open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
شیکاگو (ابهام‌زدایی)

* شیکاگو: شهری در ایالت ایلینوی آمریکا
* شیکاگو (گروه موسیقی): گروه راک آمریکایی
* جودی شیکاگو: هنرمند معاصر آمریکایی
* شیکاگو (موزیکال): موزیکالی معروف
* شیکاگو (فیلم ۲۰۰۲): فیلمی محصول سال ۲۰۰۲ و برنده جایزه اسکار بهترین فیلم بر اساس موزیکالی به همین نام
* شیوه معماری شیکاگو 
* مکتب اقتصادی شیکاگو
* سیارک ۳۳۴ (۳۳۴ Chicago) 
* شیکاگو هاوس 

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
کریدنس کلیرواتر ریوایول

**کریدنس کلیرواتر ریوایول**  گروه موسیقی راک آمریکایی بود که در سال ۱۹۶۷ توسط جان فوگرتی (خواننده، گیتاریست، ترانه‌سرا)، برادرش، Tom Forgerty (گیتاریست) و Stu Cook (نوازنده بیس) و Doug Clifford (درامر) به وجود آمد. موسیقی این گروه در سبک‌های روتز راک، سوآمپ راک، بلوز راک فعالیت داشت.

گروه ۲۶میلیون نسخه از آلبوم‌های خود را (آمار در آمریکا) بفروش رسانده. در مجله رولینگ استون در فهرست ۱۰۰هنرمند برتر در تمام تاریخ شماره ۸۲ شد.

## اعضا
* جان فوگرتی: آواز و گیتار الکتریک
* تام فوگرتی: گیتار الکتریک
* استو کوک: گیتار بیس
* داج کلیفورد: درام

## آلبوم‌ها
* Creedence Clearwater Revival - ۱۹۶۸
* Bayou Country - ۱۹۶۹
* Green River - ۱۹۶۹ *
* Willy and the Poor Boys - ۱۹۶۹ *
* Cosmo's Factory - ۱۹۷۰ *
* Pendulum - ۱۹۷۰
* Mardi Gras - ۱۹۷۲
* Live in Europe - ۱۹۷۳
* The Golliwogs - ۱۹۷۵
* Chronicle - ۱۹۷۶
* The Concert (۱۹۷۰) - ۱۹۸۰
* Bad Moon Rising: The Best of Creedence Clearwater Revival - 2003
 این سه آلبوم در مجله رولینگ استون جزو «۵۰۰ آلبوم برتر» شناخته‌شد.

## جستارهای وابسته
* فهرست پرفروش‌ترین هنرمندان موسیقی
* وودستوک

## منابع

رده:کریدنس کلیرواتر ریوایول
رده:اهالی ال سریتو (کالیفرنیا)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۶۷ (میلادی) در کالیفرنیا
رده:پیاده‌روی مشاهیر هالیوود
رده:راه‌یافتگان به تالار مشاهیر راک اند رول
رده:سه‌نفره‌های موسیقی
رده:گروه‌های بلوز-راک
رده:گروه‌های راک آمریکایی
رده:گروه‌های موسیقی بلوز راک آمریکایی
رده:گروه‌های موسیقی تشکیل‌شده در ۱۹۶۷ (میلادی)
رده:گروه‌های موسیقی چهارنفره
رده:گروه‌های موسیقی راک اهل کالیفرنیا
رده:گروه‌های موسیقی راک جنوبی
رده:گروه‌های موسیقی منحل‌شده در ۱۹۷۲ (میلادی)
رده:گروه‌های موسیقی منطقه خلیج سان‌فرانسیسکو
فهرست ایستگاه‌های راه‌آهن ایران

**ایستگاه‌های راه‌آهن ایران** در ۲۱ ناحیه دسته‌بندی می‌شوند، و ۴۹۷ ایستگاه فعال تاکنون گزارش شده است.

## نواحی راه‌آهن

:# آذربایجان (تبریز).
:# اراک.
:# اصفهان.
:# تهران.
:# جنوب (اهواز).
:# جنوب شرق (زاهدان).
:# خراسان (مشهد).
:# لرستان (دورود).
:# هرمزگان (بندر عباس).
:# یزد.

:۱۱.زاگرس (اندیمشک).
:۱۲.شرق (طبس).
:۱۳. شمال ۱ (ساری).
:۱۴. شمال شرق ۱ (شاهرود).
:۱۵. شمال شرق ۲ (گرگان).
:۱۶. شمال غرب (زنجان).
:۱۷. فارس (شیراز).
:۱۸. قم.
:۱۹. کرمان.
:۲۰. شمال ۲ (رشت).
:۲۱. غرب (همدان).

## آثار ملی ایران
[200px|بندانگشتی|چپ|[ایستگاه راه‌آهن شیرگاه، شمارهٔ ۱۱۴، سال ۱۳۱۴]]
تا پایان آذرماه ۱۳۹۰، ده ایستگاه تهران، ساری ، سوادکوه، گدوک، دوگل، ورسک، سرخ‌آباد، تیرتاش، میرجاوه، قزوین و تبریز در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌اند.

## فهرست

فاصلهٔ ایستگاه‌های ایران در فهرست بجز ایستگاه‌های ستاره دار از *ایستگاه تهران* سنجیده شده و فاصلهٔ ایستگاه‌های ستاره دار از *ایستگاه بافق* سنجیده شده است.

## منابع

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

رده:ایستگاه‌های راه‌آهن در ایران
رده:ترابری ریلی در ایران
رده:فهرست‌ها
رده:فهرست ساختمان‌ها و سازه‌ها در ایران
رده:فهرست‌های مربوط به ترابری ایران
محمدتقی پوراحمد جکتاجی

محمد تقی پ**وراحمد جکتاجی** با نام ادبی *م. پ. جکتاجی* (متولد ۱۳۲۶) روزنامه‌نگار٬ محقق٬ شاعر و داستان‌نویس گیلک است.

## زندگی
او در سال ۱۳۲۶ در رشت به دنیا آمد و پس از اخذ دیپلم از دبیرستان شاهپور رشت، به استخدام آموزش و پرورش درآمد ولی پس از چندی برای ادامه تحصیل به تهران رفت و پس از اخذ مدرک لیسانس در رشته زبان انگلیسی به استخدام وزارت فرهنگ و هنر درآمد که پس از انقلاب اسلامی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نام گرفت.

او پس از انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ به زادگاهش رشت بازگشت و سالهاست که به کار مطبوعاتی و انتشاراتی مشغول است.

از کارهای او علاوه بر تألیف و تحقیق و سرودن شعر، انتشار روزنامه دامون و نشریه گیله وا و گردآوری گیلان نامه (مجموعه مقالات گیلان شناسی) است. او به عنوان مدیر مسئول انتشارات گیلکان کتاب‌های متعددی را نیز از سایر نویسندگان، شاعران، محققان و مورخان به چاپ رسانده‌است. یکی از آثار او کتاب گیلان استان آخر می‌باشد که به تشریح عمده‌ترین مشکلات این استان می‌پردازد.

## آثار
۱- قصه کوی و برزن (مجموعه شعر)- ۱۳۵۰

۲- مرغ سفید کوچولو (ترجمه قصه کودکان)- ۱۳۵۴

۳-فهرست توصیفی سفرنامه‌های انگلیسی - ۱۳۵۵

۴-فهرست توصیفی سفرنامه‌های فرانسوی - ۱۳۵۶

۵- راه آزادی (ترجمه قصه نوجوانان)- ۱۳۵۶

۶- سفرنامه و جغرافیای گیلان و مازندران (تصحیح)- ۱۳۵۷

۷- کتابخانه ملی ایران - ۱۳۵۸

۸- نامه‌رسان پیر (ترجمه قصه کودکان)- ۱۳۵۸

۹- مطبوعات گیلان در عصر انقلاب - ۱۳۶۱

۱۰- فرمانروایان گیلان اثر رابینو (ترجمه با همکاری دکتر رضا مدنی)- ۱۳۶۴

۱۱- کتابشناسی گیلان - دو جلد (با همکاری فرشته طالش دوست و سید حسن معصومی اشکوری)- ۱۳۶۶ و۱۳۷۰

۱۲- زلزله گیلان به روایت مطبوعات (با همکاری سارا خدیوی فرد و احمد قربان‌زاده)- ۱۳۷۰

۱۳- افسانه‌های گیلان - ۱۳۸۰-انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی

۱۴- گیلان استان آخر- ۱۳۸۰

۱۵-گیلان نامه (گردآوری مجموعه مقالات گیلان شناسی)- از ۱۳۶۶ تا ۱۳۸۰ پنج جلد.

## منابع
۱- خبرنامه بنیاد پژوهشی فرهنگی میرزا کوچک خان جنگلی

رده:اهالی رشت
رده:روزنامه‌نگاران مرد اهل ایران
رده:دانش‌آموختگان دبیرستان شاهپور رشت
رده:شاعران اهل رشت
رده:گیلک‌شناسان
سانترومر

بندانگشتی|چپ|270px|نقطه شماره ۲: سانترومر
**سانترومر**  قسمتی از کروموزوم‌های مضاعف شده (متافازی) که دو کروماتید خواهری را به یک دیگر متصل می‌کند است. همچنین بخش نازکی از کروموزوم که جایگاه آنرا فرورفتگی اولیه نیز می‌نامند.

ناحیه سانترومر ناحیه بسیار هتروکروماتینی است و به ویژه در بخشهای کناری خود دارای ژن‌ها یا ترتیب‌های نوکلوتیدی تکراری است. این بخشهای هتروکروماتین با رنگهای بازی شدت رنگ می‌گیرند. طرفین هر سانترومر کروموزوم را دو بخش پروتئینی پیاله مانند و متراکم به اسم کینه توکور می‌پوشاند.

به تعریفی دیگر، بخش فشرده شفاف کروموزوم که از آنجا کروماتیدها متصل می‌شوند و به‌وسیله آن کروموزومها در طی تقسیم سلولی و در مرحلهٔ متافاز تقسیم میتوز و متافاز میوز۱ و۲ به رشته‌های میکروتوبولی دوک تقسیم متصل شده و با کوتاه شدن این رشته‌های پروتئینی تقسیم رخ می‌دهد، سانترومر نام دارد. سانترومرهای کروماتیدهای خواهری مشترک‌اند ولی در مرحلهً آنافاز میوز ۲ وآنافاز میتوز سانترومر مشترک به دو سانترومر تبدیل می‌شود.

## سنترومرهای فرعی
هر کروموزوم علاوه بر سانترومر اصلی ممکن است دارای سانترومر یا سانترومرهای فرعی در محل فشردگیهای ثانویه باشد. فشردگیهای ثانویه با داشتن پیچیدگیهای کمتر از فشردگی اولیه قابل تشخیص‌اند.

