زر امیرابراهیمی

**زر امیرابراهیمی** (با نام تولدِ **زهرا امیرابراهیمی**؛ زادهٔ ۱۸ تیر ۱۳۶۰) بازیگر ایرانی است. بی‌بی‌سی در سال ۲۰۲۲ او را یکی از ۱۰۰ زن الهام‌بخش و اثرگذار در جهان معرفی کرد. او در ایران و در ابتدای دههٔ ۱۳۸۰ خورشیدی با بازی در چندین مجموعه تلویزیونی از جمله *[[نرگس (مجموعه تلویزیونی)|نرگس]]* به شهرت رسید. امیرابراهیمی در میانه دههٔ ۱۳۸۰ به فرانسه مهاجرت کرد و برای بازی در فیلم *[[عنکبوت مقدس]]* برندهٔ جایزهٔ بهترین بازیگر زن از جشنواره فیلم کن ۲۰۲۲ شد.

## فعالیت هنری
### در ایران
او در رشته بازیگری تئاتر از دانشگاه فارغ‌التحصیل شد و کار در سینما را با ساخت فیلم کوتاهی با عنوان *خت* در سال ۱۳۷۸ آغاز کرد. امیرابراهیمی در عکاسی نیز فعالیت می‌کرد. او از سال ۱۳۸۴ عکاسی را به صورت حرفه‌ای ادامه داد و دو نمایشگاه با عنوان *دید اول* و *دید دوم* برگزار کرد.

بازیگری را در ۱۹ سالگی با حضور در فیلم انتظار ساخته محمد نوری‌زاد آغاز کرد و با ایفای نقش در مجموعهٔ تلویزیونی *[[کمکم کن (مجموعه تلویزیونی)|کمکم کن]]*، *[[غریبانه (مجموعه تلویزیونی)|غریبانه]]* و *[[نرگس (مجموعه تلویزیونی)|نرگس]]* در ایران به شهرت رسید. پس از انتشار فیلمی از روابط خصوصی‌اش از ایران مهاجرت کرد. امیرابراهیمی پیش از ترک ایران در دو فیلم سینمایی *[[سفر به هیدالو]]* و *[[انتظار (فیلم ۱۳۷۹)|انتظار]]* بازی کرده است.

### پس از خروج از ایران
پس از خروج از ایران کار حرفه‌ای خود را در فرانسه دنبال کرد و در تئاتر *رؤیای طاهرگان خاموش* به همراه شبنم طلوعی به ایفای نقش پرداخت.

برای بازی در فیلم مهریه و دموکراسی به کارگردانی رضا رحیمی برندهٔ جایزهٔ بهترین بازیگر نقش اول زن فیلم خارجی‌زبان از جشنواره بین‌المللی فیلم نیس در سال ۲۰۱۸ شد.

## حواشی
### انتشار فیلم خصوصی

[بندانگشتی|چپ|تصویری از مقاله مربوط به ماجرای «فیلم هم‌آغوشی منتسب به زر امیرابراهیمی» در مجلهٔ ''[پلی‌بوی* مه ۲۰۰۷. در تصویر نوشته شده است: «انتشار عمدی یک فیلم اروتیک، زندگی خصوصی یک بازیگر زن ایرانی را افشا می‌کند و نقاب از چهرهٔ یک جامعهٔ درگیر تضاد برمی‌دارد.»]]

