کتاب‌شناسی احمد شاملو

این مقاله فهرستی است از نوشته‌های احمد شاملو، شاعر ایرانی.

## کتاب‌ها
تمام مطالب این بخش با توجه به اطلاعات ارائه شده در کتاب‌شناسی احمد شاملو تهیه شده‌است. این کتاب‌شناسی در منابع مختلف از جمله *احمد شاملو شاعر شبانه‌ها و عاشقانه‌ها*، *شناخت‌نامهٔ*، *در بارهٔ هنر و ادبیات*  منتشر شده‌است. هر جا از منبع دیگری استفاده شده باشد در پانویس ذکر شده‌است.

### دفترهای شعر
برای نوشتن این بخش علاوه بر منابع یاد شده در بخش کتاب‌شناسی، از *احمد شاملو مجموعهٔ آثار دفترِ یکم:شعرها* نیز استفاده شده‌است. تاریخ‌ها به‌جز مورد اول مربوط به زمان سرودن شعرهای موجود در دفتر شعر مربوطه‌است. مورد اول سال انتشار است.
* ۱۳۲۶ *[[آهنگ‌های فراموش‌شده]]*، توسط ابراهیم دیلمقانیان منتشر شد.
* ۱۳۳۰ *[[بیست و سه (کتاب)|بیست و سه (۲۳)]]*، چاپ مستقل ۱۳۳۰، چاپ‌های سانسور شدهٔ دیگر ضمیمهٔ مرثیه‌های خاک.
* *۱۳۳۰ [[قطع‌نامه (مجموعه شعر)|قطع‌نامه]]* این دفتر شامل چهار شعر است و با امضای ا.صبح منتشر شد. چاپ اول این کتاب با مقدمه‌ای از فریدون رهنما با نام مستعار **چوبین** منتشر شد.
* ۱۳۳۵–۱۳۲۶ *[[هوای تازه]]*
* ۱۳۳۸–۱۳۳۶ *[[باغ آینه]]*
* ۱۳۴۱–۱۳۳۹ *[[لحظه‌ها و همیشه]]*
* ۱۳۴۳–۱۳۴۱ *[[آیدا در آینه]]
* ۱۳۴۴–۱۳۴۳ *آیدا، درخت و خنجر و خاطره*
* ۱۳۴۵–۱۳۴۴ *ققنوس در باران*
* ۱۳۴۸–۱۳۴۵ *مرثیه‌های خاک*
* ۱۳۴۹–۱۳۴۸*شکفتن در مه*
* ۱۳۵۲–۱۳۴۸ *ابراهیم در آتش*
* ۱۳۵۶–۱۳۵۵ *دشنه در دیس*
* ۱۳۵۹–۱۳۵۶ *ترانه‌های کوچک غربت*
* ۱۳۶۹ *مدایح بی‌صله*
* ۱۳۷۶–۱۳۶۴ *در آستانه*
* ۱۳۷۸–۱۳۵۱ *حدیث بی‌قراری ماهان*

=== شعر (ترجمه) ===
* *غزل غزل‌های سلیمان* ۱۳۴۷
* *هم‌چون کوچه‌ای بی‌انتها* ۱۳۵۲
* *هایکو، شعر ژاپنی* با ع. پاشایی، ۱۳۶۱
* *سیاه همچون اعماقِ آفریقای خودم*، (کتاب و نوار صوتی) ترجمه و اجرای اشعاری از [[لنگستون هیوز]]، نشر ابتکار ۱۳۶۲، ترجمه چند شعر دیگر از هیوز در ۱۳۷۰ با حسن فَیّاد
* *ترانه‌های میهن تلخ*، اشعار [[یانیس ریتسوس]]، (کتاب و نوار صوتی)، موسیقی [[میکیس تئودوراکیس]]، نشر ابتکار ۱۳۶۰
* *ترانهٔ شرقی و اشعار دیگر*، اشعار [[فدریکو گارسیا لورکا]]، (کتاب و نوار صوتی)، موسیقی گیتار آتا هوآلپا یوپانکویی. نشر ابتکار ۱۳۵۹
* *سکوت سرشار از ناگفته‌هاست*، (کتاب و نوار صوتی) ترجمهٔ آزاد و اجرای اشعاری از [[مارگوت بیکل]]، مشترک با محمد زرین‌بال موسیقی [[بابک بیات]]، نشر ابتکار ۱۳۶۵
* *چیدن سپیده دم*، (کتاب و نوار صوتی) ترجمهٔ آزاد و اجرای اشعاری از مارگوت بیکل، مشترک با محمد زرین‌بال موسیقی بابک بیات، نشر ابتکار ۱۳۶۵

=== داستان و رمان و فیلم‌نامه ===
* *داستان زنِ پشتِ درِ مفرغی* ۱۳۲۹
* *زیر خیمهٔ گر گرفته شب* ۱۳۴۴
* *درها و دیوار بزرگ چین ۱۳۵۲
* *میراث* ۱۳۶۵
* *روزنامهٔ سفر میمنت اثر ایالات متفرقهٔ امریق* (اوکلند کالیفرنیا)، انتشارات مازیار ۱۳۹۳.
* *[[اول هیکل]]*
* *[[دختر کوهستان]]*
* *[[بن‌بست (فیلم ۱۳۴۳)|بن‌بست]]*
* *[[داغ ننگ (فیلم ۱۳۴۴)|داغ ننگ]]*
* *[[همه سر حریف]]*
* *[[فرار از حقیقت]]*
* *[[بی عشق هرگز]]*

### رمان و داستان (ترجمه)
* *نایب اول* اثر رنه بارژاول، ۱۳۳۰.
* *پسران مردی که قلبش از سنگ بود* اثر موریوکایی ۱۳۳۰.
* *لئون مورنِ کشیش* اثر بئاتریس بک، ۱۳۳۴.
* *برزخ* اثر ژان روورزی ۱۳۳۴.
* *زنگار (خزه)* اثر هربرت لوپوریه ۱۳۳۴.
* *[[پابرهنه‌ها]]* اثر زاهاریا استانکو ترجمه ناقصی با عطا بقایی ۱۳۳۷، ترجمه کامل ۱۳۵۰.
* *افسانه‌های هفتاد و دو ملت* در دو جلد، ۱۳۳۷.
* *۸۱۴۹۰* اثر آلبر شمبون ۱۳۴۴.
* *قصه‌های بابام* اثر ارسکین کالدول. ۱۳۴۶.
* *دماغ*، سه قصه و یک نمایش‌نامه اثر ریونوسوکه آکوتاگوا، ۱۳۵۱.
* *افسانه‌های کوچک چینی* ۱۳۵۱.
* *[[دست به دست]]* نوشتهٔ ویکتور آلبا، ۱۳۵۱.
* *زهرخند*، ۱۳۵۱.
* *لبخند تلخ*، ۱۳۵۱.
* *سربازی از دوران سپری شده* ۱۳۵۲.
* *[[مرگ کسب و کار من است]]* اثر روبر مرل ۱۳۵۲.
* *عیسایی دیگر، یهودایی دیگر*، بازنویسی رمان *قدرت و افتخار* اثر گراهام گرین، در ۱۳۵۶ ترجمه شد اما تاکنون (۱۳۸۵) چاپ نشده‌است.
* *[[شازده کوچولو]]* نوشتهٔ آنتوان دو سنت‌اگزوپری. نخست در ۱۳۵۸ با نام مسافر کوچولو در کتاب جمعه منتشر شد و بار دیگر در ۱۳۶۳ به ضمیمهٔ نوار صوتی با موسیقی گوستاو مالر توسط نشر ابتکار انتشار یافت.
* *بگذار سخن بگویم* اثر مشترک دومیتیلا چونگارا و موئما ویئزر، با ع. پاشایی، ۱۳۵۹.
* *[[دن آرام]]* اثر میخائیل شولوخف، ۱۳۸۲.

### نمایش‌نامه (ترجمه)
* *مفتخورها* اثر گرگهٔ چی‌کی. با انگلا بارانی، ۱۳۳۲
* *درخت سیزدهم* اثر آندره ژید ۱۳۴۰
* *سی‌زیف و مرگ* اثر روبر مرل با فریدون ایل‌بیگی ۱۳۴۲
* *نصف شب است دیگر دکتر شوایتزر*، اثر ژیلبر سسبرون. ۱۳۶۱
* *خانهٔ برناردا آلبا*، *عروسی خون* (با بازبینی مجدد) بار اول در ۱۳۴۷، *یرما* سه نمایشنامه از فدریکو گارسیا لورکا ۱۳۷۹

