open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
گوگان

**گوگان** یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی است که در بخش گوگان شهرستان آذرشهر واقع شده‌است. جمعیت این شهر بر پایهٔ سرشماری سال ۱۳۹۵ خورشیدی بالغ بر ۱۱،۷۴۲ نفر بوده‌است که از این لحاظ نوزدهمین شهر پرجمعیت استان آذربایجان شرقی و سومین شهر پرجمعیت شهرستان-بعد از مرکز شهرستان- محسوب می‌گردد.

در زمان حکومت پهلوی نام شهر به «گاوگان» تغییر یافت، که چندین سال بعد از انقلاب اسلامی به نام قدیمی خود یعنی «گوگان» تغییر نام داده شد. شهر گوگان در ۴ کیلومتری غرب آذرشهر، ۴۵ کیلومتری جنوب غرب تبریز و ۶۹۴ کیلومتری شمال غرب تهران واقع شده‌است. این شهر در ساحل شرقی دریاچهٔ ارومیه واقع شده‌است و ارتفاع آن از سطح دریا ۱۳۴۰ متر می‌باشد. این شهر در مسیر جاده ابریشم واقع شده و در قدیم کارونسراهای زیادی در آن وجود داشته است.

از محصولات تولیدی گوگان می‌توان به گردو اشاره کرد که به نقاط مختلف کشور صادر می‌شود. پیش‌شماره تلفنی این شهر ۰۴۱۳ می‌باشد. شهر گوگان در سال ۱۳۳۶ خورشیدی با ارتقای درجه از روستا به شهر، صاحب شهرداری دولتی شده‌است و هم‌اکنون یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی محسوب می‌گردد.
همچنین شیرینی سنتی گوگان به نام باقلوا نیز شهرت بسیار زیادی دارد و از آن به عنوان سوغات گوگان یاد می‌شود.
این شیرینی به شکل لوزی و از بادام یا گردو تهیه می‌شود که طرفداران بسیار زیادی در سطح استان و کشور دارد. اهالی شهرستان معمولاً این شیرینی را در ایام عید نوروز و در سفره‌های هفت سین قرار می‌دهند.
مسجد جامع گوگان از آثار مربوط به دوره قاجار است. این اثر در تاریخ ۱۸ اسفند ۱۳۸۷ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این شهر دارای چشمه آب گرم که در کوه قزل داغ گوگان واقع است می‌باشد که خاصیت درمانی دارد.

اسم این شهر در لهجه (گویش) بومی و محلی گو گن نامیده چمی‌شود. این اسم ترکیبی از دو کلمه گو + گن می‌باشد، کلمه گو در زبان ترکی آذربایجانی به معنی رنگ سبز و کلمه گن نیز در زبان ترکی آذربایجانی به معنی وسیع، گشاد، فراخ، گسترده، بسیط می‌باشد؛ که معنی تحت لفظی نام محلی شهر گو گن (گوگان، گاوگان) را می‌توان سرزمین وسیع و سرسبز نامید.همچنین بنابر روایت آقای احمد جانثاری از اساتید بنام تاریخ و جغرافیای منطقه،اسم این شهر قبلاً گیوکان یا محل تجمع پهلوانان بوده که درمحل شاه میدانی،یا ایل میدانی! فعلی گرد هم آمده و باهم مسابقه میدادند. اگر کسی به این شهر سفرکرده باشد شاهد باغ‌های سرسبز و بسیار پرنشاط از در ختان گردو، بادام، گیلاس و … خواهد بود. رودخانه گنبر چایی از مرکز این شهر می‌گذرد.

## منابع
وب سایت شهرداری گوگان

## جستارهای وابسته
* جمعیت شهرهای استان آذربایجان شرقی

رده:شهرهای استان آذربایجان شرقی
رده:شهرهای شهرستان آذرشهر
وایقان

**وایْقان** یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی که در بخش مرکزی شهرستان شبستر واقع است. این شهر با داشتن حدوداً ۳۰۰ کارخانه تولید آجر سنتی بزرگ‌ترین تولیدکننده اجر سنتی در شمال غرب کشور می‌باشد.

## جغرافیا
شهر وایقان در ۵ کیلومتری جنوب شهر شبستر واقع شده‌است.

## جمعیت
جمعیت آن بالغ بر ۵ هزار نفر و در فصل کاری (خرداد-تیر-مرداد-شهریور) حدود ۴۵۰۰ نفر جمعیت شناور به آن اضافه می‌شود.

کار و فعالیت قبلی اکثریت مردم وایقان، آجرپزی بود و اکثر خانواده‌ها دارای کوره آجرپزی بودند ولی به دلایلی اکثرشان دیگر کار نمی‌کنند و در حال رفتن به پایتخت هستند و برخی نیز به کشاورزی و دامپروری مشغول می‌باشند.

به دلیل حاصلخیزی زمین‌های وایقان و هوای معتدل مکان مناسبی برای رشد گیاهان و درختان می‌باشد به طوری که در سال‌های ۱۳۹۶تا۱۴۰۰ مردمان شهرهای همجوار بویژه تبریز مشتاق به خرید زمین و باغ در وایقان می‌باشند. از جهتی این عمل منجر به ایجاد شغل خرید و فروش ملک و املاک در وایقان شد به دنبال آن زمین‌های وایقان ارزش واقعی خود را پیدا کردند. البته تورم نیز بی تأثیر نبود. 

## نامگذاری
محمدحسین خلف تبریزی در جلد چهارم برهان قاطع صفحه ۲۵۵۵ در ریشه یابی واژه وایقان آن را در زبان فارسی به دو بخش جداگانه **وای** و **قان** تقسیم می‌نماید و می‌نویسد: قان کلمه فارسی باستان و همردیف کلمه کند، گند، جنگ، جان به معنای آبادی و شهر است و وای به معنی چاه بوده‌است؛ و علت ان چاه‌ها و قنات‌های فراوان بوده‌است که در این منطقه وجود داشته‌است.
* وایقان دگرگون شده واژه پارسی بایگان می‌باشد.
* در برخی منابع علت نامگذاری این شهر را که از ۲ واژه **وای** و **قان** به معنی **وای** و **خون** تشکیل شده، حمله قشون شوروی به این منطقه بوده که باعث جنگ و کشتار مردم بوده به نحوی که در آبراهه‌های این شهر که هنوز برخی از آنها در محله‌های قدیمی موجوداست خون مردمان این شهر جاری بوده و به همین جهت نام این شهر وایقان به معنی ایوای جنگ و کشتار و خون‌ریزی گذارده شده‌است.

## جاذبه‌های گردشگری
* مسجدجامع وایقان
* کوره‌های آجرپزی
* مقبره وایقانلی آدم
* مسجد سوخلار

سوغات وایقان:
* نان محلی وایقان که نان کانل بوده و به صورت نیمه سنتی پخت می‌شود.
* آجر سنتی وایقان
محصولات:
* آجر وایقان
* انواع میوه‌های هسته دار تابستانی
* نان لواش و سنتی

## منابع

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.


رده:شهرستان شبستر
رده:شهرهای استان آذربایجان شرقی
رده:شهرهای شهرستان شبستر
هادیشهر

**هادیشهر** شهری از توابع بخش مرکزی شهرستان جلفا در استان آذربایجان شرقی است.

هادیشهر دهمین شهر استان آذربایجان شرقی از لحاظ جمعیت و از توابع شهرستان جلفا است. کهن شهری در شمال غرب کشور که وجود تپه‌های باستانی چون کول تپه گرگر گواه از دیرینگی آن دارد. طبق کاوش‌های اخیر باستان شناسان، قدمت این تپه تاریخی به ۷۵۰۰ سال پیش می‌رسد. محل کنونی هادیشهر در گذشته دو آبادی به نام گرگر و علمدار بوده است که از اتصال آن‌ها هادیشهر کنونی شکل گرفته است. اقلیم هادیشهر سرد و نیمه خشک است. این شهر تابستان‌هایی گرم و زمستان‌هایی نسبتاً سرد و ملایم دارد. پیشهٔ اصلی مردمان هادیشهر باغداری و کشاورزی است. این سرزمین از سمت شمال به رود ارس محدود می‌شود. سواحل این رود و بازارچه‌های متعدد حاشیهٔ آن، طبیعت زیبای اطراف توأم با جاذبه‌های تاریخی منطقه این شهر را از مناطق مستعد گردشگری ساخته است. ساکنان هادیشهر به زبان ترکی آذربایجانی سخن می‌گویند. قلم زنی، سفال و سرامیک، منبت روی چوب از صنایع دستی و اوماج حالواسی یا حلوای اوماج، گرگر قوونی، قورقود قیله، انگور از سوغات‌های منطقه می‌باشد.

## راه‌های دسترسی
این شهر با شهرهای مرند، یامچی، جلفا، نوردوز، زنوز و سیه رود مجاورت دارد. این شهر دارای محدودهٔ طرح ترافیک و زوج و فرد نیست و از اماکن مهم این شهر می‌توان به پارک شهر هادیشهر، کتابخانه عمومی هادیشهر اشاره کرد. برای سفر زمینی به کشور ارمنستان با گذر از این شهر و رسیدن به نوردوز می‌توانید مسیر خود را طی کنید. برای سفر زمینی به کشور جمهوری آذربایجان از کمربندی این شهر به سمت جلفا حرکت کنید سپس با گذر از مرز جلفا وارد کشور آذربایجان و شهری مرزی جلفا واقع در کشور آذربایجان شوید. در این سفر می‌توانید از بازارچه‌های مرزی شهر جلفا مانند بازار آراز، بازار روس‌ها، پاساژ ستارخان، پاساژ سیتی سنتر و ده‌ها مرکز خرید دیگر دیدن کنید.

