میلوش فورمن

**یان توماش فورمَن** (به زبان چکی: Jan Tomáš Forman) زاده  - درگذشته  که بیشتر با نام **میلوش فورمن** (Miloš Forman) شناخته می‌شد، هنرپیشه، کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس چکی-آمریکایی بود.

## زندگی
پدرش یهودی و مادرش پروتستان است. او چک‌تبار و زاده کشور چکسلواکی پیشین است. در اوایل کودکی، پدرش به خاطر عضویت در یک گروه مقاومت چک و مادرش به خاطر خرید و فروش غیرقانونی خواربار، زندانی شدند. او با از دست دادن پدر و مادرش در اردوگاه آشویتس یتیم شد.

او در دهه ۶۰ میلادی او به جمع کارگردانان مخالف حکومت کمونیستی پیوست. در سال ۱۹۶۸ و پیش از اشغال چکسلواکی توسط نیروهای اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی و پایان بهار پراگ، چکسلواکی را ترک و به فرانسه و از آنجا به آمریکا رفت. در سال ۱۹۸۳ پس از بازگشت به چکسلواکی، فیلم آمادئوس را ساخت. این فیلم او را نامزد یازده جایزه اسکار کرد که در ۸ زمینه از جمله جایزه بهترین کارگردانی (برای دومین بار برای فورمن) برنده شد.

او به دنبال مدت کوتاهی ناخوشی درگذشت.

## جوایز، نامزدی‌ها و افتخارات
فورمن دو بار به خاطر فیلم‌های پرواز بر فراز آشیانه فاخته (در ایران با نام *[[دیوانه از قفس پرید]]* نمایش داده شده) و آمادئوس برنده جایزه اسکار شد.

**جوایز اسکار**
* ۱۹۷۵: *[[دیوانه از قفس پرید]]* (**برنده**)
* ۱۹۸۴: *[[آمادئوس (فیلم)|آمادئوس]]* (**برنده**)
* ۱۹۹۶: *[[مردم علیه لری فلینت]]* (*نامزدی*)

**گلدن گلوب**
* سی و سومین مراسم گلدن گلوب: *دیوانه از قفس پرید* (**برنده**)
* چهل و دومین مراسم گلدن گلوب: *آمادئوس* (**برنده**)
* سی و نهمین مراسم گلدن گلوب: *[[رگتایم (فیلم)|رگتایم]]* (*نامزدی*)
* پنجاه و چهارمین مراسم گلدن گلوب: *[[مردم علیه لری فلینت]]* (**برنده**)

[بندانگشتی|حنا برچووا، خواهر زن ۱۸ ساله پیشین که در نخستین تجربه خود در فیلم Loves of a Blonde در جهان شناخته شده و در [جشنواره فیلم ونیز جایگاه سوم را از آن خود کرد.]]**کن**
* ۱۹۷۱: *[[فرار از خانه (فیلم)|فرار از خانه]]* (برنده** [[جایزه بزرگ (جشنواره فیلم کن)|جایزه بزرگ]]**)
* ۱۹۶۸: *[[The Fireman's Ball]]* (*نامزدی*)

**برلیناله**
* چهل و هفتمین جشنواره بین‌المللی فیلم برلین: *[[مردم علیه لری فلینت]]* (**برنده**)
* **[[چهل و نهمین جشنواره بین‌المللی فیلم برلین]]**: *[[مرد روی ماه (فیلم)|مرد روی ماه]]* (**برنده**)

**بفتا**
* ۳۰مین دوره جوایز بفتا: *دیوانه از قفس پرید* (**برنده**)
* سی و نهمین دوره جوایز بفتا: *آمادئوس* (*نامزدی*)
* ۱۹۷۱: *[[فرار از خانه (فیلم)|فرار از خانه]]* (*نامزدی – بهترین فیلم*)
* ۱۹۷۱: *فرار از خانه* (*نامزدی – بهترین فیلمنامه*)

**جایزه سزار**
* ۱۹۸۴: *آمادئوس* (**برنده**)
* ۱۹۷۵: *دیوانه از قفس پرید* (*نامزدی*)
* ۱۹۷۹: *[[مو (فیلم)|مو]]* (*نامزدی*)
* ۱۹۸۹: والمونت (*نامزدی*)

**دیوید دی دوناتلو**
* ۱۹۷۵: *دیوانه از قفس پرید* (**برنده**)
* ۱۹۸۴: *آمادئوس* (برنده** – بهترین فیلم**)
* ۱۹۸۴: *آمادئوس* (برنده** – بهترین فیلمنامه**)
* ۱۹۷۹: *مو* (**برنده**)

**آکادمی فیلم اروپا**
* ۱۹۹۶: *[[مردم علیه لری فلینت]]* – Award for European contribution to world cinema – screen Prix International (**برنده**)
**جایزه دولتی کلمنت گوتوالد**
* ۱۹۶۵: *[[Loves of a Blonde]]* (**برنده**)

