open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
قلعه لیسار

**قلعه لیسار** (سلسال هم نامیده میشود) مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان تالش، شهر لیسار واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۷۸۰ به‌عنوان یکی از آثارِ ملّیِ ایران به ثبت رسیده‌است.

## منابع

رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان طوالش
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان طوالش
رده:جاذبه‌های گردشگری استان گیلان
رده:قلعه‌ها در ایران
رده:قلعه‌های سلجوقیان
سنگ قبر بابا فولاد حلوائی

**سنگ قبر بابا فولاد حلوائی** مربوط به دوره صفوی است و در تخت فولاد در شهر اصفهان، شمال تکیه خاتون‌آبادی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۰۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.بابا فولاد حلوایی پسر استاد شجاع (متوفی ۹۵۹ ه‍.ق) یکی از عرفا و صوفیه است که عده‌ای معتقدند تختگاه او در این زمین بوده‌است و به این جهت ابتدا به منطقه کوچکی که آرامگاه بابافولاد بود «تختگاه بابا فولاد» گفته می‌شد و از نیمه دوم قرن یازدهم هجری نام «تخت فولاد» به جای مزار بابا رکن‌الدین شایع شد و رواج یافت. او ظاهراً از جوانمردان روزگار خویش بوده و عوام تخت فولاد وی را از اولیا می‌شناسند و از او کرامت‌ها حکایت می‌کنند. سنگ گور وی هم‌اکنون در صحن مرکز تلفن تخت فولاد موجود است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان اصفهان
رده:تخت فولاد
رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اصفهان
کلیسای نیکوغایوس

**کلیسای نیکوغایوس مقدس**  مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، نو جلفا، محله قاراکل، کوچه خواجه عابد واقع شده و در سال ۱۶۳۰م بنا شده‌است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۰۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## معماری کلیسا
کلیسا با پلانی مستطیل شکل در جهت شرقی-غربی قرار گرفته و سقف و گنبد آن بر ستونهای پهن متصل به دیوارهای جانبی تکیه کرده‌است.
این ستونها فضای داخلی کلیسا را به سه بخش مرتبط با یکدیگر تقسیم کرده‌اند. گنبد اصلی کلیسا با هشت نورگیر در بالای بخش میانی قرار گرفته. ناقوس خانه نیز در بخش غربی و بر روی سقف بنا واقع شده. در بخش شرقی نیز محراب با دو اتاقک چهارگوش در دو سوی آن قرار گرفته‌است.

مصالح به کار رفته در ساختمان عبارت اند از خشت و آجر. دیوارهای داخلی بنا با گچ پوشانده و در برخی قسمتها با خطوط هندسی تزیین شده‌اند.

در سمت شمال شرقی کلیسا، نمازخانه استپانوس مقدس واقع شده که در سال ۱۷۷۴ میلادی ساخته شده‌است.
در حیاط کلیسا نیز قبر خواجه میناس قرار دارد که به دستور نادرشاه کشته شد.

## عکس
* عکس از حیاط کلیسا
* عکس از فضای داخلی کلیسا

## جستارهای وابسته
* فهرست کلیساهای ارمنی در ایران
* خلیفه‌گری ارامنه اصفهان
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

* کلیسای نیکوغایوس مقدس
* کلیسای نیکاغایوس، اصفهان
* معماری کلیساهای اصفهان، نویسنده: شاهن هوسپیان، فصلنامه فرهنگی پیمان - شماره ۴۰ - سال دهم - تابستان ۱۳۸۶
* لئون میناسیان، کلیساهای ارامنهٔ جلفا. اصفهان، جلفا: چاپخانهٔ کلیسای وانک، ۱۹۹۲.

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اصفهان
رده:اصفهان
رده:جاذبه‌های گردشگری اصفهان
رده:جماعت‌های ارتدوکسی مشرقی بنیان‌گذاری‌شده در سده ۱۷ (میلادی)
رده:کلیساهای تاریخی شهرستان اصفهان
رده:کلیساهای کلیسای حواری ارمنی در ایران
رده:معماری ارمنی
رده:صومعه‌ها و کلیساهای اسقف‌نشین اصفهان
رده:معماری دوره صفویان
کلیسای میناس

**کلیسای میناس مقدس**  مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، نو جلفا، محله تبریزی‌ها، کوچه تبریزی‌ها واقع شده، در سال ۱۶۵۹ میلادی ساخته شده‌است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۰۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
این کلیسا را ارمنیانی که در سال ۱۶۵۵ میلادی به دستور شاه عباس دوم از محله شمس‌آباد (اصفهان) به این محله کوچانده شدند بنا کردند و در ابتدا به یاد کلیسای محله قبلی آن را مریم مقدس نام نهادند اما بعدها نام آن به میناس مقدس تغییر یافت.

## معماری کلیسا
پلان کلیسا به شیوه بازیلیک ستوندار در جهت شرقی-غربی است و گنبد آن با نورگیرهایی بزرگ به وسیله قوس‌هایی بر چهار ستون تکیه کرده است. در سمت غرب بنا برج ناقوسخانه قرار دارد.

مصالح به کار رفته در ساختمان عبارت اند از آجر و خشت. دیوارهای خارجی دارای قاب‌بندی‌هایی زیبا با نمای آجری اند اما دیوارهای داخلی با گچ پوشانده شده‌اند و بر روی آن نقاشی‌هایی ترسیم شده که به خصوص در قسمت گنبد و محراب بسیار زیبا هستند.
در قسمت جنوبی کلیسا و کمی دورتر از آن نیز نمازخانهی کوچک مریم مقدس قرار دارد که در سال ۱۷۱۳ میلادی بنا شده‌است.

## عکس
* عکس از حیاط کلیسا
* عکس از فضای داخلی کلیسا

## جستارهای وابسته
* فهرست کلیساهای ارمنی در ایران
* خلیفه‌گری ارامنه اصفهان
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

* کلیسای میناس مقدس
* کلیسای میناس مقدس، اصفهان
* معماری کلیساهای اصفهان، نویسنده: شاهن هوسپیان، فصلنامه فرهنگی پیمان - شماره ۴۰ - سال دهم - تابستان ۱۳۸۶
* لوون میناسیان، کلیساهای ارامنهٔ جلفا. اصفهان، جلفا: چاپخانهٔ کلیسای وانک، ۱۹۹۲.