هادیشهر با هزار هکتار وسعت محدوده شهری از لحاظ پیشرفت عمرانی در سطح متوسط قرار دارد. این شهر با آب و هوای معتدل و تابستان‌های نسبتاً گرم و زمستان‌های سرد و خیلی سرد طبیعت زیبایی دارد و مناطق و مناظر دیدنی اطراف شهر سالانه گردشگران زیادی را به دور خود جمع می‌کند. همجواری آن با منطقه آزاد ارس و جاذبه‌های به نام آن باعث گردیده است که رفت و آمد در این شهر نیز دو چندان گردد. کرانه رود ارس و باغات و مناطق سرسبز چشم‌اندازهای زیبایی را به طبیعت این شهر بخشیده است. روستای زاویه (Zeyveh)، روستای قشلاق، آبشار آسیاب خرابه از جاذبه‌های دیدنی در اطراف شهر می‌باشد. همچنین کوه‌های بلند و زیبای آن پذیرای گروه‌های کوه‌نوردی زیادی است و محل مناسبی برای پاراگلایدر سوارها محسوب می‌گردد.
* زمینی: از طریق جاده جلفا – مرند
* ریلی: از طریق راه‌آهن جلفا – تبریز
* هوایی: از طریق فرودگاه خوی
* فرودگاه بین‌المللی شهید مدنی تبریز
* فرودگاه ماکو

## منابع

## پیوند به بیرون
* وبگاه شهرداری هادیشهر

رده:شهرستان جلفا
رده:شهرهای استان آذربایجان شرقی
رده:شهرهای شهرستان جلفا
هوراند

بندانگشتی|از دیدنی‌های شهرستان هوراند

**هُورانْدْ یا هورات** یکی از شهرهای شمال‌شرقی استان آذربایجان شرقی و مرکز شهرستان هوراند است. جمعیت این شهر در سال ۱۳۹۵ خورشیدی بالغ بر ۴٬۶۵۸ نفر بوده‌است.

## وجه تسمیه
درمورد ریشه واژه هوراند عقاید مختلفی وجود دارد.
بسیاری از محققان نام‌های: اهر - هوری بره - هووای - هوراند - هریس - هومای - هورمان را از یک ریشه می‌دانند.

برخی نام هوراند را برگرفته از نام قوم هوری می‌دانند، هوری‌ها یا خوری‌ها مردم باستانی آسیای صغیر و شرق و غرب میانرودان شمالی و سوریه بودند، که (تقریباً ۲۵۰۰ ق. م) از کوه‌های جنوب دریای خزر به سرزمین بین هیتیان و آشور، شرق دجله و منطقه کوهسار زاگرس و از آنجا آنها در مناطق بین‌النهرین شمالی و سوریه و حتی ساحل مدیترانه پخش شدند.

برخی نیز معتقدند واژهٔ هوراند، از واژهٔ فارسی اهوراوند ساخته شده که در طول سالیان دراز به هوراند تبدیل شده‌است. گفته می‌شود که معنی واژهٔ اهوراوند، خدای زیبایی‌ها است که شاید به‌دلیل زیبایی کم‌نظیر این شهر، به این نام خوانده شده‌است.

## فرهنگ
زبان رایج اهالی این منطقه ترکی ترکی آذربایجانی بوده و در بعضی از نقاط لهجه‌های تاتی و هرزندی نیز وجود دارد. مذهب اهالی این شهرستان شیعه اثنی عشری می‌باشد.

## جغرافیا
شهر هوراند در ۴۷ درجه و۳۷ دقیقه طول شرقی و ۳۸ درجه و ۸ دقیقه عرض شمالی قرار گرفته‌است و ارتفاع آن از ۱۰۲۴ متر در مرتفعترین نقاط شهر تا ۸۶۰ متر در نقاط پست شهر متغیر است.

## گردشگری
هوراند به دلیل قرار گرفتن در موقعیت خاص جغرافیایی یکی از نقاط بکر و خوشایند برای شکارچیان و صیادان در فصل شکار است.

### تپه باستانی اژدها داش
در دشت لشگرگاه هوراند تپه بسیار کوچکی به شعاع تقریبی ۱۵ و ارتفاع ۵/۱ متر وجود دارد که در اصطلاح محلی به اژدها داش (سنگ اژدها) معروف است. از این تپه آثاری مختلف از قبیل قطعات سفال و سنگ چخماق مربوط به قرون اولیه هزاره اول قبل از میلاد به دست آمده‌است.

## جستارهای وابسته

* جمعیت شهرهای استان آذربایجان شرقی

## پیوند به بیرون
* وب گاه رسمی دانشگاه آزاد هوراند

## منابع

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.
* داده‌های جغرافیایی

رده:شهرستان هوراند
رده:شهرهای استان آذربایجان شرقی
رده:مناطق مسکونی در شهرستان هوراند
آبسرد (تهران)

**آبسرد** یکی از شهرهای شهرستان دماوند در استان تهران است. در سال ۱۳۷۵ و با پیوستن سه روستای تاسکین، مرانک و آبسرد به یکدیگر و با مصوبهٔ هیئت وزیران این منطقه به شهر تبدیل شد. پیش از این آبسرد مرکز دهستان جمع‌آبرود بود.

بنابر نظر مهدی علمداری پژوهشگر زبان شناس گویش مردم آبسرد همچون مناطق دماوند و کیلان و عین ورزان، گویش دماوندی استامروزه حدود ۷۵٪ از باشندگان دائمی این شهر را اتباع کشور افغانستان تشکیل میدهند. این شهر در همسایگی شهرهای کیلان و دماوند قرار دارد. یکی از محصولات ممتاز کشاورزی آبسرد میوه سیب درختی است.

و در هفتم آذر ماه ۱۳۹۹ در بلوار امام خمینی محسن فخری زاده توسط عوامل اسرائیلی در این شهر به شهادت رسید.

## منابع

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.
* فرمانداری دماوند
* مختصات و بلندا
* پیش‌شماره

رده:استان تهران
رده:شهرستان دماوند
رده:شهرهای استان تهران
رده:شهرهای شهرستان دماوند
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۶ (میلادی) در ایران
شاهدشهر

**شاهدشهر** یکی از شهرهای شهرستان شهریار در استان تهران است. این شهر با پیوستن سه روستای علی‌آباد درازه، درازه و شهسواری تشکیل شده است. این شهر هم‌چنین با معضل مهاجرت بی‌رویه و رشد بالای جمعیت روبروست.

## تاریخچه
علی آباد درازه، روستایی است جزء بخش شهریار شهرستان تهران واقع در ۱۰ هزارگزی جنوب علیشاه عوض . دارای ۲۲۹ تن سکنه . این ده در مسیر سیاه آب ، قلمستان زیادی دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 1). (لغت‌نامه دهخدا) -

### تاریخچه روستای درازه
درازه . [ دِ زَ ] (اِخ ) دهی است جزء بخش شهریار شهرستان تهران ، واقع در یکهزارگزی جنوب شهریار با ۲۲۷ تن سکنه . آب آن از قنات تأمین می‌شود و راه آن از طریق آدران ماشین رو است . (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 1). (لغت‌نامه دهخدا)

## منابع
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.
* مختصات و ارتفاع
* نام شهردار

رده:شهرستان شهریار
رده:شهرهای استان تهران
رده:شهرهای شهرستان شهریار
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۷ (میلادی) در ایران
وحیدیه

وحیدیه یکی از شهرهای استان تهران در ایران است.
این شهر در بخش جوقین قرار دارد. شهر وحیدیه در ۲۰کیلومتری کلانشهر تهران واقع شده است.
شهر وحیدیه به مرکزیت بخش جوقین یکی ازشهرهای زیبا وخوش آب وهواست.
این شهر شامل محله‌های جوقین، شفیع‌آباد، اسماعیل‌آباد، قصبه و قُصطانک می‌باشد.

تمامی روستاهای دهستان جوقین زیر نظر شهرداری وحیدیه و با همکاری دهیاری‌ها اداره می‌شوند.

## پیشینه
در جلسه کمیسیون سیاسی-دفاعی هیئت دولت در تاریخ ۳۰ اردیبهشت ۱۳۷۵، با استناد به قانون تقسیمات کشوری و به پیشنهاد وزارت کشور، روستاهای جوقین، قصبه، قصطانک و اسماعیل‌آباد از توابع بخش مرکزی شهرستان شهریار (استان تهران) با یکدیگر ادغام و به شهر تبدیل شدند. این منطقه جدید به نام «شهر وحیدیه» شناخته خواهد شد. این مصوبه در تاریخ ۲۰ خرداد ۱۳۷۵ به تأیید رئیس‌جمهور وقت، اکبر هاشمی رفسنجانی، رسید.

## منابع

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.
* مختصات و ارتفاع

رده:شهرستان شهریار
رده:شهرهای استان تهران
رده:شهرهای شهرستان شهریار
رده:ویکی‌سازی رباتیک
ملارد

**مَلارد** مرکز شهرستان ملارد و از
خوش آب و هواترین
شهرهای استان تهران است. این شهر از سطح دریا ۱۱۵۲ متر ارتفاع دارد و با جمعیت ۳۷۷ هزار نفر از پرجمعیت ترین شهر‌های همجوار تهران است و از محله‌های آن می‌توان به سرآسیاب، مارلیک، صفادشت و قلعه فرامرز اشاره کرد، ملارد دارای ۱۲ روستا است که بزرگترین آن خوشنام می‌باشد.
بندانگشتی|میدان اصلی
بندانگشتی|مارلیک
[بندانگشتی|پارک سرآسیاب[پرونده:Jade_malard.jpg|بندانگشتی|جاده ملارد]]

## موقعیت
این شهر در غرب استان تهران واقع شده‌است. فاصله ملارد با تهران ۴۶ کیلومتر و با کرج که در امتداد شمال ملارد است، ۱۹ کیلومتر است ، خط مترو تهران کرج قرار است تا ملارد نیز ادامه یابد. شهرستان ملارد دارای دو شهر به نام‌های ملارد و صفادشت می‌باشد و هر کدام از شهرها دارای شهرداری‌های جداگانه (شهرداری ملارد و شهرداری صفادشت) می‌باشند 

## آثار تاریخی
از آثار باستانی ملارد می‌توان به تخت کیکاووس، قلعه فرامرزیه و امامزاده ابراهیم ملارد اشاره کرد.

## پانویس

## منابع
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.
* مختصات و ارتفاع
* جمعیت ملارد - سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان تهران 


رده:شهرستان ملارد
رده:شهرهای استان تهران
رده:شهرهای شهرستان ملارد
باقرشهر

**باقرشهر** شهری در شهرستان ری از توابع استان تهران است. باقرشهر با مساحت ۵۰۰ هکتار بر اساس مصوبه هیئت وزیران در تاریخ ۱۳۷۵/۰۴/۰۴ از شهر تهران (مناطق ۱۹ و ۲۰) جدا و به شهر تبدیل شد.از بومی های این محله میتوان‌ به خانواده‌های طلوعی ، شفقی ، سیاری ، پزی و مینجائی اشاره نمود.

