پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات

**پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات** مهم‌ترین نهاد پژوهشی وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است که در زمینه‌های علوم انسانی کارهای پژوهشی انجام می‌دهد.

## معرفی پژوهشگاه
پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات به منظور رفع نیازهای پژوهشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، فعالیت خود را بر اساس مجوز وزارت علوم، تحقیقات و فناوری از سال ۱۳۷۸ با سرلوحه قرار دادن رویکرد «مسئله محوری» آغاز نموده است.
پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات قصد دارد تا از پژوهشگاهی که صرفاً به مطالعات دانشگاهی، بنیادین و نظری می‌پردازد، تبدیل به پژوهشگاهی شود که مسایل وزارتخانه و حوزه کلان فرهنگ و هنر را بررسی و حل نماید.

کسب مجوز شورای گسترش آموزش عالی، تشکیل هیئت امنا و تبدیل مؤسسه به پژوهشگاهی معتبر، انجام دادن طرح‌های مختلف و وسیع تحقیقاتی مثل: طرح بزرگ و ملّی ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان و… اشاره نمود.
اهداف دو جانبه و سازنده وزارتخانه و پژوهشگاه محقق خواهد شد.
پژوهشگاه قصد دارد تا با فعال‌سازی پژوهشکدههای خود از طریق تأمین کادر هیئت علمی و اخذ مجوزهای لازم در این خصوص برنامه‌ای مدون برای ارتقاء سطح علمی خود به عمل آورده و ضمن تسهیل روند رسیدگی به طرح‌های پژوهشی، از یک مجموعه صرفاً اداری، تشکیلاتی نظام‌مند و علمی و به عنوان قوه عاقله و اندیشکده وزارتخانه رسالت خود را به انجام برساند.

پژوهشگاه به‌صورت هیئت امنایی اداره می‌شود که اعضای آن عبارتند از:
* وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان رئیس هیئت امنا
* وزیر علوم، تحقیقات و فناوری یا نماینده وی
* رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی یا نماینده وی
* سه تا پنج تن از شخصیت‌های علمی- فرهنگی مؤثر در توسعه و پیشرفت پژوهشگاه
* رئیس پژوهشگاه (به عنوان دبیر هیئت امنا)

رئیس پژوهشگاه با حکم وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی منصوب می‌شود.

در حال حاضر ریاست پژوهشگاه با دکتر **قاسم زائری** است.

رؤسای پیشین پژوهشگاه به ترتیب، افراد ذیل بوده‌اند:
# دکتر مسعود کوثری- ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۱
# دکتر سعید معیدفر-۱۳۸۱ تا ۱۳۸۲
# دکتر محمد سمیعی- ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۴
# محمدتقی شریفی قادری- ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۵
# دکتر محمدهادی همایون-۱۳۸۵ تا ۱۳۸۸
# دکتر محمدرضا مرندی-۱۳۸۸ تا ۱۳۹۰
# دکتر یحیی طالبیان- ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۳
# دکتر محمدرضا جوادی یگانه- ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۶
# دکتر محمد سلگی- ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۰
# دکتر قاسم زائری- ۱۴۰۰
# دکتر محمد سلگی

## اهداف
برنامه‌ها و محورهای علمی و عملیاتی زیر در دستور کار پژوهشگاه قرار گرفته است: - تغییر نگاه مبنایی مدیران پژوهشگاه از مفهوم «توسعه فرهنگی» به مفهوم «تعالی فرهنگی» - اعتلای نقش پژوهش در حوزه سیاستگذاری و ایجاد ارتباط سازمانی بین پژوهشگر، سیاستگذار، تصمیم‌گیرندگان و مجریان - انسجام پژوهش در وزارتخانه با رویکردی راهبردی - گذر از پژوهش‌های نظری بسوی پژوهش‌های کاربردی عملیاتی با دیدگاه مسئله محوری - جذب هیئت علمی متخصص، متعهد و دارای صلاحیت به عنوان مبنای فعالیت‌های ماندگار پژوهشی مورد نیاز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی - ایجاد ساز و کار و سازمان مناسب برای فعالیت‌های پژوهشی.
نسبت به باز تعریف و طراحی پژوهشکده‌ها و گروه‌های علمی – پژوهشی و نیز بازنگری در ساختار کلی پژوهشگاه اقدام لازم در حال انجام است، که این موضوع در کنار تمهیدات اجرایی و اداری اندیشیده شده در خصوص جذب هیئت علمی پژوهشگاه، می‌تواند افق‌های جدیدی را پیش روی پژوهش در حوزه‌های مختلف بخش فرهنگ بگشاید.

## ارکان
سه پژوهشکده وابسته:
# - پژوهشکده فرهنگ
# - پژوهشکده هنر
# -  پژوهشکده ارتباطات
#هر کدام از پژوهشکده‌ها نیز با تشکیل گروه‌های علمی – پژوهشی مرتبط با فعالیت خود، حوزه‌های مختلف پژوهشی را پوشش می‌دهد.

**دفتر طرح‌های ملی**

این دفتر مجری طرح‌ها و پیمایش‌های ملی است. پیمایش‌های ملی ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان (سه موج)، سرمایه اجتماعی (دو موج)، مصرف کالاهای فرهنگی و تحولات فرهنگی ایرانیان (سه موج) از جمله شناخته‌شده‌ترین مطالعات صورت گرفته در این دفتر هستند.

پیمایش‌های ملی **انجام‌شده** در دفتر طرح‌های ملی

۱- گرایش‌های فرهنگی و نگرش‌های اجتماعی در ایران، ۱۳۵۳

۲- آگاهی‌ها، نگرش‌ها و رفتارهای اجتماعی و فرهنگی در ایران، ۱۳۷۴

۳- فعالیت و مصرف کالاهای فرهنگی (شهری)، ۱۳۷۸

۴- فعالیت و مصرف کالاهای فرهنگی (روستایی)، ۱۳۷۹

۵- ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان (موج اول)، ۱۳۷۹

۶- ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان (موج دوم)، ۱۳۸۲

۷- تحولات فرهنگی جامعه ایران، ۱۳۸۳

۸- سنجش سرمایه اجتماعی کشور (موج اول)، ۱۳۸۳

۹- سنجش سرمایه اجتماعی کشور (موج دوم)، ۱۳۹۳

۱۰- ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان (موج سوم)، ۱۳۹۴

۱۱- وضعیت اجتماعی، فرهنگی و اخلاقی جامعه ایران، ۱۳۹۵

۱۲- مصرف کالاهای فرهنگی در ایران (موج سوم)، ۱۳۹۸

پیمایش‌های ملی در **حال انجام:**
# مطالعه ملی سواد رسانه‌ای
# بررسی ابعاد پیوستن ایران به کنوانسیون برن
# پیمایش بررسی افکار عمومی پیرامون کارکردهای اجتماعی- فرهنگی ورزش
# بررسی سبک زندگی ایرانیان
# سنجش وضعیت هویت ایرانیان

## جستارهای وابسته
انتشارات

تاکنون بیش از ۵۰۰ اثر پژوهشی در قالب تحقیق و ترجمه از سوی پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات منتشر شده است.

## پانویس

## منابع
وب سایت رسمی http://www.ricac.ac.ir/page.php?45
* فهرست کتاب‌ها http://www.ketab.ir/BookList.aspx?Type=PubRefid&code=13126

رده:مؤسسه‌های پژوهشی ایران در زمینه علوم انسانی
رده:وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی