open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
دم مهد

**دم مهد**، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان کهگیلویه در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.

فاصله روستای دم مهد تا شهر دهدشت ۶ کیلو متر می باشد 

روستای دم مهد دارای یک استادیوم چمن مصنوعی می باشد 

**در روستای دم مهد  طایفه زنگوائی سکنا گزیده  .**

**ریش سفید و بزرگ طایفه ی زنگوائی در قدیم آقا بهرام زنگوائی و پسر عمویش** 

**اقا فتح الله درویزه بودند .**

**طایفه زنگوائی به سه تیره** 

۱- آقا جمشید ،محل زندگی: دهدشت دم مهد تل مرغ و دره گرده

۲- آقا زینل ، محل زندگی:دهدشت دم مهد تل مرغ و پا بیل کنی 

۳-اقا علی سینا ،محل زندگی : بهبهان و گچساران و چمران 

**تقسیم شده و هرکدام در مکان و شهر مختلفی با اختلاف کم مشغول زندگی می باشند** 

**جمعیت طایفه زنگوائی در سال ۱۴۰۳ ، برابر با ۳۸۱۲ نفر است**

## جمعیت
دم مهد که یکی از روستاهای استان کهگلویه و بویراحمد می‌باشد در در جنوب شهر دهدشت قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال۱۳۹۵، جمعیت آن ۶۵۳ نفر (۹۱خانوار) بوده‌است.

## منابع
کتاب‌های تاریخی ایل بزرگ آقایی و دشت مور کهگیلویه و بویراحمد 
* 

دم مهد
نسه کوه‌برد

**نِسه کوه‌ِبَرد**، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان کهگیلویه در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.

## جمعیت
این روستا در دهستان دهدشت غربی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۵۴ نفر (۱۴خانوار) بوده‌است.

## منابع

* 

نسه کوه‌برد
رده:مناطق مسکونی در شهرستان کهگیلویه
لووین (میسیسیپی)

**لووین**  شهرکی در ایالت میسیسیپی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۲۷۷
نفر بوده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای میسیسیپی

## منابع

رده:شهرک‌های شهرستان جاسپر، میسیسیپی
رده:شهرک‌های منطقه خردشهری لارل
رده:شهرک‌های میسیسیپی
میسسیپی ولی استیت یونیورسیتی، میسیسیپی

**میسسیپی ولی استیت یونیورسیتی**  مکانی در ایالت میسیسیپی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱٬۱۸۲
نفر بوده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای میسیسیپی

## منابع

رده:میسسیپی ولی استیت یونیورسیتی، میسیسیپی
رده:آموزش در شهرستان لفلور، میسیسیپی
رده:انجمن کالج‌ها و دانشگاه‌های ایالتی آمریکا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۵۰ (میلادی) در ایالات متحده آمریکا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۵۰ (میلادی) در میسیسیپی
رده:دانشگاه‌ها و کالج‌ها در میسیسیپی
رده:دانشگاه‌ها و کالج‌های معتبر ارزیابی‌شده توسط انجمن دانشگاه‌ها و کالج‌های جنوبی
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در شهرستان لفلور، میسیسیپی
رده:مناطق سرشماری‌شده در میسیسیپی
رده:نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۵۰ (میلادی)
رده:مقاله‌های که ابهام‌زدایی آنها به‌اشتباه به‌جای پرانتز با کاما صورت گرفته
رده:دانشگاه‌ها و کالج‌های تاریخی سیاه‌پوستان در ایالات متحده
میرتل، میسیسیپی

**میرتل**  شهرکی در ایالت میسیسیپی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۴۹۰
نفر بوده‌است.

## جستارهای وابسته
*فهرست شهرهای میسیسیپی

## منابع

رده:شهرک‌ها در شهرستان یونیون، میسیسیپی
رده:شهرک‌های میسیسیپی
رده:مناطق مسکونی در شهرستان یونیون، میسیسیپی
مطبق‌کاجیان

**مطبق‌کاجیان** (Araucariaceae) که **اُشکوبیان** هم نامیده شده، تیره‌ای از مخروط‌داران است که درختانی بلند با شاخه‌بندی منظم و اغلب فراهم هستند.

## منابع
* مجموعهٔ واژه‌های مصوّب فرهنگستان زبان فارسی تا پایان سال ۱۳۸۹.

رده:مطبق‌کاجیان
رده:جانداران موجود پدیدآمده در ژوراسیک
اوشن اسپرینگز (میسیسیپی)

**اوشن اسپرینگز**  شهری در ایالت میسیسیپی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱۷٬۴۴۲
نفر بوده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای میسیسیپی

## منابع

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۶۹۹ (میلادی) در امپراتوری استعماری فرانسه
رده:شهرهای شهرستان جکسون (میسیسیپی)
رده:شهرهای منطقه کلان‌شهری پسکگولا
رده:شهرهای میسیسیپی
رده:فرهنگ فرانسوی آمریکایی در میسیسیپی
رده:مکان‌های پرجمعیت ساحلی در میسیسیپی
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۶۹۹ (میلادی)
پاکت (میسیسیپی)

**پاکت**  روستایی در ایالت میسیسیپی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۳۱۶
نفر بوده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای میسیسیپی

## منابع

رده:روستاها در ایالت میسیسیپی
رده:روستاها در شهرستان رنکین، میسیسیپی
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۳۷ (میلادی)
رده:منطقه کلان‌شهری جکسون، میسیسیپی
پرویس (میسیسیپی)

**پرویس**  شهری در ایالت میسیسیپی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۲٬۱۷۵
نفر بوده‌است.

## نگارخانه

Image:NewCourthouse.jpg|
Image:PurvisDepot.jpg|
Image:PurvisWarMemorial.jpg|
Image:CloseUpofWarMemorial.jpg|
Image:PurvisTimeCapsule.jpg|


## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای میسیسیپی

## منابع

رده:شهرهای شهرستان لمار (میسیسیپی)
رده:شهرهای منطقه کلان‌شهری هتیزبرگ
رده:شهرهای میسیسیپی
رده:مرکز شهرستان در ایالت میسیسیپی
ریجلند (میسیسیپی)

**ریجلند**  شهری در ایالت میسیسیپی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۲۴٬۰۴۷
نفر بوده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای میسیسیپی

## منابع

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۰۵ (میلادی) در قلمرو میسیسیپی
رده:شهرهای شهرستان مدیسون، میسیسیپی
رده:شهرهای میسیسیپی
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۰۵ (میلادی)
رده:مناطق مسکونی در شهرستان مدیسن، میسیسیپی
دیمه کوه خائیز

**دیمه کوه خائیز**، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان کهگیلویه در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.

## جمعیت
این روستا در دهستان دهدشت غربی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۷۵ نفر (۱۳خانوار) بوده‌است.

## منابع

* 

دیمه کوه خائیز
رزدیل (میسیسیپی)

**رُزدِیل**  شهری در ایالت میسیسیپی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱٬۸۷۳
نفر بوده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای میسیسیپی

## منابع

رده:شهرهای شهرستان بولیوار، میسیسیپی
رده:شهرهای میسیسیپی
رده:مرکز شهرستان در ایالت میسیسیپی
رده:مناطق مسکونی در شهرستان بولیوار، میسیسیپی
رده:مناطق مسکونی در میسیسیپی با جمعیت غالب آمریکایی‌های سرخ‌پوست
سندرسویل (میسیسیپی)

**سندرسویل**  شهرکی در ایالت میسیسیپی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۷۳۱
نفر بوده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای میسیسیپی

## منابع

رده:شهرک‌های شهرستان جونز، میسیسیپی
رده:شهرک‌های منطقه خردشهری لارل
رده:شهرک‌های میسیسیپی
ساوسیر (میسیسیپی)

**ساوسیر**  مکانی در ایالت میسیسیپی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱٬۳۴۲
نفر بوده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای میسیسیپی

## منابع

رده:مناطق سرشماری‌شده در شهرستان هریسون، میسیسیپی
رده:مناطق سرشماری‌شده در میسیسیپی
رده:منطقه خردشهری گلف پورت-بیلوکسی
اسنو لیک شورز، میسیسیپی

**اسنو لیک شورز**  شهرکی در ایالت میسیسیپی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۳۱۹
نفر بوده‌است.

## جستارهای وابسته
*فهرست شهرهای میسیسیپی

## منابع

رده:شهرک‌ها در شهرستان بنتون، میسیسیپی
رده:شهرک‌های میسیسیپی
رده:مناطق مسکونی در شهرستان بنتون، میسیسیپی
ساوتهیون (میسیسیپی)

**ساوتهیون**  شهری در ایالت میسیسیپی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۴۸٬۹۸۲
نفر بوده‌است.

## جستارهای وابسته
*فهرست شهرهای میسیسیپی

## منابع

رده:ساوتهیون (میسیسیپی)
رده:شهرهای میسیسیپی
رده:شهرهای شهرستان دسوتو (میسیسیپی)
رده:شهرهای منطقه کلان‌شهری ممفیس
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۸۰ (میلادی)
استارکویل (میسیسیپی)

**استارکویل**  شهری در ایالت میسیسیپی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۲۳٬۸۸۸
نفر بوده‌است. دانشگاه ایالتی میسیسیپی در حومه ی این شهر واقع شده است. 

