open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
دانشگاه بغلان

**دانشگاه بغلان** دانشگاهی دولتی در شهر پلخمری ولایت بغلان، افغانستان است. این دانشکاه در سال ۱۹۹۳ به نام دانشگاه حکیم ناصر خسرو تأسیس شد و سپس در سال ۱۹۹۸ توسط طالبان به آتش کشیده شد. پس از سقوط طالبان، این دانشگاه در سال ۲۰۰۳ فعالیت خود را از سر گرفت. از سال ۲۰۰۷، ساختمان‌سازی یک مجتمع دانشگاهی دائمی در حسین خیل شروع شد. دانشگاه بغلان یکی از ۵ دانشگاه برتر افغانستان است. دانشگاه بغلان یک موسسه تحقیقاتی و تحصیلات عالی است. 

## دانشکده‌ها
دانشکده کشاورزی

دانشکده تعلیم و تربیت

دانشکده ادبیات وعلوم بشری

دانشکده انجنیری

دانشکده اقتصاد

دانشکده شرعیات

## پیشینه
دانشگاه بغلان در سال ۱۳۷۱در شهر پلخمری ولایت بغلان تأسیس شد.

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست دانشگاه‌های افغانستان

## پیوند به بیرون

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۳ (میلادی) در افغانستان
بغلان
رده:نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۹۳ (میلادی)
رده:ولایت بغلان
فهرست گونه‌های جگن

در زیر فهرستی از گونه‌های جگن (کارکس) آمده‌است:
* کارکس اسینیبوینسیس
* کارکس آکالیس
* کارکس آرچری
* کارکس آکوتا
* کارکس اپروپینکواتا
* کارکس آکواتیلیس
* کارکس آبروپتا
* کارکس ابریگینوم
* کیورکس دنتاتا
* کارکس آکوتیفرمیس
* کارکس آلبونیگرا
* کارکس البیدا
* کارکس ارناریا
* کارکس آکوتیفرمیس
* کارکس ارکتا
* کارکس آلما
* کارکس آتروستاچیا
* کارکس هومیلیس
* کارکس آترودس
* کارکس هیرتا
* کارکس هیدنیانا
* کارکس هلری
* کارکس هودی
* کارکس اینتریر
* کارکس لاکوستریس
* کارکس ایلوتا
* کارکس اینوپس
* کارکس جونسی
* کارکس جامسی
* کارکس کلاماتنسیس
* کارکس لائویگاتا

رده:جگن
رده:فهرست‌های گیاهان
کارکس آلبونیگرا

**کارکس آلبونیگرا**  نام یک گونه از سرده جگن است.

## منابع

* 

رده:جگن
رده:گیاگان آلبرتا
رده:گیاگان آمریکای شمالی
رده:گیاگان بریتیش کلمبیا
رده:گیاگان جنب‌شمالگان آمریکا
رده:گیاگان جنوب‌غرب ایالات متحده آمریکا
رده:گیاگان شمال‌غرب ایالات متحده آمریکا
رده:گیاگان نیومکزیکو
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۹۱۷ (میلادی)
کارکس البیدا

**کارکس البیدا**  نام یک گونه از سرده جگن است.

## منابع

* 

رده:تاریخ طبیعی شهرستان سونوما
رده:جگن
رده:گونه‌های در خطر بحرانی NatureServe
رده:گیاگان بومی کالیفرنیا
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۸۸۴ (میلادی)
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۸۸۹ (میلادی)
کارکس ارناریا

**کارکس ارناریا**  نام یک گونه از سرده جگن است.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:جگن
رده:گونه‌های گیاهی نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۷۵۳ (میلادی)
رده:گیاهان در اروپا
کارکس آکوتیفرمیس

**کارکس آکوتیفرمیس**  نام یک گونه از سرده جگن است.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:جگن
رده:گیاگان شمال آفریقا
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۷۸۹ (میلادی)
رده:گیاهان در آسیا
رده:گیاهان در اروپا
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
جگن نوک‌باریک

**کارکس آتروستاچیا**  نام یک گونه از سرده جگن است.

## منابع

* 

رده:جگن
رده:گیاگان آلاسکا
رده:گیاگان اورگن
رده:گیاگان باخا کالیفرنیا
رده:گیاگان سیرا نوادا
رده:گیاگان غرب ایالات متحده آمریکا
رده:گیاگان غرب کانادا
رده:گیاگان کالیفرنیا
رده:گیاگان نوادا
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۸۶۸ (میلادی)
رده:گونه‌های امن NatureServe
کارکس هودی

**کارکس هودی**  نام یک گونه از سرده جگن است.

## منابع

* 

رده:جگن
رده:گیاگان آلاسکا
رده:گیاگان بریتیش کلمبیا
رده:گیاگان داکوتای جنوبی
رده:گیاگان ساحل غربی آمریکا
رده:گیاگان سیرا نوادا
رده:گیاگان غرب ایالات متحده آمریکا
رده:گیاگان کالیفرنیا
رده:گیاگان نوناووت
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۸۳۹ (میلادی)
کارکس جونسی

**کارکس جونسی**  نام یک گونه از سرده جگن است.

## منابع

* 

رده:تاریخ طبیعی رشته‌کوه‌های ترنسورس
رده:جگن
رده:گیاگان اورگن
رده:گیاگان سیرا نوادا
رده:گیاگان غرب ایالات متحده آمریکا
رده:گیاگان کالیفرنیا
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۸۸۹ (میلادی)
دانشگاه ننگرهار

**دانشگاه ننگرهار** دانشگاهی دولتی در شهر جلال‌آباد (افغانستان)، ولایت ننگرهار است.

## پیشینه
دانشگاه ننگرهار در سال ۱۳۴۱ در شهر جلال‌آباد (افغانستان)، ولایت ننگرهار تأسیس شد.

**پوهنتون ننگرهار**

پوهنتون ننګرهار که درسطح کشور دومین مرکز بزرګ علمی و اکادمیک بوده  و از سیر علمی آن (۵۹) سال سپری می شود و در پرتو فعالیت های علمی و اکادمیک، سعی و تلاش خویش را بیشتر از نیم قرن در زمینه­های مختلف دست اوردهای بزرګی در ديپارتمنت ها و رشتته­های جداګانه داشته که تا به حال نزدیک به (۴۰) چهل هزار تن کادرهای علمی را آموزش و پرورش و به سطح کارشناس و غرض خدمت به جامعه تقدیم نموده است، که حال در جهت بازسازی کشور تاثیر به سزایی داشته و در نتیجه ګام های استواری را در این عرصه بر می دارد.

پوهنتون ننګرهار افتخار برنامه ها و پروګرام های علمی از کمیونیتی کالج اسوسیت دګری تا لیسانس، ماستری و دکتورا را دارا می باشد و در سطح منطقه و کشور منحیث یک مرکز علمی توانا برای تقویت، انکشاف و معیاری نمودن پروګرام های علمی یاد شده سعی و تلاش بیشتر می نماید.

این پوهنتون نظر به دورنمای خویش عزم راسخ دارد تا در آینده با کمک استادان مسلکی و بلند رتبه، تحقیقات علمی و اکادمیک، برنامه هاى خوبتر و بهتر تدریس، توامیت علمی و مسلکی بین المللی، ارایه خدمات خوبتر و بهتر برای محصلان در سطح کشور، منطقه و جهان باور و اعتبار خاصی را به دست آورد.

اداره­ی پوهنتون متعهد است که با در نظرداشت قوانین، مقررات و لوایح وزارت تحصیلات عالی زمینه ی خوبتر و بهتر آموزش را فراهم نماید، که به همین اساس برای معیاری نمودن کریکولم و نصاب، ایجاد محیط اموزش خوبتر و توامیت ها با مراکز و موسسات علمی در سطح ملی و بین المللی و در مجموع برای انکشاف و بازسازی زیربناهای علمی، تدریسی و فزیکی پوهنتون سعی و تلاش می ورزد. دانشگاه ننگرهار از پنج پوهنتون بزرگ افغانستان میباشد . 

### دانشکده زبان و ادبیات
این دانشکده در سال ۱۹۸۴ تحت مدیریت دانشگاه ننگرهار تأسیس شد. در آن زمان، فقط بخش پشتو با شش استاد که توسط دانشکده زبان و ادبیات پشتو معرفی می‌شدند، وجود داشت. بعداً، بخش روسی نیز تأسیس شد، اما پس از مدت کوتاهی، به دلیل کمبود دانشجو در این بخش، تعطیل شد.

* بخش عربی در سال ۱۹۹۳ تأسیس شد. از سال ۱۹۹۲ تغییراتی در نصاب درسی بخش پشتو ایجاد شد، مضامین انگلیسی و اسلامی به جای زبان روسی، جامعه‌شناسی دانشگاهی و اقتصاد سیاسی علاوه بر بخش‌های پشتو و انگلیسی اضافه شد.
* بخش زبان دری در سال ۲۰۰۳ تأسیس شد.
* بخش زبان هندی در سال ۲۰۰۶ تأسیس شد.
* بخش زبان آلمانی در سال ۲۰۱۴ تأسیس شد.
* برنامه کارشناسی ارشد زبان پشتو در سال ۲۰۱۴ آغاز به کار کرد.
وقتی بخش‌های دیگری مانند عربی، انگلیسی، دری و هندی به دانشکده اضافه شدند، نام دانشکده از دانشکده پشتو و ادبیات به دانشکده زبان‌ها و ادبیات تغییر یافت. در سال ۲۰۱۵، این دانشکده ۱۴۹۴ دانشجو در هر شش بخش داشت که ۱۴۰۳ نفر آنها مرد و ۹۱ نفر آنها زن بودند. ۵۴ استاد حرفه‌ای دائمی نیز در آن مشغول به کار بودند.

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست دانشگاه‌های افغانستان

## پیوند به بیرون


رده:جلال‌آباد (افغانستان)
رده:دانشکده‌های پزشکی در افغانستان
بغلان
رده:دانشگاه‌های دولتی در افغانستان
رده:مدرسه‌ها در ولایت ننگرهار
رده:نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۶۲ (میلادی)
رده:ولایت ننگرهار
دیمهاج

**آنچوسا آزورا**  نام یک گونه از تیره گاوزبانیان است.

## نگارخانه

File:Anchusa azurea Closeup.JPG|
Image:SeedsAnchusaazurea.jpg|


## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:گیاگان شمال آفریقا
رده:گیاگان اسپانیا
رده:گیاگان پرتغال
رده:گیاگان ترکیه
رده:گیاگان رومانی
رده:گیاگان شام
رده:گیاگان فرانسه
رده:گیاگان مغرب عربی
رده:گیاگان یونان
رده:گیاگان مالت
آمارانتوس بلیتوم

**آمارانتوس بلیتوم (در متون طب سنتی بقلة یمانیة، یربوزه)**  نام یک گونه از سرده تاج خروس است.

بیشتر در ردیف گلهای آپارتمانی است تا گیاهان برگی؛ با این همه آن را می توان در کنار پنجره یا در گلخانه با موفقیت نگهداری کرد. در تابستان و پاییز سنبله های دراز و آویزان آمارانتوس ظاهر می شوند. هر یک از آنها از گلهای کوچک فراوان تشکیل شده است. بوته ی آمارانتوس ساقه های سرخ رنگ به وجود می آورد و با گذشت زمان برگ آن برنزی می شود. 

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:تاج خروس
رده:سبزیجات برگی
رده:گونه‌های گیاهی نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:گیاگان مالت
رده:گیاگان مدیترانه‌ای
رده:گیاگان نیوجرسی
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۷۵۳ (میلادی)
پرسیکاریا بیسترتا

**پرسیکاریا بیسترتا (برسیان و برسیانا در منابع طب سنتی)**  نام یک گونه از تیره هفت‌بندیان است.

## نگارخانه

Image:Bistort at Kilmaurs.JPG|
Image:Buberel unknown flower 6.jpg|
Image:PersicariaBistortaSuperba.jpg|
Image:PolygonumBistortaBulgaria1.jpg|
Image:PersicariaBistorta.jpg|


## منابع

* 

رده:گیاهان چندساله
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۷۵۳ (میلادی)
رده:گیاهان خوراکی
رده:گیاهان در اروپا
آناغالیس

**آناغالیس** گیاهی یک ساله با ارتفاع کمتر از یک وجب گسترده روی زمین. ساقهٔ آن با مقطع چهارگوش و برگ‌های متقابل و بدون دم برگ، بیضی یا دایره‌ای نوک‌تیز و گل‌های آن قرمز یا آبی لاجوردی با دم بلند است. میوه کپسولی شکوفا دارد که از طرف سر آن باز و شکفته می‌شود و دانه‌های ریزی در داخل آن قرار دارد که در ابعاد دانهٔ خشخاش می‌باشد. طعم دانه بسیار تند و تلخ است. طبیعت این گیاه گرم و خشک است و از ترکیب شیمیایی دوساپونین گلوکزید و آنزیم درست شده است.

## آناغالس با گل قرمز
در آذربایجان در مناطق
* تبریز
* دیزه
* سیامک
در شمال ایران مناطق
* گرگان
* بندرگز
* مازندران
* گیلان
* محمودآباد
* درهٔ هراز
* جنوب آستارا
* سفیدرود
* جنوب رشت
* لاهیجان
در بلوچستان
* گشت
* چاه‌بهار
* بشاگرد
در نواحی غرب
* قزوین
* بروجرد
* تفرش
در خوزستان
* اهواز
* دزفول
* شوشتر
در کرمان
* بین جیرفت و بم
و همچنین در دالکی، بوشهر و جزیرهٔ قشم و همچنین در خراسان تهران دیده می‌شود.
Image:Anagallis foemina garganta y envés.jpg|
Image:Anagallis arvensis 2.jpg|
Image:Lysimachia monelli (flowers).jpg|
Image:Illustration Anagallis caerulea0.jpg|


## آناغالس با گل آبی لاجوردی
این گیاه با گل قرمز در ایران، در مناطق

جنوب غرب
* دالکی
* کازرون
* خرابه‌های شوش
در شمال غرب
* تبریز
در بلوچستان
* مکران
* کوهدشت لرستان
در دامنه البرز، اطراف تهران دیده می‌شود.

## خواص درمانی آناغالس
همان‌طور که گفته شد این گیاه دارای خواص مختلفی می‌باشد.

دو تا پنج گرم از آن را دم‌کرده، آب آن را صاف کنید و بنوشید. خشک‌کننده و بازکننده انسداد و گرفتگی مجاری عروق می‌باشد.

دو تا پنج گرم از نوع گل قرمز آن را دم‌کرده و آب آن را بنوشید. به‌عنوان ضد سم در درمان مارگزیدگی، یرقان، ناراحتی‌های مغزی، هاری و بیماری ترس از آب، صرع، استسقا، مالیخولیا مؤثر است.

آب گیاه تازه را گرفته، با عسل مخلوط نموده و در چشم بکشید. برای ضعف بینایی و زخم‌های چشم و سایر ناراحتی‌های پوستی اطراف چشم نافع است.

ضماد کوبیدهٔ آن را برای بیرون آوردن خار و تیغ از اعضای بدن و جلوگیری از توسعهٔ زخم‌های چرکین و بد و دفع باد سرخ و التیام جراحت‌ها مفید است.

قرقرهٔ با آب برگ و میوهٔ آن برای رفع ناراحتی‌های مغزی و پاک کردن سر از بلغم و تسکین درد دندان مفید است.

## منابع
کتاب گیاهان دارویی حاجی شریفی جلد شفا ۱

سایت ویکی ووک http://wikiwook.ir/blog/?p=2811
* 

## پیوند به بیرون

رده:آناغالیس
کاج‌های زمینی

**پنجه گرگ، لیکوپدیوم**  نام یک سرده از تیره پنجه‌گرگیان است.

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:پنجه‌گرگیان
رده:سرده‌های دسته پنجه‌گرگیان
رده:گیاهان هوازی
رده:لیکوپدیوم
پنجه‌گرگی شاخ‌گوزنی

**لیکوپدیوم کلاواتم**  نام یک گونه از تیره پنجه‌گرگیان است.

## نگارخانه

Image:Lycopodium clavatum clavatum2.jpg|
Image:Lycopodium_clavatum.jpg|


## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:گونه‌های گیاهی نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:گیاگان آفریقا
رده:گیاگان آمریکای جنوبی
رده:گیاگان آمریکای شمالی
رده:گیاگان کارائیب
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۷۵۳ (میلادی)
رده:گیاهان دارویی
رده:گیاهان در آسیا
رده:لیکوپدیوم
ارزن (سرده)

**ارزن**  نام یک سرده از تیره گندمیان است.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:ارزن
رده:سرده‌های گندمیان
رده:گونه‌های گیاهی نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:گیاگان ایران
وراتروم نیگروم

**وراتروم نیگروم**  نام یک گونه از رده رده دم‌اسبی است.

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:خربق‌های کاذب
رده:گونه‌های گیاهی نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:گیاگان آسیای معتدل
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۷۵۳ (میلادی)
رده:گیاهان دارویی
رده:گیاهان در آسیا
رده:گیاهان در اروپا
رده:گیاهان سمی
لسر کلاندین

انجیرک، علف بواسیر در عربی مامیران ربیعی، بورغة ربیعیة (نام علمی: Ficaria verna) نام یک گونه از تیره آلالگان است.

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:فیکاریا
رده:گونه‌های گیاهی مهاجم در ایالات متحده آمریکا
رده:گونه‌های گیاهی مهاجم
رده:گونه‌های گیاهی نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:گیاگان غرب آسیا
رده:گیاگان لبنان
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۷۵۳ (میلادی)
رده:گیاهان دارویی
رده:گیاهان در اروپا
کاکوربیتا فوتیدیسیما

**کاکوربیتا فوتیدیسیما**  نام یک گونه از سرده کدو است.

## نگارخانه

File:Cucurbita foetidissima staminate flower 2003-05-19.jpg|
File:Cucurbita foetidissima.JPG|
File:Cucurbita foetidissima fruit 2003-02-04.jpg|
File:Cucurbita_foetidissima_-_inside_view.jpg|
File:Cucurbita foetidissima user Geographer.jpg|
File:Cucurbita foetidissima fruit, leaves, and vine.JPG|
File:Cucurbita foetidissima, gourd close up.jpg|


## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:کدو
رده:کدوییان
رده:گل‌ها
رده:گیاگان آرکانزاس
رده:گیاگان آریزونا
رده:گیاگان اکلاهما
رده:گیاگان ایالت ایدالگو
رده:گیاگان ایالت چیئوائوا
رده:گیاگان ایالت سونورا
رده:گیاگان تامائولیپاس
رده:گیاگان تگزاس
رده:گیاگان خالیسکو
رده:گیاگان ساکاتکاس
رده:گیاگان سن لوئیس پوتوسی
رده:گیاگان سینالوآ
رده:گیاگان کالیفرنیا
رده:گیاگان کانزاس
رده:گیاگان کرتارو
رده:گیاگان کلرادو
رده:گیاگان کواویلا
رده:گیاگان گوآناخوآتو
رده:گیاگان گوئررو
رده:گیاگان میزوری
رده:گیاگان نبراسکا
رده:گیاگان نوئوو لئون
رده:گیاگان نیومکزیکو
رده:گیاگان یوتا
رده:گیاهان به‌کاررفته در داروهای سنتی بومیان آمریکا
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۸۱۷ (میلادی)
رده:گیاگان مکزیک
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
رده:کدوها و کدو تنبل‌ها
رده:گونه‌های امن NatureServe
فاشرای سفید

**فاشرای سفید**  نام یک گونه از تیرهٔ کدوییان است.

## جستارهای وابسته
* گیاهان دارویی

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:کدوواران
رده:کدوییان
رده:گونه‌های گیاهی مهاجم
رده:گونه‌های گیاهی نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۷۵۳ (میلادی)
رده:گیاهان سمی
بسفایج

**بسفایج**  نام یک گونه از تیره بسپایکیان است.

## نگارخانه

Image:Sycamore and epiphytic ferns.JPG|
Image:Polypodium vulgare jfg.jpg|
Image:Illustration Polypodium vulgare0.jpg|
Image:Polypodium vulgare0.jpg|


## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:بسپایک
رده:سرخس‌گیان اروپا
رده:سرخس‌گیان قاره آمریکا
رده:گونه‌های سرخس
رده:گونه‌های گیاهی مهاجم در نیوزیلند
رده:گونه‌های گیاهی نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۷۵۳ (میلادی)
دانشگاه لغمان

**مؤسسه [[تحصیلات عالی]] لغمان** دانشگاهی دولتی در مهترلام، ولایت لغمان در شرق افغانستان است. این دانشگاه در سال ۲۰۱۱ تأسیس شد. دانشگاه لغمان دارای ۷۲ استاد در مقاطع لیسانس و فوق لیسانس در پنج دانشکده است.

## پیشینه
## دانشکده‌ها
* دانشکدهٔ زبان و ادبیات
* دانشکدهٔ زراعت (کشاورزی)
* دانشکدهٔ تعلیم و تربیه
* دانشکدهٔ انجینیری
* دانشکدهٔ اقتصاد

## جستارهای وابسته
* فهرست دانشگاه‌های افغانستان

## منابع

## پیوند به بیرون

لغمان
رده:ولایت لغمان
رده:ویکی‌سازی رباتیک
گل ماهور

**گل ماهور**، **خرگوشک** یا **بوصیر**  نام یک سرده از تیره گل‌میمونیان است. گیاهان دوساله یا چند ساله و به ندرت یکساله که به ارتفاع 0.5 تا 3.0 متر رشد می‌کنند. گیاهان ابتدا یک رزت از برگ ها را در سطح زمین تشکیل می دهند و متعاقباً یک ساقه گلدار بلند را به سمت بالا می فرستند. گیاهان دوساله در سال اول رزت و در فصل بعد ساقه گل را تشکیل می دهند. برگها به صورت مارپیچی مرتب شده اند و اغلب پر کرک هستند اما در برخی گونه ها بدون کرک هستند. گلها دارای پنج گلبرگ متقارن هستند. رنگ گلبرگها در گونه های مختلف شامل زرد (متداول ترین)، نارنجی، قرمز قهوه ای، بنفش، آبی یا سفید است. میوه از نوع کپسول و حاوی دانه‌ است.

گلی است خاص در منطقه آسیا و اروپا و مدیترانه. این گیاه دارای حدود ۳۵۰ گونه در جهان است، که حدود ۴۰ گونه آن در ایران است و تعدادی از این گونه‌ها بومی ایران هستند. پراکندگی این گیاه در غرب و شمال غربی ایران بیشتر است.

استفاده از این گیاه و روغن آن از قدیم در طب سنتی برای معالجه سرماخوردگی، آنژین و برونشیت، و تسکین حالت‌های عصبی، اضطراب، اختلال‌های ضربان قلب و ناراحتی‌های معده و همچنین درد مفاصل و بهبود زخم‌ها و سوختگی رواج داشته است.

## نگارخانه

File:Verbascum sp.(1).jpg
File:Verbascum sp.(2).jpg
File:Verbascum sp.(3).jpg
File:Verbascum sp.(4).jpg
File:Verbascum sp.(5).jpg
File:Verbascum sp.(6).jpg
File:Verbascum sp.(7).jpg
File:Verbascum sp.(8).jpg
File:Verbascum sp.(9).jpg
File:Verbascum sp.(10).jpg
File:Verbascum sp.(11).jpg


## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:گل ماهور
رده:گیاهان دارویی
زعتر

بندانگشتی|250px|یک دسته زعتر

**زعتر**  نام یک گونه از سرده آویشن است. از برگ‌های خشک شدهٔ این گیاه به عنوان طعم دهنده غذایی استفاده می‌شود. در کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس خصوصاً کویت از ترکیب زعتر، نمک و کنجد در پخت نوعی نان استفاد می شود. 

## اطلاعات تاریخی
مصریان باستان از زعتر در مومیایی کردن استفاده می‌کردند و یونانیان باستان از آن در حمام‌ها استفاده می‌کردند و آن را به عنوان بخور در معابد خود می‌سوزاندند، زیرا معتقد بودند که منبع شجاعت است. اعتقاد بر این است که گسترش زعتر در سراسر اروپا از رومی‌ها سرچشمه گرفته است که از آن برای تصفیه اتاق‌های خود و "دادن طعم معطر به پنیر و نوشیدنی‌های الکلی" استفاده می‌کردند. در اروپای قرون وسطی، این گیاه را زیر بالش قرار می‌دادند تا به خواب کمک کند و از کابوس جلوگیری کند. در این دوره، زنان اغلب به شوالیه‌ها و جنگجویان هدایایی از جمله برگ‌های زعتر می‌دادند، زیرا معتقد بودند که این هدایا برای حاملان آنها شجاعت می‌آورد. زعتر همچنین به عنوان بخور استفاده می‌شد و در طول مراسم تشییع جنازه در تابوت‌ها قرار می‌گرفت، زیرا اعتقاد بر این بود که عبور امن به زندگی پس از مرگ را تضمین می‌کند.

## کشت
زعتر بهتر است در مکانی گرم و آفتابی با خاک زهکشی شده کشت شود. این گیاه معمولاً در بهار کاشته می‌شود و پس از آن به عنوان گیاهی چند ساله رشد می‌کند. می‌توان آن را با بذر، قلمه یا تقسیم بخش‌های ریشه‌دار گیاه تکثیر کرد. این گیاه خشکی را به خوبی تحمل می‌کند. می‌توان آن را پس از گلدهی هرس کرد تا از چوبی شدن آن جلوگیری شود.

## ''زعتر(نان)''

### ترکیبات نان زعتر

* اویشن
* سماق
* نمک
* کنجد(تفت داده شوده)
* روغن زیتون
* آرد

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:آشپزی آلبانیایی
رده:آشپزی مدیترانه‌ای
رده:آویشنیان
رده:داروهای ضدعفونی
رده:داروهای گیاهی
رده:عوامل ضدقارچ
رده:گیاهان دارویی
رده:محیط زیست مدیترانه‌ای
رده:نعناعیان
رده:گیاگان حوضه مدیترانه
رده:نام‌های رایج گیاهان
نیلوفر صحرایی

**نیلوفر صحرایی**، **تمیس**  نام یک گونه از سرده دایوسکوریا است.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:دایوسکوریا
رده:گونه‌های گیاهی نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:گیاگان لبنان
رده:گیاگان مدیترانه‌ای
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۷۵۳ (میلادی)
رده:گیاهان دارویی آسیا
رده:گیاهان دارویی آفریقا
رده:گیاهان دارویی اروپا
رده:گیاهان سمی
پنجه‌برگ (گیاه)

**پنجه برگ**  یا **پنجه‌برگ رونده** نام یک گونه از سرده پنجه‌برگ است.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:پنجه‌برگ
رده:گونه‌های گیاهی نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:گیاگان آسیای معتدل
رده:گیاگان شمال آفریقا
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۷۵۳ (میلادی)
رده:گیاهان دارویی
رده:گیاهان در آسیا
رده:گیاهان در اروپا
دانشگاه بدخشان

**دانشگاه بدخشان** یکی از دانشگاه‌های دولتی غیر انتفاعی در شمال شرق افغانستان است که در سال ۱۳۷۷ در شهر فیض‌آباد بدخشان تأسیس گردید. دانشگاه بدخشان در حال حاضر ۹ دانشکده، ۲۸ رشتهٔ علمی، ۱۳۶ تن کادر علمی، ۷۰ کارمند اداری، ۸۵ تن کارکن خدماتی و نزدیک به ۶ هزار دانشجو دارد که ۳۰ درصد این دانشجویان، دختران هستند. مکتب تعلیمات مسلکی و دوامدار دانشگاه آسیای مرکزی با نام مکتب تعلیمات مسلکی و دوامدار دانشگاه بدخشان، از سال ۱۳۹۴ تا اکنون نیز در این دانشگاه فعالیت می‌کند.

