مالت

**مالت**، با نام رسمی **جمهوری مالت**، یک کشور جزیره‌ای در جنوب اروپا است که در دریای مدیترانه و میان سیسیل و شمال آفریقا قرار دارد. این کشور از مجمع‌الجزایری تشکیل شده که در فاصلهٔ  جنوب ایتالیا،  شرق تونس و  شمال لیبی واقع شده است.

دو زبان رسمی کشور زبان مالتی و زبان انگلیسی هستند و زبان مالتی به‌عنوان زبان ملی شناخته می‌شود. پایتخت آن والتا است که از نظر مساحت و جمعیت کوچک‌ترین پایتخت در اتحادیهٔ اروپا به‌شمار می‌رود.

با جمعیتی حدود ۵۷۴٬۲۵۰ نفر در مساحتی برابر با , مالت دهمین کشور کوچک جهان از نظر مساحت و نُهمین کشور پرتراکم جهان از نظر جمعیت است. منابع مختلف این کشور را یک منطقهٔ شهری واحد می‌دانند و از این رو اغلب به‌عنوان یک دولت‌شهر توصیف می‌شود.

مالت دست‌کم از ۶۵۰۰ پیش از میلاد، در دوران میان‌سنگی، مسکون بوده است. موقعیت آن در مرکز دریای مدیترانه در طول تاریخ اهمیت ژئواستراتژی فراوانی به آن داده و قدرت‌های گوناگونی بر آن حکومت کرده‌اند و فرهنگ و جامعه‌اش را شکل داده‌اند. از جمله فنیقی‌ها، کارتاژی‌ها، یونانی‌ها و رومی‌ها در دوران باستان؛ اعراب، نورمن‌ها و آراگونی‌ها در قرون وسطی؛ و شوالیه‌های مهمان‌نواز، فرانسوی‌ها و بریتانیایی‌ها در دورهٔ مدرن.

مالت در اوایل قرن نوزدهم تحت حکومت بریتانیا قرار گرفت و مقر ناوگان مدیترانهٔ بریتانیا بود. این کشور در جنگ جهانی دوم توسط نیروهای محور محاصره شد و پایگاه مهم متفقین در شمال آفریقا و مدیترانه بود.

مالت در سال ۱۹۶۴ استقلال یافت و در ۱۹۷۴ جمهوری پارلمانی کنونی خود را برقرار کرد. این کشور از زمان استقلال عضو اتحادیهٔ کشورهای مشترک‌المنافع و سازمان ملل متحد بوده، در سال ۲۰۰۴ به اتحادیهٔ اروپا پیوست و در ۲۰۰۸ به منطقهٔ یورو ملحق شد.

تاریخ طولانی حکومت‌های خارجی و نزدیکی به اروپا و شمال آفریقا بر هنر، موسیقی، خوراک و معماری مالت تأثیر گذاشته است. این کشور پیوندهای تاریخی و فرهنگی نزدیکی با ایتالیا و به‌ویژه سیسیل دارد؛ و در حالی که مالتی و انگلیسی زبان‌های رسمی آن هستند، بین ۶۲ تا ۶۶ درصد از مالتی‌ها به زبان ایتالیایی سخن می‌گویند یا دانش قابل‌توجهی از آن دارند؛ زبانی که از ۱۵۳۰ تا ۱۹۳۴ دارای جایگاه رسمی بود.

مالت یکی از مراکز اولیهٔ مسیحیت اولیه بوده و کاتولیک دین رسمی کشور است، هرچند قانون اساسی مالت آزادی وجدان و عبادت دینی را تضمین می‌کند.

مالت کشوری توسعه‌یافته با اقتصادی پیشرفته و با درآمد بالا است. اقتصاد آن به‌شدت به گردشگری متکی است و با آب‌وهوای گرم، مناطق تفریحی متعدد و بناهای تاریخی و معماری فراوان، گردشگران و نیز جامعهٔ روبه‌رشد مهاجران را جذب می‌کند. این کشور دارای سه اثر ثبت‌شده در فهرست میراث جهانی یونسکو است: سرداب حل-سفلینی، والتا، و هفت معابد خرسنگی مالت که از کهن‌ترین سازه‌های مستقل جهان به‌شمار می‌روند.

## نام
نام مالت از صورت ایتالیایی و مالتی  (مالتا) گرفته شده است، که خود از عربی سده‌های میانه  () و آن نیز از لاتین کلاسیک  (مِلیتا) مشتق شده است، که خود از صورت‌های لاتینی‌شده یا دوریسیِ یونانی باستان  () (ملیته) با منشأ نامشخص گرفته شده است. نام که در روزگار باستان برای جزیرهٔ ملیجت در کرواسی نیز به‌کار می‌رفتبه‌طور تحت‌اللفظی به معنای «جایگاه عسل» یا «شیرینی» است و از صورت ترکیبی  (، «عسل» یا هر چیز مشابه شیرین) گرفته شده است و نیز پسوند  (). یونانیان باستان ممکن است این نام را به سبب زیرگونهٔ بومی زنبور عسل در مالت بر این جزیره نهاده باشند. در مقابل، برخی پژوهشگران دیگر بر این باورند که نام یونانی از یک واژهٔ اصلی در فنیقی یا پونی  (، ) گرفته شده است که به معنای «بندرگاه»، «پناهگاه» یا «بندر» است؛ اشاره‌ای به بندر عظیم و سکونتگاه اصلی آن در کاسپیکوا، پس از بالا آمدن سطح دریا که موجب جدایی جغرافیای مالت و غرق شدن سکونتگاه‌های ساحلی اولیه در سدهٔ دهمپیش از میلاد شد. سپس این نام توسط یونانیان به کل مالت و توسط رومیان به پایتخت باستانی آن در بخش مدینا اطلاق شد.

## تاریخ

### پیشاتاریخ
مالت با ورود شکارچی‌گردآورندگان دورهٔ میان‌سنگی که احتمالاً از سیسیل آمده بودند، دست‌کم از حدود ۶۵۰۰ پیش از میلاد مسکون بوده است. کاوش‌ها در غار لاتنیا نشان‌دهندهٔ شواهدی شامل بقایای اجاق‌ها، ابزارهای سنگی و مجموعه‌ای فراوان و متنوع از استخوان‌های جانوری بود. این مجموعه شامل گوزن‌های سرخ بومی که امروزه منقرض شده‌اند، ماهی‌ها و پستانداران دریایی، و نیز مقادیر زیادی از شکم‌پایان دریایی خوراکی بود. برای رسیدن به مالت، این شکارچی‌گردآورندگان ناگزیر بودند حدود ۱۰۰ کیلومتر آب آزاد را طی کنند؛ سفری که طولانی‌ترین عبور دریایی شناخته‌شده توسط شکارچی‌گردآورندگان در مدیترانه به‌شمار می‌رود. انقراض اسب‌های آبی کوتوله، قوهای غول‌پیکر و فیل‌های کوتوله در گذشته به ورود نخستین انسان‌ها به مالت نسبت داده می‌شد. با این حال، به نظر می‌رسد این فرضیه درست نباشد، زیرا پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند این جانوران هزاران سال پیش از ورود نخستین انسان‌ها منقرض شده‌اند و هیچ‌یک از این جانوران در ارتباط با نخستین شکارچی‌گردآورندگان میان‌سنگی شناخته‌شده یافت نشده‌اند. ادعای سکونت زودتر جزیره توسط نئاندرتال‌ها نیز به‌طور گسترده رد شده است. کشاورزان نوسنگی که آنان نیز احتمالاً از سیسیل آمده بودند، در حدود ۵۴۰۰ پیش از میلاد به این جزایر رسیدند. سکونتگاه‌های کشاورزی پیشاتاریخی مربوط به دوران نوسنگی شامل محوطهٔ غاری دالام در لایه‌های بالایی مرتبط با جانوران اهلی است. جمعیت نوسنگی مالت به کشت غلات، پرورش دام و همچون دیگر فرهنگ‌های باستانی مدیترانه، پرستش یک پیکرهٔ باروری می‌پرداختند.

فرهنگی از سازندگان پرستشگاه‌های خرسنگ‌سنگی یا جایگزین این دورهٔ اولیه شد یا از دل آن پدید آمد. در حدود ۳۵۰۰ پیش از میلاد، این مردم برخی از کهن‌ترین سازه‌های مستقلِ باقی‌مانده در جهان را به شکل پرستشگاه‌های خرسنگ‌سنگی جگانتیا در جزیرهٔ غودش ساختند؛ پرستشگاه‌های اولیهٔ دیگر شامل مواردی در حجر قیم و منایدرا هستند. این پرستشگاه‌ها معماری متمایزی دارند، که معمولاً شامل طرحی پیچیده به شکل سه‌برگه است، و از ۴۰۰۰ تا ۲۵۰۰ پیش از میلاد مورد استفاده قرار می‌گرفتند. شواهدی غیرقطعی نشان می‌دهد که قربانی کردن حیوانات برای الههٔ باروری انجام می‌شده است، که تندیس آن اکنون در موزهٔ ملی باستان‌شناسی در والتا نگهداری می‌شود. یکی دیگر از ویژگی‌های باستان‌شناسی جزایر مالت که اغلب به این سازندگان باستانی نسبت داده می‌شود، شیارهای یکنواخت و هم‌فاصله‌ای است که «ردهای ارابه» نامیده می‌شوند و در چندین نقطهٔ جزایر یافت می‌شوند؛ برجسته‌ترین آن‌ها در میسراح غار الکبیر قرار دارند. احتمالاً این شیارها در اثر حرکت ارابه‌های چوبی با چرخ‌هایی که سنگ‌آهک نرم را فرسوده کرده‌اند ایجاد شده‌اند. این فرهنگ ظاهراً در حدود ۲۵۰۰ پیش از میلاد از جزایر ناپدید شد، احتمالاً به دلیل قحطی یا بیماری.

پس از ۲۵۰۰ پیش از میلاد، جزایر مالت برای چند دهه خالی از سکنه شدند تا این‌که موجی از مهاجران عصر برنز وارد شدند؛ فرهنگی که مردگان خود را آتش‌سپاری می‌کرد و سازه‌های خرسنگ‌سنگی کوچک‌تری به نام میزسنگ‌ها معرفی کرد. این سازه‌ها متعلق به جمعیتی هستند که با سازندگان پرستشگاه‌های خرسنگ‌سنگی پیشین متفاوت بوده‌اند. فرض بر این است که این جمعیت به دلیل شباهت میان دولمن‌های مالت و برخی سازه‌های کوچک یافت‌شده در سیسیل، از آن‌جا آمده‌اند.

### فنیقی‌ها، کارتاژی‌ها و رومیان

فنیقی‌ها این جزایر را با نام آن (، ) احتمالاً اندکی پس از  به‌عنوان ایستگاهی در مسیرهای تجاری خود از مدیترانهٔ شرقی به کورن‌وال مستعمره کردند. مرکز حکومت آنان ظاهراً در بخش مدینا قرار داشت، که نام خود را با جزیره مشترک بود؛ بندر اصلی در کاسپیکوا در بندر بزرگ بود که آن را Maleth می‌نامیدند. پس از سقوط فنیقیه در سال ۳۳۲ پیش از میلاد، این منطقه تحت کنترل کارتاژ قرار گرفت. در این دوره، مردم مالت عمدتاً به کشت زیتون و خرنوب می‌پرداختند و منسوجات تولید می‌کردند.

در جریان نخستین جنگ پونی، این جزیره پس از نبردی سخت به‌دست مارکوس آتیلیوس رگولوس فتح شد. پس از شکست لشکرکشی او، جزیره دوباره به دست کارتاژ افتاد، اما در جریان دومین جنگ پونی در  توسط کنسول روم تایبریوس سمپرونیوس بار دیگر فتح شد. مالت به یک  تبدیل شد، عنوانی که به معنای معافیت از پرداخت خراج و نیز رهایی از حاکمیت مستقیم قانون روم بود، و در حوزهٔ استان سیسیل قرار گرفت. پایتخت آن در بخش مدینا به نام —برگرفته از نام یونانی و رومی جزیره—تغییر نام یافت. با این حال، نفوذ پونی همچنان در جزایر نیرومند باقی ماند و سیپی‌های ملقرت که در سدهٔ دوم  وقف شده بودند، نقش مهمی در رمزگشایی زبان پونی ایفا کردند. سکه‌زنی محلی رومی، که در سدهٔ نخست  متوقف شد، نشان‌دهندهٔ روند کند رومی‌شدن جزیره است: آخرین سکه‌های ضرب‌شدهٔ محلی همچنان دارای کتیبه‌هایی به یونانی باستان و نقش‌مایه‌های پونی هستند که نشان‌دهندهٔ تداوم فرهنگ‌های یونانی و پونی است.

در سدهٔ دوم میلادی، امپراتور هادریان جایگاه مالت را به یک  یا شهر آزاد ارتقا داد: امور محلی جزیره توسط چهار دوئوم‌ویرها و یک شورای شهری اداره می‌شد، در حالی که یک پروکوراتور رومی مقیم بخش مدینا نمایندهٔ پروکنسول سیسیل بود. در سال ، پولس رسول و لوقا در این جزایر دچار کشتی‌شکستگی شدند. پولس به مدت سه ماه در آن‌جا ماند و به تبلیغ مسیحیت اولیه پرداخت. این جزیره در اعمال رسولان با نام ملیتنه () ذکر شده است.

در سال ۳۹۵ میلادی، زمانی که امپراتوری روم برای آخرین بار تقسیم شد و تئودئوس یکم درگذشت، مالت، به‌دنبال سیسیل، تحت کنترل امپراتوری روم غربی قرار گرفت. در جریان دورهٔ مهاجرت و هم‌زمان با افول امپراتوری روم غربی، مالت چندین بار فتح یا اشغال شد. از سال ۴۵۴ تا ۴۶۴ میلادی، این جزایر به‌دست وندال‌ها افتاد و پس از آن در اختیار اوستروگوت‌ها قرار گرفت. در سال ۵۳۳ میلادی، بلیساریوس در مسیر خود برای فتح پادشاهی آلان‌ها و وندال‌ها در شمال آفریقا، این جزایر را دوباره تحت حاکمیت امپراتوری (روم شرقی) قرار داد. دربارهٔ حکومت بیزانسی در مالت اطلاعات اندکی در دست است: این جزیره به تم سیسیل وابسته بود و فرمانداران یونانی و یک پادگان کوچک یونانی داشت. در حالی که بخش عمدهٔ جمعیت همچنان از ساکنان قدیمی لاتینی‌شده تشکیل می‌شد، در این دوره وابستگی دینی آنان میان پاپ و پاتریارک‌نشین جهانی قسطنطنیه در نوسان بود. حاکمیت بیزانسی خانواده‌های یونانی را به بافت جمعیتی مالت وارد کرد. مالت تا سال ۸۷۰ میلادی تحت کنترل امپراتوری بیزانس باقی ماند، تا این‌که به‌دست مردم عرب فتح شد.