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای میسیسیپی

## منابع

رده:استارکویل (میسیسیپی)
رده:شهرهای دانشگاهی ایالات متحده آمریکا
رده:شهرهای شهرستان اکتیبها (میسیسیپی)
رده:شهرهای میسیسیپی
رده:مرکز شهرستان در ایالت میسیسیپی
رده:مناطق خردشهری میسیسیپی
تیلر (میسیسیپی)

**تیلر اگرى دلتا**  روستایی در ایالت میسیسیپی کشور ایالات متحده آمریکا است که جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۳۲۲ نفر بوده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای میسیسیپی

## منابع

رده:روستاها در ایالت میسیسیپی
رده:روستاهای شهرستان لافایت، میسیسیپی
رده:شهرک‌های شهرستان لافایت، میسیسیپی
رده:شهرک‌های میسیسیپی
ابمو سفلی

**آبمو سفلی**، روستایی از توابع بخش سوق، شهرستان کهگیلویه در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است. این روستا در مجاورت سد مارون قرار دارد به دلیل اینکه این روستا در زمان قدیم دارای چشمه و آب‌های فراوانی بود به نام روستای آبمو سفلی نامیده شد.

این روستا در دهستان طیبی گرمسیری جنوبی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۴۵ نفر (۱۲خانوار) بوده‌ است. شغل اکثر افراد این روستا دامداری و کشاورزی است.

**ساکنان**

ساکنان این روستا دارای چند طایفه هستند: دِزَکی (دزک محلی در نزدیکی شهرکرد در استان چهارمحال بختیاری است. این طایفه درنقاط مختلف استان کهگیلویه و بویراحمد و استان خوزستان پراکنده هستند) - طایفه تاج الدین طیب - کُرایی - طامحمیدی و سید (که این طایفه‌ها به زبان لری به تاش طیوی -کرویی -طامحمری نام دارند)

## جستارهای وابسته

## منابع

* 

ابمو سفلی
بردکشکی

**بردکشکی**، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان کهگیلویه در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است، مردمان این روستا از ایل پاپی طایفه نخود می‌باشند.

## جمعیت
این روستا در دهستان طیبی گرمسیری جنوبی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۷۵ نفر (۱۶خانوار) بوده‌است.

## منابع

* 

بردکشکی
شاهدانه‌وش

**شاهدانه‌وش**  نام یک سرده از تیره شاهدانه‌وشیان است.

## منابع
* مجموعهٔ واژه‌های مصوّب فرهنگستان زبان فارسی تا پایان سال ۱۳۸۹.

* 

رده:تیره‌های گیاهی
رده:کدوسانان
رده:سرده‌های کدوسانان
دشت مازه

**دشت مازه**، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان کهگیلویه در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.

**مردم شناسی**

## جمعیت
این روستا در فاصله حدود 12 کیلومتری شمال شرقی دهدشت قرار دارد. تمام ساکنان این روستا از سادات (عباسی رضا توفیق) هستند 
و دارای روحانیون معروفی  بودند مانند میرحیدر رضوی ، سید ابول رضوی سید الله مراد رضوی .
براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۲۸ نفر (۶۳خانوار) بوده‌است.در حال حاضر (سال 1397) جمعیت آن  ۳۵۰ نفر است.

## منابع

* 

دشت مازه
خلیفه‌ای (کهگیلویه)

**خلیفه ای (کهگیلویه)**، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان کهگیلویه در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است

## جمعیت
این روستا در دهستان راک قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۲۴ نفر (۷۷خانوار) بوده‌است.
روستای زیبای خلیفه ای دارای مردمانی زحمتکش و مهربان و مهمان نواز میباشد.
بنیانگذار این روستا حاج حبیب رضایی سوق می باشد.

## گالری



## منابع

* 

خلیفه ای (کهگیلویه)
شبنمیان

**شبنمیان**  تیره‌ای از میخک‌سانانِ علفی یا نیمه‌درختچه‌ای چندساله و نمک‌رُست و خشکی‌رُست است با گل‌آذین گرزن که در رده‌بندی کرونکوئیست ۱۹۸۸ در راستهٔ بنفشه‌سانان (Violales) قرار دارد.

## منابع
* مجموعهٔ واژه‌های مصوّب فرهنگستان زبان فارسی تا پایان سال ۱۳۸۹.

رده:تیره‌های گیاهی
رده:سرده‌های میخک‌سانان
رده:شبنمی
رده:گوشوارکیان
رده:میخک‌سانان
کوه راک

**کوه راک**یا "سرکوه راک" یا "سر کوه"، روستایی زیبا از توابع بخش سوق شهرستان کهگیلویه در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است. در این روستا باغ و چشمه‌های چشم نوازی خودنمایی می‌کند. این روستاه زادگاه "سید محمد موحد"، نماینده‌ ۵ دوره‌ی کهگیلویه‌ی بزرگ و یک دوره‌ی شهرستان بهبهان در مجلس شورای اسلامی است.

## جمعیت
این روستا در دهستان راک قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۴۶ نفر (۳۷خانوار) بوده‌است.

## منابع

* 

کوه راک
درو

**برداشت** یا **خرمن‌برداری** به فرایند جمع‌آوری محصولات رسیده شده از زمین کشاورزی گفته می‌شود، که به‌طور معمول با داس یا با کمباین و دیگر ابزارآلات در اواخر فصل کاشار انجام می‌شود. به عمل برداشت دانه‌ها و محصولات **دِرَویدن** (درو کردن) و به تودهٔ محصولات تلنبارشده **خَرمَن** گفته می‌شود. در کشتزارهای مکانیزه، برداشت با بهره‌گیری از گران‌قیمت‌ترین و پیچیده‌ترین ماشین‌آلات کشاورزی صورت می‌پذیرد.

[بندانگشتی|تکه‌های [یونجه در اشلسویگ-هولشتاین، آلمان]]
[بندانگشتی|[چوب‌تراشی از یک دروگر در *[[تاریخچه پرندگان بریتانیا]]* نوشتهٔ توماس بیویک(۱۷۹۷).]]
[بندانگشتی| برداشت [محصول اثر پیتر بروگل]]

## جستارهای وابسته
* کمباین

## منابع

رده:خرمن
رده:کشاورزی
رده:محصولات کشاورزی
کوه پات

**کوه پات**، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان کهگیلویه در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.در بین دو روستای کلات دشمن زیاری و راک قرار گرفته و نسخه قدیمی راه ارتباطی جاده ابریشم به بندرهای جنوبی ایران می باشد،دارای آثار تاریخی مربوط به زمان ساسانیان و مهمترین آن تخت پادشاه در دل کوه و بالای روستای فعلی می باشد که راه دیداری این آثار باستانی فقط و فقط از طریق افراد بومی روستای کوه پات میباشد
هم اکنون به دلایل مختلف از قبیل کوچ خانوارهای این روستا، تقلیل جمعیت رخ داده ولی هنوز خانه های و زمین های کشاورزی ایشان،قابل دسترسی می باشد
غار بزرگ، کوه پات که قریب به چندصدسال متعلق به خانواده دانشمند بوده(که حتی سنگ سنگ این کوه و روستا را با نام ایشان می شناسند)پس از ترک روستا و تقلیل افراد بومی، مورد هجوم افراد سودجو در سال 1383 قرار گرفت،
و باعث مسدود شدن درب ورودی این غار زیبا شدند
در هر حال، بهترین جای ممکن و نزدیکترین جای امن از لحاظ جغرافیایی را در زمان حمله اعراب داشته است
تونل بزرگی در نزدیکی روستا احداث شده که مشکلات فراوانی برای آنها فراهم نموده
از جمله کشتار دام و احشام توسط عبور و مرور اتومبیل،سروصدای زیاد رفت و آمد ماشن الات سنگین در موقع شب

## جمعیت
این روستا در دهستان راک قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۹ نفر (۵خانوار_به نام خانوادگی دانشمند) بوده‌است

## منابع

* 

کوه پات
دوریزگان

**دوریزگان**، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان کهگیلویه در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.

