پونتیوس پیلاطس

**پونتیوس پیلاطُس** (; ) پنجمین فرماندار استان رومی یهودیه بود که در دوران امپراتور تیبریوس، از سال ۲۶/۲۷ تا ۳۶/۳۷ میلادی خدمت کرد. او بیشتر به عنوان مقام رسمی‌ای شناخته می‌شود که بر محاکمه عیسی نظارت داشت و در نهایت دستور به مصلوب شدن او داد. اهمیت پیلاطُس در مسیحیت با جایگاه برجسته‌اش در هر دو اعتقادنامه رسولان و اعتقادنامه نیقیه نشان داده می‌شود. از آنجا که اناجیل پیلاطُس را بی‌میل به اجرای حکم اعدام عیسی به تصویر می‌کشند، کلیسای ارتدکس توحیدی اتیوپی باور دارد که پیلاطُس مسیحی شد و او را هم به‌عنوان شهید و هم قدیس تکریم می‌کند؛ باوری که در گذشته کلیسای قبطی نیز آن را داشته است.

پیلاطُس شناخته‌شده‌ترین فردی است که منصب فرمانداری روم را بر عهده داشته، هرچند منابع اندکی از دوران حکومت او باقی مانده است. تقریباً هیچ چیز از زندگی او پیش از فرمانداری یا شرایط انتصابش معلوم نیست. شواهد موجود شامل سکه‌هایی است که او ضرب کرده و سنگ‌نوشته سنگ پیلاطُس. منابع کهنی مانند یوسف، فیلون و انجیل لوقا چندین مورد از درگیری‌های پیلاطُس با جمعیت یهود را ثبت کرده‌اند که اغلب به بی‌توجهی او به آداب مذهبی یهودیان اشاره دارند. اناجیل مسیحی، همچنین یوسف و تاسیتوس، مصلوب شدن عیسی را به دستور پیلاطُس نسبت می‌دهند.

یوسف گزارش می‌دهد که پیلاطُس پس از سرکوب خشونت‌آمیز یک شورش سامری در کوه گریزیم برکنار شد. لگاتوس سوریه او را به رم فراخواند تا در برابر امپراتور تیبریوس پاسخ‌گو باشد، اما تیبریوس پیش از رسیدن پیلاطُس درگذشت و سرنوشت او پس از آن نامعلوم ماند. برخی منابع اولیه، از جمله کلسوس و اوریجن، می‌گویند که او بازنشسته شد. تاریخ‌نگاران مدرن در ارزیابی حکومت او اختلاف نظر دارند؛ برخی او را بی‌رحم و نالایق می‌دانند، در حالی که دیگران به مدت‌زمان نسبتاً طولانی خدمتش به‌عنوان نشانه‌ای از شایستگی متوسط او اشاره می‌کنند. نظریه‌ای که پیش‌تر محبوب بود و اقدامات پیلاطُس را ناشی از یهودستیزی می‌دانست، اکنون تا حد زیادی رد شده است.

در دوران باستان پسین و قرون وسطی، پیلاطُس به چهره‌ای برجسته در متون غیرواقعی مسیحی، معروف به چرخه پیلاطُس، تبدیل شد. در سنت‌های شرقی، او و همسرش اغلب به‌عنوان مسیحی و حتی قدیس به تصویر کشیده می‌شدند، در حالی که متون غربی او را منفی نشان می‌دادند، مرگش را با خودکشی پیوند می‌زدند و محل دفنش را با مکان‌های نحس مرتبط می‌کردند. پیلاطُس در آثار هنری به‌طور گسترده حضور داشته، به‌ویژه در تصویرگری محاکمه عیسی. در نمایش‌های مصائب قرون وسطی، شخصیت او گاه قاضی مردد و گاه شرور کامل ترسیم می‌شد. او در ادبیات و سینمای مدرن نیز حضور پررنگی داشته است، به‌ویژه در آثار آناتول فرانس، میخائیل بولگاکف و چنگیز آیتماتوف، و پس از جنگ جهانی دوم توجه ادبی بیشتری به او معطوف شده است.

