مردخای وانونو

**مُردخای وانونو** (؛ زاده ) یک اسرائیلی مراکشی‌تبار است. وی تکنسین نیروگاه اتمی دیمونا در اسرائیل بود و در سال ۱۹۸۶ در مصاحبه با هفته‌نامهٔ ''ساندی‌تایمز'' اطلاعات و تصاویری محرمانه از این نیروگاه و کلاهک‌های اتمی اسرائیل را در اختیار این نشریهٔ بریتانیایی قرار داد.

[بندانگشتی|200px|تصویری از تیتر اول نسخه [۵ اکتبر ۱۹۸۳ میلادی، هفته‌نامه ساندی‌تایمز که خبر از وجود «کلاهک‌های اتمی اسرائیل» می‌دهد.]]

## خانواده و تحصیلات
مردخای وانونو یک یهودی مراکشی‌تبار است که در ۱۹۵۴ در مراکش زاده شد و در ۱۹۶۳ همراه با خانواده خود به اسرائیل مهاجرت کرد. او در سال ۱۹۷۱ به ارتش اسرائیل پیوست، از دانشگاه بن گوریون فارغ‌التحصیل شد و سپس به استخدام نیروگاه دیمونا درآمد.

وی پس از خروج از اسرائیل، در ۱۹۸۵ به یک گروه مسیحی مخالف جنگ‌افزار هسته‌ای در استرالیا پیوست و هم‌زمان تغییر دین داد و به مسیحیت گروید.

## افشای برنامه هسته‌ای اسرائیل
مردخای وانونو در سال ۱۹۷۸ به عنوان تکنیسین در مرکز تحقیقات هسته‌ای شیمون پرز نگب آغاز بکار کرد. او در سال ۱۹۸۵ از کار در آن مرکز استعفا داد. اما پیش از ترک کار، مخفیانه دو حلقه عکس از تجهیزات استخراج مواد پرتواز برای تولید سلاح و آزمایشگاه مدل دستگاه گرماهسته‌ای گرفت. او که از شیوه رفتار اسرائیل با فلسطینی‌ها و توسعه جنگ‌افزارهسته‌ای توسط کشورش ناامید شده بود ابتدا دوربینی را بدون فیلم به درون تاسیسات برد و سپس  فیلمی را در جوراب خود مخفی کرد و عکس‌ها را شب‌ها و صبح زود به‌طور پنهانی گرفت.

وی در سال ۱۹۸۶ به یک گروه ضد فناوری هسته‌ای در سیدنی استرالیا پیوست و در آنجا با یک روزنامه‌نگار کلمبیایی به نام اسکار گوئررو آشنا شد. پس از آنکه اسکار گوئررو موافقت کرد عکس‌هایی را که مردخای وانونو گرفته منتشر کند، با پیتر هونام، روزنامه‌نگار هفته‌نامه ''ساندی تایمز'' تماس گرفت. سردبیران *ساندی تایمز* می‌خواستند برای تایید درستی داستان وانونو، با او از نزدیک دیدار کنند. با وجود نگرانی‌ها وانونو به بریتانیا رفت. *ساندی تایمز* او را در هتلی مخفی بیرون لندن سکونت داد.

در ۵ اکتبر ۱۹۸۶ ساندی تایمز در مقاله‌ای به نام *فاش شد: اسرار زرادخانه هسته‌ای اسرائیل* جزئیات برنامه هسته‌ای اسرائیل را فاش کرد و نتیجه گرفت که اسرائیل به ششمین قدرت هسته‌ای جهان تبدیل شده و احتمالا تا ۲۰۰ کلاهک اتمی در اختیار دارد. در همان روز موساد، مردخای وانونو را در ایتالیا ربود.