از فارغ التحصیلان برجسته دانشگاه بدخشان می‌توان به فیضه درخانی، یک فعال محیط زیست، فعال حقوق زنان و مربی افغان اشاره کرد.

## پیشینه
مؤسسه تحصیلات عالی بدخشان، به اساس فرمان برهان‌الدین ربانی، رئیس‌جمهوری وقت افغانستان، در سال ۱۳۷۷ خورشیدی با ایجاد دانشکدهٔ طب تأسیس شد. این مؤسسهٔ تحصیلی، در سال ۱۳۸۲، به دستور حامد کرزی رئیس حکومت انتقالی، در وزارت تحصیلات عالی کشور ثبت شد؛ اما متأسفانه در نخستین روزهای حکومت آقای کرزی، دانشکدهٔ طب لغو و دانشجویان آن جهت ادامهٔ تحصیل به دانشگاه‌های بلخ و کابل انتقال داده شدند.

مؤسسهٔ تحصیلات عالی بدخشان، تا سال ۱۳۹۱، با داشتن چهار دانشکده (تعلیم و تربیه، زبان و ادبیات، زراعت و اقتصاد)، ۳۴ نفر کادر علمی و نزدیک به ۲ هزار دانشجو داشت. این مؤسسهٔ تحصیلی، در سال ۱۳۹۲ خورشیدی، به دانشگاه ارتقا یافته و فصل تازه‌ای از فعالیت‌هایش را شروع کرد.

## فهرست رئیسان دانشگاه
* پوهنمل عبدالقدیر برّان؛ ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۲
* پوهنیار عبدالقدیر مهان؛ ۱۳۸۲ تا ۱۳۹۱
* پوهنمل خسرو نظری؛ ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۸
* پوهندوی قاسم آریا؛ ۱۳۹۸ تا کنون

## دانشکده‌ها
* دانشکدهٔ زبان و ادبیات
* دانشکدهٔ تعلیم و تربیت
* دانشکدهٔ زراعت (کشاورزی)
* دانشکدهٔ اقتصاد
* دانشکدهٔ کمپیوترساینس
* دانشکدهٔ حقوق و علوم سیاسی
* دانشکدهٔ شرعیات
* دانشکدهٔ شبانه
* دانشکده علوم اجتماعی

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست دانشگاه‌های افغانستان

## پیوند به بیرون

بدخشان
رده:ولایت بدخشان (افغانستان)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۶ (میلادی) در افغانستان
رده:نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۹۶ (میلادی)
دانشگاه خوست

**دانشگاه خوست** در شهر خوست، جنوب شرقی افغانستان است. این دانشگاه با نام اصلی دانشگاه افغان پیشاور، در ابتدا در سال ۲۰۰۰ در پیشاور تأسیس شد.**** این دانشگاه به دستور ویژه حامد کرزی، رئیس‌جمهور سابق افغانستان، به خوست منتقل شد و در سال ۲۰۰۳ رسماً ثبت گردید. این دانشگاه به نام شیخ زاید بن سلطان آل نهیان، اولین رئیس‌جمهور امارات متحده عربی، که حامی ساخت پردیس آن در خوست بود، نامگذاری شد.

کار ساخت دانشگاه در زمان فرماندار حکیم تنیوال آغاز شد. فرماندار بعدی، معراج‌الدین پتان، سفری به امارات متحده عربی داشت و برای تکمیل دانشگاه درخواست بودجه کرد. به پاس قدردانی از کمک امارات متحده عربی، نام دانشگاه به دانشگاه شیخ زاید تغییر یافت. فرماندار پتان سابقه‌ی درخشانی در افتتاح مدارس و حمایت از آموزش برای همه جنسیت‌ها داشت، بنابراین طبیعی بود که برای ساخت دانشگاه شیخ زاید تلاش کند. پردیس جدید دانشگاه رسماً در مارس ۲۰۰۸ افتتاح شد.

دانشگاه خوست (SZU) دارای ۹ دانشکده و بیش از ۳۰۰۰ دانشجو است. این دانشگاه دارای یک ایستگاه رادیویی خصوصی برای اعضای هیئت علمی روزنامه‌نگاری است. این دانشگاه تنها دانشگاه در افغانستان است که دارای دانشکده علوم کامپیوتر است. این دانشگاه دارای خوابگاه برای دانشجویان است و دانشجویان پزشکی در بیمارستان دولتی خوست آموزش می‌بینند. این دانشگاه یکی از ۱۱ موسسه آموزشی افغانستان است که دارای امکانات آموزش الکترونیکی است که توسط نمایندگی ایالات متحده آمریکا برای انکشاف بین‌المللی ارائه می‌شود.

## زیرساخت‌ها
کتابخانه برای همه دانشجویان در دسترس است. دانشجویان می‌توانند در محوطه دانشگاه از امکانات ورزشی ارائه شده توسط دانشگاه استفاده کنند.

## دانشکده‌ها
* دانشکده زبان و ادبیات
* دانشکده تعلیم و تربیت
* دانشکده زراعت (کشاورزی)
* دانشکده اقتصاد
* دانشکده پزشکی
* دانشکده شرعیات
* دانشکده شبانه

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست دانشگاه‌های افغانستان

## پیوند به بیرون

رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۰۰ (میلادی) در افغانستان
رده:خوست
خوست
رده:دانشگاه‌های بنیان‌گذاری‌شده در دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:دانشگاه‌های دولتی در افغانستان
رده:نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:ویکی‌سازی رباتیک
اروس (ماهواره)

**ماهواره دیدبانی منابع زمین** () که به اختصار **اروس** (EROS) نامیده می‌شود، نام مجموعه‌ای از ماهواره‌های تجاری دیدبانی زمین متعلق به اسرائیل است که توسط صنایع هوافضای اسرائیل (IAI) طراحی و ساخته شده و تجهیزات نوری آن را البیت سیستمز فراهم کرده‌است. این ماهواره‌ها تحت تملک و مدیریت شرکت اسرائیلی ایمیج‌ست اینترنشنال هستند. ماهواره اروس ای در ۵ دسامبر ۲۰۰۰ و اروس بی در ۲۵ آوریل ۲۰۰۶ به فضا پرتاب شدند.

## جستارهای وابسته
* اروس ای
* اروس بی
* سازمان فضایی اسرائیل
* علوم و فناوری در اسرائیل

## منابع

* 

رده:تصویربرداری ماهواره‌ای
رده:ماهواره‌های دیدبانی زمین اسرائیل
رده:ماهواره‌های صنایع هوافضای اسرائیل
رده:ماهواره‌های تجاری تصویربرداری زمین
رده:ماهواره‌های تصویربرداری زمین
رده:مجموعه‌های ماهواره‌ای
کاخ برلین

**کاخ برلین**  یک کاخ سلطنتی و کاخ امپراتوری در مرکز شهر برلین، پایتخت تاریخی پروس و در پی آن امپراتوری آلمان بود. این کاخ که در جزیره موزه جای گرفته بود، اقامتگاه زمستانی پادشاهان پروس و امپراتوران آلمان بود.

## پیشینه
بندانگشتی|335px|کاخ برلین در دهه ۱۹۲۰

کار ساخت کاخ برای نخستین بار در سده پانزدهم میلادی آغاز شد و در سراسر سده‌های پس از آن دگرگونی‌هایی یافت. این کاخ دارای ویژگی‌های معماری به شیوه باروک است و دیسه‌اش در میانه‌های سده هجدهم به فرجام رسید. طراحی آن را به معمار نامور آلمانی آندرئاس شلاوتر نسبت می‌دهند.

این کاخ که پس از سرنگونی امپراتوری آلمان در سال ۱۹۱۸ به موزه تبدیل شده بود، در کوران جنگ جهانی دوم و بمباران نیروهای متفقین آسیب‌های سنگینی به خود دید. اگر چه امکان بازسازی این آسیب‌ها وجود داشت، اما در سال ۱۹۵۰ و با وجود اعتراض‌های مردم و دولت در آلمان غربی به دستور رهبران وقت آلمان شرقی ویران شد.

## بازسازی
در سال ۲۰۱۳ کار بازسازی این کاخ آغاز شد و بخشی از نمای بیرونی کاخ بازساخته شد. بازسازی کامل کاخ در سال ۲۰۲۰ به پایان رسید و ساختمان جدید میزبان موزه انجمن هومبولت شد.

## جستارهای وابسته
* میدان کاخ (سنت پترزبورگ)

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:جاذبه‌های گردشگری آلمان
رده:خانه‌های کامل‌شده در ۱۴۵۱ (میلادی)
رده:خانه‌های کامل‌شده در ۱۸۴۵ (میلادی)
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در برلین که در جنگ جهانی دوم تخریب شدند
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در حال ساخت در برلین
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در میته
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های بازسازی‌شده در برلین
رده:کاخ‌ها در برلین
رده:کاخ‌های پیشین در آلمان
رده:لندمارک‌ها در آلمان
رده:معماری دهه ۱۵۳۰ (میلادی)
رده:نقاط دیدنی تخریب‌شده در آلمان
سید فخرالدین رحیمی

**سید فخر الدین رحیمی** (۱۲ مهر ۱۳۲۳–۷ تیر ۱۳۶۰) سیاستمدار و روحانی ایرانی، نماینده حوزه انتخابیه خرم آباد و ملاوی در دوره اول مجلس شورای اسلامی و مبارز سیاسی در دوران شاهنشاهی بود. وی در انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی در هفتم تیر ۱۳۶۰ کشته شد.