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اصفهان
رده:اصفهان
رده:بنیان‌گذاری‌های دهه ۱۶۵۰ (میلادی) در ایران
رده:جاذبه‌های گردشگری اصفهان
رده:جماعت‌های ارتدوکسی مشرقی بنیان‌گذاری‌شده در سده ۱۷ (میلادی)
رده:کلیساهای تاریخی شهرستان اصفهان
رده:کلیساهای کلیسای حواری ارمنی در ایران
رده:معماری ارمنی
رده:صومعه‌ها و کلیساهای اسقف‌نشین اصفهان
کلیسای کاتارینه

**کلیسای کاتارینه** مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، جلفا، محله چهارسو، خیابان خاقانی، کوچه رامین واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۰۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## تاریخ
کلیسای کاتارینه مقدس در محلهی چهارسو و در همسایگی کلیسای هواننس مگردیچ مقدس واقع شده‌است. این کلیسا را «خواجه یقیازار لازاریان» از بازرگانان جلفای اصفهان در سال ۱۶۲۳ میلادی برای خواهران راهبه ساخت. این بنا اولین کلیسا مخصوص خواهران راهبه در ایران است که در زمان فعالیتش تعداد راهبه‌های آن به ۳۲ تن می‌رسید، اما پس از فوت آخرین راهبه در سال ۱۹۵۴ میلادی به فعالیت خود خاتمه داد.

## معماری کلیسا
پلان مستطیل شکل کلیسای دیر با ابعاد ۹ * ۵/۶ متر در جهت شرقی-غربی قرار گرفته و دارای یک گنبد کوچک قوسی شکل و یک گنبد بزرگتر با هشت نورگیر است گنبدها و سقف بنا با قوس‌هایی بر روی ستون‌های پهن متصل به دیوارهای داخلی ساختمان قرار گرفته‌اند.

فضای داخلی کلیسا از سه بخش مرتبط به یکدیگر تشکیل شده که بخش شرقی محراب کلیساست. ناقوس خانه کلیسا نیز در سمت غربی بنا و در بالای ورودی اصلی قرار گرفته است.

مصالح به کار رفته در ساختمان عبارت اند از آجر و خشت. دیوارهای داخلی بنا با گچ پوشانده شده‌اند و در قسمت محراب نقاشی‌هایی با موضاعات مذهبی ترسیم شده. در ایوان غربی کلیسا هنوز چوبی که به جای ناقوس استفاده می‌شده (کوچناک) آویزان است.

## عکس
* عکس از حیاط کلیسا
* عکس از فضای داخلی کلیسا

## جستارهای وابسته
* فهرست کلیساهای ارمنی در ایران
* خلیفه‌گری ارامنه اصفهان
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

* 
* 
* https://web.archive.org/web/20190729112911/http://www.vank.ir/fa/کلیساهای-ارامنه-اصفهان/دیر-کاتارینه-ی-مقدس.html
* کلیسای کاتارینیان (کاتارینه)، اصفهان
* لوون میناسیان، کلیساهای ارامنهٔ جلفا. اصفهان، جلفا: چاپخانهٔ کلیسای وانک، ۱۹۹۲.

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اصفهان
رده:اصفهان
رده:جاذبه‌های گردشگری اصفهان
رده:جماعت‌های ارتدوکسی مشرقی بنیان‌گذاری‌شده در سده ۱۷ (میلادی)
رده:کلیساهای تاریخی شهرستان اصفهان
رده:کلیساهای کلیسای حواری ارمنی در ایران
رده:معماری ارمنی
رده:صومعه‌ها و کلیساهای اسقف‌نشین اصفهان
رده:معماری دوره صفویان
حسینیه بزرگ زواره

**حسینیه بزرگ زواره** مربوط به دوره صفوی است و در زواره، محله میدان بزرگ، جنب امامزاده یحیی ومسجد کرسی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۰۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفاریان در شهرستان اردستان
رده:حسینیه‌های تاریخی شهرستان اردستان
کاروانسرای سرایان

**کاروانسرای سرایان** مربوط به دوره صفوی است و درمیدان کوثر شهرستان سرایان،  در استان خراسان جنوبی در شرق ایران واقع شده است. این کاروانسرا که متعلق به دوره صفویه می‌باشد و به *رباط شاه عباسی* نیز مشهور است می‌باشد، به روش دو ایوانی ایجاد گشته است و شامل محوطه‌های معماری مختلفی از جمله سردر ورودی، صحن، حجره‌های متعدد، ایوان، انبار، فضای خدمات و اصطبل شتران می‌باشد که امروزه به موزه مبدل گشته است.
کاروانسرای سرایان در سال ۱۳۸۴ مرمتش آغاز گردید و در سال ۱۳۸۸ نیز پایان یافت و فاز اول موزه مردم‌شناسی شهرستان نیز در محل شترخانه این بنای تاریخی در سال ۸۸ افتتاح گردید.
این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۷۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## ثبت در فهرست میراث جهانی
در ۲۶ شهریور ۱۴۰۲ در جریان چهل و پنجمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در ریاض، کاروانسرای سرایان به‌همراه ۵۳ کاروانسرای تاریخی دیگر (جمعاً ۵۴ کاروانسرا در ۲۴ استان ایران) تحت عنوان کاروانسراهای ایرانی در فهرست میراث جهانی قرار گرفتند. این مجموعه جهانی به عنوان بیستمین و هفتمین اثر جهانی کشور ایران شناخته می‌شود.
## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## پانویس

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان سرایان
رده:سرای‌های تاریخی شهرستان سرایان
رده:سرای‌های تاریخی در شهرستان سرایان
رده:کاروان‌سراهای تاریخی شهرستان سرایان
رده:کاروان‌سراهای تاریخی در شهرستان سرایان
رده:کاروانسراهای ایرانی ثبت‌شده در میراث جهانی
رده:کاروانسراهای استان خراسان جنوبی
رده:کاروانسراها در ایران
حمام قدیمی سرایان

بندانگشتی|حمام قدیمی و تاریخی سرایان با نمایی از آب انبار و کاروانسرا
**حمام قدیمی سرایان** مربوط به دوره صفوی است و در مجموعه تاریخی این شهر در میانه بافت تاریخی آن واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۷۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

کتیبه سردر حمام هنگام نقشه برداری از داخل کشف شده و بر اساس متن کتیبه نزدیک به 500 سال قدمت دارد. این حمام در زمینی به طول 37 متر در 14 متر و دو بخش مردانه و زنانه ساخته شده و مصالح به کار رفته در این بنا شامل آجر و ملات گچ و اندود ساروج است.

