open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
قلعه داوودآباد

**قلعه داوود آباد** مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان انار، شهر امین شهر، قسمت جنوب شرق محلی شهر یعنی داوود آباد، یک کیلومتری داوود آباد واقع شده که در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

قلعه داوود آباد که بیش از سه هزار مترمربع مساحت و چهار برج با ارتفاع ۹ متر دارد، هر روز هنگام آبیاری باغ پسته به پای آن آب ریخته می‌شود. این آبیاری مداوم باعث شده که روز به روز این بنا به ویرانی کامل نزدیک تر شود. قرار گرفتن این قلعه در معرض مستقیم و گسترده آب، باعث ایجاد شکاف در دیوارهای آن و رویش درختچه‌های کوچک در زیر دیوارها شده‌است. قلعه داوودآباد که احتمالاً کاربرد نظامی داشته، دارای ورودی دو طبقه بوده و بخشی از ساختمان‌های داخل آن بر اثر سیل از بین رفته‌است. کشاورزان محلی نیز بخشی از بقایای خاک ساختمان‌های گلی داخل قلعه را برای استفاده در زمین‌های پسته از قلعه خارج کرده‌اند. مشاهدات همچنین حاکی از آن است که قلعه داوودآباد امین شهر بر اثر گذشت زمان، عوامل جوی، فرسایش و عدم رسیدگی، آسیب زیادی دیده‌است. به گفته کارشناسان میراث فرهنگی، قسمت‌های داخلی، برج شمال غربی و پوشش ورودی از جمله قسمت‌های آسیب دیده این بنا است. بخش‌های دیگر این قلعه نیز دارای وضعیت نگران کننده‌ای عنوان شده‌است. قلعه داوودآباد نیز یکی از بناهای به جا مانده از تاریخ شهر انار است که کارشناسان میراث فرهنگی بارها و بارها بر اهمیت آن تأکید کرده‌اند. با این وجود تا کنون هیچ گونه نظارتی روی این اثر تاریخی از سوی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری انجام نشده‌است. بناهای شهرانار این روزها وضعیت مناسبی ندارند و از این شهر مرتب خبرهای تخریب و نبود نظارت کافی بر بناها و آثار تاریخی این شهر کهن به گوش می‌رسد.


قلعه تاریخی داوود آباد 02.jpg|
قلعه تاریخی داوود آباد 03.jpg|


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* امین شهر

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان رفسنجان
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان رفسنجان
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان رفسنجان
رده:قلعه‌های قاجاریان
مسجد جامع یالرود

**مسجد جامع یالرود** مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان نور، بخش بلده، دهستان شیخ فضل ا ۰۰۰، روستای یالرود واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان نور
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان نور
رده:مسجدهای جامع
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان نور
آب‌انبار مسجد

**آب‌انبار مسجد میر** مربوط به دوره قاجار است و قدمت آن به دویست سال پیش برمی گردد.برخی از کارشناسان نیز گفته اند ممکن است این آب انبار تاریخی در زمان صفویه ساخته شده باشد. و در بروجرد، خیابان صفا، کوچه شاهزاده ابوالحسن، گذر مسجد میر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۳۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.این آب انبار تاریخی نیاز به مرمت و بازسازی دارد.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان بروجرد
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان بروجرد
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان بروجرد
بنای شماره ۸ (بنای اداری - مالی)

**[[ساختمان|بنای]] شماره ۸ (بنای اداری - مالی)** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان آستانه اشرفیه، بخش کیاشهر، شهر کیاشهر، خیابان امام خمینی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان آستانه اشرفیه
آب‌انبار آبقه

**آب‌انبار آبقه** اثری تاریخی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام - دوره قاجار است و در شهرستان تایباد، بخش مرکزی، روستای آبقه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان تایباد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان تایباد
رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان تایباد
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان تایباد
مسجد جامع خرمی

**مسجد جامع خرمی** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان خرم بید، بخش مرکزی، شهر صفاشهر، محله پایین واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این مسجد قبل از دوران قاجار هم بر قرار بوده است. اما اثری از بقایای قبل از قاجار ان نیست. مسجد جامع خرمی در بافت قدیم صفاشهر قرار دارد و در سال ۱۳۷۷ هجری قمری به دستور سید نور الدین هاشمی شیرازی مرمت شده است. این بنا به پیشنهاد جابر حیدری فرد و توسط سازمان میراث فرهنگی ثبت ملی شده است .

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* جابر حیدری فرد

## منابع
۲. برشور آثار تاریخی شهرستان خرم بید به کوشش جابر حیدری فرد

۳. آرشیو اداره میراث فرهنگی خرم بید

۴. نامه مورخ ۱۵/ ۱۲ / ۱۳۸۵ آقای جابر حیدری فرد به فرمانداری خرم بید برای ثبت اثر 

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان خرم‌بید
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان خرم‌بید
گورستان گرگوند هرمیان علیا

**قبرستان گرگوند هرمیان علیا** مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان ثلاث باباجانی، بخش ازگله، روستای هرمیان علیا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان ثلاث باباجانی
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان ثلاث باباجانی
قلعه کک کهزاد

**قلعه کک کهزاد** قلعه ای تاریخی واقع در شهرستان انار دره در فراه افغانستان است که قدمت این قلعه مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است.

## موقعیت جغرافیایی
این قلعه در کوه خواجه  دردهستان کوه خواجه بخش تیمورآباد شهرستان هامون در ۳۰ کیلومتری غرب شهر محمدآباد،  مرکز شهرستان هامون و در ۹ کیلومتری شهر علی‌اکبر قرار دارد برای رسیدن به کوه خواجه بایستی در جاده ی اصلی محمدآباد – زاهدان قرار بگیرید. در همان ابتدای جاده تابلوی راهنما راه را نشان می دهد. این جاده ابتدا به روستای سرسنگ و سپس به روستای ده لطف الله می رسد. فاصله ی روستای لطف الله تا کوه خواجه چیزی حدود سه کیلومتر است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## آثار معماری
عناصر اصلی شامل ساختمان مرکزی، برج و باروی قلعه است. ساختمان مرکزی آن در ضلع شمالی قرار دارد و اتاق‌های آن در دو طبقه است. قلعه مذکور با توجه به نوع ساخت و با در نظر گرفتن موقعیت استراتژیکی منطقه، به یک دژ نظامی شبیه است.

