open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
مگابایت

**مِگابایت**  یا *MB*، یکای اطلاعات و ذخیره‌سازی در رایانه است. این واژه از پیشوند مگا و کلمه بایت تشکیل شده‌است.
به طور کلی دو تعریف از مِگابایت موجود است.
در تعریف نخست منظور از مِگابایت ۲۲۰ بایت یا ۱٬۰۴۸٬۵۷۶ بایت است. این تعریف عموماً در مورد میزان فضای ذخیره‌سازی داده‌ها در رایانه به کار می‌رود. در این تعریف یک مِگابایت را *مبی‌بایت*  نیز می‌خوانند.
در تعریف دوم از واحد سیستم استاندارد بین‌المللی واحدها مِگا استفاده می‌شود. پس بدین شکل یک مگابایت برابر یک میلیون بایت است. این تعریف مورد تایید SI و IEC است و اکثر سازندگان ادوات سخت‌افزاری ذخیره‌سازی داده از آن استفاده می‌کنند.
در تعریف سوم که بسیار نادرتر است مِگابایت را کیلو کیلوبایت (کیلوی اول معادل ۱۰۰۰) فرض کرده و برابر ۲۱۰ × ۱۰۳ یا ۱٬۰۲۴٬۰۰۰ بایت می‌گیرند.

15px|پیوند= **توضیح:**: اختلاف اندازه داده در تعریف دوم و سوم یکی از مشکلات رایج در کامپیوتر می‌باشد. برای مثال یک فروشنده دیسک سخت میزان فضای دیسک خود را ۱۰۰ مگابایت (بنا بر تعریف دوم) عنوان می‌کند، در صورتی که رایانه این میزان را کمتر نشان می‌دهد (بنا بر تعریف سوم).

گاهی این واحد را با سرواژهٔ MB (که نباید با Mb سرواژه برای مگابیت اشتباه شود) و گاه به شکل خلاصه شدهٔ «مِگ» (meg) نیز می‌خوانند.

لازم به ذکر است ، کلمات مِگ و مَگ که در مخفف سازی واژه به کار می روند هم صحیح می باشند. 

(( نمونه کاربرد ))
بسته به نوع قالب‌بندی حافظه، یک مگابایت می‌تواند تقریباً فضای حافظه لازم برای ذخیره‌سازی موارد زیر باشد:
* یک عکس ۱۰۲۴ * ۱۰۲۴ پیکسل در قالب فایل bmp 
* یک دقیقه موسیقی با نرخ ۱۲۸ کیلوبیت بر ثانیه با قالب فایل mp3 
* شش ثانیه از موسیقی فشرده‌نشده روی سی‌دی
* حجم تقریبی یک کتاب به زبان انگلیسی، فقط متن (۵۰۰ صفحه، هر صفحه ۲۰۰۰ کاراکتر) 

## منابع

رده:حافظه رایانه
رده:ذخیره‌سازی داده
رده:یکاهای اطلاعات
ژوزف لویی گیلوساک

**ژوزف لویی گیلوساک** ، شیمی‌دان مشهور فرانسوی است که برخی از قوانین مربوط به گازها، از جمله، قانون گیلوساک را کشف نمود.

وی، در سال ۱۸۰۲ میلادی به‌طور مستقل، کشف شیمیدان دیگری به نام ژاک شارل را تکرار کرد. شارل قبلاً نشان داده بود که به ازای هر درجه افزایش دمای یک گاز، حجم آن بالا می‌رود (انبساط مداوم گاز). گیلوساک بعدها نشان داد که وقتی عناصر گازی با هم ترکیب می‌شوند، نسبت‌های حجمی آن‌ها به صورت اعداد صحیح ساده است؛ برای مثال، دو قسمت حجمی از هیدروژن با یک قسمت حجمی اکسیژن، ترکیب می‌شوند تا آب، به وجود آید.
او کاشف عنصر بور (Boron) می‌باشد.
در واکنش‌های گازی، نسبت‌های حجمی موجود میان واکنش دهنده‌ها و فراورده‌ها، با نسبت مولی، برابر است.

گیلوساک به سبب اکتشافات متعددش در زمینه ی فیزیک و شیمی به عنوان یکی از بزرگترین دانشمندان اروپا در زمان خودش شناخته می شود.

گیلوساک در سال ۱۸۵۰ در پاریس از دنیا رفت و در گورستان پر-لاشز پاریس به خاک سپرده شد.  او یکی از ۷۲ نفری است که نامشان بر برج ایفل حک شده است. 

## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۱۴ اکتبر ۲۰۰۶.

رده:استادان دانشگاه پاریس
رده:اعضای خارجی انجمن سلطنتی
رده:اعضای فرهنگستان سلطنتی علوم سوئد
رده:اعضای فرهنگستان علوم فرانسه
رده:اعضای فرهنگستان هنر و دانش آمریکا
رده:اهالی او وین
رده:اهالی فرانسه در سده ۱۹ (میلادی)
رده:بور
رده:بی‌خدایان اهل فرانسه
رده:دارنندگان رکوردهای هوانوردی اهل فرانسه
رده:دانش‌آموختگان مدرسه عالی پل و راه
رده:دانش‌آموختگان مدرسه عالی پلی‌تکنیک
رده:درگذشتگان ۱۸۵۰ (میلادی)
رده:دریافت‌کنندگان پور لو مریت (نشان غیرنظامی)
رده:دینامیک سیالات‌دانان
رده:زادگان ۱۷۷۸ (میلادی)
رده:شیمی‌دانان اهل فرانسه
رده:شیمی‌دانان سده ۱۹ (میلادی) اهل فرانسه
رده:شیمی‌دانان سده ۱۹ (میلادی)
رده:فیزیک‌دانان اهل فرانسه
رده:کاشفان عناصر شیمیایی
رده:مدفونان در پر-لاشز
رده:Corps des ponts
رده:فیزیک‌دانان سده ۱۹ (میلادی) اهل فرانسه
سیفون توالت

**سیفون توالت**   یا **فلاش تانک**  مکانیزمی است که برای گردآوری و رهاسازی یکبارهٔ آب به منظور شستن و با خود بردن مدفوع یا دیگر اشیاء در توالت یا محوطهٔ صنعتی استفاده می‌شود. مکانیزم هوشمندِ آن بر این اساس است که با کشیدن ضامن، درپوش که با وزن خود آب تانک مسیر خروج را مسدود کرده بود، آزاد می‌شود و پس از جدایی، شناور متصل به درپوش، آن را از مجرا به بالا نگاه می‌دارد تا آب مخزن به اتمام برسد و درپوش دوباره روی مجرا قرار گیرد. حال سطح آب شروع به بالا رفتن می‌کند تا زمانی که مکانیزم دیگری آب ورودی به مخزن را قطع می‌کند تا از سرریز شدن آن جلوگیری کند. حال فلاش تانک آماده است تا دوباره با فرمان ضامن عمل کند.

ارتفاع مخزن آب انرژی پتانسیل لازم را فراهم می‌آورَد. لولهٔ قطور، که حداقل افت انرژی را دارد، این انرژی را به صورت جنبشی در محل موردنظر تخلیه می‌کند. در کل هدف این است که حجم زیاد آب در زمان کم فراهم شود.

## نگارخانه

پرونده:Old toilet with elevated cistern and chain.jpg|توالت فرنگی قدیمی با اهرم و زنجیر آویزان
File:Toilet 370x580.jpg|توالت فرنگی جدید
File:Squattoilet.jpg|یک توالت شرقی


## منابع

* https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Flush_toilet&oldid=684397120

رده:اختراع‌های بریتانیایی
رده:اختراع‌های سده ۱۶ (میلادی)
رده:اختراع‌های هندی
رده:توالت
رده:حمام و سرویس بهداشتی
رده:گونه‌های توالت
دستجرد

**دستجرد** ممکن است یکی از موارد زیر باشد:

## شهرها
* دستجرد (قم) شهری در مرکز بخش خلجستان شهرستان قم استان قم

## روستاها
* دستجرد (شاهرود)
* دستجرد (ورزقان) روستایی در شهرستان ورزقان در استان آذربایجان شرقی
* دستجرد (همدان) یا دستگرد، روستایی در بخش لالجین استان همدان
* دستگرد (نطنز) روستایی در شهرستان نطنز
* دستجرد (ارومیه) روستایی در نزدیکی ارومیه
* دستجرد (آذرشهر) روستایی در استان آذربایجان شرقی در بخش گوگان شهرستان آذرشهر
* دستجرد (اردستان)
* دستجرد (استهبان)
* دستجرد (اسفراین)
* دستجرد (جرقویه)
* دستجرد (بردسیر)
* دستجرد (تاکستان)
* دستجرد (تفت)
* دستجرد (خرم‌بید)
* دستجرد (راور)
* دستجرد (رشتخوار)
* دستجرد (فیروزه)
* دستجرد (قائنات)
* دستجرد (کبودرآهنگ)
* دستجرد (کرمان)
* دستجرد (نازلوی جنوبی)

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
فهرست شهرهای لبنان

این فهرستی از شهرها و شهرک‌های لبنان است که بر اساس ناحیه توزیع شده‌اند. در مجموع ۱۰۰۰ منطقه وجود دارد.  ۵۶٫۲۱ درصد از جمعیت در ۱۹ شهر و شهرستان زندگی می کنند که به طور متوسط ​​۲۱۵۸ نفر در هر شهر است.