از جمله اقدامات مرمتی صورت گرفته، حذف الحاقات، جمع آوری موزاییک فرش فرسوده، خاکبرداری و آواربرداری، جمع آوری کامل و بازسازی مجدد گربه روها (سیستم گرمایش از کف سنتی) و پوشش گربه روها، استحکام بخشی پی‌ها و دیوار بنا، جمع‌آوری طاق‌ها و پوشش سقف در قسمت‌های آسیب دیده و اجرای مجدد، اجرای اندود ساروج کلیه فضاها، ساخت سرویس بهداشتی، اصلاح سیستم فاضلاب، بازسازی دوش متناسب با معماری سنتی، اجرای گرمایش از کف، لوله کشی تاسیسات آبی، اجرای سنگ فرش کف و دیواره‌ها تا ارتفاع یک متر، مرمت سر در ورودی و بازسازی کامل ورودی حمام کوچک، آجر فرش کف رختکن و ورودی‌ها، تکمیل فضای حمام ترکی و ... بوده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان سرایان
رده:حمام‌های تاریخی در شهرستان سرایان
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
مسجد سروشبادران

این مسجد منتسب به صفویه نیست بلکه آتشکده ایست که شاپور دوم بنا نهاد و طبق معمول آن را تبدیل به مسجد کردند

## مسجد جامع روستای سروشبادران
**مسجد جامع سروشبادران** مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اصفهان، روستای سروشبادران واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۰۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این مسجد بنابر نظر لطف‌الله هنرفر از آثار دورهٔ صفویه می‌باشد، که برای توضیح بیشتر در این باره متن کتاب در ادامه بیان می‌شود. «اکنون (سروش بادران) آثار قابل ملاحظه‌ای ندارد بغیر از مسجد سرشفادران که بفحوای کتیبه آن در دوره شاه طهماسب اول بوسیله محمد سرشفادرانی در سال ۹۷۶ هجری بنا شده کتیبه سر در مسجد که قسمتی از کاشیهای انتخاب آن از بین رفته بخط ثلث با کاشی لاجوردی بر زمینه آجری بشرح زیر است: در ایام خلافت سلطان الاعظم نیز اوج فیض و کرم اختر برج مکارم ونعم السلطان بن السطان ابوالمظفر شاه طهماسب بهادرخان خلدالله ملکه بنا نمود این مسجد را ابن یوسف محمد سروشفادرانی اتمام دادسنه ۹۷۶....»

بخط میر علی بنا.

در قسمت فوقانی دواسپر طرفین سردر در دولوحه بخط آجری بر زمینهٔ کاشی لاجوردی نوشته شده:

بعون ولی داد این زیب را میر محمد ابن میر علی

صحن مسجد کوچک است و آثار قابل ملاحظه‌ای ندارد ولی در مسجد قدیمی است و بخط ثلث برجسته این شعر بر آن نقش بسته است:
محمد عربی ابروی هر دو سرای/
که هرکه خاک درش نیست خاک برسراو/
شنیده ام که تکلم نمود همچو مسیح/
بدین حدیث لب لعل روحپرور او/
که من مدینهٔ علمم علی در اس مرا/
عجب خجسته حدیثیست من سگِ درِ او/.

 2

همانگونه گذشت داخل مسجد آثار قابل ملاحظه‌ای ندارد جز یک سنگ آب قدیمی که عمر آن به عمر مسجد می‌رسد. این سنگاب ساده و بدون طرح است و هیچ کتیبه‌ای بر روی آن وجود ندارد. کاربردی که سنگاب داشته‌است بدین قرار است: «در ایران بعد از اسلام سقاخانه و سنگاب و هر وسیلهٔ دیگری که مردم تشنه را سیراب نماید، تقدس داشته است. مردم خیر اندیش ابتدا ظروف پرآب را روی زمین و در هوای آزاد و سایه درختان کهن و طاق نماها قرار می‌دادند تا تشنگان آبی بنوشند و سیراب شوند. تشنگان نیز از سیراب شدن اسلامی بر حسین بن علی (ع) و اهل بین او می‌فرستادند. 3» و تاریخچه استفاده از آن به زمان صفویه بر می‌گردد.

مردم در مورد این سنگاب داستانی را نقل می‌کنند که جالب است: آن‌ها می‌گویند که در گذشته دزدی برای غارت این سنگاب وارد مسجد می‌شود که یک مار بزرگ به دزد حمله می‌کند اهالی عقیده دارند که این مار از این سنگاب محافظت می‌کند.

لازم به توضیح است، سروش بادران از روستاهای استان اصفهان است که «در عرض جغرافیایی ۳۲ درجه و طول جغرافیایی ۴۱ درجه قرار دارد1». روستا هم‌اکنون در ۱۵ کیلومتری شرق اصفهان قرار دارد

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

۲- رک. لطف‌الله هنرفر، گنجینه آثار تاریخی اصفهان. ۱۳۴۸. بی جا. ۸۶۲–۸۶۰

۳- نعمت‌الله میر عظیمی، اصفهان زادگاه جمال وکمال. اصفهان. گل‌ها. ۱۳۷۹. چ ۱. ص ۹۸.

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اصفهان
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان اصفهان
مصلی امام خمینی اصفهان

**مصلی بزرگ اصفهان** یا **مصلی امام خمینی** یک مسجد بزرگ در اصفهان است که مکان برگزاری گردهمایی‌های مذهبی سیاسی مردم اصفهان و اقامه نماز جمعه اصفهان می‌باشد. این مصلی یکی از بزرگ‌ترین مصلی‌های نمازجمعه ایران به‌شمار می‌رود. 

قرار داشتن در کنار گورستان تخت فولاد اهمیت مصلی اصفهان را دو چندان کرده‌است.

## بخش های مصلی
مصلی از بخش‌های مختلفی تشکیل شده که عبارتند از:
#شبستان: به ابعاد ۶۰*۱۶۰ متر شامل دو سقف گنبدی ۶۰*۶۰ متری و دو گنبد ۶۰*۲۰ متری با سازه فلزی به وزن ۲۰۰۰ تن و نازک کاری فایبرگلاس
#مناره‌ها: دو مناره اصلی با بدنه بتنی به ارتفاع ۶۰ متر، بخش فلزی و المانهای تزئینی بر روی آن به ارتفاع کلی حدود ۱۱۰ متر در دو سمت مقصوره در بخش جنوبی و ۶ مناره بتنی
#مقصوره: که در بخش جنوبی قرار گرفته و از ورق آهن ساخته شده‌است.
#رواق‌ها: دور شبستان که از ۲۱ گنبد ۲۰*۲۰ متری از جنس بتن ساخته شده‌است.

## شبستان تاریخی
در کنار این مصلی یک شبستان تاریخی وجود دارد که مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۰۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در اصفهان
رده:تخت فولاد
رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اصفهان
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اصفهان
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان اصفهان
رده:مصلی‌های شهرستان اصفهان
رده:معماری ایرانی
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
آرامگاه سید گتمیر

**بقعه سید گتمیر** مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان دماوند، شهرآبسرد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۶۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در دوران قاجار نام این امامزاده به **کَتَ میر** مشهور بوده است که به زبان مازندرانی به معنی میر بزرگ است. 