ذوالفقار کرمانی در کتاب جغرافیای نیمروز می‌نویسد: ''این قلعه در روی تپه واقع شده است و این قلعه را حشمت الملک جهت حفظ و حراست بند (سد) سیستان ساخته است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع
* کتاب سیستان بهشت باستان شناسان – گروه باستان‌شناسی دانشگاه زابل- چاپ ۱۳۸۰ – ناشر روابط عمومی دانشگاه زابل

رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان هامون

رده:جاذبه‌های گردشگری استان سیستان و بلوچستان
رده:قلعه‌های اشکانیان
رده:قلعه‌های ساسانیان
رده:قلعه‌ها در ایران
رده:جاذبه‌های گردشگری سیستان
رده:اماکن تاریخی سیستان
رده:بناهای تاریخی سیستان
رده:تاریخ سیستان
رده:سیستان
تپه چم درازه ۱

**تپه چم درازه ۱** مربوط به دوره اشکانیان -صدر اسلام است و در شهرستان کنگاور، بخش مرکزی، روستای خزل غربی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان کنگاور
رده:آثار دوره صدر اسلام در شهرستان کنگاور
رده:تپه‌های باستانی شهرستان کنگاور
قلعه ازناوله

**قلعه ازناوله** مربوط به دوره قاجار - دوره پهلوی است و در شهرستان ملایر، بخش مرکزی، دهستان موزاران، داخل روستای ازناوله واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان ملایر
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان ملایر
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان ملایر
مسجد دربند

**مسجد دربند** مربوط به دوره ایلخانی است و در اردستان، خیابان شهید فائق، محله مون، خیابان مون واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان اردستان
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان اردستان
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در اردستان
رده:جاذبه‌های گردشگری اردستان
محوطه موسی‌آباد

**محوطه موسی‌آباد** مربوط به عصر مس است و در شهرستان سلسله (الشتر)، بخش مرکزی، دهستان دوآب، ۶۵۰ متری جنوب روستای موسی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۳۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار عصر مس در شهرستان سلسله
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان سلسله
نقوش صخره‌ای ابدال‌طاقچه‌سی

**نقوش صخره‌ای ابدال طاقچه سی** مربوط به دوره نوسنگی است و در شهرستان کبودرآهنگ، بخش گل تپه، دهستان گل تپه، جنوب روستای گوزل ابدال واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره نوسنگی در شهرستان کبودرآهنگ
رده:سنگ‌نگاره‌های تاریخی شهرستان کبودرآهنگ
قلعه چهل دختران

**قلعه چهل دختران سیستان** مربوط به دوره ساسانیان است و در دهستان کوه خواجه، بخش تیمورآباد، شهرستان هامون در روستای کوه خواجه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## قلعه چهل دختران
قلعه چهل دختر سیستان در بالای دره ذوالفقار یا همان دره سوخته قرار دارد. بنای قلعه چهل دختر بر روی سکوی سنگی بزرگی قرار دارد. سنگ های تشکیل دهنده سکو توسط خاک رس به هم متصل شده و در بالای سکو برای تشخیص استحکام بنا چندین ردیف روزنه قرار داده بودند. در فاصله 30 گزی (هر گز معادل 95 سانتی متر می باشد) از قلعه نیز بقایای چند کوخ سنگی و یک محوطه وجود دارد.   
## علت نامگذاری
علت نامگذاری چهل دختر بر روی این قلعه بدلیل داستان جالبی است که قرنها دهان به دهان چرخید.

نقل است که در گذشته، در این مکان چهل دختر دوشیزه زندگی میکرده اند که صدای قهقهه بلند آنان در تمام محوطه می پیچید تا زمانی که جادوگری با طلسم خود آنها را کشت و ثروت این چهل دختر در خاک سیستان مدفون شد. برخی دیگر می گویند با طلسم جادوگر که باعث مرگ چهل دختران شد، کل سیستان در خشم این طلسم فرورفت و باعث نحسی و خشکسالی در سیستان شد. باورهای قوم سیستانی بر این بوده که جادوگر در بیابان مرده و علت حرکت شنهای روان همین است. بنای قلعه چهل دختر بر روی سکوی سنگی بزرگی قرار دارد. سنگهای تشکیل دهنده سکو توسط خاک رس به هم متصل شده و در بالای سکو برای تشخیص استحکام بنا چندین ردیف روزنه قرار داده بودند.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان هامون
رده:قلعه‌ها در ایران
رده:قلعه‌های ساسانیان
رده:اماکن تاریخی سیستان
رده:بناهای تاریخی سیستان
رده:جاذبه‌های گردشگری سیستان
رده:تاریخ سیستان
تپه تاجی‌آباد ۱

**تپه تاجی آباد ۱** مربوط به دوره نوسنگی - عصر مس - دوره هخامنشی - سده‌های اولیه و میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ازنا، بخش جاپلق، دهستان جاپلق شرقی، ۱۱۰۰ متری شمال غربی روستای امامزاده قاسم واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۳۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان ازنا
رده:آثار دوره نوسنگی در شهرستان ازنا
رده:آثار دوره هخامنشیان در شهرستان ازنا
رده:آثار عصر مس در شهرستان ازنا
رده:تپه‌های باستانی شهرستان ازنا
سه دشت علفی۲

**سه دشت علفی۲** مربوط به دوره هخامنشی است و در شهرستان خرم بید، بخش مشهد مرغاب، ۱ کیلومتری شمال دشت علفی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان خرم‌بید
رده:آثار دوره هخامنشیان در شهرستان خرم‌بید
مدرسه حاج حسن

