open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
سازمان بین‌المللی

بندانگشتی|سازمان بین‌المللی
**سازمان بین‌المللی**، از نظر حقوق بین‌الملل، سازمانی است که عضوهای آن دولت‌ها هستند.

اگر چه گاه برخی سازمان‌هایی که از سازمان مردم‌نهاد تشکیل می‌شوند نیز سازمان بین‌المللی خوانده می‌شوند، ولی در این مقاله منظور از سازمان بین‌المللی آن سازمان‌های بین‌المللی هستند که از دولت‌ها تشکیل می‌شود.

سازمان بین‌المللی بر پایه معاهده‌ای بین دولت‌ها تشکیل می‌شود. بدین ترتیب گروه‌بندی‌های کشورها که بر پایه عهدنامه‌ای قرار ندارد را نمی‌توان سازمان بین‌المللی دانست. نمونه این گروه‌بندی‌ها G-۸ و G-۷۷ است که کنفرانس‌های ادواری دارند ولی سازمانی بین‌المللی به‌شمار نمی‌آیند.

همچنین صرف موجود بودن عهدنامه‌ای بین دولت‌ها تشکیل سازمانی بین‌المللی نمی‌دهد؛ مثلاً عهدنامه نافتا در مورد تجارت بین کشورهای آمریکای شمالی به معنای وجود سازمانی از این کشورها نیست.

مشهورترین سازمان بین‌المللی سازمان ملل متحد است؛ و همچنان سازمان‌های مانند .(یونیسف) که برای کمک به بهبود زندگی کودکان و خانوده‌هایشان دریکصدو نود کشور فعالیت می‌کند.

سازمان‌های بین‌المللی شخصیت حقوقی بین‌المللی دارند و می‌توانند به عنوان طرف قرارداد با دیگر دولت‌ها یا سازمان‌ها به بستن قرارداد بپردازند.

عضویت در برخی از سازمان‌های بین‌المللی برای تمام کشورها آزاد است (مانند سازمان ملل متحد یا اتحادیه جهانی پست) ولی بعضی از سازمان‌های بین‌المللی فقط از کشورهای منطقه‌ای خاص عضو می‌پذیرند (مانند اتحادیه اروپا). گاه عوامل دیگری مانند مذهب یا قومیت معیار عضویت در سازمانی بین‌المللی است (مانند سازمان همکاری اسلامی و اتحادیه کشورهای عرب).

## منابع

رده:جهانی شدن فرهنگ
رده:سازمان‌های بین‌المللی
نیوشا

**نیوشا** یک نام دخترانه و پسرانه ایرانی است (یکی از مثال های نیوشای پسر، نیوشا بقراطی است که در رادیو فردا مشغول کار است).

نیوشا ریشه در پارسی باستان دارد و صفت فاعلی از مصدر «نیوشیدن». به معنی «شنوا و آگاه» است.

فعل *نیوشیدن* در فارسی امروزی کمتر استفاده می‌شود و به‌جای آن، بیشتر، فعل مرکب *گوش دادن* (یا *گوش کردن*) به‌کار می‌رود. *نیوشا* را می‌توان به زبان ساده، *حرف‌گوش‌کن* و *پندپذیر* معنی کرد.

نیوشاییان به پیروان مانی نیز گفته می‌شد.

## جستارهای وابسته

فهرست نام‌های ایرانی

رده:نام‌های زنان ایران
لیموژ

**لیموژ** (به فرانسوی: Limoges، به زبان اُکسیتان: Limòtges) شهری در فرانسه است.

لیموژ در شهرستان اوت-وین در ناحیه لیموزین قرار گرفته‌است. جمعیت شهر لیموژ ۱۳۷٬۵۰۲ نفر و شهر و حومه آن ۲۴۷٬۹۴۴ نفر است.

لیموژ در جهان بخاطر لعاب‌کاری‌های قرون وسطایی بر روی مس و همچنین چینی‌های سده ۱۹ ساخت این شهر و بشکه‌های چوب بلوطش که برای تولید کنیاک استفاده می‌شود شهرت دارد.

## جستارهای وابسته
* لعاب‌کاری لیموژ ('Limoges enamels')
* چینی لیموژ ('Limoges porcelain')

## منابع

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، "[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Limoges&oldid=76905309 Limoges]"، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (نسخهٔ ۲۵ سپتامبر ۲۰۰۶).


رده:بنیان‌گذاری‌ها در سده ۱ (پیش از میلاد) در فرانسه
رده:شبکه شهرهای خلاق یونسکو
رده:شهرهای فرانسه
رده:لیموزین
رده:مراکز شهرستان و ناحیه در فرانسه
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در سده ۱ (پیش از میلاد)
برج سی‌ان

**برج سی ان**  سومین برج بلند جهان و بلندترین ساختمان قاره آمریکا است. ارتفاع این برج ۵۵۳.۳ متر است.
این برج در شهر تورنتو در کانادا قرار دارد و سالانه حدود دو میلیون نفر توریست را به خود جذب می‌کند.

این برج در سال ۱۹۷۶ به روی مردم گشوده شد. کل پروژه در حدود ۲۶۰ میلیون دلار (به ارزش سال ۲۰۰۵) هزینه دربرداشت.
این برج یکی از نمادهای شهر تورنتو است.این برج از نگاه انجمن مهندسان عمران آمریکا جزو عجایب هفتگانه مدرن جهان است.

## نگارخانه


پرونده:Toronto - ON - Toronto Harbourfront7.jpg|نمایی از برج
پرونده:Glass_Floor_of_the_CN_Tower.JPG|نمایی از درون طبقه شیشه‌ای
پرونده:Insidecntower360.JPG|نمایی از رستوران شیشه‌ای ۳۶۰
پرونده:CN_Tower_with_LED_Lights.jpg|نمایی از برج در شب
پرونده:CN_tower_fog_05_09_04.jpg|نمایی از برج در مه


## منابع

## پیوند به بیرون
* وبگاه رسمی
* نقشه ماهواره‌ای برج در گوگل
* تصاویر برج ملی کانادا 

رده:برج‌ها در انتاریو
رده:برج‌ها در کانادا
رده:برج‌های دارای رستوران‌های گردان
رده:برج‌های کامل‌شده در ۱۹۷۶ (میلادی)
رده:برج‌های مخابراتی
رده:برج‌های مخابراتی در کانادا
رده:برج‌های مراقبت در کانادا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۷۶ (میلادی) در انتاریو
رده:تورنتو
رده:جاذبه‌های گردشگری تورنتو
رده:راه‌پله‌ها
رده:رستوران‌های گردان
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در تورنتو
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های کامل‌شده در ۱۹۷۶ (میلادی)
رده:فرستنده‌های پخشی
رده:معماری مدرن در کانادا
آناستازیا (خواننده)

**آناستازیا لین نیوکرک**  (زاده ۱۷ سپتامبر ۱۹۶۸ در شیکاگو) که با نام **آناستازیا** شناخته می‌شود، خواننده و ترانه‌سرای آمریکایی است. موسیقی وی در اروپا، استرالیا، نیوزلند، آسیا، آفریقای جنوبی و آمریکای جنوبی بسیار موفق بوده‌است. تا سال ۲۰۰۵، ۲۰ میلیون کپی از آثار وی به فروش رسیده است.

## زندگی و فعالیت‌ها
بندانگشتی|اجرای زنده آناستازیا در تور آلبوم چرخش سنگین. سپتامبر ۲۰۰۹
وی در ۱۷ سپتامبر ۱۹۶۸ در شیکاگو، ایالت ایلینوی به دنیا آمد. پدرش خواننده کلاب و مادرش هنرپیشه بود. هنگامی که او نوجوان بود خانواده‌اش به شهر نیویورک نقل مکان کردند. او فعالیت هنری خود را از سال ۱۹۸۳ به عنوان رقصنده آغاز کرد و از سال ۱۹۹۰ وی فعالیت خود در زمینه موسیقی را به عنوان خواننده پس زمینه آغاز کرد و سرانجام در سال ۲۰۰۰ اولین آلبوم استودیویی خود را با نام نه آن طور ارائه داد که مورد تحسین التون جان و مایکل جکسون قرار گرفت و وی توانست جایزه «پرفروشترین هنرمند جدید پاپ زن جهان» را در سال ۲۰۰۱ از آن خود کند.

آناستازیا در زندگی خود با مشکلات جسمی متعددی روبرو شده‌است. در سن ۱۳ سالگی به بیماری کرون مبتلا شد. در سن ۳۴ سالگی سرطان پستان و در سن ۳۹ سالگی بیماری تپش قلب در وی تشخیص داده شد.