## منابع زندگی
منابع مربوط به پونتیوس پیلاطس محدودند، هرچند پژوهشگران امروزی دربارهٔ او بیش از دیگر فرمانداران رومی یهودیه اطلاعات دارند. مهم‌ترین منابع شامل سفارت به کایوس (۴۱ میلادی) نوشتهٔ فیلو اسکندرانی، نویسندهٔ یهودی معاصر پیلاطس، همچنین دو اثر مورخ یهودی یوسفوس یعنی جنگ یهود (۷۴ میلادی) و تاریخ باستانی یهود (۹۴ میلاری)، و چهار انجیل رسمی مسیحی — مرقس (میان ۶۶ تا ۷۰ میلادی)، لوقا (میان ۸۵ تا ۹۰ میلادی)، متی (میان ۸۵ تا ۹۰ میلادی)، و یوحنا (میان ۹۰ تا ۱۱۰ میلادی) — که همگی نویسندگان ناشناس دارند. نام او همچنین در اعمال رسولان (میان ۸۵ تا ۹۰ میلادی) و در رسالهٔ اول به تیموتائوس (نوشته‌شده در نیمهٔ دوم سدهٔ نخست) آمده است. ایگناتیوس انطاکیه نیز او را در نامه‌های خود به ترالیان، مغنسیان و سمیرنائیان یاد می‌کند (نوشته‌شده میان ۱۰۵ تا ۱۱۰ میلادی). همچنین در سالنامهٔ تاسیتوس، مورخ رومی اوایل سدهٔ دوم، اشاره‌ای کوتاه وجود دارد که می‌گوید پیلاطس عیسی را اعدام کرد. دو فصل دیگر از سالنامه‌ها که شاید در آن‌ها نام پیلاطس آمده بود، از میان رفته‌اند.

منابع مکتوب اطلاعات اندکی عرضه می‌کنند و هر کدام تعصبات خاص خود را دارند. به‌ویژه اناجیل، چشم‌اندازی الهیاتی ارائه می‌دهند نه تاریخی، و بیشتر شبیه زندگی‌نامه‌های ستایش‌آمیز در دنیای باستان‌اند تا پژوهش‌های بی‌طرف یا زندگی‌نامه‌های علمی مدرن.‌ گذشته از این متون، چند سکهٔ تاریخ‌دار در دوران تیبریوس که در زمان فرمانداری پیلاطس ضرب شده‌اند باقی مانده‌اند، و نیز یک کتیبهٔ کوتاه و ناقص که نام پیلاطس را ذکر می‌کند و به سنگ پیلاطس مشهور است — یگانه کتیبهٔ باقی‌مانده دربارهٔ فرماندار رومی یهودیه که پیش از جنگ‌های یهود و روم نوشته شده است.

## زندگی

### نام و سال‌های ابتدایی
منابع هیچ اشاره‌ای به زندگی پیلاطس پیش از آن‌که فرماندار یهودیه شود، نمی‌کنند. نام کوچک او ناشناخته است؛ لقب او، «پیلاتوس» ممکن است به معنای «ماهر در استفاده از نیزهٔ جنگی» باشد، اما همچنین می‌تواند به کلاه «پیلیئوس» یا «کلاه فریگی» اشاره داشته باشد، که احتمال می‌دهد یکی از نیاکان او یک بردهٔ آزادشده بوده باشد. اگر معنای لقب «ماهر در نیزه» باشد، ممکن است خود پیلاطس این لقب را در خدمت نظامی در ارتش روم به‌دست آورده باشد؛ همچنین احتمال دارد پدر او این لقب را از طریق مهارت نظامی کسب کرده باشد.‌ در اناجیل مرقس و یوحنا، از پیلاطس تنها با همین لقب یاد می‌شود؛ ماری‌ ژوزف اولیویه این را نشانه‌ای می‌داند بر این‌که مردم در گفتار روزمره او را با همین نام خطاب می‌کرده‌اند. نام «پونتیوس» نشان می‌دهد که یکی از نیاکان او اهل «سامنیوم» در مرکز یا جنوب ایتالیا بوده است و ممکن است او به خانوادهٔ «گاویوس پونتیوس» و «پونتیوس تلسینوس» تعلق داشته باشد؛ دو رهبر قوم سامنایت‌ها در قرن سوم و اول پیش از میلاد، پیش از ادغام کامل آنان در جمهوری روم.

همچون همهٔ فرمانداران یهودیه (جز یک نفر) پیلاطس از طبقهٔ اشرافی سوارکاران بود، طبقه‌ای میانی در اشرافیت روم. یکی از اعضای شناخته‌شدهٔ خاندان «پونتیی»، یعنی «پونتیوس آکوئیلا» (یکی از قاتلان ژولیوس سزار)، از مقام «تریبیون عوام» بود؛ این نشان می‌دهد که خاندان او در اصل از طبقهٔ عوام بوده و بعدها به طبقهٔ اشرافی سوارکاران ارتقا یافته است. پیلاطس احتمالاً تحصیل‌کرده، نسبتاً ثروتمند و از نظر سیاسی و اجتماعی دارای ارتباطات بود. احتمالاً ازدواج کرده بود، اما تنها اشارهٔ موجود به همسر او — که در آن وی به شوهرش هشدار می‌دهد پس از خوابی هولناک با عیسی کاری نداشته باشد (متی ۲۷:۱۹) — غالباً افسانه‌انگارانه دانسته می‌شود. بر اساس نظام اداری و سلسله‌مراتب خدمات دولتی رومی که آگوستوس برای مقامات طبقهٔ سوارکار تعیین کرده بود، پیلاطس باید پیش از فرمانداری یهودیه یک منصب فرماندهی نظامی را گذرانده باشد. الکساندر دیمانت حدس می‌زند که این خدمت ممکن است در یکی از لژیون‌های مستقر در راین یا دانوب بوده باشد. با وجود احتمال بالای خدمت نظامی، نمی‌توان با قطعیت دربارهٔ آن نظر داد.

