منوچهر انور

**منوچهر انور** (زادۀ ) کارگردان، نویسنده، ویراستار، گوینده و مترجم ایرانی است. او دانش‌آموختهٔ آکادمی سلطنتی هنرهای دراماتیک انگلستان است. وی فعالیت هنری را در سال ۱۳۳۲ در لندن به‌عنوان نویسنده، بازیگر و گوینده در رادیو فارسی بی‌بی‌سی آغاز کرد.

## تحصیلات
منوچهر انور برای تحصیلات متوسطهٔ خود وارد دبیرستان فیروزبهرام شد و در سال ۱۳۲۳ با کمک غلامحسین صالحیار بخش تئاتر انجمن ادبی فیروز بهرام را تشکیل داد. او تحصیلات خود در دبیرستان را نیمه‌تمام رها کرد و به انگلستان رفت و در مرکز آموزش رویال آکادمی تئاتر به تحصیل پرداخت.

## آثار
منوچهر انور در سال ۱۳۳۷ پس از بازگشت به ایران، وارد مؤسسهٔ انتشارات فرانکلین شد. در آنجا حرفهٔ ویراستاری را پایه‌گذاری کرد و تا ۱۳۴۱ سرویراستار فرانکلین بود. انور پس از پیوستن به گروه هنر ملی و تدریس در دانشگاه به‌طور عمده فعالیت گویندگی و نویسندگی متن آنونس فیلم‌ها را شروع کرد. مهم‌ترین آثار هنری او فیلم مستند *نیشدارو* محصول سال ۱۳۴۳ و نسخهٔ سینمایی نمایش‌نامهٔ پرآوازهٔ بیژن مفید یعنی *[[شهر قصه]]* است که فیلمنامهٔ آن در سال ۱۳۵۲ توسط منوچهر انور و بیژن مفید نوشته شد و انور آن را کارگردانی کرد.

### کارگردانی

* ۱۳۳۹:کارگردانی نمایش *[[بلبل سرگشته (نمایشنامه)|بلبل سرگشته]]* با نام مستعار «شاروَند» نوشتهٔ علی نصیریان، برای شرکت در جشنوارهٔ تئاتر ملل در پاریس، آوریل ۱۹۶۰ (بهار ۱۳۳۹ خورشیدی) که نخستین حضور جدی تئاتر ایران در جشنواره‌های بین‌المللی است.
* ۱۳۴۱: فیلم *چم* (*طرح چم*) / ترجمه و گویندگی: منوچهر انور / تهیه‌کننده: ابولقاسم رضایی
* ۱۳۴۳: در سازمان برنامه، فیلم *نیشدارو* را در قالب یک فیلم مستند صنعتی دربارهٔ مؤسسهٔ سرم‌سازی رازی ساخت. این فیلم از آثار مهم تاریخ سینمای مستند ایران است.
* ۱۳۴۶: مدیر عامل شرکت نور و صدا شد و ساخت فیلم‌های صنعتی و تبلیغاتی/تجارتی را آغاز کرد که تا سال‌ها ادامه داشت. از فیلم‌های ساخته شده در شرکت نور و صدا می‌توان به فیلم مستند دربارهٔ بانک صادرات ایران، فیلم مستند *نان از آتش* (دربارهٔ صنایع پتروشیمی)، فیلم‌های یک دقیقه‌ای تجاری/تبلیغاتی برای محصولات شرکت‌های تاید، مینو، گروه صنعتی بهشهر، و چند شرکت دیگر اشاره کرد.
* ۱۳۴۸ تا ۱۳۵۰: فیلم‌های *چاه سرکش* و *شعله‌های آغاجاری*
* ۱۳۵۲: ساخت فیلم بلند سینمایی *[[شهر قصه (فیلم)|شهر قصه]]*