## جمعیت
این روستا در دهستان راک قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۶۱ نفر (۵۴خانوار) بوده‌است.ساکنین اصلی روستا که در بخش قدیمی روستا ساکن بوداند بنیه و اساس روستا را تشکیل می دهند از دو خانواده عمدتا میر محمدنبی و میر علی  تشکیل شده است که از سادات رضا توفیق می باشند .

## منابع

* 

دوریزگان
کوشک ابول

**کوشک ابول**، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان کهگیلویه در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است. بنیان گذار این روستا عباسقلی خان جهانبخش از خوانین دشمن زیاری میباشد.

## جمعیت
این روستا در دهستان راک قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۶۰۹ نفر (۱۳۴خانوار) بوده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست روستاهای ایران

## منابع

* 

کوشک ابول
تنگ تی

**تنگ تی**، روستایی از توابع بخش دیشموک شهرستان کهگیلویه در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.
این روستا از شمال به کوه دل افروز از جنوب به تنگ بالیاب از شرق به روستای تنگ سوخته و از غرب به روستای لیراب متصل هست.
در سال ۱۳۹۰ در این روستا دهیاری تاسیس شد
آقای محمدناصر لطیف پرور دهیار این روستا است.

## جمعیت
این روستا در دهستان بهمئی سرحدی شرقی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۲۸ نفر (۵۹خانوار) بوده‌است.

## منابع

* 

تنگ تی
لیرآب (کهگیلویه)

**لیرآب (کهگیلویه)**، روستایی از توابع بخش دیشموک شهرستان کهگیلویه در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.

قلعه شاه منصور یکی از جاذبه‌های دیدنی این روستا می‌باشد.

معدن نیترات پتاسیم لیراب چهارمین معدن نیترات دنیا می‌باشد. که حجم ذخیره معدن نیترات لیراب بیش از ۶۰۵ هزار تن با عیار ۸٫۱ درصد برآورد شده است.

روستای لیراب در فاصله ۱۵ کیلومتری از شهر دیشموک قرار دارد و بخش دیشموک در فاصله ۹۰ کیلومتری شهر دهدشت مرکز شهرستان کهگیلویه واقع است.

## جمعیت
این روستا در دهستان بهمئی سرحدی شرقی قرار دارد. براساس سرشماری سال ۱۳۹۵ حدود۹۸۰ **نفر** جمعیت داشته، این روستا هم‌اکنون ۱۱۰۰ نفر جمعیت با بیش از ۲۵۰ نفر خانوار دارد.

## معادن
معدن نیترات پتاسیم لیراب با ظرفیتی بیش از یک میلیون تن؛ حجم ذخیره نخستین معدن نیترات کشور در دیشموک بیش از ۶۰۵ هزار تن با عیار ۸٫۱ درصد برآورد شده است. معدن لیراب دیشموک، سال ۱۳۸۰ از سوی وزارت صنایع و معادن وقت کشف شد و به وسیله رسانه‌های همگانی، وجود ماده کمیاب نیترات پتاسیم لیراب به مردم اطلاع‌رسانی شد. فعالیت این معدن حدود ۳۰۰ سال تخمین زده می‌شود. در معدن نیترات بخش دیشموک، بیش از ۴۰۰ نوع مشتقات تولید خواهد شد. نیترات، ماده معدنی مهمی است که در حوزه‌های مختلف از جمله صنعت نفت و گاز، پالایشگاه‌ها، صنایع داروسازی، دستگاه‌های سرمایشی و تهویه مطبوع کاربرد دارد. کشف ذخیره معدنی نیترات در بخش دیشموک کهگیلویه و بویراحمد، ایران را در جمع معدود کشورهای دارای این ماده معدنی راهبردی قرار دهد. کشوهای آمریکا، چین و شیلی دارای بیشترین ذخیره ماده معدنی راهبردی نیترات در جهان هستند. بخش عمده‌ای از ساکنان این روستا از طایفهٔ نوروزی هستند.
## منابع

* 

لیرآب (کهگیلویه)
رده:مناطق مسکونی در استان کهگیلویه و بویراحمد
خلج (خرمدره)

**خلج (خرمدره)**، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان خرمدره در استان زنجان ایران است. این روستا در دهستان خرمدره واقع شده است و در ارتفاع ۱۸۵۰ متر از سطح دریا قرار دارد.اسامی تعدادی از روستاییان خلج عبارتست از داود آقامحمدی ، هاشم چراغی، برات کمالی ، قربانعلی امینی ، شکراله خلجی، ...

## جمعیت
این روستا در دهستان خرمدره قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۰ نفر (۱۱خانوار) بوده‌است.
## منابع

* 

خلج (خرمدره)
امامزاده میرسالارفارتق

**امامزاده میرسالار**، امام زاده ای در روستای فارتق اطراف بخش دیشموک شهرستان کهگیلویه در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.

## جمعیت
روستا فارتق در دهستان بهمئی سرحدی شرقی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۱۰ نفر (۵۷خانوار) بوده‌است.

## منابع

* 

امامزاده میرسالارفارتق
شویر (خرمدره)

**شویر (خرمدره)**، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان خرمدره در استان زنجان ایران است. این روستا در دهستان خرمدره قرار دارد و در فاصله۱۳ کیلومتری شمال غرب شهر خرمدره واقع شده است. جمعیت این روستا طبق آمار سال۱۳۹۵، حدود ۱۸۵۰نفر معادل۵۴۵ خانوار است و در ارتفاع ۱۶۷۴متر از سطح دریا قرار دارد. با توجه به وجود **قبور گبری** مربوط به هزاره اول قبل از میلاد تاریخچه این روستا نیز به هزاره اول قبل از میلاد مسیح و حتی قدیمی تر از آن بازمی‌گردد، جاده ابریشم از کنار این روستا عبور کرده که در بخش‌هایی از آن هنوز آثار جاده به چشم می‌خورد. شغل اکثر مردم این روستا کشاورزی و دامداری است.

## جاذبه ها
از جاذبه‌های گردشگری آن می‌توان به سد خاکی شویر اشاره کرد که هر ساله تعداد زیادی گردشگر از جا های مختلف ایران جذب می‌گند.

بقعه متبرکه بابا جمال در این دهستان می‌باشد. محله قدیم شویر حاکی از زندگانی پیش از اسلام و عهد ساسانی را داراست که هم‌ اکنون در مسیر سربالایی و البته میدان،روستا و خانه‌ های جدیدی بر روی آن ده قدیم بنا گردیده است.

## جمعیت
با توجه به سرشماری انجام شده در سال ۱۳۹۵ این روستا چیزی حدود ۱۸۵۰ نفر جمعیت دارد و نکته جالب اینجاست که طبق آمار شبکه بهداشت شهرستان خرمدره، اکثر جمعیت روستای شویر را جوانان تشکیل می‌دهد و همین باعث شده در استان زنجان به عنوان جوان‌ترین روستا از لحاظ جمعیت شناخته شود.

## جسارت وابسته

* خرمدره
* دهستان
* زنجان

## منابع

* 

شویر (خرمدره)
شاه‌تره‌ایان

*[[پرونده:Fumaria spec.JPG|بندانگشتی|Fumaria muralis]]*
شاه‌تره‌ایان (Fumariaceae) تیره‌ای از شقایق‌سانانِ علفی یک یا چندسالهٔ غده‌ای است که گل‌های نامنظم و مهمیزدار دارند.

## نگارخانه

Image:Dicentra-spectabilis.jpg|
Image:Dicentra_formosa_6751.JPG|
Image:Corydalis_lutea_ENBLA01.jpeg|
Image:Corydalis_solida_240406a.jpg|
Image:Capnoides_sempervirens1.JPG|
Image:Dicentra_chrysantha_2004-05-17.jpg|
Image:Hypecoum_imberbe_M_1.jpg|
Image:Sarcocapnos_enneaphylla_saetabensis.jpg|


## منابع
* مجموعهٔ واژه‌های مصوّب فرهنگستان زبان فارسی تا پایان سال ۱۳۸۹.

رده:تیره‌های گیاهی
رده:زیرتیره‌های گیاهان
رده:شقایقیان
درغک

**درغک**، روستایی از توابع بخش دیشموک شهرستان کهگیلویه در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.

بیوگرافی روستای درغک

این روستا در دهستان بهمئی سرحدی غربی قرار دارد و براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۴۶۲نفر (۲۶۰خانوار) بوده‌است. ساکنان این روستا به دلیل کمبود درآمد نبود امکانات رفاهی همواره در حال مهاجرت به شهرستان‌های اطراف می‌باشد.
شغل اکثر مردم این روستا بر پایه کشاورزی ودامداری است که محصولات آنها، عمدتاگندم وجو می‌باشد.