**شیر چک**
* ۱۹۹۷: سینمای جمهوری چک (**برنده**)

### دیگر افتخارات
* نفر ۳۰ام فهرست برترین مردم چک در برنامه بی‌بی‌سی به نام Největší Čech
* ۱۹۹۵: مدال افتخار چک
* ۲۰۱۵: دکترای افتخاری کنش‌های انسانی از دانشگاه کلمبیا

## فیلم‌شناسی

## پانویس

## منابع
* درباره میلوش فورمن
* ویکی‌پدیای انگلیسی
* 

## پیوند به بیرون
* 

## جستارهای وابسته
* فصلنامه سینما و ادبیات / سال نهم، شماره ۳۳، تابستان ۱۳۹۱ / نیم ویژه نامه میلوش فورمن
* تاریخچه سینمای چکسلواکی و زندگی و آثار میلوش فورمن: قوی‌ترین سنت سینمای جهان زیر چکمه‌های استبداد / همایون دهکردی
* میلوش فورمن از چکسلواکی دهه شصت می‌گوید: پارادکس‌های جامعه کمونیستی / مترجم: بهروز سلطانزاده
* نگاهی به سینمای میلوش فورمن و سینمای اروپای شرقی: روان پریشی و روانکاوی در نسبت با سینما / حسین مهکام
* بازخوانی سه فیلم از میلوش فورمن: پیتر سیاهپوش، عشق‌های یک بلوند و جشن آتش‌نشان ها/ ایده‌هایی کمیک برای رستگاری در جهان تراژیک / میلاد روشنی پایان
* در باب بازی لنگه بازی / شهریار وقفی پور
* نگاهی به اقتباس پیتر شفر فیلمنامه‌نویس آمادئوس از نمایشنامه خودش: شبح است اما این شبح آن شبح نیست / مهدی میرمحمدی
* نگاهی به فیلم آمادئوس/ ولفگانگ آ» ادئوس سالی بری / رضا مولایی
* نگاهی به جشن آتش‌نشان ها/ غمنامه یک قوم / رضا غیاث
* نگاهی به فیلم مرد روی ماه/ توی حقیقی وجود ندارد / مترجم: شهریار خلفی
* یادداشتی کوتاه دربارهٔ فیلم پیتر سیاه/ میلوش فورمن: لمس کردن با دوربین / کاوه مهندی
* یادداشتی بر فلیم پرواز بر آشیانه فاخته/ دیوانه در قفس مرد / مسعود حقیقت ثابت
* یادداشتی بر فیلم مردم علیه لری فلینت ساخته میلوش فورمن: آه اگر آزادی سرودی می‌خواند… / محمد فرقدانی
* دربارهٔ فیلم ارواح گویا/ ارواح سرگردان / کیوان پاک فر
* از رابطه‌های خطرناک تا والمونت: آن که بیشترین گناه را مرتکب شده باید بمیرد / هدا یت مشعل
* سکون و حرکت ناسازه چشمگیر ینمای یرزی منزل: تلخندهای بندباز دوره‌گرد / امیرحسین سیادت

رده:استادان دانشگاه کلمبیا
رده:افراد آمریکایی چک یهودی‌تبار
رده:افراد آمریکایی چک‌تبار
رده:افراد آمریکایی یهودی‌تبار
رده:اهالی تشاسلاو
رده:بازماندگان هولوکاست
رده:بازیگران مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:برندگان جایزه آکیرا کوروساوا
رده:برندگان جایزه اسکار بهترین کارگردانی
رده:برندگان جایزه انجمن کارگردانان آمریکا
رده:برندگان جایزه بهترین کارگردانی بفتا
رده:برندگان جایزه بهترین کارگردانی گلدن گلوب
رده:برندگان جایزه خرس نقره‌ای برای بهترین کارگردانی
رده:برندگان جایزه دیوید دی دوناتلو
رده:برندگان جایزه فیلم اروپا (افراد)
رده:تهیه‌کنندگان فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:چکسلواکیایی‌های مهاجرت‌کرده به ایالات متحده آمریکا
رده:خاک‌سپاری در کنتیکت
رده:دانش‌آموختگان آکادمی هنرهای نمایشی در پراگ
رده:درگذشتگان ۲۰۱۸ (میلادی)
رده:دریافت‌کنندگان مدال شایستگی جمهوری چک
رده:زادگان ۱۹۳۲ (میلادی)
رده:شوالیه‌های لژیون دونور
رده:فیلم‌نامه‌نویسان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارگردانان برنده خرس طلایی
رده:کارگردانان فیلم انگلیسی‌زبان
رده:کارگردانان فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارگردانان فیلم اهل جمهوری چک
رده:کارگردانان فیلم اهل چکسلواکی
رده:کودکان بازماندگان هولوکاست
میلوش فورمن
رده:اهالی یهودی تبار چک
رده:کارگردانان فیلم اهل کنتیکت
رده:تهیه‌کنندگان فیلم اهل کنتیکت