open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
گلرنگ

بندانگشتی|''Carthamus tinctorius'' - MHNT

**گلرنگ** یا **گُلِ خشت**  گیاهی است یکساله که ارتفاع آن به حدود ۶۰ سانتیمتر می‌رسد. برگ‌های آن پهن، دندانه دار و بدون دمبرگ می‌باشد. رگبرگ‌ها در قسمت زیرین برگ کاملاً نمایان است. گل‌های آن منفرد، لوله‌ای و به رنگ زرد مایل به قرمز است که در انتهای ساقه ظاهر می‌شود. میوه آن سفید و به صورت فندقه بوده که انتهائی آن دارای دسته‌ای تار نازک است. گلرنگ، یکی از گیاهان دارویی بسیار مهم است که در آشپزی نیز کاربرد دارد و به آن زعفران تقلبی گفته می‌شود. از گیاه گلرنگ در صنعت رنگرزی نیز استفاده می‌شود.

این گیاه بومی ایران است و در حال حاضر در بیشتر نقاط دنیا کشت می‌شود. این گیاه در مناطق مختلف ایران با اسامی مختلفی شناخته می‌شود، از جمله: **کاچیره، کاجیره، کاجره، کازیره، کاپیسه، کاژیره، کاغله، کاغاله، کاخلی، قاقلی، هِچْک، پَلْم** (با **[[آقطی|پَلِم]]** به معنای آقطی فرق دارد)**، مُعَصفَر، گُل عُصفُر، کافشه، گل کاغذجیله، گل کِویشَک، قرطم، خِسک، خِسق**. این گیاه در بعضی از استان‌های جنوبی مانند سیستان و بلوچستان **هِچْک** ودر کرمان **گل خِشت** نیز در استان مرکزی مرکز اراک و حومه به گل زرده نیز نامیده می‌شود.

این گیاه بومی مشرق‌زمین بوده و پس‌از آن به سایر مناطق دنیا منتشر شده‌است و امروزه در اغلب کشورها کاشته می‌شود؛ در کشور ایران نیز در بلوچستان، خراسان، تفرش، استان کرمان، تبریز و
استان چهارمحال و بختیاری و روستای خوی شهرکرد و برخی مناطق دیگر می‌روید.

## ترکیبات شیمیایی
گل‌های لوله‌ای این گیاه دارای ماده‌ای قرمز رنگ به نام کارتامین می‌باشد که در آب به مقدار کم حل می‌شود ولی در الکل محلول است. کارتامین به علت رنگ زیبایی که دارد در رنگرزی به کار می‌رود. ماده زردرنگی نیز در گل این گیاه وجود دارد که زرد گلرنگی خوانده می‌شود. بر اساس مطالعات تجزیه عاملی هر چه میزان کارتامین که موجب رنگ قرمز گل‌های گلرنگ می‌شود بیشتر باشد، تعداد دانه در غوزه نیز افزایش پیدا می‌کند.

میوه گلرنگ دارای پروتئین و حدود ۶۰٪ روغن است که اگر به طریقه فشار سرد به دست آید روغن خوبی برای تغذیه است. این روغن حدود ۷٪ اسیدهای چرب اشباع شده، ۲۰٪ اسید اولئیک، ۶۵ ٪ اسید لینولئیک و ۵٪ اسید لینولنیک دارد.

این روغن دارای چربی‌های اشباع‌نشده فراوان است. کسانی که چربی خون بالایی دارند در آشپزی از این روغن استفاده می‌کنند.

گل‌های این گیاه را برای رنگین کردن خوراکی‌ها به ویژه کلوچه (ایشلی کوکه) بکار می‌برند.

## صورت دارویی
* جوشانده
* روغن

## مقایسه با دیگر روغن‌ها

## نکات مهم در مصرف گلرنگ

* خوردن این گیاه با شیر برای معده مضر است.
* زیاده روی در خوردن آن مضر است.
* مصرف بدون مصلح آن برای گرم مزاجان مضر است.

## منابع
 

کتاب یکصد گیاه معجزه گر /جلد دوم / نوشتهٔ دکتر سهراب خوش بین

رده:دانه‌های روغنی
رده:رنگ‌های خوراکی
رده:رنگ‌های گیاهی
رده:روغن‌های گیاهی
رده:گلرنگ وحشی
رده:گونه‌های گیاهی نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:گیاگان نپال
رده:گیاگان هند
رده:گیاهان به‌کاررفته در آیورودا
رده:گیاهان به‌کاررفته در طب سنتی چین
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۷۵۳ (میلادی)
رده:گیاهان خوراکی
رده:گیاهان دارویی
رده:گیاهان رنگ‌زای
رده:گیاهان روغنی
رده:مواد سقط جنین
وازلین

**وازلین** C25H52  نام تجاری ژله پترولیوم است که مخلوطی از هیدروکربن‌های سنگین تشکیل شده و در سال ۱۸۷۲ توسط شرکت انگلیسی-هلندی یونیلیور به بازار عرضه شد.

## کاشف وازلین
در سال ۱۸۵۹ شیمی‌دان ۲۲ ساله‌ای به نام رابرت چیزبرو (Robert Chesebrough) به تیتوسویل، یک شهر کوچک پنسیلوانیا که اخیراً نفت در آن کشف شده بود، سفر کرد. او که تحقیقاتی در یک چاه نفت انجام می‌داد، متوجه شایعاتی میان کارگران در مورد ماده‌ای ژله مانند شد که مرتباً وارد اجزا مختلف تجهیزات می‌شود و عملکرد قطعات را مختل می‌کند.

رابرت چیز برو هنگام مشاهده کارگران نفت، توجه داشت که کارگران چگونه پوست خود را با بقایای مواد نفتی روی مته آغشته می‌کنند تا به بهبودی بریدگی و سوختگی آنها کمک کند.

او دریافت این ماده ژله ایی یک محصول جانبی فرایند حفاری بود، دارای خاصیت شفابخشی برای پوست است. وقتی چیزبرو کمی از این ماده شگفت‌انگیز را به آزمایشگاه برد تا بر روی آن آزمایش انجام دهد، بررسی‌هایش سرانجام به ساخت محصول معروف و پرکاربرد وازلین منجر شد.

ژل پترولیوم یا پترولاتیوم که با نام **وازلین** شناخته می‌شود نوعی روغن معدنی است که رابرت آگوستوس چیسبوری در سال ۱۸۵۹ آن را کشف کرد. وازلین در حقیقت ترکیبی از پارافین، واکس میکرو کریستالی و مواد معدنی می‌باشد. 228px|بندانگشتی|چپ|وازلین

## کاربردها
وازلین به عنوان روانکار استفاده می‌شود و همچنین به عنوان مرطوب‌کننده بافت پوست در تولید کرم و لوسیون کاربرد دارد. وازلین می‌تواند برای محافظت از زخم و سوختگی‌های پوستی مورد استفاده قرار گیرد.

## جستارهای وابسته
* ژله پترولیوم

## پیوند به بیرون

* وبگاه رسمی برند وازلین
* وازلین در لغتنامه دهخدا

رده:اشکال دارویی
رده:ترکیب‌های شیمیایی آرایشی
رده:ترکیب‌های شیمیایی
رده:جامدهای بی‌شکل
رده:عوامل موضعی پوستی
رده:فراورده‌های نفتی
رده:مارک‌های لوازم بهداشت فردی
رده:نشان‌های تجاری یونیلیور
رده:معرفی‌شده‌های ۱۸۷۲ (میلادی)
جنایت و جنحه

***جنایت و جنحه*** (***جنایات و جنحه***) یا ***جرم‌ها و بزهکاری‌ها***  نام فیلمی اگزیستانسیالیستی در سبک درام به نویسندگی، کارگردانی و نیز بازیگری وودی آلن است. در این فیلم بازیگرانی مثل مارتین لاندو، میا فارو، آنجلیکا هیوستون، جری اورباک، آلن آلدا، سم واترستون و جوانا گلیسون نیز به ایفای نقش پرداخته‌اند.

این فیلم با تحسین منتقدان و نیز سه نامزدی جایزه اسکار روبرو شد؛ وودی آلن برای بهترین کارگردانی، مارتین لاندو برای بهترین بازیگر مرد در نقش مکمل و دوباره وودی آلن برای بهترین فیلم‌نامه غیراقتباسی.

## فیلم‌نامه
جرم‌ها و بزهکاری‌ها نام فیلم‌نامه‌ای از وودی آلن است. فیلم‌نامه دربارهٔ ارتباط مثلثی بین مردی با دو زن و تهدید شدن او توسط یکی از زن‌هاست.
فیلمنامه این فیلم در سال ۱۹۹۰ نامزد جایزه اسکار بهترین فیلم‌نامه سال و در سال ۱۹۹۱ نامزد جایزه بفتا بهترین فیلم‌نامه سال شده‌است.

این فیلم‌نامه در سال ۱۹۹۰ برنده جایزه David di Donatello بهترین فیلم‌نامه خارجی و جایزه WGA به عنوان بهترین فیلم‌نامه نوشته شده برای اجرای مستقیم و در سال ۱۹۹۱ برنده جایزه ALFS به عنوان بهترین فیلم‌نامه سال شده‌است.

در بخشی از فیلم‌نامه دیالوگهای سکانس گذشته به ذهنیات جودا یکی از شخصیت‌های فیلم‌نامه می‌رسد که همراه با رعد و برق است. جودا در این سکانس یکی دیگر از شخصیت‌های فیلم‌نامه به نام بن را در عالم پندار می‌بیند که با او مشغول صحبت روی کاناپه است. دیالوگ‌های گذشته آن دو تکرار می‌شود و نویسنده برای تقویت نگرانی جودا از رعد و برق در این سکانس استفاده کرده‌است. درست وقتی که رعد و برق قطع می‌شود بن روبروی جودا قرار می‌گیرد و سپس با اتمام دیالوگ آن‌ها و ناپدید شدن بن از خیال جودا دوباره رعد و برق می‌شود.

وودی آلن در این فیلم‌نامه تعامل ذهنیت‌های بزهگرا و راحت‌گرای شخصیت‌ها را مد نظر داشته و خواننده فیلم‌نامه می‌تواند تلفیق بزهکاری‌ها را در فضایی کمدی تراژیک ببیند.

## منابع

* Crimes et délits- Woody Allen- Edition du Seuil- 1993- Paris

رده:آثار برنده جایزه آنتونی
رده:خودکشی در ادبیات داستانی
رده:خودکشی در فیلم‌ها
رده:زنای محصنه در فیلم‌ها
رده:فیلم‌نامه‌های وودی آلن
رده:فیلم‌ها به زبان انگلیسی
رده:فیلم‌ها به کارگردانی وودی آلن
رده:فیلم‌های ۱۹۸۹ (میلادی)
رده:فیلم‌های اوریون پیکچرز
رده:فیلم‌های به تهیه‌کنندگی رابرت گرینهوت
رده:فیلم‌های درباره کارگردانان و تهیه‌کنندگان
رده:فیلم‌های درباره یهودیان و یهودیت
رده:فیلم‌های طنز ایالات متحده آمریکا
رده:فیلم‌های طنز دهه ۱۹۸۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های فیلمبرداری شده در نیویورک‌سیتی
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در نیوجرسی
رده:فیلم‌های کمدی سیاه آمریکایی
رده:فیلم‌های کمدی-درام ۱۹۸۹ (میلادی)
رده:فیلم‌های کمدی-درام آمریکایی
رده:فیلم‌های کمدی-درام دهه ۱۹۸۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های مستقل ۱۹۸۹ (میلادی)
رده:فیلم‌های مستقل آمریکایی
رده:فیلم‌های مستقل
رده:فیلم‌های واقع‌شده در منهتن
رده:فیلم‌های واقع‌شده در نیویورک سیتی
رده:فیلم‌های آمریکایی دهه ۱۹۸۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۱۹۸۰ (میلادی)
علی‌اکبر مهدی‌پور دهکردی

**علی‌اکبر مهدی‌پور دهکردی** (زادهٔ ۱۳۱۴ – درگذشتهٔ ۲۵ بهمن ۱۳۸۸) نوازندهٔ سرنا و کرنا، اهل شهرکرد بود. *نوروزنامه،* آهنگ تحویل سال، از آثار او است. این اثر برگرفته از موسیقی اقوام ایل بختیاری است.

## زندگی
علی‌اکبر مهدی‌پور دهکردی در سال ۱۳۱۴ در چهارمحال بختیاری شهر شهرکرد متولد شد. او از ۱۷ سالگی کار خود را در زمینه نوازندگی سازهای محلی استان چهار محال و بختیاری همچون کرنا، سرنا و کمانچه آغاز کرد و بعدها نوازنده معروف کرنا و سرنا در ایران شد.

## آثار
نوروزنامه یا همان موسیقی هنگام تحویل سال نو که هر ساله بسیاری از مردم ایران در پای سفره هفت‌سین نوای آن را می‌شنوند از آثار اوست. از دیگر آثار وی می‌توان به اجرای موسیقی سریال روزی روزگاری به کارگردانی امرالله احمدجو اشاره کرد.
علی اکبر مهدی‌پور دهکردی، نوازنده موسیقی مقامی و سنتی بختیاری بارها در جشنواره‌های موسیقی فجر ایران شرکت کرد. وی در کارنامه خود اجرای موسیقی محلی در کشورهایی چون آلمان، کانادا، فرانسه، قرقیزستان، ترکمنستان، مغولستان، دبی، ژاپن، ترکیه، کویت و هنگ کنگ را داراست.

## درگذشت
مهدی‌پور دهکردی در ۲۵ بهمن ۱۳۸۸ در سن ۷۴ سالگی درگذشت و در قطعه هنرمندان بهشت دومعصوم شهرکرد به خاک سپرده شد.

## منابع

رده:موسیقی‌دانان اهل شهرکرد
رده:درگذشتگان ۱۳۸۸
رده:نوازندگان کمانچه اهل ایران
رده:نوازندگان سرنا
گوشته

چپ|300px
**گوشته** یا **جبه** به قسمتی از زمین گویند که در فاصلۀ ۲۹۰۱ کیلومتری از سطح زمین قرار دارد. گوشته حدفاصل بین پوسته و هسته می‌باشد. گوشته حالتی نیمه جامد دارد و مانند خمیر می‌باشد. گوشته اطراف هسته را فرا گرفته‌است، مواد سازنده گوشته: سیلسیم، اکسیژن، آهن، منیزییم، کلسیم.

از گوشته توده‌ای داغ و صعودکننده از ماگما (همان مذاب) منشأ می‌گیرد که به آن زبانهٔ گوشته می‌گویند.

## بخش‌ها
بخشی از گوشتهٔ زمین در عمق کمتر از حدود ۷۰۰ کیلومتر را روگوشته (گوشته فوقانی) می‌گویند. به بخشی از گوشتهٔ زمین، از عمق ۷۰۰ تا ۲۹۰۰ کیلومتر زیرگوشته گفته می‌شود. بخشی از گوشتهٔ بالایی زمین، واقع در زیر سنگ‌کُره که سست است و در آن ماگما تولید می‌شود، سست‌کُره نام دارد.

## جستارهای وابسته

* خط ذوب و خط انجماد

## منابع
* 

رده:زمین
رده:زمین‌شناسی سیاره‌ای
رده:زمین‌شناسی
رده:ساختار زمین
مگنوم فوتوز

**مگنوم فوتوز (آژانس عکس مگنوم)** یک آژانس بین‌المللی عکس است که دو سال پس از پایان جنگ جهانی دوم، یعنی در سال ۱۹۴۷ توسط گروهی از عکاسان بنیان گذاشته شد. مگنوم که یکی از معتبرترین آژانس‌های عکس جهان محسوب می‌شود توسط چهار عکاس به نام‌های رابرت کاپا، هانری کارتیه برسون، جرج راجر و دیوید سیمور تأسیس شد.

نخستین حرکت مگنوم این بود که هریک از عکاسان خود را به گوشه‌ای از جهان بفرستد و از این رو، کاپا در ایالات متحده، کارتبه برسون در هند و شرق دور، راجر در آفریقا و دیوید سیمور در اروپا به عکاسی مشغول شدند. این چهار عکاس، از این رو به تأسیس مگنوم پرداختند تا هم خود و هم دیگر عکاسان زبده بتوانند خارج از فرمول‌های رایج در ژورنالیسم نشریه‌ای، به عکاسی بپردازند.
حق نشر عکس‌هایی که توسط عکاسان مگنوم گرفته می‌شود، از آن خود عکاسان است، نه نشریاتی که آن‌ها را چاپ می‌کنند.

## منابع

* وبسایت آژانس عکس مگنوم

## پیوند به بیرون
* وبسایت آژانس عکس مگنوم

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۴۷ (میلادی) در فرانسه
رده:سازمان‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۴۷ (میلادی)
رده:سازمان‌های عکاسی
رده:سازمان‌های هنری بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۴۷ (میلادی)
رده:شرکت‌های تعاونی
یان تیرسن

**یان پیر تیرسن**  (زادهٔ ۲۳ ژوئن ۱۹۷۰) نوازنده و آهنگ‌ساز فرانسوی است. او پس از ساخت موسیقی متن فیلم اَمِلی به شهرت بین‌المللی دست یافت.

از شناسه‌های موسیقی او استفاده از سازهای متعدد در کنار تنظیم‌های مینی‌مالیستی است، که گاهی الهام‌هایی برگرفته از موسیقی کلاسیک اروپا و موسیقی فولک فرانسوی نیز در آن به‌گوش می‌رسد. ترکیب محبوب تیرسن معمولاً پیانو با آکاردئون یا ویولن به همراه سازهای دیگری هم‌چون ملودیکا، هارپسیکورد، زایلوفون، کیندرکلاویر، ondes martenot و حتی صدای وسایلی مانند ماشین تایپ است.
موسیقی او آثار هنرمندانی مانند فردریک شوپن، اریک ساتی، فیلیپ گلَس و مایکل نایمن را به یاد شنونده می‌آورد.

## آلبوم‌ها
آلبوم‌های این هنرمند عبارتند از:
والس هیولاها یا پادشاه هیولاها (۱۹۹۵)، مسیر آبشار (جادهٔ آبشار) (۱۹۹۶)، فانوس دریایی (۱۹۹۸)، همه چیز آرام است (۱۹۹۹)، فصل تیره یا فصل سیاه (۱۹۹۹)، موسیقی سرنوشت شگفت انگیز املی پولن (۲۰۰۱)، غایب یا مفقود (۲۰۰۱)، در اینجا بود (۲۰۰۲)، موسیقی فیلم خداحافظ لنین یا بدرود لنین (۲۰۰۳)، یان تیرسن و شانون رایت (۲۰۰۴)، بازگشت به خانه (۲۰۰۵)، در تور (۲۰۰۶)، موسیقی فیلم تبرلی (۲۰۰۸)، کوچهٔ گرد و غبار (۲۰۱۰)، افق (۲۰۱۱)، بی‌نهایت(۲۰۱۴)، اوسا (۲۰۱۶) (EUSA)

## منابع

* 

رده:آهنگسازان اهل فرانسه
رده:آهنگسازان فیلم اهل فرانسه
رده:آهنگسازان فیلم مرد
رده:افراد زنده
رده:افراد فرانسوی اوگنوتبار
رده:افراد فرانسوی نروژی‌تبار
رده:اهالی برست (فرانسه)
رده:اهالی برست
رده:زادگان ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:فرانسوی‌های بلژیکی‌تبار
رده:موسیقی‌دانان فرانسوی
رده:هنرمندان میوت رکوردز
رده:هنرمندان ویرجین رکوردز
رده:هنرمندان آنتی- رکوردز
لویی بلریو

چپ|180px|بندانگشتی|لویی بلریو
**لویی بلریو**  (ژوئیه ۱۸۷۲–۲ اوت ۱۹۳۶) خلبان، مهندس و مخترع فرانسوی؛ از پیشگامان شاخص عرصهٔ هواپیمایی بود.