## منابع

* 

درغک
رده:مناطق مسکونی در استان کهگیلویه و بویراحمد
سردو علیا

**سردو علیا**، روستایی از توابع بخش دیشموک شهرستان کهگیلویه در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.

## منابع

* 

سردو علیا
شاه‌بلوط‌هندیان

شاه‌بلوط‌هندیان (Hippocastanaceae) تیره‌ای از افراسانانِ درختی یا درختچه‌ای است که گونه‌های آن برگ‌های مرکب پنجه‌ای و میوه‌های پوشینه دارند.

## ماده موثره
مهمترین ماده موثره شاه بلوط هندی کمپلکسی از ساپونینهای تری ترپنی است که جمعاً بنام آئیسین Aescin نامیده می‌شود.

## منابع
*مجموعهٔ واژه‌های مصوّب فرهنگستان زبان فارسی تا پایان سال ۱۳۸۹.

رده:ناترکیان
داربلند اجم

**داربلند اجم**، روستایی از توابع بخش دیشموک شهرستان کهگیلویه در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.

## جمعیت
این روستا در دهستان آجم قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن زیر سه خانوار بوده‌است.

## منابع

* 

داربلند اجم
چم آسیاب

**چم آسیاب**، روستایی از توابع شهرستان مسجد سلیمان در استان خوزستان ایران است.

## جمعیت
این روستا در دهستان پشته ذیلائی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۶۲ نفر (۱۰خانوار) بوده‌است.

## منابع

* 

چم آسیاب
پرومتازین

**پرومتازین** 

رده درمانی: آنتی‌هیستامینها

رده بارداری: C

اشکال دارویی: شربت و آمپول

## موارد مصرف
کاربرد اصلی پرومتازین برای درمان سرگیجه و آلرژی می‌باشد. همچنین در درمان اضطراب، به عنوان آرام بخش پیش از بیهوشی عمومی، بیماری مسافرت و کنترل تهوع حتی در خانمهای باردار نیز استفاده می‌گردد.

## موارد منع مصرف
به دلیل بروز دپرسیون تنفسی خطرناک این دارو نباید در کودکان کوچکتر از ۲ سال مصرف گردد و در کودکان ۲ سال و بزرگتر باید کمترین دوز مؤثر استفاده شود و از مصرف سایر داروهای مضعف تنفسی به همراه این دارو خودداری گردد. این دارو می‌تواند موجب بروز واکنش‌های پوستی حساسیت به نور گردد لذا در طول درمان، از قرار گرفتن در معرض نور مستقیم خورشید خودداری کنید و از کرمهای ضدآفتاب استفاده کنید. راه ترجیحی تجویز این دارو به صورت تزریق عمیق عضلانی می‌باشد اما در صورت مصرف وریدی، دارو باید در ۱۰ تا ۲۰ میلی‌لیتر نرمال سالین یا به نسبت یک به ۱۰ با آب مقطر رقیق گردد و به آهستگی از راه وریدی تزریق شود. از تزریق زیرجلدی و داخل شریانی دارو اجتناب نمایید. در صورت تغییر رنگ یا مشاهده وجود ذره در محلول تزریقی، از استفاده آن اجتناب نمایید. به دلیل عوارض کاهش یا قطع ترشح بزاق در اثر مصرف طولانی مدت این دارو، بهتر است در صورت مصرف طولانی مدت این دارو، بیمار از نظر سالم بودن دندان‌ها مورد معاینه قرار گیرد. در صورت افزایش دوز یا مصرف بیش از حد دارو، با یک مرکز کنترل مسمومیت تماس بگیرید.

## در موارد زیر باید با احتیاط مصرف گردد
سابقه حساسیت شدید به این دارو یا داروهای مشابه، کما، اختلالات دستگاه تنفسی شامل انسداد مزمن ریوی، آپنه، کودکان زیر ۲ سال.
در موارد ذیل با احتیاط مصرف گردد: مشکلات کلیوی مانند انسداد گردن مثانه، هایپرتروفی پروستات یا احتباس ادرار، دپرسیون مغز استخوان (افزایش ریسک لکوپنی و گرانولوسیتوز)، مشکلات و بیماری‌های قلبی – عروقی، آنسفالوپاتی، سندرم ری، صرع یا تشنج، گلوکوم با زاویه باز و بسته، نقص عملکرد کبدی، زردی یا یرقان.

## مکانیسم اثر
پرومتازین یک آنتی هیستامین نسل اول از گروه فنوتیازینها است و موجب بلوک گیرنده‌های هیستامین یک در بافت‌ها می‌شود. اثر آرام‌بخش و خواب‌آوری و ضد خارش آن نیز احتمالاً به دلیل خاصیت ضد هیستامینی می‌باشد. اثر ضد اضطراب این دارو احتمالاً ناشی از اثر آن بر نواحی زیر قشری CNS است. اثر ضد استفراغ نیز احتمالاً به اثر ضد موسکارینی (آنتی کولینرژیک) آن مربوط می‌شود. اثرات آنتاگونیستی بر گیرنده‌های دوپامین D2 و سروتونین 5-HT سی و آ و α1-adrenergic نیز دارد.

## عوارض جانبی
آثار تضعیف عصبی مانندخواب آلودگی، سرگیجه، خستگی مفرط، وزوز گوش و آثار ضد موسکارینی مانند خشکی دهان و تاری دید از عوارض شایع این دارو هستند. در بارداری با احتیاط مصرف شود و در زمان شیردهی منع مصرف دارد.

## جستارهای وابسته
* کهیر

## منابع

* فرهنگ داروهای ژنریک ایران، دکتر حشمتی، ۱۳۸۷

رده:آنتاگونیست‌های گیرنده M1
رده:آنتاگونیست‌های گیرنده M2
رده:آنتاگونیست‌های گیرنده M3
رده:آنتاگونیست‌های گیرنده M4
رده:آنتاگونیست‌های گیرنده M5
رده:آنتاگونیست‌های گیرنده NMDA
رده:آنتاگونیست‌های گیرنده اچ۱
رده:آنتاگونیست‌های موسکارینی
رده:آنتی‌هیستامین‌ها
رده:بازدارنده‌های CYP2C9
رده:بازدارنده‌های CYP2D6
رده:بلوک‌کننده‌های HERG
رده:بلوک‌کننده‌های کانال سدیم
رده:ترکیب‌های دی‌متیل‌آمینو
رده:خواب‌آورها
رده:داروهای ضدتهوع
رده:داروهای ضدمیگرن
رده:داروهای ضروری سازمان بهداشت جهانی
رده:فنوتیازین‌ها
رده:اختراع‌های فرانسوی
ناصرآباد (چرام)

**ناصرآباد** روستایی در دهستان پشته ذیلائی بخش سرفاریاب شهرستان چرام استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این روستا ۲۱ نفر (۵خانوار) بوده‌است.

## منابع

رده:روستاهای شهرستان چرام
سرفاریاب

**سرفاریاب**(در زبان لری=سرپاریو) شهری در بخش سرفاریاب شهرستان چرام استان کهگیلویه وبویراحمد ایران است.این شهر به عنوان مرکز بخش سرفاریاب در قلب جغرافیایی استان قرار گرفته و فاصله آن از شهر دهدشت ۳۰کیلومتر و از شهر یاسوج ۱۳۰کیلومتر می باشداین شهر به دلیل آب و هوای بسیار دل انگیز، یکی از قطب های گردشگری استان کهگیلویه و بویراحمد است.
تنگ پیرزال،بارگاه امامزاده علی، تنگه زیبای شرابگروه،بارگاه امامزاده حمزه، چشمه آب حیات، جوخانه ،غار نزل،آبشار های تنگ سادات ،منطقه ی زیبای دلی خلیفه ای(دلی ساورز)، قلعه حاج مختار دولتخواه ،روستای باستانی دلیاسر،جنگلهای زیبای بلوط طبیعت بکر و کوه های ساورز و نیر و زرد ، از جمله مناطق گردشگری این شهر است. 

شغل اکثر مردم کشاورزی بوده وشهری کوه پایه نشین وکمی شیب دار میباشد ،که اطراف آن را جنگل های بلوط احاطه کرده ودر فصل بهار دارای دشت های لاله وبابونه وگل های رنگارنگ دیگریست که زیبایی سرفاریاب را چندین برابر میکند .

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۰ جمعیت این شهر ۲۷۵۲ نفر (در ۵۸۰ خانوار) بوده است. مردم این شهر لُرتبار هستند.

## منابع

رده:شهرستان چرام
رده:شهرهای شهرستان چرام
رده:شهرهای استان کهگیلویه و بویراحمد
پاده (کهگیلویه)

**پاده (سرفاریاب)**، روستایی از توابع بخش سرفاریاب شهرستان چرام در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است که در فاصله ۷کیلومتری ازشهر سرفاریاب قرار گرفته است.