فهرست شهرهای لبنان به شرح زیر است:
بندانگشتی|چپ|300px|استانهای لبنان

## جستارهای وابسته
* فهرست استان‌های لبنان
* فهرست شهرهای آسیا
* فهرست شهرهای جهان

## منابع

* [//hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Libanon_városai&oldid=9496916 ویکی‌مجارستانی]

ل
ل
رده:فهرست‌های مرتبط با جغرافیای لبنان
شهرهای لبنان
بعلبک

**بَعَلبَک**  یکی از شهرهای تاریخی کشور لبنان است که در دره بقاع در ارتفاع ۱۱۷۰ متر از سطح دریا و در شرق رود لیطانی واقع شده‌است.

## تاریخچه
بعلبک بخاطر وجود آثار باستانی در آن از جمله نیایشگاهی از دوره رومی‌ها که از آثار مهم رومی‌ها است شهرت دارد.
بعلبک در زمان رومی‌ها به نام «هلیوپولیس» (شهر خورشید) نامیده می‌شد. ستون‌های سنگی بسیار عظیمی از زمان‌های قدیم در این شهر موجود است.
کاروان اسرای کربلا از این شهر تاریخی عبور کرده‌اند و ماجرای راهب مسیحی ظاهراً در این شهر اتفاق افتاده‌است. هم‌اکنون مسجدی به نام مسجد راس الحسین در بعلبک وجود دارد که مربوط به همین واقعه می‌باشد.

## دین ساکنان
توزیع مذهب ساکنان شهرستان بعلبک به قرار زیر است:
* شیعه ۵۹٪
* سنی ۲۳٪
* مارونی‌ها ۱۵٪
* کاتولیک رومی ۲٪
* ارتودوکس رومی ۱٪

## نقاط دیدنی
* معبد ژوپیتر
* مرقد خوله دختر امام حسین
* مسجد راس الحسین
* مزار شیث پیامبر

## نگارخانه

File:BaalbekTempleJupiter1.jpg|
File:Baalbek - Lebanon.JPG|
File:BaalbekTempleJupiter3.jpg|
File:BaalbekGreatCourt.jpg|
File:BaalbekBacchusTemple.jpg|
File:BaalbekBacchusTempleEntrance.jpg|
File:BaalbekPropylaea.jpg|
File:BaalbekMosquePillars.jpg|
File:Grundplan af Baalbeks ruiner, Nordisk familjebok.png|
File:Baalbek 1890 PD.jpg|
File:Baalbek-stoneofpregnantwoman.jpg|
File:Baalbek- largest stone.jpg|
File:Baalbek shaft.jpg|
File:BaalbekBacchusTemple.jpg|
File:BaalbekBacchusTempleEntrance.jpg|هلیوپولیس در بعلبک


## منابع

ویکی‌پدیای عربی.

رده:بنیان‌گذاری‌های هزاره هفتم (پیش از میلاد) در آسیا
رده:جاذبه‌های گردشگری لبنان
رده:جوامع مسلمان تسنن در لبنان
رده:دره کافتی بزرگ آفریقا
رده:شهرهای باستانی
رده:شهرهای فینیقی
رده:گردشگری در لبنان
رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در لبنان
رده:محوطه‌های رومی در لبنان
رده:مستعمره‌های امپراتوری روم
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در هزاره ۷ (پیش از میلاد)
رده:مناطق مسکونی در استان بقاع
رده:مناطق مسکونی در شهرستان بعلبک
رده:میراث جهانی در لبنان
کوی‌سنجق

انگشتدان|چپ|310px|شهر کوی‌سنجق در دههٔ شصت میلادی.
**کوی سَنجَق**   ,  یکی از شهرهای عراق است. این شهر در شهرستان کوی‌سنجق در استان اربیل و در دامنه کوهستان هیبت‌سلطان واقع شده‌است.

در سال ۱۹۸۶ حکومت بعث عراق در جهت سیاست ضد کردی خود، هر دو محلهٔ گرده‌شین و حماموک شهر کوی‌سنجق را ویران و ساکنان آن را منتقل کرد.
در سال ۱۹۸۸ حکومت بعث، شهرستان کوی‌سنجق را از درجه شهرستان به بخش تنزل داد. پس از آن نیز آن را تبدیل به روستا کرد و نام عمر بن خطاب بر آن نهادند.

در سال۱۹۴۶ عده زیادی به خاطر برگزاری آیین‌های نوروزی در این شهرکشته شده‌اند.

## منابع


رده:استان اربیل
رده:جوامع آشوری در عراق
رده:شهرهای کردستان عراق
رده:مناطق مسکونی در استان اربیل
رده:جوامع تاریخی یهودیت در عراق
ایواوغلی

**ایواوغلی** (به ترکی آذربایجانی: ائواوغلو Evoğlu) یکی از شهرهای استان آذربایجان غربی ایران است. این شهر مرکز بخش ایواوغلی در شهرستان خوی است. بر پایه سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت این شهر برابر با ۳۳۲۰ نفر بوده است.
thumb|220px|وصف شهر ایواوغلی در فرهنگ جغرافیائی ایران

در جلد چهارم کتاب «فرهنگ جغرافیائی ایران (آبادیها)» زبان مردم ایواوغلی، ترکی آذربایجانی و مذهب آن‌ها شیعه ذکر شده است.

## مشاهیر
**محمد ایواوغلی** (س یازدهم ق)، مذهب، خطاط و شاعر. از اهالی ایواوغلی، و از قورچیان سلطان حمزه میرزا (م ۱۰۶۹ ق)، نوادهٔ شاه طهماسب، بود. در خوشنویسی و تذهیب و طلاکاری مهارت داشت و بیشترین کارهای این هنرمند، تذهیب و تزیین و حاشیه‌بندی قطعات و نسخه‌های خطی بود و چون در صنعت شعر نیز دست داشت، اغلب سروده‌های خود و سایر شاعران را تذهیب می‌کرد. وی اشعار ترکی و فارسی را خوب می‌سرود. از آثار او می‌توان دیوان شعر منسوب به او را نام برد.

**حیدربیک ایواوغلی** صاحب مجمع الانشاء نگهداری در موزه بریتانیا.

## اماکن
مسجد ایواوغلی در سه راهی خوی، ماکو و مرند واقع شده و روزانه هزاران نفر از مسافران داخلی و خارجی از این مسیر به طرف ترکیه و اروپا و داخل کشور تردد می‌کنند.

## سایت‌های مرتبط با شهر ایواوغلی

* بخشداری ایواوغلی https://web.archive.org/web/20181010115602/http://www.evoghlu.com/

* شهرداری ایواوغلی https://web.archive.org/web/20170117112839/http://www.evoghlucity.ir/

## پانویس

رده:شهرستان خوی
رده:شهرهای استان آذربایجان غربی

رده:شهرهای شهرستان خوی
۳۸۳ (میلادی)

سال ۳۸۳ یک سال مشترک بود که از روز یکشنبه در تقویم ژولیانی آغاز می‌شد. در آن زمان، این سال به عنوان سال کنسولی مروباودس و ساتورنینوس  شناخته می‌شد. نام ۳۸۳ برای این سال از اوایل قرون وسطی، زمانی که تقویم آنو دومینی به روش رایج در اروپا برای نامگذاری سال‌ها تبدیل شد، مورد استفاده قرار گرفته است.

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### بریتانیا

* نیال از نه گروگان، اولین پادشاه بزرگ ایرلند می‌شود.
* مگنوس ماکسیموس نیروهای رومی را از منطقه ولز خارج می‌کند و پایان واقعی حکومت روم در ولز را رقم می‌زند.

#### امپراتوری روم

* 19 ژانویه - آرکادیوس به مقام امپراتور منصوب می‌شود.
* سربازان رومی در بریتانیا، مگنوس ماکسیموس را به عنوان امپراتور خود اعلام می‌کنند. او به قاره اروپا می‌رود و تری یر را پایتخت خود قرار می‌دهد. گال، استان‌های ایتالیا و هیسپانیا به او اعلام وفاداری می‌کنند.
* 25 اوت - امپراتور گراتیان، 24 ساله، در لوگدونوم (لیون امروزی) ترور می‌شود و بیوه جوانی به نام لائتا از او باقی می‌ماند. پانونیا و آفریقا وفاداری خود را به امپراتور مشترک، والنتینیان دوم، که اکنون 12 ساله است و مادرش، جاستینا، به نام او حکومت می‌کند، حفظ می‌کنند.
* امپراطور تئودوسیوس اول، داکیه و مقدونیه را به والنتینیان دوم واگذار می‌کند. آنها مگنوس ماکسیموس را به عنوان آگوستوس می‌شناسند. تئودوسیوس اول، فلاویوس استیلیچو را به عنوان فرستاده به دربار شاپور سوم، پادشاه ایران، در تیسفون می‌فرستد تا در مورد تجزیه ارمنستان برای دستیابی به توافق صلح مذاکره کند.

#### آسیا

* نبرد رودخانه فی (فی‌شوی): نیروهای سابق چین توسط ارتش جین شرقی که از نظر عددی ضعیف‌تر بودند، در آنهویی شکست خوردند و ایالت جین را در جنوب حفظ کردند و نابودی سابق چین را در شمال تسریع کردند.
* شاه اردشیر دوم پس از 4 سال سلطنت درگذشت. پسرش شاپور سوم جانشین او شد.

### بر اساس موضوع

#### دین

* شورای اول قسطنطنیه (برخی منابع تاریخ این شورا را ۳۸۱ می‌دانند): تئودوسیوس اول، شورای عمومی را برای تأیید و گسترش اعتقادنامه نیقیه و رد آریانیسم و ​​آپولیناریسم فراخواند. اکثر کلیساهای مسیحی تثلیثی این شورا را یک شورای جهانی می‌دانند.
* به دستور تئودوسیوس اول، ائونومیوس اهل سیزیک به موئسیا تبعید شد.

