌های هجوم (۱۳۷۱)
# راه و بیراه (۱۳۷۰)
# مجنون (۱۳۶۹)
# ستاره و الماس (۱۳۶۷)
# صعود (۱۳۶۶)
# ماهی (۱۳۶۶)
# سراب (۱۳۶۵)
# شبح کژدم (۱۳۶۵)
# سامان (۱۳۶۴)

## داستان‌نویسی
* تجربه‌هایی در زمینه ترانه‌سرایی برای کودکان (و بزرگان) به همراهی حسین علیزاده و نیز تنظیم و تألیف نمایشنامه‌های رادیویی داشته‌است.
* ۱۳۷۲، تثلیث.
* ۱۳۸۱، *سرسلامتی*. داستان *آبجی خانم* از این مجموعهٔ داستان در سومین دورهٔ جایزهٔ هوشنگ گلشیری به عنوان داستان برگزیده توسط داوران انتخاب شد و در مجموعهٔ نقش ۸۱ منتشر شد.

## پیوند به بیرون
* پرشیا فیلم

## منابع

* 
* حمید حمزه ابیازنی, وبگاه سوره بازبینی شده در تاریخ ۱۲ بهمن ماه ۱۳۸۵

حمزه، حمید|حمزه، حمید
حمزه، حمید
رده:برندگان جایزه گلشیری
حمزه، حمید
رده:دانش‌آموختگان دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران
رده:درگذشتگان ۱۳۹۱
رده:زادگان ۱۳۳۳
رده:شاگردان بهرام بیضایی
رده:نویسندگان ادبیات کودک اهل ایران
رده:نویسندگان داستان کوتاه مرد اهل ایران
رده:نویسندگان مرد اهل ایران
پالایشگاه گاز خانگیران

چپ|بندانگشتی|250px|نمایی از سردرب قدیمی
چپ|بندانگشتی|250px|نمایی از سردرب کنونی
بندانگشتی|250px|گوگرد، خانگیران، سرخس.
بندانگشتی
**پالایشگاه گاز شهید هاشمی‌نژاد** معروف به **پالایشگاه گاز خانگیران**، یکی از نخستین پالایشگاه‌های گاز کشور ایران است که در شهرستان سرخس واقع در استان خراسان رضوی قرار دارد. فعالیت اکتشافی در سال ۱۳۳۱ در منطقهٔ خانگیران به وقوع پیوست و نخستین چاه در سال ۱۳۴۱ به مخزن گاز شیرین شوریجه رسید و نوید طرح و اجرای تأسیسات گاز در این منطقه معنا پیدا کرد. تأسیسات نم‌زدایی جمالی‌نیا با تأمین خوراک از مخزن گاز شوریجه در سال ۱۳۵۲ به بهره‌برداری رسید و گاز مصرفی بخش محدودی از شهر مشهد از طریق یک خط لولهٔ ۱۶ اینچی ارسال گردید.

کشف مخزن بزرگ مزدوران در عمق ۳٬۷۰۰ متری زمین شهرتی جهانی به منطقهٔ خانگیران بخشید و به‌عنوان یک مخزن بزرگ و مستقل گاز بر روی تلکس خبرگزاری‌های جهان قرار گرفت.

مخازن گازی منطقهٔ خانگیران شهرستان سرخس شامل ۳ مخزن گاز شیرین با استعداد باقی‌مانده تولید ۱۷ میلیارد متر مکعب و یک مخزن گاز ترش عظیم با استعداد باقی‌مانده تولید ۳۰۰ میلیارد متر مکعب می‌باشد.
بهره‌برداری از منابع گاز شیرین خانگیران در سال ۱۳۵۲ با ۳ حلقه چاه انجام گرفت و در سال ۱۳۶۲ بهره‌برداری از مخزن گاز ترش مزدوران هم‌زمان با راه‌اندازی پالایشگاه گاز شهید هاشمی‌نژاد با ۶ حلقه چاه آغاز گردید. مخزن گاز ترش مزدوران حاوی ۵٫۳٪ گاز بسیار سمی و خطرناک سولفید هیدروژن (H2S) و ۵٫۶٪ گاز دی‌اکسید کربن (CO۲) می‌باشد؛ و مشابه این مخزن تعداد محدودی در حجم بالای تولید در سطح جهانی فعال است که از آن جمله به کشور کانادا می‌توان اشاره کرد.

با توجه به‌وجود ذخایر عظیم گاز در نقاط مرزی کشور همسایه، مطالعات اکتشافی از جمله لرزه‌نگاری سه‌بعدی که یکی از پیشرفته‌ترین روش‌های اکتشافی نفت‌وگاز می‌باشد در منطقهٔ مرزی سرخس توسط یک شرکت چینی انجام گرفته و بر مبنای نتایج مطالعات مزبور انجام برخی حفاری‌های اکتشافی نیز در نقاط مرزی و دشت سرخس در دستور کار قرار گرفته که نخستین چاه اکتشافی/تحدیدی نیز حفاری شده‌است.

عملیات اجرایی پالایشگاه گاز خانگیران در سال ۱۳۵۴ آغاز و در سال ۱۳۵۷ به دلیل تقارن با پیروزی انقلاب اسلامی متوقف و در نهایت با یک وقفه سه ساله در دههٔ فجر سال ۱۳۶۲ با حضور ریاست جمهور وقت، سید علی خامنه‌ای این پالایشگاه شروع به کار کرد. مدیران عامل از ابتدا، ۱- مهندس جمالی‌نیا ۲-مهندس ستوده ۳-مهندس عبدالحسین ثمره‌ای ۴-مهندس شبیری ۵-مهندس مسعود حسنی ۶-مهندس امام ۷-مهندس نجفی ۸-مهندس مسعود حسنی ۹-مهندس ناصر اسلامی ۱۰-مهندس سیدمجید منبتی ۱۱-مهندس یحیی فیضی (مدیرعامل کنونی)

در فروردین سال ۱۳۶۶ حادثهٔ مشکوک انفجار پالایشگاه خانگیران منجر به زخمی شدن چند نفر و فوت یکی از کارکنان آن شد.

## جستارهای وابسته
* باشگاه صنعت گاز سرخس
* نیروگاه شمس سرخس
* واحدهای پالایشگاه گاز
* پالایشگاه پارسیان
* پالایشگاه‌های گاز پارس جنوبی

## پیوند به بیرون
* پالایشگاه گاز خانگیران

خانگیران
رده:شهرستان سرخس
رده:فرایندهای شیمیایی
رده:زیرساخت‌های انرژی در ایران
پالایش

بندانگشتی|پالایش
**پالایش** (که با آن *پالودن* نیز می‌گویند) در لغت به معنی جداکردن و صاف کردن است و به فرایند خالص‌سازی یا جداسازی مواد خام طبیعی گفته می‌شود. این کار معمولاً در پالایشگاه یا کارخانه‌های ویژه انجام می‌گیرد. اصطلاح پالایش غالبا در مورد مواد خام طبیعی به کار می‌رود که به خودی خود قابلیت استفاده دارند، اما طی فرایند پالایش و خالص‌سازی موارد استفاده بیشتر و بهینه‌تری خواهند یافت.

پالایش مایعات معمولاً به طرق گوناگونی چون تصفیه و تقطیر صورت می‌گیرد. گازها را نیز می‌توان به همین ترتیب و به کمک عمل‌های تبرید و تراکم، پالایش نمود.

بسیاری از جامدات را می‌توان با روش کشت بلور در محلول ماده ناخالص، پالایش نمود.

موادی که غالبا نیاز به پالایش دارند عبارتند از:
* فلزات
* نفت خام
* گاز طبیعی
* سیلیکون
* شکر
* نمک خوراکی
* روغن نباتی

## منبع
* 

رده:صنعت
رده:فرایندهای صنعتی
بومهن

**بومِهِن،** یکی از شهرهای شهرستان پردیس در شرق استان تهران است.

## وجه تسمیه
واژهٔ «بومهَن» به‌معنای زمین‌لرزه است. اشپیگل در کتاب *عصر آریایی*، ص ۶۸۸، کلمه را مرکب از «بوم» (زمین) + «مَثنه» (حرکت) دانسته؛ یعنی حرکت زمین.

(از *فرهنگ شاهنامه*، از حاشیهٔ *[[برهان قاطع]]*، به‌کوشش محمد معین):

(*[[شاهنامه|شاهنامهٔ]]* فردوسی).

## جمعیت
جمعیت این شهر براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۹۵) ایران برابر با ۷۹٬۰۳۴ نفر است. 
### زبان
زبان اغلب مردم این شهر فارسی، مازنی کردی و مازنی ترکی است. اکثر مردم بومهن، گویشور زبان‌مازندرانی هستند.

## امکانات
بندانگشتی|279x279پیکسل|https://sh-boumehen.ir/
بزرگ‌ترین مجموعهٔ ورزشی شهر بومهن، «مجموعهٔ ورزشی امام رضا» نام دارد. این شهر همچنین دارای یک ایستگاه زمینی ارتباطات ماهواره‌ای است.بومهن دارای چندین پارک از جمله پارک بهار،باغ چنار،برکت انقلاب،شقایق،دانشجو و شهرآباد می‌باشد. گسترش آموزشگاه‌های خصوصی، اقدام برای ساخت دانشگاه، مجاورت با مناطق صنعتی از یک سو همسایگی با استان مازندران و نقش ترانزیتی این منطقه از سوی دیگر بر اهمیت این شهر در شرق پایتخت افزوده‌است.

## منابع

* مختصات جغرافیایی جهان

رده:شهرهای استان تهران
رده:مقاله‌های خرد شهرستان تهران
رده:شهرهای شهرستان پردیس
Instageram:betoche.orj
رده:شهرستان پردیس
دیوان عالی

**دیوان عالی** بلندپایه‌ترین مرجع قضائی در سلسله مراتب دادگاه‌ها در بسیاری از حوزه‌های قضایی کشورها است. در بعضی کشورها این مرجع با نام‌های آخرین دادگاه، بالاترین دادگاه، دادگاه نهایی یا دادگاه تجدید نظر شناخته می‌شود. به‌طور کلی، تصمیمات دیوان عالی توسط دادگاه دیگری مورد بررسی دوباره قرار نمی‌گیرد و آخرین قضاوت توسط این مرجع صادر می‌شود. اکثر دیوان‌های عالی کشورها به عنوان دادگاه تجدید نظر عمل می‌کنند و مسئول رسیدگی به واخواهی از تصمیمات دادگاه‌های بدوی یا دادگاه‌های استیناف سطح متوسط است.

همه دیوان‌های عالی به این عنوان نامگذاری نشده‌اند. کشورهای دارای نظام حقوقی رومی-ژرمنی تمایل به داشتن دیوان عالی ندارند. علاوه بر این، بالاترین دادگاه در برخی حوزه‌های قضایی «دیوان عالی» نامیده نمی‌شود مانند دادگاه عالی استرالیا. از سوی دیگ در برخی نقاط مرجعی که «دیوان عالی» نامیده شده در واقع عالی‌ترین دادگاه نیست؛ به عنوان مثال می‌توان به دیوان عالی نیویورک، دیوان‌های عالی چندین استان کانادا و دیوان عالی سابق دادگستری انگلستان و ولز و دیوان عالی قضایی ایرلند شمالی اشاره کرد که همگی تابع دادگاه‌های تجدیدنظر عالی هستند.

ایده تشکیل دیوان عالی از طرف تدوین کنندگان قانون اساسی ایالات متحده آمریکا ارائه شد. در حین بحث دربارهٔ تفکیک قوا بین بخش‌های قانونگذاری و اجرایی در قانون اساسی آمریکا، نمایندگان کنوانسیون قانون اساسی (۱۷۸۷) مولفه‌های قوه قضاییه را تعیین کردند. در فرهنگ انگلیسی، مسائل قضایی به عنوان جنبه ای از قدرت سلطنتی (اجرایی) تلقی می‌شد بنابراین ایجاد «شاخه سوم» دولت ایده جدیدی بود. همچنین پیشنهاد شد که قوه قضائیه باید در بررسی قدرت اجرایی برای اعمال حق وتو یا تجدید نظر در قانون نقش داشته باشد.

برخی از کشورها دارای چندین دیوان عالی هستند که بر اساس گستره جغرافیایی، مکان‌های متفاوتی دارند یا محدود به حوزه‌های خاصی از حقوق هستند. برخی از کشورها با سیستم حکومتی فدرال ممکن است دارای یک دیوان عالی فدرال (مانند دیوان عالی ایالات متحده آمریکا) و دیوان عالی برای هر ایالت (مانند دیوان عالی نوادا) باشند. با این حال، کشورهای فدرال‌های دیگر مانند کانادا، ممکن است دارای یک دیوان عالی عمومی باشند که قادر به تصمیم‌گیری در مورد هر گونه مسئله حقوقی باشد. تعدادی از حوزه‌های قضایی دارای یک دادگاه قانون اساسی جداگانه هستند (که اولین بار در قانون اساسی چکسلواکی در سال ۱۹۲۰ ایجاد شد)، مانند اتریش، فرانسه، آلمان، لوکزامبورگ، پرتغال، روسیه، اسپانیا و آفریقای جنوبی.

## جستارهای وابسته
* دیوان عالی ایالات متحده آمریکا
* دیوان عالی بریتانیا
* دیوان عالی کشور (ایران)

## منابع
* 

## پیوند به بیرون
* وبگاه رسمی دیوان عالی ایران
* وبگاه رسمی دیوان عالی آمریکا
*دیوانعالی کشور *وبگاه قوه قضائیه*

رده:دادگستری
رده:دیوان‌های عالی ملی
رده:دادگاه‌ها بر پایه نوع
زیر پوست شهر

***زیر پوست شهر*** نهمین فیلم سینمایی رخشان بنی‌اعتماد در سال ۱۳۷۹ است.

## بازیگران

## خلاصه فیلم
طوبی، زن کارگری که زندگی فقیرانه‌ای دارد، برخلاف عقیده شوهرش محمود و پسر بزرگش عباس، دوست دارد در همان خانه محقرش زندگی کند. پسر کوچک ترش علی، که به مادرش سواد می‌آموزد در بحبوحه انتخابات مجلس ششم، به مسائل سیاسی کشورش علاقه‌مند است و در فعالیت‌های انتخاباتی شرکت دارد و هر از گاهی پایش به کلانتری کشیده می‌شود. عباس که رؤیای سفر به ژاپن را در سر دارد و در یک کارگاه پوشاک کار می‌کند، دل در گروی عشق دختری می‌بندد، دختر بزرگ‌تر خانواده که حامله‌است، پس از کتک خوردن از شوهرش با دختر کوچکش به خانه مادرش برمی آید ولی بعدها با وساطت طوبی به خانه‌اش برمی‌گردد. عباس و پدرش، در غیاب طوبی، قباله خانه را به «معمار» که خریدار خانه‌است می‌دهند. در حالی که مریم خانم، همسایه و همکار طوبی در کارخانه در تدارک جشن عروسی سمیه دختر بزرگ‌ترش است، معصومه دختر کوچکش، به دلیل کتکی که از برادرش به خاطر دیرآمدنش به خانه خورده، از خانه فرار می‌کند. محبوبه، دختر کوچک طوبی که با معصومه دوست است او را در پارک ملت ملاقات می‌کند ولی توسط نیروی انتظامی دستگیر و به کلانتری برده می‌شود. طوبی که می‌خواهد قباله خانه را برای آزادی دخترش در کلانتری گرو بگذارد، متوجه می‌شود که قباله در خانه نیست. دختر را به خانه برمی‌گردانند. شرکت اخذ ویزا قلابی از آب درمی آید و عباس به کار قاچاق کشیده می‌شود. او به ارومیه می‌رود و علی که به تصمیم ناگهانی او مشکوک شده به‌طور پنهانی در پشت وانت او سوار می‌شود و درمی یابد که او قرار است لباس‌هایی که در میان آن‌ها مواد مخدر جاسازی شده به محلی تحویل دهد. علی لباس‌ها را بیرون می‌ریزد، عباس پس از پیدا کردن برادرش در پشت وانت او را به شدت کتک می‌زند ولی بعد با هم برمی‌گردند. طوبی برای دیدار عباس به مخفیگاه او می‌رود. صاحب کار عباس هم به دنبال او می‌آید ولی با کمک مادرش فرار می‌کند. در پایان طوبی در روز انتخابات جلوی دوربین تلویزیون حرف می‌زند و به آن‌ها می‌گوید که بهتر است از درون قلب او تصویربرداری کنند.

