open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
هدانبرژیت

بندانگشتی|عکس سنگ هدانبرژیت
سنگ هدانبرژیت
**هدانبرژیت **  با  از مجموعه کانی هاست و ذوب شده و یک گلوله کوچک مگنتیک سیاه رنگ می‌دهد. از نام کانی‌شناس سوئدی M.A.L.Hedenberg گرفته شده‌است. کمی در HCl گرم محلول است. CaO:۲۲٫۶٪  FeO:۲۹٪  SiO۲:۴۸٫۴٪  برای اولین بار در سوئد کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری، رنگ: خاکستری تیره - قهوه‌ای - سبز متمایل به سیاه - سیاه، شفافیت: غیر شفاف، شکستگی: صدفی - نامنظم، جلا: شیشه ای، رخ: خوب، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی سیلیکات است  و منشأ تشکیل آن دگرگونی مجاورتی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - مگنتیت- اوژیت- پیریت است.
، از نظر ژیزمان آگرگات دانه‌ای - توده‌ای - شعاعی تقریباََ کمیاب است و بیشتر در سوئد، آلمان شرقی، روسیه، ایتالیا یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های آهن (II)
رده:کانی‌های آهن
رده:کانی‌های تک‌شیب
رده:کانی‌های سیلیکات
رده:کانی‌های کلسیم
رده:کانی‌های مس
رده:گروه پیروکسن
هدیفان

**هدیفان **  با  از مجموعه کانی هاست و از واژه‌های یونانی Hedus یعنی مطلوب و کلمه phainein بمعنای ظاهر شدن اخذ شده‌است. شبیه میمتیت CaO:۱۳٫۱٪  و ترکیب آن مشابه میمتیت است. برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری، رنگ: سفید - سفید متمایل به زرد - متمایل به آبی، شفافیت: نیمه شفاف، شکستگی: صدفی - نامنظم، جلا: چرب، رخ: ندارد، سیستم تبلور: هگزاگونال و در رده‌بندی آرسنیات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن ثانوی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - گالن- پیرومرفیت- پسیلوملان است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات توده‌ای - دانه‌ای کمیاب است و بیشتر در سوئد، چک اسلواکی، آمریکا یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های آرسنات
رده:کانی‌های سرب
رده:دستگاه بلوری شش‌گوشه
هسونیت

**هسونیت **  با  از مجموعه کانی هاست و خواص فیزیکی و شیمیایی هسونیت شبیه گرونا و گروسولار است. از کلمه یونانی hesson یعنی کوچکتر (دارای یک چگالی ضعیف است) مشتق شده‌است. گاه حاوی Ti می‌باشد. (Schorlomite) متغیر - برای ایزومورف‌های مرتبه بالای آن عناصر Mg- Fe - Ca- Al- V -Cr -Zr -Ti -Mn - Y در کانیها به صورت اولیه یافت می‌شوند. برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - ورقه‌ای (پهن و کوتاه) - هرمی، رنگ: قهوه‌ای نارنجی، شفافیت: غیر شفاف - نیمه شفاف  است  و منشأ تشکیل آن دگرگونی مجاورتی است.

کاربرد آن: گاه به عنوان سنگ ظریف و زینتی مصرف می‌شود.، از نظر ژیزمان تقریباََ کمیاب است و بیشتر در چک اسلواکی، ایتالیا، رومانی، سری لانکا، برزیل، تانزانیا یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:گوهرسنگ‌ها
رده:کانی‌های آلومینیم
رده:کانی‌های کلسیم
رده:گروه گارنت
هسیت

**هسیت **  با  از مجموعه کانی هاست و دارای شکستگی نامنظم، با کارد بریده می‌شود. با آب شسته می‌شود. کانی مشابه آن آکانتیت است که از نظر رنگ (روشن تر) و چگالی بالاتر از آن متمایز می‌گردد. از نام شیمیدان سوئیسی (Hesse) گرفته شده‌است. محلول در اسید سولفوریک و اسید نیتریک - در شعله با رنگ سبز روشن ذوب می‌شود. Ag:۶۲٫۸۶٪ Te:۳۷٫۱۴٪ همراه با انکلوزیون‌های طلا. برای اولین بار در رومانی کشف شد و از نظر شکل بلور: ایزومتریک - پسودوکوبیک - اغلب از شکل اصلی خارج شده، رنگ: خاکستری فولادی سربی متمایل به آبی یا سیاه، شفافیت: کدر(اپاک)، شکستگی: نامنظم، جلا: فلزی، رخ: کامل - مطابق باسطح و در رده‌بندی سولفور است و منشأ تشکیل آن هیدروترمال است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن آکانتیت- طلا- ناگی آژیت- سیلوانیت است
کاربرد آن: به‌طور کمیاب کانسار نقره و تلور، از نظر ژیزمان بلورهای ریز دانه‌ای و توده‌ای تقریباًَ کمیاب است و بیشتر در رومانی، روسیه، مکزیک، شیلی و آمریکا یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های تک‌شیب
رده:کانی‌های تلورید
رده:کانی‌های سولفور
رده:کانی‌های نقره
هلیو دور

**هلیودور**  با فرمول شیمیایی Be3Al2(SiO3)6 از مجموعه کانی هاست و لومینسانس تیره دارد. بریل‌های قرمز آمریکا همراه با تریدیمیت و هماتیت و اسپارتیت و توپاز حاصل ژیزمان‌های لاوای ریولیتی هستند. از واژه هلیوس اخذ شده‌است. در هیدروفلوئوریک اسید محلول است. BeO:13.96% و Al2O3:18.97% و SiO2:۶۷٫۰۷٪ و ادخال هایOH,Cs,Li,Na ,Mg,Mn,Fe,Ca,Cr برای اولین بار در روسیه کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - ورقه ای، رنگ: بی رنگ - قرمز - سیاه - سیاه جواهری - سبز تیره - صورتی - آبی تیره، شفافیت: شفاف - نیمه کدر، شکستگی: صدفی - نامنظم، جلا: شیشه‌ای - صدفی، رخ: ناقص - مطابق با سطح، سیستم تبلور: هگزاگونال و در رده‌بندی سیلیکات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن پگماتیتی - هیدروترمال - پنوماتولیتی - دگرگونی است.

همایند کانی‌شناسی (پاراژنز) آن سختی - چگالی - اشعه X - خواص نوری - واکنش‌های شیمیایی آپاتیت - تورمالین - توپاز- اورتوز- کوارتز- تورمالین- توپاز- کاسیتریت است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای - فشرده - شعاعی کمیاب است و بیشتر در یافت شده در پگماتیت‌های کوچک است و بیشتر در ژیزمان‌های پنوماتولیتیکی و هیدروترمال در نامبیا، برزیل، ماداگاسکار و روسیه یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های آلومینیم
رده:کانی‌های سیلیکات
رده:دستگاه بلوری شش‌گوشه
سنگ خون

**سنگ خون**  یا یشم ختایی نوعی از سنگ عقیق سبز می‌باشد که در سطح ان لکه‌هایی از جنس یشم قرمز دیده می‌شود. گاهی این کانی به صورت توده‌ای تیره رنگ و حاوی لکه‌های قرمز رنگ اکسید آهن دیده می‌شود. نوع سبز آن پلاسما نام دارد که می‌تواند دارای لکه‌های زرد پررنگ نیز باشد و برای حکاکی بسیار مناسب است بهترین معادن سنگ خون در هندوستان وجود دارد در برزیل، چین، استرالیا و آمریکا نیز وجود دارد. پلاسما در زیمبابوه یافت شده‌است. در قرون وسطی از آنجاییکه نقاط قرمز رنگ این سنگ را خون «مسیح» می‌دانستند به این سنگ قدرت‌های خارق‌العاده‌ای نسبت می‌دادند.

سنگ خون با  از مجموعه کانی هاست و خواص فیزیکی و شیمیایی آن شبیه کالسدوئن است. برش‌های آن به صورت پلاک و سنگ ظریف در زینت آلات مصرف می‌شود. از کلمه یونانی helios به معنای خورشید و آفتاب و trepein به مفهوم چرخیدن گرفته شده‌است. محلول در KOH SiO۲:۱۰۰٪ همراه با ادخال‌های Al,Fe,Mg,Ca,Ni,Cr برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - پهن و کوتاه، رنگ: سبز تیره با لکه‌های قرمز یا قهوه ای-قرمز، شفافیت: غیر شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: صدفی و در رده‌بندی اکسید است و منشأ تشکیل آن بعد از آتشفشانی - دگرسانی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن کالسدوئن - اوانسیت- ژاسب- پلاسما- کالسدوئنشود. است.
کاربرد آن: برش‌های آن به صورت پلاک و سنگ ظریف در زینت آلات مصرف می، از نظر ژیزمان تقریباَ کمیاب است و بیشتر در آمریکا، استرالیا، آلمان، برزیل، هند، چین، چک اسلواکی، اتریش و انگلستان یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## پانویس
* 

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:سنگ یمانی
رده:کانی‌های اکسید
رده:کوارتز
هماتیت

**هماتیت**  که به معنی «خون قرمز» است، در متن‌های کهن فارسی به نام **شادنه**، **شادنج**، **حجرالدم**، **حجر هندی**، **آهن چینی**، **حجرالطور** و **شابانگ** آمده است، با  از مجموعه کانی هاست و محلول در اسید کلریدریک تغلیظ شده - با آب و اسید کلریدریک تمیز می‌شود. و از نظر ترکیب شاملFe:69.94% O:۳۰٫۰۶٪ با انکلوزیون‌های Mn,Al,Ti است.

## ویژگی‌ها
از نظر شکل بلور: فلسی - دانه‌ای - توده‌ای - نودولار - شعاعی بوده و دارای طیف رنگی قهوه‌ای، قرمز خاکستری، سیاه و شفافیت: نیمه شفاف - کدر مانند (اپاک) است. از نظر شکستگی به صورت صدفی و دارای جلا: فلزی - مات است. از نظر سیستم تبلور رمبوئدریک و هگزاگونال و در رده‌بندی اکسید است و منشأ تشکیل آن ماگمائی- هیدروترمال است.

## کنارزایی
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن گوتیت - لیمونیت - پیروفانیت -ایلمنیت -مگنتیت - کرومیت- سیدریت- لیمونیت- مگنتیت- پیریت- کوارتز و غیردگرگونی - رسوبیاالیت - پسودومرف. و برش سنگ آن به صورت سنگ ظریف تحت عنوان حدید در زینت آلات مصرف می‌شود.

## کاربردها
از کاربرد آن می‌توان به رنگ سازی و تولید ضدزنگ و استخراج کانی‌های دیگر اشاره نمود. از نظر ژیزمان شکننده و فلسی - پهن و کوتاه - رومبوئدری - ماکل فراوان است.

## فراوانی
هماتیت بیشتر در آلمان، اتریش، ایتالیا، سوئد، انگلستان، کانادا، استرالیا، لیبریا، برزیل، روسیه و جزیره هرمز در ایران یافت می‌شود.
رنگ سرخ مریخ که آن را به سیاره سرخ یا بهرام مشهور نموده به دلیل وجود این کانی و بازتاب نور خورشید در شبکه بلوری‌اش است. این موضوع از طریق مدارگرد اودیسه به اثبات رسید.

## کارخانه تولید و بازیابی هماتیت در ایران
در حال حاضر، بزرگ‌ترین کارخانه بازیابی و تولید کنسانتره هماتیت در ایران در منطقه صنعتی و معدنی گل‌گهر و در سایت شرکت کاویان گهر مستقر است. شرکت پی و پل جنوب به‌عنوان پیمانکار حمل مواد معدنی و شرکت گهر روش سیرجان به‌عنوان پیمانکار فرآوری فعالیت می‌کنند، که این مجموعه بالغ بر ۸۰۰ نفر را به صورت مستقیم و غیرمستقیم اشتغال‌زایی نموده است. دروغه

## جستارهای وابسته
* اخرایی (رنگ)
* کانی

## پانویس

## منابع
* 

رده:اجزای جواهرات
رده:رنگدانه‌های آهن اکسید
رده:سنگ آهن
رده:کانی‌های آهن (III)
رده:کانی‌های آهن
رده:کانی‌های اکسید
رده:کانی‌های به‌کاررفته در طب سنتی
رده:کانی‌های رمبوئدریک
رده:کانی‌های سه‌گوشه
رده:کانی‌های مغناطیسی
رده:گروه هماتیت
رده:نمادهای آلاباما
رده:گلانس‌ها
همی مورفیت

**همی مورفیت **  با  از مجموعه کانی هاست و از نظر شکل بلورهای همی مورف اخذ شده‌است. محلول در KOH غلیظ و با ZnO واکنش می‌دهد. ZnO:۶۷٫۵۹٪  SiO۲:۲۴٫۹۴٪  H2O:۷٫۴۷٪  برای اولین بار در مکزیک کشف شد و از نظر شکل بلور: همی مورفیک - قرصی شکل، رنگ: بی رنگ - سفید - خاکستری - متمایل به زرد - قهوه ای، شفافیت: شفاف - نیمه کدر، شکستگی: صدفی - نامنظم، جلا: شیشه‌ای - صدفی - ابریشمی، رخ: کامل، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده‌بندی سیلیکات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن ثانوی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی - انحلال در اسیدها - چگالیاسمیت زونیت - کالسدونی - پرهنیت- اسفالریت- ولفنیت- لیمونیت- اسمیت زونیت و غیره است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای - استلاکتیتی - پسودومرف کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، اتریش، ایتالیا، انگلستان، روسیه، الجزایر، ایران، آمریکا، مکزیک یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:سیلیکات‌های دو تایی
رده:کانی‌های راست‌لوزی
رده:کانی‌های روی
رده:کانی‌های سیلیکات
هوبنریت

**هوبنریت **  با  از مجموعه کانی هاست و از نام هونبر مهندس معدن آلمانی اخذ شده‌است. به سختی در HCl و H۲SO۴ حل می‌شود. MnO:۲۳٫۴۲٪  WO۳:۷۶٫۵۸٪   از نظر شکل بلور: منشوری - قرصهای کوچک، رنگ: قهوه‌ای قرمز - سیاه متمایل به قهوه ای، شفافیت: نیمه شفاف - کدر(اپاک)، شکستگی: نامنظم، جلا: نیمه فلزی - خاکستری، رخ: کامل، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی ولفرامات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن پنوماتولیتی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - ولفرامیت- کاسیتریت- توپاز و غیره است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات موازی تا نیمه کروی کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی و شرقی، چک اسلواکی، فرانسه، آمریکا، پرو و بولیوی یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های تک‌شیب
رده:کانی‌های تنگستات
رده:کانی‌های تنگستن
رده:کانی‌های منگنز (II)
رده:کانی‌های منگنز
هوپئیت

**هوپئیت **  با  از مجموعه کانی هاست و دارای شکستگی ناصاف است. نام یک شیمیدان اسکاتلندی T.Ch.Hope است. ZnO:۵۳٫۲۸٪  P2O۵:۳۱٪  U2O:۱۵٫۷۲٪  برای اولین بار در زامبیا کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - ورقه‌ای - پهن و کوتاه، رنگ: سفید - خاکستری - زرد، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: ناصاف، جلا: شیشه‌ای - صدفی، رخ: خیلی خوب - مطابق با سطح خوب -، سیستم تبلور: ارترومبیک  است  و منشأ تشکیل آن ثانوی - ناحیه اکسیداسیون است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - وانادینیت- همی مورفیت است
، از نظر ژیزمان مطابق با سطح بلور- اگرگات توده‌ای تقریباََ کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، زامبیا و کانادا یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های تتراهیدرات
رده:کانی‌های راست‌لوزی
رده:کانی‌های روی
رده:کانی‌های فسفات
هوسمانیت

**هوسمانیت **  با  از مجموعه کانی هاست و از نام کانی‌شناس آلمانی هوسمان Hausmann اخذ شده‌است. محلول در HCl Mn:۷۲٪ O:۲۸٪ برای اولین بار در آلمان غربی کشف شد و از نظر شکل بلور: بی پیرامیدال - پسودواکتائدر - ماکله، رنگ: سیاه، شفافیت: کدر(اپاک)، شکستگی: نامنظم، جلا: نیمه فلزی - فلزی، رخ: کامل، سیستم تبلور: کوادراتیک و در رده‌بندی اکسید است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن دگرگونی - دگرسانی - هیدروترمال است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن چگالی - رنگ اثر خط - خاصیت مغناطیسی پسیلوملان - ماگنتیت- دولومیت- باریت- پسیلوملان و غیره است.
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای - توده‌ای - پسودومرف کمیاب است و بیشتر در آلمان شرقی، URSS، برزیل، آمریکا و هند یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های اکسید
رده:کانی‌های چهارگوشه
رده:کانی‌های کوادراتی
رده:کانی‌های منگنز (II و III)
رده:کانی‌های منگنز
رده:گروه اسپینل
هولاندیت