## زادروزها

* لوپوس اهل تروا، اسقف و قدیس فرانسوی (تاریخ تقریبی)

## مرگ‌ها

* ۳۰ مه - اسحاق دالماتیایی، کشیش و قدیس ارتدکس بیزانسی

* ۲۵ اوت - گراتیان، امپراتور روم
* ۲۱ اکتبر - اورسولا، قدیس مسیحی رومی
* اردشیر دوم، پادشاه ساسانی

* فلاویا ماکسیما کنستانتیا، دختر کنستانتیوس دوم
* فرومنتیوس، مبلغ و اسقف فنیقی
* فو رونگ، ژنرال و نخست وزیر چینی
* اولفیلاس (یا ولفیلا)، مبلغ و اسقف گوتیک

## فرمانروایان
 

## منابع
*

## منابع

رده:۳۸۳ (میلادی)
۳۸۵ (میلادی)

سال ۳۸۵ سالی رایج بود که از چهارشنبه تقویم ژولینی آغاز می‌شد. در آن زمان، این سال به عنوان سال کنسولی آگوستوس و بوتو شناخته می‌شد. نام ۳۸۵ برای این سال از اوایل قرون وسطی، زمانی که تقویم آنو دومینی به روش رایج در اروپا برای نامگذاری سال‌ها تبدیل شد، مورد استفاده قرار گرفته است.

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### آسیا

* جینسا از باکجه شانزدهمین پادشاه پادشاهی باستانی کره‌ای باکجه می‌شود.

### بر اساس موضوع

#### هنر و علوم

* آمیانوس مارسلینوس شروع به نوشتن تاریخی به سبک تاسیتوس می‌کند که سال‌های 96 تا 378 میلادی را پوشش می‌دهد.

دین

* سراپیوم اسکندریه، یکی از بزرگترین معابد یونانی در مصر، توسط یک گروه مسیحی تخریب می‌شود. تاریخ دقیق مورد اختلاف است و گاهی 391 به عنوان لحظه نابودی نهایی ذکر می‌شود.
* تئوفیلوس پاتریارک اسکندریه می‌شود. پاپ سیریسیوس حکم دایرکتا کرات را صادر می‌کند و برتری روم و الزام کشیش به تجرد را اعلام می‌کند.
* پریسیلیان، اسقف اسپانیایی، به مانوی‌گرایی و جادوگری متهم می‌شود و در تری یر گردن زده می‌شود. او اولین فرد در تاریخ مسیحیت است که به جرم بدعت اعدام می‌شود.

#### ورزش در امپراتوری روم

* آئورلیوس زوپیروس آخرین ورزشکار گزارش شده در بازی‌های المپیک باستان است. او در "بوکس نوجوانان" (پانکریشن) پیروز می‌شود.

## زادگان

* آویتوس، امپراتور روم غربی (تاریخ تقریبی)
* مورونگ چائو، امپراتور ایالت شیانبی، یان جنوبی (درگذشته 410)
* مورونگ شی، امپراتور ایالت شیانبی، یان بعدی (درگذشته 407)
* پولچریا، دختر تئودوسیوس اول که در نوزادی درگذشت (درگذشته 386)
* سنت پاتریک، مبلغ مذهبی در ایرلند (تاریخ تقریبی)
* پائولوس اوروسیوس، مورخ و متکلم (تاریخ تقریبی)
* شی لینگیون، شاعر چینی سلسله‌های جنوبی و شمالی (درگذشته 433)

## درگذشتگان

* 16 اکتبر - فو جیان، امپراتور ایالت دی چین سابق (متولد 337)
* آلیا فلاکسیلا، ملکه رومی و همسر تئودوسیوس اول (یا احتمالاً 386)
* چیمنیو، پادشاه باکجه (کره)
* دائو آن، راهب بودایی سلسله جین (متولد 312)
* مورونگ وی، امپراتور ایالت شیانبی سابق یان (متولد 350)
* پریسیلیان، اسقف و متکلم اسپانیایی
* شی آن، دولتمرد سلسله جین (متولد 320)

## منابع
۳۸۷ (میلادی)

سال ۳۸۷ یک سال رایج بود که از روز جمعه در تقویم ژولیانی آغاز می‌شد. در آن زمان، این سال در روم به عنوان سال کنسولی آگوستوس و اوتروپیوس  شناخته می‌شد. نام ۳۸۷ برای این سال از اوایل قرون وسطی، زمانی که تقویم آنو دومینی به روش رایج در اروپا برای نامگذاری سال‌ها تبدیل شد، مورد استفاده قرار گرفته است.

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* بهار - امپراتور تئودوسیوس اول مالیات‌ها را در انطاکیه افزایش می‌دهد. قیام دهقانان منجر به شورش می‌شود و ساختمان‌های عمومی به آتش کشیده می‌شوند. تئودوسیوس نیروهای امپراتوری را برای سرکوب آشوب می‌فرستد و حمام‌ها و تئاترهای عمومی را می‌بندد.
* مگنوس ماکسیموس، امپراتور غاصب غرب، به ایتالیا حمله می‌کند. امپراتور والنتینیان دوم، در سن ۱۶ سالگی، از رم بیرون رانده می‌شود. او به همراه مادرش جاستینا و خواهرانش به تسالونیکی (تراکیه) فرار می‌کند.
* زمستان - امپراتور بیوه تئودوسیوس اول، والنتینیان دوم را تحت حمایت خود می‌گیرد و با خواهرش فلاویا گالا ازدواج می‌کند.

#### ایران

* صلح آسیلیسن: شاه شاپور سوم پیمانی را با تئودوسیوس اول امضا می‌کند. ارمنستان به دو پادشاهی تقسیم می‌شود و به یک کشور تابع امپراتوری روم و ایران تبدیل می‌شود.

### بر اساس موضوع

#### هنر و علم

* اوریباز، پزشک یونانی، رساله‌ای در مورد فلج و خونریزی منتشر می‌کند.

#### مذهب

* آگوستین در شب عید پاک توسط سنت آمبروز، اسقف میلان، غسل تعمید داده می‌شود.

## زادروزها
* وارتان مامیکونیان، فرمانده نظامی ارمنی (درگذشته ۴۵۱)

## درگذشت‌ها

* آئلیا فلاچیلا، ملکه روم و همسر تئودوسیوس اول
* آلاتئوس، رئیس اوستروگوت‌ها

* سانتا مونیکا، مادر سنت آگوستین، مرد.
* ژو فاتای، محقق بودایی چینی (متولد ۳۲۰ میلادی)

## فرمانروایان

## منابع
پیر دو ماریوو

**پیر کارله دو شامبلن دو ماریوو** ، معروف به **ماریوو** (۴ فوریه ۱۶۸۸-
۱۲ فوریه ۱۷۶۳)، نمایش‌نامه‌نویس معروف قرن هجدهم فرانسه است.

از وی ۳۰ نمایشنامه باقی‌مانده که بیشتر آنها به زبانهای دیگر ترجمه شده‌اند و بعضی از آنها شاهکار محسوب می‌شوند. *جزیره بردگان* ، *بازی عشق و شانس* ، *زندگی ماریان* و *بی‌ثباتی دوطرفه*  و دهقان تازه بدوران رسیده از آثار او هستند.

## پانویس

## منابع
کیهانی‌زاده، نوشیروان: تاریخ ایران در این روز (برداشت آزاد با ذکر منبع)

رده:اشراف اهل فرانسه
رده:اعضای فرهنگستان فرانسه
رده:اهالی پاریس
رده:درگذشتگان ۱۷۶۳ (میلادی)
رده:رمان‌نویسان اهل فرانسه
رده:رمان‌نویسان سده ۱۸ (میلادی) اهل فرانسه
رده:رمان‌نویسان مرد اهل فرانسه
رده:زادگان ۱۶۸۸ (میلادی)
رده:نمایشنامه‌نویسان مرد اهل فرانسه
رده:نمایشنامه‌نویسان اهل فرانسه
رده:نمایش‌نامه‌نویسان سده ۱۸ (میلادی) اهل فرانسه
رده:نویسندگان اهل پاریس
رده:نویسندگان سده ۱۸ (میلادی) اهل فرانسه
رده:نویسندگان مرد اهل فرانسه
جیمز موری (زبان‌شناس)

چپ|250px|بندانگشتی|سِر جیمز موری در دههٔ ۱۸۸۰
**سِر جیمز آگوستوس هنری موری**  (معروف به **سِر جیمز موری** یا **سِر جیمز ماری**) (زادهٔ ۷ فوریهٔ ۱۸۳۷ در اسکاتلند - درگذشتهٔ ۲۶ ژوئیهٔ ۱۹۱۵ در آکسفورد، انگلستان) لغت‌شناس و فرهنگ‌نویس بلندآوازهٔ اسکاتلندی بود. شهرت او بیشتر به این دلیل است که نخستین ویراستار *[[فرهنگ انگلیسی آکسفورد]] (OED)* بوده‌است. موری، بیشترِ سال‌های نیمهٔ دوم عمرش، یعنی ۳۶ سال، از ۱۸۷۹ تا هنگام درگذشتش را صرفِ تألیف و سرپرستیِ تألیف و تدوین فرهنگ یادشده کرد. تا سال ۱۹۱۴، حدود یک سال پیش از درگذشتِ او، ۸ مجلد از ۱۲ مجلد (۱۰ جلدِ) ویرایش نخستِ فرهنگ (یعنی تا Sh) چاپ شده بود.وی تا پیش از مرگش توانست تا حرف T را کامل کند. متن کامل اثر، در یکم ژانویه  سال ۱۹۲۸، یعنی ۱۳ سال پس از درگذشت موری، منتشر شد. این اثر، در دوازده جلد ، شامل ۴۱۴۸۲۵ هزار واژه و ۱۸۲۷۳۰۶ نقل قول توضیحی منتشر شد، و بزرگ‌ترین فرهنگ لغت زبان انگلیسی است و معتبرترین فرهنگ لغت جهان به‌شمار می‌رود.

از او به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین لغت‌شناسان سنتیِ زبان انگلیسی یاد می‌کنند. موری بر اثر عارضهٔ  سینه‌پهلو یا پلورزی در ۷۸سالگی در آکسفورد درگذشت و همان‌جا به خاک سپرده شد.

## شمایل فرهنگی
سایمون وینچستر کتابِ *[[جرّاحِ کروتورن]]* (۱۹۹۸) را دربارهٔ موری و ویلیام چستر ماینر نوشت. سپس‌تر فیلمِ *[[پروفسور و مرد دیوانه (فیلم ۲۰۱۹)|پروفسور و مرد دیوانه]]* (۲۰۱۹) به کارگردانی P.B.Shemran  از روی این کتاب ساخته شد، با بازی مل گیبسون در نقشِ موری.

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی
* کیهانی‌زاده، نوشیروان: تاریخ ایران در این روز (برداشت آزاد با ذکر منبع)

رده:اعضای آکادمی بریتانیا
رده:اهالی اسکاتلند
رده:اهالی اسکوتیش بوردرز
رده:دارندگان عنوان شوالیه
رده:درگذشتگان ۱۹۱۵ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۳۷ (میلادی)
رده:فرهنگ‌نویسان اهل اسکاتلند
رده:فرهنگ‌نویسان اهل بریتانیا
رده:لغت‌شناسان اهل اسکاتلند
رده:معلمان مدرسه اهل اسکاتلند
رده:خاک‌سپاری‌ها در آکسفوردشر
دیره

** بر دیره ** شهر دبی(یا با املاء مجعول دوبی) توسط پیش آمدگی خلیج فارس به داخل خشکی که مشابه رودخانه‌است و خور نامیده می‌شود به دو سو تقسیم شده.
سوی شرقی این تقسیم که قسمت قدیمی شهر است، ** بر دیره ** نامیده می‌شود، اما قسمت جدید تر به ** [[بر دبی]] ** مشهور است.

## منابع

* الدکتور: عبدالله بن عبدالرحمن رحمة، “ (الإمارات فی ذاکِرةَ أَبَنائُها) “، اَلمُجَلَد اَلأَوَل . سال انتشار ۲۰۰۶ میلادی به (عربی).

رده:دبی
رده:محله‌های دبی
رده:منطقه‌های مرکزی کسب و کار در امارات متحده عربی
خور دبی

**خور** یک پیش آمدگی رودخانه شکل است از خلیج فارس به داخل خاک دبی در امارات متحده عربی.
** خور دبی ** شهر را به دو سوی اصلی با نام‌های بر دیره و بر دبی تقسیم کرده‌است.
نهایت این پیش آمدگی در منطقه‌ای به نام «ابوکِدرَه» در سر راه العویر و به شکل یک قلاب واقع شده و آن را راس الخور می‌نامند. در این قسمت خور کمی عریض تر است و دو قسمت جزیره مانند در آن واقع است که گاهی محل استراحت پرندگان مهاجر و مرغان دریایی است.

## معابر خور دبی
دو سوی خور «یعنی بردبی و دیره» توسط چهار گذر اصلی به هم متصل شده‌اند:
* پل مکتوم «جسر المکتوم» اولین معبر بین دو ضفهٔ خور، این پل در سال ۱۹۶۵ میلادی ساخته شده‌است واولین گذرگاه بین «دیره» و «بردبی» بوده‌است.
* تونل شندغه «نفق الشندغه» این تونل در سال ۱۹۷۳ میلادی ساخته شده‌است.
* پل قرهود «جسر القرهود» این پل در سال ۱۹۷۷ میلادی بنیان‌گذاری شده‌است.
* پل معبر خلیج تجاری «معبر الخلیج التجاری» این پل در سال ۲۰۰۷ میلادی ساخته شده‌است.

## عبره، قایق‌های تاریخی خور دبی
همچنین برای گذر از خور قایق‌های مسافربری به نام عبره به عربی «** العَبرَة **» روزانه به جمعیت زیادی خدمت رسانی می‌کنند. دو ایستگاه اصلی این قایقهای تاریخی در طرف کرانه خور قرار دارد که عبارت‌اند از:

** قسمت بردبی**:
* ایستگاه: «** السوق الکبیر **»
* ایستگاه: «** الشندغه **»

** قسمت بر دیره **:
* ایستگاه: «** بندر طالب **»
* ایستگاه: «** السبخه **»
کشتی‌های تفریحی و رستوران‌های آبی متعددی روزانه از سواحل خور مسافران خود را سوار و پیاده می‌کنند. همچنین لنج‌های بسیاری در منطقهٔ راس (الراس یا سر متصل به خلیج فارس خور) برای حمل بار به انتظارند یا مشغول بارگیری‌اند.

## جاذبه گردشگری
** خور دبی ** یکی از جاذبه‌های گردشگری امارت دبی به‌شمار می‌آید. در صبح بامداد اگر گذرتان به منطقه شندغه در کرانهٔ غربی خور دبی بیفتد، با چشم‌اندازهای زیبا و بالطافت، ونسیم سحر انگیز صبا رو برو خواهید شد، بازتاب پرتو آفتاب توسط آب برفراز آب‌های نیلگون خلیج فارس  و خور دبی، معمولاً چشم‌اندازهای زیبایی به وجود می‌آورد.
ساختمان‌های تاریخی «قریة التراث» وخانه‌های قدیمی مزین با دیکورهای گچ بری، وبادگیرهای مجلل منظره‌ای دل‌انگیز خاصی به خود دارد. در دهانه خور دبی کشتی‌های مختلف در حال حرکت هستند، ودخول وخروج کشتی‌های مختلف باری ومسافرتی از دهانه خور منظری بی نظیری به وجود آورده‌اند.
در سمت مغرب خور رستوران‌های متعدی وجود دارد که مأکولات مختلف به گردشگران تقدیم می‌کند. این رستوران‌ها در ناحیه‌ای که شندغه می‌نامند واقع شده‌است. از اماکن دیدنی شندغه در کرانه غربی خور دبی:
* دهکده میراثی، «قریة التراث»
* دهکده غوص، «قریة الغوص».
* خانه شیخ سعید، شیخ سعید بن مانع المکتوم، حاکم پیشین دبی، جد حاکم فعلی دبی شیخ محمد بن راشد آل مکتوم.
* خانه شیخ عبید بن ثانی، نخست وزیر شیخ سعید المکتوم.
* مساجد تاریخی شندغه.
* موزه اسکناس و تمبرهای تاریخی.

اما از سمت شرقی خور دبی: ساختمان‌های زیبا ومجلل، کتابخانه عمومی، هتل‌های مدرن پنج ستاره‌ای، بازارهای داروهای سنتی «سوق الاعشاب الطبیة»، بازارهای کالاهای مختلف، اسکلهٔ کشتی‌های باری و تجارتی در جانب خور، وایستگاه قایق‌های تاریخی که بیش از یک قرن در خور دبی فعالیت دارند و به نام «العَبرَه» معروف است، در این از جانب از خور واقع شده‌است.

## نگاره





## منابع

* دکتر:عبدالله، مرسی، محمد * الامارات العربیة وجیرانها * دارالقلم: کویت، چاپ اول، انتشار سال ۱۹۸۱ میلادی. (به عربی).

رده:امارات متحده عربی
رده:بندرها و لنگرگاه‌های امارات متحده عربی
رده:پای‌رود امارات متحده عربی
رده:تاریخ دبی
رده:جغرافیای امارات متحده عربی
رده:جغرافیای دبی
رده:ترابری در دبی
رده:دبی
ارگ

* ارگ (ساز) یکی از سازهای موسیقی است.
* ارگ (معماری) گونه‌ای ساختمان بارو بندی‌شده است.
* ارگ (یکا) یکی از واحدهای انرژی است.
* ارگ ریاست‌جمهوری افغانستان
سرزمین کراسنودار

چپ|انگشتدان|260px|سرزمین کراسنودار در نقشهٔ روسیه.

**سرزمین کراسنودار**   یکی از سرزمین های کشور روسیه است. این سرزمین به همراه پنج واحد فدرال دیگر اطراف آن تشکیل ناحیه فدرالی جنوبی را داده‌اند.

## موقعیت جغرافیایی
**سرزمین کراسنودار** در غربی‌ترین بخش از ناحیه فدرالی جنوبی قرار دارد. این سرزمین از شمال به دریای آزوف و از غرب به دریای سیاه محدود شده‌است.

جمهوری آدیغیه که یکی دیگر از شش واحد فدرال تشکیل دهنده ناحیه فدرالی جنوبی است ، به‌طور کامل در داخل مرزهای **سرزمین کراسنودار** محصور است.

## جمعیت و مساحت
جمعیت این سرزمین را در سال ۲۰۱۴ میلادی برابر با ۵٬۴۰۴٬۳۰۰ نفر تخمین زده‌اند.

## شهرهای مهم
چهار شهر مهم آن عبارتند از: کراسنودار، سوچی، نووروسیسک و آرماویر.

## منابع

* 

رده:سرزمین کراسنودار
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۳۷ (میلادی)
رده:سرزمین‌های روسیه
رده:قفقاز شمالی
رده:کشورها و سرزمین‌های اوکراینی‌زبان
رده:منطقه‌های تاریخی
رده:کشورها و سرزمین‌های روسی‌زبان
رده:منطقه‌های تاریخی اروپا
رده:کوبان
استان مورمانسک

چپ|انگشتدان|260px|استان مورمانسک در نقشهٔ روسیه.
**استان مورمانسک** (به روسی: Му́рманская о́бласть، تلفظ: مورمانسکایا اُبلاست) یکی از واحدهای فدرالی روسیه است. 