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان دماوند
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان دماوند
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان دماوند
تکیه کازرونی

**تکیه کازرونی** مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، تخت فولاد، خیابان فیض، کوچه بابا رکن الدین واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۰۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
از علما و مشاهیر مدفون در تکیه کازرونی می‌توان به سید محمدباقر درچه‌ای و سید مهدی درچه‌ای در بقعه هشت ضلعی وسط حیات تکیه اشاره کرد.
## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* محمدحسین کازرونی

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اصفهان
رده:تخت فولاد
رده:تکیه‌های ایران
رده:تکیه‌های تاریخی شهرستان اصفهان
تیمچه ملک

**تیمچه ملک** این بنا  به دست حاج محمدابراهیم ملک التجار اصفهانی، در سال 1322 ق – 1904 م احداث گردیده است و مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، میدان نقش جهان، بازار دروازه اشرف واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۰۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

شایان ذکر است که در میان تیمچه‌های بازار اصفهان، «تیمچه ملک» شهرت ویژه‌ای دارد. این شهرت به خاطر سبک معماری و تزئینات بسیار زیبا و چشم‌نوازش می باشد.
لازم به توضیح است که تیمچه و سرای ملک متعلق به دوره قاجار است. بانی و سازنده بنا، «حاج محمدابراهیم ملک التجار،» از رجال اوایل قرن چهاردهم هجری می باشد.
ضمنا در راهروی ورودی تیمچه ملک، کتیبه‌ای از کاشی خشتی موجود است  که با رنگ زرد بر زمینه لاجـورد، اشعاری بـه خط نستعلیق نگاشته شده است.
این اشعار اثر طبع شاعری اصفهانی متخلص به «طرب»، فرزند «همای شیرازی» می باشد.
در این کتیبه علاوه بر اشاره به نام بانی و همچنین سازنده تیمچه ملک، به تاریخ ساخت تیمچه نیز اشاره گردیده اسـت ، بدین ترتیب که مصرع آخر این شعر به حروف ابجد، سال ۱۳۲۲ را نمایان می کند.
شایان ذکر است که استاد همایی در بیان ماده تاریخ بنا اینگونه نوشته است: «تیمچه ملک از بناهای محمدابراهیم ملک التجار اصفهانی و کتیبه‌های گچبری آن، متضمن قطعه ماده تاریخ بنا نظما و خطا از آثار متوفی والدِ نگارنده، میرزا ابوالقاسم طرب بن همای شیرازی می باشد.»

## نگارخانه

File:Timche Malek.jpg|thumb|
File:Timche malek 2.jpg|thumb|
File:Timche Malek 3.jpg|thumb|


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اصفهان
رده:تیمچه‌های شهرستان اصفهان
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
تکیه ریزیها

**تکیه ریزیها** مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، جنوب غربی تخت فولاد، جنوب خیابان سعادت آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۰۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. اکثر مدفونین این تکیه از اهالی ریز زرین‌شهر هستند.

## مدفونین
* علامه شیخ مرتضی ریزی
* شیخ ابوالفضل ریزی
* ملا لطف الاه شمس الواعظین ریزی
* محمدحسین فشارکی

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اصفهان
رده:تخت فولاد
رده:تکیه‌های تاریخی شهرستان اصفهان
تکیه بروجردی‌ها

**تکیه بروجردی ها** متعلق به دوره قاجار است و در اصفهان، جنوب غربی گورستان تخت فولاد (ضلع جنوب غربی خیابان سعادت آباد) جای گرفته است. این تکیه،  با شمارهٔ ثبت ۹۰۷۴ به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اصفهان
رده:تخت فولاد
رده:تکیه‌های ایران
رده:تکیه‌های تاریخی شهرستان اصفهان
مسجد ملاعلی آران

**مسجد ملاعلی آران** مربوط به دوره قاجار است و در آران و بیدگل، خیابان محمدهلال، کوچه جنب مسجد قاضی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۰۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
پرونده:آران وبیدگل مسجد و آرامگاه آیت اله شهید قاضی ملاعلی آرانی.jpg|alt=مسجد ملاعلي |مسجد ملاعلي
این مسجد به عنوان محل کارهای قضایی و محل اقامت محتسب و امین الحاج (دادستان مدعی العموم) و زندان در کنار محل دیوان قضایی و خانه قاضی ملاعلی(خانه تاريخي كرباسي ها ) بود که بعد از فتحعلی شاه کاربردی نداشت که بنای جدید در حدود سال ۱۲۷۰ شمسی توسط فردی به نام بابا قاسم، چراغدار زیارت پنج امامزاده و مسجد قاضی بود که این مکان را مرمت و بازسازی و مبدل به مسجد نموده‌است. قسمت‌هایی از این بنا در سال‌های مختلف ۱۳۲۰ و ۱۳۳۰ و ۱۳۵۲ هم ترمیم گردیده‌است.

## جستارهای وابسته
* محمد هلال بن علی
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان آران و بیدگل
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان آران و بیدگل
مسجد خان (آیت‌الله بهبهانی)

**مسجد عزیزالله خان نوروزی (آیت‌الله بهبهانی)** مسجدی مربوط به دوره قاجار است و در رامهرمز، جنب میدان آزادی واقع شده. این مسجد را عزیزالله خان نوروزی ، خان ایل دینارون و در رامهرمز، ساخت. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۱۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان رامهرمز
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان رامهرمز
آرامگاه ابراهیم پورداوود

**آرامگاه استاد [[ابراهیم پورداوود|ابراهیم پور داود]]** مربوط به دوره قاجار است و در رشت، سبزه میدان،کوچه آفخرا(کوی پورداود سابق)،نرسیده به ساختمان سابق آموزش و پرورش ناحیه یک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۷۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

درب این آرامگاه بسته است و امکان بازدید از داخل آن وجود ندارد.

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان رشت
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان رشت
رده:آرامگاه های رشت
رده:آرامگاه‌ها در استان گیلان
رده:آرامگاه‌ها در ایران
خانه اسماعیل عباسپور

**خانه اسماعیل عباسپور** مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، بازارچه فیل، کوی مقتدری، پلاک ۵۷ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۷۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مرمت این اثر توسط مهندس علی صفویان در سال ١٣٩٧به انجام رسیده است

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان شیراز
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان شیراز
خانه عبدالمحمد حق نگهدار

**خانه حاج عبدالمحمد حق نگهدار** مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله گود عربان، کوچه مسجد حاج میرزا کریم واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۰۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
*بندانگشتی|باغچه های بزرگ و سرسبزبندانگشتی|باغچه سرسبزبندانگشتی|پنجره های قدیمی و زیبابندانگشتی|اتاق و انباری در زیر آنبندانگشتی|یک گلدان قدیمی در گوشه حیاطبندانگشتی|معماری قدیمی در قسمت پشتی حیاط
*فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان شیراز
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان شیراز
آب‌انبار درب زنجیر

**آب‌انبار درب زنجیر** مربوط به دوره قاجار است و در کاشان، خیابان محتشم، ابتدای کوچه درب زنجیر، (نزدیک امامزاده هارون بن موسی که به زیارت درب زنجیر معروف است) واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۰۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

متاسفانه ابین آب انبار مثل اکثر آیب انبارهای کاشان رها شده و دستخوش تخریب است. 