## جوایز
* جایزه نتپک؛ بهترین فیلم؛ جهانگیر کوثری، رخشان بنی اعتماد؛ سی و ششمین جشنواره بین‌المللی فیلم کارلوی واری؛ بخش مسابقه؛ ۱۳۸۰
* جایزه ویژه هیئت داوران؛ بهترین فیلم؛ جهانگیر کوثری، رخشان بنی اعتماد؛ بیست و سومین جشنواره بین‌المللی فیلم مسکو؛ بخش مسابقه؛ ۱۳۸۰
* جایزه بهترین کارگردانی؛ رخشان بنی اعتماد؛ دومین جشنواره بین‌المللی فیلم اجتماعی آبادان؛ بخش فیلم بلند؛ ۱۳۷۹
* تندیس؛ بهترین کارگردانی؛ رخشان بنی اعتماد؛ چهارمین جشن خانه سینما؛ بخش مسابقه فیلم‌های بلند؛ ۱۳۷۹
* تندیس؛ بهترین صداگذاری و میکس؛ محمدرضا دلپاک؛ چهارمین جشن خانه سینما؛ بخش مسابقه فیلم‌های بلند؛ ۱۳۷۹
* تندیس؛ بهترین چهره پردازی؛ مهری شیرازی؛ چهارمین جشن خانه سینما؛ بخش مسابقه فیلم‌های بلند؛ ۱۳۷۹
* تندیس؛ نقش اول زن؛ گلاب آدینه؛ چهارمین جشن خانه سینما؛ بخش مسابقه فیلم‌های بلند؛ ۱۳۷۹
* تندیس؛ عنوان بندی (تیتراژ)؛ ابراهیم حقیقی؛ چهارمین جشن خانه سینما؛ بخش مسابقه عنوان بندی (تیتراژ)؛ ۱۳۷۹

## منابع

* زیر پوست شهر در وبگاه سوره سینما
* زیر پوست شهر در وبگاه ایران‌آکتور

## پیوند به بیرون

* زیر پوست شهر در وبگاه imdb.com

رده:فیلم‌ها به زبان فارسی
رده:فیلم‌های ۱۳۷۹
رده:فیلم‌های ۲۰۰۱ (میلادی)
رده:فیلم‌های ایرانی
رده:فیلم‌های درام ۲۰۰۱ (میلادی)
رده:فیلم‌های درام ایرانی
رده:فیلم‌ها به کارگردانی رخشان بنی‌اعتماد
مکرمه قنبری

بندانگشتی|مکرمه قنبری - ۱۳۷۹
**مکرمه قنبری** (شناخته شده به نام **ننه مکرمه**)، (متولد: ۱۳۰۷ (۱۹۲۸) در دری‌کنده بابل، ایران – درگذشت: ۲ آبان ۱۳۸۴ (۲۴ اکتبر ۲۰۰۵) نقاش سبک پست مدرنیسم بود که به خاطر نقاشی‌هایش به شهرت جهانی رسید.

نقاشی‌های وی موجب شد تا به عنوان *بانوی سال نقاش در سال ۲۰۰۱* توسط دوازدهمین کنفرانس ایران‌شناسی در دانشگاه دولتی سوئد، معرفی شود.

مکرمه تحصیلات دانشگاهی و سواد خواندن و نوشتن نداشت و دوره علمی هم نگذرانده بود. او در سن ۶۷ سالگی نقاشی را شروع کرد و نخستین نمایشگاه او در سال ۱۳۷۴ در گالری سیحون بر پا شد. اولین بار در سال ۱۹۹۸ فیلمی از مکرّمه و آثار او توسط مجید ماهیچی ساخته شد.

نمایشگاه‌های بسیاری از آثار مکرمه در سراسر دنیا برگزار شده و هر ساله برگزار می‌شود.
مکرمه که خانه‌اش جزء میراث فرهنگی کشور به ثبت رسیده و به موزه تبدیل شده، هر ساله پذیرای بازدیدکنندگان فراوانی از سراسر دنیاست.
خانه موزه مکرمه همکاری‌های بسیاری با موزه‌های مختلف دنیا از جمله موزه باورز در ایالت کالیفرنیا داشته که ماحصل آن برپایی نمایشگاه‌هایی در کالیفرنیا بوده و سایر کشورها بوده‌است.

## فیلم مستند
* مکرمه، خاطرات و رؤیاها، عنوان فیلمی مستند است که ابراهیم مختاری در مرداد سال ۱۳۹۲ ساخته و توسط مؤسسه فرهنگ و هنر رها فیلم انتشار یافت و جوایز بسیاری را از آن خود کرد.
* در سال ۱۳۸۰ هالی کارگردان و مستندساز معروف آمریکایی مستندی از این نقاش بین‌المللی و خودآموخته ایرانی ساخته است.

## پانویس

## منابع
* زندگی‌نامه مکرمه، وب‌گاه رسمی مکرمه
* Wikipedia contributors, "Mokarrameh Ghanbari," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Mokarrameh_Ghanbari&oldid=181096897 (accessed March 3, 2008).
* درباره مستند «مکرمه، خاطرات و رؤیاها»، وب‌گاه مؤسسه فرهنگ و هنر رها فیلم

## پیوند به بیرون
* A lady who never sat idle: Mokarrameh Ghanbari 1928-2005
* آثار نقاش "مکرمه قنبری"
* مکرمه قنبری در PBS
* Works of an Ethnic Artist at Dey Art Gallery
* دومین یادواره پیرزن نقاش روستای دریکنده
* گزارش تصویری یادواره مکرمه قنبری در زادگاهش
* بزرگداشت مکرمه قنبری در موزه هنرهای معاصر تهران، وب‌گاه کارگاه
* خانه مکرمه قنبری در روستایی حوالی بابل با ثبت در فهرست آثار ملی به موزه تبدیل شد 
* نقاشی‌های مکرمه قنبری تا ۳هزار دلار در کلمبیا فروخته شد

رده:اهالی بابل (مازندران)
رده:درگذشتگان ۱۳۸۴
رده:درگذشتگان ۲۰۰۵ (میلادی)
رده:زادگان ۱۳۰۷
رده:زادگان ۱۹۲۸ (میلادی)
رده:نقاشان زن اهل ایران
رده:نقاشان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
رده:هنرمندان زن اهل ایران
رده:هنرمندان زن سده ۲۰ (میلادی)
رده:مقاله‌های خرد نقاش آسیایی
رده:نقاشان اهل ایران
کوهان

بندانگشتی|چپ|270px|شتر دوکوهانه و یک‌کوهانه

به برجستگی بزرگی که بر پشت بدن شتر است **کوهان**  گفته می‌شود.

