ویکتوریا (استرالیا)

**ویکتوریا** (به انگلیسی: Victoria) که به اختصار **Vic** نامیده می‌شود،| ایالتی در جنوب شرقی استرالیا است. ویکتوریا دومین ایالت کوچک استرالیا (پس از تاسمانی) با مساحت ۲۲۷٬۴۴۴ کیلومتر مربع، دومین ایالت پرجمعیت (پس از نیو ساوت ولز) با جمعیتی بیش از ۷ میلیون نفر، و متراکم‌ترین ایالت استرالیا از نظر جمعیت (۳۰٫۶ نفر در هر کیلومتر مربع) محسوب می‌شود. اقتصاد ویکتوریا دومین اقتصاد بزرگ در میان ایالت‌های استرالیا است و به شدت متنوع بوده و بخش‌های خدماتی در آن غالب هستند.

ویکتوریا از شمال با نیو ساوت ولز و از غرب با استرالیای جنوبی هم‌مرز است. این ایالت از جنوب به تنگه باس (به استثنای یک مرز زمینی کوچک با تاسمانی که در امتداد جزیره مرزی واقع شده)، از جنوب غربی به اقیانوس منجمد جنوبی و از جنوب شرقی به دریای تاسمان (یک دریای حاشیه‌ای از اقیانوس آرام جنوبی) محدود می‌شود. این ایالت طیف وسیعی از اقلیم‌ها و ویژگی‌های جغرافیایی را در بر می‌گیرد؛ از مناطق ساحلی و مرکزی با اقلیم معتدل گرفته تا آلپ‌های ویکتوریا در شمال شرقی و شمال غربی با اقلیم نیمه‌خشک.

اکثریت جمعیت ویکتوریا در منطقه مرکزی-جنوبی در اطراف پورت فیلیپ و به ویژه در منطقه کلان‌شهری ملبورن بزرگ متمرکز شده‌اند که مرکز ایالت و بزرگترین شهر آن و همچنین دومین شهر بزرگ استرالیا است، جایی که بیش از سه چهارم جمعیت متنوع فرهنگی ایالت در آن زندگی می‌کنند (۳۵٫۱٪ از ساکنان آن مهاجر هستند). این ایالت همچنین میزبان چهار شهر از ۲۰ شهر بزرگ استرالیا است: ملبورن، جیلان، بالارات و بندیگو.

ویکتوریا زیستگاه گروه‌های متعددی از بومیان استرالیا از جمله بونورونگ، براتائولونگ، جاجاوورونگ، گونای، گوندیتجمارا، تائونگورونگ، واتائورونگ، ووروندجری و یورتا یورتا است. پیش از استعمار اروپا، بیش از ۳۰ زبان بومی در این منطقه تکلم می‌شد. در سال ۱۷۷۰، جیمز کوک سواحل شرقی قاره استرالیا را برای پادشاهی بریتانیای کبیر تصاحب کرد. اولین سکونتگاه اروپایی در این منطقه در سال ۱۸۰۳ در خلیج سالیوان ایجاد شد. بخش بزرگی از ویکتوریا در سال ۱۸۳۶ در منطقه پورت فیلیپ نیو ساوت ولز گنجانده شده بود.

ویکتوریا که به افتخار ملکه ویکتوریا نام‌گذاری شده است، در سال ۱۸۵۱ از نیو ساوت ولز جدا شد و به عنوان یک مستعمره سلطنتی مجزا تأسیس گردید و در سال ۱۸۵۵ به دولت مسئول دست یافت. تب طلای ویکتوریا در دهه‌های ۱۸۵۰ و ۱۸۶۰ جمعیت و ثروت ویکتوریا را به میزان قابل توجهی افزایش داد. در زمان فدراسیون استرالیا در سال ۱۹۰۱، ملبورن به بزرگترین شهر در استرالزی تبدیل شده بود و تا زمانی که کانبرا در سال ۱۹۲۷ به پایتخت ملی تبدیل شد، مقر دولت فدرال بود. این ایالت در دوره‌های مختلف قرن ۲۰ و ۲۱ به دلیل سطح بالای مهاجرت بین‌المللی و بین‌ایالتی به رشد قوی خود ادامه داد. ملبورن میزبان تعدادی موزه، گالری هنری و تئاتر است؛ در سال ۲۰۱۶، یک شرکت بازاریابی ورزشی آن را پایتخت ورزشی جهان نامید.