## رنگ ناپذیری
به علت تراکم زیاد DNAهای سلول در این قسمت‚ پیش بینی می‌شود که این قسمت از کروموزوم بیشترین رنگپذیری را داشته باشد. اما به علت وجود پروتئین‌های کینه توکوری این قسمت رنگپذیری کمی دارد.

## منابع

* دکتر نام‌آور، حمید: دکتر ضرابی، محمد جواد. فرهنگ پزشکی دورلند. انتشارات یادواره کتاب. ۱۳۸۲ -شابک :ISBN 964-5543-28-2

رده:زیست‌شناسی مولکولی
رده:کروموزوم
رده:هسته سلول
رده:همانندسازی
باغ شوکت‌آباد

بندانگشتی|تصویری از باغ شوکت‌آباد
**باغ شوکت‌آباد** در ۵ کیلومتری شرق بیرجند، در روستای شوکت‌آباد و در مسیر جاده بیرجند-زاهدان واقع شده‌است. در مقابل این باغ دانشگاه بیرجند قرار دارد. این باغ با نام «*باغ شوکت‌آباد و مستحدثات آن*» در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## ویژگی ها
باغ بزرگ و میوه دار شوکت‌آباد و عمارت زیبای وسط آن که هنرمندی معماران دوره قاجاریه را نشان می‌دهد در ۵ کیلومتری شرق بیرجند قرار دارد. از نظر معماری فضاهای احداث شده در باغ و عمارت شوکت‌آباد دارای ویژگی‌های خاصی هستند که در دیگر نمونه‌های مشابه آن کمتر می‌توان یافت به‌طوری‌که فضاسازی در این باغ با هماهنگی خاصی انجام پذیرفته‌است که بیانگر وجود طرح و نقشه از فبل تعیین شده برای ساخت بنا می‌باشد. این مجموعه نیز همانند سایر مجموعه‌ها شامل بخش‌های متعددی است که هر بخش تزئینات خاص خود را دارد، از جمله حوضخانه که دارای بیشترین ویژگی‌های معماری و تزئینی است. این قسمت دارای گنبدی بزرگ است که در مرکز آن یک کلاه فرنگی با پنجره‌هایی که از طریق آن بخشی از نور حوضخانه تأمین شده تعبیه شده. از دیگر فضاهای مهم تشکیل‌دهنده این مجموعه می‌توان به اندرونی یا محل خصوصی خانواده حاکم اشاره کرد. این بخش که در جنوبی‌ترین قسمت مجموعه قرار گرفته از لحاظ معماری و طرح شباهت فراوانی به خانه‌های مسکونی واقع در بافت قدیم بیرجند دارد. از مهم‌ترین تزئینات این عمارت می‌توان به قاب‌های گچی ایوان اندرونی، رخبام‌های تزئینی و طاق‌نماهای اطراف حوضخانه اشاره کرد. در مجموع بناهای احداث شده به صورت متراکم بوده و در جبهه جنوبی مخصوص حاکم و خانواده او بوده‌است که بعضی از فضاهای داخلی جهت تشریفات و پذیرایی از میهمانان مورد استفاده قرار می‌گرفته‌است. بخش گسترده‌ای از باغ دارای درختان مختلف میوه و تزئینی می‌باشد. همچنین بعضی از فضاهای ایجاد شده در گوشه‌های عمارت اصلی الحاقی می‌باشد که بعدها به فراخور نیاز به آن اضافه شده‌است. همچنین روش معماری بکار رفته در احداث این عمارت به صورت طاق و تویزه بوده و گهواره‌ای بودن سقف بعضی از اتاق‌ها حاکی از روش معماری ناحیه گرم و خشک است. به‌طور کلی عمارت احداث شده در جبهه جنوبی باغ شوکت‌آباد به صورت طولی و شرقی - غربی است که به لحاظ فرم نیز یکنواخت می‌باشد.
علاوه بر آن فرم بخشی در این عمارت نیز رعایت شده‌است به‌طوری‌که میانه عمارت در نمای بیرونی از قسمت اصلی بیرون آمده و هشت ضلعی زیبایی را در نما به وجود آورده‌است و این شکل هندسی نیز در گوشه‌های اصلی این هشت ضلعی دوباره تکرار شده‌است.

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان بیرجند
رده:باغ‌های تاریخی شهرستان بیرجند
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در بیرجند
رده:مجموعه‌های تاریخی شهرستان بیرجند
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
کاریوتیپ

[thumbnail|250px|کاریوتیپ یک انسان مذکر پس از رنگ‌آمیزی با روش [گیمسا]]

**کاریوتیپ**  فرایند به تصویر کشیدن مجموعه کروموزوم‌های موجود در سلول‌های یک جاندار به‌منظور بررسی محتوای کروموزومی، وضعیت کروموزوم‌ها، تعداد آن‌ها و بررسی اختلال و ناهنجاری‌های کروموزومی است. در این فرایند، مجموعه‌ای از کروموزوم‌های یک گونه با توجه به تعداد، شکل، اندازه، موقعیت سانترومرها، الگوی اتصال و تفاوت‌های ظاهری و فیزیکی مرتب‌سازی و به تصویر کشیده می‌شوند. معمولاً بزرگ‌ترین کروموزومِ را به عنوانِ کروموزومِ شمارهٔ ۱، کروموزومی که پس از آن از همه بزرگ‌تر است کروموزومِ شمارهٔ ۲ و سایر کروموزوم‌ها را بر اساس شکل، اندازه، محل قرارگیری سانترومرها، مرتب و شماره‌گذاری می‌کنند. کاریوتایپ تعداد کروموزوم‌های یک جاندار و شکل ظاهری آن‌ها در هنگام مشاهده با میکروسکوپ الکترونیکی را نشان می‌دهد. آماده‌سازی و مطالعهٔ کاریوتایپ‌ها از مباحث اصلی علم سیتوژنتیک است.

کاریوتیپ‌ها موارد استفادهٔ زیادی در علوم پایه و پزشکی دارند. برخی از این موارد شامل شناسایی عملکردها و فرایندهای سلولی، ارتباطات فرگشتی گونه‌ها و طبقه‌بندی آن‌ها و مطالعات در مورد بیماری‌های ژنتیکی می‌باشد. یکی از کاربردهای اصلی کاریوتیپ‌ها بررسی بیماری‌ها و مشکلات کروموزومی در انسان است. برخی از این بیماری‌ها عبارت اند از: نشانگان داون، نشانگان ترنر، سندرم کلاین‌فلتر، سندرم پاتو و نشانگان ادواردز

## شرح
وضعیت کروموزوم‌های یک فرد و تغییرات احتمالی عددی یا ساختاری آن‌ها با انجام آزمایش کاریوتیپ مشخص می‌شود. این روش تنها روش بررسی کروموزوم‌ها نیست. به‌عنوان مثال، آنالیز کروموزوم‌ها در سوسپانسیون مایع با استفاده از تکنیک فلو سایتومتری در طول ۳۵ سال گذشته کاربردهای فراوانی پیدا کرده‌است. آنالیز کروموزوم‌ها با استفاده از فلوسایتومتری نیاز به یک FACS (fluorescent –activated cell sorter) با دو منبع لیزر دارد.

## ناهنجاری‌های قابل بررسی
مشکلات و ناهنجاری‌های کروموزومی قابل بررسی با استفاده از آزمایش کاریوتایپ عبارت‌اند از:

تغییرات تعدادی کروموزوم‌ها، ظاهر و وضعیت نامتعارف کروموزوم‌ها، حذف شدن، معکوس شدن یا دوبرابر شدن‌های گسترده در رشته‌های دی‌ان‌ای، جابه‌جایی کروموزومی، آنیوپلوئیدی، وقوع تریزومی‌ها، مشکلات میتوزی مانند پدیدهٔ عدم جدایی کروموزوم‌ها

## یادداشت

## منابع

* 
* 

رده:تکنیک‌های ژن‌شناسی
رده:زیست‌شناسی سلولی
رده:زیست‌شناسی فرگشتی
رده:ژنتیک یاخته‌ای
رده:کروموزوم
فیروزه (ابهام‌زدایی)

کاربردهای واژه **فیروزه** (تلفظ قدیمی‌تر: **پیروزه**):
* فیروزه گونه‌ای سنگ قیمتی

## نام افراد
* فیروزه نام دختران در زبان فارسی
* فیروزه بالک (Fairuza Balk) هنرپیشه آمریکایی
* فیروزه جمعه‌نیازوا خواننده ازبک

## جغرافیا
### شهر
* فیروزه (فیروزه) نام دیگر شهر بزغان، مرکز شهرستان تحت جلگه در استان خراسان رضوی
* نیشابور

### روستا
* فیروزه (بجنورد) روستایی در دهستان آلاداغ بخش مرکزی شهرستان بجنورد استان خراسان شمالی
* فیروزه (درگز) روستایی در دهستان شهرستانه بخش نوخندان شهرستان درگز استان خراسان رضوی
* فیروزه (روانسر) روستایی در دهستان دولت‌آباد بخش مرکزی شهرستان روانسر استان کرمانشاه
* فیروزه (سیرجان) روستایی در دهستان شریف‌آباد بخش مرکزی شهرستان سیرجان استان کرمان
* فیروزه‌ای (زابل)
* فیروزه (ترکمنستان) روستایی کردنشین در جنوب ترکمنستان

### محله
* قصر فیروزه محله‌ای در شرق تهران

## مشتقات
* فیروزه‌ای نام یک رنگ
* فیروزه‌کوب

## جستارهای وابسته
* فیروز
بی‌سیم‌چی

150px|بندانگشتی|چپ|بی‌سیم‌چی
در نیروهای مسلح به سربازی که مسئول مخابرات و ارتباطات نظامی میان بخش‌های گوناگون یک ارتش یا نیروهای دیگر است **بی‌سیم‌چی** گفته می‌شود.

بیشتر بیسیم‌چی‌ها در بخش ارتباطات رادیویی و بی‌سیم کار می‌کنند ولی گاه از ایشان برای ساخت و نگهداری خطوط تلفن و سویچینگ تلفن هم استفاده می‌شود.

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخه ۲۶ سپتامبر ۲۰۰۶.

رده:پیشه‌های پشتیبانی نبرد
درازگودال

بندانگشتی|چپ|200px|درازگودال پرو-شیلی (رنگ سرمه‌ای تیره)
**درازگودال‌ها** گودال‌های طولانی و زمین‌های پست و فرونشسته کف دریاها و اقیانوس‌ها هستند. آن‌ها به‌طور معمول ۵۰ تا ۱۰۰ کیلومتر عرض دارند و ۳ تا ۴ کیلومتر گودتر از سطح کف اقیانوسی اطراف هستند، اما می‌توانند هزاران کیلومتر طول داشته باشد. درازای آنها از حد یک نیمکره تجاوز نمی‌کند. درازگودال‌ها ژرفترین نقاط کف اقیانوس‌ها را تشکیل می‌دهند.