## جمعیت
این روستا در بخش سرفاریاب قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۸۰ نفر (۵۳خانوار) بوده‌است.

## منابع

* 

پاده (کهگیلویه)
رده:مناطق مسکونی در شهرستان چرام
سنبلیان

سنبلیان (Hyacinthaceae)	تیره‌ای است از مارچوبه‌سانان علفی زمین‌ساقه‌ای یا پیازدار با گُل‌پوش شش‌قطعه‌ای رنگی به‌صورت جدا یا پیوسته.

## منابع
*مجموعهٔ واژه‌های مصوّب فرهنگستان زبان فارسی تا پایان سال ۱۳۸۹.

رده:سنبلیان
رده:گوشوارکیان
ملک‌آباد (باشت)

**ملک‌آباد** روستایی در دهستان سرابیز بخش مرکزی شهرستان باشت استان کهگیلویه وبویراحمد ایران است.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان این روستا بدون جمعیت بوده‌است.

## منابع

رده:روستاهای شهرستان باشت
سنجدیان

سنجدیان (Elaeagnaceae) تیره‌ای از گلسرخ‌سانانِ درختچه‌ای یا درختی است با برگ‌های متناوب علفی یا چرمی و گلهای منفرد و میوهٔ معمولاً فندقه که گل‌بُنه‌ای (hypanthium) گوشتی آن را احاطه می‌کند و در رده‌بندی کرونکوئیست ۱۹۸۸ در راستهٔ افراسانان قرار دارد.

## منابع
* مجموعهٔ واژه‌های مصوّب فرهنگستان زبان فارسی تا پایان سال ۱۳۸۹.


رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:تیره‌های گل‌سرخ‌داران
رده:گونه‌های گیاهی نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
دول بزرگ خان‌احمد

**دول بزرگ خان‌احمد**، روستایی از توابع بخش باشت شهرستان گچساران در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.

## جمعیت
این روستا در دهستان بابوئی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۴۱ نفر (۱۱خانوار) بوده‌است.

## منابع

* 

دول بزرگ خان‌احمد
بوستان (باشت)

**بوستان**، شهری از توابع شهرستان باشت در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.

## جمعیت
این شهر در بخش بوستان قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱٬۰۱۹ نفر (۱۸۸خانوار) بوده‌است.

## منابع

*
تبدیل روستا به شهر بوستان
*
شهر بوستان باشت
* 

بوستان (باشت)
رده:شهرهای استان کهگیلویه و بویراحمد
رده:شهرستان باشت
پهزیر

**پهزیر**، تفرجگاهی گردشگری در ارتفاعات ۲۲۰۰متری از کوه خامی در شهرستان باشت از توابع شهرستان گچساران در استان کهگیلویه و بویراحمد است.
در بخش‌های مرتفع این منطقه که در بین مردم محلی با نام بازِگَه شناخته می‌شود، یخچال‌های طبیعی فراوانی یافت می‌شود که نمونه آن در زاگرس جنوبی کم نظیر‌ است. همچنین در بخش‌های پایین‌تر این منطقه که با نام دوخَنی و رودرونه شناخته می‌شود، گیاهانی نظیر درختان بلوط ،انجیر ،پسته وحشی ،انار ،توت ،شاهتوت ،تمشک و بوته‌های بلوبری و شالیزار‌های برنج به شدت یافت می‌شود. این منطقه سرشار از گونه‌های فراوان گیاهان دارویی نظیر آویشن و پونه و… می‌باشد.
با تایید منابع معتبر محلی گفته میشود که مالک این منطقه خاندان میرعلی از سادات امامزاده شاهزینعلی می باشد.در این روستای کم جمعیت مؤسسه بوم گردی غریب وجود دارد که توسط شخصی به نام غریب توکلیان فرزند ارشد مرحوم مشهدی علی و پسرش اسماعیل توکلیان مدیریت می‌شود. این بوم گردی، سالانه بخصوص در حوالی عید نوروز، با امکانات تفریحی و رفاهی زیادی نظیر برق خورشیدی و سوئیت‌های پنج ستاره ای با دیزاین محلی و طبیعت زیبا و بکر این منطقه و آواز کبک میزبان جهانگردان و کوهنوردانِ زیادی ازسراسر ایران و جهان
می‌باشد. گردشگران در هنگام سفر به این طبیعت بکر و زیبا، باید مراقب خطرات حمله حیواناتی مانند گرگ، خرس، گراز، پلنگ، مار و خطر سقوط از مخروط افکنه‌های عظیم و صخره‌های مرتفع این منطقه باشند

## جمعیت
این روستا در دهستان کوهمره خامی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن زیر سه خانوار بوده‌است.

## منابع

* 

پهزیر
هشت پیمان

**هشت پیمان**، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان گچساران در استان کهگیلویه و بویراحمد است ، این روستا نزدیکترین روستایی می باشد که در ۵ کیلومتری شهرستان گچساران در جاده ( گچساران ـ آبشرین ) واقع شده است.

## جمعیت
این روستا در ۵ کیلومتری شهرستان گچساران قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۱۰۰ نفر (۳۰خانوار) بوده‌است.

## منابع

* 

هشت پیمان
کشکول

بندانگشتی|چپ|کشکول مخصوص صوفیان

**کشکول** ظرفی کوچک است که درویش‌ها و صوفیان به دست می‌گیرند. کشکول ظرفی ساخته شده از پوست میوه‌ای شبیه نارگیل یا فلز و سفال است که درویش‌ها آن را با زنجیری به شانه می‌آویزند. کشکول ظهیرالدوله و کشکول شاه نعمت‌الله ولی از کشکول‌های مشهور است. در میان صوفیان ایران کشکول به حدی رواج پیدا کرد که از لوازم یا به اصطلاح درویشان از وصله‌های مهم فقر شد و جنبه روحانی و معنوی به خود گرفت و برجسته‌ترین نشانی شناسائی درویشان بود.

[بندانگشتی|چپ|200px|کشکول مربوط به سال ۱۲۸۰، موجود در [موزه بروکلین]]

## معنا
معنی کشکول، کشیدن به دوش است. چه «کش» به معنای پهلو و «کول» دوش و کتف را گویند و چون معمولاً درویشان زنجیر کشکول را روی دوش می‌انداختند آن را کشکول خواندند.

## تاریخ کشکول‌زنی در ایران
تاریخ دقیقی از شروع این هنر در بین ایرانیان در دست نیست اما ظروف کشکول فلزی مربوط به صفویه موجود است. همچنین اشاره‌هایی به کشکول‌های هلالی شکلی وجود دارد که برای سرو شراب در قرن هفتم هجری مورد استفاده می‌گرفته‌است.

## پانویس

رده:تصوف
رده:ظرف‌ها
عدسک‌آبیان

**عدسک‌آبی** (Lemnoideae) زیرتیره‌ای از قاشق‌واش‌سانانِ آبزی شناور ریسه‌مانند و کوچک هستند که گل‌های آنها ریز و یک‌پرچمی است.تیره کوچکی است که همه گیاهان آن آبزی هستند و بازندگی در آب کاملاً سازش یافته‌اند. گاهی این تیره را وابسته به تیره گل شیپوری و جزئی از آن ذکر کرده‌اند گیاهان این تیره که در سراسر جهان پراکنده‌اند و سطح آب‌های شیرین و راکد را می‌پوشانند.

این تیره در ایران دارای سه جنس Wolffia , Spirodela , Lemna است که همه آنها را بنام عدسک آبی می‌شناسند.
جنس Lemna در ایران دارای ۳ گونه بنام‌های Lemna trisulca , Lemna gibba , Lemna Minor است که همه آنها در آبهای شیرین و راکد نواحی شمالی، غربی و جنوبی و دیگر نقاط کشور پراکنده‌اند. از جنس Spirodela گونه منحصر به فرد این جنس در ایران
Spirodela polyrrhiza است که همراه لمناها در آبهای شمالی کشور دیده می‌شود. جنس Wolffia که گونه منحصر بفرد آن در ایران و جهان Wolffia arrhiza است.
کشت عدس آبی در باتلاق‌ها و دریاچه‌ها می‌تواند به‌طور عمده‌ای شرایط آلودگی آب‌ها را بهبود بخشد.
دیگر کاربرد عدس آبی که به تازگی توسط مهندسان ژنتیک کشف شده این است که انواع اصلاح شده این گیاه برای تولید گیاهان دارویی کاربرد دارد همچنین در مزارع پرورش ماهی این گیاه به عنوان یک منبع غذایی مهم استفاده می‌شود.