### دورهٔ عربی و سده‌های میانه

مالت درگیر جنگ‌های اعراب و بیزانس شد و فتح آن ارتباط نزدیکی با فتح سیسیل توسط مسلمانان داشت که از سال ۸۲۷ میلادی، پس از خیانت اوپمیوس، دریاسالار بیزانسی، به هم‌پیمانانش و درخواست او از اغلبیان برای حمله به جزیره، آغاز شد. تاریخ‌نگار و جغرافی‌دان مسلمان الحمیری روایت می‌کند که در سال ۸۷۰ میلادی، پس از نبردی سخت با بیزانسی‌های مدافع، مهاجمان عرب—که ابتدا به رهبری خلف الخادم و سپس سواده بن محمد بودند—جزیره را غارت کردند، مهم‌ترین بناها را ویران ساختند و آن را عملاً خالی از سکنه باقی گذاشتند تا این‌که در سال‌های ۱۰۴۸–۱۰۴۹ میلادی، عرب‌ها از سیسیل آن را دوباره مسکون کردند. مشخص نیست که این اسکان دوباره نتیجهٔ گسترش جمعیت در سیسیل، سطح بالاتر استاندارد زندگی در آن‌جا (که در این صورت ممکن است چند دهه زودتر رخ داده باشد)، یا جنگ داخلی میان حاکمان عرب سیسیل در سال ۱۰۳۸ بوده است. انقلاب کشاورزی عربی سامانه‌های نوین آبیاری، کشت پنبه و برخی میوه‌ها را معرفی کرد. زبان عربی سیسیلی از طریق سیسیل در جزیره رواج یافت و در نهایت به زبان مالتی تکامل پیدا کرد.

### فتح نورمن‌ها

نورمن‌ها در سال ۱۰۹۱ میلادی، در چارچوب فتح سیسیل، به مالت حمله کردند. رهبر نورمن‌ها، راجر یکم، کنت سیسیل، از سوی اسیران مسیحی مورد استقبال قرار گرفت، هرچند برخلاف افسانه‌ها، او بخشی از پرچم شطرنجی سرخ‌وسفید خود را جدا نکرد و به مردم مالتی اهدا ننمود تا به‌عنوان قدردانی از همراهی آنان در نبرد تلقی شود—روایتی که بعدها مبنای پرچم مالت شد.

مالتا به بخشی از پادشاهی سیسیل تازه‌تأسیس تبدیل شد، که جزیرهٔ سیسیل و جنوب شبه‌جزیرهٔ ایتالیا را نیز در بر می‌گرفت. کلیسای کاتولیک دوباره به‌عنوان دین رسمی برقرار شد و مالت زیر نظر اسقف‌نشین پالرمو قرار گرفت، و برخی نمونه‌های معماری نورمن در مالت، به‌ویژه در پایتخت باستانی آن بخش مدینا، پدیدار شد. تانکرد، پادشاه سیسیل مالت را به‌صورت یک تیول در چارچوب پادشاهی درآورد و در سال ۱۱۹۲ یک کنت مالت منصوب کرد. از آن‌جا که این جزایر به دلیل موقعیت راهبردی خود بسیار مورد توجه بودند، در همین دوره مردان مالت برای مقابله با تلاش‌های فتح نظامی آموزش نظامی دیدند؛ کنت‌های نخستین از جنوا و از میان دریانوردان جنگی خصوصی ماهر بودند.

این پادشاهی از سال ۱۱۹۴ تا ۱۲۶۶ در اختیار دودمان اشتاوفن قرار گرفت. با آغاز اصلاحات در پادشاهی سیسیل توسط فریدریش دوم، امپراتور مقدس روم، فرهنگ و دین غربی تأثیر خود را با شدت بیشتری اعمال کردند. مالت به یک شهرستان و یک مارکی‌نشین تبدیل شد، اما بازرگانی آن به‌طور کامل از میان رفت و برای مدت طولانی صرفاً به‌عنوان یک پادگان مستحکم باقی ماند.

در سال ۱۲۲۴ اخراج گسترده‌ای از عرب‌ها صورت گرفت و تمام جمعیت مردان مسیحی کلانو در آبروتسو در همان سال به مالت تبعید شدند. در سال ۱۲۴۹، فریدریش دوم، امپراتور مقدس روم فرمان داد که همهٔ مسلمانان باقی‌مانده از مالت اخراج شوند یا مجبور به تغییر دین گردند.

برای مدتی کوتاه، این پادشاهی به دودمان کاپتی آنژو منتقل شد، اما مالیات‌های سنگین موجب نارضایتی در مالت شد، که تا حدی ناشی از جنگ شارل یکم، پادشاه ناپولی با جمهوری جنوا بود، و جزیرهٔ غودش در سال ۱۲۷۵ غارت شد.

### تاج آراگون و شوالیه‌های مالت

مالت از سال ۱۲۸۲ تا ۱۴۰۹ تحت حاکمیت دودمان بارسلونا، خاندان حاکم بر تاج آراگون، قرار داشت، و آراگونی‌ها در جریان شامگاه سیسیلی در نبرد دریایی مالت در بندر بزرگ در سال ۱۲۸۳ به شورشیان مالتی کمک کردند.

خویشاوندان فرمانروایان آراگون تا سال ۱۴۰۹ بر جزیره حکومت کردند، زمانی که این سرزمین به‌طور رسمی به پادشاهی آراگون واگذار شد. در آغاز برتری آراگونی‌ها، پسران پادشاهان عنوان کنت مالت را دریافت می‌کردند. در این دوره بخش بزرگی از اشراف محلی شکل گرفت. با این حال، تا سال ۱۳۹۷، اعطای عنوان کنتی دوباره به مبنای فئودالی بازگشت و دو خاندان بر سر آن رقابت کردند. این امر باعث شد پادشاه مارتین یکم سیسیل این عنوان را لغو کند. چند سال بعد، با بازگرداندن عنوان، اختلاف دوباره اوج گرفت و مالتی‌ها به رهبری اشراف محلی علیه کنت گونزالوو مونروی شورش کردند. هرچند آنان با کنت مخالفت کردند، اما وفاداری خود را به تاج سیسیل اعلام نمودند، امری که چنان بر آلفونسوی پنجم، پادشاه آراگون تأثیر گذاشت که او مردم را به‌خاطر شورش مجازات نکرد. در عوض، او وعده داد که هرگز این عنوان را به شخص ثالثی واگذار نکند و آن را دوباره در ساختار تاج ادغام کرد. شهر مدینا نیز عنوان *Città Notabile* (شهر برجسته) را دریافت کرد.

در سپتامبر ۱۴۲۹، بربرهای حفصیان در تلاش برای تصرف مالت ناکام ماندند و توسط مالتی‌ها عقب رانده شدند. مهاجمان مناطق روستایی را غارت کردند و حدود ۳۰۰۰ تن از ساکنان را به‌عنوان برده با خود بردند.

در ۲۳ مارس ۱۵۳۰، کارل پنجم این جزایر را به شوالیه‌های مهمان‌نواز تحت رهبری فرانسوی‌ای به نام فیلیپ ویلیرس واگذار کرد، به‌صورت اجارهٔ دائمی، که در ازای آن باید سالانه خراجی به شکل یک باز مالت پرداخت می‌کردند. این شوالیه‌ها، که یک فرقهٔ مذهبی-نظامی بودند و با نام «فرقهٔ سنت یوحنا» و بعدها «شوالیه‌های مالت» نیز شناخته می‌شدند، در سال ۱۵۲۲ توسط امپراتوری عثمانی از ردس بیرون رانده شده بودند.
شوالیه‌های مهمان‌نواز بر مالت و غودش بین سال‌های ۱۵۳۰ تا ۱۷۹۸ حکومت کردند. در این دوره، اهمیت راهبردی و نظامی جزیره به‌طور چشمگیری افزایش یافت، زیرا ناوگان کوچک اما کارآمد فرقهٔ سنت یوحنا از این پایگاه جدید حملاتی را علیه مسیرهای کشتیرانی قلمروهای عثمانی در سراسر دریای مدیترانه انجام می‌داد.

در سال ۱۵۵۱، جمعیت جزیرهٔ غودش (حدود ۵۰۰۰ نفر) توسط برده‌گیران بربر به بردگی گرفته شدند و به ساحل بربر در شمال آفریقا منتقل شدند.

شوالیه‌ها به رهبری فرانسوی‌ای به نام ژان پاریزو دو ولت در برابر محاصرهٔ بزرگ مالت توسط عثمانی‌ها در سال ۱۵۶۵ مقاومت کردند. آنان با کمک نیروهای پرتغالی، اسپانیایی و مالتی این حمله را دفع کردند. پس از این محاصره، آنان تصمیم گرفتند استحکامات مالت را، به‌ویژه در ناحیهٔ بندر درونی، تقویت کنند؛ جایی که شهر جدید والتا به افتخار ولت ساخته شد. همچنین مجموعه‌ای از برج‌های دیدبانی در سواحل ایجاد کردند—از جمله برج‌های وینیاکور، لاسکاریس و دِ ردین—که به نام استادان اعظم صادرکنندهٔ این دستور نام‌گذاری شدند. شوالیه‌ها پروژه‌های معماری و فرهنگی متعددی را نیز به انجام رساندند، از جمله آرایش و توسعهٔ چیتا ویتوریوزا (امروزه بیرگو) و ساخت شهرهای جدیدی مانند چیتا روهان (امروزه زبوگ). با این حال، تا اواخر سدهٔ هجدهم قدرت شوالیه‌ها رو به افول گذاشت.

### دورهٔ فرانسوی و فتح بریتانیا

حکومت شوالیه‌ها زمانی پایان یافت که ناپلئون بناپارت در سال ۱۷۹۸، در مسیر خود به سوی مصر در جریان جنگ‌های انقلاب فرانسه، مالت را تصرف کرد. در فاصلهٔ ۱۲ تا ۱۸ ژوئن ۱۷۹۸، ناپلئون در کاخ پاریزیو، والتا اقامت داشت. او ادارهٔ کشور را اصلاح کرد: کمیسیونی دولتی، دوازده شهرداری، یک نظام مالی عمومی، لغو همهٔ حقوق و امتیازات فئودالی، لغو برده‌داری و اعطای آزادی به همهٔ بردگان ترک‌های آناتولی و یهودیان را برقرار ساخت. در حوزهٔ قضایی، یک قانون خانواده تدوین شد و دوازده قاضی منصوب شدند. مدرسهٔ دولتی بر اساس اصول تعیین‌شده توسط خود ناپلئون سازمان‌دهی شد و آموزش ابتدایی و متوسطه را فراهم کرد. سپس او به سوی مصر حرکت کرد و یک پادگان قابل‌توجه در مالت باقی گذاشت.

نیروهای فرانسوی که در جزیره باقی ماندند به‌تدریج نزد مالتی‌ها نامحبوب شدند، به‌ویژه به‌دلیل دشمنی آنان با کاتولیسیسم و غارت کلیساهای محلی برای تأمین هزینه‌های جنگ. سیاست‌های مالی و مذهبی فرانسه چنان خشم مالتی‌ها را برانگیخت که آنان شورش کردند و فرانسویان را وادار به ترک جزیره نمودند. بریتانیای کبیر، همراه با پادشاهی ناپل و پادشاهی سیسیل، به مالتی‌ها مهمات و کمک رساند و بریتانیا همچنین نیروی دریایی پادشاهی بریتانیا را اعزام کرد که جزایر را محاصره نمود.

در ۲۸ اکتبر ۱۷۹۸، کاپیتان سر الکساندر بال با موفقیت مذاکرات با پادگان فرانسوی در غودش را برای تسلیم و واگذاری جزیره به بریتانیا به پایان رساند. بریتانیایی‌ها همان روز جزیره را به ساکنان محلی واگذار کردند و ادارهٔ آن به‌دست کشیش ارشد ساوریو کاسار به نمایندگی از فردیناند سوم سیسیل سپرده شد. غودش تا زمانی که کاسار در سال ۱۸۰۱ توسط بریتانیایی‌ها برکنار شد، مستقل باقی ماند.

ژنرال کلود-آنری بلگران دو ووابوا در سال ۱۸۰۰ نیروهای فرانسوی خود را تسلیم کرد. رهبران مالتی جزیرهٔ اصلی را به سر الکساندر بال تقدیم کردند و خواستار آن شدند که جزیره به یک قلمرو امپراتوری بریتانیا تبدیل شود. مردم مالت یک اعلامیهٔ حقوق تدوین کردند که در آن پذیرفتند «تحت حمایت و حاکمیت پادشاه مردم آزاد، اعلیحضرت پادشاه پادشاهی متحد بریتانیای کبیر و ایرلند» قرار گیرند. این اعلامیه همچنین تصریح می‌کرد که «اعلیحضرت حق واگذاری این جزایر به هیچ قدرتی را ندارد… و اگر تصمیم به ترک حمایت و چشم‌پوشی از حاکمیت خود بگیرد، حق انتخاب فرمانروای دیگر یا ادارهٔ این جزایر تنها به ما، ساکنان و بومیان، تعلق دارد و هیچ‌گونه نظارتی بر آن اعمال نخواهد شد.»

### امپراتوری بریتانیا و جنگ جهانی دوم

در سال ۱۸۱۴، به‌عنوان بخشی از پیمان پاریس، مالت رسماً به بخشی از امپراتوری بریتانیا تبدیل شد و به‌عنوان ایستگاه میان‌راهی کشتیرانی و مقر ناوگان مورد استفاده قرار گرفت. پس از گشایش کانال سوئز در سال ۱۸۶۹، موقعیت مالت در میانهٔ مسیر میان تنگهٔ جبل‌الطارق و مصر به مزیت اصلی آن تبدیل شد و این جزیره به‌عنوان توقفگاهی مهم در مسیر هند، یکی از راه‌های اصلی تجاری بریتانیا، در نظر گرفته شد. یک گورستان نظامی ترکیه به دستور عبدالعزیز یکم ساخته شد و میان سال‌های ۱۸۷۳ تا ۱۸۷۴ برای سربازان عثمانی کشته‌شده در محاصرهٔ بزرگ مالت احداث گردید.

میان سال‌های ۱۹۱۵ تا ۱۹۱۸، در جریان جنگ جهانی اول، مالت به‌دلیل شمار زیاد سربازان زخمی که در آن‌جا پذیرش می‌شدند، به «پرستار مدیترانه» شهرت یافت. در ۷ ژوئن ۱۹۱۹، مردم مالت در واکنش به یک بحران هزینهٔ زندگی دست به شورش زدند؛ نیروهای بریتانیایی سرانجام شورش را سرکوب کردند و در این میان چهار نفر کشته شدند. این رویداد که با نام ستّه جونیو («۷ ژوئن») شناخته می‌شود، هر سال گرامی داشته می‌شود و یکی از پنج روز ملی کشور است. تا پیش از جنگ جهانی دوم، سیاست در مالت تحت تأثیر مسئلهٔ زبان بود که میان احزاب ایتالیایی‌زبان و انگلیسی‌زبان جریان داشت.

