بخش بردخون

**بخش بُردِخون** یکی از بخش‌های شهرستان دیر در استان بوشهر در جنوب کشور ایران است. مرکز بخش بردخون شهر بردخون (بردخون نو) است. از دو دهستان بردخون و آبکش با ۱۸ روستا تشکیل شده است. در قدیم بردخون یکی از نواحی مهم منطقه دشتی بحساب می‌آمده است.

## جایگاه
### موقعیت
بخش بردخون در جنوب غربی استان بوشهر قرار دارد. از مشرق و جنوب شرقی با بخش مرکزی شهرستان دیر، و از شمال و شمال شرقی با بخش کاکی شهرستان دشتی همجوار می‌باشد. در غرب و جنوب تا روستای کورک – آخرین روستای تابع جنوبی آن – در همسایگی خلیج فارس، گوش به نجوای موج‌ها سپرده است. این بخش تابع شهرستان دیر می‌باشد.

رودخانه مند از مرز شمالی آن می‌گذرد و به خلیج فارس می‌ریزد تا «خور زیارت» را تشکیل دهد. چهار خور معروف «خور منجو»، «خور خان»، «خور تهمادو» و «خور گرم» محل اصلی برای صید صیادان می‌باشد که با حدود ۲۰۰ فروند قایق مشغول امرار معاشند.

## شاخص‌ها
* **[[منطقه حفاظت شده مند]]** به‌طور کل در این بخش در جنوب رودخانه مند و حاشیه خلیج فارس تا امتداد جاده بین شهری می‌باشد. در این منطقه تعداد بسیاری آهو و دیگر گونه‌های جانوری و و دیگر گونه‌های گیاهی موجود است.
* **[[پارک ملی دریایی نخیلو]]** اکوسیستم خشکی - آبی دارد، سواحل (درختان حرا) و جزایر چهارگانه را پوشش می‌دهد و گونه نادر لاک‌پشت نوک عقابی در جزایر آن به‌سر می‌برد و انواع پرندگان دریایی از قبیل حواصیل، پرستوهای دریایی و … در این محدوده به سر می‌برند. جزیره نخیلو به بهشت پرندگان معروف است.
* **[[رودخانه مند]]** از رودخانه‌های طویل ایران است که از استان فارس سرچشمه می‌گیرد و در مرز بخش بردخون با بخش کاکی شهرستان دشتی به خلیج فارس می‌ریزد.
* **[[میدان گازی پارس شمالی]]** مشترکاً در بخش بردخون و بخش کاکی شهرستان دشتی می‌باشد؛ و مانند پارس جنوبی در عسلویه دارای ذخایر عظیم گاز می‌باشد.
* **[[امیر دیوان]]** لقب **امامزاده شاه فرج‌الله** **رکنی الحسینی** است که در دامنه **کوه درنگ** با بیش از هزار متر ارتفاع که از شمال به جنوب کشیده شده است و مرز شرقی بخش بحساب می‌آید. از نقاط زیارتی و دیدنی است که کوه و منطقه مورد نظر هم امیر دیوان نام گرفته‌اند.

## شخصیت‌ها
* علمای نامی بردخون: بردخون در یکی دو سده قبل حوزه علمیه داشته و از بزرگانی چون شیخ عبدالنبی بحرانی، سید علی رکنی حسینی، شیخ علی بحرانی و سید اسدالله رکنی حسینی می‌توان نام برد. حتی بعضی از شاعران و بزرگان دشتی از جمله فایز دشتی و ملاحسن کبگانی نیز برهه‌ای از عمرشان در بردخون کسب علم نموده‌اند.
* **[[شیخ عبدالنبی بحرانی بردخونی دشتی|آیت الله شیخ عبدالنبی بحرانی بردخونی دشتی]]** عالم مجتهد و مؤسس مدارس علوم دینی در بردخون و بلاد دشتی.
* **آیت الله [[سید هاشم حسینی بوشهری]]** فرزند مرحوم حاج سید محمد، عضو جامعه مدرسین و شورای عالی حوزه علمیه قم، امام جمعه موقت قم و نماینده استان بوشهر در مجلس خبرگان.
* **آیت‌الله حاج سید احمد رکنی حسینی** از عالمان صاحب رأی و نظر و اجتهاد و از فضلای حوزه علمیه قم و تحصیل کرده حوزه علمیه نجف اشرف.
* **سید عبدالهادی رکنی حسینی** از استادان حوزه علمیه قم و امام جمعه شهرستان گناوه
* مفتون بردخونی، سید بهمنیار حسینی از دوبیتی سرایان شهیر جنوب.
* خالو حسین بردخونی همرزم رئیسعلی دلواری.
* **سردار شهید یوسف بردستانی** از سرداران نامی دفاع مقدس.
* **دکتر مجید عابدی** شاعر و نویسنده نامی کشوری
* **دکتر حسن دانایی فرد** دانشمند مطرح کشوری در حوزه اقتصاد

## تقسیمات کشوری
* **بخش بردخون**
** دهستان بردخون
** دهستان آبکش
مرکز بخش: شهر بردخون

### روستاها به تفکیک دهستان
**[[دهستان بردخون]]:**
بردخون کهنه - دمی‌گز جنوبی - دمی‌گز شمالی (دوپلنگو) - زیدون - سجادیه (احشام کهنه) - شیبرم - کالو - کمال‌احمدی - گزخون - نرکو - مل‌سوخته - حاج‌محمدی - کورک - مل‌گنزه.

