open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
۲۵۴ (میلادی)

**۲۵۴ (میلادی)** دویست و پنجاه و چهارمین سال تقویم میلادی است.

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* امپراتوری روم توسط چندین قوم در مرزهای خود تهدید می‌شود: کنفدراسیون‌های ژرمنی، مانند فرانک‌ها در راین میانی، آلمانی‌ها در راین علیا و دانوب، و مارکومانی‌ها در استان‌های نوریکوم و رائتیا. در خشکی، کنفدراسیون گوت‌ها استان‌های دانوب سفلی را تهدید می‌کند و در دریا سواحل تراکیه، بیتینیا و پونتوس و کاپادوکیه را تهدید می‌کند. در استان‌های شرقی، ایرانیان ساسانی سال قبل یک ارتش میدانی رومی را در باربالیسوس شکست داده و پس از آن استان‌های بی‌دفاع را غارت کرده بودند. این دوره زمانی امروزه بحران قرن سوم نامیده می‌شود.

### بر اساس موضوع

#### دین

* ۱۲ مه - پاپ استفان یکم جانشین پاپ لوسیوس یکم شد.

## زادگان

## درگذشتگان

* ۵ مارس - لوسیوس یکم، اسقف روم
* لی فنگ (یا آنگو)، مقام و سیاستمدار چینی
* تیبریوس جولیوس فارزانز، پادشاه تحت امر روم
* شیاهو شوان (یا تایچو)، ژنرال و سیاستمدار چینی (متولد ۲۰۹)
* ژانگ نی (یا بوچی)، ژنرال، مقام و سیاستمدار چینی

## منابع

رده:۲۵۴ (میلادی)
۲۵۵ (میلادی)

**۲۵۵ (میلادی)** دویست و پنجاه و پنجمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### چین

* سیما شی شورش گوانکیو جیان و ون چین را سرکوب می‌کند.
* ۲۳ مارس - سیما شی درگذشت.
* سیما ژائو، برادر کوچکتر سیما شی، قدرت برادرش را به ارث می‌برد.

### بر اساس موضوع

#### علم

* ما جون، مهندس مکانیک چینی اهل سائو وی، ارابه رو به جنوب را اختراع می‌کند، یک وسیله نقلیه قطب‌نمای جهت‌یاب که از دنده دیفرانسیلی استفاده می‌کند، نه مغناطیس.

## زادگان

* ۶ ژانویه – مارسلوس یکم، اسقف روم (درگذشته ۳۰۹ میلادی)
* دوروتئوس اهل صور، اسقف (درگذشته ۳۶۲ میلادی)
* ژانگ گوی، فرماندار چینی سلسله جین (درگذشته ۳۱۴ میلادی)
* زوئو فن، شاعر چینی سلسله جین غربی (درگذشته ۳۰۰ میلادی)
* سنت هلنا، ملکه رومی که کاشف مشهور صلیب مسیح و مادر امپراتور کنستانتین (درگذشته ۳۱۸ میلادی) بود.

## درگذشتگان

* ۲۳ فوریه - گوئو هوای (یا بوجی)، ژنرال چینی
* ۱۶ مارس - گوانچیو جیان، ژنرال و سیاستمدار چینی
* ۲۳ مارس - سیما شی، ژنرال و نایب‌السلطنه چینی (متولد ۲۰۸)
* فو گو (یا لانشی)، مقام رسمی و سیاستمدار چینی (متولد ۲۰۹)
* لیو زان (یا ژنگمینگ)، ژنرال چینی (متولد ۱۸۳)
* سون لویو (یا شیائوهو)، شاهزاده خانم چینی

## منابع
رده:۲۵۵ (میلادی)
۲۵۶ (میلادی)

**۲۵۶ (میلادی)** دویست و پنجاه و ششمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* ۲۸ فوریه - پاپیروس اکسیرینکوس ۳۰۳۵، حکمی برای دستگیری یک مسیحی، نوشته شد.
* گوت‌ها به آسیای صغیر حمله می‌کنند. داکیه برای امپراتوری روم از دست می‌رود و گوت‌ها در دیوارهای تسالونیکی ظاهر می‌شوند.
* فرانک‌ها از راین عبور می‌کنند؛ آلمانی‌ها به مدیولانوم (میلان) می‌رسند (تاریخ مورد اختلاف).
* در آفریقا، بربرها استعمارگران رومی را قتل عام کردند.
* شاپور اول، پادشاه امپراتوری ساسانی، به بین‌النهرین و سوریه حمله می‌کند. او انطاکیه را فتح و غارت می‌کند، دورا-اروپوس را ویران می‌کند و شهر آناتولیایی زوگما در کنار فرات را غارت می‌کند.به زودی آتش سوزی ویرانگر و زلزله ای رخ می دهد که باعث متروکه شدن زئوگما می شود.

#### آسیا

* با پیروزی‌های پادشاهی وی در شمال، سرانجام صلح و وحدت در چین برقرار شد. سلسله حاکم در اثر جنگ فرسوده شده و این پادشاهی توسط وزیرانی به نمایندگی از آنها اداره می‌شود.

### بر اساس موضوع

#### پزشکی

* بیماری همه‌گیر بزرگ دنیای روم به شدت در پونتوس در دریای سیاه رخ می‌دهد و باعث تلفات عظیم در اسکندریه می‌شود و هزاران نفر را به پذیرش مسیحیت تشویق می‌کند.

#### دین

* امپراطور والرین مسیحیان را آزار و اذیت می‌کند.
* پاپ استفان یکم، سیپریان، اسقف کارتاژ و سایر اسقف‌ها در آفریقا و آسیای صغیر را تهدید به تکفیر می‌کند، مگر اینکه آنها از تعمید مجدد بدعت‌گذاران دست بردارند. سیپریان در رساله‌ای که از شورای کارتاژ حمایت می‌کند، به پاپ حمله می‌کند. او فرستادگانی را به رم می‌فرستد و شبح تفرقه بین کلیساهای رومی و کارتاژی را مطرح می‌کند.
* شورای کلیسای کارتاژ برگزار می‌شود.

## زادگان

* آریوس، کاهن مصری و بنیانگذار آریانیسم (متوفی ۳۳۶)
* وانگ یان (یا ییفو)، مقام و سیاستمدار چینی (متوفی ۳۱۱)

## درگذشتگان

* ۱۱ مارس - سائو لین، شاهزاده چینی و پسر سائو سائو
* ۱۹ اکتبر - سان جون (یا زی‌یوان)، ژنرال و نایب‌السلطنه چینی (متولد ۲۱۹)
* ۲۱ اکتبر - لو دای (یا دینگ‌گونگ)، ژنرال چینی (متولد ۱۶۱)
* ۱۲ نوامبر - لو جو (یا شی‌یی)، ژنرال و سیاستمدار چینی
* گوان لو (یا گونگ‌مینگ)، پیشگو و سیاستمدار چینی (متولد ۲۰۹)
* وانگ سو (یا زی‌یونگ)، محقق و مقام چینی (متولد ۱۹۵)

## منابع

رده:۲۵۶ (میلادی)
۲۵۷ (میلادی)

**۲۵۷ (میلادی)** دویست و پنجاه و هفتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* گالینوس پس از برقراری نظم در منطقه دانوب، به همراه پدرش والریانوس یکم، به طور مشترک به عنوان کنسول منصوب شد.
* امپراتور آینده، اورلیان، گوت‌ها را شکست می‌دهد و بسیاری از زندانیان را به روم بازمی‌گرداند.

* در بایرن، لیمس ژرمانیکوس (لیمس رائتی‌های علیا) در امتداد رودخانه ایلر توسط رومی‌ها رها می‌شود.
* والرین، تحت قیمومیت اینگنوس، در سیرمیوم (پانونیا) مستقر می‌شود تا نماینده دولت روم در استان‌های آشفته ایلیری باشد.
* امپراطور والرین، انطاکیه سوریه را از شاه شاپور اول ایران بازپس می‌گیرد.
* گوت‌ها در دریای سیاه ناوگانی می‌سازند.
* گوت‌ها به استروگوت‌ها و ویزیگوت‌ها تقسیم می‌شوند.

### بر اساس موضوع

#### دین

* 30 آگوست - پاپ سیکتوس دوم به عنوان بیست و چهارمین پاپ، جانشین پاپ استفان یکم می‌شود.
* آزار و اذیت مسیحیان توسط والرین آغاز می‌شود: فرمان او به اسقف‌ها و کشیشان دستور می‌دهد که طبق آیین‌های بت‌پرستی قربانی کنند و مسیحیان را که مجازات مرگ در انتظارشان است، از ملاقات بر سر مقبره‌های درگذشتگانشان منع می‌کند.

## زادگان

* گریگور روشنگر، رهبر مذهبی ارمنی (تاریخ تقریبی)
* جیا نانفنگ (یا شی)، ملکه چین (متوفی ۳۰۰)

## درگذشتگان

* ۲ اوت - استفان یکم، اسقف روم
* ۲۶ سپتامبر - ژو یی (یا جیون)، ژنرال چینی
* ون چین (یا ژونرو)، ژنرال و سیاستمدار چینی
* ژانگ چانگپو، صیغه چینی (متولد ۱۹۹)

## منابع
رده:۲۵۷ (میلادی)
۲۵۸ (میلادی)

**۲۵۸ (میلادی)** دویست و پنجاه و هشتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* گوت‌ها آسیای صغیر و تراپزوس را ویران می‌کنند.
* میزان نقره در واحد پول رومی دیناریوس به زیر ۱۰٪ کاهش می‌یابد. این بحران، صنعتگران، بازرگانان و کشاورزان کوچک را که مجبور به معامله پایاپای می‌شوند، ورشکست می‌کند؛ زمین‌داران با خرید زمین‌های ارزان، ثروتمندتر می‌شوند.
* والرین دوم، پسر بزرگ گالینوس، احتمالاً توسط اینگنوس، فرماندار پانونیا، درگذشت. امپراتور والرین به یکی دیگر از پسران گالینوس، سالونینوس، لقب سزار می دهد.
* دومین فرمان امپراتوری، مسیحیت را در امپراتوری روم ممنوع می‌کند. این فرمان، مسیحیان را به چهار دسته تقسیم می‌کند: کشیشان که باید اعدام شوند؛ سناتورها و سوارکاران که باید از سمت‌های خود برکنار و اموالشان مصادره شود؛ راهبه‌ها که باید تبعید شوند؛ و کارمندان دولت امپراتوری که به کار اجباری محکوم می‌شوند.

