open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
دوکفه‌ای‌ها

**دوکَفه‌ایان** یا **دوکفه‌ویسان**  رده‌ای از جانوران نرم‌تن هستند. این رده را **تبرپایان**  نیز نامیده‌اند.

دوکفه‌ایان معمولاً صدف‌های دوتکه‌ای دارند که کمابیش متقارن هستند. این رده دارای ۳۰ هزار گونه است که شامل گوش‌ماهی، صدف دوکفه‌ای، صدف خوراکی و نرم‌تن‌ها است.

همه دوکفه‌ایان آب‌زی هستند برخی از آنها دریازی‌اند و برخی دیگر در آبهای شیرین زندگی می‌کنند.

دوکفه‌ایان سوهانک ندارند و از راه رد کردن آب از خود و غربال کردن خرده‌ریزه‌های درون آب تغذیه می‌کنند.

برخی از دوکفه‌ایان سطح‌زی هستند یعنی خود را به سطوح گوناگون درون آب می‌چسبانند. این کار را گاه از طریق چسباندن رشته‌هایی به نام رَسَنَک  و گاه از طریق سیمانی‌شدن آلی انجام می‌دهند. برخی دیگر درون‌زی هستند یعنی خود را در شن و ماسه یا دیگر رسوبات دفن می‌کنند. اینگونه از دوکفه‌ای‌ها معمولاً پاهای نیرومند ماسه‌کَن دارند. برخی از دوکفه‌ایان توانایی شنا کردن را دارند.

## دسته‌بندی برپایه دندان لولایی

## جستارهای وابسته
* بازوپایان
* صدف دوکفه‌ای مَلوک

## پانویس
# scallops
# clam
# oyster
# molluscs
# epifaunal
# byssus
# infaunal
#

## منابع

R. Tucker Abbott und S. Peter Dance: Compendium of Seashells. 1990 

* 


رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:جانداران موجود پدیدآمده در کامبرین
رده:گونه‌های جانوری نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
الکساندر کرنسکی

**الکساندر فیودورویچ کرنسکی** (۴ مه ۱۸۸۱ – ۱۱ ژوئن ۱۹۷۰ میلادی) سیاستمدار روسی و از مهم‌ترین رهبران انقلاب فوریه ۱۹۱۷ روسیه بود. او در سیمبیرسک - زادگاه ولادیمیر لنین - چشم به جهان گشود. پدرش آموزگار بود. پدرش همچنین مدتی معلم لنین بود. کرنسکی در ژوئیه ۱۹۱۷ به مقام نخست‌وزیری دولت مستعجل رسید. شغل اصلی او وکالت بود.

## انقلاب فوریه ۱۹۱۷
بندانگشتی|تجمع مردم در پی انقلاب فوریه ۱۹۱۷
او که یکی از مهم‌ترین رهبران انقلاب فوریه ۱۹۱۷ روسیه بود. در دولت موقت گئورگی لووف او ابتدا به مقام وزارت دادگستری و سپس به مقام وزارت جنگ منصوب شد. او در ۲۱ ژوئیه ۱۹۱۷ به مقام نخست‌وزیری دولت موقت منصوب شد.

## انقلاب اکتبر ۱۹۱۷
دولت وی در انقلاب اکتبر به‌وسیلهٔ بلشویکها سرنگون شد. بلشویک‌ها او را به فرانسه تبعید کردند. کرنسکی در زمان اقامت خود در پاریس، کتاب‌های گوناگونی دربارهٔ انقلاب روسیه منتشر ساخت.

## مهاجرت به آمریکا
او در سال ۱۹۴۰ میلادی و اشغال فرانسه توسط ارتش آلمان نازی در جریان جنگ جهانی دوم، به آمریکا گریخت. کرنسکی پس از حمله آلمان نازی به اتحاد جماهیر شوروی، در سال ۱۹۴۱ حمایت خود را از اتحاد جماهیر شوروی اعلام کرد. کرنسکی تا پایان زندگیش در ایالات متحده آمریکا اقامت گزید. او در چندین دانشگاه آمریکایی به تدریس پرداخت. کتاب «خاطرات کرنسکی» از تألیفات اوست. 

## منابع

* 
* Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus AG، ۲۰۰۵

## نگارخانه

File:Alexander Kerensky LOC hec 24462.jpg|
File:Alexander Kerensky LOC hec 24467.jpg|
Image:Kerenskygrave.jpg|


## جستارهای وابسته
* پیتریم سورکن
* تاریخ روسیه
* تاریخ شوروی

رده:استادان دانشگاه استنفورد
رده:افراد آمریکایی روس‌تبار
رده:افراد انقلاب روسیه (۱۹۱۷)
رده:افراد پادکمونیست اهل روسیه
رده:افراد جنگ جهانی اول اهل روسیه
رده:انقلابیون اهل روسیه
رده:اهالی امپراتوری روسیه مهاجرت‌کرده به ایالات متحده آمریکا
رده:اهالی اولیانوفسک
رده:اهالی فرمانداری سیمبیرسک
رده:خاک‌سپاری‌ها در گورستان پاتنی ویل
رده:درگذشتگان ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:روس‌های سفید مهاجرت‌کرده به ایالات متحده آمریکا
رده:رهبران برکنارشده از طریق کودتا
رده:زادگان ۱۸۸۱ (میلادی)
رده:سوسیالیست‌های اهل روسیه
رده:سوسیال‌دموکرات‌ها
رده:سیاستمداران اهل امپراتوری روسیه
رده:سیاست‌مداران اهل روسیه
رده:فراماسونری در روسیه
رده:نویسندگان اهل روسیه
رده:نویسندگان روسی‌زبان
رده:وزیران دادگستری روسیه
رده:وزیران دفاع روسیه
رده:ملی‌گرایان اهل روسیه
رده:سوسیال‌دموکرات‌های اهل روسیه
صدف دوکفه‌ای ملوک

این صدف از شاخه نرم‌تنان، رده دوکفه‌ای‌ها، راسته صدفیان (Veneridae)، تیره غلافی‌شکل (Solenidae)، سرده و گونه *Solen vagina* می‌باشد.

**صدف دوکفه‌ای مَلوک** در آبهای استان هرمزگان ایران زیست می‌کنند و میگوهای خلیج فارس از این صدف‌ها تغذیه می‌کنند.

## منابع
بر پایه اطلاعاتی از بهاره سلامتی هرمزی در پایگاه اطلاع‌رسانی شیلات ایران

رده:صدفیان‌ها
رده:غلافیان
بازوپایان

**بازوپایان** (Brachiopoda) یکی از شاخه‌های اصلی جانوران بی‌مهره هستند. بازوپایان شاخه‌ای از سلسلهٔ جانوران است با بدنی دوقسمتی که یا به‌وسیلهٔ پایک (pedicle) ماهیچه‌ای به بستر دریا متصل می‌شوند یا آزادزی هستند و معمولاً یک دریچهٔ پایکی شکمی و یک دریچهٔ بازویی پشتی دارند و دارای جُبه‌ای (mantle) هستند که حفرهٔ جُبه‌ای را می‌پوشاند؛ این جانوران تقارن دوطرفی پشتیـ شکمی دارند و تاجیانهٔ (lophophore) آن‌ها دهان را احاطه کرده و پوشیده از شاخک‌های مژه‌دار است

بازوپایان کف‌زی و دریازی هستند و بدنشان دارای دو کفه می‌باشد و به این خاطر ظاهر ایشان با دوکفه‌ای‌ها همانندی دارد ولی درون این کفه‌ها تفاوت بسیاری بین بازوپایان و دوکفه‌ای‌ها وجود دارد. تفاوت عمده‌ای نیز در تقارن جانبی این کفه‌ها میان این دو گروه وجود دارد.
بازوپایان معمولاً به‌وسیله اندام ساقه مانندی به نام پایک به ته‌نشست‌های کف حوضه رسوبی متصل می‌شوند.
اندازه بازوپایان معمولاً از ۵ میلی‌متر تا ۸۰ میلی‌متر است.

## پیشینه
بازوپایان از جمله مهم‌ترین فونای جانوری در دیرینه‌زیستی بودند. این جانداران پس از انقراض عظیم اواخر پرمین هیچ‌گاه دیگر نتوانستند به فراوانی پیشین برگردند، در صورتی‌که دوکفه‌ای‌ها بسیار فراوان‌تر شده‌اند.
بازوپایان هم‌چنین از فراوان‌ترین بی‌مهرگان در توالی‌های رسوبی دوونین شمار می‌روند.
امروزه ۷۰ سرده (جنس) از آن‌ها بجا مانده است و ۳۰ هزار سرده سنگواره‌ای از بازوپایان شناسایی شده است.

بندانگشتی|چپ|بازوپایان معمولاً در گروه‌های جمعی یافت می‌شوند.

300px|right

## رده‌بندی

## نگارخانه

Image:Brachiopoda-morphology.png|
Image:Brachiopod Neospirifer.jpg|
Image:Rhynchotremadentatum.jpg|
Image:HederellaOH3.jpg|
Image:Syringothyris01.JPG|
Image:PetrocraniaOrdovician.jpg|
Image:LingulaanatinaAA.JPG|
Image:Brachiopods Leberfinger quarry.jpg|
Image:HercosestriaSmallCluster040111.jpg|
Image:Terebratella sanguinea.jpg


## منابع


* Williams, A. , Carlson, S.J. , and Brunton, C.H.C. (2000). "Brachiopod classification" in v. 2 of Williams, A. et al. *Brachiopoda (revised)*, part H of *Treatise on Invertebrate Paleontology* (Kaesler, R.L. , ed.). Boulder، کلرادو: Geological Society of America and Lawrence، کانزاس: دانشگاه کانزاس (ISBN 0-8137-3108-9)

رده:آرایه‌های نام‌گذاری‌شده توسط آندره ماری کونستانت
*
رده:بی‌مهرگان دریایی
رده:جانداران موجود پدیدآمده در کامبرین
کیسه‌تنان

**کیسه‌تنان** نامی بود که در قدیم به رده‌ای از بی‌مهرگان داده می‌شد.
در دسته‌بندی‌های تازه، بخش بزرگی از آن رده را جدا کرده و با نام مرجانیان می‌شناسند.

جانورانی از قبیل هیدر، مرجان، شقایق دریایی، و عروس دریایی در این گروه قرار داشتند. بدن کیسه‌تنان مانند کیسه است زیرا فقط با یک مجرا به بیرون ارتباط پیدا می‌کند در نتیجه هم به منزلهٔ دهان و مخرج است. بازوهایی که در اطراف دهان کیسه تنان وجود دارد با حرکت آب و گرفتن مواد غذایی، نیاز کیسه‌تنان را تأمین می‌کنند. در سطح بعضی از این بازوها سلول‌های گزنده‌ای وجود دارد که می‌تواند نوعی زهر فلج‌کننده از خود ترشح کند و طعمه را بی‌حس کرده و جاندار به عنوان غذا مصرف می‌کند.

طول عمر این جانوران متفاوت است. مثال: شقایق دریایی ۱۰۰ها سال عمر می‌کند در صورتی که عروس دریایی فقط حدود ۴ ماه عمر می‌کند. کیسه تنان به دو شکل متفاوت دیده می‌شوند: نوع اول پولیپ نام دارد و نوع دوم مدوزآ نام دارد. نوع اول (پولیپ‌ها) دارای یک شکل استوانه‌ای است که توسط یک پایه به بستر دریا چسبیده‌است
و نوع دوم (مدوز) چترمانند هستند دهان در سطح مقعر زیرین و در انتهای لوله باریکی به نا مانوبریم قرار دارد و در حاشیه چتر بازوانی دارند.

## مرجان‌ها
در بارهٔ مرجان‌ها:
مرجان‌ها فقط ۱٪ از بستر دریاها را پوشش می‌دهند. مرجان‌ها ۲۵٪ از تمام حیات دریا را در خود حفظ می‌کنند و بسیاری از انواع ماهی‌ها در مرجان‌ها زند گی می‌کنند. هر کدام از مرجان‌ها یک اکوسیستم کامل هستند.

در اقیانوس اطلس ۱۵٪ مرجان‌ها تجمع دارند که مجموعی از ۷۰ گونه مرجان می‌باشند. این مرجان‌ها محل زندگی ۵۰۰ نوع ماهی هست.

اقیانوس هند و آرام ۸۵٪ از ریفهای جهان را با ۷۰۰ نوع مرجان و ۴۰۰۰ گونه ماهی دارا است.

مرجانها مقر زندگی گیاهان و جانورانی است که خود اکوسیستم کاملی هستند. بیش از ۸۰۰۰۰ گونه حیاتی در مرجانها زندگی می‌کنند.

مرجانها ۶/۱ سواحل دریاها و خشکیها را محافظت می‌کنند مثلاً: جزیره‌های کم ارتفاع را در برابر موج‌های خروشان و فرسایش دریاها محافظت می‌نمایند.

هر یک متر مربع مرجان از نظر اقتصادی برابر ۴۷۰۰۰ دلار می‌ارزد به‌طوری‌که بزرگ‌ترین صنعت توریست جهان با جذابیتهای طبیعی که ۱۰٪ از کل صنعت توریست را پوشش می‌دهند. از مرجانها جهت تولید داروهای ضد سرطان ونیز و جهت پیوند استخوان استفاده می‌گردد.

مرجانها به غیر از غذا یک مکان برای زندگی موجودات دریایی هستند. این موجودات قدیمی‌ترین اکوسیستم زمین هستند و جوان‌ترین گونه مرجانها ۱۸۰۰۰ سال عمر دارند.

مرجانها گونه‌ای از جاندارانند که نه گیاهند و نه جانور بلکه ماینرال نام دارنند که از موادی به نام زوکسانتیلا تشکیل یافته‌اند.

مرجانها دو دسته‌اند: مرجانهای نرم و مرجانهای سخت. مرجانهای نرم: از اجزایی به نام پلیپس تشکیل شده‌اند. پلیپس‌ها در درون خود مایعی زله مانند دارند. دهان مرجان‌ها از اجزایی به نام تنتیکلز تشکیل شده‌است که به وسیله آن پلنکتون‌ها را به دام می‌اندازد.

مرجانها به دو طریق تقسیم سلولی و حرکت لاروها تولید مثل می‌کنند. مرجانها سیستم دفاعی و تهاجمی هم دارند. مرجانها زندگی همیارگونه‌ای دارند. مرجانها تا جایی که مواد غذایی دارند رشد می‌کنند، سپس رشد آنان متوقف گردیده و اجازه رشد به گونه‌های دیگری می‌دهند که فرصتهای غذایی مناسب تری دارند.

برطبق آمار سازمان اقیانوس‌شناسی آمریکا مرجانها در حال انقراض هستند.

## منابع
دیرینه‌شناسی

رده:بی‌مهرگان
رده:جانوران
رده:مرجانیان
گزنده‌تباران

بندانگشتی|چپ|270px|کیسه‌های دریایی

**گزنده‌تباران** یا **مَرجانیان** یا **کیسه تنان** یا **نیداریا**  شاخه‌ای از جانوران هستند، دارای تقارن شعاعی ساده که اندامک‌های نیش‌زننده‌ای به نام نخ‌کیسه (nematocyst) دارند؛ دولایه‌ای هستند و روپوست و شکم‌پوست (gastroderm) آنها را ماده‌ای به نام میان‌چسب (mesogloea) از هم جدا می‌کند.

مرجانیان را در طبقه‌بندی‌های قدیمی کیسه‌تنان می‌نامیدند ولی از آنجا که کیسه‌داران به جز مرجانیان، شانه‌داران را هم شامل می‌شد این طبقه‌بندی را رها کردند.

گزنده‌داران بیشتر دریازی هستند. بعضی در آب شیرین به سر می‌برند. بازوهایی به صورت شعاعی به اطراف می‌فرستند که کنیدوبلاستهای محتوی نماتوسیست دارند. بدن کیسه مانند است و این کیسه با مجرایی به خارج باز می‌شود که هم به منزله دهان و هم مخرج است. چند شکلی دارند و شامل مدوز یا پولیپ می‌شوند. لارو پلانولا دارند. ۱۰ هزار گونه دارند. شامل رده‌های زیر است:
* رده آب‌سان‌زیان (هیدروزوآ): اوبلیا، هیدر، فیزالیا
* رده فنجان‌زیان (سیفوزوآ): عروس‌های دریایی
* رده گل‌سان‌زیان (آنتوزوآ): شقایق‌های دریایی و مرجان‌ها

## منابع

* دانشنامهٔ رشد 

* D. T. Anderson: Invertebrate Zoology. Oxford Univ. Press, Oxford ۲۰۰۱ (2nd ed.), ch. 3, p. ۳۱. 

رده:بی‌مهرگان
رده:جانداران پدیدآمده در ادیاکاران
رده:جانوران آب شیرین
رده:جانوران دریایی
رده:شاخه‌های جانوران
رده:مرجانیان
رده:مقاله‌های دانشنامه رشد
لا کامپانلا

بندانگشتی|200px|صفحهٔ نخست اتود لاکامپانلا (نسخهٔ ۱۸۵۱). به نت ر دیز تکرار شونده که نواختن آن نیازمند پرش دست راست است توجه کنید.

**لاکامپانِلا** (به ایتالیایی La Campanella) به معنی زنگ کوچک و نامی‌است که فرانتس لیست به موومان سوم از ویولن کنسرتوی شمارهٔ ۲ نیکولو پاگانینی، ویولن‌نواز استثنایی، ایتالیایی داد. وجه تسمیهٔ آن این است که صدای یک زنگ کوچک در سراسر قطعه به گوش می‌رسد و با ویولن همراهی می‌کند. لیست بر اساس این قطعه اتود لاکامپانلای خود را در سُل‌دیز مینور برای پیانو نوشت و در آن به دو تکنیک پرش دست و نیز تریل برای انگشتان ضعیفتر به طرز اساسی می‌پردازد.

این اتود سومین اتود از اتودهای شش‌گانهٔ پاگانینی است. مانند سایر اتودهای شش‌گانه دو نسخه دارد که نسخهٔ اول سال ۱۸۳۸ انتشار یافت و نسخهٔ دوم سال ۱۸۵۱. نیز همچون دیگر اتودهای شش‌گانه نواختن نسخهٔ نخست از نسخهٔ دوم دشوارتر است. به‌طور کلی این قطعه حتی نسخهٔ دوم آن از قطعات دشوار و (ویرچوئوسیک) پیانو به حساب می‌آید و بعضاً به عنوان آنکور در رسیتالها به کار می‌رود. لاکامپنلای فرانتز لیست در حقیقت، سخت‌ترین اتود پیانو برای دست راست است که با تکنیک تریل به همراه جهش‌های گسترده و فواصل بلند دولاچنگ نوشته شده‌است

این اتود به دلیل شناخته‌شدن به عنوان یکی از دشوارترین قطعاتی که تاکنون برای پیانو نوشته‌شده است مشهور است که نیازمند واکنش‌های سریع و بسیار بالای دست راست است. دست راست نوازنده نیازمند طی فواصل بلند میان هر اکتاو است. به طور کلی و در حالت استاندارد، این‌گونه جهش‌ها نیازمند چابکی انگشتان ضعیف‌تر دست است و می‌تواند مهارت و چابکی آنها را نیز به مرور افزایش دهد.
## یادداشت‌ها

## پانویس

## منابع

''Grandes Études de Paganini (S141)'', LisztWorks.com  *

رده:آثار در سل دیز مینور
رده:آثار فرانتس لیست
رده:آثار موسیقایی ۱۸۳۸ (میلادی)
رده:موسیقی در ۱۸۳۸ (میلادی)
رده:اتودهای فرانتس لیست
محمد مدبر

**محمد مدبر** (درگذشتهٔ زمستان ۱۳۴۶) نقاش ایرانی و یکی از دو بنیان‌گذار نقاشی قهوه‌خانه‌ای پس از حسین قوللرآغاسی بود. پرده‌های وی از حماسه‌های ملی و مذهبی در نقاشی بهره می‌برد.

