داروهای ضروری سازمان جهانی بهداشت

بندانگشتی|داروخانه Drugsbanks
**داروهای اساسی سازمان جهانی بهداشت**  فهرستی از داروهای مهم و اساسی است که پیشنهاد شده تا به مقدار کافی در هر کشور موجود باشند. این فهرست توسط سازمان جهانی بهداشت (WHO) ایجاد شده‌است. این فهرست نخستین‌بار در سال ۱۹۷۷ منتشر شد و شامل ۲۰۴ قلم دارویی بود. ۱۵۶ کشور تا سال ۲۰۱۶ فهرست داروهای ضروری ملی خود را برپایه فهرست سازمان جهانی بهداشت ایجاد کرده‌اند. فهرست ملی هر کشور بین ۳۳۴ تا ۵۸۰ دارو را در بر می‌گیرد. در مارس ۲۰۱۷ سازمان جهانی بهداشت بیستمین ویرایش این فهرست برای بزرگسالان و ششمین فهرست برای کودکان را منتشر کرد.

فهرست زیر بر پایه نوزدهمین ویرایش داروهای بزرگسالان درست شده‌است:

## داروهای بی‌حسی
### بیهوشی عمومی و اکسیژن
#### داروهای استنشاقی
* هالوتان
* ایزوفلوران
* دی نیتروژن مونوکسید
* اکسیژن

#### داروهای تزریقی
* کتامین
* پروپوفول

### بی‌حسی موضعی
* لیدوکائین
* لیدوکائین + اپی‌نفرین
* افدرین

### داروهای پیش از عمل و آرام‌بخش مراحل کوتاه‌مدت
* آتروپین
* میدازولام
* مرفین

## داروهای ضد درد و مراقبت تسکینی
### [[داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی|داروهای ضدالتهابی غیر مخدر و غیر استروئیدی]] (NSAID)
* استیل‌سالیسیلیک اسید (آسپیرین)
* ایبوپروفن
* استامینوفن (پاراستامول)

### ضد [[درد]] [[مواد مخدر|مخدر]]
* کدئین
* مرفین

### داروهای درمان تسکینی
* آمی تریپتیلین
* سایکلیزین
* دگزامتازون
* دیازپام (والیوم)
* دوکوزات
* فلوکستین
* هالوپریدول
* هیوسین ان بوتیل بروماید
* هیوسین
* لاکتولوز
* لوپرامید
* متوکلوپرامید
* میدازولام
* اندانسترون
* :گلیکوزید سنا

## ضد آلرژی و داروهای مورد استفاده در آنافیلاکسی
* دگزامتازون
* اپی‌نفرین (آدرنالین)
* کورتیزول
* لوراتادین
* پردنیزولون

## پادزهرها و مواد دیگر مورد استفاده در مسمومیت
### غیر اختصاصی
* زغال فعال (چارکول)

### اختصاصی
* استیل سیستئین
* آتروپین
* کلسیم گلوکونات
* متیلن بلو
* نالوکسان
* پنی سیلامین
* نیل فرنگی
* سدیم نیتریت
* سدیم تیوسولفات
* دفروکسامین مسیلات
* دیمرکاپرول
* فومه‌پیزول
* سدیم کلسیم ادنتیت (EDTA)
* دی مرکاپتو سوکسینیک اسید

## ضد تشنج / ضد صرع
* کاربامازپین
* دیازپام (والیوم)
* لورازپام
* منیزیم سولفات
* فنوباربیتال
* فنی توئین
* والپروات سدیم
* اتوسوکزوماید

## داروهای ضد عفونت
### ضد کرم
#### ضد کرم روده‌ای
* آلبندازول
* لوامیزول
* مبندازول
* نیکلوزاماید
* پرازیکوانتل
* پیرانتل

