سپیدار

**'

**سپیدار**، **سفیدار**، **کبوده** ، سفیدال  (یا به طور دقیق‌تر **سپیدار اوراسیایی**)، درختی است از راسته [[مالپیگی‌سانان]] (Malpighiales)، تیرهٔ [[بیدیان]] (Salicaceae) است.

سپیدار درختی [[برگ‌ریز|برگریز]] است با شاخه‌های گسترده و فرم باز و ارتفاع زیاد که گاهی به ۲۵ متر نیز می‌رسد. پوست تنهٔ آن سفید مایل به خاکستری و شاخه‌هایش سفید مایل به سبزند. شاخه‌ها و جوانه‌ها با پرزهای سفید و نرم پوشیده شده‌است. ریشه‌های سطحی و با رشد افقی و بسیار قوی و نفوذگر هستند. سپیدارها معمولاً به صورت قلمستان کاشته می‌شوند و بعد از بزرگ شدن بریده و با آنها برای ساخت تیر چوبی، کاغذ و مبل استفاده می‌شود. سپیدار در اصفهان بسیار انبوه است. این درخت دارای رشد زیاد است و در برابر کم‌آبی اصلاً مقاوم نیست.

== برگ ==
برگ‌ها ساده و متناوب به طول ۴ تا ۱۵ سانتی‌متر و عرض ۴ تا ۹ سانتی‌متر، دندانه‌دار و دارای ۵ لوب عمیق است. سطح فوقانی سبز تیره براق و سطح زیرین آنها سفید مات و پوشیده از کرک‌های نرم می‌باشد. سطح زیرین برگ‌های سپیدار دارای کرک‌های سفیدی است و سطح فوقانی برگ‌ها سبز تیره است و همین اختلاف رنگ زیاد سبب می‌شود هنگام تکان خوردن برگ‌ها، به نظر برسد درخت برق می‌زند. به غیر از سطح زیرین برگ‌ها، جوانه‌ها و دانه‌های این درخت نیز با کرک‌های سفید پوشیده شده‌است. به همین دلیل به آن سپیدار (سپید+دار) یا درخت سپید گفته می‌شود. پیش از ریزش برگ‌ها رنگ طلائی روشن تا زرد به خود می‌گیرند.

== گل و میوه و ریشه ==
گل‌ها در [[گل‌آذین|گل آذین]] دم گربه‌ای و فاقد ارزش زینتی ظاهر می‌شوند. میوهٔ سپیدار ارزش زینتی ندارد. ریشه‌اش سطحی، گسترده و تهاجمی است.

== آب‌وهوا ==
مقاوم به گرما و سرما، سازش‌پذیر. شرایط ساحلی و همچنین بادهای متوسط را تحمل می‌کند ولی شاخه‌ها در بادهای شدید می‌شکند و درخت واژگون می‌شود.

== خاک ==
در هر نوع خاکی به خوبی رشد می‌کند. خاک‌های مرطوب و خشک را تحمل می‌کند. در تابش مستقیم نور خورشید و نیم‌سایه خوب رشد می‌کند.

**هرس:**
هرس‌های سنگین را قبول می‌کند. نهال جوان نیاز به هرس فرم دارد. مناسب‌ترین زمان برای هرس، فصل پاییز می‌باشد زمان هرس معمولاً در اوایل زمستان انجام می‌گیرد.

**نفع و زیان:*'
از چوب این درخت برای ایجاد سایبان، کنترل فرسایش خاک و در صنایع کاغذسازی و جعبه‌سازی استفاده می‌شود.
از عیب‌های این گیاه این است که به دلیل ریشه‌های تهاجمی‌اش بهتر است حداقل ۹ متر دورتر از تأسیسات و لوله‌ها کشت شود. همچنین تنه جوش‌های زیادی نیز تولید می‌کند.
از جمله آفات این گیاه شته‌ها، سوسک چوبخوار و از بیماری‌های این گیاه [[دارخور (بیماری)|فتیله نارنجی]] است.

در یک اشتباه رایج عامیانه، درختان تبریزی و سپیدار را برخی در گفتار [[صنوبر (سرده)|صنوبر]] می‌گویند. از نیمهٔ دوم سدهٔ چهاردهم بدین سو این اشتباه به برخی کتاب‌ها نیز راه یافته‌است.

== پانویس ==


== منابع ==
* زاهدی، دکتر اسمعیل، *واژه‌نامه گیاهی، نام علمی گیاهان به انگلیسی-فرانسه-آلمانی-عربی-فارسی*، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ دوّم، ۱۳۷۳.
* معین، دکتر محمد، *فرهنگ زبان فارسی''.
* 
* .

http://en.wikipedia.org/wiki/Populus_alba
http://fa.wikipedia.org
http://hamshahrionline.ir/details/151547
http://www.noandishaan.com

## پیوند به بیرون

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:بید
رده:بیدیان
رده:درختان اروپا
رده:رنگ‌های گیاهی
رده:صنوبر
رده:گونه‌های گیاهی مهاجم در آفریقای جنوبی
رده:گونه‌های گیاهی نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:گیاگان اوکراین
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۷۵۳ (میلادی)
رده:گیاهان در آسیا
رده:گیاهان در اروپا
رده:نمادهای هادس
رده:گیاگان شمال آفریقا
رده:گیاگان آسیای معتدل
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
رده:گونه‌های امن NatureServe