فهرست شهرهای ایران

**[[ایران]]** با نام رسمی **جمهوری اسلامی ایران**، کشوری در غرب آسیا و منطقهٔ خاورمیانه است. این کشور از باختر با ترکیه و عراق، از شمال باختری با ارمنستان و جمهوری آذربایجان، از شمال با دریای مازندران و ترکمنستان، از شرق با افغانستان و پاکستان، و از جنوب با دریای مکران و خلیج فارس هم‌مرز است. ایران با ۱٫۶۴ میلیون کیلومتر مربع گستره، هفدهمین کشور پهناور جهان، و با جمعیت ۹۲٬۱ میلیون نفر، هفدهمین کشور پرجمعیت جهان است. ایران در تقسیمات کشوری به ۳۱ استان تقسیم می‌شود. زبان رسمی ایران فارسی است. پایتخت و پرجمعیت‌ترین شهر این کشور تهران است و شهرهای مشهد، اصفهان، قم، شیراز و کرج، به ترتیب پرجمعیت‌ترین شهرهای ایران پس از پایتخت هستند.

## جمعیت‌شناسی ایران
مقالهٔ اصلی: جمعیت‌شناسی ایران
[بندانگشتی|روند [رشد جمعیت و میزان کلی باروری در ایران (از ۱۹۵۰)]]
بر اساس آمار سال ۱۳۹۸، جمعیت ایران در حدود یک سده، ۸ برابر شده است. هرچند که در دهه‌های اخیر، باروری در این کشور، کاهش داشته و حرکت جمعیت به سوی سالخوردگی است. میان سال‌های ۱۳۳۵ تا ۱۳۹۵، هر سال به‌طور میانگین، یک میلیون تن به جمعیت ایران افزوده شد. میزان کلی باروری در این کشور، نزدیک به ۲٫۱ است. جمعیت کنونی ایران از ۸۳ میلیون تن گذر کرده است. بر اساس آمار سال ۲۰۱۸ میلادی گروه بانک جهانی، رشد جمعیت سالانهٔ ایران، ۱٫۴ درصد بوده است. آمار سال ۲۰۲۰ نیز اعلام می‌کند که میزان زاد ولد ۱۶٫۳ در هر ۱۰۰۰ تن و میزان مرگ‌ومیر ۵٫۳ در هر ۱۰۰۰ تن بوده است؛ بر اساس همین آمار، نسبت جنسی نیز ۱۰۲٫۸ مرد به ازای هر ۱۰۰ زن بود. مناطق شهری تهران، مشهد، اصفهان، شیراز، کرج و تبریز، اهواز، به ترتیب، بزرگ‌ترین کانون‌های جمعیتی ایران هستند.

## تقسیمات کشوری در ایران
مقالات اصلی: تقسیمات کشوری در ایران، استان‌های ایران، فهرست استان‌های ایران، شهرستان های ایران، شهرهای ایران

### '''استان:'''
**ایران** به سی‌ویک استان تقسیم می‌شود. ادارهٔ هر استان برعهدهٔ مرکز استان است که معمولاً بزرگ‌ترین شهر آن استان به حساب می‌آید. استاندار مسئول ادارهٔ استان است که به وسیلهٔ وزیر کشور با تصویب اعضای هیئت دولت منصوب می‌شود.

### [[شهرستان]]:
در بخش‌بندی‌های کشوری ایران، شهرستان یکایی کوچک‌تر از استان و بزرگ‌تر از بخش است. هر استان به چندین شهرستان و هر شهرستان به چندین بخش بخش‌بندی می‌شود.

### '''[[شهر]]''':
محلی است با حدود قانونی که در محدوده جغرافیایی بخش، واقع شده و از نظر بافت ساختمانی، اشتغال و سایر عوامل، دارای سیمایی با ویژگی‌های خاص خود، بوده؛ به‌طوری‌که اکثریت ساکنان دائمی آن، در مشاغل کسب، تجارت، صنعت، کشاورزی، خدمات و فعالیت‌های اداری، اشتغال داشته و در زمینه خدمات شهری، از خودکفایی نسبی، برخوردار و کانون مبادلات اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی حوزه جذب و نفوذ پیرامون خود، بوده و حداقل، دارای ده هزار نفر، جمعیت باشد.

