open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
محوطه آفله

**محوطه آفله** مربوط به دوره اشکانیان است  که در شهرستان نوشهر، بخش کجور، روستای خاچک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۲۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* سکه‌های ایران 
* سکه‌های هخامنشی
* سکه‌های اشکانی
* سکه‌های ساسانی
* سکه‌های سبک ساسانی طبرستان
* ضرابخانه‌های ساسانی
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در ایران
رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان نوشهر
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان نوشهر
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان نوشهر
مسجد و آب‌انبار چهارکوچه

**مسجد و آب‌انبار چهار ک** مربوط به دوره ایلخانی است و در یزد، محله چهار کوچه، بلوار بسیج واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۳۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان یزد
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان یزد
دبستان دو شهید

**دبستان دو شهید** مربوط به دوره پهلوی اول است و در بمپور، خیابان امام خمینی شرقی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۱۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان بمپور
رده:مدرسه‌های تاریخی شهرستان بمپور
تصفیه‌خانه قند ورامین

**تصفیه‌خانه قند ورامین** یا **کارخانه قند ورامین** یک پالایشگاه شکر مربوط به دوره پهلوی است و در ورامین، بلوار شهید قدوسی، مابین خیابان روغن کشی و خیابان درختی (خیابان شهید چمران) واقع شده‌است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۱۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.

کارخانه قند ورامین از ظرفیت‌های فراوانی برخوردار است به طوری که می‌تواند در صورت حمایت و تأمین مواد اولیه، بیش از هفتصد تن در روز تولید کند. این کارخانه در ماه به بیش از پانزده هزار تن مواد اولیه نیاز دارد.

محلهٔ کارخانهٔ قند ورامین یکی از محله‌های شهر ورامین محسوب می‌شود که به دلیل پدید آمدن در اطراف این کارخانه در میان مردم بومی به این نام شناخته می‌شود.

## تاریخچه
طراحی تصفیه‌خانه قند ورامین را نیکلای مارکف معمار روس در سال ۱۳۱۲ انجام داد اما تجهیز و راه‌اندازی کارخانه به مهندسان اهل چکسلواکی سپرده شد. ساخت این کارخانه در سال ۱۳۱۳ پایان یافت و تولید قند را آغاز کرد.

برای تأمین چغندر مورد نیاز کارخانه، اداره کل فلاحت و صناعت در چهارم آبان ۱۳۱۲ مصوبه‌ای در مجلس شورای ملی گذارند که این روستاهای ورامین که از املاک خالصه دولتی بودند به مدت پانزده سال به اجاره کارخانه قند ورامین در بیاید: رین باجک، امرآباد، احمدآباد (چهاردانگ)، موسی‌آباد (سه دانگ)، خیرآباد، پوئینگ، صالح‌آباد، یوسف‌آباد، شمس‌آباد، کویرآباد، خالدآباد، شهرستان حسن‌آباد، ظهیرآباد، خورین، کتلان، کل عباس (یک دانگ و نیم) طوغان، خاوه و ایجدان.

اما کارخانه قند ورامین سرانجام بعد از ۸۱ سال فعالیت به علت مشکلات اقتصادی و کمبود مواد اولیه، فعالیت خود را با ۲۸۵ کارگر متوقف کرد و تعطیل شد. اما پس از دو سال، از هفدهم دی ۱۳۹۶ فعالیت دوباره خود را آغاز کرد.

## نگارخانه
>

Image:Varamin Sugar refinery 1.jpg|
Image:Varamin sugar refinery 2.jpg|
Image:Varamin sugar refinery 3.jpg|



## پانویس

* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان ورامین
رده:ساختمان‌های نیکلای مارکف
رده:صنعت در استان تهران
آرامگاه سید فتح الدین رضا

**بقعه سید فتح الدین رضا** مربوط به دوره پهلوی است و در شهرستان یزد، خیابان امام خمینی (ره) واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۵۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان یزد
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان یزد
خانه عظیمیان

**خانه عظیمیان** مربوط به دوره ایلخانیان است و در سبزوار، خیابان مدرس، کوچه نقابشک بالا، واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۴۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

خانهٔ عظیمیان چهارصفه است دیوارهایش پنجره‌های اندکی دارند. در دهه‌های اخیر انبارهای سمت جنوبی حیات آن برای ساخت خیابان تخریب شدند اما اصل بنا باقی ماند و وضعیت نسبتاً مناسبی دارد. صاحبانی کنونی خانه، بدون از بین بردن ساختار بنا، تغییراتی جزئی اعمال کرده‌اند، بدین صورت که دستشویی و حمام ساخته‌اند و در عوض آشپزخانه را کوچک‌تر کردند.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان سبزوار
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

* 

رده:خانه‌های تاریخی شهرستان سبزوار
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
آثار سد و بند دو دره

**آثار سد و بند دو دره** مربوط به دوره ساسانیان است و در دشتستان، شمال شرقی تنگ ارم، محل دو دره واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۵۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان دشتستان
رده:بندهای تاریخی شهرستان دشتستان
رده:سدهای تاریخی شهرستان دشتستان
آتشکده چم‌نرگسی

**آتشکده چم نرگسی** مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان دشتستان، منطقه پشتکوه، روستای تنگ ارم واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۵۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* فهرست آتشکده‌های ایران

## منابع

رده:آتشکده‌های تاریخی شهرستان دشتستان
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان دشتستان
مجموعه غارها و پناهگاه‌های زکی‌آباد

**مجموعه غارهاوپناهگاه‌های‌زکی‌آباد** مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در کهگیلویه، ۲۰ کیلومتری جنوب چرام، محوطه زکی آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۵۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در کهگیلویه
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان کهگیلویه
رده:غارهای تاریخی کهگیلویه
رده:مجموعه‌های تاریخی کهگیلویه
کبوتر دره

**[[بنای تاریخی]] کبوتر دره** مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان فیروزکوه، بخش ارجمند، روستای کبوتردره واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۳۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
*فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان فیروزکوه
رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان فیروزکوه
محوطه قلعه شهاب

**محوطه قلعه شهاب** مربوط به دوره سلجوقی است و در شهرستان گناباد، بخش کاخک، روستای شهاب واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۴۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* فهرست آثار ملی شهرستان گناباد
* قلعه زیبد

## منابع

رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان گناباد
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان گناباد
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان گناباد
چهارطاقی چلاقد

**بقعه چلاقی (چهارطاقی چلاقی)** مربوط به دوره سلجوقیان - دوره تیموریان است و در شهرستان مشهد، بخش رضویه، روستای چلاقی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۴۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این بنا در حدود یک کیلومتری روستای چلاقد در فاصله ۳۰ کیلومتری جنوب شرقی مشهد واقع شده است. ساختار معماری بنا با زیر بنای تقریبی ۸۶ متر مربع بر روی پلانی ۴ ضلعی با شالوده‌ای از سنگ و دیوارهای آجری شکل گرفته است. بر فراز این بنا گنبدی مدور و دو پوسته قرار دارد و به نظر می‌رسد بنیان معماری آن در دوره تیموری شکل گرفته باشد. این بنا در حقیقت مقبره‌ای است که بر فراز یک سردابه تدفینی کوچک بنیان گردیده است بنای مزبور دارای چهار درگاهی در طرفین و ورودی اصلی است و گنبدی دو پوشه بر روی آن استوار شده است چهار طاقی چلاغد با بنای جغتین گیسور گناباد قابل مقایسه بوده و انتساب آن را به دوره تیموری نشان می‌دهد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان مشهد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان مشهد
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان مشهد
رده:چهارطاقی‌های تاریخی شهرستان مشهد
کوشک و باغ سلامه

**کوشک و باغ سلامه** یا **کوشک سلامی** مربوط به دوره سلجوقیان - دوره معاصر است و در شهرستان خواف، شهر سلامه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۴۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان خواف
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان خواف
رده:باغ‌های تاریخی شهرستان خواف
رده:کوشک‌های تاریخی شهرستان خواف
قلعه رباط

بندانگشتی|263x263پیکسل
**قلعه رباط** مربوط به دوره صفوی است و در ابرکوه، حاشیه غربی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۳۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان ابرکوه
رده:رباط‌های تاریخی شهرستان ابرکوه
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان ابرکوه
رده:قلعه‌ها در ایران
برج کبوترخان کسنویه

**برج کبوترخان کِسْنَویّه** مربوط به دوره صفوی است و در یزد، محله کسنویه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۵۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.برج کبوتر خانه محله کسنویه یزد در حال حاضر در بوستان کسنویه واقع است که قبل از ساخت بوستان کنار باغی بنام باغ باغیها و باغ وزیر و دو طرف برج تعدادی ساختمان های خشت و گلی وجود داشته که قسمتی از آن توسط  مالکین و قسمتی دیگر از آن توسط شهرداری جهت محوطه سازی پارک تخریب و تنها برج با پیگیری اهالی محل به ثبت میراث فرهنگی رسیده است.

ارتفاع کف برج نسبت به سطح دریا ۱۱۷۳ متر می باشد. ارتفاع فعلی برج از کف پارک ۱۵.۴ و ارتفاع  آن قبل از محوطه سازی پارک ۱۶.۲ و ارتفاع اصلی برج حدود ۲۱ متر بوده که بر اثر عوامل طبیعی  و انسانی تخریب شده است که همت مسئولین میراث فرهنگی جهت بازسازی کامل برج و ارتفاع واقعی آن را می طلبد این اثر باستانی با توجه به خشت و گلی بودن آن در جهان و ایران منحصر به فرد میباشد . طبق گزارشات میراث فرهنگی برج کبوترخانه محله کسنویه یزد مربوط به دوره صفویه است و این اثر در تاریخ۸۱/۰۷/۰۷  با شماره ثبت ۶۵۵۲ بعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.این برج در قدیم به نام برج افغان و در دهه های بعد به نام برج باغیها معروف و شامل دوقسمت است که با پلی سنگی به باغ وزیر که  توسط میرزا معین منصوب از شاه صفی وزیر یزد که در این مکان برج و عمارتی ساخت و بعدها به میرزا محمد واگذار شد مرتبط میشود. 

برج کبوترخانه کسنویه شامل سه طبقه قطر دایره پلان آن ۹ متر وارتفاعش اولیه اش ۲۱ متر که به مرور زمان و تخریب وهم اکنون تا سطح زمین ۱۵ متر است .

در داخل بنا پله هایی به صورت مارپیچ و چسبیده بنا شده که تا پشت بام ادامه داره  این برج به صورت مدور بوده و ۲۲۲ متر مربع مساحت آن است  ظاهر بنا از بیرون استوانه ای شکل و در قسمت انتهایی کنگره ای شکل کمی پایین تر از کنگره، تزئینات گچی مقرنس دیده می شه که علاوه بر زیبایی ظاهرش، همچون سدی در برابر ورود حشرات موذی بوده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان یزد
رده:برج‌های تاریخی شهرستان یزد
کاروانسرای خان

**کاروانسرای خان** مربوط به دوره صفوی است و در بافت مرکزی شهر خوی و در مجاورت بازار این شهر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۲۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

کاروانسرای خان، در بخش مرکزی شهرستان خوی واقع شده‌است. قدمت این کاروانسرا به دورهٔ صفویه مربوط می‌شود؛ که از بناهای قدیمی استان آذربایجان غربی نیز محسوب می‌شود.

## ثبت در فهرست میراث جهانی
در ۲۶ شهریور ۱۴۰۲ در جریان چهل و پنجمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در ریاض، کاروانسرای خان به‌همراه ۵۳ کاروانسرای تاریخی دیگر (جمعاً ۵۴ کاروانسرا در ۲۴ استان ایران) تحت عنوان کاروانسراهای ایرانی در فهرست میراث جهانی قرار گرفتند. این مجموعه جهانی به عنوان بیستمین و هفتمین اثر جهانی کشور ایران شناخته می‌شود.

علاوه بر کاروان‌سرای خان خوی، دو کاروانسرای شرکت نفت ارومیه و کاروانسرای شاه‌عباسی قطور خوی نیز گزینه‌های دیگر استان آذربایجان غربی برای ثبت جهانی بودند که سرانجام دو کاروانسرای قطور و خان به ثبت جهانی رسیدند.
## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* کاروانسرا
* معماری ایرانی

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان خوی
رده:سرای‌های تاریخی شهرستان خوی
رده:کاروانسراهای ایرانی ثبت‌شده در میراث جهانی
رده:کاروان‌سراهای تاریخی شهرستان خوی
رده:کاروانسراها در ایران
رده:کاروانسراهای استان آذربایجان غربی
امامزاده شاه طاهر

**[[امامزاده]] شاه طاهر** مربوط به دوره صفوی است و آقای سید عبدالله حسینی دوست به عنوان متولی اثر مذکور میباشد  و در شهرستان فیروز کوه، بخش مرکزی، روستای مشهد فیروزکوه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۳۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان فیروزکوه
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان فیروزکوه
خانه و برج میرزا خان کامو