قسمت غربی این شهر (جعفرآباد کنونی) در گذشته به نام باقراف و قسمت جنوب غربی (که امروز در تصرف سازمان بهشت زهرا می‌باشد) علی‌آباد نامیده می‌شده است که پس از گذشت زمان به نام باقرآباد و با تأسیس شهرداری در سال ۷۵ به باقرشهر تغییر نام پیدا کرده است.

این شهر از شمال به حریم منطقه ۱۹ و ۲۰ شهرداری تهران – از جنوب به شهر کهریزک – از جنوب شرقی با جلگه ورامین – از جنوب غربی به بهشت زهرا و آرامگاه خمینی هم جوار است.

دسترسی مترو از خط یک به ایستگاه شاهد و پالایشگاه و بزرگراه خلیج فارس و بزرگراه تندگویان می‌باشد.

به دلیل تخلفات بسیار زیاد در سال ۱۴۰۰ انتخابات شورای باقرشهر توسط وزرات کشور ابطال گردید و تا کنون شهر بدون شورا اداره می‌گردد.

بندانگشتی|موقعیت برخی از شهرهای حاشیه‌ای جنوب، جنوب غرب و غرب نزدیک تهران ۱- فردیس ۲- اندیشه ۳- شهر قدس ۴- شهریار ۵- احمدآباد مستوفی ۶- پرند ۷- رباط کریم ۸- اسلامشهر ۹- باقر شهر
شریان حیاتی این منطقه جاده قدیم قم است. این منطقه تحت تحولات اقتصادی، اجتماعی شگرفی قرار گرفته و در شرایط کنونی توأم صنعتی و خدماتی را دارا است.

شرکت پالایشگاه نفت شهید تندگویان، پژوهشگاه صنعت نفت، شرکت پالایشگاه نفت بهران، شرکت ایرانول، شرکت واگن سازی تهران ، سایپا پرس، شرکت ایران گاز، شرکت ایران سیلندر، شرکت انرژی، نیروگاه گازی ری، شهرک صنعتی شهر سنگ، مجتمع تجریشی و مجتمع فرخی، و ده‌ها صنعت دیگر، برخی از مراکز مهم صنعتی این شهر هستند.

## '''فضاهای سبز'''

* پارک عطر سیب واقع در شمال باقرشهر
* پارک امیر کبیر در شمال غربی
* پارک ارغوان در غرب
* پارک فدک در جنوب
* پارک شهدای شرکت نفت در جنوب غربی

## '''فضاهای فرهنگی'''

* فرهنگسرای عطر نرگس
* فرهنگسرای استاد شهریار

## '''فضاهای وررشی'''

* باشگاه شهید عبدالمحمد
* باشگاه چند منظوره شهدای باقرشهر
* باشگاه غدیر
* باشگاه پرورش اندام غدیر
* باشگاه پرورش اندام مهدی عیاری

## منابع

رده:شهرهای استان تهران
رده:شهرهای شهرستان ری

رده:شهرستان ری
پاکدشت

**پاکدشت** یا **مامازند** مرکز شهرستان پاکدشت در جنوب شرق استان تهران است. این شهر شمار زیادی از اقوام ایرانی را در خود جای داده است. هوای پاکدشت معتدل و نیمه مرطوب است دمای این شهر از ۳۷ درجه در تابستان تا منفی ۱۳ درجه سانتیگراد در زمستان در نوسان است، این شهر زمستان‌های سرد و برفی دارد.

جاجرود، مهم‌ترین رود این شهرستان به‌شمار می‌رود. جاده تهران-مشهد از جاده‌های مهم و پر رفت‌وآمد در ایران و بخشی از بزرگراه ۱ آسیا است که در پاکدشت واقع شده است و تقریباً تمام این جاده به‌گونه بزرگراه است، این جاده یک شاهراه و یک محور مواصلاتی به سمنان و مشهد می‌باشد.

پاکدشت همچنین به دلیل سطح بالای زیر کشت سبزیجات و گل و گیاهان زینتی به پایتخت گل و گیاه کشور نیز معروف شده است. همچنین مناطق نظامی پارچین در این شهرستان واقع شده است.

این شهر دارای شهرک صنعتی بزرگی به نام شهرک صنعتی عباس‌آباد می‌باشد که دارای گستره‌ای بیش از هزار هکتار می‌باشد. در این شهرک صنعتی نزدیک به ۲۰۰۰ کارخانه و کارگاه‌های معروف از جمله: هیمالیا، شیرآلات راسان، امرسان، اخوان، شودر، بستنی شاد، مواد غذایی ستاک، مهیا پروتئین، دمنده و پولاد پیچ کار و صنایع ریخته‌گری فراذوب می‌باشد.

دانشگاه آزاد واحد تهران شرق و دانشگاه پردیس ابوریحانِ دانشگاه تهران و دانشگاه پیام نور در این شهر قرار دارد که دانشگاه پیام نور پاکدشت بزرگ‌ترین دانشگاه دولتی کشور در مقطع کارشناسی ارشد می‌باشد که افزون‌بر پذیرش از طریق کنکور سراسری به شیوه فراگیر نیز اقدام به جذب دانشجو می‌کند.

بزرگ‌ترین نیروگاه برق ایران معروف به نیروگاه شهدای پاکدشت نیز در پاکدشت می‌باشد. این نیروگاه که برق مناطق گسترده‌ای از نقاط مرکزی ایران را پوشش داده، نیروگاه‌های بزرگ ایران از نوع سیکل ترکیبی با ظرفیت تولید ۲۸۶۸ مگاوات نیز می‌باشد.

## منابع


رده:شهرستان پاکدشت
رده:شهرهای استان تهران
رده:شهرهای شهرستان پاکدشت
پردیس (تهران)

**پردیس** مرکز شهرستان پردیس در ۱۷ کیلومتری شمال‌شرق شهر تهران در محور آزادراه پردیس-تهران قرار دارد. این شهر از شمال به رشته کوه البرز، از غرب به منطقه جاجرود و از شرق به بومهن محدود می‌شود. جمعیت این شهر براساس سرشماری سال ۱۳۹۵ ایران، ۵۴۳۲۵ نفر (۲۳٬۹۳۸ خانوار)، شامل ۳۶٬۹۳۳ مرد و ۳۶٬۴۳۰ زن است. جمعیت پردیس در سال ۱۳۸۵ برابر با ۲۵٬۳۶۰ نفر و در سال ۱۳۹۰ برابر با ۳۷٬۲۵۷ نفر بوده است.شهر پردیس دارای ۱۲ فاز می‌باشد.

فاز ۱و ۲ آن جز قدیمی‌ترین فازهای شهر پردیس می‌باشد. در دولت احمدی‌نژاد طرح مسکن مهر در شهر پردیس آغاز شد که اولین پروژه آن در فاز ۳ به نام شهرک پردیسان ثبت شد. فازهای ۵، ۸، ۹ و ۱۱ نیز در حال ساخت مسکن مهر نیز هستند که معروفترین فاز مسکن مهر در این شهر فاز ۸ و فاز۱۱پردیس می‌باشد که بیشترین جمعیت در بین فازهای مسکن مهر به خود اختصاص داده است.

### مترو

متروی این شهر از سال ۱۴۰۰ آغاز شده که از ایستگاه متروی پایانه شرق جدید واقع در توسعه خط ۲ متروی تهران شروع شده و به موازات آزادراه پردیس-تهران به طول حدود ۲۴ کیلومتر به پردیس منتهی خواهد شد. بارها بازبینی، بررسی شده و مورد طرح‌های مطالعاتی قرار گرفته اما هنوز عملیات اجرایی آن شروع نشده است، طبق آخرین وعده «علیرضا جعفری» مدیرعامل شرکت عمران شهرهای جدید شهریور سال ۱۴۰۱ می‌بایست عملیات اجرایی آغاز می‌شده است.

## منابع

رده:شهرهای استان تهران

رده:شهرهای شهرستان پردیس
رده:شهرهای طراحی شده در ایران
رده:شهرستان پردیس
جوادآباد (ورامین)

**جوادآباد** شهری از توابع بخش جوادآباد شهرستان ورامین در استان تهران در ایران است. این شهر مرکز بخش جوادآباد  است.

شهر در شمال اتوبان حرم تا حرم واقع شده است و بعد از افتاح اتوبان به آبیک قزوین و اتوبان به شهید بابایی تهران موقعیت عالی را دارا میشود.

شهر جوادآباد، مرکز بخش ‌جوادآباد و جنوبی‌ترین‌ شهر در شهرستان‌ ورامین‌. در ارتفاع ۸۴۰ متری ‌از سطح‌دریا و فاصله‌ آن ‌با تهران ‌حدود ۵۴ کیلومتر است‌.

مساحت بخش یک هزار و چهارصد و ده کیلومتر مربع میباشید.

در ۳ اسفند ۱۳۷۲، به ‌شهر تبدیل ‌شد و نام ‌آن ‌به‌ جوادیه ‌تغییر یافت و در ۳۰ بهمن‌۱۳۷۹، طبق ‌تصویبنامه‌ هیئت‌وزیران‌، دوباره ‌نامش‌ جوادآباد گردید.
 
جوادآباد مرکز بخشی است که یکی از استراتژیک ترین مناطق از لحاظ تامین و تولید مواد غذایی و همچنین تولیدات صنعتی محسوب میشود.

