نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران

**نیروی هوایی ارتش** با نام رسمی **نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران** (به‌اختصار: **نهاجا**) یکی از ۴ نیروی زیرمجموعه ارتش جمهوری اسلامی ایران است، که مسئولیت حفاظت از مرزهای هوایی و پشتیبانی نیروهای مسلح ایران را برعهده دارد. ریشه‌های شکل‌گیری نیروی هوایی در ایران، به دوره سلطنت احمدشاه قاجار بازمی‌گردد، که با کوشش نخست‌وزیر وقت؛ رضاخان سردار سپه، در سال ۱۳۰۳ نیروی هوایی شاهنشاهی ایران تأسیس شد. نیروی هوایی در دوره سلطنت محمدرضا شاه، توسعه فراوانی یافت و با وقوع انقلاب در سال ۱۳۵۷ نام آن به فرم کنونی تغییر پیدا کرد. در خلال جنگ ایران و عراق و در پی اعمال تحریم‌های بین‌المللی، ناوگان نیروی هوایی ارتش ایران به شدت آسیب دید و هم‌اکنون بر پایه آمار غیررسمی، نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، ۳۴۵ فروند هواپیمای جنگنده در اختیار دارد. هم اکنون سرتیپ خلبان بهمن بهمرد فرماندهی این نیرو را برعهده دارد.سرتیپ خلبان علی اکبر طالب زاده نیز جانشین فرماندهی این نیرو می باشد.

## تاریخچه

ایجاد نیروی هوایی در دوران قاجار و در سال ۱۳۰۱ با فرمان تشکیل دفتر هوایی در ارکان حرب اعلان شد. این مجموعه در ابتدا هواپیمایی نداشت اما پس از مدتی
یک هواپیمای یونکرس با یک خلبان و تکنیسین در اختیار گرفته و در منطقه قلعه مرغی مستقر می‌کند. پس از مدتی نیروی هوایی به دستور رضاخان سردار سپه در ۱۱ خرداد ۱۳۰۳ حکم عمومی قشون، تحت شمار ۲۲۲ برای تأسیس نیروی هوایی صادر گردید و سرهنگ احمد نخجوان به ریاست ستاد آن، انتخاب شد.

## پایگاه‌ها

350px|بندانگشتی|چپ|پایگاه‌های شکاری متعلق به نیروی هوایی ارتش و محل قرارگیری هر یک در نقشه
نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران اکنون ۱۵ پایگاه هوایی نظامی شناخته شده در اختیار دارد. از این تعداد، شمار ۱۲ پایگاه در زمان سلطنت محمدرضا شاه پهلوی ساخته شدند.
* پایگاه اول: تهران (مهرآباد)
* پایگاه دوم: تبریز (فکوری)
* پایگاه سوم: همدان (نوژه)
* پایگاه چهارم: دزفول (وحدتی)
* پایگاه پنجم: امیدیه (اردستانی)
* پایگاه ششم: بوشهر (یاسینی)
* پایگاه هفتم: شیراز (دوران)
* پایگاه هشتم: اصفهان (بابایی)
* پایگاه نهم: بندرعباس
* پایگاه دهم: چابهار (کنارک)
* پایگاه یازدهم: تهران (دوشان تپه)
* پایگاه دوازدهم: بیرجند (حسینی)
* پایگاه سیزدهم: زاهدان
* پایگاه چهاردهم: مشهد (حبیبی)
* پایگاه پانزدهم: عقاب ۴۴

در سال ۱۳۸۶ (۲۰۰۷ میلادی) ارتش جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد که نخستین پایگاه نظامی خود، پس از انقلاب ۱۳۵۷ را، در نزدیکی شهر بیرجند، مرکز استان خراسان جنوبی، (پایگاه دوازدهم) در شرق ایران راه‌اندازی کرده است. از ۱۴ پایگاه هوایی فعال در ایران، دو پایگاه امیدیه و زاهدان، پس از تغییرات ساختاری در نیروی هوایی ارتش، به نیروی پدافند هوایی ارتش واگذار شدند و پایگاه دوشان‌تپه تهران نیز، پایگاه آموزشی می‌باشد.

