سیروس قایقران

**سیروس قایقران شیجانی** (۱ بهمن ۱۳۴۰ – ۱۸ فروردین ۱۳۷۷) بازیکن فوتبال ایرانی و یکی از بازیکنان معروف و بزرگ در ایران و اولین کاپیتان شهرستانی تیم ملی ایران بود. او یکی از نمادهای فوتبال و ورزش ایران در جوان‌مردی و پهلوانی در زمینهٔ اخلاقی در کنار غلامرضا تختی برای جامعهٔ ایران است.

## آغاز زندگی
سیروس قایقران شیجانی، در روز یک‌شنبه ۱ بهمن ۱۳۴۰ در محلهٔ کلویر بندر انزلی متولد شد. سیروس از کودکی به فوتبال در زمین‌های خاکی کلویر روی آورد و به عضویت تیم فوتبال منتخب آموزشگاه‌ها درآمد. وی در سن ۱۶ سالگی در سال ۱۳۵۶ موفق شد در تیم‌های نوجوانان و جوانان ملوان استعدادهای خود را به نمایش بگذارد و ملوان را به رتبهٔ قهرمانی باشگاه‌های گیلان رساند. وی در سال‌های ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۳ نقش مهمی در تیم ملوان و فوتبال گیلان داشت.

قایقران در سال ۱۳۶۳ به تیم ملی دعوت شد و در سال ۱۳۶۷ تنها فوتبالیست شهرستانی بود که دهداری بازوبند کاپیتانی تیم ملی ایران را به بازوان او بست. در سال ۱۳۶۷ در مسابقات فوتبال جام ملتهای آسیا در قطر، تیم ملی ایران با رهبری سیروس به مقام سومی دست یافت و در سال ۱۳۶۹ تیم ایران را با گل‌هایش پس از ۲۰ سال به قهرمانی در بازی‌های آسیایی پکن رساند. سیروس سپس به تیم الاتحاد قطر (الغرافه قطر فعلی) پیوست و بعد از مدتی بازی در قطر، به تیم ملوان پیوست و با این تیم قهرمان جام حذفی ایران و راهی مسابقات قهرمانی باشگاه‌های آسیا شد.

قایقران در سال ۱۳۷۰ به تیم کشاورز تهران پیوست. او بعد از چند سال سرمربی تیم کشاورز شد و با این تیم به مقام سوم لیگ رسید. وی در سال ۱۳۷۶ به تیم دسته دومی مسعود هرمزگان پیوست و مدتی در آن‌جا مشغول به مربی‌گری شد. در سال‌های ۱۳۷۶ و ۱۳۷۷ قایقران بارها تمایل خود را برای بازگشت به ملوان به عنوان بازیکن یا مربی اعلام کرد.

## درگذشت
قایقران در روز سه‌شنبه ۱۸ فروردین ۱۳۷۷، وقتی که برای تعطیلات نوروز همراه خانواده‌اش به انزلی رفته بود، در حالی که همراه فرزندش (راستین قایقران)، همسرش (افسانه اسدان) و برادرهمسرش (ایمان اسدان) در اتومبیل خود از انزلی عازم تهران بود در حوالی امامزاده هاشم با کامیون حاوی الوار تصادف نمود که منجر به فوت وی و فرزندش گردید.

### ماجرای تصادف خانوادگی از زبان افسانه اسدان، همسر سیروس قایقران
افسانه اسدان، همسر قایقران که در آن سفر همراه او بود روز حادثه را این‌گونه روایت می‌کند: ساعت ۵/۲ بعد از ظهر از بندر انزلی به طرف تهران حرکت کردیم. برادرم ایمان هم با ما بود. ما در تهران زندگی می‌کردیم. سال‌های گذشته که تهران بودیم هر سال عید به انزلی می‌آمدیم. سیروس پشت فرمان رنو بود و من بغل‌دستش، برادرم پشت من نشست و راستین هم پشت سیروس نشسته بود. سیروس جلوی دکه‌های خارج از شهر رشت نگه داشت تا برای راستین نوشابه بخرد. من گفتم: سیروس، راستین فقط عاشق آب است، اگر نوشابه بخورد، باز هم آب می‌خواهد، برویم امامزاده هاشم آب بخوریم و صدقه هم بیندازیم. راستین که هیچ موقع قانع نمی‌شد، گفت: آره بابا، آن‌جا آب می‌خورم. سیروس هم گاز داد و رفت.