**مدرسه حاج حسن** مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، میدان امام علی، خیابان هارونیه، مقابل صحن هارون ولایت واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اصفهان
رده:مدرسه‌های تاریخی شهرستان اصفهان
سرای قهرودیها

**سرای قهرودیها** مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان عبدالرزاق، کوچه حمام شاه علی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این ملک بزرگ با حداقل ۱۳۰۰ متر مربع برای خاندان اربابان اصفهانی در شهرستان اصفهان می‌باشد؛ که بنا به توصیفات این مکان یکی از بزرگترین کاروانسراهای خشکبار و عرقیجات شهرستان اصفهان بوده است که حجم زیادی از خشکبار شامل (آلوچه برغانی - آلو خشکه - پر هلو و انجیر و توت خشکه و…) وعرقیجات شامل (گلاب - نعناع - بیدمشک - خارشتر و…) روستاهای قهرود و قمصر و کاشان در این کاروانسرا به توزیع می‌رسیده است.

لازم است خاطر نشان شود با توجه به ثبت رسیدن این ملک در آثار ملی ایران، هنوز هیچ اقدام اصلاحی یا خرید از صاحبان حقیقی آن از جمله عارف بزرگ حاج مهدی اربابان اصفهانی فرزند حاج میزاعلی اربابان اصفهانی نشده است، و چندین سال است این کاروانسرا به یک ملک متروکه تبدیل شده است و هیچ فعالیتی در آن انجام نمی‌شود.

با توجه به اطلاعات بدست آمده صاحبان سرای قهرودیها اقدام به ساخت یک مسجد روبه روی آن کرده‌اند که کاسبین اطراف بتوانند نمازهای خود را به جماعت گزارده و جلساتی با موضوعات مذهبی و کاسبی و کمک به هم دیگر را در این مکان اجرا می‌کرده‌اند.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اصفهان
رده:سرای‌های تاریخی شهرستان اصفهان
مسجد جامع رهنان

**مسجد جامع رهنان** مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اصفهان شهر رهنان، محله ماشاده، خیابان ابوذر، غرب شهرداری سابق منطقه ۱۱ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
رهنان شهری است در شمال غربی کلانشهر اصفهان. بستنی و مبل این منطقه شهرت بسیار زیادی دارد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اصفهان
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان اصفهان
تپه صداوسیما

**تپه صداوسیما** مربوط به عصر آهن است و در شهرستان کرمانشاه، بخش ماهیدشت، دهستان ماهیدشت، روستای رباط، شمال شرق ساختمان صدا و سیمای ماهیدشت واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان کرمانشاه
تپه انجیرباغی شماره ۲

**تپه انجیر باغی شماره ۲** مربوط به عصر آهن - دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان کبودرآهنگ، بخش شیرین سو، دهستان مهربان علیا، ۱۰۰ متری شرق روستای انجیرباغی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان کبودرآهنگ
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان کبودرآهنگ
رده:باغ‌های تاریخی شهرستان کبودرآهنگ
رده:تپه‌های باستانی شهرستان کبودرآهنگ
تپه‌ماهور (الشتر)

**تپه‌ماهور** تپه‌ای مربوط به عصر برنز است و در شهرستان سلسله (الشتر)، بخش فیروزآباد، دهستان میرآخور، ۱۰۰متری شرق روستای بهمنیاری واقع شده‌است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۳۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان سلسله
تپه شهسوار

**تپه شهسوار** مربوط به عصر برنز - دوره اشکانیان است و در شهرستان سلسله (الشتر)، بخش مرکزی، دهستان دوآب، ۵۰ متری شمال روستای شیخ آبادتتر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۳۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.تپه شهسوار متعلق به طایفه شهسوارون (شهسواروند) است.

## جستارهای وابسته

* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان سلسله
رده:تپه‌های باستانی شهرستان سلسله
گوجه‌تپه

**گوجه تپه** مربوط به عصر مس و سنگ - عصر مفرغ - سده‌های اولیه و میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کبودرآهنگ، بخش مرکزی، دهستان سبزدشت، شمال روستای حاتم آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان کبودرآهنگ
رده:آثار عصر مس در شهرستان کبودرآهنگ
رده:تپه‌های باستانی شهرستان کبودرآهنگ
گورستان بان گوری

**قبرستان بان گوری** مربوط به عصر مفرغ است و در شهرستان چرداول، بخش هلیلان، دهستان هلیلان، ۲ کیلومتری جنوب روستای ماهیزان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۲۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار عصر برنز در شهرستان چرداول
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان چرداول
تپه مدآباد ۳

**تپه مد آباد ۳** مربوط به عصر مفرغ - عصر آهن - دوره اشکانیان است و در شهرستان ازنا، بخش جاپلق، دهستان جاپلق شرقی، ۱۵۰م جنوب روستای مدآباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۳۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
این تپه دارای اشیا گران‌قیمتی می‌باشد که توسط سازمان مورد حراست قرار گرفته است لازم است ذکر شود آثار بی شماری مانند این در این روستا واطراف آن می‌باشد که باعث تمایز این روستا با روستاهای اطراف آن شده است این روستا دارای محصولات کشاورزی بی شماری است که عمده درآمدمردم نیز از همین راه تأمین می‌شود.