**هولاندیت **  با  از مجموعه کانی هاست و دارای شکستگی ناصاف است از نام یک کلکسیونر انگلستانی کانی‌ها بنام J.H.Heuland گرفته شده‌است. CaO:۹٫۲٪ Al۲O۳:۱۶٫۸٪ SiO۲:۵۹٫۲۹٪ H۲O:۱۴٫۸٪ برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: ورقه‌ای - فلسی، رنگ: سفید - خاکستری - قرمز - قهوه‌ای، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: ناصاف، جلا: شیشه‌ای - صدفی، رخ: کامل، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی سیلیکات است و منشأ تشکیل آن هیدروترمال است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن استیلیبیت- استیلبیت- چابازیت است
، از نظر ژیزمان بلور- اگرکات کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، چک اسلواکی، ایتالیا، نروژ و ایسلند یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:زئولیت‌ها
رده:سیلیکات‌های شبکه‌ای
رده:کانی‌های آلومینیم
رده:کانی‌های تابناک
رده:کانی‌های تک‌شیب
رده:کانی‌های سدیم
رده:کانی‌های سیلیکات
رده:کانی‌های کلسیم
هیاسینت

**هیاسینْت **  با ZrSio4 از مجموعهٔ کانیهاست و از منابع مهم زیرکن به‌شمار می‌رود. نام آن از واژهٔ لاتین هیاسینتوس به معنای سُنبُل گرفته شده است. به سختی دراسید فلئوریدریک، اسید سولفوریک و اسید کلریدریک حل می‌شود. ZrO۲:۶۷٫۰۱٪ SiO۲:۳۲٫۹۹٪ و ادخال هایU-Th- H2O (مالاکون - سیرتولیت) Y-Nv (نائژیت) HF (آلویت) و عناصر ردیاب (اویمالیت) برای اولین بار در آلمان غربی کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - بی پیرامیدال -، رنگ: نارنجی تیره، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: صدفی، جلا: الماسی، رخ: ناقص - مطابق با سطح، سیستم تبلور: کوادراتیک و در رده‌بندی سیلیکات است. همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن ماگمایی - دگرگونی - پگماتیتی - رسوبی - است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی - چگالی - واکنش های شیمیایی - پرتو X گزنوتیم - توریت - گارنت - بیوتیت - آمفیبول - کوارتز - گارنت آبرفتی - متامیکتایتی ایزومتریک است، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای - دندریتی - شعاعی - دانه‌ای - آبرفتی کمیاب است و بیشتر در آبرفت‌های سری لانکا، استرالیا وبرزیل یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:گوهرسنگ‌ها
رده:کانی‌های زیرکونیم
رده:کانی‌های سیلیکات
رده:کانی‌های کوادراتی
هیالوفان

**هیالوفان **  با  از مجموعه کانی هاست و از کلمه یونانی hualos بمعنای شیشه و Phanos یعنی درخشان گرفته شده‌است. به سختی ذوب شده و حباب تولید می‌کند. در اسیدها نامحلول است. مخلوط ایزومرف آدولرو سلستین برای اولین بار در سوئیس کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - رمبوئدر، رنگ: بی رنگ - سفید - زرد، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: صدفی - نامنظم، جلا: شیشه ای، رخ: کامل - مطابق با سطح، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی سیلیکات است  و منشأ تشکیل آن ماگمائی - دگرگونی مجاورتی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - دولومیت- اسکاپولیت است
، از نظر ژیزمان بلوری - توده‌ای - متراکم تقریباََ کمیاب است و بیشتر در سوئیس، سوئد، روسیه، نامبیا، ژاپن و یوگسلاوی یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:سیلیکات‌های شبکه‌ای
رده:فلدسپات
رده:کانی‌های باریم
رده:کانی‌های تک‌شیب
رده:کانی‌های سیلیکات
رده:گوهرسنگ‌ها
رده:کانی‌های آلومینیم
رده:آلومینوسیلیکات‌ها
رده:کانی‌های پتاسیم
هیپرستن

**سیلیکات**  با  از مجموعه کانی هاست و خاکستری-سفید به‌طور بخشی در HCl حل می‌شود. MgO:۴۰٫۱۶٪  SiO۲:۵۹٫۸۴٪  برای اولین بار در ۵ کشف شد و از نظر شکل بلور: ماگمایی - دگرگونی (شیت‌های متبلور)، رنگ: قرصی شکل - تیغه‌های کوچک، شفافیت: نامنظم، شکستگی: شیشه‌ای - صدفی - فلزی، جلا: کامل، رخ: سیلیکات، سیستم تبلور: هیپرستن و در رده‌بندی ارترومبیک است همچنین خاصیت مغناطیسی غیر شفاف و منشأ تشکیل آن ندارد است.

کاربرد آن: سوئیس، از نظر ژیزمان بلوری ناقص - آگرگات دانه‌ای - درخشان - توده‌های شعاعی - کروی فراوان است و بیشتر در آلمان غربی، مجارستان، رومانی، کانادا، ایران، آمریکا، استرالیا، ژاپن و گروئنلند یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:سیلیکات‌های زنجیره‌ای
رده:کانی‌های آهن (II)
رده:کانی‌های آهن
رده:کانی‌های راست‌لوزی
رده:کانی‌های منیزیم
هیدروزنسیت

**هیدروزنسیت **  با  از مجموعه کانی هاست و دارای لومینسانس آبی روشن نام آن از ترکیب شیمیائی اش گرفته شده‌است. دراسیدها می‌جوشد. ZnO:۷۴٫۱۲٪  CO۲:۱۶٫۰۳٪  H2O:۹٫۸۵٪  برای اولین بار در اتریش کشف شد و از نظر شکل بلور: پهن و کوتاه، رنگ: سفید - زرد روشن - خاکستری - صورتی - آبی روشن، شفافیت: نیمه شفاف، جلا: صدفی - ابریشمی - مات، رخ: کامل- مطابق با، سیستم تبلور: مونوکلینیک ندرتاً آمرف و در رده‌بندی کربنات است  و منشأ تشکیل آن ثانوی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن اسمیت سونیت- اوری کلسیت- اسفالریت- سروزیت- اسمیت زونیت است
کاربرد آن: کانسار روی، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات خاکی، ندرتاً توده‌ای - استالاگتیتی - پوسته‌ای تقریباً کمیاب است و بیشتر در در اطریش، آلمان، اسپانیا، مکزیک، لهستان، الجزیره و آمریکا یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های تابناک
رده:کانی‌های تک‌شیب
رده:کانی‌های روی
رده:کانی‌های کربنات
هیدروفان

**هیدروفان**  با  از مجموعه کانی هاست و خواص فیزیکی و شیمیایی آن شبیه اوپال است. به زبان می‌چسبد و در آب غوطه ور می‌شود. گاه به صورت سنگ تزئینی و ظریف مصرف می‌شود. از کلمه یونانی hudor به معنای درخشان است. محلول در KOH , HF متغیر - درصد H2O بین ۲۷–۱ درصد در تغییر است و برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: الیافی یا رشته‌ای، رنگ: مات، شفافیت: شفاف - کدر (اپاک)، شکستگی: صدفی و در رده‌بندی اکسید است و منشأ تشکیل آن بعد از آتشفشانی - دگرسانی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن کالسدوئن - اوانسیت- اوپال خالص- اوپال سفید شیری- هیالیت و غیره است
کاربرد آن: گاه به صورت سنگ تزئینی و ظریف مصرف می‌شود. از نظر ژیزمان قلوه‌ای شکل - استالاکتیتی - کنکرسیونی - قشری - پسودومورف تقریباَ کمیاب است و بیشتر در آلمان و چک اسلواکی یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های اکسید
هیدرومنیزیت

**هیدرومگنزیت **  با  از مجموعه کانی هاست و نامش از ترکیب شیمیائی آن گرفته شده‌است. حل شونده در اسیدها MgO:۴۹٫۹۳٪ CO۲:۲۷٫۷۵٪ H2O:۲۲٫۳۲٪ برای اولین بار در ایتالیا کشف شد و از نظر شکل بلور: سوزنی، رنگ: سفید، شفافیت: نیمه شفاف، جلا: شیشه‌ای - ابریشمی، رخ: خوب، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی کربنات است و منشأ تشکیل آن ثانوی- سرپانتیت است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - آرتینیت- کلسیت- منیزیت است
، از نظر ژیزمان بلور - اگرگات توده‌ای - سوزنی تقریباً کمیاب است و بیشتر در اطریش، چک اسلواکی، ایتالیا، آلمان غربی و آمریکا یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های تابناک
رده:کانی‌های تتراهیدرات
رده:کانی‌های تک‌شیب
رده:کانی‌های غار
رده:کانی‌های کربنات
رده:کانی‌های منیزیم
رده:کانی‌های هیدروکسید
هیروفسکیت

