open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
عالیه بنت علی

**عالیه بنت علی** آخرین ملکه عراق متولد حجاز (۱۹۱۱–۲۱ دسامبر ۱۹۵۰) بود. او همسر ملک غازی، پادشاه عراق و مادر ملک فیصل دوم بود. 

## زندگی
عالیه دختر دوم علی بن حسین، پادشاه حجاز و شریف مکه، در ۲۵ ژانویه ۱۹۳۴ میلادی در بغداد با غازی بن فیصل ازدواج کرد که حاصل این ازدواج یک پسر به نام فیصل بود. این ازدواج پس از مدتی به جدایی انجامید. ملک غازی بر اثر تصادف در ۴ آوریل ۱۹۳۹ جان خود را از دست داد. یکی از سیاستمداران آن زمان به نام نوری سعید به دست داشتن در این حادثه متهم شد. در تشییع جنازه غازی مردم شعار می‌دادند: نوری، پاسخ خون غازی را خواهی داد. نوری سعید متهم بود که با همکاری عبدالاله، برادر ملکه عالیه به دنبال براندازی ملک غازی بوده است. با توجه به خردسالی فیصل دوم، عبدالاله با حمایت نوری سعید نایب‌السلطنه شد. عبدالاله در دوران ولیعهدی تحت تأثیر نوری قرار داشت. عالیه به خاطر پسرش، مجدداً ازدواج نکرد. او در ۲۱ دسامبر ۱۹۵۰ درگذشت.

## منابع
* 

رده:درگذشتگان ۱۹۵۰ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت سرطان در عراق
رده:دودمان‌های پادشاهی عراق
رده:زادگان ۱۹۱۱ (میلادی)
رده:زنان اهل عراق
رده:عراقی‌های سده ۲۰ (میلادی)
رده:ملکه‌های عرب
۴-متیل‌آمینورکس

**۴ متیل امینورکس** یک ماده مخدر قوی از دسته محرک‌ها است که اولین بار در سال ۱۹۶۰ سنتز شد نام‌ خیابانی آن **آیس** (ice) به معنای یخ است و همچنین نام‌های دیگر شامل **سرخوشی** (Euphoria) یا U4Euh است. این محرک در بسیاری از کشور‌ها جز مواد ممنوع می‌باشد. ۴-متیل امینورکس دارای اثرات مشابه با مت‌آمفتامین ولی طولانی‌تر از آن است.

## ساختمان شیمیایی
۴-متیل آمینورکس از ماده فنیل پروپانولامین ساخته می‌شود، به فرم خوراکی و دودی و اسنیف آن را استفاده می‌کنند. ساخت آن بسیار آسان و مشابه با ماده مخدر متامفتامین است و می‌توان با قرص‌های آنتی هیستامین و کمی سیانید و بروم آن را تهیه کرد.

## اثرات
اثرات آن قویتر از مت‌آمفتامین است و مدت بیشتری در بدن می‌ماند اثرات آن ۱۲ ساعت با استفاده از پایپ و ۱۶ ساعت به صورت خوراکی دوام دارد. این ماده قبلاً به جای داروی آمفتامین، برای کاهش اشتها استفاده می‌شد.

ساخت و مصرف آن در بیشتر کشورها غیرقانونی است.

## منابع

* 

رده:آزادکننده‌های سروتونین-نوراپی‌نفرین-دوپامین
رده:آمینورکس‌ها
رده:آمین‌ها
رده:افیون‌ها
رده:اوکزازولین‌ها
رده:اوکسازولیدین‌ها
رده:بتا-هیدروکسی‌آمفتامین‌ها
رده:دیزاینر دراگ‌ها
رده:سرخوش‌کننده‌ها
رده:محرک‌ها
گردشگر (ابهام‌زدایی)

**گردشگر** ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره بدارد:

* گردشگری یا سفر و سیاحت

## رسانه
* فیلم توریست محصول سال ۲۰۱۰
* فیلم توریست محصول سال ۲۰۰۷
توتو کوتونیو

**سالواتوره کوتونیو**  (زادهٔ ۷ ژوئیه ۱۹۴۳ – درگذشتهٔ ۲۲ اوت ۲۰۲۳) خواننده، آهنگساز و ترانه‌سرای ایتالیایی بود. بعدها با نام توتو کوتونیو شروع به فعالیت در زمینه خوانندگی کرد. او خود در مصاحبه‌هایش گفته که «توتو» نامی بوده که مادرش در کودکی او را به این نام صدا می‌کرده‌است. او ترانه «مادران» (Le Mamme) را بعد از مرگ مادرش نوشته و اجرا کرد و این قطعه را به مادرش تقدیم کرده‌است. این ترانه در سال ۱۹۸۶ در فستیوالِ موسیقی سن رمو مقام دوم را کسب کرد.

## زندگی‌نامه
توتو کوتونیو در فوزدینوا، توسکانی از مادری توسکانی و پدری سیسلی متولد شد. خانواده‌اش مدتی بعد از تولد او به لا اسپتزیا (لیگوریا) نقل مکان کردند.

او فعالیت موسیقی خود را به عنوان یک درامر آغاز کرد، اما مدتی کوتاهی پس از آن گروه خودش را تشکیل داد. او در عین حال به نوشتن آهنگ‌های خوانندهٔ فرانسوی-آمریکایی جو داسین پرداخت که از معروف‌ترین آن‌ها می‌توان به «L'été indien» (آفریقا) اشاره کرد. او در عین حال ترانهٔ دالیدا لیاسز را نوشته است که چندی پس از انتشار تا سطح پلاتین فروش رفت.

او برنده مسابقه آواز یوروویژن نیز شده‌است. ترانه او در این مسابقه «» (با هم: ۱۹۹۲) بود که به هم پیوستگی اروپا (تشکیل اتحادیه اروپا) را جشن می‌گرفت. او به همراه گیلیولا چینکووتی دیگر برندهٔ مسابقه یوروویژن از ایتالیا مسابقه سال ۱۹۹۱ را در رم برگزار کردند.

کوتونیو به خاطر موسیقی پرفروشش در سطح جهان، من ایتالیاییم که روی سی‌دی I Grandi Successi قرار دارد معروف است.

توتو کوتونیو در ۲۲ اوت ۲۰۲۳، بعد از یک دوره طولانی بیماری در سن ۸۰ سالگی درگذشت.

## ترانه شناسی

* *Come ieri, come oggi, come sempre* (1978)
* *Voglio l'anima* (1979)
* *Innamorata, innamorato, innamorati* (1980)
* *La mia musica* (1982)
* *L'italiano* (1983)
* *Per amore o per gioco* (1985)
* *Azzura malinconia* (1986)
* *Mediterraneo* (1987)
* *Toto Cutugno* (1990)
* Insieme: 1992 (1990)
* *Non è facile essere uomini* (1992)
* *Voglio andare a vivere in campagna* (1995)
* *Canzoni nascoste* (1997)
* *Il treno va* (2002)
* *Cantando* (2004)
* *Come noi nessuno al mondo* (2005)
* *Un falco chiuso in gabbia* (2008)
* *I Miei Sanremo* (2010)
* *Ritratto: 50 anni di musica* (2015)

## منابع

* 

رده:اهالی استان ماسا-کارارا
رده:برندگان مسابقه آواز یوروویژن
رده:خوانندگان ایتالیایی‌زبان
رده:خوانندگان پاپ اهل ایتالیا
رده:خوانندگان مرد اهل ایتالیا
رده:خواننده-ترانه‌پردازان اهل ایتالیا
رده:درگذشتگان ۲۰۲۳ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۴۳ (میلادی)
رده:سیسیلی‌تبارها
رده:شرکت‌کنندگان ایتالیایی مسابقه آواز یوروویژن
رده:شرکت‌کنندگان مسابقه آواز یوروویژن ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:کاتولیک‌های رومی اهل ایتالیا
رده:خواننده-ترانه‌پردازان مرد اهل ایتالیا
رده:اهالی لا اسپتزیا
رده:خوانندگان اسپانیایی‌زبان ایتالیا
رنگ (ابهام‌زدایی)

*رنگ نام هریک از بخش‌های طیف نور مرئی است.
*رنگ مایع یا خمیری است که در نقاشی و رنگ‌زدن به اشیا به کار می‌رود.
* رنگ (صدا) یکی از کیفیت‌های صدا در موسیقی
* رنگ (سبک موسیقی) نوعی از موسیقی
* شاخص رنگ
* رنگ‌های بنیادین
* رنگدانه
* تئوری رنگ
فاطر (موشک)

**فاطر** یک موشک هوا به هوا است که بر پایه موشک ایم-۹ سایدوایندر ساخته شده است.

## مشخصات فنی
فاطر یک موشک کوتاه‌برد است که از بدنه موشک AIM-9 Sidewinder و سامانه‌های الکترونیکی ایرانی استفاده می‌کند. فرمانده نیروی هوایی، سرتیپ حسن شاه‌صفی، به خبرگزاری‌ها اعلام کرد که برد این موشک ۴۰ کیلومتر است.

در سال ۲۰۰۸، نیروی هوایی جمهوری اسلامی ایران (IRIAF) از آزمایش‌های پرتاب یک موشک جدید هدایت‌شونده با اشعه فروسرخ خبر داد که با نام فاطر شناخته شد. در نوامبر ۲۰۰۹، شاه‌صفی در تلویزیون دولتی اعلام کرد که تولید انبوه این موشک آغاز خواهد شد. اطلاعات بیشتری دربارهٔ این موشک در دسترس نیست.