ویکتوریا ۳۸ کرسی در مجلس نمایندگان استرالیا و ۱۲ کرسی در مجلس سنای استرالیا دارد. در سطح ایالتی، پارلمان ویکتوریا از مجلس قانونگذاری ویکتوریا و شورای قانونگذاری ویکتوریا تشکیل شده است. حزب کارگر به رهبری جاسینتا آلن به عنوان نخست‌وزیر ایالتی، از سال ۲۰۱۴ بر ویکتوریا حکومت می‌کند. فرماندار ویکتوریا که نماینده پادشاه در این ایالت است، در حال حاضر مارگارت گاردنر است. ویکتوریا به ۷۹ منطقه دولت محلی و همچنین چندین منطقه ثبت‌نشده که ایالت مستقیماً آن‌ها را اداره می‌کند، تقسیم شده است.

## تاریخچه

### بومیان ویکتوریا

ایالت ویکتوریا زیستگاه بسیاری از ملل بومیان استرالیا بود که ده‌ها هزار سال پیش از اسکان اروپایی‌ها در استرالیا در این سرزمین سکونت داشتند. به گفته گری پرسلند، بومیان حدود ۴۰٬۰۰۰ سال است که در ویکتوریا زندگی می‌کنند و زندگی نیمه‌کوچ‌نشینی مبتنی بر ماهیگیری، شکار، گردآوری خوراک و پرورش مارماهی داشته‌اند.

در محوطه باستانی کیلور، یک اجاق انسانی که در سال ۱۹۷۱ حفاری شد، با روش کربن ۱۴ به حدود ۳۱٬۰۰۰ سال پیش از اکنون سال‌سنجی شد که کیلور را به یکی از قدیمی‌ترین مکان‌های سکونت انسان در استرالیا تبدیل کرد. یک جمجمه یافت شده در این مکان بین ۱۲٬۰۰۰ تا ۱۴٬۷۰۰ سال پیش قدمت‌گذاری شده است.

قدمت محوطه‌های باستانی در تاسمانی و جزایر تنگه باس به ۲۰٬۰۰۰ تا ۳۵٬۰۰۰ سال پیش بازمی‌گردد؛ زمانی که سطح دریا ۱۳۰ متر پایین‌تر از سطح فعلی بود و به بومیان اجازه می‌داد در سراسر منطقه جنوب ویکتوریا و روی پل زمینی دشت باسیان به سمت تاسمانی حرکت کنند.|

در طول عصر یخبندان در حدود ۲۰٬۰۰۰ سال پیش، منطقه‌ای که اکنون خلیج پورت فیلیپ است، خشکی بوده و رودخانه‌های یارا و وریبی به هم می‌پیوستند تا از میان دهانه‌ها به سمت جنوب و جنوب غربی از میان دشت باسیان عبور کرده و در غرب به اقیانوس برسند. تاسمانی و جزایر تنگه باس در حدود ۱۲٬۰۰۰ سال پیش، زمانی که سطح دریا تقریباً ۵۰ متر پایین‌تر از سطح فعلی بود، از سرزمین اصلی استرالیا جدا شدند. پورت فیلیپ بین ۸٬۰۰۰ تا ۶٬۰۰۰ سال پیش در اثر بالا آمدن سطح دریا در دوران پس از یخبندان غرق در آب شد.