## آلبوم‌ها
### آلبوم‌های استودیویی
* (۲۰۰۰) Not That Kind
* (۲۰۰۱) Freak Of Nat
ure
* (۲۰۰۴) Anastacia
* (۲۰۰۸) Heavy Rotation
* (۲۰۱۲) It's a Man's World
* قیامت (۲۰۱۴)

### آلبوم‌های گلچین
* (۲۰۰۲) Greatest Hits
* (۲۰۰۵) Pieces of a Dream: Best Of

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

* 
* اشعار وی
* آناستازیا در آل‌میوزیک
* آناستازیا در *[[بیلبورد (مجله)|بیلبورد]]*
* آناستازیا در توییتر
* آناستازیا در یوتیوب

آناستازیا
رده:افراد آمریکایی آلمانی‌تبار
رده:افراد آمریکایی ایرلندی‌تبار
رده:افراد زنده
رده:افراد مبتلا به سرطان
رده:برندگان جایزه موزیک ویدئوی ام‌تی‌وی
رده:برندگان جوایز جهانی موسیقی
رده:ترانه‌پردازان راک اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان اهل شیکاگو، ایلینوی
رده:خوانندگان بلو-آید سول
رده:خوانندگان راک اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان راک زن اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان ریتم اند بلوز اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان زن پاپ اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان زن سده ۲۰ (میلادی)
رده:خوانندگان زن سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان زن سده ۲۱ (میلادی)
رده:خوانندگان زن سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان سول اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان مدزو-سوپرانوی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خواننده-ترانه‌پردازان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:داوران ایکس فاکتور
رده:دور از وطن‌های اهل ایالات متحده آمریکا در بریتانیا
رده:زادگان ۱۹۶۸ (میلادی)
رده:کنشگران ماری‌جوانا اهل ایالات متحده آمریکا
رده:موسیقی‌دانان دنس اهل ایالات متحده آمریکا
رده:موسیقی‌دانان زن سده ۲۰ (میلادی)
رده:موسیقی‌دانان زن سده ۲۱ (میلادی)
رده:موسیقی‌دانان دنس پاپ
رده:نجات‌یافتگان از سرطان پستان
رده:هنرمندان انتشارات موسیقی سونی/ای‌تی‌وی
رده:هنرمندان سونی بی ام جی
رده:هنرمندان مرکوری رکوردز
رده:خواننده-ترانه‌پردازان زن اهل ایالات متحده آمریکا
رده:مناقشه‌های سن
رده:دور از وطن‌های اهل ایالات متحده آمریکا در انگلستان
رده:افراد مبتلا به بیماری کرون
عالیه

**عالیه** یا **آلیا** ( زادهٔ ۱۶ ژانویهٔ ۱۹۷۹ – درگذشتهٔ ۲۵ اوتِ ۲۰۰۱) خواننده سبک پاپ، هنرپیشه و مدل آمریکایی بود.

## زندگی
عالیه با نام کامل «عالیه دانا هاوتون» () در روز ۱۶ ژانویه ۱۹۷۹ (میلادی) در بخش بروکلین واقع در نیویورک سیتی به دنیا آمد. اصلیت وی از دیترویت، میشیگان می‌باشد. والدین عالیه، مایکل و دایان هاتون بودند. وی در سن پنج سالگی به همراه خانواده به شهر دیترویت نقل مکان کردند. عالیه تا سال ۲۰۰۰ (میلادی)، توانست ۳۱ میلیون از آثار خود را بفروشد.

## درگذشت
وی در روز ۲۵ اوت ۲۰۰۱ (میلادی) در مارش هاربور، جزایر آباکو، در کشور باهاما در اثر حادثه سقوط هواپیما در سن ۲۲ سالگی جان سپرد و پیکرش در نیویورک به خاک سپرده شد.

## آلبوم‌ها

* ۱۹۹۴ Age Ain't Nothing But A Number
* ۱۹۹۶ One In A Million
* ۲۰۰۱ Aaliyah

## فیلم‌ها
# تمام این‌ها (۱۹۹۵; ۱۹۹۷)
# رومئو باید بمیرد (۲۰۰۰)
# ملکه نفرین‌شده (۲۰۰۲)

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی

## پیوند به بیرون

* وبگاه رسمی
* تصاویر عالیه
* 
* 
* 
* Aaliyah در جایزه گرمی
* 

رده:آر. کلی
رده:آلیا
رده:عالیه
رده:ازدواج کودکان در ایالات متحده آمریکا
رده:افراد آمریکایی بومی‌تبار
رده:اهالی بروکلین
رده:بازیگران اهل نیویورک
رده:بازیگران زن آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران زن اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران زن اهل دیترویت
رده:بازیگران زن اهل نیویورک
رده:بازیگران زن اهل میشیگان
رده:بازیگران زن سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران زن سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران زن فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:پیروان کلیسای کاتولیک اهل نیویورک (ایالت)
رده:تیمبلند
رده:خاک‌سپاری‌ها در گورستان فرنکلیف
رده:خوانندگان پاپ اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان ریتم اند بلوز اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان زن آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان زن اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان زن پاپ اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان زن سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان زن سده ۲۰ (میلادی)
رده:خوانندگان زن سده ۲۱ (میلادی) آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان زن سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان زن سده ۲۱ (میلادی)
رده:خوانندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان سوپرانوی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان معاصر آر اند بی آمریکایی
رده:خوانندگان هیپ هاپ زن اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان هیپ‌هاپ اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان هیپ‌هاپ
رده:درگذشتگان ۲۰۰۱ (میلادی)
رده:رقصندگان آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:رقصندگان اهل میشیگان
رده:رقصندگان زن آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:رقصندگان زن اهل ایالات متحده آمریکا
رده:زادگان ۱۹۷۹ (میلادی)
رده:زنان خواننده سده ۲۰ (میلادی) آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:قربانیان سوانح یا حوادث هوایی در باهاما
رده:کاتولیک‌های آفریقایی-آمریکایی
رده:کودکان خواننده اهل ایالات متحده آمریکا
رده:مانکن‌های آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:مانکن‌های زن آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:مانکن‌های زن اهل ایالات متحده آمریکا
رده:موسیقی‌دانان اهل دیترویت
رده:موسیقی‌دانان پاپ کودک
رده:موسیقی‌دانان زن سده ۲۱ (میلادی)
رده:موسیقی‌دانان هیپ هاپ زن
رده:موسیقی‌دانان دنس پاپ
رده:میسی الیوت
رده:هنرمندان آتلانتیک رکوردز
رده:هنرمندان جایو رکوردز
رده:هنرمندان ویرجین رکوردز
رده:هنرمندان یونیورسال رکوردز
رده:خوانندگان اهل دیترویت
آنکوژن

بندانگشتی|آنکوژن
**ٱنکوژن‌ها** یا **ژن‌های تومورزا** ژن‌های تغییر یافته‌ای هستند که در حالت عادی پروتئین‌هایی را، که در کنترل رشد و تکثیر سلول‌ها نقش دارند، بیان می‌کنند.

ژن سرطانی هستند. این ژن‌ها در حالت عادی پروتو-آنکوژن نامیده می‌شوند. ولی در صورت بروز جهش در پروتو-آنکوژن‌ها، آن‌ها به آنکوژن‌ها تبدیل می‌شوند. آنکوژن‌ها باعث بروز سرطان می‌شوند. جهش‌هایی که پروتو-آنکوژن‌ها را به آنکوژن‌ها تبدیل می‌کنند، اغلب باعث بیان بیش از حد فاکتورهای کنترلی، افزایش تعداد ژن‌های کدکننده آن‌ها یا تغییر فاکتورهای کنترلی بصورتی‌که فعالیت فاکتورها، افزایش یابد یا نیمه عمر آن‌ها در سلول زیاد شود، می‌گردد. ابتدا آنکوژن‌ها در ویروس‌ها کشف شدند که آنکوژن‌های ویروسی نامیده می‌شوند.
به واسطه جهش در پروموتر پروتو-آنکوژن‌ها آن‌ها به آنکوژن‌های فعال تبدیل شده و بیان آن‌ها زیاد شده، تکثیر سلول‌ها افزایش یافته و تومور ایجاد می‌شود.

## آنکوپروتئین
**آنکوپروتئین**ها محصول پروتو-آنکوژن‌ها هستند که در حضور ژن سرکوبگر تومور یا پادگن (آنتی‌ژن) ایجاد می‌شوند.
در سلول‌های دیپلوئیدی طبیعی، دو کپی از هر ژن سرکوبگر وجود دارد. هر دو ژن اغلب از نظر تپیکی غیرفعال‌اند.
آنکوپروتئین‌ها نقش‌های زیادی دارند.
* بعضی به عنوان لیگاند عمل می‌کنند و در سطح سلول گیرنده دارند و مانند فاکتورهای رشد عمل می‌کنند.
* برخی از آن‌ها به عنوان گیرنده‌های غشایی عمل می‌کنند.
* برخی از آن‌ها جی پروتئین هستند که به آن‌ها GTP متصل می‌شود.

## پروتو-آنکوژن
**پروتو-آنکوژن‌ها** ژن‌هایی هستند که برخی از آن‌ها فاکتورهای رشد سلول، برخی دیگر، رسپتورهای فاکتورهای رشد، دسته‌ای از آن‌ها اجزاء سیستم انتقال پیام داخل سیتوپلاسم، عده‌ای فاکتورهای رونویسی و برخی از آن‌ها فاکتورهای کنترل‌کننده سیکل سلولی را کد می‌کنند. برخی از ویروس‌ها دارای ژن‌هایی مشابه آنکوژن‌های سلولی می‌باشند که در صورتی که این ویروس‌ها وارد سلول‌های عادی شوند با بیان آنکوپروتئین‌ها، باعث سرطانی شدن سلول‌ها می‌شوند. آنکوژن‌های ویروسی را به صورت v-onc نشان می‌دهند. برای مثال، ویروس Rous Sarcoma دارای v-scr و ویروس Rat sarcoma دارای v-ras می‌باشد. محصول پروتو-آنکوژن‌ها را آنکوپروتئین می‌نامند.

## منابع

رده:آنکوژن‌ها
رده:زیست‌شناسی
رده:ژنتیک
رده:ژن‌ها
رده:سرطان‌زایی
تلخون (مجموعه‌داستان)

**تلخون** نخستین داستان نوشته صمد بهرنگی نویسنده چپگرای ایرانی است.

قصه تلخون برداشتی است از یک افسانه محلی آذربایجانی. این قصه را صمد بهرنگی نخست به زبان آذری نوشت و سپس متن فارسی آن را که تاریخ ۶ اردیبهشت ۱۳۴۰ را بر پای خود دارد، با امضای «ص. قارانقوش» در شماره ۸۸ (۲۷ مرداد ۱۳۴۲) کتاب هفته احمد شاملو به چاپ رساند.

این نوشته سپس به همراه چند قصه دیگر، در مجموعه **تلخون و چند قصه دیگر** تجدید چاپ شد.