## منابع

## جستارهای وابسته
ایم-۹ سایدوایندر

رده:موشک هوابه‌هوا ایران
باتری قلیایی

بندانگشتی|200px|باتری آلکالاین
**باتری‌های قلیایی** (یا باتریهای آلکالاین) نوعی از باتریها هستند که به‌طور عمده با واکنش میان روی و دی‌اکسید منگنز عمل می‌کنند. نوع دیگر آن باتری پرکردنی قلیایی است که امکان استفادهٔ مجدد از آن‌ها وجود دارد. باتری های قلیایی صد و بیست (تا صد و سی) برابر، ظرفیت بیشتری نسبت به باتری‌های معمولی دارند. همچنین به جریان دهی بالا و امکان تخلیه مستمر باتری قلیایی نیز می‌توان اشاره کرد. با وجود این که قیمت باتری قلیایی تا حدودی بیشتر از باتری معمولی است، ولی با توجه به زمان خدمت دهی بیشتر، باتری قلیایی در واحد زمان از هزینهٔ کمتری برخوردار است.

## مزایای باتری‌های قلیایی نسبت به باتری‌های لکلانشه
* شدت و قدرت تخلیه بالاتر
* مقاومت داخلی کمتر و ثابت تر
* هزینه تخلیه در ساعت اقتصادی تر
* زمان نگهداری بهتر و بیشتر
* مقاومت بیشتر در برابر تخلیه مداوم و شیب مناسب تخلیه
* طول عمر بیشتر

## تاریخچه
باتری قلیایی در تحقیقاتی در سال‌های دهه ۱۳۲۰ هجری شمسی اختراع شد. سپس این نوع مولد راه خود را به تدریج به بازارهای مصرف در سراسر کشورهای دنیا باز کرد. امروزه یکی از پراستفاده ترین انواع باتری میباشد.

## منابع

رده:اختراع‌های کانادایی
قلیایی
قلیایی
رده:تولیدکنندگان باتری
رده:انواع باتری‌ها
ماری بلر

**ماری بلر** ، (۲۱ اکتبر ۱۹۱۱ - ۲۶ ژوئیه ۱۹۷۸)، هنرمند آمریکایی است که به واسطهٔ همکاری‌هایش با شرکت والت دیزنی و آثارش در زمینهٔ هنر مفهوم شناخته می‌شود.

**ماری براون رابینسون** در ۲۱ اکتبر ۱۹۱۱ در شهر مک‌آلستر ایالت اکلاهاما به‌دنیا آمد. در همان خردسالی به تگزاس و سپس در ۷ سالگی به کالیفرنیا مهاجرت کرد. وی پس از فارغ‌التحصیلی از کالج ایالتی سن‌خوزه برنده بورس تحصیلی از مؤسسه هنری کوینارد در لس‌آنجلس شد. ماری در ۱۹۳۴ با هنرمند دیگری به نام لی اورت بلر  ازدواج کرد.

## زندگی هنری
**ماری بلر** به دلیل پویانمایی‌هایی که برای شرکت والت دیزنی ساخت مشهور شد. وی همچنین برای فیلمهای انیمیشن مانند آلیس در سرزمین عجایب، پیترپن، آوای جنوب و سیندرلا نقاشی کرده‌است. بلز همچنین شخصیت‌هایی را برای کشتی دنیای کوچک پارک دیزنی لند طراحی کرده‌است.

بسیاری از کتاب‌های کودکان که وی تصویرگری آنها را انجام داده‌است از دهه پنجاه میلادی تاکنون هنوز به چاپ می‌رسند. در سال ۱۹۹۱ از وی به عنوان *افسانه دیزنی* تمجید شد.

## منابع

* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Mary_Blair&oldid=459411578 ویکی‌پدیای انگلیسی]
* Mary Blair Week", Cartoon Modern, Blogsome
* http://inklingstudio.typepad.com/photos/animators_at_work/mary_blair.jpg
* 

رده:افراد استودیوهای پویانمایی والت دیزنی
رده:افراد مرتبط با والت دیزنی
رده:اهالی سوکل، کالیفرنیا
رده:اهالی مکلیستر، اکلاهما
رده:تصویرگران زن اهل ایالات متحده آمریکا
رده:تصویرگران کتاب کودک اهل ایالات متحده آمریکا
رده:تصویرگران کتاب کودک
رده:درگذشتگان ۱۹۷۸ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت خون‌ریزی درون‌جمجمه‌ای
رده:زادگان ۱۹۱۱ (میلادی)
رده:هنرمندان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:هنرمندان زن اهل ایالات متحده آمریکا
رده:هنرمندان زن سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:هنرمندان زن سده ۲۰ (میلادی)
رده:هنرمندان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه ایالتی سن‌خوزه
گنجینه ملی: کتاب اسرار

***گنجینه ملی: کتاب اسرار***  فیلمی محصول سال ۲۰۰۷ به کارگردانی جان ترتل‌تاب است . در این فیلم نیکلاس کیج، اد هریس، دیانه کروگر، هاروی کایتل، جان ویت، جاستین بارتا، بروس گرین وود، هلن میرن ، آلیسیا کوپولا، تای بورل، آلبر هال بازی کردند. این فیلم پس از گنجینه ملی دومین قسمت این مجموعه فیلمها است

## آلبوم موسیقی فیلم
آلبوم موسیقی این فیلم توسط آهنگساز فیلم (تروور رابین) مدتی بعد از اکران فیلم به بازار موسیقی عرضه شد .

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

* 
*  for the DVD and دیسک بلو-ری
* Official UK Competition site
* 
* 
* 
* 
* 
*  for the DVD
* Official UK Competition site

رده:آثار موسیقی ترور رابین
رده:رمزنگاری در ادبیات داستانی
رده:فیلم‌ها به زبان انگلیسی
رده:فیلم‌های ۲۰۰۷ (میلادی)
رده:فیلم‌های اکشن مهیج آمریکایی
رده:فیلم‌های آمریکایی
رده:فیلم‌های به تهیه‌کنندگی جری بروکهایمر
رده:فیلم‌های جان ترتل‌تاب
رده:فیلم‌های جستجوی گنج
رده:فیلم‌های درباره رئیس‌جمهورهای تخیلی ایالات متحده آمریکا
رده:فیلم‌های دنباله
رده:فیلم‌های دنباله آمریکایی
رده:فیلم‌های دیزنی
رده:فیلم‌های سرقت
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در داکوتای جنوبی
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در مریلند
رده:فیلم‌های ماجراجویی آمریکایی
رده:فیلم‌های ماجراجویی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در ۱۸۶۵ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در ۲۰۰۷ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در پاریس
رده:فیلم‌های واقع‌شده در داکوتای جنوبی
رده:فیلم‌های واقع‌شده در کاخ سفید
رده:فیلم‌های واقع‌شده در لندن
رده:فیلم‌های واقع‌شده در واشینگتن دی سی
رده:فیلم‌های واقع‌شده در ویرجینیا
رده:فیلم‌های والت دیزنی پیکچرز
رده:کوه راشمور
رده:تجسم‌های فرهنگی از آبراهام لینکلن
رده:فیلم‌های آمریکایی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در کتابخانه‌ها
سیر حکمت در اروپا

***سیر حکمت در اروپا*** کتابی است از محمّدعلی فروغی که جلد اول آن در سال ۱۳۱۰ منتشر شد. جلد دوم و سوم به ترتیب در سال‌های ۱۳۱۸ و ۱۳۲۰ انتشار یافت. این کتاب نخستین اثر دقیق و منظم از فلسفه غرب در ایران است.

در مقدمه سیر حکمت در اروپا، فروغی انگیزه‌اش از تألیف این کتاب را اینگونه توضیح می‌دهد: «ملاحظه فرمایید که در مشرق‌زمین و ممالک اسلامی از چندین قرن به این‌طرف جریان امور معارفی کاملاً مانند اوضاع اسکولاستیک اروپا بوده‌است و این حالت بیشتر ازاین‌جهت شگفت‌آور است که شرع مقدس اسلام بنیاد احکام و کلیهٔ امور را بر عقل گذاشته و تعلیمات هیچ حکیم و فیلسوفی را ضروری دین نشمرده‌است. بااین‌همه، فضلای ما هم جمود و رکورد اصحاب اسکولاستیک را داشته‌اند و نتیجه یک‌سان بوده‌است و عجیب‌تر اینکه مردم کشور ما در علم و حکمت نسبت به اروپائیان پیش‌قدم بودند و مغربیان اسکولاستیک را برچیده، وارد مراحل جدید شده، هفت شهر علم را گشتند و ما هنوز اندر خم یک کوچه‌ایم.» در همین مقدمه فروغی می‌گوید که «کوشیده‌ام تا افکار اروپایی را به شیوهٔ بیان ایرانی ارائه دهم و اصطلاحاتی را که در زبان و بیان ما سابقه نداشته‌است، از نو بسازم. اگر قصوری رفته ما را معذور دارند که در این راه پیش از ما کسی قدم نگذاشته و جاده کوبیده نشده بود.»

## محتویات کتاب

این کتاب شامل سه جلد و یک ضمیمه‌است.
* جلد اول
** دیباچه
** فصل اول / حکمای پیش از سقراط
** فصل دوم / سقراط و افلاطون و ارسطو
** فصل سوم / متأخرین از حکمای قدیم
** فصل چهارم / حوزهٔ علمی اسکندریه و دورهٔ رومیان
** فصل پنجم / علم و حکمت در اوایل قرون وسطی
** فصل ششم / اسکولاستیک
** فصل هفتم / تجدید حیات علم و ادب
** فصل هشتم / فرنسیس بیکن
** فصل نهم / دکارت
** پیوست / گفتار در روش درست راه بردن عقل و طلب حقیقت در علوم (کلام دکارت)
* جلد دوم
** دیباچه
** مقدمه
** فصل اول / حکمای فرانسه در سدهٔ هفدهم
** فصل دوم / اسپینوزا
** فصل سوم / لایبنیتس
** فصل چهارم / حکمای انگلیس در سدهٔ هفدهم
** فصل پنجم / حکمای انگلیس در سدهٔ هیجدهم
** فصل ششم / حکمای فرانسه در سدهٔ هیجدهم
** فصل هفتم / کانت
* جلد سوم
** دیباچه
** مقدمه
** باب نخستین / حکمای اروپا در نیمهٔ اول سدهٔ نوزدهم
** باب دوم / حکمای اروپا در نیمهٔ دوم سدهٔ نوزدهم

## نقد و نظر
فروغی فایدهٔ تألیف سیر حکمت در اروپا را دو چیز می‌داند که یکی آشنایی دانش‌اندوزان با افکار حکمای باختر است و «دیگر این‌که مفتاح و روش نگارش فلسفهٔ جدید را به زبان فارسی امروزی به دست» می‌دهد.

## بازنشر
پس از سال‌ها این اثر با نام سیر حکمت در اروپا: به‌ ضمیمهٔ «گفتار در روش» نوشتهٔ رنه دکارت، محمدعلی فروغی، امیرجلال‌الدین اعلم (مصحح)، انتشارات نیلوفر بازنشر گردید.

## پانویس

## پیوند به بیرون
* کتاب سیر حکمت در اروپا؛ جلد اول از مجموعه‌ی دیجیتال کتابخانه‌ی دانشگاه (هاله-ویتنبرگ) و ایالت زاکسن-آنهالت (آلمان)
* کتاب سیر حکمت در اروپا؛ جلد دوم از مجموعه‌ی دیجیتال کتابخانه‌ی دانشگاه (هاله-ویتنبرگ) و ایالت زاکسن-آنهالت (آلمان)
* کتاب سیر حکمت در اروپا؛ جلد سوم از مجموعه‌ی دیجیتال کتابخانه‌ی دانشگاه (هاله-ویتنبرگ) و ایالت زاکسن-آنهالت (آلمان)

رده:کتاب‌های انتشارات سازمان کتاب‌های جیبی
رده:کتاب‌های فلسفی
قحطی در روسیه (۱۶۰۳–۱۶۰۱)

''قحطی بزرگ ۱۶۰۱'' (حکاکی اثر در قرن ۱۹ انجام شده‌است.)|چپ|بندانگشتی|260px

**قحطی در روسیه (۱۶۰۳-۱۶۰۱)** بدترین قحطی به وجود آمده در تاریخ روسیه می‌باشد. این قحطی بر زندگی مردم اثری مستقیم گذاشت و در زمان مشکلات روسیه، زمانی که کشور به لحاظ سیاسی آشفته بود و بعد از مدتی توسط دولت مشترک‌المنافع لهستان به روسیه حمله شد، ۲ میلیون نفر کشته‌شدند. مرگ و میر بسیاری از مردم منجر به اختلال‌های اجتماعی و سقوط حکومت بوریس گودونف شد که به عنوان تزار در دوران فترت انتخاب شده‌بود. در زمان قحطی زمستان‌های بسیار سرد آتشفشانی که مانع رشد زراعات می‌شدند، به ثبت رسید؛ که در سال ۲۰۰۸ زمین شناسان آن را به فوران آتشفشان هوآیناپوتینا در پرو ربط دادند.

## جستارهای وابسته
* هولودومور در اوکراین اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی
* زمستان آتشفشانی

## منابع

Wikipedia contributors، "Russian famine of ۱۶۰۱-۱۶۰۳،" Wikipedia، The Free Encyclopedia، http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Russian_famine_of_1601–1603&oldid=447719306 (accessed August ۳۱، ۲۰۱۱).

رده:روسیه در ۱۶۰۱ (میلادی)
رده:روسیه در ۱۶۰۲ (میلادی)
رده:روسیه در ۱۶۰۳ (میلادی)
رده:روسیه در سده ۱۷ (میلادی)
رده:فاجعه‌های بهداشتی سده ۱۷ (میلادی)
رده:قحطی‌ها
رده:قحطی‌ها در روسیه
رده:مقاله‌های خرد تاریخ روسیه
رده:فاجعه‌های ۱۶۰۳ (میلادی)
رده:زمستان‌های آتشفشانی
رده:قحطی‌های سده ۱۷ (میلادی)
تازی (ابهام‌زدایی)

## اقوام
تازی: عرب، ایرانیان قبیله ٔطی از قبایل یمن را که با آنان تماس بیشتر داشتند (در عهد انوشیروان، یمن مستعمره ٔ ایران شد) «تاژ» و منسوب بدان را «تاژیک» می‌گفتند و سپس این واژه را بهمه ٔ عرب تعمیم دادند،

## گونه شناسی
* سلوکی (سگ)
*تازی ایرلندی
*تازی افغان
*تازی گری‌هوند
## ستاره شناسی
*تازی‌ها
*آر تازی‌ها
*۱۹ تازی‌ها
*۲۱ تازی‌ها
*۲۵ تازی‌ها
*۴ تازی‌ها
*۲۰ تازی‌ها
*۶ تازی‌ها
*۵ تازی‌ها
*۲۴ تازی‌ها
*بتا تازی‌ها
*فهرست ستاره‌های تازی‌ها

## جستارهای وابسته
* عجم (ابهام‌زدایی)

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی نام خانوادگی
عجم (ابهام‌زدایی)

**عجم** می‌تواند به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:

* عجم، به معنای غیرعرب و عموماً ایرانی
* عجم (گروه موسیقی)

## افراد
* حامدی عجم، شاعر ایرانی در دربار عثمانی

## ادبیات
* آثار عجم، کتابی فارسی نوشتهٔ فرصت‌الدوله شیرازی دربارهٔ تاریخ، جغرافیا و آثار باستانی
* المعجم فی معاییر اشعار العجم، کتابی فارسی نوشتهٔ شمس قیس رازی دربارهٔ علم عروض، قافیه و نقد شعر

## مکان‌ها
* عراق عجم، منطقهٔ جغرافیایی در غرب ایران‌زمین
* سرای عجم، بنایی تاریخی از دورهٔ قاجار
* چهل‌زرعی عجم، روستایی در استان بوشهر
* تپه بارانی عجم، محوطهٔ باستانی در ایران
* تپه کهریزه عجم، محوطهٔ باستانی در ایران
* محوطه یال عجم‌ها، محوطهٔ باستانی در ایران

## جستارهای وابسته
* عجمی (ابهام‌زدایی)
گونتر رال

**گونتر رال** (۱۰ مارس ۱۹۱۸ - ۴ اکتبر ۲۰۰۹) نظامی بلندپایه و خلبان تک‌خال آلمانی در دوره رایش سوم بود که در جریان جنگ جهانی دوم در *[[لوفت‌وافه]]* خدمت کرد. او با حصول ۲۷۵ پیروزی هوایی، پس از اریش هارتمان و گرهارت بارکهورن، سومین خلبان برتر جنگنده تاریخ به حساب می‌آید.

## زندگی‌نامه
گونتر رال در شهر گاگناو در منطقه جنگل سیاه متولد شد و پدرش یک تاجر بود در سال ۱۹۳۶ به دانشکده افسری درسدن رفت و به تشویق یکی از دوستانش به نیروی هوایی پیوست و در دو سال بعد فارغ‌التحصیل شد وی نخستین رزم خود را در نبرد فرانسه تجربه نمود بعد از موفقیت‌های او در نبرد فرانسه او به عنوان فرمانده اسکادران هشتم در نبرد بریتانیا شرکت کرد ولی موفق نبود سپس او را به جبهه شرق منتقل کردند و او بسیار موفق کار کرد و نقش‌های تعیین‌کننده ای برای تسخیر جزیره کرت و مبارزه با نیروهای شوروی و طی پنج روز اسکادران به فرماندهی او موفق به نابودی ۵۰ هواپیمای روسی شد. در ۲۸ نوامبر ۱۹۴۱ ۳۷امین پیروزی خود را به دست آورد اما خود نیز به شدت مجروح شد او بسیار سعی کرد تا فرود بیاید ولی نتوانست و سقوط کرد خدمهٔ یک تانک آلمانی او را از میان لاشه‌های هواپیما نجات دادند عکس برداری از او نشان می‌داد که کمر او از سه نقطه شکسته‌است و دیگر نمی‌تواند به خلبانی ادامه دهد اما پس از یک سال او دوباره به صحنهٔ نبرد بازگشت و موفق به افزایش رکوردهای خود به ۱۰۱ پیروزی رساند و در سپتامبر همان سال او مفتخر به دریافت صلیب شوالیه و در ماه نوامبر موفق به دریافت برگ بلوط از طرف شخص آدولف هیتلر نایل شد. سپس او در طی چند سال موفق به رسیدن به درجهٔ سرگردی شد.

## بعد از جنگ
بعد از جنگ به اسارت نیروهای آمریکایی درآمد و پس از آزادی به آلمان برگشت. در شرکت زیمنس مشغول به کار شد. در سال ۱۹۵۶ به بوندس‌ور پیوست و به درجه سپهبدی رسید. سرانجام او در ۴ اکتبر ۲۰۰۹ درگذشت.

## منابع

رده:اهالی راشتات
رده:خلبانان اهل آلمان
رده:خلبانان تک‌خال آلمانی در جنگ جهانی دوم
رده:خلبانان نیروی هوایی آلمان
رده:درگذشتگان ۲۰۰۹ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت بیماری قلبی و عروقی در آلمان
رده:درگذشتگان به علت سکته قلبی
رده:دریافت‌کنندگان صلیب شوالیه صلیب آهنین با برگ‌های بلوط و شمشیرها
رده:دریافت‌کنندگان صلیب شوالیه صلیب آهنین
رده:دریافت‌کنندگان صلیب آلمانی طلایی
رده:زادگان ۱۹۱۸ (میلادی)
رده:فرماندهان شوالیه نشان افتخار شایستگی جمهوری فدرال آلمان
رده:نظامیان آلمانی حاضر در جنگ جهانی دوم
دیکین

**دیکین** نام دهی است از دهستان رودبار الموت شرقی بخش معلم کلایهٔ شهرستان قزوین. این ده در مسیر قلعه الموت و دریاچه اوان واقع شده است. بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت روستا ۳۳۴ نفر می‌باشد.