در دنیا حدود ۵۰٬۰۰۰ کیلومتر درازگودال در زیر اقیانوس‌ها وجود دارد که بیشتر در اطراف اقیانوس آرام، شرق اقیانوس هند و چند مکان دیگر هستند. ژرفترین درازگودال اندازه‌گیری شده درازگودال ماریانا، در عمق ۱۱٬۰۳۴ متر زیر اقیانوس آرام است.

به درازگودال، ژرف‌ناوه هم گفته شده است.

## درازگودال‌های اصلی جهان

## منابع

درازگودال‌ها
رده:زمین‌چهرهای ساحلی و اقیانوسی
رده:زمین‌ساخت صفحه‌ای
رده:زمین‌شناسی
رده:فرورانش
رده:فرورفتگی‌ها
رده:واژگان اقیانوس‌نگاری
۳ ژانویه

**۳ ژانویه** سومین روز سال در گاه‌شماری میلادی است. ۳۶۲ روز (در سال‌های کبیسه ۳۶۳روز) تا پایان سال باقی‌است.

## رویدادها
* ۱۵۲۱ - کلیسای کاتولیک مارتین لوتر را تکفیر کرد.
بندانگشتی|100 px|چپ|مارتین لوتر
* ۱۷۴۹ - ایالت ورمانت در ایالات متحده از ایالت نیویورک مستقل شد.
* ۱۹۹۰ - مانوئل نوریگا از قدرت در پاناما خلع شد.

## زادروزها
* ۱۸۹۲ - جی. آر. آر. تالکین، نویسنده و زبان‌شناس بریتانیایی
* ۱۹۲۰ - اسماعیل اکوع، تاریخ‌نگار و سیاست‌مدار یمنی
* ۱۹۲۶ – لزلی ویلسون، دوچرخه‌سوار اهل بریتانیا (د. ۲۰۰۶)
* ۱۹۶۴ – جان بوخرس، دوچرخه‌سوار اهل هلند

## درگذشت‌ها
* ۱۹۴۵ - ادگار کیسی، پیشگوی آمریکایی
* ۲۰۲۰ - قاسم سلیمانی، نظامی و پاسدار ایرانی و فرمانده سپاه قدس

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

## منابع

رده:روزهای میلادی
رده:ژانویه
درازگودال ژاپن

بندانگشتی|چپ|200px|درازگودال ژاپن (خط به رنگ سرمه‌ای تیره)

**درازگودال ژاپن** نام یک گودال طولانی در کف اقیانوس آرام است که در کناره شرقی کشور ژاپن قرار گرفته‌است.

این درازگودال بخشی است از کمربند آتشفشانی اقیانوس آرام و از جزایر کوریل تا جزایر بونین ادامه دارد. ژرفترین نقطه این درازگودال ۹ هزار متر عمق دارد.
و ژاپنی‌ها به اون می‌گویند (اوربیانیا-

## منابع

Wikipedia contributors, "Japan Trench," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Japan_Trench&oldid=195669725

رده:درازگودال‌های اقیانوس آرام
رده:زمین‌چهره‌های ژاپن
رده:زمین‌لرزه و سونامی ۲۰۱۱ توهوکو
رده:مناطق فرورانش
۴ ژانویه

**۴ ژانویه** چهارمین روز سال در گاه‌شماری میلادی است. ۳۶۱ روز (در سال‌های کبیسه ۳۶۲روز) تا پایان سال باقی‌است.

## رویدادها
* ۱۶۹۸ - کاخ وایتهال، اقامتگاه پادشاه بریتانیا در لندن در آتش سوخت.
* ۱۸۹۶ - یوتا به عنوان چهل و پنجمین ایالت به ایالات متحده آمریکا پیوست.
* ۱۹۴۸ - برمه از بریتانیا مستقل شد.
چپ|105 px
* ۱۹۵۸ - مأموریت اسپوتنیک-۱، نخستین فضاپیمای جهان با ورود به جو پایان یافت.
* ۲۰۰۴ - میخائیل ساکاشویلی به عنوان رئیس‌جمهور گرجستان انتخاب شد.
* ۲۰۰۷ - صد و دهمین کنگره ایالات متحده آمریکا نانسی پلوسی را به عنوان نخستین بانو به ریاست این مجلس برگزید.
* ۲۰۱۰ - برج خلیفه بلندترین ساختمان دنیا رسماً افتتاح شد.

## زادروزها
* ۱۶۴۳ - آیزاک نیوتن، فیزیک‌دان انگلیسی
* ۱۸۲۹ – آدولفو آلسینا، حقوقدان و سیاستمدار اهل آرژانتین (د. ۱۸۷۷)
* ۱۹۹۰ - تونی کروس، فوتبالیست آلمانی

## درگذشت‌ها
* ۱۹۱۳ - آلفرد فون شلیفن، نظامی و ایده‌پرداز آلمانی و رئیس ستاد کل نیروی زمینی امپراتوری آلمان
* ۱۹۶۰ - آلبر کامو، نویسنده فرانسوی
بندانگشتی|150 px|چپ|آلبر کامو
* ۱۹۶۱ - اروین شرودینگر، فیزیک‌دان اتریشی

## مناسبت‌ها
* روز جهانی بریل

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

## منابع

رده:روزهای میلادی
رده:ژانویه
۵ ژانویه

**۵ ژانویه** پنجمین روز سال در گاه‌شماری میلادی است. ۳۶۰ روز (در سال‌های کبیسه ۳۶۱روز) تا پایان سال باقی‌است.

## رویدادها
* ۱۷۵۷ - اقدام به ترور لوئی پانزدهم، پادشاه فرانسه او را شدت زخمی کرد اما موفق به کشتن او نشد.
* ۱۸۹۶ - ویلهلم رونتگن فیزیکدان آلمانی اشعه ایکس را کشف کرد.
* ۱۹۰۹ - کلمبیا استقلال پاناما را به رسمیت شناخت.
* ۱۹۱۹ - حزب کارگران آلمانی که بعد به حزب ناسیونال سوسیالیست کارگران آلمان تغییر نام داد، تشکیل شد.
* ۱۹۲۵ - نیلی تایلی روس به عنوان اولین بانوی فرماندار در ایالت وایومینگ ایالات متحده منصوب شد.
* ۱۹۳۳ - احداث پل گلدن گیت در خلیج سانفرانسیسکو آغاز شد.
* ۱۹۴۵ - شوروی دولت جمهوری خلق لهستان را به رسمیت شناخت.
* ۱۹۴۶ - خمرهای سرخ رسماً تأسیس جمهوری دمکراتیک در کامبوج را اعلام کردند.
* ۲۰۰۵ - اریس، بزرگترین سیاره کوتوله در منظومه شمسی کشف شد.
* ۱۹۹۱ - قوای گرجستانی وارد تسخینوالی، پایتخت منطقه خودمختار اوستیای جنوبی شدند که باعث آغاز جنگ بین دو طرف شد.

## زادروزها
بندانگشتی|150 px|چپ|شاه جهان
* ۱۵۹۲ - شاه جهان، امپراتور گورکانی هند
* ۱۸۷۶ - کنراد آدناور، سیاستمدار آلمانی و صدراعظم این کشور (د. ۱۹۶۷)
* ۱۸۸۴ - احمد آغ‌دامسکی، خواننده و بازیگر اهل جمهوری آذربایجان
* ۱۸۹۳ - پاراماهانزا یوگاناندا، معلم مذهبی هندی (د. ۱۹۵۲)
* ۱۹۴۱ - هایائو میازاکی، کارگردان ژاپنی
* ۱۹۴۶ - دایان کیتن، بازیگر آمریکایی
* ۱۹۶۶ – آدولفو آلدانا، بازیکن فوتبال اهل اسپانیا
* ۱۹۷۵ - بردلی کوپر'''، بازیگر
* ۱۹۹۶ - مکس بالدری، بازیگر انگلیسی

## درگذشت‌ها
* ۱۹۵۱ - آندری پلاتونوف، روزنامه‌نگار و داستان‌نویس روس

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۵ ژانویه

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

## منابع

رده:روزهای میلادی
رده:ژانویه
۶ ژانویه

**۶ ژانویه** ششمین روز سال در گاه‌شماری میلادی است. ۳۵۹ روز (در سال‌های کبیسه ۳۶۰روز) تا پایان سال باقی‌است.

## رویدادها
* ۱۸۳۸ - ساموئل مورس تلگراف را در معرض نمایش گذاشت.
* ۱۹۱۲ - نیومکزیکو به عنوان چهل و هفتمین ایالت به ایالات متحده آمریکا پیوست.
* ۲۰۲۱ - یورش هواداران دونالد ترامپ به کاخ کنگره ایالات متحده در اعتراض به نتایج انتخابات ریاست جمهوری پنج کشته برجای گذاشت.

## زادروزها
* ۱۴۱۲ - ژاندارک، قهرمان ملی فرانسه و قدیسه کلیسای کاتولیک
* ۱۹۴۳ - محمد الاسود، نظامی فلسطینی. 
* ۱۹۵۵ - روآن اتکینسون، کمدین

## درگذشت‌ها
* ۱۸۸۴ - گرگور مندل، کشیش اتریشی و پدر علم ژنتیک (ز. ۱۸۲۲)
* ۱۹۹۲ - احمد البشر رومی، تاریخ‌نگار، نویسنده و شاعر کویتی
* ۲۰۱۶ - ملیحه افنان،  هنرمند تجسمی فلسطینی.

## مناسبت‌ها
* روز میلاد عیسی در کلیسای ارتدوکس شرقی و کلیسای ارمنی

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۶ ژانویه

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:ژانویه
۷ ژانویه

**۷ ژانویه** هفتمین روز سال در گاه‌شماری میلادی است. ۳۵۸ روز (در سال‌های کبیسه ۳۵۹روز) تا پایان سال باقی‌است.

## رویدادها
* ۱۶۱۰ - گالیلئو گالیله چهار قمر بزرگ مشتری را کشف کرد.
بندانگشتی|150 px|چپ|گالیلئو گالیله
* ۱۹۲۷ - نخستین تماس تلفنی بین آتلانتیکی از لندن به نیویورک برقرار شد.
* ۱۹۵۳ - هری ترومن، رئیس‌جمهور ایالات متحده دستیابی این کشور به بمب هیدروژنی را اعلام کرد.
* ۱۹۷۹ - در جریان سومین جنگ هندوچین، قوای ویتنامی شهر پنوم پن، پایتخت کامبوج را تصرف و خمرهای سرخ را از شهر بیرون راندند.
* ۲۰۲۳ - آغاز اعتراضات ضد اصلاحات قضایی ۲۰۲۳ اسرائیل

## زادروزها
* ۱۹۲۵ - جرالد دورل، طبیعت‌شناس و نویسندهٔ بریتانیایی (د. ۱۹۹۵)
* ۱۹۳۸ - رولان توپور، تصویرگر، نقاش، کاریکاتوریست و نویسنده فرانسوی (د. ۱۹۹۷)
* ۱۹۶۴ - نیکولاس کیج، بازیگر و تهیه کنندهٔ آمریکایی

## درگذشت‌ها
* ۸۳۸ - بابک خرمدین، رهبر ایرانی جنبش خرمدینان.
* ۱۹۴۳ - نیکولا تسلا، مخترع و مهندس آمریکایی.
* ۱۹۴۷ - آناستاس کرملی، کشیش عراقی.
* ۱۹۵۱ - رنه گنون، فیلسوف فرانسوی.
* ۱۹۸۸ - تروور هاوارد، بازیگر بریتانیایی (ز. ۱۹۱۳).
* ۱۹۹۸ - راشد الخضر، آهنگساز کویتی.