تاریخ شفاهی و داستان‌های آفرینش در زبان‌های واتائورونگ، وویوورونگ و بونورونگ، غرق شدن خلیج را توصیف می‌کنند. خلیج هابسون زمانی شکارگاه کانگورو بوده است. داستان‌های آفرینش توضیح می‌دهند که چگونه بانجیل مسئول تشکیل خلیج بوده است یا اینکه خلیج زمانی که رودخانه یارا پدید آمد، غرق در آب شد.|

## ورود اروپاییان
با اعلام الحاق استرالیا به پادشاهی انگلستان، در سال ۱۷۸۸ ویکتوریا به عنوان قسمتی از ایالت نیو ساوت ولز شکل گرفت. پس از ایجاد مستعمره نیو ساوت ولز توسط بریتانیا در سال ۱۷۷۸، کم‌کم جمعیت اروپائیان به دیگر مناطق سرزمین استرالیا مهاجرت کردند.

نخستین گروه از ساکنان ویکتوریا در بندر پرتلند در غرب این ایالت ساکن شدند.

در سال ۱۸۳۵ بنای شهر ملبورن نهاده شد اما ایجاد مستعمره مستقل ویکتوریا در سال ۱۸۵۱ توسط بریتانیا اعلام شد.

از همین سال با اکتشاف طلا در این ایالت سیل مهاجران از دیگر کشورها به ویژه ایرلند و چین به این منطقه سرازیر شد و ملبورن و ویکتوریا هم به لحاظ جمعیت و هم صنعت و بازرگانی، توسعه فراوانی یافتند؛ به گونه‌ای که این شهر موسوم به «ملبورن حیرت‌آور»، به بزرگ‌ترین شهر امپراتوری بریتانیا پس از لندن تبدیل گشت.

در سال ۱۹۰۱ با اعلام استقلال استرالیا، ویکتوریا به عنوان یکی از ایالت‌های مستقل اعلام و ملبورن به پایتختی این کشور برگزیده شد. هرچند در سال ۱۹۲۷، شهر نوساختهٔ کانبرا پایتخت استرالیا گردید.

امروزه ملبورن به عنوان مرکز فرهنگی-هنری و ورزشی کشور و نیز قطب علمی، صنعتی و بازرگانی استرالیا به حساب می‌آید.

## جغرافیا
بندانگشتی|دید ماهواره از منطقه ویکتوریا

جغرافیای ویکتوریا آمیزه‌ای از دشت‌های کشاورزی، کوهستان‌های مرتفع، سواحل ناهموار و مناطق آتشفشانی کهن است که همین تنوع، نقش تعیین‌کننده‌ای در الگوی سکونت، اقتصاد و زیست‌بوم‌های این ایالت ایفا کرده است.

مساحت این ایالت ۲۳۷ هزار کیلومتر مربع است که از سرزمینهای کوچک استرالیا به حساب می‌آید اما جمعیت آن در سال ۲۰۰۶ بیش از پنج میلیون و یکصد هزار نفر برآورد شده که دومین ایالت پرجمعیت استرالیا به حساب می‌آید.

ایالت ویکتوریا در جنوب شرقی استرالیا قرار دارد و از نظر مساحت، کوچک‌ترین ایالت سرزمین اصلی این کشور به‌شمار می‌رود، اما از نظر تنوع جغرافیایی یکی از پیچیده‌ترین و متنوع‌ترین نواحی استرالیاست. این ایالت از شمال با ایالت نیو ساوت ولز هم‌مرز است و رودخانهٔ ماری به‌عنوان مرز طبیعی میان این دو عمل می‌کند. از غرب به ایالت استرالیای جنوبی می‌رسد و از جنوب و جنوب غربی با اقیانوس منجمد جنوبی هم‌مرز است. سواحل جنوبی ویکتوریا شامل خلیج‌ها، دماغه‌ها و پرتگاه‌های سنگی گسترده‌ای است که «ساحل بزرگ اقیانوسی» (Great Ocean Road) یکی از شناخته‌شده‌ترین نمودهای آن به‌شمار می‌آید.