#### ضد [[فیلاریاز]]
* آلبندازول
* دی اتیل کاربامازین
* ایفرمکتین

#### ضد [[کرم لوله‌ای]]
* پرازیکوانتل
* تری کلابندازول
* اکسامنیکین

### ضد باکتری
#### [[آنتی‌بیوتیک‌های بتا-لاکتام|داروهای بتا لاکتام]]
* آموکسی‌سیلین
* کوآموکسی‌کلاو (آموکسی‌سیلین + اسید کلاوولانیک)
* آمپی‌سیلین
* بنزاتین بنزیل پنی سیلین
* بنزیل پنی‌سیلین
* سفالکسین
* سفازولین
* سفیکسیم
* سفتریاکسون
* کلوگزاسیلین
* فنوکسی متیل پنی‌سیلین (پنی‌سیلین V)
* سفوتاکسیم
* سفتازیدیم
* ایمی پنم/سایلاستین

#### غیره
* آزیترومایسین
* کلرامفنیکل
* سیپروفلوکساسین
* کلاریترومایسین
* داکسی‌سایکلین
* اریترومایسین
* جنتامایسین
* مترونیدازول
* نیتروفورانتوئین
* اسپکتینومایسین
* کوتریموکسازول
* تری متوپریم
* کلیندامایسین
* وانکومایسین

#### داروهای ضد جذام
* کلوفازیمین
* داپسون
* ریفامپین

#### داروهای ضد سل
* اتامبوتول
* اتامبوتول + ایزونیازید
* اتامبوتول + ایزونیازید + پیرازینامید + ریفامپین
* اتامبوتول + ایزونیازید + ریفامپین
* ایزونیازید
* ایزونیازید + پیرازینامید + ریفامپین
* ایزونیازید + ریفامپین
* پیرازینامید
* ریفابوتین
* ریفامپین
* ریفاپنتاین
* آمیکاسین
* آر ۲۰۷۹۱۰
* کاپرئومایسین
* سیکلوسرین
* دلامانید
* اتیوناماید
* کانامایسین
* لووفلوکساسین
* لینزولید
* پاراآمینوسالیسیلیک اسید (PAS)
* استرپتومایسین

### داروهای ضد قارچ
* آمفوتریسین بی
* کلوتریمازول
* فلوکونازول
* فلوسیتوزین
* گریزئوفولوین
* نیستاتین
* پتاسیم یدید

### داروهای ضد ویروس
#### داروهای ضد تبخال
* اسیکلوویر...

#### آنتی‌رتروویرال
##### بازدارنده رونوشت برداری معکوس نوکلئوتید/نوکلئوزیدی
* آباکاویر (ABC)
* لامیوودین (3TC)
* استاوودین (d4T)
* تنوفوویر (TDF)
* زیدوودین (ZDV or AZT)

##### بازدارنده رونوشت برداری معکوس غیر نوکلئوزیدی
* :افاویرنز (EGV or EFZ)
* نویراپین (NVP)

##### بازدارنده پروتئاز
* آتازاناویر
* ایندیناویر (IDV)
* لوپیناویر/ ریتوناویر (LPV/r)
* ریتوناویر
* ساکوناویر (SQV)

###### ترکیبی
* Abacavir/lamivudine
* افاویرنس + امتریکیتابین + Tenofovir
* امتریکیتابین + تنوفوویر
* لامیوودین + نویراپین + استاوودین
* لامیوودین + نویراپین + زیدوودین
* لامیوودین + زیدوودین

##### غیره
* اوسلتامیویر
* ریباویرین
* :والگان‌سیکلوویر

### داروهای ضد [[هپاتیت]]
#### داروهای [[هپاتیت ب|هپاتیت B]]
**—داروهای [[بازدارنده آنزیم]] [[آنزیم رونوشت بردار معکوس|ترانس کرپیتاز معکوس]] [[نوکلئوتید]]/[[نوکلئوزید]]**
** Entecavir
** (Tenofovir disoproxil fumarate (TDF