**خانه و برج میرزا آقاخان کامو** در شهرستان کاشان، شهر کامو و چوگان واقع شده است. این اثر متعلق به میرزاخان رضاقلی زاده بوده و ساخت آن به دوره قاجاریه بر می گردد. این خانه  برج در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۵۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این خانه برج شامل یک خانه حیاط مرکزی با برجی در گوشه شمال شرقی‌اش است. برج دارای پلانی دایره شکل در پنج طبقه طراحی و ساخته شده است و به واسطه این ویژگی این خانه حیاط مرکزی را در ردیف آثار میراث معماری ایران و از منحصر به فردترین خانه‌های خشتی جهان قرار داده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان کاشان
رده:برج‌های تاریخی شهرستان کاشان
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان کاشان
کاروانسرای جمال‌آباد

**کاروانسرای جمال آباد** مربوط به دوره ایلخانی است اما توسط شاه عباس ثانی در دوره صفوی مرمت شده‌است و در شهرستان میانه، بخش کاغذکنان، روستای جمال آباد در کنار جاده میانه به آقکند واقع شده‌است، هر چند ساخت بنا را به دوره مغول نسبت داده‌اند ولی کتیبه ای سنگی در بالای دروازه ورودی کاروانسرا نصب شده‌است که حکایت از آن دارد که این کاروانسرا در سال ۱۰۶۵، ه‍.ق به دستور شاه عباس دوم صفوی بنا شده‌است تاورنیه سیاح معروف فرانسوی در مسیر مسافرت از تبریز به اصفهان مدتی در این کاروانسرا اقامت داشته و از آن به عنوان بنایی جدید یاد کرده‌است (پرندی اکبر کاغذکنان در گذرگاه تاریخ چاپ اول ص ۱۴۵). این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۱۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این کاروانسرا تا اوایل دوره پهلوی که جاده تهران به تبریز از منطقه کاغذکنان و از روستای جمال آباد عبور می‌کرد محل اتراق و استراحتگاه کاروانیان بوده‌است ولی از زمان احداث جاده ترانزیت ماشین رو فعلی که از کناره رودخانه قیزیل اوزن احداث شده این جاده و کاروانسرا متروکه شد.

## ثبت در فهرست میراث جهانی
در ۲۶ شهریور ۱۴۰۲ در جریان چهل و پنجمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در ریاض، کاروانسرای جمال‌آباد به‌همراه ۵۳ کاروانسرای تاریخی دیگر (جمعاً ۵۴ کاروانسرا در ۲۴ استان ایران) تحت عنوان کاروانسراهای ایرانی در فهرست میراث جهانی قرار گرفتند. این مجموعه جهانی به عنوان بیستمین و هفتمین اثر جهانی کشور ایران شناخته می‌شود.

## جستارهای وابسته

* فهرست کاروانسراهای ایران
* فهرست آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* کاروانسرا
* معماری ایرانی

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان میانه
رده:سرای‌های تاریخی شهرستان میانه
رده:کاروانسراهای ایرانی ثبت‌شده در میراث جهانی
رده:کاروان‌سراهای تاریخی شهرستان میانه
رده:کاروانسراهای استان آذربایجان شرقی
رده:کاروانسراها در ایران
کاروانسرای خرگور

**کاروانسرای خرگور** مربوط به دوره قاجار است و در مرز شهرستان کرمان و بردسیر، غرب جاده آسفالته واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۴۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:کاروان‌سراهای تاریخی شهرستان کرمان
رده:کاروانسراها در ایران
رده:کاروانسراهای استان کرمان
رده:بناهای تاریخی استان کرمان
آب‌انبار حاج محمدرضا

**آب‌انبار حاج محمد رضا** مربوط به دوره پهلوی دوم و سال ۱۳۳۵ شمسی است و در اردکان، بلوار آیت ا خامنه‌ای واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۳۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان اردکان
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اردکان
مناره مسجد امام شافعی

**مناره مسجد امام شافعی** مناره‌ای در مسجد امام شافعی ارومیه است. این مناره مربوط به دوره قاجار است که در ارومیه، در کنار بافت تاریخی بازار و مسجدجامع ارومیه واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۲۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان ارومیه
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان ارومیه
کلیسای گئورگ مقدس، بوشهر

**کلیسای گئورگ مقدس** مربوط به دوره قاجار است و در بوشهر، محله شنبدی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شماره ثبت ۶۵۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## تاریخ
کلیسای گئورگ مقدس در سال ۱۸۱۹ میلادی (۱۲۳۵ خورشیدی) به وسیلهٔ خانواده «آوادیان»، از ارمنی‌های سرشناس ساکن بوشهر، و با کمک انگلیسی‌های ساکن بوشهر ساخته شد.

این کلیسا از زمان تأسیس تا سال ۱۹۴۸ میلادی فعال بود تا آنکه به دنبال فوت «ملکومیان» از ارمنی‌های سرشناس ساکن بوشهر، تمام اموال و اشیاء کلیسا به کلیسای وانک اصفهان منتقل گردید. در سال ۱۹۷۴ میلادی و به دنبال استقرار چند خانواده ارمنی دیگر در بوشهر هیئت ارمنی، کلیسا را تعمیر و با فرستادن اشیاء مورد نیاز مجدداً فعال نمود ولی با گذشت چند سال باز هم فعالیت کلیسا متوقف گردید.

## معماری
کلیسا در زمینی مستطیل شکل واقع شده و ساختمان اصلی آن پلانی شبیه به یک چلیپا دارد. در دو طرف بنای کلیسا حیاطهایی قرار دارند که برای دفن مردگان اختصاص داده شده بود. بنای کلیسا به صورت قرینه در عرض طراحی شده و از بالا به صورت صلیب دیده می‌شود. این بنا شامل تالار اجتماعات، محراب، اتاق‌هایی در دو طرف محراب و دو راهرو در دو طرف تالار می‌باشد. کلیسا فاقد برج ناقوس بوده و دو ناقوس فلزی آن به صورت عرضی بر فراز راهروی شمالی کلیسا قرار داشتند. هفت ستون چوبی که قسمت فوقانی آن‌ها به شکل زیبایی با چوب تزئین شده‌است به استحکام سقف کمک می‌کنند. مهم‌ترین و شکیل‌ترین قسمت کلیسا محراب آن است که به وسیلهٔ پله‌هایی که به صورت قرینه در دو طرف آن قرار دارند به تالار متصل می‌گردد. این بخش از یک مربع تشکیل شده‌است که سه ضلع آن طاقنما بوده و از سمت غرب (جنوب غربی) به تالار باز می‌باشد. قسمت فوقانی به وسیلهٔ گوشه‌سازی به هشت‌ضلعی و سپس دایره تبدیل شده و پوشش محراب به‌صورت  گنبد بر روی آن قرار می‌گیرد.