این شهر برای سالهای مختلف به عنوان سرسبزترین شهر استان تهران برگزیده شده است.

بخش جوادآباد با دو استانِ قم و سمنان همجوار است. و از اتوبان حرم تا حرم به شهر های گرمسار و قم مرتبط میباشد.

از شهرک صنعتی چرمشهر و سالاریه واقع در این بخش صادرات قابل توجهی به نقاط مختلف دنیا صورت میگیرد.

## پانویس

## منابع
اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.

رده:شهرستان ورامین
رده:شهرهای استان تهران
رده:شهرهای شهرستان ورامین
حسن‌آباد (ری)

**حسن‌آباد،** مرکز بخش فشاپویه شهرستان ری در استان تهران است.

این شهر در ۵ کیلومتری فرودگاه بین‌المللی امام خمینی قرار دارد و یکی از مهم‌ترین شهرک‌های صنعتی کشور یعنی شهرک صنعتی شمس‌آباد در این منطقه واقع شده است.

## منابع

اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.

رده:شهرهای استان تهران
رده:مناطق مسکونی در شهرستان ری

ایران
شریف‌آباد

**شریف‌آباد** شهری در بخش شریف‌آباد شهرستان پاکدشت استان تهران ایران است. این شهر مرکز بخش شریف‌آباد شهرستان پاکدشت است. شهر شریف‌آباد در جاده تهران به ایوانکی و پس از شهر پاکدشت واقع شده‌است. شریف آباد دروازه شرقی ورودی استان تهران و باب الرضا استان تهران است. 

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۱۸،۸۶۶ نفر (۵،۵۵۸ خانوار) بوده‌است.

## جغرافیا
در دروازه ورودی شریف‌آباد فرهنگسرایی در حال ساخت است. شهر شریف‌آباد، با گستره نزدیک ۵۲۷۱ هکتار در فاصله ۳۵ کیلومتری پایتخت به عنوان دروازه ورودی شرق استان تهران در ارتفاع ۱۵۹۶ متری از سطح دریا در محل پیوستن شهرستان ورامین و شهرهای پیشوا و جوادآباد و شهرستان‌های پاکدشت به استان سمنان در زمین‌های آبرفتی جنوب رشته کوه‌های البرز و دماوند واقع شده‌است. از دید جغرافیایی از شمال به دامنه های گسترده منابع طبیعی و منطقه خوش آب و هوا سرخه حصار و منطقه پارچین، از شرق به شهر ایوانکی، از غرب به شهرستان پاکدشت و از جنوب به روستاهای واقع در بخش شهرستان ورامین پایان می‌یابد. این شهر با حومه آن بیش از ۲۵ هزار نفر جمعیت دارد که در قالب ۶۲۵۰ خانوار به‌گونه پراکنده در شهر و شهرک‌های همسایه و روستاهای حریم و تابعه ساکن هستند. این شهر به دلیل دارا بودن زمین‌های حاصلخیز از دید کشاورزی بسیار پربار و در زمینه‌های گوناگون تولیدی مانند کشت گندم و جو در درجه یکم قرار دارد و همچنین از دید تولید گل بخش مهمی را ویژه خود کرده‌است. شهر شریف‌آباد، از دید صنعتی رشد خوبی داشته و با وجود شهرک صنعتی عباس‌آباد، علی‌آباد و خوارزمی، زمینه اشتغال فراوانی را برای جوانان شهرستان فراهم آورده‌است. از نظر شهرسازی نیز به لحاظ نوپا بودن و بنیان شهرداری در سال ۱۳۸۰، اصول فنی و اصلاح هندسی شهر، روزبه روز بهتر و فنی‌تر می‌شود.

## اماکن باستانی
* امامزاده شیخ کلینی
* تپه قرمزتپه و فرخ‌آباد هردو از آثار پیش از اسلام
* چهار باغ علی‌آباد متعلق به دوره اشکانی
* منطقه ییلاقی سرخ حصار که زمانی بهشت شرق تهران بوده‌است.

## منابع

* نام شهردار
* مختصات و ارتفاع

رده:شهرستان پاکدشت
رده:شهرهای استان تهران
رده:شهرهای شهرستان پاکدشت
اوشان، فشم، میگون

**اوشان، فشم، میگون** یکی از شهرهای شهرستان شمیرانات و مرکز بخش رودبار قصران در استان تهران است. شهر اوشان، فشم، میگون دارای سه محله اصلی با نام‌های فشم، ‌اوشان و میگون می‌باشد. در گفتار عامیانه این شهر بیشتر با نام *اوشون فشم * مشهور است.

اوشان، فشم، میگون باغ‌شهری در ۲۵ کیلومتری شمال شرقی شهر تهران بوده و در میان رشته کوه البرز قرار دارد. این شهر عموماً کوهپایه‌ای و سردسیری بوده و هوای آن در بهار و تابستان معتدل و در زمستان و پائیز بسیار سرد و پربارش می‌باشد.
بارش سنگین برف در زمستان منجر شده در شمال این شهر سه پیست اسکی شمشک، دربندسر و دیزین به‌وجود آید.

این شهر یکی از مراکز تفریحی تهران بوده و تعداد زیادی رستوران و قهوه‌خانه در آن قرار دارد. در این شهر به عنوان یکی از ییلاقات تهران، ویلاسازی‌های زیادی صورت گرفته‌است.

روستاهای ایگل، باغگل، آهار و شکرآب در مسیر بعد از **اوشان، فشم، میگون** و همچنین روستاهای امامه در مسیر دو راهی امامه (نرسیده به فشم) و در مسیر سمت راست میدان فشم روستای روته و بعد به روستای زایگان (زاگون) می‌رسیم، لازم است ذکر شود در دوراهی زایگان سمت چپ به سمت روستا لالان (شمیرانات) و مستقیم روستا آبنیک (اونک)، گرمابدر و دشت لار و در مسیر چپ از دوراهی **فشم** شهر میگون و شهر دربندسر از مناطق تفریحی‌اند.

240px|دوراهی اوشان

## جمعیت
جمعیت این شهر در سرشماری سال ۱۳۹۰ ایران ۷۹۹۴ نفر شامل ۴۱۵۳ مرد، ۳۸۴۱ زن و ۲۵۰۹ خانوار بوده‌است.

## محدوده شهر
شهر اوشان، فشم، میگون که گاه به اختصار با نام شهر رودبارقصران از آن یاد می‌گردد در بدو تأسیس در سال ۱۳۳۸ از سه محله اوشان، فشم و میگون تشکیل شده بود و به همین جهت اسم رسمی شهر شامل نام هر سه محله مزبور (روستاهای سابق) می‌شد ولی بعد از گسترش شهر و محدوده قانونی آن به مرور زمان و تصویب وزارت کشور بخشهایی از برخی از روستاهای اطراف در رودبارقصران عملاً به حوزه شهری اضافه شدند که از آنجمله رودک، امین آباد، کلوگان و غیره هستند.

## زبان گفتاری

دانشنامه ایرانیکا درباب زبان منطقه قصران آورده است که باید به دو بخش باید تقسیم شود . زبان بومیان شمال و شمال شرق منطقه بخش درونی قصران نزدیکی بسیار زیادی به زبان مازندرانی دارد. گویش منطقه جنوبی از اوشان در مرکز تا جیرود و تجریش در جنوب شمیران  گونه ای فارسی-مازندرانی است و ویژگی های زبان‌های کاسپین را دارد شماری از پژوهشگران نیز زبان گفتاری مردم اوشان و فشم و میگون را عینا همان زبان مازندرانی قلمداد کرده اند  .حسین کریمان در جلد دوم کتاب **قصران کوهسران** آورده‌است :منطقه قصران باستانی شامل مناطق اوشان، فشم، دربندسر، گاجره و روستاهای کوهپایه‌ای توچلال تا مناطق غربی رودخانه جاجرود. زبان عمومی مردم قصران لهجه‌ای از زبان باستانی پهلوی است که زبان طبری یا مازندرانی، که از ریشهٔ زبانهای دیرین ایرانی است، و عربی و اندکی ترکی، بدان درآمیخته و از زبان دری نیز در قرون اسلامی تأثیر یافته‌است، و هر چه از ری به مازندران نزدیک تر شوند بر میزان لهجهٔ مازندرانی به همان نسبت افزوده می‌شود، چنان‌که در لهجهٔ میگون و شهرستانک و لالان و زایگان و روته و گرمابدر و شمشک و دربندسر لهجهٔ مازندرانی **غلبه** دارد.

## نگارخانه

Buildings in Meygon (villa).jpg
Buildings in Meygon (hotel).jpg
Buildings in Meygon.jpg


## منابع

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.
* اطلاعات مختصات
* وبگاه فرمانداری شمیرانات

رده:شهرهای استان تهران
رده:شهرهای شهرستان شمیرانات
رده:شهرستان شمیرانات
سویت ترک

**سویت ترک**  یا **باریکه سویت ** گذرگاهی باستانی در سامرست لولز در انگلستان می‌باشد. سویت ترک کهنترین راه طرح‌ریزی شده شناخته‌شده جهان می‌باشد.

این راه در روند کندن کانی زغال سنگ در ۱۹۷۰ یافته‌شد. پس از یابش این راه Ray Sweet ری سویت نامگذاری شد. همچنین این راه را شیار خورشیدگرفتگی  نیز نام نهاده‌اند. این راه از مردابی میان جایی که پیشتر جزیره‌ای در وسدی بوده تا بلندی‌های شاپیک کشیده می‌شد و نزدیک به ۲۰۰۰ متر درازا داشته‌است. این راه یکی از چند راهی است که زمانی از لولز می‌گذشتند.

تاریخ ساخت این راه را برپایه حلقه‌های زندگی درخت بهار ۳۸۰۶ (پیش از میلاد) می‌دانند. در دوره نوسنگی این باریکه دارای تیرهایی از جنس درخت زبان گنجشک، درخت بلوط و درخت لیمو بوده‌است که آن‌ها را بر روی تخته‌های چوب بلوط از میان زمین پرآب بدین جا آورده بودند تا پشتیبان گذرگاه باشد. می نماید که بخش‌های پدیدآورنده این سرزمین نمور پیش‌ساخته باشند.