**هیروفسکیت **  با  از مجموعه کانی هاست و از نام شیمیدان چک Heyrovsky گرفته شده‌است. محلول در HNO3 Pb:۶۳٫۷۶٪  S:۱۴٫۸۰٪  Bi:۲۱٫۴۴٪  برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: شاخة جواهری، رنگ: سفید قلعی، شفافیت: کدر(اپاک)، جلا: فلزی، رخ: ندارد، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده‌بندی سولفور است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن هیدروترمال است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی، اشعه X و واکنش هایشیمیائیکوزالیت- مولیبدنیت- گالن- پیریت- کوارتز و غیره است
، از نظر ژیزمان بلورهای ریز کمیاب است و بیشتر در چک اسلواکی و سوئیس یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های راست‌لوزی
رده:کانی‌های سرب
رده:کانی‌های سولفور
واریسیت

**واریسیت **  با  از مجموعه کانی هاست و لومینسانس متغیر تا کم رنگ دارد. از نام قدیمی variscia در آلمان شرقی گرفته شده‌است. ذوب ناشدنی- محلول در KOH Al2O۳:۳۲٫۲۶٪ P2O۵:۴۴٫۹۴٪ H2O:۲۲٫۸٪ همراه با ادخال‌های As,Fe برای اولین بار در آمریکا کشف شد و از نظر شکل بلور: پسودواکتائدر - منشوری، رنگ: بیرنگ - سبز آبی - سبز، شفافیت: نیمه کدر، شکستگی: صدفی، جلا: مات - چرب، رخ: کامل مطابق با سطح، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده‌بندی فسفات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن ثانوی است

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن اشکال بلوری - اشعه X - سختی و واکنش‌های شیمیائی واولیت- واولیت- بولیواریت- لیمونیت و غیره است، از نظر ژیزمان آگرگات توده‌ای - دانه‌های نیمه شکل دار کمیاب است و بیشتر در آلمان شرقی، اطریش، چک اسلواکی، آمریکا، بولیوی یافت می‌شود

## منابع

## پیوند به بیرون
* http://www.minerals.net/mineral/variscite.aspx

رده:کانی‌های آلومینیم
رده:کانی‌های تابناک
رده:کانی‌های دی‌هیدرات
رده:کانی‌های راست‌لوزی
رده:کانی‌های فسفات
رده:گوهرسنگ‌ها
رده:هیدرات‌ها
والانتینیت

**والانتینیت **  با  از مجموعه کانی هاست و از نام شیمیدان آلمانی قرن شانزدهم B.Valentinus گرفته شده‌است. به راحتی در شعله ذوب می‌شود. محلول در اسید استیک و کلریدریک و نیتریک گرم Sb:۸۳٫۵۴٪  O:۱۶٫۴۶٪  با انکلوزیون As برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - ندرتاْ پهن و کوتاه، رنگ: سفید خاکستری -خاکستری - زرد یا متمایل به قرمز، شفافیت: نیمه شفاف، جلا: الماسی - صدفی، رخ: کامل - مطابق باسطح و، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده‌بندی اکسید است  و منشأ تشکیل آن ثانوی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - استیبین- سنارمونتیت- سروانتیت است
، از نظر ژیزمان بلورهای اغلب شیاردار- آگرگاتهای بادبزنی - شعاعی - دانه‌ای تقریباََ کمیاب است و بیشتر در آلمان، چک اسلواکی، فرانسه، الجزیره و بولیوی یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های آنتیموان
رده:کانی‌های اکسید
رده:کانی‌های راست‌لوزی
وانادینیت

**وانادینیت **  با  از مجموعه کانی هاست و کانیهای شبیه آن میمتیت است - دارای شکستگی ناصاف است. از نام وانادیوم که در آن وجوددارد گرفته شده‌است. حل شونده در HNO3 , HCl PbO:۷۸٫۳۵٪  V2O۵:۱۹٫۱۶٪  Cl:۲٫۴۹٪  برای اولین بار در مراکش کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - پیرامیدال، رنگ: زرد - قهوه‌ای - نارنجی - قرمز، شفافیت: نیمه شفاف، شکستگی: ناصاف، جلا: الماسی، رخ: ندارد، سیستم تبلور: هگزاگونال و در رده‌بندی وانادات است  و منشأ تشکیل آن ثانوی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن میمتیت- ولفنیت- پیرومورفیت- میمتیت است
، از نظر ژیزمان بلور- اگرگات الیافی تقریباْ کمیاب است و بیشتر در اتریش، بریتانیا، مراکش، زامبیا، مکزیک و آمریکا یافت می‌شود. تصویر بلورهای کبود رنگ وانادینیت بر روی یک سنگ دولومیتی دگرسان شده را نشان می‌دهد

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های سرب
رده:کانی‌های شش‌گوشه
رده:کانی‌های وانادات
رده:دستگاه بلوری شش‌گوشه
واولیت

**واولیت **  با  از مجموعه کانی هاست و نام یک فیزیکدان انگلستانی W.Wavell است. حل شونده در اسیدها Al2O۳:۳۷٫۱۱٪ P2O۵:۳۴٫۴۷٪ H2O:۲۸٫۴۲٪ برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: منشور کوتاه یا بلند، رنگ: سفید - زرد - سبز - قهوه‌ای - آبی، شفافیت: شفاف، جلا: شیشه‌ای - ابریشمی، رخ: خوب - مطابق با سطح، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده‌بندی فسفات است و منشأ تشکیل آن هیدروترمال - ثانوی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن مینیولیت - پرهنیت- لیمونیت- هماتیت است
، از نظر ژیزمان بلور- اگرگات درخشان - کروی فراوان است و بیشتر در آلمان غربی و شرقی، چک اسلواکی، بریتانیای کبیر و برزیل یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های آلومینیم
رده:کانی‌های پنتاهیدرات
رده:کانی‌های تابناک
رده:کانی‌های راست‌لوزی
رده:کانی‌های فسفات
رده:کانی‌های هالید
رده:گوهرسنگ‌ها
وورتزیت

**وورتزیت **  با  از مجموعه کانی هاست و از اسم یک شیمیدان فرانسوی Ch.Wurtz گرفته شده حل شونده در HCl وHNO3 Zn:۶۷٫۰۶٪  S:۳۲٫۹۴٪  همراه با Fe,Cd برای اولین بار در مجارستان کشف شد و از نظر شکل بلور: پیرامید ورقه‌ای (اهرم ورقه‌ای)، رنگ: قهوه‌ای روشن تا قهوه‌ای تیره، شفافیت: نیمه شفاف - کدر(اپاک)، شکستگی: ناصاف، جلا: الماسی، رخ: خوب - در سطح و، سیستم تبلور: هگزاگونال و در رده‌بندی سولفور است  و منشأ تشکیل آن هیدروترمال است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن هوبنریت- گالن- اسفالریت- کالکوپیریت و... است
، از نظر ژیزمان بلور- آگرگات نسبتاْ کمیاب است و بیشتر در چک اسلواکی، آلمان غربی، رومانی، روسیه، یونان، آمریکا و پرو یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:دستگاه بلوری شش‌گوشه
رده:کانی‌های آرسنید و سولفید
رده:کانی‌های آهن
رده:کانی‌های روی
رده:کانی‌های سولفور
رده:کانی‌های سولفید
رده:کانی‌های شش‌گوشه
وردلیت

**وردلیت **  با  از مجموعه کانی هاست و خواص فیزیکی و شیمیایی وردلیت شبیه تورمالین است از کلمه لاتین viridis یعنی سبز گرفته شده‌است در اسیدها نامحلول است. ترکیب شیمیایی بسیار متغیر با انکلوزیون‌های مهمFe۳+, Mn , Ca و گاه حتی Cr , Ti , V , Li و غیره برای اولین بار در ایتالیا کشف شد و از نظر شکل بلور: رمبودودکائدر، رنگ: سبز - سبز تیره، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: صدفی - نامنظم، رخ: ناکامل - مطابق با سطح و در رده‌بندی سیلیکات است  و منشأ تشکیل آن پگماتیت است.

کاربرد آن: بریده آن به عنوان سنگ ظریف و نوعی جواهر به کار برده می‌شود.، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات متراکم - شعاعی - رشته‌ای کمیاب است و بیشتر در آلمان شرقی، سوئد، چک اسلواکی، آمریکا، برزیل، نامبیا، روسیه (اورال) و قزاقستان یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های سیلیکات
ورمیکولیت

**ورمیکولیت**  با  از مجموعه کانی هاست و با آب تمیز می‌شود و کانیهای مشابه عبارتند از بیوتیت و فلوگوپیت که به وسیلهٔ شعله می‌توان آن‌ها را از هم تفکیک نمود. از کلمه لاتینی Vermiculus به معنای کرم کوچک گرفته شده‌است.