این استان در شمال غربی روسیه قرار گرفته و ۱۴۴،۹۰۰ کیلومتر مربع مساحت و ۸۹۲،۵۳۴ نفر جمعیت دارد.

مرکز آن شهر مورمانسک است.

## شهرستان‌ها
* کولسکی (Кольский)
* کوودورسکی (Ковдорский)
* لووزرسکی (Ловозерский)
* پچنگسکی (Печенгский)
* ترسکی (Терский)

## آبادی‌های منطقه

* اوستروونوی (Островной)
* پولیارنی (Полярный)
* سورومورسک (Североморск)
* اسکالیستی (Скалистый)
* اسنژنوگورسک (Снежногорск)
* ویدیایوو (Видяево)
* زائوزیورسک (Заозёрск)

رده:استان مورمانسک
مورمانسک
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۳۸ (میلادی)
بخش کولسکی

**کولسکی** (Кольский) یکی از شهرستان‌های استان مورمانسک در روسیه است.

## منابع


رده:استان مورمانسک
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۲۷ (میلادی)
رده:شهرستان‌های استان مورمانسک
بخش کوودورسکی

**کوودورسکی** (Ковдорский) یکی از شهرستان‌های استان مورمانسک روسیه است.

## منابع

رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۷۹ (میلادی)
رده:شهرستان‌های استان مورمانسک
بخش لووزرسکی

بندانگشتی|چپ|شهرستان لووزرسکی در نقشهٔ استان مورمانسک.
**شهرستان لووزرسکی** (به روسی: Ловозерский район، به فنلاندی: Luujärven piiri) یکی از شهرستان‌های استان مورمانسک روسیه است.

مرکز این شهرستان روستای لووزرو است. این شهرستان که در سال ۱۹۲۰ تشکیل شده تقریباً تمامی شبه جزیره کولا بجز شهر اوستروونوی را در بر می‌گیرد.
برخی از ساکنان این شهرستان از قوم سامی سیبری هستند.

## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۲۶ ژوئیه ۲۰۰۷.

رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۲۷ (میلادی)
رده:شهرستان‌های استان مورمانسک
استان مسکو

چپ|انگشتدان|260px|استان مسکو در نقشهٔ روسیه.

**استان مسکو** (به روسی: Моско́вская о́бласть، Подмоско́вье، تلفظ: ماسکُوْسکایا اُبلاست) یکی از واحدهای فدرالی کشور روسیه با مساحتی حدود ۴۴۳۲۹ کیلومتر مربع است. این استان به‌طور رسمی ۱۶ بخش و ۴۴ شهر بجز شهر مسکو را شامل می‌شود.

استان مسکو رسماً در ۱۴ ژانویه ۱۹۲۹ تشکیل شد و از شمال و شمال غرب با استان تِوِر، از شرق و شمال شرق با استان ولادیمیر، از جنوب با تولا، از جنوب غرب با کالوگا و از غرب با اسمولِنسک مرز مشترک دارد.
جمعیت این استان بنا بر جدیدترین آمار، ۷۵۹۶۳۳۶ نفر است.

استان مسکو از پرتراکم‌ترین استان‌های روسیه محسوب می‌شود و شامل شهر مسکو نمی‌شود اما مرکز آن شهر مسکو است مانند وضعی که در مورد استان سنت‌پطزبورگ و شهر سنت‌پطرزبورگ همان کشور یا استان ریف دمشق و شهر دمشق در سوریه وجود دارد.

## منابع

مسکو
رده:استان مسکو
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۲۹ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۲۹ (میلادی) در روسیه
استان آستراخان

**استان آستراخان** (به روسی: Астраха́нская о́бласть تلفظ: آستراخانسکایا اُبلاست) یکی از استان‌های کشور روسیه است که در بخش شمالی دریای خزر قرار گرفته‌است.

نام این منطقه در متون قدیمی فارسی به صورت **هَشتَرخان**، **حاجی‌طرخان** و **حاجی‌ترخان** آمده‌است. حاجی تَرخان صورت اصلی نام این منطقه است.

تنها مسجد شیعیان در روسیه در شهر حاجی ترخان قرار داشته‌است.

مرکز این استان شهر آستراخان است.

## منابع

رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۴۳ (میلادی)
رده:استان آستراخان
رده:استان‌های روسیه
استان خودگردان یهودی

**استان خودگردان یهودی** (به روسی: Евре́йская автоно́мная о́бласть، تلفظ: یِوریْسکایا آوتُنُمنایا اُبلاست) یکی از واحدهای فدرال روسیه میباشد که مرکز آن، شهر بیروبیجان است.

این واحد در ناحیه فدرالی خاور دور و در مرز با کشور جمهوری خلق چین قرار دارد. جمعیت آن بر طبق سرشماری سال ۲۰۰۲ میلادی برابر با ۱۹۰٫۹۱۵ نفر و در سال ۲۰۱۰ برابر با ۱۷۶٫۵۵۸ بوده‌است.

بر طبق آمار سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، از جمعیت این واحد فدرال کمتر از یک درصد یهودی‌اند و بقیه جمعیت را مسیحیان، مسلمانان و پیروان دیگر ادیان تشکیل می‌دهند.

به لحاظ نژادی، روس‌ها در حدود ۹۲٫۷٪ و اوکراینی‌ها در حدود ۲٫۸٪ از جمعیت این واحد فدرال را تشکیل می‌دهند.

## تاریخچه
استالین به همراه دسته‌ای از یهودی‌تباران کمونیست، نظریه ایجاد یک منطقه یهودی در روسیه به عنوان رقیبی برای نظریه صهیونیسم در ذهن داشتند و برای پیاده‌سازی اندیشه‌های خود دست به ایجاد این واحد فدرال زدند.

## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی.


رده:استان‌های روسیه
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۳۴ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۳۴ (میلادی) در اتحاد شوروی
رده:خاور دور روسیه
رده:صهیونیسم
رده:فرهنگ ییدیش در روسیه
رده:کشورها و سرزمین‌های روسی‌زبان
رده:منچوری
رده:یهودیان و یهودیت در اتحاد شوروی
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۳۴ (میلادی) در روسیه
رده:یهودستیزی در اتحاد شوروی
رده:صهیونیسم‌ستیزی
رده:دولت‌های یهودی
ایوانکی

**ایوان کی** غربی ترین بخش استان سمنان است.این بخش در ۵۵ کیلومتری خاور تهران قرار دارد. جمعیت این شهر طبق سرشماری سال ۱۳۹۵، ۱۲٬۴۶۲ نفر می‌باشد.

## زبان
برخی از پژوهشگران گویش مردم شهر ایوان کی را تلفیقی از گویش مازندرانی و فارسی دری می‌دانند.

## تاریخ
در کتاب تاریخ سیاسی ایران نوشته دکتر عبدالرفیع حقیقت تاریخ بناشدن شهر ایوانِ کِی به ۱۷۶ سال قبل از میلاد توسط فرهاد اول اشکانی میرسد.فرهاد اول (اشک پنجم)تپورستان را تسخیر کرد و مردم آمارد را مجبور نمود که دربند دریای خزر و راهی را که از خراسان به ماد می‌رفت، حفظ کنند. 
ایوان کی به دلیل موقعیت مهم جغرافیایی خود در زمان‌های دور به نام پیل کاسپین  (پل منطقه کاسپین یا همان دریای خزر) در کتب یونانی با نام کاسپیا پیلی (Κασπία πύλη) یا دربند خزر بوده و در زمان پادشاهی کیانیان به‌دلیل اینکه یکی از مکان‌های مهم آن زمان بوده و دربار شاه کیانیان در آنجا زیاد آمد و شد داشتند به نام ایوانِ کِی (ایوانِ کِی خسرو و کِی کاووس) تغییر نام یافت و تاکنون نیز همچنان با این نام شناخته می‌شود. آثار به‌جامانده از ایوانِ کِی قدیم که در زلزله کهن از بین رفته در جول دره (جُل دره) (درهٔ گود و عمیق) موجود است.

نام های پیشین کهن شهر ایوان کی: دربند خزر،پیل کاسپین،ایوان کیف

## موقعیت جغرافیایی
ایوانِ کِی، غربی‌ترین بخش استان سمنان است از این رو آن را پیشانی استان نام نهاده‌اند. شهری است با جمعیتی بیش از ۱۲۰۰۰ نفر در ۵۵ کیلومتری شرق تهران؛ که از شمال با شهرهای  کیلان، آبسرد و دماوند و از جنوب با کویر، از جنوب غربی با ورامین، از شرق با گرمسار و از غرب با پاکدشت و تهران همسایه است. این شهر محل رویارویی دو دنیای متفاوت است. در ۲۵ کیلومتری این شهر جاده سر سبز فیروزکوه قرار دارد و در ۱۵ کیلومتری جنوب شهر، کویر قرار دارد.

## اقتصاد
در حال حاضر ایوانِ کِی یکی از فعال‌ترین مناطق صنعتی استان سمنان با ۳ شهرک صنعتی فعال بوده ولی جمعیت بومی شهر اکثراً به کارهای آزاد و کشاورزی و تجارت مشغولند و به تازگی پذیرای سیل مهاجران از استان‌های همجوار و حتی دور هستند.

این بخش دارای تنوع محصولات کشاورزی زیادی می‌باشد که مهمترین آنها خربزه زرد وسوسکی،انار و انجیر است. دارای آب و هوایی سرد و خشک در زمستان و گرم در تابستان بوده و حدوداً در ارتفاع ۱۲۰۰ متری از سطح دریا می‌باشد. ایوانکی از چند صد سال پیش تا به امروز در مسیر تاریخی جاده ابریشم بوده و دارای معادن زیادی از جمله نمک، گچ و آهک می‌باشد. وجود شهرکهای صنعتی رو به رشد  موجب گسترش این شهر گردیده ‌است.