## جستارهای وابسته
* کلیسای حواری ارمنی
* فهرست کلیساهای ارمنی در ایران
* خلیفه‌گری ارامنه اصفهان
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## پیوند به بیرون
* کلیسای گریگوری بوشهر به موزه سنگ تبدیل شود

## منابع

* 
* 
* 
* 
* 

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان بوشهر
رده:کلیساهای ارمنی در ایران
رده:کلیساهای تاریخی ایران بر پایه شهرستان
رده:کلیساهای تاریخی شهرستان بوشهر
رده:مسیحیت در ایران
آرامگاه هفت‌تنان

**مسجد حاج غفار** مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، خیابان ۱۷ شهریور واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۲۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. **آرامگاه هفت‌تنان (یِدّیلَر)** در داخل این مسجد قرار گرفته‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## پانویس

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان تبریز
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان تبریز
آب‌انبار شیر چهارسوق

**آب‌انبار شیر چهار سوق** مربوط به دوره قاجار است و در تربت حیدریه، خیابان فردوسی جنوبی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۳۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان تربت حیدریه
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان تربت حیدریه
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان تربت حیدریه
حمام وزیری

**حمام وزیری ساری** بخشی از عمارت وزیری و مربوط به دوره قاجار است و در شهر ساری، خیابان انقلاب، کوچه آب انبار نو واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۲۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان ساری
رده:حمام‌های تاریخی شهرستان ساری
آسیاب عطارها

**آسیاب عطارها** مربوط به دوره قاجار است و در کاشان، جنب جاده آسفالته کاشان، قمصر از توابع اصفهان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۵۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان کاشان
رده:آسیاب‌های تاریخی شهرستان کاشان
تکیه مدیر الملک

**تکیۀ مدیر الملک** مربوط به دورۀ قاجار است و در کرمان، شمال خیابان امام، نبش کوچۀ شمارۀ ۹ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۱۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
## نگارخانه

پرونده:داخل تکیه مدیر الملک.jpg|داخل تکیۀ مدیر الملک کرمان
پرونده:تکیه مدیر الملک.jpg|تکیۀ مدیر الملک کرمان
پرونده:تکیه مدیرالملک.jpg|درب ورودی

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان کرمان
رده:تکیه‌های ایران
رده:تکیه‌های تاریخی شهرستان کرمان
میدان بعثت

**میدان بعثت** مربوط به دوره صفویه است و در یزد، تقاطع خیابان‌های انقلاب، قیام.سیدگل سرخ و امامزاده جعفر است و اگرچه این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۵۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران در دوره قاجاریه به ثبت رسیده است اما اسنادتاریخی دیرینگی این بنا که شامل مجموعه تاریخی شاه طهماسب است به دوره صفویه نسبت می‌دهند

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان یزد
رده:میدان‌های تاریخی شهرستان یزد
دخمه چم

**دخمهٔ زرتشتیان** در چَم مربوط به دوره قاجار است و در روستای چم در شهرستان تفت استان یزد ایران واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۳۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

دخمه یا برج خاموشان چم از سوی زرتشتیان برای قرار دادن پیکر درگذشتگان به‌کار می‌رفت تا گوشت این پیکرها خوراک کرکس‌ها شود و زمین را نیالاید.

## نگارخانه


171207 Cham site funéraire zoroastrien.jpg 
Tower of Silence, Cham 01.jpg 
Tower of Silence, Cham 03.jpg 
Tower of Silence, Cham 04.jpg

Tower of Silence, Cham 05.jpg
 
Tower of Silence, Cham 06.jpg
 
Tower of Silence, Cham 07.jpg
 
Tower of Silence, Cham 08.jpg
 
Tower of Silence, Cham 09.jpg


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان تفت
رده:دخمه‌ها
کاروانسرای سعادت‌آباد

**کاروانسرای سعادت آباد** مربوط به دورهٔ قاجار است و در شهرستان سیرجان، روستای سعادت‌آباد واقع شده‌است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۱۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان سیرجان
رده:سرای‌های تاریخی شهرستان سیرجان
رده:کاروان‌سراهای تاریخی شهرستان سیرجان
رده:کاروانسراها در ایران
رده:کاروانسراهای استان کرمان
رده:بناهای تاریخی استان کرمان
یخچال قدیمی کاشمر

**یخچال قدیمی کاشمر** یا **یخدان فروتقه** مربوط به دورهٔ قاجار است و در شهرستان کاشمر، روستای فروتقه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۴۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## نگارخانه

پرونده:Kashmar Icehouse2021-07-19 18.jpg|دورنمای یخدان
پرونده:Kashmar Icehouse2021-07-19 7.jpg|تابلوی ثبت‌ملی یخدان
پرونده:Kashmar Icehouse2021-07-19 8.jpg|تابلوی ثبت‌ملی یخدان
پرونده:Kashmar Icehouse2021-07-19 2.jpg|نمایی از یخدان
پرونده:Kashmar Icehouse2021-07-19 16.jpg|نمایی از یخدان
پرونده:Kashmar Icehouse2021-07-19 12.jpg|نمایی از یخدان
پرونده:Kashmar Icehouse2021-07-19 17.jpg|نمایی از یخدان
پرونده:Kashmar Icehouse2021-07-19 5.jpg|نمایی از یخدان


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان کاشمر
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان کاشمر
رده:چال‌های تاریخی شهرستان کاشمر
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های کاشمر
رده:یخچال‌های تاریخی شهرستان کاشمر
باغ خانه محمداسماعیل‌خان نوری

**باغ خانه محمد اسماعیل خان نوری** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان کرمان، روستای اسماعیل‌آباد جوپار واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۴۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## نگارخانه

پرونده:بادگیر_باغ_خانه_محمداسماعیل‌خان_نوری.jpg|بندانگشتی|بادگیر باغ خانه محمداسماعیل‌خان نوری


## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان کرمان
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان کرمان
رده:باغ‌های تاریخی شهرستان کرمان
خانه باقری (رفسنجان)

**خانه باقری** مربوط به دوره پهلوی اول است و در رفسنجان، خیابان امام خمینی، روبروی شیرینی فروشی حاج خلیفه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۱۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

وسط
راست
چپ
وسط
وسط

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمان

## منابع

گزارش آورده شده در فصل نامه فرهنگی هنری "بی ج "استان کرمان | پیش‌شماره | پاییز نود و چهار با عنوان "غبار بی توجهی مسوولین بر خانهِ باغ باقری " به چاپ رسیده‌است