ورمیکولیت در اثر حرارت حجیم می‌شود، در اثر شعله با ایجاد یک اشعه زرد طلایی رنگ مثل شیشه می‌ترکد و با آب تمیز می‌شود. ترکیب شیمیایی ناپایدار برای اولین بار در اتریش (کوه‌های آلپ) کشف شد و از نظر شکل بلور: فلسی- اغلب شش وجهی دروغین، رنگ: قهوه‌ای - زرد - قهوه‌ای - سبز، شفافیت: نیمه شفاف، جلا: صدفی - چرب، رخ: کامل - مطابق باسطح، سیستم تبلور: مونوکلینیک است و منشأ تشکیل آن ثانوی است، همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن بیوتیت - فلوگوپیت- بیوتیت- فلوگوپیت است؛ همچنین از نظر ژیزمان ورقه‌ای کوچک - فلسی تقریباً کمیاب است و بیشتر در آفریقای جنوبی، روسیه، آمریکا، آرژانتین و کانادا یافت می‌شود.

این محصول به دلیل خواصی چون وزن مخصوص پایین، جذب آب بالا، ضد حریق و عایق بودن، آنتی باکتریال بودن و غیرسمی و دوست‌دار محیط زیست؛ در صنایع مختلفی مثل لنت‌سازی، خوراک دام، کشاورزی، عایق‌های دما بالا، صنایع بسته‌بندی و … کاربرد دارد.

## کاربرد های ورمیکولیت
● خوراک دام 

● باغبانی و کشاورزی

● ساخت و ساز

● خودروسازی

## جستارهای وابسته
* کانی
* بیوتیت

## منابع

## پیوند به بیرون
*The Vermiculite Association
* Cornell Boodley and Sheldrake http://www.greenhouse.cornell.edu/crops/factsheets/peatlite.pdf
*US Geological Survey Vermiculite Section
*Environmental Working Group
*United States Environmental Protection Agency
* The Perlite Association http://www.perlite.org/
*[Petition for writ of certiorari to U.S. Supreme Court (۲۷ آوریل ۲۰۰۶)](http://www.scotusblog.com/movabletype/archives/W.R.GracePetition(Apr.27%2C2006).pdf)

رده:آزبست
رده:بهسازهای خاک
رده:کانی‌های آلومینیم
رده:کانی‌های آهن (II و III)
رده:کانی‌های آهن
رده:کانی‌های تک‌شیب
رده:کانی‌های صنعتی
رده:کانی‌های منیزیم
رده:گروه میکا
رده:دانه‌بندی مواد
وزوویانیت

**وزوویانیت**  با  از مجموعه کانی هاست و از کانیهای مشابه آن روتیل، اپیدت، گروسولار و زیرکن است. از نام vesuve که پیدایش شده گرفته شده است به آسانی ذوب شده و شیشه زرد متمایل به سبز می‌دهد - در اسیدها نامحلول است. متغیر دارای انکلوزیون‌های B2O۳ برای اولین بار در روسیه کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - آسیکولار - بی پیرامیدال -، رنگ: قهوه‌ای - سبز - آبی - زرد- متمایل به قرمز، شفافیت: نیمه شفاف، شکستگی: نامساوی، جلا: شیشه‌ای - چرب، رخ: ناکامل - مطابق با و، سیستم تبلور: کوادراتیک و در رده‌بندی سیلیکات است و منشأ تشکیل آن دگرگونی مجاورتی - رگه‌های است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن روتیل - اپیدوت - گروسولار - زیرکن- کلریت- دیوپسید- گرونا- اپیدوتتیپ آلپیایزومتریک است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای - توده‌ای - شعاعی تقریباَ کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، ایتالیا، رومانی، چک اسلواکی، سوئیس، روسیه، اتریش، مکزیک و نروژ یافت می‌شود.

موارد مصرف: از نوع شفاف آن برای تولید زیورآلات استفاده می‌شود، مخصوصاً نوع کروم دار این کانی که بسیار شبیه به یشم سبز می‌باشد و لذا این کانی به بدل یشم سبز نیز معروف است.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:زمین‌شناسی ایتالیا
رده:سیلیکات‌های دو تایی
رده:کانی‌های آلومینیم
رده:کانی‌های چهارگوشه
رده:کانی‌های سیلیکات
رده:کانی‌های کلسیم
رده:کانی‌های کوادراتی
رده:کانی‌های منیزیم
رده:گوهرسنگ‌ها
رده:وزوو
وزیگنیئیت

**وزیگنیئیت **  با  از مجموعه کانی هاست و از نام یک کلکسیونر فرانسوی کانیها، L.Vesignie گرفته شده‌است. BaO:۲۵٫۹۱٪  CuO:۴۰٫۳۳٪  V2O۵:۳۰٫۷۲٪  H2O:۳٫۰۴٪  برای اولین بار در URSS کشف شد و از نظر شکل بلور: ورقه‌ای - پهن و کوتاه، رنگ: سبز - زرد تا سبززیتونی، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، جلا: شیشه ای، رخ: خوب، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی وانادات است  و منشأ تشکیل آن ثانوی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - کوپریت- کلسیت- باریتین است
، از نظر ژیزمان بلور- ماکل پلی سنتتیک - اگرگات ورقه‌ای کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، چک اسلواکی و URSS یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های تک‌شیب
رده:کانی‌های مس
رده:کانی‌های وانادات
ولاستونیت

**ولاستونیت **  با  از مجموعه کانی هاست و لومینسانس نارنجی تا کرم پررنگ کامل از خود نشان می‌دهد. از نام کانی‌شناس انگلستانی ولاستون W.Wolaston اخذ شده‌است. به سختی در HCl حل می‌شود. CaO:۴۸٫۳٪  SiO۲:۵۱٫۷٪  برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: قرصی با جهات طولی اصلی، رنگ: سفید - زرد - خاکستری، شفافیت: نیمه شفاف، جلا: شیشه ای، رخ: کامل- مطابق با سطح ,، سیستم تبلور: تری کلینیک و در رده‌بندی سیلیکات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن دگرگونی مجاورتی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی - اشعه X و واکنش‌های شیمیایی پیکتولیت - تره مولیت- وزوویان- کوارتز- گارنت و غیره است.
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات شعاعی - رشته‌ای فراوان است و بیشتر در آلمان غربی، رومانی، فنلاند، مکزیک، آمریکا، کانادا، نامبیا یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:سنگ‌های دگرگونی
رده:سیلیکات‌های زنجیره‌ای
رده:کانی‌های سه‌شیب
رده:کانی‌های سیلیکات
رده:کانی‌های کلسیم
ولتائیت

**ولتائیت **  با  از مجموعه کانی هاست و از نام فیزیکدان ایتالیایی A.Volta گرفته شده‌است. حل شونده در اسیدها K2O:۴٫۵۸٪  FeO:۱۷٫۴۶٪  Fe2O۳:۱۵٫۵۲٪  SO۳:۴۶٫۶۸٪  H2O:۱۵٫۷۶٪  برای اولین بار در اسپانیا کشف شد و از نظر شکل بلور: اکتائدر - دودکائدر، رنگ: سبز تیره تا سیاه، شفافیت: غیر شفاف، جلا: ابریشمی، رخ: ندارد، سیستم تبلور: مکعبی و در رده‌بندی سولفات است  و منشأ تشکیل آن ثانوی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - آلونژن- هالوتریکیت- ملمانتریت است
، از نظر ژیزمان بلور- اگرگات دانه‌ای و توده‌ای تقریباْ کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، ایتالیا، ایران و اسپانیا یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های آهن
رده:کانی‌های سولفات
رده:کانی‌های مکعبی
ولفونیت

**ولفنیت **  با  از مجموعه کانی هاست و از نام یک کانی‌شناس اتریشی F.X.Wulfer گرفته شده‌است. PbO:۱٫۴٪ MoO۳:۳۸٫۶٪ برای اولین بار در مکزیک کشف شد و از نظر شکل بلور: ورقه‌ای - ماکله، رنگ: زرد - نارنجی - قرمز، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، جلا: الماسی - چرب، رخ: ناقص، سیستم تبلور: کوادراتیک و در رده‌بندی مولیبدنیت است و منشأ تشکیل آن ثانوی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن باریتین- گالن- کلسیت- دولومیت- اسمیت- زونیت است.
، از نظر ژیزمان بلور- اگرگات خاکی و دانه‌ای - ماکل فراوان است و بیشتر در آلمان غربی، اطریش، یوگسلاوی، چک اسلواکی، کنگو، مکزیک، آمریکا، مراکش، استرالیا یافت می‌شود. تصویر بلورهای پرتقالی رنگ ولفنیت با لبه‌های فارسی بر بر روی یک سنگ سیلیسی شده را نشان می‌دهد
## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های چهارگوشه
رده:کانی‌های سرب
رده:کانی‌های کوادراتی
رده:کانی‌های مولیبدن
رده:نمادهای آریزونا
وولیت