زر امیرابراهیمی در سال ۱۳۸۵ درگیر انتشار فیلمی اروتیک از معاشقه‌اش با [[شهریار شهامت]] شد. با پخش وسیع این فیلم بر روی سی‌دی و شبکه‌های اجتماعی، زر امیرابراهیمی در سال ۱۳۸۵ با اشاره به نامزدی پیشینِ خود با مردی که در فیلم حضور داشته، به خبرنگار روزنامه *گاردین* گفته‌بود: <blockquote>«نامزدم را بعد از آن که در رابطه‌مان خیانت کرد ترک کردم، زیرا آدمی هرزه بود.» زر امیرابراهیمی گفته‌بود: «منکر شباهت‌هایی که هنرپیشه فیلم غیراخلاقی مذکور با من دارد نیستم زیرا با استفاده از امکانات گریم می‌توان فردی را شبیه دیگری ساخت.» و انتساب آنها به خودش را انکار کرد و آن را یک تهمت ناروا و برچسب غیرانسانی نامید.</blockquote>در گزارش مصاحبه، *گاردین* اشاره کرد که «مظنون» اصلی دستگیرشده است، و بنا به ادعایِ متهمِ دستگیر شده، وی خودش پیشنهاد تهیه و توزیع فیلم را داده بوده است، به گفتهٔ مصاحبه‌گر روزنامه گاردین، در طول این مصاحبه ۴۵ دقیقه‌ای‌اش این هنرپیشه ایرانی، حجاب کامل داشته و تمام مدت مواظب حفظ آن بوده است.

او و آن مرد بازداشت شدند و بعد از آن که مشخص شد عامل انتشار فیلم نبوده‌اند، موقتاً آزاد شدند. اما زر امیرابراهیمی، همچنان متهم ردیف دوم بود. او که ممنوع‌الخروج شده بود و به قید وثیقه آزاد بود، صبح روزی که قرار دادگاه داشت و احتمال می‌داد که بازداشت شود، از ایران خارج شد و غیابی بابت «روابط نامشروع غیر از زنا» به تحمل ۹۰ ضربه شلاق و ده سال ممنوعیت از فعالیت در تمام عرصه‌های هنری و بازیگری محکوم شد.

==== افشاگری پس از ۱۳ سال ====
زر امیرابراهیمی در آذر ۱۳۹۸ پس از ۱۳ سال با حضور در برنامه تلویزیونی [[چند شنبه با سینا]] که از شبکهٔ [[ام‌بی‌سی پرشیا]] پخش می‌شد در رابطه با انتشار فیلم خصوصی خود گفت: ابتدا به [[دوست‌پسر]]ش که در این فیلم بوده شک کرده بود، اما یکسال بعد از انتشار فیلم، مشخص شده که فیلم را [[مجید بهرامی]] پخش کرده‌بوده است. او مدعی شد که بهرامی به این اتهام به ۶ ماه و به اتهام کارهای مشابه به ۶ سال حبس محکوم شده است اما پس از دوره‌ای چندماهه، از زندان آزاد شده است. براساس حکم دادگاه عمومی جزایی تهران به تاریخ اسفند ۱۳۸۶، بهرامی اقرار کرده زمانی که زر امیرابراهیمی مدتی در منزل خواهر مرد حاضر در فیلم زندگی می‌کرده، در یک مهمانی در آن خانه، بهرامی فایل ویدئو را روی [[رایانه شخصی|کامپیوتر شخصی]] زر امیرابراهیمی پیدا می‌کند، آن را روی یک سی‌دی ذخیره می‌کند و مخفیانه با خود می‌برد.

=== موزیک «سی‌دی رو بشکون» از یاس ===

یاس در سال ۱۳۸۵ ترانهٔ «سی‌دی رو بشکن» را با [[خوانندگی]] مشترک آمین منتشر کرد. این دو خواننده این ترانه را به دنبال انتشار و توزیع فیلم مربوط به امیرابراهیمی خواندند. یاس و آمین در این ترانه افرادی که در پخش کردن این فیلم دخیل بودند را مورد انتقاد قرار دادند و ضمن انتقاد از «سقوط اخلاقی» جامعهٔ ایران، از شنوندگان خود خواستند که سی‌دی مربوط به این فیلم را از بین ببرند. این ترانه مخاطبان بسیار زیادی پیدا کرد و در همان روزهای نخست که در اینترنت قرار گرفت نزدیک به یک میلیون بار دانلود شد و باعث شهرت بیش از پیش یاس شد.