## آثار
از مدبر تابلوهای فراوانی بازمانده‌است. از جمله آثار خوب او می‌توان به «مصیبت کربلا»، «گودال قتلگاه»، «دارالانتقام مختار»، «عزیمت حضرت مسلم به کوفه» و «کشته شدن سیاوش» اشاره کرد.

## منابع
* سیف، هادی، *کتاب نقاشی قهوه‌خانه،* تهران: انتشارات موزه رضا عباسی.
* 

رده:درگذشتگان ۱۹۶۷ (میلادی)
رده:نقاشان مرد اهل ایران
رده:زادگان ۱۸۹۰ (میلادی)
رده:اهالی ایران در سده ۲۰ (میلادی)
حسین قوللرآقاسی

**حسین قوللرآقاسی** (زادهٔ ۱۲۶۹ – درگذشتهٔ ۱۳۴۵) نقاش ایرانی و در کنار محمد مدبر، یکی از دو بنیان‌گذار نقاشی قهوه‌خانه‌ای شناخته می‌شود. او در پرده‌های خویش از حماسه‌های ملی و مذهبی چون لیلی و مجنون، یوسف و زلیخا، بهرام گور و موضوعات حماسی و روایت‌های عامه بهره برده‌است.

## زندگی‌نامه

[بندانگشتی|[کی‌خسرو هنگام رهسپاری به ایران اثر حسین قوللرآقاسی]]
[بندانگشتی|پرده مصیبت کربلا در سبک [نقاشی قهوه‌خانه‌ای|قهوه‌خانه‌ای اثر قوللرآقاسی در سال ۱۳۳۰]]
حسین فرزند علی‌رضا قوللرآقاسی، یکی از هنرمندان و استادان نقش‌پرداز بر روی کاشی و قلمدان و از نقاشان عصر قاجار به‌شمار می‌رفت؛ که نقاشی هفت خوان رستم بر سردر ارگ کریم‌خان زند در شیراز یکی از اثرهای بجا مانده از او است. حسین قوللرآقاسی فن و هنر نقش‌اندازی روی کاشی و روغن‌کاری بر دیوار را از نه سالگی نزد پدر آموخت و کارگاه کاشی‌پزی پدرش در خیابان باب همایون را تا پس از درگذشت وی می‌گرداند. محمد مدبر، دوست و همشاگردیش در این دوره کوتاه در نقش‌اندازی روی کاشی و گرداندن کارگاه یاری می‌داد. حسین قوللرآقاسی و محمد مدبر صاحبان سبک و پیشکسوت نقاشی قهوه‌خانه‌ای شناخته می‌شوند.

نخستین کار نقاشی از داستان‌های شاهنامه و واقعهٔ کربلا را به سفارش مشهدی صفر اسکندریان، قهوه‌چی قهوه‌خانهٔ معروف به مشتی صفر در میدان سید اسماعیل آغاز کرد. پسر خواندهٔ او، فتح‌الله قوللرآقاسی نیز از استادان نقاشی قهوه‌خانه‌ای بود.

## آثار
* نبرد رستم و اشکبوس (جنگ هفت لشکر) – ۱۳۱۹
* رستم و سهراب – ۱۳۲۱
* گرفتار شدن خاقان چین به کمند رستم – ۱۳۲۵
* مصیبت کربلا – ۱۳۳۰
* کشته شدن دیو سفید به دست رستم – ۱۳۳۳
* بارگاه حضرت سلیمان – بدون تاریخ اجرا

## درگذشت
وی سرانجام پس از مدتها مبارزه با بیماری در آذر ۱۳۴۵ درگذشت و در مسگرآباد به خاک سپرده‌شد.

## منابع

* 

رده:خاک‌سپاری‌ها در امامزاده عبدالله شهرری
رده:درگذشتگان ۱۳۴۵
رده:درگذشتگان ۱۹۶۶ (میلادی)
رده:زادگان ۱۲۶۹
رده:زادگان ۱۹۰۲ (میلادی)
رده:نقاشان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
رده:نقاشان قهوه‌خانه‌ای
رده:نقاشان مرد اهل ایران
عطاءالله خرم

**عطاءالله خرم** ( – ) نوازنده ویولن و آهنگساز ایرانی بود.

## زندگی‌نامه
عطاءالله خرم از جوانی به راهنمایی دایی خود با موسیقی آشنا شد و مدتی با روبیک گریگوریان و نیز ابوالحسن صبا کار کرد. وی یکی از برجسته‌ترین آهنکسازان پیشتاز در زمینه موسیقی مدرن بود.

او ترانه‌های بسیاری برای خوانندگانی مانند ویگن، دلکش، ایرج، هایده، رامش، عارف، منوچهر سخایی، روانبخش، حمیرا، رامین، راشین و محمدرضا شجریان آهنگ ساخت که در زمان خود بسیار مورد استقبال قرار گرفتند و از میان آن‌ها چندین ترانه جاودانه شد و به یادگار ماند. در زمرهٔ صدها اثر او می‌توان از *بارون بارونه*، *شاه دوماد*، *دو کبوتر*، *شکوفه‌ها*، *بی ستاره‌*، *کجاوه*، *ساقی*، *دختر دریا* و *رقیب* با صدای ویگن، *طلسم آرزوها* با صدای عارف، *لاله و گل* با صدای ایرج و ترانه *پرستو* با صدای منوچهر سخایی یاد کرد. وی مدت‌ها رهبر ارکستر جاز رادیو ایران بود.

او در سال‌های پیش از مرگ در لس آنجلس زندگی می‌کرد و نیز چند جلد کتاب (گلستان موسیقی و همچنین ردیف‌های موسیقی ایرانی) در مورد تاریخ موسیقی ایران منتشر کرد.

## آثار

## منابع

* قدیمی‌ها: کارنامه درخشان هنرمند نامی عطاءالله خرم از سه دیدگاه مختلف
* 

## پیوند به بیرون
* گفتگوی فریدون توفیقی با عطاءالله خرم ـ یکسال پیش از مرگ
* https://www.youtube.com/watch?v=GW30tcjNejI
* https://www.youtube.com/watch?v=-EFkflVnyeY

رده:آهنگسازان اهل ایران
رده:درگذشتگان ۱۳۹۳
رده:زادگان ۱۳۰۵
رده:نوازندگان ویولن اهل ایران
جغرافیای طبیعی مراکش

**جغرافیای طبیعی** کشور مراکش در شمال آفریقا:

## جغرافیای مراکش
دره ها- رودها- کوهها :
* تنگل وادی درعه (۱۲۰۰ کلم)،
* ام الربیع (۶۰۰ کلم)،
* سبو(۵۰۰ کلم)،
* ملویه (۴۵۰ کلم)، تانسیفت(۲۷۰ کلم)، زیز (۲۷۰ کلم)، ابو رقراق (۲۵۰ کلم).

## رشته‌کوه
رشته‌کوه‌های ریف - اطلس مدیترانه‌ای - اطلس بزرگ - اطلس کوچک•

## قله‌ها
تدغین (۲۴۶۵ م) - بوناصر (۳۳۲۶ م) - بویبلان (۳۱۹۰ م) - توبقال (۴۱۶۵ م) مکون (۴۰۷۱ م)- العیاشی (۳۷۴۷ م) - اکلیم (۲۵۳۱ م).

## استان‌ها

## منابع

رده:جغرافیای مراکش
اتودهای پاگانینی

بندانگشتی|250px|نمایهٔ بصری اتودهای پاگانینی (۱۸۵۱)
***اتودهای شش‌گانهٔ پاگانینی*** مجموعهٔ ۶ اتود برای پیانوست که فرانتس لیست بر اساس کارهای نیکولو پاگانینی نوشت. دو نسخهٔ متفاوت از این اتودها امروز موجود است.
* نسخهٔ اول را لیست در سال ۱۸۳۸ با نام *اتودهایی برای تعالی ملهم از پاگانینی* انتشار داد.
* نسخهٔ دوم که از لحاظ اجرا ساده‌تر از نسخهٔ اول است با نام *اتودهای کبیر پاگانینی* در سال ۱۸۵۱ توسط لیست منتشر شد.
این اتودها (حتی نسخهٔ دوم) از قطعات بسیار دشوار پیانو محسوب می‌شوند:
# اتود اول بر اساس کاپریس شمارهٔ ۶ (با اینترو و کدا کاپریس شمارهٔ ۵) پاگانینی است.
# اتود دوم بر اساس کاپریس شمارهٔ ۷ پاگانینی است.
# اتود سوم با نام «لاکامپانلا» (به معنی زنگ کوچک) بر اساس ویولن کنسرتوی شمارهٔ ۲ (موومان سوم) پاگانینی است.
# اتود چهارم بر اساس کاپریس شمارهٔ ۱ پاگانینی است.
# اتود پنجم با نام مستعار «لاشاس» بر اساس کاپریس شمارهٔ ۹ پاگانینی است.
# اتود ششم بر اساس کاپریس شماره ۲۴ پاگانینی است.
این اتودها به کلارا ویک (بعدها کلارا شومان)، از نوازندگان زبردست پیانو در آن زمان و همسر آتی روبر شومان، پیشکش شده‌اند.