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان رفسنجان
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان رفسنجان
تپه گاکیه

**تپه گاکیه** مربوط به عصر مس - دوره اشکانیان است و در شهرستان کرمانشاه، یک کیلومتری تپه سراب واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۴۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان کرمانشاه
رده:آثار عصر مس در شهرستان کرمانشاه
رده:تپه‌های باستانی شهرستان کرمانشاه
پناهگاه مال قائد

**پناهگاه مال قائد** مربوط به دوره ایلخانی - دوره ایلخانی است و در شهرستان گناوه، روستای مال قائد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۵۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان گناوه
رده:پناهگاه صخره‌ای‌های شهرستان گناوه
امامزاده عاقب

**امامزاده عاقب** مربوط به ۱۳۱۵ ه.ق است و در شهرستان جعفرآباد، بخش قاهان، روستای بنابر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۵۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان جعفرآباد
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
کلیسای محلم

**کلیساهای محلم**
در روستای محلم که ملحم نیز خوانده می‌شود دو کلیسا وجود دارد.

## کلیسای قدیم
از کلیسای قدیم آن جز یک در ورودی و چند طاق نیمه فرو ریخته چیزی برجا نمانده است. این کلیسا مربوط به سال ۱۸۸۰ است و بالای سر در آن تاریخ ۱۸۹۵ به چشم می‌خورد که البته حجاری آن جدید است!؟ از نظر موقعیت در شهرستان سلماس، بخش مرکزی، روستای محلم واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۱۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## کلیسای جدید
کلیسای جدید را با فاصله تقریباً پانصد متری از کلیسای قدیم بنا کرده‌اند. در این کلیسا هم بجز برج ناقوس که اثری از ناقوس ندارد، و یک صحن ویران اثری به چشم دیده نمی‌شود.

## نگارخانه


پرونده:Malham Old Church 001.jpg|کلیسای قدیم
پرونده:Malham Old CHurch 003.jpg|کلیسای قدیم
پرونده:Malham New Church 002.jpg|کلیسای جدید



## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:کلیساهای تاریخی شهرستان سلماس
مسجد ملا عبدالخالق

**مسجد ملا عبدالخالق** مربوط به اتابکان- دوره زند است و در یزد، محله یوز داران، کوچه حمام بکشاه (بخشاه) واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۳۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* مسجد پاسارگاد

## منابع

رده:آثار دوره زندیان در شهرستان یزد
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان یزد
قلعه کهنه پیوه ژن

**قلعه کهنه پیوه ژن** مربوط به اواخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مشهد، بخش احمدآباد، روستای پیوه ژن واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۳۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان مشهد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان مشهد
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان مشهد
آرامگاه پیر خضر

**بقعه پیر خضر** مربوط به اواخر دوره صفوی است و در شهرستان بیجار، روستای قاضی قوشچی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۴۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

**این شخص با [[پیر خضر شاهو]] فرق دارد** و چنین مشهور است که سیّد خضر با برادرش سیّد احمد با ینچوبی در زمان صفویّه به منطقة گروس و کردستان مهاجرت نموده‌اند و زیارتگاهی او به جا مانده از اواخر صفویه است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان بیجار
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان بیجار
خانه خدابنده

**خانه مرحوم خدابنده** مربوط به اواخر دوره قاجار است و در بمپور، خیابان امام خمینی شرقی، روبروی مسجد جامع اهل سنت واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۱۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان بمپور
رده:بندهای تاریخی شهرستان بابلسر
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان بمپور
خانه نراقی

**خانه نراقی** مربوط به اواخر دوره قاجار - دوره پهلوی اول است و در همدان، خیابان عباس‌آباد، کوچه کبابیان، بن‌بست خوانساری واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۱۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید   اما مالک آن با شکایت به دیوان عدالت اداری، این بنا را از ثبت ملی خارج کرد، بی آنکه نسبت به مرمت آن اقدامی کند.  

خانه نراقی دارای اندرونی و زمستان نشین بوده و به صورت ساختمانی دو طبقه با تزئینات آجری خاص با حوض‌خانه‌ای زیبا در قسمت پایینی آن ساخته شده بوده است‌. قناتی زیر این عمارت وجود داشته که در حال حاضر کور شده اما باعث شده آب زیر این خانه به صورت دریاچه جمع شود. 

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان همدان
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان همدان
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان همدان
خانه صدیقی

**خانه صدیقی ** مربوط به اواخر دوره قاجار - اوایل دوره پهلوی است و در نیشابور، خیابان فردوسی شمالی، کوچه قاضی، فردوسی ۷ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۳۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان نیشابور
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان نیشابور
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان نیشابور
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان نیشابور
تپه سیاه‌دک

**تپه سیاه دک** مربوط به اواخر هزاره سوم قبل از میلاد است و در سراوان، محله بخشان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۰۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۳ (پیش از میلاد) در شهرستان سراوان
رده:تپه‌های باستانی شهرستان سراوان
برج شاطر

**برج شاطر (گنبد شاطر)** مربوط به اواسط دوره ایلخانی است و در شهرستان اردبیل، روستای صومعه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۱۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:جاذبه‌های گردشگری استان اردبیل
رده:جاذبه‌های گردشگری شهرستان اردبیل
رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان اردبیل
رده:برج‌های تاریخی شهرستان اردبیل
رده:گنبدهای تاریخی شهرستان اردبیل
مجموعه بناهای محمودآباد

**مجموعه بناهای محمودآباد** مربوط به اوایل دوره قاجار است و در شهرستان فیروز کوه، بخش ارجمند، روستای سیمین دشت واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۳۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان فیروزکوه
رده:مجموعه‌های تاریخی شهرستان فیروزکوه
قلعه سید تاج‌الدین

**قلعه سید تاج الدین** مربوط به اورارتوئی است و در شهرستان خوی، بخش قره سو، روستای سید تاج الدین واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۱۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان خوی
تپه‌های آبیل

**مجموعه تپه‌های آبیل** مربوط به سدهٔ ۴ تا ۹ ه.ق است و در شهرستان زابل، بخش میان کنگی، روستای آبیل واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۴۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان زابل
رده:مجموعه‌های تاریخی شهرستان زابل
امامزاده جعفر (نجفدر)

**امامزاده جعفر نجفدر** مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ ه.ق است و در شهرستان فیروز کوه، بخش ارجمند، روستای نجفدر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۳۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان فیروزکوه
حسینیه ملتکیه

