open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
۱۷ مهر

**۱۷ مهر** دویست و سومین روز سال گاه‌شماری خورشیدی است. به پایان سال ۱۶۲ روز (۱۶۳ روز در سال‌های کبیسه) باقی‌است.

## رویدادها
* ۱۳۸۱ - به قتل رساندن فاطمه ( لاله ) سحرخیزان، خیّر و همسر اول ناصر محمدخانی 
* ۱۳۹۵ - قتل‌های پزشک تبریزی
* ۱۳۶۰ - آغاز ریاست‌جمهوری علی خامنه ای
* ۱۴۰۱ - آغاز جام حذفی فوتبال ایران ۰۲–۱۴۰۱

## زادروزها
* ۱۳۰۳ - سید مجتبی نواب صفوی، روحانی شیعه و بنیان‌گذار فدائیان اسلام (د. ۱۳۳۴)
* ۱۳۱۱ - تقی مدرسی، رمان‌نویس (د. ۱۳۷۶)
* ۱۳۱۴ - محمد متوسلانی، بازیگر، کارگردان، نویسنده و تهیه‌کننده
* ۱۳۱۸ - گلی ترقی، داستان‌نویس و رمان‌نویس 
* ۱۳۱۹ - رحیم رضازاده ملک، پژوهشگر تاریخ و فرهنگ (د. ۱۳۸۹)
* ۱۳۷۹ - مهسا امینی، شهروند ایرانی(د. ۱۴۰۱)

## درگذشت‌ها
* ۱۳۸۱ - لاله سحرخیزان ، خَیّر ، همسر اول ناصر محمدخانی و مقتول پرونده میدان کتابی تهران 
* ۱۳۹۷ - بهرام شفیع، گزارشگر، مجری و مدیر ورزشی (ز. ۱۳۳۵)
* ۱۳۹۹ - محمدرضا شجریان، موسیقی‌دان و خواننده (ز. ۱۳۱۹)
* ۱۴۰۰ - ابوالحسن بنی‌صدر، سیاست‌مدار و نخستین رئیس‌جمهور ایران (ز. ۱۳۱۲)
* ۱۴۰۱ - یحیی رحیمی، از کشته‌شدگان خیزش ۱۴۰۱ ایران

## منابع

رده:روزهای مهر
۱۸ مهر

**۱۸ مهر** دویست و چهارمین روز از سال در گاه‌شماری خورشیدی است. به پایان سال ۱۶۱ روز (۱۶۲ روز در سال کبیسه) باقی‌است.

## مناسبت‌ها
* روز نکوداشت رودخانه زاینده رود 

## رویدادها
* ۱۳۵۶ - آغاز شب‌های شعر گوته
* ۱۳۷۳ - حادثه ۱۸ مهر ۱۳۷۳ فوکر اف۲۸ فلوشیپ هواپیمایی آسمان
* ۱۳۹۱ - حادثه ۱۸ مهر ۱۳۹۱ فروند میگ-۲۹ آجا
* ۱۳۹۸ - رقابت ۱۸ مهر ۱۳۹۸ تیم ملی فوتبال ایران با تیم ملی فوتبال کامبوج در مرحله مقدماتی جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲ آسیا و مرحله مقدماتی جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۳
* ۱۴۰۱ - آغاز اعتصاب ۱۴۰۱ کارگران نفت، گاز و پتروشیمی ایران

## زادروزها
* ۱۳۲۳ - مهرانگیز کار، وکیل
* ۱۳۳۱ - مرتضی پورصمدی، فیلم‌بردار
* ۱۳۵۹ - گروس عبدالملکیان، شاعر
* ۱۳۷۲ - متین عزیزپور، بازیگر

## درگذشتگان
* ۱۳۸۳ - عبدالحسین نوایی، تاریخ‌نگار
* ۱۳۸۷ - اردشیر محصص، کاریکاتوریست
* ۱۳۹۲ - کاظم ساریخانی، جودوکار
* ۱۴۰۰ - امیرحسین قهرمانی، نقاش
* ۱۴۰۳ - مصطفی اسدالهی، نقاش

## منابع

رده:روزهای مهر
۱۹ مهر

**۱۹ مهر** دویست و پنجمین روز از سال در گاه‌شماری خورشیدی است. به پایان سال ۱۶۰ روز (۱۶۱ روز در سال کبیسه) باقی‌است.

## رویداد
* ۱۳۶۵ - آغاز عملیات فتح ۱
* ۱۳۸۷ - راه‌اندازی نیروگاه فردوسی
* ۱۳۹۰ - رقابت ۱۹ مهر ۱۳۹۰ تیم ملی فوتبال ایران با تیم ملی فوتبال بحرین در مرحله مقدماتی جام جهانی فوتبال ۲۰۱۴ (آسیا)
* ۱۳۹۳ - حادثه هوایی ۱۹ مهر ۱۳۹۳
* ۱۳۹۸ - حادثه نفتکش سابیتی
* ۱۴۰۳ - رقابت ۱۹ مهر ۱۴۰۳ تیم ملی فوتبال ایران با تیم ملی فوتبال ازبکستان در مرحله مقدماتی جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ (آسیا)

## زادروزها
* ۱۱۸۹ - بهمن میرزا، شاهزاده قاجار، ادیب و نویسنده
* ۱۳۰۹ - منوچهر آشتیانی، جامعه‌شناس و استاد فلسفه
* ۱۳۱۳ - محمد احمدپناهی سمنانی، تاریخ‌نگار و نویسنده (د. ۱۳۹۵)
* ۱۳۱۶ - جمشید شاه‌محمدی موسوی، بازیگر
* ۱۳۱۸ - محمدرضا شفیعی کدکنی، شاعر و نویسنده
* ۱۳۱۹ - پوری بنایی، بازیگر
* ۱۳۲۵ - اسماعیل میرفخرایی، مجری و تهیه‌کننده
* ۱۳۳۵ - مهدی فلاح، خوشنویس، خواننده و نوازنده
* ۱۳۵۸ - اشکان خطیبی، بازیگر
* ۱۳۸۶ - سارینا ساعدی، از کشته‌شدگان خیزش ۱۴۰۱ ایران

## درگذشت‌ها
* ۱۳۵۹ - زوریک مرادیان، اولین کشته ارمنی‌تبار ایرانی جنگ ایران و عراق (ز. ۱۳۳۹)
* ۱۳۶۳ - میرزا خلیل کمره‌ای، نویسنده، محقق و فیلسوف (زاده ۱۲۷۷)
* ۱۳۶۹ - عباسقلی گلشائیان، از کارگزاران مهم اقتصادی و قضائی دوره پهلوی (زاده ۱۲۸۱ تهران)
* ۱۳۷۰ - حسین شیخ، نقاش (زاده ۱۲۸۹)
* ۱۳۸۶ - محمدحسن فرحبخشیان، شاعر (ز. ۱۳۲۰)
* ۱۳۸۷ - جواد نوربخش، نویسنده، شاعر و پیر سلسله نعمت‌اللهی (زاده ۱۳۰۵)
* ۱۳۹۲ - حیدرعلی طالب‌پور، شاعر (ز. ۱۳۰۹)

## منابع

رده:روزهای مهر
۲۰ مهر

**۲۰ مهر** دویست و ششمین روز از سال در گاه‌شماری خورشیدی است. به پایان سال ۱۵۹ روز (۱۶۰ روز در سال کبیسه) باقی‌است.

## مناسبت‌ها
* روز فرشتگان الهی
* روز بزرگداشت حافظ
* روز اسکان معلولان و سالمندان
* روز ملی کاهش اثرات بلایای طبیعی
* عاشورای شمسی

## رویدادها
* ۵۹ - نبرد کربلا در روز عاشورا و کشته شدن حسین بن علی و یارانش به دست یزید بن معاویه
* ۱۳۵۰ - آغاز جشن‌های ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی ایران
* ۱۳۷۳ - حادثه پرواز ۷۴۶ هواپیمایی آسمان
* ۱۳۸۹ - انفجار در پادگان امام علی خرم‌آباد
* ۱۳۹۵ - رقابت ۲۰ مهر ۱۳۹۵ تیم ملی فوتبال ایران با تیم ملی فوتبال کره جنوبی در مرحله مقدماتی جام جهانی فوتبال ۲۰۱۸ (آسیا)
* ۱۳۹۹ - خودکشی محمد موسوی‌زاده به‌خاطر نداشتن تلفن هوشمند جهت استفاده از شبکه شاد
* ۱۴۰۰ - رقابت ۲۰ مهر ۱۴۰۰ تیم ملی فوتبال ایران با تیم ملی فوتبال کره جنوبی در مرحله مقدماتی جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲ (آسیا)
* ۱۴۰۱ - حمله به دبیرستان شاهد اردبیل

## زادروزها
* ۳۴۲ - ابواسحاق کازرونی، صوفی مشهور و بنیان‌گذار سلسلهٔ کازرونیه
* ۱۳۱۴ - صابر رهبر، کارگردان
* ۱۳۱۹ - مسعود بختیاری، خواننده
* ۱۳۲۹ - عباس دوران، خلبان و نظامی
* ۱۳۵۴ - افشین هاشمی، بازیگر
* ۱۳۵۶ - حامد نیک‌پی، خواننده
* ۱۳۵۷ - حمید عسکری، خواننده
* ۱۳۷۷ - سعید حسین‌پور، فوتبالیست

## درگذشت‌ها
* ۱۳۸۹ - معصومه اسکندری، بازیگر
* ۱۳۹۴ - محمود شجاعی، شاعر
* ۱۳۹۹ - محمد کریمیان، نماینده حوزه انتخابیه پیرانشهر و سردشت در دوره هفتم مجلس شورای اسلامی
* ۱۴۰۱ - نگین عبدالملکی، از کشته‌شدگان خیزش ۱۴۰۱ ایران
* ۱۴۰۱ - اسرا پناهی، از کشته‌شدگان خیزش ۱۴۰۱ ایران
* ۱۴۰۱ - سینا نادری، از کشته‌شدگان خیزش ۱۴۰۱ ایران
* ۱۴۰۱ - آرمین صیادی، از کشته‌شدگان خیزش ۱۴۰۱ ایران
* ۱۴۰۲ - میر شمس‌الدین ادیب‌سلطانی، نویسنده و پزشک
* ۱۴۰۳ - امین‌الله رشیدی، خواننده
* ۱۴۰۴ - محمد کاسبی، بازیگر
* ۱۴۰۴ - مسعود ردایی، تهیه‌کننده و ایده‌پرداز
* ۱۴۰۴ - محمود روحانی، مشاور و پژوهشگر