پیش از جنگ جهانی دوم، والتا محل استقرار ستاد ناوگان مدیترانه‌ای نیروی دریایی سلطنتی بود؛ با این حال، با وجود مخالفت وینستون چرچیل، این فرماندهی در سال ۱۹۳۷ به اسکندریه در مصر منتقل شد، زیرا بیم آن می‌رفت که در برابر حملات هوایی از اروپا بسیار آسیب‌پذیر باشد. در طول جنگ، مالت نقشی مهم برای متفقین جنگ جهانی دوم ایفا کرد؛ به‌عنوان مستعمره‌ای بریتانیایی که در نزدیکی سیسیل و مسیرهای کشتیرانی نیروهای محور قرار داشت، این جزیره توسط نیروی هوایی ایتالیا و آلمان بمباران شد. بریتانیا از مالت برای انجام حملات علیه نیروی دریایی ایتالیا استفاده کرد و در آن‌جا یک پایگاه زیردریایی ایجاد نمود. همچنین از این جزیره به‌عنوان ایستگاه شنود استفاده می‌شد و پیام‌های رادیویی آلمان، از جمله ارتباطات ماشین انیگما، رهگیری می‌گردید. پایداری مردم مالت در جریان دومین محاصرهٔ مالت باعث شد جرج ششم در ۱۵ آوریل ۱۹۴۲ نشان صلیب جرج را به‌طور جمعی به این کشور اعطا کند. برخی تاریخ‌نگاران بر این باورند که این اقدام موجب شد بریتانیا در دفاع از مالت متحمل تلفات نامتناسبی شود، زیرا در صورت تسلیم مالت، اعتبار بریتانیا—همان‌گونه که در نبرد سنگاپور رخ داده بود—به‌شدت آسیب می‌دید. تصویر صلیب جرج اکنون بر روی پرچم مالت و نشان ملی مالت دیده می‌شود.

### استقلال و جمهوری

مالت در ۲۱ سپتامبر ۱۹۶۴ به‌عنوان دولت مالت به استقلال دست یافت (روز استقلال). بر پایهٔ قانون اساسی ۱۹۶۴، مالت در آغاز الیزابت دوم را به‌عنوان ملکهٔ مالت و در نتیجه رئیس کشور حفظ کرد و یک استاندار به نمایندگی از او قدرت اجرایی را اعمال می‌کرد. در سال ۱۹۷۱، حزب کارگر مالت به رهبری دام مینتوف در انتخابات عمومی پیروز شد و در نتیجه، مالت در ۱۳ دسامبر ۱۹۷۴ در چارچوب اتحادیهٔ کشورهای مشترک‌المنافع خود را جمهوری اعلام کرد (روز جمهوری). اندکی پس از استقلال، یک توافق دفاعی امضا شد که پس از بازنگری در سال ۱۹۷۲، در ۳۱ مارس ۱۹۷۹ منقضی گردید (روز آزادی). با پایان این توافق، پایگاه بریتانیا بسته شد و اراضی‌ای که پیش‌تر در اختیار بریتانیا بود به دولت مالت واگذار شد.

پس از خروج آخرین نیروهای بریتانیایی در سال ۱۹۷۹، این کشور مشارکت خود را در جنبش عدم تعهد افزایش داد. مالت در سال ۱۹۸۰ سیاست بی‌طرفی را پذیرفت. در همان سال، سه مکان از مالت، از جمله پایتخت والتا، در فهرست میراث جهانی ثبت شدند. در سال ۱۹۸۹، مالت میزبان نشست مالت میان رئیس‌جمهور ایالات متحده جرج اچ. دابلیو. بوش و رهبر اتحاد جماهیر شوروی میخائیل گورباچف بود؛ نخستین دیدار رو در روی آنان که نشانه‌ای از پایان جنگ سرد به‌شمار می‌رفت. فرودگاه بین‌المللی مالت در ۲۵ مارس ۱۹۹۲ افتتاح شد و به‌طور کامل به بهره‌برداری رسید و صنعت هوانوردی و گردشگری محلی را تقویت کرد. در ۸ مارس ۲۰۰۳ همه‌پرسی عضویت در اتحادیهٔ اروپا برگزار شد که ۵۳٫۶۵٪ از شرکت‌کنندگان به آن رأی مثبت دادند. مالت در ۱ مه ۲۰۰۴ به اتحادیهٔ اروپا پیوست و در ۱ ژانویهٔ ۲۰۰۸ به منطقهٔ یورو ملحق شد.

## جغرافیا

مالت یک مجمع‌الجزایر در بخش مرکزی دریای مدیترانه (در حوضهٔ شرقی آن) است که حدود  از جنوب ایتالیا و در آن سوی کانال مالت قرار دارد. تنها سه جزیرهٔ بزرگ‌تر—مالت ()، غودش () و کمینو ()—مسکونی هستند. جزایر این مجمع‌الجزایر بر روی سکوی مالت قرار دارند؛ سکویی کم‌عمق که از نقاط مرتفع یک پل خشکی میان سیسیل و شمال آفریقا شکل گرفته و پس از افزایش سطح دریا در پایان آخرین عصر یخبندان از هم جدا شده است. این مجمع‌الجزایر بر روی صفحهٔ تکتونیکی آفریقا قرار دارد. مالت برای سده‌ها به‌عنوان جزیره‌ای از شمال آفریقا در نظر گرفته می‌شد.

خلیج‌های متعدد در امتداد خط ساحلی فرورفتهٔ جزایر، بندرگاه‌های مناسبی فراهم می‌کنند. چشم‌انداز طبیعی شامل تپه‌های کم‌ارتفاع با زمین‌های کشاورزی پلکانی است. بلندترین نقطهٔ مالت تا دمیرک است با ارتفاع  در نزدیکی دینگلی. اگرچه در زمان بارش‌های شدید برخی رودهای کوچک شکل می‌گیرند، در مالت هیچ رودخانه یا دریاچهٔ دائمی وجود ندارد. با این حال، برخی آبراهه‌ها در طول سال دارای آب شیرین جاری هستند، از جمله در بحریا نزدیک راس ار راحب، در ایمتاحلب و سن مارتین، و در درهٔ لونزیاتا در غودش.

از نظر جغرافیای گیاهی، مالت در استان لیگورو–تیرنیِ ناحیهٔ مدیترانه در چارچوب پادشاهی شمالی قرار می‌گیرد. بر اساس طبقه‌بندی صندوق جهانی طبیعت، قلمروی مالت در بوم‌ناحیهٔ خشکیِ «جنگل‌های سخت‌برگ و مختلط تیرنی–آدریاتیک» جای دارد.

جزایر کوچک و غیرمسکونی زیر نیز بخشی از این مجمع‌الجزایر هستند:

* صخرهٔ بارباگانی (جزیره غودش)
* کومینوتو ()
* جزیرهٔ دلیماره (مارساکسلوک)
* فیلفلا (زوریک)/(سیگیوی)
* صخرهٔ فسّیج
* صخره تل جنرال ()، (جزیره غودش)
* صخرهٔ غالیس (ناسار)
* صخرهٔ حلفا (جزیره غودش)
* صخره‌های بزرگ تالاب آبی (کمینو)
* جزایر سنت پل/جزیرهٔ سلمنِت (ملیها)
* جزیره مانوئل که از طریق پلی به شهر گزیرا در سرزمین اصلی متصل است
* صخره‌های میسترا (سان پال ایلبهار)
* صخرهٔ تاچ‌چاول (جزیره غودش)
* دماغهٔ قاورا/جزیرهٔ تا فرابن (سان پال ایلبهار)
* صخره‌های کوچک تالاب آبی (کمینو)
* صخرهٔ سالا (زابار)
* صخرهٔ شروب ال‌عجین (مارساکسلوک)
* صخرهٔ تا تحت ایل ماز

### آب‌وهوا

مالت دارای اقلیم مدیترانه‌ای (سامانه طبقه‌بندی اقلیمی کوپن *Csa*) است، با زمستان‌های ملایم و تابستان‌های گرم که در نواحی داخلی گرم‌تر نیز هستند. بارش عمدتاً در پاییز و زمستان رخ می‌دهد و تابستان‌ها عموماً خشک است.

میانگین دمای سالانه حدود  در روز و  در شب است. در سردترین ماه—ژانویه—بیشینهٔ دما معمولاً بین  در روز و کمینهٔ آن بین  در شب قرار دارد. در گرم‌ترین ماه—اوت—بیشینهٔ دما معمولاً بین  در روز و کمینهٔ آن بین  در شب است. در میان همهٔ پایتخت‌های قارهٔ اروپا، والتا—پایتخت مالت—گرم‌ترین زمستان‌ها را دارد، با میانگین دمایی حدود  در روز و  در شب در بازهٔ ژانویه تا فوریه. در مارس و دسامبر، میانگین دما حدود  در روز و  در شب است. نوسان‌های شدید دما نادر است. بارش برف بسیار کمیاب است، هرچند در سدهٔ گذشته چند مورد ثبت شده که آخرین آن در سال ۲۰۱۴ بوده است.

میانگین دمای سالانهٔ دریا  است، از  در فوریه تا  در اوت. در شش ماه از ژوئن تا نوامبر، میانگین دمای دریا از  فراتر می‌رود.

میانگین سالانهٔ رطوبت بالا، و حدود ۷۵٪ است؛ به‌طوری‌که از ۶۵٪ در ژوئیه (صبح: ۷۸٪، عصر: ۵۳٪) تا ۸۰٪ در دسامبر (صبح: ۸۳٪، عصر: ۷۳٪) متغیر است.

مجموع سالانهٔ مدت تابش آفتاب حدود ۳۰۰۰ ساعت است، از میانگین ۵٫۲ ساعت در روز در دسامبر تا بیش از ۱۲ ساعت در ژوئیه. این مقدار تقریباً دو برابر شهرهای نیمهٔ شمالی اروپا است؛ برای مقایسه: لندن ۱۴۶۱ ساعت. با این حال، در زمستان تا چهار برابر آفتاب بیشتری دارد؛ برای نمونه در دسامبر، لندن ۳۷ ساعت آفتاب دارد در حالی که مالت بیش از ۱۶۰ ساعت دارد.

### شهرنشینی

بر اساس یوروستت، مالت از دو ناحیهٔ شهری بزرگ تشکیل شده است که به‌طور قراردادی «والتا» (جزیرهٔ اصلی مالت) و «غودش» نامیده می‌شوند. منطقهٔ شهری اصلی کل جزیرهٔ اصلی را در بر می‌گیرد و جمعیتی حدود ۴۰۰٬۰۰۰ نفر دارد. هستهٔ این منطقه، یعنی «شهر بزرگ» والتا، جمعیتی برابر با ۲۰۵٬۷۶۸ نفر دارد. بر پایهٔ داده‌های سال ۲۰۲۰ یوروستت، ناحیهٔ شهری کارکردی و منطقهٔ کلان‌شهری کل جزیره را پوشش می‌دهد و جمعیتی برابر با ۴۸۰٬۱۳۴ نفر دارد. طبق داده‌های سازمان ملل، حدود ۹۵ درصد از مساحت مالت شهری است و این رقم هر سال افزایش می‌یابد. بر اساس مطالعات اسپون و کمیسیون اروپا، «کل قلمرو مالت یک منطقهٔ شهری واحد را تشکیل می‌دهد».

مالت با مساحت  و جمعیتی بیش از ۰٫۵ میلیون نفر، یکی از پرتراکم‌ترین کشورهای جهان است. در برخی منابع از آن به‌عنوان یک دولت‌شهر نیز یاد شده است. گاهی مالت در رتبه‌بندی‌های مربوط به شهرها یا مناطق کلان‌شهری نیز فهرست می‌شود.

### گیاهان

مالت تنها حدود ۴٫۶ کیلومتر مربع جنگل طبیعیِ در حال باززایی دارد که با درختان بالغی با ارتفاع ۲ تا ۵ متر شناخته می‌شوند. مجموع مساحت پوشش درختی حدود ۳۲ کیلومتر مربع برآورد می‌شود که تقریباً ۱٫۴۴٪ از کل مساحت مجمع‌الجزایر را تشکیل می‌دهد. رایج‌ترین گونه‌های درختی بومی شامل بید سفید، سپیدار، زیتون، خرنوب، بلوط (بلوط همیشه‌سبز و بلوط مدیترانه‌ای)، کاج مدیترانه‌ای، برگ بو و انجیر هستند؛ در حالی که گونه‌های غیربومی رایج شامل اکالیپتوس، آکاسیا، خرما و انجیرتیغی هندی هستند. جزایر مالت همچنین میزبان تنوع گسترده‌ای از گیاهان بومی، نیمه‌بومی و بوم‌زاد هستند. این گیاهان ویژگی‌های متعددی سازگار با اقلیم مدیترانه‌ای، مانند مقاومت در برابر خشکی، دارند.

تنوع زیستی مالت به‌شدت در معرض تهدید ناشی از نابودی زیستگاه‌ها، گونه‌های مهاجم و مداخلهٔ انسانی قرار دارد.

## حکومت و سیاست

مالت یک جمهوری است که نظام پارلمانی و ادارهٔ امور عمومی آن تا حد زیادی بر پایهٔ نظام وست‌مینستر شکل گرفته است. پارلمان تک‌مجلسی از رئیس‌جمهور مالت و مجلس نمایندگان () تشکیل می‌شود.

مجلس نمایندگان دارای ۶۵ عضو است که برای دوره‌ای پنج‌ساله در ۱۳ حوزهٔ انتخاباتی پنج‌کرسیه انتخاب می‌شوند که حوزه‌های انتخاباتی () نام دارند؛ اصلاحات قانون اساسی نیز سازوکارهایی برای تضمین تناسب دقیق میان کرسی‌ها و آرای گروه‌های پارلمانی پیش‌بینی کرده است. اعضای مجلس نمایندگان از طریق رأی‌گیری مستقیم و همگانی بر پایهٔ تک‌رأی انتقال‌پذیر هر پنج سال یک‌بار انتخاب می‌شوند، مگر آنکه مجلس زودتر توسط رئیس‌جمهور، بنا به توصیهٔ نخست‌وزیر یا از طریق رأی عدم اعتماد منحل شود. مالت بر پایهٔ میزان مشارکت در انتخابات ملی مجلس نمایندگان در سال‌های ۱۹۶۰ تا ۱۹۹۵، دومین نرخ مشارکت در جهان (و بالاترین در میان کشورهایی بدون رأی‌دهی اجباری) را داشته است.

رئیس‌جمهور که عمدتاً نقشی تشریفاتی دارد، برای دوره‌ای پنج‌ساله از طریق مصوبهٔ مجلس نمایندگان با اکثریت ساده منصوب می‌شود و رئیس کشور است. میریام اسپیتری دبونو در ۲۷ مارس ۲۰۲۴ توسط اعضای پارلمان در یک انتخابات غیرمستقیم به عنوان رئیس‌جمهور جمهوری انتخاب شد. مادهٔ ۸۰ قانون اساسی مالت مقرر می‌کند که رئیس‌جمهور «عضوی از مجلس نمایندگان را که به تشخیص او بیشترین توانایی برای جلب حمایت اکثریت اعضای آن مجلس را دارد» به عنوان نخست‌وزیر منصوب کند.