**حسینیه ملتکیه** (حسینیهٔ بزرگ چهار منار) مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در یزد، خیابان شهید رجائی، محله چهار منار واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۵۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تکیه‌های تاریخی شهرستان یزد
رده:حسینیه‌های تاریخی شهرستان یزد
پولی تپه کوچک

**پولی تپه کوچک** مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خدابنده، بخش سجاسرود، روستای سیامان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۲۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان خدابنده
رده:تپه‌های باستانی شهرستان خدابنده
موزه زنده سفال کلپورگان

**موزه زنده سفال کلپورگان** تنها موزه زنده سفال در جهان است که قدمت آن به آثار موجود در آن به **هفت هزار سال پیش** بر می‌گردد .** سفال کلپورگان** به صورت کاملاً دستی، بدون چرخ سفالگری و توسط زنان بلوچ ساخته می‌شود که در بلوچستان شهرستان سراوان بخش مرکزی، روستای کلپورگان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۴۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران ثبت شده و در **[[یونسکو|سازمان یونسکو]]** نیز به ثبت جهانی رسیده‌است.

## ساخت موزه
این موزه به دستور فرح پهلوی در سال ۱۳۵۱ و پس از اطلاع وی از ساخت سفال توسط زنان و دختران در جهت حمایت از این قشر و ماندگاری آن برای آیندگان و جهانیان ساخته شد، لازم بذکر است به گفته بسیاری از ساکنان روستای فرح پهلوی در جهت حمایت از این قشر هنرمند اقدام به خرید تضمینی سفال آنان می‌نمود و به فرد گماشتهٔ سازمان دستور داده بود پس از خرید و پرداخت دستمزد هنرمندان، ساخته‌های دست این زنان، سفال را در صورت وجود مشتری و خواهان بفروشد و در غیر اینصورت سفال‌ها را به گوشه ای از دشت‌های روستا برده و بشکند اما نگذرد هنرمندان کارگاه به دلیل نبود بازار و مشتری دلسرد شوند؛ این داستانی است که اگر از همهٔ اهالی روستای کلپورگان پرسیده شود آن را نقل می‌کنند و توجه و اهمیت فرح پهلوی را به فرهنگ و هنرمندان می‌رساند.

## عکس‌هایی از سفال کلپورگان
بندانگشتی
بندانگشتی

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تاریخ بلوچستان
رده:فرهنگ و هنر بلوچ‌ها
رده:بناهای تاریخی شهرستان سراوان
رده:مناطق باستانی بلوچستان
کول‌تپه نصرالله‌بیگلو

**کول‌تپه نصرالله‌بیگلو** مربوط به هزارهٔ اولِ دوران‌های تاریخیِ پس از اسلام است و در شهرستان گرمی، بخش انگوت، روستای نصرالله‌بیگلو واقع شده‌است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۲۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان گرمی
رده:تپه‌های باستانی شهرستان گرمی
رده:کول‌تپه‌های تاریخی شهرستان گرمی
تپه دریاتپه‌سی

**تپه دریا تپه سی** مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان بناب، بخش مرکزی، ۸ کیلومتری جاده بناب به تبریز واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۱۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان بناب
رده:تپه‌های باستانی شهرستان بناب
تپه اربابی کوچک

**تپه اربابی کوچک** مربوط به هزاره سوم و ۲ قم است و در شهرستان زنجان، بخش قره‌پشتلو، روستای سهرین واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۳۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۳ (پیش از میلاد) در شهرستان زنجان
رده:تپه‌های باستانی شهرستان زنجان
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
غار بورنیک

**غار بورنیک** در شهرستان فیروزکوه، بخش مرکزی، روستای هرانده واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۳۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

**رسیدن به غار بورنیک تهران**

برای رسیدن به غار بونیک تهران باید ماشین ها را در روستا پارک کنید و در مسیر پاکوبی که کنار رودخانه و به سمت دهانه ی غار می رود، راه بیفتید. مسیر پاکوب حدود یک ساعتی از میان باغ های سیب روستا ادامه پیدا می کند و با گذر از چندین نیزار و چمن زار به پای کوهی می رسد که غار در بالای آن قرار دارد. برای رسیدن به ورودی غار هم، باید از مسیر پاکوب جداشوید و حدود نیم ساعت در کنار رودخانه بالا بروید تا به دهانه ی بزرگ و عریض غار بورنیک تهران برسید.

## نگارخانه

پرونده:030328-BurnikCave-PZKA5421.jpg|غار بورنیک، فیروزکوه، تهران
پرونده:030328-BurnikCave-QNNW1677.jpg|غار بورنیک، فیروزکوه، تهران
پرونده:030328-BurnikCave-RNUE2443.jpg|غار بورنیک، فیروزکوه، تهران
پرونده:030328-BurnikCave-NZHI2393.jpg|غار بورنیک، فیروزکوه، تهران
پرونده:030328-BurnikCave-OIUI4648.jpg|غار بورنیک، فیروزکوه، تهران
پرونده:030328-BurnikCave-OMYN5504.jpg|غار بورنیک، فیروزکوه، تهران
پرونده:030328-BurnikCave-MHJF9152.jpg|غار بورنیک، فیروزکوه، تهران
پرونده:030328-BurnikCave-EBTQ0137.jpg|غار بورنیک، فیروزکوه، تهران
پرونده:030328-BurnikCave-FUOA2817.jpg|غار بورنیک، فیروزکوه، تهران
پرونده:030328-BurnikCave-DJFR4089.jpg|غار بورنیک، فیروزکوه، تهران
پرونده:030328-BurnikCave-DTQY8426.jpg|غار بورنیک، فیروزکوه، تهران
پرونده:030328-BurnikCave-CQKE8513.jpg|غار بورنیک، فیروزکوه، تهران
پرونده:030328-BurnikCave-DAQK4459.jpg|غار بورنیک، فیروزکوه، تهران
پرونده:030328-BurnikCave-UCPF1416.jpg|غار بورنیک، فیروزکوه، تهران
پرونده:030328-BurnikCave-UTEC3040.jpg|غار بورنیک، فیروزکوه، تهران

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:غارهای تاریخی شهرستان فیروزکوه
رده:غارهای ایران
گورستان اسپیدژ

**قبرستان اسپیدژ** مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان ایرانشهر، بخش بزمان، روستای اسپیدژ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۷۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پیش از اسلام در شهرستان ایرانشهر
رده:جاذبه‌های گردشگری استان سیستان و بلوچستان
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان ایرانشهر
قلعه نشست‌آباد

**قلعه نشست آباد** مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۳ کیلومتری شمال دلیجان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۹۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
دیوارهای این دژ به پهنا و درازی ۶۰ متر بوده و بلندای آن نزدیک به ۱۴ متر می‌باشد و پهنای آن ۲٫۵ متر بوده‌است. جنس سازه از گل و خشت بوده و دارای ۱۴ چینه است که هر چینه به بلندای ۱ متر است. این دژ دارای ۲ در ورودی و ۴ برج دیده‌بانی در گوشه‌های آن است. همچنین از قنات نشست‌آباد که نزدیک دژ است، کانالی منشعب کرده‌اند که از زیر قلعه به آن وارد می‌شود و برای تأمین آب مورد نیاز ساکنین مورد استفاده قرار می‌گیرد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در ایران بر پایه شهرستان
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان دلیجان
رده:ویکی‌سازی رباتیک
آب‌انبار مخک

**آب‌انبار مخک** مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در کیلومتر ۳۰ جاده جهرم به شیراز، سمت راست جاده واقع شده است. 