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:آثار صمد بهرنگی
رده:داستان‌های ایرانی
رده:قصه‌های ایرانی
رده:داستان‌های کوتاه ایرانی
کلوت

[thumb|left|300px|[کویر لوت]]

**کَلوت** از واژه‌های کل و لوت به معنای شهر لوت تشکیل شده‌است و در نواحی بیابانی، به برجستگی‌های بین شیارهای نعلی‌شکل **کَلوت** گفته می‌شود.

## شکل کلوت‌ها
نوک این برجستگی‌ها معمولاً مسطح و طرف رو به باد آن‌ها پرشیب و طرف دیگر آن‌ها کم‌شیب است.

## علت نام‌گذاری
واژه‌ی کَل در مناطق خراسان، مرکز ایران و کرانه دریای مازندران معانی مختلف و گوناگونی دارد. در خراسان و سیستان و بلوچستان ریشه کلاته و کلات است که قلعه و دژ نیز از آن مشتق می‌گردد و به معنای آبادی، دِه یا روستایی است که در بلندی قرار گرفته و به محیط اطراف مشرف باشد. واژه‌ی کلاته به معنای کلات کوچک است و عموماً در پی اسامی مالک کلات استفاده می‌شده‌است. در مرکز ایران کلات به معنای روستایی محصور است و در دشت کویر و بیابان لوت هم‌معنی با درّه یا شوره‌زار دارای درخت استفاده می‌گردیده، در مناطق شمالی ایران (آبادی‌های ساحلی دریای مازندران) به صورت کلا بکار می‌رود و در گیلان کاله به معنای بوته‌زار است.

## پیدایش کلوت
کلوت‌ها اغلب در رسوبات نرم دریاچه‌ای گذشته به وجود می‌آیند و در برخی بیابان‌های دنیا از جمله بیابان غربی مصر و بیابان لوت **[[شهداد]]** در ایران وجود دارند.
کلوت‌ها اغلب در رسوبات نرم دریاچه‌ای گذشته به وجود می‌آیند و اشکال تپه‌های فرسایشی حاصل فرسایش بادی کلوت‌ها در مناطق خشک دنیا ازقبیل ایران، ایالات متحده، چاد، مصر، و پرو در سطح وسیعی گسترش یافته‌اند و فرآیندهای موجود تا حدی مورد مطالعه قرار گرفته‌اند.

کلوت‌های بزرگ حاصل فرسایش آبی-بادی و کلوت‌های کوچک تحت تأثیر فرسایش بادی شکل گرفته‌است.

سنگ‌های ناپیوسته مانند لای، رس به علت چسبندگی، به‌طور نامحسوسی تحت تأثیر فرسایش بادی قرار می‌گیرند و در حالت مرطوب، باد تأثیری ناچیزی دارد. در حالت خشک، هنگامی باد از دشت رسی می‌گذرد، با حمل دانه‌های ماسه، سطح دشت را شیار داده در این صورت به آن کلوت می‌گویند.

ناهمواری‌ها و اشکال فرسایش بادی ازجمله کلوت‌ها در مناطقی واقع هستند که باد سرعت کافی برای بادکندگی و سایش داشته باشد که در الگوی فرسایش بادی برخلاف فرسایش آبی حرکت مواد درهمه جهات امکان پذیراست.
در نواحی با باد مداوم شدید و اقلیم خشک و بستر مناسب فرسایش باعث ایجاد شیارهای به صورت آرایه‌های موازی می‌شود که این شیارها (دالان‌ها) بر اثر افزایش فرسایش بادی-آبی گسترش می‌یابند. بدین نحو که عامل رطوبت باعث نرمی و سستی سطح منطقه می‌گردد. پس از خشکیدگی به سهولت با کوچک‌ترین حرکت باد مواد برداشته می‌شود.

درحد فاصل این شیارها تپه‌های موازی و دوکی شکل کلوت‌ها هم جهت با باد غالب منطقه باقی می‌مانند: حالت دوکی‌شکل آن به شیوۀ عمل فرسایش بادی مربوط می‌شود، به‌طوری که شیب روبه باد بیش از قسمت پشت به باد است.
thumb|left|300px|کلوت‌های شهداد در بیابان لوت

## کلوت‌های مشهور
عموماً بزرگ‌ترین کلوت‌های ایران و در واقع معروف‌ترین آن‌ها در دشت شهداد دیده شده و در منطقه لوت براساس ابعاد و عامل فرسایش به دو رخساره تقسیم می‌گردند. کلوتهای شهداد کرمان از زیباترین مناظر طبیعی دنیا هستند که همه ساله گردشگران خارجی فراوانی را به سوی خود می‌کشانند. به ویِژه که در سال‌های اخیر امکانات رفاهی و دسترسی این منطقه بهبود پیدا کرده‌است. این منطقه که به شهر خیالی لوت هم شهرت دارد از سوی مجله نشنال جئوگرافیک چند سال پیش به عنوان چهارمین جاذبه طبیعی دنیا انتخاب شده‌است.کلوت آموت نیز در نزدیکی شهرستان پسابندر از جاذبه‌های دیدنی استان سیستان و بلوچستان به‌شمار می‌رود.

## منابع
* تارنمای پرشیا دزرت (کویر و بیابانهای ایران)

## پانویس

رده:بیابان‌های ایران
رده:زمین‌چهرهای بادی
رده:ژئومورفولوژی اقلیمی
رده:ژئومورفولوژی
دمپایی

بندانگشتی|280px|چپ|گونه‌ای دمپایی پارچه‌ای
**دَمپایی** یا در فارسی پاکستان **سِلیپَر**  نوعی از پای‌افزار نرم یا سفت  و سبک است که برای پوشیدن در محیط خانه طراحی شده است.

دمپایی‌ها را معمولاً از جنس پشم یا نمد یا چرم نرم درست می‌کنند و گاه لایه‌ای از گیله نیز بر روی آنها دوخته می‌شود.
این پای‌افزار در انواع: جلو بسته، جلوباز، لا انگشتی، خزدار و معمولأ گرآن قیمت یا جنس بدرد نخور  موجود است. دمپایی‌های پارچه ای  بیشتر برای استفاده در حمام یا در توالت کاربر دارند.
منظور از دمپایی اینست که این پای‌افزار در کفش‌کن قرار ندارد و نزدیک به پای صاحب آن (دمِ پا) قرار دارد.

بازار جهانی فروش دمپایی در سال۲۰۲۲ برابر ۴۱۹.۸ میلیارد دلار بوده است.

## جستارهای وابسته

* دمپایی لاانگشتی
* صندل
* کفش

## منابع

* 

رده:پای‌افزار
رده:کفش
ماست‌سل

یک **سلول ماست** یا **مَست** (به آن **ماستوسیت** یا **لابروسیت** هم می‌گویند) یک سلول مهاجر از بافت پیوندی است که شامل ریزدانه (گرانول)های غنی از هیستامین و هپارین است که رنگ تیره دارند. این دانه‌ها شبیه به دانه‌های بازوفیل‌ها هستند. با این تفاوت که دانه بازوفیل درشت تر است. به‌ویژه، نوعی گرانولوسیت است که از سلول‌های بنیادی میلویدی مشتق شده و بخشی از سیستم ایمنی و نوروایمنی می‌باشد. سلول‌های ماست توسط پاول ارلیش در ۱۸۷۷ کشف شدند. گرچه که سلول‌های ماست بیشتر به خاطر نقششان در آلرژی و آنافیلاکسی شناخته می‌شوند، آن‌ها نقش محافظتی مهمی را نیز در ارتباط با درمان زخم، رگ زایی، تحمل ایمنی، دفاع در مقابل عوامل بیماری‌زا و عملکرد سد خونی-مغزی بر عهده دارند. ماست سل‌های در مغز استخوان از سلول‌های میلوئیدی ساخته و در بافت‌های پیوندی بالغ می‌شود ماست سل‌ها علاوه بر پاتوژن‌ها باکتری‌های گرم منفی را مصرف و آنتی‌ژن مخصوص آن را تحویل لنفوسیت‌های در حال استراحت می‌کند علاوه بر این بیشترین تعداد ماست سل‌ها در لوله گوارش و پوست می‌باشد این گلبول سفید جزو سلول‌های فاگوسیت است

سلول مست هم از نظر ظاهری و هم عملکرد بسیار شبیه بازوفیل‌ها هستند، که نوع دیگری از گلبول‌های سفید خونی می‌باشند. گرچه که ابتدا تصور می‌شد که سلول‌های ماست همان بازوفیل‌های مقیم بافت‌ها هستند، اما نشان داده شد که این دو سلول از رده خونی متمایزی نشأت گرفته و نمی‌توانند یکی باشند.

## عملکرد ماست‌سل‌ها
وظیفه اصلی ماست‌سل‌ها ذخیره واسطه‌های شیمیایی است که در جریان واکنشهای آلرژیک و التهاب‌ها آن‌ها را آزاد می‌سازند و مهم‌ترین واسطه‌های شیمیایی مترشحه به‌وسیله ماست‌سل‌ها هپارین و هیستامین می‌باشند. ماست‌سل‌هایی که در غشاهای مخاطی یافت می‌شوند بجای هپارین حاوی کندروایتین سولفات می‌باشند و بر این اساس ماست سلها را دو نوع متفاوت محسوب می‌کنند. لکوترینها مواد دیگری هستند که توسط ماست‌سل‌ها ترشح می‌شوند و باعث ایجاد واکنشهای التهابی از جمله انقباض آهسته عضلات صاف و افزایش ترشحات مخاطی می‌گردند. غشای ماست سلها حاوی رسپتورهای متعدد برای نوعی از آنتی‌بادی مترشحه توسط پلاسماسل به نام IgE می‌باشد.