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۷ ژانویه

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:ژانویه
۹ ژانویه

**۹ ژانویه** در تقویم گرگوری، نهمین روز سال است. ۳۵۶ روز (در سال‌های کبیسه ۳۵۷روز) تا پایان سال باقی است.

## رویدادها
## زادروزها

* ۱۸۸۵ – ادوارد پلو کوینان، نظامی اهل بریتانیا (د. ۱۹۶۰)
* ۱۹۰۸ - **[[سیمون دوبوار]]**، فیلسوف، نویسنده و فمینیست فرانسوی.
* ۱۹۲۵ - **[[لی وان کلیف]]**، بازیگر آمریکایی.
* ۱۹۴۱ - **[[جوآن بائز]]**، خواننده و ترانهنویس آمریکایی و فعال اجتماعی ضد جنگ.

## مرگ‌ها
* ۱۱۸۷ - **[[ابن بری نحوی]]** زبان‌شناس و فقیه مصری.
* ۱۸۷۸ - **[[ویکتور امانوئل دوم]]**، پادشاه ایتالیا در سالهای ۱۸۶۱ - ۱۸۷۸.

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۹ ژانویه

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:ژانویه
۱۱ ژانویه

**۱۱ ژانویه** یازدهمین روز سال گاه‌شماری میلادی است. ۳۵۴ روز (در سال‌های کبیسه ۳۵۵روز) تا پایان سال باقی‌است.

## رویدادها
* ۱۹۲۲ - برای نخستین بار انسولین برای بدن انسان استفاده شد.
* ۲۰۰۷ - ویتنام به سازمان تجارت جهانی پیوست.

## زادروزها

## درگذشت‌ها
* ۶۴۲ - یزدگرد سوم، آخرین شاه ساسانی
* ۸۱۲ - استوراکیوس، امپراتور بیزانس
* ۸۴۴ - میخائیل یکم، امپراتور بیزانس
* ۱۰۵۵ - کنستانتین نهم، امپراتور بیزانس
* ۱۸۸۰ - شورول، شیمی‌دان فرانسوی
* ۲۰۰۸ - ادموند هیلاری، اولین فاتح قله اورست

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۱۱ ژانویه

## پانویس

## منابع
* 
* 

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:ژانویه
۱۳ ژانویه

**۱۳ ژانویه** سیزدهمین روز سال در گاه‌شماری میلادی است. ۳۵۲ روز (در سال‌های کبیسه ۳۵۳روز) تا پایان سال باقی است.

## رویدادها
## زادروزها
* ۱۶۸۳ - کریستف گراپنر، آهنگساز آلمانی (د. ۱۷۶۰)
* ۱۸۸۲ - آلویس هیتلر، برادر ناتنی آدولف هیتلر
* ۱۹۷۵ - دانیل کلمان'''، نویسنده

## درگذشت‌ها
* ۱۴۵۲ - احمد ترابی، صوفی مصری
* ۲۰۰۳ - میرزا بابایف، بازیگر و خواننده آذربایجانی

## پانویس

## جُستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۱۳ ژانویه

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:ژانویه
۱۴ ژانویه

**۱۵ نوامبر** چهاردهمین روز سال در گاه‌شماری میلادی است. ۳۵۱ روز (در سال‌های کبیسه ۳۵۲روز) تا پایان سال باقی‌است.

## رویدادها
* ۱۹۵۳ - یوسیپ بروز تیتو به عنوان نخستین رئیس‌جمهور یوگسلاوی برگزیده شد.
* ۱۹۸۰ - ایندیرا گاندی به نخست‌وزیری هند منصوب شد.
* ۲۰۱۱ - در جریان انقلاب تونس، زین العابدین بن علی، رییس‌جمهور این کشور به عربستان سعودی گریخت. این حادثه سرآغازی بر بهار عربی بود.
* ۲۰۱۶ - در اثر انفجار شش بمب و تیراندازی در مرکز جاکارتا، پایتخت اندونزی دست کم هشت نفر از جمله چهار مهاجم کشته شدند.

## زادروزها
* ۱۸۴۱ - برت موریسو، نقاش دریافتگرای فرانسوی (د. ۱۸۹۵)
* ۱۹۰۲ - والریان زورین، دیپلمات شوروی. 
* ۱۹۶۳ - استیون سودربرگ، کارگردان، نویسنده و فیلم‌بردار آمریکایی
* ۱۹۶۷ - آلما موروس، دوندهٔ پرش طول فیلیپینی.
* ۱۹۸۱ – اسون فانتورنهوت، دوچرخه‌سوار اهل بلژیک

## درگذشت‌ها
* ۱۸۶۷ - ژان اگوست دومینیک انگر، نقاش نئوکلاسیک فرانسوی (ز. ۱۷۸۰)
* ۱۸۹۸ - لوئیس کارول، نویسنده و ریاضیدان انگلیسی (ز. ۱۸۳۲)
* ۱۹۵۷ - هامفری بوگارت، بازیگر آمریکایی (ز. ۱۸۹۹)
* ۱۹۸۶ - والریان زورین، دیپلمات شوروی. 

## مناسبت‌ها
روز جهانی جوک

## جُستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۱۴ ژانویه

## منابع

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:ژانویه
۱۵ ژانویه

**۱۵ ژانویه** پانزدهمین روز سال در گاه‌شماری میلادی است. ۳۵۰ روز (در سال‌های کبیسه ۳۵۱ روز) تا پایان سال باقی‌است.

## رویدادها
* ۱۹۷۰ - معمر قذافی در لیبی به قدرت رسید.
* ۱۹۹۱ - پایان ضرب‌الاجل سازمان ملل متحد نسبت به عقب‌نشینی عراق از خاک کویت
* ۲۰۰۱ - تأسیس ویکی‌پدیا

## زادروزها
* ۱۶۲۲ - مولیر، درام‌نویس فرانسوی (د. ۱۶۷۳)
* ۱۷۹۵ - الکساندر گریبایدوف، دیپلمات و نمایش‌نامه‌نویس روس (د. ۱۸۲۹)
* ۱۸۴۲ یوزف برویر، پزشک اتریشی
* ۱۸۵۱ - مارتین تئودور هوتسما، خاورشناس هلندی (د. ۱۹۴۳)
* ۱۸۶۳ - ویلهلم مارکس، وکیل و سیاستمدار آلمانی (د. ۱۹۴۶)
* ۱۸۷۶ - ملک عبدالعزیز، بنیان‌گذار عربستان سعودی (د. ۱۹۵۳)
* ۱۸۹۱ - اسیپ ماندلشتام، شاعر و نویسنده روس، (د. ۱۹۳۸)
* ۱۹۰۲ - ناظم حکمت، شاعر و نمایشنامه‌نویس، (د. ۱۹۶۳)
* ۱۹۰۲ - سعود بن عبدالعزیز، پادشاه عربستان سعودی (د. ۱۹۶۹)
* ۱۹۱۸ - جمال عبدالناصر، رئیس‌جمهور مصر، (د. ۱۹۷۰)
* ۱۹۲۶ - ماریا شل، بازیگر اتریشی-سوئیسی (د. ۲۰۰۵)
* ۱۹۳۵ - رابرت سیلوربرگ، نویسندهٔ آمریکایی
* ۱۹۵۵ - خالد اسلامبولی، افسر مصری (د. ۱۹۸۲)
* ۱۹۶۵ - آدام جونز، موسیقی‌دان آمریکایی
* ۱۹۷۱ - رجینا کینگ، بازیگر آمریکایی
* ۱۹۷۹ - مارتین پتروف، فوتبالیست اهل بلغارستانی
* ۱۹۸۱ - پیت بول، رپر کوبایی
* ۱۹۸۵ - رنه آدلر، فوتبالیست آلمانی
* ۱۹۹۲ - 
** جاشوا کینگ، فوتبالیست نروژی 
** والری ابوشقرا، بازیگر لبنانی.
* ۱۹۹۴ - اریک دایر، فوتبالیست انگلیسی

## درگذشت‌ها
* ۶۹ - گالبا، امپراتور روم (ز. ۳ (پیش از میلاد))
* ۱۵۱۹ - واسکو نونیس د بالبوا، جستجوگر، کشورگشا و فرماندار اسپانیایی (ز. ۱۴۷۴)
* ۱۸۹۳ - فرانسیس آن کمبل، نویسنده، شاعر و بازیگر بریتانیایی (زاده ۱۸۰۹)
* ۱۹۱۹ - رزا لوکزامبورگ، انقلابی سوسیالیست و کمونیست آلمانی و لهستانی‌تبار (ز. ۱۸۷۰)
* ۱۹۶۸ - لئوپولد اینفلد، نویسنده و فیزیک‌دان لهستانی (ز. ۱۸۹۸)
* ۱۹۹۸ - گلزار لعل ناندا، سیاستمدار و اقتصاددان هندی (ز. ۱۸۹۸)
* ۲۰۰۶ - جابر احمد الصباح، امیر کویت (ز. ۱۹۲۶)
* ۲۰۰۷ - نبی خزری، نویسنده، شاعر و روزنامه‌نگار اهل جمهوری آذربایجان (ز. ۱۹۲۴)

## مناسبت‌ها
* روز الفبا در کره شمالی

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۱۵ ژانویه

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:ژانویه
۱۶ ژانویه

**۱۶ ژانویه** در تقویم گرگوری، شانزدهمین روز سال است. ۳۴۹ روز (در سال‌های کبیسه ۳۵۰روز) تا پایان سال باقی است.

## رویدادها
* ۱۵۴۷ - **[[ایوان چهارم]]** معروف به «ایوان مخوف» به عنوان تزار روسیه تاج گذاری کرد.
* ۱۹۴۵ - آغاز جنگ بوداپست برای شکستن محاصره نیروهای ارتش شوروی توسط نیروهای آلمان نازی.
* ۱۹۷۹ - **[[محمدرضا شاه پهلوی]]** ایران را ترک کرد.
* ۲۰۱۳ - **[[روز آزادی مذهب]]** در ایالات متحده آمریکا.