#### آسیا

* سیما ژائو شورش ژوگه دن را سرکوب کرد و بدین ترتیب به آنچه که به عنوان سه شورش در شوچون شناخته می‌شود، پایان داد.
* سون شیو جانشین برادرش سون لیانگ به عنوان امپراتور ایالت چینی ووی شرقی شد.

## زادگان

* کلمنت اهل انکیرا، اسقف مسیحی (متوفی ۳۱۲)

## درگذشتگان

* ۶ اوت - سیکستوس دوم، اسقف روم
* ۱۴ سپتامبر - سیپریان، اسقف کارتاژ
* آناک اشکانی، نجیب‌زاده اشکانی
* چن ژی (یا فنگ‌زونگ)، سیاستمدار چینی
* نواتیان، ضد پاپ و متکلم ایتالیایی
* والرین دوم، پسر امپراتور مشترک گالینوس
* ژوگه دن (یا گونگ‌شیو)، ژنرال چینی

## منابع
رده:۲۵۸ (میلادی)
۲۶۰ (میلادی)

**۲۶۰ (میلادی)** دویست و شصتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
پیروزی شاپور اول بر والرین

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم
* پیروزی شاپور یکم، شاهنشاه ایران بر والرین، امپراتور روم در نبرد ادسا.
* شاپور یکم، والرین را اسیر می کند و او را به بیشاپور می فرستد.
* گالینوس استحکامات (لیمس) را در آگری دکوماتس (ژرمانیا سوپریور) تخلیه کرد و منطقه جنگل سیاه را در مواجهه با تهاجم آلامانی پوشش داد.
* گالینوس خود را در مدیولانوم (میلان امروزی) مستقر کرد؛ او ارتش را با پشتیبانی سواره‌نظام زبده از نو سازماندهی کرد و سربازانی را به مرز راین اعزام نمود.
* پوستوموس، غاصب رومی، امپراتوری گال را تشکیل می‌دهد و از راین در برابر تهاجم قبایل ژرمنی محافظت می‌کند.
* سالونینوس، پسر گالینوس، توسط سربازانش آگوستوس اعلام می‌شود. پوستوموس کلن را محاصره می‌کند، جایی که سیلوانوس فرماندار پراتوری و حاکم رومی گال است.
* پوستوموس پس از نفوذ به دیوارهای کلن، سالونینوس و مشاورش سیلوانوس را اعدام کرد. او به عنوان امپراتور شناخته شد و پایتخت خود را در تری‌یر تأسیس کرد.
* پوستوموس بر تمام استان‌های رومی غرب آلپ، از جمله گال، بریتانیا و هیسپانیا، پیروز می‌شود.
* قلعه رومی ویسبادن (آلمان) توسط آلامانی‌ها تصرف می‌شود.
* فرانک‌ها کنترل مصب رودخانه شلده را به دست می‌گیرند (تاریخ تقریبی).

#### ایران
* شاپور یکم از ارتش اسیر شده روم برای طرح های مهندسی استفاده می کند و بند قیصر را در شوشتر می سازد.
* شاپور یکم شهر قیصریه مزاکا را که در آسیای صغیر قرار دارد را ویران ساخت.

#### چین

* امپراطور سائو مائو از ایالت وی سابق تلاش می‌کند تا کودتایی علیه سیما ژائو، نایب‌السلطنه قدرتمند، رهبری کند، اما خود او قبل از درگیری کشته می‌شود.

* ۲ ژوئن - سائو مائو در کودتایی علیه سیما ژائو کشته می‌شود. سائو هوان ۱۴ ساله حاکم وی سابق می‌شود، اما قبیله سیما کنترل ایالت را در دست دارد.

### بر اساس موضوع

#### هنر و علم

* قدیمی‌ترین تاریخ شناخته شده شطرنج (تاریخ تقریبی).

#### دین

* پاپ دیونیسیوس در رم شورایی تشکیل می‌دهد تا از اسقف دیونیسیوس اسکندریه، که به جداسازی اعضای تثلیث به عنوان سه خدای مجزا متهم شده است، توضیح بخواهد.

* پولس سام‌شادی پاتریارک انطاکیه می‌شود.

## زادگان
* یوسبیوس اهل قیصریه، اسقف و مورخ یونانی (تاریخ تقریبی)

## درگذشتگان
* سالونینوس، امپراتور روم
* رگالیانوس، غاصب امپراتوری روم

* ۲ ژوئن - سائو مائو، امپراتور چینی ایالت سائو وی (متولد ۲۴۱)
* ۲ ژوئیه - سائو جی، ملکه چینی سلسله هان (متولد ۱۹۷)
* چن تای (یا شوانبو)، ژنرال و سیاستمدار چینی
* شاپور میشانشاه، شاهزاده و فرماندار ساسانی
* سون لیانگ، امپراتور چینی ایالت وو شرقی (متولد ۲۴۳)
* والرین، کنسول و امپراتور روم (تاریخ تقریبی)
* وانگ گوان (یا ویتای)، مقام رسمی و سیاستمدار چینی
* وانگ جینگ (یا یانوی)، مقام رسمی و سیاستمدار چینی

## منابع

رده:۲۶۰ (میلادی)
۲۶۱ (میلادی)

**۲۶۱ (میلادی)** دویست و شصت و یکمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* امپراتور گالینوس، آلمان‌ها را در میلان در هم کوبید (تاریخ تقریبی).
* گالینوس فرمان سال ۲۵۸ را که منجر به آزار و اذیت مسیحیان شده بود، لغو کرد.
* غاصبان گالینوس: شورش ماکریانوس بزرگ، ماکریانوس کوچک و کوئیتوس علیه گالینوس به پایان رسید. آنها از آسیا به سمت اروپا پیشروی کردند اما در تراکیه توسط سردار گالینوس، اورئولوس، شکست خوردند و ماکریانوس بزرگ و ماکریانوس کوچک هر دو کشته شدند. کوئیتوس به امسا گریخت و در آنجا توسط اودناتوس پالمیرا کشته شد.
* جنگ‌های ایران و روم: بالیستا، غاصب رومی، کشتی‌ها را از بنادر کیلیکیه جمع‌آوری می‌کند و یک نیروی مهاجم ایرانی را در نزدیکی پمپئوپولیس شکست می‌دهد.

#### آسیا

* میچو از شیلا به تخت سلطنت کره‌ای شیلا نشست و اولین حاکم از سلسله لانگ کیم شد.

## زادگان

* لو جی (یا شیهنگ)، ژنرال و سیاستمدار چینی (متوفی 303)

## درگذشتگان

* 9 ژوئن - وانگ جی (یا بویو)، ژنرال چینی (متولد 190)
* لوسیوس موسیوس آمیلیانوس، غاصب رومی
* ماکریانوس بزرگ، ژنرال رومی و غاصب
* ماکریانوس کوچک، کنسول روم و غاصب
* کویتوس، کنسول روم و غاصب
* والنس تسالونیکیوس، غاصب رومی
* یانگ شی (یا ونران)، سیاستمدار چینی

## منابع
رده:۲۶۱ (میلادی)
۲۶۲ (میلادی)

**۲۶۲ (میلادی)** دویست و شصت و دومین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* گوت‌ها به آسیای صغیر حمله کردند و معبد آرتمیس در افسس را ویران کردند.
* زلزله‌ای افسس و پرگامون و زلزله دیگری قیروان را لرزاند.
* هرول‌ها گوت‌ها را همراهی می‌کنند و سواحل دریای سیاه و اژه را غارت می‌کنند.

## زادگان
## درگذشتگان

* جی کانگ (یا شویه)، فیلسوف و شاعر دائوئیست چینی (متولد ۲۲۳)
* مارینوس اهل قیصریه، سرباز رومی
* والرین، کنسول و امپراتور روم (تاریخ تقریبی)

## منابع
رده:۲۶۲ (میلادی)
۲۶۳ (میلادی)

**۲۶۳ (میلادی)** دویست و شصت و سومین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* پادشاه اودناتوس پالمیرا خود را حاکم منطقه غرب رودخانه فرات اعلام می‌کند و توسط امپراتور روم گالینوس به عنوان دوکس اورینتالیس معرفی می‌شود.

#### آسیا

* فتح شو توسط وی: ایالت چینی سائو وی، شو هان، یکی از دو ایالت رقیب خود را فتح می‌کند.

* سیما ژائو، نایب‌السلطنه ایالت سائو وی، نه نشان افتخار، مقام صدارت ایالتی و عنوان دوک جین را از سائو هوان دریافت و می‌پذیرد.

### بر اساس موضوع

#### هنر و علم

* لیو هوی، ریاضیدان چینی، تفسیری بر کتاب «نه فصل در مورد هنر ریاضی» می‌نویسد و آنچه را که بعداً حذف گاوسی، محاسبه عدد پی و غیره نامیده می‌شود، شرح می‌دهد.