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان ازنا
رده:تپه‌های باستانی شهرستان ازنا
تپه هشه‌بید

**تپه هشه بید** مربوط به عصر مفرغ - عصر آهن - دوره ساسانیان - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ازنا، بخش مرکزی، دهستان پاچه لک غربی، روستای هشه بید واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۳۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان ازنا
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان ازنا
رده:تپه‌های باستانی شهرستان ازنا
تپه گورستان شاملو

**تپه قبرستان شاملو** مربوط به عصر مفرغ میانی - سده‌های میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ملایر، بخش مرکزی، دهستان حرم رود علیا، چسبیده به روستای شوشاب واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان ملایر
رده:تپه‌های باستانی شهرستان ملایر
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان ملایر
برج عبدالحسین

**برج عبد الحسین** مربوط به دوره صفوی است و در ندوشن، محله قلعه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان میبد
رده:برج‌های تاریخی شهرستان میبد
تپه عیسو

**تپه عیسو** مربوط به دوره عیلامیان - دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان کرمانشاه، بخش ماهیدشت، دهستان چغانرگس، بین دوروستای کنگربان سفلی و چغابلک علی رضا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان کرمانشاه
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان کرمانشاه
رده:تپه‌های باستانی شهرستان کرمانشاه
آرامگاه امامزاده بی‌بی حیات

**مقبره امامزاده بی‌بی حیات** مربوط به اتابکان - ۷۵۰ ه.ق است و در شهرستان کرمان، بخش مرکزی، دهستان اختیارآباد، روستای بی‌بی حیات، خیابان اصلی روستا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان کرمان
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان کرمان
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
کاروانسرای انوشیروان (اصفهان)

**کاروانسرای انوشیروان** مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اصفهان، فلکه دانشگاه صنعتی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست کاروانسراهای ایران
* کاروانسراهای ایرانی

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اصفهان
رده:سرای‌های تاریخی شهرستان اصفهان
رده:کاروان‌سراهای تاریخی شهرستان اصفهان
مسجد جامع رضوانشهر

**مسجد جامع رضوانشهر** مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان رستاق، بخش مرکزی، دهستان رستاق، شهر رضوانشهر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اشکذر
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان اشکذر
رده:بناهای تاریخی شهرستان اشکذر
گورستان زرگر چشمه

**گورستان زرگر چشمه** مربوط به اواخر هزاره دوم قبل از میلاد - عصر آهن دو است و در شهرستان سیاهکل، بخش دیلمان، دهستان پیر کوه، ۳ کیلومتری جنوب شرقی کمنی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۲ (پیش از میلاد) در شهرستان سیاهکل
رده:چشمه‌های تاریخی شهرستان سیاهکل
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان سیاهکل
محوطه زینب بیجار

**محوطه زینب بیجار** مربوط به اواخر هزاره دوم و اول قبل از میلاد است و در شهرستان رودبار، بخش رحمت‌آباد و بلوکات، دهستان رحمت‌آباد، روستای نصفی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان رودبار
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان رودبار
رده:آثار هزاره ۲ (پیش از میلاد) در شهرستان رودبار
آرامگاه حافظ جمال

**بقعه حافظ جمال** مربوط به سدهٔ ۱۰ ه‍.ق است و در شهرستان میبد، بخش مرکزی، دهستان شهداء، روستای رکن آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

قدمت این بنای تاریخی، با توجه به سبک معماري موجود و مقايسه آن با ساير بناهاي هم دوره اين بنا، متعلق به دوران مياني اسلامي می باشد و به استناد مدارک مربوطه و به گفته ساکنين محل قدمت آن به قرن دهم هجري مي رسد. بناي بقعه حافظ جمال از دو قسمت تشکيل شده است که گنبدخانه قسمت غربي، بخش اصلي آن را تشکيل مي دهد و شامل يک ايوان مرتفع و با شکوه و يک گنبدخانه رفيع که محراب کوچکي نيز دارد، مي باشد. در سمت جنوبي ايوان اصلي، ايوان فرعي کوچکتري قرار دارد که به اتاقي در پشت ختم مي شود. در قسمت جنوبي گنبد خانه اصلي نيز فضايي وجود داشته که تخريب شده و همين تخريب باعث گسستن گنبد خانه از هم و تخريب آن گشته است. شواهد حاکي از آن است که در سمت جلو ايوان، ميانسرايي نيز وجود داشته که اکنون خراب شده است. بخش شرقی نیز دارای ساختاری شامل یک گنبدخانه و سه ایوان می باشد. در بنای این گنبد برای تبدیل زمینه چهار به هشت از گوشه سازی سه کنج استفاده شده و کلیه مصالح استفاده شده در آن از خشت می باشد. این بقعه در سال 1394 مرمت و بازسازی شد که اهم آیتم های مرمتی شامل موارد زيربندي و استحکام بخشي با خشت و ملات گل، شفته ريزي با خاک محل، اجراي ديوار خشتي با ملات گل، اجراي طاق ضربي خشتي با ملات گل، اجراي تويزه به صورت رومي با خشت و ملات گچ، اجراي طاق فيل پوش با خشت و ملات گل، اجراي پالونه با خشت و ملات گل، اجراي کونوشکني با خشت و ملات گل، اجراي اندود کاهگل پشت بام با شيب بندي مناسب و اجراي آجرفرش کف مي باشد.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان میبد
آرامگاه سلاطین استندار یالرود

**مقبره سلاطین استندار یالرود** آرامگاه اسفندیار بن کاووس بن کیومرث  مربوط به سدهٔ ۸ و ۹ ه‍.ق است او یکی از ملکان و استنداران سلسله پادوسبانی می‌باشد از زمان پدر او کاووس این سلسله به دو بخش نور و کجور تقسیم شد که باعث ضعیف شدن قدرت آنها در مقابله با دشمنانشان می‌شود که سرانجام در سال ۱۰۰۶ قمری بدست شاه عباس صفوی این حکومت شکست می‌خورد و منطقه رویان و رستمدار به کنترل خلفای صفوی در می‌آید. سلسله پادوسبانی از نوادگان جاماسب ساسانی بیست و یکمین پادشاه ساسانی که پس از دادن قدرت به "کواد" برادرش به طبرستان می آید،پس از او پسرش نرسی کامکار و پسر نرسی گیلانشاه بر این نواحی حکومت میکردند تا یزدگرد گیل فرزند گیلانشاه را برای حکومت طبرستان منسوب کرد گیل معروف به گاوباره دو پسر داشت فرزند بزرگتر دابویه حاکم گیلان شد و پادوسبان پسر کوچکتر او موسس سلسله پادوسبانیان حاکم رویان و رستمدار شد که سال۲۲هجری قمری آغاز فرمانروایی ایشان در رویان میباشد و بعنوان یه حکومت ایرانی و وارث امپراطوری ساسانیان در ایران همیشه در طی حمله اعراب به ایران با آنها به جنگ و ستیز پرداخته و بخاطر آشنایی سپاهش به مناطق کوهستانی بارها اعراب را در این مناطق شکست داده و شمال ایران  را به هیچ وجه تسلیم عباسیان و امویان نکردند ، البته در خلال این جنگها با فرزندان زید هم پیمان شده و باعث پدید آمدن حکومت علویان طبرستان در آمل بودند.و در شهرستان نور، بخش بلده، دهستان شیخ فضل ا، روستای یالرود واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان نور
خانه چنذاب

**خانه چنذاب** مربوط به سده‌های ۱۰ تا ۱۳ ه.ق است و در شهرستان اردبیل، بخش هیر، دهستان هیر، روستای چنذاب واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این خانه بازمانده دوران مربوط به حکومتهای محلی در آذربایجان و سایر نقاط ایران بوده و یادآور زمانیست که تمام امور زراعت و دامپروری و حتی امور دفاعی و سرزمینی کشور توسط حاکمان محلی اداره می شده است که البته در اغلب زمانها در  ارتباط نزدیک با حکومت مرکزی بودند و به غیر از چند برهه خاص تاریخی مانند انتهای دوران قاجار که طایفه متبوع ساکنان این خانه یعنی خانهای ایل فولادلو (پلاتلی-پلاتتی )جنگهای بزرگی با مرکز داشته اند،در سایر مقاطع تاریخی با دولتهای مستقر مرکزی هماهنگ بوده اند.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع
*آجر به آجر با تاریخ/ خانه‌هایی که از تاریخ و فرهنگ اردبیل می‌گویند

رده:خانه‌های تاریخی شهرستان اردبیل
محوطه مالس چال

**محوطه مالس چال** مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان املش، بخش رانکوه، دهستان سمام، روستای مالس چال واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان املش
رده:محوطه‌های باستانی شهرستان املش
تپه چاه ۱۳

**تپه چاه ۱۳** مربوط به مس سنگی - عصر مفرغ - عصر آهن است و در شهرستان کبودرآهنگ، بخش مرکزی، دهستان سبزدشت، ۳ کیلومتری جنوب شرق روستای عین آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان کبودرآهنگ
رده:چاه‌های تاریخی شهرستان کبودرآهنگ
گورستان چغابلک خواجه باشی

**قبرستان چغابلک خواجه باشی** مربوط به مس و سنگ است و در شهرستان کرمانشاه، بخش ماهیدشت، دهستان ماهیدشت، ۸۰۰ متری جنوب روستای چغابلک خواجه باشی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار عصر مس در شهرستان کرمانشاه
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان کرمانشاه
رده:آثار عصر سنگ در ایران
بازار سر گنگه

**بازار سر گنگه** مربوط به دوره صفوی - دوره زند است و در آران و بیدگل، خیابان محمد هلال، محله سرگنگه، بازار سرگنگه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره زندیان در شهرستان آران و بیدگل
رده:آثار دوره صفویان در شهرستان آران و بیدگل
رده:بازارهای تاریخی شهرستان آران و بیدگل
حمام ده‌نو

**حمام دهنو** مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان امام خمینی محله ده نو، روبروی مسجد قدیمی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اصفهان
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اصفهان
رده:حمام‌های تاریخی شهرستان اصفهان
تپه نامیوند علیا

**تپه نامیوند علیا** مربوط به مس وسنگ - دوره اشکانیان است و در شهرستان کرمانشاه، بخش ماهیدشت، دهستان چغانرگس، ۵۰۰ متری شمال شرق روستای نامیوند علیا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان کرمانشاه
رده:تپه‌های باستانی شهرستان کرمانشاه
محوطه خیرآباد

**محوطه خیرآباد** مربوط به میان سنگی است و در شهرستان خرم بید، بخش مشهد مرغاب، دهستان شهید آباد، ۲ کیلومتری جنوب روستای خیرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان خرم‌بید
گورستان باستانی واتل آ

**گورستان باستانی واتل A** مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان رودبار، بخش خورگام، دهستان خورگام، روستای برارود، منطقه واتل واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان رودبار
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان رودبار
محوطه گرزه کمنی

**محوطه گرزه ** مربوط به هزاره اول قبل از میلاد - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سیاهکل، بخش دیلمان، دهستان پیرکوه، واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:محوطه‌های باستانی شهرستان سیاهکل
تپه قلاع کتی

**سه تپه قلاع کتی** درشهرستان فریدون کنار، دهستان باریک رود، یکی در شمال شرقی روستای سوته یکی در شمال و دیگری در شمال غربی(قلعه کش) واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان بابلسر
خانه ناصرالدین میرزا

**خانه ناصرالدین میرزا** مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان صوراسرافیل، ناصرالدین میرزا، پ ۱۶ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

این خانه بین ساله‌های ۱۲۸۰ تا ۱۲۸۵ به فرمان ناصرالدین میرزا، فرزند مظفرالدین شاه در بخش شمالی محدوده ارگ سلطنتی ساخته شد. مساحت آن ۴۵۰۰ متر بود، که اکنون تنها ۹۰۰ متر از آن باقی‌ست. این خانه چهار صفه، کلاه‌فرنگی و حوضی زیر گنبد دارد. از نظر معماری، این بنا به معماری کویری تعلق دارد و طراحی آن با سایر بناهای دوره قاجار متفاوت است. این بنا، بر خلاف رسم خانه‌های اعیانی آن دوره، حیاط مرکزی و زیر زمین ندارد. دو بخش شاه‌نشین (درجبهه شمالی) و خدمه‌نشین (در جبهه جنوبی) روبه‌روی هم قرار دارند و هیچ ساختمانی آنها را به هم وصل نمی‌کند. سقف آن گنبدی‌ست و به تیمچه‌های کاشان شباهت دارد.

