بخش بیلوار

**بیلوار** (به کُردی: بێڵه‌وار) یکی از بخش‌های شهرستان کرمانشاه،کامیاران در استان کرمانشاه،کردستان ایران است.
[چپ|بندانگشتی|300px|[روستای میانرود]]

## زبان و گویش

مردم بیلوار به کردی جنوبی یا (**کردی پهله‌ای، پهلوی، پهلوانی**)
با گویش بیلواری صحبت میکنند.

## تقسیمات کشوری
بخش بیلوار از دو دهستان تشکیل شده است:
* دهستان پشت دربند
* دهستان رازآور

## جمعیت
براساس سرشماری سال ۱۴۰۰ جمعیت بخش بیلوار ۲۷٬۰۶۹ نفر بوده است.

## جشن‌ها و آیین‌ها
عید نوروز، آیین شو چله،شب یلدا، آیین چمری

## جغرافیای دشت
[چپ|بندانگشتی|350px|[دشت بیلوار، دامنه کوه کوریه زر]]
دشت بیلوار در ۷۵ کیلومتری شمال غربی کرمانشاه به وسعت ۴۲۲۳۹۰۱ کیلومتر مربع با ارتفاع ۱۴۰۰ متر از سطح دریا و با متوسط بارندگی ۳۷۰‌میلی‌متر ، جزو مناطق معتدل کوهستانی زاگرس است؛ که از شمال و شرق به دینور، از جنوب به پایروند، از جنوب غربی به میاندربند و از غرب و شمال غربی نیز به استان کردستان منتهی می‌شود.

دشت بیلوار دارای چشمه‌ها ، کوه ها و سراب‌های متنوع و بسیاری است. از جمله سراب شاه حسین ، سراب چای ، چشمه گرآو ، چم داشتی ، چم رازآور

[چپ|بندانگشتی||[کوه بلوچ (بلوط) ]]
[چپ|بندانگشتی||[کوه آژوان ]]

## کشاورزی
عمده محصول تولیدی بخش بیلوار گندم، جو و نخود است؛ ولی در سال‌های اخیر با مکانیزه شدن ادوات کشاورزی، محصولاتی همچون سیب زمینی، گوجه فرنگی، ذرت (به طوریکه رکورد ۱۴ تن در هر هکتار نیز گزارش شده)، تخمه آفتابگردان و سایر محصولات کشاورزی نیز تولید می‌شود.

چپ|بندانگشتی|تصویر یک سیلو گندم در دشت بیلوار.

## باغداری
زمین‌های حاصلخیز و آب کافی، بیلوار را به یکی از قطب‌های باغداری کرمانشاه مبدل کرده است. قنات‌های چندصد ساله گواه است که در این منطقه امر باغداری از دیرباز یکی از مشاغل مردم بوده به طوریکه انگور روستاهایی همچون سماق ورمزان، میانرود، بیولان و … زبانزد عام و خاص است.

## مکان‌های زیارتی و گردشگری
### بقعه مبارکه آقا سید صالح
بقعه سیدصالح موسوی در روستای وزمله بیلوار قرار دارد.

### نور بخش (نۊر وه خش)
چشمه نوربخش (نۊر وه خش) در دامنه کوه کوریه زر جاری و مکانی زیبا و دیدنی هست.
بر اساس یک باور قدیمی در میان مردم روستاهای میانرود، جبارآباد، زین الدین و روستاهای اطراف حسین و یارانش هنگام عزیمت به کربلا در این مکان اتراق نموده‌اند و از آب چشمه نوربخش (نۊر وه خش) نوشیده‌اند.این مکان جایگاه خاصی در باورهای قدیمی دارد و مکانی مقدس شمرده می‌شود.

**کرم بست**

روستای گردشگردی کرم بست با کوچه باغ‌ها و چشمه‌های خروشان از دیگر مقاصد گردشگری این ناحیه است.

## آثار باستانی
[چپ|بندانگشتی|280px|[تپه زین الدین]]
**تپه زین الدین** مربوط به دوره سلوکیان - دوره اشکانیان است و در دهستان پشت دربند، در حاشیهٔ غربی روستای زین الدین واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۴۱۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

**تپه سورنی سفلا** مربوط به عصر مس و سنگ - عصر آهن است و در دهستان رازآور، وسط روستای سورنی سفلا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۴۱۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

**تپه کمره گره** مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوره ایلخانی است و در دهستان رازآور بیلوار، ۳۰۰ متری جنوب روستای کمره گره واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۸۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

**تپه موشاخان** مربوط به عصر آهن - دوره هخامنشی - دوره سلجوقیان است و در دهستان رازآور، روستای موشاخان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۸۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

**تپه قیسوند ۱** مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در دهستان رازآور، روستای قیسوند واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۴۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

**تپه قیسوند ۲** مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در روستای قیسوند واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۴۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

**تپه قیسوند ۳** مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در ۳۵۰ متری شمال غربی روستای قیسوند واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۸۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

**تپه قیسوند ۴** مربوط به دوره اشکانیان - دوره هخامنشی است. در ۷۰۰ متری روستای قیسوند واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

**تپه قیسوند ۵** مربوط به دوره نوسنگی - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۱ کیلومتری جنوب غربی روستای قیسوند واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۴۱۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## منابع

بیلوار
بیلوار
رده:مناطق مسکونی در شهرستان کرمانشاه