## منابع

رده:روزهای مهر
رده:یادمان‌های حافظ
۲۱ مهر

**۲۱ مهر** دویست و هفتمین روز از سال در گاه‌شماری خورشیدی است. به پایان سال ۱۵۸ روز (۱۵۹ روز در سال کبیسه) باقی‌است.

## رویدادها
* ۱۳۴۳ - تصویب نهایی قانون کاپیتولاسیون در ایران در مجلس شورای ملی
* ۱۳۷۰ - رقابت ۲۱ مهر ۱۳۷۰ تیم ملی فوتبال ایران با تیم ملی فوتبال الجزایر در جام ملت‌های آفریقا–آسیا
* ۱۴۰۱ - دولت کانادا حسین شریعتمداری را به دلیل نقض حقوق بشر تحریم کرد
* ۱۴۰۱ - تخریب مجسمه سید روح‌الله خمینی در نیشابور در خیزش ۱۴۰۱ ایران

## زادروزها
* ۱۲۵۹ - میرزا کوچک‌خان جنگلی، رهبر جنبش جنگل
* ۱۳۰۶ - نورعلی تابنده، رهبر سلسله نعمت‌اللهی سلطان‌علیشاهی
* ۱۳۱۱ - هوشنگ لطیف‌پور، دوبلور
* ۱۳۱۶ - لوریس چکناواریان، آهنگساز
* ۱۳۲۲ - سید محمد خاتمی، پنجمین رئیس‌جمهور ایران
* ۱۳۵۹ - لیلا زارع ، بازیگر

## درگذشت‌ها
* ۱۳۰۵ - شوریده شیرازی، شاعر
* ۱۳۴۷ - حسین بهزاد، نقاش
* ۱۳۵۸ - غلامحسین مصاحب، ریاضی‌دان
* ۱۳۷۸ - قاسمعلی ظهیرنژاد، سرلشکر نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران
* ۱۳۸۹ - مرضیه، خواننده
* ۱۴۰۴ - رضا یحیایی، نقاش و مجسمه‌ساز

## مناسبت ها
*جشن رام روزی
* روز ملی خوشنویسی

## منابع

رده:روزهای مهر
۲۲ مهر

**۲۲ مهر** دویست و هشتمین روز از سال در گاه‌شماری خورشیدی است. به پایان سال ۱۵۷ روز (۱۵۸ روز در سال کبیسه) باقی‌است.

## رویدادها
* ۵۵۹ - تاج‌گذاری کوروش بزرگ
* ۸۹۴ - تصرف جزیره‌های راهبردی دریای پارس توسط نیروی دریایی پرتغال به فرماندهی آلفونس دالبوکرکی
* ۱۲۸۷ - عزل عبدالمجید میرزا عین الدوله، والی آذربایجان، در پی شکست نیروهای دولتی از مشروطه خواهان تبریز
* ۱۳۲۸ - بست نشینی دکتر محمد مصدق و یارانش در دربار در اعتراض به انتخابات دوره شانزدهم مجلس شورای ملی
* ۱۳۸۳ - رقابت ۲۲ مهر ۱۳۸۳ تیم ملی فوتبال ایران با تیم ملی فوتبال قطر در مقدماتی جام جهانی فوتبال ۲۰۰۶
* ۱۳۹۱ - سیل مهر ۱۳۹۱ شمال ایران
* ۱۴۰۲ - قتل داریوش مهرجویی و وحیده محمدی‌فر

## مناسبت‌ها
* روز شاهچراغ
* روز جهانی استاندارد

## زادروزها
* ۱۳۰۵ - رضا سیدحسینی، نویسنده و مترجم
* ۱۳۱۷ - فرح پهلوی، سومین همسر محمدرضا پهلوی
* ۱۳۲۷ - عطا جنگوک، نوازنده تار و سه‌تار
* ۱۳۴۸ - جلیل سامان، فیلمنامه‌نویس، کارگردان و تهیه‌کننده
* ۱۳۴۸ - حسین مظفری، نماینده ولی فقیه در استان قزوین و نماینده مجلس خبرگان رهبری
* ۱۳۸۳ - محمدامین درویشی، بازیکن اسنوکر

## درگذشت‌ها
* ۱۳۳۹ - هاشم قزوینی، از مدرسان حوزه علمیه خراسان
* ۱۳۸۶ - زهرا بنی‌یعقوب، نفر ششم کنکور سراسری و پزشک ایرانی که در بازداشتگاه ستاد امر به معروف و نهی از منکر همدان درگذشت
* ۱۴۰۲ - داریوش مهرجویی، فیلم‌ساز و نویسنده
* ۱۴۰۲ - وحیده محمدی‌فر، فیلمنامه نویس، دستیار کارگردان، همسر داریوش مهرجویی
* ۱۴۰۴ - ناصر تقوایی، نویسنده و کارگردان
* ۱۴۰۴ - سعید مظفری، گوینده و دوبلور

## منابع

رده:روزهای مهر
۲۳ مهر

**۲۳ مهر** دویست و نهمین روز از سال در گاه‌شماری خورشیدی است. به پایان سال ۱۵۶ روز (۱۵۷ روز در سال کبیسه) باقی‌است.

## رویدادها
* ۳۶۶ - آغاز به کار رصدخانه دیلمی ایران به مدیریت ابوسهل کوهی طبری
* ۱۱۶۰ قبل از هجرت - آزادی اسیران بنی اسرائیل در بابل به فرمان کوروش بزرگ، پس از تسخیر این شهر
* ۱۳۰۰ - تسلیم شدن خالو قربان، از کمونیست‌های خائن به نهضت میرزاکوچک خان جنگلی، به قزاق‌های رضاخان میرپنج در رشت
* ١٣٠٢ - تاسیس کمپانی والت دیزنی در بربنک کالیفرنیا
* ۱۳۰۶ - کلنگ احداث ایستگاه راه‌آهن تهران توسط رضاشاه پهلوی
* ۱۳۳۰ - مسکوت گذاشتن پیش‌نویس قطعنامه دولت انگلستان توسط شورای امنیت سازمان ملل متحد برای صادر شدن حکم دیوان داوری لاهه، پنج روز پس از سخنرانی دکتر محمد مصدق در دفاع از حقوق ملت ایران در مورد ملی شدن صنعت نفت
* ۱۳۳۲ - افتتاح سد کوهرنگ، در دره شیخ علی خان، در اصفهان
* ۱۳۶۵ - حادثه ۲۳ مهر ۱۳۶۵ فروند بوئینگ ۷۳۷
* ۱۳۸۷ - آلبوم یه شاخه نیلوفر محسن چاوشی به صورت رسمی در روز ۲۳ مهرماه انتشار یافت. یه شاخه نیلوفر نخستین آلبوم رسمی یک خواننده زیرزمینی است که توانسته‌است از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مجوز پخش بگیرد
* ۱۳۹۳ - زمین‌لرزه مهر ۱۳۹۳ مورموری
* ۱۳۹۸ - رقابت ۲۳ مهر ۱۳۹۸ تیم ملی فوتبال ایران با تیم ملی فوتبال بحرین در مرحله مقدماتی جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲ (آسیا) و مرحله مقدماتی جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۳
* ۱۴۰۱ - آتش‌سوزی زندان اوین

## زادروزها

* ۱۳۶۲ - داود احمدی مونس، کارتونیست و کاریکاتوریست

## درگذشت‌‌ها
* ۱۱۴۵ - حزین لاهیجی، فقیه، ادیب و شاعر
* ۱۳۵۷ - نورالدین اشنی، فقیه و حقوقدان
* ۱۳۶۱ - عطاالله اشرفی‌اصفهانی، روحانی
* ۱۳۹۵ - کمال حبیب‌اللهی، آخرین فرمانده نیروی دریایی شاهنشاهی ایران
* ۱۴۰۴ - سپینود ناجیان، نویسندۀ ایرانی 
* ۱۴۰۴ - منوچهر شفقتیان، بازیکن فوتبال
* ۱۴۰۴ - سکینه سیمین رجالی، روان‌شناس

## منابع

رده:روزهای مهر
۲۴ مهر

**۲۴ مهر** دویست و دهمین روز از سال در گاه‌شماری خورشیدی است. به پایان سال ۱۵۵ روز (۱۵۶ روز در سال کبیسه) باقی‌است.

## رویدادها
* ۱۳۰۸ - پایه‌گذاری کشور تاجیکستان در اتحاد جمهوری‌های شوروی با عنوان جمهوری شوروی سوسیالیستی تاجیکستان (۱۶ اکتبر ۱۹۲۹م). پیش از این اتفاق، تاجیکستان بخشی خودمختار در جمهوری ازبکستان بود.
* ۱۳۷۲ - رقابت ۲۴ مهر ۱۳۷۲ تیم ملی فوتبال ایران با تیم ملی فوتبال کره جنوبی در مرحله مقدماتی جام جهانی فوتبال ۱۹۹۴ (آسیا)
* ۱۳۸۷ - رقابت ۲۴ مهر ۱۳۸۷ تیم ملی فوتبال ایران با تیم ملی فوتبال کره شمالی در مرحله مقدماتی جام جهانی فوتبال ۲۰۱۰ (آسیا)
* ۱۳۹۱ - جنایت خیابان مدنی تهران
* ۱۳۹۲ - نخستین زنجیره انسانی حمایت از کارون ایجاد شد.
* ۱۴۰۳ - رقابت ۲۴ مهر ۱۴۰۳ تیم ملی فوتبال ایران با تیم ملی فوتبال قطر در مرحله مقدماتی جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ (آسیا)

## مناسبت‌ها
*روز جهانی مدیر

## زادروزها
* ۱۲۵۳ - حسن مستوفی، سیاستمدار و نخست‌وزیر ایران در دوره قاجار و دوره رضاشاه
* ۱۳۲۱ - منوچهر پوراحمد، کارگردان، تهیه‌کننده و بازیگر
* ۱۳۵۲ - رضا یزدانی، خواننده

## مرگ‌ها
* ۱۳۶۸ - مرتضی حنانه، موسیقیدان
* ۱۳۹۲ - رجبعلی طاهری، نماینده مردم کازرون در دوره اول مجلس شورای اسلامی
* ۱۴۰۰ - یوسف اسحاق‌پور، نویسنده و جستارنویس
* ۱۴۰۴ - علیرضا افشار، فرمانده نظامی
* ۱۴۰۴ - کرم‌رضا پیریایی، سیاستمدار

