open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
زروک‌ماهیان

**زَروک‌ماهیان** (Scatophagidae) خانواده‌ای از ماهیان هستند.

از این خانواده یک گونه به نام زروک (scatophagus argus) در آب‌های جنوبی ایران زندگی می‌کند.

این ماهی نیز از خانواده ی لب شور ها است که توانایی در اب شیرین نمکی و در اب شور را دارد و به عنوان یک ماهی زینتی به فروش میرسد

اسکات ها اکثراً به رنگ سبز بوده و یکمی تند خو میباشند.

## منابع

اسدی، هدایت و دیگران، اطلس ماهیان خلیج فارس و دریای عمان، سازمان تحقیقات و آموزش شیلات ایران، تهران: ۱۳۷۵.

زروک‌ماهیان
رده:تیره‌های ماهیان
رده:جانداران موجود پدیدآمده در ائوسن
رده:جانداران موجود پدیدآمده در ایپرزین
حمراء (روستا)

** حمراء ** به عربی (** الَحمراء **)، روستایی است در دهستان ناحیه از توابع استان شبوه در کشور یمن در شبه جزیره عربستان. 
## جمعیت
جمعیت آن (۱۰۰ ) نفر (۱۳ خانوار) می‌باشد.
## منابع
* المقحفی، ابراهیم، احمد ، *(مُعجَم المُدُن وَالقَبائِل الیَمَنِیَة) *، منشورات دار الحکمة، صنعاء، چاپ پنجم، وانتشار سال ۱۹۸۵ میلادی به (عربی). 

رده:روستاها در استان شبوه
یوکللی

**یوکللی**  یک ساز زهی و زیرمجموعه‌ای از خانواده گیتار است. خاستگاه یوکللی از سدهٔ ۱۹ و زمانی بود که پس از ورود گیتار توسط پرتغالی‌ها به هاوایی، مردم هاوایی شکل ویژه‌ای از گیتار را برای خود ساختند.

یوکللی در اوایل سده بیستم در ایالات متحده محبوبیت زیادی یافت و از آن‌جا به دیگر نقاط جهان راه یافت. این ساز کوچک‌تر از گیتار است و چهار سیم در آن رواج دارد که به‌صورت بدنه کامل و حتی کات اوی (برش در بدنه برای دسترسی به فرت‌های زیرتر) ساخته می‌شود.

جنس سیم‌های آن معمولا نایلون است که نوع اصلی سیم برای این گیتار است امّا در نسخه های دیگری از این گیتار به جای نایلون از تیتانیوم، فلوروکربن و گات استفاده میشود. در یوکللی الکتریک هم از سیم های فلزی استفاده میشود که برای یوکللی آکوستیک مناسب نیستند. به هر حال امضای یوکللی، سیم های نایلونی است. جنس بدنۀ آن نیز چوبی است.

## منابع

Erich M. von Hornbostel & Curt Sachs, "Classification of Musical Instruments: Translated from the Original German by Anthony Baines and Klaus P. Wachsmann." The Galpin Society Journal 14, 1961: 3-29.

رده:سازهای پرتغال
رده:سازهای خانواده گیتار
رده:سازهای خانواده لوت
رده:سازهای زهی
رده:سازهای موسیقی آمریکایی
رده:یوکللی‌ها
آفرین عبیسی

**آفرین عُبِیسی** با نام اصلی **صغری عبیسی** (زادهٔ ۲۲ اسفند ۱۳۳۰) بازیگر اهل ایران است.

## کارنامه هنری
آفرین عُبیسی فعالیت در عرصه سینما را با لیلی و مجنون در سال ۱۳۴۹ به کارگردانی سیامک یاسمی آغاز کرد و همان سال در فیلم طوقی به کارگردانی علی حاتمی دوباره در نقش مقابل به بهروز وثوقی وثوقی بازی کرد. سپس تا سال ۱۳۵۰ در دو فیلم سینمایی دیگر ظاهر شد ولی پس از ازدواج با ایرج صادق‌پور از سینما کناره‌گیری کرد.

در سال ۱۳۷۸ با بازی در فیلم *[[شهرت (فیلم ۱۳۷۹)|شهرت]]* به کارگردانی ایرج قادری پس از ۲۸ سال دوری از دنیای بازیگری پس از انقلاب ۱۳۵۷ به سینما بازگشت. در همان سال نقش کوتاهی در فیلم کودک *و سرباز* ساخته رضا میرکریمی ایفا کرد. از بازی‌های موفقش پس از فاصله طولانی مدت از بازیگری می‌توان به نیمه پنهان اشاره کرد.

اولین فعالت اجتماعی او شرکت در مسابقه انتخاب دختر شایسته مجله زن روز با نام «اشرف عبیسی» در سال ۱۳۴۴ بود.

## فیلم‌شناسی
### سینمایی

### سریال تلویزیونی
بندانگشتی

## پیوند به بیرون

## پانویس

رده:افراد زنده
رده:اهالی تهران
رده:اهالی لاهیجان
رده:بازیگران اهل لاهیجان
رده:بازیگران زن تلویزیونی اهل ایران
رده:بازیگران زن فیلم اهل ایران
رده:زادگان ۱۳۳۰
کنکیستادور

[بندانگشتی|[فرانسیسکو پیزارو، از کنکیستادورهای اسپانیایی. وی تسخیرکنندهٔ امپراتوری اینکا بود.]]
**کُنکیستادور**ها  سربازان، کاشفان و مخاطره‌جویان سده‌های ۱۵ و ۱۶ میلادی بودند که در فتح تدریجی بخش‌های بزرگی از قاره آمریکا و نواحی آسیایی اقیانوس آرام شرکت کردند و آن سرزمین‌ها را تحت انقیاد امپراتوری اسپانیا درآوردند.

## نگارخانه

Image:The Portuguese Empire.png|
Image:Spanish Empire Anachronous 0.PNG|
Image:Philip II's realms in 1598.png|
Image:Magellan Elcano Circumnavigation-en.svg|
Image:16th century Portuguese Spanish trade routes.png|


## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:کاوشگری اسپانیا در عصر اکتشاف
رده:استعمار اسپانیا در قاره آمریکا
رده:استعمار پرتغال در قاره آمریکا
رده:امپراتوری پرتغال
رده:تاریخ بومیان قاره آمریکا
رده:تاریخ سرخ‌پوست
کنکیستادورها
رده:واژه‌ها و عبارت‌های اسپانیایی
رده:واژه‌ها و عبارت‌های پرتغالی
رده:مسیحی‌سازی
نازیست‌زایی

**نازیست‌زایی**، **پیدایش خود به خود** یا **آبیوژنز** به نظریه‌ای می‌گویند که معتقد است موجودات زنده از مواد بی‌جان نشأت می‌گیرند.
## تاریخچه
تاریخچهٔ این نظریه به دوران یونان باستان بر می‌گردد، در آن دوران اعتقاد عامه بر این بود که کرم از گوشت گندیده و مگس و قورباقه از گل‌ولای شکل می‌گیرند. خلق الساعه حداقل از زمان ارسطو که در سال ۳۸۴ تا ۳۲۲ پش از میلاد می‌زیست، وجود داشت. دلایلی که ارسطو برای خلق الساعه نوشته‌است قرن‌ها مورد توجه بود.

در سده هفدهم دانشمندی ون هلمونت  که به نظریه خلق الساعهٔ حیوانات معتقد بود یک پیراهن کثیف را با چند دانه گندم در گوشه‌ای قرار داد، پس از۲۱ روز تعدادی موش در اطراف آنها مشاهده کرد او به این نتیجه رسید که موش‌ها خود به خود از پیراهم کثیف و دانه‌های گندم پدید آمده‌اند.

## رد این نظریه
*[[جان نیدهم]]*  در سال ۱۷۴۹ (میلادی) آزمایشی که روی گوشت پخته انجام داد به این نتیجه رسید که گوشت از ابتدا به ریزاندامگان‌ها آلوده است پس آنها از گوشت ناشی می‌شوند ولی *[[لازارو اسپالانزانی]]*  گوشتی را به مدت یک ساعت در ظرف در بسته‌ای جوشانید و آن را به همانگونه نگهداری کرد و متوجه شد که در آن هیچ تغییری روی نمی‌دهد با این حال نیدهم متقاعد نگشت چون عقیده داشت در آزمایش اسپالانزانی هوا که یکی از نیازهای ریزاندامگان‌های تولید شده از گوشت است تامین نگشته‌است.
200px|thumb|left|بالنی که لویی پاستور در رد نظریه نازیست‌زایی از آن بهره جست
حدود ۸۰ سال بعد *[[فرنز شولز]]*  و *[[تئودور شوان]]*  [فرنز با رد کردن هوا از محلول اسید و شوان با داغ کردن هوا] هوا را در یک محیط حاوی گوشت جوشیده وارد کردند و در آن هیچ تغییری روی نداد با این حال منتقدین آن بر این بودند که داغ کردن و اسید قدرت زایندگی اکسیژن را گرفته‌است.

تا این که *[[لویی پاستور|لوئی پاستور]]*  در آزمایشی مشابه شولز اما در دهانه بالن حاوی آبگوشت از لوله دارای انحنا استفاده نمود در این صورت محیط همچنان سترون باقی می‌ماند ولی زمانی که محتویات را با خمیدگی لوله تماس می‌دادند و دوباره به محیط بازمی‌گرداندن ریزاندامگان‌ها در محیط پدیدار می‌گشتند که این آزمایش باعث رد کامل نظریه نازیست‌زایی شد.

## پانویس

## جستارهای وابسته
* بیوژنز
* نظریه خلق‌الساعه

## منابع

رده:پدیده‌های فرگشتی معنی‌دار زیستی
رده:سرچشمه زندگی
رده:زیست‌شناسی
رده:اخترزیست‌شناسی
رده:رویدادهای جهانی
رده:رویدادهای طبیعی
رده:شیمی پیشازیستی
علی زاهدی

**علی** سخاوت **زاهدی** (زادهٔ ۱۰ تیر ۱۳۲۸ - درگذشتهٔ ۲۶ فروردین ۱۳۸۴) بازیگر سینما و تلویزیون بود که به نام قوچعلی در سری فیلم‌های صمد و چند فیلم دیگر مانند شوهر جونم عاشق شده معروف شده است. وی در کنار فعالیت‌های هنری خود کارمند بخش حمل و نقل زمینی و سوخت‌رسانی هواپیمایی ملی ایران نیز بود و در سال‌های آخر عمر خود بازنشسته شده بود.