## انواع کوهان در شترها
شترسانان (از خانواده شتران) از لحاظ کوهان به سه دسته تقسیم می‌شوند:
* شتر یک کوهانه: این نوع شتر دارای یک کوهان است و این کوهان در ناحیه پشت جانور و پیش از رسیدن به کپل قرار می‌گیرد.
* شتر دوکوهانه: کوهان اول بر روی کمر و کوهان دوم بر روی کپل جانور قرار دارد و شتر در آن اقدام به ذخیره‌سازی چربی می‌کند.
* شتر بی‌کوهان: این نوع شتر بدون کوهان بوده و دارای چهار گونه شتر لاما، آلپاکا، گواناکو و شترچه است. این نوع شترها در آمریکای جنوبی زادآوری می‌کنند.

شترهای خاورمیانه دارای یک کوهان هستند و شترهای بلخی (Bactrian camels) (بومی آسیای میانه) دارای دو کوهان هستند. شتر بلخی را شتر دوکوهانه هم می‌گویند.

## کارکرد کوهان
بر خلاف باور همگانی، کوهان محل ذخیره آب در بدن شتر نیست، بلکه کوهان ذخیره‌گاه نوعی بافت چرب است. آب در خون شتر ذخیره می‌شود.
با این‌حال، بافت چرب کوهان‌ها زمانی که وارد عمل سوخت‌وساز می‌شوند، نه تنها انرژی زیادی تولید می‌کنند بلکه پس از واکنش با اکسیژن هوا تولید آب هم می‌کنند. هر ۱۰۰۰ گرم از این بافت پس از تبدیل، ۱٫۱۱۱ گرم آب تولید می‌کند.

وجود کوهان و تبدیل بافت چرب درون آن‌ها، به شتر اجازه می‌دهد تا بتواند در حدود دو هفته بدون آب و یک ماه بدون غذا بگذراند.

## منابع
* کلیاتی درباره شتر، ترجمه دکتر احسان مقدس، سایت سازمان دامپزشکی کشور.

رده:شتر
روده

[بندانگشتی|چپ|200px| ۱.[مری ۲.معده ۳.دوازدهه ۴.روده باریک ۵.سکوم ۶.آپاندیس ۷.روده بزرگ ۸.راست روده ۹.مقعد]]

**روده**  بخش مهمی از دستگاه گوارش است که از دوازدهه (اثنی‌عشر) تا مقعد را تشکیل می‌دهد. روده در انسان و بسیاری از پستانداران به دو بخش رودهٔ باریک و رودهٔ بزرگ تقسیم می‌شود.

روده نقش بسیار مهمی در هضم و جذب غذا دارد. همچنین روده جزو سیستم ایمنی به حساب می‌آید زیرا به دلیل وجود باکتری‌های مفید آن هم به هضم غذا کمک کرده و هم هر گونه پاتوژن که از اسید معده رد شود را تجزیه می‌کند

## لایه‌های جداری روده
بندانگشتی|ساختار کلی جدارهٔ روده
همان‌طور که در شکل مشاهده می‌شود، جدار روده از خارج به داخل شامل لایه‌های زیر است:
# سروز
# لایهٔ ماهیچه‌ای طولی
# لایهٔ ماهیچه‌ای حلقوی
# زیرمخاط 
# مخاط 

علاوه بر این لایه نازکی از فیبرهای ماهیچه صاف موسوم به عضلهٔ مخاطی در لایه‌های عمقی مخاط وجود دارد. اعمال حرکتی لولهٔ گوارش به وسیلهٔ لایه‌های مختلف عضلهٔ صاف به انجام می‌رسند.

## جستارهای وابسته
* دستگاه گوارش
* دستگاه گردش خون
* دفع مدفوع

## منابع و پانویس
بندانگشتی|320 px|دستگاه گوارش انسان

رده:دستگاه درون‌ریز
رده:دستگاه گوارش
رده:راه‌های مصرف دارو
رده:روده‌ها
رده:شکم
رده:فراورده‌های فرعی گوشت
رده:کالبدشناسی دستگاه گوارش
طولونیان

بندانگشتی|چپ|300px|بیشترین گستره سرزمین طولونیان در زمان أحمد بن طولون
**طولونیان** دودمانی از تُرکان مسلمان شده بودند که از سال ۸۶۸ تا ۹۰۵ میلادی به عنوان اولین سلسله محلی به‌طور مستقل از خلافت عباسی در بغداد، از سال ۸۶۸ تا ۹۰۵ در مصر، شام حکمرانی کردند. بنیانگذار این سلسله، احمد بن طولون بود که اصالتی تُرک داشت، و در سال ۸۶۸ به عنوان فرماندار وارد مصر شد و بلافاصله (۸۶۸–۸۷۲) با سازماندهی ارتش مستقل مصر و تأمین مدیریت خزانه‌های مصر و سوریه، یک پایگاه نظامی و مالی در آن ایجاد کرد. پرداخت ناچیز خراج در سال ۸۷۷ نیروهای خلیفه عباسی را علیه او برانگیخت، اما احمد با حمله به سوریه و اشغال آن، موقعیت خود را حفظ کرد. در طول حکومت وی، استانها از نظر کشاورزی توسعه یافتند، تجارت و صنعت مورد تشویق قرار گرفت و سنتهای هنری عباسیان بغداد و صومعه به اسلام غربی وارد شد. یک برنامه ساختمان سازی و معماری عمومی آغاز شد که طی آن شهر القطائع (پایتخت طولونیان)، و مسجد بزرگ احمد بن طولون در قاهره ساخته شد. این مسجد که از مسجد جامع متوکل در سامرا الگوبرداری شده، از آجر و گچ ساخته شده‌است، مصالحی که قبلاً در معماری مصر به ندرت مورد استفاده قرار می‌گرفت اما در عراق بسیار مورد استفاده بود.

پایتخت این فرمانروایی شهر فسطاط بود. بنیانگذار این دودمان طولون نام داشت و از سربازان ترک در لشکر عباسیان بود. نوح بن اسد، فرمانروای سامانی سمرقند، طولون را که یکی از مملوکهای خود بود به خلیفه مأمون بخشید. طولون در لشکر عباسی به پایه‌های بالا رسید تا این که سرکرده نگهبانان ویژه خلیفه عباسی در بغداد شد. پسر او احمد (۸۶۸–۸۸۴. م) در سال ۸۵۴. م این مقام را به ارث برد. پسر احمد خمارویه نام داشت که نامی ایرانی است. بندانگشتی|چپ|250px|مسجد أحمد بن طولون، مصر، قاهره

## فرمانروایان طولونی

## جستارهای وابسته
* مسجد احمد بن طولون
* سلطنت مملوک مصر

## منابع
* - Islam: Kunst und Architektur
* طولونیان (به عربی)


رده:انحلال‌های سده ۱۰ (میلادی) در آفریقا
رده:انحلال‌های سده ۱۰ (میلادی) در خلافت عباسی
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۸۶۸ (میلادی)
رده:ایالت‌ها و قلمروهای منحل‌شده در ۹۰۵ (میلادی)
رده:ایالت‌ها و قلمروهای منحل‌شده در سده ۱۰ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های سده ۹ (میلادی) در خلافت عباسیان
رده:تاریخ ترکیه
رده:تاریخ مصر
رده:خلافت عباسیان در سده ۱۰ (میلادی)
رده:خلافت عباسیان در سده ۹ (میلادی)
رده:دودمان‌های مسلمان
رده:سلسله‌های ترک
رده:کشورهای پیشین در آفریقا
رده:کشورهای تاریخی ترک‌تبار
رده:مصر در سده ۱۰ (میلادی)
رده:مصر در سده ۹ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های دهه ۸۶۰ (میلادی)
رده:انحلال‌های دهه ۹۰۰ (میلادی)
رده:انحلال‌های ۹۰۵ (میلادی)
رده:دودمان‌های سلطنتی آفریقا
رده:دودمان‌های سلطنتی خاورمیانه
رده:ایالت‌ها و قلمروهای منحل‌شده در دهه ۹۰۰ (میلادی)
سنگ آذرین

**سنگ آذَرین**،  در زمین‌شناسی به سنگ‌های حاصل از انجماد ماگما می‌گویند.
سنگ‌های آذرین به دو بخش سنگ‌های آذرین درونی و سنگ‌های آذرین بیرونی تقسیم می‌شوند.
سنگ‌های آذرین بیرونی حاصل فرایند آتشفشانی و بیرون ریختن مواد مذاب از دهانهٔ آتشفشان است اما سنگ‌های آذرین درونی حاصل فرایند ماندن مواد مذاب در آشیانه و سرد شدن آهستهٔ آن است.

از انواع سنگ‌های آذرین درونی گرانیت و از سنگ‌های آذرین بیرونی بازالت از همه معروف‌تر هستند. تقسیم‌بندی سنگ‌های شایانی توسط اتحادیه بین‌المللی در زمین‌شناسی IUGS صورت می‌گیرد. به سنگ‌هایی که در اثر سرد و منجمد شدن گدازه‌های آتشفشانی (ماگما) تشکیل می‌شوند، سنگ‌های آذرین یا سنگ‌های آتشفشانی می‌گویند. بر اساس نوع ماگما و مدت زمانی که طول می‌کشد تا ماگما سرد شود، این سنگ‌ها دسته‌بندی می‌شوند.

## آذرین درونی
این سنگ‌ها بر اثر سرد شدن مواد مذاب در داخل زمین (پلوتونیک) به وجود می‌آیند مثل سنگ گرانیت – گابرو - دیوریت- ویژگی این سنگ‌ها این است که دارای بلورهای درشت می‌باشند، بسیار سفت و محکم هستند، بیشتر رنگ روشن دارند و بسیار زیباتر هستند.

## آذرین بیرونی
سنگ‌هایی هستند که بر اثر سرد شدن مواد مذاب در خارج از کوه‌های آتشفشانی (ولکانیک) به وجود می‌آیند و ریز بلور هستند چون این مواد مذاب توسط آتشفشان از داخل زمین خارج می‌شوند به این سنگ‌ها آتشفشانی نیز می‌گویند. مثال آندزیت، بازالت و ریولیت.

## اهمیت زمین‌شناسی
[بندانگشتی|نمونه [گابرو؛ دره راک کریک]]، شرق سیرا نوادا، کالیفرنیا.
سنگ‌های آذرین ۹۰ تا ۹۵٪ حجم و به ضخامت متوسط ۱۶ کیلومتر (از بالا) از پوستهٔ زمین را تشکیل می‌دهند. سنگ‌های آذرین در زمین‌شناسی نقش بسیار مهمّی دارند زیرا؛ مواد معدنی و شیمیایی سراسری آن‌ها اطلاعات زیادی در مورد جایی که از آن سنگ‌های آذرین استخراج شده، و شرایط دما و فشار منجر به شکل‌گیری آن‌ها، یا سنگ‌های دیگری که از قبل موجود بوده و ذوب شده است و اطلاعات گوشته را به ما می‌دهند.

تاریخ‌گذاری مطلق آن‌ها را می‌توان به‌وسیلهٔ اشکال مختلف از جمله زمان‌سنجی رادیومتری به‌دست‌آورد و در نتیجه می‌توان با لایه‌های چینه مجاور مقایسه کرد، و می‌توان توالی و زمان حوادث را محاسبه کرد؛ ویژگی‌های این سنگ‌ها معمولاً از ویژگی‌های یک محیط زمین‌ساختی خاص خبر می‌دهند. تحول زمین‌ساختی (زمین‌ساخت صفحه‌ای را ببینید)؛ در برخی شرایط خاص آن‌ها میزبان ذخایر معدنی مهم (سنگ معدن) هستند: به عنوان مثال، تنگستن، قلع، و اورانیوم معمولاً با گرانیت و doritos همراه است، در حالی که سنگ معدن کروم و پلاتین معمولاً با گابرو‌ها در ارتباط هستند.

## روند تکاملی سرد شدن مواد مذاب و تشکیل سنگ آذرین

## جستارهای وابسته
* سنگ رسوبی
* سنگ دگرگونی
* فهرست مواد معدنی
* سنگ‌شناسی

## منابع

* 

رده:آتشفشان‌شناسی
رده:سنگ‌شناسی
رده:سنگ‌شناسی آذرین
رده:سنگ‌های آذرین
روان‌شناسی محیط

**روان‌شناسی محیط** از ابتدای دهه ۶۰ قرن بیستم به وجود آمد. ابتدا در سال‌های ۱۹۶۰–۱۹۷۰ اولین کار روان‌شناسی محیط این بود که آثار محیط فیزیکی و اجتماعی بر افراد را بفهمد، اما از دهه ۱۹۸۰ به بعد به بررسی نقش افراد بر محیط هم می‌پردازد. از جمله سر فصل‌های این شاخه از روان‌شناسی قلمرو رفتار، تراکم و ازدحام، استرس‌زاهای محیطی است. این رشته از روان‌شناسی شاخه‌ای میان‌رشته‌ای است که با معماری، معماری منظر و طراحی شهری رابطه‌ای نزدیک دارد.

از پژوهشگران و استادان بنام این رشته در ایران استاد فقید پروفسور رضا سیروس صبری بودند. مقالات و پژوهش‌های ایشان منبع مهمی برای پژوهشگران ایرانی در این رشته به شمار می‌رود.

روانشناسی محیطی به مطالعه تعاملات بین انسان‌ها و محیط‌های طبیعی و ساخته شده می‌پردازد. این رشته بین‌رشته‌ای در اوایل دهه 1960 شکل گرفت، هرچند ریشه‌های آن به اوایل قرن بیستم در اروپا برمی‌گردد. تأثیر متفکران آلمانی و آثار شاعران رمانتیک و طبیعت‌گرا در شکل‌گیری این علم قابل توجه است.ریشه‌های روانشناسی محیطی به روانشناسان آلمانی اوایل قرن بیستم برمی‌گردد که به بررسی رابطه بین افراد و محیط‌هایشان پرداختند..

## منابع

بدار، لوک و ژوره دزیل و لوک لامارش. ۱۳۸۱. روان‌شناسی اجتماعی. ترجمه دکتر حمزه گنجی

رده:روان‌شناسی
علاء محسنی

** علا محسنی** (زادهٔ ۱۳۵۱ در تهران) فیلم‌سازِ مستندِ ایرانیِ ساکنِ کالیفرنیا است.

## آثار
### مستند
* *زندگی*
* *کیاسلطان*
* *شهر من پیتزا*
* *کی می رسد باران؟*
* *همه دانا*
* *[[عیار تنها (فیلم)|عیار تنها]]*

وی مستندهای صنعتی و آموزشی نیز می‌سازد؛ از جمله مستندهای شرکت بین‌المللی توسعه ساختمان، کارخانه شیشه آذر، کارخانه صنعتی موتوژن، پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، کارخانه صنعتی یخچال فریزر بوژان و...

### تئاتر
* بازی در نمایش‌های *رمولوس کبیر*، *دنبالشو نگیر*، *مهمانسرای دو دنیا*، *رویاهای رام‌نشده*، *[[مجلس شبیه در ذکر مصایب استاد نوید ماکان و همسرش مهندس رخشید فرزین]]*، *بی شیر و شکر*، *بر فراز برجک‌ها*، *زائر*، *آبگوشت زهرماری*، *فاندو و لیز*، *حوالی کافه شوکا*، *آوازخوان تاس* و ...