## منابع و یادداشت‌ها

رده:روزهای مهر
۲۵ مهر

**۲۵ مهر** دویست و یازدهمین روز از سال در گاه‌شماری خورشیدی است. به پایان سال ۱۵۴ روز (۱۵۵ روز در سال کبیسه) باقی‌است.

## رویدادها
* ۱۳۱۸ - مرگ مشکوک محمد فرخی یزدی (شاعر آزادی‌خواه، روزنامه‌نگار و نماینده مجلس) در زندان قصر.
* ۱۳۲۵ - محمدرضا شاه پهلوی آزمایشی از فرودگاه بین‌المللی مهرآباد به فرودگاه دوشان‌تپه انجام داد و گواهی‌نامهٔ خلبانی دریافت کرد
* ۱۳۴۳ - بنیان نهاده شدن "بنیاد فرهنگ ایران" با هدف خدمت به فرهنگ، حفظ و ترویج میراث معنوی ایران و ترویج زبان فارسی.
* ۱۳۴۴ - امیرعباس هویدا، رئیس دولت وقت، استعفای خود را به محمدرضا شاه ابلاغ کرد و بار دیگر مأمور تشکیل دولت شد.
* ۱۳۵۴ - حکومت پهلوی ایران اعلامیه پایان کار چریک‌های جدایی‌طلب چپ‌گرای ظفار را صادر کرد.
* ۱۳۵۷ 
** گفتگوی خمینی با روزنامه لوموند و تأکید بر لزوم برچیدن حکومت پهلوی برای برقراری حکومت اسلامی.
** ​اعتصاب کارکنان شیلات گرگان، کارخانه‌جات مقدم و سازمان ورزش در پی اوج‌گیری انقلاب اسلامی.
** ​آغاز اعتصاب غذای یک‌هفته‌ای زندانیان سیاسی در تبریز.
** ​سفارت آمریکا در تهران در تلگرامی سری، شرایط بی‌ثبات سیاسی (انقلاب اسلامی) را برای قطعی کردن توافق هسته‌ای با دولت ایران نامناسب دانست.
* ۱۳۵۹ 
** نخستین تهاجم هوایی حکومت بعث عراق به شهر کرمانشاه (در جریان جنگ ایران و عراق).
** ​اشغال موقت موسیان و دهلران توسط ارتش بعث عراق.
* ۱۳۶۳ 
** آغاز نگارش جن‌نامه توسط هوشنگ گلشیری.
** آغاز عملیات عاشورا توسط نیروهای ایران در ارتفاعات مرزی میمک (استان ایلام) که منجر به بازپس‌گیری بخشی از مناطق اشغالی شد.
* ۱۳۹۱ - رقابت ۲۵ مهر ۱۳۹۱ تیم ملی فوتبال ایران با تیم ملی فوتبال کره جنوبی در مرحله مقدماتی جام جهانی فوتبال ۲۰۱۴ (آسیا)
* ۱۳۹۵ - آغاز سرشماری عمومی ۱۳۹۵ نفوس و مسکن.
* ۱۴۰۳ - کشته شدن یحیی سنوار، رئیس دفتر سیاسی حماس توسط ارتش اسرائیل.
* ۱۴۰۴ - تیراندازی ایست بازرسی در هویزه

## زادروزها
* ۱۳۴۹ - مهتاب کرامتی، بازیگر 
* ۱۳۵۵ - سینا ولی‌الله، کمدین
* ۱۳۵۷ - مهرداد رئیسی، دوبلور
* ۱۳۶۴ - باران کوثری، بازیگر
* ۱۳۶۷ - سینا عشوری، بازیکن فوتبال
* ۱۳۷۲ - میلاد عبادی‌پور، بازیکن والیبال

## درگذشتگان
* ۱۳۱۸ - محمد فرخی یزدی، نماینده یزد در دوره هفتم مجلس شورای ملی
* ۱۳۳۳ - علیرضا پهلوی، از فرزندان رضاشاه و تاج‌الملوک آیرملو
* ۱۳۶۵ - حسین خدیو جم، نویسنده، مترجم و محقق
* ۱۳۸۹ - مسعود هوشمند، شاعر
* ۱۴۰۰ - رحیم رحیمی‌پور، کارگردان
* ۱۴۰۱ - رضا حقیقت‌نژاد، روزنامه‌نگار و تحلیل‌گر مسائل سیاسی

## منابع

رده:روزهای مهر
۲۶ مهر

**۲۶ مهر** دویست و دوازدهمین روز از سال در گاه‌شماری خورشیدی است. به پایان سال ۱۵۳ روز (۱۵۴ روز در سال کبیسه) باقی‌است.

## مناسبت‌ها
* روز تربیت بدنی و ورزش

## رویدادها
* ۳۹۹ ق ه - احداث شهر «به اردشیر» در ایالت کرمان، به دستور اردشیر ساسانی
* ۱۲۷۷ - انتشار روزنامه تندرو مساوات، به مدیریت سید محمدرضا شیرازی، در تهران
* ۱۳۳۴ - تصویب لایحه الحاق ایران به پیمان دفاعی بغداد (شامل کشورهای انگلستان، ترکیه، عراق، پاکستان) در مجلس سنا
* ۱۳۵۰ - جمعیت کل کشور ۳۰ میلیون و ۲۰ هزار نفر (۱۲ میلیون و ۳۹۸ هزار نفر شهری و ۱۷ میلیون و ۶۲۲ هزار نفر روستایی) اعلام شد.
* ۱۳۸۰ - گشایش موزه محمود فرشچیان، نگارگر معصر، در مجموعه فرهنگی تاریخی سعدآباد تهران
* ۱۳۸۰ - اعطای جایزه علمی یونسکو به «سیما رأفتی سیدی یزدی»، استاد ایمونولوژی مؤسسه پاسور ایران
* ۱۳۸۱ - پرده برداری از آخرین تابلوی نگارگری استاد محمود فرشچیان، موسوم به تابلوی علی‌اصغر در کاخ موزه سعدآباد
* ۱۳۸۸ - بمب‌گذاری انتحاری در پیشین
* ۱۳۹۰ - حادثه پرواز شماره ۷۴۳ ایران‌ایر

## زادروزها
* ۱۳۰۱ - ابراهیم گلستان، داستان‌نویس و فیلم‌ساز
* ۱۳۵۳ - مازیار فلاحی، خواننده

## درگذشت‌‌ها
* ۱۳۸۸ - نورعلی شوشتری، فرمانده کشته‌شده سپاه پاسداران در انفجار انتحاری در پیشین
* ۱۳۹۰ - شاه‌علی سرخانی، بازیگر
* ۱۳۹۸ - محمد احمدیان، معاون سازمان انرژی اتمی ایران

## منابع

رده:روزهای مهر
۲۷ مهر

**۲۷ مهر** دویست و سیزدهمین روز از سال در گاه‌شماری خورشیدی است. به پایان سال ۱۵۲ روز (۱۵۳ روز در سال کبیسه) باقی‌است.

## رویدادها
* ۱۳۶۲ - آغاز عملیات والفجر ۴
* ۱۳۶۲ - تصویب اساسنامه صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران
* ۱۳۹۶ - حادثه مهر ۱۳۹۶ هواپیمایی زاگرس
* ۱۴۰۰ - آغاز لیگ برتر فوتبال ایران ۰۱–۱۴۰۰

## زادروزها
* ۱۳۲۱ - محمود بنفشه‌خواه، بازیگر
* ۱۳۲۷ - محمد خشنودی، استاد و عضو هیئت علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان
* ۱۳۵۹ - محمد محبیان، خواننده

## درگذشتگان
* ۱۳۳۳ - مرتضی کیوان، ویراستار، شاعر و فعال سیاسی حزب توده ایران
* ۱۳۳۸ - ابراهیم حکیمی، از سیاستمداران قاجاریه و دودمان پهلوی
* ۱۳۵۳ - نورعلی الهی، عارف، فیلسوف، قاضی و موسیقی دان
* ۱۳۷۱ - حبیب‌الله بدیعی، موسیقی‌دان
* ۱۳۹۲ - محمود ذوالفنون، نوازنده
* ۱۳۹۹ - مهرداد سپهری، از شهروندان ایران
* ۱۴۰۱ - علی تهرانی، شوهر خواهر تنی سید علی خامنه‌ای
* ۱۴۰۴ - هوشنگ نهاوندی، سیاستمدار

## منابع

رده:روزهای مهر
۲۸ مهر

**۲۸ مهر** دویست و چهاردهمین روز سال در گاه‌شماری خورشیدی است. به پایان سال ۱۵۱ روز (۱۵۲ روز در سال کبیسه) باقی‌است.

## رویدادها
* ۱۲۲۷ - آغاز صدراعظمی امیرکبیر به فرمان ناصرالدین شاه
* ۱۳۸۶ - حادثه ۲۸ مهر ۱۳۸۶ بل ای‌اچ-۱ کبرا هوانیروز ارتش جمهوری اسلامی ایران
* ۱۳۹۷. برگزاری سومین دور انتخابات شورای ملی افغانستان در نظام جمهوری اسلامی

## زادروزها
* ۱۲۴۵ - ستارخان، از سرداران جنبش مشروطه ایران
* ۱۳۵۸ - شهاب رمضان، خواننده
* ۱۳۵۹ - هانا کامکار، بازیگر
* ۱۳۶۰ - علیرضا عباسفرد، بازیکن فوتبال
* ۱۳۶۱ - احمد آل‌نعمه، بازیکن فوتبال
* ۱۳۶۴ - سعید معروف، بازیکن والیبال

## درگذشت‌ها
* ۱۴۰۲ - فاضل گلپایگانی، نماینده استان تهران در دوره پنجم مجلس خبرگان رهبری

## منابع

رده:روزهای مهر
۲۹ مهر

**۲۹ مهر** دویست و پانزدهمین روز سال در گاه‌شماری خورشیدی است. به پایان سال ۱۵۰ روز (۱۵۱ روز در سال کبیسه) باقی‌است.

## رویدادها
### طبیعی
* ۱۳۹۰ - سیل مهر ۱۳۹۰ شمال ایران
* ۱۳۹۷ - طوفان ۱۳۹۷ مهران

### جنگ
* ۱۳۵۹ - دیدار کمیته حسن نیت سازمان کنفرانس اسلامی شامل حبیب شطی، یاسر عرفات و محمد ضیاء الحق با خمینی به‌منظور میانجیگری در جنگ ایران و عراق