## گذر از تنگهٔ مانش
چپ|190px|بندانگشتی|بلریو هواپیمای تک‌سرنشینش را برای پرواز آماده می‌کند.
بلریو شهرتش را بیشتر از هر چیز مدیون آن است که برای نخستین بار توانست از کانال مانش با هواپیما گذر کند. وی در ۲۵ ژوئیهٔ ۱۹۰۹ با یکی از هواپیماهای ساخت خود از بندر کاله  در فرانسه پرواز کرد و ۲۷ دقیقه بعد در شهر دووِر  بریتانیا فرود آمد (محل فرود: ). به خاطر این موفقیت، لویی برندهٔ جایزهٔ ۱۰۰۰ پوندی روزنامهٔ دیلی میل لندن شد.

## افتخارات دیگر
* نخستین سازندهٔ یک هواپیمای تک‌سرنشین کارآمد در ژانویهٔ ۱۹۰۷
* پیشگام در ایجاد مدرسه‌های خلبانی
* پیشگام در برگزاری مسابقه‌های خلبانی و پروازی

## پیوند به بیرون

* US Centennial of Flight Commission: Louis Blériot
* Louis Charles-Joseph Blériot flight and plane information (photos and videos)
* A Daring Flight - Homepage to the NOVA episode
* 
* Dover 2009 Blériot-The Centennial
* Louis Blériot Memorial Behind Dover Castle UK

## منابع

# 
# 

رده:افراد عصر ادواردی
رده:اهالی کمبره
رده:اهالی نور، فرانسه
رده:پیشگامان هوانوردی
رده:تاریخ هوانوردی فرانسه
رده:خلبانان اهل فرانسه
رده:دارنندگان رکوردهای هوانوردی اهل فرانسه
رده:دانش‌آموختگان مؤسسه مرکزی پاریس
رده:درگذشتگان ۱۹۳۶ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۷۲ (میلادی)
رده:شوالیه‌های لژیون دونور
رده:فرماندهان لژیون دونور
رده:مهندسان هوافضا اهل فرانسه
بیماری ویروسی

ویروس‌ها موجودات بسیار کوچکی هستند که ساختار سلولی ندارند، به همین دلیل برای تولیدمثل باید وارد سلول زنده شوند و با استفاده از مواد موجود در سلول میزبان تولیدمثل کنند. ویروس در بیرون از بدن هیچ گونه فعالیت زیستی ندارد.

## اجزای ویروس‌ها
# پوشش لیپیدی
# پوشش پروتئینی
# پروتئین‌ها
# ماده وراثتی

## ویژگی‌های ویروس‌ها
# ویروس‌ها ساختار سلولی ندارند. پیکر هر ویروس از یک بخش اسید نوکلئیک و یک پوشش درست شده‌است. تنها اسید نوکلئیک ویروس وارد سلول می‌شود.
# همه آن‌ها برای تولید مثل حتماً باید وارد سلول شوند
# میزبان اختصاصی دارند، یعنی هر نوع ویروس فقط به یک نوع سلول زنده حمله می‌کند
# ویروس‌ها به اندازه‌ای کوچک اند که با میکروسکوپ نوری نیز دیده نمی‌شوند و باید آن‌ها را با میکروسکوپ الکترونی دید.

## آلودگی ویروسی
ویروس‌ها تقریباً تمام موجودات زنده را مورد حمله قرار می‌دهند.

## دفاع بدن در برابر ویروس‌ها
هنگام حمله ویروس‌ها به بدن، سلول‌های مورد حمله ماده‌ای پروتئینی به نام اینترفرون تولید می‌کنند. پس از پاره‌شدن سلول‌ها و آزاد شدن ویروس‌ها، اینترفرون به سلول‌های سالم می‌چسبد و آن سلول‌ها را نسبت به ویروس به‌طور موقت مقاوم می‌کند.

## موارد استفاده ویروس‌ها
# کنترل تعداد حشرات مضر از راه بیمار کردن آن‌ها توسط ویروس‌ها
# تحقیق دربارهٔ DNA. کارهای آن در سلول
# کنترل بیماری‌های ویروسی از راه تهیه واکسن از برخی ویروس‌ها

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی
* کتاب زیست اول دبیرستان

رده:بیماری‌های ویروسی
رده:ویروس‌شناسی
رده:ویروس‌ها
انجمن پژوهش‌های اجتماعی

بندانگشتی|150x150پیکسل|Institut für Sozialforschung

بندانگشتی|200px|چپ|ساختمان انجمن پژوهش‌های اجتماعی در فرانکفورت
**انجمن پژوهش‌های اجتماعی**  و ، سازمانی پژوهشی است که موضوعاتی همچون جامعه‌شناسی و فلسفه قاره‌ای را دربر می‌گیرد. این نهاد بیشتر به عنوان مکانی که در آن مکتب فرانکفورت پدید آمده، شناخته شده و مشهور است. این انجمن که در سال ۱۹۲۳ در فرانکفورت آلمان بنیان نهاده شده، وابسته به دانشگاه فرانکفورت است.

*انجن پژوهش‌های اجتماعی* توسط فلیکس ویل، که از شاگردان فیلسوف مارکسیست، کارل کرش بود، و با حمایت مالی پدرش، تأسیس شد. اولین مدیر انجمن، کورت آلبرت گرلاش بود که پیش از رسیدن به اهدافش، در حالی که توسط کارل گرونبرگ، برای رسیدن به ریاست، تعقیب می‌شد، درگذشت. پس از او، کارل گرونبرگ، که مورخی مارکسیست بود، ریاست انجمن را به عهده گرفت و مارکسیست‌های ارتدوکس را گرد هم آورد. در ۱۹۳۰ و پس از این‌که گرونبرگ از یک حملهٔ قلبی جان سالم به در برد، ماکس هورکهایمر به ریاست انجمن رسید. هورکهایمر به سرعت به عنوان هدایت‌کنندهٔ مکتب فرانکفورت شناخته شد؛ مکتبی متشکل از متفکرانی برجسته که در دورهٔ ریاست او پدید آمد. هورکهایمر *نشریهٔ پژوهش‌های اجتماعی* را آمادهٔ چاپ می‌کرد و با نوشتن مقلاتش در آن، نظریهٔ انتقادی جامعه را تبیین می‌کرد.

در سپتامبر ۱۹۳۰ و در خلال به قدرت رسیدن نازی‌ها در آلمان، موسسان انجمن تصمیم به خارج کردن انجمن از آلمان گرفتند که این کار با تأسیس شعبه‌ای از انجمن در ژنو و انتقال وجوه انجمن به هلند آغاز شد. پس از به قدرت رسیدن هیتلر در ۱۹۳۳، انجمن به ژنو منتقل و در ۱۹۳۴ رهسپار نیویورک شد. در نیویورک، انجمن به دانشگاه کلمبیا پیوست و نشریهٔ پژوهش‌های اجتماعی، به *مطالعات فلسفه و علوم اجتماعی* تغییر نام داد. در این‌جا بود که بسیاری از مهم‌ترین نوشته‌های متفکران مکتب فرانکفورت فرصت ظهور یافت و مقر انجمن در نیویورک، تبدیل به محل مناسبی برای پرورش و انتشار عقاید مورد نظر مکتب فرانکفورت در آمریکا و جهان انگلیسی‌زبان شد.

انجمن در ۱۹۵۱ تحت ریاست فریدریش پولاک در فرانکفورت بازگشایی شد و در ۱۹۵۳ تئودور آدورنو به ریاست آن رسید. انجمن از آن پس، همزمان به پژوهش و آموزش جامعه‌شناسی در دانشگاه فرانکفورت مبادرت ورزیده است.

رئیس کنونی آن، اکسل هونس است.

## جستارهای وابسته
* مکتب فرانکفورت
* نظریه انتقادی

## منابع
* همنشین بهار: مکتب فرانکفورت، مکتب اندیشمندان تیزبین

* ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:آموزش و پرورش در فرانکفورت
رده:پارادایم‌های جامعه‌شناسی
رده:پژوهش اجتماعی
رده:دانشگاه گوته فرانکفورت
رده:سازمان‌های مرتبط با جامعه‌شناسی
رده:فرانکفورت
رده:فرهنگ وایمار
رده:فلسفه اجتماعی
رده:مکتب فرانکفورت
رده:نظریه مارکسیستی
رده:نظریه‌های تاریخ
رده:دانشگاه کلمبیا
دهقان سامانی

**میرزا ابوالفتح خان دهقان سامانی**، (زاده ۱۲۶۵ هجری قمری ـ درگذشته ۱۳۲۶ هجری قمری) ملقّب به «سیف الشعراء» و متخلّص به «دهقان» از شعرای اهل سامان در چهار محال و بختیاری است. دهقان یکی از شاعران بنام ایران در دوره قاجاریه است. پدرش «باباخان»، از رؤسا و بزرگ زادگان سامان بود. مادرش نیز «خورشید» یا «خورشید جهان» نام داشته‌است.

از معروف‌ترین آثار دهقان، می‌توان به دیوان اشعار او اشاره کرد که به **شکرستان** معروف است. از دیگر آثار او می‌توان به داوود نامه اشاره کرد.

حتی از تاریخ‌هایی که از لابه‌لای اشعار خود او به دست می‌آید نیز به یقین نمی‌توان تاریخ تولد او را مشخص کرد. با این حال، حدس زده می‌شود که در خلال سال‌های ۱۲۶۰ تا ۱۲۶۵ قمری به دنیا آمده باشد. او از هم درسان عُمّان سامانی بود.

سامانی تحصیلات ابتدائی را در مکتب‌خانه‌های محلی فرا گرفت و برای ادامه تحصیل به اصفهان می‌رود و در مدرسه «نیماورد» یا «نیما رود» اصفهان ادامه تحصیل می‌دهد و این مدرسه، مدرسه بسیار مهمی در اصفهان بوده‌است و بسیاری از بزرگان اصفهان در آنجا تحصیل کرده‌اند و بعد از آن وارد مدرسه صدر اصفهان می‌شوند و علوم رائج زمان خود را در حد مقدمات و سطح حوزه فرا می‌گیرد و در همان ایام، با عمان سامانی نیز هم درس بودند و در مدرسه جد بزرگ اصفهان، بوسیله یکی از اساتیدش به نام میرزا محمدهادی پاقلعه‌ای به عرفان کشیده می‌شود و درجاتی در تهذیب و عرفان طی می‌کند و به کمالاتی می‌رسد.

