حیدرعلی هومن

**حیدرعلی هومن** () ، (۲مهر ۱۳۱۱ در شیراز - ۱۲ آذر ۱۳۹۱ در تهران) روان‌شناس و روان‌سنج ایرانی بود. او را پدر روان‌سنجی ایران و پیش‌کسوت برجسته کاربرد آمار درعلوم تربیتی وروانشناسی می‌دانند. در تاریخ دوازدهم آذرماه ۱۳۹۱ در سن ۸۰ سالگی به دلیل نارسایی تنفسی در تهران به دیدار حق شتافت.
پژوهش‌های دکتر هومن عمدتاً در حوزه آمار و روش تحقیق کیفی بود. او به دلیل استاندارد کردن «هوش‌آزمای ملی تهران، استنفورد و بنیه» برنده جایزه خوارزمی شد. سه کتاب از او با نام‌های «شناخت روش علمی»، «تحلیل داده‌های چند متغیری» و «آمار استنباطی» به عنوان کتاب برگزیده سال معرفی شدند.

## کتاب‌شناسی
* مدل‌یابی معادلات ساختاری با کاربرد نرم‌افزار لیزرل (با اصلاحات)، حیدرعلی هومن، ناشر: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)
* راهنمای عملی پژوهش کیفی، حیدرعلی هومن، ناشر: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)
* تحلیل داده‌های چند متغیری در پژوهش رفتاری، حیدرعلی هومن، ناشر: پیک فرهنگ
* استنباط آماری در پژوهش رفتاری، حیدرعلی هومن، ناشر: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)
* شناخت روش علمی در علوم رفتاری، حیدرعلی هومن، ناشر: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)
* آمار توصیفی در علوم رفتاری، حیدرعلی هومن، ناشر: پیک فرهنگ
* اندازه گیریهای روانی و تربیتی (فن تهیه تست و پرسشنامه)، حیدرعلی هومن، ناشر: پارسا
* راهنمای عملی تدوین پایان‌نامه تحصیلی، حیدرعلی هومن، ناشر: پیک فرهنگ
* ریاضیات پایه آمار و احتمال، حیدرعلی هومن، ناشر: پیک فرهنگ
* راهنمای عملی تهیه و نمایش جدولهای آماری در پژوهش رفتاری، آدلها ید ا.ام. نیکول، پنی ام. پکسمن، علی عسگری (مترجم)، حیدرعلی هومن (مترجم)، ناشر: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)
* راهنمای عملی فراتحلیل در پژوهش علمی، حیدرعلی هومن، ناشر: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)
* پایه‌های اساسی تئوری سؤال پاسخ، نظریه جدید روان سنجی، علی عسگری، حیدرعلی هومن، فرانک بی بیکر، ناشر: پارسا - ۱۳۸۱
* آمار توصیفی در علوم رفتاری، حیدرعلی هومن، ناشر: پیک فرهنگ
* تهیه و استاندارد ساختن مقیاس سنجش رضایت شغلی، حیدرعلی هومن، ناشر: مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی - ۱۳۸۱
* اندازه گیریهای روانی و تربیتی (فن تهیه تست و پرسشنامه)، حیدرعلی هومن، ناشر: پارسا
* تحلیل تناظر و کاربردهای آن، حیدرعلی هومن، ناشر: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)
* تحلیل داده‌های چند متغیری در پژوهش رفتاری، حیدرعلی هومن، ناشر: پیک فرهنگ
* بررسی نقش آموزش روش‌های شناختی _ رفتاری و آموزش آرامسازی بر کاهش اضطراب رابطه جنسی چاپ اول. دکتر پریرخ دادستان، دکتر حمیده جهانگیری، دکتر علیرضا نوروزی، دکتر سیامک نقشبندی، و دکتر حیدرعلی هومن، تهران: انتشارات البرز فرجاد. ۱۳۸۷