### سیاست
* ۲۲۲ ق. ه - یزدگرد اول، پادشاه ساسانی اعلام کرد که در مناسباتش با دولت روم، مذاکره و صلح را به جنگ ترجیح می‌دهد.
* ۱۳۲۶ - مصدق، حائری زاده، صالح، هدایتی، علوی، حسین مکی دولت رزم آرا را به علت تعلل در استیفای حقوق ملت ایران و عدم اجرای قانون، در مورد نفت جنوب استیضاح نمودند.
* ۱۳۳۲ - اعلام آمادگی آنتونی ایدن، وزیر امور خارجه بریتانیا، برای تجدید روابط سیاسی کشورش با ایران
* ۱۳۳۳ - تصویب قرارداد نفت با کنسرسیوم در مجلس شورای ملی با ۵ رأی مخالف
* ۱۳۳۷ - تصویب لایحه از کجا آورده‌ای در مجلس شورای ملی
* ۱۳۵۷ - تظاهرات ضدسلطنتی دانشجویان در دانشگاه‌های تهران و ملی (دانشگاه شهید بهشتی کنونی)
* ۱۳۵۷ - تحصن علمای حوزه علمیه قم در مدرسه خان، برای اعتراض به فاجعه مسجد جامع کرمان
* ۱۳۵۷ - اعتصاب کارکنان وزارت کشور و پالایشگاه نفت تهران و بانک ایران و انگلیس

### فرهنگی
* ۱۳۸۰ - اعطای جایزه کتاب سال ۲۰۰۱ سوئیس به محمدرضا بایرامی، نویسنده
* ۱۳۸۰ - کسب مقام اول جشنواره بین‌المللی طنز آندرومدا ایتالیا، توسط بهرام عظیمی، کاریکاتوریست 
* ۱۳۸۰ - اعطای قلم زرین چهل و دومین دو سالانه تصویرگری بلگراد به رضا یوسف‌زاده، تصویرگر

## زادروزها
* ۱۳۰۲ - ساموئل خاچیکیان، کارگردان، تدوینگر، نویسنده، تهیه‌کننده و آهنگساز ارمنی‌تبار (درگذشته ۳۰ مهر ۱۳۸۰)
* ۱۳۴۲ - احمد بادکوبه هزاوه، پژوهشگر و استاد تاریخ و تمدن ملل اسلامی

## درگذشت‌ها
* ۱۳۷۵ - سید فتح‌الله بنی‌صدر، برادر ابوالحسن بنی‌صدر
* ۱۳۸۷ - مهرانگیز دولت‌شاهی، اولین زن سفیر (به دانمارک)، نماینده مجلس شورای ملی (زادروز ۱۲۹۶)
* ۱۳۹۰ - یحیی شیدا، شاعر
* ۱۳۹۳ - محمدرضا مهدوی کنی، رئیس مجلس خبرگان رهبری
* ۱۴۰۰ - حسن حنفی، متفکر مسلمان و مصری

## مناسبتهای نجومی
* اوج سالانه بارش شهابی جباری

## مناسبت‌های ایران
* روز صادرات

## منابع

رده:روزهای مهر
۳۰ مهر

**۳۰ مهر** دویست و شانزدهمین روز سال در گاه‌شماری خورشیدی است. به پایان سال ۱۴۹ روز (۱۵۰ روز در سال کبیسه) باقی‌است.

## رویدادها
* گاهنبار یا جشن چهارم از جشن‌های شش‌گانه سال نزد ایرانیان باستان، با نام اوستایی «ایا ثریمه»، به معنای آغاز سرما
* ۹۶۴ - اعزام شدن حمزه میرزای صفوی، با لشکریان محلی اصفهان، فارس، یزد و کرمان، به سمت مرزهای شمالی، برای جنگ با عثمانی
* ۱۳۰۴ - گسترش مخالف و تظاهرات ضد سلطنت قاجار، با حمایت رضا خان (سردار سپه) و فرماندهان نظامی او، در شهرهای ایران
* ۱۳۰۵ - آغاز استفاده از تلفن در عمارت جدید تلفنخانه تهران
* ۱۳۱۳ - تغییر نام خیابان علاالدوله تهران به خیابان فردوسی، برای تجلیل از خدمات حکیم ابوالقاسم فردوسی، شاعر حماسه‌سرا
* ۱۳۳۱ - اعلام قطع روابط سیاسی ایران و انگلستان توسط سیدحسین فاطمی، وزیر امور خارجه دولت وقت ایران
* ۱۳۳۲ - تمدید حکومت نظامی به مدت ۳ ماه دیگر در استان‌های خوزستان، گیلان، اصفهان و فارس
* ۱۳۳۴ - تصویب لایحه الحاق ایران به پیمان دفاعی بغداد (شامل کشورهای انگلستان، ترکیه، عراق و پاکستان) توسط مجلس شورای ملی، به تبعیت از مجلس سنا
* ۱۳۴۲ - لغو حکومت نظامی در تهران، چهار ماه و نیم پس از قیام پانزده خرداد، در زمان نخست‌وزیری اسدالله علم
* ۱۳۶۴ - آغاز عملیات عاشورا ۴، در غرب دریاچه ام‌النعاج در هورالهویزه
* ۱۳۷۴ - آغاز فعالیت شبکه پیام سیمای جمهوری اسلامی ایران
* ۱۴۰۰ - انتشار گزارش قتل با اسم رمز «ناموس» توسط الهه محمدی
* ۱۴۰۲ - اعلام رسمی 
حکم جلسه دادگاه بدوی الهه محمدی و نیلوفر حامدی به ریاست ابوالقاسم صلواتی

## زادروزها
* ۱۳۳۱ - آتش خیر، بازیگر
* ۱۳۵۷ - علی قربان‌زاده، بازیگر

## درگذشتگان
* ۱۲۰۸ - ملااحمد نراقی، مجتهد، نویسنده و شاعر
* ۱۳۸۰ - ساموئل خاچیکیان، کارگردان، تدوینگر، نویسنده، آهنگساز فیلم و تهیه‌کننده 
* ۱۳۸۴ - فریدون گله، کارگردان، فیلمنامه‌نویس 
* ۱۳۸۵ - واختانگ‌نرسی گرگیا، بازیگر
* ۱۳۹۹ - حمید بهرامی احمدی، نماینده حوزه انتخابیه رفسنجان و انار در دوره هفتم مجلس شورای اسلامی
* ۱۴۰۱ - آرنیکا قائم مقامی، یکی از کشته‌شدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران

## مناسبت ها
* Aya-threm: (اَیاسرِم) - سی‌ام مهرماه، دویست‌وده‌مین روز سال که در آن «گیاه» آفریده شد. ترجمه ی این گهنبار ، هنگام خوشبختی و شادمانی است.

## منابع

رده:روزهای مهر
چهریق

**چهریق** به یکی از موارد زیر اشاره دارد:
* چهریق سفلی روستایی از توابع بخش کوهسار و در شهرستان سلماس استان آذربایجان غربی
* چهریق علیا روستایی از توابع بخش کوهسار و در شهرستان سلماس استان آذربایجان غربی
* دهستان چهریق دهستانی از توابع بخش کوهسار در شهرستان سلماس استان آذربایجان غربی
* قلعه چهریق قلعه‌ای سنگی در نزدیکی روستای چهریق علیا در شهرستان سلماس استان آذربایجان غربی

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی روستاهای ایران
رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
موریس ژار

**موریس ژار**  (زاده ۱۳ سپتامبر ۱۹۲۴ – درگذشته ۲۹ مارس ۲۰۰۹) آهنگ‌ساز و رهبر ارکستر فرانسوی بود. وی برنده سه جایزه اسکار در بخش بهترین موسیقی فیلم شده‌است. موریس ژار پدر ژان میشل ژار آهنگساز شهیر فرانسوی و یکی از پیشتازان موسیقی الکترونیک است.

## زندگی‌نامه
این آهنگساز فرانسوی در سال ۱۹۵۲ نخستین موسیقی فیلم را برای ژرژ فرانجی برای فیلم کوتاه «هتل معلولان» ساخت. موریس ژار در دهه شصت میلادی در آمریکا اقامت گزید. او به‌عنوان یکی از آهنگسازان مشهور هالیوود شناخته می‌شود. اگرچه او برای چندین کنسرت آهنگ ساخته‌است ولی شهرت بیشتر او بخاطر موسیقی فیلم‌های موفقی چون لورنس عربستان (فیلم) (۱۹۶۲)، دکتر ژیواگو (۱۹۶۵)، گذرگاهی به هند (۱۹۸۴) می‌باشد، که هر سه برنده جایزه اسکار شده‌اند. از دیگر آثار مشهور او موسیقی فیلم‌های **[[محمد رسول‌الله (فیلم ۱۹۷۶)|محمد رسول‌الله]]** و عمر مختار (۱۹۸۱) می‌باشند. وی بیش از صد و پنجاه موسیقی فیلم برای کارگردانان مشهوری مانند جان فرانکن هایمر، آلفرد هیچکاک، جان هیوستون، دیوید لین، لوچینو ویسکونتی و پیتر ویر ساخت. وی پدر ژان میشل ژار آهنگساز معروف سبک الکترونیک است. وی در سال ۲۰۰۶ و در پنجاهمین سال فعالیت خود کنسرتی را با پسر خود ژان میشل ژار در شهر مادری خود لیون فرانسه برگزار کرد و در آن مشهورترین آهنگ‌های خود را نواخت. ژار در ۲۹ مارس ۲۰۰۹ بر اثر بیماری سرطان در لس آنجلس درگذشت.

## بخشی از فیلمشناسی

## پانویس

## پیوند به بیرون
* 

رده:آهنگسازان اهل فرانسه
رده:آهنگسازان سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
رده:آهنگسازان سده ۲۰ (میلادی)
رده:آهنگسازان سده ۲۱ (میلادی) اهل فرانسه
رده:آهنگسازان سده ۲۱ (میلادی)
رده:آهنگسازان فیلم اهل فرانسه
رده:آهنگسازان فیلم مرد
رده:آهنگسازان مرد اهل فرانسه
رده:آهنگسازان مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل فرانسه
رده:اهالی لیون
رده:برندگان جایزه اسکار بهترین موسیقی اورجینال
رده:برندگان جایزه فیلم اروپا (افراد)
رده:برندگان جایزه گرمی
رده:پیاده‌روی مشاهیر هالیوود
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه پاریس
رده:درگذشتگان ۲۰۰۹ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت سرطان در کالیفرنیا
رده:دریافت‌کنندگان جایزه سزار افتخاری
رده:دور از وطن‌های اهل فرانسه در ایالات متحده آمریکا
رده:زادگان ۱۹۲۴ (میلادی)
رده:موسیقی‌دانان برنده جایزه گلدن گلوب
رده:موسیقی‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
رده:موسیقی‌دانان سده ۲۱ (میلادی) اهل فرانسه
رده:موسیقی‌دانان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
رده:موسیقی‌دانان مرد سده ۲۰ (میلادی)
رده:موسیقی‌دانان مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل فرانسه
رده:موسیقی‌دانان مرد سده ۲۱ (میلادی)
رده:هنرمندان ام‌جی‌ام رکوردز
رده:هنرمندان ام‌سی‌ای رکوردز
رده:هنرمندان بارکلی رکوردز
رده:هنرمندان کپیتال رکوردز
رده:هنرمندان وارنر رکوردز
بانک مرکزی

**بانک مرکزی** مهم‌ترین مؤسسه مالی و هدایت‌کننده اصلی سیستم پولی کشورهاست. بانک مرکزی نهادی است که مسئولیت کنترل سیستم پولی هر کشور را به عهده‌دار است. معمولاً برای تعریف این نهاد از مسئولیت های آن کمک گرفته می‌شود. بانک مرکزی به بانکی که مسئولیت های بانک‌های تجاری را تعیین می‌کند و نماینده مالی دولت است، شهرت دارد.  بانک مرکزی یک بانک تجاری نیست و نرخ بهره، میزان پول در گردش، تورم و حتی بیکاری و توزیع درآمد را می‌تواند متأثر کند. این بانک در برخی از کشورها (مثلاً ایران) به عنوان بازوی پولی دولت عمل می‌کند، ولی در شماری دیگر از کشورها این بانک مستقل از دولت و سیاست‌های دوره‌ای آن‌ها به اهداف کلان خود می‌پردازد. درجه استقلال بانک‌های مرکزی نیز از کشوری به کشور دیگر متفاوت است.

