نام‌های خدا

در طول تاریخ نام‌های متعددی به خدا نسبت داده شده‌است. این نام‌ها برای وصف خدا در نزد مردم، یا برای خواندن خدا هنگام مناجات با او، به کار رفته‌اند.

این مقاله به نام‌های منسوب به خدا در تاریخ ایران، و نام‌های منسوب به خدا در منابع اسلامی می‌پردازد. برای کاربردهای دیگر، فهرست خدایان باستان، ایزدان و دیوها را ببینید.

## در تاریخ ایران باستان

وجود . به مفهوم دارنده تمامی تضادها، تعادل دهنده میان هست و نیست . جاری کننده، معنا دهندهٔ هست و نیست، ایجادکننده، یگانه قدرت آفریننده، ایجادکننده کن فیکون ، 

ترجمه اسم خداوند به بیش از 180 زبان و گویش زنده و غیر زنده دنیا در پارسی باستان و پارسی زرتشتی(Ahooramazda) در مالتی(Alla) در ترکی گاگوذی(غرب دریای سیاه)(Allach) در هوسا(Allah) در سوندانزی(Allah) در جاوهای(Allah) در عربی(Allah) در آذربایجانی(Allah- tari) در ماداگاسکاری(Andriamanitra) در ارمنی باستان(Asdulaz) در آشوری(Ashoor, Asoor, Ash-hoor) در ارمنی(Astvats) در مصرقدیم(Aton) در مادی(Bag) در پارسی میانه(bag) در پارسی باستان(bageh) در سغدی(bagh) در مادی(Bagmashda) در هندي اوتارپرادشي(بغوان)(Bhagavan)در گجراتی(Bhagavana)در هندی(Bhagavana)در بوزانسکی(Bog)در اسلونیایی(Bog)در بلغاری(Bog)در بوسنی(Bog)در روسی(Bog)در صربی(Bog)در کروات(Bog)در مقدونیه(Bog-Gospo)در اسلواکی(Boh)در اکراینی(Boh)در بالروسی(Boh)در چک(Boh)در والون(Bon diu)در کرئول هائیتی(Bondye)در مغولی(Burkhan)در ویتنام(Chaa)در ایگیو(Chineke)در ویتنام(Chua)در رومی(Chu-joo-ju-juveh)در پارسی هخامنشی(Daاي dadar)در سین هالی هندی(Daevaiyana vahanasae) در بنگالی(Debata)در یونانی(deity)در آیدو(Deo)در کاتاالن(Deu)در پرتغالی(Deus)در گالیسی(Deus)در التین(Deus)در موراتی(devaru)در کاتاده ای هندی(Devara)در کاتادهی هندی(Devaru)در تلگویی(Devudu)در پارسی باستان(dey)در سانسکریت 1(Deyova)در گارالیگ(Dia)در ایرلندی(Dia)در لتونی(Dies)در لیتوانی(Dievas)در التوی(Dievs)در زیمای تیسکار(Dievs)در ایمیلین اروماگنول(Dio)در ایتالیایی(Dio)در ونتو(Dio)در ایتالیایی(Dio)در آراگونز(Dio)در اسپانیایی(Dio) در ایلوکانو(Dios)در فورالن(Dios)در میراندس(Dios)در ونیاری(Diyos)در فیلیپینی(Diyos)در بره ژونونگ(Doue)در زبان گالگو(Doue)در اسپانیایی(Dumnezeu)در نورماندی(Duv)در سیمارگ(Duw)در کرنوراک(Duw)در ولز(Duw)در اوگاندایی(Edeke)در بابلی(El-enlil)در متون بودایی(ga)در سورینامی(Gado)در باسکی(Gainkojven)در متون بودایی یدیش(gat)در متون بودایی(gha)و(ghao)در گرجی(Ghemerti-khoda)در در متون بودایی(ghoogaote)در آفریکانر(God)در انگلیسی(God) در هلند(Agor ای God)در آلمانی باستان(goda)در متون بودایی(Godaot)در آزتکی کزیکی(ometecuhpli)در یونانی(Goddesses) در ایسلندی(guo)در آفریقایی(Goj)در زولو(unkulunkulu)در نروژ(gud)در دانمارکی(Gooreh- gud)در هلندی(Got)در المانی(got)در لیتزبورگی(Gott)در سوئدی(Gud)در سوئدی(Guj)در ایسلند(Guo)در ایسلندی(Guo)در اندونزیایی(Gusti Allah)در سانسکریت 2(guto)در کره ای(Hananim)در پشتو(Khavand-sekten taala)در کردی(Khoa, yazdan, izad)در فارسی سغدی بخارایی(Khoato)در فارسی سغدی بخارایی(khoato)در اردو(Khoda, xodo)در فارسی دری وُاردو(Khoda)در فارسی سغدی بخارایی(Khodat)در زبان اکدی باستان(anum)در فارسی سغدی بخارایی(Khoday)در قزاقی(Khoday)در پشتو(Khodaye pak-sekhtentaala, khavand) در ازبکی و تاجیکی(Khodo)در جزایر ساموآ در اقیانوس آرام(taaroa)در جزایر فیجی اقیانوس آرام(Daukwaqa)در اردو(Khodo)در پارسی پهلوی(Khotay)در چین جنوبی(Laia-pa)در سومالی(Llah)در مجارستان(Lsten)در ایوگبی(Mavo)در مادی(Mazdaku)در سشوتو(Molimo)در چیچوا(Mulungu)در سواحیلی(Nabo, Ashoor)در کلدانی(Nandejava)در آوانته(Naneh-khodoy-)در سغدی باستان(khoataXsewanyak Oluran)در یوروبا(Paramesuvane)در پنجابی(Phracea)در تایوانی(Phrvacea)در تایلندی(Phvachao)در الئوسی(Phvamesvarako)در نپالی(Pveahhcheamcheasa)در خمر(کامبوج)(Sadios)در سیواتو(Shangji)در چینی ساده شده(Shen)در چینی سنتی(Siong-te)در بانالنگو(Tanri)در ترکی(استانبولی)(Tanri-tangri-tangheri)در ترکمنی(Tatitu)در آیمار آرو(Teatua-io)در مائوری زالندی(Theo-theoss)در یونانی(Tamjaloa-lzombie)در تونگایی اقیانوس آرام(theud) در تینگ ویت(Tien chua)در ماالیایی(Tuhan)در همونگ(Vagtswv)در ولوف(Yalla)در زایوری(آتچه ساحل)(Zo)در چینی تایچو(Zong-ti)در آلبانیایی(Zot)در قبطی(مصر باستان)(rae)در مادی(Baghfarna)در آرامی(elah)در آشوری(soor ایAsoor)در زبان سیک های هند(Nam)سم خدا در انجیل(Ehieh) 