## زادگان

## درگذشتگان

* گائو رو (یا ونهویی)، سیاستمدار چینی (متولد ۱۷۴)
* بانو لی (یا لیشی)، اشراف‌زاده چینی
* لیو چن، شاهزاده چینی ایالت شو هان
* روان جی، شاعر و موسیقیدان چینی (متولد ۲۱۰)
* ژوگه ژان، ژنرال و سیاستمدار چینی (متولد ۲۲۷)

## منابع
رده:۲۶۳ (میلادی)
۲۶۴ (میلادی)

**۲۶۴ (میلادی)** دویست و شصت و چهارمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان
آسیا

* ۱ تا ۳ مارس - شورش ژونگ هوی در چین سرکوب شد.
* سیما ژائو، نایب‌السلطنه ایالت چینی سائو وی، خود را «پادشاه جین» می‌نامد که آخرین گام قبل از غصب قدرت است.
* سون هائو به عنوان امپراتور ایالت چینی ووی شرقی، جانشین سون شیو می‌شود.

## زادگان
## درگذشتگان

* ژونگ هوی، فیلسوف چینی

* 3 مارس
** جیانگ وی (یا بویوئه)، ژنرال و نایب‌السلطنه چینی (متولد ۲۰۲)
** ژانگ یی (یا بوگونگ)، ژنرال و سیاستمدار چینی

* ۳ سپتامبر - سون شیو (جینگ وو)، امپراتور چین (متولد ۲۳۵)
* دنگ آی (یا شیزای)، ژنرال و سیاستمدار چینی (متولد ۱۹۷)
* گو (یا مینگ‌یوان)، ملکه چینی ایالت سائو وی
* لیائو هوا (یا یوانجیان)، ژنرال و سیاستمدار چینی
* لیو شوان، شاهزاده چینی ایالت شو هان (متولد ۲۲۴)
* پویانگ شینگ (یا زی‌یوان)، مقام رسمی و صدراعظم چینی
* زونگ یو (یا دیان)، ژنرال و سیاستمدار چینی

والرین (امپراتور) (متولد ۱۹۹)

## منابع
رده:۲۶۴ (میلادی)
۲۶۵ (میلادی)

**۲۶۵ (میلادی)** دویست و شصت و پنجمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* امپراتور گالینوس دو بار تلاش می‌کند تا پوستوموس غاصب را سرکوب کند، اما در اولین مورد، اورئولوس، فرمانده سواره‌نظام نخبه، با بی‌احتیاطی او را فراری می‌دهد. بار دوم، گالینوس زخمی از تیر می‌شود و مجبور می‌شود محاصره شهری از گالیک را که پوستوموس در آن سنگر گرفته بود، بشکند. او هیچ تلاش جدی دیگری برای غلبه بر رقیب خود انجام نمی‌دهد، در عوض توجه خود را به مشکلات سیاسی و نظامی در دانوب و بخش‌های شرقی امپراتوری روم معطوف می‌کند.
* پوستوموس هیچ اقدامی برای لشکرکشی به رم و ادعای قلمرو خود در جنوب گال انجام نمی‌دهد.
* گالیونوس دستور تقویت میلان و ورونا را می‌دهد.
* گالیونوس حمله گوت‌ها را در بالکان دفع می‌کند.
* ویکتورینوس، ژنرالی از ارتش گالینوس، به پوستوموس می‌پیوندد. 

#### چین

* سیما ژائو، که تا آن زمان کمی بیش از ۱۰ سال نایب‌السلطنه و عملاً مرجع اصلی ایالت سائو وی بود، درگذشت و اقتدار خود را به پسر ارشدش، سیما یان، سپرد که در فوریه ۲۶۶ ایالت سائو وی را سرنگون کرد و سلسله جین را تأسیس نمود.

## زادگان

* یوسبیوس قیصریه، مورخ یونانی (تاریخ تقریبی)

## درگذشتگان

* دیونیسیوس کبیر، پدرسالار اسکندریه
* ۶ سپتامبر - سیما ژائو، ژنرال و سیاستمدار چینی (متولد ۲۱۱ میلادی)
* ما جون، مهندس چینی و مخترع ارابه رو به جنوب
* ژو (یا جینگ)، ملکه چینی ایالت وو شرقی

## منابع
رده:۲۶۵ (میلادی)
۲۶۶ (میلادی)

**۲۶۶ (میلادی)** دویست و شصت و ششمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم
* اذینه پادشاه شهر پالمیرا (در سوریه کنونی) به تیسفون پایتخت ساسانیان یورش می برد اما ناکام می ماند.
* فوران آتشفشانی گرمسیری قدرتمندی در حدود امسال، سیلی کمتر از حد متوسط ​​را در سال آینده به نیل می‌آورد.

#### ایرلند

* حکومت شاه اعظم کورمک مک ایرت پایان می‌یابد (تاریخ تقریبی).

#### آسیا

* ۴ فوریه - سیما یان، نایب‌السلطنه ایالت چینی سائو وی، آخرین امپراتور سائو وی، سائو هوان را مجبور به کناره‌گیری به نفع خود می‌کند. موجودیت ایالت سائو وی به پایان می‌رسد. سیما یان سلسله جین را تأسیس می‌کند و در ۸ فوریه اولین امپراتور آن می‌شود و از نظر تاریخی با نام "وو جین" شناخته می‌شود. او پایتخت خود را در لوئویانگ تأسیس می‌کند و به بستگان مرد خود در سراسر امپراتوری خود فرماندهی نظامی مستقل می‌دهد.

## زادگان

* گالریا والریا، ملکه روم و همسر گالریوس (متوفی ۳۱۵)
* وانگ دان (یا چوژونگ)، ژنرال و جنگ سالار چینی (متوفی ۳۲۴)
* زو تی (یا شیژی)، ژنرال و مشاور چینی (متوفی 321)

## درگذشتگان

* وانگ چن (یا چودائو)، ژنرال و سیاستمدار چینی
* وانگ فان، ستاره‌شناس و ریاضیدان چینی (متولد ۲۲۸ میلادی)

## منابع
رده:۲۶۶ (میلادی)
۲۶۷ (میلادی)

**۲۶۷ (میلادی)** دویست و شصت و هفتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم
* نخستین یورش گوت ها: گوت ها که اصالتا اهل اسکاندیناوی بودند به همراه سرمتی ها (که اصالتا از اقوام ایرانی‌تبار هستند) به بالکان و یونان یورش می برند؛ آنها موئسیا و تراکیه را غارت می کنند.
* هرولی‌ها به سواحل دریای سیاه حمله می‌کنند؛ آنها بدون موفقیت به بیزانس و سیزیک حمله می‌کنند. ناوگان رومی، ناوگان هرولی (۵۰۰ کشتی) را شکست می‌دهد اما به آنها اجازه می‌دهد تا به دریای اژه فرار کنند، جایی که آنها به جزایر لمنوس و اسکایروس حمله می‌کنند.
* گوت‌ها چندین شهر در جنوب یونان از جمله آتن، کورینت، آرگوس و اسپارت را غارت کردند. پس از غارت آتن، یک نیروی شبه‌نظامی آتنی (۲۰۰۰ نفر)، به فرماندهی مورخ دکسیپوس، مهاجمان را به سمت شمال عقب راند، جایی که توسط ارتش روم به فرماندهی امپراتور گالینوس متوقف شدند. او پیروزی مهمی در نزدیکی رودخانه نستوس، در مرز بین مقدونیه و تراکیه، به دست آورد.
* اورئولوس، که مأمور دفاع از ایتالیا بود، ویکتورینوس (امپراتور مشترک گال) را شکست داد، توسط سربازانش امپراتور اعلام شد و لشکرکشی خود را به سمت رم آغاز کرد.

#### خاور نزدیک

* سپتیموس اوداناتوس، پادشاه پالمیرا، نقشه لشکرکشی به کاپادوکیه علیه گوت‌ها را می‌کشد. او به همراه پسر بزرگش، احتمالاً به دلیل مشاجره‌ای که قبلاً بین او و اوداناتوس وجود داشته، ترور می‌شوند.همسرش زنوبیا جانشین او می‌شود و به همراه پسر کوچکش بر وابالاتوس (امپراتوری پالمیرا) حکومت می‌کند.

## زادگان

* پی وی (یا ییمین)، فیلسوف و سیاستمدار چینی (متوفی ۳۰۰ میلادی)

## درگذشتگان

* سپتیمیوس هرودیانوس، هم‌پادشاه پالمیرا (ترور شد)
* سپتیمیوس اوداناتوس، پادشاه پالمیرا (ترور شد)

## منابع

رده:۲۶۷ (میلادی)
۲۶۸ (میلادی)

**۲۶۸ (میلادی)** دویست و شصت و هشتمین سال تقویم میلادی است.

## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم
* گالینوس با همراهی اورلیان طی نبرد نایسوس موفق به شکست گوت‌ها می‌شود.
* گالینوس به دست سربازانش در زمان محاصرهٔ مدیولانوم (میلان امروزی) کشته می‌شود.
* کلودیوس دوم امپراتور روم می‌شود.
* مارکوس اورلیوس کلودیوس، که ممکن است گالینوس را به قتل رسانده باشد، امپراتور جدید روم می‌شود و با نام کلودیوس دوم سلطنت خواهد کرد.
* کلودیوس دوم از سنا درخواست می‌کند که جان خانواده و حامیان سیاسی گالینوس را نجات دهد. امپراتور گالینوس به مقام الوهیت رسیده و در مقبره خانوادگی در جاده آپیا دفن می‌شود.
* آلامانی‌ها در شمال رودخانه پو به ایتالیا حمله کردند.
* ویزیگوت‌ها ابتدا به عنوان مردمانی متمایز ظاهر می‌شوند.
* نوامبر - نبرد دریاچه بناکوس: یک ارتش رومی (۳۵۰۰۰ نفر) تحت فرمان امپراتور کلودیوس دوم، قبایل آلمانی آلامانی را در امتداد سواحل دریاچه گاردا شکست می‌دهد.

#### اروپا

* ویکتورینوس پس از قتل اسلافش، توسط لژیون‌ها در آگوستا تروروروم (تریر) به عنوان امپراتور امپراتوری گالی اعلام شد. او توسط استان‌های گال و بریتانیا به رسمیت شناخته شد، اما ممکن است هیسپانیا دوباره به امپراتوری روم ملحق شده باشد.

### بر اساس موضوع

#### دین

* ۲۶ دسامبر - پاپ دیونیسیوس پس از ۹ سال سلطنت در رم درگذشت.و فلیکس اول جانشین او می‌شود.

## زادگان

## درگذشتگان
* ۲۶ دسامبر - دیونیسیوس، پاپ کلیسای کاتولیک روم
* اورئولوس، غاصب رومی
* گالینوس، امپراتور روم

* لائلیانوس، غاصب رومی
* مارکوس اورلیوس ماریوس، امپراتور روم (گل)
* پوستوموس، امپراتور روم امپراتوری گالی

## منابع

رده:۲۶۸ (میلادی)
۲۶۹ (میلادی)

**۲۶۹ (میلادی)** دویست و شصت و نهمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* دومین حمله گوتیک‌ها: گوت‌ها و دیگر قبایل آلمانی به شهرهای بسفر در سواحل دریای سیاه حمله می‌کنند. حدود ۲۰۰۰ کشتی و ۳۲۰۰۰۰ مرد از دانوب وارد قلمرو روم می‌شوند. امپراتور کلودیوس دوم مهاجمان را شکست می‌دهد و به خاطر پیروزی‌اش لقب گوتیکوس را دریافت می‌کند. بسیاری از اسیران در لژیون‌های رومی خدمت می‌کنند و در زمین‌های خالی استان‌های دانوب ساکن می‌شوند.
* کلودیوس دوم به سیرمیوم سفر می‌کند و جنگی را علیه وندال‌ها که به پانونیا حمله کرده‌اند، تدارک می‌بیند.
* هرولی‌ها آتن را تصرف می‌کنند و به جزایر دریای اژه تا کرت و رودس یورش می‌برند.
* مارکوس کاسیانیوس لاتینیوس پوستوموس پس از آنکه به سربازان خود اجازه نداد شهر موگونتیاکوم را غارت کنند، توسط آنها کشته شد.

#### خاور نزدیک

* ملکه زنوبیا سوریه، فلسطین، لبنان، بخش‌هایی از بین‌النهرین و آناتولی و مصر را فتح می‌کند و کنترل ذخایر غلات روم را به دست می‌گیرد. کتابخانه اسکندریه در جریان حمله زبداس، ژنرال زنوبیا، تا حدی سوزانده می‌شود.

### بر اساس موضوع

#### دین

* ۵ ژانویه - پاپ فلیکس اول به عنوان بیست و ششمین پاپ روم جانشین دیونیسیوس می‌شود.

* پولس ساموساتا از مقام پاتریارک انطاکیه عزل می‌شود (هرچند او تا سال ۲۷۲ برکنار نمی‌شود).

## زادگان

* چی جیان (یا دائوهوی)، ژنرال چینی (متوفی 339)
* مورنگ هوی، ژنرال و سیاستمدار چینی (متوفی 333)

## درگذشتگان

* جینگو، ملکه و نایب‌السلطنه ژاپن (متولد ۱۶۹)
* جاستین معترف، کشیش مسیحی
* لیو یین (یا شیوران)، ژنرال و مدیر چینی
* لو کای (یا جینگ‌فنگ)، ژنرال و سیاستمدار چینی (متولد ۱۹۸)
* مارکوس اورلیوس ماریوس، ژنرال و امپراتور گالیک
* مارکوس کاسیانیوس لاتینیوس پوستوموس، امپراتور گالیک
* اولپیوس کورنلیوس لائلیانوس، امپراتور گالیک و غاصب
* وانگ شیانگ (یا شیوژنگ)، سیاستمدار چینی (متولد ۱۸۵)
* شین شیان‌یینگ، زن اشراف‌زاده و مشاور چینی (متولد ۱۹۱)

## منابع

رده:۲۶۹ (میلادی)
۲۷۰ (میلادی)

**۲۷۰ (میلادی)** دویست و هفتادمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم
* امپراتور کلودیوس دوم گوتیکوس در بالکان نبردی طولانی علیه مهاجمان گوتیک انجام داد که با شکست‌هایی از هر دو طرف همراه بود. در نهایت، بسیاری از گوت‌ها بر اثر طاعون جان خود را از دست دادند و برخی دیگر جذب لژیون‌های رومی شدند.
* زنوبیا کنترل عربستان رومی و مصر را به دست می‌گیرد.
* کلودیوس در سیرمیوم بر اثر طاعون درگذشت، در حالی که خود را برای نبرد با وندال‌ها و سرمتی‌ها که به پانونیا حمله کرده بودند، آماده می‌کرد. برادرش کوینتیلیوس جانشین او شد که برای مدت کوتاهی بر امپراتوری روم حکومت کرد.
* ویکتورینوس شهر اوتون را که به کلودیوس اعلام وفاداری کرده بود، محاصره و غارت کرد.
* لوسیوس دومیتیوس آئورلیانوس (یا آئورلیان)، فرمانده سواره‌نظامی که سال قبل در نبرد نایسوس (صربستان) خود را برجسته کرده بود، قدرت را در سیرمیوم غصب می‌کند و علیه کوینتیلیوس در آکویلیا لشکرکشی می‌کند. کوینتیلیوس خودکشی می‌کند.
* اورلیوس حمله‌ی ایوتونگ‌ها به رائتیا را ناکام گذاشت و آنها را در تلاش برای عبور مجدد از دانوب شکست داد.

#### آسیا

* فن هسیونگ، معروف به فام هونگ، در چامپا به قدرت می‌رسد و به قلمرو اشغال شده چینی‌ها در تونکین حمله می‌کند.

* سوچون حاکم پادشاهی کره‌ای گوگوریو می‌شود.

#### آفریقا

* پادشاهی آکسوم (اتیوپی امروزی) برای تسهیل تجارت بین‌المللی، با پیروی از الگوی سکه‌های رومی، شروع به ضرب سکه‌های طلای خود می‌کند.

* آنتونی بزرگ، یک قدیس مسیحی اهل مصر، که به عنوان "پدر همه راهبان" شناخته می‌شود، برای زهد وارد بیابان می‌شود.

## زادگان

* ۱۵ مارس - سنت نیکلاس (بابا نوئل) (درگذشته ۳۴۳)
* لیو کان، ژنرال و شاعر چینی (درگذشته ۳۱۸)
* ربا بر نهمانی، آمورای بابلی
* سنت اسپیریدون، اسقف تریمیتوس (درگذشته ۳۴۸)

## درگذشتگان
* فلوطین، فیلسوف عهد باستان
* کوئینتیلوس، امپراتور روم
* کلودیوس گوتیکوس، امپراتور روم

* گرگوری توماتورگوس، اسقف و متکلم مسیحی
* لوئو شیان (یا لینگزه)، ژنرال و سیاستمدار چینی
* چیائو ژو (یا یون‌نان)، مقام و سیاستمدار چینی

* شاپور اول (بزرگ)، فرمانروای امپراتوری ساسانی
* شی جی (یا جو جی)، سردار و فرماندار چینی
* سان فن، شاهزاده چینی ایالت ووی شرقی

## منابع

رده:۲۷۰ (میلادی)
۲۷۱ (میلادی)

**۲۷۱ (میلادی)** دویست و هفتاد و یکمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* پس از نبردی بی‌نتیجه، امپراتور اورلیان وندال‌ها را شکست داد و آنها را از پانونیا بیرون راند و از دانوب عبور داد.
* نبرد پلاسنتیا: یوتونگیبه ایتالیا حمله کرده و شهر پیاچنزا را غارت می‌کنند. ارتش روم به رهبری امپراتور اورلیان در کمین افتاده و شکست می‌خورد.
** نبرد فانو: ایوتونگی‌ها به سمت روم بی‌دفاع حرکت می‌کنند. اورلیان مردان خود را جمع می‌کند و قبایل ژرمنی را در رودخانه متائورو، درست در داخل فانو، شکست می‌دهد.
** نبرد پاویا: ارتش روم، آلامانی‌ها را در لومباردی تعقیب می‌کند. اورلیان گذرگاه‌های آلپ را می‌بندد و مهاجمان را در نزدیکی پاویا محاصره می‌کند. آلامانی‌ها نابود می‌شوند و اورلیان لقب ژرمانیکوس ماکسیموس را دریافت می‌کند.
* پس از اعدام فلیسیسیموس، وزیر دارایی خزانه‌داری دولت، توسط اورلیانوس به اتهام فساد، ضرابخانه‌داران شهر رم، با حمایت سناتورها، قیامی علیه اورلیانوس رهبری کردند. در نبرد خیابانی سختی در تپه کائلیان، شورشیان شکست خوردند. پس از این شورش، مخالفان سناتور اورلیانوس، از جمله اوربانوس، پاکسازی شدند.
* تقریباً در همین زمان، ژنرال‌های وفادار به اورلیان، سپتیمیوس غاصب را در دالماتیا و دومیتیان دوم را در جنوب گال شکست دادند. تهاجم ایوتونگ‌ها ممکن است موجی از شورش‌ها را دامن زده باشد.
* اورلیان ساخت دیوار دفاعی جدیدی را برای محافظت از رم آغاز می‌کند. دیوارهای اورلیان، به طول ۱۹ کیلومتر (۱۲ مایل)، شهر را با استحکامات محصور می‌کنند.
* شاید در همین زمان، اورلیان جیره نان روزانه رم را به تقریباً ۱.۵ پوند افزایش داد و چربی خوک را به فهرست غذاهایی که به صورت رایگان بین مردم توزیع می‌شد، اضافه کرد.
* اورلیان حمله گوت‌ها به بالکان را شکست می‌دهد و سپس به سرزمین گوت‌ها حمله می‌کند. در اینجا او دوباره گوت‌ها را شکست می‌دهد و یکی از رهبران آنها، کاناباس، را که ممکن است کنیوا باشد، گوتی که در نبرد ابریتوس پیروز شده بود، نبردی که در آن امپراتور دسیوس کشته شد، را می‌کشد.