## وظایف بانک مرکزی
وظایف بانک مرکزی با بانک‌های تجاری متفاوت است. این بانک به دنبال تأمین منافع گروهی خاص از افراد تعیین نمی‌شود و در آن انگیزه‌های منفعت‌طلبانه وجود ندارد. از طرف دیگر، بانک مرکزی بانکدار دولت است و بر فعالیت‌های آن اثر می‌گذارد. این بانک صرفاً از طریق بانک‌های تجاری با مردم ارتباط برقرار می‌کند و از هیچ فردی سپرده‌ دریافت نمی‌کند. 

وظایف کلی بانک مرکزی عبارت هستند از: 
* بانک ناشر اسکناس
* بانکدار و مشاور مالی دولت
* متولی ذخایر خارجی
* آخرین مرجع وام (آخرین قرض‌دهنده)
* اتاق پایاپای برای تسویه و پرداخت چک‌ها که به عهده سایر بانک‌ها است
* کنترل کننده اعتبارات و حجم نقدینگی

## جستارهای وابسته
[بندانگشتی|چپ|215px|ساختمان [بانک مرکزی اروپا در فرانکفورت.]]
* بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
* بانک مرکزی اروپا
* بانک انگلستان
* بانک جهانی

## منابع

رده:اختراع‌های هلندی
رده:بانک‌های مرکزی
رده:اصطلاحات بانکداری
رده:معرفی‌شده‌های سده ۱۷ (میلادی)
کرامت‌الله دانشیان

**کرامت‌الله دانشیان** (۱۰ مهر ۱۳۲۵، شیراز – ۲۹ بهمن ۱۳۵۲، تهران) شاعر و از فعالان سیاسی چپ‌گرا و از مبارزان شناخته‌شده قبل از انقلاب ۱۳۵۷ ایران بود.

## زندگی
کرامت‌الله فرزند پرویز و اعظم در ۱۰ مهر ۱۳۲۵ در شیراز به دنیا آمد. وی اصالتاً فارسی، پدرش اهل سرحدِ داراب (از طایفه چهار راهی و تیره قلتاشی ) و مادرش اهل شیراز بود. کرامت در دوران کودکی مادرش را به سبب بیماری از دست داد و هنگامی که ده ساله بود همراه خانواده‌اش ساکن تبریز شد. او در تبریز بزرگ شد و درس خواند (از جمله در دبیرستان منصور) و تا پایان دورهٔ دبیرستان در آن‌جا ماند. وی پس از اخذ دیپلم و خدمت سربازی که به عنوان سپاهی دانش در یکی از روستاهای آمل با نام واسکس دابو انجام داده بود، مدتی در مدرسهٔ هتل‌داری تهران، و پس از آن در مدرسهٔ تازه تأسیس عالی سینما و تلویزیون به تحصیل پرداخت.

او که جزو اولین گروه قبول شدگان در دوره هنری و سینمایی تلویزیون ملی ایران بود، پس از حدود یک سال به علت فعالیت‌های سیاسی و ساخت فیلم کوتاهی با مفهوم غارت نفت و مردم جنوب شهر تهران از دانشکده اخراج شد. او چند ماه بعد از خسرو گلسرخی در شهریور ۱۳۵۲ دستگیر شد و چند ماه بعد متهم شدند رهبری گروهی دوازده نفره را به عهده داشته‌اند که قصدشان ربودن شاهزاده پهلوی در فستیوال فیلم کودک در سال ۵۲ به قصد آزادسازی زندانیان سیاسی بوده‌است.

امیرحسین فطانت، که در آن زمان ۲۲ سال داشت و مخفیانه با ساواک همکاری می‌کرد، از دوستان قدیمی کرامت‌الله دانشیان بود که نقش مهمی در دستگیری و اعدام دانشیان داشت. در جریان دادگاه، نام او به عنوان نفر سیزدهم و «فرد فراری» اعلام شد تا امکان هرگونه اقدام و افشای تبانی او با ساواک ناممکن شود.

[بندانگشتی|چپ|270px|آرامگاه کرامت‌الله دانشیان در [قطعه ۳۳ بهشت زهرا.]]
از این گروه به جز کرامت‌الله دانشیان و خسرو گلسرخی که اعدام شدند، سه تن به حبس ابد محکوم شدند (طیفور بطحایی، رضا علامه‌زاده، عباس سماکار) و مابقی افراد گروه هر کدام به نحوی با درخواست عفو از شاه و همسرش به یک تا چند سال زندان کوتاه مدت محکوم شدند. (افرادی نظیر: شکوه فرهنگ (میرزادگی)، ابراهیم فرهنگ رازی، رحمت‌الله جمشیدی، منوچهر مقدم سلیمی، مریم اتحادیه و …)

وی در سحرگاه روز ۲۹ بهمن ۱۳۵۲ به جرم اقدام علیه امنیت کشور به همراه خسرو گلسرخی تیرباران شد.

در سال ۱۳۵۹، ویژه‌نامه‌ای برای کرامت‌الله دانشیان در مجموعه‌ای دو جلدی با عنوان «فرهنگ نوین» منتشر شد،

### سرود بهاران خجسته باد
دانشیان سرودی بر شعری از عبدالله بهزادی ساخته بود که با نام بهاران خجسته باد مشهور هست.

## منابع

## پیوند به بیرون
* قسمتی از موزیک بهاران خجسته باد
* درباره دانشیان
* درختان دوباره باید آواز بخوانند. In memory of '''Keramat Daneshian''' and Khosrow Golesorkhi

رده:اعدام‌شدگان اهل ایران در زمان حکومت محمدرضا پهلوی
رده:انقلابیون اهل ایران
دانشیان، کرامت‌الله
رده:خاک‌سپاری‌ها در قطعه ۳۳ بهشت زهرا
رده:درگذشتگان ۱۹۷۴ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۴۴ (میلادی)
رده:شاعران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
رده:شاعران مرد اهل ایران
رده:شورشیان اهل ایران
رده:فعالان اهل ایران
رده:قشقایی‌ها
رده:کمونیست‌های اهل ایران
رده:مارکسیست‌های اهل ایران
رده:زندانیان سیاسی در ایران
رده:کمونیست‌های اعدام‌شده توسط ایران
رده:محکومان به اقدام علیه امنیت ملی در ایران
نجد

چپ|200px|بندانگشتی| منطقه نجد
**نَجد** فلاتی است کوهستانی در کشور عربستان سعودی که ارتفاع آن بین ۷۵۰ تا ۱۵۰۰ متر می‌باشد، از شمال به عراق و کشور اردن، از جنوب به ربع الخالی، از مشرق به احساء و از مغرب به حجاز محدود است.

از این فلات چند وادی (درواه) عبور می‌کند که مهم‌ترین آنها «وادی رمه» و «وادی بنی حنیفه» است، و در آن واحه‌هایی وجود دارد که سکنه این فلات در کنار آن واحه‌ها بسر می‌برند. قبایل مهم ساکن نجد: عنیزه، و عِنِزَة، عتیبه، حرب، دواسر ، وقحطان ، و مطیر است.

بریده، عنیزه، سدیر، الخرج‌، حائل و ریاض پایتخت عربستان سعودی مهم‌ترین شهرهایی هستند که در فلات نجد قرار دارند.

## منابع

* دکتر: زاهیة، قدوره، *(تاریخ العرب الحدیث) *، دارالنهضة العربیة چاپ سال ۱۹۸۰ میلادی به (عربی).
* دکتر: زاهیة، قدوره، *(شبه الجزیرة العربیة) *، دارالنهضة العربیة چاپ سال ۱۹۸۵ میلادی به (عربی).

رده:نجد
رده:جغرافیای عربستان سعودی
رده:فلات‌ها
رده:فلات‌های آمریکای شمالی
رده:کوه‌های عربستان سعودی
رده:منطقه‌ها
رده:منطقه‌های تاریخی عربستان سعودی
رده:منطقه‌های آسیا
رده:منطقه‌های تاریخی
جشنواره‌های سینمایی

جشنواره‌های فیلم عبارتند از:

## ایران
* جشنواره فیلم فجر
* جشنواره سینما حقیقت
* جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان
* جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران
* جشنواره فیلم کوتاه نهال
* جشنواره بین‌المللی فیلم رشد
* جشنواره فیلم کوتاه حسنات
* جشنواره فیلم دانشگاه تهران
* جشنواره فیلم و عکس همراه تهران
* جشنواره بین‌المللی فیلم بی‌کلام گلوب
* جشنواره مردمی فیلم عمار
* جشنواره بین‌المللی چهل چراغ
* جشنواره ملی فیلم شاهنامه
## جهان

* جشنواره فیلم کن
* آکادمی علوم و هنرهای سینما 
* جشنواره فیلم برلین
* جشنواره فیلم ونیز
* جشنواره فیلم لوکارنو 
* جشنواره فیلم کارلوی واری 
* جشنواره فیلم لندن 
* جشنواره فیلم سن سباستین 
* جشنواره فیلم ساندنس 
* جشنواره فیلم شیکاگو 
* جشنواره فیلم کرالا 
* جشنواره فیلم مسکو 
* جشنواره فیلم توکیو
* جشنواره فیلم بوسان
* جشنواره فیلم ورشو
* جشنواره فیلم مونترال
* جشنواره فیلم آسیا پاسیفیک
* جشنواره فیلم شب‌های سیاه تالین

## انجمن
* انجمن مطبوعات خارجی هالیوود
* انجمن منتقدان فیلم سن دیگو 
* انجمن منتقدان فیلم شیکاگو 
* انجمن منتقدان فیلم لس آنجلس 
* انجمن منتقدان فیلم لندن 
رده:جشنواره‌های سینمایی
ربوه

**ربوه** پشته بلندی، توده بلند، قسمتی از زمین که از اطرافیان خود بلندتر باشد، و جمع آن " رُبی " می‌باشد، گفتند در نزدیکی دمشق است، در لحف کوهی در دامنه آن نهری خلاب جایی است که " نهر بردی " می‌نامند، آبش بسیار شیرین و گوارا است. در نزدیکی این نهر مسجدی وجود دارد که عمده آن بلند و بسیار زیباست، در بغل این مسجد نهری جاری است بنام نهر یزید، آب این نهر در ساقیه " برکه " می‌ریزد، و سپس از بغل مسجد ادامه می‌یابد، در بغل مسجد از سمت شمال اشکفتی وجود دارد، مردم اعتقاد دارند که عیسی پیغمبر در این غار به دنیا آمده است. 
بعضی از پیشنیان گفتند که " ربوه " در یک فرسخی بالای دمشق قرار دارد. و بهترین جای دنیاست، و گفتند که در دنیا جایی به خوش هوائی و آب شیرین و خضره که مانند ربوه باشد وجود ندارد.

