open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
کپور نقره‌ای

**کپور نقره‌ای**  یا **فیتوفاگ**، نام یک گونه از تیره کپورماهیان است. این ماهی بومی چین و شرق سیبری است و برای پرورش ماهی به نقاط دیگر دنیا معرفی شده و در بسیاری از مناطق به صورت گونه مهاجم درآمده و باعث خسارات محیط زیستی شده‌است.

## تن‌شناسی
دندان حلقی یک ردیفی (۴-۴)؛ بیشینه درازا ۱۱۷ (میانگین ۳۷)سانتی متر؛ بیشینه وزن ۳۰ کیلوگرم (میانگین ۱۲۰۰ گرم)؛ بدن این ماهی نقره‌ای رنگ، دوکی شکل و از دو پهلو فشرده شده‌است و با فلس‌های ریز پوشیده شده‌است؛ سر ماهی حجیم و سنگین و در انتها باریک می‌شود؛ چشم‌ها به پائین سر نزدیک است؛ خارهای آبششی طویل تر از رشته‌های آبششی بوده و متراکم و به هم چسبیده هستند؛ دهان کوچک و انتهایی و اندکی متمایل به سمت بالاست؛ خط جانبی دارای انحنای کامل است؛ شکم از گلو تا مخرج دارای کیل شکمی تیز است.
تغذیه: از پلانکتون‌های گیاهی.

## زیست‌شناسی
محل اصلی زندگی این ماهی رودخانه آمور است. ماهیان کپور نقره‌ای هنگامی که درجه آب ۲۳-۲۱ درجه سانتی گراد و رودخانه در حال سیلاب و گل آلودگی باشد به صورت دسته جمعی اقدام به تخم ریزی می‌کنند. در صورتی که آب ساکن باشد عمل تخم ریزی به هیچ عنوان صورت نمی‌گیرد، از اینرو هنگام تکثیر مصنوعی این ماهی، تنها وسیله برای القا تخم ریزی آن، تزریق هورمون هیپوفیز به این ماهی است.

تعداد تخم‌ها ۱۵۰۰۰۰۰-۲۰۰۰۰۰ عدد بوده، به قطر ۱-۰٫۷ میلی‌متر می‌باشند. پس از ۱٫۵ روز تخم‌ها شکفته شده ولاروها پس از استفاده از کسیه زرده و اتمام آن از جلبک‌های چند میکرونی و در صد ناچیزی از پلانکتون‌های جانوری تغذیه می‌کنند، از اینرو این ماهی به نام فیتو فاگ هم خوانده می‌شود. ماهیان نر کپور نقره‌ای در زیستگاه خوددر ۶-۴ سالگی و ماده‌ها در ۶-۵ سالگی بالغ می‌شوند. تکثیر و پرورش این ماهیان به همراه ماهی علفخوار، ماهی کپور و ماهی کپور سر گنده در بیشتر کشورها از رونق چشمگیری برخوردار است. در ایران نیز پرورش این ماهی به علت تغذیه آن از پلانکتون‌های گیاهی که از تولیدات طبیعی استخر هاست از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این ماهیان خواب زمستانی دارند؛ به صدا حساسند و جذب صدا می‌شوند و تا ۱٫۵ متر از آب بیرون می‌پرند.

## منابع
* ستاری مسعود، شاهسونی.د، شفیعی.ش؛ ۱۳۸۲؛ ماهی‌شناسی (۲) سیستماتیک؛ انتشارات حق شناس.
* عسگری رضا؛ ۱۳۸۴؛ ماهی‌شناسی سیستماتیک؛ انتشارات نقش مهر.
* وثوقی، غلامحسین. مستجیر، بهزاد. ۱۳۸۳. ماهیان آب شیرین. انتشارات دانشگاه تهران.
## پانویس

رده:آبزی‌پروری
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های نزدیک تهدید
رده:کپورماهیان
رده:گونه‌های جانوری مهاجم
رده:گونه‌های جانوری مهاجم در ایالات متحده آمریکا
رده:ماهیان آب شیرین چین
رده:ماهیان تجاری
رده:ماهیان توصیف‌شده در ۱۸۴۵ (میلادی)
رده:ماهیان شرق آسیا
رده:ماهیان بنگلادش
رده:ماهیان جمهوری خلق چین
لپک

ماهی خیاطه ( لپک )
نام انگلیسی: Spirlin
نام علمی: Alburnoides bipunctatus ( Bloch، 1782 )
پراکنش در ایران: حوضه دریای خزر دریاچه ارومیه دریاچه نمک و حوضه رودخانه‌های کر، دجله و کارون، زاینده رود و تجن. گهگاهی در قنات‌ها هم صید می‌شود.
ویژگیهای مرفولوژیک: بدن برآمده، دهان میانی و شکاف دهان افقی است. دندان حلقی دو ردیفی ( ۴،۲-۲،۵یا ۵،۲-۲،۵ ) بیشینه درازا ۱۴٫۵( میانگین ۷٫۸ ) سانتی متر؛ بیشینه وزن ۲۰( میانگین ۴٫۳ ) گرم؛ روی بدن به غیر از خط جانبی یک خط منحنی دیگر هم زیر آن قرار دارد؛ به هنگام جفتگیری و تخم ریزی در روی خط جانبی نوارهای تیره رنگی که از پیش سر پوش آبششی تا قاعده باله دمی امتداد دارد ظاهر می‌شود. دارای روده کوتاهی است.

## تغذیه
پلانکتونها و حشرات

## بیولوژی
ماهی خیاطه به صورت دسته جمعی در آبهای زلال رود خانه‌ها یا قنات‌هایی با جریان سریع مشاهده می‌شوند. تخم ریزی در اردیبهشت و اوایل تیر ماه صورت می‌گیرد.
ارزش اقتصادی: ماهی خیاطه فاقد ارزش اقتصادی است.

## منابع

* ستاری، مسعود. شاهسونی، داور. شفیعی، شهنام. ۱۳۸۲. ماهی‌شناسی ( ۲ ) سیستماتیک. انتشارات حق شناس.
* عسگری، رضا. ۱۳۸۴. ماهی‌شناسی سیستماتیک. انتشارات نقش مهر.
* وثوقی، غلامحسین. مستجیر، بهزاد. ۱۳۸۳. ماهیان آب شیرین. انتشارات دانشگاه تهران.

رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
رده:کپورماهیان
رده:ماهیان آب شیرین اروپا
رده:ماهیان توصیف‌شده در ۱۷۸۲ (میلادی)
رده:ماهیان آسیا
رده:ماهیان آلمان
رده:ماهیان اتریش
رده:ماهیان ارمنستان
رده:ماهیان ازبکستان
رده:ماهیان استونی
رده:ماهیان اسلواکی
رده:ماهیان افغانستان
رده:ماهیان اوکراین
رده:ماهیان ایران
رده:ماهیان بلاروس
رده:ماهیان بلژیک
رده:ماهیان بلغارستان
رده:ماهیان ترکیه
رده:ماهیان جمهوری آذربایجان
رده:ماهیان روسیه
رده:ماهیان رومانی
رده:ماهیان سوئیس
رده:ماهیان صربستان
رده:ماهیان گرجستان
رده:ماهیان لتونی
رده:ماهیان لهستان
رده:ماهیان لیتوانی
رده:ماهیان مجارستان
رده:ماهیان مولداوی
مرواریدماهی

**مرواریدماهی** یا **کولی ایرانی** یک نوع ماهی کوچک لُجّه‌زی (پلاژیک) است.

زیستگاه اصلی آن در ایران حوضه جنوبی خزر قرار دارد اما به‌طور ناخواسته توسط انسان به سایر مناطق ایران از قبیل دریاچه زریوار مریوان، هامون، سیستان، استخرهای پرورش ماهی سمنان منتقل شده‌است.

## ریخت‌شناسی
دارای دندان حلقی دو ردیفی به فرمول ۵، ۲-۲، ۵؛ فاقد سبیلک است. معمولاً ۴۰ گرم وزن پیدا می‌کند و بیشینه درازای آن به ۲۵ سانتی متر می‌رسد. بدن مرواریدماهی کشیده و از دوسو فشرده است. شکاف دهانی به طرف بالا قرار دارد و دهان زبرین می‌باشد. قاعده باله مخرجی طویل‌تر از باله پشتی است. ناحیه شکم بین باله شکمی و مخرجی دارای فلس می‌باشد. پهلوها و شکم این ماهی به رنگ نقره‌ای است.