* اورلیان حضور اداری و نظامی روم را از داکیه (رومانی امروزی) خارج می‌کند و بدین ترتیب مرز دانوب را منطقی می‌کند و منابع را برای لشکرکشی آینده علیه زنوبیا آزاد می‌کند.

#### اروپا

* ویکتورینوس، امپراتور امپراتوری گالی، توسط یکی از افسرانش، آتیتیانوس، ترور شد، که گفته می‌شود به دلایل انتقام شخصی بوده است. تتریکوس اول جانشین او شد که با کمک مادر ویکتورینوس، ویکتوریا، به مقام سلطنت رسید.

#### خاور نزدیک

* زنوبیا به آسیای صغیر حمله می‌کند و قبل از اینکه در بیتینیا متوقف شود، کنترل کیلیکیه و گالاتیا را به دست می‌گیرد.

* جانشین شاپور یکم، هرمزد یکم، سپاهی را علیه اقوام چادرنشین در سغد رهبری کرد؛ شاید فرماندهی جنگی را بر عهده گرفت که در زمان پدرش آغاز شده بود.

### بر اساس موضوع

#### هنر و علم

* شاه شاپور اول، آکادمی جندی‌شاپور (ایران) را می‌سازد که به مرکز فکری امپراتوری ساسانی تبدیل می‌شود.

* قطب‌نمای مغناطیسی برای اولین بار در چین استفاده می‌شود.

## زادگان

* سیما وی، شاهزاده چینی از سلسله جین (متوفی ۲۹۱)

## درگذشتگان

* دینگ فنگ، سردار و سیاستمدار چینی
* دومیتیان دوم، امپراتور امپراتوری گالیک
* فلیسیسیموس، وزیر مالی روم (راسیونالیس)
* هرمز اول (یا اورمزد)، حاکم امپراتوری ساسانی
* لیو شان، امپراتور چینی دولت شو هان (متولد ۲۰۷)
* پی شیو، مقام رسمی، نویسنده، جغرافیدان و نقشه بردار چینی (متولد ۲۲۴)
* سیما وانگ، سردار چینی و شاهزاده سلسله جین (متولد ۲۰۵)
* ویکتورینوس، امپراتور امپراتوری گالیک

## منابع

رده:۲۷۱ (میلادی)
۲۷۳ (میلادی)

**۲۷۳ (میلادی)** دویست و هفتاد و سومین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* مارکوس کلودیوس تاسیتوس، امپراتور آینده روم، کنسول در رم است.
* امپراتور اورلیان حمله‌ی کارپی‌ها به موئسیا و تراکیه را شکست داد.
* اورلیان پس از سرکوب دومین شورش، شهر پالمیرا را غارت کرد.
* در یک نبرد خیابانی شدید، اورلیان شورش فیرموس، از هواداران پالمیرا، را در اسکندریه سرکوب می‌کند. فیرموس خفه می‌شود و به قتل می‌رسد.

#### ایران

* پادشاه هرمز اول ایران پس از سلطنت کوتاهی که در آن نسبت به آیین زاهدانه و ضد مادی مانوی مدارا نشان داده بود، درگذشت. برادرش بهرام اول جانشین او شد که بر استان آتروپاتن حکومت می‌کرد. بهرام شورشی را که توسط پادشاهان دست نشانده مختلف انجام شده بود، سرکوب کرد.

## زادگان
## درگذشتگان

* ۱ ژوئن – ریویرانوس، اسقف مسیحی
* کالینیکوس، مورخ و سوفسطایی یونانی
* کاسیوس لونگینوس، فیلسوف یونانی
* دکسیپوس، سردار و مورخ یونانی
* هرمز اول، پادشاه امپراتوری ساسانی
* سپتیموس آنتیوخوس، غاصب رومی
* وی ژائو، مورخ و محقق چینی (متولد ۲۰۴)

## منابع
رده:۲۷۳ (میلادی)
۲۷۴ (میلادی)

**۲۷۴ (میلادی)** دویست و هفتاد و چهارمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* نبرد شالون‌ها: امپراتور اورلیان برای لشکرکشی علیه امپراتوری گالی (گال و بریتانیا) به گال حمله می‌کند. در دشت‌های کاتالونیا، امپراتور رومی-گالی تتریکوس اول تسلیم اورلیان می‌شود و ارتش خود را بدون امپراتور می‌گذارد. سپس ارتش گالی در نبردی بزرگ توسط اورلیان در هم می‌شکند. با فتح امپراتوری پالمیرا و امپراتوری گالی، امپراتوری روم دوباره متحد می‌شود. با این حال، تلفات سنگین نیروهای گالی، مرز راین را به خطر می‌اندازد.
* روم از اورلیان به عنوان «بازگرداننده جهان» استقبال می‌کند و جشن پیروزی باشکوهی را به او تقدیم می‌کند که اسیران او، زنوبیا، تتریکوس اول و پسرش تتریکوس دوم، آن را مزین می‌کنند.
* اورلیان واحد پول روم را اصلاح می‌کند و دناریوس را با نسخه جدیدی از آنتونینیانوس جایگزین می‌کند که نسبت نقره به مس آن کمی بهبود یافته است. این بازنگری اساسی در سیستم ارزی باعث ابرتورم می‌شود.
* قبایل ژرمنی از نیروهای رومی نابود شده در راین برای حمله به گال استفاده می‌کنند.
* ۲۵ دسامبر - اورلیان معبد خورشید را به سول اینویکتوس اختصاص داد.در سومین روز پس از انقلاب تابستانی و روز تولد دوباره خورشید. این دین که در اصل توحیدی است، به دین دولتی روم تبدیل می‌شود.

#### آفریقا

* پادشاهی آکسوم به لطف کنترل تجارت دریای سرخ به رفاه زیادی دست یافت.

### بر اساس موضوع

#### دین

* ۲ مارس - مانی، حکیم ایرانی، پس از ۳۰ سال موعظه «بدعت» خود در دربار شاپور اول، پادشاه فقید ساسانی، و در سفرهای طولانی به خراسان، هند و چین، در جندی‌شاپور درگذشت. او اعدام شد یا اجازه داده شد در زندان بمیرد و ادعا کرد که پیامبر خداست. مانی دوگانه‌گرایی زرتشتی را با الهیات مسیحی ترکیب می‌کند و شاگردانش، علیرغم مخالفت امپراتوران روم، حمایت گسترده‌ای از مانوییسم به دست می‌آورند.

* ۳۰ دسامبر - پاپ فلیکس اول پس از ۵ سال سلطنت در رم درگذشت.

#### حمل و نقل

* کشتی‌سازان ژاپنی یک کشتی پارویی ۱۰۰ فوتی برای امپراتور اوجین ساختند. ژاپنی‌ها تا هفت قرن دیگر از بادبان استفاده نخواهند کرد.

## زادگان

* لی شیونگ، امپراتور چینی چنگ هان (متوفی ۳۳۴)
* شی له، امپراتور چینی ایالت جی (متوفی ۳۳۳)

## درگذشتگان

* ۲ مارس - مانی، پیامبر و بنیانگذار مانوییسم (متولد ۲۱۶)
* ۱۹ ژوئن - شون یی (یا جینگ‌چیان)، مقام و سیاستمدار چینی
* ۲۵ اوت - یانگ یان (یا کیونگ‌ژی)، ملکه چین (متولد ۲۳۸)
* اوت/سپتامبر - لو کانگ (یا یوجیه)، ژنرال و سیاستمدار چینی (متولد ۲۲۶)
* سپتامبر - بهرام اول، پادشاه امپراتوری ساسانی
* ۳۰ دسامبر - فلیکس اول، اسقف روم
* سائو فانگ، امپراتور چینی برکنار شده دولت سائو وی (متولد ۲۳۲)
* پس از ۲۷۴ - سپتیمیا زنوبیا، ملکه امپراتوری پالمیرا (متولد ۲۴۰)

## منابع

رده:۲۷۴ (میلادی)
۲۷۵ (میلادی)

**۲۷۵ (میلادی)** دویست و هفتاد و پنجمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* امپراتور اورلیان ناآرامی‌ها را در گال سرکوب می‌کند و تهاجم‌های ژرمن‌ها به گال و رائتیا را شکست می‌دهد (این مشکلات ناشی از شکست اورلیان و سرنگونی امپراتوری گالی بود).
* گوت‌ها شروع به حمله به تراکیه و آسیای صغیر کردند. اورلیان لشکرکشی علیه گوت‌ها در تراکیه را آغاز کرد.
* حدود نوامبر - اورلیان در نزدیکی بیزانس (ترکیه) ترور شد. اورلیان به خاطر مجازات شدید فساد شهرت پیدا کرده بود و منشی او اروس مورد سوءظن قرار گرفت. در نتیجه، اروس، از ترس جان خود، فهرستی از افسران عالی‌رتبه که برای اعدام علامت‌گذاری شده بودند را جعل کرد. به این ترتیب، منشی افسران را فریب داد تا اورلیان را ترور کنند. سپس آنها برای جلوگیری از خشم سربازان به آسیای صغیر فرار کردند.
* نوامبر/دسامبر - مارکوس کلودیوس تاسیتوس توسط ارتش میدانی امپراتوری به عنوان امپراتور اعلام شد (منابع دیگر تاریخ اعلام او را ۲۵ سپتامبر توسط سنا ذکر کرده‌اند). برادر ناتنی او، مارکوس آنیوس فلوریانوس، به عنوان فرماندار پراتوریان منصوب شد.
* تاسیتوس برای جنگ با گوت‌ها و ردیابی گروهی که مسئول ترور اورلیان بودند، به آسیای صغیر لشکرکشی کرد.