سیاست در مالت یک نظام دوحزبی است که در آن حزب کارگر ()، یک حزب سوسیال دموکراسی چپ میانه، و حزب ملی‌گرا ()، یک حزب دموکراسی مسیحی راست میانه، نقش مسلط دارند. حزب کارگر از سال ۲۰۱۳ حزب حاکم بوده و در حال حاضر به رهبری نخست‌وزیر روبرت آبلا اداره می‌شود که از ۱۳ ژانویه ۲۰۲۰ در این سمت قرار دارد. همچنین چندین حزب سیاسی کوچک در مالت وجود دارند که نمایندگی پارلمانی ندارند.

فساد، پول‌شویی و سوءمدیریت دولتی در مالت از زمان بازگشت حزب کارگر به قدرت افزایش چشمگیری داشته است. در واقع، کارنامهٔ حکمرانی پاک در مالت از سال ۲۰۱۳ رو به افول گذاشته و این کشور اکنون بر اساس ارزیابی‌های شفافیت بین‌الملل یکی از ضعیف‌ترین اعضای اتحادیهٔ اروپا در مقابله با فساد به‌شمار می‌رود. این نهاد همچنین گزارش داده است که مالت در فوریهٔ ۲۰۲۵ به پایین‌ترین رتبهٔ تاریخ خود یعنی جایگاه ۶۵ سقوط کرده است.

بر اساس شاخص‌های «وضعیت جهانی دموکراسی» و پایشگر دموکراسیِ مؤسسهٔ بین‌المللی کمک به دموکراسی و انتخابات، مالت در مجموع در بازهٔ متوسط تا بالا از نظر شاخص‌های دموکراتیک قرار دارد، با ضعف‌های خاص در زمینهٔ نبود فساد و مشارکت مدنی.

### تقسیمات اداری

مالت از سال ۱۹۹۳ دارای نظام حکومت محلی است، که بر پایهٔ منشور اروپایی خودگردانی محلی شکل گرفته است. این کشور به شش منطقه تقسیم شده است (که یکی از آن‌ها غودش است)، و هر منطقه شورای منطقه‌ای خود را دارد که به‌عنوان سطحی میانی میان حکومت محلی و حکومت ملی عمل می‌کند. این مناطق به شوراهای محلی تقسیم می‌شوند که در حال حاضر ۶۸ شورا وجود دارد (۵۴ در مالت و ۱۴ در غودش). شش ناحیهٔ آماری (پنج ناحیه در مالت و ناحیهٔ ششم در غودش) عمدتاً برای مقاصد آماری به کار می‌روند.

هر شورا از تعدادی عضو شورا تشکیل شده است (از ۵ تا ۱۳ نفر، بسته به جمعیتی که نمایندگی می‌کنند). شهردار و معاون شهردار توسط و از میان اعضای شورا انتخاب می‌شوند. دبیر اجرایی که توسط شورا منصوب می‌شود، رئیس اجرایی، اداری و مالی شورا است. اعضای شورا هر چهار سال یک‌بار از طریق تک‌رأی انتقال‌پذیر انتخاب می‌شوند. به‌دلیل اصلاحات نظام انتخاباتی، تا پیش از سال ۲۰۱۲ انتخاباتی برگزار نشد. از آن زمان، انتخابات هر دو سال یک‌بار برای نیمی از شوراها به‌صورت متناوب برگزار می‌شود.

شوراهای محلی مسئول نگهداری عمومی و بهسازی محل (از جمله تعمیر جاده‌های غیرشریانی)، تخصیص نگهبانان محلی و جمع‌آوری زباله هستند؛ آن‌ها همچنین وظایف اداری عمومی برای دولت مرکزی، مانند جمع‌آوری اجاره‌ها و وجوه دولتی، را انجام می‌دهند و به پرسش‌های عمومی مرتبط با دولت پاسخ می‌دهند. علاوه بر این، شماری از شهرها و روستاهای جمهوری مالت دارای شهرهای خواهرخوانده هستند.

### نظامی

هدف‌های نیروهای مسلح مالت () حفظ یک سازمان نظامی با هدف اصلی دفاع از تمامیت ارضی جزایر بر پایهٔ نقش‌های دفاعی تعیین‌شده از سوی دولت به‌صورت کارآمد و مقرون‌به‌صرفه است. این هدف از طریق تأکید بر حفظ یکپارچگی آب‌های سرزمینی و حریم هوایی مالت تحقق می‌یابد.

نیروهای مسلح مالت همچنین در مبارزه با تروریسم، مقابله با قاچاق غیرقانونی مواد مخدر، انجام عملیات و گشت‌های مقابله با مهاجرت غیرقانونی، و مقابله با ماهیگیری غیرقانونی مشارکت دارند و خدمات عملیات امداد و نجات را اجرا می‌کنند و مسئولیت تأمین امنیت و نظارت فیزیکی یا الکترونیکی بر مکان‌های حساس را بر عهده دارند. منطقهٔ جستجو و نجات مالت از شرق تونس تا غرب کرت امتداد دارد و مساحتی در حدود  را در بر می‌گیرد.

به‌عنوان یک سازمان نظامی، نیروهای مسلح مالت در شرایط لازم، به‌صورت سازمان‌یافته و منضبط، پشتیبانی پشتیبان به نیروی پلیس مالت و دیگر نهادها و سازمان‌های دولتی ارائه می‌دهند، به‌ویژه در وضعیت‌های اضطراری ملی (مانند بلایای طبیعی) یا مسائل امنیت داخلی و خنثی‌سازی بمب.

در سال ۲۰۲۰، مالت پیمان منع جنگ‌افزار هسته‌ای سازمان ملل متحد را امضا و تصویب کرد.

### حقوق بشر
مالت یکی از حامی‌ترین کشورها در جهان نسبت به حقوق افراد همجنس‌گرا، دوجنس‌گرا و تراجنسیتی به‌شمار می‌رود، و نخستین کشور در اتحادیهٔ اروپا بود که تبدیل‌درمانی را ممنوع کرد. مالت همچنین تبعیض بر پایهٔ ناتوانی را در قانون اساسی خود ممنوع کرده است.

قوانین مالت هر دو نوع ازدواج مدنی و دینی (کلیسایی) را به رسمیت می‌شناسد. ابطال ازدواج توسط دادگاه‌های دینی و مدنی به یکدیگر وابسته نیست و لزوماً متقابلاً تأیید نمی‌شوند. مالت در یک همه‌پرسی در ۲۸ مه ۲۰۱۱ به نفع قانونی شدن طلاق رأی داد.

سقط جنین در مالت غیرقانونی است. این کشور همراه با لهستان تنها اعضای اتحادیهٔ اروپا هستند که تقریباً ممنوعیت کامل این عمل را دارند. هیچ استثنایی برای تجاوز جنسی یا زنا با محارم وجود ندارد. در ۲۱ نوامبر ۲۰۲۲، دولت به رهبری حزب کارگر لایحه‌ای پیشنهاد داد که «بندی جدید به قانون کیفری کشور می‌افزاید که اجازهٔ خاتمهٔ بارداری را در صورتی می‌دهد که جان مادر در خطر باشد یا سلامت او به‌شدت در معرض تهدید قرار گیرد»؛ این لایحه در ژوئن ۲۰۲۳ با اصلاحاتی تصویب شد که استثنا را به مواردی محدود می‌کند که جان زن در خطر باشد.

## اقتصاد

مالت بر اساس طبقه‌بندی صندوق بین‌المللی پول به‌عنوان یک کشور توسعه‌یافته شناخته می‌شود. منابع اصلی مالت شامل سنگ آهک، موقعیت جغرافیایی مناسب و نیروی کار مولد است. مالت تنها حدود ۲۰ درصد از نیاز غذایی خود را تولید می‌کند، به‌دلیل خشکسالی در تابستان منابع آب شیرین محدودی دارد و هیچ منبع انرژی داخلی ندارد، به‌جز ظرفیت بالقوهٔ انرژی خورشیدی ناشی از تابش فراوان خورشید. اقتصاد این کشور به تجارت خارجی (به‌عنوان یک نقطهٔ انتقال بار)، تولید (به‌ویژه در حوزهٔ الکترونیک و نساجی) و گردشگری وابسته است. صنعت تولید فیلم نیز به اقتصاد مالت کمک کرده است.

دسترسی به گنجایش زیستی در مالت کمتر از میانگین جهانی است. در سال ۲۰۲۴، این کشور تنها ۰٫۴۲ هکتار جهانی گنجایش زیستی به‌ازای هر نفر در قلمرو خود داشت، در حالی‌که میانگین جهانی ۱٫۶ هکتار برای هر نفر بود. همچنین ساکنان مالت دارای ردپای بوم‌شناختی مصرفی معادل ۵٫۱۲ هکتار جهانی به‌ازای هر نفر بودند که منجر به کسری قابل‌توجه گنجایش زیستی شده است.

در آستانهٔ عضویت مالت در اتحادیهٔ اروپا، که در ۱ مهٔ ۲۰۰۴ به آن پیوست، این کشور برخی از شرکت‌های تحت کنترل دولت را خصوصی‌سازی کرد و بازارها را آزادسازی نمود.

مالت دارای یک نهاد ناظر مالی به نام «مرجع خدمات مالی مالت» است که رویکردی قوی در توسعهٔ کسب‌وکار دارد، و این کشور در جذب شرکت‌های فعال در حوزهٔ بازی‌های آنلاین، ثبت هواپیما و کشتی، صدور مجوزهای بانکی کارت اعتباری و همچنین مدیریت صندوق‌های سرمایه‌گذاری موفق بوده است. مالت پیشرفت قابل‌توجهی در اجرای دستورالعمل‌های خدمات مالی اتحادیهٔ اروپا، از جمله دستورالعمل چهارم صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل انتقال و مدیران صندوق‌های سرمایه‌گذاری جایگزین، داشته است. به‌عنوان پایگاهی برای مدیران دارایی‌های جایگزین که باید با این مقررات جدید مطابقت داشته باشند، مالت توانسته است شماری از بازیگران مهم از جمله آی‌دی‌اس، آیکونیک فاندز، اپکس فاند سرویسز و تی‌ام‌اف/کاستمز هاوس را جذب کند.

مالت مالیات سالانه بر املاک ندارد؛ با این حال، معاملات ملکی همچنان مشمول مالیات هستند. فروش املاک در مالت در مهٔ ۲۰۲۵ به بیش از ۳۲۰ میلیون یورو رسید که دومین رقم ماهانهٔ بالاتر از سال ۲۰۲۳ تاکنون بوده است.

بر اساس داده‌های یوروستت، تولید ناخالص داخلی سرانهٔ اسمی مالت در سال ۲۰۲۴ برابر با ۳۹٬۳۵۰ یورو بوده است که ۹ درصد بالاتر از میانگین اتحادیهٔ اروپا است.

«صندوق توسعهٔ ملی و اجتماعی» حاصل از «برنامهٔ سرمایه‌گذار فردی»، یک برنامهٔ اعطای شهروندی در ازای سرمایه‌گذاری که با نام «طرح شهروندی» نیز شناخته می‌شود، به یکی از منابع مهم درآمدی دولت مالت تبدیل شد و در سال ۲۰۱۸ مبلغ ۴۳۲٬۰۰۰٬۰۰۰ یورو به بودجه افزود.

### بانکداری و امور مالی

دو بانک تجاری بزرگ مالت بانک والتا و اچ‌اس‌بی‌سی بانک مالت هستند. بانک‌های دیجیتال مانند ریوالوت نیز محبوبیت بیشتری یافته‌اند.

بانک مرکزی مالت دو حوزهٔ اصلی مسئولیت دارد: تدوین و اجرای سیاست پولی، و ترویج یک نظام مالی سالم و کارآمد. دولت مالت در ۴ مهٔ ۲۰۰۵ به مکانیسم نرخ ارز اروپایی پیوست و در ۱ ژانویهٔ ۲۰۰۸ یورو را به‌عنوان واحد پول کشور پذیرفت.

### واحد پول

سکه‌های یوروی مالت دارای صلیب مالتی بر روی سکه‌های ۲ و ۱ یورویی، نشان ملی مالت بر روی سکه‌های ۰٫۵۰، ۰٫۲۰ و ۰٫۱۰ یورویی، و معابد منایدرا بر روی سکه‌های ۰٫۰۵، ۰٫۰۲ و ۰٫۰۱ یورویی هستند.

مالت سکه‌های کلکسیونی با ارزش اسمی بین ۱۰ تا ۵۰ یورو نیز تولید کرده است. این سکه‌ها ادامهٔ سنت ملی ضرب سکه‌های یادبود نقره‌ای و طلایی هستند. برخلاف سکه‌های معمولی، این سکه‌ها در تمام منطقهٔ یورو پذیرفته نمی‌شوند.

از زمان معرفی در سال ۱۹۷۲ تا ورود یورو در سال ۲۰۰۸، واحد پول این کشور لیرهٔ مالت بود که جایگزین اسکودوی مالت شده بود. لیره در سال ۱۸۲۵ جایگزین اسکودو شد.

### گردشگری

مالت یک مقصد گردشگری محبوب است و سالانه حدود ۱٫۶ میلیون گردشگر دارد، یعنی سه برابر جمعیت ساکن آن. زیرساخت‌های گردشگری در طول سال‌ها به‌طور چشمگیری افزایش یافته و تعداد زیادی هتل در جزیره وجود دارد، هرچند توسعهٔ بیش‌ازحد و تخریب بافت‌های سنتی مسکونی به یک نگرانی فزاینده تبدیل شده است. در سال ۲۰۱۹، مالت رکوردی در گردشگری ثبت کرد و بیش از ۲٫۱ میلیون گردشگر در یک سال جذب نمود.

در سال‌های اخیر، مالت خود را به‌عنوان مقصدی برای گردشگری پزشکی معرفی کرده است، و شماری از ارائه‌دهندگان خدمات گردشگری سلامت در حال توسعهٔ این صنعت هستند. با این حال، هیچ‌یک از بیمارستان‌های مالت هنوز گواهی‌نامهٔ مستقل بین‌المللی اعتباربخشی خدمات درمانی دریافت نکرده‌اند. مالت در میان گردشگران پزشکی بریتانیایی محبوب است، که این امر بیمارستان‌های مالت را به سوی دریافت اعتباربخشی از نهادهای بریتانیایی، مانند «طرح اعتباربخشی ترنت»، سوق داده است.

گردشگری در مالت حدود ۱۱٫۶ درصد از تولید ناخالص داخلی کشور را تشکیل می‌دهد.

