open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
کالچو فیورنتینو

**کالچو فیورنتینو**  گونهٔ آغازین از ورزش فوتبال است که در بازی‌های سدهٔ ۱۶ میلادی در ایتالیا برگزار می‌شد. مهد این ورزش شهر فلورانس بود و در آغاز نیز *giuoco del calcio fiorentino* (بازی فلورانسی با پا) نامیده می‌شد و بعدها کوتاه گشت و *calcio* نامیده شد که امروزه در زبان ایتالیایی به بازی فوتبال گفته می‌شود.

قانون‌های کالچو برای نخستین بار در اواخر سدهٔ ۱۶ میلادی توسط جیووانی دی‌باردی کنت ورنیو تدوین شد.
در این ورزش نیز مانند هارپاتسوم هر تیم ۲۷ نفر بود و بازیکنان حق استفاده از دست و پا را داشتند. هدف در بازی رساندن توپ به نقطه‌ای تعبیه‌شده در دو طرف زمین بود. زمین بازی زمینی بزرگ و ماسه‌ای است. یک داور وسط و شش خط‌نگه‌دار نیز بازی را اداره می‌نمایند. هر بازی حدود ۵۰ دقیقه به طول می‌انجامد و تیمی برنده است که بیشترین امتیاز (کاچو) را به دست آورد دهد.

## منابع

رده:تاریخ فلورانس
رده:جاذبه‌های گردشگری فلورانس
رده:جشنواره‌های ایتالیا
رده:ورزش در فلورانس
رده:ورزش‌های ابداع‌شده در ایتالیا
سلمان واکسمن

**سلمان آبراهام واکسمن**  (۲۲ ژوئیهٔ ۱۸۸۸ - ۱۶ اوت ۱۹۷۳) یک زیست‌شیمیدان و میکروبیولوژیست اوکراینی-آمریکایی بود. در سال ۱۹۵۲ او موفّق به دریافت جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی شد.

## منابع

* 

رده:استادان دانشگاه راتگرز
رده:اعضای فرهنگستان علوم و هنر صربستان
رده:افراد آمریکایی اوکراینی و یهودی‌تبار
رده:افراد آمریکایی اوکراینی‌تبار
رده:افراد دارای تابعیت ایالات متحده آمریکا
رده:اهالی آمریکا از تبار روس و یهودی
رده:اهالی استان وینیتسیا
رده:اهالی امپراتوری روسیه مهاجرت‌کرده به ایالات متحده آمریکا
رده:اهالی شهرستان برنستبل، ماساچوست
رده:اهالی شهرستان لیپووتس
رده:اهالی فالموت، ماساچوست
رده:برندگان جایزه نوبل اهل اوکراین
رده:برندگان جایزه نوبل اهل ایالات متحده آمریکا
رده:برندگان جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی
رده:برندگان یهودی جایزه نوبل
رده:خودزندگی‌نامه‌نویسان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانشمندان یهودی
رده:دانشمندان یهودی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه راتگرز
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه کالیفرنیا، برکلی
رده:درگذشتگان ۱۹۷۳ (میلادی)
رده:دریافت‌کنندگان جایزه آلبرت لسکر برای تحقیقات پایه پزشکی
رده:راه‌یافتگان به تالار مشاهیر مخترعین ملی
رده:زادگان ۱۸۸۸ (میلادی)
رده:زیست‌شناسان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:زیست‌شیمی‌دانان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:شیمی‌دانان یهودی
رده:مخترعان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:مخترعان یهودی
رده:نویسندگان آمریکایی یهودی‌تبار
رده:نویسندگان علم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:یهودیان اهل امپراتوری روسیه
رده:یهودیان اهل اوکراین
رده:یهودیان آمریکایی سده ۲۰ (میلادی)
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان غیرداستانی سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان مرد غیرداستانی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:اهالی فرمانداری کی‌یف
رابرت واتسون-وات

**رابرت واتسون-وات**  (۱۳ آوریل ۱۸۹۲ - ۵ دسامبر ۱۹۷۳) یک فیزیک‌دان اسکاتلندی بود. بسیاری او را مخترع رادار می‌دانند؛ هرچند که در حقیقت اختراع رادار را نیز مانند بسیاری از فناوری‌های دیگر نمی‌توان به شخصی خاص نسبت داد، زیرا اختراع رادار (به صورت بسیار اوّلیّه) کار فردی غیر از رابرت واتسون-وات بود، و کاری که واتسون-وات کرد توسعه و بهبود رادار بود. یکی دیگر از اختراعات مهم او دستگاه ماکروویو می باشد

## منابع

* 

رده:اعضای انجمن سلطنتی
رده:اعضای انجمن فیزیک آمریکا
رده:اهالی لندن
رده:پیشگامان رادار
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه داندی
رده:درگذشتگان ۱۹۷۳ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۹۲ (میلادی)
رده:فرماندهان شوالیه‌های نشان حمام
رده:مخترعان اهل اسکاتلند
رده:مهندسان الکترونیک
رده:مهندسان الکترونیک اهل بریتانیا
رده:مهندسان اهل اسکاتلند
رده:مهندسان برق اهل بریتانیا
رده:رئیسان انجمن پادشاهی هواشناسی
الهه حصاری

**الهه حصاری** (زادهٔ ۱۸ مرداد ۱۳۶۹) بازیگر سینما و تلویزیون اهل ایران است.

## زندگی‌نامه
الهه حصاری در ۱۸ مرداد ۱۳۶۹ در قزوین به دنیا آمد. او دانش‌آموختهٔ کارشناسی رشتهٔ زبان و ادبیات انگلیسی و کاردانی رشتهٔ تربیت بدنی است. حصاری در دورهٔ دبیرستان در گروه‌های تئاتر دبیرستان شرکت داشته و بعدها دورهٔ کلاس‌های بازیگری مؤسسهٔ فرهنگی هنری «چهره‌های ماندگار» را با کسب رتبهٔ ممتاز پشت‌سر گذاشت.
علاقه‌اش به بازیگری، او را به کلاس‌های بازیگری کشاند. آشنایی حصاری با ابراهیم وحیدزاده، کارگردان، خیلی زود او را واردِ بازیگری حرفه‌ای در سینما کرد و در اولین فیلمش به نام *[[تاکسی نارنجی]]* در سال ۱۳۸۷ جلوی دوربین این کارگردان رفت. در همان سال در فیلم *[[نطفه شوم|نطفهٔ شوم]]* به کارگردانی کریم آتشی نیز ایفای نقش کرد.

[بندانگشتی|الهه حصاری (چپ) و [به‌آفرید غفاریان (راست) در کنفرانس خبریِ فیلم *[[سوفی و دیوانه]]*]]

## فیلم‌شناسی
### سینما

### نمایش خانگی

### تلویزیون

### تئاتر

## جوایز و نامزدی‌ها

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

* 
* 
* 
* وب سایت الهه حصاری در وب سایت شخصی

رده:افراد زنده
رده:اهالی تهران
رده:بازیگران تئاتر زن اهل ایران
رده:بازیگران زن اهل ایران
رده:بازیگران زن اهل تهران
رده:بازیگران زن فیلم اهل ایران
رده:زادگان ۱۳۶۹
رده:زادگان ۱۹۹۰ (میلادی)
هلنا هارپر

**هلنا هارپر** (متولد ۱۹۸۴)  نام یکی از شخصیت‌های سری *[[رزیدنت ایول]]* است، که اولین بار در *[[رزیدنت ایول ۶]]* ظاهر شد.

## تاریخچه
هلنا هارپر عضو سرویس مخفی ایالات متحده آمریکا USSS یک مأمور دولتی فدرال آمریکا است. هلنا در سال ۲۰۱۳ مأمور محافظت از رئیس‌جمهور آمریکا «آدام بنفورد» شد و پس از اینکه رئیس‌جمهور دچار حمله بیوتروریستی شد به همراه لیان اسکات کندی به دنبال مبارزه با این حملات رفت. او یک خواهر به اسم «دبرا» دارد، اما سیمونز خواهر او را آلوده به ویروس می‌کند و از او یک هیولا می‌سازد و هلنا، لیان و ایدا مجبور به کشتن دبرا می‌شوند.

## طغیان تال اوکس
هلنا هارپر در *[[رزیدنت ایول ۶]]* در بین شخصیت‌های اصلی داستان حضور داشت و به همراه لیان اسکات کندی به دنبال مقابله در برابر ویروس‌هایی که در تمامی نقاط جهان پخش شده بودند گشت. در همین بین خواهر هلنا، دبرا توسط عده‌ای مزدور دستگیر می‌شود. هلنا در حین انجام عملیات‌های ضد بیوتروریستی متوجه سره نخ‌هایی از خواهر خود می‌شود و متوجه می‌شود که به دبرا «ویروس-سی» تزریق شده است و دیگر او حالت طبیعی انسان را ندارد که در قسمتی از داستان هلنا مجبور به مبارزه با دبرا می‌شود و در پایان مرگ خواهرش را با چشمان خودش می‌بیند.

## منابع
* Harper ویکی‌پدیای انگلیسی
* وب گاه تحلیلی بازی/ هلنا هارپر(انگلیسی)

رده:شخصیت‌های رزیدنت ایول
رده:شخصیت‌های زن بازی‌های ویدئویی
رده:شخصیت‌های سرباز و جنگاور مؤنث در بازی‌های ویدئویی
رده:شخصیت‌های کپ‌کام
شیخ عالی (کوهرنگ)

**شیخ عالی** یا **دره شیخ عالی** روستایی است در شهرستان کوهرنگ، بخش بازفت، استان چهارمحال و بختیاری.

## جستارهای وابسته

## منابع

رده:روستاهای شهرستان کوهرنگ
افسرآباد

**افسرآباد ** روستایی از توابع شهرستان اردل شهرستان اردل در استان چهارمحال و بختیاری ایران است.

## جمعیت
این روستا در دهستان دوآب قرار دارد، و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۱، جمعیت آن ۲۱۰۰ نفر (۱۵۰خانوار) بوده‌است.

## مردم
مردم روستای افسرآباد اغلب از طایفه گندلی می‌باشند.

## جستارهای وابسته
* فهرست روستاهای ایران

## منابع

* 

افسرآباد
سیف‌آباد (کوهرنگ)

**سیف‌آباد(قلعه خان)**روستایی از توابع بخش بازفت شهرستان کوهرنگ در استان چهارمحال و بختیاری است. 

«چشمه هیرده‌ها» از اماکن گردشگری این روستا می‌باشد که چندین چشمه را در خود جای داده‌است.

## جستارهای وابسته

## منابع

رده:روستاهای شهرستان کوهرنگ
فک

**فک** می‌تواند به موارد زیر اشاره کند:
* آرواره انسان، عضوی از بدن است که وظیفهٔ جویدن غذا را بر دوش دارد.
* آرواره یا فک در جانوران.
* خوک دریایی (فُک) نامی است که اغلب به اعضای بالاخانوادهٔ خوکان دریایی گفته می‌شود.
خدای چیزهای کوچک

***خدای چیزهای کوچک***  نخستین رمان ارونداتی روی، بانوی نویسندهٔ هندی در سال ۱۹۹۷ میلادی است که به زبان انگلیسی نوشته شده‌است. این کتاب در ایران، با پنج ترجمهٔ گوناگون از سوی  گیتا گرکانی، زهرا برناک، شیرین رایکا، گلریز قدسی و شیرین شریفیان توسط ناشرهای مختلف منتشر شده‌است.

## چکیده داستان
خدای چیزهای کوچک، داستان زندگی خواهر و برادر دوقلوی هندی با نام‌های «اِستا» و «راهِل» است که مرگ دختر خالهٔ نه ساله و یک عشق ممنوع، دنیای کودکی‌ی آنان را نابود می‌کند. از طرفی این کتاب سیری است در سرگذشت اندوهناک خانواده‌ای که هنجارشکنی می‌کند و در برابر قوانین سنتی قد علم می‌کند.

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:آثار برنده جایزه ادبی من بوکر
رده:ادبیات پسااستعماری
رده:ادبیات داستانی در ۱۹۶۹ (میلادی)
رده:ادبیات داستانی در ۱۹۹۳ (میلادی)
رده:برندگان جایزه ادبی من بوکر
رده:دوقلوها در رمان
رده:رمان‌اول‌ها
رده:رمان‌های ۱۹۹۷ (میلادی)
رده:رمان‌های انگلیسی‌زبان هند
رده:رمان‌های نخست ۱۹۹۷ (میلادی)
رده:رمان‌های واقع‌شده در کرالا
رده:رمان‌های هندی ۱۹۹۷ (میلادی)
رده:زنا با محارم در ادبیات داستانی
رده:فرهنگ بخش کوتایم
رده:کتاب‌های هندی
رده:مناقشه‌های وقاحت در ادبیات
رده:رمان‌های پست‌مدرن
باشگاه فوتبال خرس

**باشگاه فوتبال دپورتیوو خِـرِس**  یک باشگاه اسپانیایی است که در xerez la frontera در اندلس و استان کادیس واقع شده است. این باشگاه هم‌اکنون در سگوندا دیویژن بی حضور دارد.

این باشگاه در سال ۱۹۴۷ میلادی تأسیس شده است.

خرز یک بار به در فصل ۰۹-۲۰۰۸ مقام قهرمانی لیگا ادلانته رسیده است.

این باشگاه همچنین ۱ بار در فصل ۱۰-۲۰۰۹ در لا لیگا حضور داشته است.

## مربیان مشهور پیشین
*  برند شوستر

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* وبگاه اختصاصی باشگاه خِـرِس 

رده:باشگاه فوتبال خرس
رده:باشگاه‌های فوتبال بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۴۷ (میلادی)
رده:باشگاه‌های فوتبال در اندلس
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۴۷ (میلادی) در اسپانیا
رده:باشگاه‌های لالیگا
رده:باشگاه‌های سگوندا دیویسیون
رده:تیم‌های بسکتبال اندلس
وایکوم محمد بشیر

** وایکوم محمد بشیر**،  (۲۱ ژانویه ۱۹۰۸–۵ ژوئیه ۱۹۹۴)، نویسنده، اومانیست، آزادی‌خواه و از جمله همراهان جنبش استقلال هند است. او که داستان‌نویسی به زبان مالایالم بود، به عنوان یکی از موفق‌ترین و برجسته‌ترین نویسندگان هندوستان شناخته شده است.

## سبک نوشتار
بشیر، به دلیل لحن غیرمتعارف خود در زبان شهرت دارد. او میان زبان ادبی و زبان گفتار مردم کوچه و بازار، تفاوتی نمی‌گذاشت و به درستی‌یِ جمله‌هایش از نظر دستوری اهمیتی نمی‌داد. با این‌حال وی اطلاعات گسترده‌ای دربارهٔ زبان مالایالم داشته است.

## زندگی
ترجمهٔ آثار وی به زبان‌های دیگر، تحسین جهانی را برای وی به دنبال داشته است. بشیر به دلیل شرکت در فعالیت‌های ضد استعماری، چند ماه را در زندان گذراند و پس از آزادی، شهر کرالا را ترک نمود و به نقاط مختلف هندوستان و آسیا و آفریقا سفر کرد. او در این سفر طولانی که هفت سال به طول انجامید، برای گذران زندگی و گرسنه نماندن، دست به کارهای گوناگونی زد و مشاغل بسیاری را تجربه کرد؛ از جمله: بافندگی، پیش‌گویی، آشپزی، روزنامه‌فروشی، میوه‌فروشی، حسابداری، نگهبانی، چوپانی و مشاغلی دیگر.
بشیر، پس از آن‌که برای بار دوم از زندان آزاد شد، حرفهٔ نویسندگی را به‌طور جدی دنبال کرد و در ابتدای کار، آثار چاپ شده‌اش را با خود از این خانه به آن خانه می‌برد و می‌فروخت. او بعدها دو دکهٔ کتاب‌فروشی در ارناکولام برپا کرد.
وی در سال‌های پایانی‌یِ عمرش از بیماری‌یِ روانی رنج می‌برد و دو بار نیز در بیمارستان بستری شد و تحت مداوا قرار گرفت. بشیر، یکی از معروف‌ترین آثار خود، یعنی بُزِ پاتهوما (Pathumma's Goat) را زمانی نوشت که برای درمان، در بیمارستان روانی بستری شده بود.
او پنجم ژوئیه سال ۱۹۹۴ در شهر بیپور درگذشت.

## درون‌مایهٔ داستان‌ها
انسانیت، عشق، گرسنگی و فقر، از درون‌مایه‌های اصلی‌یِ داستان‌های بشیر هستند.

## منابع

* 

رده:اهالی کالیکوت
رده:ترانه‌پردازان مرد اهل هند
رده:جستارنویسان اهل هند
رده:جستارنویسان مرد اهل هند
رده:خاطره‌نویسان اهل هند
رده:خاطره‌نویسان روزانه اهل هند
رده:خاطره‌نویسان روزانه سده ۲۰ (میلادی)
رده:خاطره‌نویسان سده ۲۰ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۱۹۹۴ (میلادی)
رده:دریافت‌کنندگان جایزه پادما شری
رده:رمان‌نویسان اهل هند
رده:رمان‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل هند
رده:رمان‌نویسان سده ۲۰ (میلادی)
رده:رمان‌نویسان مرد اهل هند
رده:زادگان ۱۹۰۸ (میلادی)
رده:فعالان استقلال هند اهل کرالا
رده:فیلم‌نامه‌نویسان مالایالمی
رده:فیلم‌نامه‌نویسان مرد اهل هند
رده:مردم مالایالم
رده:مسلمانان اهل هند
رده:مقاله‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل هند
رده:موسیقی‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل هند
رده:موسیقی‌دانان مرد سده ۲۰ (میلادی)
رده:نمایشنامه‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل هند
رده:نمایشنامه‌نویسان سده ۲۰ (میلادی)
رده:نمایشنامه‌نویسان مرد اهل هند
رده:نویسندگان اهل آسیا
رده:نویسندگان اهل کرالا
رده:نویسندگان اهل هند
رده:نویسندگان داستان کوتاه اهل هند
رده:نویسندگان داستان کوتاه سده ۲۰ (میلادی) اهل هند
رده:نویسندگان داستان کوتاه مرد اهل هند
رده:نویسندگان در هند بریتانیا
رده:نویسندگان غیرداستانی اهل هند
وایکوم محمد بشیر
عزیزالسلطنه

**عزیزالسلطنه** شاهزاده قاجار، آخرین دختر ناصرالدین شاه و خواهر تنی عزالسلطنه بود. مادرش محبوب‌السلطنه از زنان متعه ناصرالدین شاه شمرده می‌شد. او در زمانی که پدرش به قتل رسید شش ماه داشت. پس از آنکه مظفرالدین شاه برای سکونت دادن حرمسرای خود همسران و فرزندان ناصرالدین شاه را از کاخ گلستان اخراج کرد، عزیزالسلطنه نزد مادرش سکونت گزید. او در شانزده سالگی در سال ۱۳۲۹ هجری قمری درگذشت. او ازدواج نکرده بود و فرزندی برجا نگذاشت.

## منابع

رده:درگذشتگان ۱۳۲۹ (قمری)
رده:زادگان ۱۳۱۳ (قمری)
رده:فرزندان ناصرالدین‌شاه
شبکه سلامت

**شبکه سلامت** یکی از شبکه‌های تلویزیونی دولتی کشور ایران است که به عنوان نوزدهمین شبکه سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران به‌صورت دیجیتالی از پنجم مهر ۱۳۹۱ با دو ساعت برنامه در روز به صورت آزمایشی آغاز به کار کرد و اکنون پخش ۲۴ ساعته دارد. همزمان با ولادت پیامبر اکرم و ولادت جعفر صادق پخش برنامه‌های شبکه سلامت با کیفیت HD1080i و فرمت H264 از طریق فرستنده‌های زمینی و ماهواره‌ای شهر تهران از ۱۹ شهریور ۱۴۰۴ آغاز شده‌است.

