سینمای اسپانیا

جایگزین=خیابان گرن‌ویا در مرکز مادرید. سینما کپیتول|بندانگشتی|خیابان گرن‌ویا در مرکز مادرید. سینما کپیتول
**سینمای اسپانیا** به مجموع آثار سینمایی ساخته شده در داخل اسپانیا یا توسط فیلم‌سازان اسپانیایی در خارج از اسپانیا گفته می‌شود. امروزه سینمای اسپانیا رتبه قابل توجهی در جهان دارد که حاصل آثار خلاقانه و پیشرفت‌های فنی آن است. در تاریخچه طولانی سینمای اسپانیا، لوییس بونوئل اولین فیلم‌ساز اسپانیایی است که به شهرت جهانی دست یافت و بدنبال آن پدرو آلمودووار در دهه ۱۹۸۰ به این جایگاه رسید.

از سال ۲۰۰۸ بدینسو آسیب اقتصادی وارد شده به بدنه سینمای اسپانیا باعث گردیده اسپانیا بیشتر به تولید مشترک بپردازد. در سال ۲۰۱۳ افزایش مالیات برارزش افزوده بر قیمت بلیت سینماهای اسپانیا موجب شد تا قیمت بلیت با جهشی ۲۱ درصدی روبرو شود.

## پیشینه و پیشگامان
*[[دعوا در کافه]]* (اسپانیایی: Riña en un café) محصول ۱۸۹۷ میلادی نخستین فیلم تولید شده در اسپانیا است. از ابتدای ظهور و بروز سینما در این کشور تا اواسط دهه ۵۰ اسپانیا همواره یکی از موفق‌ترین کشورهای اروپایی در صنعت سینما بود. با این‌همه وقفه‌هایی نیز در این سینمای پویا به سبب مسائل سیاسی و اجتماعی خاص این کشور پدید آمده‌است. سمت‌گیری سینمای اسپانیا به سوی سینمای سیاسی و فرمایشی که حاصل حکومت دیکتاتوری فرانکو تا اواسط دهه ۷۰ بود، باعث شد سینمای اسپانیا در این دوران تقریباً تولید شاخص نداشته باشد. با اینهمه وجود استعدادهای فراوان و ناب در دهه ۹۰ و در ادامهٔ آن باعث شد سینمای اسپانیا دوباره رونق بگیرد.

## عصر طلایی بونوئل
در دهه ۱۹۴۰ لوئیس بونوئل نام‌آورترین چهره سینمای اسپانیا بود. او درطی ۶ دهه فیلمسازی، سورئالیسم در سینما را پایه‌گذاری کرد و آن را گسترش داد و این روند از کارگردانی *[[سگ اندلسی|سگ آندلسی]]* در ۱۹۲۹ تا *[[ویریدیانا]]* در ۱۹۶۱ و سپس *[[جذابیت پنهان بورژوازی]]* در ۱۹۷۲ ادامه پیدا کرد. مهاجرت بونوئل در دهه ۵۰ به فرانسه باعث شد چند استعداد دیگر در اسپانیا ظهور کنند که مهم‌ترین آن‌ها کارلوس سائورا است.

او در ۱۹۹۹ با فیلم *[[تانگو (فیلم ۱۹۹۸)|تانگو]]* به نامزدی اسکار بهترین فیلم خارجی‌زبان رسید.

## سینمای مدرن اسپانیا
بندانگشتی|جزئیات یک عکس بزرگتر که پدرو آلمودوار کارگردان اسپانیایی را در جریان جشنواره فیلم ونیز 1988 نشان می دهد.
سینمای اسپانیا بدنه بازیگری بسیار غنی دارد. در حال حاضر پنه لوپه کروز و خاویر باردم ۲ هنرپیشه برنده جایزه اسکار در سینمای بین‌المللی شناخته‌شده هستند. در سالهای اخیر کارگردانان مستعدی مانند پدرو آلمودوار به سینمای جهان معرفی شدند. آلمودورا در سال ۱۹۹۹ برای فیلم *[[همه‌چیز درباره مادرم|همه چیز دربارهٔ مادرم]]،* برنده اسکار بهترین فیلم خارجی‌زبان شد. از سال ۲۰۰۰ تاکنون در کنار نسل تقریباً قدیمی مانند پدرو آلمودوار و سائورا فیلمسازانی نظیر ژرارد اولیوارس و میگوئل کورتیس نیز ظهور کردند.

