فهرست شاهان اشکانی

شاهان و شاهنشاهان شاهنشاهی اشکانی از زمان پیروزی بر سلوکیان در ۱۴۰ پیش از میلاد (اگرچه آنها یک سده پیش از این، بر قلمرویی کوچک‌تر، شامل منطقه پارت، حکومت می‌کردند) تا شکست و کشته شدن واپسین شاه اشکانی، اردوان پنجم، در نبرد هرمزدگان در سال ۲۲۴ میلادی بر ایران حکومت کردند. شاهان اشکانی در زمان اوج قدرت خود بر کشوری فرمان می‌راندند که از مرزهای غربی تا ترکیه و در شرق تا افغانستان امروزی و غرب پاکستان گسترده بود.

## گاه‌شماری پادشاهان اشکانی

ترتیب تقریبی فرمانروایان اشکانی از منابع ادبی و کهن باقی مانده، به ویژه تاریخ‌ها و گزارش‌های نوشته شده توسط مورخان رومی، نسبتاً به خوبی ثبت شده است، اما عدم قطعیت های بسیاری در جزئیات حکومت آنان وجود دارد. درک مدرن از گاه‌شماری و سال های حکومت و ترتیب فرمانروایان اشکانی بیشتر بر اساس منابع نوشتاری باقیمانده است. اما اطلاعاتی هم می‌توان از سکه های اشکانی به دست آورد؛ مانند تاریخ و نام پادشاهان. که این تاریخ‌ها و نام‌ها باید با آنچه در منابع نوشتاری آورده شده است مطابقت داده شود. البته یکی از بزرگترین مشکلات تجزیه و تحلیل سکه های اشکانی این است که سکه‌ها (به‌ویژه آن هایی که مربوط به قرون قبل می‌شوند) اغلب هیچ نشانه‌ای از اینکه پادشاه تصویر شده کیست را نشان نمی‌دهد. به‌دلیل آنکه بسیاری از سکه ها تاریخ دقیقی بر روی خود ندارند و تمام فرمانروایان نیز طبق رسم سلطنتی، خود را با عنوان ارشک نامیدند. ارشک برای اشکانیان یک لقب سلطنتی، مانند سزار برای رومیان، بود که به احترام بنیان‌گذار سلسله اشکانی، ارشک اول توسط تمام شاهان بعدی برگزیده شد. این رسم معمول پادشاهان اشکانی که به هنگام تخت نشستن ارشک را به عنوان نام سلطنتی خود انتخاب می‌کردند، ایجاد گاه‌شماری و ترتیب صحیح و دقیق از فرمانروایان را پیچیده می‌کند. 

یکی از منابع مهم در زمینه مطالعات سکه های اشکانی، کتاب «مقدمه‌ای بر سکه های پارتی» اثر دیوید سلوود است که (از طریق نسخه‌های بعدی آن) مبنای مهم و اصلی برای تعیین ترتیب پادشاهان اشکانی به شمار می‌رود. به دلیل مشکلات ذکر شده در مورد سکه‌ها که اطلاعات نسبتا کمی ارائه می‌دهند، نتیجه‌گیری اسلوود در مورد شجره‌نامه و در مواردی ترتیب شاهان، در برخی موارد فقط بر اساس شمایل‌نگاری های روی سکه‌ها گرفته شده است. بنابراین، اگرچه هنوز کتاب سلوود پرکاربردترین و مهم‌ترین منبع برای تعیین سکه های اشکانی باقی مانده‌، با این حال تفاسیر اسلوود بدون چالش نمانده است و دیدگاه های دیگری نیز نه تنها در مورد تاریخ و شجره‌نامه، بلکه در مورد وجود یا عدم وجود برخی از پادشاهان وجود دارد. در میان تفاسیر دیگر، کار قابل توجهی توسط محقق غلامرضا ف. عصار انجام شده است که تفاسیر متفاوتی از سکه‌ها را پیشنهاد کرده است که در نتیجه گاه‌شماری متناوب و «تجدیدنظر شده» حاکمان اشکانی به دست آمده است. بسیاری از مورخان، مانند آورتوم (۲۰۲۰)، به جای تفسیر سلوود از تفسیر عصار استفاده کرده‌اند، برخی از نام‌گذاری‌های پادشاهان ممکن است باعث ایجاد سردرگمی شود، زیرا بسته به گاه‌شماری مورد استفاده، نام‌های خاصی برای پادشاهان مختلف استفاده می‌شود. به عنوان مثال، پادشاهی که توسط عصار به عنوان مهرداد چهارم شناخته می‌شود، توسط سلوود به عنوان مهرداد سوم شناخته می شود. نامی که عصار برای پادشاهی کاملاً متفاوت به کار می برد. بسیاری از مورخان نیز همچنان در مورد گاه‌شماری عصار تردید دارند و ترتیب سلوود از پادشاهان و تاریخ‌ها را ترجیح می‌دهند. برخی از نویسندگان، به عنوان مثال البروک (۲۰۲۱)، در گزارش های خود از گاه‌شماری اشکانی، از گاه‌شماری استفاده کردند تا هر دو فهرست سلوود و عصار را به عنوان دیدگاه هایی به یک اندازه محتمل نشان دهند.

## فهرست شاهان
این لیست شامل اسامی و تاریخ سلطنت شاهان اشکانی بر اساس دو منبع پیشنهاد عصار و سلوود، طبق ارائه الربروک است. تاریخ های پیشنهاد شده توسط تورج دریایی (در سال ۲۰۱۲) و ادوارد دابروا نیز گنجانده شده است. تمام تاریخ‌ها تقریبی می‌باشد. 

## جستارهای وابسته
* فهرست پادشاهان اسطوره‌ای ایران
* فهرست شاهان ماد
* فهرست شاهنشاهان هخامنشی
* فهرست شاهنشاهان ساسانی

## یادداشت ها

## پانویس

## منابع

* 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
* 
*
* 
*
*
*
*

## پیوند به بیرون

رده:پادشاهان شاهنشاهی ایران
رده:شاهان اشکانی
رده:فهرست‌های پادشاهان
رده:فهرست‌های مربوط به تاریخ ایران