## زادروزها
* ۱۸۸۴ - ژول سوپرویل، شاعر و داستان‌نویس فرانسوی، (درگذشته ۱۹۶۰)
* ۱۸۸۹ - طه حسین، از نوابغ علمی و ادبی مصر
* ۱۸۹۴ - محمود تیمور،  داستان‌نویس و نمایشنامه‌نویس مصری
* ۱۹۰۱ - فولخنثیو باتیستا ثالدیوار، سیاستمدار کوبایی، (درگذشته ۱۹۷۱)
* ۱۹۰۸ - ایثل مرمن، بازیگر و خواننده آمریکایی، (درگذشته ۱۹۸۴)
* ۱۹۲۳ - ژوزف مزاروش، مربی فوتبال مجارستانی، (درگذشته ۱۹۹۷)
* ۱۹۴۳ – رونی میلساپ، خواننده و موسیقی‌دان اهل ایالات متحده آمریکا
* ۱۹۴۸ – آنتس لانئوتس، نظامی اهل استونی
* ۱۹۶۷ - آندره‌آ جیمز، بازیگر آمریکایی،
* ۱۹۸۰ - سیدو کیتا، فوتبالیست مالیایی،

## مرگ‌ها
* ۱۷۹۴ - ادوارد گیبون، سیاستمدار و تاریخ‌نگار انگلیسی، (زاده ۱۷۳۷)
* ۱۸۳۱ - رودلف کروتزر، ویولنیست، معلم موسیقی، آهنگساز و رهبر ارکستری فرانسوی، (زاده ۱۷۶۶)
* ۱۹۴۲ - کارول لمبارد، بازیگر آمریکایی، (زاده ۱۹۰۸)
* ۱۹۵۷ - آرتورو توسکانینی، آهنگساز و موسیقی‌دان و رهبر ارکستر ایتالیایی، (زاده (میلادی))

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۱۶ ژانویه

## منابع

* 
* 

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:ژانویه
۱۷ ژانویه

**۱۷ ژانویه** در تقویم گرگوری، هفدهمین روز سال است. ۳۴۸ روز (در سال‌های کبیسه ۳۴۹روز) تا پایان سال باقی است.

## رویدادها
* ۱۷۷۳ - **[[جیمز کوک]]** و افرادش به عنوان نخستین گروه دریانوردان اروپائی مدار جنوبگان را پشت سر گذاشتند.
* ۱۹۹۱ - پس آغاز صبح هنگام عملیات طوفان صحرا علیه عراق هشت موشک اسکاد از طرف این کشور به سمت اسرائیل شلیک شد.
* ۱۹۹۱ - هارالد پنجم پس از مرگ پدرش در نروژ به پادشاهی رسید.
* ۱۹۷۶ - پابدانا - **[[محمد رضا شاه پهلوی]]** معدن زغال سنگ خمرود کرمان را برای بهره‌برداری می‌گشاید.

## زادروزها
* ۱۷۰۶ - **[[بنیامین فرانکلین]]**، نویسنده، سیاست‌مدار و مخترع آمریکایی.
* ۱۸۹۹ - **[[آل کاپون]]**، از بزرگ‌ترین خلاف‌کاران آمریکایی.
* ۱۹۴۲ - **[[محمدعلی کلی]]** بوکسورسنگین وزن آمریکایی.
* ۱۹۶۲ - **[[جیم کری]]** هنرپیشه و کمدین کانادایی-آمریکایی.
* ۱۹۶۳ - **[[کای هانسن|کای مایکل هانسن]]** نوازنده گیتار، آهنگساز و خواننده گروه گاما ری اهل آلمان
* ۱۹۶۴ - **[[میشل اوباما]]** همسر رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا، باراک اوباما
* ۱۹۷۷ - ** [[لی ونل]]**، نویسنده

## مرگ‌ها
* ۱۷۵۱ - **[[توماسو آلبینونی]]** موسیقیدان و آهنگساز اهل ایتالیا
* ۱۹۶۱ - پاتریس لومومبا**، سیاستمدار
* [[۲۰۰۸ (میلادی)|۲۰۰۸]] - **بابی فیشر**، [[شطرنج|شطرنج‌باز]] [[آمریکایی‌ها|آمریکایی]] و قهرمان سابق جهان
* [[۲۰۲۳ (میلادی)|۲۰۲۳]] - [[لوسیل راندون]]**، یکی از افراد فهرست پیرترین انسان‌ها با عمر تأییدشده

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۱۷ ژانویه

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:ژانویه
۱۸ ژانویه

**۱۸ ژانویه** در تقویم گرگوری، هجدهمین روز سال است. ۳۴۷ روز (در سال‌های کبیسه ۳۴۸روز) تا پایان سال باقی است.

## رویدادها
* ۱۶۷۰ - هنری مورگان پاناما را ضمیمه بریتانیا کرد.
* ۱۷۷۸ - **[[جیمز کوک]]** به عنوان نخستین اروپایی جزایر هاوائی را کشف کرد و آن‌ها را جزایر ساندویچ نامید.
* ۱۸۹۶ - دستگاه ایکس ری برای اولین بار به نمایش عمومی درآمد.
* ۱۹۰۲ - تسخیر شهر ریاض از سوی ملک عبدالعزیز بنیادگذار کشور عربستان سعودی.
* ۱۹۱۹ - کنفرانس صلح پاریس در طی جنگ اول جهانی در ورسای آغاز به کار کرد.
* ۱۹۴۴ - شکست محاصره نازی‌ها در لنین گراد یا سن پترزبورگ کنونی از سوی قوای ارتش سرخ اتحاد جماهیر شوروی.
* ۱۹۵۲ - انقلاب مردمی تونس علیه اشغال فرانسه.
* ۱۹۶۱ - پرورش جنین انسان خارج از رحم و در لوله آزمایش برای نخستین بار توسط پروفسور دانیل پتروچی.
* ۱۹۸۲ - زمین‌لرزه‌ای در دریای اژه به نیروی ۷ ریشتر، که در سراسر یونان، بلغارستان، جنوب شرقی ایتالیا، جنوب شرقی یوگسلاوی و غرب ترکیه احساس شد.
* ۲۰۰۲ - پایان جنگ داخلی سیرالئون.
* ۲۰۰۹ - حماس توافق آتش‌بس طی جنگ بیست و دو روزه غزه و اسرائیل را پذیرفت.

## زادروزها
* ۱۶۸۹ - مونتسکیو، اندیشمند فرانسوی و نویسنده روح‌القوانین
* ۱۸۹۲ - الیور هاردی، بازیگر و کمدین آمریکایی
* ۱۹۱۱ - خوسه ماریا آرگداس، رمان‌نویس، شاعر و انسان‌شناس پرویی
* ۱۹۵۵ - کوین کاستنر، بازیگر و کارگردان آمریکایی
* ۱۹۶۵ – جان تالن، دوچرخه‌سوار اهل هلند
* ۱۹۷۱ - جوزپ گواردیولا ای سالا، بازیکن و مربی اسپانیایی.
* ۱۹۸۲ – آنتونی واکارلو، طراح مد اهل بلژیک
* ۱۹۹۵ - غزاله شکور، دانشجوی هنر ایران و اتریش 

## مرگ‌ها
* ۱۰۷۷ - **[[ابواسحاق جاجرمی]]**، فقیه و محدث ایرانی خراسانی
* ۱۸۶۳ - **[[سعیدپاشا]]**، (فرزند محمدعلی پاشا) فرمانروای مصر.
* ۱۹۳۶ - **[[ماکسیم گورکی]]**، نویسنده روس.
*2015 - جهاد مغنیه

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۱۸ ژانویه

## منابع

* 
* ویکی‌پدیاهای عربی و انگلیسی.

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:ژانویه
۱۹ ژانویه

**۱۹ ژانویه** در تقویم گرگوری، نوزدهمین روز سال است. ۳۴۶ روز (در سال‌های کبیسه ۳۴۷روز) تا پایان سال باقی است.

## رویدادها
* ۱۴۹۲ - با شکست مسلمانان در شهر «غرناطه» و تصرف این شهر توسط مسیحیان آخرین حکومت اسلامی در اسپانیا از بین رفت.
* ۲۰۰۹ - روز غزه در ایران به مناسبت پیروزی مقاومت ۲۲ روزه مردم غزه در جنگ با اسرائیل
* ۱۸۳۹ - کمپانی هند شرقی بریتانیا شهر عدن در یمن را تصرف کرد.
* ۱۸۹۹ - سودان انگلیسی-مصری تأسیس شد.
* ۱۹۲۰ - سنای ایالات متحده آمریکا عضویت این کشور در جامعه ملل را رد کرد.
* ۱۹۴۲ - قوای ژاپنی در طی جنگ جهانی دوم تجاوزات خود را به برمه آغاز کردند.
* ۱۹۴۹ - کشور کوبا اسرائیل را به عنوان یک کشور مستقل به رسمیت شناخت.
* ۱۹۸۱ - توافق آزادی پنجاه و دو آمریکایی گروگان گرفته شده در طی حمله به سفارت آمریکا در ایران پس از چهارده ماه انجام پذیرفت.
* ۱۹۸۳ - کلاوس باربی جنایتکار جنگی عضو حزب نازی در بولیوی دستگیر شد.
* ۱۹۹۰ - با فروپاشی نظام سوسیالیستی در شوروی سابق و حادثه ورود آذری‌ها در ۱۹ ژانویه این روز به عنوان بزرگ‌ترین حادثه تاریخ جمهوری آذربایجان برای آذری‌های مسلمان بوده و آن را روز آذری‌های مسلمان جهان اعلام کردند.
* ۱۹۹۱ - دومین موشک اسکاد عراقی طی جنگ دوم خلیج فارس به سمت اسرائیل شلیک شد که به زخمی شدن پانزده نفر انجامید.
* ۱۹۹۳ - کشورهای جمهوری چک و اسلواکی به عضویت سازمان ملل متحد درآمدند.

## زادروزها
* ۱۸۳۹ – پل سزان، نقاش فرانسوی
* ۱۸۶۳ - ورنر زومبارت، فیلسوف و اقتصاددان آلمانی
* ۱۸۸۶ – جوزپه سانتیا، دوچرخه‌سوار اهل ایتالیا (د. ۱۹۷۸)
* ۱۸۹۰ - فوزی القاوقجی، نظامی لبنانی.
* ۱۹۷۱ – نیوشا مانسیلا، دوندهٔ سابق مسافت‌های میانی و بلند اهل بولیوی. 
* ۱۹۸۰ – می عزالدین، بازیگر مصری. 

## مرگ‌ها
* ۹۳۵ - **[[مرداویج زیاری]]** مؤسس دودمان زیاریان
* ۱۹۴۲ - بندلی الجوزی،  تاریخ‌نگار و زبان‌شناس عثمانی-فلسطینی. 
* ۱۹۹۰ - **[[راجنیش چاندرا موهان جین]]**(اشو)، عارف، گورو و فیلسوف هندی.