## منبع
* کتاب: " معجم البلدان " نوشته: یاقوت الحموی.
* ترجمه: محمد محمدیان کوخِردی .

رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در سوریه
حدیث فولادوند

**حدیث فولادوند** (زاده ۲۰ دی ۱۳۵۶ در تهران) هنرپیشه سینما، تلویزیون و تئاتر ایران است.

## زندگی هنری

حدیث فولادوند فعالیت هنری را از کودکی آغاز کرد، در دوازده سالگی زیر نظر گلاب آدینه آموزش دید و در نمایش «گل‌های دوستی» روی صحنه رفت. وی برای اولین بار نقش کوتاهی را در فیلم ''دست‌های آلوده'' به کارگردانی سیروس الوند بازی کرد و بدین ترتیب اولین حضورش را در سینما در سال ۱۳۷۸ اعلام نمود. او که پس از گرایش به هنرهای مختلف از جمله موسیقی و نقاشی اکنون خود را در بازیگری موفق می‌دید یک سال بعد از اولین تجربه خود، در فیلم سینمایی ''مارال'' به کارگردانی مهدی صباغ‌زاده هنرنمایی کرد.

همچنین درخشش فولادوند در تلویزیون با بازی در سریال تلویزیونی گمگشته آغاز شد. او همچنین در مجموعه‌های تلویزیونی سال‌های خاکستری، دیوار شیشه‌ای، معصومیت ازدست‌رفته بازی کرده است. وی علاوه بر آن در نمایش مده‌آ نیز نقش‌آفرینی نموده است. حدیث فولادوند در سال ۱۳۸۹ در پشت صحنه فیلم سینمایی عنکبوت به کارگردانی مانی ارمغان با رامبد شکرآبی ازدواج کرد.

## فیلم‌شناسی
### سینمایی

### تلویزیونی
#### مجموعه تلویزیونی

#### تله فیلم

### شبکه نمایش خانگی
* بالشها (احمد درویشعلی‌پور، ۱۳۹۷)

## تئاتر
* پابرهنه در پارک (مریم باقری، مهر و آبان ۱۳۹۶) - مجموعه تئاتر دیوار چهارم
* من تمامی مردگان بودم (عبدالله برجسته، اردیبهشت و خرداد ۱۳۹۳) - سالن اصلی تئاتر مشهد

## منابع

## پیوند به بیرون
* 
* 
* 

رده:افراد زنده
رده:اهالی تهران
رده:بازیگران تئاتر زن اهل ایران
رده:بازیگران زن اهل تهران
رده:بازیگران زن تلویزیونی اهل ایران
رده:بازیگران زن فیلم اهل ایران
رده:زادگان ۱۳۵۶
رده:زادگان ۱۹۷۸ (میلادی)
رده:کارگردانان فیلم اهل ایران
رده:لرهای اهل ایران
رده:مقاله‌های خرد بازیگر ایرانی
فرانسوا والا

**فرانسوا والا** ، عضو گروه باستان‌شناسی فرانسه در کاوش‌های باستان‌شناختی شوش در استان خوزستان ایران، به سرپرستی ژان پرو Jean Perrot بود. وی اینک سرگروه پژوهش در مرکز مطالعات ملی فرانسه CNRS است.
## آثار

*F. Vallat, Suse et l’Élam, Recherche sur les grandes civilisations, Mémoire 1, Paris, 1980.
*Idem, “Kidin-Hutran et l’époque néo-élamite,” Akkadica 37, 1984, pp.&nbsp;1–17.
*Idem, “Hutelutuš-Inšušinak et la famille royale élamite,” RA 79, 1985, pp.&nbsp;43–50.
*Idem, “The Most Ancient Scripts of Iran. The Current Situation,” World Archaeology 17/3, 1986, pp.&nbsp;335–47.
*Idem, “L’expression ADDA LUGAL an-šan ù MÙŠ.EREN dans un texte d’Atta-hušu,” Nouvelles assyriologiques brèves et utilitaires, 1989a, pp.&nbsp;75–76 no. 101.
*Idem, “Le scribe Ibni-Adad et les premiers sukkalmah,” Nouvelles assyriologiques brèves et utilitaires, 1989b, pp.&nbsp;23–24 no. 34.
*Idem, “Réflexions sur l’époque des sukkalmah,” in Contribution à l’histoire de l’Iran. Mélanges offerts à Jean Perrot, Paris, 1990, pp.&nbsp;119–27.
*Idem, “La géographie de l’Élam d’après quelques textes mésopotamiens” in L. De Meyer and H. Gasche, eds., Mésopotamie et Elam. Actes de la XXXVIème Rencontre Assyrio-logique Internationale, Mesopotamian History and Environment Occasional Publications 1, Ghent, 1991, pp.&nbsp;11–21.
*Idem, “Succession royale en Élam au IIème millénaire,” in Cinquante-deux réflexions sur le Proche-Orient ancien offertes à Léon De M*eyer, Mesopotamian History and Environment, Occasional Publications 2, 1994, pp.&nbsp;1–14.
*Idem, “Šutruk-Nahunte, Šutur-Nahunte et l’imbroglio néo-élamite,” Nouvelles assyriologiques brèves et utilitaires, 1995, pp.&nbsp;37–38.
*Idem, “Nouvelle analyse des inscriptions néo-élamites,” forthcoming.
*Idem et al., Les noms géographiques des sources suso-élamites, TAVO, Beihefte, Répertoire géographique des textes cunéiformes 11, Wiesbaden, 1993.

## ترجمه آثار به فارسی
### مقالات
* تاریخ ایلام.

## منبع
رده:باستان‌شناسان اهل فرانسه
صدف

**صَدَف** ، پوشش خارجی بی‌مهرگان است. جنس پوستهٔ صدف از کلسیم کربنات یا کیتین است. این جانوران یک یا دو صدف (کفه) سفت آهکی دارند که پیکر نرمشان را دربر گرفته است. برخی از انواع صدف، خوراکی هستند. غذای مورد علاقه جهان خصوصاً اروپا است در ایران این موجود را به عنوان مرواریدساز می‌شناسند که در اصل همان دو کفه‌ای‌ها هستند. رنگ صدفی همان رنگ براق درون صدف‌های مرواریدساز یا همان رنگ مروارید است.

دانشمندان بیش از ۶۰ هزار نوع نرم‌تن را مطالعه و شناسایی کرده‌اند. هر چه نرم‌تن بزرگ‌تر شود، جسم خارجی آن نیز بزرگ‌تر و سخت‌تر می‌شود. جنس صدف‌ها از دی کربنات کلسیم (آهک) است. نرم‌تن آهک مورد نیاز برای ساختن صدف را از آب دریا به دست می‌آورد. صدف پس از مرگ نرم‌تن در آب شناور می‌شود و به سطح آب می‌آید.

## خواص صدف خوراکی
بندانگشتی|چند نوع صدف که در خلیج فارس زندگی می‌کنند.صدف سرشار از روی است. این ماده برای ساخته شدن اسپرم و تستسترون (هورمون مردانه) ضروری است. علاوه بر این صدف حاوی دوپامین است، هورمونی که تمایل جنسی را افزایش می‌دهد. یک برنامهٔ غذایی سرشار از صدف‌های خوراکی با کمک به حفظ سطح کلاژن پوست، به شما کمک خواهد کرد تا پوستی صاف، انعطاف‌پذیر و جوان کسب کنید. قندی که در صدف و پوسته موجودات دریایی یافت می‌شود، می‌تواند کلید درمان ضایعات نخاعی باشد. اگر دچار مشکلات حافظه شده‌اید صدف خوراکی بخورید. صدف با داشتن روی مورد نیاز به بهبود عملکرد مغز کمک می‌کند.

## کاربردهای دیگر
* صدف تا ۱۹۳۳ پول رایج کشور پاپوا گینه نو بود.
* واژهٔ صدف در ایران برای نام‌گذاری دختران نیز به کار می‌رود.
* صدف‌ها نقش مهمی در تصفیه آب دارند.
* خشک نمودن و فروش آن به کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس.
* مصرف خشک شده آن برای دام.

## نگارخانه

پرونده:Winslow Homer - A Basket of Clams.jpg|alt=|سطلی از صدف‌ها اثر وینسلو هومر
پرونده:Sandro Botticelli - La nascita di Venere - Google Art Project - edited.jpg|alt=|زایش ونوس از درون صدف
پرونده:Wall painting - birth of Venus from a shell - Pompeii (VII 6 7) - Napoli MAN.jpg|alt=
پرونده:Nautile scanner 3.jpg|alt=|تصویر یک **صدف دریایی** به روایت مقطع‌نگاری رایانه‌ای.
پرونده:Oysters p1040741.jpg


## جستارهای وابسته
* مرجان

## پانویس

## پیوند به بیرون
* اصول پرورش صدف‌های خوراکی
* صدف‌شناسی  (به انگلیسی)

رده:جانورشناسی
رده:فراورده‌های نرم‌تنان
رده:گردآوری
رده:مقاله‌های دارای ویدئو
رده:ویکی‌سازی رباتیک
مردم کازاک

[بندانگشتی|300px|'' [نامه کازاک‌های زاپاروژی به سلطان محمد چهارم عثمانی * اثری از [[ایلیا رپین]]]]
[[پرونده:Cossacks. May 5, 1916. Goryachy Klyuch. Russian Empire.JPG|بندانگشتی|300px|*کازاک‌ها در شهر گوریاچیی کلیوچ اردیبهشت ۱۲۹۵*]]
*'کازاک‌ها*' (<span lang="fa" dir="rtl">به [[زبان انگلیسی|انگلیسی]]: Cossacks</span>) قومی از تبار [[اسلاوها|اسلاو]] شرقی و [[کلیسای ارتدکس شرقی|مسیحیان ارتدوکس]] هستند که زیستگاهشان [[استپ پونتیک-کاسپین]] در [[اوکراین]] کنونی و جنوب غرب روسیه است. این قوم قرن‌ها در دوران [[روسیه تزاری]] از نوعی خودمختاری برخوردار بود، جنگاورانش زبانزد بودند و به همین دلیل، بخش مهمی از [[نیروهای مسلح روسیه|ارتش روسیه]] را به خود اختصاص دادند و در جنگ‌های توسعه طلبانه تزارها نقشی بسزا ایفا کردند.