## درگذشت
این هنرپیشه، در ۲۲ فروردین ۱۳۸۴ در بخش آی سی یو بیمارستان آزادی بستری و در روز جمعه ۲۶ فروردین ۱۳۸۴ برابر با ۱۵ آوریل ۲۰۰۵ درگذشت. وی در قطعه هنرمندان بهشت زهرا به خاک سپرده شد.

## فیلم‌شناسی
چپ|بندانگشتی|علی زاهدی در نقش قوچعلی درفیلم صمد در به در می‌شود(۱۳۵۷)

* آرزوی بزرگ (۱۳۷۳)
* *[[خوش خیال]]* (۱۳۷۱)
* *[[بیا با من]]* (۱۳۷۱)
* *[[مستأجر (فیلم ۱۳۷۱)|مستأجر]]* (۱۳۷۱)
* *[[علی و غول جنگل]] (۱۳۶۹)
* *صمد به شهر می‌رود* (۱۳۵۸)
* *حق و ناحق* (۱۳۵۷)
* *صمد دربه‌در می‌شود* (۱۳۵۷)
* *رفاقت* (۱۳۵۶)
* *سکوت بزرگ* (۱۳۵۶)
* *سلام تهران* (۱۳۵۶)
* *صمد در راه اژدها* (۱۳۵۶)
* *فقط آقا مهدی می‌تونه* (۱۳۵۶)
* *مرد خدا* (۱۳۵۶)
* *مشکل آقای اعتماد* (۱۳۵۶)
* *یکی خوش‌صدا یکی خوش‌دست* (۱۳۵۶)
* *با هم ولی تنها* (۱۳۵۵)
* *شادی‌های زندگی* (۱۳۵۵)
* *شوهرجونم عاشق شده* (۱۳۵۵)
* *گل خشخاش* (۱۳۵۵)
* *پاشنه طلا* (۱۳۵۴)
* *دختر نگو، بلا بگو* (۱۳۵۴)
* *زنبورک* (۱۳۵۴)
* *صمد خوشبخت می‌شود* (۱۳۵۴)
* *مرد ناآرام* (۱۳۵۴)
* *نی‌زار* (۱۳۵۴)
* *تشنه‌ها* (۱۳۵۳)
* *جوجه فکلی* (۱۳۵۳)
* *حسین آژدان* (۱۳۵۳)
* *شوهر کرایه‌ای* (۱۳۵۳)
* *صمد آرتیست می‌شود* (۱۳۵۳)
* *فرار از بهشت* (۱۳۵۳)
* *گلنسا در پاریس* (۱۳۵۳)
* *ماشین مشتی ممدلی* (۱۳۵۳)
* *مرغ همسایه* (۱۳۵۳)
* *مظفر (فیلم)* (۱۳۵۳)
* *می‌رم بابا بخرم* (۱۳۵۳)
* *خوشگذران* (۱۳۵۲)
* *صمد به مدرسه می‌رود* (۱۳۵۲)
* *علی کنکوری* (۱۳۵۲)
* *قربون هرچی خوشگله* (۱۳۵۲)
* *گدای میلیونر* (۱۳۵۲)
* *ناخدا باخدا* (۱۳۵۲)
* *پدر که ناخلف افتد* (۱۳۵۱)
* *ستارخان* (۱۳۵۱)
* *صمد و سامی، لیلا و لی لی* (۱۳۵۱)
* *مرغ تخم‌طلا* (۱۳۵۱)
* *تولدت مبارک (۱۳۵۱)

### تلویزیونی
* *[[سرکار استوار (مجموعه تلویزیونی)|سرکار استوار]]* (۱۳۴۶)
* *[[ماجراهای صمد]]* (۱۳۵۳)
* *[[آدم کاغذی]]* (۱۳۵۳)
* *[[مأمور ما صمد در بالاتر از خطر]]* (۱۳۵۴)
* *[[عطر گل یاس (مجموعه تلویزیونی)|عطر گل یاس]]* (۱۳۶۹)
* *[[این خانه دور است]]* (۱۳۷۰)
* *[[آپارتمان (مجموعه تلویزیونی)|آپارتمان]]* (۱۳۷۲)
* *[[اشتباه در اشتباه]] (۱۳۷۳)
* *فروشگاه* (۱۳۷۵)
* *محله باصفا'' (۱۳۷۹)

### سایر فعالیت‌ها
* مستأجر (۱۳۷۱) دستیار صحنه

## منابع

* علی زاهدی بازیگر سینما درگذشت
* درگذشت یکی از دوست داشتنی‌ترین هنرمندان تاریخ سینمای ایران
* علی زاهدی
* علی زاهدی - راهنمای سینمای ایران RCI
* 
* 
* 

رده:اهالی تهران
زاهدی، علی
رده:خاک‌سپاری‌ها در قطعه هنرمندان بهشت زهرا
رده:درگذشتگان ۱۳۸۴
رده:زادگان ۱۳۲۲
رده:نویسندگان مرد اهل ایران
ماماعصمت

**تاج‌النساء ماماعصمت اِسپَستی** از زنان صوفی سدهٔ نهم و از شاعران ایرانی بوده است که به زبان آذری، زبان بومی آذربایجان شعر می‌سروده است.

تاج‌النساء از خاندان بابافقیه احمد اسپستی اسد بوده است. بابافقیه هم‌عصر حکومت قراقویونلوها در ایران بوده.
اسپست دهی است میان سردرود و خسروشاه در آذربایجان.

## نمونهٔ اشعار به زبان آذری
ماما عصمت اسپستی وقتی از دست برزگرش خشمگین شد، به همان زبان فریاد زد: «چکستانی، مپسندیم؟» برزگر افتاد و مُرد. این جملهٔ آذری با تلفظ «چُکِستانی، مَپسندیم؟» به این معنی است که: «ای بهشتی، مرا نمی‌پسندی؟» چُک در زبان آذری به معنی خوب و همریشه با چاک کُردی (به معنی خوب) و چاق فارسی است. چکستان بهشت و چکستانی، بهشتی معنی می‌دهد.

ماماعصمت سپس برای تعزیت به خانه او رفت و این دوبیتی را برای او سرود:

**هنو مستی هنو مستی هنو مست
* هنو وَش باده‌ای بو آبی از دست
* من به‌مستی خطائی بامِر از دست
* زُوان-تاوان، دهانِ بی‌زُوان بَست*

معنی:
* هنوز مستی هنوز مستی هنوز مست
* هنوزش باده‌ای بود (و) شد از دست
* من (را) به‌مستی خطائی بیامد از دست
* تاوان زبان، دهان (آن) بی‌زبان (را) بست

## منابع
* طوسی، ادیب، فهلویات ماماعصمت و کشفی به‌زبان آذری اصطلاح راژی یا شهری (۱۸ صفحه - از ۲۴۰ تا ۲۵۷)
شماره سوم سال هشتم نشریه دانشکده ادبیات تبریز، پاییز ۱۳۳۵ - شماره ۳۸.
* روضات‌الجنان حافظ حسین کربلایی (درگذشتهٔ ۹۹۷) در شرح حال ماماعصمت اسبستی از مردم حوالی تبریز

رده:زبان آذری
رده:شاعران زن اهل ایران
غلامعلی نائینی

**میرزا غلامعلی نائینی** فرزند میرزا محمد نائینی از خوشنویسان و نسخ‌نویسان صاحب‌نام قرن اخیر است که تا حدود ۱۳۱۵ ه.ق حیات داشته؛ او شعر هم می‌گفته است.


## پانویس

## منابع
* فضایلی، حبیب‌الله. *اطلس خط*. انتشارات مشعل اصفهان. چاپ دوم، اصفهان۱۳۶۲ش.



رده:خوشنویسان اهل ایران
ماشاءالله خان در بارگاه هارون‌الرشید

**ماشاءالله خان در بارگاه هارون‌الرشید** رمانی طنز است به قلم ایرج پزشک‌زاد که اولین بار در ۱۳۳۷ در مجله اطلاعات جوانان و برای بار دوم در ۱۳۵۰ در مجله فردوسی منتشر شده‌است.

ادعا شده‌است که داستان سریال قهوهٔ تلخ با الهام از این رمان نوشته شده‌است.

## خلاصه داستان
ماشاءالله‌خان که دربان بانک است و تحت تأثیر کتب تاریخی دوران هارون‌الرشید، به دلیل ذهنیتش از رفتارهای اطرافیانش نسبت به خود، خود را در آن زمان حس می‌کند.

ماشاءالله آرزو می‌کند در دوران خلیفهٔ بغداد زاده شده بود و زندگی می‌کرد. نهایتاً روزی با رجوع به مرتاض هندی مقیم تهران مدعی پیش‌گویی آینده و گذشته‌ای از او می‌خواهد روحش را به دوران خلافت هارون‌الرشید ببرد و مرتاض چنین می‌کند و وی وقتی به هوش می‌آید که خود را در بغداد و در دوران هارون‌الرشید می‌یابد.

در طول داستان ساختار سیاسی و حکومتی در عهد خلفای عباسی مورد نقد و بررسی قرار می‌گیرد. ویژگی‌های فرهنگی و اجتماعی بیان می‌شود. خشونت و ظلم آن دوران در قالب فردی مانند «مسرور» که جلاد دربار هارون‌الرشید است، نشان داده می‌شود. البته داستان جنبهٔ طنز دارد و تلخی‌های محیط به شیوهٔ شیرین مطرح می‌شود.

وی در طول ماندنش در آن دوران باید هزاران رنج و مصیبت را تحمل کند و سعی دارد از بروز برخی فجایع مانند کشته‌شدن جعفر برمکی به دست مسرور جلوگیری کند.

## مقدمهٔ نویسنده
ایرج پزشک‌زاد مقدمهٔ کتاب را در آذر ماه ۱۳۳۷ نگارش کرده، آن را با تخلص خود «ا. پ. آشنا» تمام کرده و در آن چنین می‌نویسد: «سیر و سفر در زمان، به‌ویژه در زمان گذشته، همیشه یک رؤیای بشر بوده‌است. آدم امروز آرزو می‌کند که با علم و اطلاع به توانایی خود و کمبودهای قدیم می‌توانست بمیان آدمهای قرون گذشته برگردد و برتریهای خود را به رخ آنان بکشد و تفریح کند. این تفریح و تفرج در گذشته، موضوع بسیاری از آثار تخیلی نویسندگان، به‌ویژه پس از اختراع سینماتوگراف قرار گرفته و فیلمبرداران کشورهای مختلف این موضوع را بارها به عنوان تفریح دلپذیر مورد استفاده قرار داده‌اند. چند شب پیش با دوستی در این مقوله حرف می‌زدیم، بفکر افتادیم که ما هم در این زمینه آزمایشی بکنیم، فکر برگرداندن ماشاالله خان دربان بانک، به دوران پرجلال هارون الرشید در ذهن ما شکل گرفت و طرح آن را به تقلید ادبیات خارجی ریختیم. اما از آنجاکه هنوز سینمای نوخاستهٔ ما توانایی آن را پیدا نکرده که این‌گونه قصه‌های پر ماجرا را به پردهٔ سینما بکشاند و از آنجا که یک مجلهٔ مختص جوانان شروع به انتشار کرده‌است، به ناچار ماشاءالله خان را بر صفحهٔ کاغذ راهی می‌کنیم تا به دوران پرشکوه هارون الرشید بگردد. ان‌شاالله سفرش بخیر باشد.»