## تغذیه
پلانکتون‌ها، کرم‌ها، لارو حشرات.

## زیست‌شناسی
این ماهی به صورت گله در سطح آب‌های ساکن با جریان کم و پوشیده از گیاهان آبزی زندگی می‌کند و به ساحل نیز نزدیک می‌شود.این ماهیان زمستان را به صورت دسته‌هایی در عمق آب و مناطق امن به سر می‌برند. زمان تخم ریزی از فروردین تا خرداد ماه می‌باشد. تخم‌ریزی توأم با سر و صدا، در دهانه رود خانه‌ها و در هنگام شب صورت می‌گیرد. ماهی نر در این زمان دارای دانه‌های مرواریدی شکل بر روی سر و پشت می‌گردد. تخم‌های چسبناک بر روی گیاهان آبزی و سنگ‌ها ریخته شده و به آن‌ها می‌چسبند.
تعداد تخم‌ها تقریباً ۱۵۰۰ عدد است. دوره انکوباسیون بر حسب دمای آب حدود ۷ روز است که پس از آن تخم‌ها از لارو بیرون آمده و پس از اتمام کیسه زرده از پلانکتون‌ها تغذیه می‌کنند. بچه ماهیان در اواخر سال اول عمر خود به طول ۵-۳ سانتی متر و در سنین ۳-۲ سالگی به حد بلوغ می‌رسند. ماهی مروارید با ماهی چشم قرمز و سایر کپور ماهیان اختلاط پیدا می‌کنند. این ماهی غذای خوبی برای سایر ماهیان از جمله اردک‌ماهی و سوف‌ماهی می‌باشند.

ارزش اقتصادی: گوشت ماهی مروارید خشک بوده، فاقد ارزش اقتصادی است ولی از فلس‌های آن مروارید مصنوعی می‌سازند. از این ماهی به عنوان طعمه برای صید سایر ماهیان نیز استفاده می‌شود.

## جستارهای وابسته
* سفیدکولی
* شاه‌کولی

## منابع

* ستاری، مسعود. شاهسونی، داور. شفیعی، شهنام. ۱۳۸۲. ماهی‌شناسی (۲) سیستماتیک. انتشارات حق شناس.
* عسگری، رضا. ۱۳۸۴. ماهی‌شناسی سیستماتیک. انتشارات نقش مهر.
* وثوقی، غلامحسین. مستجیر، بهزاد. ۱۳۸۳. ماهیان آب شیرین. انتشارات دانشگاه تهران.


رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
رده:کپورماهیان
رده:گونه‌های جانوری نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:ماهیان آب شیرین اروپا
رده:ماهیان اروپا
رده:ماهیان اوکراین
رده:ماهیان توصیف‌شده در ۱۷۵۸ (میلادی)
رده:ماهیان دریای خزر
رده:ماهی‌های ایران
رده:مرواریدماهی‌ها
کپور سرگنده

**کپور سرگنده** از ماهی‌های آب شیرین و یکی از کپورهای آسیایی است.
تغذیه‌ان از پلانکتون‌های جانوری و گیاهی است.

ماهی کپور سر گنده دارای ارزش اقتصادی می‌باشد و تکثیر و پرورش مصنوعی آن نیز معمول است. پراکنش این ماهی در ایران حوضه دریای خزر و دیگر نقاط است.

## ریخت‌شناسی
دندان حلقی یک ردیفی(۴-۴)؛ بیشینه درازا و وزن به ترتیب ۱۱۰سانتی متر و ۳۵ کیلوگرم (میانگین ۳۸ سانتی متر و ۲۲۰۰ گرم)؛ سطح ساینده دندان‌های حلقی فاقد شیارند. شبه کپور نقره‌ای است اما در این ماهی کیل شکمی تیز محدودتر بوده و بین باله‌های لگنی و مخرج واقع شده‌اند و همچنین باله‌های سینه‌ای تا قاعده باله‌های لگنی می‌رسند؛ علاوه بر این رنگ آن تیره تر، سر بزرگتر و چشم پائین تر از محور طولی بدن قرار دارد؛ خارهای آبششی این ماهی نیز بسیار نزدیک به یکدیگر و در قاعده به هم چسبیده هستند. سرپوش آبششی به‌طور مشهودی از پایه باله سینه‌ای جلوتر رفته‌است.