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان کاشان
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان کاشان
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
خانه معین‌الکتاب

**خانه معین الکتاب** مربوط به دوره قاجار است و در کرمانشاه، خیابان مدرس، کوچه توکلی و فیض مهدوی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۱۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* محمدحسن‌خان مدنی (معین‌الکتاب)

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان کرمانشاه
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان کرمانشاه
خانه میرشهیدی

**خانه میرشهیدی** یکی از ارزشمندترین بناهای تاریخی متعلق به دوره صفویه است که حدود ۶۵۰ متر مساحت دارد و این اثر در تاریخ ۱۰ خرداد ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۸۸۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان گرگان
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان گرگان
مسجد جامع ده‌آباد

**مسجد جامع ده آباد** مربوط به دوره قاجار است و در میبد، ده آباد، محله پائین، کوچه مسجد جامع واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۱۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
*فهرست آثار ملی استان یزد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان میبد
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان میبد
آتشکده کوچه بیوک یزد

**آتشکده در مهر کوچه بیوک** مربوط به دوره قاجار است و در یزد، محله کوچه بیوک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۱۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* فهرست آتشکده‌های ایران

## منابع

رده:آتشکده‌های تاریخی شهرستان یزد
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان یزد
رده:مزدیسنا در ایران
رده:آتشکده‌های استان یزد
برج کبوتر ردان

**برج کبوترردان** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اصفهان، روستای ردان، بعد از کانال آب واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۰۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اصفهان
رده:برج‌های تاریخی شهرستان اصفهان
آرامگاه محمد قریشی گزنک

**بقعه محمد قریشی گزنک** مربوط به دوره قاجار است.. در شهرستان آمل، بخش لاریجان، شهر گزنک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۸۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان آمل
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان آمل
امامزاده نوح

**بنای امامزاده نوح** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان نوشهر، بخش کجور، روستای چلندر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۷۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان نوشهر
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان نوشهر
خانه مرحوم مروج (خلیل‌زاده)

**خانه مرحوم مروج (خلیل‌زاده)** مربوط به دوره قاجار - دوره پهلوی است و در اردبیل، خیابان سی متری، نرسیده به محله ارمنستان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۸۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع
*آجر به آجر با تاریخ/ خانه‌هایی که از تاریخ و فرهنگ اردبیل می‌گویند

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان اردبیل
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اردبیل
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان اردبیل
رده:جاذبه‌های گردشگری استان اردبیل
خانه محمدقلی شیران

**خانه محمد قلی شیران** مربوط به دوره قاجار - دوره پهلوی است و در اصفهان، خیابان چهار باغ پائین، بازارچه حاج محمدعلی، کوچه فشارکی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۰۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## واگذاری
در تاریخ بیست و شش دیماه نودو چهار خانه تاریخی محمد قلی شیران با مزایده‌ای که توسط صندوق احیاء و بهره‌برداری از آثار تاریخی و فرهنگی سازمان میراث فرهنگی و صنایع دستی و گردشگری کشور برگزار گردید به رضا برادران اصفهانی در بخش خصوصی واگذار گردید.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان اصفهان
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اصفهان
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان اصفهان
امامزاده یحیی (سبزوار)

**بقعه امامزاده یحیی** آرامگاهی مربوط به دوره قاجار در سبزوار است که در تقاطع خیابان‌های بیهق و اسرار شمالی واقع شده است.
این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۰۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

آین آرامگاه شامل حرم، یک ایوان بزرگ و مناره‌هایی است که طول آنها به ۲۹ متر بالغ می‌شود. گنبد حرم ارتفاعی بیش از ۵ متر دارد و در زیر آن ضریح با ابعاد یک دردومتر قرارگرفته است. گنبد قدیمی‌ترین قسمت آرامگاه به‌شمار می‌آید و به سبک معماری قرنهای هفتم و هشتم می‌باشد.

آرامگاه دو ورودی دارد که مستقیم به ضریح و زیر گنبد می‌رسند.

## نگارخانه

امامزاده یحیی سبزوار.jpg|بندانگشتی|219x219پیکسل|آرامگاه امامزاده یحیی (عکاس سروش قلعه نوی)
Mausoleum of Yahya 02.jpg|محرم ۱۳۹۶


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان سبزوار
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان سبزوار
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان سبزوار
دزد قلعه

**دزد قلعه** مربوط به عصر آهن دو است و در شهرستان نوشهر، بخش کجور، روستای دوآب واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۷۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
## معنی واژه
دزد در زبان مازندرانی به‌معنی دژ است. مانند نام قله شاهدژ که در زبان مازندرانی بدان شادزد گفته می‌شود.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان نوشهر
دگش تپه

**دگش تپه** مربوط به عصر آهن است و در شهرستان گنبد کاووس، بخش مرکزی، روستای ملک علی تپه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۸۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان گنبد کاووس
رده:آثار عصر آهن در شهرستان گنبد کاووس
خانه سورگاه

**خانه سورگاه** در نطنز، خیابان شهید مطهری، محله افوشته واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۰۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

خانه سورگاه متعلق به دوره تیموری است که به نقل از  افراد محلی و معتبر این محله، این بنا مکانی برای پذیرائی از میهمانان سید حسن واقف بوده است و زمانی که ایشان، تبلیغ مذهب شیعه را آغاز کردند، از این مکان به عنوان تجمع و مکانی برای مشورت با دیگران استفاده می‌کرده است . خانه سورگاه  از شمال و شرق به حسینیه **افوشته**، از جنوب به آب انبار و از غرب به باغات سرسبز این محله منتهی می‌شود. رسم‌بندی، تزئینات داخلی زیبا و پی‌های مستحکم این بنا بر روی بستر سنگی بزرگ، نشان دهنده استحکام و سن بالای این بنا می‌باشد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:خانه‌های تاریخی شهرستان نطنز
مزار شیخ قطب‌الدین شکرریز

**مزار شیخ قطب الدین شکر ریز** مربوط به صدر اسلام تا دوره صفوی است و در شهرستان خواف، بخش مرکزی، روستای سجاوند واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۷۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان خواف
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان خواف
آرامگاه تپه خشتی

**بقایای آرامگاه تپه خشتی** مربوط به سدهٔ ۶ تا ۹ ه‍.ق است و در شهرستان مشهد، روستای اسلامیه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۹۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان مشهد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان مشهد
رده:تپه‌های باستانی شهرستان مشهد
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
مسجد طاق

**مسجد طاق** مربوط به اواخر دوره صفوی است و در مراغه، خیابان خواجه نصیر جنوبی، کوچه حمیدیه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۷۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان مراغه
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان مراغه
خانه آیت‌الله خاتمی