### متن‌های کهن فارسی
* *[[حافظ شیراز]]*، ۱۳۵۴تصحیح دیوان حافظ، مقدمهٔ این کتاب پس از انقلاب اجازه چاپ پیدا نکرد و تمام چاپ‌های بعد از چاپ سوم (۱۳۶۰) بدون مقدمه منتشر شده‌است.
* *افسانه‌های هفت گنبد*، نظامی‌گنجوی ۱۳۳۶
* *ترانه‌ها* (رباعیات ابوسعید ابوالخیر، عمر خیام و بابا طاهر) ۱۳۳۶

### شعر و قصه برای کودکان
* *قصهٔ خروس زری پیرهن پری* و *یل و اژدها* بر اساس قصه‌های لئو تولستوی با نقاشی‌های فرشید مثقالی به صورت کتاب و نوار صوتی برای کودکان.
* *قصهٔ هفت کلاغون*، با نقاشی‌های ضیاالدین جاوید، ۱۳۴۷.
* *پریا* با نقاشی ژاله پورهنگ ۱۳۴۷، به صورت نوار صوتی با صدای شاعر به نام قاصدک ۱۳۵۸.
* *ملکهٔ سایه‌ها* (بر اساس قصه‌ای ارمنی) با نقاشی ضیاالدین جاوید ۱۳۴۸.
* *چی شد که دوستم داشتن؟* اثر ساموئل مارشاک با نقاشی ضیاالدین جاوید ۱۳۴۸.
* *دخترای ننه دریا* با نقاشی ضیاالدین جاوید ۱۳۵۷.
* *دروازه بخت* با نقاشی ابراهیم حقیقی ۱۳۵۷.
* *بارون* با نقاشی ابراهیم حقیقی ۱۳۵۷.
* *یل و اژدها* بر اساس قصه‌ای از آنگل کرالی یی‌چف، با نقاشی اصغر قره‌باغی به ضمیمه نوار صوتی ۱۳۶۰.
* *قصهٔ مردی که لب نداشت* ۱۳۷۸.

### سردبیری نشریه‌ها
* هفته‌نامهٔ سخن‌نو (پنج شماره) ۱۳۲۷
* هفته‌نامهٔ روزنه (هفت شماره) ۱۳۲۹
* سردبیر چپ (در مقابل سردبیر راست) مجلهٔ خواندنی‌ها ۱۳۳۰
* هفته‌نامهٔ آتشبار، به مدیریت ابوالقاسم انجوی شیرازی ۱۳۳۱
* مجلهٔ آشنا ۱۳۳۶
* اطلاعات ماهانه، دورهٔ یازدهم ۱۳۳۷
* مجلهٔ فردوسی ۱۳۳۹
* کتاب هفته (۲۴ شمارهٔ اول) ۱۳۴۰
* هفته‌نامهٔ ادبی و هنری بارو، که بعد از سه شماره با اولتیماتوم وزیر اطلاعاتِ وقت تعطیل می‌شود. ۱۳۴۵
* قسمت ادبی و فرهنگی هفته‌نامهٔ خوشه، ۱۳۴۶(در سال ۱۳۴۸ با اخطار رسمی ساواک تعطیل شد)
* همکاری با روزنامه‌های کیهان فرهنگی و آیندگان ۱۳۵۱
* انتشار ۱۲ شماره هفته‌نامهٔ ایرانشهر در لندن (شهریور ۵۷). دی‌ماه ۵۷ استعفاء می‌دهد. (به علت اختلاف‌هایی با مدیر هفته‌نامه).
* سردبیر هفنه‌نامهٔ کتاب جمعه (بعد از ۳۶ شماره به اجبار تعطیل می‌شود).

### کتاب کوچه
مجموعهٔ *[[کتاب کوچه]]* واژه‌نامه‌ای است از ضرب‌المثل‌ها، تکیه‌کلام‌ها، خرافه‌ها و اصطلاحات زبان عامیانهٔ مردم ایران. از سال ۱۳۶۰ به بعد با همکاری آیدا شاملو تدوین شد و پس از درگذشت شاملو کار بر روی این کتاب توسط آیدا ادامه دارد. چاپ مجلدات این مجموعه هنوز به پایان نرسیده‌است.