### فرماندار یهودیه

پیلاطس پنجمین فرماندار استان رومی یهودیه در دوران حکومت امپراتور تیبریوس بود. منصب فرمانداری یهودیه مقامی با اعتبار نسبتاً پایین به شمار می‌رفت و هیچ اطلاعی در این‌باره وجود ندارد که پیلاطس چگونه این منصب را به‌دست آورد. یوسفوس گزارش می‌دهد که پیلاطس ده سال حکومت کرد و این دوره معمولاً از سال ۲۶ تا ۳۶ یا ۳۷ میلادی تاریخ‌گذاری می‌شود؛ به همین سبب او یکی از دو فرماندار دارای طولانی‌ترین دورهٔ خدمت در این استان محسوب می‌شود. از آن‌جا که تیبریوس در سال ۲۶ میلادی خود را به جزیرهٔ کاپری بازنشسته کرده بود، برخی پژوهشگران مانند ا. اشتاوفر استدلال کرده‌اند که شاید پیلاطس در واقع توسط «فرماندهٔ گارد محافظ امپراتور» یعنی سیجانوس — که در سال ۳۱ ميلادی به‌اتهام خیانت اعدام شد — منصوب شده باشد. با این حال، پژوهشگران دیگر تردیدهای جدی دربارهٔ وجود هرگونه ارتباط میان پیلاطس و سیجانوس مطرح کرده‌اند. دانیل آر. شوارتس و کنت لونکویست هر دو بر این نظرند که تاریخ‌گذاری سنتی آغاز فرمانداری پیلاطس بر پایهٔ خطایی در گزارش یوسفوس است؛ شوارتس استدلال می‌کند که او در سال ۱۹ میلادی منصوب شده، و لونکویست تاریخ ۱۷ یا ۱۸ میلادی را پیشنهاد می‌کند. با این‌حال این تاریخ‌های پیشنهادی به‌طور گسترده در میان پژوهشگران پذیرفته نشده‌اند.

عنوان «پرفکت» نشان می‌دهد که وظایف او اساساً ماهیتی نظامی داشته است؛ اما سربازان او بیشتر برای نقش پلیسی در نظر گرفته شده بودند تا یک نیروی نظامی کامل، و مسئولیت‌های پیلاطس فراتر از امور صرفاً نظامی بود. به‌عنوان فرماندار رومی، او ریاست کل نظام قضایی را بر عهده داشت. پیلاطس اختیار اجرای کیفر مرگ را داشت و مسئول گردآوری خراج‌ها و مالیات‌ها، و همچنین هزینه‌کرد منابع مالی، از جمله ضرب سکه، بود. از آنجا که رومیان درجه‌ای از خودگردانی محلی را مجاز می‌دانستند، پیلاطس بخشی محدود از قدرت مدنی و مذهبی را با «سنهدرین» یهودی مشترک بود.

پیلاطس تابع فرماندهٔ سوریه بود؛ با این حال، در شش سال نخست دوران مسئولیت او، لوسیوس آئلیوس لامیا، فرماندهٔ سوریه در منطقه حضور نداشت؛ مسئله‌ای که به باور هلن باند می‌توانست برای پیلاطس مشکلاتی ایجاد کند. به نظر می‌رسد او در این مدت در ادارهٔ یهودیه آزادی عمل کامل داشته است، و دخالت فرماندهٔ سوریه تنها در پایان دورهٔ حکمرانی‌اش و پس از انتصاب لوسیوس ویتلیوس به این سمت در سال ۳۵ رخ داد. مانند دیگر فرمانداران رومی یهودیه، پیلاطس محل سکونت اصلی خود را در قیساریه دریایی قرار داده بود و عمدتاً تنها برای برگزاری اعیاد بزرگ به اورشلیم می‌رفت تا نظم را برقرار نگه دارد. او همچنین احتمالاً در سراسر استان سفر می‌کرد تا به شکایات و دعاوی رسیدگی کند و عدالت را اجرا نماید.

