محمد مکری

**محمد مُکری** (زاده ۱۲۹۸ خورشیدی در کرمانشاه – درگذشته تیر ۱۳۸۶ در پاریس) نویسنده، شاعر، محقق و زبان‌شناس معاصر ایران بود.
محمد مکری در زمان مشاورت در شرکت نفت به اتهام جاسوسی در سال ۱۳۶۶ دستگیر و روانه زندان اوین گردید و پس از مدت کوتاهی کمتر از ۱ سال بدون محاکمه قطعی از زندان ازاد شد و به فاصله کوتاهی پس از آزادی برای همیشه از ایران خارج شد. 

## زندگی
محمد مکری در سال ۱۳۰۵ خورشیدی در شهر کرمانشاه چشم بجهان گشود.

وی استاد تحقیقات در مرکز تتبعات وزارت فرهنگ و علوم و استاد دانشگاه سوربن پاریس، نویسنده، شاعر، محقق، زبان‌شناس و متخصص زبانهای باستان و لهجه‌های قدیم و فعلی ایرانی، مردم شناس، مورخ تاریخ افکار و مذاهب، تالف حدود صد جلد کتاب و پژوهش علمی و بیش از صدها مقاله.

وی عضو اغلب مجامع علمی اروپایی بوده‌اند.

محمد مکری در سال ۱۳۴۴ موفق به اخذ جایزه و نشان علمی از فرهنگستان آثار ملی و ادب فرانسه به پاس چندین دهه خدمات علمی شد.

او بخاطر گرایش‌های سیاسی به جبهه ملی و نهضت آزادی دو بار مجبور به ترک ایران شد. بار اول از سال ۱۳۳۳ و بعد از فروپاشی دولت مصدق تا سال ۱۳۵۸ که با پیروزی انقلاب به ایران برگشت.

محمد مکری از حامیان و نزدیکان آیت الّله خمینی در سال‌های اوّل انقلاب بود. در مصاحبه‌ای با روزنامه کیهان در ۸ فوریه ۱۹۷۹ ضمن پشتیبانی از انقلاب ایران گفته بود:  دربارهٔ دیدگاه وی نسب به انقلاب در سال‌های اولیه انقلاب او معتقد بود که: 

محمد مُکری نخستین سفیر کبیر تام‌الاختیار ایران پس از انقلاب در مسکو؛ شوروی سابق و مغولستان در بین سال‌های ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۲ بود. بعد از یک دهه فعالیت در مقامات اداری و اجرایی و باز نشستگی در سمت مشاور وزیرنفت، مجدداً ساکن فرانسه شد و به تحقیقات و مطالعات علمی پرداخت و تا پایان عمر در شهر آوری در حومه پاریس زندگی کرد.

او در تیر ماه ۱۳۸۶ در منزل خود در شهر إوری در حومهٔ پاریس درگذشت.

## مشاغل قبل از خروج از ایران
مشاغل وی قبل از خروج از ایران به فرانسه در سال ۱۳۳۳ «اولین مهاجرت اجباری».
* رئیس فرهنگ مهاباد؛ ۱۳۲۲ تا ۱۳۲۳
* پایه‌گذار و نخستین رئیس اداره تعلیمات ایلات و عشائر ایران ۱۳۲۴ تا ۱۳۲۸
* تهیه‌کننده طرح‌های تعلیمات و آموزش اجباری و عمومی در کشور ۱۳۲۵
* مدیر کل وزارت فرهنگ ۱۳۳۰
* مأمور علمی اداره کل نگارش وزارت فرهنگ در تهیه لغت نامه دهخدا ۱۳۱۹ تا ۱۳۲۴
* استاد زبان و ادبیات فارسی و زبان پهلوی ساسانی در دانشگاه تهران ۱۳۳۰ تا ۱۳۳۳
* استاد علم الاساطیر و مبتکر دروس زیبایی‌های اندیشه و اخلاق در افسانه‌ها و جهان نگاری‌ها ی قدیم ایران در دانشکده هنرهای زیبا ۱۳۳۰ تا ۱۳۳۳
* استاد تاریخ و علوم ادبی در دانشکده افسری ۱۳۲۹ تا ۱۳۳۳
* مدیر مسئول مجله ماد و بغستان ۱۳۳۱
* 

## مشاغل بعد از ورود به ایران
مشاغل وی بعد از ورود به کشور در سال ۱۳۵۸ تا قبل از خروج از ایران برای دومین و همیشگی به فرانسه در سال ۱۳۶۷
* نخستین سفیر کبیر تام‌الاختیار ایران پس از انقلاب در مسکو؛ شوروی سابق و مغولستان ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۲
* مشاور عالی وزارت نفت در امور بین‌الملل ۱۳۶۴ تا ۱۳۶۵

## شعر و بخشی از آثار  قلمی
مُحمّد مُکری شعر نیز می سرود و دیوان شعر او در سال ۱۳۷۰ منتشر گشته ‌است. از معروف ‌ترین اشعار وی «هنوزنامه» ای است بسیار مفصل، که در زمینهٔ ذکر مفاخر ایران زمین و رَد نظریه افول فرهنگ و هنر و اندیشه و دیانت در ایران اسلامی سروده شده‌ است و ندای غربت او و دوری از وطن را به گوش شنونده وارد می‌کند.  باید اضافه کنم که دکتر الله وردی آذری نجف آباد، زبانشناس، نویسنده و محقق، کتابی را پیرامون احوال استاد محمد مُکری نوشته است و این هنوزنامه با عنوان «هزار لؤلؤ غلطان هنوز از مژگان/ نثار مرقد پاک شه خراسان است» در سال ۱۳۹۳ چاپ شده ‌است و این نوشته را به ایشان تقدیم کرده است. در کتاب قهوه نامه رباعی های قهوه ای هم مفصل از این  ادیب و استاد بزرگ خطۀ ایران زمین صحبت می کند  و  می گوید که هفت سال با ایشان بوده همراه است: اما در این دوران هفت ساله که واقعاً برایم  هفت خوان تمام بود، همواره، من پای صحبت های حکیمانه و عارفانهٔ استاد دکتر محمّد مُکری، دو گوش داشتم، دو گوش دیگر هم قرض می کردم و عاشقانه به پند و اندرزها و خاطرات شیرین وی با جان و دل گوش فرامی دادم. مهربانی ها و خاطرهٔ نیک ایشان را هرگز  تا زنده ام فراموش نخواهم کرد زیرا به مصداق دقیق این رباعی که شایسته علمی این دانشمند بلند اندیش فرهیخته و بلند همت است، می گویم و می نویسم که هرگز نرود خاطره اش از دل من، از دل من، از دل این کم ترین بندگان خدا که مدت مدیدی در پاریس پای صحبت های گرم و شیرین او نشستم و این است احساس درونی ام از این استاد، از این شاعر، از این زبانشناس بزرگ زبان های ایران زمین و این جامعه شناس دینی و فرهنگی اقوام مختلف، این حکیم بزرگ ایران و فرهنگ ایران بزرگ و ایران سُتُرکْ:

ای مُوجِ بُلَندٍ بحَرِ بی سٰاحِلِ مَن/

ای حاصل بوستان بی حاصلِ مَن /

استادِ بُزرگِ نازنین ای مُکْری/

هرگز نَرَوَد خاطِره اَت اَز دلِ مَن!/

## آثار

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

## منابع

* http://www.ladifference.fr/fiches/auteumokri.html
* Mohammad Mokri

## پیوند به بیرون

* Mohammad Mokri - Site Officel
* Site M.Mokri - Collections

رده:استادان دانشگاه اهل ایران
رده:اعضای جبهه ملی ایران
رده:اهالی کرمانشاه
رده:ایرانیان مقیم پاریس
رده:ایرانی‌تبارهای مهاجرت‌کرده به فرانسه
رده:یارسانی‌های سابق
رده:تبعیدشدگان مربوط به انقلاب ۱۳۵۷ ایران در فرانسه
رده:درگذشتگان ۱۳۸۶
رده:درگذشتگان ۲۰۰۷ (میلادی)
رده:دستورنویسان زبان کردی
محمد مکری
رده:زادگان ۱۹۲۱ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۲۶ (میلادی)
رده:زبان‌شناسان
رده:زبان‌شناسان اهل ایران
رده:سفیران ایران در اتحاد شوروی
رده:سفیران ایران در مغولستان
رده:شاعران کرد
رده:شاعران مرد اهل ایران
رده:فرهنگ‌نویسان اهل ایران
رده:فعالان اهل ایران
رده:کردشناسان
رده:کردهای اهل ایران
رده:دانشوران اهل ایران
رده:مقاله‌های خرد نویسندگان ایرانی
رده:نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۳۵۸)
رده:نویسندگان سیاسی اهل ایران
رده:نویسندگان مرد اهل ایران
رده:فرهنگ‌نویسان کرد
رده:زبان‌شناسان کرد
رده:دانشوران مستقل
رده:یارسانی‌‌های اهل ایران