کراچی

**کراچی** () بزرگ‌ترین شهر جمهوری اسلامی پاکستان و مرکز ایالت سند این کشور است. این شهر در بخش جنوب شرقی پاکستان بر کرانه اقیانوس هند واقع شده و در شمال غربی دلتای سند قرار گرفته‌است. برپایه آمار پخش شده از سازمان ملل متحد، جمعیت کراچی برپایه آمار پخش شده سال ۲۰۱۷ میلادی ۱۴٬۹۱۰٬۳۵۲ نفر بوده‌است که از این دید پرجمعیت‌ترین شهر پاکستانو چهارمین شهر پر جمعیت جهان شمرده می‌شود.

لقب این شهر «شهر قائد» است که منظور از قائد، محمدعلی جناح بنیانگذار پاکستان است. کراچی مرکز مالی و بازرگانی و بزرگ‌ترین بندر پاکستان است.

## جغرافیا
کراچی شهری در جنوب ایالت سند است که در کرانه‌های جنوبی این ایالت و در کرانه اقیانوس هند واقع شده‌است. گستره این شهر ۳٬۵۲۷ کیلومتر مربع می‌باشد که شامل قسمت بزرگی از جلگه و پیرامون جلگه‌است و با تپه‌هایی در شمال و غربش، شهرنشینی پراکنده را به وجود آورده‌است. دو رود وجود دارد که در همهٔ فصل‌های سال جاری هستند و از ابتدا تا پایان شهر را می‌پیمایند. یکی رودخانه مالیر است که از شرق به سوی جنوب و مرکز شهر کراچی و دیگری رودخانه لیاری است که از شمال تا جنوب و غرب شهر جریان دارد. بندر کراچی با داشتن ماسه سنگ‌های ساحلی در جنوب غرب شهر از بسیاری از طوفان‌ها و سیلاب‌ها در امان است. جزیره‌ای با نام مانورا در حومه کراچی وجود دارد که صدف خوراکی و تخته سنگ‌های فراوان دارد.

## تاریخ
تا سال ۱۷۹۵، کراچی (کلاچی) جزئی از قلمرو خانات کلات بود. در آن سال نبردی میان فرمانروایان سند و خان کلات آغاز شد و دولت سند کراچی را به دست گرفت. پس از آن، جمعیت کراچی به دلیل پیشرفت بندر این شهر و تبدیل شدن به مرکز بازرگانی کشور افزایش یافت. در حالی که این گسترش مردم بسیاری را به سوی کراچی جلب کرده بود، این شهر چشم انگلیسی‌ها را نیز به خود جلب کرد.

در ۳ فوریه ۱۸۳۹، انگلیسی‌ها تازش به شهر کراچی را آغاز و آن را تصرف کردند. پس از سه سال این شهر به هندوستان انگلیس پیوست و به منطقه‌ای از آن تبدیل شد. انگلیسی‌ها بر گسترش این شهر نظارت داشتند تا بندر طبیعی کراچی به مرکز تجاری اصلی رودخانه سند تبدیل شود. در دوران فرمانروایی انگلیس، هم جمعیت و هم بندر کراچی شتابان رشد کردند. در ۱۸۵۷ در دوران جنگ آزادی افراد پیاده‌نظام در کراچی با امپراتور مغول بهادرشاه ظفر پیمان بستند. انگلیسی‌ها شهر را باز پس گرفتند و «شورش» را خرد کردند.

محمد علی جناح، بنیانگذار پاکستان، در سال ۱۸۷۶ در کراچی به جهان چشم گشود. در آن زمان کراچی به یک شهر گسترش یافته تبدیل شده بود که به ایستگاه و بندر راه‌آهن این شهر استوار بود. معماری بیشتر ساختمان‌های آن دوره، استعماری کلاسیک انگلیس بوده‌است که با بیشتر شهرهای شبه قاره متفاوت است. بیشتر این ساختمان‌ها هنوز هم وجود دارند و به جاذبه‌های گردشگری تبدیل شده‌اند. در این دوره، کراچی همچنین مرکز فعالیت‌های ادبی، آموزشی و فرهنگی بود.

## آب و هوا
قرار گرفتن کراچی در ساحل، این شهر را به داشتن یک نسبت معتدل آب و هوا با پستی سطوح تبدیل کرده‌است و میانگین بارش در این شهر در سال به نزدیکی ۴/۲۵ سانتی‌متر می‌رسد. اکثر اوقات به دلیل وزیدن باد موسمی در ماه‌های ژوئیه و اوت هوا معتدل می‌شود. در این شهر زمستان‌ها، معتدل و تابستان‌ها، گرم هستند. هرچند به دلیل قرار گرفتن در مجاورت دریا، رطوبت هوا، آب و هوا را یکسان نگه می‌دارد و هوای معتدل را به سوی یک منطقه نزدیک، مرتفع و خنک در دریا می‌برد. بادهای شمالی گرمای هوا در ماه‌های تابستان را تغییر می‌دهند. دمای هوا از ۳۰ درجه در آوریل به ۴۴ درجه در اوت می‌رسد. ماه‌های زمستان (نوامبر تا فوریه) معمولاً بهترین زمان برای دیدن از کراچی هستند. ماه‌های ژوئیه، دسامبر و ژانویه آب و هوای خوش دارند و هوا در هنگامی که جمعیت زیاد می‌شود، ابری می‌گردد. گروه‌هایی در اطراف صندوق‌های صدقه حلقه می‌زنند تا بار دیگر به این مکان زیبا بیایند. گردشگران و مهاجران از کراچی در این ماه‌ها دیدن می‌کنند.

## مبارزه با گسترش سریع
[بندانگشتی|[موزه ملی پاکستان، در شهر کراچی واقع شده‌است.]]

به دلیل اینکه کراچی با بیشترین فشار توسعهٔ شهرها در جهان مواجه‌ است، مبارزه با گسترش آن ضروری به نظر می‌رسد. این شهر هم‌اکنون بسیار گسترش یافته و به کلانشهری بسیار شلوغ با ترافیکی سنگین و هوایی آلوده تبدیل شده‌است. در این شهر فقر بیداد می‌کند و بسیاری از مردم شبانگاهان در خیابان‌ها و کوچه‌ها می‌خوابند. این‌ها مشکلاتی است که باید برای به دست آوردن شهری آرام و زیبا آن‌ها را برطرف کرد. شهر کراچی چهارمین شهر غیرقابل زیستن در جهان و جزء ۱۳۲ شهر بزرگ و صنعتی جهان به‌شمار می‌آید.

## جمعیت
جمعیت شهر کراچی مانند بسیاری از شهرهای دیگر پاکستان در ابتدا کم بود و پس از این که به پایتختی پاکستان برگزیده شد، جمعیتش چند برابر شد. همان‌طور که در جدول پایین می‌بینید، جمعیت این شهر از حدود ۵۷ هزار نفر در سال ۱۸۵۶ میلادی به حدود ۱۲٫۵ میلیون نفر در سال ۲۰۰۸ رسیده‌است؛ یعنی در طی ۱۵۲ سال بیش از ۱۲ میلیون نفر به جمعیت این شهر (عمدتاً به دلیل مهاجرت) افزوده شده‌است.
نتیجه این مهاجرت‌های بی‌رویه چیزی جز آوارگی میلیون‌ها تن از مردم شهر به دلیل نداشتن مسکن در خیابان‌ها و کوچه‌ها نیست. [این هجرت‌ها بیشتر جنبه سیاسی داشته‌اند و دوران تقسیم هند اکثر مهاجران مسلمان از هند به کراچی هجرت کرده بودند و اکنون هم موسوم به مهاجر هستند و حزب متحده قومی موومنت نماینده سیاسی آن‌ها به‌شمار می‌رود۔

جمعیت اردوزبان در کراچی غالب است، اما پس از عملیات نظامی در نواحی قبیله‌ای شمال غرب پاکستان، شمار پشتون‌های شهر افزایش یافته‌است. در گذشته، درگیری‌های خونین میان اهالی اردو و پشتوزبان کراچی رخ داده‌است.

بندانگشتی|200px|نمودار رشد جمعیت در کراچی

## شهرهای خواهر
کراچی امروزه دارای شش شهر خواهر است:
* پورت لوئیس، موریس
*  جده، عربستان سعودی
*  تاشکند، ازبکستان
*  مشهد، ایران
*  استانبول، ترکیه
*  ازمیر، ترکیه

## نگارخانه

|جاده کورنگی در کراچی



Image:PIA747-Karachi-00114.JPG|بوئینگ ۷۴۷-۳۰۰ هواپیمایی بین‌المللی پاکستان
Image:Karachi-Terminal-00138.JPG|ترمینال جناح، فرودگاه بین‌المللی قائد اعظم



## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Karachi»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (بازیابی در ۱۴ فوریه ۲۰۰۸).


رده:ایستگاه‌های راه‌آهن در پاکستان
رده:بنادر و لنگرگاه‌های اقیانوس هند
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۷۲۹ (میلادی) در آسیا
رده:پایتخت‌های پیشین
رده:شهرها و شهرک‌های ساحلی در پاکستان
رده:شهرهای بندری در پاکستان
رده:شهرهای پاکستان
رده:مراکز تقسیمات کشوری پاکستان
رده:مناطق کلان‌شهری پاکستان
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۷۲۹ (میلادی)
رده:مناطق مسکونی در استان سند