## منابع

* Grandes Études de Paganini (S141) LisztWorks.com 

رده:آثار فرانتس لیست
رده:آثار موسیقایی ۱۸۳۸ (میلادی)
رده:آثار موسیقایی ۱۸۵۱ (میلادی)
رده:اتودها
رده:اتودهای فرانتس لیست
رده:قطعه‌های سولوی پیانو
رده:موسیقی‌های تقدیم‌شده به خانواده یا دوستان
رده:تنظیم‌های آثار کلاسیک
اتود

بندانگشتی|جلد اصلی مجموعه اول شصت اتود ساخته جورج كوپرچ
**اِتود**  به معنای مطالعه است و در موسیقی به قطعه‌هایی گفته می‌شود که هدف آنها ارتقای شگرد نوازندگی است. هر اتود معمولاً برای یکی از مشکلات فن نوازندگی و رفع یکی از ضعف‌های تکنیکی هنرآموزان تصنیف می‌شود. آهنگسازان و به ویژه رمانتیک‌ها بیش‌تر کوشیده‌اند اتودهای خود را علاوه بر تأمین هدف بالا، زیبا نیز تصنیف کنند، به طوری که تکنوازها آن را در رپرتوار رسیتال خود، به قصد نشان دادن قابلیّت نوازندگی‌شان می‌گنجانند.
برای نمونه، اتود اپوس ۲۵ شماره ۶فردریک شوپن برای تمرین پیانیست برای اجرای سریع و موازی فواصل سوم کروماتیک است، و اتود اپوس ۲۵ شماره ۷ او تأکید بر تولید نغمهٔ آوازین در یک ملودی پلی‌فونی دارد، و اتود اپوس ۲۵ شماره ۱۰ او اکتاوهای موازی را پوشش می‌دهد.

معنی دیگر اتود، طراحی اولیه است.
اصطلاح اتود زدن در نقاشی نیز به کار می‌رود.

## منابع

* 
* 

رده:آموزش موسیقی
رده:اتود
رده:فرم‌های موسیقی کلاسیک غربی
ترمودینامیک آماری

**ترمودینامیک آماری** یکی از شاخه‌های ترمودینامیک و یکی از کاربردهای دانش آمار در مکانیک و فیزیک به شمار می‌آید. با استفاده از ترمودینامیک آماری می‌توانیم کمیت‌های گوناگون ترمودینامیکی همچون کار (فیزیک)، حرارت، و آنتروپی را در سطح و مقیاس مولکولی شرح و تفسیر نماییم.

## تاریخچه

ایده‌های اوّلیّه مربوط به نظریّهٔ جنبشی گازها به اواسط سدهٔ هجدهم میلادی و به انتشار رساله «هیدرودینامیک» در سال ۱۷۳۸ م توسط ریاضی‌دان و فیزیک‌دان سویسی برنویی باز می‌گردد. او در آنجا مطرح نمود که گازها از تعداد خیلی زیادی ذرّات بسیار ریز تشکیل شده‌اند که به هر سو در حال حرکت و رفت و آمدند. همچنین مطرح شد که ضربهٔ (impact) برخورد این ذرّات بر یک سطح است که به صورت فشار ظاهر می‌شود، و نیز حرارت حاصله، ناشی از انرژی سینتیک آن ذرّات است. جالب توجّه‌است که همان تفسیرها و برداشت‌ها هنوز هم مورد قبول و استفادهٔ دانشمندان است.

مکانیک آماری توسط فیزیکدان اتریشی، لودویگ بولتزمن در 1870 م آغاز شد. ترکیب ترمودینامیک آماری برای اولین بار توسط گیبس در 1902 م مورد استفاده قرار گرفت.

## جستارهای وابسته
* آمار
* مکانیک آماری
* ترمودینامیک
* نظریه اطلاعات
* فلسفه اطلاعات

## منابع
* غلامعباس پارسا فر - *ترمودینامیک آماری : مبانی و کاربردها* - مرکز نشر دانشگاه صنعتی اصفهان - ۱۳۷۶
*

* Linder, Bruno, *THERMODYNAMICS AND INTRODUCTORY STATISTICAL MECHANICS'', John Wiley & Sons, Inc., ۲۰۰۴.

رده:ترمودینامیک
رده:فیزیک
رده:مفاهیم فیزیکی
رده:مکانیک آماری
پرش از خرک

بندانگشتی|چپ|230px|پرشی آکروباتیک از روی یک خرک.
**پرش از خَرَک یا ارکوجت** یکی از بخش‌های ورزش ژیمناستیک هنری است. مسابقات پرش از خرک هم توسط ژیمناست‌های مرد و هم ژیمناست‌های زن انجام می‌شود.

این حرکت این‌گونه انجام می‌شود که ژیمناست با سرعت بالا مسیری حداکثر ۲۵ متری را دویده و سپس با جهش از یک تخته فنری پرشی را از روی خرک اجرا می‌کند. امتیاز ورزشکار به شتاب او در انجام حرکت، ارتفاع و طول پرواز از تخته پرش، فرود ثابت و همراه با تعادل، میزان پیچیدگی و دشواری حرکات آکروباتیکی که در پرش انجام می‌شود و زیبایی و اجرای صحیح آن‌ها بستگی دارد.

سرعت دویدن، طول پرش، قدرتی که از پاها و شانه ایجاد می‌شود، هشیاری حرکتی بر روی هوا، و سرعت چرخش از عوامل مؤثر بر یک پرش موفق هستند.

برای یادگیری بهتر تکنیک‌های پرش از خرک، ویدیوهای آموزشی می‌توانند به شما در بهبود مهارت‌ها و درک بهتر نحوه اجرای حرکات کمک کنند .

## منابع

Wikipedia contributors, "Vault (gymnastics)," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Vault_(gymnastics)&oldid=215349578

رده:ابزارهای ژیمناستیک
خرک حلقه

بندانگشتی|200px
بندانگشتی
300px|بندانگشتی
**خرک حلقه**  یکی از ابزارهای ورزش ژیمناستیک هنری است. این ابزار تنها توسط مردان ژیمناستیک‌کار بکار می‌رود.

## ابعاد
اندازه‌گیری‌های فدراسیون جهانی ژیمناستیک:
* ارتفاع از سطح بالا به کف: ۱۱۵ سانتیمتر (۳٫۷۷ فوت) ۱ سانتی‌متر (۰٫۳۹ اینچ)
* طول در بالا: ۱۶۰ سانتی‌متر (۵٫۲ فوت) ± ۱ سانتی‌متر (۰٫۳۹ اینچ)
* طول در پایین: ۱۵۵ سانتی‌متر (۵٫۰۹ فوت) ± ۱ سانتی‌متر (۰٫۳۹ اینچ)
* عرض در بالا: ۳۵ سانتی‌متر (۱۴ اینچ) ۱ سانتی‌متر (۰٫۳۹ اینچ)
* عرض در پایین: ۳۰ سانتی‌متر (۱۲ اینچ) ۱ سانتیمتر (۰٫۳۹ اینچ)
* ارتفاع زین‌ها: ۱۲ سانتی‌متر (۴٫۷ اینچ) ۰٫۵ ± سانتی‌متر (۰٫۲۰ اینچ)
* فاصله بین تخته‌ها: ۴۰ سانتی‌متر (۱۶ اینچ) - ۴۵ سانتی‌متر (۱۸ اینچ) (قابل تنظیم)

## منابع

رده:ابزارهای ژیمناستیک
دارحلقه

**دارحَلقه** یکی از ابزارهای ورزش ژیمناستیک هنری است.
این ابزار تنها توسط مردان ژیمناست، بکار می‌رود.

## منابع
Wikipedia contributors, "[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Rings_(gymnastics)&oldid=188148406 Rings (gymnastics)]," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed January 31, 2008).

رده:ابزارهای ژیمناستیک
بارفیکس

thumb|left|280px|بارفیکس.

**بارفیکس** (به فرانسوی:barre fixe) و  یکی از ابزارهای ورزش ژیمناستیک هنری است. بارفیکس یک میله افقی است که از فلز (بیشتر فولاد) ساخته می‌شود. در نوع خانگی بارفیکس، معمولاً میله آهنی بارفیکس در چهارچوب در فیکس می‌شود و برای تمرین‌های ساده در خانه به کار می‌رود.
thumb|left
این ابزار توسط مردان و زنان ژیمناستیک‌کار بکار می‌رود.

## فواید
بارفیکس تأثیر مثبت و ارزشمندی بر سلامت شما دارند. انجام صحیح بارفیکس، به‌طور مؤثر علائم شانه‌درد، کمردرد و خستگی گردن را تسکین می‌دهد. علاوه‌بر این با تمرینات قدرتی (از جمله بارفیکس) خطر بیماری‌هایی مانند نقرس، دیابت یا کلسترول بالا به میزان قابل توجهی کاهش می‌یابد.

تمرین منظم کششی برای ریه‌ها و قلب شما مفید است. به ویژه ظرفیت ریه‌ها را افزایش می‌دهد، ضربان قلب را تنظیم می‌کند و خطر سکته مغزی را همراه با بیماری‌های قلبی عروقی کاهش می‌دهد.

## نگارخانه

File:PB230185.JPG|
File:PB230183.JPG|


## منابع

* https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Horizontal_bar&oldid=651207869

رده:ورزش‌های ابداع‌شده در آلمان
میله پارالل

بندانگشتی|چپ|A gymnast performs on the parallel bars
**میله‌های پارالِل** یا **موازی** یکی از ابزارهای ورزش ژیمناستیک هنری است.
این ابزار هم توسط زن هم توسط مرد به کار میرود.  میله‌های پارالل روی چهارچوبی تکیه دارند که از جنس فلز (بیشتر فولاد) ساخته می‌شود. خود میله‌ها از چوب یا ماده‌ای مرکب ساخته می‌شوند.