وقتی به امامزاده هاشم رسیدیم، سیروس دست کرد توی جیبش، پول را در آورد و به راستین داد و گفت: پسرم، آب که خوردی این پول را هم توی آن صندوق بینداز. سیروس اول نمی‌خواست پیاده شود. من هم خیلی کسل بودم و اصلاً حال نداشتم. انگار غم دنیا توی دلم بود، ولی بعد همگی پیاده شدیم و دست و رویمان را شستیم، آنجا یک شیر آب بود. وقتی سوار ماشین شدیم، راستین گفت: بابا چقدر خنک شدم...

قبل از اینکه من بی‌هوش بشوم، دقیقاً یادم نمی‌آید. فقط یادم هست که یک خاور از روبرو در حال حرکت بود. من خیلی خوابم می‌آمد. یک بار تصادف کرده بودیم، همیشه از جاده می‌ترسیدم و همیشه در طول راه بیدار بودم. تا چشم باز کردم آن صحنه را دیدم. از جایی که آب خوردیم تا محل تصادف خیلی فاصله نداشتیم. جیغ کشیدم، ولی مرا کشیدند و بردند. هی می‌گفتم که شوهر و بچه‌ام را نجات دهید. برادرم را که دیدم، گفتم: وای جواب پدرم را چه بدهم؟ اصلاً نمی‌خواستم قبول کنم که بر سر آن‌ها بلایی می‌آید. دوباره بی‌هوش شدم.

مرا به درمانگاه امامزاده هاشم بردند. چند ضربه به صورتم زدند که از درد به هوش آمدم و پرسیدم که چه اتفاقی افتاده و شوهر و بچه‌ام کجا هستند؟ نجاتشان دادید؟ گفتند: بله شما نگران نباشید، حالشان خوب است. با سر اشاره می‌کردم که یعنی من سالم هستم و شما بروید به آن‌ها برسید. من می‌خواهم خودم بروم آن‌ها را نجات بدهم.

آدرس و شمارهٔ تلفن ما را پرسیدند. نمی‌گذاشتند بروم، تا بلند می‌شدم، دوباره مرا به زور نگه می‌داشتند. آن‌ها می‌گفتند: ما به خانوادهٔ شما اطلاع داده ایم. آمبولانس هم نبود. خدا خیر بدهد دو تا آقا را که پیکان داشتند و می‌خواستند مرا به بیمارستان برسانند. گفتم: من نمی‌آیم. می‌خواهم پیش شوهر و پسرم بروم. یکی از آن دو مرد گفت: خواهر، سیروس مثل نور چشم ما است، ما او را نجات می‌دهیم. به زور مرا سوار پیکان کردند. من مردم را می‌دیدم که می‌رفتند و می‌آمدند و به داخل پیکان نگاه می‌کردند و سر تکان می‌دادند و می‌گفتند: بیچاره! ولی من نمی‌فهمیدم، یعنی نمی‌خواستم قبول کنم.

در بیمارستان پورسینای رشت، مرا بستری کردند. پس از اینکه از بیمارستان مرخص شدم، در ماشین دل‌شوره داشتم. یک لحظه دلم ریخت و شک کردم، دائم به خودم دلداری می‌دادم و می‌گفتم مگر امکان دارد که سیروس و راستین من بمیرند؟ اگر برای سیروس اتفاقی افتاده باشد، رشتی‌ها خیلی سیروس را دوست دارند و حتماً برایش پرده و حجله می‌زنند. هر چه گشتم پردهٔ مشکی و حجلهٔ عزاداری ندیدم. امیدوار شدم و با خودم گفتم: حتماً اتفاقی نیفتاده و آن‌ها زنده‌اند و در بیمارستان بستری هستند.

خدا شاهد است که توان سؤال کردن از همراهانم را نداشتم. همین که وارد خیابان واحدی شدیم، یک حجله دیدم. سریع نگاه کردم و اعلامیه را دیدم. اما تار دیدم و عکس یک آدم‌بزرگ و یک بچه را تشخیص دادم. نفهمیدم که اعلامیه و عکس‌ها متعلق به چه کسانی هستند؟ ماشین هم سریع گاز داد و رفت و اجازه نداد که من متوجه شوم. هر ماشینی که از کنار ما می‌گذشت، یک اعلامیه پشت شیشهٔ آن نصب شده بود. به پل واحدی که یک‌طرفه است رسیدیم. ما ماندیم تا ماشین‌های آن‌طرف بیایند و رد بشوند. اولین ماشین که رد شد، پشت شیشهٔ آن، ‌یک اعلامیه بود. ناگهان از جا کنده شدم و پشت سرم را نگاه کردم. خوب که نگاه کردم و به چشم‌هایم فشار آوردم، دیدم نوشته‌شده: «سیروس قایقران» محکم بر سر و صورتم زدم، دیگر هیچ‌چیز نفهمیدم و تا رسیدن به منزل، همه‌اش بر سرم می‌کوبیدم.