**خانه مرحوم آیت الله خاتمی** مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان اردکان، خیابان آیت‌الله خامنه‌ای، محله چرخاب، پلاک ۹۴ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۱۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اردکان
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان اردکان
خانه حسین مؤمنی

**خانه حسین مؤمنی** مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شیراز، محله سنگ سیاه، کوچه مسجد علی، پلاک ۸۱ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۶۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایراننایع دستی و گردشگری]]

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان شیراز
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان شیراز
بارانداز قدیمی قوش خزائی

**بارانداز قدیمی قوش خزائی** مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان سرخس، روستای قوش خزائی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۷۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان سرخس
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان سرخس
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان سرخس
خانه استاد کمال الملک

**منزل استاد کمال الملک** مربوط به اوایل دوره پهلوی اول است و در شهرستان نیشابور، بخش تحت جلگه، روستای حسین‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۹۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان فیروزه
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی اول در شهرستان نیشابور
رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان نیشابور
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان نیشابور
تکیه سید العراقین

**تکیه سید العراقین** مربوط به اوایل دوره پهلوی است و در اصفهان، تخت فولاد، شرق تکیه آقاباشی و خاتون آبادی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۰۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## نگارخانه

پرونده:تکیه سید العراقین 2.jpg
پرونده:تکیه سید العراقین 3.jpg
پرونده:تکیه سید العراقین 4.jpg
پرونده:تکیه سید العراقین 5.jpg


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان اصفهان
رده:تخت فولاد
رده:تکیه‌های ایران
رده:تکیه‌های تاریخی شهرستان اصفهان
قلعه قرمز (قره آغاج)

**قلعه قرمز (قره آغاج)** مربوط به اورارتوئی- دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خوی، بخش مرکزی، روستای قره آغاج واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۹۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان خوی
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان خوی
آرامگاه درویش رستم

**بقعه درویش رستم** مربوط به سدهٔ ۱۰ ه.ق است و در شهرستان نوشهر، بخش کجور، روستای اتاق سرا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۷۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگریش

## منابع

رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان نوشهر
تکیه سقا نفار هندوکلا

**تکیه سقانفار هندوکلا** مربوط به سدهٔ ۱۳ ه‍.ق است و در شهرستان آمل، بخش مرکزی، روستای هندوکلا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۸۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## ویژگی تکیه و سقانفار
این مجموعه دارای گستردگی خط و نوشته بسیار است که موجب تمایز این سقانفار با نمونه‌های همسان خود شده‌است. به گونه‌ای که از تمام اشعار مرثیه دوازده بند محتشم کاشانی به صورت گزیده استفاده شده‌است. نقش دیو سپید مازندران که چندین بار تکرار شده و نقش مردی برهنه و حیوانی در حال خوردن بدن او، از نقوش بسیار جالب این سقانفار است. در سقانقار در ایام ماه محرم ظرف بزرگ و بیضی شکلی قرار می‌دادند و در آن آب می‌ریختند تا مردم از آن آب بنوشند. بر روی تکیه نیز بر روی تخته‌های سقف آن نقاشی‌های بسیار ظریف از خورشید، فرشته، مرغی که در لانه بر تخم خوابیده‌است، رفرف مناظر جنگلی، مذهبی، کشتی، آهو و حسنین کشیده شده که به مرور زمان کمرنگ شده‌است.

## بانی اثر
در پایان نام خادم، نقاش، کاتب و تاریخ و حدیث بدین شرح آمده‌است، خادم درگه شاه‌مردان حاجی قربان بن کربلایی رمضان که معروف به حاج قربان خان هندویی ملاک و مشاور حقوقی میرزا حسین‌خان سپهسالار بوده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تکیه‌های تاریخی شهرستان آمل
رده:سقانفارهای تاریخی شهرستان آمل
قلعه نوفرست

**قلعه نوفرست** مربوط به سدهٔ ۳ و ۴ ه.ق تا دوره صفوی است و در شهرستان بیرجند، بخش مرکزی، روستای نوفرست واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۹۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان بیرجند
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان بیرجند
رده:قلعه‌ها در ایران
محوطه بحرآباد

**محوطه بحر آباد** مربوط به سدهٔ ۴ تاقرن ۹ ه.ق است و در شهرستان جوین، بخش مرکزی، روستای بحرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۹۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان جوین
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان جوین
آرامگاه منسوب به غزالی

**آرامگاه منسوب به غزالی** مربوط به سدهٔ ۵ و۶ ه.ق است. این آرامگاه در ۲۵ کیلومتری شمال غرب مشهد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۹۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان مشهد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در مشهد
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان مشهد
امامزاده دوبرار (هادی و حارث)

**امامزاده دوبرار (هادی و حارث)** مربوط به سدهٔ ۶ و ۷ ه.ق است و در شهرستان دماوند، روستای مشا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۶۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* امامزاده هاشم

## منابع

رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان دماوند
خانه آقا

**خانه معروف به خانه آقا** مربوط به سدهٔ ۸ و ۹ ه.ق است و در یزد، انتهای خیابان سید گلسرخ، غرب بقعه سید گلسرخ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۱۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

در سال ۱۳۸۴ شناسایی سه دوره تاریخی ایلخانی، تیموری و صفوی در خانه آقا، لایه‌هایی از تاریخ شهر یزد را مشخص کرد.
پایه‌های اصلی بنا که متعلق به دوره تیموری است به همراه بقایایی از یک بازارچه و و ورودی بنا که به دوره ایلخانی تعلق دارد شناسایی شده‌است.

در ادمه کاوش در این محوطه، جبهه شمالی خانه که تخریب شده بازسازی می‌شود. بنای خانه آقا در کنار بقعه سید گل سرخ قرار دارد و بخشی از اعتبارات مرمت این بنا توسط هیئت امنای بقعه سید گل سرخ تأمین می‌شود.

در بافت تاریخی یزد هم‌زمان با کاوش در خانه آقا، مجموعه تاریخی ابودردا، گمانه زنی در معابر و حاشیه بناهای مهم و کاوش در برخی از بناهای مهم تاریخی مثل شاه کمالیه و شهاب الدین قاسم طراز انجام می‌شود.
باستان‌شناسی شهری یزد به عنوان مقدمه‌ای در جهت ثبت ملی و جهانی بافت تاریخی یزد انجام می‌شود. پیش از این حفاری در محله فهادان، بقعه دوازده امام و مدرسه ضیائیه و مجموعه حسینیان انجام شده و بقایای از سه دوره تاریخی ایلخانی و تیموری به دست آمده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* خانه آقا بروجردی

## منابع

* خبرگزاری میراث فرهنگی: تاریخ محله سید گل سرخ یزد، عیان شد. کد خبر: ۵۰۶۱۸. انتشار: ۱۳۸۴/۵/۲۲.