نکته : در شعار ملی کشورهایی همچون ایران، عراق، عربستان، اردن، اسکاتلند،السالوادور، اکوادور، اوگاندا، آمریکا، برونئی، تونگا، دانمارک، دومینیکا، دو مینیکن، ساموآ، فیجی، فیلییپین، گرانادا، لهستان، لیختن اشتاین، مراکش، موناکو، نائورو، نیکارگوآ، وانواتو، ونزوئال از نام خدا یاد گردیده است مثل شعار ملی ایران و عراق )الله اکبر(است و یا شعار عربستان)لااله الا الله محمد رسول اهلل( و یا شعار ملی آمریکا in god we trust و یا شعار ملی کشور فیجی ) از خدا بیم بدار ( و یا شعار ملی کشور موناکو )با کمک خداوند و غیره.

## در منابع اسلامی
نام‌های خدا در اسلام و نام‌های خدا در قرآن را نیز ببینید.

## در آفریقا
از پژوهش‌هایی که در آفریقای سیاه انجام گرفته چنین برمی‌آید که «باشندهٔ برتر» در اساطیر افریقا مفهومی کهنسال است. اگرچه به‌سبب تنوع زبان نام «باشندهٔ برتر» که ما آن را «خدا» می‌نامیم در سراسر آفریقا یکی نیست اما همهٔ این نام‌ها دارای مفهوم یگانه‌ای است. در افریقای شرقی نام خدا، «مُولُونگو»، در افریقای مرکزی «لِـزا»، در منطقهٔ حاره غربی «بُوتسوانا»، در کنگو، «نیامبِـه» و در مناطق دیگر افریقای غربی به‌نام‌های «نِگِه‌وُ»، «ماوُو»، «آمّا»، «اُلوُرون»، «چُوکووُو» و مانند این‌ها مشهور است.

مفهوم برخی از نام‌های خدای برتر، در اساطیر و روایات آفریقایی چنین است: پدر کودکان، مادربزرگ، یارِ بزرگ، اقیانوسی که افق دستار اوست، تالاب کهن همسال همه آذرخش، کمان آسمان، عنکبوت بزرگ و حشرهٔ چابک. مفهوم نام‌هائی که از قدرت خدا سخن می‌گویند عبارتست از: آفریننده، ریخته‌گر، هستی‌بخش تن و روح، سرنوشت‌ساز، باران‌ساز، هستی‌بخش آفتاب، پدیدآورندهٔ فصول، آفرینندهٔ تندر، کسی که شاهان را به تعظیم وا می‌دارد، بخشنده و گیرنده، چاره‌سازی که چون خورشید همه چیز را می‌بیند، کسی که خطا نمی‌کند... صفات خدا: بیکران، آغازین، قائم به‌ذات، حاضر و ناظر، یگانهٔ مهربان، شفیق آرامبخش، قاهر یگانه، بی‌نیاز از سپاس و بیان‌ناشدنی.

## مطالعه بیشتر

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## منابع

## پیوند به بیرون

* Hebrew Names of God
* Encyclopaedia Britannica 1911- Turks
* The 101 Names of God given by Meher Baba
* The Nectar of the Holy Name
* Jehovah (Yahweh)
* Ehyeh and YHWH - The Relationship Between the Divine Names in Exodus 3:14-15
* Bibliography on Divine Names in the Dead Sea Scrolls
* The 1,000+ Names of God Cross-Religion Collaborative Project
* Judeo Christian Biblical Names of God
* Education - Hearing and chanting in ISKCON

رده:نام‌های خدا
رده:فهرست‌ها
رده:فهرست‌های نام‌ها
رده:جادوی مراسمی
رده:زبان و عرفان