## منابع

Wikipedia contributors, "Parallel bars (gymnastics)," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Parallel_bars_(gymnastics)&oldid=205645205

رده:ابزارهای ژیمناستیک
رده:اختراع‌های آلمانی
رده:ورزش در ۱۸۱۹ (میلادی)
رده:ورزش‌های ابداع‌شده در آلمان
چوب موازنه

thumb|چپ|یک ژیمناست جوان بر روی چوب موازنه.

**چوب مُوازنه** یکی از ابزارهای ورزش ژیمناستیک هنری است.
این ابزار تنها توسط بانوان ژیمناستیک‌کار بکار می‌رود. این ابزار از چهارچوبی از جنس فلز (بیشتر فولاد) و تیری چوبی با روکش جیر یا چرم ساخته می‌شود. حداکثر زمان تمرین با چوب موازنه یک دقیقه و سی ثانیه است.

## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی.

رده:ابزارهای ژیمناستیک
حرکات زمینی

بندانگشتی|220px|جید باربوسا در حال اجرای حرکات زمینی
**حرکات زمینی** یکی از بخش‌های تمرینی و مسابقاتی ورزش ژیمناستیک است. رقابت‌های حرکات زمینی معمولاً بر روی تشک مخصوصی انجام می‌شود که قابلیت ارتجاعی و فنری دارد و به انجام حرکت‌های آکروباتیک ورزشکاران کمک می‌کند. حرکات زمینی یکی از شش اسباب ژیمناستیک هنری مردان و چهار اسباب ژیمناستیک هنری زنان محسوب می‌شود که در مسابقات این رشته ورزشکاران حرکات خود را بر روی آن انجام می‌دهند.

ابعاد پیست حرکات زمینی تشکی در اندازه ۱۲ در ۱۲ متر و قطر ۱۷ متر می‌باشد و یک منطقه ایمنی دو متری نیز دور تا دور آن قرار می‌گیرد. استفاده از بالش در کنار تشک بلامانع می‌باشد. رنگ رویه تشک معمولاً به رنگ آبی راه راه انتخاب می‌شود و جنس لایه‌های زیرین آن معمولاً ارتجاعی می‌باشد.

در مسابقات بین‌المللی ورزشکاران مرد برنامه حرکات زمینی خود را در یک مدت حداکثر ۷۰ ثانیه‌ای و ورزشکاران زن در یک مدت حداکثر ۹۰ ثانیه انجام می‌دهند. ژیمناست‌های زن برخلاف مردان حرکات زمینی خود را همراه با موسیقی انجام می‌دهند. برنامه هر ورزشکار برای حرکات زمینی و موسیقی آن هم توسط خود او و مربیش تعیین می‌شود. در ژیمناستیک بانوان این برنامه ترکیبی از حرکات آکروباتیک و رقص است. در ژیمناستیک آقایان اغلب از حرکات آکروباتیک استفاده شده و حرکات قدرتی، تعادلی، انعطافی و بالانس‌ها نیز به همراه آن انجام می‌شود.

## منابع

رده:ابزارهای ژیمناستیک
رده:کفپوش‌ها
پارالل ناهم‌سطح

200px|farme|thumb|left|پارالل ناهم‌سطح

**پارالِلِ ناهَم‌سَطح** یکی از ابزارهای ورزش ژیمناستیک هنری است. این وسیله از میله‌هایی نامتقارن درست شده‌است. پارالل ناهم‌سطح تنها توسط بانوان ژیمناستیک‌کار استفاده می‌شود. میله‌های آن از چوب، پلاستیک یا مواد مرکب درست می‌شوند.

## منبع
Wikipedia contributors, "Uneven bars (gymnastics)," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Uneven_bars_%28gymnastics%29&oldid=205721613 

رده:ابزارهای ژیمناستیک
پیش‌تخته

**پیش‌تخته** یکی از ابزارهای ورزش ژیمناستیک است. 

پیش‌تخته، تخته‌ای شیبدار است که در زیر آن فنرهایی قرار دارد و برای پرش ژیمناستیک‌کاران بر روی وسایلی همچون پرش از خرک استفاده می‌شود.

پیش‌تخته انواع گوناگون دارد همچون پیش‌تخته هفت‌فنره چوبی یا پیش‌تخته فلزی.

## منبع
نگاه کنید به: یاوران ورزش.

رده:ابزارهای ژیمناستیک
رختکن

بندانگشتی|رختکن
**رَختکَن** (Changing room و Dressing room) یا **اتاق پرو** به اتاق یا سالنی گفته می‌شود که مخصوص تعویض لباس است و تسهیلاتی برای آن کاربرد ارائه‌می‌دهد مانند کمد وسایل شخصی، نیمکت، آینه و جالباسی.

هدف از ایجاد رختکن ایجاد فضای خصوصی و مناسب برای افراد و همچنین ایجاد جدایی جنسیتی است. بعضی رختکن‌ها ممکن است دارای اتاق‌ها، اتاقک‌ها یا فضاهای خصوصی و همچنین دوش و محل استحمام باشند.

باشگاه‌های ورزشی، ورزشگاه‌ها، پادگان‌ها و دیگر اماکن ورزشی و ارتشی که اعضاء آنها دارای لباس ویژه یا یونیفورم هستند معمولاً دارای رختکن هستند.
## انواع
۱- رختکن‌های ورزشی

۲- اتاق پرو: اتاقی که برای آزمایش سایز لباس در فروشگاه‌های لباس اختصاص داده می‌شود.
## ریشه واژه
در زبان فارسی واژه «پرُو» از واژه Provador در زبان پرتغالی و آن هم از واژه لاتین probāre به معنی "آزمایش کردن" وام گرفته شده است. فعل Prove در زبان انگلیسی نیز از همین ریشه لاتین است.

## جستارهای وابسته
* اتاق پرو
## منابع

رده:اتاق‌ها
رده:حمام و سرویس بهداشتی
رده:جدایی جنسیتی
بلوز بر مبنای باخ

**بلوز بر مبنای باخ** (به انگلیسی : *Blues On Bach*) نام آلبومی در سبک جاز از دسته چهارتایی جاز نوین است. این اثر شامل آثاری بر مبنای ملودی‌های مشهور باخ و همچنین چند اثر تصنیف‌شده از اعضای گروه است.

## فهرست شیارها
# پشیمانی؟ 
# بلوز در سی‌بِمُل 
# در صبح برخیز 
# بلوز در لا مینور 
# سُرور ارزشمند 
# بلوز در دو مینور 
# این قطار را نگه ندار 
# بلوز در سی عادی 
# اشکِ کودکان 

## نکته‌ها
شیارهای شمارهٔ دو، چهار، شش و هشت با عناوین «بلوز در ...» آغاز می‌شوند و در ادامه یکی از نت‌های سی‌بِمُل (B-flat)، لا مینور (A)، دو مینور (C) و سی عادی (B یا در آلمانی H) می‌آید که BACH را می‌سازند.

## پانویس

#  ?Regret
#  Blues in B Flat
#  Rise Up in The Morning
#  Blues in A Minor
#  Precious Joy
#  Blues in C Minor
#  Don't Stop This Train
#  (Blues in H (B
#  Tears from the Children

## منابع

* دربارهٔ آلبوم در وب‌گاه آمازون

## پیوند به بیرون
* نقدی بر آلبوم در وب‌گاه میوزیک مَچ  

* Garelick, Jon. ''DONAL FOX: BLUES ON BACH'', leonellismusic.com

رده:آلبوم‌های ۱۹۷۲ (میلادی)
رده:آلبوم‌های آتلانتیک رکوردز
رده:جاز
بازیگر

[بندانگشتی|[دیوید گریک در ''ریچارد سوم'' روی استیج]]
**بازیگر** یا **هنرپیشه** یا **آکتور**  به کسی گفته می‌شود که به‌طور حرفه‌ای (یعنی اینکه شغلش این باشد) یک نقش را در یک نمایش، تئاتر، سینما و تلویزیون بازی می‌کند.

این اصطلاح بیشتر برای آنان که در نقش و با استفاده از بدن و میمیکِ چهره بازی می‌کنند به کار می‌رود
هرچند که صداپیشه‌ها و بازیگران نقش‌ها، در هر برنامه رادیویی نیز ممکن است بازیگر خوانده شوند.
بازیگر می‌تواند کار خود را در چهارچوب یک تئاتر، فیلم، مجموعه تلویزیونی تحت فرمان فردی به اسم کارگردان اجرا کنند
بازیگران گاه به جای شخصیت‌هایِ کارتونی یا صحبت کردن به جای افرادی در آگهی‌های تلویزیونی هم می‌پردازند، که به این افراد دوبلور گفته می‌شود
بازیگران امروزی گاهی در بازی‌های ویدئویی هم نقشی را به اجرا می‌گذارند. این کار توسط ثبت حرکات و صدای آنها و بازسازی داده‌های رایانه‌ای به دست آمده صورت می‌گیرد. مدرسان این حرفه می‌گویند: «رسالت بازیگر، انتقال پیام‌های بلند انسانی به مخاطبان است.» علی‌اکبر خداشناس، نویسنده و کارگران ایرانی، بازیگر را اینگونه تعبیر می‌کند: (بازیگر تجسم تفکر و ایده نویسنده و کارگردان در یک اثر نمایشی است)

در فارسی، سال‌های اولیه پیدایش سینما و تئاتر به‌جای اصطلاحات بازیگر یا هنرپیشه، واژه آکتور، «آرتیست» یا «ارباب صنایع ظریفه» به‌کار می‌رفت و واژه «هنرپیشه» معنی کلی هنرمند را داشت (نمونه از ناصرخسرو: هنرپیشه آن است کز فعل نیک، سر خویش را تاج، خود برنهد)، اما فرهنگستان زبان فارسی، «بازیگر» و «هنرپیشه» را برابر آکتور قرار داد.

