نبرد پتریا

**نبرد پتریا** () در پاییز ۵۴۷ پیش از میلاد، میان نیروهای ایرانی به رهبری کوروش و نیروهای لیدی به فرماندهی کروزوس، و در جریان فتح لیدی رخ داد. در این نبرد با وجود نیرو های بسیار کمتر کوروش نسبت به سپاه لیدی، اما به دلیل استراتژی هوشمندانه کوروش در این جنگ با تلفات زیاد هردو طرف، کروزوس از میدان نبرد فرار کرد که باعث شده این نبرد از دیدگاه بسیاری برنده ای نداشته باشد.

## پیشینه
در سال ۵۲۲ پیش از میلاد، پارسیان به رهبری کوروش بزرگ، علیه حکومت ماد قیام کردند ؛ در سال ۵۵۰ پیش از میلاد، پارسیان حکومت ماد را شکست دادند و تا سال ۵۴۷ پیش از میلاد، تمام سرزمین‌هایی که قبلاً بخشی از پادشاهی ماد بودند (پارت، هیرکانیه و احتمالاً ارمنستان) را به تصرف خود درآوردند.

ظهور هخامنشیان، پادشاه لیدیه کرزوس را نگران کرد و او شروع به فکر کردن در مورد چگونگی تضعیف همسایه قدرتمند جدید خود کرد. سپس تصمیم گرفت سفیران خود را به تمام پیشگویان معروف یونان (دلفی، آبای، دودونا، آمفیاروس، تروفونیوس و برانکیدا) و مصر (پیشگوی آمون در لیبی) بفرستد. کرزوس ابتدا می‌خواست بینش پیشگویان را آزمایش کند. بنابراین، به سفیران خود دستور داد تا به پیشگویان بروند و در صدمین روز پس از عزیمتشان از لیدیه، از پادشاه لیدیه بپرسند که چه می‌کند. سفیران پاسخ‌های هر پیشگو را نوشتند و به سارد بازگشتند. فقط پاسخ‌های دلفی و آمفیاروس درست از آب درآمد. فقط این پیشگویان به درستی به این پرسش که او چه می‌کند پاسخ دادند - او یک لاک‌پشت و یک بره را تکه‌تکه کرد و آنها را در یک قابلمه مسی که با درب مسی پوشانده شده بود، پخت.

سپس کرزوس شروع به ارسال هدایا به دلفی کرد، به این امید که خدای آپولون را خشنود کند. پس از این، پادشاه سفیرانی را به دلفی و آمفیاروس فرستاد و پرسید که آیا باید به جنگ با ایرانیان برود یا خیر. هر دو پیشگو پاسخ دادند «که اگر به جنگ ایرانیان برود، یک پادشاهی بزرگ را نابود خواهد کرد.» پیشگوها همچنین به او توصیه کردند که با قدرتمندترین دولت-شهر یونانی وارد اتحاد شود. کرزوس خوشحال شد و فکر کرد که اگر با کوروش جنگ کند، امپراتوری او را نابود خواهد کرد. پادشاه لیدیه نیز با مصر و بابل وارد اتحاد شد.

کرزوس شروع به تحقیق در مورد اینکه کدام یک از دولت-شهرهای یونان قدرتمندترین است، کرد و به او گفته شد که اسپارت و آتن  قدرتمندترین دولت-شهرهای یونان هستند. پس از کمی تفکر، پادشاه لیدیه تصمیم گرفت با اسپارت اتحاد تشکیل دهد. وقتی سفیرانی به اسپارت فرستاد، اسپارتی‌ها موافقت کردند و با لیدیه اتحاد تشکیل دادند.

پادشاه لیدیه سپس به کاپادوکیه حمله کرد، که قبلاً بخشی از مادها و اکنون هخامنشیان بود. او از رودخانه مرزی هالیس عبور کرد و شهر پتریا را غارت؛ و ساکنان آن را به بردگی گرفت. سپس در آنجا اردو زد و آن را به پایگاهی برای لشکرکشی علیه شهرها و روستاهای کاپادوکیه تبدیل کرد. در همین حال، کوروش ارتشی را جمع کرد و به سمت پتریا حرکت کرد.
کوروش برای متوقف کردن تهاجم لیدی‌ها پیشروی کرد. او شمال میانرودان را ضمیمه کرد، در حالی که تسلیم داوطلبانه ارمنستان، کاپادوکیه و کیلیکیه را پذیرفت.

## نبرد
هر دو ارتش در مجاورت شهر سقوط کرده به هم رسیدند. گفته می‌شود که کوروش از نظر تعداد بسیار کمتر بود و تنها ۲۵۰۰۰ نفر در مقابل چیزی که گفته می‌شود نزدیک به صدهزار نفر بوده است (هرچند این احتمالاً اغراق‌آمیز است). نبرد شهری شدیدی درگرفت که طی آن کوروش و کرزوس هر دو شخصاً گروه‌هایی از سربازان را به خیابان‌های شهر متروکه هدایت کردند. گفته می‌شود رهبری و شجاعت کوروش، همراه با امتناع سپاه جاویدان پارس از عقب‌نشینی در هنگام فشار، به پارسیان اجازه داد تا مقاومت کنند. نبرد شهری تا شب ادامه یافت، اما بی‌نتیجه بود. هر دو طرف تلفات قابل توجهی متحمل شدند. در پی آن، کرزوس که از نظر تعداد نفرات برتری داشت، از طریق هالیس عقب‌نشینی کرد. عقب‌نشینی کرزوس یک تصمیم استراتژیک برای تعلیق عملیات با استفاده از زمستان به نفع خود و انتظار برای رسیدن نیروهای کمکی از متحدانش بابلی‌ها ، مصری‌ها و به‌ویژه اسپارت‌ها بود. این یک اشتباه بود، زیرا کوروش توانست به سرعت دشمن خود را تعقیب کند در حالی که ارتش اصلی پارس (که هنوز در حال جمع‌آوری نیرو بود) در حال آماده‌سازی بود.

_ هرودوت

## نتایج
تلفات لیدی‌ها سنگین و بیشتر از تلفات پارس‌ها بود. بنابراین، کرزوس تصمیم گرفت برای آماده شدن برای حمله‌ای جدید به سارد عقب‌نشینی کند. او فرستادگانی را به متحدان خود - مصر، بابل و اسپارت - فرستاد و درخواست کمک کرد و پیشنهاد داد که ظرف پنج ماه به سارد بیاید. پادشاه لیدی معتقد بود که کوروش پس از چنین نبردی بی‌نتیجه، فوراً حمله‌ای را آغاز نخواهد کرد و حتی مزدوران خود را مرخث می‌کند.

کوروش از این موضوع باخبر شد و تصمیم گرفت فوراً به حمله دست بزند. با وجود فرا رسیدن زمستان او به سمت لیدیه حرکت کرد و به دشت تیمبره در مقابل دیوارهای سارد نزدیک شد. نبرد سرنوشت‌ساز جنگ در آنجا رخ داد.

## پانویس

## منابع
* 
 

رده:۵۴۷ (پیش از میلاد)
رده:آسیا در سده ششم (پیش از میلاد)
رده:جنگ‌های دوران هخامنشی
رده:درگیری‌های سده ۶ (پیش از میلاد)
رده:نبردهای کوروش بزرگ