وقتی هم که سر کوچه خودمان رسیدیم، دیدم همه جا اعلامیه زده شده و حتی جلوی در خانهٔ ما اعلامیه زده بودند. ولی من باز هم نمی‌خواستم باور کنم که سیروس عزیز من مرده است. سیروس همیشه مهربان و بامحبت بود. ولی در این روزهای آخر، خیلی مهربان‌تر و بامحبت‌تر شده بود و هیچ‌وقت به من یا راستین در این مدت نه نگفت و هرگز بی‌احترامی و بی‌وفایی از سیروس ندیدم، به‌جز در این سفر آخری که بی‌وفایی کرد و مرا با خود نبرد. یک‌شب در اوایل عید همان سال سیروس روی تختخواب دراز کشیده بود و راستین هم پیش او بود. وقتی داخل اتاق رفتم، دیدم که سیروس دارد درد و دل می‌کند. او به پسرش می‌گفت: راستین جان، من یک ماه بیشتر مهمان شما نیستم.

## دلیل محبوبیت
سیروس قایقران الگوی جوانمردی و کمک به نیازمندان بود. تنها کاپیتانی که در شرایط آن زمان که برخی شهرستانی‌ها را مورد آزار و اذیت قرار می‌دادند با خلاقیت‌ها و مهارت‌های خود به کاپیتانی تیم ملی رسید .مردی که پنهانی صدقه می‌داد و در کارهای خیر شرکت می‌کرد. سیروس عشق خاصی به انزلی و ملوان داشت، خودش می‌گفت: بهترین مطلبی که درباره من در مطبوعات نوشته‌شده این است: عجب قایقرانی دارد این ملوان. سیروس در سال‌های ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۳ یک چمدان افتخار برای ملوان کسب کرد و مهره مار انزلی‌چی‌ها در میدان‌های دوزخی لقب گرفت. سیروس در ۲۳ سالگی به تیم ملی دعوت شد و چند سال بعد بازوبند کاپیتانی تیم ملی را به بازوی خود بست تا به مرد مورد اعتماد دهداری در مستطیل سبز بدل شود.

### خاطرهٔ پرویز قایقران، پدر سیروس قایقران
پرویز قایقران، پدر سیروس قایقران گفت: او اولین فرزندم بود. غروب، موقع اذان به دنیا آمد. اولین سالی که به تیم ملی دعوت شد با محمود فکری به تهران رفت و دو روز بعد با گرم‌کن و بی‌پول برگشت. چیزی به ما نگفت اما چند روز بعد فهمیدیم که لباس‌های آن‌ها را در اردو زدند تا دیگر در تمرینات حاضر نشوند. اخلاقش عالی بود. او ازنظر مالی کمکی به من نکرد ولی بعدها متوجه شدم که پول‌هایش را به مردم نیازمند می‌داد. دوستان دورو نگذاشتند که در دوران بازیگری و مربیگری، آب خوش از گلویش پایین برود.

## سردیس
سردیس قایقران در فروردین ۱۳۹۵ ساخته و در بلوار ساحلی بندر انزلی نصب شد، در شهریور ۱۳۹۸ تصاویری از سردیس شکسته‌شدهٔ او در فضای مجازی منتشر شد که با انتقادات زیاد افراد و به ویژه شهروندان بندر انزلی مواجه شده بود. 

تا کنون عامل شکسته شدن سردیس قایقران مشخص نشده است.

## افتخارات
مقام سومی در جام ملت‌های آسیا ۱۹۸۸ با تیم ملی فوتبال ایران
قهرمان بازی‌های آسیایی پکن ۱۹۹۰ با تیم ملی فوتبال ایران
اولین کاپیتان شهرستانی تیم ملی فوتبال ایران
قهرمان جام حذفی کشور
قهرمان گروه مقدماتی آسیا با ملوان بندر انزلی
نایب‌قهرمانی لیگ استانی قدس با منتخب گیلان

## بازی‌های ملی
سیروس قایقران در ۱۰۰ مسابقهٔ ملی حضور داشت که ۴۳ بازی، رسمی بوده است. در ۲۱ بازی کاپیتان تیم ملی بوده و ۱۴ گل برای تیم ملی به ثمر رسانده است که بهترین آن‌ها به تیم کره جنوبی در نیمه نهایی بازی‌های آسیایی ۱۹۹۰ پکن بود. وی اولین بازی ملی خود را در ۳۰ دی‌ ۱۳۶۳ برابر یوگسلاوی و آخرین بازی ملی‌اش را در ۲۶ فروردین ۱۳۷۲ برابر بوسنی انجام داد، اولین کاپیتانی تیم ملی را در ۱۱ آذر ۱۳۶۷ برابر قطر به عهده گرفت.