**وولّیت **  با  از مجموعه کانی هاست و از نام طبیعی‌دان انگلستانی W.Whewell گرفته شده‌است. در اسیدها محلول است - قابل ذوب CaO:۳۸٫۳۸٪  CO۲:۴۹٫۲۸٪  H2O:۱۲٫۳۴٪  برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: منشورهای کوتاه - طنابی شکل - ایزومتری، رنگ: سفید - متمایل به زرد، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: صدفی، جلا: شیشه‌ای - صدفی، رخ: بسیارخوب - مطابق با /۱۰۱/، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی مواد آلی است  و منشأ تشکیل آن ثانوی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن کلسیت - باریتین- نفت خام یا روغن است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگاتهای دانه‌ای تقریباْ کمیاب است و بیشتر در آلمان شرقی، چک اسلواکی، رومانی، مجارستان، فرانسه، آمریکا و روسیه یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:اگزالات‌های معدنی
رده:کانی‌های آلی
رده:کانی‌های تک‌شیب
رده:کانی‌های کلسیم
وی‌ویانیت

**وی ویانیت **  با  از مجموعه کانی هاست و باچاقوبریده می‌شود-ورقه‌های آن قابل انعطاف می‌باشد- کانی مشابه آن لازوریت است. از نام کانی‌شناس انگلستانی J.G.Vivian گرفته شده‌است. محلول در اسیدها- درشعله قرمز می‌شود و یک پرل کوچک مگنتیک می‌شود. FeO:۴۲٫۹۶٪  P2O۵:۲۸٫۳۱٪  H2O:۲۸٫۷۳٪  آبی تیره تبدیل می‌شود. برای اولین بار در ژاپن کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - تابولار - ایزومتریک، شفافیت: نیمه شفاف - کدر(اپاک)، شکستگی: نامساوی - نامنظم، جلا: شیشه‌ای - صدفی - مات، رخ: عالی، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی فسفات   و منشأ تشکیل آن ثانوی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن لازوریت- سیدریت- لیمونیت و غیره است.
کاربرد آن: رنگ‌کننده، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگاتهای رشته‌ای، نودولار، خاکی و شعاعی فراوان است و بیشتر در آلمان غربی، انگلستان، چک اسلواکی، یوگسلاوی، بولیوی و آمریکا یافت می‌شود.

## نگارخانه

 File:Vivianite 2 w-triphylite and feldspar (Hydrous iron phosphate Custer County South Dakota 1652.jpg|


## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های آهن (II)
رده:کانی‌های آهن
رده:کانی‌های تک‌شیب
رده:کانی‌های فسفات
رده:گروه وی‌ویانیت
ویتریت

**ویتریت **  با  از مجموعه کانی هاست و دارای شکستگی ناصاف است و کانیهای شبیه آن آراگونیت، استرونتیانیت، سروزیت، کوارتز است. از نام یک طبیعی دان انگلستانی (W.Withering) گرفته شده‌است. حل شونده در HCl و HNO3 BaO:۷۷٫۷٪ CO۲:۲۲٫۳۰٪ برای اولین بار در بریتانیای کبیر کشف شد و از نظر شکل بلور: بی پیرامید - منشوری - ورقه ای، رنگ: سفید - زرد - خاکستری - قهوه ای، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: ناصاف، جلا: شیشه‌ای - چرب، رخ: ناقص، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده‌بندی کربنات است و منشأ تشکیل آن هیدروترمال است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن آراگونیت - استرونتیانیت - سروزیت -کوارتز- سیدریت- گالن- اسفالریت است
، از نظر ژیزمان بلوری - اگرگات دانه‌ای - الیافی - توده‌ای - توپی تقریباً کمیاب است و بیشتر در بریتانیای کبیر، اطریش، URSS، آمریکا یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های باریم
رده:کانی‌های تابناک
رده:کانی‌های راست‌لوزی
رده:کانی‌های کربنات
رده:گروه آراگونیت
ویتیکنیت

**ویتیکنیت **  با  از مجموعه کانی هاست و نام محل wittichen درآلمان غربی است. درشعله ذوب می‌شود. محلول در HCL , NO3H Cu:۳۸٫۴۶٪  Bi:۴۲٫۱۵٪  S:۱۹٫۳۹٪  با انکلوزیون نقره برای اولین بار در آلمان شرقی کشف شد و از نظر شکل بلور: آسیکولار- پهن و کوتاه- کشیده، رنگ: خاکستری سربی، شفافیت: کدر(اپاک)، شکستگی: صدفی - نامنظم، جلا: فلزی، رخ: ندارد، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده‌بندی سولفور است  و منشأ تشکیل آن هیدروترمال است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن آمپلکتیت - بیسموتینیت - تنانتیت- بیسموتینیت- تنانتیت است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگاتهای توده‌ای کمیاب است و بیشتر در آلمان، نامبیا، آمریکا و انگلستان یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های راست‌لوزی
رده:کانی‌های سولفور
رده:کانی‌های مس
ویله میت

**ویله میت **  با  از مجموعه کانی هاست و از نام پادشاه هلند Willem اخذ شده‌است. محلول در HCl ZnO:۷۲٫۹۶٪ SiO۲:۲۷٫۰۴٪ برای اولین بار در آمریکا کشف شد و از نظر شکل بلور: رمبوئدر - ورقه ای، رنگ: سفید - متمایل به سبز - متمایل به زرد - خاکستری - قهوه‌ای - آبی سبز، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: صدفی - دندانه ای، جلا: چرب - مات، رخ: کامل- مطابق با سطح /۱۱۲۰/، سیستم تبلور: تری گونال و در رده‌بندی سیلیکات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ تشکیل آن ثانوی - دگرگونی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی - چگالیاپیدوت - اولیوین و غیره- زیرکن- اسمیت زونیت- همی مورفیت- فرانکلینیت و غیره است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات شعاعی - دانه‌ای - توده‌ای کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، زامبیا، استرالیا و آمریکا یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:سیلیکات‌های جزیره‌ای
رده:کانی‌های تابناک
رده:کانی‌های روی
رده:کانی‌های سیلیکات
رده:کانی‌های سه‌گوشه
یدآرژیریت

**یدآرژیریت **  با  از مجموعه کانی هاست و قابل انعطاف، با آب مقطر تمیز می‌شود. از معرض نور باید دور نگاه داشته شود. کانیهای مشابه آن کلورآرژیریت - برومارژیریت است که از آنها با رخ کامل خود تفکیک می‌گردد. از ترکیب شیمیایی اش مشتق شده‌است. محلول در اسید نیتریک گرم و اسید سولفوریک Ag:۴۵٫۹۵٪  I:۵۴٫۰۵٪  برای اولین بار در استرالیا کشف شد و از نظر شکل بلور: منشورهای کوتاه و پهن، رنگ: زرد - زرد متمایل به سبز، شفافیت: شفاف، جلا: چرب - الماسی، رخ: کامل - مطابق باسطح و در رده‌بندی هالوژن است  و منشأ تشکیل آن ثانوی است.

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن کلورآرژیریت - برومارژیریت- لیمونیت- کلورآرژیریت- وانادینیت است
کاربرد آن: کانسار نقره، از نظر ژیزمان بلورهای فلسی - پودر کمیاب است و بیشتر در آلمان، شیلی، مکزیک یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:کانی‌های شش‌گوشه
رده:کانی‌های نقره

رده:کانی‌های هالید
یوواروویت

**یوواروویت**  با  از کانی‌های کمیاب گروه گارنت است. نام این کانی از نام وزیر روسی S.S.Ouvarov گرفته شده است. برای اولین بار در روسیه (اورال) پیدا شد رنگ‌های این کانی عبارتند از سبز تا سبز زمردی تیره. منشأ تشکیل آن سنگ‌های اولترابازیک است.