## نمونه اشعار از آخر مثنوی داوود نامه اثر اوایل جوانی و شاعری دهقان سامانی

## آثار
* شکرستان
* مثنوی سلیمان و بلقیس شامل هفت صد بیت
* مثنوی داوود و طالوت و جالوت شامل شش صد و پنجاه بیت
* هزار و یک شب
* باستان نامه

## درگذشت و آرامگاه
دربارهٔ تاریخ فوت و تاریخ تولد دهقان نظرات مختلفی گفته شده به گونه‌ای که دربارهٔ تاریخ فوت از ۱۲۴۰ تا ۱۲۶۷ قمری یعنی چیزی در حدود ۲۷ سال را گفته‌اند...

اکنون آرامگاه او در شهر سامان است

## منابع

رده:استان چهارمحال و بختیاری
رده:اهالی شهرستان سامان‏
رده:شاعران آذری اهل ایران
رده:شاعران دوره قاجاریان
رده:شهرستان سامان
سالمترول

**سالمترول**  

رده درمانی: داروهای مقلد سمپاتیک 

اشکال دارویی: افشانه 
## موارد مصرف
* درمان آسم و سایر موارد اسپاسم برگشت پذیر مجاری تنفسی به عنوان برونکودیلاتور. 
## مکانیسم اثر
سالمترول یک مقلد سمپاتیکی با اثر مستقیم است که فعالیت تحریکی بتا-آدرنوسپتور و فعالیت انتخابی نسبت به گیرنده‌های بتا-۲ دارد (یک آگونیست بتا۲می باشد). به صورت استنشاقی به عنوان یک گشادکننده برونش عمل می‌کند. ظهور عملکرد بعد از ۱۰ تا ۲۰ دقیقه می‌باشد اما ممکن است اثر کامل آن تا تجویز منظم چندین دوز ظاهر نشود. بر خلاف آگونیست‌های کوتاه اثر بتا-۲ مانند سالبوتامول) سالمترول برای فرونشاندن علایم در یک حمله حاد برونکواسپاسم مناسب نمی‌باشد. این دارو طولانی اثر با طول مدت فعالیت حدود ۱۲ ساعت است و در مواقع نیاز به تجویز یک آگونیست طولانی اثر بتا-۲ مثلاً در انسداد برگشت پذیر پایدار راه‌های هوایی مثلاًدر آسم مزمن یا در بیمارانی که مبتلا به بیماریهای مزمن انسدادی ریه هستند مفید واقع می‌شود. ممکن است در موارد حملات آسم شبانه و حملات آسم در اثر فعالیت سودمند باشد. البته در این موارد استفاده از آگونیست‌های کوتاه اثر بتا-۲ و درمان ضد التهاب کورتونی می‌بایست ادامه یابد.
## میزان مصرف
سالمترول به فرم xinafoate مصرف می‌شود و دوزهای تجویزی بر حسب مقادیر معادل سالمترول بیان می‌شوند. ۴۵/۱ میکروگرم salmetrol xinafoate تقریباً معادل با یک میکروگرم سالمترول می‌باشد. دوز معمول ۲ دم سالمترول ۲۵ میکروگرمی به میزان دو بار در روز از مهپاش (افشانه) می‌باشد و در صورت لزوم تا ۱۰۰ میکروگرم ۲ بار در روز می‌تواند استنشاق گردد. متناوباً ممکن است مصرف فرم پودر خشک به میزان ۵۰ میکروگرم استنشاقی یا در صورت لزوم ۱۰۰ میکروگرم، ۲ بار در روز استفاده شود. در مورد کودکان ۴ سال تمام و بالاتر می‌توان دوز ۵۰ میکروگرم سالمترول استنشاقی، ۲ بار در روز تجویز کرد.
255حط|مهپاش سالمترول|چپ|thumb

## عوارض جانبی
استنشاق سالمترول ممکن است با برونکواسپاسم پارادوکس مرتبط باشد و در بیمارانی که تا به حال کورتیکواستروئید استنشاقی دریافت نکرده‌اند نباید مصرف شود. آگونسیت‌های بتا-۲ با اثر طولانی مثل سالمترول جهت درمان برونکواسپاسم حاد یا در بیمارانی که آسم آن‌ها بدتر شده‌است مناسب نیستند.

## جستارهای وابسته
* داروهای مقلد سمپاتیک

## منابع

* وب-سایت دارویاب
* ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:آسم
رده:آگونیست‌های بتا۲-آدرنرژیک
رده:داروهای کنارگذاشته‌شده
رده:فنیل‌اتانول‌آمین‌ها

رده:داروهای مقلد سمپاتیک
رده:فنتیل‌آمین‌ها
رده:نشان‌های تجاری گلاکسواسمیت‌کلاین
مدیر مدرسه

***مدیر مدرسه*** نام یکی از رمان‌های جلال آل احمد نویسندهٔ معاصر ایران است. آل احمد این رمان را در سال ۱۳۳۷ به چاپ رساند. در همین سال جلال نوشته دیگری را نیز به نام سرگذشت کندوها برای چاپ آماده می‌کند.

## خلاصه داستان
راوی داستان که از آموزگاری به تنگ آمده‌است، برای آسودگی خود و داشتن درآمد بیشتر و بی دردسر به مدیری دبستان رو می‌آورد، بی‌آنکه بداند چه دردسرهایی در پی خواهد داشت. دبستان «شش کلاسه نوبنیاد» ی در «دو طبقه بود و نوساز بود و در دامنهٔ کوه تنها افتاده بود؛ و آفتاب رو بود. یک فرهنگ دوست خر پول، عمارتش را وسط زمین خودش ساخته بود و بیست و پنج ساله در اختیار فرهنگ گذاشته بود که مدرسه اش کنند و رفت و آمد بشود و جاده‌ها کوبیده بشود و این قدر ازین بشودها بشود، تا دل ننه باباها بسوزد و برای اینکه راه بچه‌هاشان را کوتاه بکنند، بیایند همان اطراف مدرسه را بخرند و خانه بسازند و زمین یارو از متری یک عباسی بشود صد تومان».

مدیر که خود را هیچکاره می‌داند و آمده تا گوشه‌ای آرام در دفترش از گچ خوردن و بیهودگی کار آموزگاری خود را برهاند، با دشواری سرپرستی «یک ناظم و هفت تا معلم و دویست و سی و پنج تا شاگرد» روبرو می‌شود. پس همه توان خود را به کار می‌گیرد تا کمبودها و نارسایی‌ها را به گونه‌ای سروسامان دهد. از آنجا که فرهنگ (آموزش و پرورش) همکاری اندکی می‌کند، دلسوزانه از پدر و مادرها و همسایه‌ها و مردم آن کوی و برزن کمک خواسته می‌شود. برای فرونشاندن آشوبها و درگیری‌های پیش آمده، کدخدا منشی شیوه مناسبی شناخته می‌شود. یکی از آموزگارها سر از زندان درمی‌آورد، دیگری از بیمارستان. بی شرمی آموزگاری که به یکی از شاگردان عکس‌هایی را می‌دهد تا با آن کاردستی درست کند.

دست آخر، مدیر به دنبال دادخواستی به دادگستری فراخوانده می‌شود. با آنکه گویا دادخواست پیگیری نمی‌شود، مدیر درخواست کناره گیریش را روی همان برگ‌های نشاندار دادگستری می‌نویسد و برای دوست پخمه‌ای که تازگی سرپرست فرهنگ (آموزش و پرورش) شده، می‌فرستد.

## منابع
* 
* جلال آل احمد، مدیر مدرسه، انتشارات فردوسی
*نقد مدیرمدرسه جلال آل احمد
*نقد کتاب «مدیر مدرسه» نوشته «جلال آل‌احمد»

رده:رمان‌های فارسی‌زبان
رده:کتاب‌های جلال آل احمد
رده:کتاب‌های فارسی سده ۱۴ (قمری)
آتان

**روستای آتان** یکی از زیباترین روستاهای ایران واقع در الموت در استان قزوین می‌باشد که اسلوب ساخت خانه‌های آن جزء میراث حفاظت شده فرهنگی می‌باشد. بافت ساختمانی این روستا پلکانی است بدین ترتیب که حیاط یک خانه سقف خانهٔ پایینی است.

امرار معاش مردمان این روستا غالباً از طریق دامداری و کشاورزی می‌باشد. اصولاً دامداری و کشاورزی علوفه برای امرار معاش شخصی می‌باشد.

در بخش فروش محصولات بیشتر گردو مد نظر بوده است و از سالیان دور جزو محصولات اصلی برای فروش محصولات بوده است. در سال‌های اخیر باغداری نیز به فعالیت‌های روستا اضافه شده است و از محصولات اصلی می‌توان به گیلاس تکدانه اشاره کرد.

## مشاهیر آتان
از مشاهیر آتان می‌توان به مرحوم جمال کریمی‌راد وزیر اسبق دادگستری، پروفسور شهاب الدین ابراهیمی آتانی استاد تمام دانشگاه گیلان اشاره کرد.

مردم روستای آتان به زبان تاتی با گویش الموتی سخن می‌گویند، مسلمان و پیرو مذهب شیعه هستند.

## منابع

رده:روستاهای شهرستان الموت
رده:روستاهای شهرستان قزوین
رده:شهرها و روستاهای تات‌زبان
ترم‌تای

**تُرُم‌تای** یا **تُرُمتای**  گونه کوچکی از شاهین در تیرهٔ شاهینان است که ۳–۹ زیرگونه دارد. این پرنده در نواحی نزدیک به قطب شمال تخم‌گذاری می‌کند و در زمستان به نواحی گرمسیری و زیرگرمسیری مهاجرت می‌کند. ترمتای در ایران نیز یافت می‌شود. در فارسی کهن با نام **جُرّه باز** نیز شناخته می‌شد.