در بهمن ماه ۱۴۰۱ برای اولین بار خبرگزاری صدا و سیما گزارشی از پایگاه هوایی راه‌کنشی عقاب ۴۴ نهاجا پخش کرد که یک پایگاه هوایی مخفی در عمق چند ده متری کوه است و در این گزارش ادعا شد که چندین پایگاه هوایی مخفی مانند این پایگاه در ایران وجود دارد.

## گردان پهپادی
در اسفندماه سال ۱۳۹۳ نیروی هوایی ارتش، اقدام به راه‌اندازی گردان‌های رزمی پهپادی، در کلیه پایگاه‌های هوایی نمود. نخستین دوره خلبانان پهپاد نیز به صورت آکادمیک آموزش دیدند. به گفته فرمانده پهپاد نیروی هوایی ارتش، از پهپاد در ماموریت‌های شناسایی، مراقبت، مشاهده صحنه نبرد، جمع‌آوری اطلاعات، انجام پروازهای رزمی، اجرای جنگ الکترونیک، عملیات فریب، عملیات‌های انتحاری، شکاری رهگیر، آموزشی و پشتیبانی فرماندهی، استفاده می‌شود. همچنین در کلیه مأموریت‌هایی که می‌خواهند نیروی انسانی به صورت مستقیم درگیر نشود، پهپادها به‌عنوان مکمل پروازهای جنگنده‌ها، مورد استفاده قرار می‌گیرند.

## جنگ ایران و عراق
نیروی هوایی ارتش ایران در سالهای پس از وقوع انقلاب، در جریان آزادسازی کردستان از اشغال احزاب تجزیه طلب، جنگ ایران و عراق و مقابله با نیروهای طالبان، همچنین عقب راندن کشتی‌های اکتشافی جمهوری آذربایجان از میدان‌ها نفتی مورد مناقشه در دریای خزر و نیز در عملیات منجر دستگیری عبدالمالک ریگی، حضوری فعال داشت.

### عملیات کمان ۹۹

عملیات کمان ۹۹ (یا عملیات سایه البرز) پس از عملیات انتقام (نخستین پاسخ، در فاصله زمانی ۲ ساعت پس از حمله رسمی عراق به ایران) توسط نیروی هوایی ارتش طرح‌ریزی و اجرا شد. این عملیات اولین عملیات هوایی گسترده‌ای بود، که توسط نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران پس از حمله عراق به ایران و در تاریخ ۱ مهرماه ۱۳۵۹ انجام گرفت. در عملیات کمان ۹۹ شمار ۲۰۰ فروند هواپیمای جنگنده شرکت داشتند، که از این تعداد، تعداد ۱۴۰ فروند، از مرز عبور کردند و ۶۰ فروند دیگر نیز وظیفه پشتیبانی را برعهده داشتند. در این عملیات خلبانان ایرانی، فرودگاه‌ها و آشیانه‌های نظامی متعلق به نیروی هوایی عراق و ارتش عراق را در مناطق کرکوک، موصل، رشید، حبانیه، ناصریه، شعیبیه، کوت و المثنی، مورد هدف قرار دادند. در عملیات کمان۹۹ نیروی هوایی ارتش، از جنگنده-بمب‌افکن‌های اف-۵ و اف-۴؛ برای بمباران مواضع، از هواگردهای شکاری-رهگیر اف-۱۴؛ برای محافظت از هواپیماها، از هواپیماهای بوئینگ ۷۴۷ و بوئینگ ۷۰۷؛ برای سوخت‌رسانی و از هواپیمای سی-۱۳۰ هرکولس؛ به‌منظور جمع‌آوری اطلاعات الکترونیکی جهت مشخص کردنِ محل پایگاه‌های موشکی، استفاده شد. کمان ۹۹ بزرگ‌ترین عملیات نظامی تاریخ نیروی هوایی ایران و عملیاتی موفق بود، که باعث برتری هوایی ارتش ایران در ماه‌های آغازین جنگ ایران و عراق شد.

### عملیات اچ-۳

عملیات اچ-۳ در تاریخ ۱۵ فروردین ۱۳۶۰ توسط نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، با هدف حمله به پایگاه هوایی اچ-۳ در خاک عراق و در نزدیکی مرز اردن انجام گرفت. در این عملیات بیش از ۴۸ هواپیمای عراقی که بیشتر آن‌ها بمب‌افکن‌های ساخت روسیه بودند، از بین رفتند.