دیکین یکی از مهم‌ترین روستاهایی است که مردمش به فارسی و مراغی که از گویش‌های زبان تاتی است، سخن می‌گویند.

## منابع

رده:روستاهای شهرستان قزوین
رده:شهرستان قزوین
رده:شهرها و روستاهای تات‌زبان
رده:شهرها و روستاهای مراغی‌زبان
شیوا بلوریان

**شیوا بلوریان** (زاده ) نویسنده، تهیه‌کننده، بازیگر و کارگردان ایرانی تئاتر، تلویزیون و سینما است.

## فعالیت

شیوا بلوریان دارای مدرک فوق لیسانس کارگردانی تئاتر از دانشگاه هنر و معماری و لیسانس مترجمی زبان انگلیسی است. ​همچنين او دانش‌آموخته فيلم‌نامه‌نويسی حرفه‌ای سينما نزد ناصر تقوايی در حوزه هنری انقلاب اسلامی، دوره‌های فيلمسازی حرفه‌ای از انجمن فيلم‌سازان جوان، همچنين گذراندن دوره کامل فیلم‌برداری و کارگردانی تخصصی و فوق تخصصی سینما نزد سعید پوراسماعیلی در هیلاج فیلم به مدیریت امیرشهاب رضویان می‌باشد.

آغاز فعالیت هنری او از دوران کودکی با صداپیشگی در رادیو در گروه خردسالان شروع شد و با رفتن به کلاس‌های بازیگری کودکان، آغازی متفاوت در بازیگری تئاتر  برای او رقم خورد. او در آغاز نوجوانی در کنار بازیگری، نویسندگی و کارگردانی چندین تئاتر کودک را نیز در کارنامه کاری خود ثبت کرده‌است که تماما شایسته تقدیر و جایزه از جشنواره سراسری کودک و نوجوان امید شناخته شدند از جمله *شهر سوخته*، *نقل زنان سنگی* و *حدیث آصف* که در تئاتر شهر اجرا شدند، روزهای درخشانی برای او در فعالیت تئاتری، محسوب شد.

با وجود اینکه بازیگری در کمکم کن به کارگردانی رسول ملاقلی‌پور، اتفاق درخشانی در کارنامه کاری شیوا بلوریان محسوب می‌شود اما عمده محبوبیت او‌ به واسطه بازی کردن در سریال‌های پربیننده‌ای همچون *[[قطار ابدی]]* به تهیه کنندگی بیژن بیرنگ و مسعود رسام، *[[روزهای زندگی (مجموعه تلویزیونی)|روزهای زندگی]]* به کارگردانی سیروس مقدم، *[[سایه آفتاب (مجموعه تلویزیونی)|سایه آفتاب]]* به کارگردانی محمدرضا آهنج، *[[جوانی (مجموعه تلویزیونی)|جوانی]]* به کارگردانی سعید سلطانی، *[[زیر آسمان شهر|زیر آسمان شهر ۳]]* به کارگردانی مهران غفوریان، *[[نقطه‌چین]]* به کارگردانی مهران مدیری و *ستاره‌های سربی* به کارگردانی محمدرضا آهنج است.

در کارنامه هنری او کارگردانی و نویسندگی چند فیلم کوتاه، مدیریت آموزشگاه سینمایی و تدریس بازیگری و کارگردانی نیز به چشم می‌خورد. اجرای برنامه‌های تلویزیونی مانند *دختران*، *یخ در بهشت*، ''صبح بخیر ایران'' و *شب مهتاب* را از اجراهای او می‌توان نام برد.

او صداپیشگی در رادیو را با برنامه ''جمعه ایرانی'' ادامه داد و همچنین در زمینه تئاتر تلویزیونی نیز بازی در *پنج دقیقه تا مرز*، *سکوت*، *دروازه ساعت* را در کارنامه هنری خود دارد.

بازی در فیلم‌های تلویزیونی هم از دیگر تجربه‌های وی به شمار میرود شامل *تب پنهان*، *حضور*، *مادرم باش*، *بالا بلند*، *جشن وحشت*، *اعتراف*، *بازی شبانه*، *تکیه بر خورشید* و‌ *رها*.

## زندگی شخصی
او در سال ۱۳۹۰ ازدواج کرد. حاصل این ازدواج یک دختر به نام نانیا (متولد ۲۰۱۳ در وین) و‌ یک پسر به نام برایان (متولد ۲۰۱۹ در وین) است. شیوا بلوریان هم‌اکنون ساکن هر دو شهر تهران و وین است.

## گزیدهٔ آثار
### سینما

### مجموعه تلویزیونی

### تله‌فیلم

### تئاتر در ایران

### تله تئاتر

### اجرا

## جوایز

## منابع

## پیوند به بیرون
* 
* 
*صفحه رسمی شیوا بلوریان در فیسبوک

رده:افراد زنده
رده:اهالی تهران
رده:بازیگران تئاتر زن اهل ایران
رده:بازیگران زن تلویزیونی اهل ایران
رده:بازیگران زن فیلم اهل ایران
رده:کارگردانان تئاتر اهل ایران
رده:کارگردانان فیلم اهل ایران
رده:دور از وطن‌های اهل ایران در اتریش
رده:مجریان تلویزیونی اهل ایران
رده:کارگردانان زن فیلم اهل ایران
رده:زادگان ۱۹۷۹ (میلادی)
برخورد آسمانی

**برخورد آسمانی**  برترین بازی سال ۲۰۰۵ از سوی سایت اطلاع‌رسانی *گیم اسپورت*  بود و دارای بهترین تکنولوژِی گرافیکی در زمان خودش بود.

## نسخه فارسی
به نسخه فارسی این بازی نیروی هوائی ارتش جمهوری اسلامی ایران نیز اضافه گردیده‌است و در نسخه فارسی امکان استفاده از جنگهای نوین و قابلیت استفاده از دو هواپیمای مدرن ایرانی با نامهای صاعقه و شفق نیز افزوده شده‌است.

## منابع

رده:بازی‌های انحصاری پلی‌استیشن همراه
رده:بازی‌های پلی‌استیشن همراه
رده:بازی‌های شبیه‌سازی جنگ
رده:بازی‌های ویدئویی ۲۰۰۹ (میلادی)
رده:بازی‌های ویدئویی تک‌نفره و چندنفره
رده:بازی‌های ویدئویی تولیدشده در فنلاند
رده:بازی‌های ویدئویی ساخته‌شده در اسلوواکی
دور بر دقیقه (ابهام‌زدایی)

* دور بر دقیقه: از یکاهای اندازه‌گیری سرعت دورانی
* دور بر دقیقه (آلبوم): دومین آلبوم استودیویی گروهِ پانک راکِ **رایز اگنست**
آرپی‌ام (ابهام‌زدایی)

**RPM** می‌تواند به موارد زیر اشاره داشته باشد:
* دور بر دقیقه
* مدیر بسته آرپی‌ام

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی نام لاتین
سرعت دورانی

بندانگشتی|نمایی از ساختار سرعت‌سنج و تاکومتر. دستگاه‌هایی‌که سرعت خودرو و سرعت چرخش محور محرک موتور را اندازه‌گیری می‌کنند.|327x327px
**سرعت دورانی** ، که گاهی سرعت چرخش هم نامیده می‌شود، کمیتی است برای بیان تعداد دوران یک جسم در واحد زمان. بنابراین، این کمیت، از جنس بسامد بوده و در سامانهٔ SI برحسب هرتز (دور بر ثانیه) بیان می‌شود. در کاربردهای متداول مهندسی، بیشتر از یکای دور بر دقیقه (RPM) برای سرعت دورانی استفاده می‌شود.

گاهی کمیت‌های سرعت دورانی و بسامد زاویه‌ای به‌عنوان یک کمیت یکسان در نظر گرفته می‌شوند. ولی این دو کمیت با یکاهای مختلفی بیان می‌شوند. بسامد زاویه‌ای بیان‌کنندهٔ نرخ تغییرات زاویه بر واحد زمان بوده و در سامانهٔ SI، برحسب رادیان بر ثانیه بیان می‌شود. با توجه به اینکه هر دور کامل ۳۶۰ درجه یا ۲π رادیان است، سرعت دورانی و بسامد زاویه‌ای با استفاده از روابط زیر به یکدیگر قابل تبدیل‌اند:

\omega_{cyc} = \omega_{rad}/2\pi\,

\omega_{cyc} = \omega_{deg}/360\,

که:
* \omega_{cyc}\,، سرعت دورانی برحسب هرتز یا دور بر ثانیه‌است.
* \omega_{rad}\,، بسامد زاویه‌ای برحسب رادیان بر ثانیه‌است.
* \omega_{deg}\,، بسامد زاویه‌ای برحسب درجه بر ثانیه‌است.

به عنوان مثال، یک استپ موتور که در هر ثانیه یک دور می‌چرخد، بسامد زاویه‌ای ۲π رادیان بر ثانیه یا ۳۶۰ درجه بر ثانیه دارد، در حالی که سرعت دورانی آن، ۶۰ دور بر دقیقه است.