ترم‌تای ۲۴ تا ۳۳ سانتی‌متر طول دارد و فاصلهٔ بال‌هایش ۵۰ تا ۶۷ سانتی‌متر است. در قیاس با دیگر شاهین‌های کوچک تنومندتر است. میانگین وزن نرها ۱۶۵ گرم و ماده‌ها ۲۳۰ گرم است.
*[[پرونده:Faucon émerillon MHNT.jpg |بندانگشتی|راست Falco columbarius]]*

## منابع

*Wikipedia contributors, "[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Merlin_(bird)&oldid=342471677 Merlin (bird)]," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed February 15, 2010).

* 

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:پرندگان آسیا
رده:پرندگان آفریقا
رده:پرندگان آمریکای شمالی
رده:پرندگان اروپا
رده:پرندگان اوکراین
رده:پرندگان ایالات متحده آمریکا
رده:پرندگان ایران
رده:پرندگان پاکستان
رده:پرندگان پورتوریکو
رده:پرندگان ترکیه
رده:پرندگان توصیف‌شده در ۱۷۵۸ (میلادی)
رده:پرندگان جمهوری آذربایجان
رده:پرندگان جمهوری دومینیکن
رده:پرندگان خاورمیانه
رده:پرندگان ژاپن
رده:پرندگان فیلیپین
رده:شاهین
رده:شاهینان
رده:گونه‌های جانوری نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:زیواگان کمترین نگرانی ایالات متحده آمریکا
دلیجه کوچک

**دِلیجه کوچک** یا شاهین نائومان  نوعی شاهین کوچک است.

## ویژگی‌ها

### ظاهر
دلیجه کوچک از نظر ظاهری بسیار شبیه دلیجه معمولی است، با این تفاوت که درازای بدنش کمتر از آن است. طول بدن دلیجهٔ کوچک بین ۲۹ تا ۳۲ سانتی‌متر و طول بال‌های باز آن ۶۳ تا ۷۲ سانتی‌متر است. رنگ آن نیز روشنتر از دلیجهٔ معمولی است و پرندهٔ نَر خط و خال کمتری دارد.

### تغذیه
غذای اصلی دلیجه کوچک، حشرات در حال پرواز هستند، اما از جانوران کوچک دیگر مانند پرندگان و خزندگان و جوندگان کوچک به‌ویژه موشها نیز تغذیه می‌کند. دلیجه کوچک نیز در جا بال‌زنی می‌کند.

### تولیدمثل
دلیجه کوچک بسیار اجتماعی است و کمتر تنها دیده می‌شود. تخم‌گذاری و زادآوری دلیجه کوچک بسیار شبیه دلیجه معمولی است. این پرنده نیز بیشتر به‌صورت گروهی در شکاف‌های صخره‌ها، درختان و ساختمان‌ها آشیانه‌سازی و تخم‌گذاری می‌کند. پرنده ماده ۳ تا ۶ تخم می‌گذارد و جوجه‌ها پس از حدود ۲۹ روز به‌دنیا می‌آیند و پس از سی تا چهل روز لانه را ترک می‌کنند.

## نگرانی‌ها
دلیجه کوچک در فهرست گونه‌های آسیب‌پذیر قرار دارد، به این معنی که در ۱۰ سال اخیر جمعیت جهانی آن حدود ۳۰٪ کاهش داشته و شواهد امر حکایت از ادامه این کاهش دارند. جمعیت دلیجه کوچک به دلیل استفاده انسان از سموم آفت‌کُش برای ازبین بردن حشرات و در نتیجه، آلودگی محیط زیست به شدت کاهش یافته است. این پرنده، مانند دیگر پرندگان شکاری، در حفظ تعادل محیط زیست و نیز در تنظیم جمعیت حشرات و جوندگان بسیار مؤثر است.
بندانگشتی|راست|دو دلیجه کوچک بر درخت

## منابع

* دلیجه کوچک وبگاه پرندگان ایران
* Wikipedia contributors, "Lesser Kestrel," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Lesser_Kestrel&oldid=342920367 (accessed February 15, 2010).

رده:پرندگان آسیا
رده:پرندگان آفریقا
رده:پرندگان آفریقای سیاه
رده:پرندگان شمال آفریقا
رده:پرندگان اروپا
رده:پرندگان اوکراین
رده:پرندگان ایران
رده:پرندگان ترکیه
رده:پرندگان توصیف‌شده در ۱۸۱۸ (میلادی)
رده:پرندگان جبل طارق
رده:پرندگان جمهوری آذربایجان
رده:پرندگان خاورمیانه
رده:پرندگان سرگردان آفریقا
رده:پرندگان شکاری آفریقا
رده:پرندگان صحرای غربی
رده:پرندگان فلسطین
رده:پرندگان کامرون
رده:پرندگان مهاجر (نیم‌کره شرقی)
رده:پرندگان مهاجر اوراسیا
رده:جانداران پدیدآمده در مسینین
رده:جانداران موجود پدیدآمده در میوسن
رده:زیواگان ایران
رده:شاهین
رده:شاهین‌ها
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
شاهین کوهی

**شاهین کوهی**، **شاهین کوهسار** یا **شاهین**، که **شاهین شور**، **شاهین جِبِل/جبلی** یا **شاهین باربِری** نیز نامیده می‌شود.

## رده‌بندی
شاهین با نام علمی: *Falco pelegrinoides* پرنده‌ای شکاری از سردهٔ شاهین‌ها با جثهٔ متوسط (تقریباً اندازهٔ کلاغ) است. شبیه شاهین بحری است اما کمی لاغرتر بوده و دم بلندتری دارد.

اختلاف نظر زیادی بین متخصصان در مورد وضعیت شاهین کوهی *(Falco pelegrinoides)* وجود دارد، برخی پرنده‌شناسان آن را زیرگونهٔ شاهین بحری و برخی دیگر وی را یک گونهٔ مستقل می‌دانند.
[بندانگشتی|طرحی از ''F. p. babylonicus''. زیرگونه‌ای که از [ایران تا هندوکش و تیان شان تا کوه‌های آلتای یافت می‌شود.]]
* زیرگونهٔ ***Falco peregrinus babylonicus***, در سال ۱۸۶۱ توسط فیلیپ اسکلاتر توصیف شده است، در ایران، هندوکش و تیان‌شان تا آلتای، مغولستان پراکنش دارد. گاهی در شمال و شمال غرب هند، عمدتاً در زیستگاه‌های نیمه‌بیابانی زمستان‌گذرانی می‌کند.
از زیرگونهٔ *pelegrinoides* روشن‌تر است و شبیه لاچین (*Falco biarmicus*) کوچک و روشن است. نرها وزنی حدود ، درحالی‌که ماده‌ها حدود  وزند دارند.
* زیرگونهٔ ***Falco peregrinus pelegrinoides***, نخستین بار توسط کنراد جاکوب تمینک در ۱۸۲۹ توصیف شد، در جزایر قناری و شمال آفریقا و خاور نزدیک تا میان‌رودان زیست می‌کند. خیلی شبیه زیرگونه *[[#brookei|brookei]]* اما به‌طور چشمگیری روشنتر با گردن حنایی است و نخودی روشن با نوارهای زیرتنه کم است. کوچکتر از زیرگونه نمادین شاهین بحری nominate subspecies و ماده‌ها وزنی حدود  دارند.

## ریشه‌شناسی
شاهین و انواع دیگر از فارسی میانه šāhēn (به معنای واقعی کلمه "باشکوه، پادشاهی") و نام Šahēn آمده است. ارمنی میانه را شاهین (šahēn) و ارمنی قدیم شاهین (Šahēn) مقایسه کنید. در فارسی/فارسی دو معنی دارد: شاهین به‌ویژه شاهین بربری. معنای دوم واژهٔ «شاهین»، به معنی نشانگر ترازو است.

نام رایج انگلیسی *شاهین* (*shahin*) نباید با همان کلمه در زبان هندواروپایی، فارسی، زبان ترکی ترکی، و زبان آفریقایی عربی شاهین (falcon)، اشتباه گرفته شود. ممکن است به شاهین یا گونه‌ای از شاهین اشاره داشته باشد.

در زبان هند و اروپایی هندی، *شاهین* یا *شاهین کوهی* (کوه به تپه اشاره دارد) به ماده زیرگونه *پرگریناتور* اشاره دارد، در حالی که نرهای این زیرگونه به عنوان *کوهیلا* نامیده می‌شوند.

## پراکندگی و زیستگاه
شاهین کوهی در غرب آسیا، شمال آفریقا و مناطق همسایه آنها در اروپا زندگی می‌کند. همچنین در ایران نیز یافت می‌شود و نیاز است در این کشور تحت برنامه حفاظتی قرار گیرد. زیستگاه شاهین کوهی در مناطق نیمه بیابانی و صخره‌ها و تپه‌های باز و خشک است. این پرنده گاه زیرگونهٔ شاهین بحری شمرده می‌شود.
700px|بندانگشتی|وسط|alt=A map of the world, green shows on several continents, but there are also several big bare spots marked with E for extinct|نقشهٔ گسترهٔ زادآوری زیرگونه‌ها

## منابع

* 
* 

رده:بازداری
رده:پرندگان آفریقای سیاه
رده:پرندگان اروپا
رده:پرندگان ایران
رده:پرندگان پاکستان
رده:پرندگان ترکیه
رده:پرندگان توصیف‌شده در ۱۸۲۹ (میلادی)
رده:پرندگان جمهوری آذربایجان
رده:پرندگان شکاری آفریقا
رده:پرندگان شکاری
رده:پرندگان شمال آفریقا
رده:پرندگان صحرای غربی
رده:پرندگان غرب آسیا
رده:پرندگان کامرون
رده:پرندگان مرکز آسیا
رده:پرندگان هند
رده:شاهین
محمود بی‌جن‌خان

**محمود بی‌جن‌خان** (متولد ۱۳۳۷ در آبادان)، زبان‌شناس ایرانی و استاد و مدیر گروه زبان‌شناسی دانشگاه تهران است. او پایه‌گذار اولین آزمایشگاه مجهز زبان‌شناسی در ایران و برنده رتبه سوم تحقیقات کاربردی در یازدهمین جشنواره بین‌المللی خوارزمی است. بی‌جن‌خان همچنین پیکره بی‌جن‌خان را تدوین کرده‌است.