### عملیات اوسیراک
عملیات شمشیر سوزان (حمله به اوسیراک) یا عملیات اوسیراک، از عملیات‌های هوایی در طول جنگ ایران و عراق بود، که توسط نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران و در تاریخ ۸ مهر ۱۳۵۹ (۳۰ سپتامبر ۱۹۸۰) سازماندهی و اجرا گردید. در طی این عملیات جنگنده‌های اف-۴ ایرانی، با نفوذ به عمق خاک عراق، تأسیسات اتمی اوسیراک را که در حال تکمیل و دریافت سوخت بود، بمباران کردند. ۳ ماه بعد، دومین حمله به این تأسیسات، توسط نیروی هوایی اسرائیل انجام شد، که این بمباران به انهدام کامل نیروگاه اتمی اوسیراک انجامید.

## فرماندهان

*کفیل فرماندهی نیروی هوایی ملی ایران*:
* سرتیپ کیومرث ثقفی - از ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ تا ۲۳ بهمن ۱۳۵۷

*کفیل ریاست ستاد نیروی هوایی ملی ایران*:
* سپهبد سید سعید مهدیون - از ۲۳ بهمن ۱۳۵۷ تا ۲۷ بهمن ۱۳۵۷

*رئیس ستاد نیروی هوایی ملی ایران*:
* سپهبد شاپور آذربرزین - از ۲۷ بهمن ۱۳۵۷ تا ۶ اسفند ۱۳۵۷

*فرمانده نیروی هوایی ارتش*:
* سرتیپ اصغر ایمانیان - از ۶ اسفند ۱۳۵۷ تا ۲۰ مرداد ۱۳۵۸
* سرلشکر مصطفایی - از ۲۰ مرداد ۱۳۵۸ تا ۲۸ مرداد ۱۳۵۸
* سرلشکر امیربهمن باقری - از ۲۸ مرداد ۱۳۵۸ تا تیر ۱۳۵۹
* سرهنگ جواد فکوری - از تیر ۱۳۵۹ تا ۲۱ شهریور ۱۳۶۰
* سرهنگ محمدحسین معین‌پور - از ۲۱ شهریور ۱۳۶۰ تا ۴ آذر ۱۳۶۲
* سرهنگ هوشنگ صدیق - از ۴ آذر ۱۳۶۲ تا ۱۰ بهمن ۱۳۶۵
* سرهنگ منصور ستاری - از ۱۰ بهمن ۱۳۶۵ تا ۱۵ دی ۱۳۷۳
* سرتیپ حبیب بقایی - از ۶ بهمن ۱۳۷۳ تا ۶ خرداد ۱۳۸۰
* سرتیپ سید رضا پردیس - از ۶ خرداد ۱۳۸۰ تا ۱۴ مهر ۱۳۸۳
* سرتیپ کریم قوامی - از ۱۴ مهر ۱۳۸۳ تا ۶ آبان ۱۳۸۵
* سرتیپ احمد میقانی - از ۶ آبان ۱۳۸۵ تا ۱۰ شهریور ۱۳۸۷
* سرتیپ حسن شاه‌صفی - از ۱۰ شهریور ۱۳۸۷ تا ۲۸ مرداد ۱۳۹۷
* سرتیپ عزیز نصیرزاده - از ۲۸ مرداد ۱۳۹۷ تا ۲۸ شهریور ۱۴۰۰
* سرتیپ حمید واحدی - از ۲۸ شهریور ۱۴۰۰ تا ۲۶ آذر ۱۴۰۴
* سرتیپ بهمن بهمرد - از ۲۶ آذر ۱۴۰۴ تا ۱۳ اسفند ۱۴۰۴

## ناوگان

تعداد پرسنل نیروی هوایی ارتش در حدود ۵۲ هزار نفر است. هواپیماهای فعال در نیروی هوایی ارتش بر اساس آمار غیررسمی شامل این موارد است:

! style="text-align: center; background: #aabccc;"|هواگرد
! style="text-align: center; background: #aabccc;"|تصویر
! style="text-align: center; background: #aabccc;"|اصلیت
! style="text-align: center; background: #aabccc;"|نقش
! style="text-align: center; background: #aabccc;"|ویرایش‌ها
! style="text-align: center; background: #aabccc;"|در حال خدمت (تخمینی)
! style="text-align: center; background: #aabccc;"|توضیحات
|-
! style="align: center; background: lavender;" colspan="7" | **هواگردهای بال ثابت**
|-
| صاعقه
| 100x100پیکسل
| 
| چند منظوره
|
| ۵ فروند
|
|-
| یاک-۱۳۰
| 100x100پیکسل
| 
| آموزشی-رزمی
|
| نامعلوم
|
|-
| سوخو-۳۵
| بی‌قاب|99x99پیکسل
| 
| جنگنده برتری هوایی
|
| نامعلوم
| ۴۸ فروند سفارش داده شده است. دست کم ۲ فروند تحویل داده شده است.
|-
| اف-۱۴ تام‌کت
| بی‌قاب|99x99پیکسل
| 
| جنگنده رهگیر و برتری هوایی
|
| ۵۵ فروند
| از مجموع ۷۹ فروند، دست کم ۱۹ فروند دچار سانحه شدند و ۵ فروند دیگر در طول جنگ ایران و اسرائیل از بین رفتند. تعداد نامعلومی نیز در خدمت عملیاتی نیستند.
|-
| داسو میراژ اف۱
| 100x100پیکسل
| 
| جنگنده رهگیر و چندمنظوره
|
| ۲۴
| F1EQ5/6 و F1BQ3
|-
| |میگ-۲۹آ
|بی‌قاب|101x101پیکسل
| 
| جنگنده برتری هوایی
|
|۶۲ فروند
|تعداد نامشخصی میگ ۲۹ دست دوم به گفته ابوالفضل ظهره‌وند عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس سفارش داده شده و حتی در ایران نیز مستقر شده است.
|-
| اف-۴ فانتوم ۲
| بی‌قاب|102x102پیکسل|جایگزین=F-4
| 
| چند منظوره
|
| ۷۰ فروند
|
|-
| نورثروپ اف-۵ئی
| 100px
| 
| چند منظوره
|
| ۶۰ فروند
|
|-
| چنگدو جی-۷ (اف-۷ام)
| 100px
| 
| رهگیر
|
| ۲۰ فروند
|
|-
| آذرخش
| 100px
| 
| پشتیبانی نزدیک هوایی
|
| ۳ فروند
|
|-
| سوخو سو-۲۴
| بی‌قاب|100x100پیکسل|جایگزین=Sukhoi su-24
| 
| جنگنده بمب‌افکن
|
| ۳۴ فروند
|
|-
| بوئینگ ۷۴۷
| 100px
| 
| هواپیمای ترابری
| ۷۴۷–۱۰۰F
| ۳ فروند
|
|-
|بویینگ kc-33a
|100x100پیکسل
|
|هواپیمای سوخت‌رسان/ترابری
|۷۴۷–۱۰۰
|۱ تا ۳ فروند
|
|-
| بوئینگ ۷۰۷
| 100px
| 
| تشریفات/سوخت‌رسان/ترابری
|
| ۲۰ فروند
|
|-
| داسو فالکن-۵۰
| 100px
| 
| ترابری/VIP
|
| ۳ فروند
|
|-
|لاکهید جت استار
|100px
|
| ترابری/VIP
|
| ۱ فروند
|
|-
| هسا درنا
|
| 
| آموزشی
| درنا
| ۵ فروند
|
|-
| پرستو
|
| 
| آموزشی
|
| ۱ فروند
|
|-
| کوثر
| 100px
| 
| چند منظوره
|
| ۳ فروند
|
|-
| اف-۵ بی (سیمرغ)
| 100px
| 
| آموزشی
|
| ۱۰ فروند
|
|-
|بیچ‌کرفت بونانزا
| 100px
| 
| آموزشی
| F33C
| ۲۵ فروند
|
|-
| لاکهید تی-۳۳ شوتینگ استار
| 100px
| 
| آموزشی
| T-33A
| غیر عملیاتی
|
|-
| |میگ-۲۹ یوبی
| 100px
| 
| آموزشی
|
| ۷ فروند
|
|-
| پیلاتوس پی سی-۷
| 100px
| 
| آموزشی
|
| ۳۵ فروند
|
|-
| چنگدواف تی-۷
| 100px
| 
| آموزشی
|
| ۱۰ فروند
|
|-
| امبرائر ئی‌ام‌بی ۳۱۲ توکانو
| 100px
| 
| آموزشی
|
| ۱۵ فروند
|
|-
| ساب سافاری
| 100px
|  
| آموزشی
| Mushshak
| ۲۵ فروند
|
|-
| سی-۱۳۰
| 100px
| 
| ترابری تاکتیکی
| C-130EC-130H
| ۳۶ فروند
|-
| هسا سیمرغ
| 100px
| 
| ترابری سبک
|
| ۲ فروند
|-
| شرایک کمندر ۶۸۰
| 100px
| 
| ترابری
|
| ۳ فروند
|
|-
| ایلیوشین آی‌ال-۷۶
| 100px
| 
| ترابری
|
| ۷ فروند
|
|-
| سوکاتا تی‌بی
| 100px
| 
| حمل و نقل سبک
| تیبی-۲۱ ترینیدادتیبی-۲۰۰ توباگو
| ۴ فروند۸ فروند
|
|-
| فوکر اف۲۷ فرندشیپ
| 100px
| 
| ترابری
| F27-400MF۲۷–۶۰۰
| ۱۰ فروند
|
|-
| پیلاتوس پی‌سی-۶ پورتر
| 100px
| 
| ترابری
|
| ۱۰ فروند
|
|-
| پی-۳ اوریون
| 100px
| 
| گشت دریایی شناسایی
ضد زیردریایی
| P-3F
| ۳ فروند
|
|-
! style="align: center; background: lavender;" colspan="7" | **بالگردها**
|-
| آگوستا-بل ۲۰۶
| 100px
| 
| هلیکوپتر سبک
|
| ۵ فروند
|
|-
| بل ۲۱۴
| 
| 
| چندمنظوره - حمل و نقل متوسط
| بل-۲۱۴ سی
| ۱۶۷ فروند (بیشتر بالگردها در هوانیروز هستند و فقط ۲۶ فروند در نیروی هوایی خدمت می‌کند)
|
|-
|سی‌اچ-۴۷ شینوک
| 100px
| 
| حمل و نقل سنگین
| CH-47C
| ۵۱ فروند بالگرد در هوانیروز هستند و فقط حدود ۱۰ فروند در نیروی هوایی است
|
|-
! style="align: center; background: lavender;" colspan="7" | **پهپادها**
|-
|نورثروپ بی‌کیوام-۷۴ چوکار
|100x100px
|
|هدف پرنده
|
|
|مورد استفاده در رزمایش و تمرینات
|-
|کمان۱۲
|100x100پیکسل
|
|پهپاد رزمی
|
|نامعلوم
|
|-
|کمان۲۲
|
|
|پهپاد رزمی-شناسایی
|
|نا معلوم
|
|-
|ابابیل۳
|100x100پیکسل
|
|پهپاد رزمی-شناسایی
|