## معماری بنا
مصالح به کار رفته در احداث این بنا که با آب در ارتباط است، ملاط ساروج استفاده شده است. این بنا دارای ۶ دهانه به ابعاد ۱۲۰ سانتیمتر و ارتفاع ۱۶۰ سانتیمتر است. وروردی اصلی آب انبار نیز در بخش شمالی آن واقع است. عمق وضع موجود بنا ۸ متر و ضخامت دیوار گرداگرد آن ۵۰ سانتیمتر است. این بنا دارای گنبدی به ارتفاع ۲ متر است. راه پله ای نیز جهت دسترسی به پشت بام از طریق ۷ پله به ارتفاع ۲۰ سانتیمتر و عرض ۳۰ سانتیمتر در بنا تعبیه شده است. عرض پشت بام این آب انبار ۱۶۰ سانتیمتر می باشد. بدنه بیرونی آب انبار که با گچ اندود شده بوده ، هم اینک از بین رفته است. پیش از این برای هدایت آب به این آب انبار جویی وجود داشته که به مرور زمان پرشده و بعضی قسمت های آن نیز از بین رفته است. 

این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۷۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:جهرم
رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان جهرم
رده:آثار دوران پس از اسلام در ایران بر پایه شهرستان
تپه و محوطه دول شیره

**تپه و محوطه دول شیره** مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بیجار، بخش چنگ الماس، روستای محمدآباد نیل واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۹۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان بیجار
رده:تپه‌های باستانی شهرستان بیجار
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان بیجار
قلعه تخت‌کوه

**قلعه تخت‌کوه** مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دلیجان، بخش مرکزی، روستای رباط ترک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۹۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

قلعه تخت کوه بر بالای صخره ای آهکی در دامنه کوهی به همین نام و در شمال غرب روستای رباط ترک ۶ کیلومتری جاده هواصلاتی اصفهان – تهران واقع شده‌است. این بنا از ساخته‌های دوره اسلامی می‌باشد قلعه تخت کوه دارای پلانی مستطیل شکل و در جهت جنوب غربی – شمال غربی بنا شده‌است.

قلعه با سنگ‌های نامنظم آهکی همان کوه و با ملات ساخته شده‌است. ارتفاع باقیماندهٔ دیوارها بین ۱ تا ۵ متر و ضخامت دیوارها ۱ تا ۵/۱ متر می‌باشد دیوار جنوب غربی و غربی تقریباْ سالم مانده ودیوارهای شمال شرق و شرق قلعه تخریب شده‌اند.

قلعه دارای چهار برج توخالی بوده که بجز برج جنوب غربی بقیه تقریباْ سالم مانده‌اند بالای برج‌ها با چینه ساخته شده که در حال حاضر بین نیم تا یک متر از چینه باقی مانده‌است.
در داخل قلعه آثاری از دیوارهای بناهای داخلی به چشم می‌خورد که محدوده سه اتاق در جنوب غربی قلعه مشاهده می‌گردد. همچنین در قسمت جنوب غربی قلعه خارج از بنا آثاری از دیواری به طول ۷۰/۵ متر و ضخامت ۱ متر و ارتفاع ۲۰ سانتی‌متر باقی‌مانده که ساخت و سازهایی در خارج از قلعه‌است. در قسمت جنوب و شرق صخره سنگی زیر قلعه کنده شده که در حال گذشته گله داران از آن به عنوان پناهگاه گوسفندان استفاده می‌کنند.

قسمتهایی از این قلعه تاریخی در زمستان سال۱۳۹۰ به دست افراد ناشناس به جهت جستجوی گنج تخریب گردیده‌است.

## منابع
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان دلیجان
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان دلیجان
تپه قلعه هیجانان

**تپه قلعه هیجانان** مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سقز واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۸۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## نشانی
کردستان، سقز، شهرستان سقز، بخش مرکزی، دهستان تموغه، جنوب روستای هیجانان

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان سقز
رده:تپه‌های باستانی شهرستان سقز
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان سقز
تپه شماره ۳ سعدآباد

**تپه شماره ۳ سعد آباد** مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان درگز، بخش نوخندان، روستای سعد آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۷۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان درگز
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان درگز
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان درگز
رده:تپه‌های باستانی شهرستان درگز
مزار شیخ امان قلی

**مزار شیخ امان قلی** مربوط به دوره افشار است و در شهرستان رشتخوار، بخش مرکزی، روستای سنگان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۸۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان رشتخوار
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره افشاریان در شهرستان رشتخوار
رده:بناهای تاریخی شهرستان رشتخوار
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان رشتخوار
ایوان مسجد جامع کاخک

**ایوان مسجد جامع کاخک** مربوط به دوره ایلخانی است و در کاخک، خیابان امام (آبشار) واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۷۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان گناباد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان گناباد
رده:ایوان‌های تاریخی شهرستان گناباد
رده:کاخ‌های تاریخی شهرستان گناباد
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان کاخک
آهنین راه و پل سنگی گچسر

**آهنین راه و پل سنگی گچسر** مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان کرج، ۲ کیلومتری جاده گچسر به طرف تونل کندوان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۵۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

دو کیلومتر پس از گچسر، در جاده اصلی به طرف تونل کندوان در کنار رودخانه، آثاری از یک پل سنگی قدیمی دیده می‌شود که با نزدیک شدن به آن راهی قدیمی به عرض ۱۶۰ سانتی‌متر که در دل صخره کنده شده، مشاهده می‌شود. با کمی دقت می‌توان آثار دیلم و کلنگ سازندگان آن را در جای جای سنگ‌ها دید. به این ترتیب این تصور به وجود می‌آید که چون راه توسط ابزار آهنی چون دیلم و کلنگ ایجاد شده به این نام خوانده شده است. استحکام زیاد پل و رنگ صخره که شباهت بسیار به آهن دارد، نیز می‌تواند دلیل این نام گذاری باشد