### تصویر
* فیلم سینمایی اشکان، انگشتر متبرک و چند داستان دیگر به کارگردانی شهرام مکری
* فیلم سینمایی آخرین ملکه زمین به کارگردانی محمدرضا عرب
* سریال راه بی‌پایان به کارگردانی همایون اسعدیان
* مسافر (مجموعه تلویزیونی) به کارگردانی سیروس مقدم
* سریال پیدا و پنهان به کارگردانی حمید لبخنده
* سریال تلویزیونی یوسف پیامبر به کارگردانی فرج‌الله سلحشور

## منابع
* وب‌گاه تئاتر ایران بازبینی شده در تاریخ ۱۱ بهمن ۱۳۸۵
* وب‌گاه شخصی علا محسنی بازبینی شده در تاریخ۱۰ بهمن ۱۳۸۵
* وب‌گاه شبانه‌ها بازبینی شده در تاریخ۱۰ بهمن ۱۳۸۵
* وب‌گاه جشنواره بین المللی مستند آمستردام ایدفا

محسنی، علا
محسنی، علا
محسنی، علا
رده:زادگان ۱۳۵۱
رده:افراد زنده
بیوولف

[بندانگشتی|چپ|250px|نبرد بیوولف با [اژدها.]]

**بـِیُوولف** (Beowulf) نخستین حماسه شناخته شدهٔ اروپایی از نویسنده‌ای ناشناس است. این حماسه به زبان انگلیسی کهن نوشته شده و یکی از برجسته‌ترین نوشته‌های ادبی آنگلوساکسون شناخته می‌شود. تاریخ‌نگاران نگارش آن را میان ۷۰۰ تا ۱۰۰۰ میلادی برآورد کرده‌اند. این رزمنامه که از سده نوزدهم به این سو به نام بیوولف نامور شده‌است به داستان نبردهای پهلوانی به نام بیوولف می‌پردازد که یک قبیله دانمارکی را از دست جانور خونخواری به نام گرندل می‌رهاند و سپس در دریا فرومی‌رود تا مادر آن جانور را هم بکشد. و پس از آن پادشاه قبیله خود می‌شود ولی سرانجام در جنگ با اژدها کشته می‌شود.

این داستان بن‌مایه و الگوی بسیاری از حماسه‌های پس از خود شده‌است. نامورترین و امروزی‌ترین آن‌ها اثر پروفسور تالکین، «سه‌گانهٔ ارباب حلقه‌ها» است که به گفتهٔ خود او برداشت زیادی از بیوولف داشته‌است. در آن زمان تالکین بزرگ‌ترین بیوولف‌شناس و پژوهشگر در این باره به‌شمار می‌رفته‌است و بیشترین شمار جستارهای پژوهشی از آن وی بوده‌اند. همچنین بخشی در هابیت که بیلبو به کنام اسماگ می‌زند هم به روشنی همانندی زیادی به داستان شبیخون بیوولف به غار گرندل پیش از درگیر شدن با او دارد.

با اینکه این نگاشته به زبان انگلیسی کهن نوشته شده‌است، اما بیوولف پهلوانی اسکاندیناویایی‌تبار است. پیوستگی سه‌هزار بیت بیوولف نشان از آن دارد که همه نگاشته از آن یک نویسنده بوده‌است.

امراله ابجدیان در کتاب تاریخ ادبیات انگلیس در مورد این حماسه می‌گوید: " اهمیت حماسهٔ بیوولف در این است که تمام رسوم دنیای عصر قهرمانی به وسیلهٔ شاعر منعکس می‌شود. بیان ارزش‌های قهرمان، سخاوت شاهانه، وفاداری امیران، عطش کسب شهرت از راه شجاعت و بردباری، لاف و گزاف قبل و بعد از جنگ، افتخار به اصل و نسب و نظیر این ارزش‌ها همگی با ویژگی‌های حماسه هماهنگند. اگرچه شرح عجیب بیوولف با عجایب ادیسه متفاوت است و امتزاج عناصر عیسوی و ژرمنی آن را تا حدی تضعیف کرده، با این حال بیوولف قدیمی‌ترین حماسه به یک زبان تئوتونی است که با بیان زمینهٔ فرهنگی و اجتماعی عصر قهرمانی ملل ژرمن، بیانگر رسوم سنتی آن عصر است.

حماسهٔ بیوولف در ۳۱۲۸ مصراع در قرن هشتم سروده شده و تنها نسخهٔ موجود به لهجهٔ ساکسون غربی است که در قرن دهم نگاشته شده‌است. قهرمانان و صحنه‌های حماسه همگی اسکاندیناویایی بوده و غیر از زبان هیچ چیز دیگرش انگلیسی نیست (هرچند اقوام اسکاندیناوی و قوم آنگلوساکسون هردو از تبار ژرمن و خویشاوند می‌باشند). حماسه شامل دو داستان مجزا از دلاوری‌های جوانی و پیری بیوولف است و شخصیت قهرمان داستان به این دو نیمه وحدت می‌بخشد.

## منابع

* 
* ابجدیان، امراله. ۱۳۸۵. تاریخ ادبیات انگلیس: (جلد اول) ادبیات انگلیسی قدیم. مرکز نشر دانشگاه شیراز. چاپ پنجم. شیراز.

رده:آثار با پدیدآور نامشخص
رده:آثار واقع‌شده در سده ۶ (میلادی)
رده:افسانه‌های قرون وسطی
رده:بئوولف
رده:شعرهای انگلیسی کهن
رده:شعرهای حماسی در انگلیسی
رده:فولکلور اسکاندیناوی
رده:فولکلور انگلیسی
رده:قهرمانان حماسی انگلیسی
رده:کتاب‌های درباره اژدهایان
رده:کتاب‌های سده ۸ (میلادی)
رده:کتاب‌های سده ۹ (میلادی)
رده:کتاب‌های سده ۱۰ (میلادی)
رده:کتاب‌های سده ۱۱ (میلادی)
رده:هیولاها در ادبیات داستانی
رده:آثار ناشناس
رده:تأثیرات بر جی. آر. آر. تالکین
آب و خاک

***آب و خاک*** رمانی است از جعفر مدرس صادقی نویسنده معاصر ایرانی به زبان فارسی. این داستان در سال ۱۳۸۰ در ایران به وسیله نشر مرکز به چاپ رسیده‌است. چاپ اول این کتاب در فروردین و چاپ دوم آن در اردیبهشت همان سال روانه بازار شده‌است.

## ویژگی‌ها و شیوه نگارش
این داستان ۱۸۵ صفحه‌ای در پانزده فصل تقسیم شده‌است. هر فصلی از این اثر از زاویه دید یکی از شخصیت‌های آن روایت می‌شود. از خلال روایت‌ها و خاطرات روابط بین شخصیتهای اثر بیرون می‌زند. در این میان سه زن اصلی اثر به مانند قربانی ای در برابر زیاده خواهی‌های دو شخصیت مرد آن **بهمن** و **اسماعیل** نمودار می‌شوند. شکل بیانی این اثر روایتی ساده و خطی با ارجاعاتی به گذشته می‌باشد.

## خلاصه داستان
این داستان روایت زندگی شخصی است به نام **بهمن اسفندیار**. وی که از سردمداران ارتش شاهنشاهی ایران بوده‌است، در جریان انقلاب دستگیر می‌شود اما توسط شخصی که قبلاً سرباز او بوده‌است وجانش را مدیون اوت نجات می‌یابد. از طرفی دوست و هم قطار قدیمی او **جهانبخش** توسط انقلابیون اعدام می‌شود. بهمن اسفندیار به آمریکا می‌رود و بعد از مدتی خانواده اش را نیز به نزد خود می‌آورد. بعد از گذشت سالها و ظهور جریان اصلاحات در ایران هوای وطن به سَر وی می‌افتد و سر انجام بازمی‌گردد. در این بازگشت به سراغ همسر و دو دختر جهانبخش می‌رود. خانواده جهانبخش برای زنده نگه داشتن یاد وی بنیاد خیریه‌ای تأسیس کرده‌اند که این بنیاد به کمک **اسماعیل** که رشد و گسترش می‌یابد. بهمن که از ابتدا عاشق **مینو** همسر جهانبخش بوده‌است بعد از بازگشت به ایران عشقش را به مینو ابراز می‌کند. بهمن تصمیم می‌گیرد که در ایران بماند و با مینو ازدواج کند. در این میان آنها به مهمانی یکی از وابستگان فرهنگی خارجی دعوت می‌شوند اما بعد از مهمانی توسط پلیس لباس شخصی دستگیر می‌شوند. پلیس همهٔ دستگیر شدگان بجز چند نفر -از جمله بهمن- را آزاد می‌کند. بهمن به کمک اسماعیل از بند رهایی می‌یابد و باز هم به کمک وی گذرنامه اش را که پلیس توقیف کرده‌است آزاد می‌کند. اسماعیل به بهمن پیشنهاد می‌کند که هر چه سریعتر ایران را ترک کند چرا که او می‌داند که قصد اصلی بهمن از بازگشت به ایران جاسوسی است، بهمن که در اثر مشروب فراوان تعادل ندارد ضربه‌ای به سر اسماعیل می‌زند که بعدها در اثر ایجاد لخته خون در مویرگ مغزی وی منجر به مرگ اسماعیل می‌شود. بهمن با قول بردن مینو به آمریکا از ایران می‌رود و دیگر خبری از او نمی‌شود. مینو برای فرار از غم این حادثه خود را درگیر بنیاد می‌کند و کم‌کم بنیاد را تبدیل به یک بنگاه اقتصادی می‌کند. **لیلا** دختر کوچک مینو که بسیار زیبا هم هست از غم اسماعیل -نامزدش- خود را غرق مواد می‌کند. **سیمین** دختر اول مینو خود را وقف انتشار ماهنامهٔ بنیاد می‌کند، ماهنامه‌ای که روی کیوسک روزنامه فروشی‌ها باد می‌کند.

## منابع
*انتشار دو رمان تازه از جعفر مدرس صادقی

رده:جعفر مدرس صادقی
رده:رمان‌های فارسی‌زبان
فخرفروشی

[بندانگشتی|380x380پیکسل|کاریکاتور وکیل دادگستری و متخصص اجتماعی آمریکایی وارد مک‌آلستر (۱۹۰۸-۱۸۵۵) که [عمو سام را متوجه «یک اسنوب انگلیسی قرن نوزدهم» می‌کند و می‌گوید که چگونه باید از او تقلید کند یا «شما نجیب‌زاده خواهید شد». عمو سام نیز از ته دل می‌خندد.]]
**فخرفروش** یا **مُتفَرعِن** در اصطلاح به کسی گفته می‌شود که دوست دارد خود را جزء طبقه خاصی مانند اشراف، روشنفکران، مشاهیر یا هر طبقه خاصی جا بزند؛ فرد فخرفروش تلاشی وافر برای حضور در اجتماعات گروه‌های فوق دارد، تا با شرح گردهمایی‌های آن‌ها خود را عضو شاخصی از آن‌ها و فراتر از عامه معرفی کند.

مترادف‌های دیگر این واژه متکبر، پرنخوت، بادسر، پرافاده، گنددماغ و ظاهرپسند است. برابر اروپایی این واژه snob است. ریشه تاریخی واژه snob بدینگونه‌است:
این کلمه در اصل در انگلیسی قرن هجدهم، معنی پینه‌دوز می‌داده‌است، اما از نیمه قرن نوزدهم بواسطه انقلاب صنعتی و تغییر و تحولات سریع در میان طبقات اشراف و شکل‌گیری طبقه متوسط، معنای آن به «طرز فکر کسی اطلاق شد که مردم عامی را تحقیر می‌کند و اهل تفاخر است، مانند تغییری مشابه آنچه در فارسی بر سر کلمه ***علاف*** آمد که از اسم یک شغل تبدیل به صفتی برای اشخاص شد.»

## جستارهای وابسته
* پاپاراتزی

## منابع

* قائد، محمد، *دفترچه خاطرات فراموشی و مقالات دیگر*. تهران، انتشارات طرح نو، چاپ سوم ۱۳۸۸ ''پیوند''

رده:تبعیض طبقاتی
رده:جامعه بالادست
رده:جامعه‌شناسی
رده:خودشیفتگی
رده:روان‌شناسی
رده:سیاست‌های هویتی
رده:صفات شخصیتی
رده:کلمات ناسزا برای اشاره به افراد
رده:ویکی‌سازی رباتیک
رده:نوواژه‌های دهه ۱۸۲۰ (میلادی)
رده:نظریه برچسب‌زنی
رده:پیش‌داوری‌ها
رده:وضعیت اجتماعی
جلال‌آباد (ابهام‌زدایی)

**[[جلال‌آباد]]** مرکز ولایت ننگرهار افغانستان است.

جلال‌آباد همچنین ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:

## استان
* استان جلال‌آباد، از استان‌های قرقیزستان

## شهرستان
* ولسوالی جلال‌آباد، از ولسوالی‌های ولایت ننگرهار افغانستان

## روستاهای ایران
* جلال‌آباد (آزادشهر)
* جلال‌آباد (ابرکوه) روستایی در دهستان فراغه بخش مرکزی شهرستان ابرکوه استان یزد
* جلال‌آباد (ایرانشهر)
* جلال‌آباد (بافت) روستایی در دهستان دشتاب بخش خبر شهرستان بافت استان کرمان
* جلال‌آباد (بافق) روستایی در دهستان سبزدشت بخش مرکزی شهرستان بافق استان یزد
* جلال‌آباد (بردسکن) روستایی در دهستان شهرآباد بخش شهرآباد شهرستان بردسکن استان خراسان رضوی
* جلال‌آباد (بم) روستایی در دهستان دهبکری بخش مرکزی شهرستان بم استان کرمان
* جلال‌آباد (تفت) روستایی در دهستان علی‌آباد بخش مرکزی شهرستان تفت استان یزد
* جلال‌آباد (جیرفت) روستایی در دهستان دولت‌آباد بخش مرکزی شهرستان جیرفت استان کرمان
* جلال‌آباد (چادگان) روستایی در دهستان چنارودجنوبی بخش چنارود شهرستان چادگان استان اصفهان
* جلال‌آباد (خلخال) روستایی در دهستان شال بخش شاهرود شهرستان خلخال استان اردبیل
* جلال‌آباد (داراب) روستایی در دهستان کوهستان بخش رستاق شهرستان داراب استان فارس
* جلال‌آباد (راور) روستایی در دهستان راور بخش مرکزی شهرستان راور استان کرمان
* جلال‌آباد (رفسنجان) روستایی در دهستان آزادگان بخش مرکزی شهرستان رفسنجان استان کرمان
* جلال‌آباد (رودان) روستایی در دهستان رودخانه بر بخش رودخانه شهرستان رودان استان هرمزگان
* جلال‌آباد (زابل)
* جلال‌آباد (زاهدان)
* جلال‌آباد (زرند) روستایی در دهستان یزدان آباد بخش یزدان آباد شهرستان زرند استان کرمان
* جلال‌آباد (سرباز) روستایی در دهستان سرباز بخش سرباز شهرستان سرباز استان سیستان وبلوچستان
* جلال‌آباد (سمیرم) روستایی در دهستان دره شور بخش وردشت شهرستان سمیرم استان اصفهان
* جلال‌آباد (شازند) روستایی در دهستان کوهسار بخش قره کهریز شهرستان شازند استان مرکزی
* جلال‌آباد (شریف‌آباد) روستایی در دهستان شریف‌آباد بخش مرکزی شهرستان سیرجان استان کرمان
* جلال‌آباد (فراهان) روستایی در دهستان فرمهین بخش مرکزی شهرستان فراهان استان مرکزی
* جلال‌آباد (فیروزه) روستایی در دهستان تخت جلگه بخش مرکزی شهرستان فیروزه استان خراسان رضوی
* جلال‌آباد (کوار) روستایی در دهستان فتح‌آباد بخش طسوج شهرستان کوار استان فارس
* جلال‌آباد (لارستان) روستایی در دهستان ده فیش بخش بنارویه شهرستان لارستان استان فارس
* جلال‌آباد (مشهد)
* جلال‌آباد (میبد) روستایی در دهستان ندوشن بخش ندوشن شهرستان میبد استان یزد
* جلال‌آباد (نرماشیر) روستایی در دهستان روداب شرقی بخش روداب شهرستان نرماشیر استان کرمان
* جلال‌آباد (نیشابور) روستایی در دهستان اردوغش بخش زبرخان شهرستان نیشابور استان خراسان رضوی
* جلال‌آباد (نیک‌شهر)
* جلال‌آباد دو
* جلال‌آباد فرج
* جلال‌آباد بافت
درود