|نامعلوم
|
|-
|کرار
|100x100پیکسل
|
|پهپاد رزمی-انتحاری - رهگیر
|
|نامعلوم
|علاوه بر نیروی هوایی در نیروی زمینی و نیروی دریایی نیز استفاده می‌شود
|-
|آرش
|100x100پیکسل
|
|پهپاد انتحاری
|
|نامعلوم
|علاوه بر نیروی هوایی در نیروی زمینی و نیروی دریایی نیز استفاده مشود
|-
|فطرس
|100x100پیکسل
|
|پهپاد رزمی
|
|نامعلوم
|دست کم ۲ فروند در خدمت
|-
|مهاجر ۶
|100x100پیکسل
|
|پهپاد رزمی-شناسایی
|
|نامعلوم
|علاوه بر نیروی هوایی در نیروی زمینی نیز استفاده می‌شود
|-
|امید
|
|
|پهپاد انتحاری-شناسایی
|
|نامعلوم
|
|-
|ابابیل ۵
|
|
|پهپاد رزمی - شناسایی
|
|نامعلوم
|
|-
|اخگر
|
|
|پهپاد انتحاری
|
|نامعلوم
|
|-
! colspan="7" style="align: center; background: lavender;" |**سفارش‌های لغو شده**
|-
|-
| |اف-۱۶ فالکن
|110x110پیکسل
|
| جنگنده چند منظوره
| بلوک ۳۰
| ۱۶۰ فروند سفارش ساخت به همراه ۱۴۰ فروند حق سفارش
| لغو شده در جریان انقلاب ۱۳۵۷
|-
|اف-۱۴ تامکت
|95x95پیکسل
|
| برتری هوایی
| F-14A
| یک فروند در ایالات متحده باقی ماند
| لغو شده در جریان انقلاب ۱۳۵۷
|-
| اف-۱۸ هورنت
|136x136پیکسل
|
| جنگنده چند منظوره
| F-18L
|۲۰۰ تا ۲۵۰ فروند
|به‌علت مخالفت کنگره آمریکا و وقوع انقلاب، لغو شد.
|-
|بوئینگ سی‌اچ-۴۷ شینوک
|102x102پیکسل
|
|بالگرد ترابری
|تولید آگوستا
|۲۷ فروند از ۵۳ فروند تحویل نشد
|لغو شده در جریان انقلاب
|-
|اف-۴ فانتوم۲
|101x101پیکسل
|
|جنگنده
بمب افکن
|
|۳۱ فروند از ۳۸ فروند تحویل نشد
|لغو شده در جریان انقلاب
|-
|بویینگ ئی-۳ سنتری
|92x92پیکسل
|
|AWACS
|
|۷ فروند
|لغو شده در جریان انقلاب
سفارش‌ها به نیروی هوایی عربستان سعودی تحویل شد.
|}