### گویندگی
منوچهر انور در طول سال‌های متمادی، همیشه گویندگی را در کنار سایر کارهای خود ادامه داده‌است. مانند:
* ۱۳۳۸: گفتار متن فیلم *مبارزه با آتش در اهواز*، به زبان انگلیسی و به کارگردانی جان شرمن (مستندساز بریتانیایی)
* ۱۳۳۹: گفتار متن یک فیلم مستند دربارهٔ رابرت فراست، شاعر آمریکایی
* ۱۳۴۶: گفتار متن فیلم *جام حسنلو* (روایت حسین منصور حلاج در *[[تذکرةالاولیاء]]*)/ طرح و کار: محمدرضا اصلانی
* ۱۳۴۹: مترجم و گویندهٔ *[[باد صبا (فیلم)|باد صبا]]*، فیلمی از آلبر لاموریس
* ۱۳۵۵: گفتار متن فیلم *فانوس خیال*، کارگردانی و فیلمنامه از بهرام ری‌پور
* از میانه دههٔ ۱۳۵۰ خورشیدی: گویندگی و نویسندگی آنونس‌های سینمایی را به پیشنهاد و تشویق هوشنگ کاوه آغاز کرد و با ارائهٔ کارهایی خاص و متفاوت از آنونس‌گویی رایج در سینمای ایران تا آن زمان، شأنی ویژه و دیگرگون برای نوشتن و خواندن آنونس آثار سینمایی در ایران به‌وجود آورد؛ که این امر را تا به امروز ادامه داده‌است.
* دههٔ ۱۳۶۰ خورشیدی: نویسندگی و گویندگی متن فیلم *گاز، آتش، باد* (پروژه‌های تزریق گاز)، کارگردان: کامران شیردل
* ۱۳۹۴: گوینده‌ی "کتاب ملکوت" قطعه‌ای از گفتار متن فیلم "اژدها وارد می‌شود"  کار مانی حقیقی
### نگارش و ترجمه
* از سال ۱۳۳۹: کار در *[[دایرةالمعارف فارسی]]* ــ همکاری نزدیک با محمود مصاحب، با نگارش و ترجمهٔ مدخل‌های مربوط به نقاشی، معماری، هنرهای زیبا، صنایع سنتی ایران، و مباحث هنریِ دیگر؛ که این همکاری تا زمان چاپ آن ادامه داشت.
* ۱۳۷۰: *[[پختستان]]*، ادوین ابوت
* ۱۳۸۵: ترجمهٔ کتاب *[[خانه عروسک]]*، اثر هنریک ایبسن
* ۱۳۹۶: ترجمهٔ کتاب *[[مرغابی وحشی (نمایش‌نامه)|مرغابی وحشی]]*، اثر هنریک ایبسن
* ۱۳۹۷: نگارش کتاب *هزار بیشه ملانصرالدین، دیدنی‌ها و شنیدنی‌ها* با تصویرگری نورالدین زرین‌کلک
* ۱۳۹۸: نگارش کتاب *زبان زنده*
* نگارش *چکامه در تعریف شعر* ــ همراه با سی‌دی صوتی.
* ترجمهٔ کتاب *[[ماجراهای پینوکیو]]* اثر کارلو کولودی، با همکاری ایرج انور

#### به انگلیسی
* *[[مرگ یزدگرد]]* نوشتهٔ بهرام بیضایی، چاپ انتشارات روشنگران و مطالعات زنان به شکل دوزبانه و نیز به شکل انگلیسی
* *[[فتحنامه‌ی کلات]]* نوشتهٔ بهرام بیضایی، چاپ انتشارات روشنگران و مطالعات زنان

### ویراستاری
* ۱۳۳۷: ورود به مؤسسهٔ انتشارات فرانکلین به دعوت همایون صنعتی‌زاده و پایه‌گذاری حرفهٔ ویراستاری که با ویرایش جلد دوم ''تاریخ تمدن'' ویل دورانت  ترجمهٔ امیرحسین آریان‌پور آغاز شد.
* ویراستاری و بازنویسی ترجمهٔ رمان ''خشم و هیاهو'' اثر ویلیام فاکنر با همکاری بهمن شعله‌ور، خود مترجم
* از ۱۳۳۷ تا ۱۳۴۱: مدیریت ویراستاری آنچه در مؤسسهٔ انتشارات فرانکلین به چاپ رسیده‌است

## سوابق تدریس
* اوایل دهه ۴۰ خورشیدی: تدریس در دانشگاه هنرهای دراماتیک بمدت یک سال
* ۱۳۴۹: تدریس فن بیان در کارگاه نمایش، بمدت یک سال
* ۱۳۷۲: تدریس «کاربرد زبان در هنرهای دراماتیک» در مرکز آموزش فیلمسازی باغ فردوس، بمدت یک ترم
* ۱۳۷۴: تدریس کاربرد زبان در هنرهای دراماتیک با توجه به فیلم‌های *[[باد صبا (فیلم)|باد صبا]]* و اروپا، در دانشکده سینما و تئاتر دانشگاه هنر تهران، بمدت یک ترم
* ۱۷ آذر ۱۳۹۳: کارگاه دستور موسیقایی گفتار را در پژوهشکدهٔ هنر فرهنگستان هنر برگزار کرد. منوچهر انور در این جلسه، درک و دریافت‌ها و تجربیات خود دربارهٔ دستور موسیقایی گفتار و اهمیت رعایت آن در خواندن متون و درک معنای آنها را با ذکر نمونه و مصداق‌هایی بیان کرد. همچنین این نظریه را ارائه کرد که مادر دستور زبان، دستور نانوشتهٔ گفتار است.

## پانویس
 

## منابع
* هنرمندان ایرانی، سازمان توسعه سینمایی سوره ۱۳۶۰

## پیوند به بیرون

* دیدار و گفتگو با منوچهر انور در مجلۀ بخارا
* 

رده:افراد زنده
رده:اهالی تهران
رده:بازیگران مرد رادیو اهل ایران
رده:تحصیل‌کردگان دبیرستان فیروزبهرام
رده:زادگان ۱۳۰۷
رده:زادگان ۱۹۲۸ (میلادی)
رده:کارگردانان فیلم اهل ایران
رده:گروه هنر ملی
رده:مترجمان اهل ایران
رده:مترجمان بهرام بیضایی
رده:مترجمان هنریک ایبسن
رده:مقاله‌های خرد نویسندگان ایرانی