یوواروویت را گاه به عنوان سنگ زینتی برش می‌دهند. این کانی کمیاب را می‌توان بیشتر در طی ماه‌های کروم(Cr)، در روسیه (اورال)، اتیوپی پیدا کرد. ترکیب شیمیایی آن گاه حاوی Ti است (Schorlomite) و به‌طور کلی ترکیب شیمیایی متغیری دارد برای ایزومورف‌های مرتبه بالای آن عناصر Mg- Fe - Ca- Al- V -Cr -Zr -Ti -Mn - Y در کانی‌ها به صورت اولیه یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منابع

* پردیس کشاورزی ایران

رده:سیلیکات‌های جزیره‌ای
رده:کانی‌های کروم
رده:کانی‌های کلسیم
رده:گروه گارنت
رده:گوهرسنگ‌ها
رده:گوهرسنگ‌های گارنت
رده:مقاله‌های خرد کانی‌های سیلیکاتی
یوویت

**یوویت **  با  کانی کمیابی است که در سنگ‌های آتشفشانی سرشار از کلسیم یافت می‌شود. خواص فیزیکی و شیمیایی آن شبیه تورمالین است و کانی‌های مشابه آن دراویت و بوئرژریت است. در ترکیب شیمیایی درصد بزرگی از Ca و Mg و درصد کمی از Al وجود دارد ترکیب شیمیایی بسیار متغیر با انکلوزیون‌های مهم Fe۳+ , Mn , Ca و گاه حتی Cr , Ti , V , Li و ... 
یوویت از نام ایالت Uva در سری لانکا گرفته شده‌است این کانی برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: کوچک، رنگ: قهوه‌ای زرد - قهوه‌ای تا قهوه‌ای سیاه - استثنائا آبی سیاه، شفافیت: غیر شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: صدفی - نامنظم، رخ: ناکامل - مطابق با سطح  است  و منشأ تشکیل آن پگماتیت - اسکارن است.

از یوویت ندرتاََ به عنوان سنگ تزئینی استفاده می‌شود و به دلیل بلورهای بزرگی که دارد گاهی مورد توجه مجموعه‌داران قرار می‌گیرد. از نظر ژیزمان بلوری - دانه‌ای متراکم - شعاعی - رشته‌ای تقریباََ کمیاب است و بیشتر در چک اسلواکی، روسیه، سری لانکا، کانادا، چین یافت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* کانی

## منبع
* پردیس کشاورزی ایران

رده:سیلیکات‌های حلقوی
رده:کانی‌های آلومینیم
رده:کانی‌های کلسیم
رده:کانی‌های منیزیم
رده:کانی‌های سه‌گوشه
ایالت کوهستان آبی

بندانگشتی|یک سریال تلویزیونی آمریکایی
***ایالت کوهستان آبی***  نام یک سریال تلویزیونی آمریکایی که در سال ۲۰۱۰ در آمریکا ساخته شده است.

## خلاصه داستان
داستان درباره یک تیم فوتبال (آمریکایی) در یکی از دانشگاه‌های آمریکاست، نماد این تیم بز است.
## شخصیت‌های اصلی
* آلکس : دانشجوی سال دوم و بازیکن ذخیره خط حمله. او اصلاً به فیکس شدن اهمیت نمی‌دهد و حتی از آن می‌ترسد. او به تیم فوتبال رفته تا بیشتر از مشروب و مواد مخدر و سکس لذت ببرد.
* سامی : بهترین دوست و هم اتاقی آلکس که در تیم فوتبال عضویت ندارد، او فقط به دنبال دخترهاست اما بیشتر اوقات با بد شانسی مواجه می‌شود.
* تد: کاپیتان تیم فوتبال که با قهرمانان داستان رابطه خوبی ندارد و از ضریب هوشی پایینی برخوردار است، او به تیم اهمیت زیادی می‌دهد.
* کریگ : بازیکن فیکس سال اولی تیم که به دوست‌دخترش بسیار وفادار است و بچه مثبت گروه به شمار می‌رود.
## حواشی
این مجموعه امتیاز ۸٬۷ از ده را در سایت IMDb کسب کرده است. این مجموعه بر اساس سری فیلم‌های امریکن پای ساخته و پرداخته شده است.
## فصل‌ها
تا کنون سه فصل سیزده قسمتی از این سریال ساخته شده است.

رده:برنامه‌های تلویزیونی به زبان انگلیسی
رده:مجموعه‌های تلویزیونی آمریکایی آغازشده در ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی آمریکایی پایان‌یافته در ۲۰۱۱ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی آمریکایی دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی آمریکایی
رده:مجموعه‌های تلویزیونی تولیدشده در مونترآل
رده:مجموعه‌های تلویزیونی درام آمریکایی
رده:مجموعه‌های تلویزیونی کانادایی آغازشده در ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی کانادایی پایان‌یافته در ۲۰۱۱ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی کانادایی دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی کمدی آمریکایی دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:کمدی موقعیت تلویزیونی آمریکایی
رده:مجموعه‌های تلویزیونی ورزشی آمریکایی
رده:برنامه‌های تلویزیونی آمریکایی به زبان انگلیسی
کانتر استرایک (بازی ویدئویی)

**کانتر استرایک**  (مخفف:**CS**) (همچنین با عنوان‌های *هف لایف: کانتر استرایک* یا *کانتر استرایک ۱٫۶* نیز شناخته می‌شود) یک بازی تیراندازی اول شخص تاکتیکی است که توسط شرکت ولو ساخته شده‌است. این بازی ابتدا به عنوان یک مود برای بازی هف لایف در سال ۱۹۹۹ منتشر شد و سپس به صورت یک محصول فیزیکی جدا در سال ۲۰۰۰ عرضه پیدا کرد. این بازی اولین قسمت از سری کانتر استریک است. چندین بازسازی و پورت برای ایکس‌باکس و همچنین مک اواس و لینوکس منتشر شده‌است.

در مکان‌های مختلف، بازیکنان نقش نیروهای ضد تروریستی و شبه نظامیان تروریستی را بر عهده می‌گیرند. در طول هر دور از روند بازی، دو تیم وظیفه دارند تا از طریق دستیابی به اهداف مخصوص خود یا از بین بردن تمامی مبارزان دشمن، تیم دیگری را شکست دهند. هر بازیکن می‌تواند سلاح‌ها و لوازم جانبی خود را در ابتدای هر دور سفارشی کند و پس از پایان هر دور، بازیکنان با توجه به عملکردشان پول و اعتباری دریافت می‌کنند که می‌توانند از آنها برای راند بعدی استفاده کنند.

## گیم‌پلی
بازی *کانتر استرایک* در سبک تیراندازی تاکتیکی با دوربین اول شخص است. بازی در حالی آغاز می‌شود که بازیکنان در مکان مخصوص خود قرار گرفته و در اغلب موارد در حالت انتظار برای شروع هستند. یک بازیکن می‌تواند در هر گروه مدل‌های مختلفی از شخصیت را انتخاب کند و همچنین توانایی خرید هر نوع از اسلحه را دارد.

## جستارهای وابسته
* کانتر استریک

## یادداشت‌ها

## منابع

رده:بازی‌های اواس ده
رده:بازی‌های ایکس‌باکس
رده:بازی‌های برخط چندنفره
رده:بازی‌های چندنفره
رده:بازی‌های گلداس‌آرسی
رده:بازی‌های لینوکس
رده:بازی‌های مایکروسافت
رده:بازی‌های ویدئویی ۱۹۹۹ (میلادی)
رده:بازی‌های ویدئویی ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:بازی‌های ویدئویی جنگی واقع شده در ایالات متحده آمریکا
رده:بازی‌های ویدئویی سانسورشده
رده:بازی‌های ویدئویی واقع‌شده در ایتالیا
رده:بازی‌های ویدئویی واقع‌شده در کوبا
رده:بازی‌های ویدئویی واقع‌شده در مکزیک
رده:بازی‌های ویندوز
رده:تروریسم در ادبیات داستانی
رده:تیراندازی اول شخص
رده:سانسور بازی ویدئویی
رده:سری بازی‌های ویدئویی معرفی‌شده در ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:کانتر-استرایک
رده:مادهای گلداس‌آرسی
رده:بازی‌های سییرا اینترتینمنت
رده:بازی‌های ویدئویی تیراندازی رزمی
رده:بازی‌های ویدئویی چندنفره نامتقارن
رده:بازی‌های ویدئویی تعاونی
چگونه با مادرتان آشنا شدم (فصل ۳)

فصل سوم سریال چگونه با مادرتان آشنا شدم در ۲۴ سپتامبر ۲۰۰۷ شروع شد و در ۱۹ می ۲۰۰۸ به پایان رسید. سریال در ایالات متحده توسط شبکه سی‌بی‌اس در شب‌های دوشنبه ساعت ۸:۳۰ پخش می‌شد. این فصل شامل ۲۰ قسمت بوده که هر کدام در حدود ۲۲ دقیقه‌است.

