جمعیت‌شناسی استان چهارمحال و بختیاری

**جمعیت‌شناسی استان چهارمحال و بختیاری** جمعیت استان چهارمحال و بختیاری در سرشماری سال ۱۳۹۵ برابر ۹۴۷،۷۶۳ نفر در ۲۳۴٬۶۱۲ خانوار و بُعد خانواری ۳٫۸۱ نفر بوده‌است؛ و از این جهت ۱٫۱۹ درصد جمعیت کل کشور را شامل می‌شود. شهرهای شهرکرد، بروجن، لردگان، فرخ‌شهر، فارسان و هفشجان به ترتیب بزرگ‌ترین شهرهای بالای بیست هزار نفر این استان می‌باشند.

بندانگشتی|تقسیم‌بندی استان چهارمحال و بختیاری به دو منطقه '''چهارمحال''' و منطقه '''بختیاری'''

## جمعیت
نرخ رشد جمعیت در چهارمحال و بختیاری در حال حاضر کمتر از رشد کل کشور مانده‌است، میانگین رشد جمعیت استان چهارمحال و بختیاری در دورهٔ پنج سالهٔ ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۰ با اختلاف ۰٫۴۲ درصدی نسبت به کل کشور، ۰٫۸۷ درصد بود. میانگین کل ایران، ۱٫۲۹ درصد می‌باشد. متوسط رشد سالانه شهری ۳/۳۳ درصد ولی متوسط رشد سالانه روستایی ۲/۱۱- درصد شده‌است که بیانگر کاهش جمعیت روستاها در طی سالیان اخیر می‌باشد.

در حدود ۶۰ درصد مردم در شهرها زندگی می‌کنند. ۵۲۱٬۰۷۱ نفر در شهرها، ۳۷۲٬۷۴۶ در روستاها و ۱٬۴۴۶ نفر عشایر می‌باشند که این خود بیانگر افزایش شهرنشینی می‌باشد. تراکم نسبی جمعیت در این استان با ۱۶۴۲۱ کیلومتر مربع مساحت، در حدود ۵۵ نفر در هر کیلومتر مربع می‌باشد. در سرشماری ۱۳۹۰، درصد باسوادی مردمان چهارمحال و بختیاری به ۸۲٫۵ درصد رسید.

### تاریخچه سرشماری

اولین سرشماری رسمی کشور در سال ۱۳۳۵ صورت گرفته‌است و از آن زمان تا آخرین سرشماری در سال ۱۳۹۵، جمعیت استان چهارمحال و بختیاری از ۲۷۳٬۰۳۲ نفر به ۹۴۷٬۷۶۳ نفر رسیده‌است.

## گروه‌های قومی
این استان دارای هویت قومی شامل غالب  بختیاری، چهارمحالی و اقلیت ترک هستند.

طی پژوهشی که شرکت پژوهشگران خبره پارس به سفارش شورای فرهنگ عمومی در سال ۸۹ انجام داد و براساس یک بررسی میدانی و یک جامعه آماری از میان ساکنان ۲۸۸ شهر و حدود ۱۴۰۰ روستای سراسر کشور، درصد اقوامی که در این نظر سنجی نمونه گیری شد در استان چهارمحال و بختیاری به قرار زیر بود:
پر پایه ایران اطلس گویش‌ها و زبان‌های رایج در استان چهارمحال و بختیاری تا سال ۱۳۹۲، به شرح زیر بوده است.

## زبان
اکثریت(بیش از ۷۳ درصد) جمعیت استان را بختیاری ها تشکیل می‌دهد. در ۷ شهرستان از ۱۲ شهرستان این استان شامل شهرستان‌های اردل، کوهرنگ، فارسان، کیار، لردگان، خانمیرزا و فلارد،بروجن،شهرکرد گویش بختیاری رایج است.**

در شهرستان‌های [[شهرستان شهرکرد|شهرکرد]] و [[شهرستان بروجن|بروجن]]، چهارمحالی ها و بختیاری ترک‌های [[قشقایی]] و آذربایجانی در کنار هم ساکن هستند و در شهرستان‌های [[شهرستان سامان|سامان]] ،زبان [[زبان قشقایی|ترکی قشقایی]] در شهرستان [[شهرستان بن|بن]] [[ترکی چهارمحالی]] رایج است. لازم بذکر است در  [[شهرستان فرخ‌شهر|فرخشهر]]، مردم تنها به گویش چهارمحالی سخن می‌کنند.

[[ترکی چهارمحالی]] نیز حدود ۱۰ درصد جمعیت ساکنین استان را شامل می‌شود. به‌طور خاص مردم شهرهای [[کیان (شهرکرد)|شهرکیان]]، [[بلداجی]]، [[شهر سامان|سامان]]، [[بن (شهرکرد)|بن]]، [[سفیددشت]]، [[نقنه]]، [[فرادنبه]]، [[طاقانک]]، [[سودجان]]، [[جونقان]]، [[هوره]] و [[یانچشمه]] به زبان ترکی قشقایی صحبت می‌کنند.

[[دانشنامه ایرانیکا]] در مقاله زبان لری، زبان مردم این استان را از نظر جغرافیایی نیمی فارسی و نیمی لری معرفی می‌کند. وب‌گاه میراث فرهنگی و گردشگری استان چهارمحال و بختیاری، **زبان بختیاری** را به عنوان **زبان عمومی** در این استان معرفی می‌کند. [[دانشنامه جهان اسلام]]، گویش مردم این استان را فارسی با [[گویش بختیاری]] معرفی می‌کند. در برخی شهرستان‌های این استان مانند شهرکرد و بروجن لری جای خود را به فارسی داده است. برخی منابع نیز گویش ساکنان این استان را زبان فارسی، گویش بختیاری و ترکی قشقائی معرفی می‌کنند.


;

== شهرها ==

استان چهارمحال و بختیاری در حال حاضر ۴۳ شهر دارد که جمعیت شهرهای بزرگ این استان در سرشماری ۱۳۹۵ خورشیدی بدین شرح است:


در سرشماری ۱۳۳۵ خورشیدی (نوامبر ۱۹۵۶)، جمعیت مناطق بالای ۵۰۰۰ نفر منطقه چهارمحالِ استان اصفهان که در قالب **شهرستان شهرکرد و بختیاری''' بود بدین شرح است؛

نکته جالب آنکه شهرهای لردگان و فارسان از شهرهای بزرگ فعلی استان چهارمحال و بختیاری به حد نصاب جمعیت ۵ هزار نفر نرسیدند. فارسان، ۴۱۸۶ نفر و لردجان، ۹۵۱ نفر جمعیت داشته‌است! این مقایسه به خوبی بیانگر رشد شدید شهرهای شهرکرد، لردگان و فارسان است.

## منابع

رده:استان چهارمحال و بختیاری
رده:جمعیت ایران
رده:جمعیت‌شناسی