## زندگی
سید فخرالدین رحیمی در ۱۲ مهر ۱۳۲۳ خورشیدی در خرم‌آباد در خانواده ای روحانی دنیا آمد. پدرش علی اکبر نام داشت و از علمای بزرگ شهر بود. هم‌زمان با شروع نهضت انقلاب ۱۳۵۷ ایران توسط روح‌الله خمینی مبارزات خود را علیه رژیم شاهنشاهی آغاز کرد، پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران در نخستین انتخابات مجلس شورای اسلامی شرکت کرد و توسط مردم خرم آباد و ملاوی انتخاب شد.

### تبعید به ایرانشهر
وی در سال ۱۳۵۷ به ایرانشهر تبعید شد و در آنجا با سید علی خامنه‌ای از نزدیک آشنا شد و به همکاری پرداخت. تبعید شدگان ایرانشهر تلاش می کرند به امور مردمی رسیدگی کنند. پس از سیل ایرانشهر در سال ۵۷ به همراه خامنه‌ای و چند تن دیگر از تبعید شدگان مبارزان به رسیدگی به امور سیل زندگان پرداختند.

### تبعید به اقلید
پس از فعالیت‌های مردمی در ایرانشهر رژیم وقت تبعید شدگان را تحت فشار قرار داد و در نهایت تبعیدشدگان ایرانشهر را بار دیگر تبعید کرد در این جریان سید فخر الدین رحیمی به اقلید فارس تبعید شد.

## مرگ
وی در هفتم تیر ۱۳۶۰ در جریان انفجار در حزب جمهوری اسلامی به همراه ۷۱ تن از سیاستمداران کشور کشته شد.

## جستارهای وابسته
* بمب‌گذاری در دفتر حزب جمهوری اسلامی

## منابع

رده:اعضای حزب جمهوری اسلامی
رده:اعضای شورای انقلاب اسلامی ایران
رده:افراد مربوط به انقلاب ۱۳۵۷ ایران
رده:انقلابیون اهل ایران
رده:اهالی خرم‌آباد
رده:قربانیان تروریسم اهل ایران
رحیمی
رده:خاک‌سپاری‌ها در بهشت زهرا
رده:سادات حسینی
رحیمی
رده:درگذشتگان ۱۹۸۱ (میلادی)
رده:روحانیان شیعه اهل ایران
رده:زادگان ۱۳۲۳
رده:زندانیان کمیته مشترک ضدخرابکاری
بهشتی
رده:کشته‌شدگان اهل ایران
رده:کشته‌شدگان بمب‌گذاری در دفتر حزب جمهوری اسلامی
رده:نمایندگان مجلس خبرگان قانون اساسی
رده:ویکی‌سازی رباتیک
دانشگاه غور

**مؤسسه تحصیلات عالی غور** (پشتو: د غور پوهنتون) یکی از دانشگاه‌های دولتی در افغانستان است. در حال حاضر محمدنسیم وفا ریاست این دانشگاه را به عهده دارد. امتیاز تأسیس این دانشگاه را وزارت تحصیلات عالی افغانستان دارد که دارای سه دانشکده می‌باشد. تعداد دانشجویان این دانشگاه بیشتر از ۱۹۰۰ دانشجو دارد که از ان جمله ۵۶۰ تن آن را دختران تشکیل می‌دهد. این دانشگاه در شهر فیروزکوه مرکز ولایت غور از جمله ولایات مرکزی افغانستان بوده و یکی از دانشگاه‌های جوان افغانستان می‌باشد.

## تاریخچه
دانشگاه غور در سال ۱۳۹۱ از طرف وزارت تحصیلات عالی افغانستان به هدف رشد و انکشاف تعلیم و تربیت و ارائه خدمات تحصیلی بهتر تأسیس شده‌است. تا اکنون دانشکده‌های تعلیم و تربیت، علوم کامپیوتر و زراعت در چوکات این نهاد آکادمیک از طرف وزارت تحصیلات عالی منظور گردیده‌اند. دانشکده تعلیم و تربیت با داشتن یازده بخش (دری، انگلیسی، پشتو، ریاضی، فیزیک، کیمیا، بیولوژی، ثقافت اسلامی، تاریخ، روانشناسی و علوم کامپیوتر) اساس این نهاد تحصیلی را تشکیل می‌دهد که تاکنون از منابع انسانی غنی برخوردار می‌باشد. بخش آکادمیک این مؤسسه بیشتر از ۶۵ نفر استاد با درجه تحصیلی ماستر و لیسانس از کادرهای جوان این مؤسسه فعال و استوار است که در رشته‌های مختلف مشغول تدریس می‌باشند. این مؤسسه تحصیلی در مقطع ماستری و دکتری نیز در خارج از کشور استادان خویش را اعزام داشته که بعد از اکمال تخصص دوباره درین دانشگاه به ایفای وظیفه خواهند پرداخت. دانشدانشکده‌های زراعت با دو گروه کشاورزی و علوم حیوانی، دانشکده کمپیوتر با گروه‌های انجنیری شبکه و سیستم‌های معلوماتی از سال ۱۳۹۶ به بعد فعالیت‌های خویش شروع نمود.

## رئیس دانشگاه
رئیس مؤسسه تحصیلات عالی فعلاً محمدنسیم وفا می‌باشد. آقای وفا تحصیلات عالی خود را در کشور چین انجام داده‌است.
بعد از بازگشت طالبان به قدرت، حالا شیخ عبدالعلی لبیب به حیث رئیس این دانشگاه تعیین شده است.

## دانشکده‌ها
* دانشکده تعلیم و تربیت؛ این دانشکده در سال ۱۳۹۱ منظور گردیده و رئیس این دانشکده محترم پوهنیارعبدالقدیر پهلوی بوده و وی مدرک ماستری خویش را از رشته ادبیات پارسی دری دانشکده ادبیات و زبان دانشگاه هرات بدست آورده‌است.
* دانشکده زراعت و علوم دامداری؛ این دانشکده در سال ۱۳۹۶ منظور گردیده و رئیس این دانشکده محترم پوهنیار محمد عارف احساس می‌باشد. آقای احساس سند ماستری خویش را از رشته بوتانی دانشکده ساینس دانشگاه عثمانیه کشور هندوستان بدست آورده‌است.
* دانشکده کمپیوتر ساینس؛ این دانشکده در سال ۱۳۹۸ منظور گردیده و رئیس این دانشکده محترم پوهنیار عبدالقدیر رسولی می‌باشد. آقای رسولی سند ماستری خویش را از رشته تکنالوژی معلوماتی دانشکده علوم کامپیوتر، دانشگاه کابل بدست آورده‌است.

## رؤسا
دانشگاه غور در سال ۱۳۹۱ در زمان وزارت سرور دانش وزیر تحصیلات عالی افغانستان و با فرمان رئیس‌جمهور حامد کرزی تأسیس گردید.
روسای آن قرار شرح زیر است:
* عبدالمنان خادمیان (۱۳۹۱–۱۳۹۲)
* عطاالله فاضل (۱۳۹۳–۱۳۹۸)
* عبدالرحمن راتب (۱۳۹۸)
* **محمدنسیم وفا** (۱۳۹۸-حاضر)

## جستارهای وابسته
* فهرست دانشگاه‌های افغانستان

## منابع

غور
رده:نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۱۲ (میلادی)
رده:ولایت غور
دانشگاه پکتیا

**دانشگاه پکتیا** دانشگاهی دولتی در شهر گردیز ولایت پکتیا، افغانستان است. رئیس فعلی آن مولوی عبدالحکیم هادی است. به گفته وی، تقریباً ۸۵۰۰ دانشجو در دانشگاه پکتیا ثبت‌نام کرده‌اند. اکثر آنها دانشجویان مرد هستند. تقریباً ۱۴۵ استاد در این دانشگاه مشغول به تدریس هستند. میزان پذیرش دانشجویان این دانشگاه ۵۵ درصد گزارش شده است. 

دانشگاه پکتیا در سال ۲۰۰۴ پس از آن تأسیس شد که دفتر والی ولایت پکتیا پیشنهادی را به دولت اسلامی انتقالی افغانستان در مورد ساخت یک دانشگاه در این ولایت ارائه کرد. طبق این پیشنهاد، این دانشگاه به عنوان یک موسسه غیرانتفاعی و دارای مدرک کارشناسی شناخته شد.

تا مارس ۲۰۰۹، این دانشگاه با یک کالج تربیت معلم در یک ساختمان مشترک بود. دانشگاه پکتیا در حال حاضر حداقل شامل دو دانشکده در رشته‌های کشاورزی و آموزش، پزشکی، حقوق و علوم سیاسی، مهندسی و اقتصاد است.