رده:خانه‌های تاریخی شهرستان یزد
آرامگاه یوسف اسماعیل آمل

**بقعه یوسف اسماعیل ** مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در شهرستان آمل، روستای کمانگرکلا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۸۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است بقعه قدیمی درویش اسماعیل قرار گرفته است. مقبره شیخ و عالم زاهد که نمای خارجی بقعه چهار گوش است این چهارگوش را بالاتر از تزئینات کشکولی و سینه کفتری گچی، بریده و هشت ضلعی به وجود اورده‌اند. گنبد کلاه درویشی آن هشت پراست و روی این هشت ضلعی بناشده است. در هر ضلعی بالای طاق نمای وسط، دو مستطیل است که داخل آنها کاشی کاری است بالای این قسمت کاشیکاری، دوازده قرنیس سینه کفتری و بالای آنها یازده و نیم دایره تزئینی از گچ ساخته‌اند. طرف در ورودی بقعه، مسجدی نوساز بعداً اضافه کرده‌اند. داخل بقعه چهارگوشه است و صندوقی ساده چوبین درمیان آن مرقد درویش اسماعیل را پوشانده است در مقابل بقعه سقانفاری تازه ساز به چشم می‌خورد.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع
* آرامگاه درویش اسماعیل

رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان آمل
مسجد جامع محمدیه

**مسجد جامع محمدیه** که با نام‌های **مسجد جمعه** و **مسجد جامع** و یا **مسجد علویان نائین** نیز شناخته می‌شود، مسجدی مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در شهرستان نائین، روستای محمدیه، محله محمدیه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۰۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

مسجد جامع محمدیه مشهورترین اثر تاریخی شهر است؛ که در محله باب المسجد واقع شده‌است در شمال نایین در اواخر قرن چهارم و اوایل قرن پنجم ه. ق ساخته شده‌است.

آنچه دربادی امر توجه بیننده را به خود جلب می‌کند شباهت کلی و مشخص مسجد با مساجد تاریخانه دامغان و مسجد جامع نیریز فارس است. تزئینات مسجد با طرح‌های مختلف یادآور سنتهای گذشته ایرانیان است.طاق نماهای بسیار زیبایی مسجد با سقف هلالی آن بیانگر هنر معماران و استاد کاران مسلمان ایرانی است. بر روی دیوار و طاق جرزها ونقوش متنوع و اشکال هندسی ساده توأم با شاخ وبرگ گچ بری شده به چشم می‌خورد؛ که‌این اثر را در عداد یکی از نفیس‌ترین مساجد ایران قرار می‌دهد. بنای مسجد به صورتی دو ایوانی است که از اجزاء مختلفی نظیر صحن، رواق‌های متعدد محراب با تزیینات جزئی شبستان سرداب، مهتابی، وضوخانه و پایاب قنات (که هنوز فعال است) تشکیل شده‌است. طاقهای دوطرف شبستان بزرگ مسجد و محراب آن شباهت کاملی با مسجد جامع نایین دارد. از دگر نفایس این مسجد منبر و در چوبی آن است. این در و منبر که شاهکار مسلم منبت کاری هستند بیانگر ذوق و خلاقیت هنرمنان ایرانی در قرن گذشته می‌باشند بر روی منبر کتیبه‌ای بخط نسخ بسیار زیبا با تاریخ۷۱۱ هجری مشاهده می‌شود. در زمینه این کتیبه نقش شاخ و برگ کنده‌کاری شده‌است این کتیبه بیانگر این نکته‌است که منبر در قرن هشتم هجری به مجموعه بنا اضافه شده‌است. اگر چه منبر فاقد کتیبه‌است اما نقوشی که بر تخته‌های منبر نقش شده آن را به دوره‌ای مربوط می‌کند که نمونه‌های کمی ازآن برجای مانده‌است **آندره گدار** طاقهای ناودانی شکلی که دردو طرف شبستان گنبدی جلوه محراب به موازات قبله زده شده‌اند و شباهت این شیوه با مسجد نائین را دلایل قدیمی بودن مسجد محمدیه می‌داند.

همچنین این نویسنده عقیده دارد الواحی که در منبر بکار رفته‌اند متعلق به منبر دیگری بوده که در این امر منبر تعبیه شده‌اند. مسجد محمدیه به شماره ۳۵۵ در فهرست بناهای تاریخی به ثبت رسیده‌است. باتوجه به خصوصیات معماری مسجد و نظر برخی از محققان به نظر می‌رسد که مسجد جامع نائین در اواخر قرن سوم یادر قرن چهارم هجری ساخته شده‌است. از خصوصیات این گچ‌بری گودی و عمق آن است؛ همین امتیاز در هنر گچ بری موجب شده تا پژوهشگران و معماران این بنا را در زمره مساجد اولیه به حساب آورند. علاوه برآن این کتیبه نام (جلال الدین ملک التجار)واقف منبر نوشته شده‌است. مسجد جامع علویان نائین پس از احداث چند بار تعمیر و مرمت سازی شده‌است از جمله در سال ۸۷۴ هجری قمری مرمتی صورت گرفته که بر کتیبه‌ای درقاب چوبی در مسجد نوشته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

دانشگاه آزاد اسلامی واحد نائین

## پیوند به بیرون
برای دیدن تصویر مسجد جامع محمدیه به کتاب گنجنامه مراجعه کنید به: www.mohammadieh.ir سایت فرهنگی محمدیه

رده:مسجدهای تاریخی شهرستان نائین
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در استان اصفهان
آرامگاه درویش امیر

**بُقعهٔ درویش امیر** مربوط به سدهٔ ۹ ه‍.ق یا به روایتی مربوط به سده پنجم قمری است و در شهرستان نوشهر، بخش کجور، روستای لاشک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۷۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

به این آرامگاه، «بقعه درویش خیل» هم گفته شده و در منطقه ناسنگ قرار دارد.‌‌ گفته می‌شود در این محل دو تن از بزرگان به نام‌های «حسن» و «یوسف» به خاک سپرده شده‌اند.

