کشکسرای

بندانگشتی|279x279پیکسل
**کُشکسَرای** یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی ایران است. این شهر در بخش کشکسرای شهرستان مرند قرار دارد.
بندانگشتی|285x285پیکسل

## نام
**نام شهر کشکسرای** از ترکیب دو واژهٔ «**کوشک**» به‌معنای کاخ، و «**سارا**» برگرفته از نام **سارا خاتون** شکل گرفته‌است. بر پایهٔ روایات محلی و منابع تاریخی، **سارا خاتون** مادر **اوزون حسن**، فرمانروای سلسلهٔ آق‌قویونلو و **مادربزرگ پدری شاه اسماعیل اول** بنیان‌گذار سلسلهٔ صفوی بوده‌است.

این موضوع در کتاب **«کشکسرای در گذر زمان»** تألیف **دکتر محمدحسن پدرام** مورد اشاره قرار گرفته و یکی از فرضیه‌های تاریخی دربارهٔ وجه‌تسمیه این شهر به‌شمار می‌رود.

## معرفی شهر کشکسرای
**کشکسرای** شهری در ۱۵ کیلومتری شهرستان مرند، یکی از **باغ‌شهرهای سرسبز و برخوردار از موقعیت ارتباطی ممتاز** در استان آذربایجان شرقی به‌شمار می‌رود. این شهر به‌سبب قرار گرفتن در مسیر اصلی ارتباطی شمال‌غرب کشور، **دروازهٔ آذربایجان شرقی به اروپا** محسوب شده و **نزدیک‌ترین شهر استان به مرز ترکیه** است؛ فاصلهٔ آن تا **شهر مرزی بازرگان** حدود ۱۷۰ کیلومتر می‌باشد.

از دیرباز، کشکسرای با **باغ‌های گسترده و زردآلوهای مرغوب خود** در میان شهرها و شهرستان‌های اطراف شهرت داشته‌است. این شهر هنوز هم به‌عنوان یکی از مراکز اصلی تولید زردآلو در منطقه شناخته می‌شود.

اقتصاد محلی کشکسرای عمدتاً بر پایهٔ **کشاورزی و حمل‌ونقل جاده‌ای** استوار است. بخش بزرگی از مردمان این شهر در زمینهٔ **رانندگی کامیون‌های سنگین (تریلی)** و **فعالیت‌های کشاورزی**، به‌ویژه باغداری، مشغول به کار هستند.

## کوه گچی قالا، نماد زیبای شهر کشکسرای
**کوه گچی‌قالاسی**، واقع در یک کیلومتری جنوب شهر کشکسرای، از جمله **مناطق طبیعی و تفریحی شاخص این شهر** به‌شمار می‌رود. موقعیت این کوه و چشم‌اندازهای اطراف آن، به‌ویژه در فصول بهار و تابستان، موجب جذب گردشگران محلی و علاقه‌مندان به طبیعت شده‌است.

در پشت این کوه، **روستای سرسبز و زیبای ارلان** قرار دارد که به‌عنوان یکی از **دل‌انگیزترین و خوش‌منظره‌ترین روستاهای شهرستان مرند** شناخته می‌شود. نزدیکی ارلان به کوه گچی‌قالاسی، ترکیبی از **طبیعت کوهستانی و باغ‌های سرسبز** را پدید آورده‌است که جلوه‌ای خاص به این منطقه بخشیده است.

## صنایع دستی
از جمله صنایع دستی برجستهٔ کشکسرای می‌توان به **سبدبافی سنتی** اشاره کرد که در آن انواع سبدهای حصیری برای حمل نان، میوه و سایر لوازم، از **ساقه‌های گندم** بافته می‌شود. این هنر اصیل که ریشه در زندگی کشاورزی و وجود گندمزارهای گسترده در منطقه دارد، از دیرباز در میان **زنان و دختران این دیار** رواج داشته و آنان با مهارت و ذوق هنری خود، در کنار فعالیت‌های روزمره، نقش مؤثری در بهبود وضعیت اقتصادی خانواده ایفا می‌کرده‌اند.

فرایند تهیهٔ این سبدها شامل **چیدن ساقه‌های بلند گندم**، نرم کردن آن‌ها با آب و در برخی موارد، رنگ‌آمیزی طبیعی بوده است؛ سپس این مواد اولیه با دستان هنرمند بانوان کشکسرای، به سبدهایی زیبا و کاربردی بدل می‌شدند که جلوه‌ای از هنر و زندگی روستایی را در خود دارند.

**سبدبافی کشکسرای**، هنری کهن و هویت‌ساز است که متأسفانه در سال‌های اخیر، با کاهش استقبال نسل‌های جوان، رو به فراموشی نهاده است.

## اطلاعات قدیمی
لغتنامه دهخدا به نقل از جلد چهارم فرهنگ جغرافیایی ایران می‌نویسد:
کشک سرای. [ ک ُ شک س َ ] ( اِخ ) دهی است از دهستان یامچی بخش مرکزی شهرستان مرند واقع در ١٨هزارگزی باختری مرند و پانصد گزی شوسه خوی به مرند دارای ٢٨٩٢ تن سکنه دارد. آب آن از رودخانه و قنات و راه شوسه است.  .

## منابع

اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.

منابع محلی

رده:شهرستان مرند
رده:شهرهای استان آذربایجان شرقی
رده:شهرهای شهرستان مرند
رده:ویکی‌سازی رباتیک