## پیشینه
دانشگاه پکتیا در سال ۱۳۸۳ در شهر گردیز، ولایت پکتیا، بنابر پشنهاد مقام وزارت تحصیلات عالی افغانستان تأسیس گردید. تا سال ۱۳۹۰ با دو دانشکده کشاورزی و تعلیم و تربیت فعالیت داشت و در این سال، دانشگاه خصوصی آریانا پشاور با سه دانشکده (پزشکی، مهندسی، حقوق و علوم سیاسی) با دانشگاه پکتیا ادغام گردید. در سال ۱۳۹۲ دانشکده زبان و ادبیات و دانشکده اقتصاد و دانشکده شبانه در دانشگاه پکتیا ایجاد گردید. در سال ۱۳۹۲ شمار دانشجویان به ۴۰۵۶ می‌رسد که ۱۰۷ تن آن بانوان می‌باشند.

## ادغام دانشگاه آریانا
دانشگاه آریانا یک موسسه آموزشی خصوصی در پیشاور پاکستان بود که عمدتاً برای پناهندگان افغان فعالیت می‌کرد. پس از درخواست‌های طولانی مردم ولایت پکتیا، دانشگاه آریانا با دانشگاه پکتیا ادغام شد.

قبل از ادغام، این موسسه تقریباً ۱۰۰۰ دانشجو در دانشکده‌های کشاورزی و آموزش داشت. پس از ادغام، تعداد دانشجویان با اضافه شدن سه دانشکده دیگر: پزشکی، مهندسی و حقوق، به تقریباً ۳۰۰۰ نفر افزایش یافت.

## دانشکده‌ها وسال تأسیس
* دانشکده کشاورزی(۱۳۸۳)
* دانشکده تعلیم و تربیت(۱۳۸۳)
* دانشکده پزشکی(۱۳۹۰)
* دانشکده مهندسی(۱۳۹۰)
* دانشکده حقوق و علوم سیاسی(۱۳۹۰)
* دانشکده زبان و ادبیات(۱۳۹۲)
* دانشکده اقتصاد(۱۳۹۲)
* دانشکده علوم کامپیوتر(۱۳۹۹)

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست دانشگاه‌های افغانستان

## پیوند به بیرون

رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۰۴ (میلادی) در افغانستان
بغلان
رده:نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:ولایت پکتیا
رده:ویکی‌سازی رباتیک
تور ایمنی اجتماعی

**تورهای ایمنی اجتماعی** یا **تورهای ایمنی اقتصادی اجتماعی** برنامه‌هایی هستند برای انتقال پول به فقرا یا افراد آسیب پذیر در برابر شوک و فقر بدون اخذ پول از آنها است با هدف بازداشتن آنان از رفتن به پایین‌تر از سطحی معین از فقر. برنامه‌های ایمنی اجتماعی ممکن است از سوی بخش دولتی (دولت و اهداکنندگان کمک) یا از سوی بخش خصوصی (سازمان مردم‌نهاد، شرکت‌های خصوصی، سازمان خیریه، و انتقال سرمایه غیررسمی خانوادگی) انجام شود. تورهای ایمنی اجتماعی عبارتند از:
* انتقال نقدی
* برنامه‌های غذا-بنیان نظیر کوپن‌های غذا
* کمک غیر نقدی نظیر اجناس مدرسه و البسه
* انتقال نقدی مشروط
* یارانهٔ قیمتی برای غذا، برق یا حمل و نقل عمومی
* کارهای عمومی
* معافیت از عوارض و تسهیلات در خصوص بهداشت، تحصیلات و آب و برق

## جستارهای وابسته
* شبکه اجتماعی
* تأمین اجتماعی
* رفاه
* دولت رفاه

## منابع

* 

رده:دولت رفاه
رده:مساوات‌خواهی
رده:برنامه‌های اجتماعی
رده:برنامه‌های کمک دولتی
پنجاه و نهمین مراسم گلدن گلوب

**۵۹مین مراسم [[جایزه گلدن گلوب|گلدن گلوب]]** برای ارج نهادن به بهترین فیلم و شوی تلویزیونی ۲۰۰۱ در ۲۰ ژانویه سال ۲۰۰۲ در لوس‌آنجلس کالیفرنیا برگزار می‌شود.
نیکول کیدمن برای بهترین بازیگر نقش اول زن فیلم درام و موزیکال کاندیدای دریافت گوی زرین شده بود.
راسل کرو برای بازی در فیلم ذهن زیبا برنده گوی زرین بهترین بازیگر نقش اول مرد شد؛ و بهترین فیلم به ذهن زیبا رسید. بهترین کارگردانی این دوره به رابرت آلتمن برای فیلم گاسفورد پارک رسید؛ و موفق‌ترین فیلم این دوره فیلم ذهن زیبا بود که توانست چهار گوی زرین برنده شود.

## نامزدی‌ها و جوایز
[چپ|بندانگشتی|150px|[رابرت آلتمن، برنده بهترین کارگردانی]]
[چپ|بندانگشتی|150px|[راسل کرو، برنده بهترین بازیگر مرد فیلم درام]]
[چپ|بندانگشتی|150px|[سیسی اسپیسک، برنده بهترین بازیگر زن فیلم درام]]
[چپ|بندانگشتی|150px|[جین هکمن، برنده بهترین بازیگر مرد فیلم کمدی یا موزیکال]]
[چپ|بندانگشتی|150px|[نیکول کیدمن، برنده بهترین بازیگر زن فیلم کمدی یا موزیکال]]
[چپ|بندانگشتی|150px|[جیم برودبنت، برنده بهترین بازیگر مکمل مرد فیلم درام]]
[چپ|بندانگشتی|150px|[جنیفر کانلی، برنده بهترین بازیگر مکمل زن فیلم درام]]

### فیلم‌هایی با چندین نامزدی

### فیلم‌هایی با چند جایزه
* ذهن زیبا ۴ گوی زرین
* مولن روژ! ۳ گوی زرین

## بهترین سریال تلویزیونی

## برندگان گوی زرین مرد و زن سریال تلویزیونی

Kiefer Sutherland SDCC 2014 (cropped).jpg|کیفر ساترلند، برنده بهترین بازیگر نقش اول مرد در یک سریال تلویزیونی - درام
SuperBowlGarner.jpg|جنیفر گارنر، برنده بهترین بازیگر نقش اول زن در یک سریال تلویزیونی - درام
Charlie Sheen March 2009.JPG|چارلی شین، برنده بهترین بازیگر نقش اول مرد در یک سریال تلویزیونی - موزیکال یا کمدی
Sarah Jessica Parker at the 2009 Tribeca Film Festival 3.jpg|سارا جسیکا پارکر برنده بهترین بازیگر نقش اول زن در یک سریال تلویزیونی - کمدی یا موزیکال


James Franco 4, 2013.jpg|جیمز فرانکو، برنده بهترین بازیگر نقش اول مرد در یک مینی سریال یا فیلم ساخته شده برای تلویزیون
Judy Davis - Eye of The Storm.jpg|جودی دیویس، برنده بهترین بازیگر نقش اول زن در یک مینی سریال یا فیلم ساخته شده برای تلویزیون
Stanley Tucci 2010.jpg|استنلی توچی، برنده بهترین بازیگر مرد در نقش مکمل در یک ، مینی سریال یا فیلم ساخته شده برای تلویزیون
Rachel Griffiths 2012 (cropped).jpg|ریچل گریفیتس، برنده بهترین بازیگر زن در نقش مکمل در یک ، مینی سریال یا فیلم ساخته شده برای تلویزیون


## جستارهای وابسته
* جایزه گلدن گلوب بهترین مجموعه تلویزیونی – درام
* جایزه گلدن گلوب بهترین مجموعه تلویزیونی – کمدی یا موزیکال
* جایزه گلدن گلوب بهترین فیلم درام
* جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر نقش مکمل مرد
* جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر نقش مکمل زن
* جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر زن فیلم موزیکال یا کمدی
* جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر مرد فیلم موزیکال یا کمدی
* جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر زن فیلم درام
* جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر مرد فیلم درام
* جایزه گلدن گلوب بهترین فیلم موزیکال یا کمدی

## منابع

* 

رده:جوایز تلویزیونی ۲۰۰۱ (میلادی)
رده:جوایز فیلم ۲۰۰۱ (میلادی)
رده:جوایز گلدن گلوب
رده:ژانویه ۲۰۰۲ (میلادی)
رده:مراسم‌های گلدن گلوب
رده:مقاله‌های ایجادشده توسط ایجادگر
دانشگاه دعوت

**دانشگاه دعوت** دانشگاهی خصوصی است که در دولت افغانستان ثبت شده است. دانشگاه دعوت که در سال ۲۰۰۹ تأسیس شد، یک مؤسسه تحصیلات عالی خصوصی غیرانتفاعی است که در محیط شهری کلانشهر کابل (محدوده جمعیت ۱۰۰۰۰۰۰ تا ۵۰۰۰۰۰۰ تن) در افغانستان واقع شده است.

## پیشینه
دانشگاه دعوت در سال ۱۳۸۸ خورشیدی (۲۰۰۹ میلادی) به کوشش رئیس این دانشگاه عبد رب رسول سیاف که هم‌اکنون نیز ریاست این دانشگاه را به عهده دارد، بنیاد نهاده شد. در نخستین گام دانشگاه دعوت دانشکده‌های شرعیات، حقوق و علوم سیاسی و مهندسی را در آغوش خود داشت. بعد از گذشت یک سال دو دانشکده دیگر در کنار دانشکده‌های فوق ذکر ایجاد گردید که عبارتند از دانشکده‌های اقتصاد و روزنامه‌نگاری؛ همچنین در سال ۱۳۹۰ دانشکده داروسازی و در سال ۱۳۹۲ دانشکده پزشکی زنان نیز ایجاد گردید.