== دیدگاه‌ سیاسی ==

=== حمایت از اعتراضات ===
در بهمن ۱۴۰۴ زر امیرابراهیمی در کنار بیش از ۸۰۰ سینماگر بین‌المللی، با امضای بیانیه‌ای [[کشتارهای دی ۱۴۰۴ ایران|کشتار معترضان]] در ایران را به‌شدت محکوم کرد و از نهادهای مستقل جهانی، جشنواره‌های فیلم و جامعه بین‌المللی هنر خواست روابط خود با نهادهای رسمی جمهوری اسلامی را بازبینی کرده و از مردم ایران حمایت کنند. در این بیانیه، سرکوب خونین [[خیزش ۱۴۰۴ ایران|اعتراضات]]، بازداشت‌های گسترده، شکنجه، ناپدیدسازی اجباری و [[قطعی سراسری اینترنت در ایران (دی ۱۴۰۴)|قطع سراسری اینترنت]]، [[نقض حقوق بشر توسط جمهوری اسلامی ایران|نقض نظام‌مند حقوق بنیادین بشر]] و مصداق جنایت علیه بشریت توصیف شده و تأکید شده است که قطع اینترنت و سرکوب رسانه‌ها تلاشی آگاهانه برای پنهان‌سازی این جنایت‌هاست.

== فیلم‌شناسی ==


== جوایز ==
او برای بازی در فیلم *عنکبوت مقدس'' (۲۰۲۲) برندهٔ جایزهٔ بهترین بازیگر زن از جشنواره فیلم کن ۲۰۲۲ شد تا به اولین زن ایرانی برنده این جایزه تبدیل شود.

بخشی از سخنرانی زر امیرابراهیمی پس از دریافت جایزه: خوشحالی و موفقیت برای من مفاهیم عمومی و جمعی هستند. هرچند در این لحظه خیلی خوشحالم، ولی بخشی از وجودم برای مردم ایران که هر روز گرفتار مشکلات زیادی هستند غمگین است. دل من با آبادان است. دل من با گوشه و کنار خاک ایران است. من اینجام اما دلم با زنان و مردان ایران است.

## پانویس

## منابع

## پیوند به بیرون

* 
* 
* 
* 
* Zar Amir Ebrahimi Best Actress at the 2022 Cannes Film Festival

رده:۱۰۰ زن بی‌بی‌سی
رده:افراد زنده
رده:اهالی پاریس
رده:اهالی تهران
رده:ایرانی‌تبارهای مهاجرت‌کرده به فرانسه
رده:بازیگران اهل پاریس
رده:بازیگران تئاتر زن اهل ایران
رده:بازیگران تئاتر زن اهل فرانسه
رده:بازیگران زن اهل ایران
رده:بازیگران زن اهل تهران
رده:بازیگران زن تلویزیونی اهل ایران
رده:بازیگران زن تلویزیونی اهل فرانسه
رده:بازیگران زن سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
رده:بازیگران زن سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
رده:بازیگران زن سده ۲۱ (میلادی) اهل ایران
رده:بازیگران زن سده ۲۱ (میلادی) اهل فرانسه
رده:بازیگران زن فیلم اهل ایران
رده:بازیگران زن فیلم اهل فرانسه
رده:برندگان جشنواره فیلم کن برای بهترین بازیگر زن
رده:تهیه‌کنندگان فیلم زن اهل فرانسه
رده:دور از وطن‌های اهل ایران در فرانسه
رده:زادگان ۱۳۶۰
رده:زادگان ۱۹۸۱ (میلادی)
رده:زنان تهیه‌کننده سینمای ایران
رده:شهروندان فرانسه از طریق تغییر تابعیت
رده:عکاسان زن اهل ایران
رده:عکاسان زن اهل فرانسه
رده:عکاسان زن سده ۲۱ (میلادی)
رده:فعالان مخالف حجاب اجباری
رده:قاجاریان
رده:کارگردانان زن فیلم اهل ایران
رده:کارگردانان زن فیلم اهل فرانسه