## تحصیلات و فعالیت‌ها
بی‌جن‌خان دوره کارشناسی ریاضی کاربردی را در دانشگاه تگزاس در آرلینگتون (۱۹۸۸) و دوره کارشناسی ارشد (۱۳۶۹) و دکتری زبان‌شناسی (۱۳۷۴) را در دانشگاه تهران گذراند. تخصص او در حوزه‌های آواشناسی، واج‌شناسی و زبان‌شناسی پیکره‌ای است. او علاوه بر تدریس واحدهای مرتبط به این دو حوزه در گروه زبان‌شناسی دانشگاه تهران، واحدهای مربوط به مکاتب زبان‌شناسی، روش تحقیق و زبان‌شناسی رایانه‌ای را نیز درس می‌دهد. بی‌جن‌خان همچنین پژوهش‌هایی را در مرکز تحقیقات مخابرات انجام داده‌است و از سال ۱۳۸۹ تا تابستان ۱۳۹۲ هم معاونت علمی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران را بر عهده داشت. همچنین، دکتر بی‌جن‌خان، از ۴ تیر ۱۳۹۹ تا ۱۶ تیر ۱۴۰۱، به مدت دو سال در مقام «رییس موسسه لغت نامه دهخدا و مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی» مشغول فعالیت بود.

## کتاب‌شناسی
* *واج‌شناسی: نظریهٔ بهینگی*، تهران: انتشارات سمت، ۱۳۸۴
* *زبان فارسی و رایانه* (ویرایش مجموعه مقالات با همکاری حسین صامتی)، دو جلد، تهران: انتشارات سمت، ۱۳۸۹
* *امکان‌سنجی برای تجزیه و تحلیل حوزه اضافه بر اساس روش انطباق الگو*، تهران: انتشارات پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
* *مجموعه مقالات اولین کارگاه پژوهشی زبان فارسی و رایانه* (و)، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۸۳
* *فرهنگ بسامدی*، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۹۱
* *نظام آوایی زبان فارسی*، تهران: سمت، ۱۳۹۲

## منابع

## پیوند به بیرون
* مقالات محمود بی‌جن‌خان (دانلود)

رده:آواشناسان
رده:استادان دانشگاه تهران
رده:افراد زنده
رده:اهالی آبادان
رده:برگزیدگان جشنواره خوارزمی
رده:دانش‌آموختگان دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه تگزاس در آرلینگتون
رده:دستورنویسان اهل ایران
رده:دستورنویسان زبان فارسی
رده:ریاضی‌دانان اهل ایران
رده:زادگان ۱۳۳۷
رده:زادگان ۱۹۵۸ (میلادی)
رده:زبان‌شناسان اهل ایران
رده:زبان‌شناسان فارسی
رده:واج‌شناسان اهل ایران
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه تهران
رده:سردبیران نشریه‌های زبان‌شناختی
دیالکتیک روشنگری

***دیالکتیک روشنگری***  کتابی است نوشتهٔ ماکس هورکهایمر و تئودور آدورنو که در سال ۱۹۴۷ منتشر شد.
این کتاب مهم‌ترین اثر نظریهٔ انتقادی است که به بررسی وضع روان‌اجتماعی‌ای می‌پردازد که مکتب فرانکفورت آن را شکستِ روشنگری می‌داند.

## ترجمه به فارسی
این اثر در سال ۱۳۸۳ توسط مراد فرهادپور و امید مهرگان به فارسی برگردانده شده و انتشارات گام نو آن را منتشر کرده است. خسرو ناقد در کتاب *سنجش دیالکتیک روشنگری* (نشر نی) به بررسی و نقد برخی از نظریه‌های ماکس هورکهایمر و تئودور آدورنو پرداخته و افزون بر این در پیوست کتاب خود خطاها و کاستی‌های ترجمهٔ فارسی کتاب را نیز نشان داده است.

## موضوع
موضوع اصلی کتاب توضیح این مطلب است که هدف اصلی روشنگری آزاد کردن انسان از اختناق سیاسی و بدبختی اقتصادی و مادی بوده است؛ ولی روشنگری خود تبدیل به اسطوره‌ای شده است که همراه با بدبختی و فلاکت است. از منظر آدورنو و هورکهایمر پروژهٔ عقلانی روشنگری به تسلط تکنولوژی بر جهان و اسیر و بنده شدن فرد در نظام‌های توتالیتر منجر شده است.

## فهرست کتاب
* مفهوم روشنگری
* ضمیمهٔ ۱: ادیسئوس یا اسطورهٔ روشنگری
* ضمیمهٔ ۲: ژولیت یا روشنگری و اخلاق
* صنعت فرهنگ‌سازی: روشنگری به مثابه فریب توده‌ای
* عناصر یهودی‌ستیزی: مرزهای روشنگری
* یادداشت‌ها و طرح‌ها
* ضمیمهٔ پایانی: الگوی کلی فرهنگ توده

## منابع

رده:آثار تئودور آدورنو
رده:آثار ماکس هورکهایمر
رده:چپ نو
رده:عصر روشنگری
رده:کتاب‌های ۱۹۴۴ (میلادی)
رده:کتاب‌های ۱۹۴۷ (میلادی)
رده:کتاب‌های انتشارات هرمس
رده:کتاب‌های دربارۀ نظریۀ انتقادی
رده:کتاب‌های غیرداستانی ۱۹۴۴ (میلادی)
رده:کتاب‌های غیرداستانی ۱۹۴۷ (میلادی)
رده:کتاب‌های غیرداستانی آلمان
رده:کتاب‌های مارکسیستی
رده:مکتب فرانکفورت
رده:کتاب‌ها در فلسفه فناوری
میراث مندلی در انسان

پروژه **میراث مندلی در انسان** (امیم) یک بانک اطلاعاتی است که تمامی بیماریهای شناخته شده دارای جزء ژنتیک را طبقه‌بندی می‌کند و در صورت وجود، ژن مربوط به آن بیماری را مشخص کرده و اطلاعات را به صورت منبعی برای تحقیقات بعدی و به عنوان ابزاری برای بررسی‌های بعدی ژنتیکی ژن طبقه‌بندی شده فراهم می‌سازد.

## منابع

* 

رده:انفورماتیک پزشکی
رده:پایگاه داده‌های زیست‌شناسی
رده:پایگاه داده‌های پزشکی
آسیاب‌سر (بهشهر)

روستای **آسیاب‌سر** یکی از روستاهای استان مازندران ایران، واقع در بخش مرکزی شهرستان بهشهر است.

## موقعیت جغرافیایی
آسیاب‌سر در ۱۵ کیلومتری جاده نکا به بهشهر قرار دارد و فاصله آن تا رستمکلا ۲ کیلومتر است.

## جمعیت
این روستا در دهستان کوهستان قرار دارد و بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۰، جمعیت آن ۱۵۳۷ نفر (در ۴۹۹ خانوار) بوده‌است. مردم آسیاب سر از قومیت طبری هستند. مردم آسیاب سر به زبان طبری (مازندرانی) سخن میگویند.

## منابع

رده:روستاهای شهرستان بهشهر
الکساندر ماهون

**الکساندر ماهون**  یکی از شخصیت‌های سریال فرار از زندان است. او در فصل دوم سریال مسئول تعقیب کردن زندانیان است.

## حضور

### فصل دوم
او در فصل دوم به عنوان کارآگاه برای دستگیری هشت فراری فاکس ریور انتخاب می‌شود در این هنگام افراد سازمان با او تماس می‌گیرند و تهدید می‌کنند اگر مایکل و لینکلن را نکشد ٬ خانواده‌اش می‌میرند. او در آخر این فصل به دلیل حمل مواد مخدر دستگیر و به زندان سونا می‌افتد.

### فصل سوم
در فصل سوم او به جرم حمل مواد مخدر، پاپوشی که مایکل اسکافیلد برای او ساخته‌است به زندان سونا می‌افتد و سر انجام به کمک مایکل از زندان می‌گریزد.

### فصل چهارم
در فصل چهارم به مایکل و دوستانش کمک ٬ و علیه سازمان فعالیت می‌کند. سازمان فرزند او را به قتل می‌رساند. او به مبارزه ادامه می‌دهد. در عملیات آزادسازی سارا تانکردی از زندان او به مایکل کمک می‌کند.در پایان این فصل ماهون رابطه جدیدی را با فیلیشا لنگ آغاز می‌کند.

## جستارهای وابسته
* فرار از زندان
* ویلیام فیچنر

رده:سوء رفتار پلیس در ادبیات داستانی
رده:شخصیت‌های تخیلی معرفی‌شده در ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:شخصیت‌های داستانی اهل دترویت
رده:شخصیت‌های داستانی اهل میشیگان
رده:شخصیت‌های سریال فرار از زندان
رده:فراریان از زندان تخیلی
رده:قاتلان خیالی
رده:مجریان عدالت سرخود تخیلی
رده:مأموران اف‌بی‌آی در داستان‌ها
رده:شخصیت‌های تلویزیونی معرفی‌شده در ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:شکنجه‌گران تخیلی
رده:پرسنل تخیلی ارتش ایالات متحده آمریکا
تله‌فیلم

**تِله‌فیلم**  یا **فیلم تلویزیونی**  به فیلمی گفته می‌شود که به‌طور اختصاصی برای شبکه‌های تلویزیونی ساخته می‌شود. تله فیلم واژه ترکیبی است که از تله (تلویزیون) و فیلم (فیلم سینمایی) می‌آید. آنچه در تله‌فیلم مهم است فرم، زبان و نحوه روایت فیلم تلویزیونی است نه نوع دوربین آن. تاریخچه تله فیلم در اروپا و آمریکا به سالهای میانی دهه ۱۹۸۰ بر می‌گردد. زمانی که شیوه تولید فیلم سینمایی و تلویزیونی تغییر کرد و استودیوهای بزرگِ فیلمسازی جای خود را به استودیوهای کوچک و گروه‌های مستقل دادند. گاهی فیلم‌های تلویزیونی بر اساس تئاترهای موفق ساخته می‌شود. همچنین فیلم‌های تلویزیونی معمولاً در شبکه‌های بزرگ به صورت زمان‌بندی شده پخش می‌شوند. کشور کانادا یکی از سردمداران تولید تله‌فیلم در دنیا می‌باشد.