ترشح ماست سل‌ها در پاسخ به مواد آلرژن، با دخالت عوامل ایمنی صورت می‌گیرد. بدین معنی که غشاء ماست سلها حاوی رسپتورهای متعدد برای نوعی از آنتی‌بادی مترشحه توسط پلاسماسل بنام IgE می‌باشد. IgE مترشحه، در پاسخ به یک ماده آلرژن به رسپتورهای سطح ماست سل چسبیده و در آن حالت باقی می‌ماند. در این شرایط اتصال آنتی‌ژن با آنتی‌بادیهای سطح ماست سل سبب تخلیه سریع و ناگهانی گرانولهای ماست سل می‌شود. به همین دلیل عکس العمل بدن نسبت به ورود مجدد مواد آلرژیک شدید تر و خطرناکتر می‌باشد و ماست سلها از سلول‌های اجدادی مغز استخوان منشأ می‌گیرند و به نظر می‌رسد سلولهای اجدادی ماست سلها در خون گردش می‌کنند و پس از ورود به بافت همبند به ماست سل تمایز می‌یابند.

## مولکل‌های آزاد شده از گرانول‌های ماست سل
**هپارین(heparin)**: ضد انعقاد خون

**هیستامین(histamine):** افزایش نفوذپزیری خون و انقباض ماهیچه‌های صاف

**فاکتورهای کموتاکتیک (eosinophil and neutrophil chemotactic factors):** جذب لکوسایت‌ها

**سیتوکین‌ها (cytokines):** پلی پپتیدهای جهت دهنده به لکوسایت‌ها و سلول‌های دستگاه ایمنی

**فسفولیپید (phospholipid):**پیش ساز تبدیل شونده در پاسخ به التهاب محسوب می‌شود.

## جستارهای وابسته
* بافت همبند

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Mast Cell». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی.
* دانشنامه رشد .

رده:دستگاه ایمنی بدن
رده:زیست‌شناسی سلولی
رده:سلول‌های انسانی
رده:سلول‌های بافت همبندی
رده:گرانولوسیت
رده:مقاله‌های دانشنامه رشد
پلاسماسل

**پلاسماسل‌ها** یا **پلاسموسیت‌ها** ، سلول‌هایی هستند بیضی یا تخم‌مرغی شکل با هستهٔ کتابی که سیتوپلاسم آن‌ها به علت وسعت فراوان شبکهٔ آندوپلاسمی خشن، که بخش عمدهٔ سیتوپلاسم را اشغال کرده مانند بازوفیل دیده می‌شود. برجسته‌ترین ویژگی پلاسماسل‌ها طرح هستهٔ آن‌ها است که نقاط تیره و روشن کروماتین در آن منظره‌ای شبیه صفحهٔ ساعت یا چرخ ارابه ایجاد می‌نماید. در اغلب پلاسماسل‌ها، در بالای هسته نامیز روشنی جلب توجه می‌کند که با دستگاه گلژی وسیع سلول مطابقت می‌نماید. پلاسماسل‌ها از سلول‌های لنفوسیت بی مشتق می‌شوند. به این معنی که لنفوسیت بی پس از برخورد با آنتی‌ژن تحریک و تقسیم می‌گردد که یکی از سلول‌های حاصل از تقسیم، به پلاسماسل‌ها تبدیل می‌شود. پلاسماسل‌ها، پادتنساز هستند. پادتن‌هایی که آن‌ها ترشح می‌کنند شبیه گیرنده‌های آنتی‌ژنی موجود روی غشای لنفوسیت‌های بی اولیه است که به روش‌های مختلف باعث بی‌اثر یا نابود شدن میکروب‌ها می‌شوند.
## منابع

رده:ایمنی‌شناسی
رده:سلول‌های بافت همبندی
رده:لنفوسیت‌ها
ورجاوند بنیاد

**ورجاوند بنیاد** کتابی است از احمد کسروی تاریخ‌نگار، پژوهشگر و متفکر معاصر. این کتاب در تابستان ۱۳۲۲ برای نخستین بار به چاپ رسیده‌است. کتاب *ورجاوند بنیاد*، پایه و اساس پاک‌دینی، که احمد کسروی مبلغ آن بود به‌شمار می‌رود. احمد کسروی کتاب *ورجاوند بنیاد* را به عنوان «بنیاد پاک‌دینی» معرفی می‌کرد.

## بخش‌ها
این کتاب دارای سه بخش کلی است، که عبارتند از:
* بخش یکم: دربارهٔ جهان و آدمی
* بخش دوم: دربارهٔ دین
* بخش سوم: دربارهٔ زندگانی توده‌ای

## شرح
بخش اول کتاب دارای ۱۴ بند است که به موضوع جهان و آدمی می‌پردازد. در شش بند نخست کتاب به قانون علیت پرداخته شده و برهان نظم مورد نظر نویسنده و از نظر او به عنوان یکی از بهترین راه‌های اثبات خدا عنوان شده‌است و این برهان را راهی علمی همانند روش‌های علمی علوم تجربی می‌انگارد و نظریات فیلسوفان سده‌های اخیر در مورد مادی‌گری را به نقد می‌کشد. به عقیدهٔ کسروی جهش‌های انجام شده که در علوم بیان شده‌اند، همانند جهش یک‌باره از میمون به انسان یا حرکت ناگهانی تودهٔ بخار خورشید همگی دلیلی بر وجود آفریننده دارد. به عقیدهٔ نویسنده، هم‌نوع‌دوستی آدمی نمی‌تواند ریشه در مادی‌گری و خودخواهی داشته باشد و بنابراین یکی از چالش‌های فلسفهٔ مادی است. حال آنکه این نوع رفتارها کمتر در حیوانات دیده می‌شود و این انسان را از آن‌ها متمایز می‌سازد. کارهای مادی آدمی در کتاب او به گوهر جان و هم‌نوع‌دوستی او به گوهر روان نسبت داده می‌شود.
در بندهای پسین، نویسنده به نیک‌نهادی آدمی و در مذمت جنگ سخن می‌گوید و آن را ریشه در حس برتری جویی آدمی می‌داند.

بخش دوم کتاب به شناخت دین می‌پردازد و انحرافات آن را مورد بررسی قرار می‌دهد و جوهرهٔ دین را حقیقت طلبی و خردگرایی می‌داند.
در بخش سوم کتاب، تمرکز بر کشور است و میهن‌دوستی حسی ضروری دانسته شده‌است. وجود راهبران فرهنگی و علمی، شایسته‌گرایی در آن تأکید شده و دانش‌اندوزی از زمرهٔ مهم‌ترین کارها دانسته شده‌است. در بند ۱۱ کتاب، وی می‌گوید: 

## منابع
* ورجاوند بنیاد، احمد کسروی، تابستان ۱۳۲۲

رده:کتاب‌های احمد کسروی
اسماعیل آیت‌الله‌زاده رشتی

**اسمعیل صوفی املشی** معروف به **شیخ اسماعیل آیت‌الله‌زاده رشتی** روحانی شیعه، از فعالان سیاسی دوره مشروطیت، وکیل مردم لاهیجان در سومین دورهٔ مجلس شورای ملی و نماینده رشت در دوره اول مجلس مؤسسان بود.

## زندگی
شیخ اسماعیل آیت‌الله‌زاده رشتی دومین فرزند میرزا حبیب‌الله رشتی (از اجله فقها شیعه در دوره قاجار) در در سال ۱۲۹۴ ه‍.ق در نجف متولد شد. شیخ اسمعیل داماد و از شاگردان طراز اول آخوند خراسانی، از مراجع ثلاث حامی مشروطه بود. شیخ اسمعیل خود نیز هوادار مشروطه بود. او پس از تحصیل نزد علمای نجف بویژه پدرش، به تهران آمد و نزد علمای آن روز تلمذ کرد. حضور او در تهران مقارن بود با فعالیت‌های مشروطه خواهی و وی نیز وارد این جریان شد؛ و چندی بعد نیز به نمایندگی لاهیجان در دوره سوم مجلس شورای ملی برگزیده شد. علت انتخاب او از لاهیجان، آن بود که اصلاً لاهیجی بود. زیرا پدرش میرزای رشتی در املش از توابع همین شهر به دنیا آمده بود. وی در انتخابات مجلس مؤسسان اول که در سال ۱۳۰۴ خورشیدی برگزار شد، از رشت به نمایندگی برگزیده شد.

او هنگام مهاجرت به عثمانی در سال ۱۳۳۲ قمری درگذشت و در نجف دفن شد.

## منابع

* نمایندگان گیلان در مجالس قانونگذاری، هومن یوسفدهی، مجله گیله وا.

رده:نمایندگان لاهیجان در مجلس شورای ملی
رده:نمایندگان دوره سوم مجلس شورای ملی
رده:روحانیان شیعه دوازده‌امامی
رده:دانش‌آموختگان حوزه علمیه نجف
رده:فقیهان هوادار مشروطیت
رده:شاگردان آخوند خراسانی
رده:سیاستمداران اهل رشت
رده:اهالی لاهیجان
امان‌الله بهاءالسلطنه لاهیجی

**امان‌الله خان بهاءالسلطنه لاهیجی** از دیوان سالاران ایران در دوره مشروطیت و از چهره‌های برجستهٔ انقلاب مشروطیت گیلان بود. او در آغاز پیشکار محمدولی خان تنکابنی سپهدار اعظم بود و پس از انقلاب محرم ۱۳۲۷ ه. ق رشت و قتل سردار افخم با او به این شهر آمد و از سوی او به حکومت انزلی منصوب شد و سپس در دورهٔ حکومت سردار معتمد به فرمانداری رشت رسید. نامبرده پس از اعاده مشروطیت به خدمات دولتی مشغول شد و مدتی هم در زمان حکمرانی معیرالممالک در گیلان، معاونت او را بر عهده داشت و پس از عزیمت وی به تهران، چندی کفیل حکومت گیلان شد؛ ولی پس از آن به تهران عزیمت کرد.