## ریخت‌شناسی
بخش رویشی گیاهان کوچک و به برگ‌هایی با محیط بیضوی تا خطی، با تقریباً دایره‌ای متقارن یا نامتقارن، تخت یا ورم‌کرده کاهش یافته، تبدیل شده برگ‌های حامل اندام‌های رویشی چندتایی (بعضی از آنها) چسبیده با یا بدون رگبرگ. در حالت جوان دارای ۱ یا ۲ چین کیسه مانند سبز رنگ یا گاهی در سطح شکمی دارای رنگدانه‌های قرمز یا قهوه‌ای.

ریشه یا منفرد یا مجتمع چندتایی در قاعده اغلب دارای غلاف، غلاف در حالت جوان متصل به کلاهکی انتهایی. گل‌آذین در شکاف برگ‌ها، اغلب چمچمه (اسپات) مانند. گل‌های منفرد. گل‌های نر ۱–۲ تایی بدون گلپوش گل‌های نر دارای یک پرچم، گل‌های ماده بالای نر، دارای تخمدان بدون پا یک، یک خانه ای، ۱–۴ تخمکی دارای خامه ای کوتاه میوه انبانی (کیسه مانند Utriclosus) دانه‌ها ۱–۴ عدد، صاف یا دارای رگه‌های برجسته، گیاه بسیار کوچک، شناور یا به‌ندرت در زمان گل‌دهی تقریباً غوطه‌ور یک‌پایه یا به‌ندرت دوپایه.

## منابع
* مجموعهٔ واژه‌های مصوّب فرهنگستان زبان فارسی تا پایان سال ۱۳۸۹.
*Sculthorpe, Cyril Duncan (1985). The biology of aquatic vascular plants. Koeltz Scientific Books. ISBN 978-3-87429-257-3.

رده:عدسک‌آبیان
رده:زیرتیره‌های گیاهان
رده:گل‌شیپوریان
رده:گیاهان آبزی
رده:گیاهان گیاه‌پالایی
ریگون

**ریگون**، روستایی از توابع بخش مرکزی سپیدان در استان فارس ایران است.

معنی این روستا در زبان لری شاخه بختیاری از دوش بخش 

رِی و گان تشکیل شده ری با معنای برکت است و گان به معنای محل 

پس مساوی می‌شود با محل برکت به احتمالی قدیمی تر ها به این خاطر نام منطقه را ریگون گذاشتند که چون چشمه های زیادی داشت 

آبادی ریگون در آن زمان دو جوب آب داشت و یک جوب از آن برای آبادی پایین دست یا دهکنه می رود هم چنین یک جوی آب دیگر نیز دارد که برای روستا بردزرد می رود 

## جمعیت
این روستا در دهستان خفری قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۹۵)، جمعیت آن 1349نفر (330 خانوار) بوده‌است.

## منابع

* 

ریگون
آب‌گرمو (گچساران)

**آب‌گرمو**، محله ای در شهر گچساران استان کهگیلویه و بویراحمد است.

## جمعیت
براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱٬۴۰۴ نفر (۲۹۳خانوار) بوده‌است.

## منابع

* 

آب‌گرمو (گچساران)
رده:مناطق مسکونی در استان کهگیلویه و بویراحمد
گناوه (گچساران)

**گناوه (گچساران)**، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان گچساران در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.

گناوه روستایی زیبا در ۲۰ کیلومتری شمال گچساران واقع است که هر ساله گردشگران زیادی را از روستاها و شهرستان‌های همجوار به خود جذب می‌نماید، در این روستا درختانی همچون بلوط، بنک (پسته وحشی)، کله خونگ، زالزالک و همچنین گیاهان دارویی همانند آویشن و لیرزک و کارده که جهت مداوای برخی از بیماری‌ها بکار می‌رود، روییده‌اند.وجود کوه‌های سربرافراشته خامی و کنار و که‌کوه و کوه پهزمون و کوه کله‌کارد نیز به نوبهٔ خود جذابیت دوچندانی به این روستا بخشیده‌است. وجود امامزادگانی همچون سلطان امیراحمد انصاری و خواهرش بی بی گوهرتاج از نوادگان امام موسی کاظم نیز جذابیت مذهبی ویژه‌ای به این روستا بخشیده‌است.این روستا یکی از زیباترین‌و‌قدیمی ترین روستاهای استان ک.ب بشمار میرود.این روستا دارای ۲۷۰۰ سال سابقه تاریخی و یکی از روستاهای شهید پرور استان به حساب میرود
مردم این روستا هر ساله مهمان های زیادی از سرتا سر استان‌ ک.ب را در فصل بهار پذیرایی میکنند.
مردم این روستا جزو‌قبیله باوی و طایفه عالیشاهی محسوب میشوند و همسایه بویراحمد گرمسیر هستند
و‌ مردم این روستا ورزشکارهای حرفه ای داشته است 
و‌این روستا در ورزش هایی چون کشتی بوکس و اللخصوص فوتبال که‌تیم قلات گناوه هم از تیم های خوب استان حساب میشود مختص این روستا هست این روستا به دلیل کوهستانی بودن و منطقه ضد شورش در زمان شاه بسیاری از افراد یاغی به این روستا پناه میبردند مردم این روستا به چند تیره صالحی  مظاهری از بناری صیاد از ایلات عرب چراغی روستایی اطراف بهبهان نسیمی از تنگ تامرادی  بلوطی از دیل فکوراصل مرادی خداوردی  .... تقسیم شده اند  که الان همگی در کنارهم زندگی میکنند مردم این روستا دامدار هستند و ۸۰ د صد مردم این روستا به شهر گچساران مهاجرت کرده اند.

## جمعیت
این روستا در دهستان امامزاده جعفر قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۷۷۱ نفر (۱۷۳ خانوار) بوده‌است.

## گالری تصاویر
----

## منابع

* 

گناوه (گچساران)
خنگ بنار

**خنگ بنار**، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان گچساران در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.

ده خنگ بنار در شمال شهرستان گچساران قرار دارد. 
این ده از سال ۱۲۳۶ تا کنون متعلق به  خاندان اسدزاده می باشد..امامزاده بی بی جهان در بالای کوه قرار دارد.که داری یک چشمه اب سرد و باغ با درختان انار و انگور می باشد.که از گذشته تا کنون توسط این خانواده نگهداری و حفاظت شده است.

## منابع

* 

خنگ بنار
ارو (گچساران)

آرو (گچساران)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان گچساران در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است. این روستا در دهستان بویراحمد گرمسیری قرار دارد، مختصات جغرافیایی ۵۰ درجه و ۴۶ دقیقه طول شرقی و ۳۰ درجه و ۳۳ دقیقه عرض شمالی ، در 32 کیلومتری شمال غربی دو گنبدان و 188 کیلومتری یاسوج قرار دارد. ارتفاع روستای آرو از سطح دریا ۸۵۰ متر است. 

اقلیم حاکم بر منطقه نیمه خشک است بنابراین زمستان خنک و تابستان گرم و خشک از ویژگیهای بارز محیطی روستای آرو تلقی می شود. علاوه بر پوشش مرتعی، گونه­ های درختی و جنگلی ارتفاعات نیز پوشش جنگلی منطقه را تشكیل می دهند. گونه های مهم جنگلی در روستای آرو عبارتند از : بلوط ، بادام تلخ ، بنه ، کلخنگ وانجیر کوهی. 

روستای آرو درنزدیکی شهرستان گچساران واقع شده است که مردم این روستا به زبان لری صحبت می کنند

که این روستا دارای مناظره طبیعی و تاریخی برخودار است که می توان از آثار باستانی این روستا به قله تاریخی آن اشاره کرد که یکی از بناهای مهم و تاریخی استان **[[استان کهگیلویه و بویراحمد|کهگیلویه و بویراحمد]]** به شمار می رود.

این روستا پشت سد زیبای کوثر واقع شده است روستای آرو در زمان قدیم پایتخت بویراحمد گرمسیر بوده است که خان های زیادی  در این روستا حکمرانی کرده‌اند،روستای آرو با توجه به مکان خوبی که داشت حمله به این روستا مشکل بود البته خان های این روستا شجاع و دلیر بودند در نزدیکی این روستا روستای دیل واقع شده که زیر نظر روستای آرو بود ویکی از قله های آرو در این روستا واقع شده است مردم این روستا بیشتر کارمند هستند و کار زراعتی میکنند(برنج-جو-باقلا-گندم)از محصولات این روستا می باشد.

## جمعیت
این روستا در دهستان بویراحمدگرمسیرئ قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۸۸۴ نفر (۱۸۷خانوار) بوده‌است.

## منابع

* 

ارو (گچساران)
موگ (گچساران)

**موگ**، روستایی از توابع بخش باشت شهرستان گچساران در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.

## جمعیت
این روستا در دهستان کوهمره خامی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۷ نفر (۷خانوار) بوده‌و در واقع بخشی از روستای نیمدور به حساب می آید.