## دستگیری و زندان
پس از آنکه موساد اطلاع یافت وانونو، اطلاعات محرمانه مربوط به کلاهک‌های اتمی اسرائیل را به هفته‌نامه *[[ساندی تایمز]]* تحویل داده است، تصمیم به دستگیری وی گرفت. اما مردخای وانونو از اسرائیل خارج و در بریتانیا اقامت گزیده بود و موساد بنابر قراردادهای امنیتی که با سازمان اطلاعات و امنیت خارجی بریتانیا داشت، نمی‌خواست در خاک بریتانیا دست به آدم‌ربایی بزند. از این روی، مقامات موساد تصمیم گرفتند تا با کمک عوامل انسانی وی را ترغیب کنند تا بریتانیا را به خواستهٔ خود ترک و به ایتالیا سفر کند. از این روی، یک مأمور اطلاعاتی موساد و متولد آمریکا به نام شریل بنتوف با نام عملیاتی «سیندی» مأموریت یافت تا به عنوان یک گردشگر آمریکایی و به صورت ظاهراً اتفاقی با وی آشنا شود و پس از طرح دوستی، در ۳۰ سپتامبر ۱۹۸۶ وانونو را متقاعد کرد تا یا یکدیگر، برای تعطیلات آخر هفته به شهر رم در کشور ایتالیا سفر کنند. 

پیتر هونام به وانونو به او هشدار داده بود که ممکن است «سیندی» یک جاسوس باشد. وانونو در پاسخ به او گفته بود برای چند روزبه شمال انگلستان می‌رود و دلیلی برای نگرانی نیست. اما ساعاتی پس از ورود به رم، کماندوهای موساد وی را دستگیر و طی عملیاتی به اسرائیل منتقل کردند.

## زندان
پس از بازگرداندن به اسرائیل، وی در دادگاه به اتهام جاسوسی و خیانت به کشور و به علت افشای اسرار هسته‌ای کشور به مدت ۱۸ سال زندانی شد. او بیش از نیمی از این زمان را در سلول انفرادی گذراند.

او پس از آزادی در ۲۱ آوریل ۲۰۰۴ اجازهٔ خروج از اسرائیل و مصاحبه با خارجی‌ها را نداشت. مردخای وانونو در دادگاهی در اسرائیل به سرپیچی از از الزامات آزادی‌اش (مصاحبه با خارجی‌ها) به شش ماه حبس تعزیری محکوم شد.

وی در ژوئیهٔ ۲۰۰۴ طی گفتگویی با روزنامه ''الحیات'' چاپ انگلستان ادعا کرد که اسرائیل در ترور جان اف. کندی دست داشته است. او اظهار داشت که دلایل محکمی وجود دارد که ترور جان اف. کندی در پاسخ به فشاری انجام گرفته است که او به دیوید بن گوریون، نخست‌وزیر وقت اسرائیل برای روشن کردن وضعیت تأسیسات هسته‌ای دیمونا وارد کرده بود.

## پانویس

رده:اسرائیلی‌های مهاجرت‌کرده به استرالیا
رده:اعطای تابعیت استرالیا
رده:افراد اسرائیلی مراکشی-یهودی‌تبار
رده:افراد اسرائیلی مراکشی‌تبار
رده:افراد اسرائیلی یهودی‌تبار
وانونو
رده:افشاگران تقلب اهل اسرائیل
رده:انگلیکان‌های اهل اسرائیل
رده:اهالی شهر مراکش
رده:اهالی مراکش (شهر)
رده:برنامه‌های جنگ‌افزارهای هسته‌ای اسرائیل
وانونو
رده:حقوق بشر در اسرائیل
وانونو
رده:دور از وطن‌های اهل اسرائیل در استرالیا
رده:زادگان ۱۹۵۲ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۵۴ (میلادی)
رده:زندانیان اسرائیل
رده:زندانیان عقیدتی عفو بین‌الملل زندانی‌شده توسط اسرائیل
رده:زندانیان و بازداشت‌شدگان اهل اسرائیل
رده:زندانیان وجدان عفو بین‌الملل
رده:سربازان نیروهای دفاعی اسرائیل
رده:کنشگران مخالف جنگ‌افزارهای هسته‌ای اهل اسرائیل
وانونو
رده:محاکمه‌ها در اسرائیل
رده:مراکشی‌های مهاجرت‌کرده به اسرائیل
رده:مسیحیان اهل اسرائیل
رده:مسیحیان عرب اسرائیل
رده:یهودیان اهل مراکش