## منابع
* 
رده:اهالی لاهیجان
کوتا کینابالو

**کوتا کینبالو** (نام پیشین: جـِسِلتون) مرکز ایالت صباح در مالزی خاوری است.

## جمعیت

جمعیت شهر کوتا کینابالو بر پایهٔ سرشماری سال ۲۰۰۰م ۳۵۴٬۱۵۳ نفر بود. در همان سال جمعیت شهر و حومهٔ به‌هم‌پیوستهٔ آن یعنی منطقهٔ کلانشهری کوتا کینابالو ۹۰۰٬۰۰۰ نفر برآورد شده است.

## جغرافیا

این شهر در جزیرهٔ بورنئو قرار دارد و مرکز ناحیهٔ کرانهٔ باختری صباح نیز بشمار می‌آید.

کوتا کینابالو از یک سو رو به دریای جنوبی چین و بوستان تونکو عبدالرحمان دارد و از سوی دیگر به دامنه‌های کوه سربه‌فلک‌کشیدهٔ کینابالو می‌رسد. این ناحیهٔ کلان‌شهری کیلومترها در راستای ساحل ادامه دارد.

## تاریخچه
در پایان دههٔ ۱۸۰۰ شرکت بریتانیایی بورنئو شمالی به استقرار مستمعمره‌نشین‌هایی در سراسر بورنئو شمالی (صباح امروزی) علاقه‌مند شد.

یکی از این مستعمره‌نشین‌ها در ده ماهیگیری آپی-آپی (نام آن به معنی «آتش-آتش» است) ساخته شد و به نام رئیس شرکت، چارلز جسل، جسلتون (Jesselton) نام گرفت. جسلتون که پایانهٔ راه‌آهن بورنئوی شمالی بود بعدها کوتا کینابالو نام گرفت.

## نگاره‌ها

Image:KotaKinabalu Sabah CityMosque-08.jpg|مسجد شهر
Image:Southern_Kota_Kinabalu_1.jpg|روستایی ساخته بر روی تیرهای چوبی در کوتا کینابالوی جنوبی
Image:Southern_Kota_Kinabalu_2.jpg|کوتا کینابالوی جنوبی


Image:Southern_Kota_Kinabalu_2.jpg|کوتا کینابالوی جنوبی
آپارتمان‌هایی در کوتا کینابالو


## پیوند به بیرون

* راهنمای مسافرتی کوتا کینابالو (به انگلیسی)

رده:کوتا کینابالو
رده:بندرها و لنگرگاه‌های مالزی
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۸۲ (میلادی) در آسیا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۸۲ (میلادی) در امپراتوری بریتانیا
رده:شهرهای صباح
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۸۲ (میلادی)
رده:مناطق مسکونی ساحلی در مالزی
چلگرد

**چلگرد** مرکز شهرستان کوهرنگ در استان چهارمحال و بختیاری است. این شهر به پایتخت برفی ایران شهرت دارد و سرچشمه رودخانه‌های کارون و زاینده‌رود از ارتفاعات زردکوه می‌باشد. مردم چلگرد از ایل بختیاری و  بابادی باب هستند و به زبان لری با گویش بختیاری سخن می گویند.

## موقعیت جغرافیایی
چلگرد در ۸۵ کیلومتری غرب شهرکرد واقع می‌باشد. این شهر در ارتفاع حدود ۴۸۰‘۲ متری و در بین رشته‌کوه‌های زاگرس و در کنار تونل اول و دوم کوهرنگ قرار گرفته‌است.

## جمعیت
بر پایه سرشماری نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهر چلگرد ۳۹۸۹ نفر بوده‌است.

## آب و هوا
آب و هوای این شهر، به سبب قرار گرفتن در دامنه‌های زردکوه، سرد و کوهستانی است.

## پیست اسکی چلگرد
چلگرد آب و هوایی سرد و کوهستانی دارد. پیست اسکی چلگرد، دومین پیست اسکی ساخته شده در ایران می‌باشد که از دیر باز پذیرای اسکی بازان زیادی بوده‌است، این پیست مجهز به سیستم‌های بالابرنده است.
پیست اسکی چلگرد در سال ۱۳۵۴ در مجاورت تونل اول کوهرنگ و بخش شرقی کوه کارکنان تأسیس شد و با بارش برف در آذر ماه پذیرای بسیاری از علاقه مندان قرار می‌گیرد طول این پیست ۸۰۰متر و شیب آن به ۲۰ درصد می رسد. از ویژگی‌های پیست چلگرد دستگاه‌های بالابر ویژه آقایان و بانوان همچنین یک دستگاه بالابر آموزشی به طول ۲۰۰متراست. از خصوصیات دیگر آن سه محوطه مجزا است که برای آقایان و بانوان و خانواده‌ها در نظر گرفته شده‌است و به همین دلیل ورزشکاران به راحتی در این مکان مشغول اسکی بازی می‌شوند.
در صورت بارش برف به ارتفاع یک متر، این پیست در روزهای پنجشنبه و جمعه مورد استقبال حدود ده هزار نفر عموماً از استان چهارمحال وبختیاری و اصفهان قرار می‌گیرد.

## مناطق گردشگری
چشمه کوهرنگ

دشت لاله‌های واژگون کوهرنگ

غار یخی چما

چشمه دیمه

تونل کوهرنگ

رود کوهرنگ

پیست اسکی چلگرد

پل چلگرد

روستای سرآقاسید

زردکوه

## جستارهای وابسته
* تونل کوهرنگ
* ابشار شیخ علیخان
* پیست اسکی چلگرد

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:شهرستان کوهرنگ
رده:شهرهای استان چهارمحال و بختیاری
رده:شهرهای شهرستان کوهرنگ
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۹ (میلادی) در ایران
ملا عبدالله بهابادی

thumb|آرامگاه منسوب به ملا عبدالله بهابادی (صاحب حاشیه) در شهر بهاباد

**ملا عبدالله بهابادی** (درگذشتهٔ ۹۸۱ قمری_اصالتا از قوم لک)، فیلسوف، منطق‌دان و مؤلف «الحاشیه علی تهذیب المنطق» مشهور به *حاشیه ملا عبدالله* حاشیه‌ای است بر کتاب «تهذیب المنطق» تفتازانی که تا به امروزه نیز یکی از کتب معروف در حوزه‌های علمیه می‌باشد. وی و نوادگانش حدود ۱۰۰ سال تولیت مقدس بارگاه علوی بودند. وی در علم تفسیر نیز سه کتاب دارد و در فقه چند اثر و در فلسفه و کلام و بلاغت نیز آثاری دارد که توسط کنگره بزرگداشت وی در دست چاپ است. مجموع آثار او به بیست عدد می‌رسد که اغلب عربی و بعضاً فارسی است.

علی خامنه ای در مورد او می‌گوید: «ملاعبدالله صاحب حاشیه، که مال همین بهاباد شماست استاد شیخ بهایی -معاصر با مقدس اردبیلی-استاد منطق و فلسفه و ریاضیات و صاحب مدرک بوده‌است.»

## مدفن
محل دفن وی در نجف، اصفهان و بهاباد هر سه نقل شده‌است. هم‌اکنون مقبره‌ای به نام وی در شهرستان بهاباد استان یزد، در ۲۲۰ کیلومتری شمال شرقی شهر یزد واقع است.

مرتضی مطهری در کتاب خدمات متقابل ایران و اسلام در صفحه ۵۸۰ دربارهٔ شخصیت آخوند ملا عبدالله آورده‌است:

## منابع
* پرتال استان یزد

## پیوند به بیرون
* www.molaabdellah.ir

## پانویس

رده:اهالی بهاباد
رده:درگذشتگان ۹۸۱ (قمری)
رده:روحانیان شیعه اهل بافق
رده:روحانیان شیعه دوازده‌امامی
رده:ریاضی‌دانان اهل ایران
رده:عالمان شیعه
رده:فیلسوفان اهل ایران
رده:منطق‌دانان اهل ایران
ترک‌شناسی

بندانگشتی|مناطق ترک نشین
**ترک‌شناسی**  مجموعه‌ای از علوم انسانی است که به مطالعهٔ زبان‌ها، تاریخ، ادبیات، فولکلور، فرهنگ، و قوم‌شناسی اقوامی می‌پردازد که به زبان‌های ترکی صحبت می‌کنند. این رشته شامل گروه‌های قومیِ ترک از یاقوت‌ها در شرق سیبری گرفته تا ترک‌ها در بالکان و گاگائوز در مولداوی است.

## تاریخ
اطلاعات قومیتی دربارهٔ قبایل ترک نخستین بار توسط محمود کاشغری، زبان‌شناس ترک سدهٔ یازدهم میلادی، در *[[دیوان لغات الترک]]* (فرهنگ لغت زبان ترکی) نظام‌مند شد. فرهنگ‌های چندزبانه از اواخر سدهٔ سیزدهم میلادی برای کاربرد عملی در تجارت بین‌المللی و زندگی سیاسی گردآوری شد. یکی از این فرهنگ‌هاای قابل توجه *کودکس کومانیکوس* است که حاوی اطلاعاتی به ترکی کومان و فارسی، لاتین، و آلمانی است. همچنین، فرهنگ‌های دوزبانه به قبچاقی و ارمنی و همچنین قبچاق و روسی وجود دارد. در قرون وسطی، ترک‌شناسی حول محور مورخان، سفیران، و مسافران و جغرافی‌دانان بیزانسی/یونانی بود. در سده‌های ۱۵ تا ۱۷ میلادی موضوع اصلی ترک‌شناسی، مطالعهٔ امپراتوری عثمانی و زبان ترکی و زبان‌های ترکی اروپای شرقی و آسیای غربی بود. در سال ۱۵۳۳ اولین آغازگر دست‌نویس ظاهر شد و در سال ۱۶۱۲ دستور زبان چاپی توسط جروم مَگیزر منتشر شد و به دنبال آن کتاب چهارجلدی *Thesaurus Linguarum Orientalium* اثر مسگنین منینسکی که در سال ۱۶۸۰ منتشر شد.