## زمان
زمان مهم‌ترین عنصر در نمایش فیلم‌های تلویزیونی است. گاهی از فیلم‌های سریالی بلندمدت به عنوان زیربنای فیلم‌های سینمایی استفاده می‌شود.

## نمونه‌های قابل توجه
پربیننده‌ترین فیلم تلویزیونی تمام دوران، فیلم روز بعد () از شبکه ای‌بی‌سی بود که در ۲۰ نوامبر ۱۹۸۳ برای حدود ۱۰۰ میلیون تماشاگر نمایش داده شد. این فیلم آمریکا را پس از جنگ هسته‌ای با اتحاد جماهیر شوروی به تصویر می‌کشید و در زمان اکران، به دلیل ماهیت گرافیکی و موضوع، مورد بحث‌های بسیاری قرار گرفت.

## جستارهای وابسته
* تلویزیون
* سریال
* پویانمایی
* فیلم ویدئویی
* شبکه نمایش خانگی
* فیلم سه‌بعدی
* تله‌تئاتر

## منابع

* سیما فیلم
* روزنامه اعتماد
* خبرگزاری برنا
* تبیان
* خبرگزاری جمهوری اسلامی
* روزنامه ابرار
* خبر آنلاین

رده:اصطلاح‌شناسی تلویزیون
رده:فیلم‌ها بر پایه نوع
رده:فیلم‌های تلویزیونی
دارکوب آندامان

**دارکوب آندامان** (نام علمی: *Dryocopus hodgei*) گونه‌ای پرنده از خانوادهٔ دارکوبان است که بومی جزایر آندامانِ هند می‌باشد.

## زیستگاه و وضعیت بقا
دارکوب آندامان در جنگل‌های همیشه‌سبز و مرطوب گرمسیری و نیمه گرمسیری، فضاهای باز با پوشش پراکندهٔ درختان مرتفع و زمین‌های پست زندگی می‌کند.

باوجودی‌که جزایر آندامان دارای پوشش جنگلی انبوهی است اما، جمعیت کم و رو به کاهش این دارکوب، محدود بودن زیستگاه آن، افزایش جمعیت انسانی و تخریب محیط زیست پرنده به منظور استفاده از چوب درختان، ایجاد زمین‌های کشاورزی و چرای دام‌ها سبب شده تا بقای دارکوب آندامان مورد تهدید قرار گرفته و نام آن در فهرست گونه‌های نزدیک به تهدید شدن اتحادیه بین‌المللی حفاظت از محیط زیست (IUCN) جای گیرد.

## منابع

* 
* 

رده:پرندگان توصیف‌شده در ۱۸۶۰ (میلادی)
رده:پرندگان جزایر آندامان
رده:پرندگان هند
رده:دارکوب‌ها
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های آسیب‌پذیر
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های نزدیک تهدید
رده:آرایه‌های نام‌گذاری‌شده توسط ادوارد بلایث
رده:پرندگان بوم‌زاد هند
شادمهر (مه‌ولات)

**شادمِهر** شهری در بخش شادمهر شهرستان مه‌ولات استان خراسان رضوی ایران است. روستای شادمهر در سال ۱۳۸۷ به شهر ارتقا یافت. این شهر در دامنه‌های جنوبی رشته‌کوه کوهسرخ قرار دارد.پیچ اینستاگرامی شهر شادمهر

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۳٬۸۲۵ نفر (در ۱٬۱۵۱ خانوار) بوده‌است.

## منابع

* روزنامه ایران> شماره ۴۱۶۹ ۲۷/۱۲/۸۷> صفحه ۲۳ (ایران زمین)
* جایگاه و بلندا

رده:شهرستان مه‌ولات
رده:شهرهای استان خراسان رضوی
رده:شهرهای شهرستان مه‌ولات
تل هکوان

**تل هکوان** در دو کیلومتری شمال روستای علی آباد در دهستان فرمشکان قرار دارد. 

این ساختمان هخامنشی، شالوده‌ای از سنگ سفید را دارد و اندازه این شالوده و ساختمان حدود ۲۴×۱۰ متر می‌باشد و طرز قرار گرفتن آن از شمال غرب به سمت جنوب شرق می‌باشد. 

روی قطعه سنگ‌های سفید نقش برجسته سربازان جاویدان که لباس خوزی (لباس مردم شوش) و نیزه‌های بلند دارند. در این قسمت کشف شده که کنگره‌هایی بر بالای این قطعه‌ها مانند کنگره‌های تخت جمشید حجاری شده‌است.

اهالی بومی اظهار می دارند شواهد نشان می‌دهد که این سازه دوطبقه بوده و قسمت تحتانی آن همچنان مدفون می‌باشد  و همچنین به وسیله دستگاههای فلزیاب مشخص شده که اجسامی فلزی در زیر تخت سنگ‌ها قرار دارد که قابل دسترسی نمی باشد.

## کشف
در سال ۱۳۳۸ بنا به درخواست مالک روستای فرمشکان(جلال آرین) هیئتی به ریاست علی حاکمی رئیس موزه ایران باستان از طرف اداره کل باستان شناسی، گمانه زنی می‌کنند و در نتیجه ساختمانی از دوره هخامنشی کشف می‌شود که شالوده آن نظیر تخت جمشید می‌باشد. 

## منابع
* کتاب کوار زمرد فارس نوشته دکتر جمشید صداقت کیش

رده:استان فارس
رده:تل‌های تاریخی استان فارس
شعر طرح

**طرح **قالبی تقریباً نوین است و پیشینه طولانی ندارد؛ اینگونه به نظر می‌رسد که از ترجمه شعرهای هایکوی ژاپنی ایجاد شده‌است. تفاوت طرح و هایکو در این است که هایکو معمولاً یک عکس از زندگی را نشان می‌دهد و در اصل یک لحظه را به تصویر می‌کشد. هر چند طرح از لحاظ قد و اندازه، مثل هایکو است اما از لحاظ موضوع، لحظه‌ها را شاعرانه تر به تصویر کشیده و عمق بیشتری دارد، طوری که گاه از یک لحظه فراتر می‌رود. هایکو از ابتدا شعر کوتاه نبوده و خود مقدمه شعرهای بلند ژاپنی بوده‌است که «هاکا» نام داشته‌اند و در ادامه خود به قالبی مستقل تبدیل شده‌است. چیزی مانند اتفاقی که برای غزل افتاد در قبال قصیده.

۱- طرح قالبی است که حداکثر از ۲۰ واژه تشکیل شده‌است و هر چه تعداد این واژه‌ها کمتر باشد (البته هیچ الزامی نیست) بر زیبایی اثر افزوده می‌شود.

۲- شاعرانه و خیال‌انگیز است.

۳- مفهوم عمیق در آن نهفته‌است.

۴- به نکته و موضوع خاص و مشخصی اشاره کند.

__TOC__

## چند نمونه طرح

میلاد تهرانی:(2004)

می نویسم " د ی د ا ر !"

تو اگر بی من و دلتنگ منی

یک به یک،

فاصله‌ها را بردار!!!

احسان افشارمنش:

1.

من تو را حامله بودم

تو مرا

هر دو سزارین شدیم

ما کودکان نارسیم!

2.

حکایت ما…

حکایت آن گندم زاری ست

که سر بر شانه آسیابان گذاشت!

برای گفتن درد هایش!...

آرش باران پور:

تو حرفی داشتی؟

دل که حرفی ندارد

تو انگشت بر مرگ بگذار

دیوانگی اش با من.

قیصر امین‌پور:

و قاف حرف آخر عشق است

آنجا که نام کوچک من

آغاز می‌شود.

حسام الدین شیخی:

نگاه به گردِ بی هنگامِ عبورِ این کاروان نکن

روزی این راهِ خاک آلود

کِشتزارِ مزرعه داری عاشق بوده‌است.

علیرضا قزوه:

زمین می‌گردد

شب

آواره ای ست

که به منزل نمی‌رسد.

غلامرضا کافی:

پدرم شعر می‌خواند

من شعر می‌گویم

او باغهای فراوانی دارد

من داغ‌های فراوانی.

عبدالرحیم سعیدی راد:

از دعای گیاه

تا اجابت ماه

راهی نیست

دل را بیاورید.

محمد صالح صالحیان ۱/۱۴/۲۰۱۲ :

شوره زار بودم اگر می‌توانستند

سدها،

جلوی جریان ات را بگیرند.

محمدرضا شفیعی کدکنی:

آخرین برگ سفرنامه باران این است

که زمین، چرکین است.

سید فؤاد توحیدی:

هر دو از تار زدن نان می‌خوریم

من و عنکبوت همکاریم

## منابع
* کوتاه مثل آه

رده:شعر
فرخ نعمتی

**فرخ نعمتی** (زادهٔ ۱ آذر ۱۳۳۰) در تهران، بازیگر اصالتا اهل طالقان است.

نعمتی فارغ‌التحصیل رشته مدیریت اقتصادی است، در سال ۵۸ با نمایش لمون با در تئاتر کار خود را آغاز کرد و در سال ۶۲ با مجموعه تلویزیونی نوروزنامه وارد تلویزیون شد. در سال ۶۳ نیز با فیلم زائر خلف اولین بازی خود در سینما را تجربه کرد. او همسر سهیلا رضوی بازیگر سینما و تلویزیون است.

## فیلم‌شناسی
### سینما

* علفزار (۱۴۰۰، کاظم دانشی)
* دشت خاموش (١٣٩٨، احمد بهرامی)
* سینما شهرقصه (۱۳۹۸، کیوان علیمحمدی، علی اکبر حیدری) 
* پسرکشی (١٣٩٨، محمدهادی کریمی)
* سرو زیر آب (۱۳۹۶، محمدعلی باشه آهنگر)
* امپراطور جهنم (۱۳۹۵، پرویز شیخ طادی)
* در مسیر باران (۱۳۹۵، حامد کاتبی)
* گیلدا (۱۳۹۵، امید بنکدار، کیوان علیمحمدی)
* کمدی انسانی (۱۳۹۵، محمدهادی کریمی)
* یتیم‌خانه ایران (۱۳۹۴، ابوالقاسم طالبی)
* ذوب شدن پادشاه (۱۳۹۳، هوتن زنگنه پور)
* بشارت به یک شهروند هزاره سوم (۱۳۹۱، محمدهادی کریمی)
* اینجا شهر دیگری است (۱۳۹۰، احمدرضا گرشاسبی)
* چک (۱۳۹۰، کاظم راست گفتار)
* برف روی شیروانی داغ (۱۳۸۹، محمدهادی کریمی)
* پریناز (۱۳۸۹، بهرام بهرامیان)
* تردید (١٣٨٧، واروژ کریم‌مسیحی)
* آتش سبز (۱۳۸۶، محمدرضا اصلانی)
* خواب لیلا (۱۳۸۶، مهرداد میرفلاح)
* راه طی‌شده (۱۳۸۴، عباس رافعی)
* ماهی‌ها عاشق می‌شوند (۱۳۸۳، علی رفیعی)
* سیندرلا (۱۳۸۰، بیژن بیرنگ، مسعود رسام)
* صنم (۱۳۷۸، رفیع پیتز)
* تابلویی برای عشق (۱۳۷۶، حسینعلی لیالستانی)
* هتل کارتن (۱۳۷۵، سیروس الوند)
* جمیل (۱۳۶۶، احمد بخشی)
* محموله (۱۳۶۶، سیروس الوند)
* تشکیلات (۱۳۶۵، منوچهر مصيری)
* سراب (۱۳۶۵، سعید اسدی، حمید تمجیدی)
* زائر خلف (۱۳۶۳، یدالله نوعصری)

### تلویزیون

### شبکهٔ نمایش خانگی

### تئاتر
* انگار در چشمهای تو اسب می‌دود (۱۳۹۴)
* دژاوو (۱۳۹۴)
* دو مرد در یک اتاق (۱۳۹۲)
* ادیپوس (۱۳۹۲)

### '''صدا پیشگی'''

* انیمیشن سینمایی «آخرین داستان» (۱۳۹۸)

## پانویس

## منابع
* 
* 

رده:زادگان ۱۳۳۰
رده:افراد زنده
رده:اهالی تهران
رده:بازیگران مرد فیلم اهل ایران
رده:بازیگران تئاتر مرد اهل ایران
رده:بازیگران مرد تلویزیونی اهل ایران
طاعون (ابهام‌زدایی)

منظور از **طاعون** ممکن است یکی از این موارد باشد:

* طاعون: نام بیماری‌ای است .
* طاعون (کتاب) : نام رمانی اثر آلبر کامو است .
دارکوب حبشی

**دارکوب حبشی ** (نام علمی: *Dendropicos abyssinicus*) گونه‌ای پرنده از خانوادهٔ دارکوبان است که بومی اریتره و اتیوپی می‌باشد.

## منابع

* 

رده:پرندگان آفریقای سیاه
رده:پرندگان اتیوپی
رده:پرندگان توصیف‌شده در ۱۸۱۴ (میلادی)
رده:پرندگان شاخ آفریقا
رده:پرندگان شرق آفریقا
رده:دارکوب‌ها
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
هادی خانشقاقی

سرلشکر **هادی خانشقاقی (حصن‌الدوله)**، فرزند میرزا مهدی خان شقاقی (ممتحن الدوله) است که در سال ۱۲۶۸ ش زاده شد. تحصیلات ابتدایی خود را در مدرسه‌ٔ رشدیه و دارالفنون تمام کرد و سپس در تفلیس و سن‌پترزبورگ در رشته‌ٔ سوارنظام ادامه‌ٔ تحصیل داد و سرانجام به دانشکده‌ٔ معروف سن‌سیر پاریس وارد شد و در سال ۱۲۹۱ ش دوره‌ٔ مدرسه را به اتمام رسانید و مجدداً در دانشکده‌ٔ سمور ادامهٔ تحصیل داده و با امتیاز کامل از آن دانشکده هم فارغ‌التحصیل شد. در اوایل جنگ بین‌الملی او وارد ایران گردید و در قزاقخانه با درجه‌ٔ نایب اولی (ستوان یکمی) استخدام و به تعلیم فن سواری پرداخت و تدریجاً مراحل نظامی را طی کرد و در سال ۱۳۰۱ به درجه‌ٔ سرهنگی نائل آمد و سه سال بعد سرتیپ شد و در سال ۱۳۱۶ درجه‌ٔ سرلشکری گرفت. 

مشاغل عمدهٔ وی عبارت بودند از عضویت شورای عالی قشون، معاونت ارکان حرب کل قشون (ستاد ارتش)، ریاست بازرسی سوارنظام، فرمانده لشکر و بالاخره فرماندهی دانشکدهٔ افسری و مدتی نیز وابسته‌ٔ نظامی ایران در شوروی بود. بعد از شهریور ۱۳۲۰ فرمانده لشکر اصفهان شد و آخرین سمت نظامی‌اش ژنرال آجودان و ریاست دفتر نظامی شاه بود. سرلشکر هادی شقاقی که قبلأ حصن‌الدوله لقب داشت، از افسران تحصیل‌کرده و مطلع ارتش محسوب می‌شد. به دو زبان روسی و فرانسه تسلط کامل داشت و در فن سواری و تربیت اسب نیز کم‌نظیر بود. در سال ۱۳۳۸ در سن ۷۰ سالگی درگذشت و در مقبره‌ٔ خانوادگی در صفائیهٔ شهر ری مدفون گردید.

وی در جوانی با خانواده‌ٔ خواجه‌نوری وصلت کرد و دختر ابوتراب خواجه‌نوری نظم‌الدوله را به زنی گرفت. همسر وی شوکت‌الملوک خواجه نوری (شقاقی) از نقاشان معروف بود که زیر نظر کمال‌الملک هنر نقاشی را آموخته بود. فرزند سرلشکر خانشقاقی، هوشنگ خانشقاقی نیز سازندهٔ اولین ساختمان بلندمرتبهٔ ایران می‌باشد.

## منابع
شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران، چاپ اول، تهران: نشر گفتار با همکاری نشر علم، ۱۳۸۰، جلد دوم.

* تصویری از سرلشکر شقاقی به همراه همسر نقاشش فیس‌بوک استاد حسین بهزاد مینیاتوریست
رده:درگذشتگان ۱۳۳۸
رده:زادگان ۱۲۶۸
خانشقاقی
دارکوب پشت‌سبز

بندانگشتی|دارکوب پشت سبز
**دارکوب پشت سبز** (نام علمی: *Campethera cailliautii*) گونه‌ای دارکوب آفریقایی است که در آنگولا، اتیوپی، اوگاندا، بروندی، تانزانیا، توگو، جمهوری آفریقای مرکزی، جمهوری کنگو، جمهوری دموکراتیک کنگو، رواندا، زامبیا، زیمبابوه، سودان، سومالی، غنا، کامرون، کنیا، گابن، گینه استوایی، مالاوی، موزامبیک و نیجریه یافت می‌شود.

## منابع

* 

رده:پرندگان توصیف‌شده در ۱۸۴۹ (میلادی)
رده:پرندگان شرق آفریقا
رده:پرندگان مرکز آفریقا
رده:دارکوب‌ها
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
فعل پیشوندی مرکب

در زبان فارسی اگر فعل‌های پیشوندی با کلمه‌ای ترکیب شوند و معنی واحدی را بیان کنند فعل پیشوندی مرکب ساخته می‌شود. معنی مزبور نسبت به معنی لغوی کلمه‌های سازنده غالباً مجازی‌ست. مصدرهای این افعال، مصدر پیشوندی مرکب نام دارد.

مانند: دَم درکشید (=خاموش شد، سکوت کرد)، سر درآورد (=فهمید)، تن درداد (=تسلیم شد)، سر باززد (=خودداری کرد)، و غیره.

فعل از لحاظ ساختار در زبان فارسی دارای چهار ساختمان فعلی است:
# فعل ساده
# فعل پیشوندی
# فعل مرکب
# فعل پیشوندی مرکب

## منابع
* *دستور زبان فارسی ۱*، دکتر حسن انوری، دکتر حسن احمدی گیوی، تهران: انتشارات فاطمی، ۱۳۷۵

رده:دستور زبان
رده:فعل‌ها
آلکسی ترز پتی

**الکسی ترز پتی**  (زاده ۲ اکتبر ۱۷۹۱ در فرانسه - درگذشته ۲۱ ژوئن ۱۸۲۰) فیزیکدان فرانسوی

## زندگینامه
در ۲ اکتبر ۱۷۹۱ در فرانسه به دنیا آمد. او در مدرسه دانش آموز برجسته‌ای بود و در مدرسه‌ای خصوص در پاریس که استید پلی تکنیک در آن تدریس می‌کردند درس خواند. در امتحان ورودی پلی تکنیک نفر اول شد و به عنوان استاد فیزیک در پلی تکنیک کارهای مهمی در زمینهٔ حرارت انجام داد. او را به عنوان کمک مدرس در هیات علمی پذیرفتند. او در بین شاگردانش بسیار محبوب بود. شهرت ویژهٔ او به دلیل همکاری با دوست نزدیکش پیردولون و ارائه قانون معروف خود به عنوان قانون دولون و پتی بود. او برادر زن فرانسوا آراگو بود و با همکاری آراگو آزمایش‌هایی دربارهٔ شکست نور در گازها انجام داد. او به عضویت انجمن فیلورماتیک درآمد اما هرگز به عضویت فرهنگستان علوم که رویای دیرینه اش بود پذیرفته نشد. در سن ۲۹ سالگی در اثر بیماری سل درگذشت.

## منابع

* 
* 

رده:اهالی وزول
رده:ترمودینامیک‌دانان
رده:دانش‌آموختگان مدرسه عالی پلی‌تکنیک
رده:درگذشتگان ۱۸۲۰ (میلادی)
رده:زادگان ۱۷۹۱ (میلادی)
رده:فیزیک‌دانان اهل فرانسه