## جستارهای وابسته
* بسامد زاویه‌ای
* سرعت زاویه‌ای

رده:سینماتیک
رده:کمیت‌های فیزیکی
رده:نرخ‌های زمانی
رده:چرخش
زن سرخ‌پوش (میدان فردوسی)

**زن سرخ‌پوش** یا **یاقوت** (متولد ۱۳۰۵) لقب زنی با هویت نامعلوم در تهران که حدوداً ۳۰ سال، هر روز، ساکت و آرام با لباس، کفش، کیف و جوراب قرمزرنگ در میدان فردوسی و اغلب ضلعِ شمال شرقی آن به انتظار می‌ایستاد. او تا حدود سال‌های ۶۲–۶۱ هر روز به این کار ادامه می‌داد و به گفته مردم، یک‌باره از صحنه محو شد. روایات دربارهٔ این زن زیاد است و عموماً بر این باورند که او در عشق شکست خورده بود و در انتظار معشوق گم‌گشته در آن مکان به انتظار می‌ایستاده است. تنها مستند و تصویری که از آن زن وجود دارد، صحنه‌هایی از زن سرخ‌پوش در فیلم مستند تهران امروز ساخته خسرو سینایی (محصول ۱۳۵۶) است،همچنین در سریال تاسیان ساخته تیناپاکروان صحنه هایی از حضور زن سرخ پوش وجود دارد. 

همچنین مسعود بهنود در سال ۱۳۵۵ خورشیدی با او مصاحبه‌ای انجام داده است. خود شخص مصاحبه‌شونده (زن مشهور به سرخ‌پوش) در مصاحبه چندین بار عاشق بودن و روایت‌های گفته‌شده دربارهٔ خود را انکار می‌کند.

## در فرهنگ عامه
رحیم معینی کرمانشاهی ترانهٔ «تو شهری که تو نیستی خیابون شده خالی» (با صدای فرشته) را با الهام از زن سرخ‌پوش سرود. سناریوی موزیک ویدیوی «هفتهٔ عشق» از بنیامین بهادری اشارهٔ مستقیم این زن دارد. محمدعلی سپانلو نیز در منظومهٔ «خانم زمان»، با شعری از او یاد می‌کند. فریدون فروغی هم ترانهٔ «همیشه غایب» را از زبان او خوانده است.

اکرم بهرامیان در مستندی به نام «بگذار تا همیشه» و خسرو سینایی در سراسر تهران امروز هر از گاهی نمایی از زن سرخ‌پوش میدان فردوسی تهران پخش می‌شود و می‌کوشد داستان فیلم را با بودن او واگویی کند. هادی طامه و امین متین یکی از شخصیت‌های داستان ساعت صفر را به «زن سرخ‌پوش» میدان فردوسی اختصاص داده‌اند. ساعت صفر یک رمان علمی تخیلی با موضوع سفر در زمان است که به صورت پادکست منتشر شده است.

آناهیتا نعمتی در فیلم کوتاهی به‌نام «مثل همیشه» ساختهٔ محمد حمزه‌ای نقش این زن را بازی کرده است. به گزارش روزنامه شرق در پنج شنبه ۲۱ مهر ماه ۱۳۹۰، پنجاه زن با لباس قرمز، به یاد «زن سرخ‌پوش» در میدان فردوسی تجمع کرده بودند و با روش فلش ماب و یک پرفورمنس اجرا کردند. بر طبق اعلام مرکز اطلاع‌رسانی فرماندهی انتظامی تهران بزرگ این حضور صرفاً برای تهیۀ یک برنامۀ مستند با عنوان پنج عصر میدان فردوسی، به تهیه کنندگی و کارگردانی جابر انصاری و حسینی بوده است. قصۀ زندگی زن سرخ‌پوش در مرداد ماه ۱۳۹۵ به کارگردانی رضا قنبرزاده فرید با نام «فیشر آباد و دو داستان دیگر» در یکی از سالن‌های نمایش تهران به روی صحنه رفت. همچنین در قسمت چهاردهم سریال تاسیان، از این کاراکتر یاد شده است.

## پیوند به بیرون
* صحنه‌هایی از رفت و آمد زن سرخ‌پوش در مستندِ «تهرانِ امروز» (Tehran Today)محصول ۱۳۵۶ اثر خسرو سینایی. زمان‌های ۱:۰۲:۴۲ و ۱:۱۹:۴۵ را در فیلم ببینید.

## منابع
* 

رده:اهالی تهران
رده:زادگان ۱۳۰۵
رده:زنان اهل ایران
دینا بنت عبدالحمید

شریفه **دینا بنت عبدالحمید** (زاده ۱۵ دسامبر ۱۹۲۹ – درگذشته ۲۱ اوت ۲۰۱۹) ملکه سابق اردن، زاده ۱۹۲۹ میلادی، اولین همسر ملک حسین و مادر بزرگ‌ترین فرزند او یعنی علیه بنت الحسین است. او و ملک حسین در سال ۱۹۵۵ با هم ازدواج کردند. این ازدواج دو سال بعد در سال ۱۹۵۷ میلادی به جدایی انجامید. دینا در سال ۱۹۷۰ با یکی از اعضای عالی‌رتبه سازمان آزادی‌بخش فلسطین ازدواج کرد.
دینا بنت عبدالحمید در قاهره به دنیا آمد. پدرش عبدالحمید بن محمد عبدالعزیز و مادرش فخریه براو بودند. او به دلیل اینکه از نوادگان حسن بن علی بوده که سومین عموزاده خوانده پدرش بود، ملقب به عنوان افتخاری شریفه مکه شد. عموهای او ادعا کرده‌اند که نزدیک به ۲۰۰۰ فدان وقف کرده‌اند.
بندانگشتی|300px|چپ|ملک حسین و دینا - ۱۹۵۵
شریفه دینا و ملک حسین برای اولین در سال ۱۹۵۲ در دوران تحصیل در لندن، در منزل یکی از بستگان عراقی با هم ملاقات کردند. در حالی که او در گیرتون کالج کمبریج درس می‌خواند حسین در هاروو اسکول مشغول به تحصیل بود. بعد از آن ملک حسین بار دیگر در المعادی او را ملاقات کرد. او لیسانس هنر را با درجه ممتاز کسب کرد و قبل از ازدواج در دانشگاه قاهره به تدریس ادبیات انگلیسی پرداخت. امور کشور داشت، نامزدی پسرش و دینا را اعلام کرد. این رابطه بعدها به شدت از سوی جمال عبدالناصر تحسین شد. در ۱۸ آوریل ۱۹۵۵ میلادی در حالی که حسین ۱۹ سال و دینا ۲۶ سال سن داشتند، با هم ازدواج کردند. او بعد از این ازدواج به ملکه اردن مبدل گشت ولی در روز عروسی، ملک حسین در مصاحبه با عزیز فهمی نویسنده اردنی گفت که دینا هیچ نقش سیاسی نخواهد داشت. عزیز فهمی گفت که ملک حسین، شخصیت قوی دینا را تهدیدی برای اقتدار مادرش می‌دانست. مشکلات شاه و ملکه بزودی خود را نشان داد. در ۱۳ فوریه ۱۹۵۶ میلادی اولین فرزند آنها، ملکه علیه، به دنیا آمد ولی تولد این کودک نیز نتوانست کمکی به بهبود روابط در این ازدواج سلطنتی بنماید.
در یکی از روزهای تعطیل مصر در سال ۱۹۵۶ ملک حسین قصد خود برای جدایی را با دینا در میان گذاشت. آنها در تاریخ ۲۴ ژوئن ۱۹۵۷ از یکدیگر جدا شدند و ملکه تا مدتی اجازه ملاقات دخترش را نداشت.

## منابع
* 

رده:استادان دانشگاه قاهره
رده:افراد اردنی چرکس‌تبار
رده:افراد مصری چرکس‌تبار
رده:تاریخ اردن
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه قاهره
رده:درگذشتگان ۲۰۱۹ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۲۹ (میلادی)
رده:شاهدخت‌های اردن
رده:عرب‌های سده ۲۰ (میلادی)
رده:گیرندگان نشان والای افتخار شوالیه‌گری اردن
رده:ملک حسین
رده:ملکه‌های عرب
رده:ملکه‌های همسر اردن
ایل بارزانی

**ایل بارزانی** ایلی است کرد، برآمده از منطقۀ بارزان در ناحیه قدیمی نزدیک حکاری ترکیه در کردستان عراق است. ایشان در اصل از پیروان طریقت نقشبندیه بوده‌اند اما امروزه کمتر آگاهی‌ای از این امر در میان‌شان باقی مانده‌است. برخی این احتمال را مطرح کرده‌اند که اصل ایشان از جبال بارز در استان کرمان باشد. این ایل پنج تیره دارد:نزاری، بَروژی، مزوری، شیروانی و دوله مَری.

## تاریخچه
دربارهٔ ایشان اطلاعات کتبی و مستند مهم در دست نیست، آنچه هست بیشتر شفاهی است و سینه به سینه نقل شده و مخلوط به افسانه و حماسه است.

کهن‌ترین جایی که نام بارزان مورد اشاره واقع شده، در کارنامه اردشیر بابکان است که می‌گوید:

اگرچه مکان مورد اشاره به‌طور مشخص‌در منطقهٔ کرمان در ایران قرار دارد، اما محمدعلی سلطانی خاستگاه اصلی ایل بارزان را از منطقهٔ کارزار در جبال بارز در کرمان دانسته و اشاره کرده‌است که اهالی جبال بارز در بیشتر منابع کرد دانسته شده‌اند.