تا دوره پهلوی خانه متعلق به نوادگان ناصرالدین میرزا بود. پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران بدون مالک به حساب آمده و مصادره شد. اکنون صندوق بازنشستگی متولی این ساختمان است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان تهران
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان تهران
سقاخانه کربلائی عباس

**سقاخانه کربلائی عباس** مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان وحدت اسلامی، خیابان البرز واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## نگارخانه

پرونده:Sghakhane karbalaei abas 1.jpg|
پرونده:Sghakhane karbalaei abas 2.jpg|
پرونده:Sghakhane karbalaei abas 3.jpg|
پرونده:Sghakhane karbalaei abas 5.jpg|
پرونده:Sghakhane karbalaei abas 6.jpg|
پرونده:Sghakhane karbalaei abas 7.jpg|
پرونده:Sghakhane karbalaei abas 8.jpg|
پرونده:Sghakhane karbalaei abas 9.jpg|
پرونده:Sghakhane karbalaei abas 10.jpg|
پرونده:Sghakhane karbalaei abas 11.jpg|
پرونده:Sghakhane karbalaei abas 12.jpg|


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان تهران
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان تهران
رده:سقاخانه‌های تاریخی شهرستان تهران
تپه جوین ۲

**تپه جوین ۲** مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، بخش دشتابی، دهستان دشتابی غربی، روستای جوین واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان بوئین‌زهرا
رده:تپه‌های باستانی شهرستان بوئین‌زهرا
تپه رضی‌آباد

**تپه رضی آباد** مربوط به دوره اشکانیان - دوره ایلخانی است و در شهرستان تفرش، بخش فراهان، دهستان فرمهین، روستای حاتم آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان تفرش
رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان تفرش
رده:تپه‌های باستانی شهرستان تفرش
قلعه ضحاک (فارس)

**قلعه ضحاک (تپه ضحاک)** مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۳ کیلومتری جنوب شرقی فسا در روستای خیرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

دور تا دور این قلعهٔ قدیمی خندقی بزرگ وجود داشته‌است که پر از آب بوده و هنوز هم آثار آن پابرجاست، همچنین طبق گفته‌های مردم پیشین برای فراهم آوردن غذا غاری به طول زیاد وجود داشته تا آشپزخانه ضحاک که تعداد انبوه از افراد در آن ایستاده و غذا را دست به دست می‌کردند تا به داخل قلعه ضحاک برسد. تل ضحاک حدود بیست و پنج متر ارتفاع دارد و در اطراف آن تا محوطهٔ خندق، سفالها، آجرها و آثار فراوانی مشاهده می‌شود و بارها توسط کاوشگران و باستان شناسان خارجی و داخلی به گونه‌های مختلف مورد بررسی و کاوش قرار گرفته که طی این کاوشها آثار و اشیاء فراوانی از دورانهای مختلف به دست آمده‌است.

## جستارهای وابسته
* قلعه آشپزخانه ضحاک
* قلعه ضحاک (هشترود)

## منابع

رده:آثار دوران پیش از اسلام در شهرستان فسا
رده:تپه‌های باستانی شهرستان فسا
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان فسا
تپه آسیاب

**تپه آسیاب** مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان جاجرم، بخش مرکزی، دهستان گلستان، ورودی روستای برزنه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان جاجرم
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان جاجرم
رده:آسیاب‌های تاریخی شهرستان جاجرم
رده:تپه‌های باستانی شهرستان جاجرم
تپه قلعه کولک ۱

**تپه قلعه کولک ۱** مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان هیرمند، بخش قرقری، دهستان قرقری، جاده خاکی روستای ملانور محمد به قلعه کولک، ۱/۹ کیلومتری جاده آسفالته واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان هیرمند
تپه‌های خرمه

**تپه‌های خرمه** مربوط به دوره ایلخانی - دوره تیموریان است و در شهرستان خرم بید، بخش مرکزی، دهستان خرمی، ۵۰۰ متری شرق امامزاده شهداء واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.کاشف این اثار منحصر بفرد فارس شناس جوان جابر حیدری فرد است که انها کشف کرد و گزارش نمود . 

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان خرم‌بید
رده:تپه‌های باستانی شهرستان خرم‌بید
غار آکبرآباد ۲

**غار آکبرآباد ۲** مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید - دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان پاسارگاد، بخش مرکزی، دهستان کمین، ۵۰۰ متری شمال روستای اکبر آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پارینه‌سنگی در شهرستان پاسارگاد
رده:آثار دوران فرا دیرینه‌سنگی در شهرستان پاسارگاد
رده:غارهای تاریخی شهرستان پاسارگاد
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
زیارت بابامحمود انصاری

**زیارت بابامحمود انصاری** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان کاشان، بخش قمصر، روستای پنداس واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

فاصله این زیارتگاه تا روستای رباط ترک ۱۷ کیلومتر می‌باشد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان کاشان
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان کاشان
مدرسه پهلوی سابق

**مدرسه پهلوی سابق** مربوط به دوره پهلوی اول است و در تنکابن، خیابان امام، ۵۰ متر بعد از میدان مرکزی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان تنکابن
رده:مدرسه‌های تاریخی شهرستان تنکابن
تپه سرکمر

**تپه سرکمر** مربوط به دوره نوسنگی تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان هرسین، بخش مرکزی، روستای سرخه پاسار واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان هرسین
رده:آثار دوره نوسنگی در شهرستان هرسین
رده:تپه‌های باستانی شهرستان هرسین
آب‌انبار حاجی خدیجه

**آب‌انبارحاجی خدیجه** از آثار مربوط به دوره پهلوی است که در شهر اردکان، محله قملاق واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان اردکان
رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان اردکان
تپه خرمنجاه ایلخانی‌آباد

**تپه خرمنجاه ایلخانی آباد** مربوط به عصر برنز - دوره اشکانیان است و در شهرستان صحنه، بخش مرکزی، روستای ایلخانی آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان صحنه
رده:تپه‌های باستانی شهرستان صحنه
آرامگاه شریف السادات