## سوغات
سوغات ایوان کی در بخش کشاورزی میتوان به خربزه های محلی (زرد، زرد جلالی و سوسکی)انار و انجیر اشاره کرد.
از دیگر سوغات میتوان به شیرینی های سنتی (حلوا جوز ،بورساق، دستورقاضی، نان پنجره ای، کاک)نام برد. 

شیرمال میلادکاشفی پز یکی از سوغات محبوب ایوانکی میباشد که  به روش آب پز پخت و به یازار عرضه میگردد. 
## دانشگاه‌هاو موسسات آموزش عالی ایوانِ کِی
طی چند سال گذشته ۵ دانشگاه در این شهر تأسیس شده‌است. از دانشگاه‌های فعال در ایوانِ کِی می‌توان به دانشگاه‌های ذیل اشاره کرد:
* دانشگاه ایوان کی
* مؤسسه آموزش عالی مولوی
* دانشگاه پیام نور ایوانِ کِی
* دانشکده سما واحد ایوانِ کِی
* مؤسسه آموزش عالی آریا

## پانویس

## جستارهای وابسته
* جمعیت شهرهای استان سمنان
* غار نمکی ایوانکی

## منابع
* مختصات و ارتفاع
* پایگاه اطلاع‌رسانی شهر ایوانکی
* دانشگاه ایوان کی
* نقشه ماهواره‌ای و گردشکری راه‌های استان
* شهرداری ایوانکی

رده:شهرستان گرمسار
رده:شهرهای استان سمنان
رده:شهرهای شهرستان گرمسار
پیشیاوادا

**پَیشیاوادا** (به پارسی باستان: ) یکی از شهرهای ایران باستان بود.

بنا بر سنگ‌نوشته بیستون گئومات مغ در سال ۵۲۲ پ.م بر کوهی به نام آراکادریش نزدیک شهر ایرانی پیشیاوادا خود را به دروغ بردیا نامید و اعلام شاهنشاهی کرد.

پیشیاوادا «محل بایگانی‌ها و متون مقدس» احتمالاً مربوط به پاسارگاد بوده‌ است. ریشه نام آن مشتق از واژه‌های پارسی باستان paishiya- (نوشتن) و -uvada (آبادی، اقامتگاه) است. صورت فارسی امروزی این نام را می‌توان «وشت‌آباد» (با کسره و) نوشت. (پیشوند نِ در واژه «نوشتن» بعداً در زبان فارسی افزوده شده و معنی پایین و زیر می‌دهد).
نام این دژ در رونوشت آرامی سنگ‌نوشته بیستون که در جزیره الفانتین نیل در مصر پیدا شده و توسط دانشمند انگلیسی، کولی، زیر عنوان «پاپیروس‌های آرامی از سدهٔ پنجم پیش از میلاد» چاپ شده، ذکر شده‌است.

جای شهر پیشیاوادا (وشت‌آباد) معلوم نیست ولی جایگاه آن را جایی در کوه‌های زاگرس در مرز پارس و ایلام گمان زده‌اند.

کتاب‌خانه پیشیاوادا جزو خزانه شاهی بود و از نوع بایگانی لوح‌های ایلامی که در تخت جمشید به‌دست آمده به‌شمار می‌آمد. این کتاب‌خانه مخزن مدارک و اسناد رسمی بود که روی لوح‌ها با خط میخی به پیوست رونوشت آرامی آن‌ها که روی چرم یا مقوایی به آن بسته بودند نوشته شده‌ بود.

## منابع
*سنگ‌نوشته بیستون.
* Kent, R.G., *Old Persian: Grammar, texts, lexicon*, ۲nd edn, New Haven ۱۹۵۳. ص۱۹۴. http://www.amazon.com/gp/product/0940490331/104-6710662-4543150?v=glance&n=283155

## پیوند به بیرون
پیشیاوادا  (به انگلیسی)

رده:مردم شاهنشاهی هخامنشی
رده:شهرهای باستانی متروک ایران
رده:شهرهای هخامنشی
پاسکال

واژه **پاسکال** در معانی زیر کاربرد دارد:

* بلز پاسکال دانشمندی فرانسوی بود.
* پاسکال (یکا) یکای سنجش فشار در فیزیک است.
* پاسکال (زبان برنامه‌نویسی) از زبان‌های برنامه‌نویسی رایانه‌ای است.
* مثلث خیام
* ماشین حساب پاسکال
* قانون پاسکال
* دانشگاه بلز پاسکال
* آدام پاسکال
* پاسکال یکم
* پاسکال دوم

## واژه
واژه پاسکال از ریشه لاتین paschalis به معنی «زاده شدن» گرفته شده است.
ناوگان

بندانگشتی|ورود ناوگان ۴۸ ناتو به استاوانگر نروژ، آوریل ۱۹۷۵

**ناوگان** یک اسم جمع است که بر گروهی از شناورهای دریایی دلالت دارد..

در دریا به گروهی از کشتی‌های ماهیگیر که متعلق به یک شرکت یا کشور باشند یا با هم حرکت کنند، ناوگان ماهیگیری گفته می‌شود.

## ناوگان دریایی
پایه‌ای‌ترین تقسیم‌بندی اداری-پشتیبانی نیروها در نیروی دریایی ناودسته (division) نام دارد که زیرمجموعهٔ ناوگروه (squadron) است و شامل دو یا چند ناو می‌شود. هر ناوگروه شامل چند ناودسته است و هر ناوتیپ (flotilla) به نوبهٔ خود چند ناوگروه را شامل می‌شود.

ناوگان‌های دریایی معروف عبارت‌اند از:
* ناوگان آلمانی دریاهای آزاد (به آلمانی: Hochseeflotte)
* ناوگان‌های دریایی آمریکا
* ناوگان سلطنتی (بریتانیا)
* ناوگان‌های دریایی روسیه
* ناوگان اسپانیایی (Armada)
* ناوگان ۱۸۰۷ پرتغال
* ناوگان سفید کشتی‌های بخار چرخ‌پره‌ای، درسدن آلمان

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی.
* آریانپور کاشانی، عباس و منوچهر، فرهنگ فشرده فارسی به انگلیسی.
* واژه‌های مصوب فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی، تاریخ تصویب ۲۲ امرداد ۱۳۹۰، بازبینی در ۳۰ دی ۱۳۹۲ 

رده:ناوگان
رده:شناورها
رده:کشتی‌های نظامی
رده:واحدها و تشکیلات نیروی دریایی
رشته‌کوه توروس

**رشته‌کوه توروس** (; ) رشته‌ای از کوه‌ها در عمق فلات آناتولی است. این رشته‌کوه‌ها به موازات دریای مدیترانه از استان مانیسا شروع شده و پس از عبور از استان‌های قونیه و قیصریه تا استان آدانا کشیده شده‌اند.
**رشته‌کوه آنتی‌توروس** رشته‌ای از کوه‌ها هستند که به توازن رشته کوه‌های توروس به سمت فلات ارمنستان کشیده شده‌اند و در سمت شمال باختری فلات ایران واقع شده‌اند.

رودهای فرات و دجله از این رشته کوه‌ها سرچشمه گرفته و پس از عبور از سوریه و عراق به خلیج فارس می‌ریزند.

## نام‌شناسی
رشته کوه تحت نام کنونی در تاریخ توسط پولیبیوس به عنوان Ταῦρος (Taûros) ذکر شده‌است. هاینریش کیپرت در Lehrbuch der alten Geographie می‌نویسد که این نام به یونانی باستان از ریشه سامی (آرامی قدیم) טורא ṭūrā به معنای «کوه» وام گرفته شده‌است.
## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی.

رده:توروس
رده:ایالت چهرنگاشتی
رده:جزیره (بین‌النهرین)
رده:جغرافیای ترکیه
رده:جغرافیای کردستان ترکیه
رده:رشته‌کوه‌های ترکیه
رده:ناحیه آناتولی جنوب شرقی
رده:ناحیه آناتولی مرکزی
رده:ناحیه مدیترانه
رده:هلال حاصل‌خیز
کریولیت

بندانگشتی|کریولیت از معدن ایویگتوت گرینلند.
**کریولیت** (نام آن از کلمات یونانی Krous به معنای سرد و lithos یعنی سنگ گرفته شده‌است) یا سَردسَنگ، ماده معدنی با فرمول Na3AlF6 است. در ساخت شیشه آلات در صنایع اپتیک - کانسار آلومینیوم کاربرد دارد. کریولیت در طول تاریخ به عنوان کانی آلومینیوم و بعدها در فرایند برق‌کافت کانی‌ای که یک اکسید غنی از آلومینیوم است یعنی بوکسیت (که خود ترکیبی از مواد معدنی اکسید آلومینیوم مثل جیبسیت، بوهمیت و دیاسپور می‌باشد) به‌کار رفت. 

جداسازی آلومینیوم از اکسیدش در کانی‌های اکسیدی کار سختی بود که با استفاده از کریولیت به صورت شار برای حل کردن کانی‌های اکسیدی راحت تر گشت. کریولیت خالص در دمای ۱۰۱۲ درجه سانتیگراد (۱۲۸۵ کلوین) ذوب می‌شود و می‌تواند اکسید آلومینیوم را در حدی که به راحتی برای استخراج آلومینیوم از طریق فرایند برق‌کافت کاربرد داشته باشد، حل کند. با این حال هنوز هم انرژی قابل توجهی ، هم برای گرم کردن مواد و هم فرایند برق‌کافت لازم است. اما فرایند اخیر هنوز هم از نظر انرژی به صرفه تر از ذوب کردن خود اکسید هاست. از آنجا که کریولیت خالص برای استفاده در این فرایند بسیار کمیاب است، سدیم آلومینیوم فلوراید از کانی فلوریت که بیشتر یافت می‌شود ساخته می‌شود.