## لقب شهرهای ایران

*پیرانشهر: دروازه گردشگری ایران
*اشنویه: سرزمین یاقوت‌های سرخ
*بناب: سرزمین مادری کشمش
*اسکو: دیار گل و گلاب
*بیله سوار: شهر همیشه آفتابگیر
*اردبیل: دیار طبیعت سحرآمیز
*ماهنشان: سرزمین شاهکار عجایب طبیعت
*خرمدره: شهر تاک و طبیعت در مسیر تاریخ
*دیواندره: سرزمین اصالت و فرهنگ 
*سقز: شهر پارچه هاي محلي
*پاوه: شهر پلکانی
*کرمانشاه: سرزمین سنگ نگاره
*دهلران: نگین درخشان گردشگری طبیعی، تاریخی
*ایوان غرب: سرزمین رنگ های چشم نواز 
*خرم‌آباد: دیار زیبایی‌های طبیعت
*کوهدشت سرزمین سنگ‌نگاره‌های رمزآلود
*شهرکرد: سرزمین مشاهیر بزرگ 
*لردگان: سرزمين خوبان
*سی‌سخت: سرزمین برف و آفتاب 
*گچساران، سرزمین طلای سیاه
*بهبهان: سرزمین نخل و نرگس
*هندیجان: سرزمین صنایع‌دستی و هنرهای فراموش‌شده
*کنگان: سرزمین دریا و صنعت
*بوشهر: سرزمین نخل های بلند و خورشید درخشنده 
*بندرعباس: سرزمین فرصت‌ها
*قشم: سرزمین انرژی و تجارت
*نیکشهر: سرزمین نخلستان و ابشار ها
*کنارک: سرزمین عشق و محبت
*جيرفت: سرزمين پر رمز و راز
*بم: سرزمین نخل و خشت و آفتاب
*اردکان: سرزمین کاریزها و بادگیرها
*میبد: دیار زیلو
*گلپایگان: سرزمین گل سرخ
*آران و بیدگل: سرزمین رازهای نهفته در شن روان
*استهبان: سرزمين باغهاي بهشتي
*بوانات: سرزمین درختان کهنسال
*شازند: سرزمین چشمه‌های خروشان
*فراهان: سرزمین مفاخر و بزرگان
*قم: دیار عاشقان
*کهک: شهر خیاط‌ها
*لاهیجان: سرزمین چای و کلوچه
*رضوانشهر: دیار تالشان
*ساری: دیار اسطوره ها
*بهشهر: سرزمین یاقوت‌های قرمزی
*کردکوی: ﺭﻧﮕﻴﻦ ﮐﻤﺎﻧﯽ از مناظر زیبا
*مراوه تپه: سرزمین جشنهای کشاورزی
*سمنان: سرزمین توأمان جنگل و کویر
*میامی: سرزمین تاریخ و طبیعت
*جاجرم: سرزمین کاروان سراها
*فاروج: سرزمين اقوام و ميراث گذشتگان
*بشرویه: سرزمین بادگیرهای بلند
*نهبندان: سرزمین دیرینه های پایدار
*کبودراهنگ: سرزمین غارهای شگفت انگیز
*تويسركان: سرزمين طلاي سبز ايران
*قزوین: دیار تاریخ و طبیعت 
*تاکستان: سرزمین راستان یادگار باستان
*ملارد: سرزمین شقایق‌ها
*اسلامشهر: سرزمین یادگارهای کهن
*کاشمر: سرزمین سرو و نور
*تایباد: سرزمین پیچ و تاب نقوش
*کرج: شهر خلاق کتاب و کتابخوانی
*اشتهارد: سرزمین کشاورزی پر از قنات

## [[استان آذربایجان شرقی|آذربایجان شرقی]]

## [[استان آذربایجان غربی|آذربایجان غربی]]

## [[استان اردبیل]]

## [[استان اصفهان]]

## [[استان البرز]]

## [[استان ایلام]]

## [[استان بوشهر]]

## [[استان تهران]]

## [[استان چهارمحال و بختیاری]]

## [[استان خراسان جنوبی]]

## [[استان خراسان رضوی ]]

## [[استان خراسان شمالی]]

## [[استان خوزستان]]

## [[استان زنجان]]

## [[استان سمنان]]

## [[ استان سیستان و بلوچستان]]

## [[استان فارس]]

## [[استان قزوین]]

## [[استان قم]]

## [[ استان کردستان]]

## [[ استان کرمان]]

## [[ استان کرمانشاه]]

## [[ استان کهگیلویه و بویراحمد]]

## [[استان گلستان]]

## [[استان گیلان]]

## [[استان لرستان]]

## [[استان مازندران]]

## [[استان مرکزی]]

## [[استان هرمزگان]]

## [[استان همدان]]

## [[استان یزد]]

## جستارهای وابسته
* جمعیت شهرهای ایران
* شهرهای ایران باستان
* حاشیه‌نشینی در ایران
* ریشه‌یابی نام شهرهای ایران
## یادداشت

## منابع

https://www.amar.org.ir/Portals/0/Geo/GEO98.xlsx

رده:شهرهای ایران بر پایه استان
رده:شهرهای ایران
ا
ا
ا
رده:فهرست‌های مربوط به ایران
رده:فهرست‌های مرتبط با جغرافیای ایران
رده:فهرست‌های مناطق مسکونی در ایران