## منابع
ماشاءالله خان در دربار هارون الرشید، ایرج پزشک‌زاد، انتشارات صفی علیشاه، چاپ دوم

رده:رمان‌های ایرج پزشک‌زاد
رده:کتاب‌های ۱۳۳۷
بوبول

**بوبول** مجموعه داستان‌هایی طنز به قلم ایرج پزشکزاد است. این داستان‌ها در آغاز، به‌طور پراکنده در سالهای ۱۳۳۳ و ۱۳۳۴ در نشریات تهران چاپ شد و سرانجام در سال ۱۳۳۸ به صورت یک کتاب به‌دست انتشارات نیل چاپ گردید.

## فهرست
* بوبول؛
* شوشوجان؛
* رودل کامی؛
* موشی؛
* فرهاد بی‌بنیاد؛
* «نسل» بیچاره؛
* اولین گفتگوی آدم و حوا؛
* انگور؛
* ورزش سوئدی؛
* خاخا؛
* سواد انگلیسی؛
* مرتاض هی‌هندی‌هه؛
* مموش؛
* سبیل منوچ؛
* آخرین آرزو؛
* هدیهٔ فرشتگان؛
* آرتیست‌بازی؛
* زبان پلوخوری؛
* اسم رمانتیک؛
* ننگ بی‌پولی؛
* لولو عینکی؛
* بخارات و مضرات.

## منابع

* پزشک‌زاد (آشنا)، ایرج. «بوبول: مجموعهٔ چند قطعهٔ هزلی و انتقادی». تهران: انتشارات نیل، آبان ۱۳۴۶.

رده:ایرج پزشک‌زاد
رده:کتاب‌های ۱۳۳۸
رده:کتاب‌های انتشارات نیل
رده:کتاب‌های فارسی سده ۱۴ (قمری)
طاهر خوشنویس تبریزی

**طاهر خوشنویس تبریزی** (۱۳۵۵ – ۱۲۶۷ خورشیدی) فرزند «عبدالرحمن» از نسخ‌نویسان صاحب‌نام معاصر است که در روستای هلق بخش سیه‌رود شهرستان جلفا در استان آذربایجان شرقی زاده شد. او کاتب بسیاری از قرآن‌های چاپی، نهج‌البلاغه، کتاب‌های دعا و کتب دیگر است.

## لقب
خوشنویس تبریزی هرچند از نظر قدرت قلم و هنر خوشنویسی سرآمد نبود؛ اما به دلیل تحریر قرآن در دفعات مکرر و سایر کتب مذهبی که در شمارگان زیاد چاپ و منتشر شد، در این زمینه شهرت به‌سزایی یافت و به طاهر خوشنویس مشهور شد. از قرآن‌های ماندگار او، قرآن عظیم با ترجمه و خلاصهٔ تفسیر فیض‌الاسلام است که متن به خط نسخ و ترجمه به خط نستعلیق است.

## تحصیل و تدریس
خوشنویس تبریزی ابتدا نزد پدر، تحصیلات مقدماتی و قرائت قرآن را آموخت. سپس به مکتب رفت و با صرف و نحو عربی نیز آشنا شد. او از سال ۱۲۸۵ تا سال ۱۳۳۴ خورشیدی به مدت حدود ۵۰ سال در مدارس تبریز به آموزش خوشنویسی مشغول بود.

## تألیفات
خوشنویس تبریزی وقتی تنها ۹ سال داشت، جزء ۳۰ قرآن را به خط خوش نوشت و در ۱۴ سالگی، کتاب معالم را کتابت کرد. او از سال ۱۲۸۲ خورشیدی شروع به نگاشتن نخستین جلد کامل قرآن نمود و در سال ۱۲۸۶ خورشیدی آن را تمام کرد؛ البته ۲۴ جلد دیگر از قرآن را هم نوشت که کتابت واپسین جلدش در سال ۱۳۵۳ خورشیدی پایان یافت. کل خوشنویسی‌های خوشنویس تبریزی به بیش از ۲۰۰ جلد می‌رسد که از آن جمله‌اند:
* قرآن (۲۵ جلد)
* نهج‌البلاغه
* صحیفهٔ سجادیه
* مکاسب
* منتهی‌الآمال
* جامع المقدمات
* شرح جامی
* علم رجال
* کفایة الاصول
* معالم

## مرگ و مدفن
طاهر خوشنویس در سال ۱۳۵۵ خورشیدی در تهران دیده بر جهان فروبست و ابتدا در بهشت زهرا دفن گردید؛ اما در ۱۰ بهمن ۱۳۸۴ خورشیدی و بعد از ۲۹ سال، پیکرش به مقبرةالشعرای تبریز منتقل شد و در این مکان آرام گرفت.

## پانویس

## منابع
* فضایلی، حبیب‌الله. *اطلس خط*. انتشارات مشعل اصفهان. چاپ دوم، اصفهان۱۳۶۲ش.
* پایگاه حوزه
* 

خوشنویس تبریزی، طاهر
خوشنویس تبریزی، طاهر
خوشنویس تبریزی، طاهر
خوشنویس تبریزی، طاهر
خوشنویس تبریزی، طاهر
خوشنویس تبریزی، طاهر
جامع عباسی

**جامع عباسی** شاخص‌ترین اثر شیخ بهایی است در فقه و به زبان فارسی که ابتکاری نو در نگارش متون فقهی به شمار می‌رفت تا آن‌جا که برخی از صاحب‌نظران از آن به عنوان اولین دوره فقه غیراستدلالی به زبان فارسی که به صورت رساله عملیه نوشته شده‌است یاد می‌کنند، این کتاب از یک مقدمه و بیست باب (از طهارت تا دیات) تشکیل شده‌است.

جامع عباسی یکی از منابع کد ناپلئون بوده است.

## پانویس

## پیوند به بیرون
* متن کتاب جامع عباسی، کتابخانه اهل البیت

رده:آثار شیخ بهایی
رده:کتاب‌های زبان فارسی سده ۱۷ (میلادی)
رده:فقه شیعه
احمد زنجانی معصومی

بندانگشتی|عکسی از احمد نجفی زنجانی، پیش از ۱۹۶۸م
**احمد نجفی زنجانی معصومی(بابائی)**(۱۲۸۷ ش - ۱۳۶۱ ش) روحانی و هنرمند شیعی بود که در انواع خطوط نسخ، ثلث، رقاع، کوفی، نستعلیق، شکسته و طغرا دست داشت.
## تولد و زادگاه
احمد نجفی اصالتا اهل زنجان بود ولی در نجف متولد شده است. پدر وی  حسین زنجانی بود. احمد نجفی در سال ۱۲۸۷ شمسی در نجف متولد شد ولی بیشتر عمر را در تهران سکونت داشت.

## استادان
او شاگرد هاشم‌محمد بغدادی و حامدالامدی محسوب می‌شود و شاگردانی چون	غلام‌رضا خلج و امیر میرراضی را تربیت کرد و کتابت بسیاری از کتاب‌های مذهبی را به‌انجام رساند.
## کتابت قرآن
این روحانی هنرمند پنج بار به کتابت کلام وحی پرداخت که از جمله آنها قرآن رحلی مذّهب چاپ هفت رنگ تهران و تحریر جزوه قرآن برای مدارس است. همچنین از آثار در خورتوجه وی چهار بار نگارش سوره اخلاص روی چهار دانه برنج با امضا و تاریخ است. این دانه‌ها دو دانه در کتابخانه  امیر در نجف و دو دانه دیگر در تهران است. از دیگر آثار کتیبهنگاری آیات قرآنی در اماکن متبرکه عتبات عالیات، سوریه و ایران است.
## نگارش خطوط بنابهای تاریخی
احمد زنجانی معصومی (بابائی)کتیبه آرامگاه ابوعلی سینا در همدان، کتیبه مسجد آینه قم، خطوط حرم رضا، و خطوط حرم رقیه در سوریه را به خط ثلث نوشته است. کتیبه زیبای سردر ورودی کتابخانه امیر المؤمنین نجف نیز از شاهکارهای اوست.

## فرزندان
فرزندان وی عبارتند از: یحیی،محمدرضا، محمدتقی،فاطمه،بتول،راضیه
## درگذشت
احمد معصومی زنجانی در سال 1361 ش در 74 سالگی درگذشت.



## پانویس

## منابع
* فضایلی، حبیب‌الله. *اطلس خط*. انتشارات مشعل اصفهان. چاپ دوم، اصفهان۱۳۶۲ش. 
* دایرةالمعارف کتابداری 
* پایگاه حوزه
* 



زنجانی معصومی، احمد
رده:خوشنویسان اهل ایران
رده:کاتبان قرآن
رده:روحانیان شیعه دوازده‌امامی
رده:درگذشتگان ۱۳۶۱
سیرت بزرگ

بندانگشتی|چپ|310px|فلاتهٔ سیرت بزرگ در سیارهٔ بهرام..
**فلاتهٔ سیرت بزرگ** (Syrtis Major Planum) نام "لکهٔ تیره‌ای" است بر سطح کره مریخ (بهرام).

سیرت بزرگ در مرز میان سرزمین‌های پست شمالی و سرزمین‌های مرتفع جنوبی کرهٔ بهرام قرار دارد.
بررسی داده‌های رسیده از نقشه‌بردار سراسر مریخ نشان داد که فلاتهٔ سیرت بزرگ یک آتشفشان سپری با برجستگی کم است.

رنگ تیرهٔ آن در نتیجهٔ وجود صخره‌های بازالتی آتشفشانی و فقدان گرد و غبار زیاد در منطقه است.

نام سیرت بزرگ از نام رومی قدیم برای خلیج سیدرای لیبی گرفته شده‌است.