به‌عنوان فرماندار، پیلاطس حق داشت که «کاهن اعظم» یهود را منصوب کند و همچنین به‌طور رسمی کنترل جامه‌های مقدس کاهن اعظم را که در دژ آنتونیا نگهداری می‌شد، در اختیار داشت. برخلاف پیشینیانش، والریوس گراتوس، پیلاطس در تمام مدت زمامداری خود همان کاهن اعظم، یعنی یوسف بن قیافا را در مقامش نگه داشت. قیافا پس از برکناری پیلاطس از فرمانداری، برکنار شد. این امر نشان می‌دهد که قیافا و کاهنان وابسته به فرقهٔ صدوقیان متحدانی قابل اعتماد برای پیلاطس بودند. افزون بر این، مایر استدلال می‌کند که پیلاطس نمی‌توانست بدون همکاری کاهنان، همان‌گونه که یوسفوس گزارش کرده است، از خزانهٔ معبد برای ساخت یک آب‌گذر رومی استفاده کند. به همین شکل، هلن باند استدلال می‌کند که در روایت‌ها، پیلاطس در اعدام عیسی نزدیکانه با مقامات یهودی همکاری کرده است. ژان‌پی‌یر لمونون استدلال می‌کند که همکاری رسمی با پیلاطس تنها به صدوقیان محدود بود، و اشاره می‌کند که فریسیان در روایت‌های انجیل دربارهٔ دستگیری و محاکمهٔ عیسی حضور ندارند.

دانیل شوارتز این نکته را در انجیل لوقا ۲۳:۱۲ مبنی بر اینکه پیلاطس رابطه‌ی دشواری با هیرودیس آنتیپاس، پادشاه یهودی جلیل، داشته است، به عنوان یک نکته‌ی تاریخی بالقوه در نظر می‌گیرد. او همچنین اطلاعات مربوط به اینکه رابطهٔ آنان پس از اعدام عیسی بهبود یافت را تاریخی تلقی می‌کند. بر اساس انجیل یوحنا ۱۹:۱۲ ممکن است پیلاطس عنوان «دوست قیصر» را داشته بوده باشد؛ عنوانی که پادشاهان یهود، هیرود آگریپا یکم و هیرود آگریپا دوم و همچنین مشاوران نزدیک امپراتور نیز دارا بودند. با این‌حال، دانیل شوارتس و الکساندر دمندت این احتمال را چندان قابل قبول نمی‌دانند.

### حوادث مربوط به یهودیان
آشفتگی‌های مختلفی در دوران حکومت پیلاطس در منابع ثبت شده است. در برخی موارد، روشن نیست که آیا این گزارش‌ها ممکن است به یک واقعهٔ واحد اشاره داشته باشند یا خیر. همچنین ترتیب زمانی رویدادهای دوران حکومت پیلاطس را به‌سختی می‌توان مشخص کرد. جون تیلور استدلال می‌کند که پیلاطس سیاستی در جهت ترویج «فرقهٔ امپراتوری روم» داشته است؛ سیاستی که ممکن است بخشی از اصطکاک میان او و رعایای یهودی‌اش را ایجاد کرده باشد. شوارتس پیشنهاد می‌کند که تمامی دوران زمامداری پیلاطس با «تنشی زیربنایی و مداوم میان فرماندار و فرمان‌بران» مشخص می‌شود؛ تنشی که گاهی در قالب رخدادهایی کوتاه بروز می‌کرد.

بر اساس گزارش یوسفیوس در جنگ یهود (۲.۹.۲) و آثار باستانی یهودیان (۱۸.۳.۱)، پیلاطس با آوردن نشان‌های امپراتوری که تصویر سزار بر آن‌ها بود به اورشلیم، یهودیان را خشمگین کرد. این ماجرا باعث شد گروه بزرگی از یهودیان به مدت پنج روز خانهٔ پیلاطس در قیساریه دریایی را محاصره کنند. سپس پیلاطس آن‌ها را به یک «سالن سرپوشیده» فراخواند، جایی که سربازان رومی شمشیرهای خود را کشیدند. اما یهودیان چنان بی‌پروا از مرگ بودند که پیلاطس عقب‌نشینی کرد و نشان‌ها را برداشت. باند استدلال می‌کند که ادعای یوسفیوس مبنی بر این‌که پیلاطس نشان‌ها را «شبانه» وارد شهر کرد نشان می‌دهد که او می‌دانست تصاویر امپراتور برای یهودیان توهین‌آمیز خواهد بود. او این حادثه را مربوط به اوایل دوران فرمانداری پیلاطس می‌داند. دانیل شوارتز و الکساندر دم‌اندت هر دو پیشنهاد می‌کنند که این ماجرا در واقع همان حادثهٔ «سپرها» در سفارت به گایوس نوشتهٔ فیلون است؛ این یکسان‌سازی نخستین‌بار توسط تاریخ‌نگار کلیسایی، یوسبیوس قیصریه، مطرح شد. با این حال، لمونون با این یکسان‌سازی مخالف است.

