جزایر تیوا

بندانگشتی

**جزایر تیوی** (به انگلیسی: Tiwi Islands) بخشی از قلمرو شمالی در استرالیا هستند که در ۸۰ کیلومتری شمال داروین و در محل تلاقی دریای تیمور با دریای آرافورا قرار گرفته‌اند. این مجمع‌الجزایر شامل دو جزیره مسکونی اصلی (ملویل و باثرست) و ۹ جزیره کوچک غیرمسکونی است که در مجموع ۸٬۳۲۹ کیلومتر مربع مساحت دارند.
بیش از ۹۰ درصد مساحت این مجمع‌الجزایر را همین دو جزیرهٔ اصلی تشکیل می‌دهد.

جزایر تیوی تا سده‌های اخیر تماس محدودی با جهان بیرون داشتند. نخستین برخوردهای ثبت‌شده با اروپایی‌ها به سدهٔ نوزدهم بازمی‌گردد، اما نفوذ استعماری در این منطقه به‌دلیل دورافتادگی جغرافیایی، شرایط اقلیمی و مقاومت بومیان، دیرتر و محدودتر از بسیاری از نقاط دیگر استرالیا صورت گرفت. این وضعیت به حفظ بخش بزرگی از ساختارهای فرهنگی و اجتماعی تیوی‌ها کمک کرد.

## جغرافیا
این مجمع‌الجزایر از دو جزیره بزرگ اصلی تشکیل شده است:
# جزیره ملویل: دومین جزیره بزرگ استرالیا پس از تاسمانی.
# جزیره باثرست: پنجمین جزیره بزرگ استرالیا.

جزایر تیوی توسط تنگه اپسلی از یکدیگر جدا شده‌اند که جزیره ملویل را در شرق و جزیره باثرست را در غرب قرار می‌دهد. این تنگه حدود ۶۴ کیلومتر طول دارد و عرض آن در باریک‌ترین نقطه تنها ۶۰۰ متر است.

جزایر تیوی دارای اقلیم گرمسیری موسمی هستند و به‌دلیل بارندگی نسبتاً بالا، از پوشش گیاهی انبوهی شامل جنگل‌های گرمسیری، تالاب‌ها و دشت‌های ساحلی برخوردارند. رودها و آبراهه‌های فصلی بخش مهمی از چشم‌انداز طبیعی این جزایر را شکل می‌دهند. این شرایط طبیعی سبب شده است که جزایر تیوی در مقایسه با بخش‌های مرکزی استرالیا سرسبزتر باشند.

## مردم و فرهنگ
بیشتر ساکنان این جزایر از نسل بومیان تیوی هستند که برای هزاران سال در این منطقه ساکن بوده‌اند. فرهنگ تیوی به دلیل انزوای جغرافیایی، تفاوت‌های چشمگیری با فرهنگ بومیان سرزمین اصلی استرالیا دارد.
 
ساختار اجتماعی آنان بر پایهٔ پیوندهای خویشاوندی، مالکیت سنتی زمین و آیین‌های فرهنگی استوار است. زبان تیوی جایگاهی ویژه در میان زبان‌های بومی استرالیا دارد، زیرا به‌طور مستقیم با بسیاری از خانواده‌های زبانی دیگر این قاره خویشاوندی نزدیکی ندارد و به‌عنوان زبانی متمایز شناخته می‌شود.

بندانگشتی|ستون‌های پوکامانی تیوی

فرهنگ تیوی‌ها به‌ویژه به‌سبب آیین‌های مرتبط با مرگ و سوگواری شناخته شده است. این آیین‌ها از مهم‌ترین مناسک اجتماعی به‌شمار می‌آیند و گاه در بازه‌های زمانی طولانی برگزار می‌شوند. هنرهای آیینی، از جمله پیکره‌سازی‌های چوبی، نقاشی و موسیقی، نقش مهمی در انتقال داستان‌های نیاکانی و دانش فرهنگی میان نسل‌ها دارند. آثار هنری تیوی‌ها علاوه بر ارزش زیبایی‌شناسانه، کارکرد آیینی و اجتماعی نیز دارند.

هنر مردمان تیوی شامل طراحی‌های پارچه (باتیک)، نقاشی روی پوست درخت و کنده‌کاری روی چوب است. یکی از نمادهای اصلی فرهنگ آن‌ها، ستون‌های تدفین موسوم به «پوکامانی» (Pukumani) است که با رنگ‌های سنتی تزیین می‌شوند.

### ورزش
فوتبال استرالیایی محبوب‌ترین ورزش در این جزایر است. «لیگ فوتبال جزایر تیوی» از سال ۱۹۶۸ فعالیت می‌کند و فینال آن هر ساله هزاران گردشگر را به این منطقه می‌کشاند. گفته می‌شود که این جزایر بالاترین نرخ مشارکت در فوتبال استرالیایی را در کل کشور استرالیا دارند.

## حیات وحش
جزایر تیوی به دلیل جدایی از سرزمین اصلی، پناهگاهی برای بسیاری از گونه‌های در معرض خطر هستند. این جزایر میزبان بزرگترین کلنی جوجه‌آوری پرستوی دریایی کاکلی بزرگ در جهان و جمعیت‌های قابل توجهی از لاک‌پشت پشت‌تخت هستند.

## اقتصاد
اقتصاد جزایر تیوی ترکیبی از شیوه‌های معیشتی سنتی و فعالیت‌های امروزی است. شکار و ماهیگیری سنتی همچنان بخشی از زندگی روزمره محسوب می‌شود، در کنار آن‌ها آموزش، خدمات محلی، تولید و فروش هنر بومی و گردشگری فرهنگی از منابع مهم درآمد به‌شمار می‌آیند. هنر تیوی یکی از شناخته‌شده‌ترین محصولات فرهنگی این منطقه در سطح ملی و بین‌المللی است.

## جایگاه امروزی
جزایر تیوی دارای ساختارهایی از خودگردانی محلی هستند و شوراهای بومی در ادارهٔ امور نقش فعالی دارند. این منطقه نمونه‌ای از تداوم فرهنگ بومی در کنار چارچوب‌های اداری و اجتماعی امروزی استرالیاست؛ جایی که زبان، آیین‌ها و پیوند با سرزمین همچنان بخش زنده‌ای از زندگی اجتماعی را تشکیل می‌دهد.

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای استرالیا

## منابع

رده:جاذبه‌های گردشگری در قلمرو شمالی (استرالیا)
رده:جوایز تیوا
رده:مناطق مهم پرندگان قلمرو شمالی، استرالیا
رده:زیرمنطقه‌های ناحیه‌بندی موقت جغرافیای زیستی استرالیا
رده:گرم‌دشت حاره‌ای آرنهم‌لند