## منابع و پانویس‌ها

* Hiesinger, H. & Head (publications), J. W. (2004-01-08), "The Syrtis Major volcanic province, Mars: Synthesis from Mars Global Surveyor data ", Journal of Geophysical Research 109(E1): E01004, doi:10.1029/2003JE002143, E01004,

## نگارخانه

Image:Bright Streaks in Syrtis Major.JPG|


رده:آتشفشان‌های سپری
رده:آتشفشان‌های مریخ
رده:عوارض سطحی مریخ
رده:کوه‌های مریخ
رده:مریخ ۲۰۲۰
الزبده فی الاصول

**الزبده فی الاصول** مهم‌ترین اثر شیخ بهایی در اصول است. تاریخ نگارش آن یعنی سال ۱۰۱۸ ق و به قولی در سال ۱۰۰۵ ق، حکایت از اهمیت آن دارد، زیرا اوایل قرن یازدهم، عصر سیطره اخباریان در حوزه فقه و اصول شیعی بوده‌است.

این اثر به نوعی واکنش علمی به سیطره اخباریان در حوزه فقه و اصول شیعی بوده‌است. این کتاب تا مدت‌ها کتاب درسی حوزه‌های علمی شیعه بود و بیش از ۴۰ شرح و حاشیه بر آن نوشته شده است.

## پانویس

رده:آثار شیخ بهایی
اربعین (شیخ بهایی)

***اربعین*** یا *اربعین حدیث*، کتابی است شامل چهل حدیث و شرح بر آن‌ها اثر شیخ بهایی، حکیم و همه‌چیزدان ایرانی.

تألیف *اربعین* از سوی محدثان و عالمان شیعی بر اساس حدیث معروفی است که از پیامبر اسلام نقل شده است. شیخ بهایی نیز، به پیروی از این سنت معمول، به تألیف *اربعین حدیث* پرداخت، با این امتیاز که شرح کافی و جامع دربارهٔ حدیث‌های یادشده دارد و در مجموع، از بهترین و معروف‌ترین «اربعین» ها است.

این اثر، بعد از مثنوی *سوانح حجاز*، تنها اثری است که شیخ در آن به مباحث سیاسی پرداخته است. مؤلف، در شرح حدیث پانزدهم (که دربارهٔ حرمت اعانت ظالمان و گرایش قلبی به آن‌ها وارد شده است)، به‌تفصیل دیدگاه‌های خود را مطرح کرده است. شیخ دربارهٔ این موضوع به‌طور صریح و شفاف سخن گفته است. ازاین‌رو، می‌توان دیدگاه و عقیدهٔ باطنی او دربارهٔ رفتار با حاکم جور، و نیز علل و عوامل همکاری عالمان با شاهان صفوی را به دست آورد. همچنین، او در این اثر به بحث دربارهٔ امر به معروف و نهی از منکر، و شرایط و مراحل آن پرداخته است.

## پانویس

رده:آثار شیخ بهایی
نان و حلوا

**نان و حلوا** کتابی است نوشتهٔ شیخ بهایی. این کتاب آمیخته‌ای از مواعظ، طنز، حکایت، تمثیل و لطایف عرفانی و معارف برین بشری است. با زبانی روان و دلنشین. نان و حلوا ترسیمی است از ریاکاری، تلبیس و غرور به مال و منال و عنوان و منصب دنیایی. بهایی در یکی از بخش‌های این مثنوی به دوری از سلاطین که خود آن را از نزدیک تجربه کرده بود اشاره می‌کند، چرا که در اندیشهٔ او نزدیکی به شاهان غارت دل و دین را در پی دارد در مجموع، مثنوی نان و حلوا از جمله آثار شیخ بهایی است که در تبیین دیدگاه و اندیشه سیاسی او می‌توان به آن استناد کرد.
این کتاب شامل بر ۲۴ بخش مجزا و کوتاه  شامل حکایات با زبان بسیار شیرین است.

## پانویس

رده:آثار شیخ بهایی
رده:ادبیات فارسی
رده:کتاب‌های ادبی
تزریق کشنده

[بندانگشتی|چپ|250px|اتاق اعدام در [زندان ایالتی سن کوئنتین در کالیفرنیا]]
**تزریق کشنده**  به کشتن افراد از طریق تزریق بیش از حد دارو یا سم گفته می‌شود. این روش بیشتر به عنوان نوعی از اعدام استفاده می‌شود ولی گاهی از آن در اتانازی نیز استفاده می‌شود. این روش به عنوان جانشین روش‌های دیگر اعدام ازجمله تیرباران و دار زدن و خفگی با گاز، به عنوان روشی انسانی تر مطرح شده‌است.

## تاریخچه
تاریخچه پیشنهاد تزریق مرگبار به عنوان نوعی از اعدام به اواخر قرن نوزدهم برمی گردد. آلمان نازی در دوره جنگ جهانی دوم از این روش به صورت گسترده در کنار روش‌های دیگر کشتار استفاده می‌کردند.

## روش
مواد تیوپنتال سدیم (داروی بیهوش کننده)، پانکرونیوم،روکورونیوم برماید،وکرونیوم(شل کننده عضلانی،فلج‌کننده وباز دارنده تنفس) و پتاسیم کلرید (باز دارنده ضربان قلب) به ترتیب به فرد اعدامی تزریق می‌شود. یک دستگاه ثبت ضربان قلب به شخص اعدام شونده متصل می‌باشد تا زمان مرگ مشخص شود.

## مخالفان
مخالفان استفاده از این روش معتقدند هستند که این روش همیشه کم درد نمی‌باشد و در برخی مواردآسیب‌های جسمانی و ذهنی فراوانی به همراه دارد. سازمان عفو بین‌الملل، پزشکان و پرستاران که در این اقدام همکاری می‌کنند را ناقض سوگند نامه پزشکی خود خوانده‌است. یک پژوهش منتشر شده در آمریکا نیز نشان می‌دهد که درصد میزان تأثیر ماده بیهوش‌کننده متناسب با وزن و قد افراد تغییر می‌کند و در نتیجه برخی از افراد سنگین‌وزن ممکن است تا پایان مرحله اعدام بیهوش نشوند و درد داشته باشند. برخی از افراد پیشنهاد دادند که تنها از ماده بیهوش‌کننده به جای ترکیب سه ماده استفاده شود ولی مسئولان امر با رد این موضوع اعلام کردند که درصورت استفاده از یک ماده ممکن است اعدام ۴۵ دقیق طول بکشد درحالی که متوسط زمان اعدام به وسیلهٔ تزریق سه ماده تنها ۱۱ دقیقه می‌باشد.

## طرفداران
برخی ازمقامات قضایی آمریکا معتقدند که این روش انسانی‌ترین روش اعدام در بین روش‌های موجود می‌باشد. مقامات قضایی جمهوری خلق چین ضمن تآکید به استفاده هرچه بیشتر از این روش اعلام کردند که این روش انسانی تر از روش معمولی اعدام درچین یعنی تیر باران باشد.

## منابع


رده:افراد اعدام‌شده توسط تزریق کشنده
رده:شیوه‌های اعدام
کشکول (کتاب)

**کشکول** کتابی جُنگ مانند شامل شعرها و نثرهای مورد علاقه شخص، که معمولاً توسط علمای قدیمی جمع‌آوری می‌شد. معمولاً این شعرها و نثرها از دیوان (ادبیات)‌ها و کتاب‌های دیگران جمع‌آوری می‌شد. مطالب این کتابها، مضامینِ دینی، تاریخی، ادبی، ریاضی و نجومی تا فقه و اصول، معانی و علم بیان، صرف و نحو و لطیفه دارند. این مطالب اغلب بی‌هیچ نظم خاصی به دنبال هم آمده‌اند. چون در کشکول مخصوص درویشان چیزهای مختلفی مانند نقل، آجیل، نان و پول وجود داشت، این کتابها را نیز که مطالب متنوعی داشت، کشکول می‌نامیدند.

## جستارهای وابسته
* کشکول درویشان
* کشکول شیخ بهایی
* کشکول منتظری
* کشکول موسوی دهسرخی
* کشکول طبسی

## پانویس

رده:ادبیات فارسی
آزادی مجانبی

در فیزیک، **آزادی مجانبی** ویژگی در برخی از نگره های پیمانه‌ای است که بنا بر آن با افزایش سنجهٔ انرژی و کاهش طول هم‌ارز آن، برهمکنش بین کوارکها و گلوئونها که ذره‌های سازندهٔ مادهٔ هسته‌ای هستند، کم زور می‌شود. 
آزادی مجانبی در انرژیهای بالا رخ می‌دهد و چون زور برهمکنش کم می‌شود می‌توان از روشهای پریشیدگی در مکانیک کوانتمی بهره برد. با بهره‌گیری از آن می‌توان سطح مقطع رویدادهای گوناگون را در برهمکنشهای قوی را به دست آورد.

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:ریاضی فیزیک
رده:کرومودینامیک کوانتومی
رده:گروه بازبهنجارش
رده:نظریه میدان کوانتومی
رده:نظریه‌های پیمانه‌ای
جی-توازن

در فیزیک نظری، ** توازن ذره نوع- G ** عبارتست از یک عدد کوانتوم ضرب افزا که از تعمیم توازن نوع- C به ذرات طیفی به دست می‌آید.

توازن نوع- C تنها در نظامهای خنثی صدق می‌کنند؛ در ذرات سه تایی پیون، تنها ۰ π دارای توازن نوع – C است. از سوی دیگر، تعامل قوی شامل بار الکتریکی نمی‌گردد، بنابراین نمی‌توان بین + π، ۰ π و – π تمایز قایل شد. ما می‌توانیم توازن نوع – C را تعمیم بدهیم به طوری که در مورد کلیه حالات بار در ذره طیفی (multiplet) مورد نظر صادق باشد:
  + π + π
  (۰ π) G η = (۰ π) G
  - π - π،

که در آن ۱ ± = G η، ارزشهای ویژه توازن نوع – G می‌باشند. عملگر توازن نوع- G به این صورت تعریف می‌شود: (۲ l π i) e C = G

و در آن (C) عملگر توازن نوع- C، و ۲ l عملگر مربوط به مؤلفه دوم بردار ایزواسپین است. توازن نوع- G ترکیبی از هم یوغی بار و π رادیان (°۱۸۰) چرخش حول محور دوم فضای ایزواسپین است. در این صورت هم یوغی بار و ایزواسپین با تعاملات قوی حفظ می‌گردند، که از نوع G گرانشی است. اما، تعاملات ضعیف و الکترومغناطیسی بر مبنای توازن نوع- G نامتغیر هستند.