در سال ۲۰۱۳ حدود ۷۰۰۰ دانشجو در شش دانشکده شریعت، حقوق، مهندسی، اقتصاد، روزنامه‌نگاری و داروسازی تحصیل می‌کردند. اولین دسته از ۴۵۰ دانش آموز در این سال فارغ‌التحصیل شدند.

## بررسی اجمالی
این موسسه همچنین دارای یک پردیس شعبه در خوست می‌باشد. دانشگاه دعوت که به طور رسمی توسط وزارت تحصیلات عالی افغانستان به رسمیت شناخته شده است، یک مؤسسه تحصیلات عالی مختلط افغانی (محدوده ثبت نام تک رتبه: ۵۰۰ تا ۹۹۹ دانشجو) است.

## دانشکده‌ها

* دانشکده اقتصاد

* دانشکده مهندسی

* دانشکده روزنامه‌نگاری

* دانشکده حقوق و علوم سیاسی

* دانشکده پزشکی برای بانوان

* دانشکده داروسازی

* دانشکده شریعت

## جستارهای وابسته

* فهرست دانشگاه‌های افغانستان

## منابع

## پیوند به بیرون

* Dawat University obtains a license
* Ministry of Higher Education - Afghanistan
* Dawat University - Official fan page

رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۰۷ (میلادی) در افغانستان
رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۰۹ (میلادی) در افغانستان
کابل
رده:مدرسه‌ها در کابل
رده:نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۰۷ (میلادی)
رده:نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۰۹ (میلادی)
رده:ولایت کابل
رده:ویکی‌سازی رباتیک
رده:دانشگاه‌ها و کالج‌ها در کابل
دانشگاه کاردان

**دانشگاه کاردان** یک دانشگاه خصوصی در افغانستان، واقع در شهر کابل است که در سال ۲۰۰۲ (میلادی) تأسیس شده است. این دانشگاه فعالیت خود را در یک کلاس درس کوچک با ۱۵ دانشجو در کشوری که برای اولین بار در حال تجربه خصوصی‌سازی در آموزش عالی بود، آغاز کرد.

این مؤسسه به سرعت به یکی از بزرگ‌ترین مؤسسات آموزش عالی خصوصی در کشور تبدیل شد و در سال ۲۰۰۶ توسط وزارت آموزش عالی به مقام دانشگاه ارتقا یافت. دانشگاه کاردان از پنج رکن مهم شامل عملیات، اعضای دانشگاهی، استراتژی و رشد، اداره ثبت و مدیریت مالی تشکیل شده است. این دانشگاه مرکزی برای آموزش، تحقیق، نوآوری و مشارکت عمومی است که مدارک تحصیلات تکمیلی و کارشناسی معتبر را در رشته‌های مختلف ارائه می‌کند.

این دانشگاه دوره‌های علوم مدیریت، فناوری اطلاعات، مهندسی و علوم اجتماعی را در مقطع کارشناسی و دوره مدیریت بازرگانی و روابط بین‌الملل در مقطع کارشناسی ارشد ارائه می‌دهد. بیش از ۳۰۰۰۰ دانشجو از این دانشگاه در رشته‌های مختلف فارغ‌التحصیل شده‌اند.

## پیشینه
دانشگاه کاردان نخستین دانشگاه خصوصی افغانستان، در سال ۲۰۰۲ (میلادی) در کابل تأسیس شد.

## دانشکده‌ها
# کامپیوتر ساینس (انجنیری نرم‌افزار، دیتابیس، شبکه)
# اقتصاد (اداره تجارت)
# انجنیری سیول
# حقوق
# علوم سیاسی
# روابط بین‌الملل
# ماستری روابط بین‌الملل
# ماستری اداره تجارت

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست دانشگاه‌های افغانستان

## پیوند به بیرون

رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۰۲ (میلادی) در افغانستان
رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۰۳ (میلادی) در افغانستان
کابل
رده:مدرسه‌ها در کابل
رده:نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۰۲ (میلادی)
رده:نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۰۳ (میلادی)
رده:ولایت کابل
رده:ویکی‌سازی رباتیک
نریمان بهروش

**نریمان بهروش** (؛ زادهٔ) اقتصاددان ارشد شرکت مشاور IHS است. او مسئول تحلیل ریسک آمریکا، اروپا، ژاپن و چین و دیگر بازارهاست. بهروش از جمله سخنرانان ممتاز مجمع جهانی اقتصاد در داووس است.

بهروش در ایران از مادری انگلیسی و پدری ایرانی زاده شد و در خاور میانه و اروپا بزرگ شد. او به ایتالیایی، فرانسوی، فارسی و ترکی مسلط است. او و همسرش ان سه فرزند دارند.
بهروش پی‌اچ‌دی خود در علم اقتصاد را در دانشگاه پنسیلوانیا دریافت کرد و به همراه پیشگام اقتصادسنجی و برنده جایزه نوبل لارنس کلاین تحصیل کرد.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* 

رده:افراد آمریکایی ایرانی‌تبار
رده:افراد زنده
رده:افراد زنده بدون سال تولد
رده:اقتصاددانان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه پنسیلوانیا
رده:دانش‌آموختگان مؤسسه فناوری ماساچوست
رده:ویکی‌سازی رباتیک
رده:اقتصاددانان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:زرتشتیان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان مرد غیرداستانی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:اقتصاددانان اهل ماساچوست
رده:زرتشتیان اهل ایران
رده:مهاجران ایرانی به ایالات متحده آمریکا
رده:اقتصاددانان کلان
رده:اهالی لکسینگتون، ماساچوست
رده:نویسندگان درباره جهانی‌شدن
رده:نویسندگان اهل ماساچوست
دانشگاه باختر

**مؤسسه [[تحصیلات عالی]] باختر** دانشگاهی خصوصی در شهر کابل، افغانستان است. این دانشگاه برای اولین بار در تاریخ افغانستان برنامه‌های اصلی را در رشته مدیریت تجارت و علوم کامپیوتر راه‌اندازی کرد.

## پیشینه
پوهنتون باختر به عنوان نخستین نهاد تحصیلی خصوصی در افغانستان، در سال ۲۰۰۵ میلادی در ساحه پوهنتون پولیتخنیک کابل در چارچوب قوانین وزارت تحصیلات عالی تاسیس شد. این پوهنتون بعد از مدت زمانی به تعمیر دایمی خویش در منطقه کارته چهار شهر کابل نقل مکان نمود. طبق توصیف صفحه این دانشگاه، باختر از شرکای بین‌المللی خویش مانند دانشگاه‌های آزاد ملی اندراگاندی کشور هندوستان، کالج بین‌المللی آمریکا، دانشگاه جورج تاون ایالات متحده آمریکا، دانشگاه اتاترک کشور ترکیه و دانشگاه پوترا کشور مالزی الهام گرفته است.

## دانشکده‌ها
دانشگاه باختر، در کنار برنامه‌های ماستری خویش در زمینه اقتصاد و کامپیوتر ساینس، در سطح لیسانس پنج دانشکده دارد. دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشکده ژورنالیزم، دانشکده کامپیوتر ساینس و دانشکده اقتصاد.

## جستارهای وابسته
* فهرست دانشگاه‌های افغانستان

## منابع

رده:آموزش و پرورش در کابل
کابل
رده:مدرسه‌ها در کابل
رده:ولایت کابل
رده:ویکی‌سازی رباتیک
رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۰۵ (میلادی) در افغانستان
رده:نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۰۵ (میلادی)
رده:دانشگاه‌ها و کالج‌ها در کابل
تبدیل آدامار

[بندانگشتی|300px|نتیجهٔ [ضرب ماتریس|ضرب ماتریسی یک تابع بولی و ماتریس والش، طیف والش خواهد بود:(۱٬۰٬۱٬۰٬۰٬۱٬۱٬۰) * H(۸) = (۴٬۲٬۰,−۲٬۰٬۲٬۰٬۲)]]
[بندانگشتی|300px|[تبدیل والش-آدامار سریعاین روش برای محاسبه طیف والش (۱٬۰٬۱٬۰٬۰٬۱٬۱٬۰) سریع‌تر است.]]
**تبدیل آدامار**  که به **تبدیل والش-آدامار** ، **تبدیل والش**  و **تبدیل والش-فوریه**  نیز معروف است، یک نمونه کلی‌شده از تبدیل فوریه می‌باشد. این تبدیل یک عملیات متعامد متقارن، معکوس‌پذیر و نگاشت خطی را بر روی 2^m عدد حقیقی (یا اعداد مختلط، هرچند ماتریس‌های آدامار همگی از اعداد حقیقی تشکیل شده‌اند) انجام می‌دهد.

می‌توان به تبدیل آدامار به‌عنوان یک تبدیل فوریه گسسته (DFT) از اندازهٔ-۲ نگاه کرد. در واقع تبدیل آدامار معادل یک DFT چندبعدی از اندازهٔ 2\times2\times\cdots\times2\times2 است. این تبدیل هر بردار ورودی را به یک تابع والش سوپرپوزیشن تبدیل می‌کند.