این ماده تقریباً کمیاب است و در گرینلند، آمریکا، کوه‌های اورال روسیه و نیجریه یافت می‌شود. اشکال ظاهری آن بلوری یا آگرگات‌های دانه‌ای است. با سیستم مونوکلینیک بلوری می‌شود. در رده‌بندی مواد از هالوژن‌ها است. گاه جلای شیشه‌ای و چرب و صدفی دارد. ماده‌ای شکننده است و شکستگی آن نامنظم است. به صورت شفاف یا نیمه شفاف یافت می‌شود. به راحتی ذوب می‌شود و شیشه بیرنگ می‌دهد و کمی در HCl و کمی در اسیدسولفوریک حل می‌شود. ترکیب شیمیایی آن Na=۳۲٫۸۶٪ Al=۱۲٫۸۴٪ F=۵۴٫۳۰٪ دارد. به رنگ‌های سفید، خاکستری، متمایل به قرمز و متمایل به قهوه‌ای دیده می‌شود. اثر خط آن سفید رنگ است. با انیدریت - باریتین تشابه کانی‌شناسی دارد. منشأ تشکیل آن پگماتیتی است. شکل بلورهای آن شبه‌چهارگوشه (پسودوتتراگونال) و شبه‌مکعبی (پسودوکوبیک) و ماکله است.

## منابع

* CRC Handbook of Chemistry and Physics, 83rd Ed. , p. 4-84.
* Gaines, Richard V. , et al (1997) Dana's New Mineralogy, Wiley, 8th, ISBN 978-0-471-19310-4
* Cryolite: Cryolite mineral information and data. Mindat.org (2010-10-03). Retrieved on 2010-10-25.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Cryolite». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی.

رده:آفت‌کش‌ها
رده:تاریخ طبیعی گرینلند
رده:تاریخ گرینلند
رده:رنگ‌دهنده‌های آتش‌زا
رده:کانی‌ها
رده:کانی‌های آلومینیم
رده:کانی‌های تک‌شیب
رده:کانی‌های سدیم
رده:کانی‌های فلوئور
رده:کانی‌های هالید
ایلیوشین ایل-۷۶

چپ|300px|بندانگشتی| ایلیوشین ایل-۷۶

**ایلیوشین ایل-۷۶**  (نام‌گذاری ناتو: **کاندید**) یک هواپیمای جت چهار موتوره ترابری ساخت شرکت هواپیماسازی ایلیوشین در کشور روسیه است. این هواپیما برای شرایط سخت طراحی شده‌است و توانایی خیز و فرود را در فاصله کوتاه و زمین‌های ناهموار در هر گونه شرایط نامساعد جوی دارد.

مدل‌هایی از این هواپیما برای سوخت‌رسانی هوایی، هشدار پیش‌هنگام هوابرد (آواکس) و همچنین عملیات آتش‌نشانی هوایی به‌کار می‌رود.

## تاریخچه
ساخت ایلیوشین ۷۶ به میانه دهه ۱۹۶۰ بر می‌گردد. زمانی که نیروی هوایی شوروی به یک هواگرد ترابری نظامی راهبردی با توان حمل ۴۰ تن بار در برد ۵۰۰۰ کیلومتری نیاز داشت که بتواند جایگزین آنتونوف ای‌ان-۱۲ شود. تا سال ۱۹۶۹، ایلیوشین طرح اولیه خود را به ارتش پیشنهاد داد که مورد قبول قرار گرفت و این هواپیما در ۲۵ مه سال ۱۹۷۱ اولین پرواز خود را انجام داد. در اولین پرواز یک ساعت خود رضایت بسیار را برانگیخت و چند ماه بعد به نمایشگاه هوایی پاریس اعزام‌شد.

این هواپیما دارای چهار موتور توربوفن است و در چندین کشور اروپایی، آسیایی و آفریقایی در حال فعالیت است. تولید انبوه این هواپیما در ابتدا در تاشکند آغاز شد و ۸۶۰ فروند از نوع ترابری تا پیش از سال ۱۹۹۰ میلادی تولیدشد. در دهه ۱۹۹۰، تعداد معدودی از نوع مدرن و پیشرفته این هواپیما با تغییرات و موتوری جدید تولید شد. در سال‌های بعد نیز انواع مختلفی از این هواپیما از جمله دو فروند از مدل برییف آ-۶۰ و ۲۵ فروند از نوع آواکس موسوم به برییف آ-۵۰ تولید شده‌اند.

## کاربران

بندانگشتی|400px|کاربران کنونی و پیشین ایلیوشین ایل-۷۶
* نیروی هوایی روسیه
* نیروی هوایی هند
*نیروی هوایی اوکراین
*نیروی هوایی عراق
*نیروی هوایی ایران
* نیروی هوایی پاکستان
* نیروی هوایی خلق کره شمالی
* نیروهای جمهوری خلق چین 
* ارتش سوریه
* ایالات متحده آمریکا غیر نظامی
و ۱۸ کشور دیگر
بندانگشتی|314x314پیکسل

## مشخصات
### ویژگی‌های عمومی

* **خدمه:** ۵ نفر
* **گنجایش:** ۴۰ تا ۶۰ تن
* **طول:** ۴۶٫۵۹ متر
* **طول بال‌ها:** ۵۰٫۵ متر
* **ارتفاع:** ۱۴٫۷۶ متر
* **مساحت بال:** ۳۰۰ متر مربع
* **وزن خالی:** ۹۲ تا ۱۰۴ تن
* **حداکثر وزن برخاست:** ۱۹۵ تا ۲۱۰ تن (بر اساس مدل)

### عملکرد

* **حداکثر سرعت:** ۹۰۰ کیلومتر بر ساعت گ، معادل ۰٫۸۲ ماخ
* **برد پرواز:** ۴۰۰۰ تا ۵۰۰۰ کیلومتر
* **حداکثر ارتفاع پروازی:** ۱۳۰۰۰ متر (۴۳٬۰۰۰ پا)
* حداقل طول باند برای فرود: ۴۵۰ متر (با استفاده از تراست معکوس)

### تسلیحات
* ۲ توپ ۲۳ میلی‌متری در دم
* برخی مدل‌های نظامی دارای دو جایگاه تسلیحات زیر هر بال با قابلیت حمل ۵۰۰ کیلوگرم بمب

## منابع

Wikipedia contributors, "Ilyushin Il-76," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Ilyushin_Il-76&oldid=183146623 (accessed January 13, 2008).

## پیوند به بیرون

رده:جت چهارقلو
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۷۱ (میلادی)
رده:هواپیماهای آتش‌نشان
رده:هواپیماهای نظامی ایران
رده:هواگردهای آواکس
رده:هواگردهای ایلیوشین
رده:هواگردهای باربری اتحاد شوروی دهه ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:هواگردهای بال بالا
رده:هواگردهای ترابری نظامی اتحاد شوروی دهه ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:هواگردهای ترابری نظامی
رده:هواگردهای دم‌تی
کاربر (رایانه)

در فرهنگ رایانه، **کاربر**  کسی است که با یک سیستم - اعم از سخت‌افزار یا نرم‌افزار تعامل دارد و از آن استفاده می‌کند. در بیشتر مواقع، کاربر انسان است. واژهٔ کاربر، استعاره‌ای است که بین افرادی که در پیاده‌سازی سیستم مشارکت داشته‌اند (مانند برنامه‌نویسان)، و استفاده‌کنندگان واقعی از آن (مانند اپراتورها)، تمایز ایجاد می‌کند. گاهی برای تأکید، از اصطلاحاتی مانند کاربر نهایی (End-user) یا **کاربر نابرنامه‌ساز** (Non-programmer User) هم استفاده می‌شود.

هر سیستم می‌تواند یک یا چند نوع کاربر داشته باشد؛ برای نمونه، در ویکی‌پدیای فارسی، چندین نوع کاربر وجود دارد، از جمله: مدیران، مشارکت‌کنندگان، و بازدیدکنندگان.

## در سیستم عامل
در سیستم عامل‌ها، کاربران نسبت به شخصیت خویش؛ از توانایی‌ها و دسترس‌پذیری به خصوصی برخوردارند.

انواع در سیستم عامل ویندوز:
* مدیر (Adminisrator)
* استاندارد (Standard)
* کودک (Child)
* مهمان (Guest)

انواع کاربر در لینوکس:
* مدیر (Administrator)
* معمولی (Regular)
* کاربر معمولی (Regular User)
* خدمات (Service)

## جستارهای وابسته

* کاربرنما
* ابرکاربر
* واسط کاربر

## منابع

رده:مدیریت هویت
رده:مصرف‌کننده
رده:واژگان رایانه
رده:واژگان عمومی رایانه
منو (رستوران)

[250px|بندانگشتی|منو در یک [آشپزی چینی|رستوران چینی.]]
**صورت‌غذا** یا **مِنو** (به فرانسوی: *menu*) در رستوران‌ها، بارها، کافه‌ها، چایخانه‌ها و غیره، لیستی است که از گزینه‌های موجود در رستوران که مشتریان می‌توانند غذای مورد پسند خود را از آن انتخاب کنند و سفارش بدهند.