تنوع چشم‌اندازها و مقاصد این کشور همچنین آن را به مکانی جذاب برای فیلم‌سازان تبدیل کرده و به آن لقب «هالیوود مدیترانه» داده است. فیلم‌هایی که در این جزیره فیلم‌برداری شده‌اند شامل «ناپلئون» ساختهٔ ریدلی اسکات، هر دو فیلم «گلادیاتور» و «گلادیاتور ۲»، «تولد دوباره دنیای ژوراسیک»، «تروآ» و «دزدان دریایی کارائیب: صندوقچه مرد مرده» هستند، همچنین مجموعهٔ تلویزیونی فانتزی «بازی تاج‌وتخت».

### علم و فناوری
مالت یک توافق‌نامهٔ همکاری با آژانس فضایی اروپا برای همکاری گسترده‌تر در پروژه‌های این نهاد امضا کرده است. «شورای علم و فناوری مالت» نهاد مدنی مسئول توسعهٔ علم و فناوری در سطوح آموزشی و اجتماعی است. بیشتر دانشجویان علوم در مالت از دانشگاه مالت فارغ‌التحصیل می‌شوند و توسط انجمن‌های دانشجویی مانند «اس‌کیوبد (انجمن دانشجویان علوم)»، «انجمن دانشجویان مهندسی دانشگاه» و «انجمن دانشجویان فناوری اطلاعات و ارتباطات دانشگاه مالت» نمایندگی می‌شوند. مالت در سال ۲۰۲۵ در شاخص جهانی نوآوری در رتبهٔ ۳۲ قرار گرفت.

### حمل‌ونقل
به‌دلیل دورهٔ استعمار بریتانیا، ترافیک در مالت از سمت چپ جریان دارد. مالکیت خودرو در این کشور با توجه به اندازهٔ بسیار کوچک جزایر بسیار بالا است و در اتحادیهٔ اروپا در رتبهٔ چهارم قرار دارد. در سال ۱۹۹۰ تعداد ۱۸۲٬۲۵۴ خودرو ثبت شده بود که تراکم خودرویی برابر با  ایجاد می‌کرد. مالت دارای  جاده است که  (۸۷٫۵ درصد) آن آسفالت شده است (تا دسامبر ۲۰۰۳).

#### اتوبوس

اتوبوس‌ها اصلی‌ترین وسیلهٔ حمل‌ونقل عمومی هستند که از سال ۱۹۰۵ برقرار شده‌اند. اتوبوس‌های قدیمی مالت تا سال ۲۰۱۱ در این جزایر فعال بودند و به جاذبه‌ای گردشگری تبدیل شدند. خدمات اتوبوس‌رانی در ژوئیهٔ ۲۰۱۱ دستخوش اصلاحات گسترده‌ای شد. ساختار مدیریت از حالتی که رانندگان خوداشتغال با وسایل نقلیهٔ شخصی فعالیت می‌کردند به سامانه‌ای تغییر یافت که در آن یک شرکت واحد از طریق مناقصهٔ عمومی خدمات را ارائه می‌داد. این مناقصه توسط آریوا برنده شد که ناوگانی از اتوبوس‌های کاملاً جدید را معرفی کرد که به‌طور ویژه توسط کینگ لانگ برای خدمات «آریوا مالت» ساخته شده بودند و همچنین شامل ناوگان کوچکی از اتوبوس‌های مفصلی بود که از «آریوا لندن» وارد شده بودند. این شرکت همچنین دو اتوبوس کوچک‌تر برای مسیر درون‌شهری والتا و ۶۱ اتوبوس ۹ متری را به‌کار گرفت که برای کاهش ازدحام در مسیرهای پرتراکم استفاده می‌شدند. در مجموع، «آریوا مالت» ۲۶۴ اتوبوس را اداره می‌کرد. در ۱ ژانویهٔ ۲۰۱۴، آریوا به‌دلیل مشکلات مالی فعالیت خود را در مالت متوقف کرد و این سامانه ملی شد و با نام «حمل‌ونقل عمومی مالت» ادامه یافت. دولت در اکتبر ۲۰۱۴ شرکت «اتوبوس‌های شهری لئون» (زیرمجموعهٔ آلسا) را به‌عنوان اپراتور ترجیحی جدید انتخاب کرد. از اکتبر ۲۰۲۲، استفاده از سامانهٔ اتوبوس برای ساکنان مالت رایگان است.

از سال ۲۰۲۱، یک سامانهٔ متروی زیرزمینی در حال برنامه‌ریزی است که هزینهٔ برآوردی آن ۶٫۲ میلیارد یورو است.

#### دریایی

مالت دارای سه بندر طبیعی بزرگ در جزیرهٔ اصلی خود است:
* گرند هاربر (یا )، در سمت شرقی پایتخت والتا قرار دارد و از زمان امپراتوری روم به‌عنوان بندر مورد استفاده بوده است. این بندر دارای مجموعه‌ای گسترده از حوضچه‌های بندری و اسکله‌ها است و همچنین یک پایانهٔ کشتی‌های کروز دارد. پایانه‌ای در این بندر خدمات کشتی‌های مسافربری را ارائه می‌دهد که مالت را به پوتسایو و کاتانیا در سیسیل متصل می‌کند.
* بندر مارسامشت، در سمت غربی والتا واقع شده و شامل تعدادی مارینای قایق‌های تفریحی است.
* بندر مارساشلوک (مالتا فری‌پورت)، در بیرزبوگا در جنوب‌شرقی مالت، پایانهٔ اصلی باربری جزایر است. مالت فری‌پورت یازدهمین بندر پرتردد کانتینری در اروپا و چهل‌وششمین در جهان است و در سال ۲۰۰۸ حجم مبادله‌ای برابر با ۲٫۳ میلیون کانتینر استاندارد بیست فوتی داشته است.

همچنین دو بندر ساختهٔ دست انسان وجود دارد که خدمات کشتی مسافری و خودروبَر را میان بندر چیرکوا در مالت و بندر مجار در جزیره غودش فراهم می‌کنند.

#### هوایی
فرودگاه بین‌المللی مالت تنها فرودگاه جزایر مالت است و بر روی زمینی ساخته شده که پیش‌تر محل پایگاه هوایی «آراف لوکا» بوده است. یک سکوی بالگرد نیز در همین محل قرار دارد. سکوی بالگرد گوزو در شوکیجا واقع شده است. فرودگاه سابق «آراف تاکالی» در تاکالی اکنون شامل یک پارک ملی، ورزشگاه ملی تاکالی، مجموعهٔ صنایع‌دستی و موزهٔ هوانوردی مالت است.

از ۱ آوریل ۱۹۷۴ تا ۳۰ مارس ۲۰۲۴، شرکت هواپیمایی ملی مالت، ایر مالتا بود که در فرودگاه بین‌المللی مالت مستقر بود و به ۲۲ مقصد در اروپا و شمال آفریقا پرواز داشت. مالکان آن دولت مالت (۹۸ درصد) و سرمایه‌گذاران خصوصی (۲ درصد) بودند.

در ۳۱ مارس ۲۰۲۴، کی‌ام مالتا ایرلاینز به‌عنوان شرکت هواپیمایی ملی جدید فعالیت خود را آغاز کرد. تمامی هواپیماها و دارایی‌های «ایر مالت» به این شرکت منتقل شد، همراه با کارکنان. این شرکت در فرودگاه بین‌المللی مالت مستقر است و به ۱۸ مقصد در اروپا پرواز انجام می‌دهد.

در ژوئن ۲۰۱۹، رایان‌ایر در یک شرکت تابعهٔ کامل با نام مالتا ایر سرمایه‌گذاری کرد که بر پایهٔ مدل پروازهای ارزان‌قیمت فعالیت می‌کند. دولت مالت یک سهم در این شرکت دارد.

### ارتباطات
نرخ نفوذ تلفن همراه در مالت تا پایان سال ۲۰۰۹ از ۱۰۰ درصد فراتر رفت. مالت از سامانه‌های تلفن همراه جی‌اس‌ام ۹۰۰، یوام‌تی‌اس (۳جی) و ال‌تی‌ئی (۴جی) استفاده می‌کند که با سایر کشورهای اروپایی، استرالیا و نیوزیلند سازگار هستند.

در اوایل سال ۲۰۱۲، دولت خواستار ایجاد یک شبکهٔ ملی «فیبر تا خانه» شد که در آن حداقل سرعت اینترنت پهن‌باند از ۴ مگابیت بر ثانیه به ۱۰۰ مگابیت بر ثانیه ارتقا یابد.

### انرژی
مالت تا سال ۱۹۹۶ برای تولید برق به زغال‌سنگ متکی بود. در سال ۱۹۹۲، یک نیروگاه جدید در شبه‌جزیرهٔ دلیمارا در مارساکسلوک ساخته شد. نیروگاه نیروگاه دلیمارا در ابتدا تا سال ۲۰۱۵ از نفت برای تولید برق استفاده می‌کرد، اما در سال ۲۰۱۷ به گاز طبیعی مایع (ال‌ان‌جی) تبدیل شد. این نیروگاه همچنین شامل دو واحد با سوخت گازوئیل است که در مواقع اضطراری یا کمبود سایر منابع به‌عنوان ظرفیت پشتیبان مورد استفاده قرار می‌گیرند. از سال ۲۰۱۵، اینترکانکتور مالت–سیسیل امکان اتصال مالت به شبکه برق اروپا را فراهم کرده و این کشور می‌تواند بخش قابل‌توجهی از برق خود را وارد کند. در سال ۲۰۲۴، مالت ۳۱۰۶ گیگاوات‌ساعت برق مصرف کرد که از این مقدار، ۹۷۰ گیگاوات‌ساعت از طریق این اتصال وارد شده بود.

تنها ۹٫۲ درصد از برق مالت در سال ۲۰۲۴ از منابع تجدیدپذیر داخلی تأمین شد که تقریباً همگی از پنل‌های خورشیدی فتوولتائیک بودند. برنامه‌هایی برای افزایش سهم انرژی‌های تجدیدپذیر تا ۲۵ درصد تا سال ۲۰۳۰ از طریق بهره‌گیری از سکوهای فراساحلی و ذخیره‌سازی باتری وجود دارد، با این حال این سهم نسبت به سال ۲۰۲۳ که انرژی‌های تجدیدپذیر ۱۰ درصد از تولید برق را تشکیل می‌دادند کاهش یافته است.

همچنین برنامه‌ریزی شده است که یک نیروگاه تبدیل پسماند به انرژی که از زیست‌گاز حاصل از زباله‌های آلی استفاده می‌کند، حدود ۴٫۵ درصد دیگر به شبکهٔ برق اضافه کند و به‌عنوان منبعی با تراز کربنی خنثی عمل نماید.

## جمعیت‌شناسی

بر پایهٔ سرشماری سال ۲۰۲۱، بومیان متولد مالت با ۳۸۶٬۲۸۰ نفر از مجموع جمعیت ۵۱۹٬۵۶۲ نفری، اکثریت ساکنان جزیره را تشکیل می‌دهند. با این حال، اقلیت‌هایی نیز وجود دارند که بزرگ‌ترین آن‌ها از نظر محل تولد عبارت‌اند از: ۱۵٬۰۸۲ نفر از بریتانیا، ایتالیا (۱۳٬۳۶۱ نفر)، هند (۷٬۹۴۶ نفر)، فیلیپین (۷٬۷۸۴ نفر) و صربستان (۵٬۹۳۵ نفر). در میان خاستگاه‌های نژادیِ غیرمالتی، ۵۸٫۱ درصد خود را قفقازی، ۲۲٫۲ درصد آسیایی، ۶٫۳ درصد عرب، ۶٫۰ درصد آفریقایی، ۴٫۵ درصد هیسپانیک یا لاتین‌تبار و ۲٫۹ درصد دارای بیش از یک خاستگاه نژادی معرفی کرده‌اند.

، ۱۷ درصد از جمعیت ۱۴ سال یا کمتر سن داشتند، ۶۸ درصد در بازهٔ سنی ۱۵ تا ۶۴ سال قرار می‌گرفتند و ۱۳ درصد باقی‌مانده ۶۵ سال و بیشتر بودند. تراکم جمعیت مالت با ۱٬۲۸۲ نفر در هر کیلومتر مربع (۳٬۳۲۲ نفر در هر مایل مربع) به‌مراتب بالاترین در اتحادیهٔ اروپا و از بالاترین‌ها در جهان است.

جمعیت ساکن مالت در سال ۲۰۰۴ حدود ۹۷٫۰ درصد از کل جمعیت مقیم را تشکیل می‌داد. همهٔ سرشماری‌ها از سال ۱۸۴۲ تاکنون نشان‌دهندهٔ برتری اندک جمعیت زنان نسبت به مردان بوده‌اند. رشد جمعیت کاهش یافته است، به‌گونه‌ای که از ۹٫۵ درصد بین سرشماری‌های ۱۹۸۵ تا ۱۹۹۵ به ۶٫۹ درصد بین سرشماری‌های ۱۹۹۵ تا ۲۰۰۵ (با میانگین سالانهٔ ۰٫۷ درصد) رسیده است. نرخ زاد و ولد ۳٬۸۶۰ (کاهشی برابر با ۲۱٫۸ درصد نسبت به سرشماری ۱۹۹۵) و نرخ مرگ‌ومیر ۳٬۰۲۵ بوده است. در نتیجه، افزایش طبیعی جمعیت ۸۳۵ نفر بوده است (در مقایسه با ۸۸۸+ در سال ۲۰۰۴ که بیش از صد نفر آن‌ها اتباع خارجی بودند).

ترکیب سنی جمعیت مشابه الگوی سنی رایج در اتحادیهٔ اروپا است. نسبت وابستگی سالمندان از ۱۷٫۲ درصد در سال ۱۹۹۵ به ۱۹٫۸ درصد در سال ۲۰۰۵ افزایش یافته که همچنان پایین‌تر از میانگین ۲۴٫۹ درصدی اتحادیهٔ اروپا است؛ ۳۱٫۵ درصد از جمعیت مالت زیر ۲۵ سال سن دارند (در مقایسه با ۲۹٫۱ درصد در اتحادیهٔ اروپا)، اما گروه سنی ۵۰ تا ۶۴ سال ۲۰٫۳ درصد از جمعیت را تشکیل می‌دهد که به‌طور قابل‌توجهی بالاتر از میانگین ۱۷٫۹ درصدی اتحادیهٔ اروپا است. انتظار می‌رود نسبت وابستگی سالمندان در مالت در سال‌های آینده به‌طور پیوسته افزایش یابد.

در سال ۲۰۲۱، جمعیت جزایر مالت به ۵۱۹٬۵۶۲ نفر رسید.

نرخ باروری کل  برابر با ۱٫۴۵ فرزند به‌ازای هر زن برآورد شده است که پایین‌تر از سطح جایگزینی ۲٫۱ است. در سال ۲۰۱۲، ۲۵٫۸ درصد از تولدها مربوط به زنانی بود که ازدواج نکرده بودند. امید به زندگی در سال ۲۰۱۸ حدود ۸۳ سال برآورد شده است.