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۱۹ ژانویه

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:ژانویه
۲۰ ژانویه

**۲۰ ژانویه** در تقویم گرگوری، بیستمین روز سال است. ۳۴۵ روز (در سال‌های کبیسه ۳۴۶روز) تا پایان سال باقی است.

## رویدادها
* ۳۳۰ پیش از میلاد - سردار آریوبرزن در کوه‌های پارس و در حال دفاع از وطن در مقابل یورش اسکندر مقدونی به خاک افتاد.
* ۲۵۰ - دقیانوس، اذیت و آزار گستردهٔ مسیحیان را در رم آغاز می‌نماید. پاپ فابین کشته می‌شود.
* ۱۸۴۱ - جزیرهٔ هنگ کنگ به اشغال نیروهای بریتانیایی درآمد.
* ۱۸۹۳ - سرزمین لائوس توسط نیروهای فرانسوی تصرف شد.
* ۱۸۹۶ - کشف اشعه ایکس توسط **[[ویلهلم رونتگن]]** فیزیک‌دان آلمانی.
* ۱۹۶۴ - آبادان - **[[محمدرضاشاه پهلوی]]** کارخانه پترو شیمی را افتتاح می‌کند.

## زادروزها
* ۱۸۲۳ - **[[ژان هانری فابر]]**، طبیعی‌دان و حشره‌شناس فرانسوی.
* ۱۸۳۸ - **[[ورده الیازجی]]**، شاعر لبنانی-عثمانی. 
* ۱۹۱۵ - **[[غلام اسحاق خان]]**، رئیس‌جمهور پاکستان
* ۱۹۲۰ - **[[فدریکو فلینی]]**، کارگردان ایتالیایی
* ۱۹۴۶ - **[[دیوید لینچ]]**، کارگردان آمریکایی
* ۱۹۵۲ - **[[پل استنلی]]**، خواننده و گیتاریست هارد راک آمریکایی (گروه کیس)

## درگذشت‌ها
* ۱۸۷۵ - **[[ژان فرانسوا میله]]**، نقاش فرانسوی
* ۱۹۹۰ - **[[هایده]]**، خوانندهٔ ایرانی.
* ۲۰۰۶ – لزلی ویلسون، دوچرخه‌سوار اهل بریتانیا (ز. ۱۹۲۶)

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۲۰ ژانویه

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:ژانویه
۳۰ ژانویه

**۳۰ ژانویه** در تقویم میلادی، سی اُمین روز سال است. ۳۳۵ روز (در سال‌های کبیسه ۳۳۶روز) تا پایان سال باقی است.

## رویدادها
* ۱۶۴۸ - جمهوری هلند به رسمیت شناخته شد.
* ۱۶۴۹ - اعدام چارلز یکم پادشاه انگلستان
* ۱۸۴۷ - یبرا بوئنا، کالیفرنیا نام خود را به **[[سان فرانسیسکو]]** تغییر می‌دهد.
* ۱۹۰۸ - ماهاتما گاندی از زندان آزاد می‌شود.
* ۱۹۴۵ - جنگ جهانی دوم: کشتی ''ویلهلم گوستلوف'' حامل پناه‌جویان آلمانی، توسط اژدر زیردریایی شوروی غرق شد که در مرگ‌بارترین فاجعه دریایی تاریخ، به جان باختن نزدیک به ۹٬۵۰۰ نفر انجامید.
* ۱۹۴۸ - ماهاتما گاندی ترور می‌شود.
* ۱۹۵۶ - خانهٔ مارتین لوتر کینگ جونیور، فعال حقوق اجتماعی، به خاطر تحریم اتوبوس مونتگامری بمب‌گذاری می‌شود.
* ۱۹۶۴ - **[[پروژه فضایی رنجر]]**: رنجر ۶ پرتاب می‌شود.
* ۱۹۶۸ - **[[جنگ ویتنام]]**: حمله عید تت توسط نیروهای ویت کنگ علیه نیروهای ویتنام جنوبی، آمریکا و همدستانش رخ می‌دهد.
* ۱۹۶۸ - در جریان جنگ ویتنام نیروهای آمریکایی **[[حمله عید تت|یک رشته حمله‌ها]]** را در مناطق گوناگون ویتنام جنوبی *(در نقشه)* آغاز کردند.
* ۱۹۷۲ - پاکستان از اتحادیه کشورهای همسود خارج می‌شود.
* ۱۹۹۴ - **[[پیتر لکو]]** جوان‌ترین استادبزرگ شطرنج می‌شود.
* ۱۹۹۵ - کارکنان مؤسسات ملی بهداشت موفقیت درمان کم‌خونی داسی‌شکل را اعلام می‌کنند.
* ۲۰۰۴ - ویکی‌پدیای اوکراینی آغاز به کار کرد.
* ۲۰۰۷ - مایکروسافت ویندوز ویستا را به بازار عرضه کرد.

## زادروزها
* ۱۸۶۷ - **[[امپراتور میجی]]** (م. ۱۹۱۲)
* ۱۸۸۲ - **[[فرانکلین دلانو روزولت]]** (م. ۱۹۴۵)
* ۱۹۲۷ - **[[اولاف پالمه]]** (م. ۱۹۸۶)
* ۱۹۳۸ - **[[اسلام کریموف]]**
* ۱۹۴۱ - **[[دیک چینی]]**
* ۱۹۶۲ - **[[عبدالله دوم]]**
* ۱۹۶۸ - **[[فیلیپه، شاهزاده آستوریاس]]**

## درگذشت‌ها
* ۱۱۸۱ - **[[امپراتور تاکاکورا]]** (ت. ۱۱۶۱)
* ۱۶۴۹ - **[[چارلز یکم]]** (ت. ۱۶۰۰)
* ۱۸۶۷ - **[[امپراتور کومی]]** (ت. ۱۸۳۱)
* ۱۹۴۸ - **[[ماهاتما گاندی]]**، رهبر جنبش استقلال هند (ت. ۱۸۶۹)
* ۱۹۵۱ - **[[فردیناند پورشه]]**، مهندس و تاجر اتریشی-آلمانی، مؤسس پورشه (ت. ۱۸۷۵)
* ۱۹۷۰ - **[[فریتس بایرلاین]]** (ت. ۱۸۹۹)
* ۱۹۹۱ - **[[جان باردین]]**، فیزیکدان و مهندس آمریکایی برنده جایزه نوبل (ت. ۱۹۰۸)
* ۲۰۰۷ - **[[سیدنی شلدون]]**، نویسنده و فیلمنامه‌نویس آمریکایی (ت. ۱۹۱۷)
* ۲۰۱۱ - **[[جان بری]]**، آهگساز و رهبراکستر انگلیسی (ت. ۱۹۳۳)
* ۲۰۲۰ -  - آلبرت آقازاریان، تاریخ‌نگار فلسطینی.

## اعیاد و مراسم‌ها
* روز شهدا در هند
* روز عدم‌خشونت و صلح در اسپانیا

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۳۰ ژانویه

## منابع

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:ژانویه
۵ فوریه

**۵ فوریه** سی و ششمین روز سال در گاه‌شماری میلادی است. ۳۲۹ روز (در سال‌های کبیسه ۳۳۰ روز) تا پایان سال باقی‌است.

## رویدادها
* ۱۴۶۰ - سیرالئون توسط پرتغالی‌ها کشف شد.

## زادروزها
* ۱۹۸۵ - کریستیانو رونالدو، بازیکن فوتبال پرتغالی
* ۱۹۹۲ - نیمار، بازیکن فوتبال برزیلی
* ۲۰۰۶ - AyRo آیرو  ، برنامه نویس ایرانی

## درگذشت‌ها
* ۲۰۱۱ – ابراهیم الخطیب، شاعر و پزشک فلسطینی-اردنی.
* ۲۰۲۱ – کریستوفر پلامر، بازیگر اهل کانادا (ز. ۱۹۲۹)
* ۲۰۲۳ - می الصایغ، شاعر، نویسنده و فعال سیاسی فلسطینی.
* ۲۰۲۳ - پرویز مشرف، دهمین رئیس‌جمهور پاکستان

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۵ فوریه

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:فوریه
۶ فوریه

**۶ فوریه** سی و هفتمین روز سال در گاه‌شماری میلادی است. ۳۲۸ روز (۳۲۹ روز در سال‌های کبیسه) تا پایان سال باقی‌است.

## رویدادها
* ۱۹۵۸ - سانحه هوایی مونیخ

## زادروزها
* ۱۶۱۱ - چونگ‌جن، آخرین امپراتور دودمان مینگ
* ۱۹۱۲ - اوا براون همسر هیتلر.
* ۱۹۲۴ - جین یونگ نویسنده چینی.
* ۱۹۲۸ – آلان اچ. ملتسر، اقتصاددان اهل ایالات متحده آمریکا (د. ۲۰۱۷)
* ۱۹۳۸ – زبیده بشیر، شاعر تونسی. 
* ۱۹۴۵- باب مارلی، خواننده صاحب سبک رِگِی، آهنگساز، نوازنده گیتار و فعال اجتماعی جامائیکایی

## درگذشت‌ها
* ۱۹۰۰ - پیوتر لاوروف، فیلسوف، روزنامه‌نگار، جامعه‌شناس و تاریخ‌نگار روسی. 
* ۱۹۴۱ - امین سامی، تاریخ‌نگار مصری و از پیشگامان آموزش نوین در مصر.
* ۱۹۷۲ – خیری حماد، روزنامه‌نگار، نویسنده و مترجم فلسطینی. 
* ۲۰۰۶ – امل جراح،  شاعر و رمان‌نویس سوری.  
* ۲۰۱۸ – برنار دارمه، دوچرخه‌سوار اهل فرانسه (ز. ۱۹۴۵)

## مناسبت‌ها
* روز بین‌المللی عدم هرگونه مدارا با مثله کردن جنسی زنان

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۶ فوریه

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

## پانویس

رده:روزهای میلادی
رده:فوریه
۷ فوریه

**۷ فوریه** سی و هشتمین روز سال در گاه‌شماری میلادی است. ۳۲۷ روز (در سال‌های کبیسه ۳۲۸روز) تا پایان سال باقی‌است.

## رویدادها
## زادروزها
* ۱۸۷۷ - گادفری هرلد هاردی، ریاضی‌دان انگلیسی
* ۱۹۶۰ - جیمز اسپیدر، بازیگر آمریکایی
* ۱۹۹۵ - فرح الهادی، بازیگر کویتی.

## درگذشت‌ها

* ۱۹۷۱ – دوگلاس کادوالادر، گلف‌باز اهل ایالات متحده آمریکا (ز. ۱۸۸۴)

## منابع

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۷ فوریه

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:فوریه
۸ فوریه

**۸ فوریه** سی و نهمین روز سال در تقویم میلادی است. ۳۲۶ روز (در سال‌های کبیسه ۳۲۷ روز) تا پایان سال باقی است.

## رویدادها
## زادروزها
* ۱۸۰۵ - لویی اگوست بلانکی، مبارز سوسیالیست فرانسوی.
* ۱۸۲۸ - ژول ورن، نویسنده فرانسوی.
* ۱۹۳۱
** جیمز دین، بازیگر آمریکایی.
** شادیه، بازیگر و خوانندهٔ مصری.
* ۱۹۳۲ - جان ویلیامز، آهنگساز آمریکایی.
* ۱۹۸۲ – روری ساترلند، دوچرخه‌سوار اهل استرالیا
* ۱۹۸۹ – لیندا حمری،  ورزشکار پارالمپیایی الجزایری.