بخش شمالی و شمال غربی ویکتوریا عمدتاً کم‌ارتفاع و نسبتاً هموار است و به دشت‌های حوزهٔ آبریز ماری–دارلینگ تعلق دارد. این نواحی آب‌وهوایی خشک‌تر دارند و از نظر کشاورزی، به‌ویژه در کشت غلات و باغداری آبی، اهمیت فراوانی دارند. هرچه به سمت جنوب و شرق پیش می‌رویم، زمین به‌تدریج ناهموارتر می‌شود و به رشته‌کوه‌های استرالیا می‌رسد.

شرق و شمال شرقی ایالت را آلپ استرالیا دربر گرفته است؛ جایی که بلندترین ارتفاعات ویکتوریا در آن قرار دارند. بلندترین نقطهٔ ایالت، کوه بوگنگ (Mount Bogong) با ارتفاع بیش از ۱۹۸۰ متر است. این ناحیه دارای دره‌های عمیق، جنگل‌های کوهستانی و در فصل زمستان، مناطق برفی است و تنها بخش از استرالیاست که ورزش‌های زمستانی در آن به‌صورت منظم انجام می‌شود.

مرکز ویکتوریا ترکیبی از فلات‌ها، تپه‌ها و دشت‌هاست. حوضهٔ ملبورن، که پایتخت ایالت در آن قرار دارد، در کنار خلیج پورت فیلیپ واقع شده و یکی از کم‌ارتفاع‌ترین و هموارترین بخش‌های ایالت است. فعالیت‌های آتشفشانی قدیمی نقش مهمی در شکل‌گیری این منطقه داشته‌اند و بقایای آتشفشان‌های خاموش، به‌ویژه در غرب ایالت، هنوز در چشم‌انداز طبیعی دیده می‌شود. دشت‌های آتشفشانی غرب ویکتوریا از جوان‌ترین سازندهای زمین‌شناسی استرالیا محسوب می‌شوند.

از نظر اقلیمی، ویکتوریا تنوع قابل توجهی دارد که مستقیماً با جغرافیای آن پیوند خورده است. شمال غربی ایالت نیمه‌خشک است، در حالی که جنوب و جنوب غربی اقلیمی معتدل و مرطوب دارند. نواحی کوهستانی شرق ایالت سردتر و پرباران‌ترند و سرچشمهٔ بسیاری از رودخانه‌های مهم در همین مناطق قرار دارد. این تفاوت‌های جغرافیایی باعث شده است که پوشش گیاهی و جانوری ویکتوریا، از بوته‌زارهای خشک گرفته تا جنگل‌های انبوه اکالیپتوس و مراتع آلپی، تنوع بالایی داشته باشد.

## شهرهای ویکتوریا
مرکز ویکتوریا، شهر بزرگ ملبورن است که دومین شهر استرالیا به حساب می‌آید. از دیگر شهرهای مهم این ایالت می‌توان به اینها اشاره کرد:
* بالارات Ballarat
* بندیگو Bendigo
* لاتروب Latrobe City
* بنالا Benalla

## دانشگاه‌های ایالت ویکتوریا و خارج از ملبورن
* دانشگاه دیکن
* Federation University Australia

## گردشگاه‌ها
* صخره‌های دوازده حوّاری
* جزیره فیلیپ
* جاده بزرگ اقیانوسی
* دره یارا

## نگارخانه

پرونده:State_Library_of_Victoria_La_Trobe_Reading_room_5th_floor_view.jpg|کتابخانه ایالتی ویکتوریا
پرونده:The_University_of_Melbourne.JPG|دانشگاه ملبورن
پرونده:RMIT University Building 01.jpg|مؤسسه سلطنتی فناوری ملبورن
پرونده:Polly_woodside-1w.jpg|پالی وودساید


## پانویس

## منابع

* دولت ویکتوریا
* اطلاعات گردشگری ویکتوریا

رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۵۱ (میلادی)
رده:ایالت‌ها و قلمروهای منحل‌شده در ۱۹۰۱ (میلادی)
ویکتوریا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۵۱ (میلادی) در استرالیا
رده:مستعمره‌ها و تحت‌الحمایه‌های پیشین بریتانیا در اقیانوسیه
ویکتوریا