**درود** یک واژه پارسی است که در فرهنگ معین به معنای دعا و ستایش و سلام و رحمت آمده‌است.

برخلاف ادعاهایی که از طرف برخی صورت گرفته‌است واژه درود که مردمان ایران باستان هنگام رسیدن به هم می‌گفتند معنی «چوب» نمی‌دهد. اگر چه برای واژه درود دو معنی وجود دارد اما درودی که مردم به هم می‌گفتند هیچ ارتباطی با معنای «چوب» و «نجاری» و … نداشته‌است، بلکه از واژه (دْرُوَت) در زبان اوستایی گرفته شده‌است که به معنای تندرستی و سلامتی است که امروزه به صورت (درستی) درآمده است. هرچند متأسفانه این ادعا نیز سندیت نداشته و قابل استناد نیست.  

به‌طور کلی معنای دقیق «درود» و ریشه آن در حاله‌ای از ابهام قرار دارد که امکان اثبات وجود ندارد؛ هر چند پس از اسلام، این واژه‌ها حتی توسط مسلمانان نیز برابر با واژه «سلام» به کار برده شد.

این واژه در زبان روسی به "از درستی تو؟" (здравствуйте) تبدیل شده‌است که برای سلام و احوالپرسی و سلامت جویی به‌کار می‌رود. در فارسی میانه دروته به دروست و به درود تبدیل شده‌است. درود برای احوال‌پرسی و خوش‌آمدگویی و آرزوی سلامتی به‌کار می‌رود. اگرچه ریشهٔ درود از دروته و دروست گرفته شده اما کاربرد و وسعت معنی و مفهوم آن در طول زمان بسیار گسترده شده و در متون ادبیات پارسی و از جمله در آثار فردوسی، نظامی گنجوی، ناصرخسرو، اسدی توسی، خاقانی، سعدی، دقیقی و کسایی مروزی، مفهوم واژهٔ درود هم‌تراز با «آفرین»، «تهنیت»، «تحیت»، "شادباش"، "وه وه"، "به به"، "بهجه" و همچنین معادل «اهلا و سهلا» در عربی است. اگرچه سلام تقریباً هم‌معنی است اما مفاهیم آن و کاربرد آن تغییر یافته‌است چنان‌که اهلا و سهلا را نمی‌توان در جای سلام و خطاب به هر کس به‌کار برد. (تحیه. سلام. تسلیم. تهنیت

* درود با لفظ گفتن و فرستادن و رسیدن و رساندن و دادن مستعمل است.
* فردوسی در ۲۵ بیت واژهٔ درود را به‌کار برده‌است.

* عهدی است که بر پیغمبران و فرستاده‌های او که بر ایشان باد درود گرفته شده (تاریخ بیهقی ص ۳۱۷).
* آفرین:

* درود رسیدن؛ دعا و آفرین رسیدن:

## منابع

* واژه نامهٔ دهخدا

رده:اصطلاحات فرهنگی
منطق مرتبه اول

**منطق مرتبه‌اول**  مجموعه‌ای از سیستم‌های صوری است که به آن **منطق محمولات یا منطق گزاره‌ای** (Predicate logic)، **منطق سوری** ، یا **حساب گزاره‌ای مرتبه اول**  نیز گفته می‌شود و در ریاضیات، فلسفه، زبان‌شناسی، و علوم رایانه کاربرد دارد. در منطق مرتبه اول بر خلاف منطق گزاره‌ای می‌توان از متغیرهای سور داده شده روی اشیاء غیرمنطقی استفاده کرد؛ برای مثال می‌توان جمله‌ای مانند «*یک x وجود دارد که x سقراط است و x انسان است»* داشت که در آن «*وجود دارد»* سور و «*x»* متغیر است.

یک «نظریه» دربارهٔ یک موضوع معمولاً شامل یک «منطق مرتبه اول» همراه با یک «دامنه سخن» که روی آن متغیرهای سوری امکان تغییر دارند، تعداد محدودی «تابع» که دامنهٔ آن به خودش است، تعداد محدودی «گزاره» ی تعریف شده روی آن دامنه، و مجموعه‌ای از «اصول موضوعی» که در مورد آن اشیا برقرار است، می‌باشد.

صفت «**مرتبه اول**» منطق مرتبه اول را از «منطق‌های مرتبه بالاتر» مجزا می‌سازد که در آن گزاره‌هایی وجود دارد که «آرگومان‌هایی به صورت گزاره یا تابع» دارند، یا «سورهای گزاره‌ای» دارند یا اینکه در آن‌ها «سورهای تابعی» وجود دارد. در نظریه‌های مرتبه اول، گزاره‌ها معمولاً با مجموعه‌ها مرتبط‌اند. در حالی که در نظریه‌های سطح بالاتر، گزاره‌ها به صورت مجموعه ای از مجموعه‌ها تفسیر می‌شوند.

سیستم‌های استنتاجی مختلفی برای منطق مرتبه اول وجود دارد؛ که این سیستم‌ها هم استوارند (همهٔ جمله‌های قابل اثبات در همهٔ مدل‌ها صحیح اند) و هم کامل‌اند (همهٔ جمله‌های صحیح در همهٔ مدل‌ها قابل اثبات‌اند). تلاش زیادی روی اثبات قضیهٔ خودکار در منطق مرتبه اول انجام شده‌است. منطق مرتبه اول، نظریه‌های فرامنطقی زیادی را برآورده می‌کند، و این کار قابلیت تحلیل در نظریه برهان را برای آن فراهم می‌کند: مثل نظریهٔ لوونهایم-اسکولم و نظریه فشردگی.

## جستارهای وابسته
* منطق‌های توصیف
* هوش مصنوعی

## پانویس

## منابع
* 
* Ebbinghaus, H. -D. , Flum, J. , and Thomas, W. *Mathematical logic*, Springer-Verlag New York Inc. , 1984. 
* 

رده:سامانه‌های منطق ریاضی
رده:منطق ریاضی
رده:منطق فلسفی
رده:منطق کلاسیک
رده:منطق محمولات
رده:نظریه مدل
رده:هوش مصنوعی