شرف خان بدلیسی در ۱۰۰۵ هجری از باریزان به عنوان قریه‌ای در تملک امرای بهدینان نام برده‌است. در اوایل سده سیزدهم این قریه به اقامت گاه مشایخ طریقه نقشبندیه تبدیل شد. همین طریقه از مهم‌ترین علل تشکل کردان بارزانی است. مروج طریقه در میان طایفه‌های کرد مولانا خالد نقشبندی شهرزوری و خلفای وی بودند، شیخ تاج الدین بارزانی، شیخ بارزان که از پیروان وی بود، در میان طایفه‌های کرد پیروانی یافت. همین سبب افزایش جمعیت طایفه بارزانی و قریه بارزان شد. این طایفه که در اوایل سده سیزدهم تنها از ۷۵۰ خانوار تشکیل می‌شد در چهل سال بعد شمارش به ۱٬۸۰۰ خانوار یعنی حدود ۹٬۰۰۰ نفر رسید.

شیخ رشید لولان، رهبر برادوست‌ها و عده‌ای دیگر، شیخ احمد بارزانی را به‌دلیل تغییر دین از اسلام به یهودیت، بدعت‌گذار نامیدند.

## نسل‌کشی
در سال ۱۹۸۳ و در جریان نسل‌کشی کردها توسط حکومت حزب بعث عراق به رهبری صدام حسین، نزدیک به ۸ هزار نفر از قبیلهٔ بارزانی قتل‌عام شدند. بهانهٔ این قتل‌عام، مشارکت و پشتیبانی بارزانی‌ها از نیروهای ایران در عملیاتی بود که در ژوئیهٔ ۱۹۸۳ علیه ارتش بعث عراق انجام شده‌بود. به دستور صدام حسین، اردوگاه‌های قوش‌تپه و دیانا در نزدیکی اربیل محاصره شد. دستور داده شده‌بود که هر مرد ۱۲ سال به بالایی را از سالم یا معلول و تن‌درست و بیمار که دستار سرخ (نشان وابستگی به ایل بارزانی) بر سر داشته‌باشد، به‌طور سوار کامیون کرده و به بغداد بفرستند. تمام این افراد سپس به جنوب عراق و از آنجا به اردوگاهی در مرز عراق و اردن فرستاده شدند و از سرنوشت آنان هرگز خبری به دست نیامد. چند هفته پس از این قتل‌عام، به دستور صدام حسین، سه پسر مصطفی بارزانی بازداشت و اعدام شدند. در جریان گفتگوهای ناموفق صلح که بعدها میان جلال طالبانی و صدام حسین صورت گرفت، طالبانی به سرنوشت این ۸ هزار نفر اشاره کرده‌بود، و صدام پاسخ داده‌بود که: «چرا یک طالبانی باید نگران و دلواپس احوال یک بارزانی باشد؟»

## جستارهای وابسته
* مسعود بارزانی
* مصطفی بارزانی
* بهدینان

## پیوند به بیرون
* توضیح پسرعموی بارزانی درباره عشیره بارزانی

## پانویس

رده:اهالی کردستان عراق
رده:ایل‌های کرد
رده:پراکنش کرد
رده:صوفیان
رده:کردستان عراق
رده:کردهای یهودی
رده:هلال حاصل‌خیز
رده:ایلات کرد
رادیان بر ثانیه

**رادیان بر ثانیه**، که با **rad·s<sup>−۱</sup>** یا **rad/s** نشان داده می‌شود، یکای سرعت زاویه‌ای در سامانهٔ SI است. رادیان بر ثانیه، همچنین یکای بسامد زاویه‌ای نیز هست.

رادیان بر ثانیه، به‌صورت تغییر جهت‌گیری یک جسم بر حسب رادیان در هر ثانیه تعریف می‌شود. با توجه به اینکه رادیان بدون دیمانسیون است، از نظر ابعادی معادل با هرتز است.

:

یکی از کاربردهای مهم یکای رادیان بر ثانیه، در محاسبهٔ توان منتقل‌شده توسط یک محور دوار است. توان منتقل‌شده توسط یک محور دوار، P، (بر حسب وات) از حاصل‌ضرب سرعت دوران محور (بر حسب رادیان بر ثانیه) در گشتاور موجود در محور (بر حسب نیوتن متر) بدست می‌آید.

## جستارهای وابسته
* سرعت زاویه‌ای 
* بسامد زاویه‌ای
* سرعت دورانی
* دور بر دقیقه

رده:یکاهای بسامد

رده:یکاهای مشتق اس‌آی
رود خاتانگا

**رود خاتانگا**  رودخانه‌ای در کرای کراسنویارسک در روسیه است که از محل تلاقی دو رود کوتوی و ختا به‌وجود می‌آید. این رود ۲۲۷ کیلومتر طول داشته و حوضهٔ آبخیزی به مساحت ۳۶۴ هزار کیلومتر مربع را در بر می‌گیرد. رودخانهٔ خاتانگا از درون دره‌ای عمیق در زمین‌های پست شمال سیبری به سوی خلیج خاتانگا در دریای لاپتف جریان دارد و در آنجا تشکیل خلیجی دهانه‌ای را می‌دهد. همچنین در حوضهٔ آبخیر این رودخانه در حدود ۱۱۲ هزار جزیره وجود دارد.

بیشتر آب رودخانهٔ خاتانگا از آب‌شدن برف‌ها تأمین می‌شود. همچنین ارتفاع سطح آب آن در طول سال متغیر بوده و تا ۸٬۵ متر نیز می‌رسد. این رودخانه در اواخر سپتامبر یا از اوایل اکتبر یخ‌بسته است و در اوایل ماه ژوئن یخ‌هایش شروع به آب‌شدن می‌کند. رود خاتانگا از نظر ذخایر ماهی غنی بوده و صید تجاری ماهیانی همچون سیسکو، سیسکوی شمالی، موسکون، نلما، هوچو و لوچ در آن رونق دارد.

این رودخانه قابل کشتی‌رانی بوده و بندر خاتانگا بر کنارهٔ آن ساخته شده‌است.

## منابع

رده:پست‌بوم سیبری شمالی
رده:حوضه‌های آبریز دریای لاپتف
رده:رودهای روسیه
رده:رودهای سرزمین کراسنویارسک
خاتانگا

**خاتانگا** ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره نماید:

* خاتانگا، روسیه، روستایی در روسیه
* فرودگاه خاتانگا، فرودگاهی در کرای کراسنویارسک، روسیه
* رود خاتانگا، رودی در کرای کراسنویارسک، روسیه
* خلیج خاتانگا، خلیجی در شبه‌جزیره تایمیر، روسیه

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
مسجد جامع زواره

**مسجد جامع زواره** مربوط به دوره سلجوقیان است و در زواره، متری حسن‌آباد، کوچه پامنار واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## پلان
اولین مسجدی که اساساً با طرح چهار ایوانه ساخته شده‌است، مسجد جامع زواره می‌باشد.

## تاریخ بنا
ساختمان این مسجد در سال ۵۳۰ هجری قمری اتمام یافت و محراب آن نیز که از زیباترین بخش‌های بنا است در سال ۵۵۱ هجری قمری ساخته شده‌است.

## کتیبه‌های مسجد
کتیبهای که تاریخ ساختمان مسجد جامع زواره را به دست می‌دهد، بر خلاف معمول در قسمت بالای نمای رو به صحن قرار گرفته‌است. این کتیبه که به خطّ کوفی بسیار ساده نوشته شده و با آجر تراشیده ساخته شده‌است، با کتیبه‌های قرون پنجم و ششم موجود در بسیاری از بناهای اصفهان و اطراف آن شباهت کامل دارد. پس از بسم الله آیة ۱۸ از سورة ۹ خوانده می‌شود و سپس متن تاریخی آغاز شده که متأسفانه از غالب کلمات جز قطعات ناقصی بر جای نمانده‌است. به همین سبب قرائت آن بسیار مشکل است و تنها می‌توان کلمات زیر را در آن بازیافت:

أمر ببناء… الفقیر الی رحمه الله… احمد… ثلثین و خمس مائه.

کتیبه‌ای که در قسمت گردن گنبد شبستان محراب را دور می‌زند، از گچ ساخته شده؛ حروف آن که به خطّ کوفی مزیّن به گل‌ها و برگ‌هاست، بر زمینه‌ای از نقوش اسلیمی بسیار چشمگیر حک شده‌است. این بخش از تزیینات به شدّت صدمه دیده و ضایع شده‌است. از آنچه باقی مانده می‌توان دریافت که کتیبه شامل آیات ۱۸۷ و ۱۸۸ از سورة ۳ بوده و پس از آن متن تاریخی کتیبه آمده که ظاهراً حاوی تاریخ بوده‌است، ولی با وضع موجود چیزی از آن کشف نمی‌شود.

محراب که در وضعیّتی عالی حفظ شده، حاوی کتیبه‌ای است به خطّ کوفی به همراه دو کتیبة دیگر به خطّ نسخ. قسمت بالای کتیبة خارجی شامل آیة ۵۲ از سوره ۷ است. یکی از دو کتیبه‌ای که به خطّ نسخ است، همان آیه‌ای که در کتیبة صحن آمده یعنی آیة ۱۸ از سوره ۹ را تکرار کرده‌است و کتیبة سوّم آیات ۱۸۷ و ۱۸۸ از سورهٔ ۳ یعنی همان آیاتی را که کتیبة نواری شکل گردن گنبد را آذین کرده‌اند، عرضه می‌دارد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## پانویس

## منابع
* شهبازی شیران، دکتر حبیب (۱۳۸۴). آثار مهم و برجستهٔ ساختمانی و ویژگی‌ها و دستاوردهای معماری و تزیینی تمدّن اسلامی ایران در دورهٔ سلجوقیان و ایلخانیان. دانشگاه محقّق اردبیلی، اردبیل.
* زمرشیدی، حسین (۱۳۷۴). مسجد در معماری ایران. کیهان، تهران.
* گدار، آندره (۱۳۷۱). آثار ایران، ج ۴، ترجمة ابوالحسن سروقد مقدم. بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، مشهد.

رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان اردستان
رده:آثار ملی ایران
رده:ساختمان‌های مذهبی دارای گنبد
رده:ساختمان‌های مسجد دارای گنبد
رده:مسجدهای استان اصفهان
رده:مسجدهای ایران
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان زواره
رده:مسجدهای جامع
هلنا جوزفسن

**هلنا مارین جوزفسن** (به انگلیسی: Helena Marianne Josefsson؛ زادۀ ۲۳ مارس ۱۹۷۸) خواننده و ترانه‌سرای سوئدی است. او در ایران به دلیل همکاری با آرش شناخته شده است. وی در هفت ترانه به نام‌های *Arash* (آرش)، *Pure Love* (عشق خالص)، *Broken Angel* (فرشتۀ شکسته)، *One Day* (یک روز)، *Dooset Daram* (دوست دارم) و *One Night In Dubai* (یک شب در دبی) و  *Angels Lullaby* (لالایی فرشتگان) با آرش همراهی کرده است.

## منابع

## پیوند به بیرون
* وب‌سایت رسمی هلنا جوزفسن (از بایگانی)
* هلنا جوزفسن در مای‌اسپیس

رده:افراد زنده
رده:اهالی کلمر، سوئد
رده:پر گسله
رده:ترانه‌پردازان اهل سوئد
رده:خوانندگان پاپ اهل سوئد
رده:خوانندگان زن اهل سوئد
رده:خوانندگان زن
رده:زادگان ۱۹۷۸ (میلادی)
رده:گروه‌های موسیقی سوئدی
عبدالوهاب ابوالهیل

**عبدالوهاب ابوالهیل**  (متولد ۲۱ سپتامبر ۱۹۷۶ در بغداد)، بازیکن بازنشسته و مربی کنونی فوتبال، اهل عراق می‌باشد.

او سابقهٔ بازی در باشگاه‌های فوتبال ایرانی استقلال اهواز، سپاهان اصفهان و فولاد خوزستان را در کارنامهٔ خود دارد.

وی در جام باشگاه‌های جهان ۲۰۰۷ در بازی مقابل ویتاکر یونایتد، یک گل برای تیم سپاهان به ثمر رساند.

او مدت طولانی هم عضو تیم ملی فوتبال عراق بوده‌است و ۶۶ بازی ملی و ۸ گل ملی در کارنامهٔ خود نیز دارد.

ابوالهیل سابقهٔ هدایت تیم الطلبه عراق را به عنوان سرمربی دارد.

## افتخارات
;باشگاهی
* **[[لیگ برتر فوتبال ایران|لیگ برتر]]**
* نایب قهرمانی در لیگ برتر فوتبال ایران ۸۷-۱۳۸۶ به همراه تیم **[[باشگاه فوتبال سپاهان اصفهان|سپاهان اصفهان]]**
* **[[جام حذفی]]**
* قهرمانی در جام حذفی ۸۶-۱۳۸۵ به همراه تیم **[[باشگاه فوتبال سپاهان اصفهان|سپاهان اصفهان]]**
* **[[لیگ قهرمانان آسیا]]**
* نایب قهرمانی در لیگ قهرمانان آسیا ۲۰۰۷ به همراه تیم **[[باشگاه فوتبال سپاهان اصفهان|سپاهان اصفهان]]**
;ملی
* **[[قهرمانی فوتبال غرب آسیا]]**
* قهرمانی در مسابقات فوتبال غرب آسیا ۲۰۰۲ به همراه **[[تیم ملی فوتبال عراق]]**
* مقام چهارمی **[[المپیک ۲۰۰۴ آتن]]** در فوتبال

## جستارهای وابسته
* فهرست بازیکنان خارجی باشگاه فوتبال سپاهان
* فهرست بازیکنان خارجی باشگاه فوتبال فولاد خوزستان
* فهرست بازیکنان خارجی باشگاه فوتبال استقلال اهواز

## منابع

رده:افراد زنده
رده:اهالی بغداد
رده:بازیکنان باشگاه استقلال اهواز
رده:بازیکنان باشگاه الشعب
رده:بازیکنان باشگاه الطلبه
رده:بازیکنان باشگاه سپاهان
رده:بازیکنان باشگاه فوتبال الشرطه عراق
رده:بازیکنان باشگاه فولاد خوزستان
رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال عراق
رده:بازیکنان جام کنفدراسیون‌ها ۲۰۰۹
رده:بازیکنان جام ملت‌های آسیا ۲۰۰۰
رده:بازیکنان جام ملت‌های آسیا ۲۰۰۴
رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل عراق
رده:بازیکنان فوتبال بازی‌های المپیک عراق
رده:بازیکنان فوتبال در المپیک تابستانی ۲۰۰۴
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن در امارات متحده عربی
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن در ایران
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن در لبنان
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن اهل عراق
رده:بازیکنان لیگ برتر امارات متحده عربی
رده:بازیکنان لیگ برتر خلیج فارس
رده:بازیکنان لیگ برتر فوتبال لبنان
رده:زادگان ۱۹۷۵ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۷۶ (میلادی)
رده:عراقی‌های سده ۲۰ (میلادی)
رده:عراقی‌های سده ۲۱ (میلادی)
رده:مربیان فوتبال اهل عراق
رده:مربیان فوتبال دور از وطن در لبنان
رده:ورزشکاران اهل بغداد
رده:ورزشکاران دور از وطن اهل عراق در ایران
رده:هافبک‌های مرد فوتبال
رده:بازیکنان باشگاه فوتبال اخا اهلی عالیه
آرمناک پطروسیان

**آرمناک آلبرتی پطروسیان** (؛ متولد ۱۳ نوامبر ۱۹۷۳ در ایروان)، بازیکن سابق فوتبال در پست دروازه‌بان اهل ارمنستان می‌باشد.

او سابقهٔ بازی در باشگاه‌های آرارات ایروان، سپاهان اصفهان، ذوب‌آهن اصفهان و شهرداری بندرعباس را در کارنامهٔ خود دارد. در لیگ برتر ۸۱–۱۳۸۰ در سپاهان به مدت بیش از دو ماه (از ۲۷ آبان تا ۷ بهمن ۱۳۸۰) و ۷۰۴ دقیقه هیچ گلی دریافت نکرد و از آن زمان تا دی ماه ۱۳۹۶ نزدیک به ۱۶ سال رکورددار طولانی‌ترین زمان گل نخوردن در لیگ برتر فوتبال ایران بود

## دوران باشگاهی
پطروسیان، بیشترین دوران فوتبال خود را در باشگاه سپاهان سپری کرد. او که از تیم آرارات به تیم سپاهان پیوسته بود، بازی‌های درخشانی از خود در این تیم به جا گذاشت و به یکی از ارکان اصلی این تیم تبدیل شده بود. او به همراه این تیم به مقام قهرمانی در مسابقات لیگ برتر و جام حذفی رسیده‌است.

او در لیگ برتر ۸۱–۱۳۸۰ در تیم سپاهان به مدت بیش از دو ماه (از ۲۷ آبان تا ۷ بهمن ۱۳۸۰) و ۷۰۴ دقیقه هیچ گلی دریافت نکرد و از آن زمان تا دی ماه ۱۳۹۶ نزدیک به ۱۶ سال رکورددار طولانی‌ترین زمان گل نخوردن در لیگ برتر فوتبال ایران نیز بود.

## تیم ملی
او مدتی هم عضو تیم ملی فوتبال ارمنستان بوده‌ و هفت بازی ملی برای کشورش انجام داده‌است. پطروسیان نخستین بازی ملی خود را در یک بازی دوستانه در ۱۵ مه ۱۹۹۴ در ورزشگاه تیتان، فولرتون مقابل تیم ملی فوتبال ایالات متحده آمریکا انجام داد که دومین مسابقه تیم ملی ارمنستان پس از استقلال این کشور محسوب می‌شود. بنابراین او یکی از اولین دروازه‌بانان تیم ملی ارمنستان پس از استقلال این کشور به حساب می‌آید.

## افتخارات
;باشگاهی
* **[[لیگ برتر فوتبال ایران|لیگ برتر ایران]]**
* قهرمانی در لیگ برتر فوتبال ایران ۸۲–۱۳۸۱ به همراه تیم **[[باشگاه فوتبال سپاهان اصفهان|سپاهان اصفهان]]**
* **[[جام حذفی|جام حذفی ایران]]**
* قهرمانی در جام حذفی ۸۵–۱۳۸۴ به همراه تیم **[[باشگاه فوتبال سپاهان اصفهان|سپاهان اصفهان]]**
* **[[لیگ برتر فوتبال ارمنستان|لیگ برتر ارمنستان]]**
* قهرمانی در سال ۱۹۹۳ میلادی به همراه تیم **[[باشگاه فوتبال آرارات (ایروان)|آرارات ایروان]]**
* **[[جام استقلال ارمنستان]]**
* قهرمانی در سال‌های ۱۹۹۳، ۱۹۹۴ و ۱۹۹۵ میلادی به همراه تیم **[[باشگاه فوتبال آرارات (ایروان)|آرارات ایروان]]**
;فردی
* **[[فهرست برترین‌های فوتبال ایران|برترین‌های فوتبال ایران]]**
* بهترین بازیکن خارجی فوتبال ایران ۸۲–۱۳۸۱ در تیم **[[باشگاه فوتبال سپاهان اصفهان|سپاهان اصفهان]]**

## جستارهای وابسته
* فهرست بازیکنان باشگاه فوتبال آرارات تهران
* فهرست بازیکنان خارجی باشگاه فوتبال سپاهان

## منابع

## پیوند به بیرون
* 
* 
* آرمناک پطروسیان در FBref.com

رده:افراد زنده
رده:اهالی ایروان
رده:بازیکنان باشگاه آرارات ایروان
رده:بازیکنان باشگاه ذوب‌آهن
رده:بازیکنان باشگاه سپاهان
رده:بازیکنان باشگاه شهرداری بندرعباس
رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال ارمنستان
رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل ارمنستان
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن در ایران
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن اهل ارمنستان
رده:دروازه‌بانان مرد فوتبال
رده:زادگان ۱۹۷۳ (میلادی)
رده:ورزشکاران اهل ایروان
رده:ورزشکاران دور از وطن اهل ارمنستان در ایران
رده:بازیکنان فوتبال اهل ایروان
رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل شوروی
نیوتن-متر

**نیوتن متر** یا **نیوتن-متر**، یکای اندازه‌گیری گشتاور در سامانه استاندارد بین‌المللی یکاها است. این یکا با **N·m** یا **N m** یا **Nm** نشان داده می‌شود. یک نیوتن متر، بزرگی گشتاوری است که از نیرویی به بزرگی یک نیوتن که به‌صورت عمود بر یک بازوی گشتاور یک متری وارد شده، حاصل می‌شود.