## منابع

* 
* 

رده:فیزیک نظری
رده:فیزیک ذرات بنیادی
رده:مدل استاندارد (ذرات بنیادی)
خواجه تاج‌الدین سلمانی

**خواجه تاج‌الدین سلمانی اصفهانی** خوشنویس صاحب‌نام سده نهم در خط تعلیق و واضع خط شکسته تعلیق است.

برخی ایجاد و ابداع خط تعلیق را به او نسبت می‌دهند و اغلب محققین بر این باورند که او خط شکسته تعلیق را به وجود آورده است. او اگر واقعاً واضع این خط نباشد اول کسی است که به آن سر و صورت کامل داد و تحت قاعده درآورد. او در زمان سلطنت سلطان ابوسعید گورکانی (۸۵۵- ۸۷۲ ه‍.ق) می‌زیست. خط وی را در تعلیق و هم در خطوط ششگانه ستوده‌اند. خواجه تاج در سال ۸۲۱ ه‍.ق در قید حیات بوده و گفته می‌شود در سال ۸۹۷ درگذشته است.



## پانویس

## منابع
* فضایلی، حبیب‌الله. *اطلس خط*. انتشارات مشعل اصفهان. چاپ دوم، اصفهان۱۳۶۲ش.



رده:خوشنویسان اهل ایران
رده:درگذشتگان ۸۹۷ (قمری)
هوشنگ بهشتی

**هوشنگ بهشتی** (زاده ۱۳۰۲ در تهران – درگذشته ۱۰ آبان ۱۳۷۰)، بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر اهل ایران بود.

## زندگی
وی دارای لیسانس رشته سینما از «دانشکده هنرهای دراماتیک» در سال ۱۳۵۰ و همچنین فارغ‌التحصیل «هنرستان هنرپیشگی تهران» در سال ۱۳۲۰ بوده‌است. بازی در تئاتر را از سال ۱۳۲۳ و بازی در نمایش‌های رادیویی از سال ۱۳۳۰ تجربه کرده بود. کار در سینما را از سال ۱۳۳۱ با فیلم «جدال با شیطان» به کارگردانی «حسین مدنی» آغاز کرد. وی در طول فعالیتش در بیش از پنجاه فیلم بازی کرد. آخرین حضورش ایفای نقش در مجموعهٔ تلویزیونی این خانه دور است بود که هنگام بازی در آن مجموعه درگذشت. وی همچنین در زمینه دوبلاژ (در سال‌های ابتدایی تأسیس دوبلاژ در ایران) فعالیت داشته‌است.

## فیلم‌شناسی
### سینمایی

* ۱ - دلشدگان (۱۳۷۰)
* ۲ - دو سرنوشت (۱۳۶۸)
* ۳ - پنجره (۱۳۶۷)
* ۴ - شناسایی (۱۳۶۶)
* ۵ - گال (۱۳۶۵)
* ۶ - کمال الملک (۱۳۶۲)
* ۷ - میرزا کوچک خان (۱۳۶۲)
* ۸ - فرار از بهشت (۱۳۵۳)
* ۹ - قربون هرچی خوشگله (۱۳۵۲)
* ۱۰ - احمد چوپان (۱۳۵۱)
* ۱۲ - مبارزه با شیطان (۱۳۵۰)
* ۱۳ - یک خوشگل و هزار مشکل (۱۳۵۰)
* ۱۴ - اجل معلق (۱۳۴۹)
* ۱۵ - پایان تاریکی (۱۳۴۹)
* ۱۶ - قسمت (۱۳۴۹)
* ۱۷ - پهلوان پهلوانان (۱۳۴۸)
* ۱۸ - دنیای پر امید (۱۳۴۸)
* ۱۹ - قاتلین هم می‌گریند (۱۳۴۸)
* ۲۰ - قلب‌های طلایی (۱۳۴۸)
* ۲۱ - گناه مادر (۱۳۴۸)
* ۲۲ - دزد سیاهپوش (۱۳۴۷)
* ۲۳ - ستاره هفت آسمان (۱۳۴۷)
* ۲۴ - من شوهر می‌خواهم (۱۳۴۷)
* ۲۵ - ایمان (۱۳۴۶)
* ۲۶ - چرخ فلک (۱۳۴۶)
* ۲۷ - خوشگل و قهرمان (۱۳۴۶)
* ۲۸ - داش احمد (۱۳۴۶)
* ۲۹ - دروازه تقدیر (۱۳۴۶)
* ۳۰ - کوه زاد (۱۳۴۶)
* ۳۱ - معجزه (۱۳۴۶)
* ۳۲ - نیم وجبی (۱۳۴۶)
* ۳۳ - ولگردها (۱۳۴۶)
* ۳۴ - جهان پهلوان (۱۳۴۵)
* ۳۵ - حاتم طائی (۱۳۴۵)
* ۳۶ - گدایان تهران (۱۳۴۵)
* ۳۷ - همه سر حریف (۱۳۴۴)
* ۳۸ - ولگرد قهرمان (۱۳۴۴)
* ۳۹ - زندگی دوزخی (۱۳۴۳)
* ۴۰ - نیرنگ دختران (۱۳۴۳)
* ۴۱ - لاشخورها (۱۳۴۲)
* ۴۲ - مسافری از بهشت (۱۳۴۲)
* ۴۳ - گرگ صحرا (۱۳۴۰)
* ۴۴ - بیم و امید (۱۳۳۹)
* ۴۵ - دست تقدیر (۱۳۳۸)
* ۴۶ - گوهر لکه دار (۱۳۳۸)
* ۴۷ - بازگشت به زندگی (۱۳۳۶)
* ۴۸ - پایان رنج‌ها (۱۳۳۴)
* ۴۹ - فرزند گمراه (۱۳۳۴)
* ۵۰ - مهتاب خونین (۱۳۳۴)
* ۵۱ - سرنوشت در را می‌کوبد (۱۳۳۳)
* ۵۲ - کینه (۱۳۳۳)
* ۵۳ - جدال با شیطان (۱۳۳۲)
* ۵۴ - گرداب (۱۳۳۲)

### مجموعه تلویزیونی
* تلخ و شیرین
* طلاق
* غارتگران
* هزاردستان
* شاه‌شکار
* امیرکبیر
* کوچک جنگلی
* این خانه دور است
* زنگ بیداری (هرمز هدایت)

## منابع

* 
* هوشنگ بهشتی
* 

رده:اهالی تهران
رده:بازیگران تئاتر مرد اهل ایران
رده:بازیگران مرد اهل تهران
رده:بازیگران مرد تلویزیونی اهل ایران
رده:بازیگران مرد فیلم اهل ایران
رده:خاک‌سپاری‌ها در بهشت زهرا
رده:درگذشتگان ۱۳۷۰
رده:درگذشتگان ۱۹۹۱ (میلادی)
رده:زادگان ۱۳۰۲
رده:زادگان ۱۹۲۳ (میلادی)
گیرنده گابا A

[بندانگشتی|چپ|402px|ساختار [گیرنده استیل‌کولین نیکوتینی (nAchR: ) که بسیار شبیه گیرنده GABAA است. **بالا:** نمای کناری از nAchR که درون غشاء سلولی قرار گرفته است. **پایین:** نمای گیرنده از قسمت برون‌سلولی غشاء.]]

[بندانگشتی|چپ|402px|تصویر شماتیک گیرنده GABA<sub>A</sub>. '''چپ:''' زیرواحد تک‌پاری GABA<sub>A</sub> که در [دولایه لیپیدی (خط‌های زرد متصل به دایره‌های آبی) قرار گرفته است. چهار پیچه آلفا تراغشائی (۱-۴) به صورت سیلندرهایی نمایش داده شده‌اند. پیوند دی‌سولفیدی بین دامنه برون‌سلولی سرشاخه C که مشخصه خانواده گیرنده‌های حلقه-سیستینی (که شامل گیرنده GABAA هم می‌شود) است توسط خط زرد نمایش داده شده است. **راست:** پنج زیرواحد به طور متقارن حول حفره انتقال آنیون کلرید قرار گرفته‌اند. حلقه‌های برون‌سلولی برای وضوح بیش‌تر نمایش داده نشده‌اند.]]

**گیرنده GABA<sub>A</sub>** یکی از دو کانال یونی دریچه-لیگاندی مسئول برای انتقال اثر اسید آمینوبوتریک گاما (ترارسان عصبی بازدارنده اصلی در مغز) است. تحریک این گیرنده با افزایش ورود یون کلر منفی به داخل سلول تحریک‌پذیری نورونها را کم میکند. مصرف الکل و بنزودیازپین‌ها سیستم گاباآ (GABAA) را درگیر می‌کند.

## جستارهای وابسته
* گیرنده GABA
* گیرنده GABAB
* گیرنده GABAC
* گیرنده گلیسین

## منابع

رده:زیست‌شناسی مولکولی
رده:کانال‌های یونی
رده:گابا
رده:گیرنده‌های تراغشایی
گیرنده گلیسین

[بندانگشتی|[گلیسین]]
**گیرنده گلیسین** (**GlyR**) گیرنده مربوط به اسید آمینه ترارسان عصبی گلیسین است. این گیرنده یکی از متداول‌ترین گیرنده‌های بازدارنده در سیستم عصبی مرکزی است.

## فعال‌سازی و غیرفعال‌سازی

## آرایش زیرواحدها

## منابع

رده:سیگنال‌های سلولی
رده:گیرنده‌های یونوتروپیک
شرقی (نجره)

** شرقی ** به عربی (** الَشَرقی **)، روستایی است در دهستان نجره از توابع استان اَبیَن در کشور یمن در شبه جزیره عربستان. 
## جمعیت
جمعیت آن ( ۹۹) نفر (۱۰ خانوار) می‌باشد.
## منابع
* المقحفی، ابراهیم، احمد ، *(مُعجَم المُدُن وَالقَبائِل الیَمَنِیَة) *، منشورات دار الحکمة، صنعاء، چاپ پنجم، وانتشار سال ۱۹۸۵ میلادی به (عربی). 