## پیشینه
این شبکه با محوریت اصلی پزشکی و سلامت جامعه و خانواده و بهداشت فردی به صورت تخصصی، از روز ۱۳۹۱/۱۲/۱۲ فعالیت رسمی خود را همزمان با شبکه تماشا آغاز کرد. شبکه سلامت از روز شنبه ۵ مهر ۱۳۹۱ از طریق فرستنده سوم TS3 بر روی کانال ۳۴ برابر با فرکانس ۵۷۸ مگاهرتز در تهران و جنوب تهران و برخی از مناطق قم به‌طور آزمایشی و در چهارشنبه ۲۵ بهمن ۹۱ در فرستنده‌های دیجیتال سراسر کشور قابل دریافت شد.

شبکه سلامت در روز شنبه ۲۷ آبانماه ۱۴۰۲ در آستانه روز پرستار و پخش ویژه برنامه‌های روز پرستار با حضور پرستاران و مسئولان حوزه پرستاری از هویت بصری جدید خود رونمایی کرد.https://iribtv.ir/news/402918

## مدیریت
مدیر این شبکه دکتر محمدمهدی قاسمی، رئیس شورای سیاست‌گذاری سلامت سازمان صدا و سیما است.

## جستارهای وابسته
* فهرست شبکه‌های تلویزیونی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران
* فهرست شبکه‌های تلویزیونی فارسی‌زبان

## پیوند به بیرون

* آرشیو از صفحه رسمی شبکه سلامت سیما در irib.ir
* پخش آنلاین شبکه سلامت سیما

## منابع

رده:ایستگاه‌های تلویزیونی فارسی‌زبان
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۴ (میلادی) در ایران
رده:رسانه در تهران
رده:شبکه‌ها و ایستگاه‌های تلویزیونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۹۴ (میلادی)
رده:شبکه‌ها و ایستگاه‌های تلویزیونی بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۱۱ (میلادی)
رده:شبکه‌های سیمای جمهوری اسلامی ایران
عزالسلطنه

**خدیجه خانم عزالسلطنه** شاهزاده قاجار، دختر ناصرالدین‌شاه قاجار و خواهر تنی عزیزالسلطنه بود. مادرش محبوب‌السلطنه از زنان متعه ناصرالدین شاه قاجار بود. در زمانی که ناصرالدین شاه به قتل رسید عزالسلطنه خردسال بود. او بعدها با غلامحسین امیراصلانی (احتشام‌الملک) ازدواج کرد و صاحب دو پسر، حسنعلی و هوشنگ امیراصلانی، و چهار دختر شد. دوتن از دختران او با دو تن از پسران کامران میرزا نایب‌السلطنه ازدواج کردند. عزالسلطنه در نهم اردیبهشت ۱۳۶۳ خورشیدی در نود و سه سالگی درگذشت و در بهشت زهرا تهران مدفون گشت. خاطرات او از دربار ناصری در رمان «در اندرون» که توسط نوه دختری عزالسلطنه، افسانه اتحادیه، نوشته شده‌است، بازتاب یافته‌است.

## پانویس

رده:زادگان ۱۲۷۰ (قمری)
رده:درگذشتگان ۱۳۶۳
رده:فرزندان ناصرالدین‌شاه
تاریخ ماد

***تاریخ ماد*** نام کتابی است دربارهٔ قوم ماد به قلم ایگور میخایلوویچ دیاکونوف که نخستین بار ترجمهٔ فارسی آن در سال ۱۳۴۵ در تهران به چاپ رسید. ایگور میخایلوویچ دیاکونوف متخصص لغت‌شناس و تاریخ خاور باستانی و کارمند ارشد موزهٔ ارمیتاژ و استاد علوم تاریخ و عضو افتخاری انجمن آسیایی سلطنتی بریتانیا و صاحب تألیفات فراوان در تاریخ مشرق کهن و فقه‌اللغه و زبان‌های اکدی، سومری، اورارتویی و غیره است که در شعبهٔ انستیتوی اقوام آسیایی فرهنگستان علوم شوروی سابق در لنینگراد مقام ارجمندی دارد.

## سخنی از مؤلف
در دوران باستان دولت ماد و ماننا - سلف آن - پادشاهی‌های معظمی را تشکیل می‌دادند. پادشاهی ماد، با این‌که دیری نپایید، وظیفهٔ تاریخی مهمی داشت. ماد یوغ آشور را که به تقریب سراسر آسیای غربی را تحت سلطهٔ خویش داشت، برانداخت و هجوم اسکیت‌ها را دفع نمود و اقوامی چند را که به حالت بدویت می‌زیستند وارد دایرهٔ مدنیت ساخت و مطیع نظامات دولتی کرد. ظاهراً تعالیمی که بعد مبنای زرتشت قرار گرفت و در تکامل معتقدات و افکار مردم جهان باستان نقش مهمی ایفا نمود، در خطهٔ پادشاهی ماد تکوین و بسط یافت.

## اهتمام مؤلف
وی به تألیف این کتاب همت ساخت و به نقد سندهای معلوم و تطبیق آن‌ها با مدارک باستان‌شناسی و لوح‌های نوگشوده و استنتاج منطقی از مجموع پرداخت و حاصل کوشش وی، کتابی است که به نام **تاریخ ماد**. کتاب حاضر باید تا حدّی به پاره‌ای مسائل یاد شده پاسخ دهد.

## منابع

* 
* ای. م. دیاکونوف. *تاریخ ماد*. ترجمهٔ کریم کشاورز. انتشارات: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی. تهران ۱۳۸۰. 

## پیوند به بیرون

رده:کتاب‌های برنده جایزه سلطنتی کتاب سال
رده:کتاب‌های تاریخی درباره ایران
رده:مادها
ریچ ماینر

**ریچ مینر**  یکی از پایه‌گذاران اندروید به همراه سه تن از همکارانش بود. سرانجام اندروید به گوگل فروخته شد و
بندانگشتی
گوگل آن را تا حد زیادی گسترش داد.

## پانویس

## منابع
* 

## پیوند به بیرون

رده:افراد زنده
رده:بنیانگذاران شرکت اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه ماساچوست در لوول
رده:زادگان ۱۹۶۴ (میلادی)
رده:کارمندان گوگل
بازیکن فوتبال سال آفریقا

**بازیکن فوتبال سال آفریقا** برترین بازیکن قاره آفریقا است که از سال ۱۹۹۳ تاکنون توسط کنفدراسیون فوتبال آفریقا انتخاب می‌شود. پیش از آن نیز بازیکن برتر قاره آفریقا توسط مجله فرانس فوتبال انتخاب می‌شد.

## برندگان

### جایزه فرانس فوتبال (۱۹۷۰–۱۹۹۴)

### جایزه سی‌ای‌اف (۱۹۹۲–تاکنون)

## برندگان بر پایه کشور

** از سال ۱۹۷۱ تا ۱۹۹۷ به نام  [[زئیر]] شناخته می‌شد.*
†* از سال ۱۹۷۰ تا ۱۹۹۲ به نام  [[جمهوری خلق کنگو]] شناخته می‌شد.*

## جستارهای وابسته
* بازیکن سال فوتبال جهان
* بازیکن فوتبال سال آسیا

## منابع

رده:برندگان جایزه بهترین بازیکن فوتبال سال آفریقا
رده:کنفدراسیون فوتبال آفریقا
رده:جوایز بازیکن فوتبال سال
ثریا بهشتی

**ثریا بهشتی** با نام اصلی **ثریا شهسواری** (زادۀ ۱۳۲۲ خورشیدی در کرمانشاه – درگذشتۀ ۶ بهمن ۱۳۹۴) هنرپیشۀ تئاتر و سینمای اهل ایران بود.

## زندگی‌نامه
ثریا شهسواری در کرمانشاه به دنیا آمد و پیش از اتمام تحصیلات متوسطه و در ۱۶ سالگی (از سال ۱۳۳۸) فعالیت هنری خود را با بازی در نمایش‌های لاله‌زار آغاز نمود. ثریا با دعوتِ محمد علی فردین پا به عرصه سینما گذاشت و با بازی در فیلم *[[خوشگل خوشگلا]]* به کارگردانی فردین در سال ۱۳۴۴ فعالیت سینمایی‌اش را آغاز کرد. از بازی‌های برجستهٔ وی می‌توان به نقش «طاووس» در فیلم *[[حسن کچل]]* اولین اثر سینمایی علی حاتمی و نقش‌های کمدی مقابل تقی ظهوری اشاره کرد. او اکثراً در نقش‌های مکمل ظاهر می‌شد. آخرین کار سینمایی بهشتی، بازی در فیلم *[[خاطرخواه]]* بود و پس از آن تا زمان درگذشتش در هیچ فیلمی دیده نشد.

او یکی از بازیگران سرشناس نقش‌های مکمل سینمای دهه چهل و پنجاه شمسی در ایران بود و طرفداران بسیاری در بین تماشاگران و علاقه‌مندان سینمای فارسی داشت.

### زندگی شخصی
ثریا در سال ۱۳۵۰ با عبدالرحیم درفشان ازدواج کرد که حاصل این ازدواج یک پسر به نام رضا بود.

### درگذشت
ثریا بهشتی شب سه‌شنبه ۶ بهمن ۱۳۹۴ در ۷۲ سالگی در بیمارستان امام خمینی تهران درگذشت. وی در قطعه ۳۰۵ ردیف ۱۴۶ شماره ۳۲ بهشت زهرا به خاک سپرده شد.

## فیلم‌شناسی
بندانگشتی|ثریا بهشتی

* خاطرخواه (۱۳۵۱)
* خر دجال (۱۳۵۱)
* ایوب (فیلم) (۱۳۵۰)
* بابا شمل (۱۳۵۰)
* خوشگل محله (۱۳۵۰)
* شراره (فیلم ۱۳۵۰) (۱۳۵۰)
* شوفر خوشگله (۱۳۵۰)
* شیادان (۱۳۵۰)
* عشقی‌ها (۱۳۵۰)
* جنجال عروسی (۱۳۴۹)
* حادثه جویان (۱۳۴۹)
* دزد و پاسبان (۱۳۴۹)
* رام کردن مرد وحشی (۱۳۴۹)
* سوگلی (۱۳۴۹)
* علی بی غم (۱۳۴۹)
* کوچه مردها (۱۳۴۹)
* حسن کچل (۱۳۴۸)
* پسران قارون (۱۳۴۸)
* تک‌خال (۱۳۴۸)
* ستاره فروزان (۱۳۴۸)
* سه فراری (۱۳۴۸)
* عشق آفرین (۱۳۴۸)
* غول بیابانی (۱۳۴۸)
* قصه دل‌ها (۱۳۴۸)
* قهوه‌خانه قنبر (فیلم) (۱۳۴۸)
* مردان روزگار (۱۳۴۸)
* معجزه قلب‌ها (۱۳۴۸)
* نعره گرگ‌ها (۱۳۴۸)
* ازدواج ایرانی (فیلم) (۱۳۴۷)
* بر آسمان نوشته (۱۳۴۷)
* پلی بسوی بهشت (۱۳۴۷)
* دنیای پوشالی (۱۳۴۷)
* ریکاردو (فیلم) (۱۳۴۷)
* غروب بت پرستان (۱۳۴۷)
* هفت دختر برای هفت پسر (۱۳۴۷)
* پسران علاءالدین (۱۳۴۶)
* سه جوانمرد (۱۳۴۶)
* دالاهو (فیلم) (۱۳۴۶)
* گوهر شب چراغ (۱۳۴۶)
* فرمان‌خان (۱۳۴۶) 
* ولگردها (۱۳۴۶)
* سه قهرمان (۱۳۴۵)
* خوشگل خوشگلا (۱۳۴۴)

## منابع

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* http://www.caffecinema.com/new/index.php/cinema/item/12252

## پیوند به بیرون
* 

رده:زادگان ۱۳۲۲
رده:درگذشتگان ۱۳۹۴
رده:اهالی کرمانشاه
رده:کردهای اهل ایران
رده:بازیگران اهل کرمانشاه
رده:بازیگران زن فیلم اهل ایران
رده:بازیگران زن کرد
اعتراضات ۱۳۹۱ بازار تهران

**اعتراضات بازار در مهر ۱۳۹۱** اعتراضاتی بود که در ۱۲ مهر ۱۳۹۱ در بازار تهران و مناطق اطراف آن صورت گرفت.

## پیش زمینه
در پی اوج گرفتن بحران ارز، نخستین اعتراض‌ها در پایتخت ایران دیده شد. بحران ارز اقتصاد ایران را متأثر ساخته و مبادلات تجاری را فلج کرد.

التهابات شدید ارزی باعث شد تا قیمت دلار از ۲۲۰۰ تومان تا نزدیک به ۴۰۰۰ تومان نوسان کند. این نوسانات شدید عملاً خرید و فروش کالا را غیرممکن کرده‌است.

به گزارش سایت بازتاب، در ۱۱ مهر ۱۳۹۱ ظاهراً با تزریق ارز به بازار توسط بانک مرکزی، ابتدا قیمت ارز از ۴۰۰۰ تومان به ۳۲۰۰ تومان سقوط کرد، اما با سخنان محمود احمدی‌نژاد در کنفرانس خبری، بار دیگر به ۳۶۰۰ تومان افزایش یافت.

## اعتراضات
بخش‌های بزرگی از بازار تهران در ۱۲ مهر ۱۳۹۱ تعطیل بود و در خیابان‌های اطراف آن و بعضی خیابان‌های مرکزی شهر تجمعاتی در اعتراض به بی‌ثباتی اقتصادی و سقوط ارزش پول ملی برگزار شد که برخورد نیروهای پلیس را به دنبال داشت.

به گزارش خبرگزاری‌های ایران، پلیس تعدادی از معترضان را بازداشت کرد. خبرگزاری مهر نوشته که پلیس همچنین «دو تبعه یکی از کشورهای اروپایی» را دستگیر کرده‌است که به نوشته این خبرگزاری «با ظاهر توریست مشغول جمع‌آوری اخبار بوده‌اند».

سایت کلمه، از برخورد «بسیار خشن» نیروهای پلیس و لباس شخصی با تجمع کنندگان خبر داد. سایت‌های خبری مانند سایت کلمه و خبرگزاری فرانسه گزارش دادند که تعداد قابل توجهی از کسبه و بازاریان در خیابان‌های فردوسی، منوچهری، ناصر خسرو، و اطراف بازار تهران تجمع کردند و علیه دولت شعار دادند. این سایت از حضور گارد ضد شورش، نیروهای پلیس و لباس شخصی و دستگیری عده‌ای خبر داد.

نیروهای پلیس ضد شورش در تهران نیز با گروهی از مردم که در اعتراض به سقوط شدید ارزش ریال تجمع کرده بودند، برخورد کردند. شاهدان می‌گویند پلیس ضد شورش در مرکز تهران گاز اشک آور شلیک کرد، با معترضان درگیر شد، و تعدادی از فعالان بازار ارز را بازداشت کرد.

به نوشته خبرگزاری ایلنا، خلیل هلالی رئیس پلیس اماکن «در ارتباط با انتشار اخباری مبنی بر اعتصاب و اعتراض امروز واحدهای صنفی در تهران» گفته‌است: «بنا بر گزارش دریافتی یک جمعیت محدود روانه بازار شدند و شعارهایی داده‌اند ولی هنوز خبری از تعطیلی بازار نیست.» وی در عین حال هشدار داد: «اگر تعطیلی جهت اختلال در امور اقتصادی صورت گرفته باشد با تأیید مرجع قضایی، نیروی انتظامی این واحدها را پلمپ می‌کند.»

اظهارات هلالی، در شرایطی منتشر شده که در تصاویر رسیده از بازار تهران، مغازه‌های متعددی دیده می‌شوند که درهای آن‌ها بسته‌است و احمد کریمی اصفهانی، دبیرکل جامعه اصناف و بازار تهران، در گفتگو با خبرگزاری مهر از «تعطیلی بازار تهران» سخن گفته‌است. سایت کلمه گزارش داده که شهر مشهد نیز شاهد تظاهرات، اعتصاب و اعتراضات مردم به افزایش بی‌رویه قیمت ارز بوده‌است. بنا بر این گزارش، اعتراضات مردم در میدان فردوسی مشهد با دخالت نیروی انتظامی به خشونت کشیده شد.

## شعارها
در این روز معترضان شعارهایی چون «دولت بی‌کفایت/ استعفا، استعفا»، «بازاری باغیرت/ حمایت، حمایت»، «سوریه رو رها کن/ فکری به حال ما کن» ، «نترسید، نترسید/ ما همه با هم هستیم»، «نصر من الله و فتح قریب/ مرگ بر این دولت مردم فریب» و «توپ، تانک، فشفشه/ دلار باید نصف بشه» سر دادند.

## بازداشت شدگان
سایت ندای انقلاب از دستگیری ۱۵۰ نفر در جریان این اعتراضات خبر داد.

## منابع

## پیوند به بیرون
* اعتراضات بازار تهران در مهر ۱۳۹۱ ;ویدئو
* اعتراضات بازار تهران در مهر ۱۳۹۱ ;ویدئو
* اعتراضات بازار تهران در مهر ۱۳۹۱ ;ویدئو

رده:اعتراضات در ایران
رده:ایران در ۲۰۱۲ (میلادی)
رده:تاریخ نوین ایران
روایت ناتمام یک فصل معلق

نمایش **روایت ناتمام یک فصل معلق** به به کارگردانی هومن سیدی، در سی شهریورماه ۱۳۹۱ در مجموعه تئاتر شهر به روی صحنه رفت.

## دست اندرکاران
نمایش روایت ناتمام یک فصل معلق به نویسندگی و کارگردانی هومن سیدی در کافه تریای اصلی مجموعه تئاتر شهر روی صحنه رفت. ساقی عطایی و حسین ایرجی دستیار کارگردان،بهزاداسحاقی مدیر صحنه،مرتضی اکبری نژاد و سعید کرمی دستیاران صحنه این کار بود.

باران کوثری ، هومن سیدی،آزاده صمدی، هوتن شکیبا، نوید محمدزاده، امیر جدیدی، نفیسه میر شمسی به عنوان بازیگر حضور دارند.

حبیب رضایی مشاور کارگردان این نمایش بود. نفیسه میرشمسی علاوه بر بازی، طراحی صحنه را نیز بر عهده داشت.

## خلاصه نمایش
سه داستان به هم پیوسته را روایت می‌کند که قصه‌هایی اجتماعی با تمرکز روی دغدغه آدم‌ها هستند.

## توقیف نمایش
عباس غفاری درباره توقف اجرای نمایش محیطی "روایت‌های ناتمام یک فصل معلق" به کارگردانی هومن سیدی به مهر گفت: چیزی که گفته شده این است که به دلیل حضور یکی از بازیگران زن نمایش که مشکل حراستی داشته این اجرا متوقف شده است. البته این حرفی است که گروه به ما گفته‌اند و ما نمی‌دانیم چه کسی یا چه نهادی این حرف را زده‌است.

سرپرست پروژه اجرای آثار محیطی در مجموعه تئاترشهر یادآور شد: البته بعد از این اتفاق پیشنهاد مدیریت مجموعه تئاترشهر و بنده به گروه این بود که با تغییر بازیگر زن نمایش از روز یکشنبه ۱۶ مهرماه اجرای عمومی اثر از سر گرفته شود. البته قرار است گروه در خصوص این پیشنهاد تصمیم‌گیری کند و در صورت موافقت اجرای نمایش "روایت‌های ناتمام یک فصل معلق" از سر گرفته شود.

