۶۶۱ (میلادی)

**۶۶۱ (میلادی)** ششصد و شصت و یکمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### اروپا

* شاه کلوتار سوم نوستریا و ملکه نایب‌السلطنه بالتیلد، صومعه کوربی را در پیکاردی (شمال فرانسه) تأسیس کردند و به آن مصونیت از مالیات و بازدید اسقف‌های محلی در ازای دعا دادند.
* پرکتاریت و گودپرت پس از مرگ پدرشان آریپرت اول، به طور مشترک بر لومباردها حکومت کردند. آنها پادشاهی را تقسیم کردند و پایتخت‌های خود را در میلان و پاویا (شمال ایتالیا) تأسیس کردند.

#### بریتانیا

* نبرد پوسبری: شاه سنوال از وسکس به دومنونیا (جنوب غربی انگلستان) حمله می‌کند. او بر قبایل بومی بریتانیایی در نزدیکی کردیتون در دوون پیروز می‌شود و آنها را به ساحل می‌راند.
* شاه وولفر از مرسیا و ارتشش، برکشایر داونز (جنوب تیم) را غارت کردند و برای فتح میون‌وارا و جزیره وایت به سمت جنوب حرکت کردند.
* ولفهر، اتلویل را به عنوان پادشاه ساسکس منصوب می‌کند و اتلویل در مرسیا غسل تعمید داده می‌شود. او سرزمین‌های تازه فتح شده در همپشایر امروزی را دریافت می‌کند.

#### امپراتوری عرب (خلافت اسلامی)

* ۲۶ ژانویه - شهادت حضرت علی: علی بن ابی طالب، امام اول شیعیان و چهارمین خلیفه خلفای راشدین، توسط خوارج عبدالرحمن بن ملجم، در حالی که در حال نماز در زیارتگاهی در کوفه (امروزی) بود، با شمشیر مسموم به سر او ضربه زده شد و دو روز بعد درگذشت. پسرش، حسن بن علی، توسط مسلمانان به عنوان جانشین او به عنوان رهبر بعدی انتخاب شد. به گفته امویان، معاویه اول در سن ۵۹ سالگی به عنوان خلیفه جانشین او شد که مقر حکومت خود را به دمشق منتقل کرد و خلافت اموی را تأسیس کرد و به خلافت خلفای راشدین پایان داد. 
* تاریخ تقریبی – معاویه اول، اسقف گیورگیس اول را پس از امتناع از پرداخت خراج زندانی می‌کند. مسیحیان مورد آزار و اذیت قرار می‌گیرند و کلیساهای آنها ویران می‌شود.

#### ژاپن

* تاریخ تقریبی – ناوگان امپراتوری ژاپن به دستور ملکه سایمی به کیوشو حمله کرد. در مسیر، پرنسس نوکاتا شعر معروفی را در نیکیتاتسو در استان ایو سرود.
* ج. ماه مه - ملکه سایمی کاخ آساکورا را در کیوشو، از درختان بریده شده از معابد، می‌سازد. دو ماه بعد او می‌میرد. مردم می‌گویند که این به این دلیل است که خدایان از او به خاطر تخریب معابد خشمگین شده‌اند.
* ۲۴ ژوئیه - امپراتور تنجی پس از مرگ مادرش، ملکه سایمی، به تخت سلطنت ژاپن نشست. او نیرویی را به فرماندهی آبه نو هیرافو به کره فرستاد تا به پادشاهی متحد باکجه کمک کند.

#### کره

* پادشاه مونمو سی‌امین حاکم پادشاهی کره‌ای شیلا شد. 

### بر اساس موضوع

#### دین

* ماکسیموس معترف، راهب مسیحی، از تبعید در تراکیه فراخوانده می‌شود. او محاکمه و به قطع عضو محکوم می‌شود. زبان و دست راستش قطع می‌شود تا از مخالفت بیشتر او با مونوتلیت‌ها جلوگیری شود.
* تاریخ تقریبی - در گال، تمام اسقف‌های رومی با اسقف‌های فرانکی جایگزین می‌شوند. آنها به طور فزاینده‌ای رایج می‌شوند، زیرا رهبران فرانکی اسقف‌نشین را کنترل می‌کنند.

## زادگان

* ۱۲ فوریه – اوکو، شاهزاده خانم ژاپنی (درگذشته ۷۰۲)
* اوایل ژوئن – حجاج بن یوسف، فرماندار عرب (درگذشته ۷۱۴)
* تاریخ تقریبی – الفوین، پادشاه نورثامبریایی دیرا (درگذشته ۶۷۹)
* چن زی‌آنگ، شاعر و مقام رسمی چینی (درگذشته ۷۰۲)
* لیو ژیجی، مورخ چینی (درگذشته ۷۲۱)

## درگذشتگان

* ۳ ژانویه – بنیامین، پاتریارک ارتدکس قبطی اسکندریه (متولد حدود ۵۹۰)
* ۲۸ ژانویه – حضرت علی، اولین امام شیعه و چهارمین خلیفه راشدین (متولد ۶۰۱) (شهادت)
* ۱۷ فوریه – فینان لیندیسفارن، اسقف متولد ایرلند
* ۲۴ ژوئیه – کوگیوکو (همچنین سایمئی)، دو بار ملکه ژاپن (متولد ۵۹۴)
* آریپرت اول، پادشاه لومباردها
* سنبرت، پادشاه ساکسون غربی در وسکس 
* کوترد، شاهزاده ساکسون غربی در وسکس 
* تاریخ تقریبی – لندری، اسقف پاریس
* اشعث بن قیس، همراه حضرت محمد

## منابع
رده:۶۶۱ (میلادی)