## مرگ‌ها
* ۱۷۲۵ - پتر یکم، تزار روسیه.
* ۱۸۰۴ - جوزف پریستلی، شیمیدان و فیلسوف انگلیسی.
* ۱۹۲۱ - پطر کروپوتکین، فیلسوف آنارشسیت روسی.
* ۱۹۵۷ - جان فون نویمان، ریاضیدان و دانشمند آمریکایی مجارستانی‌الاصل
* ۲۰۰۷ - آنا نیکول اسمیت، مُدل و هنرپیشه آمریکایی.
* ۱۹۴۳ - لپا رادیچ، مبارز صرب الاصل
* ۱۹۹۵ - برهان‌الدین العبوشی، شاعر و انقلابی فلسطینی-عراقی.

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۸ فوریه

## منابع

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:فوریه
۱۰ فوریه

**۱۰ فوریه** در تقویم گرگوری چهل و یکمین روز سال است. ۳۲۴ روز (در سال‌های کبیسه ۳۲۵ روز) تا پایان سال باقی است.

## رویدادها
* ۱۲۸۵ **[[سقوط بغداد (۱۲۵۸)|سقوط بغداد]]:** به‌دست ایلخانان مغول و پایان خلافت عباسیان در بغداد
* ۱۷۶۲ **[[کبک (استان)|کبک]]:** فرانسه این مستعمره خود در شرق کانادا را در معاهده پاریس ۱۷۶۳ به بریتانیا واگذار کرد.
* ۱۹۹۶ **[[دیپ بلو]]:** کامپیوتر شطرنج‌باز اولین بازی خود با گری کاسپارف را با پیروزی پشت سر گذاشت.
* ۱۹۷۹ **[[ایران]]:** انقلاب ۱۳۵۷ به پیروزی رسید.

## زادروزها
* ۱۸۹۰ - **[[بوریس پاسترناک]]** برنده جایزه نوبل ادبیات و نویسنده رمان دکتر ژیواگو
* ۱۸۹۵ – ادموند گواژاک، آهنگساز اهل فرانسه (د. ۱۹۶۲)
* ۱۸۹۸ - **[[برتولت برشت]]** نمایشنامه‌نویس، کارگردان تئاتر و شاعر سوسیالیست آلمانی.
* ۱۷۷۵ - **[[چارلز لمب]]** *(Charles Lamb)* نویسنده انگلیسی
* ۱۸۹۴ - **[[هارولد مک‌میلان]]** *(Harold Macmillan)* نخست‌وزیر انگلیس
* ۱۷۷۵ - **[[پتر سوم]]** تزار روسیه
* ۱۹۲۷ - **[[لئونتین پرایس]]** *(Leontyne Price)* خواننده اپرا آمریکایی
* ۱۹۳۹ - **[[روبرتا فلک]]** خواننده و آهنگ‌ساز آمریکایی برنده جایزه گرمی
* ۱۹۴۰ - **[[ثریا قابل]]**،  شاعر و روزنامه‌نگار سعودی.
* ۱۹۵۹ - **[[مارک اسپیتز]]** شناگر آمریکایی برنده هفت مدال طلای المپیک مونیخ
* ۱۹۸۲ - **[[لورا درن]]** بازیگر بازیگر آمریکایی فیلم‌هایی چون پارک ژوراسیک و مخمل آبی

## مرگ‌ها
* ۱۸۳۷ - الکساندر پوشکین، نویسنده رمانتیسیست روس
* ۱۹۲۳ - ویلهلم رونتگن، فیزیکدان آلمانی، کاشف اشعه ایکس و برنده جایزه نوبل فیزیک
* ۱۹۴۹ - سلوا سلامه، روزنامه‌نگار، آموزگار، نویسنده و شاعر سوری.

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۱۰ فوریه

## منابع

* Answers.com: Today's Highlights: Tuesday, February 10, 2009
* BBC: On This Day
* NY Times: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:فوریه
۱۱ فوریه

**۱۱ فوریه** در تقویم گرگوری، چهل و دومین روز سال است. ۳۲۳ روز (در سال‌های کبیسه ۳۲۴روز) تا پایان سال باقی است.

## رویدادها
* ۶۶۰ پ‌م - روز سنتی پیدایش ژاپن به دست امپراتور جینمو.
* ۱۹۷۹ - سالروز پیروزی انقلاب اسلامی ایران به رهبری سید روح‌الله خمینی و تغییر دودمان پهلوی در ایران
* ۲۰۱۱ - استعفای حسنی مبارک رئیس جمهور مصر
* ۱۹۹۰ - آزادی نلسون ماندلا از زندان آفریقای جنوبی

## مناسبت‌ها
## زادروزها
* ۱۸۴۷ - **[[توماس ادیسون]]**، مخترع آمریکایی. (درگذشته ۱۹۳۱)
* ۱۹۶۹ - **[[جنیفر آنیستون]]**، بازیگر آمریکایی
* ۱۹۸۹ – **[[حسن عبدالرحمن]]**، بازیکن فوتبال اهل امارات متحده عربی

## مرگ‌ها
* ۶۴۱- **[[هراکلیوس]]** امپراتور روم
* ۱۶۵۰ - **[[رنه دکارت]]**، فیلسوف فرانسوی (زادهٔ ۱۵۹۶)
* ۱۹۴۸ - **[[سرگئی آیزنشتاین]]**، فیلمساز روس، (اکتبر)) (رزمناو پوتمکین)، (زاده ۱۸۹۸)
* ۱۹۶۳ - **[[سیلویا پلات]]**، شاعر، رمان‌نویس، نویسندهٔ داستان‌های کوتاه، و مقاله‌نویس آمریکایی، (زاده ۱۹۳۲)
* ۱۹۶۸ - **[[پیتیریم سوروکین|پیتیریم آلکساندروویچ سورکن]]**، جامعه‌شناس آمریکایی روس‌تبار (زاده ۱۸۸۹)
* ۱۹۸۰ - **[[یاکوف مالیک]]**، دیپلمات شوروی. 
* ۲۰۰۴ - **[[زهره الحر]]**، شاعر لبنانی.
* ۲۰۰۵ - **[[آرتور میلر]]**، نویسنده، نمایش‌نامه‌نویس و مقاله‌نویس آمریکایی (زاده ۱۹۱۵)
* ۲۰۱۲ - **[[ویتنی هیوستون]]**، خواننده سبک پاپ، هنرپیشه، تهیه‌کننده فیلم و مدل آمریکایی (زاده ۱۹۶۳)
* ۲۰۱۵ - **[[آمال الزهاوی]]**، شاعر عراقی.
* ۲۰۱۸. **[[عاصمه جهانگیر]]**، فعال حقوق بشر پاکستانی (زاده ۱۹۵۲)

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۱۱ فوریه

## منابع

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:فوریه
۱۲ فوریه

**۱۲ فوریه** در تقویم گرگوری، چهل و سومین روز سال است. ۳۲۲ روز (در سال‌های کبیسه ۳۲۳روز) تا پایان سال باقی است.

## رویدادها
* ۱۵۴۱ - **[[سانتیاگو]]** پایتخت شیلی ساخته شد.
* ۱۸۱۸ - **[[شیلی]]** استقلال خود را از اسپانیا اعلام کرد.
* ۱۸۳۲ - **[[اکوادر]]** جزایر **[[گالاپاگوس]]** را ضمیمه خاک خود کرد.
* ۱۸۵۵ - **[[دانشگاه ایالتی میشیگان]]** تأسیس شد.
* ۱۹۱۲ - به دستور جمهوری چین آخرین امپراتور چین پویی در هفت سالگی در شهر ممنوعه بازداشت خانگی شد.
* ۱۹۹۲ - **[[قانون اساسی]]** کنونی **[[مغولستان]]** اجرایی شد.
* ۱۹۹۹ - دادگاه بیل کلینتون با تبرئه او در سنای آمریکا پایان یافت.
* ۲۰۰۲ - هواپیمای توپولف تی یو-۱۵۴ شرکت هواپیمایی ایران ایرتور در نزدیکی خرم‌آباد هنگامی که می‌خواست در فرودگاه خرم‌آباد فرود بیاید با کوه برخورد کرد و ۱۱۹ نفر کشته شدند.
* ۲۰۰۴ - **ازدواج همجنسگرایان** در شهر سانفرانسیسکو ایالت کالیفورنیا ایالات متحده شروع به ثبت رسمی شد.
* ۲۰۰۹ - در اثر سانحه در پرواز شماره ۳۴۰۷ خطوط هوایی کلوگان بر فراز نیویورک هنگامی که هواپیما خود را برای فرود در فرودگاه بین‌المللی بوفالو نیاگارا آماده می‌کرد همه ۴۹ سرنشین آن (۴۵ مسافر و ۴ خدمه) و یک تن بر روی زمین کشته و چهار تن نیز روی زمین زخمی شدند.

## زادگان
* ۱۸۰۹ - آبراهام لینکلن، شانزدهمین رئیس جمهور ایالات متحده، بنیانگذار الغای برده داری در آمریکا
* ۱۸۰۹ - **[[چارلز داروین]]**، دانشمند و زیست‌شناس انگلیسی و بنیانگذار نظریهٔ تکامل، نویسنده کتاب منشاء انواع.
* ۱۹۲۲ - **[[ساموئل یود]]**، با نام نویسندگی «جان کریستوفر»، نویسندهٔ انگلیسی داستان‌های علمی-تخیلی.
* ۱۹۳۴ - **[[بیل راسل]]** اسطوره ان‌بی‌ای
* ۱۹۳۹ – دوین اوزولین، ورزشکار دو و میدانی اهل اتحاد جماهیر شوروی
* ۱۹۴۶ - آژدا پکان**، بازیگر
* [[۱۹۸۶ (میلادی)|۱۹۸۶]] - [[ماریو بودیمیر]]**، بازیکن فوتبال

## درگذشتگان
* ۱۸۰۴ - ایمانوئل کانت، فیلسوف آلمانی (ت. ۱۷۲۴).
* ۱۹۴۹ - حسن البنا، بنیانگذار اخوان المسلمین
* ۱۹۵۴ - ژیگا ورتوف، فیلمساز روس، (ت. ۱۸۹۶).
* ۱۹۷۹ - ژان رنوار، کارگردان پر آوازهٔ فرانسوی.
* ۱۹۸۶ - عزیزه هارون، شاعر سوری.
* ۲۰۰۸ - عماد مغنیه فرمانده نظامی حزب‌الله لبنان.