وی ادامه داد: هومن سیدی کارگردان نمایش و حبیب رضایی مشاور کارگردان در حال پیگیری موضوع هستند تا مشکل را حل کنند.

حضور باران کوثری در نمایش "روایت‌های ناتمام یک فصل معلق" باعث بروز این مشکل برای گروه و نمایش شده‌است. پیش از این نیز نمایش "خشکسالی و دروغ" به کارگردانی محمد یعقوبی برای اجرا در شهر شیراز با مشکل مشابه مواجه شده بود اما با وجود تغییر بازیگر هم امکان ادامه اجرا پیدا نکرد.

## منابع

رده:نمایش‌های ۱۳۹۱
پنگوئن صخره‌پر شرقی

**پنگوئن صخره‌پر شرقی**  نام یک زیرگونه از گونه پنگوئن صخره‌پر جنوبی است.

## منابع

* 

رده:پرندگان استرالیا
رده:پرندگان بی‌پرواز
رده:پرندگان توصیف‌شده در ۱۸۷۸ (میلادی)
رده:پرندگان جزایر آنتیپودس
رده:پرندگان جزایر کمبل
رده:پرندگان نیوزیلند
رده:پنگوئن
رده:پنگوئن‌های کاکل‌دار
رده:جانداران آسیب‌پذیر استرالیا
رده:زیاگان جزایر کروزت
رده:زیاگان جزیره مک‌کواری
رده:زیاگان جزیره هرد و جزایر مک‌دونالد
رده:زیاگان جزیره‌های جنب‌جنوبگان
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های در خطر انقراض
ویندولیکر

**ویندولیکر** نام ترانه‌ای از هنرمند موسیقی الکترونیک بریتانیایی، ریچارد دی جیمز (افکس توئین) است. ویندولیکر در سال ۱۹۹۹ به صورت یک تک‌آهنگ تحت لیبل وارپ رکوردز منتشر شد. این ترانه توانست در جدول تک‌آهنگ‌های بریتانیا به جایگاه ۱۶ام برسد. این بهترین جایگاهی است که یکی از ترانه‌های افکس توئین تاکنون موفّق شده در آن جدول به آن برسد. بعدها، در نظرسنجی‌ای که از هواداران وارپ رکوردز صورت گرفت آن‌ها ویندولیکر را به‌عنوان بهترین ترانهٔ تاریخ وارپ رکوردز انتخاب کردند.

## منابع

* 

رده:ترانه‌های افکس توئین
رده:ترانه‌های ساخته افکس توئین
رده:تک‌آهنگ‌های ۱۹۹۹ (میلادی)
رده:نماهنگ‌های کارگردانی‌شده توسط کریس کانینگام
رده:مناقشه‌های وقاحت در موسیقی
رده:ترانه‌های ۱۹۹۹ (میلادی)
رده:تک‌آهنگ‌های سایر رکوردز
مشکات (موشک)

**مشکات** برنامه توسعه نوعی موشک کروز در ایران است که معاون وزیر دفاع ایران در شهریور ۱۳۹۱ آن را اعلام کرد.
## مشخصات
به گفته مهدی فرحی رئیس سازمان هوافضا و معاون وزیر دفاع ایران این موشک ۲ هزار کیلومتر برد داشته و از «از سه قابلیت دریاپایه، زمین‌پایه و هواپایه برخوردار خواهد بود و می‌تواند از روی هواپیما نیز شلیک شود».

## موشک مشابه
در اسفندماه سال ۹۳ ایران از یک کروز سطح‌به‌سطح با نام موشک سومار رونمایی کرد. مقامات ایران مشخصات این موشک را اعلام نکرده‌اند اما از نظر ظاهری مشابه خا-۵۵ است. به احتمال زیاد این موشک نمونه تکامل‌یافته مشکات است و چون از روی زمین شلیک می‌شود بایستی یک بوستر هم بر روی آن تعبیه شده باشد.

## منابع

رده:موشک‌های کروز ایران
رده:موشک‌های کروز
مشکات (ابهام‌زدایی)

**مشکات** می‌تواند به موارد زیر اشاره داشته باشد:

* مشکات (شهر)، نام شهری در استان اصفهان.
* مشکات (موشک کروز)، نوعی موشک کروز ساخت ایران.
زبان آنگیکا

**زبان آنگیکا** (अंगिका) از زبان‌های هندوآریایی است که در ایالت‌های بیهار و جارکند و بنگال غربی گویشورانی دارد. خاستگاه این زبان منطقهٔ آنگا است. آنگیکازبانان جز هند در نپال، ویتنام، کامبوج، مالزی و دیگر کشورهای آسیای جنوب شرقی نیز می‌زیند. همچنین گروه‌های بزرگی از گویشوران این زبان ساکن بریتانیا، ایالات متحده آمریکا و کشورهای عربی خلیج فارساند.

امروزه از خط دیواناگری برای نگارش آنگیکا بهره‌می‌برند. این زبان از لحاظ ساختار فعل شباهت با زبان بنگالی دارد.

## منابع

Wikipedia contributors, "Angika," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Angika&oldid=513884216 (accessed October 4, 2012).

رده:تاریخ بنگال
رده:تاریخ بنگال غربی
رده:تاریخ زبان
رده:زبان بنگالی
رده:زبان‌شناسی تاریخی
رده:زبان‌های بیهار
رده:زبان‌های بیهاری
رده:زبان‌های جارکند
رده:زبان‌های دارای کد ایزو ۶۳۹–۲
رده:زبان‌های نپال
رده:زبان‌های نوشتاری در دیواناگری
رده:زبان‌های هند
رده:زبان‌های هندوآریایی
رده:زبان‌های هندی
رده:گویش‌های زبان هندی
رده:بیهار
رده:حوزه‌های نفوذ فرهنگی
رده:منطقه‌های تاریخی هند
رده:مناطق جغرافیایی بیهار
رده:منطقه‌های هند
سمندر غول‌پیکر چینی

**سمندر غول‌پیکر چینی**  بزرگ‌ترین سمندر در جهان است. طول بعضی از آن‌ها حتی به ۱۸۰سانتی‌متر (۶فوت) هم می‌رسد. هر چند امروزه به ندرت به این اندازه می‌رسند. در حقیقت، *سمندر غول‌پیکر چینی* با وزن  و طول  بزرگ‌ترین سمندر و در حقیقت بزرگ‌ترین جاندار دوزیست کره زمین است که بیشتر به خاطر ایجاد صداهای بلند کردن، ناله، صدای خش خش یا صداهای گریه مانند شناخته شده‌است. برخی از این صداها شباهت‌های قابل توجه به گریه یک کودک دارد، و به همین دلیل است که در زبان چینی به آن «ماهی نوزادان» می‌گویند. این سمندر در سال ۲۰۰۸ به عنوان یکی از گونه‌های در معرض انقراض معرفی شده‌است.

اگر چه این گونه توسط قوانین چین و ضمایم سایتس حفاظت می‌شود، با این همه از دهه ۱۹۵۰ بیش از ۸۰٪ از میزان جمعیت موجود در حیات وحش این جاندار کاهش یافته‌است. هر چند این سمندر به اتفاق سمندر بزرگ ژاپنی به‌طور معمول جزو دو گونه بازمانده از آندریاس محسوب می‌شوند اما شواهد نشان می‌دهد که سمندر غول پیکر چینی ممکن است ترکیبی از دست‌کم ۵ گونه پیچیده باشد.

*سمندر غول‌پیکر چینی* سبد غذایی متنوعی دارد که می‌تواند شامل انواع کرم‌های یال‌اسبی، هزارپاییان، دوزیستان (مانند دیگر سمندرها و قورباغه‌ها)، خرچنگ آب‌شیرین، میگو، ماهی و حشره‌خوارهای آبی آسیایی باشد. در معده آنها مواد گیاهی و شن و ماسه هم پیدا شده‌است که این در مورد اخیر احتمال داده می‌شود به صورت اشتباهی و اتفاقی توسط این دوزیست خورده شده‌باشند.

## منابع

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط امیل بلانشار
رده:پزشکی سنتی چینی
رده:کلان‌زیاگان اوراسیا
رده:دوزیستان جمهوری خلق چین
رده:زیاگان بومی چین
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های در بحران انقراض
زبان هاجونگ

**زبان هاجونگ** (হাজং) زبانی هندوآریایی است. گویشوران این زبان هاجونگ‌ها می‌باشند که در هند و بنگلادش می‌زیند و مردمانی قبیله‌ایند. این زبان در اصل یک زبان تبتی-برمه‌ای بوده‌است، ولی اثرپذیری‌اش از دو زبان بنگالی و آسامی در درازای تاریخ این زبان را به زبانی هندوآریایی مبدل نموده‌است.

هاجونگ برخی ویژگی‌های زبان‌های تبتی-برمه‌ای را در خود نگاه‌داشته‌است، برای نمونه استفاده از واکهٔ /ɯ/ که در دیگر زبان‌های هندوآریایی معمول نمی‌باشد و مربوط به ریشهٔ تبتی برمه‌ای این زبان است.

## منابع

Wikipedia contributors, "Hajong language," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Hajong_language&oldid=476648353 (accessed October 4, 2012).

رده:زبان‌های آروناچال پرادش
رده:زبان‌های آسام
رده:زبان‌های بنگلادش
رده:زبان‌های شمال شرقی هندوستان
رده:زبان‌های فاعل-مفعول-فعل
رده:زبان‌های مگالایا
رده:زبان‌های هند
رده:زبان‌های هندوآریایی
امیل بلانشار

**شارل امیل بلانشار**  یک جانورشناس و حشره شناس اهل فرانسه بود.
بلانچارد در پاریس متولد شد. پدر او یک هنرمند و یک طبیعت گرا بود به همین خاطر امیل تاریخ طبیعی را در اوایل زندگی شروع کرد. وقتی که او ۱۴ ساله بود جین ویکتوریو آوودین به او اجازهٔ دسترسی یه منابع موزه ملی تاریخ طبیعی را داد. وی بعد از سال ۱۸۶۰ شروع به از دست دادن بینایی خود کرد و بعد از مدتی کور شد. او سر انجام در فوریه سال ۱۹۰۰ میلادی فوت کرد.