بیشتر این باریکه‌ها سر جای خود به‌جا مانده‌اند و در چند متری آن با سامانه پخش آب تلمبه شده نگهداری می‌شود. بخش‌های این سازه در بریتیش میوزیوم در لندن نگهداری می‌شود و نمونه برابر با اصل آن در پیت مور سنتر نزدیک گلستونبری دیده‌می‌شود.

آشکار شده‌است که این باریکه موازی با باریکه‌ای که ۳۲ سال پیش از آن ساخته و رها شده بوده‌است ساخته‌گردیده. باریکه کهنتر را Post Track نامیده‌اند.
## پیوند به بیرون

* Somerset County Council - Peat Moors Centre
* Extract from Wetland Archaeology with photos
* https://web.archive.org/web/20070912020105/http://www.rhaworth.myby.co.uk/oscoor_a.htm?ST4240_region:GB_scale:25000

## منابع

* نویسندگان ویکی‌پدیای انگلیسی، Sweet Track؛(نسخه ۲۳ فوریه ۲۰۰۷)

رده:آثار باستانی در سامرست
رده:اروپای دوران نوسنگی
رده:اشیاء پیشاتاریخ در موزه بریتانیا
رده:اکتشافات باستان‌شناسی در بریتانیا
رده:تاریخ شهرستان سامرست
رده:جاذبه‌های گردشگری در شهرستان سامرست
رده:معماری هزاره چهارم (پیش از میلاد)
رده:مکان‌های عصر سنگ در انگلستان
رده:مهندسی عمران
رده:میان‌گذر در اروپا
آزمایشگاه ملی اوک ریج

**آزمایشگاه ملی اوک ریج**  یک مرکز علمی فدرال در ایالت تنسی آمریکا است.

این مرکز یکی از ارکان پروژه منهتن بود.

این مرکز با بودجه سالیانه مازاد بر ۱٫۶۵ میلیارد دلار در سال، یکی از پر سابقه‌ترین موسسات علمی در تاریخ کشور آمریکا محسوب می‌شود.

این آزمایشگاه در حومه شهر ناکسویل قرار دارد و ۴۶۰۰ نفر در استخدام دارد.

دانشگاه تنسی به همراه شرکت خصوصی «باتل» این آزمایشگاه را هدایت و اداره می‌کنند.

## منابع

## جستارهای پیوسته
* موسسه ملی علوم محاسباتی (آمریکا)

## پیوند به بیرون

* مرکز علوم مواد نانوفازی
* نشریه علمی آزمایشگاه

آزمایشگاه ملی اوک ریج
رده:آزمایشگاه‌ها در ایالات متحده آمریکا
رده:آزمایشگاه‌های ملی آمریکا
رده:اورانیم
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۴۲ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۴۲ (میلادی) در تنسی
رده:پروژه منهتن
رده:تاریخ نظامی تنسی
رده:ثبت ملی اماکن تاریخی در تنسی
رده:دانشگاه تنسی
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در اندرسون، تنسی
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در شهرستان روان، تنسی
رده:ساختمان‌های دارای مدرک لید
رده:سازمان‌های آموزشی و پژوهشی
رده:سایت‌های ابررایانه‌ها
رده:نیروگاه‌های هسته‌ای در آمریکا
رده:فناوری هسته‌ای در آمریکا
رده:دانشگاه شیکاگو
رده:نیروی هسته‌ای در ایالات متحده آمریکا
رده:مؤسسه‌های پژوهشی هسته‌ای
ناکسویل (تنسی)

**ناکسویل**  سومین شهر بزرگ ایالت تنسی و بزرگ ترین شهر در شرق تنسی است.

جمعیت این شهر بالغ بر ۱۷۹٬۰۰۰ نفر است. تنسی ولی آتوریتی در این شهر مستقر است. ناکسویل توسط رودخانه تنسی به دو نیم تقسیم شده‌است.
آب و هوای ناکسویل معتدل و مرطوب بوده و میزان بارندگی باران در آن سالانه حدود ۱۵۰۰ میلی‌متر می‌باشد.

## جاذبه‌ها
* کلیسای سنت جان (ناکسویل)
* پارک ملی کوه‌های بزرگ اسموکی

## مراکز آموزش و پژوهش
آزمایشگاه ملی اوک ریج و دانشگاه تنسی در این شهر قرار دارند. دانشگاه تنسی بزرگ‌ترین دانشگاه ایالت تنسی است که بیش از ۲۶٬۴۰۰ دانشجو در آن مشغول به تحصیل هستند. این دانشگاه در مرکز شهر ناکسویل قرار دارد. این مؤسسه از کهن‌ترین موسسات آموزش عالی در آمریکاست. دانشگاه تنسی در سال ۱۷۹۴ میلادی (۱۱۷۳ هجری شمسی) تأسیس شد، یعنی دو سال قبل از بنیان گذاری ایالت تنسی! ابن دانشگاه برنامه ربزی‌هایی جهت قرار گرفتن در بین ۲۵ مؤسسه برتر تحقیقانی ایالات متحده انجام داده‌است.

از دیگر موسسات آموزشی ناکسویل می‌توان به کالج دولتی پلیسیپی اشاره نمود که جز کالج‌های بزرگ در تنسی می‌باشد.

[300px|راست|نمایی از شهر ناکسویل و [رودخانه تنسی.|thumb]]

## پیوند به بیرون
* شهرداری ناکسویل

## منابع

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۷۹۱ (میلادی) در قلمرو جنوب غرب
رده:تاریخ حق رأی در ایالات متحده آمریکا
رده:حالت فرانکلین
رده:شهرهای تنسی
رده:مناطق مسکونی در تنسی
رده:شهرهای دانشگاهی ایالات متحده آمریکا
رده:شهرهای شهرستان ناکس، تنسی
رده:مراکز سابق ایالات در ایالات متحده آمریکا
رده:مرکز شهرستان در تنسی
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۷۸۶ (میلادی)
رده:مناطق مسکونی در راه‌آهن زیرزمینی
رده:مناطق مسکونی در رود تنسی
رده:مناطق مسکونی در شهرستان ناکس، تنسی
رده:ناکسویل
رده:تنسی شرقی
موشکی

**تپه موشکی** در دشت مرودشت فارس در نزدیکی تخت جمشید قرار دارد. اولین مرحله دوران نوسنگی فارس می‌باشد.
اولین بار توسط لوئی واندنبرگ کاوش گردید. سفال‌های آن قرمز و دست‌ساز است. به عقیده بسیاری از باستان‌شناسان قدیمی تر از فرهنگ تپه جری الف و ب است.

## منابع

رده:تپه‌های باستانی استان فارس
یوری جورکائف

**یوری رافی جورکائف**  زاده ۹ مارس ۱۹۶۸ در شهر لیون فرانسه بازیکن سابق فوتبال در تیم ملی این کشور بود. وی در پست مهاجم و هافبک هجومی بازی می‌کرد. ژورکائف با فرانسه قهرمان جام جهانی ۹۸ و یورو ۲۰۰۰ شده‌است.

پدرش که تباری روس داشت بازیکن سابق تیم ملی فوتبال فرانسه و مربی تیم ملی فوتبال ارمنستان بود. مادر یوری نیز ارمنی بود.

## جستارهای وابسته
* ارمنی‌های فرانسه

## منابع

* 

رده:افراد زنده
رده:افراد فرانسوی ارمنی‌تبار
رده:افراد فرانسوی لهستانی‌تبار
رده:اهالی لیون
رده:بازیکنان باشگاه استراسبورگ
رده:بازیکنان باشگاه اینتر میلان
رده:بازیکنان باشگاه بلکبرن
رده:بازیکنان باشگاه بولتون
رده:بازیکنان باشگاه پاریس سن ژرمن
رده:بازیکنان باشگاه کایزرسلاوترن
رده:بازیکنان باشگاه موناکو
رده:بازیکنان باشگاه نیویورک رد بولز
رده:بازیکنان برنده جام جهانی فوتبال
رده:بازیکنان برنده جام کنفدراسیون‌ها
رده:بازیکنان برنده جام ملت‌های اروپا
رده:بازیکنان برنده جام یوفا
رده:بازیکنان بوندس‌لیگای ۱
رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال فرانسه
رده:بازیکنان جام جهانی فوتبال ۱۹۹۸
رده:بازیکنان جام جهانی فوتبال ۲۰۰۲
رده:بازیکنان جام کنفدراسیون‌ها ۲۰۰۱
رده:بازیکنان جام ملت‌های اروپا ۱۹۹۶
رده:بازیکنان جام ملت‌های اروپا ۲۰۰۰
رده:بازیکنان سری آ
رده:بازیکنان فوتبال ارمنی‌تبار
رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل روسیه
رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل فرانسه
رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل لهستان
رده:بازیکنان فوتبال اهل لیون
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن در آلمان
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن در انگلستان
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن در ایالات متحده آمریکا
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن در ایتالیا
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن اهل فرانسه
رده:بازیکنان لیگ ۱ فوتبال فرانسه
رده:بازیکنان لیگ ۲ فوتبال فرانسه
رده:بازیکنان لیگ برتر فوتبال آمریکا
رده:بازیکنان لیگ برتر فوتبال انگلستان
رده:خانواده جورکائف
رده:دور از وطن‌های اهل فرانسه در آلمان
رده:دور از وطن‌های اهل فرانسه در انگلستان
رده:دور از وطن‌های اهل فرانسه در ایالات متحده آمریکا
رده:دور از وطن‌های اهل فرانسه در ایتالیا
رده:زادگان ۱۹۶۸ (میلادی)
رده:شوالیه‌های لژیون دونور
رده:مقامات فیفا
رده:مهاجمان مرد فوتبال
رده:ورزشکاران ارمنی‌تبار
رده:ورزشکاران اهل لیون
رده:ورزشکاران دور از وطن اهل فرانسه در آلمان
رده:ورزشکاران دور از وطن اهل فرانسه در انگلستان
رده:ورزشکاران دور از وطن اهل فرانسه در ایالات متحده آمریکا
رده:ورزشکاران دور از وطن اهل فرانسه در ایتالیا
رده:ورزشکاران دور از وطن اهل فرانسه در موناکو
مارسل دسایی

**مارسل دسایی**  (زادهٔ ۷ سپتامبر ۱۹۶۸) بازیکن پیشین تیم ملی فرانسه است که در کشور غنا به دنیا آمده‌است. وی ۱۱۶ بار برای تیم ملی فرانسه به میدان رفت و ۳ گل به ثمر رساند. وی در سال‌های پایانی فوتبال خود مدتی در الغرافه و القطر توپ می‌زد.