## فیلم‌هایی که تمام یا بخشی از آن‌ها در اسپانیا فیلمبرداری شدند
[جایگزین=ال سید|بندانگشتی|''[ال سید (فیلم)|ال سید* ساخته [[آنتونی مان]] ۱۹۶۱]]
[[پرونده:پاپیون.jpg|جایگزین=پاپیون به کارگردانی فرانکلین جی. شافنر ۱۹۷۳|بندانگشتی|*پاپیون* به کارگردانی [[فرانکلین جی. شافنر]] ۱۹۷۳]]
[[پرونده:Goodbadugly.jpg|جایگزین=خوب، بد، زشت ساخته سرجو لئونه در سال ۱۹۶۶|بندانگشتی|*خوب، بد، زشت ساخته* [[سرجو لئونه]] ۱۹۶۶]]
[[پرونده:FastandFurious6-teaserposter.jpg|جایگزین=سریع و خشمگین ۶ ۲۰۱۳|بندانگشتی|*سریع و خشمگین ۶* ۲۰۱۳]]
* *۱۴۹۲: فتح بهشت*
* [[۲۰۰۱: ادیسه فضایی (فیلم)|*۲۰۰۱: ادیسه فضایی*]]
* *۵۵ روز در پکن*
* *آره که میشه رفیق*
* [[آلتامیرا (فیلم)|*آلتامیرا*]]
* *آنا باند*
* *ارواح مردگان*
* [[اساسینز کرید (فیلم)|*اساسینز کرید*]]
* *استریکس در بازی‌های المپیک*
* [[ال سید (فیلم)|*ال سید*]]
* [[امپراتوری خورشید (فیلم)|*امپراتوری خورشید*]]
* *اولتیماتوم بورن*
* *ایندیانا جونز و آخرین جنگ صلیبی*
* *باد و شیر*
* [[برادران (فیلم ۲۰۰۴)|*برادران*]]
* [[برادران سیسترز (فیلم)|*برادران سیسترز*]]
* [[برخورد تایتان‌ها (فیلم ۲۰۱۰)|*برخورد تایتان‌ها*]]
* *به خاطر چند دلار بیشتر*
* *به خاطر یک مشت دلار*
* [[بهارات (فیلم)|*بهارات*]]
* *بیوتیفول*
* [[پاپیون (فیلم ۱۹۷۳)|*پاپیون*]]
* [[پاتن (فیلم)|*پاتن*]]
* [[پادشاه (فیلم ۲۰۱۳)|*پادشاه*]]
* [[پانچو بی‌یا (فیلم)|*پانچو بی‌یا*]]
* *پاندورا و هلندی پرنده*
* [[پرومتئوس (فیلم)|*پرومتئوس*]]
* *پوستی که در آن زندگی می‌کنم*
* [[تاریکی (فیلم ۲۰۰۲)|*تاریکی*]]
* [[تپه (فیلم)|*تپه*]]
* *تترو*
* *تکه‌ها*
* *تمام چیزی که می‌بینم تو هستی*
* *تن‌تن و پرتقال‌های آبی*
* *جانور سکسی*
* [[جسم زنده (فیلم)|*جسم زنده*]]
* *جنگ ستارگان: قسمت دوم - حمله کلون‌ها*
* *جید اسپانیایی*
* [[چه (فیلم)|*چه*]]
* *حرکت دسته‌جمعی مردم در سویل و صحنه نبرد گاوهای نر*
* *خروج: خدایان و پادشاهان*
* *خشم تایتان‌ها*
* *خوب، بد، زشت*
* [[خورشید همچنان می‌درخشد (فیلم ۱۹۸۴)|*خورشید همچنان می‌درخشد*]]
* [[داستان بی‌پایان (فیلم ۱۹۸۴)|*داستان بی‌پایان*]]
* *دروازه نهم*
* *دعاهای شکارچی*
* [[دکتر ژیواگو (فیلم)|*دکتر ژیواگو*]]
* *دنیا کافی نیست*
* [[دیکتاتور (فیلم ۲۰۱۲)|*دیکتاتور*]]
* *دیگر هرگز نگو هرگز*
* *رابین و ماریان*
* [[رامون کاخال (مجموعه تلویزیونی)|*رامون کاخال*]]
* *روزی دیگر بمیر*
* *روزی روزگاری در غرب*
* [[زره خدا (فیلم ۱۹۸۶)|*زره خدا*]]
* [[زن شگفت‌انگیز ۱۹۸۴|*زن شگفت‌انگیز*]]
* [[زن و بازیچه او (فیلم ۱۹۵۹)|*زن و بازیچه او*]] [[پرونده:Che-movie-poster2.jpg|جایگزین=چه به کارگردانی استیون سودربرگ ۲۰۰۸|بندانگشتی|*چه* به کارگردانی [[استیون سودربرگ]] ۲۰۰۸]]
* [[زندگی (فیلم ۱۹۲۸)|*زندگی*]]
* *زندگی با چشمان بسته آسان است*
* [[زیبای سیاه (فیلم ۱۹۷۱)|*زیبای سیاه*]]
* [[ژولیوس سزار (فیلم ۱۹۷۰)|*ژولیوس سزار*]]
* *ستون فقرات شیطان*
* *سرت را بدزد، احمق!*
* [[سرزمین فردا (فیلم)|*سرزمین فردا*]]
* *سریع و خشمگین ۶*
* *سقوط امپراتوری روم*
* [[سوت‌زن‌ها (فیلم)|*سوت‌زن‌ها*]]
* [[شاهنشاه (فیلم ۱۹۶۱)|*شاهنشاه*]]
* *شوالیه و روز*
* *صد اسلحه*
* [[عطر: قصه یک آدمکش (فیلم)|*عطر: قصه یک آدمکش*]]
* [[غول رودس (فیلم)|*غول رودس*]]
* [[غیرممکن (فیلم ۲۰۱۲)|*غیرممکن*]]
* *فرمان گم‌شده*
* [[فقط دو بار زندگی می‌کنید (فیلم)|*فقط دو بار زندگی می‌کنید*]]
* [[قدرت (فیلم ۲۰۱۴)|*قدرت*]]
* *کدام مسیر به خانه عمه من می‌رسد؟*
* [[کونان بربر (فیلم ۱۹۸۲)|*کونان بربر*]]
* [[کوه‌نشین (فیلم)|*کوه‌نشین*]]
* *گوهرفروشان مهتاب*
* *لا باراکا*
* [[لورنس عربستان (فیلم)|*لورنس عربستان*]]
* *ماجراهای بارن مایچوزن*
* *ماشین‌چی*
* *مدفون*
* [[مرد دیگر (فیلم ۲۰۰۸)|*مرد دیگر*]]
* *مرد عنکبوتی: دور از خانه*
* *مردی بدون سایه*
* [[مرز شمال غربی (فیلم)|*مرز شمال غربی*]]
* [[مشاور (فیلم)|*مشاور*]]
* [[منطقه سبز (فیلم)|*منطقه سبز*]]
* *نابودگر: سرنوشت تاریک*
* *ناقوس‌های نیمه‌شب*
* [[ناگهان تابستان گذشته (فیلم)|*ناگهان تابستان گذشته*]]
* [[نانبان (فیلم)|*نانبان*]]
* [[نور سرد روز (فیلم ۲۰۱۲)|*نور سرد روز*]]
* *نیکلاس و الکساندرا*
* *وقار وحشی*
* *ویکی کریستینا بارسلونا*
* [[هانا (فیلم ۲۰۱۱)|*هانا*]]
* *یک جنگ*
* *یک روز عالی*
* *یک نابغه، دو شریک و یک ساده‌دل*
* [[یگان ویژه (فیلم ۱۹۹۰)|*یگان ویژه*]]
* *یونایتد لعنتی''