## منابع

* 

موگ
نیمدور

**نیمدور**، روستایی از توابع شهرستان باشت در فاصله ۲۷ کیلومتری از شمال شرقی شهر گچساران، با آب و هوایی معتدل در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است. این روستا از جمله روستاهای پلکانی می‌باشد. وجه تسمیه نام این روستا به خاطر موقعیت قرارگیری آن میان دو کوه است، به‌طوری‌که در تمام طول روز تنها نیمی از روز خورشید به روستا می‌تابد از این رو سابقاً به آن نیمروز می‌گفتند ولی در گذر زمان بین رهگذران و اهالی به نیمدور تغییر نام پیدا کرده است. این روستا یکی از قدیمی‌ترین روستاها در شهرستان گچساران و حتی کل استان کهگیلویه و بنا به گفته اهالی بیش از ۵۰۰ سال قدمت دارد که البته نوع معماری آن تا حدی این گفته را تأیید می‌کند. روستا سابقاً جمعیت زیادی داشته ولی به دلیل صعب العبور بودن و نیز نزاع بین بویراحمد و باوی بر سر این روستا و غارت اموال مردم، ساکنین آن در زمان پهلوی و قبل از انقلاب به شهر گچساران مهاجرت کرده‌اند و به همین جهت خانه‌های روستا یکی پس از دیگری مخروبه شده است. قابل ذکر است که به دلیل موقعیت ویژه این روستا و قرارگیری بر روی مرز قلمرو دو ایل باوی و بویراحمد، محل کشمکش و غارت دو ایل واقع می‌شده. این روستا قبلاً داری آسیابی آبی بوده که نیروی محرکه خود را از رودخانه‌ای که پایین دست آن جریان دارد تأمین می‌نموده است، بقایای این آسیاب آبی هنوز در جای خود باقی است. شهرت این روستا به خاطر وجود شالیزارهای برنج، انارستان‌ها، تاکستانها و باغ‌های انجیر و وجود چشمه سارها و آبشارهای زیبایی چون آبشار تنگ موگ است. نیمدور به همراه موگ داری ده چشمه و آبشار بوده که شش چشمه آن دائمی است. بقاء متبرکه امام زاده ابراهیم و امام زاده اسماعیل در این روستا واقع شده است. از جمله نکات جالب در این روستا وجود سنگ‌های بزرگی است که باعث شده مردم برای هر کدام نامی را انتخاب کرده و هر یک کاربردی برای مردم روستا داشته است. به عنوان نمونه سنگ کنار مسجد که محل خواندن نماز میت برای مردگان، سنگ گله که محل استراحت گله‌های گوسفندان وسنگ‌هایی برای در امان ماندن از باد و باران و حتی تخت خواب استفاده می‌شد و بزرگ‌ترین سنگ آن که به شکل یال اسب بوده سنگ یا برد یال گفته می‌شد. دو اشکفت یا غار در روستا وجود دارد که در تابستان از خنکای آن به عنوان محلی برای استراحت استفاده می‌شد. این روستا به خاطر آب و هوای مفرح در بیشتر سال و نیز باغ‌های انگور و انجیر چشمه سارها و آبشارهای فصلی و دائمی و رودخانه شاه بهرام در کنار آن به عنوان یکی از مناطق گردشگری شهرستان مطرح شده است. نیمدور در فاصله ۲۷ کیلومتری شهرستان باشت قرار دارد.
بندانگشتی|چشم‌اندازی زیبا در روستای نیمدور
بندانگشتی|قرارگیری خانه‌ها به صورت پلکانی در روستای نیمدور

## جمعیت
نیمدور در دهستان کوهمره خامی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۵۲ نفر (۱۴خانوار) بوده است.

## منابع

* 

نیمدور
اسپر (روستا)

**اسپر**، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان گچساران در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.

## جغرافیا
اسپر در ۴۵ کیلومتری شمال شهرستان گچساران قرار گرفته‌است. در شرق این روستا کوه خامی و روستای مارین، غرب آن روستای شامبراکان و آرو درقسمت شمال کوه زرد و جنوب این روستا کوه دیل و روستای دیل قرار دارد.

## جمعیت
این روستا در دهستان بویراحمد گرمسیری قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۱۸ نفر (۵۰خانوار) بوده‌است. 

## اقتصاد
مردم اسپر علاوه بر باغداری به دامداری، کشاورزی و صیفی کاری هم مشغول هستند آبیاری باغات و مزارع روستای اسپر توسط چشمه ای صورت می‌گیرد در شمال این روستای خوش آب و هوا قرار دارد. حدود ۹۰درصداز محصولات باغات این روستا انار است و ر و۱۰ درصد سیب، انجیر، هلو، زردآلو و آلو است.

## جاذبه‌های گردشگری
یکی از مناطق گردشگری اسپر، آبشار حرجون است.

## جستارهای وابسته
* فهرست روستاهای شهرستان گچساران
* فهرست روستاهای ایران
* فهرست جمعیت شهر و روستاهای ایران

## منابع

* 
* 

اسپر
رده:مناطق مسکونی در شهرستان گچساران
رودبال (گچساران)

**رودبال (گچساران)**، روستایی از در کشور ایران در توابع بخش مرکزی شهرستان گچساران در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.

## جمعیت
این روستا در دهستان بویراحمد گرمسیری قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵ شمسی یا همان خورشیدی(۲۰۰۶ میلادی)، جمعیت آن ۵۰ نفر (۱۸خانوار) بوده‌است.

## منابع

* 

رودبال (گچساران)
بی‌بی حکیمه

**بی‌بی حکیمه**، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان گچساران در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.
این روستا جنوبی ترین نقطه استان کهگیلویه و بویراحمد از لحاظ مختصات جغرافیایی است.

مردم این روستا لر(بابویی،دشتی،شول) هستند، قشقایی طایفه کشکولی هستند.

## جمعیت
این روستا در دهستان بی بی حکیمه قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۳۴ نفر (۲۵خانوار) بوده‌است.

## منابع

* 

بی‌بی حکمیه
باباکلان

**باباکلان**، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان گچساران در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.

## مردم
روستایی با مردم ترک زبان و از طوایف یادکوری – آرخلو – دیزجانی – سلوگ لو و … کشکولی بزرگ از ایل بزرگ قشقایی و  لر زبان هایی از طوایف محمد صالح شوش باشت ، گشتاسبی دشمن زیاری کهگیلویه ، گنجه ای بویراحمدی و دشتستانی های شول بندر گناوه ، سالهاست  به خوبی و خوشی در کنار هم زندگی میکنند .

## جمعیت
بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱٬۴۳۱ نفر (۳۲۰خانوار) بوده‌است.
 
## منابع

* 

باباکلان
رده:مناطق مسکونی در استان کهگیلویه و بویراحمد
تنگ باشت چهاربیشه

**تنگ باشت(بیراحمد) چهاربیشه**، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان گچساران در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است که در نزدیکی این محل پتروشیمی گچساران در حال احداث  می باشد . عمده مردم این منطقه به صورت عشایر و از طوایف دیلگونی ،شیخ وسادات میباشند    .

## جمعیت
این روستا در دهستان لیشتر قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن زیر سه خانوار بوده‌است.

## منابع

* 

تنگ باشت چهاربیشه
آب‌توت (گچساران)

**آب توت (گچساران)**، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان گچساران در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.

## جمعیت
این روستا در دهستان لیشتر قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن 243 نفر (46خانوار) بوده‌است.

## منابع

* 

آب توت (گچساران)داری عشایر تورک ولردارای باغ های مرکبات این روستا سارقین احشام زیادی دارد روستای خطرناکی است نماینده شهرستان تاجگردون است روستابدی است ودزدزیاددارد
آب جیرک

**آب جیرک**، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان گچساران در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است. این روستا ظاهراً در قلب یک شهر بسیار قدیمی قرار گرفته‌است. زمین‌های کشاورزی روستا بسیار مستعد به کشت مرکبات می‌باشد. داروهای گیاهی در اطراف روستا و مخصوصاً در کوهپایه‌های کوه دیل دارای کیفیت بسیار مطلوبی می‌باشد. مسافت این روستا تا مرکز شهرستان گچساران حدود ۱۸کیلومتر می‌باشد.

## جمعیت
این روستا در دهستان لیشتر قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۸۷ نفر (۶۳خانوار) بوده‌است.

## منابع

* 

آب جیرک
رده:مناطق مسکونی در شهرستان گچساران
مردان معصوم

**مردان معصوم**، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان گچساران در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.