## بازیگران
### شخصیتهای اصلی
* جاش رادنر در نقش تد موزبی
* جیسون سیگل در نقش مارشال اریکسن
* کوبی اسمالدرز در نقش رابین شرباتسکی
* نیل پاتریک هریس در نقش بارنی استینسون
* آلیسون هانیگن در نقش لیلی آلدرین
* باب سگت در نقش تد موزبی آینده (فقط صدا)

### شخصیت‌های دوره‌ای و مهمان
* لیندزی فونسکا در نقش پنی دختر تد
* دیوید هنری در نقش لوک پسر تد
* چارلنه آمویا در نقش وندی
* سارا چالک در نقش استلا زینمن
* مارشال منش در نقش رانجیت 
* برایان کالن در نقش بیلسون
* بریتنی اسپیرز در نقش ابی
* انریکه ایگلسیاس در نقش گایل
* جان چو در نقش جفرسون کتسورث
* جیمز ون در بیک در نقش سایمون
* هایدی کلوم در نقش خودش
* باب ادنکیرک در نقش آرتور هابز
* جو منگنیلو در نقش برد موریس
* ویل فورته در نقش رندی

## قسمت‌ها



## بازخورد
فصل سوم چگونه با مادرتان آشنا شدم با بازخوردهای مثبتی روبه رو شد. میشل زورمسکی از آی‌جی‌ان به این فصل یک بررسی مثبت داد و گفت که "فصل سرگرم کننده و هوشمندانه بود، یک جریان خوب و ثابت از دو فصل اول".

## منابع

رده:چگونه با مادرتان آشنا شدم
رده:فصل‌های چگونه با مادرتان آشنا شدم
رده:فصل‌های تلویزیونی آمریکایی ۲۰۰۷ (میلادی)
رده:فصل‌های تلویزیونی آمریکایی ۲۰۰۸ (میلادی)
شیخ محمد بن ثعلب

** شیخ محمد بن ثعلب ** پزشک ایرانی تبار و فارسی زبان که در قرن پانزده میلادی می‌زیست. شیخ محمد بن ثعلب در سال ۱۴۶۷ درگذشت.

## منابع

* 

رده:پزشکان اهل ایران
رده:پزشکان قرون وسطی اهل ایران
رده:پزشکان سده ۱۵ (میلادی)
رده:پزشکان سده‌های میانه اسلامی
رده:درگذشتگان ۱۴۶۷ (میلادی)
رده:اهالی ایران در سده ۱۵ (میلادی)
رده:پزشکان ایرانی سده ۱۵ (میلادی)
رده:اهالی شیراز
شرف‌الدین صابونجی‌اوغلی

** شرف الدّین صابونجی اوغلی ** ،(تولد. ۱۳۸۵ - مرگ. ۱۴۶۸) پزشک و جراح ترک تباره عثمانی که در قرن پانزده میلادی می‌زیست. او اولین جراح زمان خود بود.

## زندگی
در سال ۱۳۸۵در آماسیه که در دوره امپراتوری عثمانی، مرکز تجارت، فرهنگ، و هنر بود متولد شد. پدربزرگش حاجی‌الیاس‌جلبی صابونجی‌اوغلی و پدرش علی‌جلبی نیز پزشک بود. او همزمان با عهد سلجوقیان روم، چهارده سال در بیمارستانی در آماسیه به عنوان طبیب و استاد، خدمت کرد و در سال ۱۴۶۵ در هشتاد سالگی یک کتاب به نام جراحی امپراتوری به زبان ترکی نوشت که متشکل از سه فصل و ۱۹۱ موضوعات و ۴۱۲ صفحه بود که سه نسخه دست‌نویس اصلی آن در استانبول و پاریس است و هر یک از نسخه‌ها تا حدی متفاوت از دیگر نسخه‌هاهستند.

## کتابها
* Mücerreb-name
* شرف‌الدین صابونجی اوغلی، Cerrahiyyetü'l Haniyye I
* شرف‌الدین صابونجی اوغلی، Cerrahiyyetü'l Haniyye II

## پیوندبه بیرون
* تکنیک‌های بیهوشی در قرن پانزدهم توسط شرف‌الدین صابونجی اوغلی، انجمن تحقیقات بین‌المللی بیهوشی

## منابع

رده:پزشکان سده ۱۵ (میلادی) اهل امپراتوری عثمانی
رده:پزشکان سده ۱۵ (میلادی)
رده:پزشکان سده‌های میانه اسلامی
رده:پژوهشگران پزشکی اهل ترکیه
رده:جراحان اهل ترکیه
رده:دانشمندان اهل عثمانی
رده:درگذشتگان ۱۴۶۸ (میلادی)
رده:زادگان ۱۳۸۵ (میلادی)
رده:پزشکان امپراتوری عثمانی
نابرابری آبل

در ریاضیات، **نابرابری آبل**، که از ریاضی‌دان نروژی نیلس هنریک آبل نام گرفته، حد بالایی برای حاصل‌ضرب داخلی دو بردار در حالتی خاص ولی مهم فراهم می‌کند.

اگر \{f_n\} دنباله ای از اعداد حقیقی باشد به طوری که f_n \geq f_{n+1}> 0 برای n=1,2,\ldots و \{a_n\} دنباله ای باشد اختیاری از اعداد حقیقی یا مختلط، در آن صورت:

:\left |\sum_{n=1}^m a_n f_n \right | \le A_m f_1,

که در آن

:
A_m=\operatorname{max}\left \lbrace |a_1|,|a_1+a_2|,\dots,|a_1+a_2+\cdots+a_m| \right \rbrace.


این نامساوی برای سریهای نامتناهی در حالت حدی m \rightarrow \infty  هم برقرار است اگر حد \lim_{m \rightarrow \infty} A_m\  وجود داشته باشد.

## منابع

* 
* 

آبل
رده:نیلس هنریک آبل
بابافرج تبریزی

200px|بندانگشتی|نمونه‌ای از فهلویات بابافرج تبریزی.
**بابافرج بن بدل بن فرج تبریزی** از صوفیان تبریز در سدهٔ ششم هجری بوده و در کتاب سلسلهٔ ارادت از نوادگان جنید بغدادی دانسته شده‌است. وی در سال ۵۶۸ هجری درگذشته و در گورستان گجیل این شهر به خاک سپرده شده‌است. آرامگاه بابافرج در سال ۷۵۵ هجری بازسازی شده و در روزهای شنبه زیارتگاه صوفیان تبریز بوده‌است. خانوادهٔ حسین کربلایی (مؤلف روضات‌الجنان) خادمان این زیارتگاه بوده‌اند و «بابافرجی» خوانده می‌شده‌اند.

بابافرج در اوایل متحول‌الحال بوده و گاهی به خانقاه‌داری و تربیت افراد می‌پرداخته و گاهی هم در حمام محلهٔ گجیل مخفی می‌شده‌است. روزی حفده عطاری در مسجد جامع تبریز وعاظی می‌کرده که بابافرج جذب حرف‌های او شده و با بدن عریان از حمام بیرون جسته و در مسجد حضور یافته‌است. حفده با این‌که او را نمی‌دید، زبانش بسته شده و از وعظ‌گفتن عاجز شد و پس از رفتن بابافرج، سخنرانی خود را ادامه داد. وی پس از مطلع‌شدن از موضوع به نزد بابافرج رفته و از مریدان خانقاه او شد.

در کتاب سعادتنامه اثر شیخ محمود شبستری آمده که حفده عطاری پرسید: «*جهان مُحدَث است یا قدیم؟*» و بابافرج پاسخ داد: «*که فرج تا که چشم بگشاده‌است نظرش بر جهان نیفتاده‌است. وصف چیزی چه بایدت پرسید که دل و دیده هرگز آن بندید؟*». امام با شنیدن این سخن، «مرد کار را بشناخت» و «تختهٔ علم را در آب انداخت».

به اعتقاد بابافرج، جهان خالی از «بد» بوده و او «شر مطلق» را نفی می‌کرده‌است. روزی شخصی کافر قاتلی را دید و از بابافرج در رابطهٔ با نیکی او سؤال کرد. بابافرج دو نیکی را به وی نسبت داد؛ یکی آن‌که قاتل این کافر، انسان دیندار و جهادگری است و دیگر آن‌که مقتول این فرد، شهید محسوب می‌شود.

شیخ نجم‌الدین کبری به نزد بابافرج آمده و به هنگام ملاقات با او، لباس تن بابافرج شکافته شد و سپس به حالت اولیه بازگشت و بابافرج آن را به وی داد. این لباس بدان‌جهت فرجی خوانده می‌شود که متعلق به بابافرج است. مولانا در مثنوی معنوی در این‌رابطه می‌گوید: «*صوفیی بدرید جبّه در حَرَج پیشش آمد بعد بدریدن فَرَج؛ کرد نام آن دریده فَرَجی این لقب شد فاش زان مرد نجی*».

## منابع

رده:اهالی تبریز
رده:خاک‌سپاری‌ها در مقبرةالعرفا