در کشورهای اروپایی منو به‌طور معمول دو گونه دارد، یکی منوی سفارشی (À la carte) و یکی منوی پُرسی (table d'hôte). در گونهٔ نخست، مشتری می‌تواند همه بخش‌های غذا، برای نمونه سیب‌زمینی سرخ‌کرده، سبزی، پیش‌غذا، دسر و ... را جداگانه سفارش دهد. در گونهٔ دوم، خود رستوران، وعده‌های کاملی را شامل پیش‌غذا و دسر و مخلفات با قیمت‌هایی مقطوع از پیش مشخص کرده و مشتری تنها می‌تواند سفارش پرس‌های کامل غذا را بدهد.

برخی غذاخوری‌ها منوهای دسته‌بندی‌شده و جداگانه‌ای دارند مانند منوی اصلی، منوی سالادها، منوی دسر، منوی کافی‌شاپ و غیره.
تهیه‌کنندگان غذا برای مجالس و محافل نیز منوهایی به نام منوی درخواستی آمده می‌کنند مانند منوی پرسنلی، منوی مهمانی، منوی تولد و غیره.

## روان شناسی مهندسی منو
ادرات و توجه تصویری عضو جدایی ناپذیر تاثیر گذار بر میهمانان برای خواندن منو میباشد . بیشتر منو ها در قالب های بصری زیبا ارائه میشوند اگرچه برخی از اقلام روزانه به صورت شفاهی به میهمانان توضیح داده میشود . اصول مهندسی منو از نظر روانشناسی بر نحوه افزایش توجه خواننده منو از طریق مرتبط سازی و دسته بندی اقلام درج شده در منو تمرکز دارد این نحوه دسته بندی اقلام در صفحات مختلف و مرتب سازی ان به تئوری نقاط شیرین (sweet spots) معروف میباشد اینکه این تئوری از کجا امده است کسی نمیداند اما اولین بار توسط Kelson, A. H در مقاله ای تحت عنوان 10 فرمان برای نگارش یک منو موفق در سال 1994 عنوان شد. به عنوان مثال در تصویر زیر بنگیرید چشم شما به صورت ناخودآگاه از شما 1 به سمت 7 موارد را دنبال میکند . برای بحث در مورد نقاط شیرین یک مقاله جداگانه لازم است اما بحث جالبی است که مبنی دقیق علمی ندارد اما تاثیر گذار است.

تئوری نقاط شیرین به ما متذکر میشود که میهمانان معمولا اولین و آخرین چیزی که در منو میبینند را بیاد میاورند به همین دلیل نقاط شیرین همواره در ابتدا و انتهای منو میتواند قرار گیرد شما در این نقاط میتوانید ان چیزی را که بیشتر تمایل دارید تا بفروشید و حاشیه سود ان برای شما بالاتر است قرار دهید . 

مدیریت حسابداری :

فلسفه مهندسی منو بر ترغیب مشتریان بر انتخاب موارد با حاشیه سود بالا در منو میباشد. جهت تحقق ایم مهم ابتدا میباید قیمت تمام شده غذاهای ارائه شده در منو را به‌درستی محاسبه نمود . برای محاسبه قیمت تمام شده یک غذا میباید تمامی هزینه ها از هزینه های مربوط به مواد اولیه تا سربار ها برای تک تک موارد ذکر شده در منو محاسبه شود تا غذاهای پر سود و کم سود مشخص گردد. اجازه دهید با مثال ایم مورد را برای شما روشن تر نمایم . فرض کنید در رستوران شما قیمت تمام شده یک استیک 20$ و قیمت تمام شده گردن رست شده 15$ میباشد قیمت فروش استیک 22$ اما قیمت فروش گردن رست شده 18$ در نظر گرفته شده است . به روشنی حاشیه سود گردن رست شده از استیک بیشتر است لذا ابتدا غذایی که دارای حاشیه سود بالاتر است در منو دارای اهمیت خواهد بود . 

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی.

رده:اختراع‌های چینی
رده:صورت‌غذاهای رستوران
هاسر

**هاسَر** (در پهلوی: haasar، در اوستایی: hatra) یکای (واحد) طولی اوستایی برای اندازه‌گیری مسافت راه‌ها بوده است.

مقدار یک هاسر در دوره ساسانیان روشن نبود و آن را برابر یک فرسنگ یا کمتر از آن می‌دانستند. واحدهای طولی ایران باستان با فاصله‌های درون میدان‌های اسپریس مربوط بوده است و اسبدوانی از ورزش‌های اصلی ایرانیان به شمار می‌آمده است.
در اصل اوستایی خود، یک هاسر برابر درازای یک اسپریس بوده است که محتملاً حدود ۷۰۰ متر برآورد می‌شده است.

## منابع
بهار، مهرداد: *پژوهشی در اساطیر ایران (پاره نخست و دوم)*، تهران، نشر آگه، چاپ سوم ۱۳۷۸. ص۶۷.

رده:یکاهای اندازه‌گیری
مفتون

**مفتون**:
* میر مفتون، نوازنده اهل افغانستان
* یدالله مفتون امینی، شاعر معاصر ایرانی
* مفتون بردخونی دشتی، شاعر ایرانی سده چهارده قمری
* مفتون دنبلی، شاعر ایرانی سده سیزده قمری
* مفتون همدانی، شاعر ایرانی سده چهارده قمری
* اشرف مفتون، شاعر پشتو
* فتح‌الله یزدی، روزنامه‌نویس دوره قاجار مشهور به مفتون
زبان کرواتی

**زبان کرواتی** در کرواسی و در بخش‌هایی از بوسنی و هرزگوین بکار برده می‌شود. این زبان متعلق به زبانهای هندواروپایی است. همچنین تشابهاتی نیز با زبان فارسی و حتی فارسی باستان دارد. در این زبان واژه‌هایی وجود دارد که مشابه آن تنها در زبان فارسی یافت می‌شود.

## الفبا

## واج‌شناسی
کرواتی همچون سایر گونه‌های صربی‌کرواتی دارای ۳۵ واج متشکل از ۲۵ همخوان و ۱۰ واکه است.

### همخوان‌ها
دستگاه همخوان‌های صربی‌کرواتی ۲۵ همخوان را در بر می‌گیرد. یک ویژگی آن حضور همخوان‌های پسالثوی و انسایشی کامی و نبود سایشی کامی است. در صربی‌کرواتی برخلاف بیشتر زبان‌های اسلاوی همچون روسی برای بسیاری از همخوان‌ها هیچ گونهٔ کامی در برابر متضاد غیرکامی آن وجود ندارد.

### واکه‌ها
دستگاه واکه‌های صربی‌کرواتی به‌طور خلاصه متشکل از پنج واکه  به دو نوع کوتاه و بلند است. گرچه در نوشتار به جز در واژه‌نامه‌ها، تفاوت میان آن‌ها نمایان نمی‌شود.

## مثال‌ها
بندانگشتی|250px|بخش‌های کرواتی‌زبان برپایهٔ آمار سال ۲۰۰۶

## نگارخانه

File:Bascanska ploca.jpg|
File:Vinodol.jpg|
File:Novak.jpg|
File:Vatican_Croatian_Prayer_Book.jpg|
File:Hrvoje's missal 1.jpg|
File:Razvod.jpg|


## منابع

رده:زبان کرواتی
رده:زبان‌های اتریش
رده:زبان‌های استان خودمختار وویوودینا
رده:زبان‌های اسلوونی
رده:زبان‌های ایتالیا
رده:زبان‌های ایزو ۶۳۹–۱
رده:زبان‌های بوسنی و هرزگوین
رده:زبان‌های دارای کد ایزو ۶۳۹–۲
رده:زبان‌های صربستان
رده:زبان‌های کرواسی
رده:زبان‌های مجارستان
رده:زبان‌های مولیزه
زبان کنادا

بندانگشتی|چپ|270px|تابلویی به زبان‌های کنّادا و انگلیسی.
**کَنّادا** (در زبان کنادا: ಕನ್ನಡ، در انگلیسی: Kannada) یکی از زبان‌های دراویدی بزرگ در جنوب هند است. زبان کنادا زبان رسمی ایالت کرناتکه در هند است.

این زبان خط ویژه خود را دارد که به نام «خط کنادا» نامیده می‌شود و با داشتن حدود ۳۵ میلیون گویشور بیست و هفتمین زبان دنیا از نظر شمار گویشوران است.

## آمیختگی زبان کنادا با فارسی

در زبان کنادا ۶۱۴ واژه فارسی مانند اخروت (گردو)، انگور، آزمایشی، آزار، انجیر، اناج (غلات)، آبکاری، اندازه، آبرو، آیینه، آینده، آواز، هوایی، سرانجام و مانند آن‌ها وجود دارد.

## پراکندگی جغرافیایی
علاوه بر ایالت کرناتکه زبان کنادا در ایالت‌های آندرا پرادش، ماهاراشترا، تامیل نادو، کرالا و گوا نیز صحبت می‌شود. در خارج از هند نیز جوامع پرشماری از کنادا زبان‌ها در ایالات متحده، استرالیا، بریتانیا، عربستان سعودی، امارات، کانادا، مالزی و سنگاپور حضور دارند.

## پانویس

## منابع
* 
* Kediaya, A. Shanker. 1970. *Foreign Loan Words in Kannada* (Arabic and Persian). University of Madras
.

رده:زبان کنادا
کانارا
رده:زبان‌های آندرا پرادش
رده:زبان‌های ایزو ۶۳۹–۱
رده:زبان‌های باستانی
رده:زبان‌های پیوندی
رده:زبان‌های تامیل نادو
رده:زبان‌های تلانگانا
رده:زبان‌های دارای کد ایزو ۶۳۹–۲
کانارا
رده:زبان‌های رسمی هند
رده:زبان‌های کرناتکه
رده:زبان‌های کرالا
رده:زبان‌های کلاسیک هند
رده:زبان‌های کلاسیک
کانارا
رده:کرناتکه