در سال ۲۰۰۷، عراق از ایران خواست تا تعدادی از هواپیماهای جنگنده عراقی را که پیش از جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ به آنجا پرواز کرده بودند، بازگرداند. از سال ۲۰۱۴، ایران پذیرای درخواست‌ها بود و در حال کار بر روی نوسازی تعداد نامشخصی از جت‌ها بود. در اواخر سال ۲۰۱۴، ایران ۱۳۰ هواپیمای نظامی را به عراق بازگرداند.

## جنگنده‌های از دست‌رفته در جنگ ۱۴۰۴
در ۱۰ اسفند ۱۴۰۴، نیروی هوایی اسرائیل دو فروند جنگندهٔ اف‑۵ و اف‑۴ فانتوم ۲ متعلق به نیروی هوایی جمهوری اسلامی ایران را در فرودگاه شهید مدنی در شمال‌غرب ایران، درست زمانی که برای برخاستن آماده می‌شدند، هدف حمله هوایی قرار داد و آن‌ها را منهدم کرد.

تصاویر ماهواره‌ای همچنین نابودی دو فروند سی-۱۳۰ هرکولس و یک ایلیوشین-۷۶ را در پی این حمله نشان می‌دهد.

در ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ نیروی هوایی قطر گزارش داد که دو فروند جنگندهٔ سوخو-۲۴ متعلق به نیروی هوایی جمهوری اسلامی ایران را سرنگون کرده است.

در ۱۳ اسفند یک جنگندهٔ یاک-۱۳۰ بر فراز تهران توسط یک اف-۳۵ نیروی هوایی اسرائیل ساقط شد.

در ۱۴ اسفند، سنتکام با انتشار تصاویری، نابودی یک اف-۵، یک سوخو-۲۴، یک یاک-۱۳۰و دو اف۲۷ فرندشیپ (احتمالا غیر عملیاتی) بر روی زمین را اعلام کرد.

در شامگاه ۱۶ اسفند ۱۴۰۴ نیروی هوایی اسرائیل به پایگاه یکم شکاری مهرآباد حمله کرد. در این حمله دست‌کم ۱۷ فروند هواپیما روی زمین نابود شدند. هفت فروند از آن‌ها هواپیماهای ترابری ارتش شامل سه فروند بوئینگ ۷۴۷–۲۰۰ام، سه فروند ایلیوشین-۷۶ و یک هاربین وای-۱۲ بودند.

در پی حملات اسرائیل در ۱۸ اسفند ۱۴۰۴ به پایگاه هشتم شکاری اصفهان چندین هواپیمای ایرانی روی زمین نابود شدند. تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهند که در این حملات، دست‌کم ۸ فروند جنگندهٔ اف-۱۴ نابود شده‌اند.

در ۲۰ اسفند ۱۴۰۴، سنتکام با انتشار چند ویدئو، خبر از انهدام یک سی-۱۳۰، یک پی-۳اف اوریون و یک ایلیوشین-۷۶ ایرانی داد.

در ۱ فروردین ۱۴۰۴، به گفته شبکه ایران اینترنشنال چندین انفجار سنگین در پایگاه چهارم شکاری درفول رخ داده است. موج ناشی از این حمله بسیار شدید گزارش شده است. هنوز گزارشی از تلفات این حمله صادر نشده است. 

## هواپیماهای پناهنده عراق
در جریان جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ میلادی، بیش از ۲۰۰ فروند هواپیمای متعلق به نیروی هوایی عراق، منهدم شدند و بمب‌های هدایت لیزری نیروهای ائتلاف، پناهگاه‌های هواپیماهای عراقی را نابود کردند. پس از آن حدود نیمی از ناوگان نیروی هوایی عراق، برای جلوگیری از انهدام بیشتر، به ایران پناهنده شدند. دلیل این کار به درستی مشخص نیست. تعداد این هواپیماها بر اساس یک برآورد ۱۲۲ تا ۱۳۷ فروند و بر اساس برآورد دیگری ۱۱۵ تا ۱۴۰ فروند بوده است. مقامات عراقی در سال ۲۰۰۰ مدعی بودند که بیش از ۱۰۰ فروند هواپیمای نظامی و ۳۳ هواپیمای غیرنظامی آن‌ها، به ایران رفته‌اند اما ایرانی‌ها تعداد آن‌ها را بسیار کمتر می‌دانند.

## دانشگاه نیروی هوایی
دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری یا به‌اختصار؛ دانشگاه هوایی، دانشجویان داوطلب را در رشته‌های زیر آموزش می‌دهد:
* دانشکده پرواز: خلبانی، خلبانی پهپاد و مراقبت پرواز
* دانشکده هوافضا: مهندسی هوافضا و مهندسی نگهداری هواپیما
* دانشکده کنترل: پدافند، فاشا (فرماندهی اطلاعات و شناسایی)
* دانشکده برق: مهندسی برق و جنگال (جنگ الکترونیک)
* دانشکده کامپیوتر: مهندسی رایانه گرایش مهندسی نرم‌افزار
* دانشکده مدیریت: مدیریت
* دانشکده تحصیلات تکمیلی: رمزخوانی و امنیت پرواز
* از آنجا که دانش‌آموختگان این دانشگاه، افسران نیروی هوایی ارتش خواهند بود، در زمان دانشجویی، افزون بر آموزش‌های علمی، دوره‌های آموزش نظامی را نیز می‌گذرانند. ساختمان مرکزی دانشگاه علوم و فنون هوایی، در منطقه مهرآباد جنوبی مستقر می‌باشد.

## کتاب‌شناسی
مهم‌ترین کتاب‌های منتشر شده دربارهٔ نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران:
* علی‌بابایی، غلامرضا، (۱۳۸۳)، *تاریخ نیروی هوایی ایران از پهلوی تا انقلاب*، تهران: انتشارات آشیان.
* مهرنیا، احمد، (۱۳۹۱)، *حمله هوایی به الولید*، تهران: سوره مهر.
* مهرنیا، احمد، (۱۳۹۲)، *ستاره‌های نبرد هوایی*، تهران: سوره مهر.

## نگارخانه
بندانگشتی|چپ|200px|اف۱۴ای تام‌کت در آموزشگاه تاپ‌گان، که به رنگ و نشان نیروی هوایی ایران، رنگ‌آمیزی شده است
بندانگشتی|وسط|200px|سی-۱۳۰ هرکولس نیروی هوایی ایران

## جستارهای وابسته
* فهرست هواگردهای نیروی هوایی ارتش ایران
* نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
* نیروی هوایی شاهنشاهی ایران
* گردان یازده شناسایی

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* وبگاه رسمی

* فهرست پیروزی‌های حاصله از نبردهای هواپیماهای ارتش جمهوری اسلامی ایران، در ۲ سال اول جنگ
* *Scramble Magazine* Islamic Republic of Iran Air Arms

* وبگاه رسمی نیروی هوایی ارتش ایران 
* اینستاگرام رسمی


رده:ارتش جمهوری اسلامی ایران
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۷۹ (میلادی) در ایران
ایران
رده:واحدها و تشکیلات نظامی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۷۹ (میلادی)