### مکتوبات دیگر
* ۱۳۵۷ از مهتابی به کوچه مثلِ خون در رگ‌های منه (مجموعهٔ مقالات).
* 
* ۱۳۶۹ *[[نگرانی‌های من]]*
* 
* 
* ۱۳۹۴ مثلِ خون در رگ‌های من (شاملِ بیست نامه احمدِ شاملو به همسرش آیدا سرکیسیان است که در سال‌های ۴۰ و ۵۰ خطاب به او نوشته‌است) نشر چشمه
* ۱۳۹۶ *سندباد در سفر هشتم*

## گفتگوها

* 
* *[[گفت‌وگو با شاعران معاصر ایران]]*

## ترجمه آثار به زبان‌های دیگر
بندانگشتی|تصویر روی جلد سرودهای در عشق و امید، فرانسه
* ۱۳۵۸ ترجمه فرانسه *کاشفان فروتن شوکران* ترجمه احمد کامیابی مسک، چاپ انجمن فرهنگی ایران و فرانسه، تهران.
* ۱۳۶۴ ترجمه فرانسه «هفت شعر» با معرفی شاملو، ترجمه احمد کامیابی مسک، مجله کاراکتر شماره ۳۳–۳۱، پاریس.
* ۱۳۶۶ ترجمهٔ ژاپنی ابراهیم در آتش به ترجمهٔ شوکو یاناگا در مجلهٔ (توکیو، مؤسسهٔ مطالعهٔ زبان‌ها و فرهنگ‌های آسیا وILCAA آفریقا).
* ۱۳۷۱ منتخبی از ۴۲ شعر به زبان ارمنی با نام من دردِ مشترکم در ایروان با ترجمهٔ نُروان. ناشر: کانون فیلم ارمنستان.
* ۱۳۷۱ منتخبی از ۱۹ شعر به زبان سوئدی و فارسی با نام عشق عمومیAllom Fattande Karlik در استکهلم سوئد به ترجمهٔ آذر محلوجیان. Azar Mahloujian ناشرانتشارات آرش.
* ۱۳۷۱ منتخبی از ۱۹ شعر به زبان فرانسه و فارسی با نام سرودهای در عشق و امید Hymnes d'amour et d'espoir فرانسه به ترجمهٔ پرویز خضرایی: Ahmad Shamlou, Version Française, Parviz Khazrai ناشر .Orphée, La Différence
* ۱۳۷۱ منتخبی از ۶ شعر به زبان اسپانیایی با نام (Aurora) بامداد در مادرید، به ترجمهٔ کلارا خانِس Clara Janes شاعر اسپانیایی.
* ۱۳۷۷ منتخبی از ۲۸ شعر به سوئدی: Baran Forlag Stockjolm, Dikter om Natten (شعرهای شبانه) ترجمهٔ سعید مقدم و جان کرلسون Orers: Janne Carlsson & Said Moghadam
* ۱۳۷۸ منتخبی از ۳۲ شعر شاملو به سوئدی borlom karleken در ۸۵ صفحه Baran Forlag Stockholm 1999 i tolking av: Janne Carlsson & Said Moghadam
* ۱۳۷۸ منتخبی از ۲۷ شعر به سوئدی ترجمهٔ آذر محلوجیان OM jag vore vatten Azar Mahloujian
* ۱۳۷۹ منتخبی از اشعار به ترجمه فرانسوی احمد کامیابی مسک: *Choix de poèmes*, Ahmad Châmlou, tr. Ahmad Kamyabi Mask. Paris: A. Kamyabi Mask, 2000. ISBN 978-2-910337-07-0
* ۱۳۷۹ منتخبی از اشعار Nima Yushij , Sohrab Sepehri , Ahmad Shamlu به زبان اسپانیایی
* Tres poetas persas contemporáneos ناشر Icaria Poesía Traducción de Clara Janes , Sahan y Ahmad Taheri. 2000edición, abril

## پانویس
# ، بهروز صاحب اختیاری ۵۸–۵۳
# ، جواد مجابی ۷۷۶–۷۶۹
# ، محمد محمدعلی ۷۵–۸۰

## منابع

* شاملو، آیدا. پارسا، مانی. معصومی، بهرام. سلگی، لیلا. *آثارشناسی توصیفی احمد شاملو*. تهران: نشر چشمه. ۱۳۸۸.
* رونق، محمدعلی. *شاملوشناسی: تقریباً همه چیز درباره‌ی احمد شاملو*. تهران: انتشارات مازیار. ۱۳۸۹.

## پیوند به بیرون
* 

رده:احمد شاملو
شاملو
شاملو