فهرستی الفبایی از مقاله‌های مربوط به ترک‌شناسی در این دانشنامه:
* اوبه
* اورال باتیر
* غُز (اوغوز)
* تاتارستان
* *[[کتاب دده قورقود]]*
* فهرست قبایل غُز (اغوز)
* قورولتای
* شاهسون
* زبان‌های ترکی
* مردم ترک
* کوراوغلو

## یادداشت‌ها

## منابع

## پیوند به بیرون
* اطلاعات کارشناسی پیرامون ''ترک‌شناسی'' در کتابخانه‌ی دانشگاه (هاله-ویتنبرگ) و ایالت زاکسن-آنهالت (آلمان)
* مرکز اطلاعات و خدمات کارشناسی در زمینه‌ی ''مطالعات خاورمیانه و شمال افریقا و پژوهش‌های اسلامی'' واقع در شهر هاله (آلمان)


رده:ترک‌شناسان
رده:مطالعات فرهنگی
رده:مطالعات منطقه‌ای
ژازه تباتبایی

**ژازه تباتبایی (با نام اصلی سید علی طباطبایی)** (۱ فروردین ۱۳۰۵ تهران – ۲۰ بهمن ۱۳۸۶ تهران) نقاش، مجسمه‌ساز، شاعر و نمایش‌نامه‌نویس ایرانی بود. او «نگارخانه هنر جدید» را که از نخستین نگارخانه‌های ایران و یکی از مراکز فرهنگی مهم زمان خود بود تأسیس کرد. ژازه خود نام خویش را «تباتبایی» امضا می‌کرد.

شهرت امروز او بیشتر برای فیگورهای خلاقانه و مجسمه‌های فلزی است که با جفت‌کاری (اَسِمبلاژ) قطعات فلزی ماشین‌آلات صنعتی و اتومبیل‌ها ساخته‌است. سبک او به هنر سقاخانه‌ای نزدیک است و شیر-زن‌ها و خورشیدها از موضوعاتی است که اغلب در کارهای وی تکرار می‌شوند. به همین دلیل از او به همراه تنی چند از نقاشان معاصر ایرانی به عنوان پیشگامان مکتب سقاخانه در ایران یاد می‌شود که در اوایل دهه چهل شمسی شکل گرفت و شاید نخستین مکتب نقاشی منسجم ایرانی باشد.

## زندگی

ژازه اولین داستان خود را بنام «شن و نی» در دوازده سالگی نوشت و سپس به دیگر رشته‌های هنری دست یازید. سپس نمایشنامه هایی مانند «شکوفه‌های پژمرده»، «لرد چی‌چی یانف»، «جای پا» و «آقاموچول» را نگارش کرده و خود نیز کارگردانی کرد و در «کانون پیشاهنگ» به روی صحنه آورد. در سال ۱۳۲۵ داستان «پسر کوچک» را چاپ نمود.

او در سال ۱۳۲۹ از هنرستان هنرپیشگی دیپلم گرفت و اولین نمایشگاه نقاشی خود را که نقاشی‌هایی با سبک مینیاتور بودند برپا کرد. ژازه تباتبایی در سال ۱۳۳۳ در رشته کارگردانی و مبانی تئاتر در دانشکده ادبیات ایران شاگرد اول شد و نمایش «پیراهن ملوانی» را به صحنه آورد.

در سال ۱۳۳۹ دوره نقاشی را در دانشکده هنرهای زیبا به‌پایان رساند و نگارخانه «هنر جدید» را بنیاد نهاد که اولین نگارخانه در ایران به‌شمار می‌رفت.

## آثار ژازه
آثار نقاشی و مجسمه ژازه در موزه‌ها و کلکسیونهای شخصی مانند موزه لوور در پاریس، موزه متروپولیتن نیویورک، موزه هنرهای معاصر تهران، نگارخانه سیحون در تهران، پریوات کلکسیون در آلمان، مجموعه شخصی فرح پهلوی، مجموعه شخصی امیرعباس هویدا و مجموعه شخصی جیمی کارتر قرار دارند.

آثار ژازه تا کنون در کشورهایی مختلفی از جمله بریتانیا، فرانسه، ایتالیا، یونان، آلمان، ترکیه، هند، چین و آمریکا به نمایش درآمده و ۱۰ جایزه بین‌المللی را از آن او کرده‌است.

## آثار دربارهٔ او
در سال ۱۳۴۶ خسرو سینایی کارگردان سینما فیلمی از آثار ژازه تهیه کرد که «شرح حال» نام دارد در سال ۱۳۷۶ نیز فیلم دیگری با نام «کوچه پاییز» دربارهٔ زندگی این هنرمند ساخت.

## حراج
* حراج تهران، تهران۱۳۹۳
* حراج کریستی، تهران۱۳۹۲
* حراج بونامز، دبی ۱۳۸۷

## سال‌های پایانی عمر
ژازه در سالهای اخیر در کشور اسپانیا زندگی می‌کرد و اوقات کمی از سال در ایران بود. وی در ۲۰ بهمن ۱۳۸۶ در سن ۸۱ سالگی در بیمارستان آتیه تهران درگذشت.

## منابع
* ژازه طباطبایی مجسمه‌ساز ایرانی درگذشت
* وضعیت مشکوک در خانه ژازه

## پیوند به بیرون
* / در قلمرو شعرهای آهنی!

تباتبایی، ژازه
تباتبایی، ژازه
رده:دانش‌آموختگان دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران
تباتبایی، ژازه
تباتبایی، ژازه
تباتبایی، ژازه
رده:زادگان ۱۹۳۱ (میلادی)
رده:شاعران سده ۲۰ (میلادی)
رده:شاعران مرد اهل ایران
تباتبایی، ژازه
رده:مجسمه‌سازان سده ۲۰ (میلادی)
رده:مقاله‌های خرد نقاش آسیایی
رده:مقاله‌های خرد نویسندگان ایرانی
رده:نقاشان مرد اهل ایران
رده:نقاشان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
رده:نقاشان مکتب سقاخانه
رده:نمایشنامه‌نویسان مرد اهل ایران
رده:نویسندگان مرد اهل ایران
رده:شاعران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
رده:مجسمه‌سازان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
جایزه اسکار بهترین فیلم

**جایزهٔ اسکار بهترین فیلم** یکی از جوایز اسکار است که از زمان آغاز به کار در سال ۱۹۲۹ هر ساله توسط آکادمی علوم و هنرهای سینما (AMPAS) ارائه می‌شود. این جایزه به تهیه‌کنندگان فیلم می‌رسد و تنها رشته‌ای است که در آن هر عضو جوایز اسکار واجد شرایط ارائه نامزدی و رأی دادن در رأی‌گیری نهایی است. دسته‌بندی بهترین فیلم از دیرباز جایزه نهایی شب مراسم است و اساساً معتبرترین جایزهٔ مراسم محسوب می‌شود.

## برندگان و نامزدها

### دهه ۱۹۲۰

### دهه ۱۹۳۰

### دهه ۱۹۴۰

### دهه ۱۹۵۰

### دهه ۱۹۶۰

### دهه ۱۹۷۰

### دهه ۱۹۸۰

### دهه ۱۹۹۰

### دهه ۲۰۰۰

### دهه ۲۰۱۰

}
|-
|*[[پست (فیلم)|پست]]*
||
||
|}

**۲۰۱۹** **[[نود و دومین دوره جوایز اسکار]]**

### دههٔ ۲۰۲۰

## اشخاص با چند جایزه

;۳ جایزه
* سم اسپیگل
* سائول زانتز

;۲ جایزه
* کلینت ایستوود
* آرتور فرید
* دده گاردنر
* جرمی کلاینر
* برانکو لوستیگ
* آلبر اس. رودی
* رابرت وایز

## جستارهای وابسته
* جایزه اسکار بهترین کارگردانی
* جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن
* جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد
* جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد
* جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل زن
* جایزه اسکار بهترین فیلم انیمیشن
* جایزه اسکار افتخاری

## منابع

رده:اسکار
رده:برندگان جایزه اسکار بهترین فیلم
رده:جایزه‌های بهترین فیلم
جک هاوکینز

**جان ادوارد ''جک'' هاوکینز** (۱۹۱۰–۱۹۷۳) بازیگر انگلیسی در دهه ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ بود.

## بخشی از فیلم‌شناسی
* *[[تئاتر خون]]* (۱۹۷۳) 
* *[[وینستون جوان]]* (۱۹۷۲) 
* *[[هنگامی که هشت زنگ به صدا در می‌آیند (فیلم)|هشت زنگ به صدا در می‌آیند]]* (۱۹۷۱)
* *[[نیکولاس و الکساندرا]]* (۱۹۷۱) 
* *[[واترلو (فیلم)|واترلو]]* (۱۹۷۰) 
* *[[ماجراهای ژرار]]* (۱۹۷۰)
* *[[زولو (فیلم)|زولو]]* (۱۹۶۴) 
* *[[لورنس عربستان (فیلم)|لورنس عربستان]]* (۱۹۶۲) 
* *[[بن هور (فیلم ۱۹۵۹)|بن هور]]* (۱۹۵۹) 
* *[[پل رودخانه کوای]]* (۱۹۵۷) 
* *[[زندانی (فیلم ۱۹۵۵)|زندانی]]* (۱۹۵۵)
* * [[سرزمین فراعنه (فیلم ۱۹۵۵)|سرزمین فراعنه]]* (۱۹۵۵)

## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۲۲ ژوئن ۲۰۰۷.

رده:اهالی وود گرین
رده:بازیگران مرد انگلیسی سده ۲۰ (میلادی)
رده:بازیگران مرد تلویزیونی اهل انگلستان
رده:بازیگران مرد تئاتر اهل انگلستان
رده:بازیگران مرد فیلم اهل انگلستان
رده:پرسنل ارتش بریتانیا در جنگ جهانی دوم
رده:دارندگان عنوان رتبه امپراتوری بریتانیا
رده:درگذشتگان ۱۹۷۳ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت سرطان مری
رده:زادگان ۱۹۱۰ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت سرطان در انگلستان
زنجیره ابزار

در روند ایجاد نرم‌افزار معمولاً از تعدادی ابزار خاص استفاده می‌شود؛ فرضاً برای نوشتن کد متن یا سورس برنامه (source code) برنامه و ذخیره آن در فایل از یک ویرایشگر متن استفاده می‌شود. فایل مزبور باید با کامپایلر کامپایل شود و به همین صورت خروجی هر ابزاری ورودی ابزار بعدی خواهد بود.

زنجیرهٔ ابزار (یا چنان‌که بیشتر متعارف است ToolChain) در دانش نرم‌افزار عبارت است از مجموعه‌ای از ابزارها (عمدتاً نرم‌افزاری) که جهت ایجاد محصولی خاص (که آن هم معمولاً نرم‌افزار است) باید به ترتیب خاصی به کار روند. چنین زنجیره‌ای ممکن شامل اجزای زیر باشد:
* ویرایشگر متن – جهت وارد کردن کد متن
* کامپایلر – برای تبدیل کد متن به کتابخانه شییء (object code)
* لینکر – ترکیب کتابخانه حاصله با کتابخانه‌های استاندارد کامپایلر و تولید کد قابل اجرا

محیط‌های برنامه‌سازی بصری جدید عمدتاً زنجیرهٔ ابزار را طوری درون خود پیاده‌سازی کرده‌اند که برنامه‌نویس نیازی به درگیر شدن با جزئیات مربوط به آن را ندارد.

## منابع

رده:ابزارهای برنامه‌نویسی کامپیوتر
رده:ابزارهای برنامه‌نویسی
روبن گریگوریان

**روبن گریگوریان** یا **روبیک گریگوریان** (به زبان ارمنی Ռուբեն Գրիգորյան - به زبان لاتین Rouben Gregorian)، (زادهٔ ۱۹۱۵ – درگذشتهٔ ۲۸ مارس ۱۹۹۱) آهنگ‌ساز، رهبر ارکستر، نوازنده و مُدرسِ ویولن، ارمنی‌تبار اهل ایران بود.

## زندگی‌نامه
روبن گریگوریان در سال ۱۹۱۵ میلادی (۱۲۹۴ خورشیدی) در تفلیس، پایتخت گرجستان کنونی در یک خانواده ارمنی متولد شد.
روبیک دو برادر کوچک‌تر از خود داشت که آن‌ها هم موسیقی را به حد زیادی دوست داشتند و از آن آگاهی داشتند که یکی از آنان به نام «هانری» از نوازندگان بزرگ ارکستر سمفونیک یک‌صد نفری نیویورک بود.

در تهران موسیقی را نزد پدر و بعد از آن استادان روسی و بلژیکی فرا گرفت. وی در سال ۱۹۳۸ (۱۳۱۷) همراه تحصیل هنرستان موسیقی غلامحسین مین‌باشیان به اداره موسیقی کشور وارد شد.

تحصیلات خود را در هنرستان عالی موسیقی به پایان رسانید و مدتی رهبر آوازهای دسته‌جمعی هنرستان بود. پس از آن عهده‌دار مدیریت هنرستان عالی موسیقی بود، و مدتی نیز رهبری ارکستر سمفونیک تهران را به‌عهده داشت.

* مشاغل و سمت‌های مورد تصدی: کارمند اداره موسیقی کشور. نویسنده مقالاتی در جمله موسیقی. نوازنده مدارس و سرپرست ارکستر سمفونیک. کفیل اداره موسیقی کشور. نوازنده دیوان اول در ارکستر سمفونیک بوستون در آمریکا در کنسرت مایستر.
* فعالیت‌های آموزشی: روبن گریگوریان سال‌ها به تدریس موسیقی در تهران مشغول بوده است. وی علاوه بر ویولون به تدریس آهنگ‌سازی نیز می‌پرداخت.
* سایر فعالیت‌ها و برنامه‌های روزمره: روبن گریگوریان به مطالعه تحقیق و نوشتن قطعاتی برای دیوان علاقه‌مند بوده است.

وی نخستین کسی است که ترانه‌های محلی ایران را جمع‌آوری کرد و برای چهار صدا تنظیم نمود. در همین زمینه کتابی در دو جلد به‌نام «ترانه‌های محلی» انتشار داد. از جمله این ترانه‌ها می‌توان به «*آی سرکُتل*»، «*مَسُم، مَسُم*»، «*هی یار، هی یار*» اشاره نمود و ترانه‌های فراموش‌شده‌اش چون: «*دختر بویر احمد*»
و «*دست به دستمالم*». از دیگر آثار او: «کوارتت زهی»؛ «اسکرتسو»؛ «چند آواز برای پیانو»؛ «فانتزی اوریانتال»؛ «سوئیت ایرانی».
او در موسیقی از سبک ریمسکی کورساکف و آرام خاچاتوریان پیروی می‌کرد.
وی در سال ۱۹۵۲ (۱۳۳۱) رهسپار آمریکا شد و در شهر بوستون ساکن شد. در بوستون به عضویت هنرستان موسیقی درآمد و رهبری ارکسترهای مجلسی و سمفونیک را به‌عهده گرفت. از شاگردهای او می‌توان به واروژان اشاره کرد.

## چکیده‌ای از افکار روبن گریگوریان
190px|بندانگشتی|چپ|روبیک گریگوریان در دوران جوانی

## بزرگ‌داشت روبن گریگوریان
مراسم بزرگ‌داشت روبیک گریگوریان پدر موزیک فولکلور و رهبر ارکستر سمفونیک تهران در روز چهارشنبه ۱۹۱۲ (۳۰ فروردین ۱۳۹۱) در باشگاه آرارات تهران به همت موسسه ترجمه و تحقیق هور برگزار شد. این برنامه شامل سخن‌رانی امیراشرف آریانپور و شاهین فرهت و نمایش فیلم و اجرای ارکستر ارامنه انجام شد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آهنگسازان ارمنی
* ارمنی‌های گرجستان

## پانویس

## منابع
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

*  
* 
* 
* 
* 
* 

رده:آهنگسازان ارمنی‌تبار
رده:آهنگسازان اهل ایران
رده:افراد ایرانی ارمنی‌تبار
رده:افراد گرجستانی ارمنی‌تبار
رده:اهالی تفلیس
رده:درگذشتگان ۱۳۷۰
رده:درگذشتگان ۱۹۹۱ (میلادی)
رده:دور از وطن‌های ارمنی‌تبار ساکن ایران
رده:رهبران ارکستر اهل ایران
رده:رهبران ارکستر سده ۲۱ (میلادی)
رده:زادگان ۱۲۹۴
رده:زادگان ۱۹۱۵ (میلادی)
رده:موسیقی‌دانان ارمنی‌تبار
رده:موسیقی‌دانان اهل ایران
رده:نوازندگان ویولن ارمنی‌تبار
رده:نوازندگان ویولن اهل ایران
فهرست گذرگاه‌ها و میدان‌های تهران

لیستی از نام خیابان‌ها، بزرگراه‌ها و میدان‌های معروف و شناخته‌شده شهر تهران:

## خیابان‌ها و بلوارها

* خیابان لاله‌زار
* خیابان ولی عصر
* خیابان دکتر شریعتی
* خیابان انقلاب اسلامی
* خیابان کارگر
* خیابان سپهبد قرنی
* بلوار کشاورز
* خیابان مفتح
* خیابان دماوند
* خیابان آزادی
* خیابان خیام

## بزرگراه‌ها و آزادراه‌ها

* بزرگراه شهید همت
* بزرگراه شهید سلیمانی
* بزرگراه شهید متوسلیان
* آزادراه تهران کرج
* بزرگراه صدر
* بزرگراه افسریه
* بزرگراه شهید لشگری
* بزرگراه شهید بابایی
* بزرگراه شهید خرازی
* بزرگراه شهید یاسینی
* بزرگراه شهید دوران
* بزرگراه امام علی
* بزرگراه شهید صیاد شیرازی
* بزرگراه آیت الله رئیسی
* بزرگراه آزادگان
* بزرگراه شهید نجفی رستگار

## میدان‌ها

* حسن‌آباد
* میدان امام خمینی 
* میدان فردوسی
* میدان ونک
* میدان تجریش
* میدان قدس
* سپاه
* صادقیه
* انقلاب
* آزادی
* امام حسین

رده:راه‌های تهران
رده:جغرافیای تهران
دبیرستان رازی

**دبیرستان رازی** یکی از دبیرستانهای بزرگ شهر تهران است. دبیرستان رازی در خیابان ولی‌عصر، بالاتر از چهارراه میرداماد واقع شده‌است.

این دبیرستان در آغاز کار خود را با نام دبیرستان فرانسوی-ایرانی رازی (Lycée franco-iranien Razi) آغاز کرد. پس از انقلاب ۱۳۵۷ مدتی نام این دبیرستان به «شهدا» تغییر یافت ولی پس از چند سال نام اصلی آن به زکریای رازی به آن برگردانده شد.

محل این دبیرستان در چند سال اخیر بارها تغییر یافته‌است و در آخرین جابجایی علاوه بر تغییر محل نام آن نیز تغییر یافت. در حال حاضر این دبیرستان واقع در تهران، خیابان ولی عصر بالاتر از چهارراه میرداماد است و بخشی از مدرسه راهنمایی به آن اختصاص یافته‌است و محل دبیرستان هم‌اکنون به اداره آموزش و پرورش منطقه ۳ تهران تبدیل شده‌است. این دبیرستان اکنون نمونه دولتی است.