### زبان‌ها

زبان مالتی () یکی از دو زبان رسمی مالت است و به‌عنوان زبان ملی شناخته می‌شود. زبان رسمی دوم انگلیسی است و بنابراین قوانین به هر دو زبان مالتی و انگلیسی تدوین می‌شوند. با این حال، مادهٔ ۷۴ قانون اساسی تصریح می‌کند که «در صورت هرگونه تعارض میان متن مالتی و انگلیسیِ هر قانون، متن مالتی ملاک خواهد بود». بسیاری از گویشوران انگلیسی از گونه‌ای محلی به نام انگلیسی مالتی استفاده می‌کنند.

زبان مالتی یک زبان سامی است که از گویش منقرض‌شدهٔ عربی سیسیلی (عربی سیسیلی) در جنوب ایتالیا پدید آمده و در دورهٔ امارت سیسیل شکل گرفته است. الفبای مالتی از ۳۰ حرف تشکیل شده و بر پایهٔ الفبای لاتین است.

در سال ۲۰۲۲، ادارهٔ ملی آمار مالت اعلام کرد که ۹۰ درصد از جمعیت این کشور دست‌کم آشنایی پایه با زبان مالتی دارند، ۹۶ درصد با انگلیسی، ۶۲ درصد با ایتالیایی و ۲۰ درصد با فرانسوی. این گستردگی در دانش زبان دوم‌ها، مالت را به یکی از چندزبانه‌ترین کشورهای اتحادیهٔ اروپا تبدیل کرده است. یک مطالعه دربارهٔ ترجیح زبانی نشان داد که ۸۶ درصد از جمعیت زبان مالتی، ۱۲ درصد انگلیسی و ۲ درصد ایتالیایی را ترجیح می‌دهند. کانال‌های تلویزیونی ایتالیایی، از جمله شبکه‌های مستقر در ایتالیا مانند مدیاست و رای، در مالت قابل دریافت هستند و همچنان محبوبیت دارند.

زبان اشارهٔ مالتی نیز توسط کاربران زبان اشاره در مالت مورد استفاده قرار می‌گیرد.

بر اساس سرشماری سال ۲۰۲۱، زبان‌های اصلی مورد استفاده از کودکی در میان جمعیت ۵ سال به بالا به شرح زیر بوده‌اند:

### مذهب

دین غالب در مالت کلیسای کاتولیک است. مادهٔ دوم قانون اساسی مالت کاتولیسیسم را به‌عنوان دین رسمی تعیین می‌کند و این امر در جنبه‌های گوناگون فرهنگ مالت نیز بازتاب یافته است، هرچند تضمین‌های محکمی برای آزادی دین وجود دارد. بیش از ۳۶۰ کلیسا در مالت، غودش و کمینو وجود دارد، یعنی تقریباً یک کلیسا به‌ازای هر ۱۰۰۰ نفر. کلیسای محلّه‌ای (، یا ) کانون معماری و جغرافیایی هر شهر و روستای مالتی است.

مالت با سریر حواری مرتبط دانسته می‌شود؛ در اعمال رسولان (باب ۲۸) روایت شده است که پولس رسول در جزیره‌ای به نام «ملیطه» دچار کشتی‌شکستگی شد، که بسیاری از پژوهشگران کتاب مقدس آن را با مالت یکی می‌دانند، رویدادی که حدود سال ۶۰ میلادی رخ داده است. گفته می‌شود سن پابلیوس نخستین اسقف مالت بوده است. شواهد بیشتری از باورها و آیین‌های مسیحی در دورهٔ آزار و تعقیب رومیان در سرداب دخمه‌هایی دیده می‌شود که در زیر نقاط مختلف مالت قرار دارند، از جمله دخمه‌های سنت پل. همچنین چندین کلیسای غاری وجود دارد، از جمله غار ملیحه که زیارتگاه تولد مریم مقدس است و بنا بر افسانه‌ها، لوقا تصویری از مریم را در آنجا نقاشی کرده است. این مکان از قرون وسطی محل زیارت بوده است.

در طول قرون، کلیسای مالت تابع اسقف‌نشین پالرمو بود، مگر در دوره‌هایی که تحت فرمان شارل یکم، پادشاه ناپل قرار داشت؛ او نیز، مانند اسپانیایی‌ها و بعدها شوالیه‌ها، در مواردی اسقفانی برای مالت منصوب می‌کرد. از سال ۱۸۰۸ به بعد، همهٔ اسقفان مالت مالتی بوده‌اند. قدیسان حامی مالت عبارت‌اند از پولس رسول، سن پابلیوس و آگاتای سیسیلی. اگرچه قدیس حامی رسمی نیست، جورج پرکا (San Ġorġ Preca)، به‌عنوان نخستین قدیس مالتی که تقدیس شده، بسیار مورد احترام است. همچنین فرقه‌های مذهبی کاتولیک گوناگونی در مالت حضور دارند، از جمله یسوعی‌ها، فرانسیسکن‌ها، دومینیکن‌ها، کرملی‌ها و خواهران کوچک فقرا.
اقلیتی قابل توجه از مسیحیان ارتدوکس در مالت وجود دارد که طبق سرشماری سال ۲۰۲۱، شمار آنان ۱۶٬۴۵۷ نفر بوده است؛ این تعداد ممکن است هم مسیحیت ارتدکس شرقی و هم کلیساهای ارتدکس مشرقی را دربر گیرد. برای هر یک از کلیساهای خودمختار معمولاً تعداد اندکی کلیسا (پاریش) وجود دارد، معمولاً یکی برای هر کلیسا. کلیساهای ارتدوکس یونانی، روسی، صربی، رومانیایی و بلغاری در نقاط مختلف مالت، عمدتاً در والتا، قرار دارند.

بیشتر پیروان کلیساهای پروتستانتیسم محلی مالتی نیستند؛ اجتماعات آنان عمدتاً از گردشگران یا بازنشستگان بریتانیایی ساکن کشور تشکیل شده است. همچنین یک کلیسای کلیسای ادونتیست‌های روز هفتم در بیرکیرکارا و یک جماعت از کلیسای حواری نوین که در سال ۱۹۸۳ در گواردمانجا تأسیس شده، وجود دارد. حدود ۶۰۰ نفر از شاهدان یهوه نیز در مالت حضور دارند. مورمونیسم نیز با ۲۴۱ عضو در یک جماعت در موستا نمایندگی می‌شود.

جمعیت یهودیان مالت در قرون وسطی و در دوران حکومت نورمان‌ها به اوج خود رسید. در سال ۱۴۷۹، مالت و سیسیل تحت سلطهٔ پادشاهی آراگون قرار گرفتند و فرمان الحمرا در سال ۱۴۹۲ همهٔ یهودیان را مجبور به ترک کشور کرد. امروزه دو جماعت یهودی در مالت وجود دارد. در سال ۲۰۱۹، جمعیت جامعهٔ یهودی مالت حدود ۱۵۰ نفر برآورد شد، که اندکی بیشتر از ۱۲۰ نفر (که حدود ۸۰ نفرشان فعال بودند) در سال ۲۰۰۳ است و بیشتر آنان را سالمندان تشکیل می‌دهند. بسیاری از نسل‌های جدیدتر تصمیم گرفته‌اند در خارج از کشور، از جمله در انگلستان و اسرائیل، ساکن شوند. بیشتر یهودیان معاصر مالت از تبار سفاردی هستند، با این حال از کتاب دعای اشکنازی استفاده می‌شود. در سال ۲۰۱۳ نیز «مرکز یهودی خاباد» در مالت تأسیس شد.

در مالت یک مسجد که به‌طور ویژه برای این منظور ساخته شده وجود دارد، یعنی مسجد مریم‌البتول، با این حال چند مسجد غیررسمی نیز در خانه‌های مسلمانان در نقاط مختلف جزیره برپا شده‌اند. سرشماری سال ۲۰۲۱ تعداد مسلمانان را ۱۷٬۴۵۴ نفر ثبت کرده است که از این میان ۱٬۷۴۶ نفر شهروند مالت هستند.

ذن و بهائیت نیز هرکدام حدود ۴۰ پیرو دارند.

در یک نظرسنجی که توسط روزنامهٔ مالتا تودی انجام شد، اکثریت قاطع جمعیت مالت خود را مسیحی می‌دانند (۹۵٫۲٪)، که کاتولیسیسم دین غالب (۹۳٫۹٪) است؛ ۴٫۵٪ از جمعیت خود را بی‌دین یا ندانم‌گرا معرفی کرده‌اند که یکی از پایین‌ترین میزان‌ها در اروپا است. بر پایهٔ یک نظرسنجی یوروبارومتر در سال ۲۰۱۹، ۸۳٪ از جمعیت خود را کاتولیک معرفی کرده‌اند. شمار خداناباوری از سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۸ دو برابر شده است. گزارش سال ۲۰۱۵ «آزادی اندیشه» از سوی اتحادیهٔ جهانی انسان‌گرا و اخلاق‌گرا، مالت را در ردهٔ «تبعیض شدید» قرار داد، در کنار هفت کشور دیگر اتحادیهٔ اروپا. در سال ۲۰۱۶، پس از لغو قانون کفرگویی، مالت به ردهٔ «تبعیض نظام‌مند» منتقل شد (مشابه بیشتر کشورهای اتحادیهٔ اروپا).

### مهاجرت

مالت که در گذشته سرزمینی با مهاجرت خروجی بالا بود، از اوایل قرن بیست‌ویکم شاهد افزایش چشمگیر مهاجرت خالص بوده است؛ جمعیت متولد خارج تقریباً بین سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۰ هشت برابر شده است. بیشتر جامعهٔ خارجی در مالت را شهروندان بریتانیاییِ شاغل یا بازنشسته و وابستگان آنان تشکیل می‌دهند که عمدتاً در سلیمه و حومه‌های اطراف آن ساکن‌اند. گروه‌های کوچک‌تر خارجی شامل ایتالیایی‌ها، لیبیایی‌ها و صرب‌ها هستند که بسیاری از آنان در طول دهه‌ها در جامعهٔ مالتی جذب شده‌اند.

مالت همچنین میزبان شمار زیادی از کارگران خارجی است که برای فرصت‌های اقتصادی به این جزیره مهاجرت کرده‌اند. این مهاجرت عمدتاً در اوایل قرن بیست‌ویکم رخ داد، زمانی که اقتصاد مالت به‌طور پیوسته در حال رشد بود، در حالی که هزینه و کیفیت زندگی در جزیره نسبتاً ثابت باقی مانده بود. با این حال، در سال‌های اخیر شاخص قیمت مسکن در مالت دو برابر شده است که باعث افزایش شدید قیمت خرید و اجارهٔ املاک و نزدیک شدن آن‌ها به سطح غیرقابل‌پرداخت شده است. در نتیجه، برخی از مهاجران خارجی در مالت با کاهش توان مالی نسبی خود مواجه شده‌اند و برخی دیگر به‌طور کامل به کشورهای اروپایی دیگر نقل مکان کرده‌اند.

از اواخر قرن بیستم، مالت به یک کشور ترانزیتی در مسیرهای مهاجرتی از آفریقا به اروپا تبدیل شده است. به‌عنوان یکی از اعضای اتحادیهٔ اروپا و توافق‌نامه شنگن، مالت بر اساس مقررات دوبلین موظف است تمامی درخواست‌های پناهندگی افرادی را بررسی کند که برای نخستین بار از طریق مالت وارد قلمرو اتحادیهٔ اروپا می‌شوند. با این حال، مهاجران نامنظم که وارد مالت می‌شوند، مشمول سیاست بازداشت مهاجرتی اجباری هستند و در چندین اردوگاه که توسط نیروهای مسلح مالت اداره می‌شود نگهداری می‌شوند، از جمله در نزدیکی حال فار و سافی. این سیاست بازداشت اجباری از سوی چندین سازمان غیردولتی مورد انتقاد قرار گرفته است و در ژوئیهٔ ۲۰۱۰، دادگاه حقوق بشر اروپا اعلام کرد که بازداشت مهاجران در مالت خودسرانه بوده، فاقد سازوکارهای کافی برای اعتراض به بازداشت است و با تعهدات این کشور تحت کنوانسیون اروپایی حقوق بشر مغایرت دارد. در ۸ سپتامبر ۲۰۲۰، عفو بین‌الملل از مالت به‌دلیل «روش‌های غیرقانونی» در دریای مدیترانه علیه مهاجرانی که تلاش می‌کردند از شمال آفریقا عبور کنند، انتقاد کرد. این گزارش‌ها نشان می‌داد که رویکرد دولت ممکن است به مرگ‌های قابل پیشگیری منجر شده باشد.
در ژانویهٔ ۲۰۱۴، مالت اعطای تابعیت را در ازای پرداخت ۶۵۰٬۰۰۰ یورو به‌همراه سرمایه‌گذاری آغاز کرد، مشروط برداشتن اقامت و گذراندن بررسی‌های پیشینهٔ کیفری. این طرح اعطای تابعیت موسوم به «گذرنامهٔ طلایی» به‌شدت مورد انتقاد قرار گرفته است. نگرانی‌هایی دربارهٔ این‌که آیا این طرح باعث ورود چنین افرادی به اتحادیهٔ اروپا می‌شود، بارها هم از سوی افکار عمومی و هم از سوی شورای اروپا مطرح شده است. در ۲۹ آوریل ۲۰۲۵، دادگاه دادگستری اروپا حکم داد که مالت دیگر مجاز به فروش تابعیت از طریق طرح «گذرنامهٔ طلایی» نیست.

در قرن نوزدهم، بیشتر مهاجرت از مالت به شمال آفریقا و خاورمیانه انجام می‌شد، هرچند میزان مهاجرت معکوس به مالت بالا بود. در قرن بیستم، بیشتر مهاجران به مقصدهای جهان جدید رفتند، به‌ویژه به استرالیا، کانادا و ایالات متحده. پس از جنگ جهانی دوم، ادارهٔ مهاجرت مالت در تأمین هزینهٔ سفر مهاجران به آنان کمک می‌کرد. بین سال‌های ۱۹۴۸ تا ۱۹۶۷، ۳۰ درصد از جمعیت مهاجرت کردند. بین سال‌های ۱۹۴۶ تا اواخر دههٔ ۱۹۷۰، بیش از ۱۴۰٬۰۰۰ نفر در قالب طرح سفر حمایتی مالت را ترک کردند که از این میان ۵۷٫۶٪ به استرالیا، ۲۲٪ به بریتانیا، ۱۳٪ به کانادا و ۷٪ به ایالات متحده مهاجرت کردند. مهاجرت پس از میانهٔ دههٔ ۱۹۷۰ به‌شدت کاهش یافت و از آن زمان دیگر پدیده‌ای اجتماعی با اهمیت محسوب نمی‌شود. با این حال، از زمان پیوستن مالت به اتحادیهٔ اروپا در سال ۲۰۰۴، جوامع دور از میهن در شماری از کشورهای اروپایی، به‌ویژه در بلژیک و لوکزامبورگ شکل گرفته‌اند.

### آموزش

آموزش ابتدایی از سال ۱۹۴۶ اجباری شده است؛ آموزش متوسطه تا سن شانزده‌سالگی در سال ۱۹۷۱ اجباری شد. دولت و کلیسای کاتولیک آموزش را به‌صورت رایگان ارائه می‌دهند و هر دو شمار زیادی مدرسه در مالت و جزیره غودش اداره می‌کنند. ، مدارس دولتی در شبکه‌هایی موسوم به «کالج‌ها» سازمان‌دهی شده‌اند و شامل مهدکودک، دبستان و دبیرستان هستند. تعدادی مدرسهٔ خصوصی نیز در مالت فعالیت دارند. مدرسهٔ سنت کاترین در پمبروک یک دورهٔ پایهٔ بین‌المللی برای دانش‌آموزانی ارائه می‌دهد که پیش از ورود به آموزش اصلی قصد یادگیری زبان انگلیسی دارند. ، دو مدرسهٔ بین‌المللی در مالت وجود دارد. دولت بخشی از حقوق معلمان در مدارس وابسته به کلیسا را پرداخت می‌کند.

نظام آموزشی مالت بر پایهٔ الگوی بریتانیایی است. دورهٔ دبستان شش سال طول می‌کشد. دانش‌آموزان در سن ۱۶ سالگی در آزمون‌های گواهی آموزش متوسطه شرکت می‌کنند و قبولی در ریاضیات، دست‌کم یک درس علوم، زبان انگلیسی و زبان مالتی الزامی است. دانش‌آموزان می‌توانند انتخاب کنند که دو سال دیگر در کالج‌های دورهٔ پیش‌دانشگاهی ادامهٔ تحصیل دهند و در پایان در آزمون ورودی دانشگاه شرکت کنند. بر اساس نتایج این آزمون، امکان درخواست برای دریافت مدرک دانشگاهی یا دیپلم وجود دارد.

نرخ سواد در بزرگسالان ۹۹٫۵ درصد است.

در مدارس ابتدایی و متوسطه، آموزش به هر دو زبان مالتی و انگلیسی انجام می‌شود و هر دو زبان نیز درسی اجباری هستند. مدارس دولتی معمولاً از هر دو زبان به‌صورت متوازن استفاده می‌کنند، در حالی که مدارس خصوصی ترجیح می‌دهند آموزش را به زبان انگلیسی ارائه دهند؛ این وضعیت در بیشتر دانشکده‌های دانشگاه مالت نیز دیده می‌شود و بر ظرفیت و توسعهٔ زبان مالتی تأثیر محدودکننده دارد. بیشتر دوره‌های دانشگاهی به زبان انگلیسی ارائه می‌شوند.

از میان دانش‌آموزانی که در مقطع متوسطه یک زبان خارجی را به‌عنوان زبان اول انتخاب می‌کنند، ۵۱ درصد زبان ایتالیایی و ۳۸ درصد زبان فرانسوی را برمی‌گزینند. گزینه‌های دیگر شامل زبان‌های آلمانی، روسی، اسپانیایی، لاتین، چینی و عربی است.

مالت همچنین یکی از مقاصد محبوب برای یادگیری زبان انگلیسی است و در سال ۲۰۱۹ بیش از ۸۳٬۰۰۰ دانشجو را جذب کرده است.

### بهداشت
مالت دارای سابقه‌ای طولانی در ارائهٔ خدمات بهداشت عمومی است. نخستین بیمارستان ثبت‌شده در این کشور پیش از سال ۱۳۷۲ میلادی فعال بوده است. امروزه مالت دارای دو نظام سلامت است: یک نظام عمومی که در آن خدمات درمانی در زمان ارائه رایگان است، و یک نظام خصوصی. مالت دارای نظام مراقبت اولیهٔ نیرومندی مبتنی بر پزشکان عمومی است و بیمارستان‌های دولتی خدمات تخصصی و فوق‌تخصصی ارائه می‌دهند. وزارت بهداشت مالت به ساکنان خارجی توصیه می‌کند بیمهٔ درمانی خصوصی تهیه کنند.

در مالت همچنین سازمان‌های داوطلبانه‌ای مانند «آلفا مدیکال (مراقبت پیشرفته)»، «واحد آتش‌نشانی و نجات اضطراری»، «آمبولانس سنت جان» و «صلیب سرخ مالت» فعالیت دارند که در رویدادهای پرجمعیت خدمات کمک‌های اولیه و پرستاری ارائه می‌دهند. بیمارستان ماتر دئی، بیمارستان اصلی مالت، در سال ۲۰۰۷ افتتاح شد و یکی از بزرگ‌ترین ساختمان‌های پزشکی در اروپا به‌شمار می‌رود.

دانشگاه مالت دارای دانشکدهٔ پزشکی و دانشکدهٔ علوم سلامت است. «انجمن پزشکی مالت» نمایندهٔ فعالان حرفهٔ پزشکی است. برنامهٔ کارورزی پزشکی که در بریتانیا اجرا می‌شود، در مالت نیز معرفی شده است تا از «مهاجرت نخبگان» پزشکان تازه‌فارغ‌التحصیل به جزایر بریتانیا جلوگیری شود.

## فرهنگ
فرهنگ مالت بازتاب‌دهندهٔ فرهنگ‌های گوناگونی است که در طول قرون با جزایر مالتی در تماس بوده‌اند.

### آداب و رسوم
یک مطالعهٔ سال ۲۰۱۰ از سوی یک بنیاد خیریه نشان داد که مردم مالت سخاوتمندترین مردم جهان هستند و ۸۳٪ از آنان در امور خیریه مشارکت می‌کنند.

افسانه‌های عامیانهٔ مالتی شامل داستان‌های گوناگونی دربارهٔ موجودات مرموز و رویدادهای فراطبیعی است. این داستان‌ها به‌طور جامع توسط پژوهشگر (و پیشگام در باستان‌شناسی مالتی) مانول ماگری در اثر بنیادین او با عنوان «» («افسانه‌های نیاکان ما») گردآوری شده‌اند. این مجموعه الهام‌بخش پژوهشگران و دانشگاهیان بعدی شد تا داستان‌های عامیانه، حکایت‌ها و افسانه‌های سنتی را از سراسر مجمع‌الجزایر گردآوری کنند.

در حالی که غول‌ها، جادوگران و اژدهاها در بسیاری از این داستان‌ها حضور دارند، برخی از آن‌ها شامل موجودات کاملاً بومی مالتی مانند کاو کاو، ایل-بلیئغا و لیم‌هالا نیز هستند.

### سنت‌ها
ضرب‌المثل‌های سنتی مالتی اهمیت فرهنگی فرزندآوری و باروری را نشان می‌دهند: «» (ازدواجِ بدون فرزند نمی‌تواند شاد باشد). این باوری است که مالت آن را با بسیاری از فرهنگ‌های دیگر مدیترانه‌ای مشترک است. در افسانه‌های عامیانهٔ مالتی، گونهٔ محلیِ عبارت پایانی کلاسیک «و همه تا پایان عمر به‌خوبی و خوشی زندگی کردند» چنین است: «» (و با هم زندگی کردند، و با هم فرزند آوردند، و داستان به پایان رسید).
[بندانگشتی|[کارناوال مالتی از سدهٔ پانزدهم برگزار می‌شود.]]
مالتِ روستایی در زمینهٔ باورهای خرافی مرتبط با باروری، قاعدگی و بارداری با جوامع مدیترانه‌ای اشتراکات زیادی دارد؛ از جمله پرهیز از رفتن به گورستان‌ها در آستانهٔ زایمان، و خودداری از آماده‌سازی برخی غذاها در دوران قاعدگی. زنان باردار تشویق می‌شوند که به میل‌های غذایی خود پاسخ دهند، از ترس آن‌که در غیر این صورت کودکِ به‌دنیانیامده‌شان دارای نوعی خال یا نشانهٔ تولدیِ مرتبط (در مالتی: ، به‌معنای «میل» یا «هوس») شود.

به‌طور سنتی، نوزادان مالتی در کوتاه‌ترین زمان ممکن غسل تعمید داده می‌شدند. از خوراکی‌های سنتی که در جشن تعمید ارائه می‌شوند می‌توان به  (نوعی ماکارون بادامی)،  (تارتی ادویه‌دار و قلبی‌شکل از خمیر بادام با طعم شکلات)، و نوشیدنی‌ای به نام «» اشاره کرد که از گلبرگ‌های رز، بنفشه و بادام تهیه می‌شود.

در نخستین سالگرد تولد کودک، والدین مالتی بازی‌ای به نام «» برگزار می‌کنند که در آن مجموعه‌ای از اشیای نمادین به‌صورت تصادفی در اطراف کودک قرار داده می‌شود. گفته می‌شود شیئی که کودک بیشترین توجه را به آن نشان دهد، مسیر زندگی و سرنوشت او در بزرگسالی را نشان می‌دهد.

در عروسی‌های سنتی مالتی، گروه همراه عروس به‌صورت دسته‌جمعی زیر سایبانی تزیین‌شده از خانهٔ خانوادهٔ عروس تا کلیسای محلّه حرکت می‌کردند، در حالی که خوانندگان در پشت سر آنان () حرکت می‌کردند. زنان تازه‌ازدواج‌کرده پوششی به نام اونِّلّا، یکی از پوشاک سنتی مالتی، به تن می‌کردند. امروزه زوج‌ها در کلیساها یا نمازخانه‌های شهر یا روستای مورد نظر خود ازدواج می‌کنند و معمولاً پس از آن جشن عروسی مفصلی برگزار می‌شود. گاهی زوج‌ها تلاش می‌کنند عناصری از عروسی سنتی مالتی را در مراسم خود بگنجانند. علاقهٔ دوباره به عروسی سنتی در مه ۲۰۰۷ دیده شد، زمانی که هزاران مالتی و گردشگر در یک عروسی سنتی به سبک سدهٔ شانزدهم در زوریک شرکت کردند.

### جشنواره‌ها و رویدادها
[بندانگشتی|219x219پیکسل|مجسمهٔ سنت جورج در جشن (''فِستا'') [ویکتوریا، مالت]]
جشنواره‌های محلی، مشابه آنچه در جنوب ایتالیا دیده می‌شود، در مالت و غودش بسیار رایج هستند و برای بزرگداشت عروسی‌ها، غسل تعمید و مهم‌تر از همه، روزهای قدیسان برگزار می‌شوند. در روزهای قدیسان، صبح هنگام جشن (*فستا*) به اوج خود می‌رسد؛ با برگزاری یک مِس بزرگ که شامل خطبه‌ای دربارهٔ زندگی و دستاوردهای قدیس حامی است. در عصر، مجسمهٔ قدیس در آیینی رسمی در خیابان‌های محل گردانده می‌شود و مؤمنان در حال دعا آن را همراهی می‌کنند. فضای دینداری پیش از آن با چندین روز جشن و شادی همراه است: رژهٔ دسته‌های موسیقی، آتش‌بازی و مهمانی‌های شبانه. بزرگ‌ترین فستا احتمالاً جشن عروج مریم است که در ۱۵ اوت در ۸ پاریش و در یکشنبهٔ پس از آن در ۲ پاریش دیگر برگزار می‌شود.
[چپ|بندانگشتی|221x221پیکسل|مجسمهٔ [مریم|سانتا ماریا در فستای Mġarr]]
کارناوال (به مالتی: *il-karnival ta' Malta*) جایگاهی مهم در تقویم فرهنگی دارد و در هفتهٔ منتهی به چهارشنبه خاکستر برگزار می‌شود. این جشن معمولاً شامل جشن‌های بالماسکه، پوشش‌های نمایشی و مسابقات ماسک‌های اغراق‌آمیز، مهمانی‌های مجلل شبانه، و رژه‌ای رنگارنگ از ارابه‌های نمادین (ارابهٔ جشن) است که «پادشاه کارناوال» (به مالتی: *ir-Re tal-Karnival*) بر آن ریاست دارد، همراه با دسته‌های موسیقی و شرکت‌کنندگان با لباس‌های نمایشی.

هفتهٔ مقدس (به مالتی: *il-Ġimgħa Mqaddsa*) از یکشنبهٔ نخل (*Ħadd il-Palm*) آغاز می‌شود و با عید پاک (*Ħadd il-Għid*) پایان می‌یابد.

امناریا، یا «ل‌امناریا» (تلفظ: *لیم‌ناریا*) یکی از مهم‌ترین تاریخ‌ها در تقویم فرهنگی مالت است. این جشن به‌طور رسمی یک جشن ملی است که به بزرگداشت قدیسان پطرس و پولس رسول اختصاص دارد. ریشه‌های آن به جشن باستانی رومیِ *لومیناریا* در دوران جمهوری روم بازمی‌گردد (به‌معنای «روشنایی»)، زمانی که مشعل‌ها و آتش‌ها شب آغاز تابستان در ۲۹ ژوئن را روشن می‌کردند. این جشن‌ها هنوز هم با خواندن «باندو» (*bandu*) آغاز می‌شوند، که یک اعلامیهٔ رسمی دولتی است و از قرن شانزدهم در این روز در مالت خوانده می‌شود. گفته می‌شود که در دوران شوالیه‌ها، این تنها روزی در سال بود که مالتی‌ها اجازه داشتند خرگوش وحشی شکار و مصرف کنند، در حالی که در سایر زمان‌ها این حق به شوالیه‌ها اختصاص داشت. پیوند نزدیک میان امناریا و خورش خرگوش (به مالتی: *fenkata*) تا امروز نیز پابرجاست.
[بندانگشتی|202x202پیکسل|[رژهٔ هفتهٔ مقدس در ژبوج]]
«جزیرهٔ ام‌تی‌وی» (Isle of MTV) یک جشنوارهٔ موسیقی یک‌روزه است که هر سال توسط شبکهٔ ام‌تی‌وی برگزار و پخش می‌شود. این جشنواره از سال ۲۰۰۷ هر سال در مالت برگزار شده و هنرمندان مطرح موسیقی پاپ در آن اجرا داشته‌اند. در سال ۲۰۱۲، هنرمندان مشهور جهانی فلو رایدا، نلی فورتادو و ویل.آی.ام در این جشنواره اجرا کردند. بیش از ۵۰٬۰۰۰ نفر در این رویداد شرکت کردند که بیشترین میزان حضور تا آن زمان بود.

جشنوارهٔ بین‌المللی آتش‌بازی مالت از سال ۲۰۰۳ هر سال در بندر بزرگ والتا برگزار می‌شود.

### معماری

[بندانگشتی|[باغ‌های لوئر باراکا]]
معماری مالت در طول تاریخ خود از فرهنگ‌های گوناگون مدیترانه‌ای و نیز معماری بریتانیا تأثیر پذیرفته است. نخستین ساکنان جزیره سازهٔ جگانتیا را بنا کردند که یکی از کهن‌ترین بناهای مستقل ساختهٔ دست بشر در جهان است. سازندگان معابد نوسنگی (۳۸۰۰ تا ۲۵۰۰ پیش از میلاد) معابد متعدد مالت و غودش را با نقش‌برجسته‌های ظریف تزئین کردند.