طبق گزارش فیلون در «سفارت به گایوس» (بند ۳۸)، پیلاطس با آوردن سپرهای زرین به اورشلیم و نصب آن‌ها در کاخ هیرودیس، بر خلاف شریعت یهود عمل کرد. پسران هیرودیس بزرگ از او خواستند که سپرها را بردارد، اما پیلاطس امتناع ورزید. سپس پسران هیرودیس تهدید کردند که شکایتی رسمی نزد امپراتور ببرند؛ اقدامی که پیلاطس از آن بیم داشت، زیرا می‌توانست تخطی‌ها و جرایمی را که او در دوران فرمانداری مرتکب شده بود آشکار کند. پیلاطس از ارسال شکایت جلوگیری نکرد. تیبریوس پس از دریافت شکایت، با خشم پیلاطس را توبیخ کرد و دستور داد سپرها برداشته شوند. هلن باند، دانیل شوارتز و وارن کارتر استدلال می‌کنند که تصویر فیلون از پیلاطس تا حد زیادی کلیشه‌ای و بلاغی است: او پیلاطس را با واژگانی توصیف می‌کند که برای دیگر دشمنان شریعت یهود نیز به کار می‌برد، در حالی که تیبریوس را منصف و حامی شریعت جلوه می‌دهد. اینکه چرا سپرها مخالف شریعت یهود محسوب می‌شدند روشن نیست؛ احتمالاً روی آن‌ها کتیبه‌ای وجود داشته که تیبریوس را «فرزند آگوستوس الاهی» می‌خواند. باند این واقعه را مربوط به سال ۳۱ می‌داند، مدتی پس از مرگ سیجانوس در ۱۷ اکتبر.

در حادثه‌ای دیگر که هم در «جنگ‌های یهودیان» (۲.۹.۴) و هم در «آثار باستانی یهودیان» (۱۸.۳.۲) ثبت شده است، یوسفوس گزارش می‌دهد که پیلاطس با استفاده از خزانهٔ معبد برای ساخت یک آبراههٔ جدید به اورشلیم، یهودیان را برنجاند. هنگامی که جمعیتی در زمان بازدید پیلاطس از اورشلیم شکل گرفت، او به سربازانش دستور داد تا مردم را با چماق بزنند؛ بسیاری از ضربات یا لگدهای اسب جان باختند و جمعیت پراکنده شد. تاریخ دقیق این واقعه نامعلوم است، اما باند استدلال می‌کند که باید بین سال‌های ۲۶ تا ۳۰ یا ۳۳ رخ داده باشد، بر اساس ترتیب زمانی یوسفوس.

انجیل لوقا ۱۳:۱ به طور گذرا به «اهالی جلیل» اشاره می‌کند که «در آن وقت بعضی آمده، او را از جلیلیانی خبر دادند که پیلاطس خون ایشان را با قربانی‌های ایشان آمیخته بود». این ارجاع به‌طورهای مختلف تفسیر شده است: یا به یکی از حوادث ثبت‌شده توسط یوسفوس اشاره دارد، یا به حادثه‌ای کاملاً ناشناخته. باند استدلال می‌کند که تعداد جلیله‌ای‌های کشته شده احتمالاً چندان زیاد نبوده است. به نظر او، اشاره به «قربانیان» احتمالاً نشان می‌دهد که این حادثه در عید پسح و در تاریخی نامعلوم رخ داده است. او می‌گوید: «امکان دارد و حتی بسیار محتمل است که فرمانداری پیلاطس شامل بسیاری از این نوع شورش‌های کوتاه‌مدت بوده باشد که ما هیچ اطلاعی از آن‌ها نداریم. شورشی که باراباس در آن گرفتار شد، اگر تاریخی باشد، می‌تواند نمونهٔ دیگری باشد».

### محاکمه و اعدام عیسی

در عید پسح که احتمالاً در سال‌های ۳۰ یا ۳۳ رخ داد، پونتیوس پیلاطس عیسی ناصری را در اورشلیم به مرگ بر صلیب محکوم کرد. منابع اصلی دربارهٔ مصلوب شدن، چهار انجیل رسمی مسیحی هستند که روایت‌های آن‌ها متفاوت است. هلن باند استدلال می‌کند که:

نقش پیلاطس در محکوم کردن عیسی به مرگ همچنین توسط تاریخ‌نگار رومی تاسیتوس تأیید شده است که هنگام توضیح آزار مسیحیان توسط نرون می‌گوید: «کریستوس (مسیح)، بنیان‌گذار این نام، در زمان حکومت تیبریوس، به حکم فرماندار پونتیوس پیلاطس مجازات مرگ را تحمل کرده است، و این خرافهٔ زیان‌بار برای مدتی مهار شد...» (سالنامه ۱۵.۴۴). یوسفوس نیز اجرای حکم عیسی توسط پیلاطس را به درخواست یهودیان برجسته ذکر کرده است (آثار باستانی یهودیان ۱۸.۳.۳)؛ اگرچه متن ممکن است توسط یک مسیحی تحریف شده باشد، اما ارجاع به اعدام به طور کلی معتبر در نظر گرفته می‌شود. الکساندر دمندت دربارهٔ کمیابی اشاره‌های غیرکتابی به مصلوب شدن استدلال می‌کند که احتمالاً اعدام عیسی توسط رومیان به عنوان رویدادی مهم تلقی نمی‌شد، زیرا افراد زیادی در آن زمان مصلوب می‌شدند و فراموش شدند. در نامه‌های اگناتیوس به ترالیان (۹.۱) و سمیرنایان (۱.۲)، نویسنده پیگرد عیسی را در دوران فرمانداری پیلاطس ذکر می‌کند. ایگناتیوس همچنین تولد، رنج و رستاخیز عیسی را در دوران فرمانداری پیلاطس در نامهٔ خود به مگنیسیان (۱۱.۱) تاریخ‌گذاری می‌کند. او تمامی این رویدادها را در نامه‌های خود به عنوان حقایق تاریخی تأکید می‌کند.

باند استدلال می‌کند که دستگیری عیسی با آگاهی قبلی و مشارکت پیلاطس انجام شد، زیرا در گزارش انجیل یوحنا ۱۸:۳ یک گروه پنج‌صد نفره از سربازان رومی در میان کسانی حضور دارند که برای دستگیری عیسی می‌آیند. دمندت این فرض را که پیلاطس درگیر بوده باشد رد می‌کند. بر اساس شهادت یک‌دست انجیل‌ها، معمولاً چنین فرض می‌شود که جرم عیسی که او را به‌خاطر آن نزد پیلاطس آوردند و اعدام شد، «فتنه‌انگیزی» بود، مبتنی بر ادعای او مبنی بر اینکه «پادشاه یهودیان» است. پیلاطس ممکن است عیسی را بر اساس «دادگاه خارج از روال عادی» محکوم کرده باشد، که نوعی محاکمه برای صدور حکم اعدام بود و در استان‌های روم برای شهروندان غیررومی به‌کار می‌رفت و به فرماندار اجازه می‌داد در مدیریت پرونده انعطاف بیشتری داشته باشد. چهار انجیل همچنین ذکر می‌کنند که پیلاطس رسم داشت به احترام جشن فصح یک زندانی را آزاد کند؛ این رسم در هیچ منبع دیگری تأیید نشده است. تاریخ‌پژوهان دربارهٔ اینکه این رسم عنصر خیالی روایت انجیل‌هاست، یا بازتابی از واقعیت تاریخی، یا ممکن است یک مورد بخشودگی در همان سال مصلوب شدن عیسی باشد، اختلاف نظر دارند.
تصویر پیلاطس در اناجیل به طور گسترده‌ای فرض می‌شود که به شدت با آنچه در یوسفوس و فیلو آمده تفاوت دارد، زیرا پیلاطس به عنوان کسی که نسبت به اعدام عیسی تردید دارد و تحت فشار جمعیت و مقامات یهودی قرار دارد، نشان داده می‌شود. جان پی. میر اشاره می‌کند که در یوسفوس، برعکس، «تنها پیلاطس [...] گفته می‌شود که عیسی را به صلیب محکوم کرده است.» برخی از پژوهشگران معتقدند که روایت‌های اناجیل کاملاً غیرقابل اعتماد هستند؛ اس. جی. اف. براندون استدلال کرد که در واقع، به جای تردید در محکوم کردن عیسی، پیلاطس او را بدون درنگ به عنوان یک شورشی اعدام کرده است. پل وینتر تفاوت بین پیلاطس در منابع دیگر و پیلاطس در اناجیل را با این استدلال توضیح داد که مسیحیان به تدریج مشتاق شدند تا پیلاطس پونتیوس را شاهد بی‌گناهی عیسی نشان دهند، همان‌طور که آزار مسیحیان توسط مقامات رومی افزایش یافت. بارت ارمن استدلال می‌کند که انجیل مرقس، که قدیمی‌ترین انجیل است، نشان می‌دهد که یهودیان و پیلاطس در مورد اعدام عیسی توافق داشتند (مرقس ۱۵:۱۵)، در حالی که اناجیل بعدی به تدریج مسئولیت پیلاطس را کاهش می‌دهند، و در نهایت در یوحنا ۱۹:۱۶ پیلاطس اجازه می‌دهد یهودیان عیسی را مصلوب کنند. او این تغییر را به افزایش «یهودستیزی» مرتبط می‌داند. ریموند ای. براون استدلال کرد که تصویر پیلاطس در اناجیل را نمی‌توان تاریخی دانست، زیرا پیلاطس در منابع دیگر (*[[جنگ یهود]]* و *[[آثار باستانی یهودیان]]* از یوسفوس و *سفارت به گایوس* از فیلو) همیشه به عنوان مردی ظالم و لجباز توصیف شده است. براون همچنین اصالت روایت شستن دست‌های پیلاطس و نفرین خون را رد می‌کند و استدلال می‌کند که این روایت‌ها که تنها در انجیل متی ظاهر می‌شوند، تضادهای بعدی بین یهودیان و مسیحیان یهودی را منعکس می‌کنند.