## زیست‌شناسی
محل اصلی زندگی این ماهی در رودخانه آمور می‌باشد. این ماهیان به صورت گروهی اقدام به تخم ریزی می‌کنند. تخمریزی در هنگام سیلابی بودن رودخانه و گل آلودگی آن صورت می‌گیرد. دمای مناسب آب برای تخم ریزی ۲۵-۲۲ درجه سانتی گراد می‌باشد. تعداد تخم‌ها ۱۲۰۰۰۰۰-۲۰۰۰۰۰ عدد و قطر آن‌ها ۱٫۱-۱ میلی‌متر می‌رسد. تخم‌ها به صورت شناور در آبند و پس از ۱٫۵-۱ روز تبدیل به لارو می‌شوند.لاروها پس از جذب کیسه زرده هنگامی که به طول ۸-۷ میلی‌متر می‌رسند، تغذیه فعال خود را آغاز می‌کنند. در محیط اصلی زندگی بلوغ جنسی در ماهیان نر ۷-۶ سالگی و در ماده‌ها ۸-۷ سالگی است.

## منابع
* ستاری، مسعود. شاهسونی، داور. شفیعی، شهنام. ۱۳۸۲. ماهی‌شناسی (۲) سیستماتیک. انتشارات حق شناس.
* عسگری، رضا. ۱۳۸۴. ماهی‌شناسی سیستماتیک. انتشارات نقش مهر.
* وثوقی، غلامحسین. مستجیر، بهزاد. ۱۳۸۳. ماهیان آب شیرین. انتشارات دانشگاه تهران.
## پانویس

گرداورنده:تکاور محمدیان

رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمبود داده
رده:کپورماهیان
رده:گونه‌های جانوری مهاجم در ایالات متحده آمریکا
رده:ماهیان تجاری
رده:ماهیان توصیف‌شده در ۱۸۴۵ (میلادی)
زردک (ماهی)

**زَردَک**، **زَردَک خزری** یا **سس‌ماهی خزری**  نام یک گونه ماهی از خانواده کپورماهیان است.

* پراکنش در ایران: حوضه دریای خزر
* ویژگی‌های ریخت‌شناسی: دندان حلقی سه ردیفی (۵٫۳٫۲–۲٫۳٫۵ یا ۴٫۳٫۲–۲٫۳٫۴) بیشینه درازا ۱۰۳ (میانگین ۳۹) سانتی‌متر؛ بیشینه وزن ۱۴٫۵ کیلوگرم (میانگین ۴۲۰ گرم)؛ بدن دراز و باریک بوده و درازی ۵–۶ برابر ارتفاع بدن است؛ سر نسبتاً کوتاه و باریک است؛ پشت این ماهی به رنگ سبز زیتونی و باله‌های مخرجی، لگنی و سینه‌ای متمایل به سرخ هستند؛ دارای دو جفت سبیلک است که یک جفت در لب بالا و جفت دیگر در لب پایین است؛ تخم‌ها به رنگ نارنجی و سمی هستند.
* تغذیه: از کرم‌ها، بچه ماهیان و خرچنگ‌ها
* بیولوژی: این ماهی خواب زمستانی دارد.
* سایر موارد: اگر گوشت آن خوب پخته نشود اسهال و استفراغ ایجاد می‌کند. متأسفانه در سال‌های اخیر به علت صید بی‌رویه، احداث سدها بر روی رودخانه‌ها و مصرف آب رودخانه‌ها تولید مثل آن مختل شده و در فهرست سرخ IUCN در طبقه در بحران انقراض قرار گرفته‌است.

## منابع

* ستاری، مسعود. شاهسونی، داور. شفیعی، شهنام. ۱۳۸۲. ماهی‌شناسی (۲) سیستماتیک. انتشارات حق‌شناس.
* عسگری، رضا. ۱۳۸۴. ماهی‌شناسی سیستماتیک. انتشارات نقش مهر.

رده:زردک‌ها
رده:کپورماهیان
رده:ماهیان آسیا
رده:ماهیان توصیف‌شده در ۱۹۱۴ (میلادی)
رده:ماهی‌ها
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
لای‌ماهی

**لای‌ماهی**  در دریای خزر پراکنش داشته و در خانواده کپورماهیان است. این ماهی همه‌چیزخوار است.

در شمال ایران به آن تیل‌خوس یا چل خوس (به معنی گِل‌خواب) نیز گفته می‌شود.