**[[دهستان آبکش]]:**
آبکش - احشام محمداحمدی - شهنیاء - کناری - مغدان - وحدت‌آباد.

### موقعیت و فواصل شهر و روستاهای بخش بردخون
* از بردخون «به شمال شرق» ۲کیلومتر ← سجادیه
* از بردخون «مستقیم به شمال غرب» ۱۰کم ← برید
* از بردخون «به جنوب غرب» ۳٫۵کم ← بردخون کهنه «به جنوب شرق» ۶٫۵کم ← شیبرم ۳کم ← زیدون ۲٫۵کم ← مل‌سوخته ۲کم ← گزخون ۲٫۵کم ← نرکو ۳کم (میرزاحبیب) ← دروداحمد ۵کم (نودرار) ← مل‌گنزه ۲٫۵کم (حاج‌محمدی - اشکوری - چاه‌پهن) ← کالو «به شرق» ۲کم ← دوپلنگو ۱کم ← دمی‌گز ۱کم ← کمال‌احمدی ۲کم ← مل‌کوری ۱کم ← کورک ۱۹کم ← بندر دیر (=مرکز شهرستان).
* از بردخون «به شمال» ۷کم ← شهنیا «به شمال شرق» ۲٫۵کم ← مغدان ۲٫۵کم ← آبکش ۱کم ← وحدت‌آباد ۶٫۵کم ← کناری «به شرق» ۳٫۵کم ← سه‌راه بخش بردخون.
* از شهنیا «به شمال غرب» ۳٫۵کم ← پل رودخانه مند (=مرز بخش بردخون با شهرستان دشتی) ۵کم ← سه‌راه کردوان.
* بردخون کهنه «به غرب» ۹کم ← خور خان (=ساحل خلیج فارس)

## جمعیت
جمعیت بخش بردخون براساس سرشماری سال ۱۳۹۵ برابر با ۱۱٫۱۱۳ نفر است. دارای دو دهستان به نام‌های بردخون و آبکش می‌باشد.

شهر بردخون مرکز بخش بردخون، پرجمعیت‌ترین نقطه بخش ۵٫۳۳۳ نفر جمعیت دارد. روستاهای بخش بردخون که امروزه مسکونی اند به ترتیب جمعیت: شهنیاء - مغدان - آبکش - بردخون کهنه - وحدت آباد - کناری - سجادیه (احشام کهنه) - جاشک - دمی گز جنوبی - دمی گز شمالی (دوپلنگو) - مل سوخته - کالو - گزخون - زیدون - نرکو - کمال احمدی - شیبرم - حاج محمدی - کورک - مل گنزه.

### جمعیت تاریخی نقاط بخش بردخون
جمعیت تاریخی نقاط شهری و روستایی بخش بردخون طبق سرشماری‌های رسمی ایران از سال ۱۳۳۵ تا کنون:

## نقاط گردشگری
* سواحل بکر خلیج فارس در غرب منطقه و اسکله خور خان
* حاشیه رودخانه مند و مناطق برید و زیررود
* روستای گردشگری سجادیه، مزارع کشاورزی، جنگل گز و کهور و مناظر ماسه بادی تا منتهای الیه روستای کناری
* روستای ساحلی بوم‌گردی کالو
* منطقه حفاظت شده مند
* پارک ملی دریایی نخیلو و جنگل حرّا (شمالی‌ترین جنگل حرای طبیعی جهان)
* گنبد نمکی جاشک
* منطقه سیاحتی زیارتی امیر دیوان
* اثر باستانی قلعه زندان و دیگر قلعه‌های دامنه کوه درنگ
* رودخانه‌های فصلی، سدهای آبی و مراتع سنلاخی دوحه دامنه کوه درنگ
* بوستان شهدای گمنام (بردخون. اول خیابان مفتون)

### امامزاده‌ها
اسامی تعدادی از امامزاده‌های بخش بردخون:
* ۱ – شاه فرج‌الله (امیر دیوان) - روستای آبکش، کوه درنگ
* ۲ – سید علی‌اکبر - شهر بردخون، گلزار شهدا
* ۳ – میر کمال الدین - شهر بردخون، گلزار شهدا
* ۴ – حاج سیدقاسمعلی - شهر بردخون، جنوب غربی بردخون
* ۵ – بی بی زینب - شهر بردخون، گلزار شهدا
* ۶ – حاج سید محمّد حسینی - شهر بردخون، گلزار شهدا
* ۷ – شاهزاده محمّد - روستای شهنیا
* ۸ – پیر سبز - روستای آبکش
* ۹ – پیر حمزه - روستای آبکش
* ۱۰ – مقبره سید شهریار - روستای آبکش
* ۱۱ – مقبره سید جواد - روستای آبکش
* ۱۲ – پیر مراد - روستای وحدت آباد
* ۱۳ – شاهزاده محم - روستای کناری
* ۱۴ – شاهزاده محمّد - روستای بردخون کهنه
* ۱۵ – شاه پیر خیر - روستای بردخون کهنه

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* استان بوشهر
* شهرستان دیر
* بردخون

## منابع

## پیوند به بیرون
* نقشه دهستان بردخون بر اساس تقسیمات کشوری سال ۱۴۰۰ وبگاه آمار ایران.
* نقشه دهستان آبکش  بر اساس تقسیمات کشوری سال ۱۴۰۰ وبگاه آمار ایران.


بردخون
رده:شهرستان دیر
رده:مناطق مسکونی در شهرستان دیر