**بقعه شریف السادات** مربوط به دوره پهلوی است و در شهرستان مروست، دهستان هرابرجان، روستای ترکان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

اصلی این بنا مربعی شکل می باشد و با مصالحی نظیر خشت و گل ساخته شده است. اولین چیزی که در این اثر توجه افراد را به خود جلب می کند، گنبدی به شکل عرقچین است که بر نمای داخلی آن، آیاتی از قرآن نوشته شده و تاریخ این نوشته ها به سال 1275 هجری قمری بر می گردند. این گنبد با کاشی های آبی تزئین شده و بسیار چشمگیر است. البته بخش بیشتر گنبد را ساقه 3/5 متری آن تشکیل داده است. از دیگر قسمت های قابل توجه در این بنا سه ایوان 4 متری در ضلع های شرقی، غربی و شمالی را می توان نام برد که با ظرافت خاصشان توجه هر بازدیدکننده ای را به خود جلب می کند. شبستان مجموعه در ضلع غربی قرار گرفته و دربی درون آن نصب شده که به داخل حرم باز می شود. البته اکنون این درب مسدود شده است. ضریح امامزاده نیز در زیر گنبد و از جنس آهن و به شکل گهواره ساخته شده است. 

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان خاتم
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان خاتم
مجموعه آسیابهای تنگ خمار

**مجموعه آسیابهای تنگ خمار** مربوط به دوره زند - دوره قاجار است و در شهرستان فسا، بخش شیب کوه، دهستان فدشکویه، روستای سنان، دامنه جنوبی کوه، حاشیه رودخانه تنگخمار واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره زندیان در شهرستان فسا
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان فسا
رده:آسیاب‌های تاریخی شهرستان فسا
رده:مجموعه‌های تاریخی شهرستان فسا
قلعه هارونی

**قلعه هارونی** مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان ابرکوه، بخش بهمن، دهستان اسفندار، روستای هارونی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان ابرکوه
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان ابرکوه
رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در ایران
رده:قلعه‌ها در ایران
رده:قلعه‌های ساسانیان
آتشکده قلعه داور

**آتشکده قلعه داور** مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان دالاهو، بخش مرکزی، دهستان بان زرده، در میان بافت روستای زرده بالا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* فهرست آتشکده‌های ایران

## منابع

رده:آتشکده‌های تاریخی شهرستان دالاهو
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان دالاهو
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان دالاهو
رده:آتشکده‌های استان کرمانشاه
استودان‌های تنگ خمار ۱

**استودان‌های تنگ خمار ۱** مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان فسا، دهستان نوبندگان، ۳ کیلومتری غرب روستای غیاث آباد، دامنه شرقی کوه تنگ خمار، مجاورت زمین‌های شجاعی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان فسا
رده:استودان‌های تاریخی شهرستان فسا
عمارت خیابان صداقت

**عمارت خیابان صداقت** مربوط به اواخر دوره قاجار است و در محله منیریه تهران، خیابان هاشم معیری، خیابان صداقت، پلاک ۶۱ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## تخریب
با رای دیوان عدالت اداری این اثر دوران قاجار از ثبت سازمان میراث فرهنگی خارج و بلافاصله توسط مالک آن تخریب گردید. سازمان میراث فرهنگی با توجه به خارج شدن اجباری این بنا از آثار ملی از این سازمان سلب مسئولیت کرد. رئیس دیوان عدالت اداری در این موارد سازمان میراث فرهنگی را مقصر دانسته که ملک شخصی مردم را به ثبت می‌رساند.

## پیوند به بیرون
*گزارشی تصویری از خانه صداقت و نیز از تخریب آن
*کلنگ بر خانه قاجاری صداقت (گزارش تصویری بی‌بی‌سی)

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان تهران
رده:آثار ملی تخریب‌شده در ایران
رده:عمارت‌های تاریخی شهرستان تهران
رده:نقاط دیدنی تخریب‌شده در تهران
تکیه برنجی

### پیشینه
**تکیه برنجی** مربوط به اواخر دوره قاجار است. 
### معماری
بنای تکیه در دو طبقه که در دو طرف حیات تکیه به صورت قرینه واقع شده اند در طبقه زیرین اتاق هایی قرار داشت که مخصوص سرایدار، آشپزخانه، سفره خانه، آبدارخانه،قلیان خانه و.. بوده است، پلکانهای سالن مردانه از وسط حیات به ایوان بالا متصل و زیر آن آب انباری وجود داشت که برای مصرف اهل محل احداث گردیده بود ، اما در حال حاضر پله ها به دو طرف ایوان انتقال یافته اند، سر در تکیه به صورت قدیمی باقی مانده که از لحاظ معماری حائز اهمیت است ورودی تکیه شامل سه دالان قوسی شکل می باشد که دو دالان کوچک در طرفین یک دالان بزرگ واقع گردیده اند سقف دالان بزرگ از لحاظ معماری مورد توجه است قسمت جنوبی تکیه هم اکنون بعنوان موزه آب  شاهرود مورد استفاده قرار گرفته است
### آدرس
در شاهرود، خیابان مصلی، روبروی مسجد مصلی شاهرود واقع شده است
 
### ثبت آثار ملی
این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان شاهرود
رده:تکیه‌های ایران
رده:تکیه‌های تاریخی شهرستان شاهرود
خانه امیری

**خانه امیری** مربوط به اواخر دوره قاجار است و در مشهد، خیابان نواب صفوی، نواب صفوی ۹، پ ۳۵۱ واقع شده. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