کازاک‌ها مردمانی از قوم‌های مختلف جنوب [[روسیه]] و [[اوکراین]] و [[لهستان]] بودند که با فرار از دست اربابان [[ارباب‌رعیتی|فئودال]] زندگی آزادی را در [[استپ]]های جنوبی و اطراف رودهای [[دن (رود)|دُن]] و [[رود دنیپر|دِنیِپِر]] برگزیده بودند. در جریان جنگ‌های قدرت‌های حاکم بر آن نواحی به تدریج نقش مرزداری به کازاک‌ها داده شد. کازاک‌ها به شجاعت و مهارت‌های [[سوارکاری]] معروف بودند. نیروهای کازاک در جریان حمله [[ناپلئون بناپارت|ناپلئون]] به روسیه با جنگ‌های نامنظم و ایذایی هراسی در دل سربازان فرانسوی افکنده بودند. تا پایان حکومت تزاری واحدهای منظم نظامی با نام کازاک در [[نیروی زمینی امپراتوری روسیه|ارتش امپراتوری روسیه]] تشکیل شده بود.

== کازاک و قزاق ==
هرچند نام قوم «کازاک» شبیه قوم [[مردم قزاق|«قزاق»]] است، این دو قوم را نباید با یکدیگر مشتبه کرد: کازاک‌ها قومی اروپایی و از تبار [[اسلاوها|اسلاو]] هستند که زیستگاهشان جنوب‌غربی روسیه و غرب اوکراین و، به‌ویژه، جلگهٔ [[دن (رود)|رود دن]] است، حال‌آنکه قزاق‌ها از [[مردم ترک|ترک‌تبارند]] که زیستگاهشان [[آسیای مرکزی]] بوده و هست و تا قرن نوزدهم، که خان‌نشین‌هایشان به تصرف روسیان درآمد، حضوری در تاریخ روسیه نداشتند. در [[زبان روسی]]، کازاک را «کازاخ» می‌گویند که هیچ ارتباط ریشه‌ای با واژهٔ «قزاق» ندارد. لیکن مترجمانی چون [[محمود اعتمادزاده]] (به‌آذین) و [[احمد شاملو]] در ترجمهٔ رمان *دن آرام''، و عبدالعلی کارنگ در ترجمه سفرنامه پیترو دلاواله ضمن خطایی سهوی، «کازاک‌ها» را به «قزاق‌ها» ترجمه کرده بودند.

## جستارهای وابسته
* خانات قزاق

## منابع

رده:اقوام اروپا
رده:اقوام اسلاو
رده:اقوام
رده:اهالی اوکراین
رده:پیشه‌های نظامی
رده:تاریخ اجتماعی روسیه
رده:تاریخ اوکراین
رده:تاریخ نظامی روسیه
رده:سلحشورهای اسلاو
رده:سواره‌نظام
رده:قومیت
کازاک
رده:مشاغل رزمی
رده:اسلاوهای شرقی
رده:گروه‌های قومی در اروپای شرقی
رده:زیرگروه‌های قومی روسی
رده:عنوان‌های اسلاوی
میترا منصوری

**میترا منصوری** (زاده ۶ آبان ۱۳۴۳ در کرمان) فارغ‌التحصیل رشته سینما گرایش کارگردانی از دانشگاه هنر کارگردان، تهیه‌کننده و برنامه‌ساز رادیو و تلویزیون، مستندساز، پژوهش‌گر، و کارآفرین ایرانی است.

وی از ۲۰۰۸ میلادی به کانادا مهاجرت کرده‌است و در آنجا زندگی و کار می‌کند و در حال حاضر عضو انجمن زنان فیلم‌ساز آتلانتیک (WIFT) و سازمان پشتیبان فیلم‌سازان آتلانتیک (AFCOOP) است.

## فعالیت‌ها
از کارهای میترا منصوری در مهاجرت می‌توان به ساخت مستند کوتاه «آسان نیست که…» (It’s not easy to) و فیلم کوتاهی به نام «من کانادایی هستم» (I am Canadian) اشاره کرد که از شبکه سی‌بی‌سی پخش شده‌است و در حال حاضر کارگردان و تهیه‌کننده برنامه هفتگی کوچه تنها برنامه فارسی‌زبان آتلانتیک شمالی نیز هست.

او به فعالیت‌های فرهنگی در هالی‌فکس نیز اشتغال دارد.

## آثار
### فیلم شانزده میلیمتری
* پته، مستند- داستانی، ۱۵ دقیقه، شرکت در جشنواره برلین، جشنواره فیلم رشد، برنده دیپلم افتخار جشنواره کوثر.
* انتظار، داستانی کوتاه، ۱ دقیقه
* آفتاب، داستانی کوتاه، ۱۲ دقیقه
* مسیح آباد، داستانی کوتاه، ۱۲ دقیقه
* فروش کار، فیلم وریته، ۱۳ دقیقه

### فیلم ویدئویی
* ما بی‌چرا زندگانیم، مستند- داستانی، ۲۵ دقیقه، نمایش در خانه هنرمندان، شرکت در جشنواره فیلم فروغ، جشنواره سینماگران پیشرو، نمایش در هفته هنری دوبی.
* عشین، فیلم مستند، ۱۵ دقیقه، شرکت در هفته فیلم فروغ، مستندسازان زن، جشنواره سبز.

### مجموعهٔ تلویزیونی
* مجموعه داستانی مسافر، تهیه‌کننده و دستیار اول کارگردان
* کشف بزرگ - نویسنده، کارگردان و تهیه‌کننده - شبکه جهانی جام جم.

### برنامه تلویزیونی
* رایانه در زندگی، برنامهٔ علمی، ۱۳ قسمت ۲۰ دقیقه‌ای، شامل بررسی وضعیت و موقعیت کامپیوتر در فعالیت‌های گوناگون کشور ایران. شبکهٔ دوم سیما 
* مسابقه تلاش، مسابقه اقتصادی – سرگرمی، ۱۲۲ قسمت ۴۵ دقیقه‌ای.. با اجرای: سونیا پوریامین و محسن قصابیان، حسین محب‌اهری و فرحناز منافی ظاهر، حسین عرفانی و شهلا ناظریان. شبکهٔ اول سیما 
* باران، برنامهٔ علمی، ۳۰ قسمت ۲۰ دقیقه‌ای، دربارهٔ اینترنت، جهت معرفی سایت‌های مفید و سالم اینترنت در زمینه‌های گوناگون، شبکه جام‌جم ۱ و ۲ (اروپا و آمریکا)
* مسابقه گزینه‌ها، مسابقه کامپیوتری، ۹۱ قسمت ۳۰ دقیقه‌ای، با اجرای محسن قصابیان. شبکهٔ پنج (تهران) سیما
* صدای پای کودکی- برنامه تخصصی کارشناسان آموزش کودک و نوجوان، ۲۶ قسمت ۲۵ دقیقه‌ای، با اجرای افشین اعلاء، شبکهٔ چهار سیما

### مستند
* ۱۳۸۲ - بم شهر بی‌دفاع
* ۱۳۹۴ - بر بال‌های زندگی

## پانویس

## منابع
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
* شرکت فیلم‌سازی و تبلیغاتی کلک خیال.
* انجمن مستندسازان ایران

رده:افراد زنده
رده:اهالی کرمان
رده:زادگان ۱۳۴۳
رده:کارآفرینان اهل ایران
رده:کارگردانان زن فیلم اهل ایران
رده:کارگردانان فیلم اهل ایران
رده:افراد کانادایی ایرانی‌تبار
رده:فیلم‌سازان مستند اهل ایران
رده:ویکی‌سازی رباتیک
ریگ (ابهام‌زدایی)

**[[ریگ]]** قطعه‌سنگی گردشده به قطر ۲ تا ۶۴ میلی‌متر است.

**ریگ** ممکن است اشاره به یکی از موارد زیر نیز باشد:
* ماسه سنگ‌دانه‌های ریزتر از ۴٫۷۵ میلی‌متر و درشت تر از ۰٫۰۷۵ میلی‌متر
* شن سنگ‌دانه‌های کوچکتر از ۷۵ میلی‌متر و درشت تر از ۴٫۷۵ میلی‌متر
* ریگ (جغرافیا) پهنه‌های وسیع ماسه‌ای در بیابان‌ها
## پدیده‌های جغرافیایی
* بند ریگ
* ریگ یلان
* ریگ جن
## مناطق مسکونی
* بخش ریگ
* دهستان ریگ
* ریگ (جاسک)
* ریگ (لیردف)
* بندر ریگ، شهری در استان بوشهر ایران

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
گله

[جایگزین=عکس از چرای گله شتر، در حوالی کاروانسرای دیرگچین در پارک ملی کویر|بندانگشتی|250x250پیکسل|چرای گله [شتر، در حوالی کاروانسرای دیرگچین در پارک ملی کویر]]
**گله** یا رمه به گروهی اجتماعی از جانوران از گونه‌ای یکسان، اهلی، نیمه‌اهلی یا وحشی از جمله گوسفند، گاو، بز، شتر، اسب، خر، قاطر، گوزن، آهو و غیره که با هم زندگی یا حرکت کنند گفته می‌شود. به نوع رفتار اشتراکی مرتبط با گله، رفتار گله‌ای گفته می‌شود. به نوع رفتار در این جانوران، از رفتار اجتماعی نیز است.

به پرورش گله‌ها از سوی انسان به منظور بهره‌برداری اقتصادی، گله‌داری گفته می‌شود. گله‌داری در ایران به‌طور عمده توسط عشایر کوچ‌رو صورت می‌گیرد اما روستاییان و عشایر یکجانشین هم دارای گله هستند.