#### داروهای هپاتیت C
**—بازدارنده‌های نوکلئوس [[بسپارش|پلیمراز]]**
** Sofosbuvir
* ; —بازدارنده‌های پروتئاز
** Simeprevir
* ; —بازدارنده‌های NS5A
** :داکلاتاسویر
* ; —بازدارنده‌های پلیمراز غیر**نوکلئو**زیدی
** Dasabuvir
* ; —ضد ویروسهای دیگر
** Ribavirin
** Pegylated interferon alpha (2a or 2b)
* ; —داروهای ترکیبی با دوز خاص
** :لدی‌پاسویر + Sofosbuvir
** Ombitasvir + :پاریتاپرویر + Ritonavir

### داروهای ضد تک یاختگان
#### داروهای ضد آمیب و ضد ژیاردیازیس
* دیلوکسانید
* مترونیدازول

#### داروهای ضد سالک
* آمفوتریسین بی
* Miltefosine
* پارامومایسین
* Sodium stibogluconate or meglumine antimoniate

#### داروهای ضد مالاریا
هیدروکسی کلوریکین

##### قطعی‌کننده درمان
* آمودیاکین
* آرتمتر
* آرتمتر + لومفانترین
* آرتسونات
* Artesunate + آمودیاکین
* آرتسونات + مفلوکین
* کلروکین
* داکسی‌سایکلین
* مفلوکین
* پریماکین
* کینین
* سولفادوکسین + پیریمتامین

##### پروفیلاکسی
* کلروکین
* داکسی‌سایکلین
* مفلوکین
* پروگوانیل

#### داروهای ضد پنوموسیتوز و ضد توکسوپلاسموز
* پیریمتامین
* تریپل سولفا
* سولفامتوکسازول + تری متوپریم
* پنتامیدین

#### ضد تریپانوزومال
##### تریپانوزومیازیس آفریقایی
###### داروهای درمان درجه اول تریپانوزومیازیس آفریقایی
* پنتامیدین
* سورامین

###### داروهای درمان درجه دوم تریپانوزومیازیس آفریقایی
* افلورنتین
* Melarsoprol
* Nifurtimox

#### تریپانوزومیازیس آمریکایی
* بنزنیدازول
* نیفورتیموکس

## داروهای ضد میگرن
### حمله شدید
* استیل‌سالیسیلیک اسید (آسپیرین)
* ایبوپروفن
* استامینوفن (پاراستامول)

### پیشگیری
* پروپرانولول

## پادنئوپلاسمی و سرکوب‌کننده سیستم ایمنی
### سرکوب‌کننده سیستم ایمنی
* آزاتیوپرین
* سیکلوسپورین

### سیتوتوکسیک و داروهای کمکی
* ترتینوئین
* آلوپورینول
* آسپاراژیناز
* بنداموستین
* بلئومایسین
* فولینیک اسید
* کپسیتابین
* کربوپلاتین
* کلرامبوسیل
* :سیس‌پلاتین
* سیکلوفسفامید
* سیتارابین
* داکاربازین
* داکتینومایسین
* دانوروبیسین
* دوستاکسل
* دوکسورابیسین
* اتوپوساید
* :فلودارابین
* فلوروراسیل
* :فیلگراستیم
* :جمسیتابین
* هیدروکسی اوره
* ایفوسفامید
* :ایماتینیب
* ایرینوتکان
* مرکاپتوپورین
* مسنا
* متوتروکسات
* اکسالی‌پلاتین
* پاکلیتاکسل
* پروکاربازین
* ریتوکسی‌مب
* تراستوزومب
* تیوگوانین
* وینبلاستین
* وینکریستین

### هورمون و ضد هورمون
* Anastrozole
* Bicalutamide
* دگزامتازون
* کورتیزول
* متیل پردنیزولون
* پردنیزولون
* تاموکسیفن

## داروهای درمان [[پارکینسون]]
* بی‌پریدن
* لوودوپا + کاربی‌دوپا

## داروهای مؤثر بر خون
### داروهای کمخونی
* آهن(II) سولفات
* آهن(II) سولفات + اسید فولیک
* اسید فولیک
* هیدروکسوکوبالامین