* بررسی نقش آموزش روش‌های شناختی _ رفتاری و آموزش آرامسازی بر کاهش اضطراب رابطه جنسی چاپ دوم. دکتر پریرخ دادستان، دکتر حمیده جهانگیری، دکتر علیرضا نوروزی، دکتر سیامک نقشبندی، و دکتر حیدرعلی هومن، تهران: انتشارات البرز فردانش.
* بررسی وضعیت سلسله مراتب ارزش‌ها در بین دانشجویان تحصیل کرده با قصد ادامه تحصیل در خارج از کشور چاپ اول. پریرخ دادستان، دکتر حمیده جهانگیری، دکتر علیرضا نوروزی، و دکتر حیدرعلی هومن، تهران: انتشارات البرز فرجاد. ۱۳۸۶
* بررسی وضعیت سلسله مراتب ارزش‌ها در بین دانشجویان تحصیل کرده با قصد ادامه تحصیل در خارج از کشور چاپ دوم. پریرخ دادستان، دکتر حمیده جهانگیری، دکتر علیرضا نوروزی، و دکتر حیدرعلی هومن، تهران: انتشارات البرز فردانش.
* بررسی میزان اختلالات عملکرد جنسی در بیماران مبتلا به اختلال افسردگی تحت دارودرمانی در شهر تهران چاپ اول. دکتر حیدرعلی هومن، دکتر حمیده جهانگیری، دکتر علیرضا نوروزی، دکتر هاراطون داویدیان، دکتر پریرخ دادستان. تهران: انتشارات البرز فرجاد. ۱۳۸۵
* بررسی میزان اختلالات عملکرد جنسی در بیماران مبتلا به اختلال افسردگی تحت دارودرمانی در شهر تهران چاپ دوم. دکتر حیدرعلی هومن، دکتر حمیده جهانگیری، دکتر علیرضا نوروزی، دکتر هاراطون داویدیان، دکتر پریرخ دادستان. تهران: انتشارات البرز فردانش.
* مطالعه کیفیت زندگی، ادراک بیماری و سبک‌های دلبستگی بیماران سالمند مبتلا به دیابت چاپ اول. دکتر حیدرعلی هومن، دکتر حمیده جهانگیری، دکتر علیرضا نوروزی، دکتر هاراطون داویدیان، دکتر سعید شاملو، دکتر پریرخ دادستان، و دکتر میرتقی گروسی فرشی، و ، تهران: انتشارات البرز فرجاد.۱۳۸۳
* مطالعه کیفیت زندگی، ادراک بیماری و سبک‌های دلبستگی بیماران سالمند مبتلا به دیابت چاپ دوم. دکتر حیدرعلی هومن، دکتر حمیده جهانگیری، دکتر علیرضا نوروزی، دکتر هاراطون داویدیان، دکتر سعید شاملو، دکتر پریرخ دادستان، و دکتر میرتقی گروسی فرشی، تهران: انتشارات البرز فردانش.
*  تأثیر اصوات موسیقی بر میزان تمرکز حواس و توجه دانش‌آموزان پیش‌دبستانی مبتلا به اختلال نقص توجه/ بیش فعالی (ADHD)چاپ اول. دکتر حیدرعلی هومن،دکتر هاراطون داویدیان، دکتر حمیده جهانگیری، دکتر علیرضا نوروزی، دکتر پریرخ دادستان، و دکتر میرتقی گروسی فرشی، تهران: انتشارات البرز فرجاد.
*  تأثیر اصوات موسیقی بر میزان تمرکز حواس و توجه دانش‌آموزان پیش‌دبستانی مبتلا به اختلال نقص توجه/ بیش فعالی (ADHD) چاپ دوم. دکتر حیدرعلی هومن، دکتر هاراطون داویدیان، دکتر حمیده جهانگیری، دکتر علیرضا نوروزی، دکتر پریرخ دادستان، و دکتر میرتقی گروسی فرشی، تهران: انتشارات البرز فردانش.
*  واژه‌نامه روانشناسی و روانپزشکی و زمینه‌های وابسته (فارسی - انگلیسی) چاپ اول. دکتر حیدرعلی هومن، دکتر هاراطون داویدیان، دکتر حمیده جهانگیری، دکتر علیرضا نوروزی. تهران: انتشارات: البرز فرجاد.
*  واژه‌نامه روانشناسی و روانپزشکی و زمینه‌های وابسته (فارسی - انگلیسی) چاپ دوم. دکتر حیدرعلی هومن، دکتر هاراطون داویدیان، دکتر حمیده جهانگیری، دکتر علیرضا نوروزی.  تهران: انتشارات: البرز فردانش.