دسایی به همراه تیم ملی فرانسه در ۲ جام جهانی حضور داشت و در جام جهانی فوتبال ۱۹۹۸ به قهرمانی رسید. همچنین ۲ سال بعد به قهرمانی جام ملت‌های اروپا ۲۰۰۰ نیز رسید.
دسایی سال‌ها در فوتبال سطح اول اروپا بازی کرد و بهمراه میلان و المپیک مارسی قهرمان جام باشگاه‌های اروپا شد. وی به همراه دیدیه دشان، تنها قهرمانی یک تیم فرانسوی را به دست آوردند.

## منابع

* 

رده:افراد زنده
رده:افراد فرانسوی غنایی‌تبار
رده:اهالی آکرا
رده:بازیکنان باشگاه آ.ث. میلان
رده:بازیکنان باشگاه الغرافه
رده:بازیکنان باشگاه القطر
رده:بازیکنان باشگاه المپیک مارسی
رده:بازیکنان باشگاه چلسی
رده:بازیکنان باشگاه نانت
رده:بازیکنان برنده جام جهانی فوتبال
رده:بازیکنان برنده جام کنفدراسیون‌ها
رده:بازیکنان برنده جام ملت‌های اروپا
رده:بازیکنان برنده لیگ قهرمانان اروپا
رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال فرانسه
رده:بازیکنان جام جهانی فوتبال ۱۹۹۸
رده:بازیکنان جام جهانی فوتبال ۲۰۰۲
رده:بازیکنان جام کنفدراسیون‌ها ۲۰۰۱
رده:بازیکنان جام کنفدراسیون‌ها ۲۰۰۳
رده:بازیکنان جام ملت‌های اروپا ۱۹۹۶
رده:بازیکنان جام ملت‌های اروپا ۲۰۰۰
رده:بازیکنان جام ملت‌های اروپا ۲۰۰۴
رده:بازیکنان سری آ
رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل غنا
رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل فرانسه
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن در انگلستان
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن در ایتالیا
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن در قطر
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن اهل فرانسه
رده:بازیکنان فینال جام حذفی فوتبال انگلستان
رده:بازیکنان لیگ ۱ فوتبال فرانسه
رده:بازیکنان لیگ برتر فوتبال انگلستان
رده:بازیکنان لیگ ستارگان قطر
رده:دور از وطن‌های اهل فرانسه در انگلستان
رده:دور از وطن‌های اهل فرانسه در ایتالیا
رده:دور از وطن‌های اهل فرانسه در قطر
رده:زادگان ۱۹۶۸ (میلادی)
رده:شوالیه‌های لژیون دونور
رده:غنایی‌های مهاجرت‌کرده به فرانسه
رده:فرزندخواندگان فرانسه
رده:فرزندخواندگی توسط خویشاوندان
رده:فیفا ۱۰۰
رده:کلوپ سده فیفا
رده:مدافعان مرد فوتبال
رده:مدافعان مرکزی مرد فوتبال
رده:مردمان گا-آدانگبه
رده:ورزشکاران اهل آکرا
رده:ورزشکاران اهل نانت
رده:ورزشکاران دور از وطن اهل فرانسه در انگلستان
رده:ورزشکاران دور از وطن اهل فرانسه در ایتالیا
رده:ورزشکاران دور از وطن اهل فرانسه در قطر
رده:ورزشکاران سیاه‌پوست اهل فرانسه
رده:هافبک‌های مرد فوتبال
رده:ورزشکاران مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل فرانسه
رده:شهروندان فرانسه از طریق تغییر تابعیت
حکایت‌های مریخ

***حکایت‌های مریخ*** نام کتابی است اثر ری بردبری نویسندهٔ آمریکایی که آن را یکی از کلاسیک‌های سبک علمی-تخیلی می‌دانند. کتاب اولین بار در سال ۱۹۵۰ میلادی به چاپ رسیده و پس از آن چندین و چند بار تجدید چاپ شده‌است.

حکایت‌های مریخ تاکنون به چند زبان برگردانده شده‌است. جالب آنکه بر چاپ اسپانیولی آن خورخه لوییس بورخس شاعر و خیال‌پردازی‌نویس نامدار اسپانیولی‌زبان مقدمه‌ای نوشته‌است.

نکتهٔ جالب در مورد این کتاب بحث علمی-تخیلی بودن یا نبودن آن است. خود بردبری در نقل قولی به صراحت اعلام می‌کند که این کتاب علمی-تخیلی نیست و امید است که چون اسطوره‌ها مانا باشد.

:«*علمی-تخیلی توصیف واقعیت است و [[خیال‌پردازی (گونه هنری)|خیال‌پردازی]] شرحی خیال‌پردازانه. از این روست که حکایت‌های مریخ علمی-تخیلی نیست، خیال‌پردازی است. معلوم است که ممکن نیست چنان اتفاقاتی روی دهد. به همین دلیل است که اثری ماندگار خواهد بود، چون همانند [[اساطیر یونان]] است و اسطوره‌ها مانا هستند.*»

فضای وهم‌آلود کتاب هم خود به خواننده چنین می‌گوید. اما این کتاب چنانکه گفته شد علمی-تخیلی خوانده می‌شود و تحت این عنوان هم چاپ می‌شود.

بحث دیگر در مورد این کتاب، برگردان نام کتاب به فارسی است.از گذشته نام این کتاب به «تاریخچهٔ مریخ» یا جز آن «وقایع‌نگاری مریخ» برگردانده شده‌است.

کتاب مجموعهٔ چند داستان است که با میان‌پرده‌هایی به هم متصل شده‌اند و تاریخ آینده را بیان می‌کنند:
* ژانویه ۱۹۹۹: تابستان موشکی
* فوریه ۱۹۹۹:ییللا
* اوت ۱۹۹۹: شب تابستانی
* اوت ۱۹۹۹: زمینی‌ها
* مارس ۲۰۰۰: مالیات‌دهنده
* آوریل ۲۰۰۰: هیأت سوم
* ژوئن ۲۰۰۱:...هم‌چنان دل عاشق است و ماه تابان
* اوت ۲۰۰۱: مهاجران
* دسامبر ۲۰۰۱: بامداد سبز
* فوریه ۲۰۰۲: ملخ‌ها
* اوت ۲۰۰۲: ملاقات شبانه
* اکتبر ۲۰۰۲: ساحل
* فوریه ۲۰۰۳: گذر
* آوریل ۲۰۰۳: نغمه‌پردازان
* ژوئن ۲۰۰۳: راهی در میان آسمان
* ۲۰۰۴-۲۰۰۵: نامیدن نامها
* آوریل ۲۰۰۵: آشر II
* اوت ۲۰۰۵: مردمان سالخورده
* سپتامبر ۲۰۰۵: مریخی
* نوامبر ۲۰۰۵: چمدان‌فروشی
* نوامبر ۲۰۰۵: فصل تعطیلی
* نوامبر ۲۰۰۵: تماشاگران
* دسامبر ۲۰۰۵: شهرهای خاموش
* آوریل ۲۰۲۶: سالهای دراز
* اوت ۲۰۲۶: نم‌نم باران‌ها خواهند آمد
* اکتبر ۲۰۲۶: گردش هزارهزار ساله
## برگردان به فارسی
این اثر به فارسی ترجمه شده و توسط انتشارات پریان (پنجره) در دست چاپ است. مقدمه‌ی این مجموعه از اسپانیایی به فارسی ترجمه شده‌است.

برگردان‌های این مجموعه داستان به فارسی:
* 
* 

## داستان‌های منتشر شده به فارسی
* 
* 

## منابع
* 
 

رده:تاریخ آینده
رده:رمان‌های ۱۹۵۰ (میلادی)
رده:رمان‌های آمریکایی ۱۹۵۰ (میلادی)
رده:رمان‌های آمریکایی مورد اقتباس در فیلم‌ها
رده:رمان‌های ری بردبری
رده:رمان‌های نخست ۱۹۵۰ (میلادی)
رده:ری بردبری
رده:کتاب‌های داستانی محیط‌زیستی
رده:کتاب‌های دوبلدی (ناشر)
رده:کتاب‌های علمی-تخیلی
رده:مجموعه داستان‌های کوتاه ۱۹۵۰ (میلادی)
رده:مجموعه‌داستان‌های کوتاه علمی تخیلی
رده:مریخ در ادبیات داستانی
استفان گیوارش

**استفان یپر ایو گیوارش**  متولد ۶ سپتامبر ۱۹۷۰ بازیکن سابق تیم ملی فوتبال فرانسه بود که در پست مهاجم بازی می‌کرد. وی برای تیم‌های باشگاهی نظیر رنجرز و نیوکاسل یونایتد نیز بازی کرده است.