## جستارهای وابسته

رده:روستاها در استان ابین
هادی (خلیفه)

**ابومحمد موسی هادی** (نام کامل وی: أبو محمد موسی الهادی بن محمد المهدی بن أبی جعفر المنصور) (۱۶۹–۱۷۰ ه‍.ق) چهارمین خلیفه عباسی در بغداد بود؛ او در سال ۷۶۶ میلادی در ری، ایران زاده شد. پس از مرگ پدرش در سال ۷۸۶ میلادی، هادی خلافت را برعهده گرفت ولی حکمرانی وی شدیداً تحت تأثیر قدرت و نفوذ خیزران ملکه پرنفوذ خلافت عباسیان و مادر هادی بود. هادی بنا به وصیت پدرش، به جنگ با زنادقه پرداخت. او فرزند بزرگ مهدی و ولیعهد وی بود. برخی از مورخان بر این باورند که هادی به مرگ طبیعی درگذشت و برخی او را کشته شده می‌دانند. هادی در سال ۷۸۷ میلادی درگذشت و به اعتقاد مورخان وی به دست مادرش خیزران مسموم شد چرا که هادی نمی‌خواست مادرش بر امور سیاسی دخالت مستقیم کند و تمام دستگاه خلافت عباسی را اداره کند و در نبودش حکمرانی به صورت مستقل کند به همین خاطر خیزران با کودتایی که در دربار انجام داد، تمام افراد وابسته به هادی را قتل‌عام کرد و در شبی که قرار بود یحیی برمکی به دستور هادی کشته شود، به دستور خیزران، هادی کشته شد و برادرش هارون الرشید به سلطنت رسید.

## وقایع مهم دوران خلافت
* **[[قیام صاحب فخ]]**: در سال ۱۶۹هجری حسین بن علی که یکی از نوادگان حسن بود در مدینه بر ضد خلیفه قیام نمود و در همین سال به دست عمال خلیفه در نزدیکی مکه به قتل رسید.
* در دوران خلافت هادی ویدوکیند سردار ساکی تسلیم فرانک‌ها شد و از دین عیسی پیروی کرد.
* در دوران خلافت هادی در سال ۱۶۸ هجری جماعتی از طرفداران آل علی در مدینه قیام کردند و در میان ایشان کسی بود به نام ادریس بن عبدالله بن حسن بن حسن بن علی بن ابی طالب. چون عمال خلفا شورش را خواباندند، ادریس به مصر فرار کرد از آنجا به مراکش رفت و در ناحیه سته سلسله علوی را تحت نام ادارسه ادریسیان تأسیس کرد.

## منابع

* 
* 
* 
* 
* کلیات تاریخ تطبیقی ایران دکتر عزیزالله بیات انتشارات امیر کبیر ۱۳۷۷

رده:خلافت عباسیان در دهه ۷۸۰ (میلادی)
رده:خلافت عباسیان در سده ۸ (میلادی)
رده:خلفای عباسی سده ۸ (میلادی)
رده:خلفای عباسی
رده:درگذشتگان ۷۸۶ (میلادی)
رده:زادگان ۷۶۴ (میلادی)
رده:شخصیت‌های هزار و یک شب
رده:عرب‌های مسلمان
رده:بغداد در دوره عباسیان
واثق

**خلیفه واثق** (نام کامل:*هارون الواثق بالله بن محمد المعتصم بالله بن هارون الرشید*) فرزند معتصم و نهمین خلیفه عباسی بود که پس از پدرش از سال ۲۲۷–۲۳۲ ه‍.ق (۸۴۲ تا ۸۴۷ میلادی) فرمان راند.

او به عنوان تحصیل کرده، از نظر فکری کنجکاو و شاعر مسلک توصیف شده است که از همراهی شاعران و نوازندگان و دانشمندان لذت می‌برد. خلافت کوتاه وی تداوم سیاست‌های پدرش، المتصم (ر. ۸۳۳–۸۴۲) بود. وقایع اصلی دوران او سرکوب شورش بادیه ای سال ۸۴۲ در سوریه، حجاز در سال ۸۴۵، و یمامه در سال ۸۴۶، بغداد تحت زمامداری احمد بن نصر الخزائی در سال ۸۴۶ بود. حمایت وثیق از دکترین معتزله ادامه پیدا کرد. درگیری با امپراتوری بیزانس ادامه یافت و عباسیان پیروزی قابل توجهی در جنگ موروپوتاموس به ثمر رساندند و با مبادله زندانیان در سال ۸۴۵، جنگ برای چندین سال متوقف شد.

شخصیت خلیفه وتیق در مقایسه با سایر خلفای عباسی مبهم است. به نظر می‌رسد وی یک حاکم کم‌تحرک بوده که با تجملات دربار و شاعر مسلکی و حمایت از شاعران و نوازندگان و علاقه به علم مشغول بوده است. مرگ غیرمنتظره او جانشینی را به برادر ناتنی وی متوکل (ر. ۸۴۷–۸۶۱) رسانید.

## زندگی‌نامه
[چپ|بندانگشتی|[دینار واثق]]
او پس از مرگ پدرش معتصم به خلافت رسید. مادرش کنیزکی رومی به نام قراطیس بود. قراطیس در سفر حج به همراه برادر واثق، جعفر بن معتصم (متوکل) رفت. هرچند وی در سال ۸۴۲ در راه مکه، جان سپرد و در کوفه به خاک سپرده شد.

وی در سال ۱۹۶ هجری و سه سال بعد از وفات هارون الرشید متولد شد و با بابک خرمدین نبرد کرده بود. او در ۳۱ سالگی به خلافت نشست و پس از پنج سال خلافت، در ۳۶ سالگی درگذشت.

در عهد واثق ولایتداران نفوذ یافتند. عبدالله بن طاهر، حکمرانی خراسان، طبرستان و کرمان را برعهده داشت.

در منابع تاریخی موجود است که واثق بالله فردی به نام سلام ترجمان را جهت بررسی وضعیت سد یأجوج و مأجوج که در زمان ذوالقرنین بنا شده بود به سرزمین قفقاز فرستاد که نتیجه این سفر گزارشی است که در شکل سفرنامه از عبور ترجمان از سرزمین‌های موجود در مسیر وجود دارد.

## اقدامات
در زمان او، شورش‌هایی در شام و فلسطین روی داد؛ به همین دلیل او اشناس ترک را به ولایت شام فرستاد؛ و بعدها مغرب و مصر را نیز به قلمرو حکمرانی وی افزود.

### ادامه سیاست محنة

سیاست محنة خَلق قرآن که ۴ ماه پیش از مرگ مامون توسط مأمون اتخاذ شده بود در دوره حکومت معتصم و واثق ادامه یافت.

## مرگ
وی به سبب تب شدید در سال ۸۴۷ میلادی درگذشت و خلافت را به برادرش متوکل وا گذاشت.

## منابع

* 
* 
* 
* 

رده:آهنگسازان اسلام قرون وسطی
رده:اهالی مکه
رده:خلافت عباسیان در دهه ۸۴۰ (میلادی)
رده:خلفای عباسی سده ۹ (میلادی)
رده:خلفای عباسی
رده:درگذشتگان ۸۴۷ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت ورم
رده:زادگان ۸۱۲ (میلادی)
رده:زادگان ۸۱۶ (میلادی)
رده:شاعران دوره عباسیان
رده:عرب‌های سده ۹ (میلادی)
رده:عرب‌های مسلمان
رده:عرب‌های یونانی‌تبار
رده:قانون‌گذاران سده ۹ (میلادی) در آسیا
رده:قانون‌گذاران سده ۹ (میلادی) در اروپا
رده:نوازندگان بربط
رده:معتزله
متوکل

**متوکل** (نام کامل وی: *أبو الفضل جعفر المتوکل علی‌الله بن المعتصم بن الرشید بن المهدی*) خلیفه عباسی بود که در سال‌های ۸۴۷ تا ۸۶۱ میلادی در سامرا فرمان راند. متوکل پس از درگذشت برادرش واثق با کمک غلامان ترک بر تخت خلافت نشست و به دست آنان هم به قتل رسید.

او نخستین خلیفه عباسی بود که مذهب شافعی اختیار کرد؛ او همچنین در فقه و سنت مطالعه کرده بود. در زمان او طوفان سختی بر بغداد و بصره و کوفه و عراق وزید و چهارپایان و کشت و خواربارها از میان رفت و قحطی و خشکسالی فراگیر شد. در این دوره، بیزانسی‌ها نیز به قلمرو عباسی دست‌اندازی می‌کردند. آغاز خلافت متوکل همزمان با قدرت یافتن ترکان در حکومت بود. خود متوکل به دست شماری از ترکان درباری به قتل رسید.

## سیاست مذهبی
بندانگشتی|تصویری از نسخه خطی پراکنده تاریخ الفی که تخریب تاریخی قبر حسین در کربلا را به دستور خلیفه متوکل به تصویر می کشد. این رویداد که در لایه ها به تصویر کشیده شده است، یک قتل عام خشونت آمیز را به دنبال ویرانی اولیه به تصویر می کشد. تصویر توسط بخش های بزرگی از متن در سمت چپ قطع می شود. با گواش روی کاغذ نقاشی شده است.
برخلاف مأمون که سیاست مذهبی میانه‌روی داشت، متوکل به اهل حدیث نزدیک شد و آنان قدرت یافتند و به برخی از آنان اجازه داد، که روایات رؤیت خدا را نقل کنند. او حاکمان معتزلی را برکنار کرد، محنة خَلق قرآن را پایان داد، و احمد بن حنبل را، که نماد ایستادگی اهل حدیث بود، گرامی داشت. به همین دلیل حنبلیان او را «محیی السنه» (احیاکنندهٔ سنت) لقب دادند. او ناصبی بود و به علی بن ابی طالب بی‌احترامی می‌کرد و حرم حسین بن علی را ویران کرد.همچنین او فردی بسیار ایرانی‌ستیز بود و علاوه بر مخالفت با شیعیان با ایرانیان که اکثر آنها در آن زمان زرتشتی بودند هم دشمنی می ورزید و به مکان‌های زرتشتی هم بی‌حرمتی می‌کرد؛ به‌طوری که دستور داد سرو باستانی و مقدس زرتشتیان در شهر کاشمر را نابود کنند.

## رویدادهای برجسته
* در سال ۲۳۴ ه‍.ق / ۸۴۸ م محمد بن بعیث در آذربایجان علیه حکومت وقت شورید، که شورش او را یکی از سرداران خلیفه سرکوب کرد.
* پایان‌دادن به محنة خَلق قرآن
* آزار و اذیت خاندان علی بن ابی طالب و نبش قبر شهدای کربلا
* تأسیس سلسله طاهریان در ایران
* قدرت یافتن غلامان ترک در دربار عباسیان و آغاز هرج و مرج در سامرا
* گسترش قلمرو ادریسیان در آفریقا

## پانویس

## منابع
* 
* 
* 
* 
* کلیات تاریخ تطبیقی ایران عزیزالله بیات انتشارات امیر کبیر تهران ۱۳۷۷

رده:اهالی آفریقا
رده:اهالی سامرا
رده:خلفای عباسی
رده:خلفای عباسی سده ۹ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۸۶۱ (میلادی)
رده:زادگان ۸۲۱ (میلادی)
رده:زادگان ۸۲۲ (میلادی)
رده:شاهان مقتول
رده:شاهان مقتول سده ۹ (میلادی)
رده:شخصیت‌های هزار و یک شب
رده:عرب‌های سده ۹ (میلادی)
رده:خلفای ترورشده
رده:عرب‌های مسلمان
رده:معتزله
منتصر

**محمد منتصر** (نام کامل وی: *ابوجعفر محمد المنتصر بالله بن المتوکل بن المعتصم بن الرشید*) (۸۳۷ - ۸۶۲ میلادی) از خلفای عباسی در بغداد بود. او شش ماه از سال ۸۶۱ تا ۸۶۲ فرمان راند. عنوان او *المنتصربالله* به معنی «*کسی که به یاری خدا پیروز می‌شود*» است.

## رفتار منتصر با علویان
منتصر برخلاف متوکل، رویه ملایمی را با شیعیان و علویان در پیش گرفت؛ وی را به سبب خوی نرمش بردباری نیز نامیده‌اند.

## مرگ منتصر

بندانگشتی|مقبره هارون الرشید، که بیشتر با نام سلطنتی خود المعتصم بالله شناخته می شود، در نزدیکی سامرا، عراق.
منتصر ترکان را دشمن می‌داشت و می‌گفت اینان کشندگان خلفایند. ترکان چون چنین دیدند قصد کشتن او کردند و سی هزار دینار به ابن طیفور پزشک دادند تا او را با ابزاری زهرآلود کشت. مرگ او در ربیع الآخر سال دویست و چهل و هشت در سن بیست و شش سالگی رخ داد.

## وقایع مهم دوران خلافت
* امان دادن به علویانی که در زمان متوکل گریخته و پریشان و پراکنده شده بودندو باز پس دادن املاک غصب شده از آنان
* بازگرداندن فدک به اولاد علی
* امارت یافتن محمد پسرطاهر در ایران
* هرج و مرج در سامرا

## پانویس

## منابع
* 
* 
* 
* 
* 

رده:اهالی سامرا
رده:خلفای عباسی
رده:خلفای عباسی سده ۹ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۸۶۲ (میلادی)
رده:زادگان ۸۳۷ (میلادی)
رده:عرب‌های یونانی‌تبار
رده:عرب‌های مسلمان
مستعین

**مستعین** یا **ابوالعباس احمد بن محمد المعتصم بن الرشید، المستعین بالله** خلیفه عباسی بغداد بود. او در سال‌های ۸۶۲ تا ۸۶۶ میلادی فرمان راند. او مردی نمکین و سفیدچهره بود و در ادبیات و شعر مهارت داشت. در روزی که ابوجعفر محمد منتصر درگذشت، با وی بیعت شد. اما ترکان شورش کرده، او را از خلافت برداشتند و با یکی از پسران متوکل بیعت کردند و جنگ میان دو خلیفه درگرفت تا این که به توطئه ترکان کشته شد.

## جستارهای وابسته
* هرج و مرج در سامرا

## منابع

* 
* 
* 
* 
* احمدی منش(1395)، *فراز و فرود عباسیان*، سمت، ص223.

رده:اهالی سامرا
رده:خلفای عباسی
رده:خلفای عباسی سده ۹ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۸۶۶ (میلادی)
رده:زادگان ۸۳۶ (میلادی)
رده:عرب‌های سده ۹ (میلادی)
رده:شاهان مقتول سده ۹ (میلادی)
رده:قانون‌گذاران سده ۹ (میلادی) در آسیا
رده:قانون‌گذاران سده ۹ (میلادی) در اروپا
معتز

**المعتزبالله** یا **معتز** (نام کامل وی: اب*وعبدالله محمد بن المتوکل بن المعتصم بن الرشید المعتزبالله*) خلیفه عباسی در بغداد بود که از سال ۸۶۶ تا ۸۶۹ فرمان راند. پس از برکناری ابوالعباس احمد مستعین، با او بیعت کردند و او در سال ۸۶۶ میلادی/ ۲۵۲ هجری به عنوان خلیفه مسلمانان برگزیده شد؛ در زمان پذیرش خلافت وی نوزده سال داشت. در سال اول خلافتش، اشناس ترک درگذشت. سرانجام، معتز در بیست و چهار سالگی به دست گروهی از ترکها کشته شد.
[چپ|بندانگشتی|[دينار معتز، ضرب ۸۶۷ میلادی]]
گفته می‌شود، صالح بن وصيف به دنبال «قبيحه» مادر متمول و تاثیرگذار معتز رفت و بر او دست يافت و اموالش را در اختيار گرفت كه پانصد هزار دينار طلا و جواهرات ارزشمند به قیمت دو میلیون دینار طلا فقط در داخل اتاقش بود. پس از آن در بازرسي خانه‌اش گنجينه‌هاي زيرزميني بزرگ و ارزشمندي يافتند. در اتاقي كه زيرزمين براي خود ساخته بود سه ميليون و سيصد هزار دينار طلا و ‌کوزه‌ها و سبدها و صندوقچه‌هاي پر از الماس‌ها، زُمُرّد‌ها و مرواريدها و ياقوت‌ها و شمار بیشماری دیگر از سنگ های گرانبها كه مانند آنها را كسي نديده بود،  که همه آنها بروی یک فرش بزرگ که ساخته شده از الیاف و ابریشم و دوخته شده با نخ طلا و تزئینی شده با جواهرات بود يافتند. هنگامي كه آنها را نزد صالح بن وصيف آوردند، گفت:
:خدا روی قبیحه را سیاه کرد! فرزندش را به خاطر پنجاه هزار دينار به كشتن داد در حالي كه در یکی از سبدهایش از این‌ گنجینه‌های بی‌شمار اين همه طلا و جواهرات نایاب داشت.
قبيحه بعد از قتل پسرش معتز و با از دست دادن اقتدار و ثروت خود با زور و اجبار بغداد را به سوي مكه ترك كرد در حالي كه با صداي بلند و آشکارا و مرتب از بغداد تا رسیدن به مکه بدون خستگی صالح را نفرين مي‌كرد و مي‌گفت:
:پروردگارا! صالح را همان گونه كه هتك حرمتم كرد و فرزندم را كشت، جمعم را پراكنده كرد، مالم را گرفت، غريبم ساخت و در حق من زشتي مرتكب شد او را فرو گير!
بعد از این همه نفرین ها صالح در عرض پنج ماه کشته شد.

## جستارهای وابسته
* هرج و مرج در سامرا

## منابع

* 
* 
* 
* 

رده:اهالی سامرا
رده:خلفای عباسی
رده:خلفای عباسی سده ۹ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۸۶۹ (میلادی)
رده:زادگان ۸۴۷ (میلادی)
رده:عرب‌های مسلمان
مهتدی

**ابواسحق محمد مهتدی** پسر واثق و چهاردهمین خلیفه عباسی در بغداد بود که از سال ۲۵۵ تا ۲۵۶ هجری قمری (سال ۸۶۹ تا ۸۷۰ میلادی) در سرزمین‌های اسلامی فرمان راند؛ که مداحان او وی را به دادگری و نیرومندی توصیف مینمودند. در آغاز خلافت وی، اهل بغداد سر به شورش برداشتند و از بیعت با او سرباز زدند؛ اما مهتدی این شورش‌ها را با خونریزی فرونشاند. علویان نیز شورش کردند، به ویژه در طبرستان، حسن بن زید علوی سر به شورش برداشت. احمد بن عیسی شیخ که پدرش ولایت فلسطین را داشت نیز شورید؛ اما تمام این شورش‌ها با کمک زور توسط مهتدی سرکوب شد. وی با مکر در بین ترکان که در آن زمان نیرومندی بسیار به دست آورده بودند، شکاف افکند و جنگی در میان ایشان برانداخت.
با توجه به این‌که شیعیان تولد آخرین امام خود را در نیمه شعبان سال ۲۵۵ هجری قمری می‌دانند، باید گفت که محمد بن الحسن العسکری (امام زمان) در دوران این خلیفه متولد شد.

## مرگ

ترکان بر قتل او همداستان شدند و از این رو وی را از خلافت انداخته، شکنجه کردند، و او را در سال ۸۷۰، یک سال پس از شروع خلافتش به قتل رساندند.

## منابع

* 
* 
* 
* 

رده:اهالی سامرا
رده:خلفای ترورشده
رده:خلفای عباسی سده ۹ (میلادی)
رده:خلفای عباسی
رده:درگذشتگان ۲۵۶ (قمری)
رده:درگذشتگان ۸۷۰ (میلادی)
رده:زادگان سده ۹ (میلادی)
رده:شاهان مقتول سده ۹ (میلادی)
رده:شاهان مقتول
رده:عرب‌های یونانی‌تبار
رده:قانون‌گذاران سده ۹ (میلادی) در آسیا
رده:قانون‌گذاران سده ۹ (میلادی) در اروپا
رده:عرب‌های مسلمان
رده:زادگان دهه ۸۳۰ (میلادی)
معتمد (خلیفه)

**ابوالعباس محمد معتمد** یا **احمد معتمد علی‌الله** پانزدهمین خلیفه عباسی در بغداد بود که از سال ۲۵۶ تا ۲۷۹ هجری قمری (سال ۸۷۰ تا ۸۹۲ میلادی) در سرزمین‌های اسلامی فرمان راند. او پسر بزرگ متوکل بود که هنوز زنده بود؛ وی ۲۳ سال خلافت کرد. در زمان وی، سردار ترک، موسی بن بغا نفوذ بسیاری در حکومت یافت. معتمد، در این زمان در امور سیاسی دخالت نمی‌کرد، قدرت در امور برای امر و‌ نهی؛ و فرماندهی سپاه و حفظ حدود و تعیین وزیران و دخل و خرج مملکت و حتی مرگ و زندگی سران و عوام خلافت در اختیار برادرش موفق بود؛ که وفاداری بی‌بدیل همه ارتشیان را داشت. معتمد تنها عنوان خلیفه و امیرالمؤمنین را داشت و به نام وی خطبه گفته می‌شد و سکه زده می‌شد، هر چند برادرش موفق در خطبه و سکه هم شریک او شد. سرانجام معتمد از دستیابی بیش از حد اقتدار خود توسط برادر قدرتمندش موفق خسته شده و پس از یک تلاش بی‌نتیجه برای فرار به مناطق تحت کنترل احمد بن تولون در اواخر سال ۸۸۲، اقتدار معتمد بسیار بیشتر محدود شد و توسط برادرش در حبس خانگی قرار گرفت. در سال ۸۹۱، هنگامی که موفق درگذشت، وفاداران به او تلاش کردند تا قدرت را به خلیفه باز گردانند، اما به سرعت توسط معتضد، پسر موفق، که قدرت پدر را به عهده گرفت، فائق آمد. هنگامی که معتمد در سال ۸۹۲ درگذشت، معتضد جانشین وی به عنوان خلیفه شد و خلافت را به‌دست آورد. رویدادهای سلطنت وی شامل: شورش سالار زنگیان؛ و همچنین بالا رفتن کار اسماعیلیان بود. معتمد، خود به کار دین علاقه‌مند بود؛ در زمان وی صحیح بخاری و صحیح مسلم و ترمذی و سنن ابن ماجه تدوین شدند؛ او بعد از مرگ‌در سال ۸۹۲ در سامرا به خاک سپرده شد.

معتمد عباسی خلیفه‌ای است که حسن عسکری، امام یازدهم شیعیان، را مسموم کرد و باعث مرگ او شد. در این خصوص باقر شریف قریشی می‌نویسد: «امام حسن عسکری را نزد معتمد عباسی بردند. در حالی که وی ازاینکه مردم به آن حضرت احترام می‌گذاشتند خشمگین بود؛ لذا تصمیم گرفت وی را از بین ببرد؛ بنابراین زهر کشنده‌ای به امام یازدهم داد و آن حضرت بر اثر آن زهر از دنیا رفت»».

## منابع

* 
* 
* 
* 
* 

رده:اهالی سامرا
رده:خلفای عباسی
رده:خلفای عباسی سده ۹ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۸۹۲ (میلادی)
رده:زادگان ۸۴۴ (میلادی)
رده:عرب‌های سده ۹ (میلادی)
معتضد

**مُعتَضِد** شانزدهمین خلیفه عباسی در بغداد بود که در ۱۲ رجب ۲۷۹ قمری به خلافت رسید. او در سال‌های بین ۸۹۲ تا ۹۰۲ میلادی فرمان راند. پس از مرگ ابوالعباس محمد معتمد، با او بیعت شد. او با شیعیان و علویان راه مدارا در پیش گرفت. او نخستین خلیفه عباسی بود، که خود به نماز جماعت می‌ایستاد. وی با سران بربر به جنگ وارد شد و زمینه فروپاشی دولت اغلبیان را فراهم کرد. در دوران او، نصر بن احمد سامانی در خراسان و فرارود (ماوراءالنهر) قدرت یافته بود. یعقوبی و دینوری دو مورخ بزرگ و ابن معتز و ابن رومی دو شاعر بزرگ در عصر او می‌زیستند. معتضد خود شخصی شاعرپیشه بود و به ادبیات علاقه نشان می‌داد. وی به سال ۹۰۲ میلادی درگذشت.

## منابع

* 
* 
* 
* 

رده:بغداد در دوره عباسیان
رده:خلفای عباسی
رده:خلفای عباسی سده ۱۰ (میلادی)
رده:خلفای عباسی سده ۹ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۹۰۲ (میلادی)
رده:زادگان ۸۵۷ (میلادی)
رده:زادگان ۸۶۰ (میلادی)
رده:سرداران عباسیان
رده:شخصیت‌های هزار و یک شب
رده:عرب‌های یونانی‌تبار
رده:قانون‌گذاران سده ۱۰ (میلادی) در آسیا
رده:قانون‌گذاران سده ۹ (میلادی) در آسیا
رده:زادگان سده ۹ (میلادی)
رده:عرب‌های مسلمان
ادوارد باول

150px|left
**ادوارد ال. جی. باول** (یا **تد باول**) متولد ۱۹۴۳ در لندن، ستاره‌شناس آمریکایی است. بول در مدرسه امانول، لندن - کالج یونی‌ورسیتی، لندن - دانشگاه پاریس آموزش دید.

او مدیر پروژه «جستجوی اجرام نزدیک به زمین» رصدخانه لاول بود.

او تعداد زیادی سیارک در پروژه «جستجوی اجرام نزدیک به زمین» و نیز در تلاش‌های شخصی‌اش قبل از شروع این پروژه کشف کرده‌است.

او همچنین دنباله‌دار دوره‌ای ۱۴۰پی/باول-اسکیف را به طور مشترک و دنباله‌دار غیر دوره‌ای سی/۱۹۸۰ ای۱ را به تنهایی کشف کرده‌است.

## پانویس

## منابع
[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Edward_L._G._Bowell&oldid=239903581 مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «ادوارد باول»، ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد، (بازیابی ۱۵ اکتبر، ۲۰۰)]

رده:اخترشناسان اهل ایالات متحده آمریکا

رده:دانشمندان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه پاریس
رده:دانش‌آموختگان کالج دانشگاهی لندن
رده:زادگان ۱۹۴۳ (میلادی)
رده:ستاره‌شناسان سده ۲۰ (میلادی)
رده:کاشفان دنباله‌دارها
رده:کاشفان سیارک
رده:کشف‌ها توسط ادوارد باول
رده:بریتانیایی‌های مهاجرت‌کرده به ایالات متحده آمریکا
رده:دور از وطن‌های اهل بریتانیا در فرانسه
رده:انگلیسی‌های مهاجرت‌کرده به ایالات متحده آمریکا
رده:درگذشتگان ۲۰۲۳ (میلادی)
رده:اخترشناسان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
مکتفی

**مکتفی**(نام کامل وی: *أبو أحمد علی المکتفی بالله بن المعتضد بن الموفق بن المتوکل*) خلیفه عباسی در بغداد بود که از سالهای ۹۰۲ تا ۹۰۸ میلادی فرمان راند. مکتفی به هنگام مرگ معتضد در رقه بود و قاسم وزیر برای او بیعت گرفت؛ تا این که به بغداد رسید و رسماً فرمانروایی را برعهده گرفت. در دوران مکتفی، سامانیان در ایران قدرت یافتند. اسماعیلیان در بصره، بغداد و سوریه به تبلیغ می‌پرداختند. از سوی دیگر، گروهی از آشوبگران به هنگام بازگشت از مکه، بر کاروان حج یورش بردند و چندین هزار تن را کشتند. مکتفی یحیی بن زکرویه را که از سران شورش بود، کشت و در دفع قرمطیان کوشش نمود. وی در سال ۹۰۸ میلادی برابر با ۲۹۵ هجری درگذشت.

## منابع

* 
* 
* محمد احمدی منش(1397)، فراز و فرود عباسیان، تهران: سمت.
* 
* 

رده:خلفای عباسی
رده:خلفای عباسی سده ۱۰ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۹۰۸ (میلادی)
رده:زادگان ۸۷۵ (میلادی)
رده:زادگان ۸۷۷ (میلادی)
رده:فرمانداران عباسیان
رده:عرب‌های سده ۱۰ (میلادی)
رده:عرب‌های مسلمان
رده:حکم‌رانان سده ۱۰ (میلادی) در آفریقا
رده:فرمانداران عباسیان در موصل
قاهر

**القاهربالله**(نام کامل وی:*أبو منصور محمد بن المعتضد ابن طلحة بن المتوکل القاهر بالله*) خلیفه‌ای از خلفای عباسی در بغداد بود که در سال ۲۸۶ هجری/۸۹۹ میلادی زاده شده بود و در سال ۳۳۹ هجری/۹۵۰ میلادی درگذشت.

پس از مرگ خلیفه پیشین، ابوالفضل جعفر مقتدر، کشورهایی که گمان می‌کردند پسر خلیفه از ایشان انتقام خواهد گرفت؛ در عوض برادرش قاهر را به خلافت برگزیدند؛ اما قاهر کسی به مراتب سختگیرتر بود و با توطئه گران مدارا نداشت. او به سبب سوء سیرت از خلافت خلع گردیده، چشمانش را کور کردند، و در زندان افکندند؛ یازده سال بعد، خلیفه آزاد شد و در جامه گدایان گریخت، و در خرابه‌ای درگذشت؛ او در هنگام مرگ در سال ۳۳۹ هجری، پنجاه و سه سال داشت.

*القاهربالله* در لغت به معنی «پیروز به یاری خدا» است.

## منابع

* 
* 
* 
* 

رده:خلفای عباسی
رده:خلفای عباسی سده ۱۰ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۹۵۰ (میلادی)
رده:زادگان ۸۹۹ (میلادی)
رده:شیعه‌ستیزی
رده:پادشاهان خلع‌شده از حکومت
رده:حاکمان سده ۱۰ (میلادی) در آفریقا
رده:قانون‌گذاران سده ۱۰ (میلادی) در آسیا
شهرستان کسمه

**کسمه** به عربی (** کُسْمة **) دهستانی است از توابع استان
رَیمه، در کشور یمن در شبه جزیره عربستان. زمینی حاصلخیز دارد، وداری باغ‌های مرکبات و میوه جات می‌باشد.

## جمعیت
جمعیت این دهستان در حدود (۵۱۳۶۶) نفر و (۴۱ خانوار) می‌باشد.

## روستاها
روستاهای توابع این دهستان به شرح زیر می‌باشند:
* روستای البُقعة
* روستای بَنی یَعفَر
* روستای الَمغارم
* روستای عُدنا
* روستای الأبارَة
* روستای الَشرب
* روستای الُمصبحی
* روستای بَنی عبدالعزیز
* روستای الُجبوب
* روستای شَعث
* روستای جبل ظلملم
* روستای یامَن
* روستای الضَبارة
* روستای الُجون
* روستای الریم
* روستای بنی مصعب
* روستای بنی منصور
* روستای سلوکه

## منابع

* المقحفی، ابراهیم، احمد، *(مُعجَم المُدُن وَالقَبائِل الیَمَنِیَة) *، منشورات دارالحکمة، صنعاء، چاپ پنجم، وانتشار سال ۱۹۸۵ میلادی به (عربی).
* الصنعانی، محمد بن یحیی بن عبدالله بن احمد، الیمانی. *(اَلأنَباءَ عَن دُولةَ بَلقِیسَ وَ سَبأَ) *، منشورات دارالیمنیة للنشر والتوزیع، صنعاء، چاپ وانتشار سال ۱۹۸۴ میلادی به (عربی).

## جستارهای وابسته

رده:استان ریمه
رده:دهستان‌های استان ریمه
رده:شهرستان‌های یمن
رده:ناحیه‌های استان ریمه