#### آسیا

* سلسله پالاوا در جنوب هند آغاز می‌شود.

* تاریخ تقریبی – شمر یحریش، پادشاه حمیری، حضرموت، نجران و تهامه را فتح می‌کند و سرزمینی را که بعدها به عنوان یمن شناخته شد، متحد می‌سازد.

### بر اساس موضوع

#### دین

* ۴ ژانویه – اوتیچیان به عنوان بیست و هفتمین پاپ روم جانشین فلیکس اول می‌شود.

## زادگان

* تاریخ تقریبی – سنت جورج لیدا، سرباز رومی یونانی کاپادوکیایی (مرگ ۳۰۳)

## درگذشتگان
* اورلیان، امپراتور روم (به قتل رسید)

* پیروز اول کوشانشاه، حاکم پادشاهی ساسانی
* تاریخ تقریبی – سپتیمیا زنوبیا، ملکه امپراتوری پالمیرا (متولد حدود ۲۴۰ میلادی)

## منابع

رده:۲۷۵ (میلادی)
۲۷۷ (میلادی)

**۲۷۷ (میلادی)** دویست و هفتاد و هفتمین سال تقویم میلادی است.

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* امپراتور پروبوس با ارتش خود از طریق دریای مرمره (ترکیه) و از طریق استان‌های تراکیه، موئسیا و پانونیا به سمت غرب سفر می‌کند تا گوت‌ها را در امتداد دانوب سفلی شکست دهد. او از سربازان عنوان گوتیکوس را دریافت می‌کند.
* پروبوس وارد رم می‌شود تا مقام امپراتوری خود را به تصویب سنا برساند.

#### چین

* توئوبا شیلو جانشین پدرش توئوبا لیوی، به عنوان رئیس قبیله توئوبا شد.

## زادگان

* یوستوس بووه (تاریخ تقریبی)
* سیما آی، شاهزاده چینی سلسله جین (متوفی 304)
* ژانگ مائو، حاکم چینی لیانگ سابق (متوفی 324)

## درگذشتگان

* توبا لیوی، رئیس قبیله توبا (چین)

## منابع
رده:۲۷۷ (میلادی)
۲۷۸ (میلادی)

**۲۷۸ (میلادی)** دویست و هفتاد و هشتمین سال تقویم میلادی است.

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* امپراتور پروبوس، آلامانی‌ها را شکست می‌دهد و از طریق دره نکار پیشروی می‌کند. او فرانک‌ها را از گل بیرون می‌کند و استحکامات رومی‌ها را در راین دوباره سازماندهی می‌کند.
* پروبوس قبایل ژرمنی را در استان‌های ویران‌شده‌ی امپراتوری روم اسکان داد. او عناوین گوتیکوس ماکسیموس و ژرمانیکوس ماکسیموس را برای خود برگزید.
* دزدی دریایی در امتداد سواحل لیکیه و پامفیلیا: رومی ها شهر کرمنا (پیسیدیا) را محاصره کردند و دزد ایزوریایی لیدیوس را کشتند.

## زادگان
* سیما یو، ولیعهد چینی دودمان جین (متوفی ۳۰۰)

## درگذشتگان

* ۲۷ دسامبر - یانگ هو (یا شوزی)، ژنرال و سیاستمدار چینی (متولد ۲۲۱)
* سائو یو (یا پنگزو)، شاهزاده چینی از ایالت سائو وی (متولد ۲۱۱)
* فو شوان (یا شیویی)، مورخ، شاعر و سیاستمدار چینی (متولد ۲۱۷)
* شی ژنگ (یا لینگ شیان)، مقاله نویس، شاعر و سیاستمدار چینی
* یانگ هوی یو، ملکه چینی از دودمان جین (متولد ۲۱۴)

## منابع

رده:۲۷۸ (میلادی)
۲۷۹ (میلادی)

**۲۷۹ (میلادی)** دویست و هفتاد و نهمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### آسیا

* زمستان - فتح وو توسط جین: دودمان جین، ووی شرقی، آخرین قدرت از سه قدرت رقیب در چین در دوره سه پادشاهی را فتح می‌کند.

## زادگان

* سیما یینگ، شاهزاده چینی از دودمان جین (متوفی ۳۰۶)

## درگذشتگان

* یوهانان بار ناپاها، گردآورنده یهودی تلمود
* تیبریوس جولیوس تیرانس، شاهزاده رومی و پادشاه تحت امر
* توفا شوجیننگ، رئیس چینی دودمان جین

## منابع

رده:۲۷۹ (میلادی)
۲۸۱ (میلادی)

**۲۸۱ (میلادی)** دویست و هشتاد و یکمین سال تقویم میلادی است.

## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* امپراتور پروبوس به رم باز می گردد،جایی که او پیروزی خود را بر وندال‌ها و غاصبان (بونوسوس، جولیوس ساتورنینوس و پروکولوس) جشن می‌گیرد.
* تیبریانوس اولین دوره از دو دوره کنسولی خود را گذراند.

#### چین

* مقبره‌های پادشاه ژائو از سلسله ژو و پادشاه مو از سلسله ژو "تخریب" شدند.

## زادگان

* کای مو (یا دائومینگ)، مقام و سیاستمدار چینی (متوفی ۳۵۶)
* تئودور استراتلاتس، سردار رومی (متوفی ۳۱۹)

## درگذشتگان

* پروکولوس، سردار رومی و غاصب

## منابع
۲۸۲ (میلادی)

**۲۸۲ (میلادی)** دویست و هشتاد و دومین سال تقویم میلادی است.

## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* امپراتور پروبوس به سمت سیرمیوم (صربستان) سفر می‌کند. او تلاش می‌کند تا نیروهای خود را در پروژه‌های صلح‌آمیز، مانند خشکاندن باتلاق‌ها در پانونیا، به کار گیرد.
* بخشدار پراتوری، مارکوس اورلیوس کاروس، قدرت را در رایتیا غصب می کند. پروبوس تلاش می کند تا مبارزاتی را علیه کاروس سازماندهی کند اما توسط سربازان ناراضی خود در سیرمیوم به قتل می رسد.
* کاروس، کوادی‌ها و سارماتی‌ها را در دانوب شکست می‌دهد؛ به خاطر پیروزی‌هایش به او لقب ژرمانیکوس ماکسیموس داده می‌شود.
* کاروس پسرانش کارینوس و نومریان را به عنوان سزار منصوب می‌کند.

#### چین

* شهر جدیدی در فوژو، کمی در جنوب شهر اصلی یه (خیابان اصلی شهر از آن زمان بدون تغییر باقی مانده است) ساخته می‌شود.

### بر اساس موضوع

#### دین

* پاتریارک تئوناس اسکندریه یکی از اولین اسقف‌هایی می‌شود که از عنوان پاپ استفاده می‌کند.

## زادگان
## درگذشتگان

* هوانگ فو می (یا شیان)، مورخ چینی (متولد ۲۱۵)
* جیا چونگ، سیاستمدار و دولتمرد چینی (زاده ۲۱۷)

* سپتامبر یا اکتبر - پروبوس، امپراتور روم
* شوئه یینگ (یا دائویان)، سیاستمدار و شاعر چینی

## منابع

رده:۲۸۲ (میلادی)
۲۸۳ (میلادی)

**۲۸۳ (میلادی)** دویست و هشتاد و سومین سال تقویم میلادی است.

## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* بهار: امپراتور کاروس، پسرش کارینوس را آگوستوس غرب می‌کند.
* کاروس با سوءاستفاده از جنگ داخلی ایران، کارینوس را مسئول بخش بزرگی از امپراتوری روم می‌کند و به همراه پسر کوچکترش نومریان، به امپراتوری ساسانی حمله می‌کند. آنها سلوکیه و تیسفون، پایتخت پادشاهی ایران، را غارت می‌کنند و به آن سوی دجله پیشروی می‌کنند. به خاطر پیروزی‌هایش، کاروس لقب پرسیکوس ماکسیموس را دریافت می‌کند.
* افسر دیوکلس، امپراتور آینده دیوکلتیان، خود را در جنگ علیه ایرانیان متمایز می‌کند.
* کارینوس در بریتانیا و در مرز راین با موفقیت لشکرکشی می‌کند.
* تابستان: کاروس در طول جنگ علیه ایرانیان به طرز مرموزی می‌میرد. منابع مختلف ادعا می‌کنند که او بر اثر بیماری، اصابت صاعقه یا در نبرد کشته شده است.
* کارینوس و نومریان جانشین پدرشان کاروس شدند. نومریان که پدرش را در امپراتوری پارس همراهی کرده بود، ارتش را به قلمرو روم بازگرداند.
* مصحح اورلیوس جولیانوس قدرت را در پانونیا غصب می‌کند اما توسط کارینوس شکست می‌خورد.