## منابع

* 

رده:افراد زنده
رده:اهالی کنکارنو
رده:بازیکنان باشگاه استاد برستوا ۲۹
رده:بازیکنان باشگاه اوسر
رده:بازیکنان باشگاه رن
رده:بازیکنان باشگاه رنجرز
رده:بازیکنان باشگاه گنگام
رده:بازیکنان باشگاه نیوکاسل یونایتد
رده:بازیکنان برنده جام جهانی فوتبال
رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال فرانسه
رده:بازیکنان جام جهانی فوتبال ۱۹۹۸
رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل فرانسه
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن در اسکاتلند
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن در انگلستان
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن اهل فرانسه
رده:بازیکنان لیگ ۱ فوتبال فرانسه
رده:بازیکنان لیگ ۲ فوتبال فرانسه
رده:بازیکنان لیگ برتر فوتبال اسکاتلند
رده:بازیکنان لیگ برتر فوتبال انگلستان
رده:بازیکنان لیگ ملی فرانسه
رده:ترگونک
رده:دور از وطن‌های اهل فرانسه در اسکاتلند
رده:دور از وطن‌های اهل فرانسه در انگلستان
رده:زادگان ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:شوالیه‌های لژیون دونور
رده:مردم بریتون
رده:ورزشکاران دور از وطن اهل فرانسه در اسکاتلند
رده:ورزشکاران دور از وطن اهل فرانسه در انگلستان
رده:مهاجمان مرد فوتبال
برنار دیومد

**برنار دیومد**  زادهٔ ۲۳ ژانویه ۱۹۷۴ بازیکن سابق تیم ملی فوتبال فرانسه بود که در پست مهاجم بازی می‌کرد.
وی برا
ی تیم‌های باشگاهی نظیر لیورپول، و اوسر نیز بازی کرد.

## منابع

* 

رده:افراد زنده
رده:افراد فرانسوی گوادلوپی‌تبار
رده:افسران نشان ملی لیاقت
رده:بازیکنان باشگاه آژاکسیو
رده:بازیکنان باشگاه اوسر
رده:بازیکنان باشگاه کلرمون فوت
رده:بازیکنان باشگاه لیورپول
رده:بازیکنان برنده جام جهانی فوتبال
رده:بازیکنان برنده جام یوفا
رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال فرانسه
رده:بازیکنان جام جهانی فوتبال ۱۹۹۸
رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل فرانسه
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن در انگلستان
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن اهل فرانسه
رده:بازیکنان لیگ ۱ فوتبال فرانسه
رده:بازیکنان لیگ ۲ فوتبال فرانسه
رده:بازیکنان لیگ برتر فوتبال انگلستان
رده:دور از وطن‌های اهل فرانسه در انگلستان
رده:زادگان ۱۹۷۴ (میلادی)
رده:شوالیه‌های لژیون دونور
رده:ورزشکاران دور از وطن اهل فرانسه در انگلستان
رده:ورزشکاران سیاه‌پوست اهل فرانسه
رده:هافبک‌های کناری مرد فوتبال
آلن بوغوسیان

**آلن بوغوسیان** (؛ ؛ زاده ۲۷ اکتبر ۱۹۷۰ در دینی-له-بن) یک بازیکن فوتبال ارمنی-فرانسوی است. بوغوسیان در پست هافبک بازی می‌کرد.

## باشگاهی
این بازیکن سابقه بازی در تیم‌های باشگاهی المپیک مارسی، ناپولی، سمپدوریا، پارما و اسپانیول را نیز در کارنامه دارد.

## تیم ملی
او همچنین در تیم ملی فوتبال فرانسه بازی کرده‌است.

## جستارهای وابسته
* ارمنی‌های فرانسه

## منابع

* 

رده:ارمنیان اهل فرانسه
رده:افراد زنده
رده:اهالی دینی-له-بن‌ها
رده:بازیکنان باشگاه اسپانیول
رده:بازیکنان باشگاه المپیک مارسی
رده:بازیکنان باشگاه ایستر
رده:بازیکنان باشگاه پارما
رده:بازیکنان باشگاه سمپدوریا
رده:بازیکنان باشگاه فوتبال ناپولی
رده:بازیکنان برنده جام جهانی فوتبال
رده:بازیکنان برنده جام یوفا
رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال فرانسه
رده:بازیکنان جام جهانی فوتبال ۱۹۹۸
رده:بازیکنان جام جهانی فوتبال ۲۰۰۲
رده:بازیکنان سری آ
رده:بازیکنان فوتبال ارمنی‌تبار
رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل فرانسه
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن در اسپانیا
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن در ایتالیا
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن اهل فرانسه
رده:بازیکنان لا لیگا
رده:بازیکنان لیگ ۱ فوتبال فرانسه
رده:بازیکنان لیگ ۲ فوتبال فرانسه
رده:زادگان ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:شوالیه‌های لژیون دونور
رده:ورزشکاران ارمنی‌تبار
رده:هافبک‌های مرد فوتبال
رده:ورزشکاران دور از وطن اهل فرانسه در ایتالیا
رده:ورزشکاران دور از وطن در اسپانیا اهل فرانسه
ویرایشگر هستی‌شناسی

[بندانگشتی|نمایی از ''Protege''، یک‌ویرایشگر هستی‌شناسی [منبع باز، نسخهٔ ۱.۲.۳|312x312px]]
**ویراستارهای هستی‌شناسی** (Ontology editors) نرم‌افزارهایی کاربردی هستند که به منظور استفاده در طرّاحی و ایجاد هستی‌شناسی‌ها و نیز برای اعمال تغییرات در آنها تولید شده باشند.

## جستارهای وابسته
* هستی‌شناسی (رایانه)
* مهندسی هستی‌شناسی

## پیوند به بیرون
* بررسی اجمالی ابزار هستی‌شناسی (انگلیسی)

رده:ویرایشگرهای هستی‌شناسی
رده:هستی‌شناسی (رایانه)
مک‌اواس

**مک‌اواس**  (با نام‌های قبلی **Mac OS X** و سپس **OS X**) یک سری از سیستم‌عامل‌های یونیکس‌بنیان گرافیکی است که توسط شرکت اپل توسعه، عرضه و فروخته می‌شود. این سیستم‌عامل به صورت انحصاری بر روی کامپیوترهای مکینتاش و تمام مک‌هایی که از سال ۲۰۰۲ عرضه شده‌اند اجرا می‌شود. مک او اس بعد از مایکروسافت ویندوز، دومین سیستم عامل مورد استفاده در جهان در زمینهٔ دسکتاپ (رایانهٔ شخصی) است.

هستهٔ این سیستم‌عامل نوعی یونیکس بر اساس بی‌اس‌دی بوده که توانایی اجرای نسخه‌های بازنویسی‌شده از نرم‌افزارهای متن‌باز را دارد و به نام «داروین» شناخته می‌شود. این سیستم‌عامل همچنین از رابط گرافیکی پیشرفته‌ای بنام آکوا (Aqua) بهره می‌برد.

مک‌اواس بنیان نهاده شده است بر روی تکنولوژی‌های توسعه‌یافته در شرکت نکست بین ۱۹۸۵ تا ۱۹۹۷، سپس شرکت نکست با شرکت اپل ادغام شد. حرف X در نام این سیستم‌عامل به عنوان رقم ده تلفظ می‌شود؛ برگرفته از عددنویسی رومی.

## نسخه‌ها
نسخه‌های این سیستم‌عامل عبارتند از:
* ۲۶ مشهور به Tahoe
* ۱۵ مشهور به Sequioa
* ۱۴ مشهور به *Sonoma*
* ۱۳ مشهور به *Ventura*
* ۱۲ مشهور به *[[مک‌اواس مانتری|*'مانتری**]] ''
* ۱۱ مشهور به ''[[مک اواس بیگ سور|**بیگ سور**]]''
* ۱۰٫۱۵ مشهور به ''Catalina''
* ۱۰٫۱۴ مشهور به ''Mojave''
* ۱۰٫۱۳ مشهور به ''High Sierra''
* ۱۰٫۱۲ مشهور به ''[[مک اواس سیرا|**سیرا**]]''
* ۱۰٫۱۱ مشهور به ''El Capitan''
* ۱۰٫۱۰ مشهور به [[او اس ده یوسمیت|**یوسمیت**]]
* ۱۰٫۹ مشهور به [[اواس‌ده موریکس|***موریکس**']]
* ۱۰٫۸ - مشهور به *Mountain Lion*
* ۱۰٫۷ - مشهور به *Lion*
* ۱۰٫۶ - مشهور به *Snow Leopard*
* ۱۰٫۵ - مشهور به *Leopard*
* ۱۰٫۴ - مشهور به *Tiger*
* ۱۰٫۳ - مشهور به *Panther*
* ۱۰٫۲ - مشهور به *Jaguar*
* ۱۰٫۱ - مشهور به *Cheetah/Puma''


File:Osxboxes.png|thumb|وسط|563px|لوگوی نسخه‌ها مختلف اواس ده از چپ به راست:Cheetah/Puma (1), Jaguar (2), Panther (3), Tiger (4), Leopard (5), Snow Leopard (6), Lion (7), Mountain Lion (8), Mavericks (9).

desc bottom-left


## صفحات مرتبط
* اواس‌ده موریکس
* او اس ده یوسمیت

## پیوند به بیرون

* مک‌اواس—وبگاه رسمی مک‌اواس.
* مک‌اواس چیست؟ (kernelthread.com)—مروری بر سیستم‌عامل مک‌اواس.
* یک تاریخچه فنی برای سیستم‌عامل مک‌اواس

## منابع

* 

رده:اواس ده
رده:بی‌اس‌دی
رده:سیستم‌عامل‌های اپل
رده:ماک (هسته)
رده:معرفی‌شده‌های مرتبط با رایانه در ۱۹۹۹ (میلادی)
رده:نرم‌افزارهای ۱۹۹۹ (میلادی)
رده:یونیکس
سافاری (مرورگر وب)

**سافاری**  یک مرورگر وب از شرکت اپل است که بر پایه موتور چیدمان وب‌کیت ساخته شده و با ظاهری ساده و آسان دارای امکانات پیشرفته و امنیت قابل قبول است. این مرورگر فقط در سیستم‌عامل‌های شرکت اپل شامل مک اواس و آی او اس موجود است و در آن‌ها پیش‌نصب‌شده (پیش‌فرض) است.

استیو جابز، مدیر عامل شرکت اپل در ۱۱ ژوئن ۲۰۰۷ در کنفرانس جهانی توسعه‌دهندگان اپل اعلام کرد که این شرکت یک نسخه از مرورگر وب سافاری را برای سیستم‌عامل ویندوز توسعه داده‌است. آخرین نسخه سافاری برای ویندوز در می ۲۰۱۲ منتشر شد.

## جستارهای وابسته
* گوگل کروم
* مایکروسافت اج
* گنوم وب

## منابع

https://www.apple.com/safari/

رده:اپل
رده:اتم (خوراک وب)
رده:اصطلاح‌های خدمات شرکت‌ها
رده:مرورگرهای وب اواس ده
رده:مرورگرهای وب ویندوز
رده:مرورگرهای همراه
رده:معرفی‌شده‌های مرتبط با رایانه در ۲۰۰۳ (میلادی)
رده:نرم‌افزارهای آی‌اواس
رده:نرم‌افزارهای اپل
رده:نرم‌افزارهای ۲۰۰۳ (میلادی)
رده:نرم‌افزارهای مالکیتی
رده:نرم‌افزارهای مبتنی بر وب‌کیت
سازمان استانداردسازی

بندانگشتی|مرتبط
* IEC: (کمیسیون بین‌المللی الکترونیک) International Electrotechnical Commission Standards
* lEE: (سازمان مهندسی برق) The Institution of Electrical Engineers
* BSI: (مؤسسه استانداردهای انگلیس) British Standards Institute
* ISO: (سازمان بین‌المللی استانداردهای جهانی) International Organization For Standardization
* INSO: (سازمان ملی استاندارد ایران) Iran National Standards Organization
* ANSI: (مؤسسه ملی استانداردهای آمریکا) American National Standards Institute
* ASTM: (اِی اِس تی اِم بین‌الملل) ASTM International
* استانداردهای مناطق خطرزا: (hazardous Area)

## پانویس

## منابع

* 

موسسات استاندارد
رده:تست محصول
استان ذمار

**ذمار **  نام استانی در کشور یمن در شبه جزیره عربستان است. اکثریت جمعیت ذمار از فرقه زیدی هستند و برخی از اهل سنت در مناطق وصاب و عتمة وجود دارند.

## وجه تسمیه
در مورد وجه تسمیت **شهرستان ذمار** روایت کنندگان عرب مختلف القول اند، در حالیکه مورخ الحجری می‌گوید: «ذمار بن یحصب ابن دهمان بن سعید بن عدی بن مالک بن سدد ابن حمیر الأصغر» شهر ذمار را بنیادگذاری نموده‌است، اما در مقابل مورخ و تاریخ‌نویس یمنی سده دوازدهم شرف الدین می‌گوید که: «ذمار بن علی یهمر پادشاه سبا و ذوریدان (۱۵_ ۳۵م)» که پیکر سنگی وی در موزه ملی صنعا موجود است این شهر را بنا نهاده‌است. و به دلیل وجود نام «ثارن» پسر ذمار پادشاه سبا و ذوریدان در بعضی از حجاری‌های مناره مسجد تاریخی ذمار. در این مورد مورخ می‌گوید: بنابراین می‌توانیم تأکید کنیم که شهر ذمار در اوائل قرن اول میلادی ساخته شده‌است و در اواخر قرن چهارم میلادی ویران شده‌است. اما به دلیل موقعیت خاص و تجارتی و زراعتی ذمار، این شهر دوباره می‌تواند روی پا بایستد و دوباره آباد گردد.

## پیشینهٔ تاریخی ذمار

thumb
مورخین و تاریخ نویسان برآن باورند که **ذمار ** شهری بسیار قدیمی بوده‌است، و همانطور که از سنگ نبشته‌های موجود نشان می‌دهد تاریخ **ذمار ** به دوران قرن اول میلاد بر می‌گردد. و براساس این سنگ نبشته‌ها ذمار در حدود ۳۰۰ سال از ظفار و هکر قدیمی تر است، و شهری آباد و پررونق بوده‌است در آن دوران. اما این شهر زیبا در قرون چهارم و پنجم میلادی به تصرف اشغالگران اَحباش می‌افتد و ویران می‌گردد.  

## ذمار در دوران اسلام

thumb
در دوران اسلام شهر ذمار یکی از منابر مهم شعاع ونور و علوم دینی واجتماعی می‌گردد ویکی از سومین مراکز و مدارس نور اسلام بوده‌است در یمن بعد از شهر صنعا و شهر صعدة.

همچنین مسجد جامع بزرگ ذمار که یکی از قدیمی‌ترین مساجد کشور یمن است تاریخ بنای آن به دوران خلیفه ابوبکر بر می‌گردد. آثار گوناگونی از دوران ملوک پیشین یمن نیز در این استان وجود دارد.

## جغرافیا

استان **ذمار** در فاصلهٔ ۹۹ کیلومتری شهر صنعا پایتخت یمن واقع شده‌است و ارتفاعش از سطح دریا در حدود ۲۳۰۰ متر می‌باشد.

## شهرستان ها

امروزه استان ذمار یکی از مراکز مهم کشور یمن است، این استان شامل نقاط متعدی است که مهم‌ترین آن‌ها عبارتنداز: صوران 
* شهرستان الحداء 
* شهرستان المنار
* شهرستان عنس   
* شهرستان داوران آنس
* شهرستان ذمار
* شهرستان جبل آش شرق 
* شهرستان معبر جهران
* شهرستان مغرب و ولسوالی
* شهرستان میفاعات آنس
* شهرستان عتمه
* شهرستان وصاب العالی 
* شهرستان وصاب دهستان 

## منابع
* "Statistical Yearbook 2011".
*Neumann van Padang, Maur (1963)
*المقحفی، ابراهیم، احمد، *(مُعجَم المُدُن وَالقَبائِل الیَمَنِیَة) *، منشورات دار الحکمة، صنعاء، چاپ وانتشار سال ۱۹۸۵ میلادی به (عربی).
* دکتر: السید عبدالعزیز، بن سالم، *(تاریخ العرب فی العصر الجاهلیة) *، دار النهضة العربیة چاپ سال ۱۹۷۸ میلادی به (عربی).
* استاد. دکتر: الجرو، سعید، اسمهان، *(دراسات فی التاریخ الحضاری للیمن القدیم)، دار الکتاب الحدیث، چاپ عدن، ۲۰۰۳ میلادی به (عربی).
* دکتر: زاهیه، وهبة،. * (شُبه الجَزیرَة العََربیَة) * دار النهضة العربیة للطباعة والنشر، چاپ و انتشار سال 1977 میلادی.
* الصنعانی، محمد بن یحیی بن عبدالله بن احمد، الیمانی. ، *(اَلأنَباءَ عَن دُولةَ بَلقِیسَ وَ سَبأَ) ''، منشورات دار الیمنیة للنشر والتوزیع، صنعاء، چاپ وانتشار سال ۱۹۸۴ میلادی به (عربی). 


ذمار
ذمار
علی بن بابویه

بندانگشتی|چپ|200px|مرقد علی بن بابویه در قم
بندانگشتی|چپ|200px|توقیع امام حسن عسکری به علی بن بابویه
**ابوالحسن علی بن حسین بن موسی بن بابُوَیْه قمی** (درگذشته ۳۲۹ قمری) معروف به «ابن بابویه و صدوق اول، پدر شیخ صدوق، فقیه و پیشوای مردم قم و از فقهای بزرگ شیعه در عصر غیبت صغری بوده‌است.

او نخستین مؤلف کتاب فقهی عاری از ذکر سند روایت می‌باشد که توانسته‌است کتاب فقهی را مجرد از سند روایت و مانند اثری مخصوص به مؤلف و نشان دهنده فتوی و نظر او تألیف کند؛ و کتابی به همین سبک به نام «الشرایع» (*الرسالة الی ابنه* یا *الفقه الرضویه*) جهت پسر خود، شیخ صدوق به یادگار گذاشت. به گفتهٔ ابن ندیم، تالیفات وی به ۲۰۰ جلد می‌رسد.

وی در سال ۳۲۹ هـ. ق درگذشت و در نزدیکی حرم فاطمه معصومه در قم دفن گردید.

## نام بابویه
واژه بابوی به روایت شاهنامه نام یک دلاور ایرانی است.

بابو و بابوی به معنی باب یعنی بابا یا پدر با واو تحبیب است، مانند یارو. در واقع بابوی یعنی بابا جان و پدر جان. معرب آن بابوَیْه است مانند ابن بابوَیْه.

بابو به ضم بای دوم به معنی پدر و بزرگ و پیشوای قلندران می باشد. مثلا *بابو قلندر* خلیفه شاه نعمت‌الله ولی بوده است.

پسوندهای **_و** و **ویه** (ōya-) پسوند اسم‌ساز تصغیر و تحبیب هستند که امروزه غیر فعال می باشند. 

## آثار
برخی از آثار او عبارت‌اند از:
# الشرایع
# رسالة الاخوان
# النوادر
# مناسک الحج
# الصلوة
# قرب الاسناد
# کتاب التوحید
# تفسیر قرآن کریم
# التسلیم
# المواریث
# المعراج
# الطب

## منابع

* «مهدی (عج) فروغ تابان ولایت»، ص ۲۷۵
* وبگاه حوزه 
* علی بن بابویه قمی اندیشه قم

رده:اهالی ایران در سده ۱۰ (میلادی)
رده:امامان اهل ایران
رده:اهالی قم
رده:درگذشتگان ۳۲۹ (قمری)
رده:درگذشتگان ۹۳۹ (میلادی)
رده:روحانیان شیعه دوازده‌امامی
رده:روحانیان شیعه اهل قم
رده:روحانیان شیعه سده ۴ (قمری)
رده:عالمان شیعه
رده:نام‌های ایرانی با پسوند ویه
رده:روحانیان شیعه اهل ایران
الغیبة

**الغیبه** می‌تواند به یکی از آثار زیر اشاره داشته باشد:
* ''الغیبة'' (طوسی)، کتابی تألیف شیخ الطّائفه ابی محمّد بن الحسن طوسی
* ''الغیبة'' (نعمانی)، کتابی اثر محمّد بن ابراهیم بن جعفر