دورهٔ رومی کف‌های موزاییکی بسیار تزئینی، ستون‌های مرمری و پیکره‌های کلاسیک را به همراه آورد که بقایای آن‌ها به‌خوبی در «دوموس رومی» (یک ویلای روستایی در بیرون از دیوارهای مدینا) حفظ و به نمایش گذاشته شده است. نقاشی‌های دیواری مسیحی اولیه که سرداب دخمه‌های زیر مالت را تزئین می‌کنند، نشان‌دهندهٔ گرایش به ذوق‌های شرقی و امپراتوری بیزانس هستند. این گرایش‌ها همچنان بر فعالیت هنرمندان مالتی در قرون وسطی تأثیر گذاشت، اما به‌تدریج تحت تأثیر جنبش‌های هنر رمانسک و گوتیک جنوبی فرانسه قرار گرفتند.

### هنر
در اواخر سدهٔ پانزدهم، هنرمندان مالتی، مانند همتایان خود در سیسیل، تحت تأثیر مکتب آنتونلو دا مسینا قرار گرفتند که اندیشه‌ها و مفاهیم رنسانس را به هنرهای تزئینی در مالت وارد کرد.
[بندانگشتی|''محاصرهٔ مالت – فرار ترک‌ها''، اثر [ماتئو پرز دالچو]]
میراث هنری مالت در دوران شوالیه‌های سنت جان شکوفا شد؛ آنان نقاشان ایتالیایی و فلاندریِ تکلف‌گرایی را برای تزئین کاخ‌ها و کلیساهای این جزایر به کار گرفتند. از جمله می‌توان به ماتئو پرز دالچو اشاره کرد که آثارش در کاخ استاد اعظم، والتا و کلیسای سنت جان در والتا دیده می‌شود، و نیز فیلیپو پالادینی که بین سال‌های ۱۵۹۰ تا ۱۵۹۵ در مالت فعال بود. برای سال‌های طولانی، تکلف‌گرایی همچنان بر ذوق و آرمان‌های هنرمندان محلی مالتی تأثیرگذار باقی ماند.

ورود کاراواجو به مالت، که در طول اقامت ۱۵ماههٔ خود در این جزایر دست‌کم هفت اثر خلق کرد، تحولی اساسی در هنر محلی ایجاد کرد. دو اثر برجستهٔ او، *[[سر بریدن قدیس یوحنا]]* و *[[قدیس جروم در حال نوشتن]]*، در کلیسای سنت جان در والتا به نمایش گذاشته شده‌اند. میراث او در آثار هنرمندان محلی مانند جولیو کاسارینو و استفانو اراردی نیز قابل مشاهده است. با این حال، جنبش باروک که پس از آن پدید آمد، تأثیری پایدارتر بر هنر و معماری مالت گذاشت. نقاشی‌های سقفیِ هنرمند کالابریایی ماتیا پرتی کلیسای سنت جان را به شاهکاری باروک تبدیل کرد. همچنین ملکیوره کافا به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین پیکرتراشان باروک در مکتب رُم شناخته شد.
[بندانگشتی|اثر [فرانچسکو نولتی با عنوان *طبیعت بی‌جان با انار، هلو و دیگر میوه‌ها*]]
در سده‌های هفدهم و هجدهم، تأثیرات ناپلی و روکوکو در آثار نقاشان ایتالیایی مانند لوکا جوردانو و فرانچسکو سولیمنا پدیدار شد و این تحولات در آثار هم‌عصران مالتی آنان، از جمله جیو نیکولا بوهَجیار و فرانچسکو زاهرا نیز دیده می‌شود. جنبش روکوکو با ورود آنتوان دو فاوری به مالت تقویت شد؛ او در سال ۱۷۴۴ به‌عنوان نقاش دربارِ استاد اعظم پینتو منصوب شد.

نوکلاسیسیسم در اواخر سدهٔ هجدهم تا حدی در میان هنرمندان مالتی نفوذ یافت، اما این روند در اوایل سدهٔ نوزدهم معکوس شد، زیرا مقامات کلیسای محلی — احتمالاً برای تقویت موضع کاتولیکی در برابر تهدید ادراک‌شدهٔ پروتستانتیسم در آغاز دوران حاکمیت بریتانیا — به‌شدت از مضامین دینی حمایت کردند. رمانتیسم، که با طبیعت‌گراییِ واردشده توسط جوزپه کالی تعدیل شده بود، بر هنرمندان «سالنی» اوایل قرن بیستم، از جمله ادوارد و رابرت کاروانا دینگلی تأثیر گذاشت.

پارلمان مالت در دههٔ ۱۹۲۰ «مدرسهٔ ملی هنر» را تأسیس کرد. در دورهٔ بازسازی پس از جنگ جهانی دوم، شکل‌گیری «گروه هنر مدرن» — با اعضایی همچون جوزف کالیا، جورج پرکا، آنتون اینگلوت، اموین کرمونا، فرانک پورتلی، آنتوان کامیلیری، گابریل کاروانا و اسپریت بارته — نقش مهمی در رونق صحنهٔ هنری محلی ایفا کرد. این گروه به‌عنوان یک گروه فشار تأثیرگذار با نام «گروه هنر مدرن» فعالیت کرد و در نوسازی هنر مالت نقشی اساسی داشت. بسیاری از هنرمندان مدرن مالت در واقع در مؤسسات هنری انگلستان یا دیگر کشورهای اروپایی تحصیل کرده‌اند، که این امر به تنوع در بیان هنری انجامیده و ویژگی شاخص هنر معاصر مالت باقی مانده است. در والتا، موزه ملی هنرهای زیبا مالت آثاری از هنرمندانی مانند اچ. کریگ هانا را به نمایش می‌گذاشت. در سال ۲۰۱۸، مجموعهٔ ملی هنرهای زیبا به موزهٔ جدید «موزه ملی هنرهای زیبا مالت» در اوبرژ دایتالیا در والتا منتقل و در آنجا به نمایش گذاشته شد.

### موسیقی

[بندانگشتی|[تئاتر مانوئل، سومین تئاتر فعال قدیمی اروپا. اکنون تئاتر ملی مالت و محل استقرار ارکستر فیلارمونیک مالت است.]]
اگرچه موسیقی امروز مالت عمدتاً غربی است، موسیقی سنتی مالتی شامل آن چیزی است که به نام *[[غانا (موسیقی محلی)|غانا]]* شناخته می‌شود. این سبک شامل همراهی پس‌زمینه‌ای با گیتار آکوستیک سیم فلزی است، در حالی که چند نفر — معمولاً مردان — به‌نوبت با لحنی آوازگونه به طرح و پاسخ‌گویی به یک موضوع می‌پردازند. موسیقی نقش مهمی در فرهنگ مالتی دارد، به‌گونه‌ای که هر منطقه گروه موسیقی محلی خود را دارد و در مناسبت‌های گوناگون، گاه چندین گروه در یک منطقه حضور دارند؛ این گروه‌ها زمینهٔ موسیقایی جشن‌های محلی را فراهم می‌کنند. ارکستر فیلارمونیک مالت به‌عنوان مهم‌ترین نهاد موسیقایی کشور شناخته می‌شود و به‌طور منظم در رویدادهای مهم دولتی شرکت می‌کند.

موسیقی معاصر در مالت طیف گسترده‌ای از سبک‌ها را دربر می‌گیرد و شامل هنرمندان کلاسیک بین‌المللی مانند میریام گائوچی و جوزف کالجا، و همچنین گروه‌های غیرکلاسیک مانند وینتر مودز و رد الکتریک، و خوانندگانی چون ایرا لوسکو، فابریتسیو فانیلو، گلن ولا، کوین بورگ، کورت کالجا، کیارا سیراکوزا و تئا گرت است.

### ادبیات

ادبیات مکتوب مالتی بیش از ۲۰۰ سال قدمت دارد. با این حال، یک ترانهٔ عاشقانهٔ کشف‌شدهٔ اخیر نشان می‌دهد که فعالیت ادبی به زبان محلی به دورهٔ قرون وسطی بازمی‌گردد. مالت از یک سنت ادبی رمانتیک پیروی کرده است که در آثار دان کارم سایلا، شاعر ملی مالت، به اوج رسید. نویسندگان پسین مانند روزار بریفا و کارمنو واسالو کوشیدند از سخت‌گیری‌های مضامین رسمی و وزن‌های سنتی فاصله بگیرند.

نسل بعدی نویسندگان، از جمله کارل شمبری و ایمانوئل میفسود، مسیرها را بیش از پیش گسترش دادند، به‌ویژه در نثر و شعر.

### رسانه‌ها

پرخواننده‌ترین و از نظر مالی قدرتمندترین روزنامه‌ها توسط شرکت «روزنامه‌های متحد» منتشر می‌شوند، که عمدتاً شامل *[[تایمز آو مالتا|تایمز مالت]]* (۲۷ درصد) و نسخهٔ یکشنبهٔ آن *[[ساندی تایمز آو مالتا|ساندی تایمز مالت]]* (۵۱٫۶ درصد) است. به‌دلیل چندزبانگی، نیمی از روزنامه‌ها به زبان انگلیسی و نیمی دیگر به زبان مالتی منتشر می‌شوند. روزنامهٔ یکشنبهٔ *[[ایت-تورچا]]* («مشعل») که توسط یکی از زیرمجموعه‌های اتحادیه عمومی کارگران (مالت) منتشر می‌شود، گسترده‌ترین روزنامهٔ مالتی‌زبان است. روزنامهٔ خواهر آن، *[[ال-اوریسونت]]* («افق»)، پرتیراژترین روزنامهٔ روزانه به زبان مالتی است. تعداد زیادی روزنامهٔ روزانه یا هفتگی وجود دارد—تقریباً یک روزنامه به‌ازای هر ۲۸٬۰۰۰ نفر. تبلیغات، فروش و یارانه سه شیوهٔ اصلی تأمین مالی هستند.

در مالت ۹ شبکهٔ تلویزیونی زمینی وجود دارد: تی‌وی‌ام، تی‌وی‌ام نیوز پلاس، تلویزیون پارلمان، وان، نت تلویژن، اسمش تلویژن، اف لیوینگ، تی‌وی‌ام اسپورت پلاس و شیخ. دولت و احزاب سیاسی بخش عمدهٔ تأمین مالی این شبکه‌ها را بر عهده دارند. شبکه‌های تی‌وی‌ام، تی‌وی‌ام نیوز پلاس و تلویزیون پارلمان توسط خدمات پخش عمومی اداره می‌شوند که پخش‌کنندهٔ ملی است و عضو اتحادیهٔ رادیو-تلویزیون اروپا به‌شمار می‌رود. شرکت «مدیا. لینک کامیونیکیشنز» مالک شبکهٔ نت تلویژن و شرکت «وان پروداکشنز» مالک شبکهٔ وان، به‌ترتیب با حزب ملی‌گرا و حزب کارگر وابسته هستند. سایر شبکه‌ها در مالکیت خصوصی قرار دارند. «نهاد پخش مالت» مسئول نظارت بر تمامی ایستگاه‌های پخش داخلی است و رعایت الزامات قانونی و مجوزها، همچنین حفظ بی‌طرفی را تضمین می‌کند.

«نهاد ارتباطات مالت» گزارش داد که در پایان سال ۲۰۱۲ تعداد ۱۴۷٬۸۹۶ اشتراک تلویزیون پولی فعال بوده است. برای مقایسه، سرشماری سال ۲۰۱۱ تعداد ۱۳۹٬۵۸۳ خانوار را در مالت ثبت کرده است. سایر شبکه‌های تلویزیونی اروپایی نیز از طریق ماهواره قابل دریافت هستند.

### آشپزی

[بندانگشتی|''[پاستیزی''، یک میان‌وعدهٔ سنتی مالتی]]
آشپزی مالتی تأثیرات نیرومندی از سیسیلی و ایتالیایی نشان می‌دهد و همچنین از انگلیسی، اسپانیایی، مغربی و پرووانسی نیز تأثیر پذیرفته است. افزون بر این، گونه‌های منطقه‌ای و تغییرات فصلی نیز وجود دارند که با دسترسی فصلی به محصولات و مناسبت‌های مذهبی مسیحی (مانند چلهٔ روزه، عید پاک و کریسمس) مرتبط هستند. غذا از نظر تاریخی نقش مهمی در شکل‌گیری هویت ملی داشته است، به‌ویژه خوراک سنتی «فنکاتا» (یعنی مصرف خرگوش خورشتی یا سرخ‌شده). سیب‌زمینی نیز یکی از اجزای اصلی رژیم غذایی مالتی است.

چندین نوع انگور بومی در مالت وجود دارد، از جمله گیرجنتینا و جلزا. صنعت شراب‌سازی در این کشور فعال است و تولید قابل‌توجهی از شراب‌ها با استفاده از این انگورهای بومی و همچنین گونه‌های رایج‌ترِ کشت‌شده در داخل انجام می‌شود. برخی از این شراب‌ها موفق به دریافت نام مبدأ حفاظت‌شده شده‌اند و شراب‌های تولیدشده از انگورهای کشت‌شده در مالت و غودش با عنوان «دی‌اوکی» شناخته می‌شوند، یعنی .

### ورزش

فوتبال یکی از محبوب‌ترین ورزش‌ها در مالت است. از دیگر ورزش‌های پرطرفدار می‌توان به بوچه، اسب‌دوانی، گوسترا، رگاتا، واترپلو، تیراندازی به کبوتر سفالی و ورزش‌های موتوری اشاره کرد.

در سال ۲۰۱۸، مالت نخستین مسابقهٔ ورزش‌های الکترونیک خود با عنوان «سوپرنوا سی‌اس:گو مالت» را برگزار کرد، که یک رقابت از بازی کانتر-استرایک: گلوبال آفنسیو بود. همچنین از سال ۲۰۱۸، مالت به محل اصلی برگزاری لیگ حرفه‌ای «ای‌اس‌ال» تبدیل شده است.

## یادداشت‌ها


## منابع

## پیوند به بیرون
* مشاهدات خبرنگار یورونیوز از ممنوعیت سقط جنین در کشور مالت (به فارسی)

رده:اعضای اتحادیه کشورهای مشترک‌المنافع
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۶۴ (میلادی)
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۷۴ (میلادی)
رده:جزیره‌های دریای مدیترانه
رده:جمهوری‌ها
رده:جمهوری‌های مشترک‌المنافع
رده:کشورها در اروپا
رده:کشورها و سرزمین‌های انگلیسی‌زبان
رده:کشورها و سرزمین‌های ایتالیایی‌زبان
رده:کشورهای جزیره‌ای
رده:کشورهای ساحلی مدیترانه
رده:کشورهای عضو اتحادیه اروپا
رده:کشورهای عضو اتحادیه مدیترانه
رده:کشورهای عضو سازمان ملل متحد
رده:کلیساهای پائولین
رده:لیبرال دموکراسی
مالت
رده:مجمع‌الجزایرهای دریای مدیترانه
رده:مستعمره‌های پیشین اسپانیا
رده:مستعمره‌های پیشین بریتانیا
رده:مستعمره‌های فینیقیه