منطقه حفاظت‌شده مند

**منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ مند** یک منطقهٔ حفاظت‌شده با مساحت ۳۳۱۴۴ هکتار است که در استان بوشهر در ایران قرار دارد. این منطقهٔ حفاظت‌شده طبق مصوبهٔ شمارهٔ ۶۹۸ در تاریخ ۱۳۸۵/۱/۱۹ در فهرست مناطق تحت حفاظت سازمان محیط زیست ایران قرار گرفت.

## موقعیت
**منطقه مند** در جنوب رودخانه مند و منتهی به خلیج فارس بوده و نوار ساحلی خلیج فارس از دهانه رودخانه مند تا خور خان به انضمام جزیره خان تا ابتدای خور تهمادون، سپس به سمت شرق تا محاذی روستای زیدون و از آنجا در امتداد جاده ارتباطی بندر دیر - بوشهر به روستای بردخون کهنه و سپس در مسیر شوسه به قریه غیرمسکونی زیررود و شالک در جنوب رودخانه مند متصل می‌شود. اما در نقشه‌های ترسیم شده و به‌طور عملیاتی محدوده شرقی آن تا نزدیکی شهر بردخون و انتهای شمالی آن تا روستای شهنیاء در امتداد جاده ارتباطی مذکور و پل رودخانه مند را نیز شامل می‌شود.

**[[منطقه امن]]:** نیمه شمال غربی آن منطقه امن آن است که از قریه غیرمسکونی شالک و زیررود در جنوب رودخانه مند به مسیر شوسه بردخون کهنه و از آنجا به جاده منتهی به ساحل خور خان می‌رسد و دماغه جزیره خان تا سواحل شمالی خلیج فارس را دربر می‌گیرد.

پارک ملی دریایی دیر- نخیلو با ۲۰هزار هکتار مساحت، در بهمن ۸۶ در شورای عالی حفاظت محیط زیست از نیمه جنوبی منطقه حفاظت شده مند مستقل شد و به ثبت رسید که به بهشت پرندگان معروف است.

## زیستگاه‌ها، رویشگاه‌های خشکی - آبی
دارای دو اکوسیستم آبی - خشکی می‌باشد و شامل زیستگاه‌های:

**ـ** حاشیه جنوبی رودخانه مند: (یک سوم منطقه را تشکیل می‌دهد) به صورت جلگه ایست که از مراتع و پوشش گیاهی گرامینه‌ها (گندمیان)، درختان کنار، کهور و گزستان‌ها تشکیل شده است که محل زیست اصلی آهو است و گزستان‌ها زیستگاه گراز می‌باشد. در زمستان‌ها مسیل‌ها برکه‌هایی به وجود می‌آورند که محل زمستان گذرانی پرندگان مهاجری چون درنا و… می‌باشد.

**ـ** دهانه رودخانه مند و بسترهای حاشیه لجنی دریا و جزایر محل زیست پرندگانی چون فلامینگو و گیلانشاه است.

**ـ** ناحیه مرکزی و شرقی آن کویری با پوشش گیاهی ضعیف از انواع شورپسند می‌باشد.

**ـ** زیستگاه دریایی: شامل خور خان و جزیره خان از جمله زیستگاه‌های انواع ماهی، لاک پشتها و پرندگان و پرستوهای دریایی است.

## تنوع زیست جانوری و گیاهی
عمده جانوران و گیاهان در منطقه:

**پستاندارانی** چون: آهو - گراز - گرگ - روباه معمولی - کفتار راه‌راه - تشی - سیاه‌گوش - گربه جنگلی - سیاه‌گوش - خرگوش.

**پرندگان **از حدود ۵۸ گونه از جمله: درنا - هوبره - فلامینگو - گیلانشاه - انواع پرستوی دریایی - باکلان - بوتیمار - قار - حواصیل - لک لک - غاز - آنقوت - اردک - خوتکا - گیلار - کور کور - سبزه قبا - ماهی خورک - چکاوک - سار - دراج - سلیم - کاکایی - یا کریم - دیدومک - بحری - بالابان - تیهو - کبک.

**آبزیان** از حدود ۳۰ گونه از جمله: لاک پشت‌های دریایی و (ماهی‌ها شامل): مید - ماهی مرکب - گربه ماهی - گل دم - ساردین - هامور - سنگسر - زمین کن - راشگو - گواف - حلوا سفید - کفال - مار ماهی.

**خزندگان** (۱۲ گونه مار از جمله): مارهای دریایی - مار جعفری - طلحه مار - کور مار - شتر مار.

**گیاهان:** اکثراً دارای پوشش گیاهان شورپسند از خانواده کنوپویاسه و انواع گرامینه است. درختان اشک - تهما - آفتاب‌پرست (زابتک) - گلرنگ وحشی (خارخزون) - کهورک (جغجغه) - گز - شوره (گتک) - سیاه‌شور مصری (کاکل) - مَرغ - بهمن - کهور پارسی - خارشتر - استبرق (خرگ) - کنار

## جستارهای وابسته
* فهرست مناطق حفاظت‌شدهٔ ایران

## منابع

مند
رده:بخش بردخون
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۷۶ (میلادی) در ایران
رده:جغرافیای استان بوشهر
مند
رده:مناطق حفاظت‌شده ایران
رده:مناطق حفاظت‌شده بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۷۶ (میلادی)