## جوایز
* جایزه خوارزمی :استاندارد کردن «هوش‌آزمای ملی تهران، استنفورد و بنیه
* کتاب برگزیده سال: کتاب شناخت روش علمی
* ۱۳۸۶ کتاب «مطالعه کیفیت زندگی، ادراک بیماری و سبک‌های دلبستگی بیماران سالمند مبتلا به دیابت» تألیف: دکتر حیدرعلی هومن، دکتر پریرخ دادستان، دکتر حمیده جهانگیری، دکتر علیرضا نوروزی، دکتر هاراطون داویدیان، دکتر سعید شاملو، و دکتر میرتقی گروسی فرشی، برگزیده سومین دوره جایزه کتاب فصل (زمستان 1386)https://ensani.ir/fa/article/202867/سومین-دوره-جایزه-کتاب-فصل-زمستان-1386-
* ۱۳۸۸ کتاب «بررسی میزان اختلالات عملکرد جنسی در بیماران مبتلا به اختلال افسردگی تحت دارودرمانی در شهر تهران»، تألیف: دکتر حیدرعلی هومن، دکتر پریرخ دادستان، دکتر هاراطون داویدیان، دکتر حمیده جهانگیری، دکتر علیرضا نوروزی، برگزیده هشتمین دوره جایزه کتاب فصل (زمستان 1388 )https://ensani.ir/fa/article/202867/سومین-دوره-جایزه-کتاب-فصل-زمستان-1386-
* ۱۳۸۹ کتاب «بررسی نقش آموزش روش‌های شناختی _ رفتاری و آموزش آرامسازی بر کاهش اضطراب رابطه جنسی»، تألیف: دکتر حیدرعلی هومن، دکتر پریرخ دادستان، دکتر هاراطون داویدیان، دکتر حمیده جهانگیری، دکتر علیرضا نوروزی، دکتر سیامک نقشبندی، برگزیده پانزدهمین دوره جایزه کتاب فصل (تابستان 1389)https://ensani.ir/fa/article/202867/سومین-دوره-جایزه-کتاب-فصل-زمستان-1386-
* ۱۳۹۱ کتاب «تأثیر اصوات موسیقی بر میزان تمرکز حواس و توجه دانش‌آموزان پیش‌دبستانی مبتلا به اختلال نقص توجه/ بیش فعالی (ADHD)»، تألیف: دکتر حیدرعلی هومن، دکتر پریرخ دادستان، دکتر هاراطون داویدیان، دکتر حمیده جهانگیری، دکتر علیرضا نوروزی،  دکتر میرتقی گروسی فرشی، برگزیده بیست و یکمین دوره جایزه کتاب فصل (بهار 1391)https://ensani.ir/fa/article/202867/سومین-دوره-جایزه-کتاب-فصل-زمستان-1386-
* ۱۳۹۲ کتاب «واژه نامه روانشناسی، روانپزشکی و زمینه های وابسته (فارسی - انگلیسی)»، تألیف:  دکتر حیدرعلی هومن، دکتر هاراطون داویدیان، دکتر حمیده جهانگیری، دکتر علیرضا نوروزی، برگزیده بیست و ششمین دوره جایزه کتاب فصل (تابستان 1392)https://ensani.ir/fa/article/202867/سومین-دوره-جایزه-کتاب-فصل-زمستان-1386-
* کتاب برگزیده سال :کتاب تحلیل داده‌های چند متغیری
* کتاب برگزیده سال :کتاب آمار استنباطی

## منابع

## پیوند به بیرون
* مقالات حیدرعلی هومن (دانلود)
* متن کامل سخنرانی جناب آقای دکتر حیدر علی هومن در جشنواره ابوریحان

رده:برگزیدگان کتاب سال جمهوری اسلامی ایران
رده:درگذشتگان ۱۳۹۱
رده:روان‌سنجان
رده:روان‌شناسان اهل ایران
رده:زادگان ۱۳۱۱