در آمریکا گله‌های بزرگی را درون منطقه محصوری پرورش داده و نگهداری می‌کنند که به آن محدوده رنچ (ranch) گفته می‌شود.

## منابع
* الکوخردی، محمد، بن یوسف، *(کُوخِرد حَاضِرَة اِسلامِیةَ عَلی ضِفافِ نَهر مِهران Kookherd, an Islamic District on the bank of Mehran River)* الطبعة الثالثة، دبی: سنة ۱۹۹۷ للمیلاد.

## جستارهای وابسته
* پاگه

رده:دامداری
رده:رفتارشناسی جانوران
رده:فرایندهای گروهی
دشتی

**دشتی** به موارد زیر گفته می‌شود:
* منطقه دشتی یا (دشتی) منطقه‌ای تاریخی فرهنگی در میانه استان بوشهر
* گویش دشتی گویش مردم منطقه دشتی در استان بوشهر
* شهرستان دشتی یکی از شهرستان‌های استان بوشهر ایران است
* آواز دشتی، یکی از مایه‌های آواز ایرانی، از متعلقات دستگاه شور

## شهر
* دشتی (پارسیان)، شهری از توابع بخش مرکزی شهرستان پارسیان در استان هرمزگان ایران

## روستاها
* دشتی (لارستان)، از روستاهای بخش صحرای باغ در شهرستان لارستان استان فارس
* دشتی (سردشت) روستایی از توابع بخش وزینه در شهرستان سردشت استان آذربایجان غربی ایران
* دشتی‌کلاته شرقی، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان بندر گز در استان گلستان ایران
* دشتی‌کلاته غربی، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان بندر گز در استان گلستان ایران

## افراد
* علی دشتی از نویسندگان و سیاسیون دورهٔ پهلوی
* فایز دشتی از شاعران دوبیتی‌سرای دوره قاجاریان
* محمدخان دشتی از خوانین و شاعران دوره قاجاریان

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی
محمد صادقی (بازیکن فوتبال)

**محمد صادقی** (۱۸ اسفند ۱۳۳۰ - اهواز) بازیکن سابق فوتبال اهل ایران است.

وی سابقه بازی در باشگاه‌های پاس تهران، پرسپولیس و شاهین را دارد. صادقی در جام جهانی ۱۹۷۸ عضو تیم ملی فوتبال ایران بود.

شوت‌های سنگین، تکنیک بالا، دوندگی، قدرت بدنی بالا و تعصب از ویژگی‌های وی بود.

او به همراه علی پروین، خداداد عزیزی و علی کریمی نامزد تکنیکی‌ترین بازیکن تاریخ فوتبال ایران شد که در آخر علی کریمی از همه بیشتر رای آورد.

وی در جریان دیدار دوستانه منتخب تهران و بایرن مونیخ در تیرماه ۱۳۵۱ که با پیروزی شش بر دو تیم منتخب به پایان رسید، هت تریک کرد.

## حرفه باشگاهی
وی در تیم های گمرک اهواز، پاس، پرسپولیس و پرسپولیس بازی کرد. و شاهین اف.سی. او یکی از بازیکنان کلیدی پاس در قهرمانی تخت جمشید ایران در سال‌های 1356 و 1357 تیم پرسپولیس بود. قهرمانی در مسابقات سراسری ایران جام اسپندی و جام حضفی تهران در سال 1358 و همچنین قهرمانی شاهین در جام حذفی تهران در سال 1360.

## حرفه بین المللی
صادقی 38 بازی برای تیم ملی فوتبال ایران انجام داد و در المپیک 1972 و جام جهانی فوتبال 1978 بازی کرد. او همچنین یکی از اعضای تیم های ایرانی بود که در بازی های آسیایی 1974 و جام ملت های آسیا 1976 قهرمان مسابقات فوتبال شدند.

## افتخارات
افتخارات ملی: حضور در المپیک مونیخ (۱۹۷۲)، حضور در جام جهانی آرژانتین (۱۹۷۸)، قهرمانی در بازی‌های آسیایی (۱۹۷۴)

افتخارات باشگاهی:۲ بار قهرمانی لیگ با پاس (۱۳۵۶ و ۱۳۵۷)، قهرمانی جام حذفی با پرسپولیس (۱۳۵۸)، قهرمانی جام حذفی با شاهین (۱۳۶۰)

موارد دیگر: حضور در جام جهانی کوچک برزیل(۱۹۷۰)، حضور در جشنواره رئال مادرید (۱۹۷۷)، کسب عنوان بهترین بازیکن ایران (۱۳۵۳ تا ۱۳۵۵)، گلزنی مقابل تیم آرژانتین ۱۳۵۶ در جشنواره رئال مادرید

## منابع

* 
* 

رده:افراد زنده
رده:اهالی اهواز
رده:بازیکنان باشگاه پاس تهران
صادقی، محمد
رده:بازیکنان باشگاه شاهین تهران
رده:بازیکنان برنده جام ملت‌های آسیا
رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال ایران
رده:بازیکنان جام جهانی فوتبال ۱۹۷۸
رده:بازیکنان جام ملت‌های آسیا ۱۹۷۶
رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل ایران
رده:بازیکنان فوتبال بازی‌های المپیک ایران
رده:بازیکنان فوتبال در المپیک تابستانی ۱۹۷۲
رده:بازیکنان فوتبال در بازی‌های آسیایی ۱۹۷۴
رده:زادگان ۱۳۳۰
رده:زادگان ۱۹۵۲ (میلادی)
رده:مدال‌آوران بازی‌های آسیایی ۱۹۷۴
رده:مدال‌آوران بازی‌های آسیایی در فوتبال
رده:مدال‌آوران طلا بازی‌های آسیایی اهل ایران
رده:نوشتارهای خرد بازیکنان فوتبال اهل ایران
رده:هافبک‌های مرد فوتبال
رده:اهالی ایران در سده ۲۰ (میلادی)
رده:بازیکنان فوتبال بازی‌های آسیایی اهل ایران
شبستان

بندانگشتی|شبستان مسجد تبریز
**شبستان** قسمتی است از مسجدهای بزرگ که دارای سقف است. شبستان‌ها فضاهای سرپوشیده و دارای ستون‌های یک شکل و موازی‌اند که از یک طرف به صحن مسجد راه دارند.
همچنین **شَبستان** مکانی بود در خانهٔ پادشاهان قدیم که خلوت‌خانه و حرم‌سرا و خوابگاه آنان به‌شمار می‌آمد.
در دورهٔ قاجار در ایران شبستان را اندرون، اندرونی و زنانه می‌گفتند.

شبستان که در آن نماز گزارده می‌شود، یکی از فضاهای اصلی همه مساجد بوده‌است، که معمولاً دارای دو بخش زنانه و مردانه است. اکثر مساجد دارای شبستان زمستانی و تابستانی می‌باشند. این فضا که محراب در آن واقع است، در بعضی از مساجد با ستون و در بعضی دیگر بدون ستون می‌باشد. شبستان‌های بدون ستون از ویژگی‌های مساجد عثمانی می‌باشد.

واژهٔ شبستان برای دلالت بر چنین فضاهایی در مسجدها، امری دیرینه نیست و از حدود سدهٔ دوازدهم هجری قمری است که در متون تاریخی به معنای فضای نمازخانه‌های مسجدها به کار برده شده‌است.

## انواع شبستان بر اساس شکل
#### نوع اول: شبستان‌های طنبی
که معمولاً متشکل از اتاقی مستطیلی و کم‌وبیش در مواردی با شکلی متفاوت است و جزء کم‌مساحت‌ترین شبستان‌ها به‌شمار می‌روند. پوشش سقف این مسجدها، گاه با طاق است و گاه تخت است.

#### نوع دوم: شبستان‌های گنبدخانه‌ای
این شبستان‌ها، فضاهایی معمولاً چهارگوش دارند که سقف آنها گنبدی است.

#### نوع سوم: شبستان ستون‌دار
که محصول قرارگیری سقف بر مجموعه‌ای از ستون‌ها است که گاه این سقف طاقی و گاه نیز تخت است.

#### نوع چهارم: شبستان‌های مرکب
محصول ترکیب لااقل دو نوع از سه نوع شبستان پیش گفته شده‌است.
* شبستان (کلیسا)
* شبستان زمستانی
* معماری اسلامی
* شوادون
* دارالشتا

## نگارخانه

Soissons Cathedral Nave, Picardy, France - Diliff.jpg|شبستان کلیسای جامع سوآسون در پیکاردی، فرانسه
پرونده:مسجد کاروانسرای دیر گچین واقع در استان قم- چهارطاقی ساسانی 08.jpg|alt=شبستان مسجد کاروانسرای دیر گچین|شبستان مسجد کاروانسرای دیر گچین
پرونده:حرم، شبستان امام خمینی 02.jpg|alt=ورودی شبستان جامع «امام خمینی» در حرم فاطمه معصومه در شهر قم|ورودی شبستان جامع «امام خمینی» در حرم فاطمه معصومه در شهر قم
پرونده:ایوان مسجد جامع قم 03.jpg|شبستان مسجد جامع قم


## منابع

بر پایهٔ: لغتنامهٔ دهخدا، سرواژهٔ شبستان

رده:اختراع‌های ایرانی
رده:خنک‌کننده منفعل
رده:معماری اسلامی
رده:معماری ایرانی
رده:معماری مسجد
ارشادالطالبین

**ارشادالطالبین** (یا **انشاء هرکرن**) نام کتابی به فارسی نوشته هرکرن فرزند متهورا داس مولتانی دربارهٔ الگوهای نامه‌نگاری اداری است. هرکرن (هریکارَنه) منشی اعتبارخان و از درباریان جهانگیر، پادشاه گورکانی هند بوده است.

این کتاب به ۷ باب به نام‌های زیر تقسیم شده است:
:۱. (نامه‌نگاری) سلاطین به سلاطین ۲. در اصدار فرامین ۳. در شرح پروانجات ۴. در نوشتن عرایض ۵. در نوشتن مکتوبات که ابناء روزگار با یکدیگر نویسند ۶ در نوشتن خط و قباله شرعی ۷. در نوشتن دستک و سرنامه.

این کتاب در میان سال‌های ۱۶۲۴-۱۶۴۵ه / ۱۰۳۴-۱۰۵۵م نوشته شده و در ۱۷۸۱ توسط اف. بالفور با ترجمه انگلیسی در کلکته به چاپ رسیده است.

## منبع
بالفور، اف.، *انشاء هرکرن،* کلکته ۱۷۸۱.

رده:کتاب‌های فارسی
رده:کتاب‌های سده ۱۱ (قمری)
رده:کتاب‌های درباره هند