## جشنواره‌ها و جایزه‌های سینمایی
از دیر باز اسپانیا جشنواره‌های فیلم محلی، منطقه‌ای و بین‌المللی داشته‌است. جشنواره بین‌المللی فیلم سن‌سباستین، جشنواره فیلم‌های اسپانیایی مالاگا، جشنواره بین‌المللی فیلم خیخون از مهم‌ترین این فستیوال‌ها هستند. جوایز گویا (به اسپانیایی: Goya Awards) جایزه ملی و معتبرترین جایزه سینمایی کشور اسپانیا است. جایزه گویا در سال ۱۹۸۷ تأسیس شد و اولین دوره آن در ۱۶ مارس همان سال در محل تئاتر لوپه دوگا شهر مادرید برگزار گردید.

## آمار و ارقام
طبق آمار سال ۲۰۱۷، تعداد سالن‌های سینما در اسپانیا بیش از ۳۶۰۰ عدد، سرانه تولید سالیانه ۱۲۲ فیلم بلند، ۹ انیمیشن و ۶۶ فیلم مستند بوده‌است. جمعیت سینماروی این کشور نیز نزدیک ۱۰۰ میلیون نفر گزارش شده‌است.

## منابع


رده:اهالی فیلم اهل اسپانیا
رده:جایزه‌های سینمایی اسپانیا
رده:جشنواره‌های سینمایی اسپانیا
رده:فیلم‌نامه‌نویسان اهل اسپانیا
رده:فیلم‌ها به زبان اسپانیایی
رده:فیلم‌های اسپانیایی
رده:فیلم‌های اقتباس شده از آثار نویسندگان اهل اسپانیا
رده:کارگردانان فیلم اهل اسپانیا