#### امپراتوری پارس

* شاهنشاه بهرام دوم در جنگ داخلی علیه برادرش هرمز، پادشاه سکستان، می‌جنگد.

### بر اساس موضوع

#### دین

* ۱۷ دسامبر - پاپ کایوس به عنوان بیست و هشتمین پاپ روم، جانشین اوتیچیان شد.

## زادگان

* یوسبیوس ورچلی، اسقف و قدیس مسیحی (متوفی ۳۷۱)
* جی هونگ، محقق و فیلسوف چینی (متوفی ۳۴۳)

## درگذشتگان
* کاروس، امپراتور روم
* اوتوکین، پاپ کلیسای کاتولیک روم

* شان تائو، محقق و سیاستمدار چینی (متولد ۲۰۵)

* سیما یو (یا دایو)، شاهزاده چینی (متولد ۲۴۸)
* سیما ژو (یا زیجیانگ)، شاهزاده چینی (متولد ۲۲۷)

## منابع
۲۸۴ (میلادی)

**۲۸۴ (میلادی)** دویست و هشتاد و چهارمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* امپراتور نومریان در راه بازگشت به خانه‌اش در رم، از طریق بیتینیا (آسیای صغیر) سفر می‌کند. او که از التهاب چشم رنج می‌برد، در تخت روان بسته‌ای سفر می‌کند که سربازان جسد در حال پوسیدن او را در آن پیدا می‌کنند.

* ۱۷ نوامبر - دیوکلتیان امپراتور روم شد
* ۲۰ نوامبر - دیوکلس، فرمانده نیروهای خانگی نومریان، به عنوان امپراتور جدید انتخاب شد. دیوکلس در یک گردهمایی نظامی در خارج از نیکومدیا (ازمیت امروزی، ترکیه)، ادعا می‌کند که آریوس آپر، فرماندار پراتوریان (و رقیب تاج و تخت)، نومریان را به قتل رسانده است و شخصاً با ضربات چاقو، فرماندار را درجا می‌کشد. امپراتور جدید نام خود را به لاتین‌شده «دیوکلتیان» تغییر می‌دهد. دیوکلتیان با تکیه بر روندهای موجود، حکومت خود را به عنوان یک حاکم یا خودکامه خداگونه معرفی می‌کند.
* سابینوس جولیانوس، فرماندار امپراتور کارینوس، از بی‌ثباتی سوءاستفاده می‌کند و تاج و تخت را در شمال ایتالیا غصب می‌کند.

#### امپراتوری پارس

* شاهنشاه بهرام دوم، میریان سوم، از خاندان مهران، را بر تخت پادشاهی ایبریا نشاند. میریان تا زمان مرگش در حدود سال ۳۶۱ بر این پادشاهی حکومت کرد.

#### کره

* یوریه پادشاه پادشاهی کره‌ای شیلا شد.

### بر اساس موضوع

#### دین

* روفینوس جانشین دومتیوس به عنوان اسقف بیزانس شد.

## زادگان

* فو هونگ (یا پو هونگ)، ژنرال و شاهزاده چینی (متوفی ۳۵۰)
* هوای جین، امپراتور چینی سلسله جین (متوفی ۳۱۳)

## درگذشتگان
* نوامبر - نومریان، امپراتور روم

* لوسیوس فلاویوس آپر، ژنرال رومی و فرماندار پراتوریان
* سون هائو، امپراتور چینی ایالت ووی شرقی (متولد ۲۴۳)

## منابع
رده:۲۸۴ (میلادی)
۲۸۵ (میلادی)

**۲۸۵ (میلادی)** دویست و هشتاد و پنجمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* بهار - امپراتور کارینوس از بریتانیا به شمال ایتالیا لشکرکشی می‌کند و ارتش غاصب سابینوس جولیانوس را در ورونا شکست می‌دهد.
* تابستان - نبرد مارگوس: امپراتور دیوکلتیان نیروهای کارینوس را در دره مارگوس (صربستان) شکست می‌دهد. در طول نبرد، سربازان زیادی کارینوس را ترک می‌کنند. کارینوس سپس به قلعه پانونیایی کورناکوم فرار می‌کند، اما خیلی زود توسط افسرانش کشته می‌شود.
* ۲۱ یا ۲۵ ژوئیه - دیوکلتیان، افسر همکار خود، ماکسیمیان، را به مقام سزار یا امپراتور مشترک جوان منصوب می‌کند.
* کاراووسیوس، فرمانده نیروی دریایی بونونیا (بولونی امروزی)، وظیفه پاکسازی کانال انگلیس از دزدان دریایی فرانکی و ساکسون را بر عهده دارد.
* ماکسیمیان برای آرام کردن گل فرستاده می‌شود، جایی که باگودا، گروهی از دهقانان، علیه امپراتوری روم شورش می‌کنند.

## زادگان

* سنت سیلوستر، اسقف ایتالیایی (متوفی ۳۳۵)

## درگذشتگان
* کارینوس، امپراتور روم

* دو یو (یا یوانکای)، ژنرال و سیاستمدار چینی (متولد ۲۲۲)
* سابینوس جولیانوس، غاصب رومی (تاریخ تقریبی)

## منابع
رده:۲۸۵ (میلادی)
مغلاف (دهستان)

** مغلاف ** (در عربی: ** المَغلاف ** ) دهستانی است در سمت مشرق ناحیهٔ (الزبیدیة) و در ۱۸ کیلومتری منطقهٔ (الدور) واقع شده‌است،، و از توابع استان جَوف، در کشور یمن در شبه جزیره عربستان. 
## جمعیت
جمعیت این دهستان در حدود ( ۱۷۶۹ ) نفر و (۲۰ خانوار ) می‌باشد. 
## روستاها
روستاهای توابع این دهستان عبارتند از:
* روستاها: أسفل الحِجر 
* روستاها: أعلاء الجیر 
* روستاها: کلمة الجُبّ 
* روستاها: کلمة الشَرقی 
* روستاها: قریة ذُومنحاز 

## منابع
* المقحفی، ابراهیم، احمد ، *(مُعجَم المُدُن وَالقَبائِل الیَمَنِیَة) *، منشورات دار الحکمة، صنعاء، چاپ پنجم، وانتشار سال ۱۹۸۵ میلادی به (عربی).
* الصنعانی، محمد بن یحیی بن عبدالله بن احمد، الیمانی. ، *(اَلأنَباءَ عَن دُولةَ بَلقِیسَ وَ سَبأَ) *، منشورات دار الیمنیة للنشر والتوزیع، صنعاء، چاپ وانتشار سال ۱۹۸۴ میلادی به (عربی).

## جستارهای وابسته

رده:دهستان‌های استان جوف
۲۸۶ (میلادی)

**۲۸۶ (میلادی)** دویست و هشتاد و ششمین سال تقویم میلادی است.

## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* زمستان/بهار: سزار ماکسیمیان شورش باگودا را در گال شکست می‌دهد. سپس او تهاجم ژرمن‌ها به گال را دفع می‌کند و ارتشی از بورگوندی‌ها و آلمانی‌ها و ارتش دیگری از چایبون‌ها و هرولی‌ها را شکست می‌دهد.
* امپراتور دیوکلتیان با موفقیت علیه حملات سارمات‌ها لشکرکشی کرد. امپراتور آینده، کنستانتیوس، «سارمات‌های بوسپور» را شکست داد.
* ۱ آوریل - دیوکلتیان با ارتقای ماکسیمیان به امپراتوری مشترک و اعطای عنوان آگوستوس به او، به او پاداش می‌دهد.
* تابستان: کارائوسیوس، فرمانده کلاسیس بریتانیکا، توسط ماکسیمیان به دزدی دریایی متهم و به اعدام محکوم می‌شود. او در پاسخ خود را امپراتور بریتانیا و شمال غربی گال اعلام می‌کند. نیروهای او شامل ناوگان تازه تأسیس رومی و سه لژیون در بریتانیا هستند. شورش کارائوس توسط کشتی‌های تجاری گالی و مزدوران فرانکی پشتیبانی می‌شود.

#### آسیا

* توئوبا چوئو جانشین برادرش توئوبا زیلو به عنوان رئیس قبیله توئوبا شد.
* چکگیه پادشاه پادشاهی کره‌ای باکجه شد.