مشابه نیوتن متر، یکای انرژی و کار (ژول)، نیز از حاصل‌ضرب یکاهای نیرو و طول حاصل می‌شود. اما انرژی برخلاف گشتاور (که کمیتِ بُرداری است)، یک کمیت نرده‌ای است و طول مورد استفاده در تعریف انرژی و کار، طول حرکت نقطهٔ اثر نیرو در راستای اِعمال نیروست. درواقع، انرژی از حاصل‌ضرب داخلی و گشتاور از حاصل‌ضرب خارجیِ نیرو و طول حاصل می‌شوند؛ بنابراین، بااینکه ازنظر دیمانسیون، یکای گشتاور با انرژی یکسان است، اما نمی‌توان از یک یکا برای هر دوی آن‌ها استفاده کرد.

## ضرایب تبدیل
* ۱ نیوتن متر = ۰٫۷۳۷۵۶۲۱ فوت پوند
* ۱ کیلوگرم نیرو متر = ۹٫۸۰۶۶۵ نیوتن متر
* ۱ فوت پوند ≈ ۱٫۳۵۵۸ نیوتن متر
* ۱ دین سانتی‌متر = ۷−۱۰ نیوتن متر

## منابع

رده:واحدهای گشتاور
رده:یکاهای مشتق اس‌آی
لوون استپانیان

**لوون استپانیان**  (متولد  در ایروان)، بازیکن سابق فوتبال در پست هافبک اهل ارمنستان می‌باشد.

او سابقهٔ بازی در باشگاه‌های آرارات ایروان، آرارات تهران، سپاهان اصفهان، ذوب‌آهن اصفهان و سپاهان نوین را در کارنامهٔ خود دارد.

## دوران باشگاهی
استپانیان که از باشگاه آرارات، به سپاهان آمده بود، بیشترین دوران فوتبال خود را در باشگاه سپاهان سپری کرد و بازی‌های درخشانی را از خود در این تیم به جای گذاشت. در زمان حضور در تیم سپاهان، از محبوب‌ترین بازیکنان این تیم بود و هواداران سپاهان لقب «استویچکوف» را به او داده و او را «لوون استویچکوف» خطاب می‌کردند. وی به عنوان یک بازیکن غیر ایرانی، سابقهٔ کاپیتانی در تیم فوتبال سپاهان را نیز دارد.

## دوران ملی
او در مدت کوتاهی که عضو تیم ملی فوتبال ارمنستان بوده است یک بازی ملی در تاریخ ۶ سپتامبر ۱۹۹۵ در مقابل تیم ملی مقدونیه و در شهر اسکوپیه انجام داده است که با پیروزی ۲ بر یک تیم کشورش مقابل مقدونیه همراه بوده است.

## مربیگری
استپانیان سابقهٔ مربی‌گری در تیم‌های پایه سپاهان، تیم سپاهان نوین و پیونیک ارمنستان را نیز دارد. او در فصل ۹۳–۱۳۹۲ دستیار منصور ابراهیم‌زاده در تیم راه‌آهن بود. وی در نیم‌فصل اول فصل ۹۴–۱۳۹۳ دستیار ابراهیم‌زاده در تیم پیکان تهران بود و در نیم‌فصل دوم این فصل، دستیار عبدالصمد مرفاوی در این تیم نیز بود. او در باشگاه‌های خونه به خونه، شهرداری ماهشهر و نفت مسجدسلیمان دستیار علیرضا مرزبان بوده است.

## افتخارات
;باشگاهی
* **[[لیگ برتر فوتبال ایران|لیگ برتر ایران]]**
* قهرمانی در لیگ برتر فوتبال ایران ۸۲–۱۳۸۱ به همراه تیم **[[باشگاه فوتبال سپاهان اصفهان|سپاهان اصفهان]]**
* **[[جام حذفی|جام حذفی ایران]]**
* قهرمانی در جام حذفی ۸۳–۱۳۸۲ به همراه تیم **[[باشگاه فوتبال سپاهان اصفهان|سپاهان اصفهان]]**

## جستارهای وابسته
* فهرست بازیکنان باشگاه فوتبال آرارات تهران
* فهرست بازیکنان خارجی باشگاه فوتبال سپاهان

## منابع

* 
* لوون استپانیان در FBref
* 

رده:افراد زنده
رده:بازیکنان باشگاه آرارات ایروان
رده:بازیکنان باشگاه آرارات تهران
رده:بازیکنان باشگاه ذوب‌آهن
رده:بازیکنان باشگاه سپاهان
رده:بازیکنان باشگاه سپاهان نوین
رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال ارمنستان
رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل ارمنستان
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن در ایران
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن اهل ارمنستان
رده:زادگان ۱۹۷۱ (میلادی)
رده:ورزشکاران اهل ایروان
رده:هافبک‌های مرد فوتبال
رده:مربیان فوتبال اهل ارمنستان
رده:ورزشکاران دور از وطن اهل ارمنستان در ایران
رده:افراد اتحاد شوروی‌ای ارمنی‌تبار
رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل شوروی
سایشی دندانی بی‌واک

**سایشی دندانی بی‌واک** یک نوعی از  همخوان‌ها است که در  گفتار زبان‌های مختلفی استفاده می‌شود. این همخوان در زبان فارسی وجود ندارد اما مثالی از آن در انگلیسی به صورت 'th' در *thing* (به معنی «جسم») است. نماد آن در الفبای آوانگاری بین‌المللی به صورت , و برابر با T در الفبای آوایی گسترده برای روش‌های ارزشیابی گفتار است.  نماد آن در IPA از حرف تتا در الفبای یونانی گرفته شده‌است که صدای آن در این زبان همین همخوان است.

این همخوان در زبان‌های انگلیسی، عربی، اسپانیای (فقط اسپانیایی اسپانیا)، زبان برمه‌ای و زبان یونانی وجود دارد. 

گویشوران زبان‌ها و گویش‌های بدون این همخوان (مانند فارسی) گاهی در تولید این همخوان دچار مشکل می‌شوند. در زبان فارسی کلمات دخیل از زبان انگلیسی را گاهی به صورت t مانند اسمیت یا گاهی به صورت s تلفظ می‌کنند مانند بلوتوث. و کلمات دخیل از زبان عربی را همگی به صورت s تلفظ می‌کنند مانند ثابت.

همخوان سایشی دندانی بی‌واک در زبان‌های بسیاری از بین رفته‌است مثلاً در زبان‌های ژرمنی قبلاً این همخوان وجود داشت ولی اکنون به جز زبان ایسلندی و زبان انگلیسی در دیگر زبان‌های ژرمنی وجود ندارد.

## گستره کاربرد

## منابع

* Wikipedia contributors, "Voiceless dental fricative," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Voiceless_dental_fricative&oldid=458655678 (accessed November 7, 2011). 

## پیوند به بیرون
* Discrimination of Unvoiced Fricatives using Machine Learning Methods

رده:زبان باشقیری
رده:صفیری
رده:همخوان‌های دندانی
رده:همخوان‌های سایشی
باشگاه ورزشی آرارات

* باشگاه فوتبال آرارات (ایروان)
* باشگاه فوتبال آرارات (تهران)
* باشگاه ورزشی آرارات (تبریز)
کنترل پایداری الکترونیکی

بندانگشتی|طرح چراغ هشدار کنترل پایداری الکترونیکی در کیلومترشمار خودروها

**کنترل پایداری الکترونیکی**  به اختصار **ESC**، یا **برنامه پایداری الکترونیک** (ESP) یا **کنترل پایداری دینامیک** (DSC) یک فناوری رایانه‌ای شده برای پایداری خودرو است که می‌تواند به شکل بالقوه سبب بهبود امنیت از طریق شناسایی و به حداقل رساندن لغزش‌ها شود. به‌طور کلی زمانی که این سامانه انحراف خودرو را تشخص می‌دهد، جهت کمک به راننده اقدام به ترمز گرفتن برای هدایت خودرو به مسیر مورد نظر راننده می‌کند. این ترمزها می‌تواند به صورت جداگانه بر روی هریک از چرخ‌های خودرو اعمال شود. به کارگیری این سیستم در ایران از سال ۱۴۰۲ برای تمام خودروها اجباری شد.

## منابع

رده:تویوتا
رده:سامانه‌های پیشرفته دستیار راننده
رده:فناوری ایمنی خودرو
رده:فناوری‌های خودرو
رده:قطعات خودرو
رده:کنترل توان مکانیکی
رده:نام‌های بازرگانی فناوری‌های خودرو
رده:هوافضا