### داروهای مؤثر بر انعقاد
* Enoxaparin
* هپارین
* فیلوکینون
* پروتامین سولفات
* Tranexamic acid
* وارفارین
* Desmopressin

### دیگر داروها برای هموگلوبینوپاتی‌ها
* دفروکسامین مسیلات
* هیدروکسی اوره

## فراورده‌های خونی و جایگزین پلاسما با منشأ انسانی
### خون و فراورده‌های خون
* پلاسمای تازه
* پلاکت
* گلبول قرمز
* خون کامل

### داروهای پلاسمایی
#### ایمونوگلوبولین انسانی
* Anti-D immunoglobulin
* Anti-rabies immunoglobulin
* Anti-tetanus immunoglobulin
* ایمونوگلوبولین طبیعی

#### فاکتورهای انعقادی
* فاکتور هشت
* فاکتور نه

### جایگزین پلاسما
* دکستران 70

## داروهای کاردیووسکولار
### داروهای ضد آنژین
* بیزوپرولول
* نیتروگلیسرین
* ایزوسورباید دی نیترات
* وراپامیل

### داروهای ضد آریتمی
* بیزوپرولول
* دیگوکسین
* اپی‌نفرین (آدرنالین)
* لیدوکائین
* وراپامیل
* آمیودارون

### داروهای ضد فشار خون
* آملودیپین
* بیزوپرولول
* Enalapril
* Hydralazine
* هیدروکلروتیازید
* متیل‌دوپا
* نیتروپروساید سدیم
* فوروزماید