## زادگان
## درگذشتگان

* کریسپین و کریسپینیان
* دومنینا از آنازاربوس، قدیس مسیحی
* مارک و مارسلیان، (تاریخ تقریبی)
* توبا زیلو، رئیس قبیله توبا (مغولستان امروزی)

## منابع
۲۸۷ (میلادی)

**۲۸۷ (میلادی)** دویست و هشتاد و هفتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* در همان روزی که ماکسیمیان به مقام کنسولی منصوب شد، لشکرکشی علیه تهاجم آلمانی‌ها به گل را آغاز کرد. پس از شکست این تهاجم، او سپس به خود آلمانیا حمله کرد و از طریق راین علیا وارد شد و از طریق دانوب علیا به خاک روم بازگشت.
* در همین زمان، امپراتور آینده، کنستانتیوس، یک پادشاه ژرمنی را شکست داده و اسیر می‌کند، چرا که دومی کمین‌گاهی را علیه رومیان آماده کرده بود.
* دیوکلتیان با بهرام دوم، پادشاه ایران، پیمان صلح امضا کرد و تیرداد سوم، اشکانیِ طرفدار روم، را به عنوان پادشاه بخش غربی ارمنستان منصوب کرد.
* دیوکلتیان مرز بین‌النهرین را مجدداً سازماندهی کرد و مکان‌های مختلفی از جمله شهر سیرسزیم (بصیره امروزی) در کنار فرات را تقویت کرد. تقریباً در همین زمان، او ساخت استراتا دیوکلتیانا را آغاز کرد. در طول سلطنت او، تلاش‌های مشابهی برای تقویت استحکامات در سایر مرزها نیز انجام شد و استحکامات در پشت، روی و فراتر از مرزها ساخته یا بازسازی شدند. خدمت سربازی و تعداد لژیون‌ها افزایش یافت، اگرچه خود لژیون‌ها به واحدهای کوچک‌تر و انعطاف‌پذیرتر تبدیل شدند. در برهه‌ای از زمان، دیوکلتیان ممکن است سیستم نظامی رومی متأخر کومیتاتنس (واحدهای ارتش میدانی) و لیمیتانه‌ای (واحدهای مرزی) را نیز تأسیس کرده باشد، اما برخی از محققان این توسعه را به سلطنت کنستانتین اول (حکومت ۳۰۶-۳۳۷) نسبت می‌دهند.
* سپتامبر - اولین کیفرخواست آغاز می‌شود.

## زادگان
## درگذشتگان

* یوستا و روفینا
* موریس (یا موریس)
* کوئنتین
* والریوس و روفینوس
* ویکتوریکوس، فوسکیان و جنتیان

## منابع
*

## منابع

رده:۲۸۷ (میلادی)
۲۸۸ (میلادی)

**۲۸۸ (میلادی)** دویست و هشتاد و هشتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* امپراتور دیوکلتیان از استان رائتیا (سوئیس) لشکرکشی به قلمرو ژرمن‌ها را آغاز می‌کند.
* تقریباً در همین زمان، ارتشی وفادار به ماکسیمیان، احتمالاً به رهبری امپراتور آینده، کنستانتیوس، کارائوسیوس غاصب یا متحدان فرانکی او را در شمال گال شکست می‌دهد. در این سال یا سال بعد، کارائوسیوس نیروهای نظامی و حضور اداری خود را از گال خارج می‌کند و خود را به بریتانیای روم محدود می‌کند.
* ماکسیمیان با پادشاه فرانکی، گنوباد، پیمان اتحاد می‌بندد.
* دور از ناوگان کارائوسیوس، در رودخانه‌های گال، ماکسیمیان ناوگانی می‌سازد تا کنترل دریای شمال را به دست گیرد و بریتانیا را پس بگیرد.
* تقریباً در همین زمان، کنستانتیوس با دخترخوانده ماکسیمیان، تئودورا، ازدواج می‌کند و همچنین ممکن است در همین زمان باشد که ژنرال گالریوس با دختر دیوکلتیان، گالریا والریا، ازدواج کند.

## زادگان

* لی بان، امپراتور چین چنگ هان (متوفی 334)
* ون جیائو (یا تایزن)، سیاستمدار چینی (متوفی 329)

## درگذشتگان

* ماکسیمیلیان اهل لورچ، مبلغ مسیحی
* سباستین، سرباز رومی
* تنگ شیو، ژنرال و فرماندار چینی

## منابع
رده:۲۸۸ (میلادی)
۲۸۹ (میلادی)

**۲۸۹ (میلادی)** دویست و هشتاد و نهمین سال تقویم میلادی است.

## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* در این سال یا سال بعد، امپراتور دیوکلتیان با موفقیت علیه سرمتی‌ها لشکرکشی کرد. امپراتور آینده، گالریوس، ممکن است در طول این لشکرکشی خود را متمایز کرده باشد.
* در این سال یا سال بعد، ماکسیمیان تلاش کرد تا بریتانیا را از کاروسیوس غاصب بازپس گیرد، اما در دریا شکست خورد.

## زادگان

* فلاویا ماکسیما فاوستا، ملکه روم (متوفی ۳۲۶)
* یو لیانگ (یا یوانگوی)، سیاستمدار چینی (متوفی 340)

## درگذشتگان

* اسکندر رومی
* کیریاکی کبیر
* شون شو (یا گونگ‌زنگ)، مقام رسمی چینی

## منابع

رده:۲۸۹ (میلادی)
۲۹۰ (میلادی)

**۲۹۰ (میلادی)** دویست و نودمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* امپراتور دیوکلتیان با موفقیت علیه دشمنان عرب لشکرکشی کرد.
* پس از پیروزی بر ناوگان امپراتور ماکسیمیان، کارائوس غاصب به سرزمین اصلی اروپا حمله کرد و حضور نظامی و اداری خود را در شمال گال دوباره برقرار کرد.

#### آسیا

* ۱۶ مه - امپراتور وو از جین، بنیانگذار سلسله جین غربی، پس از ۲۵ سال سلطنت درگذشت. او شمال و جنوب را دوباره متحد کرد، اما بسیاری از دوک‌نشین‌ها را به خویشاوندان خود واگذار کرد. ولیعهد سیما ژونگ جانشین پدرش شد و باید با اختلافات بین خانواده‌های اشرافی در چین مقابله کند.

## زادگان

* آبرامیوس گوشه‌نشین، زاهد و زاهد مسیحی (متوفی ۳۶۰)
* پاپوس اسکندرانی، ریاضیدان یونانی (متوفی ۳۵۰)
* ویتوس (یا گویدو)، نویسنده

## درگذشتگان

* ۱۶ مه - وو از جین، امپراتور چینی سلسله جین (متولد ۲۳۶)
* تائو هوانگ (یا شی‌یینگ)، ژنرال و سیاستمدار چینی

## منابع

رده:۲۹۰ (میلادی)
۲۹۱ (میلادی)

**۲۹۱ (میلادی)** دویست و نود و یکمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* زمستان: امپراتوران دیوکلتیان و ماکسیمیان در میلان گرد هم می‌آیند.
* صلحی ناپایدار بین امپراتوران دیوکلتیان و ماکسیمیان از یک سو و امپراتور رقیب، کارائوسیوس، از سوی دیگر برقرار می‌شود.
* شاید با همکاری نیروهای ماکسیمیان، کارائوسیوس با موفقیت علیه حملات ژرمن‌ها در گال و بریتانیا لشکرکشی کرد. همچنین در طول سلطنت او، کارائوسیوس شروع به ساخت قلعه‌های ساحل ساکسون کرد.

#### اروپای شمالی

* آلمانی‌ها، که توسط بورگوندی‌ها از بخشی از قلمرو خود رانده شده بودند، به دنبال بازپس‌گیری سرزمین‌های از دست رفته خود هستند. این مردمان در سال‌های ۲۸۵/۲۸۶ به طور ناموفقی به گل حمله کرده بودند و احتمالاً آلمانی‌ها توسط ضدحمله‌های رومی‌ها در سال‌های ۲۸۷ و ۲۸۸ تضعیف شده بودند.

* نیرویی از گوت‌ها، بورگوندی‌ها را شکست می‌دهند.

* گوت‌های تروینگی و تایفالی‌ها با وندال‌ها و گپیدها می‌جنگند.

#### آفریقا

* بلمی‌ها به پادشاهی کوش حمله می‌کنند.

#### امپراتوری ایران

* شاه بهرام دوم علیه ائتلافی متشکل از برادرش هرمز ساکاستان، کوشانی-ساسانی‌ها و گیلانی‌ها می‌جنگد.

#### چین

* جنگ هشت شاهزاده: پس از مرگ امپراتور سیما یان (جین وودی)، جنگ داخلی بین شاهزادگان و دوک‌های سلسله جین در می‌گیرد. این مبارزه استان‌های شمالی چین را ویران و خالی از سکنه می‌کند.

## زادگان

* سنت آگنس (متوفی حدود ۳۰۴ میلادی)
* سنت هیلاریون، راهب و قدیس (متوفی حدود ۳۷۱ میلادی)
* لی شیو، ژنرال زن در دوران سلسله جین
* سنت فیلومنا (متوفی حدود ۳۰۴ میلادی)

## درگذشتگان

* سیما لیانگ، نایب‌السلطنه در دوران سلطنت سیما یان
* سیما وی، شاهزاده در دوران سلسله جین (متولد ۲۷۱)
* وی گوان، ژنرال پادشاهی وی (متولد ۲۲۰)
* ون یانگ، ژنرال پادشاهی وی (متولد ۲۳۸)
* یانگ جون، مقام رسمی در دوران سلطنت سیما یان

## منابع
رده:۲۹۱ (میلادی)
۲۹۲ (میلادی)

**۲۹۲ (میلادی)** دویست و نود و دومین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* گرگوریوس، حقوقدان، در دربار امپراتور دیوکلتیان، قانون گرگوری را تدوین کرد که اولین تدوین قانون روم است (تاریخ تقریبی).

#### آسیا

* بونگ‌سانگ حاکم پادشاهی کره‌ای گوگوریو می‌شود.

#### مزوآمریکا

* قدیمی‌ترین سنگ یادبود مایایی شناخته شده در پایتخت تیکال (گواتمالا امروزی) نصب شده است.

## زادگان

* هه چونگ (یا سیدائو)، سیاستمدار چینی (متوفی ۳۴۶)
* پاخومیوس، متکلم و نویسنده مسیحی (متوفی ۳۴۸)
* ژو جینگجیان، راهبه بودایی چینی (متوفی ۳۶۱)

## درگذشتگان

* یانگ ژی، ملکه چینی سلسله جین (متولد ۲۵۹)

## منابع
رده:۲۹۲ (میلادی)