## منابع

رده:اعضای فرهنگستان علوم فرانسه
رده:اهالی پاریس
رده:جانورشناسان اهل فرانسه
رده:حشره‌شناسان اهل فرانسه
رده:دانشمندان اهل پاریس
رده:درگذشتگان ۱۹۰۰ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۱۹ (میلادی)
رده:نابینایان اهل فرانسه

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط امیل بلانشار
سید محمدمهدی دستغیب

**سید محمدمهدی دستغیب** (زادهٔ ۱۳۰۳ – درگذشته ۵ فروردین ۱۳۹۳ در نجف) روحانی و فقیه ایرانی بود که تولیت حرم احمد بن موسی را از سال ۱۳۶۰ تا ۱۴ اسفند ۱۳۹۲ بر عهده داشت. وی برادر کوچکتر سید عبدالحسین دستغیب، امام جمعه شیراز بود.

## زندگی‌نامه
آیت الله سید محمدمهدی دستغیب علوم دینی را در نجف نزد سید ابوالقاسم خویی و سید عبدالهادی شیرازی و سپس در قم نزد سید حسین طباطبایی بروجردی و اراکی فراگرفت و در علوم معنوی از سید علی قاضی، انصاری همدانی و حسنعلی نجابت بهره برد.

وی تولیت آستان احمدبن موسی شاهچراغ را از سال ۱۳۶۰ با حکم سید روح‌الله خمینی تا ۱۴ اسفند ۱۳۹۲ بر عهده داشت و در این تاریخ از سمتش استعفا داد. پس از استعفای وی، سید علی‌اصغر دستغیب با حکم سید علی خامنه‌ای عهده‌دار تولیت حرم احمد بن موسی شد.

دستغیب سال‌ها مشغول تدریس دروس خارج فقه و اصول بوده و درس خارج فقه وی تا زمان درگذشت در «مدرسه حکیم» دایر بود. 
## درگذشت
دستغیب در ۵ فروردین سال ۱۳۹۳ در نجف درگذشت. مقامات نظام جمهوری اسلامی درگذشت وی را تسلیت گفتند و سید علی خامنه‌ای رهبر ایران، ۱۶ فروردین درگذشت وی را تسلیت گفت.

حسنعلی نجابت از عرفای معاصر و استاد او در زمینه شخصیت معنوی وی گفته بود: «هیچ چیز را از آنچه لازمهٔ سلوک است فرونگذاشته»

## مدفن
پیکر او در حرم سید میرمحمد در صحن جامع احمدی حرم شاهچراغ و در جوار برادرش سید عبدالحسین دستغیب به خاک سپرده شده است.

## منابع

* زندگینامه سید محمدمهدی دستغیب (تولیت آستان شاهچراغ) پایگاه اینترنتی حضرت احمد بن موسی شاهچراغ

## پیوند به بیرون

* پایگاه اینترنتی سید محمدمهدی دستغیب 

رده:درگذشتگان ۱۳۹۳
رده:اهالی شیراز
رده:خاندان دستغیب
رده:زادگان ۱۳۰۳
رده:آستان مقدس احمدی و محمدی
رده:متولیان حرم شاه‌چراغ
رده:روحانیان شیعه اهل شیراز
رده:روحانیان شیعه دوازده‌امامی
وون کره

بندانگشتی|سکه وون
**وون**  و  (نماد: ₩) نام یکای پول کشورهای کره جنوبی و کره شمالی است. گرچه نام یکای پول در هر دو کشور یکی است، اما وون در کره جنوبی و کره شمالی دو ارز جداگانه با ارزش‌های متفاوت هستند. برای تمایز این دو ارز، آن‌ها را وون کره جنوبی و وون کره شمالی می‌نامند.

## منابع

رده:انحلال‌های ۱۹۱۰ (میلادی)
رده:انحلال‌های ۱۹۱۰ (میلادی) در آسیا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۰۲ (میلادی) در کره (کشور)
رده:پادشاهی چوسون
رده:نمادهای یکای پول
رده:یکاهای پول بر پایه کشورها
رده:یکاهای پول منسوخ‌شده نوین
رده:یکای پول
رده:یکای پول کره
رده:امپراتوری کره
شیای باختری

**شیا غربی** یا امپراتوری تنغوت از ۱۰۳۸ تا ۱۲۲۷ میلادی بر بخش‌های جنوبی مغولستان حکومت می‌کرد.
556 × 537px|بندانگشتی|حکومت شیا غربی (سبز) در ۱۱۱۱ میلادی

## منابع
* http://en.wikipedia.org/wiki/Western_Xia

شیای غربی

رده:شیای غربی
رده:امپراتوری‌های پیشین
رده:انحلال‌های ۱۲۲۷ (میلادی)
رده:انحلال‌های دهه ۱۲۲۰ (میلادی) در آسیا
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۰۳۸ (میلادی)
رده:ایالت‌ها و قلمروهای منحل‌شده در ۱۲۲۷ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های دهه ۱۰۳۰ (میلادی) در آسیا
رده:پادشاهی‌های پیشین آسیا
رده:جمهوری خلق چین در سده ۱۱ (میلادی)
رده:جمهوری خلق چین در سده ۱۲ (میلادی)
رده:جمهوری خلق چین در سده ۱۳ (میلادی)
رده:دودمان‌های پادشاهی چین
رده:کشورهای قدیم در چین باستان
طراحی هندسی

**طراحی هندسی** یا طرح هندسی، ، () شاخه‌ای از هندسه محاسباتی است. این رشته به ساخت و نمایش منحنی‌ها، سطوح و حجم‌ها آزاد می‌پردازد و ارتباط نزدیکی با مدل‌سازی هندسی دارد.

مسائل اصلی این رشته، مدل‌سازی هندسی و نمایش منحنی و سطح است. طراحی هندسی به‌طور خاص به ساخت و دستکاری منحنی‌ها و سطوح با استفاده از مجموعه‌ای از نقاط، با استفاده از روش‌های چندجمله‌ای، گویا، قطعه‌قطعه چندجمله‌ای یا قطعه‌قطعه گویا می‌پردازد. مهم‌ترین ابزارهای این رشته معادلات پارامتری و سطوح پارامتری مانند منحنی‌های بزیه، منحنی‌ها و سطوح تکه‌بندی هستند. رویکرد غیرپارامتری مهم، روش تنظیم سطح است.

زمینه‌های کاربردی این رشته شامل صنایع کشتی‌سازی، هواپیما و خودرو، و همچنین طراحی معماری است. فراگیری و قدرت رایانه‌ها در دنیای مدرن به این معناست که حتی بطری‌های عطر و شامپو نیز با استفاده از تکنیک‌هایی طراحی می‌شوند که در دهه ۱۹۶۰ برای کشتی‌سازان ناشناخته بود.

مدل‌های هندسی می‌توانند برای اشیاء با هر بعد در هر فضای هندسی ساخته شوند. مدل‌های هندسی دوبعدی و مدل‌سازی سه‌بعدی به‌طور گسترده در گرافیک رایانه‌ای استفاده می‌شوند. مدل‌های هندسی دوبعدی در تایپوگرافی و ترسیم فنی رایانه‌ای اهمیت دارند. مدل‌سازی سه‌بعدی در طراحی به کمک رایانه و ساخت به کمک رایانه و بسیاری از زمینه‌های فنی کاربردی مانند مدل‌سازی زمین‌شناسی و تصویربرداری پزشکی نقش محوری دارد.

## تفاوت با دیگر مدل‌ها
مدل‌های هندسی معمولاً از مدل‌سازی رویه‌ای و مدل‌سازی شیءگرا متمایز می‌شوند. مدل‌هایی که شکل را به‌طور ضمنی و با استفاده از یک الگوریتم تعریف می‌کنند. همچنین این مدل‌ها در تقابل با تصاویر رقمی، مدل‌های حجمی و مدل‌های ریاضی مانند ریشه توابع از یک چندجمله‌ای دلخواه قرار می‌گیرند. با این حال، این تفاوت‌ها اغلب محو می‌شوند؛ برای مثال:

*اشکال هندسی می‌توانند با برنامه‌نویسی شیءگرا نشان داده شوند.
*یک تصویر رقمی می‌تواند به عنوان مجموعه‌ای از مربع‌های رنگی تفسیر شود.
*اشکال هندسی مانند دایره با معادلات ریاضی ضمنی تعریف می‌شوند.
*همچنین، مدل‌سازی اشیاء بَرخال اغلب نیاز به ترکیبی از تکنیک‌های هندسی و رویه‌ای دارد.

## کاربردها
مسائل هندسی که در معماری مطرح می‌شوند می‌توانند به تحقیقات و نتایج جالبی در پردازش هندسه، طراحی به کمک رایانه و هندسه افتراقی گسسته منجر شوند.

در معماری، طراحی هندسی با اکتشافات پیشگامانه چاک هابرمن در هندسه تحولات به عنوان یک زبان طراحی، و کاربردهای این زبان طراحی در حوزه هندسه معماری مرتبط است.