## مناسبت‌ها
* **روز جهانی [[داروین]]**
* **روز جوانان** در کشور ونزوئلا
* **روز اتحاد** در کشور میانمار

## جُستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۱۲ فوریه

## منابع

* BBC: On This Day
* Answers.com: Today's Highlights: Tuesday, February 12, 2009
* NY Times: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:فوریه
۱۳ فوریه

**۱۳ فوریه** چهل و چهارمین روز سال در گاه‌شماری میلادی است. ۳۲۱ روز (در سال‌های کبیسه ۳۲۲ روز) تا پایان سال باقی‌است.

## رویدادها
* ۱۷۳۹ - نادر شاه در نبرد کرنال محمد شاه گورکانی را شکست داد و دهلی را تصرف کرد.
* ۱۹۴۵ - جنگ جهانی دوم: محاصره بوداپست پس از ۵۲ روز با پیروزی ارتش سرخ و سقوط شهر به پایان رسید.

## زادروزها
* ۱۷۶۶ - توماس مالتوس، اقتصاددان انگلیسی (د. ۱۸۳۴)
* ۱۹۰۳ - ژرژ سیمنون، نویسنده بلژیکی
* ۱۹۱۳ - خالد بن عبدالعزیز آل سعود، چهارمین پادشاه عربستان سعودی (د. ۱۹۸۲)
* ۱۹۳۳ - کوستا گاوراس، فیلمساز یونانی-فرانسوی
* ۱۹۴۶ - آرتور ژورژه، بازیکن فوتبال پرتغالی
* ۱۹۵۰ - پیتر گابریل، آهنگساز، خواننده و موسیقی‌دان انگلیسی

## درگذشت‌ها
* ۷۲۱ - شیلپریک دوم، پادشاه مروونژی
* ۱۹۸۷ - حسین سیاغی، فقیه، زبان‌شناس، تاریخ‌پژوه و سیاستمدار یمنی

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۱۳ فوریه

## منابع

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:فوریه
۱۴ فوریه

**۱۴ فوریه** چهل و پنجمین روز سال در گاه‌شماری میلادی است. ۳۲۰ روز (در سال‌های کبیسه ۳۲۱ روز) تا پایان سال باقی‌است.

## رویدادها
* ۲۰۰۵ - ترور رفیق حریری، نخست‌وزیر لبنان

## زادروزها
* ۱۴۸۳ - بابر، امپراتور گورکانی هند (د. ۱۵۳۰)
* ۱۸۳۸ - مارگارت نایت، مخترع و کارآفرین آمریکایی (د. ۱۹۱۴)
* ۱۸۹۵ - ماکس هورکهایمر، فیلسوف آلمانی (د. ۱۹۷۳)
* ۱۹۶۹ - فاطمه الحوسنی، بازیگر اماراتی. 

## درگذشت‌ها
* ۱۷۷۹ - جیمز کوک، کاشف اسکاتلندی (ز. ۱۷۲۸)
* ۱۹۴۳ - دیوید هیلبرت، ریاضیدان آلمانی (ز. ۱۸۶۲)
* ۱۹۴۹ - یوسف سلمان یوسف، دبیرکل حزب کمونیست عراق (ز. ۱۹۰۱)

## مناسبت‌ها
* روز ولنتاین

## جُستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۱۵ فوریه

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:فوریه
۱۵ فوریه

**۱۵ فوریه** چهل و ششمین روز سال در گاه‌شماری میلادی است. ۳۱۹ روز (در سال‌های کبیسه ۳۲۰روز) تا پایان سال باقی‌است.

## رویدادها
* ۱۸۷۶ - هفتمین نسخه قانون اساسی تگزاس تصویب گردید.
* ۱۹۴۲ - جنگ جهانی دوم: امپراتوری ژاپن سنگاپور را تصرف کرد.
* ۱۹۶۵ - پرچم کانادا رونمایی شد.
* ۱۹۸۹ - جنگ شوروی در افغانستان با اعلام خروج تمامی نیروهای شوروی از افغانستان رسماً پایان یافت.
* ۲۰۰۳ - در یکی از بزرگترین تظاهرات ضد جنگ در تاریخ، میلیون‌ها نفر در بیش از ۸۰۰ شهر در سراسر جهان علیه اشغال عراق راهپیمایی کردند.
* ۲۰۰۵ - دامنه سایت یوتیوب ثبت شد.

## زادروزها
* ۱۵۶۴ - گالیلئو گالیله، فیزیکدان و منجم ایتالیایی
* ۱۶۳۸ - زیب‌النسا متخلص به مخفی، شاعر سبک هندی در ادبیات فارسی
* ۱۸۶۱ - شارل ادوارد گیوم، فیزیک‌دان سویسی و برنده جایزه نوبل فیزیک
* ۱۸۷۳ - انریکو کاروسو، خواننده اپرای ایتالیایی
* ۱۹۵۴ - مت گرینیگ، کارتونیست ، تهیه کننده وفیلم نامه نویس آمریکایی

## درگذشت‌ها
* ۱۸۸۹ - آگوستین عازار، کشیش مارونی، نویسنده و شاعر سوری
* ۱۹۰۹ - انیس طالوی، فقیه حنفی، زبان‌شناس، محدث و مفسر سوری
* ۱۹۸۱ - کارل ریشتر، موسیقی‌دان، نوازنده و رهبر ارکستر آلمانی
* ۱۹۸۸ -ریچارد فاینمن، فیزیک‌دان آمریکایی
* ۲۰۰۷ - رابرت آدلر، مخترع اتریشی

## جُستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۱۵ فوریه

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:فوریه
۱۶ فوریه

**۱۶ فوریه** در تقویم گرگوری، چهل و هفتمین روز سال است. ۳۱۸ روز (در سال‌های کبیسه ۳۱۹روز) تا پایان سال باقی است.

## رویدادها
* ۱۵۶۸ - کلیسای کاتولیک روم تمام مردم هلند یعنی جمعیتی بالغ بر سه میلیون نفر را به اتهام الحاد به مرگ محکوم کرد.
* ۱۹۵۹ - با سرنگونی **[[فولخنثیو باتیستا ثالدیوار|باتیستا]]،** رئیس جمهور دیکتاتور کوبا در ۱ ژانویه، **[[فیدل کاسترو]]** رهبر کوبا شد.
* ۱۹۹۹ - به دنبال دستگیری **[[عبدالله اوجلان]]** رهبر حزب کارگران کردستان ترکیه، کردهای مبارز در سراسر اروپا سفارتخانه‌ها را به اشغال درآورده و عده‌ای را به گروگان گرفتند.
* ۱۹۹۹ - در حادثه‌ای که ظاهراً **سو قصد** به جان **[[اسلام کریموف]]** رسید جمهور ازبکستان بوده است یک بمب در مقر دولت منفجر شد و تیراندازی صورت گرفت.
* ۲۰۰۵ - **[[لیگ ملی هاکی]]** یا ان‌اچ‌ال، لیگ برتر هاکی روی یخ مردان در آمریکای شمالی بازی‌های فصل ۰۵–۲۰۰۴ خود را لغو کرد.
* ۲۰۰۵ - **[[پیمان کیوتو]]** در روسیه امضا شد.
* ۲۰۱۳ - در اثر انفجار بمبی که در یک تانکر آب جاگذاری شده بود در شهر هزاره کویته پاکستان دست کم ۱۱۰ تن کشته (عمدتاً شیعه‌های هزاره) و بیش از ۲۰۰ نفر زخمی شدند. گروه تروریستی لشکر جهنگوی مسئولیت این انفجار را بر عهده گرفت.

## زادروزها
.2003-امیر حسین محمودی مقدم.

## مرگ‌ها
* ۹۵۷ - **[[ابوعمر زاهد]]** 
* ۱۹۷۹ - **[[نعمت‌الله نصیری]]** رئیس ساواک (ت. ۱۹۱۱)
* ۱۹۸۴ - شیخ راغب حرب از پایه گذاران مقاومت اسلامی لبنان در برابر اشغالگری اسرائیل
* ۱۹۹۲ - سید عباس موسوی، دبیر کل حزب‌الله لبنان

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:فوریه
۱۷ فوریه

**۱۷ فوریه** در تقویم گرگوری، چهل و هشتمین روز سال است. ۳۱۷ روز (در سال‌های کبیسه ۳۱۸روز) تا پایان سال باقی است.

## رویدادها
* ۱۹۲۵ - نخستین شماره هفته‌نامه ادبی **[[نیویورکر]]** منتشر شد.
* ۱۹۶۴ - تهران - موافقتنامه پترو شیمی بین ایران و انستیتوی فرانسوی نفت امضا می‌شود.
* ۲۰۰۰ - **[[مایکروسافت ویندوز ۲۰۰۰]]** به بازار عرضه شد.
* ۲۰۰۸ - با وجود مخالفت‌های فراوان کوزوو *(در نقشه)* **[[اعلان استقلال کوزوو|اعلان استقلال]]**

## زادگان
* ۱۱۳۹ - **[[یوسف بن عبدالمؤمن]]**،دومین پادشاه مُوَحّدانِ مغرب.
* ۱۹۵۷ - **[[لورینا مک‌کنیت]]** (*Loreena McKennitt*)  (۱۹۵۷ - ) خواننده، نوازنده و پیانیست کانادایی.
* ۱۹۶۱ - **[[آندری کاراطایف]]**، مورخ، اقتصادی، و جامعه‌شناس روسی
* ۱۹۹۱ - **[[اد شیرن]]** ، خواننده ، ترانه‌سرا و تهیه‌کننده موسیقی اهل انگلستان

## مرگ‌ها
* ۹۲۳ - محمد بن جریر طبری مورخ و مفسر قرآن در بغداد درگذشت.
* ۱۹۴۸. یحیی محمد، امام زیدیه و شاه یمن، ترور شد.(۲۷ بهمن ۱۳۲۶)
* ۲۰۰۵ - عمر سیووری،بازیکن فوتبال و اسطوره آرژانتین و باشگاه یوونتوس

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۱۷ فوریه

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:فوریه
۱۸ فوریه

**۱۸ فوریه** چهل و نهمین روز سال گاه‌شماری میلادی است. ۳۱۶ روز (در سال‌های کبیسه ۳۱۷روز) تا پایان سال باقی‌است.

## رویدادها
* ۱۹۱۱ - زمین‌لرزه در بدخشان تاجیکستان و پدید آمدن سد طبیعی سریز

## زادروزها
* ۱۹۹۶ – آیدین بایراموف، بازیکن فوتبال اهل جمهوری آذربایجان

## درگذشت‌ها

*۱۵۶۴ - میکل آنژ، نقاش و مجسمه ساز اسپانیایی 
* ۱۹۵۱ – اتو برمر، بانک‌دار و بشردوست آلمانی-آمریکایی (ز. ۱۸۶۷)
* ۱۹۷۸ – جوزپه سانتیا، دوچرخه‌سوار اهل ایتالیا (ز. ۱۸۸۶)

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۱۸ فوریه

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:فوریه