## منابع

رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان کرج
رده:پل‌های تاریخی شهرستان کرج
سینما نفت

ساختمان **سینما نفت** پیش از جنگ جهانی دوم آغاز و با نام سینما تاج در سال ۱۳۲۳ گشایش یافت. این سینما که نمای آجر قرمز دارد در آبادان، محله بوارده جنوبی واقع شده و در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۰۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

این سینما را جیمز مالیسِن ویلسِن ، معمار اسکاتلندی، به سبک آرت دکو طراحی کرده‌  و به دست معمار غلامحسین هلاله ساخته شده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان آبادان
رده:سینماهای تاریخی آبادان
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۳۲۳ در ایران
آرامستان ارامنه خسروآباد (آبادان)

**قبرستان ارامنه** مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان آبادان، اول جاده خسروآباد، روبروی تانک فارم، بعد از بیمارستان ۱۷ شهریور واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۰۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان آبادان
رده:آرامستان‌های ارمنیان
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان آبادان
کاخ رضاشاهی گچسر

**کاخ رضا شاهی گچسر** مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان کرج، بخش مرکزی، روستای گچسر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۵۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## نگارخانه

پرونده:کاخ رضاشاهی گچسر عکاس، پیام بهمنی ۱.jpg|کاخ رضاشاهی گچسر
پرونده:کاخ رضاشاهی گچسر عکاس، پیام بهمنی ۲.jpg|کاخ رضاشاهی گچسر
پرونده:کاخ رضاشاهی گچسر عکاس، پیام بهمنی ۳.jpg|کاخ رضاشاهی گچسر


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
این هتل را رضا شاه وقف نمود و از محل درآمد آن قسمتی از هزینه های مدرسه موقوفه ایتام در خیابان سرهنگ سخایی فعلی که واقف آن شخص رضا شاه و از املاک شخصی اش بوده تامین میگردد.

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان کرج
رده:کاخ‌های تاریخی شهرستان کرج
رده:کاخ‌های دودمان پهلوی
رده:کاخ‌های ایران
رده:معماری ایرانی
میدان چهار شیر

**میدان چهار شیر** در اهواز واقع شده و مربوط به دوره پهلوی در زمان تصدی شهرداری صمد سلامی است. میدان چهارشیر از چهار مجسمهٔ سنگی به شکل شیر تشکیل شده است که چهارشیر آن روبه چهار ورودی شهر (ورودی‌های قدیم اهواز) نشسته اند. این میدان به‌دلیل نشان دادن چهار جهت اصلی و نماد شهر اهواز برای این شهر و مردم آن ارزش فراوانی دارد. شیر حیوانی است که خاستگاه آن در استان خوزستان بوده و آخرین شیر ایرانی هم در خوزستان دیده شده است. نام این میدان را به شهید بندر تغییر داده‌اند اما مردم اهواز همچنان آن را با نام چهار شیر می‌خوانند و بسیاری از مردم نام شهید بندر را نمی‌شناسند.بعد از افتتاح یک تقاطع غیر همسطح در گوشه ای از این مکان(میدان چهار شیر) مجسمه های سنگی دوباره نصب شد. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۰۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان اهواز
رده:میدان‌های تاریخی شهرستان اهواز
گرمابه بهشتی

**گرمابه بهشتی** معروف به **حمام آقا** مربوط به دوره پهلوی است و در شهرستان خلیل‌آباد، شهر خلیل‌آباد، خیابان امام، نرسیده به میدان مرکزی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۶۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان خلیل‌آباد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان خلیل‌آباد
رده:گرمابه‌های تاریخی شهرستان خلیل‌آباد
دانشکده نفت

**دانشکده نفت آبادان** در آبادان، ابتدای بوارده شمالی، پشت ساختمان موزه واقع شده و در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۰۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

در پاییز ۱۳۳۲ علی‌اصغر پورهمایون تصمیم به تأسیس دانشکده نفت در محل هنرسرای عالى در تهران گرفت  که پنج سال پیشتر از وزارت فرهنگ جدا و به وزارت اقتصادملی منتقل شده بود. وزیر بعدی اقتصاد ملی فخرالدین شادمان که سال بعد روی کار آمد، بر این نظر بود که دانشجویان دانشکده نفت، درس‌های تئورى را در تهران و درس‌های عملى را در آبادان بگذرانند اما نظر رضا جعفری وزیر فرهنگ این بود که دانشکده کلا به آبادان انتقال یابد که با تصویب مجلس نظر او عملی شد. نخستین آزمون ورودی دانشکده نفت در ۲۹ شهریور ۱۳۳۳ در تهران با شرکت حدود ۱۵۰۰ داوطلب برگزار شد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان آبادان
رده:دانشکده‌های تاریخی آبادان
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
استودان‌های خوزی

**استودان‌های خوزی** مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان مهر شهر خوزی، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۷۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان مهر
رده:استودان‌های تاریخی شهرستان مهر
چهارطاقی سیمکان

**چهارطاقی سیمکان** مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان جهرم، بخش سیمکان، روستای کراده (کرته) واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۷۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
بلندایِ چهارتاقی سیمکان از گنبد تا کف کنونی ۶ متر و بلندای ساق گنبد تا کف کنونی ۵ متر است. در پهلوُی شرقی و غربی بنا دو دیوار افزوده (الحاقی) وجود دارد که در زمان اسلامی کار گذاشته شده‌است و به آن جنبهٔ مذهبی داده‌اند. درون دیوار پهلوی غربی دو تاقچه به اندازه ۱۰۰ * ۵۰ سانتی‌متر ساخته شده‌است. در پهلوی شرقی نیز همین کار تکرار شده‌است که یکی ازآنها هم‌اکنون از میان رفته‌است. گُنبد و سقف این چهارطاقیِ ساسانی فرو ریخته و پایه‌های آن سُست و بی دوام شده‌است. بیشتر سنگ‌های بنا از آن جدا شده و در پیرامون و گِرداگِرد آن ریخته‌است. سود جویان کف چهارطاقی را به انگیزهٔ یافتن گنج کَنده‌اند و هم‌اکنون در این گودال درخت روییده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* فهرست آتشکده‌های ایران

## منابع

سایت بنیاد فارس شناسی

رده:جهرم
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان جهرم
رده:چهارطاقی‌های تاریخی شهرستان جهرم