ادی مورفی

**ادوارد ریگان مورفی** (؛ زاده ۳ آوریل ۱۹۶۱ در نیویورک) کمدین، بازیگر و خواننده آمریکایی است؛ او در دهه ۱۹۸۰ میلادی  به‌عنوان یکی از بازیگران در برنامهٔ کمدی *[[پخش زنده شنبه شب]]* و فیلم کمدی سه‌گانه پلیس‌های بورلی هیلز به شهرت رسید. وی یکی از بزرگ‌ترین کمدین‌های تاریخ محسوب می‌شود. مورفی یک جایزه گرمی و یک جایزه امی دریافت کرده‌ است؛ او همچنین مفتخر به دریافت جایزه مارک تواین برای طنز آمریکایی در سال ۲۰۱۵ و جایزه گلدن گلوب سیسیل بی. دمیل در سال ۲۰۲۳ شد؛ فیلم‌های مورفی بیش از ۳٫۸ میلیارد دلار در گیشهٔ ایالات متحده و کانادا و بیش از ۶٫۷ میلیارد دلار در سراسر جهان فروش داشته‌اند.

مورفی به‌عنوان ستارهٔ سینما در فیلم‌های دههٔ ۱۹۸۰ *[[۴۸ ساعت]]*، *[[اماکن تجاری (فیلم)|اماکن تجاری]]* و *[[پلیس بورلی هیلز]]* آغاز به کار کرد؛ او با نقش‌های اصلی در فیلم‌های *[[کودک پرافتخار]]* (۱۹۸۶)، *[[سفر به آمریکا]]* (۱۹۸۸)، *[[شب‌های هارلم]]* (۱۹۸۹؛ که او کارگردانی آن را نیز بر عهده داشت)، *[[بومرنگ (فیلم ۱۹۹۲)|بومرنگ]]* (۱۹۹۲)، *[[پروفسور دیوانه (فیلم ۱۹۹۶)|پروفسور دیوانه]]* (۱۹۹۶)، *[[دکتر دولیتل (فیلم ۱۹۹۸)|دکتر دولیتل]]* (۱۹۹۸)، *[[بوفینگر]]* (۱۹۹۹)، وقت نمایش (فیلم) 2002*، [[مهدکودک بابا]]* (۲۰۰۳) و *[[نوربیت]]* (۲۰۰۷) خود را به‌عنوان بازیگر نقش اول مرد مطرح کرد. مورفی برای بازی در *[[دختران رؤیایی (فیلم)|دختران رؤیایی]]* (۲۰۰۶) برندهٔ جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر نقش مکمل مرد و نامزد جایزهٔ اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد شد.

مورفی به عنوان صداپیشه کار کرده است، از جمله موشو در مولان (1998)، تورگود استابز در سریال کمدی The PJs (1999-2001)، و خر در فرانچایز شرک 2001 

مورفی اغلب در یک فیلم نقش‌های متعددی را ایفا می کند، مانند فیلم‌های Coming to America، فیلم‌های Nutty Professor، Bowfinger و Norbit. 

این به عنوان ادای احترام مورفی به یکی از بت‌هایش، پیتر سلرز، در نظر گرفته شده است. پس از مجموعه‌ای از فیلم‌های ضعیف، او با بازی در نقش‌های اصلی در فیلم‌هایی مانند Dolemite Is My Name (2019)، Coming 2 America (2021)، You People، Candy Cane Lane (هر دو 2023) و پلیس بورلی هیلز، دوباره زندگی حرفه‌ای خود را تجربه کرد.

## زندگی شخصی
ادی مورفی در ۸ سالگی پس از مرگ پدر و بیماری سخت مادرش، یک سال در پرورشگاه زندگی کرد و آن‌طور که خودش در گفت‌وگویی اظهار کرده روحیهٔ طنز و شوخ‌طبعی او در همان زمان شکوفا شد. روحیهٔ طنز و شوخ‌طبعی‌های ادی مورفی در برخی از آثارش مشهود است.

ادی مورفی دارای خانواده‌ای پرجمعیت است، او چهار پسر و شش دختر دارد و همچنین نوه‌دار نیز شده‌ است. در سال ۲۰۱۹ یکی از پسران ادی مورفی صاحب دختری به نام «ایوی ایزلا» شد.

## فیلم‌شناسی

## جوایز و افتخارات
*مقالهٔ اصلی:* 

جایزه گلدن گلوب سیسیل بی دمیل در سال ۲۰۲۳ به مورفی داده شد.

## منابع

## پیوند به بیرون

* 
*ادی مورفی در دیسکاگز
* 
* 


رده:استندآپ کمدین‌های آمریکایی آفریقایی‌تبار
رده:افراد زنده
رده:امپرسیونیست‌های اهل ایالات متحده آمریکا (سرگرمی‌سازها)
رده:اهالی بوشوک، بروکلین
رده:بازیگران قراردادی پارامونت پیکچرز
رده:بازیگران مرد آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد تلویزیونی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:برندگان جایزه آنی
رده:برندگان جایزه امی ساعات پربیننده
رده:برندگان جایزه انجمن بازیگران فیلم برای بازیگر نقش مکمل مرد برجسته
رده:برندگان جایزه گرمی
رده:برندگان جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر نقش مکمل مرد (فیلم)
رده:تهیه‌کنندگان تلویزیونی آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:تهیه‌کنندگان تلویزیونی اهل نیویورک
رده:خواننده-ترانه‌پردازان اهل نیویورک (ایالت)
رده:دریافت‌کنندگان جایزه مارک توین
رده:زادگان ۱۹۶۱ (میلادی)
رده:صداپیشگان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فیلم‌نامه‌نویسان آمریکایی آفریقایی‌تبار
رده:فیلم‌نامه‌نویسان آمریکایی سده ۲۰ (میلادی)
رده:فیلم‌نامه‌نویسان آمریکایی سده ۲۱ (میلادی)
رده:فیلم‌نامه‌نویسان اهل نیویورک (ایالت)
رده:فیلم‌نامه‌نویسان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کمدین‌های سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کمدین‌های سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کمدین‌های طرح اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کمدین‌های مرد آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کمدین‌های مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان اهل بروکلین
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا