open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
حسین محبوبی اردکانی

**حسین محبوبی اردکانی** (زادهٔ ۱۲۹۴ - درگذشت ۲۳ آبان ۱۳۵۶) دانشمند و محقق تاریخ ایران بود. اثر مهم او کتاب *[[تاریخ موسسات تمدنی جدید در ایران]]* است که بارها به آن ارجاع شده و می‌شود.

## زندگی‌نامه
او در سال ۱۲۹۴ خورشیدی در اردکان متولد شد. پدرش آقا شیخ احمد نجل حاج ملاحسین (معروف به حاجی آخوند) فرزند حاج محمد علی فرزند حاج آقامحمد بود که همگی از علماء و بزرگان یزد بوده‌اند و در اردکان و یزد مرجعیت و حسن شهرت داشته‌اند.

تحصیلات ابتدایی و مقدماتی عربی را در محضر حاج شیخ محمد مدیر فرا گرفت و دوره متوسطه را در یزد و تحصیلات عالیه را در دانشسرای عالی و دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران به پایان رسانید و در سالهای پایانی عمرش به اخذ درجه دکتری تاریخ نائل آمد. مدت پنج سال ریاست دبیرستان ایرانشهر یزد را بر عهده داشت و سالها نیز دبیر آموزش و پرورش شهرستان قم بود. در سال ۱۳۴۳ از وزارت آموزش و پرورش به اداره کل انتشارات و روابط دانشگاهی تهران انتقال یافت و به سمت معاون آن اداره کل مشغول به کار شد. در طول سالهای خدمت در دانشگاه مدتی نیز در رشته تاریخ دانشکده ادبیات و علوم انسانی و مؤسسه تحقیقات و مطالعات علوم اجتماعی به تدریس پرداخت.

در ۲۳ آبانماه ۱۳۵۶ خورشیدی به خاطر بیماری سرطان مری در تهران درگذشت. همسرش بتول حائریان اردکانی بود و یک فرزند دختر به نام فاطمه محبوبی داشت که ایشان نیز بر اثر سرطان درگذشت.

## آثار و خدمات علمی
* ترجمه *[[الابنیه عن حقایق الادویه]]* نوشته ابومنصور موفق هروی بکوشش دکتر حسین محبوبی اردکانی.
* تاریخ تحول دانشگاه تهران و موسسات عالی آموزش ایران.
* راهنمای سال ۴۴–۱۳۳۵ دانشگاه تهران
* راهنمای سال ۴۶–۱۳۴۵ دانشگاه تهران
* راهنمای سال ۱۳۴۷ دانشگاه تهران
* رباعیات منسوب به خیام.
* احوال و آثار خوشنویسان. جلد سوم: تألیف دکتر مهدی بیانی بکوشش دکتر حسین محبوبی اردکانی.
* دیوان حسابی (شاعر قرن ۱۰). این کتاب به تصحیح و تحشیه استاد محبوبی و به هزینه دکتر محمود حسابی به چاپ رسیده‌است.
* فهرست تصاویر رجال اهل قاجار
* کتابشناسی کتابهای خطی از دکتر مهدی بیانی بکوشش دکتر حسین محبوبی اردکانی (۱۳۵۳).
* همکاری یا دکتر اصغر مهدوی در تنظیم اسناد و مدارک بازمانده از حاج محمدحسین امین‌الضرب و حاج حسین آقا امین‌الضرب.
* مجموعه اسناد و مدارک فرخ خان امین‌الدوله.
* الماثر و الاثار اعتمادالسلطنه.
* دانشنامه ایران و اسلام.
* مقاله‌های تحقیقی از وی در مجلات معتبر ادبی چون راهنمای کتاب، یغما و نظایر آن به چاپ رسیده‌است.
* تاریخ موسسات تمدنی جدید در ایران

## منابع

* اردکان یونان کوچک - معرفی اصحاب قلم و نویسندگان اردکانی

رده:زادگان ۱۲۹۴
رده:درگذشتگان ۱۳۵۶
رده:اهالی اردکان
رده:درگذشتگان به علت سرطان در ایران
رده:ایران‌شناسان اهل ایران
رده:تاریخ‌نگاران اهل ایران
رده:تاریخ‌نگاران اهل اردکان
دستگاه تناسلی

**دستگاه تولیدمثل** یا **دستگاه زادآوری** ، که با نام‌های **دستگاه تناسلی** یا **سیستم ژِنیتال** نیز شناخته می‌شود، یکی از دستگاه‌های بدن جانوران است که مسئول تولید مثل و حفظ بقای نسل است. این دستگاه در گونه‌های مختلف، از جم    

له پستانداران، گیاهان، و حشرات، ساختار و عملکرد متفاوتی دارد.  

## ساختار و عملکرد در پستانداران
### دستگاه تولیدمثل نر
دستگاه تولیدمثل نر در پستانداران شامل اجزای زیر است:  
* بخش بیرونی:  
  - آلت تناسلی مردانه: عضو انتقال دهنده اسپرم.  
  - بیضه‌ها: تولید اسپرم و ترشح تستوسترون.  
* بخش درونی:  
  - اپیدیدیم: ذخیره و بلوغ اسپرم.  
  - واز دفرنس: انتقال اسپرم به مجرای ادرار.  
  - غده پروستات و غدد وزیکول سمینال: ترشح مایع منی.

### دستگاه تولیدمثل ماده
دستگاه تولیدمقل ماده شامل:  
* بخش بیرونی (فرج):  
  - لبه بزرگ و لبه کوچک: محافظت از ورودی واژن.  
  - کلیتوریس: حساس به تحریک جنسی.  
* بخش درونی:  
  - واژن: محل ورود اسپرم.  
  - رحم: محل رشد جنین.  
  - تخمدان: تولید تخمک و ترشح استروژن و پروژسترون.  
  - لوله فالوپ: انتقال تخمک به رحم.  

## تنظیم هورمونی
فرایندهای تولیدمثل توسط هورمون‌هایی نظیر LH، FSH، تستوسترون، و استروژن کنترل می‌شوند. این هورمون‌ها چرخه‌های قاعدگی و اسپرماتوژنز را تنظیم می‌کنند.  

## تولیدمثل در گیاهان
در گیاهان، تناوب نسل شامل دو فاز هاپلوئید (گامتوفیت) و دیپلوئید (اسپوروفیت) است. به عنوان مثال، در سرخس ها، اسپوروفیت دیپلوئید از طریق میوز هاگ تولید می‌کند که به گامتوفیت هاپلوئید تبدیل می‌شود. این گامتوفیت سپس گامت‌ها را تشکیل می‌دهد که با لقاح، اسپوروفیت جدیدی ایجاد می‌کند.  

## بیماری‌ها و اختلالات شایع
* در مردان:  
  - ناباروری ناشی از کمبود اسپرم.  
  - BPH.  
* در زنان:  
  - PCOS.  
  - اندومتریوز.  
* مشترک: بیماری‌های مقاربتی مانند اچآیوی و سوزاک.  

## تصاویر

پرونده:تناسلی.GIF|دستگاه تولیدمثل در زنان


## جستارهای وابسته
* لقاح خارجی  
* باروری آزمایشگاهی  
* هورمون‌های جنسی  

## منابع
  
*   
*   

  
  
  
  
  

رده:باروری  
*  
رده:کالبدشناسی انسان
رده:دستگاه درون‌ریز
هشترود

**هشترود** یکی از شهرهای جنوبی استان آذربایجان شرقی و مرکز اداری شهرستان هشترود است.نام هشترود به خاطر هشت رود قرانقو،آیدوغموش،آجی چای،قلعه چای، قوری چای، لیلان چای،اجیرلو و قره قیه می باشد که در هشترود جریان دارند این شهر از مراکز تمدن آذربایجان شرقی بوده و از جمله آثار باستانی این شهر می توان به سلطان تپه سی،باللی قیه، مسجد لامشان، مسجد جامع هشترود، قلعه ضحاک و بقعه بایزید بسطامی اشاره کرد.

## جغرافیا
این شهر به‌طور متوسط ۱۱۵۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. هشترود در ۶۵ کیلومتری غرب میانه و ۱۱۴ کیلومتری جنوب شرق تبریز واقع شده و مساحت آن ۶٫۲۴ کیلومتر مربع می‌باشد.

هشترود به وسیلهٔ چند رودخانهٔ فرعی سیراب می‌شود. در این میان، رودخانهٔ قرانقوچای که از پیرامون این شهر می‌گذرد، بزرگ‌ترین رودخانهٔ منطقه بوده و یکی از شاخه‌های قزل اوزن محسوب می‌شود. همچنین در هشترود و اطراف آن، چندین چشمهٔ آبگرم معدنی وجود دارد.

آب و هوای هشترود کوهستانی بوده و میانگین سردترین دمای آن ۳- درجهٔ سانتی‌گراد و مربوط به ماه ژانویه و میانگین گرم‌ترین دمای آن ۳۴+ درجهٔ سانتی‌گراد و مربوط به ماه اوت است. دمای هوا در روزهای سرد زمستان تا ۳۰- درجه سانتیگراد نیز ممکن است برسد. همچنین متوسط بارندگی سالیانه در این شهر بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ میلی‌متر متغیر است.

## جمعیت
جمعیت این شهر برپایهٔ سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵ هجری شمسی، ۲۰٬۵۷۲ نفر بوده‌است.زبان مردم آن ترکی آذربایجانی است.

## محصولات کشاورزی
از محصولات تولیدی این شهر می‌توان به حبوبات، عسل، غلات، کره، میوه‌جات، علوفه و محصولات حیوانی اشاره کرد.

صنعت قالی‌بافی در هشترود و روستاهای تابعهٔ آن بسیار پررونق است.

شغل بیشتر ساکنین هشترود در گذشته نه چندان دور کشاورزی بوده ولی در سال‌های اخیر به دلیل مهاجرت بسیار زیاد به شهرهای تبریز و تهران رونق گذشته کشاورزی در این شهر وجود ندا رد.

در لغتنامه دهخدا هشترود چنین توصیف می‌شود: «در مغرب گرمرود و در دامنهٔ شرقی سهند واقع شده و دارای زمستانهای سخت و تابستانهای معتدل و قراء حاصلخیز متعدد است که به واسطهٔ شعبات قزل اوزن مانند قرانقو، آق دوغمش و شهری مشروب می‌شوند و مراتع متعدد دارد که در آنها گله‌های زیاد نگاه می‌دارند. مرکز آن سراسکند در کنار یکی از شعب قرانقو واقع شده». شهرستان هشترود از دیرباز به عنوان یکی از مراکز مهم تولید غلات در استان آذربایجان شرقی محسوب می‌شود.

## راه‌های دسترسی
* راه‌آهن سراسری تهران - تبریز ایستگاه راه‌آهن هشترود خراسانک هشترود
* اتوبان زنجان - تبریز خروجی هشترود
* جاده قدیم میانه - تبریز سه راهی قره چمن به سمت هشترود
* جاده میانه - هشترود به طول ۶۵ کیلومتر

## منابع

## جستارهای وابسته
* جمعیت شهرهای استان آذربایجان شرقی

رده:روستاهای شهرستان هشترود
رده:شهرهای استان آذربایجان شرقی
رده:شهرهای شهرستان هشترود
شهرستان اهر

**شهرستان اَهَر** یکی از شهرستان‌های استان آذربایجان شرقی در ایران است.مرکز این شهرستان، شهر اهر است.

جمعیت این شهرستان بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال۹۰ هجری شمسی ۱۲۸۰۰۰ نفر می‌باشد که ۹۲۰۰۰ نفر در شهر اهر و ۳۶۰۰۰ نفر در روستاها به سر می‌برند.
مردم منطقه اهر به زبان ترکی آذربایجانی سخن می‌گویند.

کشاورزی و دامداری دو قطب اقتصادی و تولیدی در این منطقه می‌باشد در کنار آن باغداری، دامپروری و زنبورداری نیز صورت می‌گیرد. فرش‌بافی، ورنی‌بافی، جاجیم‌بافی، گلیم‌بافی در روستاها و در بین عشایر رواج دارد.

کلیه روستاهای بالای ۲۰ خانوار شهرستان اهر از امکان ارتباطات تلفن راه دور، بین‌الملل و تلفن خانگی بهره‌مند هستند.

از نقاط دیدنی آن می‌شود به بازار قدیمی شهر اهر،خانه دکتر قاسم خان اهری، مسجد جامع، بقعه شیخ شهاب الدین اهری[پارک جنگلی فندقلو] اشاره کرد.

## تقسیمات کشوری
**شهرستان اهر** دارای **۲** بخش، **۷** دهستان و **۱** شهر به شرح زیر است:

## جستارهای وابسته
* زمین‌لرزه‌های آذربایجان شرقی (۱۳۹۱)

## منابع
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران ۱۳۸۳خ.

اهر
اهر
شهرستان جلفا

**شهرستان جلفا** یکی از شهرستان‌های استان آذربایجان شرقی است که در ناحیهٔ شمال و شمال‌غرب این استان واقع شده‌است. مرکز این شهرستان شهر جلفا است. شهرستان جلفا پیشتر یکی از بخش‌های شهرستان مرند محسوب می‌شد که به‌دلیل گسترده شدن شهر در سال ۱۳۷۴ به شهرستانی مستقل تبدیل شد.

## موقعیت جغرافیایی
شهرستان جلفا در شمال کوه کیامکی و در حاشیهٔ جنوبی رود ارس واقع است. این شهرستان از جنوب به شهرستان مرند و شهرستان ورزقان، از خاور به شهرستان کلیبر، از باختر به استان آذربایجان غربی و از شمال به جمهوری آذربایجان و ارمنستان محدود است. این شهرستان در گذشته تابع شهرستان مرند بود که بعداً با الحاق برخی روستاهای دیزمار ارسباران به مرکزیت خاروانا تحت عنوان بخش سیه رود یا دیزمار غربی به شهرستان تبدیل شد. بیشتر مکان‌های تاریخی و اماکن مذهبی و جنگلی-توریستی این شهرستان در دیزمار غربی و در روستاهای کردشت، اشتبین، نوجمهر، دوزال و … قرار دارند.قرار گرفتن شهرستان جلفا در حاشیهٔ رود ارس، قرار گرفتن این شهرستان در مرز ایران با جمهوری آذربایجان و ارمنستان و قرار گرفتن در منطقهٔ تجاری ارس ، این شهرستان را به یکی از شهرستان های با ظرفیت اقتصادی بالا تبدیل کرده است.

## جمعیت
جمعیت شهرستان جلفا طبق آخرین آمار که بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵ منتشر شده‌است، ۶۱٬۳۵۸ نفر می‌باشد که از این تعداد ۵۳٬۳۵۲ نفر در بخش مرکزی و ۸٬۰۰۶ نفر در بخش سیه رود ساکن اند. هم چنین جمعیت شهر جلفا ۸٬۸۱۰ نفر، شهر هادی شهر ۳۴٬۳۴۶ نفر و شهر سیه رود ۱٬۵۴۸ نفر است. زبان اهالی ترکی آذربایجانی بوده و با لهجهٔ محلی خود سخن می‌گویند. بیشتر مردم پیرو مذهب شیعه ۱۲ امامی هستند.شغل بیشتر ساکنان این شهر کشاورزی و دامداری است. البته به‌دلیل مرکزیت و اداری بودن جلفا و وجود ادارات مختلف دولتی و خصوصی در آن، عده‌ای نیز به‌کار در این‌گونه مراکز مشغول شده‌اند و عده‌ای از مردم این شهر نیز به کار تجارت با کشور‌های همسایه مشغول هستند.

## آثار تاریخی و دیدنی

شهرستان جلفا به دلیل داشتن آثار تاریخی و دیدنی فراوان یکی از شهرستان‌های دیدنی استان آذربایجان شرقی محسوب می‌شود. از مهم‌ترین آثار تاریخی و دیدنی این شهرستان آرامگاه سید ابوالقاسم نباتی، برج دوزال، حمام کردشت، کلیسای سنت استفانوس، کلیسای ننه مریم، کاروانسرای خواجه نظر، کلیسای چوپان، آسیاب خرابه، روستای اشتبین، کلیسای مریم مقدس، امامزاده سید محمد جلفا، زیارتگاه بابا یعقوب، قلعه علی بیگ، حمام تاریخی جلفا، امامزاده سید ابراهیم و قلعه کردشت، پارک کوهستان هستند.

## تقسیمات کشوری
بخش جلفا که از توابع شهرستان مرند بود در سی‌ام شهریور ۱۳۲۷ به تصویب هیئت وزیران با به هم پیوستن جلفا با دهستان علمدار گرگر تشکیل شد. بعد ها در سال ۱۳۷۴ از بخش به شهرستان تبدیل شد و از سیستم اداری شهرستان مرند استقلال یافت

تقسیمات کنونی شهرستان جلفا از این قرار است:

* بخش مرکزی شهرستان جلفا
** دهستان شجاع
** دهستان ارسی
** دهستان داران
شهرها: جلفا و هادی‌شهر (جلفا)
* بخش سیه‌رود
** دهستان دیزمار غربی
** دهستان نوجه‌مهر
شهرها: سیه‌رود

## منابع

جلفا
جلفا
رده:شهرستان‌های حاشیه رود ارس
رده:ارس
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۵ (میلادی) در ایران
شهرستان مرند

**شهرستان مرند**، از نظر جمعیت سومین شهرستان استان و از نظر مساحت چهارمین شهرستان بزرگ استان آذربایجان شرقی در ایران است. مرکز این شهرستان، شهر مرند است.

شهرستان مرند در ۶۵ کیلومتری شمال غرب تبریز و در محور ارتباطی اروپا و آسیای میانه قرار گرفته و دارای ۳ بخش و ۶ شهر و ۹ دهستان و ۱۲۹ آبادی بوده که۱۱۳ آبادی دارای سکنه و ۱۶ آبادی آن خالی از سکنه است. شهرستان مرند با جمعیتی بالغ بر ۲۴۵ هزار نفر سومین شهرستان پرجمعیت استان پس از شهرستان‌های [تبریز] و [مراغه] می‌باشد.
شهرستان مرند سومین شهرستان بزرگ استان آذربایجان شرقی پس از میانه و سراب می‌باشد.

## دربارهٔ شهرستان مرند
از بناهای تاریخی این شهر می‌توان قلعه قالا و مسجد جامع و امامزاده‌های احمد و یالدور را نام برد.

روستای توریستی پیربول (پیربالا) از روستاهای شهرستان مرند با آن کوه‌های رفیع و دره‌های افسانه‌ای یکی از مشهورترین روستاهای استان آذربایجان شرقی است و تنها روستایی است که قبور پیر (شامان-قام)ها را حفظ نموده است این روستا در ۱۹ کیلومتری جنوب غرب شهر مرند و دقیقاً در دامنه‌های میشوو داغ
قرار دارد.
روستای زمهریر مرتفع‌ترین و و در بیشتر اوقات سردترین روستای شهرستان مرند می‌باشد که مناظر زیبایی جهت بازدید گردشگران داخلی و خارجی دارد و در ۵ کیلومتری زنوز واقع می‌باشد.
شهرستان مرند بزرگ‌ترین تولیدکننده قیسی و برگ زردآلو نه تنها در استان بلکه سراسر ایران می‌باشد

## زبان
اهالی شهرستان مرند به زبان ترکی آذربایجانی صحبت می‌کنند.

## تقسیمات کشوری
در تقسیمات کشوری جدید ایران که در سال ۱۳۱۶ خورشیدی شکل گرفت، مرند یکی از بخش‌های شهرستان تبریز بود. در سی‌ام شهریور ۱۳۲۷ به تصویب هیئت وزیران، مرند تبدیل به شهرستان شد و دهستان علمدار گرگر و جلفا به یک بخش تبدیل و تابع شهرستان مرند شدند.

### تقسیمات فعلی
**شهرستان مرند** دارای **۳** بخش، **۱۰** دهستان و **۶** شهر به شرح زیر است:

### شهرستان مرند

## منابع

* داده‌های تقسیمات کشوری از: سازمان بازرگانی استان آذربایجان شرقی

مرند
مرند
مرند
شهرستان شهرضا

**شهرستان شهرِضا** یکی از شهرستان‌های استان اصفهان است. مرکز این شهرستان، شهرضا است. این شهر به یونانچه ایران و شهر سفال و سرامیک معروف است.

## مشاهیر
از مشاهیر شهرضا می‌توان به شهید ابراهیم همت، حاج میرزا خلیل‌الله همت، حاج علی قمشه ای (ازبازرگان و خیران بزرگ عصر صفوی)، آیت الله سید حسن مدرس، حسین الهی قمشه‌ای، مهدی الهی قمشه‌ای، آقا محمد رضا صهبای قمشه‌ای (حکیم صهبا)، علی صهبا (از شخصیت های برجسته فرهنگ شهرضا)، نادر صهبا (شاعر و نویسنده)، استاد غلامرضا طاهر. پروفسور ولی اله طحانی (پدر علم منطق فازی در ایران)، دکتر حسین طاهر، دکتر نهضت، مهندس فضل‌الله طاهرحکیم نصرالله، حکیم ابوالمعارف محمد علی زاهد شهرضایی، حکیم اسدالله شهرضایی، آیت الله العظمی اسماعیل پور، حاج شیخ عبدالرحیم ملکیان (ناصح قمشه‌ای)، ملا محمد هادی فرزانه (حکیم فرزانه)، دکتر محمد حسین سرایی (استاد دانشگاه صنعتی اصفهان)، محمد رحیمیان (استاد ورئیس اسبق دانشگاه تهران)، پروفسور نواب (استاد برق و کامپیوتر)، پروفسور حبیب‌الله هدایت (پدر علم تغذیه در ایران)، دکتر حسین نواب (بنیانگذار دندانپزشکی نوین در ایران)، حجت الاسلام حیدر مصلحی (وزیر اطلاعات دولت دهم)، دکتر هما امامزاده (نخستین پزشک زن ایرانی، سوربون فرانسه ۱۳۱۵ خورشیدی)، حاج آقا آرش صدری (بنیانگذار حدیث شناختی نوین در ایران و طراح تونل آبشار)، پروفسور دکتر محمد حسین سرائی، دکتر مرتضی قلی خان کیان، شادروان استاد حاج حسن ناظم، شادروان علی اکبر زمان زاد شاعر طنز پرداز متخلص به (خارکن)، مصطفی اسماعیلی متخلص به (سینا)، حکیم حاج عباسعلی انصاری مهیاری، خلیل‌الله شریفانی متخلص به (ندیم)، دکتر خلیل خان سپهر، استاد محمد علی بهرامی مشهور به (دبیر بهرامی)، حجت الاسلام و المسلمین حاج غدیر علی ممیز، حجت الاسلام حاج شیخ نعمت‌الله جعفری، دکتر خلیل رفاهی، پروفسور دکتر ابوالقاسم سری، حسین شکوه (مدیر روزنامه شکوه شهرضا)، حجت الاسلام حاج سید علی حجازی، آیت الله حاج سید مهدی حجازی، حجت الاسلام عظیمی، استاد دکتر نصرالله شاملی (پژوهشگر علوم قرآنی)، استاد مصطفی منصف، استاد حمزه پژوهنده، استادمسیح اله جمالی، دکتر نورالله کسایی، دکتر مرتضی الهی قمشه ای و پروفسور پرویز ولندانی و دکتر مجید نادری تنها راهنمای گردشگری بین‌المللی ایران به شش زبان اشاره کرد.

از دیدنی‌های این شهر می‌توان به امامزاده شاه‌رضا اشاره کرد که برادر علی بن موسی الرضا عنوان می‌شود می‌باشد.

## جغرافیا
این شهرستان در طول جغرافیایی ۵۱ درجه و۵۲ دقیقه شرقی و عرض جغرافیایی: ۳۲ درجه و۱ دقیقه شمالی واقع شده است و مساحت آن به ۲۸۲۰ کیلومتر مربع می‌باشد.

## موقعیت جغرافیایی
**شهرستان شهرضا** از شمال با شهرستان اصفهان، از شمال غربی با شهرستان مبارکه، از شرق با شهرستان جرقویه، از غرب با شهرستان دهاقان و از جنوب با شهرستان سمیرم و استان فارس همسایه است.

## تقسیمات کشوری
**شهرستان شهرضا** دارای **۱** بخش، **۴** دهستان و **۲** شهر به شرح زیر است:

### شهرستان شهرضا

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران و آمار ارائه شده توسط وبگاه رسمی فرمانداری شهرستان شهرضا، جمعیت شهرستان شهرضا در سال ۱۳۹۷ برابر با ۱۵۹٫۷۹۷ نفر بوده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرستان‌های استان اصفهان
* فهرست بخش‌های استان اصفهان
* فهرست شهرهای استان اصفهان

## منابع


شهرضا
سال نوری

**سال نوری**  یکی از یکاهایی  است که به مخفف به‌صورت «**ly**» نشان می‌دهند و برای سنجش طول یا درازا است که بیشتر در محاسبات مربوط به کیهان‌شناسی و نجوم به‌کار می‌رود. سال نوری طبق تعریف برابر است با مسافتی که نور در خلاء در مدت یک سال طی می‌کند و تقریباً برابر است با ۹ پتامتر (9Pm).(9.460.528.400.000&nbsp;km). در این تعریف، دو عاملِ *[[سرعت نور]]* در خلاء و مدت زمانِ *یک سال* دخالت دارند. در حال حاضر، مدت زمان دقیق سال که باید برای محاسبهٔ مقدار سال نوری استفاده شود، به‌صورت بین‌المللی تعریف نشده‌است و تنها توصیه‌نامه‌ای مبتنی بر استفاده از سال رومی (یولیانی) توسط اتحادیه بین‌المللی اخترشناسی ارائه شده‌است.

بر مبنای این توصیه‌نامه، یک سال برابر است با ۳۶۵٫۲۵ روز که هر روز معادل ۸۶٬۴۰۰ ثانیه می‌باشد، که با احتساب تعریف سرعت نور به مقدار ۲۹۹٬۷۹۲٬۴۵۸ متر بر ثانیه، مقدار مسافت سال نوری معادل ۹٬۴۶۰٬۷۳۰٬۴۷۲٬۵۸۰٬۸۰۰ متر خواهد بود.

به دلیل استاندارد نبودن تعریف سال، در کارهای دقیق و تخصصی نجومی، کمتر از این واحد استفاده می‌شود و واحد پارسک ترجیح داده می‌شود. در کاربردهای عمومی، سال نوری بیشتر به‌کار می‌رود که گاهی با فرض هر سال معادل ۳۶۵ روز و سرعت نور معادل ۳۰۰٬۰۰۰ کیلومتر بر ثانیه، مقدار سال نوری را تقریباً برابر با ۱۰۱۵ × ۹٫۴۶۱ متر می‌گیرند که البته پذیرفته نیست.

در ۹ ژانویه ۲۰۱۳ دورترین ابرنواختر شناخته شده، توسط تلسکوپ هابل کشف شد. فاصله این ابرنواختر حدود ۱۰ میلیارد سال نوری است.

## ادراک بزرگی سال نوری
بندانگشتی|راست|نسخه‌ای از یکای سال‌نوری بر حسب (ماه)
سال نوری چیزی حدود ۶۳ هزار واحد نجومی است؛ به عبارت دیگر، برابر ۹ بیلیارد کیلومتر در مقیاس بزرگ و ۹ تریلیون کیلومتر در مقیاس کوچک است که به صورت تقریبی و گردشده برابر است با «۹٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ متر»

## چند مثال
* هنگامی که گفته می‌شود ستاره x حدود ۵ میلیون سال نوری با زمین فاصله دارد، بدین معناست که ۵ میلیون سال نوری پیش از این ستاره نوری ساطع شده که پس از ۵ میلیون سال به زمین رسیده و ما تازه بعد از ۵ میلیون سال آن نور را دیده‌ایم و به وجود چنین ستاره‌ای پی می‌بریم. چه بسا که این ستاره هم‌اکنون از بین رفته باشد و ما ۵ میلیون سال بعد می‌فهمیم. البته طبق نسبیت خاص اینیشتین، این زمان بسیار طولانی، برای ما محسوس است، ولی برای خود نور چنین زمانی معنی ندارد و فاصله بسیار زیاد، در زمان صفر طی می‌شود.
* زمانی که منجمان روی خورشید انفجاری را می‌بینند، آن را در زمان واقعی رخدادش نمی‌بینند. نور این انفجار ۸ دقیقه در راه بوده‌است تا به زمین برسد.
* نزدیکترین ستاره به زمین پس از خورشید، پروکسیما قنطورس، تقریباً °۴ سال نوری با زمین فاصله دارد. منجمان نمی‌توانند آن را همان‌گونه که در زمان حال است ببینند. تنها ظاهر آن را به شکل ۴ سال پیش مشاهده می‌کنند.

## منابع

* 

رده:علم در ۱۸۳۸ (میلادی)
رده:نور
رده:یکاهای اندازه‌گیری در اخترشناسی
رده:یکاهای طول
رده:مفهوم‌ها در اخترشناسی
انجمن ادبی شمع سوخته

[بندانگشتی|300px|در این عکس برخی از بنیانگذاران انجمن ادبی شمع سوخته حضور دارند، از راست به چپ: [هوشنگ ابتهاج، سیاوش کسرایی، نیما یوشیج، احمد شاملو، مرتضی کیوانبه گفته هوشنگ ابتهاج این نگاره در خانه سیاوش کسرایی وهنگام نشستن آنها زیر کرسی گرفته شده است.]]

**انجمن ادبی شمع سوخته** انجمنی ادبی بود که در اوایل دهه ۱۳۳۰ در تهران تشکیل شد. بنیانگذاران آن که از پیشگامان شعر نو فارسی بودند عبارتند از: نیما یوشیج، مرتضی کیوان، هوشنگ ابتهاج (سایه)، احمد شاملو، سیاوش کسرایی، مهدی اخوان ثالث.

این انجمن چند سال پس از خروج متفقین از ایران که فضایی نسبتا آزاد سیاسی را به خود دیده بود تشکیل شد و از همین رو در در کنای فعالیت ادبی گاهی گفتگو های سیاسی و آزادی خواهانه در این انجمن شکل می‌گرفت.

انجمن ادبی شمع سوخته را می‌توان نخستین انجمن ادبی شعر نو فارسی نامید.

در آغاز قرن چهاردهم که نقدهای فراوانی به شکل و برگزاری انجمن های در این روزگار وارد است شمع سوخته در تاریخ ادبی ایران جایگاه ویژه ای دارد.

## منابع

رده:انجمن‌های ادبی
کتاب کوچه

***کتاب کوچه*** عنوان فرهنگ‌نامه‌ای است به کوشش احمد شاملو شاعر و نویسنده معاصر ایرانی و آیدا سرکیسیان، همسرش، که در چندین جلد به عنوان دائرةالمعارف فرهنگ عامیانه مردم ایران تدوین شده‌است. این کتاب هنوز کامل نشده و چاپ مجلدات آن به پایان نرسیده است.

چند دهه از عمر احمد شاملو صرف گردآوری و تدوین این کتاب گردید و چهارده جلد از آن در زمان حیات وی به چاپ رسید. بعد از شاملو، سرپرستی این مجموعه بر عهدهٔ همسرش آیدا سرکیسیان قرار گرفت و سیاوش شاملو فرزند احمد شاملو در یک مصاحبه در سال ۱۳۸۵ گفته بود که شاهد ادامهٔ چاپ کتاب کوچه خواهیم بود.

## مجلدات چاپ شده
# کتاب کوچه، انتشارات مازیار، (دفتر اول آ)، (۱۳۵۷) و (۱۳۷۸)
# کتاب کوچه، انتشارات مازیار، (دفتر دوم آ)، (۱۳۵۸) و (۱۳۵۹)
# کتاب کوچه، انتشارات مازیار، (دفتر سوم آ)، (۱۳۵۹) و (۱۳۶۰)
# کتاب کوچه، انتشارات مازیار، (دفتر اول الف)، (۱۳۶۱)، چاپ پنجم (۱۳۸۸)
# کتاب کوچه، انتشارات مازیار، (دفتر دوم الف)، (۱۳۶۲)، چاپ پنجم (۱۳۸۹)
# کتاب کوچه، انتشارات مازیار، (دفتر سوم الف)، (۱۳۶۲)
# کتاب کوچه، انتشارات مازیار، (دفتر چهارم الف)، (۱۳۷۲)
# کتاب کوچه، انتشارات مازیار، (دفتر پنجم الف)، (۱۳۷۵)
# کتاب کوچه، انتشارات مازیار، (دفتر اول ب)، (۱۳۷۷)، چاپ چهارم (۱۳۸۷)
# کتاب کوچه، انتشارات مازیار، (دفتر دوم ب)، (۱۳۷۷)، چاپ چهارم (۱۳۸۸)
# کتاب کوچه، انتشارات مازیار، (دفتر سوم ب)، (۱۳۷۷)
# کتاب کوچه، انتشارات مازیار، (دفتر اول پ)، (۱۳۷۸)، چاپ سوم (۱۳۸۵)
# کتاب کوچه، انتشارات مازیار، (دفتر دوم پ)، (۱۳۷۸)، چاپ سوم (۱۳۸۷)
# کتاب کوچه، انتشارات مازیار، (دفتر اول ت)، (۱۳۷۹)، چاپ سوم (۱۳۸۷)
# کتاب کوچه، انتشارات مازیار، (دفتر دوم ت و اضافات)، (۱۳۸۰)، چاپ سوم (۱۳۸۷)

## مجلدات و چاپهای دیگر
* قصه‌های کتاب کوچه، جلد اول در سوئد، انتشارات آرش، (۱۳۷۱)
* کتاب کوچه (حرف آ در یک جلد)، انتشارات مازیار، (۱۳۷۷)
* کتاب کوچه (حرف آ در یک مجلد)، انتشارات مازیار، (۱۳۷۸)
* کتاب کوچه (حرف الف جلد اول)، انتشارات مازیار، (۱۳۷۸)
* کتاب کوچه (حرف الف جلد دوم)، انتشارات مازیار، (۱۳۷۸)
* قصه‌های کتاب کوچه، چاپ اول، انتشارات مازیار، (۱۳۸۰)

## منابع

* خدیش، پگاه. «کتاب کوچه» در *[[دانشنامهٔ فرهنگ مردم ایران]]*. جلدِ ۷

## پیوند به بیرون
* انتشار کتاب کوچه ادامه می‌یابد 
* کتاب کوچه به صورت آنلاین

رده:آثار احمد شاملو
رده:کتاب‌های فارسی
رده:کتاب‌های ایرانی
رده:دانشنامه‌ها
رده:دانشنامه‌های فارسی
رده:فرهنگ‌های واژگان فارسی
رده:فولکلور
رده:کتاب‌های ۱۳۵۷
رده:دانشنامه‌های ایران
بندر نوشهر

**بندر نوشهر** یکی از سه لکه منفصل منطقه آزاد تجاری-صنعتی مازندران محسوب می‌شود. بندر نوشهر قدیمی‌ترین بندر مازندران و نزدیکترین بندر به پایتخت ایران است و مجهز به خطوط هوایی می‌باشد. فاصله این بندر تا تهران ۲۰۰ کیلومتر است که با احداث آزاد راه بزرگ تهران شمال به ۱۴۰کیلومتر تقلیل یافت. بندر نوشهر براساس میزان تخلیه و بارگیری کالاها در سال ۱۴۰۱، به عنوان سومین بندر پرتردد شمال ایران و دوازدهمین بندر پرتردد کشور بشمار می‌رود.

## تاریخچه
ساخت بندر نوشهر در سال ۱۳۰۹ هجری خورشیدی با مشارکت شرکتهای بورورکس (هلند) و آگرمن (بلژیک) آغاز شد و در سال ۱۳۱۸خورشیدی به بهره‌برداری رسید. اولین محموله‌ای که در این بندر تخلیه شده است قطعات و ماشین‌آلات کارخانه ذوب آهن کرج بود که از روسیه با یک کشتی تجاری به ظرفیت ۱۰۰۰تن بارگیری شده بود. سالیانه حداقل ۵۰۰فروند کشتی در این بندر تردد می‌کنند. این بندر در سال ۱۳۹۰ از یک بندر عادی به منطقه ویژه اقتصادی ارتقا یافت.

## مشخصات بندر
بندر نوشهر با داشتن تجهیزات مدرن و زیر ساخت هایی مجهز مانند جرثقیل‌های موبایل ساحلی ۱۰۰ تنی ،ایستگاه رادیویی پیشرفته ،‌ ۷۰ هزار متر مربع انبار سرپوشیده ،‌سیستم مکانیزه امور بندری و ارائه تسهیلات حمل و نقل ترکیبی با ۱۱ پست اسکله امکان پهلوگیری کشتی‌های بالای ۶۰۰۰ تن  و برخورداری از امکانات و تجهیزات مدرن اصلی‌ترین منطقه آزاد مبادلات تجاری و بازگانی در شمال ایران می‌باشد.

## ویژگی‌ها
* نزدیکترین بندر به مراکز تولیدی و صنعتی مهم کشور در استان تهران، استان سمنان، استان خراسان، استان مرکزی
* شرایط اقلیمی مناسب جهت صادران مواد خوراکی به کشورهای روسیه، آسیای میانه و منطقه قفقاز
* وجود فرودگاه جهت پروازهای داخلی در فاصله دو کیلومتری بندر
* کوتاه شدن مسیر دریایی به کشورهای اروپایی و آسیای میانه از نظر مسافت و زمان
* برخورداری از حدود ۳۰٬۰۰۰متر مربع انبار مسقف
* برخورداری از تجهیزات تخلیه و بارگیری و مخابراتی با فناوری مدرن و پیشرفته

## فاصله تا سایر بندرهای دریای کاسپین

* هر مایل ۱۸۵۲ متر است.

## کالاهای وارداتی و صادراتی
### واردات
عمده کالاهای وارداتی عبارتند از: غلات، مواد شیمیایی، مواد معدنی، آهن‌آلات، مصالح ساختمانی، لوازم یدکی، مواد نفتی، فلزات غیر آهنی، مصنوعات فلزی، کاغذ و مقوا، چوپ و تخته، کانتینر پر، کانتینر خالی، لاستیک و پلاستیک، پارچه و الیاف، کالای متروکه و متفرقه

### صادرات
تره بار، خشکبار، محصولات دامی و گیاهی، مواد معدنی، فلزات غیرآهنی، کالای سوپر مارکتی، کانتینر پر و خالی، کالای متفرقه

## منابع

رده:بندرها و لنگرگاه‌ها

رده:مناطق ویژه اقتصادی ایران
شهرستان چاراویماق

**شهرستان چاراویماق (چَهارْ اویْماق)** (چار به معنی سکه و اویماق به معنی حک کردن، "چاو" به معنی "پول" و "اویماق" به معنی "ضرب" یا کندن است، یعنی محل ضرب سکه و پول) جنوبی‌ترین شهرستان استان آذربایجان شرقی است. مرکز این شهرستان، شهر قره‌آغاج است. این شهرستان دارای یک شهر (مرکز شهرستان: شهر قره‌آغاج) و دو بخش به نام‌های بخش مرکزی و بخش شادیان است.

شهرستان چاراویماق با ۳۱٬۰۷۱ نفر جمعیت در سال ۱۳۹۵ خورشیدی، دومین شهرستان کم‌جمعیت استان آذربایجان شرقی است؛ در عین حال با ۳٬۲۰۸٫۱۲ کیلومتر مربع مساحت، چهارمین شهرستان وسیع استان محسوب می‌شود و همین امر، تراکم بسیار پایین جمعیت را در این شهرستان در مقایسه با دیگر شهرستان‌های این استان سبب شده‌است.

شهرستان چاراویماق از سمت شمال به شهرستان هشترود، از سمت شمال‌شرق به شهرستان میانه، از سمت شمال‌غرب به شهرستان مراغه، از سمت جنوب‌شرق به شهرستان ماه‌نشان (استان زنجان) و از سمت‌های جنوب و ‌غرب به ترتیب به شهرستان‌های تکاب و باروق (استان آذربایجان غربی) محدود شده است.

فاصلهٔ مرکز شهرستان چاراویماق (شهر قره‌آغاج) با هشترود: ۶۵ کیلومتر، با میانه: ۷۵ کیلومتر، با مراغه: ۱۰۰ کیلومتر و با تبریز: ۱۹۳ کیلومتر است.
زبان مردم چاراویماق ترکی آذربایجانی با لهجه ای قره داغی است.

## وجه تسمیه
«چاراویماق» مخفف «چهار اویماق» است؛ چرا که در گذشته با توجه به شرایط مساعد جهت کشاورزی و دامداری در این منطقه، چهار طایفه به چاراویماق فعلی مهاجرت کرده و در آن ساکن شده‌اند. امروزه طوایف شاهسون، حاج‌آلو، حیدرلو، موصالی و قره‌داغ و زارعی و عطائی در این منطقه سکونت دارند.

## تاریخچه
در تقسیمات کشوری جدید ایران که در سال ۱۳۱۶ خورشیدی شکل گرفت، چاراویماق یکی از دهستان‌های بخش هشترود (سراسکند) شد. منطقهٔ چاراویماق در سال در ۲۰ آبان ۱۳۲۶ خورشیدی تبدیل به بخشی در تابعیت شهرستان مراغه شد. این بخش در سال ۱۳۵۵ خورشیدی به شهرستان هشترود ملحق گردید و نهایتاً در تاریخ ۱۶ شهریور ۱۳۷۹ خورشیدی به درجهٔ شهرستان ارتقا یافت.

منطقهٔ چاراویماق پیش از سال ۱۳۱۶ خورشیدی، یکی از حاکم‌نشین‌های بزرگ آذربایجان محسوب می‌شده و مرکزیت آن در روستای سریک قرار داشته که بعداً به قره‌آغاج منتقل شد.

تپه باستانی واقع در ضلع جنوب‌شرقی شهر قره‌آغاج یکی از اصلی‌ترین آثار تاریخی شهرستان چاراویماق محسوب می‌شود. بررسی‌های انجام شده و آثار کشف شده از این مکان، پیشینهٔ ۸۰۰ سالهٔ سکونت دراین منطقه را نشان می‌دهند.

## مکان های دیدنی چاراویماق
چاراویماق مکان‌های دیدنی زیادی داشته و دارای چندین آب گرم طبیعی در روستاهای منیشگه، آبگرم و حمام است که به دلیل عدم وجود جاده، دسترسی به آن‌ها کار آسانی نیست  چشمه جادویی پیرسقا در این شهرستان قرار دارد. آب این چشمه روزی چند بار جاری و بعد خشک می‌شود که البته هنوز علت دقیق این پدیده نادر مشخص نیست.

یکی از زیباترین مناطق گردشگری این منطقه، سد خرم درق است. از دیگر مناطقی دیدنی آن می‌توان به رودخانه‌های آیدوغموش و رودخانه گلویران اشاره کرد.

## تقسیمات کشوری
* بخش مرکزی شهرستان چاراویماق
** دهستان چاراویماق مرکزی
** دهستان چاراویماق جنوب غربی
** دهستان قوری‌چای شرقی
** دهستان ورقه
شهرها: قره‌آغاج
* بخش شادیان
** دهستان چاراویماق جنوب شرقی
** دهستان چاراویماق شرقی

## پایگاه های خبری رسمی
در سال ۱۴۰۱، اولین پایگاه خبری چاراویماق با مجوز رسمی، توسط محمد حمزه راه اندازی شد.
* پایگاه خبری چاراویماق | صاحب امتیاز: محمد حمزه

## منابع

## پیوند به بیرون
سایت رسمی چاراویماق

چاراویماق
چاراویماق
رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۰۰ (میلادی) در ایران
شهرستان هشترود

**شهرستان هشترود** یکی از شهرستان‌های استان آذربایجان شرقی است. مرکز این شهرستان شهر هشترود است. این شهر در جنوب شرقی شهر تبریز واقع شده و ۱۲۰ کیلومتر با آن فاصله داردو در غرب شهر میانه  واقع شده و ۶۵ کیلومتر با آن فاصله دارد. این شهرستان دارای ۲ شهر به نام های هشترود و نظر کهریزی و ۲ بخش با نام های  بخش مرکزی و بخش نظر کهریزی است .این شهرستان ۱۶ مین شهرستان پرجمعیت استان آذربایجان شرقی و سیزدهمین شهرستان بزرگ استان آذربایجان شرقی (از نظر مساحت) است.
زبان مردم هشترود ترکی آذربایجانی است.

## تقسیمات کشوری
* بخش مرکزی شهرستان هشترود
** دهستان لامشان
** دهستان سلوک
** دهستان علی‌آباد
** دهستان قرانقو
** دهستان کوهسار
** دهستان چاراویماق شمال شرقی
شهرها: هشترود
* بخش نظرکهریزی
** دهستان آلمالو
** دهستان نظرکهریزی
شهرها: نظر کهریزی

رده:شهرستان هشترود
هشترود
خط رونی

[بندانگشتی|چپ|نوشته فوثارک نو بر [سنگنوشته رونی واکسالا]]

**خط رونی** یا **دبیره رمزی** یک الفبا بود که در گذشته پیش از مسیحی‌سازی اسکاندیناوی و اندکی پس از آن، برای نوشتن زبان‌های ژرمنی در اسکاندیناوی و جزیره‌های بریتانیا سود برده می‌شد. در اسکاندیناوی این خط فوثارک Futhark یا فوذارک fuþark خوانده می‌شد (برگرفته از شش حرف اول الفبا یا F, U, Þ, A, R، و K). در آنگلوساکسون فوثورک Futhorc خوانده می‌شد و هماهنگ با انگلیسی باستان واج‌گزینی شده و از همان شش حرف به اصلی گرفته شده بود.

کهن‌ترین سنگنوشته رونی سنگ آینانگ در نروژ از سده چهارم میلادی است. 

## خط رونی‌سان
سنگنوشته آرخونتس بازمانده از سده هشتم (میلادی) که نوشته‌اش در پیوند با خط مجاری باستان است نیز خط رونی خوانده می‌شود. پنداشته می‌شود که این دبیره نیز برگرفته از ژرمنی باستان باشد، از اینرو گاه آن را رونی‌سان Runiform می‌خوانند.(نیازمند منبع)

از خط رونی که برای نوشتن به تُرکی کاربرد داشت برای نوشته‌های مانوی نیز سود برده می‌شد. برخی از نوشته‌های مانوی شرقی به این خط یافت شده‌اند. برای نمونه در تورفان و در کاوشهای ناحیه تویوق یک متن مانوی به این خط به جا مانده از حدود سال ۸۰۰ (میلادی) به دست آمده است.

## جستارهای وابسته

* زبان انگلیسی میانه

## منابع

* هانس یواخیم کلیم‌کایت؛ *هنر مانوی*؛ برگردان ابولقاسم اسماعیل‌پور؛ ویراست دوم؛  

رده:الفباهای باستانی
رده:تاریخ مردم ژرمن
رده:خط رونی
رده:سامانه‌های نوشتاری منسوخ‌شده
رده:نمادهای جادویی
رده:زبان و عرفان
آینانگ

بندانگشتی|300px|چپ**سنگنوشته آینانگ**(به نروژی: Einangsteinen) تخته سنگی است دارنده کهنترین خط رونی که در فاگرنس در کشور نروژ جای گرفته است. خط رونی آن که از سده چهارم به جای مانده به زبان پیشانروژی و به خط رونی از گونه فوثارک کهن است. این سنگنبشته رازآلود می‌باید یکی از نخستین سنگنوشته‌های رونی باشد که هنوز برجاست و شاید همتایی هم برای آن هرگز یافت نشود.

سنگنوشته چنین بازخوانی شده است:(Ek go)ðagastir runo faihido که چنین برگردان شده است: *(من ،Gu)dgjest  این راز را حک کردم.*

چهار خط نخست این سنگنبشته نابود شده است. گمان برده می‌شود که نام پدیدآورنده آن گوداگاستیر GudagastiR یا چنین چیزی باشد.

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی؛"Einang stone", http://en.wikipedia.org/wiki/Einang_stone. (نسخه ۱۳ نوامبر ۲۰۰۶)

رده:زبان نیانورس
رده:سنگ‌های رونی‌ها در نروژ
رده:نروژ
فیلتر اینترنت

فیلتر اینترنت ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:

* سانسور اینترنت
* نرم‌افزار کنترل محتوا
وس مانتگامری

**جان لسلی "وس" مانتگومری** (۱۹۲۵-۱۹۶۸) نوازنده آمریکایی گیتار جاز بود.

او در ایندیاناپولیس در ایالت ایندیانا بدنیا آمد. خانواده او همه اهل موسیقی بودند. او با استعدادی که داشت بدون آموختن نت‌خوانی می‌توانست نغمه هایی را که می‌شنید با گیتار اجرا کند.

در نواختن گیتار الکتریک پیک بکار نمی‌برد و با شست خود گیتار می‌زد.

کارها و سبک نواختن او بر بسیاری از گیتارنوازان موسیقی جاز و راک اثر گذاشته است. با توجه به توجهی که دیگر نوازندگان گیتار به سبک و روش او داشته‌اند، برخی او را تأثیرگذارترین گیتاریست همه دوران‌ها می‌دانند.

## جستارهای وابسته
* مانک مانتگامری

## منابع

رده:افراد آفریقایی-آمریکایی سده ۲۰ (میلادی)
رده:برندگان جایزه گرمی
رده:درگذشتگان ۱۹۶۸ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۲۳ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۲۵ (میلادی)
رده:گیتارنوازان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:موسیقی‌دانان اهل ایندیاناپولیس
رده:موسیقی‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نوازندگان گیتار اهل ایندیانا
رده:نوازندگان گیتار جاز اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نوازندگان گیتار جز آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نوازندگان گیتار سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نوازندگان گیتار سده ۲۰ (میلادی)
رده:هنرمندان ورو رکوردز
نانسی

**نانسی** شهری واقع در ناحیه لورن (*Lorraine*) در شمال شرقی فرانسه است. این شهر مرکز شهرستان (دپارتمان) مورت موزل (*Meurthe-et-Moselle*) است.

از لحاظ قدمت شهرنشینی در ناحیه (استان) لورن، قدیمی‌ترین شهر و از لحاظ جمعیت دومین شهر این ناحیه بعد از شهر متز می‌باشد.

برادران پوانکاره زاده این شهر هستند. این شهر بیشتر یک شهر دانشگاهی می‌باشد.

## آموزش عالی
دانشگاه‌های این شهر عبارتند از:
* دانشگاه هانری پوانکاره (نانسی ۱): *Université Henri Poincaré*
* دانشگاه نانسی ۲: *Université Nancy 2*



File:Université de Nancy 001.jpg|دانشگاه هانری پوانکاره


* INPL: انستیتو پلی تکنیک لورن *Institut National Polytechnique de Lorraine*
و مدارس فنی مهندسی این شهر عبارتند از:
* ENSIC: مدرسه ملی عالی صنایع شیمیایی École Nationale Supérieure des Industries Chimiques
* ENSEM: مدرسه ملی عالی برق و مکانیک École Nationale Supérieure d'Électricité et de Mécanique
* ENSMN:مدرسه ملی عالی معادن نانسیÉcole Nationale Supérieure des Mines de Nancy
* ENSG: مدرسه ملی عالی زمین‌شناسی École Nationale Supérieure de Géologie
* ESSTIN: مدرسه ملی عالی علوم و تکنولوژی مهندسی نانسی École Supérieure des Sciences et Technologies de l'Ingénieur de Nancy
* ESIAL: مدرسه ملی عالی انفورماتیک و کاربردها لورن École Supérieure d'Informatique et Applications de Lorraine
* ENSAIA:مدرسه ملی عالی کشاورزی و صنایع غذایی École nationale supérieure d'agronomie et des industries alimentaires
* ENSGSI: مدرسه ملی عالی مهندسی سیستم‌های صنعتی École nationale supérieure en génie des systèmes industriels
* EEIGM: مدرسه اروپایی مهندسی مواد École européenne en génie des matériaux
و سایر مدارس:
* مدرسه هنرهای زیبا نانسی (École des Beaux-Arts de Nancy)

## ورزش
این شهر دارای باشگاه‌های مهم ورزشی در رشته‌های فوتبال، بسکتبال، هاکی، هندبال و راگبی است. باشگاه فوتبال نانسی تحت عنوان باشگاه ورزشی نانسی - لورن در لیگ یک فوتبال فرانسه حضور دارد و باشگاه بسکتبال آن، در سال ۲۰۰۸ قهرمان لیگ بسکتبال فرانسه شد.

## منابع

* ویکی‌پدیای فرانسوی، ۲ فروردین ۱۳۸۸


رده:دوک‌نشین لورن
رده:شهرهای فرانسه
رده:کمون‌های مورت موزل
رده:مراکز شهرستان و ناحیه در فرانسه
نجات‌غریق

بندانگشتی|چپ|250px|یک نجات‌غریق در حال نجات فردی در آب.نحوهٔ کار به این شکل است که با یک دست، دست غریق را خم کرده و در پشت او نگه می‌داریم و با دست دیگر زیر چانه را می‌گیریم تا سر وی بیرون از آب بماند.
**نجات‌غریق** به فردی گفته می‌شود که در شنا کردن دارای مهارت کامل است و برای حفظ و نگهبانی از جان شناگران آموزش‌های تخصصی را دیده‌است.

انواع نجات غریق:
* نجات غریق در دریا
* نجات غریق در استخر
*نجات غریق در رودخانه
*نجات غریق در سیلاب
*نجات غریق در مرداب

وظایف کلیدی یک **نجات‌غریق** روی کناره دریا به شرح زیر است (معمولاً مثل بخشی از یک تیم اما درجاهایی، ممکن است **نجات‌غریق**ها خودشان به تنهایی لازم باشد کار کنند):
* تداوم درمشاهده پیوسته و متمرکز برای برآورد خطرات احتمالی و تشخیص دادن سریع واقدام کردن درست در حوادث اضطراری.
* استفاده از تجهیزات دیگر را رسیدگی کند که چه وقت وظیفه استفاده آن را دارد (از قبیل وسایل کمکی سبک).
* غریق را به بیرون حمل کرده و دیگر اقدامات اولیه ضروری که لازم است را انجام دهد.
* در صورت وقوع صدمه کمک اولیه فوری را انجام دهد و در مورد جراحت از ضدعفونی کننده‌ها استفاده کند.
* از دیگران در انجام وظایف بالا کمک بطلبد.

**نجات‌غریق**ها باید به احیای قلبی ریوی در حد کمک‌های اولیه مسلط باشند.

**نجات‌غریق**ها ممکن است وظایف دیگری هم داشته باشند ازقبیل: اجرای قوانین یا تمیز کردن (در صورت خوب ندیدن منطقه مربوط) و تذکر دادن نکات مطلع‌کننده اساسی.

### انواع غریق
۱- غریق فعال (هوشیار)

۲-غریق غیرفعال (بیهوش)

## انواع شناهای مورد نیاز نجات غریق
# کرال سینه
# قورباغه
# شنای پهلو
# پشت مقدماتی
# شنای دوچرخه

## فنون مورد نیاز نجات غریق
# حمل غریق
# فنون نزدیک شدن به غریق فعال
# فنون رهایی از غریق
# ارزیابی غریق
# احیای قلبی ریوی
# عملیات هایملیخ

## منابع
کتاب *اصول نجات غریق*، نویسندگان: شهلا ترابی فارسانی، زهره نوری

رده:خدمات اورژانسی
رده:شنا
رده:کمک‌های اولیه
رده:نجات‌غریق‌ها
بایع‌کلا

**بایع‌کلا** روستایی است در شهرستان نکا در استان مازندران ایران. این روستا در کیلومتر ۱۵ جاده نکا - زاغمرز، مهد تولید هلو و شلیل ایران است که هر ساله جشنوارهٔ کشوری هلو و شلیل در چند روز در این روستا برگزار می‌شود. شغل اکثر اهالی این روستا باغداری می‌باشد. مردم بایع کلا از قومیت طبری هستند. مردم بایع کلا به زبان طبری (مازندرانی) سخن میگویند.

## منابع

رده:روستاهای شهرستان نکا
مرسدس (فیلم)

***مرسدس*** فیلمی ایرانی به کارگردانی و تهیه‌کنندگی مسعود کیمیایی و نویسندگی اصغر عبداللهی و مسعود کیمیایی محصول سال ۱۳۷۶ است.

## خلاصه داستان
اسفندیار به دلیل بیماری پدرش مأمور می‌شود تا با مرسدس بنز به جای پدرش به سفر برود. در این میان اسفندیار که می‌بیند یک اتومبیل گران‌قیمت به دست آورده سفر را یک روز عقب می‌اندازد و تصمیم می‌گیرد به اتفاق دوستانش یک روز با مرسدس خوش باشند. در طول روز اتفاق‌های ناخوشایندی برای اسفندیار و دوستانش رخ می‌دهد که همگی از مرسدس متنفر می‌شوند و اسفندیار صبح روز بعد مرسدس را به آتش می‌کشد.

## بازیگران
* محمدرضا فروتن در نقش اسی 
* مرجان شیرمحمدی در نقش زیبا
* رامبد شکرآبی در نقش حمید
* پارسا پیروزفر در نقش یحیی
* شروین فتحی در نقش داوود
* کیانوش گرامی در نقش رستم
* اکبر معززی در نقش دکتر
* عباس قاجار در نقش عیسی خان
* سید ابراهیم بحرالعلومی در نقش پدر حمید
* علی‌اصغر طبسی در نقش مأمور نیروی انتظامی
* سوسن سلیمی در نقش پیرزن محل
* داوود عمادی در نقش کارگردان
* هوشنگ نوری در نقش فیلم‌بردار
* مهدی صبایی در نقش دستیار کارگردان
* علی وفادار در نقش بازیگر فیلم
* اصغر رحمانی در نقش راننده مینی‌بوس
* بهناز آیار در نقش زن رستم
* جواد غلامی در نقش برادر زن رستم
* رؤیا امینیان در نقش کولی
* محسن افشار در نقش راننده موتور
* مژگان فرامرزی در نقش کولی
* امیرعلی میرزایی در نقش دف‌زن
* اردشیر ایران خواه در نقش دف‌زن
* مجید طیبی در نقش دف‌زن
* بهارک بحرالعلومی در نقش دختر کولی

## منابع

* مرسدس در وبگاه سینمایی سوره
* مرسدس در وبگاه ایران‌آکتور

## پیوند به بیرون
* 

رده:فیلم‌های ۱۳۷۶
رده:فیلم‌های ایرانی
رده:فیلم‌ها به کارگردانی مسعود کیمیایی
رده:فیلم‌ها به زبان فارسی
ظهیرالدین فاریابی

**ظهیرالدّین ابوالفضل طاهر بن محمد فاریابی** (۵۵۰–۵۹۸ ه‍.ق) از جملهٔ قصیده‌سرایان ایرانی‌تبار( تاجیک)ادب فارسی در سدهٔ ششم است. فاریابی در مقبرةالشعرای تبریز به خاک سپرده شده است.

ظهیر از شاعران استاد و سخن‌سرایان بلیغ پایان سدهٔ ششم و یکی از بزرگان قصیده و غزل است که در تحول غزل نقش مهمی را ایفا کرده است. سخن او روان و پر از معانی دقیق و در عین حال فصیح و دارای معانی و الفاظ صریح است.

ظهیر را در تحول غزل فارسی واسطهٔ انوری و سعدی می‌دانند. زبان صاف و روان و هموارش در غزل که زبانی واسطه بین سبک خراسانی و سبک عراقی است راه را برای ظهور سعدی هموار ساخت. در واقع ظهیر فاریابی با قصاید و غزلیات شیوا و روان خود یکی از مؤثرترین شاعران حد واسط این دو سبک در تحول سبک عراقی به‌شمار می‌آید.

ظهیرالدین بن محمد فاریابی یکی از استادان مسلم شعر فارسی و یکی از کسانی است که در تحول شعر فارسی نقش بزرگی ایفا کرده است. نامش به نوشتهٔ اکثر تذکره نویسان ظهیرالدین ابوالفضل طاهر بن محمد بوده است که تقریباً در حدود سال ۵۵۰ هجری درفاریاب تولد یافته است. شواهدی که از دیوان او در دست است، نیز این تخمین را تقویت می‌بخشد. تولد شاعر مقارن با دوره‌ای بوده است که بعد از درگذشت سلطان سنجر در دیار خراسان و اطراف آن پدید آمده بود.

عهد کودکی و جوانی ظهیرالدین فاریابی در زادگاهش فاریاب و بعد در نیشابور گذشت و او در این مدت به کسب علوم واطلاعات مختلف علمی و ادبی اشتغال داشت. او بعد از آنکه در زادگاهش فاریاب علوم متداول زمان خود را فراگرفت، به‌خاطر تحصیل بیشتر علوم به نیشابور که در آن وقت از مراکز علمی ـ فرهنگی محسوب می‌شد، رفت و در آنجا به فراگیری علوم و ادب پرداخت، شاعر با فضلا و شعرای آنجا آشنا شد و به سرودن پرداخته، در نیشابور به مدح عضدالدین طغانشاه بن مؤید آی آبه آغاز کرد و گویا این نخستین کسی بود که ظهیر او را مدح گفته است. شاعر به مدت توقف خود در نیشابور در یکی از اشعارش اشاره کرده است:

این بیت از قطعه‌ای است که به طغانشاه بن مؤید آی آبه خطاب کرده است و ظهیر در آخر عهد همین پادشاه یعنی سال ۵۸۲ هجری به این شهر آمده و در آنجا از حرص اندوختن علم و ادب، سکونت اختیارکرده باشد.

## منابع

رده:اهالی ایران در سده ۱۲ (میلادی)
رده:اهالی ایران در سده ۱۳ (میلادی)
رده:اهالی فاریاب
رده:خاک‌سپاری‌ها در مقبرةالشعرا
رده:درگذشتگان ۱۲۰۱ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۵۹۸ (قمری)
رده:شاعران ایران بزرگ
رده:شاعران دوره سلجوقی
رده:شاعران سده ۱۲ (میلادی) اهل ایران
رده:شاعران فارسی‌زبان سده ۶ (قمری)
رده:شاعران فارسی‌زبان
رده:شاعران مرد اهل ایران
استرانگلو

[left|thumb|متن ترجمه سریانی [کتاب خروج(آیات ۱۴ تا ۱۶ از فصل ۱۳) از عهد عتیق متعلق به سده ینجم، به خط سطرنجیلی]]
**خط استرانجیلی**، **سطرنجیلی**، **اسطرانجلا** خطی از خطوط الفبای سریانی و بهترین و شیواترین و قدیمیترین خطوط سریانی بوده‌ است، که به سریانی کلاسیک نیز موسوم است. واژهٔ سریانی  (*ʾEsṭrangēlā* *اِسْطْرَنگِلا*) از یونانی  به معنی «مدور» گرفته شده است. در نوشتن اناجیل اولیه سریانی از این خط استفاده می‌شده است. مانی در نگارش آثار خود از نوعی خط تحول یافته سریانی استفاده کرده‌ است، که به خط مانوی مشهور است.

## جدول حروف سطرنجیلی
الفبای سریانی در خط سطرنجیلی از حروف زیر تشکیل شده‌است. شکل بعضی حروف مثل نون، میم و کاف در انتهای کلمه متفاوت است.

## منابع

* هانس یواخیم کلیم‌کایت؛*هنر مانوی*؛ برگردان ابوالقاسم اسماعیل‌پور؛ ویراست دوم؛ 
* Teach Yourself Assyriac

## پیوند به بیرون
* جدول یونیکد حروف سریانی-سطرنجیلی

رده:الفبای سریانی
الفبای سغدی

**خط سُغدی** توسط سغدی‌ها که قومی ایرانی بودند، در سغد استفاده می‌شد. الفبای سغدی بر گرفته از خط سریانی و از تبار خط آرامی می‌باشد. این خط همانند نوشته‌های کهن بر روی پاپیروس است. شمار بسیاری از متنهای بودایی، مانوی، نسطوری و زرتشتی و نیز نوشته‌های غیر دینی چون نقش بر روی سکه‌ها، سنگ‌نبشته‌ها و سندهای قانونی بدین خط نوشته شده‌اند. خط سغدی افقی و از چپ به راست نوشته می‌شد، ولی شاید با تأثیر خط چینی بوده که این خط را به ریخت عمودی نیز نوشته‌اند، با این تفاوت که در چینی نخستین سطر در سوی راست صفحه نوشته می‌شد و در سغدی نخستین سطر را در سوی چپ صفحه می‌نوشتند. خط مغولی کنونی نیز هنوز همین شیوه نگارش عمودی سغدی را به کار می‌برد.

هر چند سغدی در ابتدا توسط اقوامی ایرانی مورد استفاده قرار می‌گرفت. این خط توسط اقوام ترک اقتباس گردیده و مورد استفاده قرار گرفته است و اولین متون ترکی با استفاده از الفبای سغدی نوشته شده است. الفبای اویغوری باستانی و منچوری نیز از سغدی اقتباس شده است.

## منابع
* 
*https://archive.org/details/isbn_9780195079937/page/88/mode/2up

رده:الفباهای باستانی
رده:سامانه‌های نوشتاری ابجد
رده:سامانه‌های نوشتاری منسوخ‌شده
رده:سغدی‌ها
تهران مخوف

بندانگشتی|چپ|150px
***تهران مخوف*** (طهران مخوف) عنوان رمانی است از مرتضی مشفق کاظمی نویسنده ایرانی (متولد ۱۲۸۱ خورشیدی).

*تهران مخوف* در حقیقت نخستین رمان اجتماعی ایرانی به شمار می‌رود. مشفق کاظمی با تکیه بر اصول صحیح رمان‌نویسی و با محور قرار دادن زن به مفاسد درونی جامعه ایران اواخر عهد قاجار پرداخت. او با توصیف فساد و فحشا و ناامنی اجتماعی در سال‌های پس از مشروطیت در واقع یاس عمومی ناشی از به نتیجه نرسیدن انقلاب مشروطه را بیان می‌کند. داستان رمان حول عشق فرخ و مهین دور می‌زند اما نویسنده طی آن به علل انحراف مشروطه، روسپی شدن زنان و فساد اداره جات می‌پردازد. شیوه روایت آن متکی بر داستان‌های عامیانه فارسی با نگاه به رمان‌های مدرن نظیر *[[کنت مونت کریستو]]* نوشته الکساندر دوما است.

مشفق کاظمی رمان تهران مخوف را در اکتبر ۱۹۲۴ در برلن به پایان برد (و این تاریخ در پایان نسخه چاپی کتاب درج شده‌است) و در این زمان ۲۶ ساله بود. رمان نخست به صورت پاورقی در روزنامه ستاره ایران منتشر شد و بعداً به صورت کتاب درآمد. نخستین چاپ کتاب تاریخ ۱۳۰۵ را نشان می‌دهد.

رمان تهران مخوف قصه جوانی به نام فرخ است. او آرزوی ازدواج با دخترعمه خود مهین را در سر دارد و در راه رسیدن به این هدف با مشکلات زیادی روبه رو می‌شود و ماجراهایی بر او می‌گذرد. گره خوردن سرنوشت آن‌ها با مقطعی حساس از تاریخ ایران؛ مقطعی که در آن، اشرافیت سنتی قاجار، دارد جای خود را به طبقه‌ای جدید می‌دهد.

این رمان به باور حسن میرعابدینی، پژوهشگر و منتقد ادبی، اثری آشفته و به لحاظ هنری ضعیف است.

## منابع
* اعظم بیژنی، «تهران مخوف نخستین رمان نقد اجتماعی»، مجله رودکی، مهر ۱۳۸۶، شماره ۱۹.
* ب. محمدوف، مقدمه نسخه سیریلیک *تهران مخوف*، دوشنبه تاجیکستان، انتشارات ادیب، ۱۹۹۲.
* *صد سال داستان‌نویسی*، نوشته حسن عابدینی
* ایرج افشار، *نادره کاران*، ذیل مرتضی مشفق کاظمی، تهران، نشرقطره، ۱۳۸۴. او تولد مشفق را به سال ۱۲۷۷ دانسته است. سال‌های دیگری هم برای تولد او ذکر شده‌است که دقیق به نظر نمی‌رسد.
* کتاب تهران مخوف، نشر امید فردا
*باز انتشار تهران مخوف؛ نخستین رمان اجتماعی ایر ان

 انتشار تهران مخوف؛ به زبان انگلیسی - رمان نویسی اجتماعی در ایران ۱۰۰ ساله شد

رده:رمان‌های ایرانی
رده:رمان‌های فارسی‌زبان
زیبا (رمان)

***زیبا*** عنوان رمانی است نوشتهٔ محمد حجازی، نویسندهٔ ایرانی. این رمان در سال ۱۳۱۲ خورشیدی منتشر شد. *زیبا* داستانی است در افشای فساد اداری.

## طرح داستان
داستان به طلبه‌ای جوان با نام «حسین» می‌پردازد که به شهر می‌آید و در مسیر زندگی خود با زنی فاحشه به نام «زیبا» آشنا می‌شود. حسین می‌کوشد به درجات عالیِ زهد و تقوا دست یابد، اما آشنایی با زیبا وی را به شخصیتی زمینی و عاشق اشرافیت تبدیل می‌کند. در پایان، این طلبهٔ جوان لباس روحانیت از تن بیرون می‌کند و با لباس غربی پشت میز اداره می‌نشیند.

## پانویس

* هاشمی‌نژاد، قاسم. *بوته بر بوته: آثار معاصران در بوتهٔ نقد*. تهران: نشر هرمس. ۱۳۹۲.

رده:رمان‌های فارسی‌زبان
حسن مقدم

**حسن مقدم** (۱۲۷۷-۱۳۰۴) نمایش‌نامه‌نویس ایرانی بود.
وی به روایتی در بهمن ۱۲۷۶ و به روایتی دیگر در بهمن ۱۲۷۷ در تهران به دنیا آمد و در آبان یا آذر ۱۳۰۴ در سن ۲۷ سالگی بر اثر مرض سل در آسایشگاه لیزن درگذشت. او برادر محسن مقدم بود و خانه و موزه مقدم اقامتگاه خانوادگی او بوده است.

وی نخستین داستان خود را به سال ۱۲۹۵ در استانبول منتشر کرد. عنوان داستان *هندوانه* بود و در گونه فکاهی نوشته شده‌بود. مجامع ادبی از این کتاب استقبال فراوانی کردند. از دیگر آثار مقدم می‌توان به *نرگس*، *زن حاجی‌آقا*، *شاهزاده خانم تاجی* و *حکایت* اشاره کرد. عمده شهرت مقدم البته بابت نمایش‌نامه‌های وی از جمله *[[جعفرخان از فرنگ آمده]]* و *[[ایرانی بازی]]* است.

## فعالیت روزنامه‌نگاری
حسن مقدم در سال ۱۹۲۱ در استانبول به همراه ابوالقاسم لاهوتی مجله‌ای به نام پارس را منتشر می‌کردند. مجلۀ پارس دارای دو بخش فارسی و فرانسوی بود که سردبیری بخش فارسی را لاهوتی و سردبیری بخش فرانسوی را مقدم بر عهده داشتند..

## منابع

**[[از صبا تا نیما]]* نوشته یحیی آرین‌پور
* در مورد حسن مقدم نگاه کنید به کتاب *پژوهشگران معاصر ایران* نوشتۀ هوشنگ اتحاد، فصل مربوط به سعید نفیسی از ضمایم.

رده:خاندان مقدم مراغه

رده:درگذشتگان ۱۳۰۴
رده:زادگان ۱۲۷۷
رده:نویسندگان مرد اهل ایران
رده:روزنامه‌نگاران اهل ایران
رده:بنیانگذاران مجله اهل ایران
سایفون

**سایفون** یک پراکسی وب برای کمک به کاربران اینترنت است تا از سیستم‌های فیلترینگ محتوا که برای سانسور اینترنت توسط دولت‌ها استفاده می‌شوند، عبور کنند. طراحی اولیهٔ سایفون توسط آزمایشگاه سیتیزن در دانشگاه تورنتو صورت گرفته‌است؛ ولی از سال ۲۰۰۸ توسط شرکتی کانادایی به نام سایفون توسعه داده می‌شود.

این فناوری به کاربران اینترنتی ساکن کشورهای آزاد اجازه می‌دهد اینترنت آزاد را از طریق رایانه خویش در اختیار کاربرانی که اینترنت در کشور آن‌ها سانسور (فیلتر) می‌شود از جمله: بلاروس، میانمار، چین، کوبا، مصر، کره شمالی، عربستان، سوریه، ایران، تونس، ترکمنستان، ازبکستان، و ویتنام قرار دهند.

## تاریخچه
طرح مفهومی اولیه سایفون، یک پراکسی اینترنتی سبک و راحت را مد نظر داشت که برای استفاده کاربران نهایی و دور زدن سانسور اینترنت طراحی شده بود.

اولین نسخه این نرم‌افزار در ۱ دسامبر ۲۰۰۶ منتشر شد.

در سال ۲۰۰۷، شرکت سایفون در قالب یک شرکت مستقل از آزمایشگاه سیتیزن (انگلیسی: Citizen Lab) و دانشگاه تورنتو تأسیس شد. کد اولیه (نسخه ۱٫۶) تحت پروانه عمومی همگانی گنو منتشر شد. در سال ۲۰۰۸، سایفون جایزه Netexplorateur را از سنای فرانسه دریافت کرد. در سال ۲۰۰۹، سایفون توسط اکونومیست در شاخص سانسور جایزه Best Media Award را دریافت کرد. در سال ۲۰۱۱ سایفون نسخه ۱ به صورت رسمی بازنشسته شد.

در سال ۲۰۱۰ شرکت سایفون به هیئت رئیسه سخن‌پراکنی (انگلیسی: Broadcasting Board of Governers) وزارت خارجه آمریکا و بی‌بی‌سی (انگلیسی: Bitish Broadcasting Corporation) شروع به سرویس دهی کرد.

در سال ۲۰۱۲، سایفون نسخه اندروید را نیز ارائه داد.

## جستارهای وابسته
* فیلتر شکن
* فیلترینگ
* اینترنت
* پراکسی

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:دانشگاه تورنتو
رده:سانسور اینترنت
رده:مقاله‌های نیازمند توجه نرم‌افزار
رده:نرم‌افزارهای آزاد چندسکویی
رده:نرم‌افزارهای آزاد مرتبط با شبکه
رده:نرم‌افزارهای آزاد و متن‌باز اندروید
روزالی برادفورد

**روزالی برادفورد**  (زادهٔ ۱۹۴۳ - درگذشت ۲۹ نوامبر ۲۰۰۶) سنگین وزن‌ترین زن جهان که نامش در کتاب رکوردهای گینس نیز ثبت شده‌است.

سال‌ها پیش، زمانی که برادفورد به علت وزن بسیار زیادش خودکشی کرد، یکی از دوستانش برای ریچارد سیمونز (Richard Simmons)، از مربیان ورزش مشهور، نامه نوشت و مشکل برادفورد را برای او مطرح کرد، سیمونز نیز پذیرفت که تمرین ورزش را با او آغاز کند.

آشنایی با سیمونز برای برادفورد آغاز مبارزه‌ای علیه بیماری چاقی مفرط و اعتیادش به خوردن غذا بود. در وب‌گاه برادفورد، حداکثر وزن او بیش از ۱۲۰۰ پوند (حدود ۵۴۴ کیلوگرم) ثبت شده‌است.

## منابع

* وب‌گاه فریا

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه رسمی
* ویدیوی تصویری از روزالی

رده:اهالی اوبورن‌دیل (فلوریدا)
رده:اهالی فلوریدا
رده:درگذشتگان ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۴۳ (میلادی)