مردمان این روستا اکثریت به کشاورزی مشغول هستند و درآمد تقریبا خوبی دارند. اصلیت مردم این روستا از طایفه اولادمیرزاعلی بویراحمد است.تا

## جمعیت
این روستا در دهستان لیشتر قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۴۵ نفر (۸۳خانوار) بوده‌است.

## منابع

* 

مردان معصوم
بن‌زرد علیا

## سجاد معماری
**سجاد معماری** خوانندهٔ موسیقی لُری اهل ایران است. او با اجرای قطعاتی در سبک‌های شاد و احساسی لُری، به‌ویژه در استان‌های لرستان، کهگیلویه و بویراحمد، فارس و چهارمحال و بختیاری شناخته شده است. آثار او در میان علاقه‌مندان به موسیقی محلی لُری محبوبیت یافته‌اند.

### زندگی‌نامه
اطلاعات دقیقی دربارهٔ تاریخ و محل تولد سجاد معماری در دسترس نیست. با این حال، فعالیت‌های هنری او در مناطق لُرنشین ایران، از جمله یاسوج، دهدشت، نورآباد و شیراز، گسترش یافته است.

### سبک و فعالیت هنری
سجاد معماری در سبک موسیقی محلی لُری فعالیت می‌کند و آثارش ترکیبی از قطعات شاد و احساسی است. او با استفاده از زبان و گویش لُری، به حفظ و ترویج فرهنگ موسیقی محلی کمک کرده است. برخی از قطعات معروف او عبارت‌اند از:

* «ای بنازم»
* «بی‌وفا»
* «عاشقی»
* «وش برسونیت»
* «هوار هوار»
* «سیکو سیکو»
* «یکینه داروم کلومه»
* «ار نبینمش خرابم»
* «گل‌پر»
* «خش صورت»

### حضور در رسانه‌ها
سجاد معماری آثار خود را از طریق شبکه‌های اجتماعی، به‌ویژه اینستاگرام، منتشر می‌کند. صفحهٔ رسمی او در اینستاگرام به نشانی @sajad.memari.music فعال است و بیش از ۵۷ هزار دنبال‌کننده دارد. همچنین، آثار او در پلتفرم‌هایی مانند آپارات و ساندکلاد نیز منتشر شده‌اند.

### منابع

* صفحهٔ رسمی اینستاگرام سجاد معماری
* آهنگ «ای بنازم» در آپارات
* آهنگ «ار نبینمش خرابم» در ساندکلاد
* دانلود آهنگ‌های سجاد معماری در میفا موزیک

----

## جمعیت
این روستا در دهستان پاتاوه قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۶۰۳ نفر (۱۲۶خانوار) بوده‌است.

## منابع

*

بن‌زرد علیا
دشت رز

**دشت رز**، روستایی از توابع بخش پاتاوه شهرستان دنا در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.
مردم این روستا از طایفه جاوید ممسنی (جاوید عالیشاهی) می‌باشند و درسال ۱۱۰۰ هجری شمسی با مهاجرت به شهرستان دنا، در این روستا سکونت گزیدند.

## جمعیت
این روستا در دهستان پاتاوه قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن۹۸۰ نفر (۱۲۲خانوار) بوده‌است.

## منابع

* 

دشت رز
بادنگان علیا

**بادنگان علیا**، روستایی از توابع بخش پاتاوه شهرستان دنا در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.این روستا درمیان دره ای محصور از جنگل های بلوط وشالیزارهای برنج واقع شده.کاربیشترمردم روستا کشاورزی وکشت برنج است که درسال های اخیر به علت بیکاری وکم ابی مهاجرت ازروستا به شهر زیادشده.درشمال شرقی روستا دیواره ای ازجنس ساروج درقله ای موسوم به تنگ قله مربوط به زمان ساسانیان وجوددارد که خبر ازوجود دژی مستحکم در این منطقه می دهد.

**طبیعت**

این روستا مثل بیشتر روستاهای استان دارای طبیعتی بکروسرسبز میباشد.پوشش گیاهی منطقه عموما درختان بلوط.بنه ،زالزالک،انواع گیاهان معطر دارویی می باشد.منطقه حفاظت شده دنا با انواع حیات وحش بی نظیر خود درنزدیکی این روستا واقع شده.

## جمعیت
این روستا در دهستان پاتاوه قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۷۱۴ نفر (۱۴۱خانوار) بوده‌است.

## منابع

*

رده:روستاهای شهرستان دنا
برایی

**طایفه برایی**، بازمانده ایل برائی از دوران محمدعلی خان برائی است. برائی از توابع بخش پاتاوه شهرستان دنا در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است. طایفه **برایی** که بازماندگانی از ایل بزرگ برائی می‌باشند هم‌اکنون دارای ساختار طایفه ای هستند. محل سکونت اصلی طایفه **برایی** روستاهای تمنک، تنگ رواق، ده برائی و شتر خواب (شترخون) می‌باشد.

عده ای از افراد طایفه برایی نیز بنا به دلایلی اقدام به مهاجرت به مناطق مختلفی از جمله نقاره خانه، دروهان، آبگرمک، آبزالو، گوشکی بختیاری، براوات بم کرمان، خرامه فارس، مهد دهدشت و دیل و آرو در گچساران نموده‌اند.

آخرین کلانتر مقتدر ایل برائی محمد علی خان برائی بود که در اواخر دوره زندیه و آغاز سلطنت آقا محمد خان قاجار در بویراحمد دارای قدرت بوده است. وجود یک سند قدیمی از سال ۱۲۰۵ هجری قمری مربوط به خرید بخشی از بویراحمد واقع در دنای شرقی توسط خان‌ها برائی از قدیمی‌ترین اسناد خطی مکتوب کهگیلویه و بویراحمد است.

## منابع

* 

برایی
ده شیخ پاتاوه

**ده شیخ پاتاوه**، روستایی از توابع بخش پاتاوه شهرستان دنا در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است

دارای غاری شگفت انگیز.

## جمعیت
این روستا در دهستان پاتاوه قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۲٬۲۸۵ نفر (۲۴۸خانوار) بوده‌است.

در این مکان قسمت شگفت انگیزی به نام غار ده شیخ وجود دارد. مردم این ناحیه بسیار مهربان هستند.

## منابع

*

ده شیخ پاتاوه
بهرام بیگی علیا سمندی

**بهرام بیگی علیا سمندی**، روستایی از توابع بخش پاتاوه شهرستان دنا در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.

## جمعیت
این روستا در دهستان پاتاوه قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۹۲۱ نفر (۱۶۹خانوار) بوده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست روستاهای شهرستان دنا
* فهرست روستاهای ایران
* فهرست جمعیت شهر و روستاهای ایران

## منابع
*

بهرام بیگی علیا سمندی
میمند (دنا)

**میمند (دنا)** روستایی از توابع بخش پاتاوه، شهرستان دنا، در استان کهگیلویه و بویراحمد، ایران است.

## جمعیت
این روستا در دهستان سادات محمودی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱٬۴۴۶ نفر (۳۱۳ خانوار) بوده‌است.

### جغرافیا
این روستا در فاصله ۹۵ کیلومتری شهر یاسوج (مرکز استان) قرار گرفته و در مرز سه استان کهگیلوی و بویراحمد، چهارمحال‌ و بختیاری و اصفهان قرار دارد.

این روستا دارای جاذبه های گردشگری از جمله؛گردنه ،تنگه،آبشار،رودخانه دائمی و یک بافت تاریخی(مربوط به دوره ساسانی) که همگی در مرکزیت روستا هستند،می باشد.

## منابع

* 

میمند (دنا)
رده:مناطق مسکونی در شهرستان دنا
مرغ چنار

**مرغ چنار**، روستایی از توابع بخش پاتاوه شهرستان دنا در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.

## جمعیت
این روستا در دهستان سادات محمودی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۶۸ نفر (۱۲خانوار) بوده است.
البته در سال ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ تعداد خانواده‌ها و جمعیت افزایش یافته است.

این روستا دارای طبیعتی بکر و زیبا است، اطراف روستا کوه‌هایی مرتفع پوشیده از درختان بلوط می‌باشد، در امتداد روستا مزارع گندم و جو می‌باشد و در  انتهای مزارع رودخانه خروشان خرسان باعث شده که در فصل بهار خصوصاً اردیبهشت ماه این روستا منظره چشم نواز را تقدیم ساکنان و مسافران نماید این روستا دارای سه چشمه به نام ماشک کال، چشمه نسه ای و چشمه دره نار می‌باشد. شغل اصلی اهالی کشاورزی و دامداری می‌باشد.

## منابع

* 

مرغ چنار
شهید دلروز بیژگن

**شهید دلروز بیژن**، روستایی از توابع بخش پاتاوه شهرستان دنا در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.

## جمعیت
این روستا دهستان سادات محمودی قرار داردوپاسگاه انتظامی میمند دراین روستاقراردارد. براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۳۹ نفر (۲۹خانوار) بوده‌است.

## منابع

*

شهید دلروز بیژن