### داروهای نارسایی قلبی
* بیزوپرولول
* دیگوکسین
* انالاپریل
* هیدروکلروتیازید
* اسپیرونولاکتون
* دوپامین

### داروهای ضد ترومبوز
#### داروهای ضد پلاکت
* استیل‌سالیسیلیک اسید
* کلوپیدوگرل

#### داروهای ترومبولیتیک (تجزیه‌کننده [[ترومبوز]])
* استرپتوکیناز

### داروهای ضد چربی لیپیدی
* سیمواستاتین

## درماتولوژی (موضعی)
### داروهای ضدقارچ
* میکونازول
* سلنیوم دی‌سولفید
* سدیم تیوسولفات
* تربینافین

### داروهای ضدعفونت
* موپیروسین
* پتاسیم پرمنگنات
* سیلور سولفادیازین

### داروهای ضد التهاب و ضدخارش
* بتامتازون
* کالامین دی
* کورتیزول

### داروهای افتراق پوست و تکثیر
* بنزوئیل پروکساید
* قطران زغال‌سنگ
* فلوروراسیل
* پودوفیلین
* سالیسیلیک اسید
* اوره

### داروهای گال و جَرَب
* بنزیل بنزوات
* پرمترین

## عوامل تشخیصی
### داروهای چشم‌پزشکی
* فلورسین سدیم
* تروپیکامید

### رسانه حاجب رادیولوژی
* دیاتریزوئیک اسید
* باریوم سولفات
* یوهگزول
* مگلومین ایوتروکسات

## ضدعفونی‌کننده‌ها
### ضدعفونی بدن(آنتی سپتیک)
* کلرهگزیدین
* اتانول
* پوویدون آیوداین

### ضدعفونی محیط (دیزاینفکت)
* ضدعفونی‌کننده دست حاوی الکل
* محصولات برپایه کلر
* کلروکسیلنول
* گلوتار آلدئید

## دیورتیک‌ها (مُدِر)
* آمیلوراید
* فوروزماید
* هیدروکلروتیازید
* مانیتول
* اسپیرونولاکتون

## داروهای دستگاه گوارش
* آنزیم‌های پانکراس

### داروهای ضد زخم معده
* امپرازول
* رانیتیدین

### داروهای ضد استفراغ
* دگزامتازون
* متوکلوپرامید
* اندانسترون

### داروهای ضد التهاب
* سولفاسالازین
* کورتیزول

### مسهل و ملین
* داروهای برپایه برگ سِنا

### داروهای ضد اسهال
#### مایع درمانی خوراکی
* او آر اس

#### داروهای ضد اسهال کودکان
* روی سولفات

## هورمون‌ها، دیگر داروهای غدد درون‌ریز و ضد بارداری
### هورمون آدرنال و جایگزین سنتتیک
* فلودروکورتیزون
* کورتیزول

### آندروژن‌ها
* تستوسترون

### جلوگیری از بارداری
#### خوراکی
* اتینیل استرادیول + لوونورژسترول
* اتینیل استرادیول + نوراتیسترون
* لوونورژسترول

#### تزریقی
* استرادیول ۱۷ بتا-سیپیونات + مدروکسی‌پروژسترون استات
* مدروکسی‌پروژسترون استات
* نورتیندرین انانتات

#### وسایل درون رحمی
* مس-حاوی آی‌یودی

#### روش پوششی
* کاندوم
* دیافراگم ضد بارداری

#### کاشتنی
Etonogestrel - ایمپلنت کاشتنی در بدن و رهاکننده دارو
* لوونورژسترول- ایمپلنت کاشتنی در بدن و رهاکننده دارو

### استروژن‌ها
### انسولین و داروهای دیابت
* گلی کلازید
* گلوکاگون
* انسولین (تزریقی)
* انسولین با سرعت عمل میانه
* متفورمین

### القاءکننده [[تخمک‌گذاری]]
* کلومیفن سیترات

### پروجسترون
* مدروکسی‌پروژسترون استات

### داروهای تیروئید و ضد تیروئید
* لووتیروکسین
* پتاسیم یدید
* پروپیل تیواوراسیل
* محلول لوگول

## ایمونولوژیک
### عوامل تشخیص
* توبرکولین، (PPD)

### سرم و ایمونوگلوبولین‌ها
* ایمونوگلوبولین پادزهر گزندگان سمی
* ضد سم دیفتری

### واکسن‌ها
* واکسن سل (ب.ث. ژ)
* واکسن وبا
* واکسن دیفتری
* واکسن آنفلوانزا نوع بی
* واکسن هپاتیت آ
* واکسن هپاتیت بی
* واکسن پاپیلوما ویروس انسانی
* واکسن آنفلوانزا
* واکسن آنسفالیت ژاپنی
* واکسن سرخک
* واکسن مننژیت مننگوکوک
* واکسن اوریون
* واکسن سیاه سرفه
* واکسن پنوموکوکی
* واکسن فلج اطفال
* واکسن هاری
* واکسن روتاویروس
* واکسن سرخجه
* واکسن کزاز
* Tick-borne encephalitis vaccine
* واکسن تیفوئید
* واکسن آبله مرغان
* واکسن تب زرد

## شل‌کننده‌های ماهیچه (عملکرد محیطی) و مهارکننده‌های کولین‌استراز
* آتراکوریوم
* نئوستیگمین
* سوکسینیل کولین
* وکرونیوم
* پیریدوستیگمین