## مسئول انتخاب بازیگران
مسئولیت انتخاب بازیگران را، تهیه‌کننده و کارگردان با مشارکت همدیگر انجام می‌دهند یا از فردی می‌خواهند که زیر نظر آنها، بازیگران مناسب را انتخاب کند.

## بازیگردان
او کسی است که مسئولیتِ بازیگران را بر عهده دارد؛ نقششان را به آنها تفهیم می‌کند و نقششان را با آنها تمرین می‌کند و سر انجام، آنها را برای بازی نهایی جلوی دوربین آماده می‌کند. برخی از کارگردان‌ها این کار را خودشان انجام می‌دهند، اما امروزه در فیلم‌سازی حرفه‌ای، معمولاً از شخصی که خود اشراف کامل به عرصه بازیگری دارد (حتی گاهی از بازیگران مطرح)، استفاده می‌شود، تا این مسئولیت را به عهده گیرند و به نوعی بازیگران را کارگردانی کنند.

بازیگران اصلی:
بازیگرانی که نقش‌های مهمِ فیلم را بر عهده دارند، به‌ویژه نقش‌های اول و دوم.

بازیگران نقش جزئی: نقش کوچکی در فیلم که معمولاً با ذکر یک یا دو جمله همراه است، و همین آن را از نقش سیاهی لشکر که کلمه‌ای به زبان نمی‌آورد و معمولاً جزئی از جمعیت است، متمایز می‌کند.

## جستارهای وابسته
* ستاره سینما
* بازیگر خردسال
* حضور افتخاری
* بازیگر ذخیره
* لوده‌گری
* کمدیا دلآرته
* وودویل
* سلبریتی
* دوبلور

## منابع

* Egon Aderhold, Sprecherziehung des Schauspielers. Grundlagen und Methoden, Henschel 5. Auflage 1998

## پیوند به بیرون

رده:اصطلاح‌شناسی تلویزیون
رده:افراد رادیو بر پایه نقش
رده:بازیگران
رده:بازیگری
رده:پیشه‌ها
رده:پیشه‌های تئاتری
رده:پیشه‌های سرگرمی
رده:حرفه فیلم‌سازی
رده:عوامل تولید فیلم
باریون

[thumb|ترکیبات سه کوآرک u, d یا s با مجموع اسپین ۲/۳ تشکیل یک [دیکوپلت باریون می‌دهند.]]
[thumb|هشتگانه (اُکتِت) [اسپین سبک باریون‌های ۲/۱.]]

**باریون**  در فیزیک ماده نوعی ذره زیراتمی مرکب است که دارای تعداد فردی از کوارک ظرفیتی (حداقل ۳ عدد) باشد. باریون ها به خانواده ذرات هادرون تعلق دارند. هادرون ها از کوارک ها تشکیل شده اند. باریون ها نیز به دلیل داشتن اسپین نیمه صحیح به عنوان فرمیون طبقه بندی می شوند. نام «باریون» توسط آبراهام پایس معرفی شد این گروه از ماده، سنگین تر از دیگر گروه‌هاست. ریشه واژه *باریون* به *باریس* (βαρύς, barýs) که در یونانی به معنی سنگین است برمیگردد زیرا در زمان نامگذاری بیشتر ذرات بنیادی شناخته شده جرم کمتری نسبت به باریونها داشتند.

همهٔ مواد از اتم ساخته شده‌اند. قسمت عمده جرم اتم را پروتون و نوترون موجود در هسته تشکیل می‌دهد. تصور بر این است که پروتون و نوترون از ذرات بنیادی‌تری به نام کوارک ساخته شده‌اند. دو کوارک بالا و یک کوارک پایین، پروتون را می‌سازند؛ و نوترون از یک کوارک بالا و دو کوارک پایین به وجود آمده‌است. معمولاً ذراتی را که از سه کوارک ساخته شده‌اند باریون می‌نامند. از تمام حالات ممکن برای باریون، تنها پروتون و نوترون پایدارند، لذا این دو تنها ذرات باریونی مهم در جهان به‌شمار می‌آیند. واژهٔ دیگری به‌نام نوکلئون تنها به نوترون و پروتون گفته می‌شود اما به صورت استاندارد همچنان از عبارت باریون استفاده می‌شود.

علیرغم این که الکترون از کوارک ساخته نشده‌است به‌طور مرسوم کیهان‌شناسان آن را تحت عنوان باریون دسته‌بندی می‌کنند (چیزی که باعث رنجش فیزیک‌دانان ذرات می‌شود). یک ویژگی اساسی جهان، خنثی بودن آن از لحاظ بار الکتریکی است، بنابراین به‌ازای هر پروتون باید یک الکترون وجود داشته باشد. با توجه به جرم ناچیز الکترون، که بسیار کمتر از یک هزارم جرم پروتون است، سهم آن در جرم کلی بسیار اندک خواهد بود و ارزش بحث مستقل را ندارد.
در جهان کنونی، باریون‌ها نوعاً با سرعت غیر نسبیتی حرکت می‌کنند، به‌این معنی که انرژی جنبشی آن‌ها بسیار کمتر از جرم-انرژی آن‌ها می‌باشد.

## جستارهای وابسته
* راه هشت‌گانه (فیزیک)
* فهرست باریون‌ها
* مزون
* گاه‌شمار کشف ذرات بنیادی

## منابع
### پانویس

### کتابشناسی
* 

رده:باریون‌ها
رده:فیزیک ذرات بنیادی
رده:فیزیک هسته‌ای
رده:کیهان‌شناسی
رده:کیهان‌شناسی فیزیکی
ژیمناستیک هنری

بندانگشتی|250px**ژیمناستیک هنری** در کنار ژیمناستیک ریتمیک یکی از دو شاخه اصلی ژیمناستیک است.

## منابع


رده:ورزش‌های المپیک
پنج‌گانه مدرن

بندانگشتی|شرکت‌کنندگان در مرحلهٔ پایانیِ پنج‌گانهٔ مدرنِ مردان در ورزشگاه گودی (در ۲۶ اوت ۲۰۰۴) به خط پایان نزدیک می‌شوند.
**پنج‌گانه‌ی مدرن** به یک پیکار ورزشی گفته می‌شود که در آن پنج مرحله از پنج رشتهٔ ورزشی انجام می‌گردد. این پنج مرحله عبارت‌اند از شمشیربازی اِپِه، تیراندازی با تپانچه، شنای آزادِ ۲۰۰ متر، پرش با اسب، و دو صحرانوردی ۳ کیلومتر. این رشته را پیر دو کوبرتن، بنیان‌گذار بازی‌های المپیک مدرن، ابداع کرد و در تمام دوره‌های المپیک برگزار شده‌است.
[بندانگشتی|[تصویرنگاشت ورزش پنج‌گانهٔ مدرن]]
در المپیک باستانیِ یونان نیز پنج‌گانه‌ای انجام می‌شد که به آن پنج‌گانهٔ باستان هم می‌گویند.

## منابع

## پیوند به بیرون

* راهنمای پنجگانهٔ مدرن

رده:پنج‌گانه مدرن
رده:پرش با اسب
رده:دو صحرانوردی
رده:شمشیربازی
رده:شنا
رده:ورزش تیراندازی
رده:ورزش‌های المپیک
رده:ورزش‌های المپیک تابستانی
رده:ورزش‌های چندگانه
رده:ورزش‌های فردی
رده:ورزش‌های نظامی
رده:جانورآزاری
متالورژی فیزیکی

مبحث **متالورژی فیزیکی** بیانگر رفتار و خواص فیزیکی فلزات و آلیاژهای فلزی می باشد.

## زیرشاخه‌ها
* ساختار کریستالی فلزات
* رفتار الاستیک فلزات
* عیوب کریستالی
* تغییر شکل پلاستیک و شکست
* متالوگرافی
* نمودارهای فازی
* نفوذ در فلزات
* استحاله‌های فازی
* خوردگی و اکسیداسیون
* ساختار الکترونی فلزات
* عملیات حرارتی

## منابعی برای مطالعهٔ بیشتر
* Robert W. Cahn, Peter Haasen: *Physical Metallurgy*, Elsevier Science B.V. , 1996.
* Rebert E. Reed-hill, Reza abbaschian: *Physical Metallurgy Principles*, PWS Publishing Company, 1994.
* R.E. Smallman, R.J. Bishop: *Modern Physical Metallurgy and Materials Engineering* Reed Educatyional and Professional Publishing Ltd, 1999.
* Albert G. Guy, John J. Hren: *Elements of Physical Metallurgy*, Addison-Wesley Publishing Inc, 1974.
* Sidney H. Avner:*Introduction to physical metallurgy*, McGraw-Hill, 1974.

*عباس هنربخش رئوف، حجت الله شهسواری، ابوالفضل زارع "مبانی متالورژی فیزیکی و علم مواد"، انتشارات جهاد دانشگاهی صنعتی امیرکبیر، 1385
## جستارهای وابسته
* خواص فیزیکی مواد
* متالورژی جوشکاری
* متالورژی استخراجی
* متالورژی صنعتی
* سرامیک فیزیکی
* علم مواد
* متالورژی مکانیکی

رده:متالورژی
رده:مهندسی حالت جامد
رده:مهندسی مواد
توپک

بندانگشتی|یک ترک بال سیمی از کنسینگتون
**توپک** یا **ترک‌بال**  یک دستگاه ورودی و یکی از ابزارهای اشاره‌گر در رایانه است که به‌وسیله آن می‌توان مکان‌نما را بر روی صفحه جابجا کرد. ترک‌بال از یک توپ تشکیل شده است که بر روی دو غلتک عمود بر هم قرار دارد که حرکت عمودی و افقی توپ را بر روی صفحه نمایش می دهد. توپک را می‌توان با انگشتان یا کف دست چرخاند.