بقعه تاریخی درویش امیر در نزدیکی کندلوس و روستای لاشک کجور واقع شده و در وضعیت نابسامانی قرار دارد. این بنا به دلیل نبود بودجه کافی و حفاری‌های غیرمجاز، در آستانه فروپاشی است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان نوشهر
مسجد شیخ حیدر کدکن

**مسجد شیخ حیدر کدکن** مربوط به سدهٔ نهم ه.ق و دوره تیموریان است و در کدکن، انتهای کوچه حمام واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۹۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان تربت حیدریه
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:مسجدهای تاریخی شهرستان تربت حیدریه
تپه گنگک

**تپه گنگک** مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خدابنده، بخش مرکزی، روستای گنگک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۷۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان خدابنده
رده:تپه‌های باستانی شهرستان خدابنده
محوطه قلعه چراغ

**محوطه قلعه چراغ** مربوط به سده‌های اولیه اسلام تا سدهٔ ۷ ه.ق است و در شهرستان مشهد، بخش احمدآباد، روستای عارفی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۷۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان مشهد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان مشهد
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان مشهد
برج و دروازه‌های ندوشن

**برج و دروازه‌های ندوشن** مربوط به مظفریان- دوره صفوی است و در ندوشن، پیرامون بافت قدیمی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۱۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان میبد
رده:برج‌های تاریخی شهرستان میبد
رده:دروازه‌های تاریخی شهرستان میبد
کول‌تپه (قورقا)

**کول تپه (قورقا)** مربوط به هزاره اول - دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان میانه، بخش کاغذ کنان، روستای گل تپه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۹۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان میانه
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان میانه
رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان میانه
رده:تپه‌های باستانی شهرستان میانه
رده:کول‌تپه‌های تاریخی شهرستان میانه
تپه خانم گلی

**تپه خانم گلی** مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در داخل هادیشهر واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۷۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان جلفا
رده:تپه‌های باستانی شهرستان جلفا
چارلزتاون (ایندیانا)

**چارلزتاون**  شهری در کلارک کانتی، ایالت ایندیانا، ایالات متحده آمریکا است.

## جغرافیا
چارلزتاون در موقعیت  قرار گرفته است. این شهر مساحتی در حدود ۶ کیلومتر مربع دارد. در سرشماری سال ۲۰۱۰، جمعیت این شهر ۷٬۵۸۵ نفر اعلام شد.

## منابع

* 

چارلزتاون، ایندیانا
رده:شهرهای ایندیانا
رده:شهرهای شهرستان کلارک (ایندیانا)
رده:منطقه کلان‌شهری لوئیویل
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۰۸ (میلادی) در قلمرو ایندیانا
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۰۸ (میلادی)
قنات ارونه

**قنات ارونه** در اردستان، خیابان امام خمینی، پارک ملت، جنب شهرداری واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۰۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

قنات ارونه از قنات‌های معروف استان اصفهان قنات ارونه شهر اردستان است که در واقع یک نهر پرآب زیر زمینی می‌باشد. این قنات متعلق به قرون بسیار دور و قبل از اسلام می‌باشد که بیش از یکهزار سال قبل از اسلام حفر گردیده و جزو آثار باستانی ایران به شمار می‌رود. مدتی که محققان و پژوهشگران برای عمر این قنات تخمین زده‌اند کمتر از دو هزار و پانصد سال نیست. این قنات در نظر اصطخری جغرافیدان قرن چهارم هجری «قناتی بسیار بزرگ و شگفت» آمده است.

جگسون نیز دربارهٔ آن می‌نویسد «از قناتهای شگفتی است که هنوز باقی مانده است. مورخین احداث این قنات را به «اروند شاه بن کی پشن بن کیقباد بن زاب بن نوذران بن منوش بن نوذر بن منوچهر» نسبت داده‌اند نام اروند شاه در تاریخ داستانی ایران قبل از اسلام آنهم یکبار برای پدر لهراسب شاه به این ترتیب «لهراسب شاه بن اروند شاه بن کی پشن بن کیقباد» آمده است و بهمن پسر اسفندیار از این خانواده، آتشکده مهر اردشیر را در اردستان ساخته است. تقسیم آب قنات ارونه مبنای بسیار قدیمی دارد و از زمانهای گذشته شروع شده و مطمئناً مربوط به پیش از اسلام و شاید قبل از تاریخ است و همچنان ادامه داشته، تا اینکه در دوره هلاکوخان مغول، خواجه نصیرالدین طوسی ان را «فرزه بندی» کرده است هنگامی که خواجه نصیر الدین طوسی به همراه هلاکوخان مغول نوه چنگیز خان وارد اردستان شد به دلیل اختلافی که بین مردم اردستان بر سر تقسیم آب قنات ارونه بوده آب آنرا به بیست سهم و نصف سهم تقسیم کرد. این تقسیم را بعضی نیز به شیخ بهائی نسبت می‌دهند.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:قنات‌های تاریخی شهرستان ارومیه
آق تپه (تاقر)

**آق تپه (تاقر)** تپه‌ای دست‌ساز است که در استان گلستان، شهرستان مراوه‌تپه، روستای نارلی در شمال شرق استان و چند کیلومتری مرز ترکمنستان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۸۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان کلاله
اردوبازار

**اردو بازار** مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، حد فاصل سرای مشیر و بازار سه‌راهی روح‌الله واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۲۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌ است.
همچنین نام محله‌ای قدیمی است در شهر لاهیجان.

## نگارخانه

File:ordoobazar1.jpg
File:ordoobazar2.jpg
File:ordoobazar3.jpg


## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان شیراز
رده:بازارهای تاریخی شهرستان شیراز
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
تپه قوشه توت

**تپه قوشه توت** مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان تربت جام، بخش صالح آباد، روستای قشه توت واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۲۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان صالح‌آباد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان صالح‌آباد
تپه چیرکندی

**تپه چیرکندی** مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در استان آذربایجان غربی، شهرستان چایپاره، روستای چیرکندی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۱۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پیش از اسلام در شهرستان خوی
رده:تپه‌های باستانی شهرستان خوی
محوطه پیردره‌سی

**محوطه پیردره سی** مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بناب، بخش مرکزی، روستای قره زکی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۱۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان بناب
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان بناب
تپه کربلای جبار

**تپه کربلای جبار** مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان قوچان، بخش مرکزی، روستای مزرج واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۲۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان قوچان
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان قوچان
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان قوچان
رده:تپه‌های باستانی شهرستان قوچان
خانه توکلی‌زاده (مشهد)

بندانگشتی|نمای جنوبی خانه توکلی زاده
**خانه توکلی‌زاده** خانه‌ای تاریخی مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهر مشهد، فلکه سراب، خ سعدی، بین سعدی ۱۸ و ۲۰، پ ۴۹ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۹۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان مشهد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان مشهد
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان مشهد
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
خانه ملا محمد ترشیزی

**خانه ملا محمد ترشیزی** مربوط به دوره پهلوی است و در سبزوار، میدان حکیم، خیابان سید جمال الدین اسدآباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۲۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## نگارخانه

Torshizi_Historic_House_02.jpg
Torshizi_Historic_House_03.jpg


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان سبزوار
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان سبزوار
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان سبزوار
مسجد امام جمعه

**مسجد امام جمعه** مربوط به دوره صفوی است و در تبریز، بازار قدیم، بازار صفی، بازار مسجد جامع واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۱۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان تبریز
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان تبریز
امامزاده سرآب

**امامزاده بزرگ سرآب** یکی از بناهای مذهبی ایران متعلق به دوره صفویه است که در استان آذربایجان شرقی در شهر سرآب قرار گرفته است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان سرآب
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان سرآب