## آماده‌سازی چشم
### عوامل ضد عفونت
* اسیکلوویر
* آزیترومایسین
* جنتامایسین
* Ofloxacin
* تتراسایکلین

### عوامل ضد التهاب
* پردنیزولون

### بی‌حسی موضعی
* تتراکائین

### داروهای ضد گلوکوم
* استازولامید
* لاتانوپروست
* پیلوکارپین
* تیمولول

### گشادکننده مردمک
* آتروپین
* اپی‌نفرین (آدرنالین)

### عامل ضد رشد اندوتلیال رگ (VEGF)
* بواسیزامب

## اکسیتوسیک و آنتی‌اکسیتوسیک
### اکسیتوسیک‌ها
* ارگومترین
* میزوپرستول
* اکسی‌توسین
* میزوپرستول

### آنتی‌اکسیتوسیک (گشادکننده رحم)
* نیفیدیپین

## محلول دیالیز صفاقی
* محلول دیالیز صفاق 

## داروهای اختلالات رفتاری و روانی
### داروهای مورد استفاده در اختلالات [[روان‌پریشی|روانپریشی]] (سایکوتیک)
* کلرپرومازین
* فلوفنازین
* هالوپریدول
* ریسپریدون
* کلوزاپین

### داروهای مورد استفاده در اختلالات خلقی
#### داروهای مورد استفاده در اختلالات افسردگی
* آمی تریپتیلین
* فلوکستین

#### داروهای مورد استفاده در اختلالات دو قطبی
* کاربامازپین
* لیتیوم کربنات
* والپروات سدیم

### داروهای برای اختلالات اضطرابی
* دیازپام (والیوم)

### داروهای مورد استفاده در اختلالات وسواسی-جبری
* کلومیپرامین

### داروهای برای اختلالات ناشی از مصرف مواد روانگردان
* درمان جایگزین نیکوتین (NRT)
* متادون

## داروهای عمل‌کننده بر روی دستگاه تنفسی
### ضد آسم و داروهای بیماری انسدادی مزمن ریوی
* بکلومتازون
* بودزونید
* اپی‌نفرین (آدرنالین)
* ایپراتروپیوم بروماید
* سالبوتامول

## محلول اصلاح آب، الکترولیت و اختلال اسید و باز
### خوراکی
* او آر اس
* پتاسیم کلرید

### تزریقی
* گلوکز
* گلوکز و سدیم کلرید
* پتاسیم کلرید
* سدیم کلرید
* جوش شیرین
* سدیم لاکتات

### گوناگون
* آب قابل تزریق

## ویتامین‌ها و مواد معدنی
* اسید اسکوربیک
* کلسیم
* کلکلسیفرول
* Ergocalciferol
* ید
* Nicotinamide
* Pyridoxine
* Retinol
* ویتامین ب۲
* سدیم فلوئورید
* ویتامین ب۱
* کلسیم گلوکونات

## گوش و حلق و بینی کودکان
* استیک اسید
* بودزونید
* سیپروفلوکساسین
* Xylometazoline

## داروهای ویژه برای مراقبت از نوزادان
### داروهای تجویز شده به نوزاد
* کافئین سیترات
* کلرهگزیدین
* ایبوپروفن
* پروستاگلاندین ای
* سورفاکتانت

### داروهای تجویز شده به مادر
* دگزامتازون

## داروهای بیماری‌های مفاصل
### داروهای مورد استفاده در درمان نقرس
* آلوپورینول

### عوامل تغییر دهنده بیماری برای درمان بیماری‌های روماتویید
* کلروکین
* آزاتیوپرین
* هیدروکسی کلروکین
* متوتروکسات
* پنی سیلامین
* سولفاسالازین

### آرتریت جوانان
* استیل‌سالیسیلیک اسید

## جستارهای وابسته
* سازمان جهانی بهداشت

## پانویس
:† این علامت نشانه این است که دارو یک داروی جایگزین (مکمل) است وبرای تجویزش نیاز به تشخیص تخصصی یا پایش و/یا آموزش ویژه تخصصی مورد نیاز است. داروها همچنین ممکن است به بر پایه قیمت بالا و/یا مقرون به صرفه نبودن/میزان سوددهی به عنوان داروی جایگزین (مکمل) درجه‌بندی شده باشند.

## یادداشت

## منابع

رده:داروهای ضروری سازمان بهداشت جهانی
رده:فهرست‌های مربوط به داروها
رده:معرفی‌شده‌های ۱۹۷۷ (میلادی)
رده:نشریه‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۷۷ (میلادی)