## نام
ترک‌بال یک وام‌واژه انگلیسی در زبان فارسی است که از واژه مجزا ترک (track) به معنی ردیابی و بال (ball)  به معنی توپ تشکیل شده است. گرته‌برداری از ترک بال، توپ ردیاب نام دارد.

## پیشینه
بندانگشتی|ترک‌بال رایانه‌های قدیمی
ترک‌بال در سال ۱۹۵۲  توسط تام کرانستون، فرد لانگستاف و کنیون تیلور که در نیروی دریایی سلطنتی کانادا کار می کردند، به عنوان بخشی از پروژه Datar اختراع شد. در آن زمان ثبت اختراع نشد، زیرا این دستگاه به عنوان بخشی از یک پروژه نظامی مخفی استفاده می‌شد. همانطور که قبلاً ذکر شد، عملکرد توپ اشاره کردن به آن است توپ متحرک جای خود را به نور و لیزر داده است. در حال حاضر، ترک‌بال‌ها به ندرت در رایانه‌های شخصی و اداری عمومی استفاده می‌شوند.

## ماوس توپی
[بندانگشتی|چپ|200px|یک توپک قرمز رنگ بر روی یک موشواره [لاجیتک|لاجیتک تِرَکمَن]]برخی از ماوس‌ها دارای یک ترک‌بال هستند که به آن‌ها ماوس توپی گفته می‌شود. ماوس توپی یکی از انواع ماوس است که در آن‌ها از طراحی ارگونومی و مناسب شکل دست انسان برای کاهش خستگی در حین کار با آن استفاده می‌شود. اما تفاوت‌هایی در نحوه کارکرد دارند. این ماوس‌ها ثابت هستند و کاربر تنها برای جابجایی پوینتر نیاز دارد توپ را بچرخواند. این امر فعالیت بخش‌های مختلف دست کاربر در هنگام استفاده را کاهش می دهد و ارگونومیک محسوب می‌شوند.

## نگارخانه

پرونده:Siemens Nixdorf Scenic 4NC - trackball module-0243.jpg|ماژول ترک‌بال
پرونده:Mouse mechanism diagram.png|کارکرد یک ماوس توپی 
پرونده:TrackballPB145.jpg|یک ترک‌بال تعبیه شده بر روی لپ‌تاپ
پرونده:Pippinpaddle.jpg|کنترلر کنسول اپل پیپین مجهز به ترک‌بال


## جستارهای وابسته

* تاچ‌پد
* دسته بازی

## منابع

خبرنامه شماره ۱۰۹ فرهنگستان زبان فارسی، ص ۱۵.

رده:افزاره‌های اشاره‌گر
رده:تاریخ تعامل انسان و رایانه
رده:دستگاه‌های ورودی رایانش
رده:کنترل‌کننده‌های بازی‌های ویدئویی
رده:معرفی‌شده‌های مرتبط با رایانه در ۱۹۴۶ (میلادی)
جمع

**جمع** ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
* جمع (ریاضی)، عملگری است در ریاضیات. 
* جمع (دستور زبان)، حالتی ‌است از اسم در دستور زبان. 
* جمع (آرایه)، از آرایه‌های ادبی است که منظور از آن جمع کردن برخی مفاهیم حول صفات مشترک است.
کدک

**کدک** سخت افزار یا نرم افزاری شامل مجموعه دستوراتی است درباره نحوه رمزگذاری (Coding) فایل‌های تصویری یا صوتی به‌طوری‌که آن‌ها از فضای کمتری استفاده کنند.معمولاً  کدک‌ها حاوی دستورهای نحوه تبدیل جریان داده‌های رمزگذاری شده به فیلم (یعنی رمزگشایی) نیز هستند. مهم‌ترین نقش آن‌ها فشرده‌سازی جریان تصاویر هم‌زمان با کپچر است.

## منابع
رده:پردازش تصویر
رده:پردازش سیگنال دیجیتال
رده:کدک‌ها
گارذابایر

**گارذابایر** (Garðabær) یکی از ناحیه‌های شهری منطقه ریکیاویک بزرگ، پایتخت ایسلند است.

جمعیت آن در سال ۲۰۰۵ برابر با ۹۴۴۴ نفر بوده‌است.

## تاریخچه
در سده نوزدهم یعنی هنگامی که جزیره ایسلند مسکونی شد، در محل کنونی گارذابایر دو مزرعه به نام‌های ویفیلس‌استاذیر و اسکولاستاذیر ایجاد شد.

اولی نام خود را از ویفیل، یکی از خادمان اینگولفور آرناسون گرفته‌است.

اینگولفور آرناسون نخستین نیای ایسلندی‌ها بود که در ایسلند سکونت گزید.

## منابع

* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Garðabær&oldid=196292488 Wikipedia contributors, "Garðabær," Wikipedia, The Free Encyclopedia,]

رده:جغرافیای ایسلند
رده:ریکیاویک
رده:شهرداری‌های ایسلند
رده:مناطق مسکونی در منطقه پایتخت ایسلند
هینه‌یانه

[بندانگشتی|نمای‌نزدیک از صورت بودا در [کاماکورا، کاناگاوا|کاماکورا]]
**هینه‌یانه** (یا **هینایانا**) (به چینی: 小乘 تلفظ: *ژیائوشِنگ*؛ به ژاپنی: *شُجُ*) یکی از دو شاخهٔ اصلی دین بودا است. شاخه دیگر مهایانه نام دارد.

بوداییانِ شاخه مهایانه، مذهب خود را مهایانه (راه بزرگ) و مذهب تراوادا راهینه‌یانه (راه کوچک) می‌نامند. پیروان تراوادا (هینه‌یانی‌ها) با این نامگذاری موافق نیستند.

هینه‌یانه، بوداگرایی سنتی است که بر اهمیت واپسین بیداردل تاریخی یعنی سیدارتا گوتما (Siddhartha Gautama) تأکید دارد.

## منابع

پاشایی، ع. *هینه‌یانه،* تهران: نشر نگاه معاصر، ۱۳۸۰ خ.

رده:بوداگرایی
رده:شاخه‌های بوداگرایی
رده:مفاهیم فلسفی بودایی
رده:ناسزاها
۶۵۲ (میلادی)

سال ۶۵۲  یک سال کبیسه بود که از روز یکشنبه در تقویم ژولیانی آغاز می‌شد. عدد ۶۵۲ برای این سال از اوایل قرون وسطی، زمانی که تقویم آنو دومینی به روش رایج در اروپا برای نامگذاری سال‌ها تبدیل شد، مورد استفاده قرار می‌گرفت.

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### اروپا
* شاه روتاری پس از ۱۶ سال سلطنت درگذشت و پسرش رودوالد به عنوان پادشاه لومباردها جانشین او شد.

#### بریتانیا
* پادشاه پندا از مرسیا به برنیسی حمله می‌کند و پادشاه اوسویو را در بامبورگ، در شمال شرقی انگلستان، محاصره می‌کند.

#### امپراتوری عرب
* جنگ اعراب و بیزانس: ناوگان اعراب به فرماندهی عبدالله بن سعد، ناوگان بیزانس (۵۰۰ کشتی) را در سواحل اسکندریه شکست می‌دهد.

* محاصره دنقله: ارتشی از راشدین (۵۰۰۰ نفر) به فرماندهی عبدالله بن سعد، دنقله را در پادشاهی ماکوریا (سودان امروزی) محاصره می‌کند.

* عثمان بن عفان پیمانی (باقت) بین مسیحیان نوبی و مسلمانان مصر برقرار می‌کند که به مدت شش قرن ادامه دارد و شامل خراج سالانه ۴۰۰ برده می‌شود.

* عبدالرحمن بن عوف، صحابه حضرت محمد، در زمان مرگش ۳۰۰۰۰ برده را آزاد می‌کند (تاریخ تقریبی).

#### آسیا
* ثبت جمعیت در ژاپن انجام می‌شود. پنجاه خانه به عنوان یک شهرک در نظر گرفته می‌شوند و برای هر شهرک یک ریش سفید منصوب می‌شود. همه خانه‌ها برای حفاظت متقابل در گروه‌های پنج نفره با هم مرتبط هستند و یک ریش سفید بر آنها نظارت دارد. این سیستم تا دوران جنگ جهانی دوم پابرجاست.

* غاز غول وحشی پاگودا در چانگ‌آن (شی‌آن امروزی) در دوران سلسله تانگ (چین) ساخته می‌شود. این بنا در همان سال، در زمان سلطنت امپراتور گائو زونگ، تکمیل می‌شود.

## زادروزها

* کلوتار سوم، پادشاه نوستریا و بورگوندی (درگذشته ۶۷۳)

* کنستانتین چهارم، امپراتور بیزانس (درگذشته ۶۸۵)

* لی هونگ، شاهزاده سلسله تانگ (درگذشته ۶۷۵)

## مرگ‌ها
* عباس بن عبدالمطلب عموی محمد، پیامبر اسلام. عباس سردودمان عباسیان بود.

* عبدالرحمن بن عوف، همراه حضرت محمد (تاریخ تقریبی)

* ابوسفیان بن حرب، رهبر عرب (متولد ۵۶۰)

* امرام، اسقف رگنسبورگ (تاریخ تقریبی)

* ایتای متز، بیوه پیپین لندن (متولد ۵۹۲)

* لی تای، شاهزاده سلسله تانگ (متولد ۶۱۸)

* اولمپیوس، کشیش راونا

* روتاری، پادشاه لومباردها

## فرمانروایان
 

## منابع
رده:۶۵۲ (میلادی)
راست‌شناوران

**راست‌شناوران** (Orthonectida) شاخه‌ای کوچک از انگل‌های بی‌مهرگان دریایی هستند که زیست‌شناسان هنوز شناخت کمی از آن‌ها دارند. راست‌شناوران از ساده‌ترین ارگانیسم‌های چندسلولی هستند.