این تبدیل به مناسبت نامِ ریاضی‌دان فرانسوی ژاک آدامار، ریاضی‌دان آلمانی-آمریکایی هانس رادماخر و ریاضی‌دان آمریکایی جوزف والش نام‌گذاری شده‌است.
## جستارهای وابسته
* موجک هار

## منابع

* 

رده:الگوریتم‌های کوانتومی
رده:تبدیل
مدرسه هنرهای زیبا

بندانگشتی|پله دز اتود، در دانشسرای عالی ملی هنرهای زیبای پاریس
**اکول ده بوزار** () نام مجموعه ای مدرسه هنری معروف و اثرگذار در فرانسه است.

معروفترین آن‌ها دانشسرای عالی ملی هنرهای زیبای پاریس است که هم‌اکنون در پاریس، در کنار سن در نزدیکی موزه لوور در شماره ۱۴ خیابان بناپارت (در منطقه ۶ پاریس) قرار دارد. این مدرسه تاریخی بیش از ۳۵۰ سال دارد و بسیاری از بزرگترین هنرمندان در اروپا را تربیت کرده‌است.

## تاریخچه
خاستگاه مکتب پاریس به سال ۱۶۴۸ برمی گردد، زمانی که فرهنگستان هنرهای زیبای فرانسه توسط کاردینال مازارن برای آموزش با استعدادترین دانش آموزان در طراحی، نقاشی، مجسمه سازی، حکاکی، معماری و سایر رسانه ها تأسیس شد. لویی چهاردهم به دلیل انتخاب فارغ التحصیلان مدرسه برای تزئین آپارتمان های سلطنتی در ورسای مشهور بود و در سال ۱۸۶۳، ناپلئون سوم از طرف دولت به مدرسه استقلال اعطا کرد و نام آن را به مدرسه هنرهای زیبا "لکول ده بوزار" تغییر داد. زنان از سال ۱۸۹۷ پذیرفته شدند.

برنامه درسی به «آکادمی نقاشی و مجسمه سازی» و «آکادمی معماری» تقسیم شد. هر دو برنامه بر هنرهای کلاسیک و معماری از فرهنگ یونان باستان و روم متمرکز بودند. همه دانش آموزان موظف بودند قبل از اینکه به طراحی و نقاشی برسند، مهارت های خود را با کارهای اولیه طراحی ثابت کنند. این در رقابت برای جایزه بزرگ رم، اعطای یک بورس تحصیلی کامل برای تحصیل در رم به اوج خود رسید. سه آزمایش برای دریافت این جایزه نزدیک به سه ماه به طول انجامید. بسیاری از مشهورترین هنرمندان اروپا از جمله ژریکو، دگا، دلاکروا، فراگونار، اینگر، مورو، رنوار، سورا، کاساندره و سیسلی در اینجا آموزش دیدند. رودن در سه نوبت درخواست داد، اما از ورودش خودداری شد. پل سزان دو بار درخواست داد اما رد شد.  برنار به دلیل "اشتباهات" سبکی تعلیق شد.

## فارغ التحصیلان
* ایران درودی

## فارغ التحصیلان برجستهٔ شعبهٔ پاریس

* ندیر آفونسو، نقاش
* امیل آندره، آرشیتکت، فرانسوی
* پل آندرو، آرشیتکت فرانسوی، فارغ‌التحصیل ۱۹۶۸
* پیر بونار، نقاش
* شارل گارنیه، آرشیتکت، فرانسوی
* آنتونی گارنیه، آرشیتکت، فرانسوی
* حیدر غیایی، آرشیتکت، ایرانی
* اوبر دو ژیوانشی، طراح مد
* آندره گدار، طراح پردیس اصلی دانشگاه تهران

## جستارهای وابسته
* فرهنگستان هنرهای زیبای فرانسه
* سالن

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:آموزش در لورن
رده:آموزش در لیون
رده:آموزش و پرورش در پاریس
رده:اکول ده بوزار
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۶۴۸ (میلادی) در فرانسه
رده:دانشگاه‌ها در آلزاس
رده:دانشگاه‌ها و کالج‌ها در پاریس
رده:دانشگاه‌ها و کالج‌ها در لیون
رده:دانشگاه‌های پاریس
رده:مجسمه‌سازی در پاریس
رده:مدرسه‌ها در پاریس
رده:مدسه‌های هنر در پاریس
رده:مدسه‌های هنر در فرانسه
رده:معماری باستانی حکومت‌های فرانسه
رده:معماری نئوکلاسیک در فرانسه
رده:نقاشی در پاریس
رده:نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در دهه ۱۶۴۰ (میلادی)
رده:هنرها در پاریس
امپراتوری سیک

**امپراتوری سیک**، با نام رسمیِ **سرکار خالصه** و نامِ رایجِ معاصر **سلطنت لاهور**، از قدرت‌های عمده در شبه‌قاره هند که تحت رهبری رانجیت سینگ که این امپراتوری را پیرامون منطقه پنجاب تأسیس کرد ظهور کرد. این امپراتوری از ۱۷۹۹ با تسخیر لاهور به دست رانجیت سینگ شروع شد و تا ۱۸۴۹ ادامه داشت. این امپراتوری بر بنیان خالصه از تجمیع مثل‌های سیک شکل گرفت. این امپراتوری در اوج خود از تنگه خیبر در غرب تا غرب تبت در شرق و از میتانکوت در جنوب تا کشمیر در شمال وسعت داشت. این امپراتوری به چهار استان تقسیم می‌شد: لاهور که پایتخت سیک‌ها شد؛ مولتان؛ پیشاور، کشمیر. امپراتوری سیک دارای تنوع مذهبی، با جمعیت تخمینی ۴٫۵ میلیون نفر در سال ۱۸۳۱ بود. امپراتوری سیک آخرین منطقهٔ مهم شبه قاره بود که توسط بریتانیایی‌ها فتح شد.

تأسیس این دولت با تصرف لاهور از زمان شاه درانی آغاز شد. رانجیت سینگ در ۱۲ آوریل ۱۸۰۱ (مصادف با ویساخی) به عنوان مهاراجه پنجاب اعلام شد و یک دولت سیاسی واحد ایجاد کرد. صاحِب سینگ بِدی، از نوادگان گورو ناناک، مراسم تاجگذاری را انجام داد. تشکیل این دولت با اخراج تدریجی افغان‌ها از پنجاب با بهره‌گیری از افول افغان‌ها در جنگ‌های افغان-سیک و اتحاد فرقه‌های جداگانه سیک دنبال شد. رانجیت سینگ با استفاده از آخرین آموزش‌ها و همچنین سلاح‌ها و توپخانه شروع به مدرن سازی ارتش خود کرد. پس از مرگ مهاراجه رانجیت سینگ، امپراتوری توسط کمپانی بریتانیایی هند شرقی تضعیف شد و به اختلافات داخلی و سوء مدیریت سیاسی دامن زده شد. سرانجام، در سال ۱۸۴۹، این دولت پس از شکست در جنگ دوم انگلیس و سیک منحل شد.

## منابع

امپراتوری سیک
رده:امپراتوری‌ها و پادشاهی‌های هند
رده:انحلال‌های ۱۸۴۹ (میلادی) در هند
رده:انحلال‌های ۱۸۴۹ (میلادی)
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۷۹۹ (میلادی)
رده:ایالت‌ها و قلمروهای منحل‌شده در ۱۸۴۹ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۷۹۹ (میلادی) در هند
رده:پادشاهی‌های پیشین آسیا
رده:پادشاهی‌های پیشین آسیای مرکزی
رده:پادشاهی‌های پیشین جنوب آسیا
رده:تاریخ پنجاب
رده:تاریخ دین سیک
رده:کشورهای پیشین در آسیا
رده:کشورهای پیشین در جنوب آسیا
رده:کشورهای پیشین در آسیای مرکزی
خالصه (سیک)

**خالِصه** (به  خالصه)  همهٔ سیک‌های غسل تعمید داده شده توسط نمایندگان پنج پیاره و تجسم گورواست. واژه خالصه به معنای ناب یا آزاد است. خالصه در ۳۰ مارس ۱۶۹۹ توسط گورو گوبیند سینگ، دهمین گوروی سیک شروع شد. از همه سیک‌ها انتظار می‌رود خالصه باشند یا در راه نیل به آن هدف باشند.

مراسم غسل تعمید خالصه شامل خوردن آمریت (آب قند هم زده شده با خنجر) در حضور پنج سیک خالصه و گورو گرانت صاحب است.

## پذیرش
بندانگشتی|300px|پنج پیاره
پذیرش فرد خالصه بدین ترتیب انجام می‌شود:
# نباید هرگز مویی را از هیچ بخشی از بدنت بزدایی
# نباید هرگز از تنباکو، الکل یا هر مسکر دیگری استفاده کنی
# هرگز نباید گوشت حیوانی که به شیوه مسلمانان (حلال) یا یهودیان (کوشر) کشته شده بخوری
# هرگز نباید زنا کنی. فرد پذیرفته شده باید همواره نمادهای فیزیکی خالصه را بپوشد و دستورالعمل رفتاری آن را اجرا کند.

## جستارهای وابسته
* گورو نانک

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:ویکی‌سازی رباتیک
رده:واژه‌ها و عبارت‌های پنجابی
رده:سلحشورهای سیک
رده:سلحشورها
رده:سلحشورهای آسیا