دیگران سعی کرده‌اند رفتار پیلاطس در اناجیل را ناشی از تغییر شرایط نسبت به آنچه در یوسفوس و فیلو نشان داده شده تفسیر کنند، معمولاً با فرض وجود ارتباط بین احتیاط پیلاطس و مرگ سیجانوس. با این حال، برخی دیگر از پژوهشگران مانند برایان مک‌گینگ و هلن باند استدلال کرده‌اند که هیچ تفاوت واقعی بین رفتار پیلاطس در یوسفوس و فیلو و آنچه در اناجیل آمده وجود ندارد. وارن کارتر استدلال می‌کند که پیلاطس در مرقس، متی و یوحنا به عنوان ماهر، شایسته و قادر به کنترل جمعیت نشان داده می‌شود، و تنها در لوقا عیسی را بی‌گناه یافته و تحت فشار اعدام می‌کند. ان. تی. رایت و کریگ ای. ایوانز استدلال می‌کنند که تردید پیلاطس به دلیل ترس از ایجاد شورش در طول پسح بود، زمانی که تعداد زیادی از زائران در اورشلیم حضور داشتند.

### برکناری و زندگی بعدی
طبق نوشته یوسفوس در *آثار باستانی یهودیان* (۱۸.۴.۱ تا ۲)، برکناری پیلاطس از مقام فرمانداری پس از آن رخ داد که او گروهی از سامری‌های مسلح را در روستایی به نام تی‌راتانا نزدیک کوه گریزیم کشت، جایی که آنها امیدوار بودند اشیایی را پیدا کنند که توسط موسی در آنجا دفن شده بود. الکساندر دمانت پیشنهاد می‌کند که رهبر این جنبش ممکن است دوزیثئوس بوده باشد، شخصیتی شبه مسیحایی در میان سامریان که گفته می‌شود در این دوره فعال بوده است. سامریان، که ادعا می‌کردند مسلح نبوده‌اند، به لوکیوس ویتلیوس ارشد، فرماندار سوریه (دوره ۳۵ تا ۳۹ میلادی) شکایت کردند، و او پیلاطس را برای محاکمه به روم فراخواند تا توسط تیبریوس مورد قضاوت قرار گیرد. با این حال، تیبریوس پیش از رسیدن پیلاطس درگذشته بود. این موضوع پایان فرمانداری پیلاطس را به سال‌های ۳۶ یا ۳۷ میلادی نسبت می‌دهد. تیبریوس در ۱۶ مارس سال ۳۷ میلادی در میزنم در هفتاد و هشتمین سال زندگی خود درگذشت.

پس از مرگ تیبریوس، احتمالاً جلسه محاکمه پیلاطس توسط امپراتور جدید، کالیکولا، برگزار می‌شد؛ مشخص نیست که آیا چنین جلسه‌ای واقعاً برگزار شد یا نه، زیرا امپراتوران جدید معمولاً مسائل حقوقی باقی‌مانده از دوران پیشین را کنار می‌گذاشتند. تنها نتیجه قطعی بازگشت پیلاطس به روم این است که او به مقام فرمانداری یهودیه بازگردانده نشد، یا به دلیل آن که محاکمه به نتیجه بدی انجامید، یا به این دلیل که پیلاطس خود تمایلی به بازگشت نداشت. ژ. پ. لمونون استدلال می‌کند که عدم بازگشت پیلاطس به فرمانداری توسط کالیکولا لزوماً به معنای شکست در محاکمه نیست، بلکه ممکن است صرفاً به این دلیل بوده باشد که پس از ده سال خدمت در این مقام، وقت آن رسیده بود که به مأموریت جدیدی منتقل شود. از سوی دیگر، جوآن تیلور معتقد است که پیلاطس به نظر می‌رسد کار خود را با رسوایی پایان داده است و برای اثبات این مدعا به تصویر منفی او در نوشته‌های فیلو، که تنها چند سال پس از برکناری‌اش نوشته شده، استناد می‌کند.

تاریخ‌نگار کلیسا، یوسبیوس (*تاریخ کلیسا* ۲.۷.۱)، که در اوایل قرن چهارم می‌نوشت، مدعی است که "طبق سنت گفته می‌شود پیلاطس پس از فراخوانده شدن به روم به دلیل رسوایی، خودکشی کرده است. یوسبیوس این حادثه را به سال ۳۹ میلادی نسبت می‌دهد. پاول مایر اشاره می‌کند که هیچ سند دیگری که خودکشی پیلاطس را تأیید کند وجود ندارد و این روایت بیشتر برای نشان دادن خشم خدا به دلیل نقش پیلاطس در صلیب کشیدن مسیح است و یوسبیوس به صراحت اعلام می‌کند که «سنت» منبع اوست، که نشان می‌دهد او در مستندسازی خودکشی فرضی پیلاطس دچار مشکل بوده است. با این حال، دانیل شوارتز استدلال می‌کند که ادعاهای یوسبیوس نباید به سادگی رد شود. اطلاعات بیشتری درباره سرنوشت احتمالی پونتیوس پیلاطس را می‌توان از منابع دیگر به دست آورد. فیلسوف غیرمسیحی قرن دوم، کلسوس، به صورت انتقادی پرسیده است که اگر عیسی خدا بود، چرا خدا پیلاطس را مجازات نکرده است، که نشان می‌دهد او اعتقاد نداشت پیلاطس به طور شرم‌آوری خودکشی کرده باشد. در پاسخ به کلسوس، مدافع مسیحی، اوریجن، حدود سال ۲۴۸ میلادی نوشت که اتفاق بدی برای پیلاطس نیفتاد، زیرا مسئول مرگ عیسی یهودیان بودند و نه پیلاطس؛ بنابراین او نیز فرض می‌کرد که پیلاطس مرگ شرم‌آوری نداشته است. خودکشی فرضی پیلاطس نیز در یوسفوس، فیلو و تاسیتوس ذکر نشده است. مایر استدلال می‌کند که "[با احتمال زیاد] سرنوشت پونتیوس پیلاطس بیشتر شبیه به یک مقام بازنشسته دولتی، یک قاضی سابق رومی با حقوق بازنشستگی، بوده تا هر چیز فاجعه‌بار دیگر." تیلور یادآور می‌شود که فیلو در *سفارت به گایوس* درباره پیلاطس به گونه‌ای بحث می‌کند که گویی او درگذشته است، هرچند که او تنها چند سال پس از دوران فرمانداری پیلاطس می‌نوشت.

## باستان‌شناسی
### کتیبه قیصریه
یک سنگ‌نوشته منحصربه‌فرد از پیلاطس – که به «سنگ پیلاطس» معروف است – توسط باستان‌شناسان در قیساریه دریایی پیدا شد. متن این سنگ‌نوشته (که تا حدی بازسازی شده) به شرح زیر است:

واردامان ترجمه آزاد آن را چنین ارائه می‌دهد: «تیبریوم [از قیصریان؟] پونتیوس پیلاطس، فرماندار یهودیه [ ... داده است؟]». ماهیت ناقص سنگ‌نوشته موجب اختلاف‌نظر در بازسازی صحیح آن شده است، به گونه‌ای که به جز نام و عنوان پیلاطس، متن سنگ‌نوشته مبهم است. در اصل، این سنگ‌نوشته شامل یک حرف اختصاری برای نام نخست پیلاطس بوده است (مثلاً *T.* برای تیتوس یا *M.* برای مارکوس). این سنگ‌نوشته عنوان فرمانداری پیلاطس را تأیید می‌کند و به نظر می‌رسد به نوعی ساختمان به نام *تیبریوم* اشاره دارد، واژه‌ای که در جای دیگری ثبت نشده است ولی مطابق الگوی نام‌گذاری ساختمان‌ها به افتخار امپراتوران رومی است. باند استدلال می‌کند که نمی‌توان مطمئن بود این ساختمان چه نوعی بوده است. گزا آلفولدی معتقد بود که این یک ساختمان غیرمذهبی بوده، یعنی یک فانوس دریایی، در حالی که جوآن تیلور و جری واردامان معتقدند که این یک معبد اختصاصی برای تیبریوس بوده است.

## یادداشت‌ها

## پانویس

* ویکی‌پدیای انگلیسی-بازدید در ۲۳ مه ۲۰۱۰

## پیوند به بیرون
* 


رده:اهالی استان تیرامو
رده:اهالی امپراتوری روم شرقی در سده ۱ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۳۹ (میلادی)
رده:رومیان باستان خودکشی‌کرده
رده:زادگان سده ۱ (پیش از میلاد)
رده:سال زادروز نامشخص
رده:سده ۱ (میلادی) مسیحیت
رده:قدیسان اهل اتیوپی
رده:قدیسان روم باستان
رده:قدیسان مسیحی در سده ۱ (میلادی)
رده:قدیسان مسیحی عهد جدید
رده:مسیح و تاریخ
رده:یهودیت در روم باستان