راست‌شناورهای بالغ جانورانی کرم‌مانند و میکروسکوپی هستند که متشکل از تک‌لایه‌ای از سلول‌های مژک‌دار بیرونی هستند که انبوهی از یاخته‌های جنسی را در احاطه خود دارند.

آن‌ها به‌طور آزاد در بدن میزبان‌های خود شنا می‌کنند. کرم‌های پهن، کرم‌های موزبر، نرم‌تنان دوکفه‌ای و خارپوستان میزبان‌های آن‌ها را تشکیل می‌دهند.
راست‌شناوران دوپایه هستند و افراد نر و ماده آن‌ها از هم جدا هستند.

## منابع

* Giard, E. , "The Orthonectida, a new class of the phylum of the worms" *Quart. J. Microsc. Sci.*, 1880 n.s. 20: 225-240
* نام راست‌شناوران برگرفته از:آریانپور، فرهنگ فشرده یکجلدی فارسی به انگلیسی، چاپ ششم، تهران: امیرکبیر ۱۳۷۳خ.
* Barnes, Robert D. (1982). Invertebrate Zoology. Philadelphia, PA: Holt-Saunders International. pp. 247–248. .

رده:جانوران
رده:دوسوئیان
رده:دهان‌نخستیان
رده:شاخه‌های جانوران
بال‌توری‌سانان

**بال‌توری‌سانان** (Neuroptera) راسته‌ای از حشرات از بالاراسته هام‌دگردیسان (Holometabola یا درون‌بالداران: Endopterygota) هستند. هام‌دگردیسان حشراتی هستند با استحاله و سوخت‌وساز کامل.

## پانویس‌ها و منابع


Image:Libelloides coccajus 210505.jpg|مگس جغدی (*Libelloides coccajus*)
Image:Euroleon_nostras_Ameisenjungfer.jpg|یک شیرمور (*Euroleon nostras*)
Image:A ant-lion 8946.jpg|کرمینه شیرمور


رده:بال‌توری‌ها
رده:جانداران موجود پدیدآمده در پرمین
رده:راسته‌های حشرات
آل عمران

**آل عمران** سومین سوره در مصحف کنونی و سوره‌ای مدنی است. از نظر ترتیب نزول هشتاد و نهمین سوره‌ قرآن است که پیش از سوره احزاب و پس از سوره انفال در مدینه نازل شده‌است. با حروف مقطعه آغاز می‌شود و ۲۰۰ آیه، ۳۴۸۰ یا ۳۵۰۸ کلمه و ۱۴۵۲۵ یا ۱۴۹۸۴ حرف دارد. 

## نام‌ها
بنابه گزارش منابع اسلامی، این سوره ۴ نام مشهور دارد که «آل‌ عمران» مشهورترین نام آن است و از آیه ۳۳ سوره  گرفته شده‌است. «طیّبه» به معنای پاکیزه و «زهراء» به معنی درخشان، «دیباج‌القرآن» یا «دیابیج‌القرآن» اسامی دیگر این سوره است که در فرهنگ‌نامه علوم قرآن به آنها اشاره شده‌است.

## محتوا و ساختار
سوره آل‌عمران سومین سوره قرآن در ترتیب مصحف کنونی و از نظر ترتیب نزول هشتاد و نهمین سوره‌ای‌ است که پیش از سوره احزاب و پس از سوره انفال نازل شده‌است. ولی بنابر آنچه در دانشنامه بزرگ اسلامی آمده، این سوره یکی از هفت سوره بلند قرآن می‌باشد که بنابر قول منسوب به علی بن ابی‌طالب، ابن‌عباس و جابر بن زید، هشتاد و هفتمین سورهٔ نازل شدهٔ قرآن است.

این سوره به دوران پرتنش جنگ بدر و احد و جنگ با غیرمسلمانان مربوط می‌شود. محتوای این سوره پیرامون چند موضوع کلی است:
# معارف اسلامی مانند توحید، معاد، و صفات خداوند.
# جهاد و شرح عبرت‌ها از دو غزوهٔ بدر و احد.
# برخی احکام اسلامی مانند حج و امر به معروف و نهی از منکر.
# تاریخ پیامبرانی مانند آدم، نوح، ابراهیم، موسی، و عیسی و داستان مریم فرزند عمران.
به گزارش فرهنگ‌نامه علوم قرآن؛ در این سوره مسلمانان به وحدت و عدم تفرقه، صبر و ثبات قدم در دفاع از اسلام و تقویت آن دعوت شده و آنان نسبت به مخالفان اسلام مانند یهودیان و مسیحیان و مشرکان، که در آن زمان به مبارزه با اسلام اهتمام داشتند، هشدار داده شده‌اند. شناخت مردم و جامعه، جریان ولادت عیسی و یحیی، یادکرد برخی از غزوه‌های محمد، ماجرای مباهله، مقام شهید و فضیلت جانبازی و مسائل عقیدتی از دیگر نکات مهم محتوایی این سوره هستند.

## یادداشت

## پانویس

## منابع
## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی
* سوره آل عمران

رده:جزء ۳ قرآن
رده:جزء ۴ قرآن
رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مدنی قرآن
نساء

**نساء** سورهٔ چهارم قرآن با ۱۷۶ آیه و سوره‌ای مدنی است. سوره نسا از نظر ترتیب نزول، بعد از سورهٔ ممتحنه قرار دارد و سومین سورهٔ طولانی قرآن پس از بقره است. این سوره به دلیل بحث‌های فراوان آن در مورد احکام و حقوق زنان «نساء» نامگذاری شده‌است. بخشی از احکامی که در این سوره آمده‌است به این شرحند:
# دستورهای نگهداری از یتیمان
# قوانین ارث
# قوانین ازدواج
# قوانین مربوط به خانواده
# حقوق و وظایف افراد جامعه در قبال یکدیگر
# حکومت اسلامی

مباحث دیگری نیز در زمینهٔ دعوت به ایمان، بیان سرگذشت گذشتگان، معرفی دشمنان، و اهمیت هجرت در این سوره آمده‌اند. قبل از وارد شدن به تشریح حقوق و احکام، در ابتدای سوره ذکر شده که جوامع انسانی ازیک زن و مرد و سپس افزون شدن زنان و مردان تشکیل شده‌است و توصیه به شناختن وظایف انسان در جامعه و توجه به نزدیکترین انسان‌ها یعنی خویشاوندان می‌شود (واتقو الله الذی تسائلون به و الارحام). در بیان حقوق و احکام، اولین مورد، حقوق بی سرپرستان (یتیمان) است و دربارهٔ سوء استفاده از دارائی‌های آنان هشدار می‌دهد و آن را گناهی بزرگ (حوباً کبیراً) می‌داند ولی در ادامه سوره، مدیریت اموال آن‌ها را تا سنی که رشد پیدا کردند و چگونگی برگردان اموال به آنها را شرح می‌دهد. این سوره از سوره‌هایی است که دارای بیشترین احکام اسلامی است.

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی
* پاسخ مراجع: طبق آیه ۳۴ سوره نسا زدن زن مجاز است؟

رده:ارث
رده:ازدواج در اسلام
رده:اسلام و زنان
رده:جهاد
رده:چندزنی
رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مدنی قرآن
نساء
انعام (سوره)

**سورهٔ انعام** سورهٔ ۶ام قرآن است و ۱۶۵ آیه‌است. همانند سوره‌های مکی، محتوای این سوره پیرامون اعتقادات پایه‌ای اسلام است اما بیشتر روی مسئلهٔ یگانه‌پرستی و مبارزه با شرک و بت‌پرستی تأکید دارد. بر اساس روایات اهل بیت تمام این سوره یکجا نازل شده‌است. برگزاری جلسات ختم انعام برای قرائت این سوره از آداب و رسوم مسلمانان برای حل مشکلاتشان است.

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی
* اهداف سوره انعام
* فضیلت و خواص سوره انعام

رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مکی قرآن
انفال

**سورهٔ انفال** سورهٔ ۸ام قرآن و سوره‌ای مدنی است که ۷۵ آیه دارد. در این سوره، نخست به مسائل مالی در اسلام از جمله **انفال** و غنائم اشاره شده و سپس مباحثی مانند صفات و ویژگی‌های مؤمنان و داستان غزوهٔ بدر مطرح شده‌است. داستان هجرت پیامبر، جهاد، بهبود امور مسلمانان، حکم خمس، احکام اسیران جنگی، و درگیری‌ها با منافقان از دیگر مباحث این سوره است.

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی
* تلاوت آیات ۱ تا ۲۴ سوره انفال

رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مدنی قرآن
رده:اقتصاد اسلامی
رده:غزوه بدر
رده:جهاد
یونس (سوره)

بندانگشتی|نسخه خطی آیات ۲۴ تا ۲۷ از سوره یونس مربوط به قرن ۹ میلادی
[بندانگشتی|[نسخه خطی آیاتی از سوره یونس متعلق به قرن ۸ میلادی]]
**سورهٔ یونس** سورهٔ ۱۰ام قرآن است، دارای ۱۰۹ آیه است، و از سوره‌های مکی است. محتوای این سوره پیرامون اعتقادات اساسی اسلام مانند مبدأ و معاد است. بحث نخست در مورد مسئلهٔ وحی و مقام پیامبر اسلام است، سپس بخش‌هایی از زندگانی دیگر پیامبران مانند نوح، موسی، و یونس بازگو می‌شود و دلیل نامگذاری سوره نیز به همین علت است. از مطالب دیگر سوره می‌توان به مقابله با بت‌پرستی و انذار طغیان‌گران اشاره کرد.این سوره در مکه نازل شده

## منابع

## پیوند به بیرون

* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی

رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مکی قرآن
رده:یونس