در تاریخ ۱۳۹۷/۰۸/۰۱ شهردار مشهد و مدیرکل میراث فرهنگی خراسان رضوی از پروژه خانه امیری بازدید کردند و مقرر شد اداره کل میراث فرهنگی خراسان رضوی برای ضلع چهارم خانه امیری مجوزهای لازم را از سازمان میراث فرهنگی کشور بگیرد تا مرمت این بنای تاریخی به سرعت انجام شود. همچنین اعلام شد عملیات مرمتی این اثر تاریخی هم زمان در ۳ ضلع بنا در حال انجام و تکمیل مرمت آن در ضلع چهارم منوط به اخذ مجوزهای لازم از سازمان میراث فرهنگی در کشور است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان مشهد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان مشهد
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان مشهد
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در مشهد
محوطه قصر دختر تنگ سعادت‌شهر

**محوطه قصر دختر تنگ سعادت شهر** مربوط به دوره ساسانیان - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان پاسارگاد، بخش مرکزی، شهر سعادت شهر، ۲۰۰ متری شمال غربی پلیس راه سعادتشهر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان پاسارگاد
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان پاسارگاد
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان پاسارگاد
برکه گرد (جاده درگهان-کوه‌ای)

**برکه گرد (جاده درگهان-کوه‌ای)** مربوط به اواخر دوره قاجار - دوره پهلوی اول است و در شهرستان قشم، ۲ کیلومتری جاده فرعی درگهان به کوه‌ای واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان قشم
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان قشم
رده:برکه‌های تاریخی شهرستان قشم
رده:جاده‌های تاریخی شهرستان قشم
تپه گل باغ

**تپه گل باغ ساری** مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان ساری، بخش چهاردانگه، دهستان چهاردانگه، روستای تیله بن واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان ساری
رده:باغ‌های تاریخی شهرستان ساری
رده:تپه‌های باستانی شهرستان ساری
حوض‌انبار ارغن آباد

**حوض انبار ارغن آباد** مربوط به دوره صفوی است و در ۴ کیلومتری شمال غرب جاجرم واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:حوض‌انبارهای تاریخی شهرستان جاجرم
رده:آثار دوره صفویان در شهرستان جاجرم
مسجد آخوند (خمینی‌شهر)

**مسجد آخوند** مربوط به دوره صفوی است و در خمینی شهر، بخش مرکزی، خیابان ولی عصر، کوچه درب سید واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان خمینی‌شهر
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان خمینی شهر
خانه خوانساری

**خانه خوانساری** مربوط به اوائل دوره صفوی - دوره قاجار است و در اصفهان، محله جماله، خیابان عبد الرزاق، کوچه آردفروشها واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۳۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اصفهان
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اصفهان
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان اصفهان
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
کاروانسرای برد شیراز

**کاروانسرای برد شیراز** مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان بوانات، بخش مرکزی، دهستان باغستان، روستای مزرعه برد شیراز واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان بوانات
رده:سرای‌های تاریخی شهرستان بوانات
رده:کاروان‌سراهای تاریخی شهرستان بوانات
غار رود افشان

**غار رود افشان** در موقعیت جغرافیایی ۳۵ درجه و ۳۸ دقیقه و در ارتفاع ۱۹۴۵ متر از سطح دریا و بر بالای ارتفاعات شمال شرقی روستای رودافشان واقع گردیده‌است. از مشخصات بارز این غار می‌توان به دهانه آن با ارتفاع ۲۰ متر و طول ۲۹ متر و نیز آثار و ستون‌های استالاکتیت و استالاگمیت در طول راهروهای آن اشاره کرد.

## تاریخچه
غار رودافشان در اثر سازوکار پدیده کارست، تشکیل شده‌است. از نظر زمین‌شناسی این غار در سنگ آهک‌های دوره کرتاسه به وجود آمده‌است. با این وجود کارشناسان زمان تشکیل غار را به دوران سوم و دوره پالئوسن نسبت می‌دهند. لازم است ذکر شود که کارست‌ها دارای ریخت‌شناسی ویژه‌ای هستند که روی سنگ بستر قابل انحلال تشکیل می‌شوند. شکل خاص کارست‌ها نتیجه هوازدگی شیمیائی سنگ بستر به وسیلهٔ آب اسیدی باران همراه دی‌اکسید کربن می‌باشد. آهک‌ها سنگ بستر شاخص کارست‌ها هستند. این اعتقاد وجود دارد که هزاران سال قبل، رودخانه دلی چای هم‌سطح دهانه غار بوده و احتمالاً قسمتی از آب وارد دالان‌های غار شده و باعث گسترش وسعت غار شده‌است.

مسیر راهپیمایی در غار حدود ۸۰۰ متر است. غارنوردی در این غار کمی سخت است و برای حرکت در غار حتماً نیاز به چراغ‌قوه قوی دارید.
بندانگشتی|نمای دهانه غار از داخل

در برخی قسمت‌های مسیر برای سهولت رفت‌وآمد نردبان‌های فلزی قرار داده شده‌است.

در تالار اصلی و مسیر غار همواره قطرات آب از سقف به زمین می‌ریزد که همین چکه‌ها باعث تشکیل طاقدیس و ناودیس‌های بدیعی شده‌است. وجود تعدادی ایوان ساخته شده با سنگچین و مقادیری خرده سفال، نشانه سکونت انسان‌ها در غار در روزگار گذشته‌است.

دهلیزی در این غار وجود دارد که به معبد آناهیتا معروف است، این دهلیز در ابتدای مسیر قرار گرفته و حوض آب و ستونی میان آن دیده می‌شود و به همین سبب معبد آناهیتا (الهه آب) نام گرفته‌است. مسیر این غار در اثر فرسایش آب و املاح موجود در آن در زمانی که آب به‌طور کامل در آن جریان داشته، ایجاد شده‌است.

## ثبت در فهرست آثار ملی ایران
این اثر تحت شمارهٔ ۱۲۲۱۳ و در تاریخ ۳۰/۴/۱۳۸۴ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسده است.
بندانگشتی|تصویر طاقدیس‌های غار

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع
وبلاگ ایرانگردی 

رده:زمین‌چهرهای استان تهران
رده:غارهای ایران
رده:غارهای تاریخی شهرستان دماوند
رده:مقاله‌های خرد استان تهران
رده:آثار طبیعی ملی ایران