## باشگاه‌ها
بندانگشتی|سیروس قایقران
* ملوان بندر انزلی
* استقلال بندر انزلی
* الغرافه قطر
* کشاورز تهران

## مربیان وی در گیلان
بهمن صالح نیا، احمد صومی، غفور جهانی، مجید جهانپور، نصرت ایراندوست، پرویز دهداری

## مربیان وی در تیم ملی
پرویز دهداری، مهدی مناجاتی، علی پروین، ناصر ابراهیمی، بهمن صالح‌نیا، رضا وطن‌خواه.

## سابقهٔ ملی
وی در ۱۰۰ مسابقه شرکت داشت که ۴۳ بازی، رسمی بوده است. در ۲۱ بازی کاپیتان تیم ملی بوده و ۱۴ گل برای تیم ملی به ثمر رسانده است که بهترین آن‌ها به تیم کره جنوبی در نیمه نهایی بازی‌های آسیایی ۱۹۹۰ در پکن بود. اولین بازی ملی را در ۳۰ دی ماه ۱۳۶۳ برابر یوگسلاوی و آخرین بازی ملی را در ۲۶ فروردین ۱۳۷۲ برابر بوسنی انجام داد. اولین کاپیتانی تیم ملی را در ۱۱ آذر ۱۳۶۷ برابر قطر به عهده گرفت.

## سابقهٔ مربی‌گری
* کشاورز تهران (با این تیم به مقام سوم لیگ کشور رسید)
* مسعود هرمزگان

## شمارهٔ پیراهن
قایقران با پیراهن شمارهٔ ۹ بازی می‌کرد.
این شماره در میان بازیکنان و هواداران تیم ملوان بسیار محبوب است.

## افتخارات و دستاوردها
**[[تیم ملی فوتبال ایران]]**

قهرمان بازی‌های آسیایی ۱۹۹۰

مقام سوم جام ملت‌های آسیا ۱۹۸۸

**[[ملوان انزلی]]**

قهرمان جام حذفی فوتبال ایران ۱۳۶۵

قهرمان جام حذفی فوتبال ایران ۱۳۶۹

نایب قهرمان ، جام حذفی ۶۸–۱۳۶۷ ، ۷۱–۱۳۷۰

**لیگ فوتبال گیلان**

قهرمان : ۱۳۶۵ ، ۱۳۶۹ ، ۱۳۷۰

**فردی**

کاپیتان تیم ملی فوتبال ایران

بهترین بازیکن فوتبال ایران ۱۳۶۵

بهترین بازیکن جام حذفی ایران ۱۳۶۹

## منابع

* بر گرفته شده از *[[کتاب طلوع و غروب یک قهرمان]].*

رده:اهالی ایران در سده ۲۰ (میلادی)
رده:اهالی بندر انزلی
رده:بازیکنان باشگاه الغرافه
رده:بازیکنان باشگاه کشاورز
رده:بازیکنان باشگاه ملوان
رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال ایران
رده:بازیکنان جام ملت‌های آسیا ۱۹۸۸
رده:بازیکنان جام ملت‌های آسیا ۱۹۹۲
رده:بازیکنان فوتبال در بازی‌های آسیایی ۱۹۸۶
رده:بازیکنان فوتبال در بازی‌های آسیایی ۱۹۹۰
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن اهل ایران
رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل ایران
رده:بازیکنان لیگ ستارگان قطر
رده:درگذشتگان ۱۳۷۷
رده:درگذشتگان ۱۹۹۸ (میلادی)
رده:درگذشتگان حادثه رانندگی در ایران
رده:زادگان ۱۳۴۰
رده:زادگان ۱۹۶۲ (میلادی)
رده:مدال‌آوران بازی‌های آسیایی ۱۹۹۰
رده:مدال‌آوران بازی‌های آسیایی در فوتبال
رده:مدال‌آوران طلا بازی‌های آسیایی اهل ایران
رده:مربیان باشگاه کشاورز
رده:هافبک‌های مرد فوتبال