## دانش‌آموختگان مشهور
* فرح پهلوی
* لیلی امیرارجمند
* هما ضرابی
* علیرضا پهلوی (دوم)
* ایرج گنج‌بخش
* پرویز کردوانی
* نصرت‌الله معینیان

## پیوند به بیرون

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۵۰ (میلادی) در ایران
رازی
رده:نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۵۰ (میلادی)
رده:دانش‌آموختگان مدرسه رازی
رده:مدرسه‌های تاریخی شهرستان تهران
رده:ونک
رده:دبیرستان‌های ایران
چشمه‌علی

**چشمه‌علی** در موارد زیر کاربرد دارد:
* چشمه‌علی (شهرری)
* چشمه‌علی (دامغان)
* چشمه علی (بروجن)
* چشمه‌لی
* چشمه علی (اسدآباد)
* چشمه علی کایدان
* چشمه علی (خرم‌آباد)
* چشمه‌علی (قم)
* چشمه‌علی (بخش مرکزی فریمان)
* چشمه علی (قلندرآباد)

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
سرزمین پریمورسکی

چپ|انگشتدان|260px|سرزمین پریمورسکی در نقشهٔ روسیه.

**سرزمین پریمورسکی**  یکی از ۸۵ واحد فدرال روسیه است و مرکز آن شهر ولادی‌وستوک می‌باشد.

پریمورسکی در زبان روسی به معنی «دریایی» است.

این سرزمین در جنوبی‌ترین بخش خاور دور روسیه، در مرز چین، کره شمالی و سرزمین خاباروفسک و در کرانه دریای ژاپن واقع شده‌است.

## تاریخچه
این سرزمین در گذشته بخشی از خاک گوگوریو ،شمالی ترین پادشاهی در میان سه پادشاهی کره بود.

## اطلاعات کلی
* مساحت: ۱۶۵٬۹۰۰ کیلومتر مربع
* مرکز: ولادی‌وستوک
* فرماندار: سرگئی میخائیلوویچ دارکین
* طول مرزها (خشکی و دریایی): بیش از ۳۰۰۰ کیلومتر
* بلندترین نقطه: کوه آنیک (۱۹۳۳ متر)
* بزرگ‌ترین شهرها: ولادی‌وستوک (جمعیت ۶۵۹٬۰۰۰)، ناخودکا (جمعیت ۱۹۲٬۰۰۰)، اوسوریسک (۱۶۲٬۰۰۰)، آرتیوم (جمعیت۱۱۵٬۰۰۰).

## جمعیت‌شناسی
جمعیت این سرزمین بر طبق سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی ۱٬۹۵۶٬۴۹۷ نفر ثبت شده‌است. این در حالی‌است که در سال ۲۰۰۲ جمعیت این سرزمین ۲٬۰۷۱٬۲۱۰ و در ۱۹۸۹ میلادی، ۲٬۲۵۸٬۳۹۱ نفر ثبت شده‌است.

در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، گروه‌های قومی ساکن در این سرزمین به شرح زیر اعلام شده‌اند:
* روس‌ها ۹۲٫۵٪
* اوکراینی‌ها ۲٫۸٪
* کره‌ای ۱٪
* تاتارها ۰٫۶٪
* ازبک‌ها ۰٫۵٪
* بلاروس‌ها ۰٫۳٪
* ارمنی‌ها ۰٫۳٪
* آذری‌ها ۰٫۲٪
* چینی‌ها ۰٫۲٪
* مردوین‌ها ۰٫۱٪
* دیگر نژادها ۱٫۵٪

## منطقه زمانی
این سرزمین در منطقه زمانی ولادی وستوک قرار گرفته‌است.

## منابع
* 

*
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۳۸ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۳۸ (میلادی) در اتحاد شوروی
رده:سرزمین‌های روسیه
رده:سواحل اقیانوس آرام روسیه
رده:منچوری
رده:ناحیه فدرالی خاور دور
رده:آسیای داخلی
رده:کشورها و سرزمین‌های روسی‌زبان
رده:خاور دور روسیه
سرزمین استاوروپول

**سرزمین استاوروپول**  یکی از واحدهای فدرالی روسیه است.
مرکز آن شهر استاوروپول است.
در سال ۲۰۰۴ میلادی فرماندار آن الکساندر لئونیدوویچ بوده‌است.
## منطقه زمانی
سرزمین استاوروپول در منطقه زمانی مسکو قرار گرفته‌است.

چپ|انگشتدان|260px|سرزمین استاوروپول در نقشهٔ روسیه.
left|75px

## پیوند به بیرون

اخبار سرزمین استاوروپول

رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۳۴ (میلادی)
رده:سرزمین استاوروپول
رده:سرزمین‌های روسیه
رده:قفقاز شمالی
رده:کشورها و سرزمین‌های روسی‌زبان
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۳۴ (میلادی) در روسیه
ولادی‌وستوک

بندانگشتی|250px|چپ|ایستگاه قطار ولادی‌وستوک
**ولادی‌وُسْتوک** (به روسی: Владивосто́к) یکی از شهرهای روسیه است که در گوشه جنوب شرقی آن قرار گرفته‌است.

ولادی‌وستوک مرکز سرزمین پریمورسکی و قرارگاه بندری **ناوگان اقیانوس آرام** نیروی دریایی روسیه است.

ولادی‌وستوک ایستگاه پایانی راه‌آهن سراسری سیبری است. صنایع اصلی شهر، کشتی‌رانی، ماهی‌گیری صنعتی و پایگاه نیروی دریایی است.

پس از فروپاشی شوروی بسیاری از شرکت‌ها از موقعیت خوب جغرافیایی ولادی‌وستوک بهره برده و شعبه‌هایی را در این شهر افتتاح کرده‌اند.

نام ولادی‌وستوک به معنی «فرمانروای خاور» است. در روسی  (ولاد) به معنی فرمانروا و  (وُستوک) به معنی شرق است. این شهر را در چینی 海參崴 (هایشن‌وای) به معنی مرداب خیار دریایی می‌نامند.

## پیشینه
بندانگشتی|250px|بندر ولادی‌وستوک
ولادی‌وستوک، جنوب شرقی‌ترین مکان در روسیه است و در خلیج گلدن هرن قرار گرفته و بندر اصلی روسیه در ساحل اقیانوس آرام به‌شمار می‌رود. این شهر فاصله چندانی با مرز روسیه و چین و کره شمالی ندارد. در قرن نوزدهم، پس از امضای پیمان «آیگونسکی» در سال ۱۸۵۸ میلادی، این اراضی مورد استفاده مشترک چین و روسیه قرار گرفت. در این سرزمین مشترک روسیه – چین در سال ۱۸۶۰ میلادی شهر ولادی‌وستوک بنیان گذاشته شد؛ و فقط در نوامبر سال ۱۸۶۰ میلادی پس از امضای پیمان پکن این منطقه به‌طور کامل از نظر حقوقی تحت اداره امپراتوری روسیه قرار گرفت. ولادی‌وستوک از سال ۱۹۵۸ تا سال ۱۹۸۸ میلادی یک شهر بسته بود. زندگی در آنجا و حتی سفر خارجیان و شهروندان خارجی اتحاد شوروی به آنجا فقط با اجازه ویژه ممکن می‌شد. جزیره روسی که در خلیج پتر کبیر در دریای ژاپن قرار دارد جنوبی‌تر از ولادی‌وستوک است. برای مدت طولانی این شهر از مقام سرزمین بسته برخوردار بود. در آنجا بخش‌های نظامی زیاد و دژ دفاعی معروف ولادی‌وستوک واقع است.

## دسترسی
پروازهای متعدد به این شهر باعث شده دسترسی به آن آسان شود و هتل‌های متعدد و با کیفیتی در آن ساخته شود. این شهر که در جنوب شبه جزیره مارویف آمورسکی قرار دارد مساحتی حدود ۶۰۰ کیلومتر را پوشش می‌دهد. کوه خالادلنیک بلندترین ارتفاع این منطقه است. این شهر به وسیله راه‌آهن سیبری که در سال ۱۹۰۵ ساخته شد به مسکو متصل می‌شود. پروازهای بین‌المللی چین، کره، ژاپن و ویتنام به این شهر هر روزه در جریان است. این شهر با استفاده از خطوط اتوبوس، ترالی‌بوس، تراموا، ترن شهری و رفت‌وآمد آبی، سامانه حمل‌ونقل کارآمدی را دارا است. بهترین روش برای بازدید از این شهر پیاده‌روی است.

در طول تاریخ چندین دژ نظامی در این شهر ساخته شده، که هر روز ساعت ۱۲ ظهر نزدیک دژ ولادی وستوک غرش توپ‌ها شنیده می‌شود. دژ شماره ۷ که در سال ۱۹۱۰ ساخته شده یکی از مشهورترین محل‌ها را برای بازدید دارد که دارای ۷ برج است که از مسیر آبی به جزیره روسی حفاظت می‌کند.

## منابع

* 
* ایراس: ولادی واستوک هم‌آغوش خلیج رؤیایی گلدن هرن. ۰۹/۳۰/۱۲. (با استفاده از roosi.ir)
مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Vladivostok&oldid=176051088 Vladivostok]»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (بازیابی در ۶ دسامبر ۲۰۰۷).


رده:بندرها و لنگرگاه‌های ساحل اقیانوس آرام روسیه
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۶۰ (میلادی) در امپراتوری روسیه
رده:پایگاه‌های دریایی اتحاد شوروی و روسیه
رده:جغرافیای شمال شرق آسیا
رده:خاور دور روسیه
رده:سرزمین پریمورسکی
رده:شهرها و شهرک‌ها در سرزمین پریمورسکی
رده:شهرهای افتخار نظامی
رده:شهرهای بندری در روسیه
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۶۰ (میلادی)
رده:مناطق مسکونی ساحلی در روسیه
رده:منچوری