## جستارهای وابسته
* طراحی رایانه‌ای
* هندسه دیجیتال
* معادله پارامتری

## منابع

رده:الگوریتم‌های هندسی
رده:طراحی رایانه‌ای
رده:علوم محاسباتی
هنر تجاری

300px|بندانگشتی|چپ|هنر طراحی بر روی پارچه (۱۸۸۷) برای فروش در بازارهای آفریقا
[250 px|بندانگشتی|چپ|نقاشی آگهی و تبلیغ [کوکاکولا در سال‌های ۱۸۹۰]]
**هنر تجاری** هنری است که پیرو با کاربری و مصارف تجاری باشد. به عنوان نمونه می‌توان از پوستر‌سازی برای تبلیغ، طراحی بسته‌بندی، طراحی برای کاغذ دیواری، تصویرسازی برای تقویم و مجله و غیره نام برد. این اصطلاح در معنای گسترده‌تر، طراحی داخلی، طراحی صنعتی، نقاشی و مجسمه‌سازی برای نیازهای بازار را نیز شامل می‌شود.

## منابع

## انواع
* تصویرسازی
* هنر گرافیک
* طراحی صنعتی
* عکاسی
* نماهنگ
* پویانمایی
* طراحی مد
* طراحی داخلی
* هنر رایانه‌ای
* آگهی تلویزیونی
* طراحی گرافیک متحرک

رده:سبک‌های هنرهای تجسمی
رده:طراحی ارتباطات
رده:طراحی گرافیک
رده:گونه‌های هنر
هنر بوم‌شناختی

[300px|بندانگشتی|[اسکله حلزونی در آمریکا]]
**هنر بوم‌شناختی**، که به آن **هنر زیست‌محیطی** نیز گفته می‌شود، در بر گیرندهٔ چندین رویکرد و فرم مختلف هنری است که به تعامل با محیط زیست می‌پردازند یا آن را بازنمایی می‌کنند. این سبک هنری، محدود به بازهٔ زمانی چندان مشخصی نیست و شامل قلمرو نسبتاً وسیعی از فعالیت‌های هنری می‌شود؛ شباهت کلیدی میان فعالیت‌هایی که تحت این نام دسته‌بندی می‌شوند، نحوهٔ تعامل آنها با طبیعت و محیط زیست است.

این سبک به صورت منسجم‌تر نخستین بار در سال ۱۹۶۸ مطرح شد. آلن سانفیست (Alan Sonfist) از پیروان و فعالان این هنر بود.

## منبع‌شناسی مطالعات هنر زیست‌محیطی

اصطلاح هنر زیست‌محیطی در ادبیات پژوهشی فارسی نخستین بار توسط برومند و ناصری (۱۳۹۹) در پژوهشی با عنوان «بررسی جلوه‌های آب در هنر زیست‌محیطی (مورد مطالعه: ادبیات منظو معاصر فارسی)» به کار رفت و سپس در مقاله‌ای با عنوان «نومفهوم‌پردازی هنر زیست‌محیطی» توسط برومند و فراشی تکمیل و تبیین گردید.

در پژوهش برومند و فراشی (۱۴۰۰) جریان کنش‌گرانه هنری هنر برای محیط زیست، هنر اکولوژیک، هنر ارگانیک و هنر سبز ذیل نومفهوم «هنر زیست‌محیطی» معرفی، دسته‌بندی و مبانی آن تبیین شد. نتایج این تحقیق نشان داد هنرمندان این جریان هنری همسو با سایر فعالان محیط زیست، به بحران‌های محیط‌زیست همچون انقراض گسترده گونه‌های حیات‌وحش، گرمایش جهانی، بحران زباله و بسیاری مسائل و چالش‌های دیگر معترض بودند. در این جستار تلاش شده تا به آثار این هنرمندان در شاخه‌های مختلف ادبیات، هنرهای تجسمی، هنرهای آوائی، هنرهای نمایشی و معماری به تفصیل پرداخته شود. این گونه هنری ذاتاً تحول‌خواه و اخلاق‌محور است و مهم‌ترین رسالت آن را می‌توان آگاه‌سازی و آموزش محیط‌زیستی برشمرد. اگر مردم در سراسر جهان به وسیله هنر محیط‌زیستی با مسائل و بحران‌های محیط‌زیستی آشنا شوند و آموزش غیرمستقیم ببینند، می‌توانند در مدیریت و مدیریت این بحران‌ها نقش سازنده‌ای ایفا کنند.

در پژوهش برومند و ناصری (۱۳۹۹) پس از بازتعریف اجمالی «هنر محیط‌زیستی»، ادبیات به عنوان شاخه مهمی از آن تبیین شد. در راستای فهم دقیق‌تر علل توجه هنرمند معاصر به پدیده آب، ابتدا فرهنگ ایرانی-اسلامی در هردو بعد تأثیرگذار کهن‌الگوهای ملی و اندیشه‌های دینی بررسی و سپس نگاه ادبیات منظوم کلاسیک به پدیده آب به عنوان مقدمه تحصیل رویکرد معاصر تشریح گردید. در ادامه پس از مرور آثار هنرمندان معاصر، بیست و یک نمونه اثر شاخص انتخاب و بررسی شد. همگی این آثار در تشریح دیدگاه «هنر محیط‌زیستی» جهت کاربست مفاهیم هنر در خدمت حفاظت از عنصر حیات‌بخش آب با موضوعاتی از قبیل «نگاه صرفاً زیبایی شناسانه به آب»، «اهمیت آب برای بقای حیات وحش»، «آب به عنوان نماد حیات»، «تشریح تجربه آب به عنوان تجربه طبیعت»، «آب به عنوان شوینده چهره طبیعت»، «هشدار در جهت آلوده نساختن گوهر آب»، «تغییر رژیم‌های هیدرولوژِیک و توسعه ناپایدار»، «خشکسالی و بحران کم‌آبی»، «مقایسه وضعیت موجود با گذشته»، «خشک‌شدن رودخانه‌ها، دریاچه‌ها و تالاب‌ها» و «مطالبه آموزش محیط‌زیستی در راستای حفاظت از آب» را منعکس می‌ساختند.

## جستارهای وابسته
* هنر خرمن
* جنبش محیط زیست
* محیط زیست‌گرایی
* وبگاه موزه سبز
* هنر زمینی
* موزه جهان طبیعی
* هنر آب و آتش

## منابع
### پانویس

### کتابشناسی

* 
* 
* 

رده:هنر بوم‌شناختی
رده:معرفی‌شده‌های دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:محیط زیست‌گرایی
رده:سبک‌های هنرهای تجسمی
رده:هنر نوگرا
رده:هنر زمینی
رده:هنر معاصر
یان‌چشمه

**یان‌چشمه** شهری ساحلی در کرانه سد زاینده رود است که در شهرستان بن از توابع استان چهارمحال و بختیاری قرار دارد. مردم این شهر به زبان ترکی صحبت می‌کنند.

یانچشمه به دلیل نزدیکی به دریاچه سد زاینده رود یکی از مقاصد گردشگری مردم از سراسر کشور است. شهر جدید یان‌چشمه پس از زیر آب رفتن روستای قدیم در اثر بنای سد زاینده‌رود در مکان کنونی ساخته شد. دریاقلی سورانی، مشهور به ناجی آبادان، متولد یان‌چشمه بود.

## ریشه نام
معنای یانچشمه در زبان ترکی، «چشمه‌کنار» است و این با وجودِ چشمه‌های فراوان در آن ناحیه، سازگاری دارد.

## جستارهای وابسته

## منابع

رده:شهرستان بن
یان‌چشمه
رده:مناطق مسکونی در شهرستان بن
رده:شهرهای استان چهارمحال و بختیاری
رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۱۸ (میلادی) در ایران
اسماء افسر الدین

بندانگشتی|عسماء افسرالدین
**اسماء افسر الدین**  استاد دپارتمان فرهنگ و زبان خاورنزدیک در دانشگاه ایندیانا در بلومینگتون، ایندیانا است. او استاد دانشیار دانشگاه نوتردام در ایندیانا بود. او سابقاً در دانشگاه هاروارد و دانشگاه جانز هاپکینز که مدرک دکترایش در ۱۹۹۳ از آن گرفته بود، تدریس می‌کرد. زمینه کاری او اندیشه‌های سیاسی-مذهبی اسلام، مطالعه بر روی متون اصلی اسلامی (قرآن و حدیث) است.

## آثار

* *The First Muslims: History and Memory* (Oxford: Oneworld Publications, 2008)
* *Excellence and Precedence: Medieval Islamic Discourse on Legitimate Leadership* (Leiden: E.J. Brill, 2002)
* *Hermeneutics and Honor: Negotiation of Female "Public" Space in Islamic/ate Societies* (Cambridge, Mass. : Harvard University, 1999)
* *Culture, and Language in the Near East: Essays in Honor of Georg Krotkoff* (Eisenbrauns: Winona Lake, Ind. , 1997)

## منابع

رده:استادان دانشگاه ایندیانا
رده:استادان دانشگاه جانز هاپکینز
رده:استادان دانشگاه نوتردام
رده:استادان دانشگاه هاروارد
رده:اسلام‌شناسان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:اسلام‌شناسان زن
رده:افراد زنده
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه جانز هاپکینز
رده:نویسندگان دانشنامه اسلام
رده:زادگان ۱۹۵۸ (میلادی)
ژان پیکار لو دو

**ژان پیکار لو دو**  (زاده ۳۱ ژانویه ۱۹۰۲ و درگذشته ۱۹۸۲)  طراح فرانسوی بود. ابتدا در صحافی کار می‌کرد و بعدها به طراحی و گرافیک روی آورد. او به طراحی نقش‌های دیواری علاقه‌مند بود.  

## منابع

رده:درگذشتگان ۱۹۸۲ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۰۲ (میلادی)
رده:طراحان تمبر اهل فرانسه
چینی‌گرایی (هنر)

**چینی‌گرایی**   سبک زینتی متداول در اروپای سده‌های ۱۷ و ۱۸ که از الگوها و نقش‌های چینی پیروی می‌کرد. جنبش روکوکو باعث گسترش این سبک شد. تقلید آزاد از هنر چینی در بناها، ظروف و اسباب منزل از ویژگی‌های چینی‌گرایی است. استفاده از اژدها، ققنوس و طاووس در الگوها از خصوصیات دیگر این سبک است که در قرون وسطی متداول بود. چینی‌گرایی در اوایل سده ۱۹ به آمریکا رفت.  

## جستارهای وابسته
* ژاپنیسم
* خاورشناسی

## نگارخانه



پرونده:Albert von Keller 001.jpg|طراحی داخلی به سبک چینی‌گرایی در داخل نقاشی
پرونده:Behang.chinoiserie.jpg|کاغذ دیواری دستی چینی با رنگ روغن (نگهداری شده در موزه) پرونده:Chineese Village.JPG|ویلای چینی
پرونده:Salottino di porcellana.jpg|طرح چینی در سقف خانه
پرونده:Chinoiserie 2010.jpeg|چینی‌گرایی مدرن
پرونده:Le Jardin chinois (detail) by François Boucher.jpg|باغ چینی از فرانسوا بوشه
پرونده:Museo delle porcellane di Firenze, porcellane viennesi a cineserie, 1799, 02.JPG|طرح چینی بر روی کوزه ۱۷۹۹
پرونده:The Chinese House, Stowe - geograph.org.uk - 886702.jpg|خانه به سبک چینی در بریتانیا (ساخته شده در ۱۷۳۸)



## منابع

رده:جنبش‌های هنری
رده:خاورشناسی بر پایه نوع
رده:معماری روکوکو
رده:هنر اروپایی
رده:هنر چین
رده:هنرهای تزئینی
آنتلوپ (تگزاس)

**آنتلوپ، تگزاس**  شهری در شهرستان جک ایالت تگزاس از ایالات جنوبی ایالات متحده آمریکا است. در سرشماری سال ۲۰۰۰، جمعیت این شهر ۶۵ نفر اعلام شد.

## منابع

رده:بخش‌های تگزاس
رده:سکونتگاه‌های ثبت‌نشده در تگزاس
رده:سکونتگاه‌های ثبت‌نشده در شهرستان جک، تگزاس
رده:شهرهای تگزاس
استافیلوکوکوس آرلته

**استافیلوکوک آرلته**، کوکسی گرم مثبت و کواگولاز منفی در جنس (سرده) استافیلوکوک است. این باکتری از پوست پستانداران و پرندگان جدا شده است و به نووبیوسین مقاوم است. سویه‌ای از این گونه که از پسآب کارخانه‌های نساجی جدا شده است، توانایی تجزیه ترکیبات آزو را دارد.

## منابع

رده:استافیلوکوک
رده:استافیلوکوک‌ها
رده:باکتری‌های توصیف‌شده در ۱۹۸۵ (میلادی)
آنتلوپ

**آنتلوپ** در معانی زیر کاربرد دارد:
* آنتلوپ، تگزاس 
* آنتلوپ، داکوتای جنوبی
* آنتلوپ، اورگن
* آنتلوپ، مونتانا
* آنتلوپ کنیون 
* کالج آنتلوپ ولی

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی
رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
استافیلوکوک اوریکولاریس

**استافیلوکوک اوریکولاریس**، کوکسی گرم مثبت از جنس (سرده) استافیلوکوک است که به شکل جفت یا تتراد وجود دارد. این گونه، اولین بار از قسمت خارجی گوش انسان جدا شد و به‌طور ضعیف همولیتیک است. از آنجایی که این گونه به‌طور شایع در پوست انسان ساکن است می‌تواند موجب عفونت‌های فرصت طلب مانند سپسیس (عفونت خون)شود.

## منابع

رده:استافیلوکوک
رده:استافیلوکوک‌ها
رده:باکتری‌های توصیف‌شده در ۱۹۸۳ (میلادی)
ادد-نیراری سوم

**ادد-نیراری سوم** از سال ۸۱۱ تا سال ۷۸۳ پیش از میلاد پادشاه آشور بود.

او در دوران کودکی وارث تخت و تاج آشور شد. در واقع در اوایل کار، مادرش ملکه سمیرامیس امور کشور را اداره می‌کرد. سمیرامیس و پسرش بارها علیه ماد و ماننا لشکرکشی کردند. در سال‌های ۸۰۹ و ۸۰۷ پ. م علیه ماد و سال ۸۰۶ پ. م علیه ماننا و در سال‌های ۸۰۰، ۷۹۹، ۷۹۷ پ. م علیه نامرو و در سال‌های ۷۹۳، ۷۹۲، ۷۸۸ پیش از میلاد آشوریان قصد داشتند سرزمین ماد را کاملاً مطیع و منقاد خویش سازند. دوران حکومت ادد-نیراری سوم با آغاز تهاجم مینوآ پادشاه اورارتو به اراضی پیرامون دریاچه اورمیه مصادف بود. به احتمال قوی سمیرامیس و ادد-نیراری با پادشاه مزبور دو بار در ماننا، پنج بار در جنوب دریاچه وان در خوبوشکیه و یک بار در درّه علیای فرات پیکار کردند.

در ۸۱۰ پیش از میلاد ادد-نیراری سوم به ماد لشکر کشید و صفحات غربی فلات ایران را تصرف کرد.

## گزارش [[سالنامه]]‌ها
دربارهٔ این لشکرکشی‌ها فقط از یادآوری فهرست‌واری که در "*فهرست اسامی مردان سال*" به عمل آمده و همچنین از نبشتهٔ رسمی که اندکی مشروح‌تر است، اطلاعات مختصری در دست است. سالنامه‌های سمیرامیس و ادد-نیراری سوم به دست نیامده است. از لوح نمرود چنین مستفاد می‌گردد که آشوریان در سال ۸۰۲ پ.م. مدعی فرمانروایی بر الی‌پی، خار خار و آرازیاش و مسو و کشور مادای و سراسر گیزیل بوندا و ماننا و پارسوا و آلابریا و آبدادان تا آندیا و دریای خزر بودند. همهٔ این سرزمین‌ها در این لوح نمرودی و نوشته‌های شمشی-ادد پنجم تحت عنوان نائیری تسمیه شده‌اند.

## مادای
این که نام خارخار و آرازیاش علی‌حده قید شده‌است نشان می‌دهد که چون در لوح نمرود از کشور مادای سخن گفته می‌شود منظور نواحی است که آن سوتر از خطهٔ قزوین در دامنه‌های کوه البرز قرار داشتند.

## خبر کتسیاس
وقایع و جهان‌گشایی ملکه سمیرامیس بعد از سال ۸۰۲ پ.م بر ما مجهول است. سمیرامیس و آداد نراری سوم بعد از آن تاریخ پنج بار به خاک ماد لشکر کشیدند. به گفتهٔ کتسیاس سمیرامیس به نقاط دور دست مشرق تا غرب لشکر کشید و جنگ کرد. گر چه اعتماد به گفته‌های کتسیاس دشوار است ولی محتملا تا حدّی روایت موثقی را نقل کرده‌است، زیرا در فاصلهٔ سال‌های - ۷۸۸ تا ۸۰۲ پ.م. - آشوریان پیشرفت مهمی بسوی مشرق کردند اگر چه گمان نمی‌رود به اراضی اصلی غرب دست یافته باشند.

## گفته‌های کتسیاس دربارهٔ سمیرامیس
مضمون داستان سراسر افسانهٔ کتسیاس دربارهٔ سمیرامیس بدین قرار است: سمیرامیس که به وضع معجزه‌آسایی زاده شده بود و توسط الهه سوری در کتو رها شده بود بوسیلهٔ کبوتران تغذیه می‌شد که شبانان وی را یافته و به **سیما** سردار آشوری دادند. از آن پس وی زن ساتراپ **اننا** شد و به اتفاق وی در لشکرکشی **ینن** علیه باکتریا شرکت جست و اندرزهایی داد که چگونه باکتریا را مسخر سازند. ینن پادشاه سمیرامیس را زن خویش کرد و وی پسری بنام **نین** برای وی آورد. پس از مرگ ینن سمیرامیس فرزند خود نین از مسند حکومت طرد کرد و بابل را بنا کرد و تصویر خویش را بر صخرهٔ بغستان نقر کرد و لیبی و حبشه و مصر را مطیع خویش ساخت و مجدداً در باکتریا و هندوستان جنگ کرد و به نیرنگ پسر خویش را اسیر عشق خویش ساخت…

## پانویس

## جستارهای وابسته
* آداد نراری یکم
* آداد-نراری دوم

## منابع
* ای.م. دیاکونوف. *[[تاریخ ماد]]*. ترجمه کریم کشاورز. انتشارات: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی. ۱۳۸۰. 

## پیوند به بیرون

رده:آشور
رده:پادشاهان آشور
رده:حاکمان سده ۹ (پیش از میلاد)
رده:حاکمان سده هشتم (پیش از میلاد)
رده:درگذشتگان ۷۸۳ (پیش از میلاد)
رده:زادگان سده ۹ (پیش از میلاد)
رده:فرمانروایان کودک در دوران باستان
رده:پادشاهان کائنات
رده:امپراتوری آشوری نو
استافیلوکوک اکوئوروم

**استافیلوکوک اکوئوروم**، کوکسی گرم مثبت و کواگولاز منفی در جنس (سرده) استافیلوکوک است. این باکتری، اولین بار از پوست اسب‌های سالم جدا شده است. دیواره سلولی استافیلوکوک اکوئوروم مشابه استافیلوکوک زایلوسوس است.
برخی از انواع سویه‌های استافیلوکوک اکوئوروم از سس و پنیرهای کوهستانی سوئیسی جدا شده اند.

## منابع

رده:استافیلوکوک
رده:استافیلوکوک‌ها
رده:باکتری‌های توصیف‌شده در ۱۹۸۴ (میلادی)
قلعه تبرک (کوهرنگ)

**قلعه تبرک** روستایی تاریخی وگردشگری در شهرستان کوهرنگ، بخش بازفت، استان چهارمحال و بختیاری است. این روستا ازدوتیره اسوند و قاضی تشکیل شده است. 

## جستارهای وابسته

## منابع

رده:روستاهای شهرستان کوهرنگ