مهاراجه

**مهاراجه**  (همچنین **مهاراجه** یا **مهاراجه** نوشته می‌شود؛    ؛ مؤنث: **مهارانی** )  یک عنوان سلطنتی در شبه قاره هند با ریشه سانسکریت است. در هند مدرن و شمال هند قرون وسطی، این عنوان معادل شاهزاده بود. با این حال، در هند باستان متأخر و جنوب هند قرون وسطی، این عنوان به پادشاه اشاره داشت. 

**مَهاراجه** (به سانسکریت: महाराज)، که در گویش پارسی کهن به صورت «مَهراج» خوانده می‌شد، عنوان و لقبی سانسکریتی است برای «شاه بزرگ» یا «شاهِ والا». لقب متداول برای بانوان همتراز مهاراجه، **مَهارانی** است که می‌تواند هم به همسر مهاراجه گفته شود و هم به زنی که برای مدت زمانی حکومت می‌کند.

## ریشه‌شناسی
کلمه *مهاراجه* ریشه در زبان سانسکریت دارد و یک اصطلاح مرکب از karmadhāraya است که از *mahānt* به معنای "بزرگ" و *[[راجه|rājan]]* به معنای "حاکم، پادشاه" تشکیل شده است. این کلمه ریشه لاتین دارد و شامل *magnus* به معنای "بزرگ" و *rex به* معنای "پادشاه" است.   به دلیل تأثیر عمده سانسکریت بر واژگان اکثر زبان‌ها در هند بزرگ و آسیای جنوب شرقی، اصطلاح مهاراجه در بسیاری از زبان‌های مدرن هندوآریایی و دراویدی رایج است. عنوان سانسکریت مهاراجه در ابتدا فقط برای حاکمانی استفاده می‌شد که بر منطقه‌ای نسبتاً بزرگ با حاکمان خراجگزار کوچک تحت فرمان خود حکومت می‌کردند. از قرون وسطی، این عنوان توسط پادشاهان (هندو) ایالت‌های کوچک‌تر که ادعا می‌کردند از تبار مهاراجه‌های باستانی هستند، استفاده می‌شد.

## شبه قاره هند

### [[راجه|راجا]] به عنوان لقب حاکم
در آستانه استقلال در سال ۱۹۴۷، امپراتوری هند بیش از ۶۰۰ ایالت شاهزاده‌نشین داشت که هر کدام حاکم بومی خود را داشتند، که اغلب با نام‌های راجا یا رانا یا تاکور (اگر حاکم هندو بود) یا نواب (اگر مسلمان بود) شناخته می‌شد، و همچنین مجموعه‌ای از عناوین کمتر رایج.

بریتانیایی‌ها مستقیماً بر دو سوم شبه‌قاره هند حکومت می‌کردند؛ بقیه تحت حکومت غیرمستقیم شاهزادگان مذکور و تحت نفوذ قابل توجه نمایندگان بریتانیا، مانند ساکنان، در دربارهای آنها بود.

کلمه مهاراجه را می‌توان به سادگی به معنای «حاکم» یا «پادشاه» فهمید، علیرغم ترجمه تحت‌اللفظی آن به عنوان «پادشاه بزرگ». این به این دلیل بود که تنها تعداد انگشت‌شماری از ایالت‌ها واقعاً به اندازه کافی قدرتمند و ثروتمند بودند که حاکمان آنها پادشاهان «بزرگ» در نظر گرفته شوند. بقیه ایالت‌ها، ایالت‌های کوچک شاهزاده‌نشین بودند که گاهی اوقات چیزی بیش از شهرها یا گروه‌هایی از روستاها نبودند. با این حال، این کلمه در کاربرد معاصر هند می‌تواند به معنای امپراتور نیز باشد.

عنوان مهاراجه قبل از استعمار تدریجی هند توسط بریتانیا، که پس از آن بسیاری از راجاها و حاکمان هندو به مهاراجه ارتقا یافتند، چندان رایج نبود، صرف نظر از این واقعیت که ده‌ها نفر از این مهاراجه‌های جدید، بر ایالت‌های کوچک حکومت می‌کردند، گاهی اوقات به دلایلی بی‌ربط به عظمت ایالت، به عنوان مثال، حمایت از بریتانیایی‌ها در افغانستان، جنگ جهانی اول یا جنگ جهانی دوم . مهاراجه پنجاب در قرن نوزدهم، مهاراجه رانجیت سینگ بود. او این عنوان را با نگه داشتن بریتانیایی‌ها فراتر از ساتلج و حتی در هم شکستن امپراتوری افغانستان به دست آورد. مهاراجه‌ها در قرن بیستم، مهاراجه کوچین و مهاراجه جاگاتجیت سینگ کاپورتالا بودند. جدا از ایالت‌های شاهزاده‌نشین، به حاکمان برخی از زمین‌داران بزرگ و گسترده نیز عنوان مهاراجه اعطا می‌شد. حاکمان جیپور، داربانگا، ویزیاناگارام، پارلاکهموندی گیدهور، چند زمیندار بودند که به دلیل صمیمیت و مشارکتشان در راج بریتانیا، عنوان مهاراجه به آنها داده شده بود.

## نگارخانه

پرونده:Shivaji British Museum.jpg|چاتراپاتی شیواجی بهوساله . حاکم مراتا عنوان چاتراپاتی را به مهاراجه ترجیح می‌داد و بنیانگذار و فرمانروای پادشاهی مراتا در هند بود.
پرونده:Sayajirao Gaekwad III, Maharaja of Baroda, 1919.jpg|سایاجیرائو گائکواد سوم مراتا مهاراجه بارودا.
پرونده:Chithira Thirunal Balarama Varma.jpg|چیتیرا تیرونال بالاراما وارما، مهاراجه تراوانکور
پرونده:Shri Sir Nripendra Narayan, Maharaja of Cooch Behar.jpg|مهاراجه نریپندرا نارایان از کوچ بهار.
پرونده:H.H. Maharaja Thakore Shri Sir Bhagwant Singhji Sagramji Sahib Bahadur, Maharaja of Gondal, GCSI, GCIE, 1911.jpg|مهاراجا باگوات سینگ گوندال.
پرونده:Maharajah of Kolhapur 1912.jpg|The Maratha Shahu of Kolhapur
پرونده:Maharajah Duleep Singh dressed for a State function, c. 1875.jpg|Maharaja Duleep Singh, the last Maharaja of the Sikh Empir
پرونده:HH MAHARAJAH SIR SRI SRI VIKRAM DEV III K.C.I.E.jpg|Maharaja Vikram Dev III of Jeypore Samasthanam Estate, Kalinga.
پرونده:Nalvadi Krishnaraja Wodeyar c1903.jpg|Krishnaraja Wadiyar IV, the Maharaja of Mysore
پرونده:Khengarji III.jpg|اعلیحضرت ماهاراجادیراج میرزا ماهارائو شری سر خنگرجی سوم ساوای بهادر، رائوی کوچ، GCIE، KIH
پرونده:Maharaja Partab Singh (1848 - 1925).jpg|مهاراجه سر پراتاپ سینگ از جامو و کشمیر

## منابع

* 

رده:عنوان‌های نجیب‌زادگان
رده:پادشاهی
رده:سران کشور
رده:عنوان‌ها در هند
رده:عنوان‌های رهبری ملی و قومی
رده:عنوان‌های سلطنتی
رده:نام خانوادگی هندی الاصل