## ویژگی‌ها
دارای دندان‌های حلقی یک ردیفی با فرمول ۴–۵ می‌باشد. حداکثر طول و وزن در این ماهی به ترتیب، ۶۳ سانتی‌متر و ۱۶۰۰ گرم (میانگین ۲۰ سانتی‌متر و ۱۱۰ گرم) می‌باشد. بدن این ماهی ضخیم و تا حدی گرد و از دو پهلو کمی فشرده‌است. خط جانبی کامل و بدن از فلس‌های ریزی پوشیده شده‌است. دهان کوچک و فوقانی و دور همه باله‌ها گرد است. میان باله دمی فرورفتگی کمی وجود دارد. ساقه دمی کوتاه و کلفت بوده و بدن از ماده لزجی پوشیده شده‌است. باله دمی آن‌ها حالت چنگالی ندارد. چشم‌ها قرمز رنگ است. یک جفت سبیلک کوتاه دارد. رنگ بدن در طرفین سبز زیتونی با جلوه‌ای طلایی و باله‌ها به رنگ تیره‌است.

لای ماهی همه چیز خوار است و از کفزیان، نوزاد حشرات، نوزاد نرم‌تنان و گیاهان آبزی تغذیه می‌کند.

## زیست
در ۳ تا ۴ سالگی بالغ می‌شود. تعداد تخم‌ها در این ماهی ۳۰۰۰۰۰ تا ۴۰۰۰۰۰ عدد است. این ماهی پس از ۳ سال به وزن ۵/۰ کیلوگرم می‌رسد و دارای خواب زمستانی است. ماهی نر از سن دو سالگی که طولی برابر با ۱۲ سانتی‌متر دارد به علت طویل بودن باله شکمی و تعداد زیاد شعاع‌ها، از ماهی ماده تمیز داده می‌شود.

لای ماهی در عمق دریاچه‌ها و رودخانه‌هایی که دارای جریان کم و پوشیده از گیاهان آبزی باشد، زندگی می‌کند. پراکندگی و انتشار لای ماهی در آب‌ها حتی شامل اب‌های لب شور و از طرفی تا رودخانه‌های به ارتفاع ۱۶۰۰ متر نیز می‌باشد. لای ماهی در روز خود را از نور مخفی می‌کند و با شروع شب برای تغذیه فعال می‌شود. این ماهی پس از جستجو و یافتن آبزیان کفزی شامل لارو حشرات و نرم‌تنانی که در درون لجن خود را مخفی کرده‌اند، از آن‌ها تغذیه می‌کند. زمان تخم ریزی بر حسب دمای آب بین ماه‌های اردیبهشت تا تیر است. دمای مناسب آب برای تخم‌ریزی ۲۰–۱۹ درجه سانتی گراد می‌باشد.

ماهیان بالغ قبل از تخم ریزی به صورت دسته جمعی، در کنار ساحل شنا می‌کنند. طول مدت تخمریزی ۲–۵/۱ ماه است و تخم‌ها در هر هفته ریخته می‌شوند. هنگامی که ماهی ماده تقریباً ۵۰۰ گرم وزن دارد، تعداد تخم‌ها حدود ۳۰۰۰۰۰ عدد است. لاروها در دوران آرامش با طول تقریبی ۵–۴ میلی‌متر دارای غده چسبناکی در سر می‌باشند که توسط این غده، تا زمانی که ذخیره غذایی در کیسه زرده موجود است، خود را به گیاهان آبزی می‌چسبانند. با اینکه رشد لای ماهی از ماهی کپور کمتر است، به علت مقاومت زیاد این ماهی در مقابل بیماری‌ها و خوشمزه بودن گوشت آن، پرورش آن رایج گشته‌است.

## منابع

* ستاری، مسعود، ۱۳۸۲، ماهی‌شناسی (۲)(سیستماتیک)، انتشارات حق‌شناس.
* عسگری، رضا، ۱۳۸۴، مروری بر ماهی‌شناسی سیستماتیک، انتشارات نقش مهر.
* وثوقی، غلامحسین، مستجیر، بهزاد، ۱۳۸۱، ماهیان آب شیرین، انتشارات دانشگاه تهران.

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:سرده‌های ماهیان با آرایه تک‌نماد
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
رده:قنات‌ماهیان
رده:کپورماهیان
رده:گونه‌های جانوری نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:ماهیان آسیا
رده:ماهیان اروپا
رده:ماهیان توصیف‌شده در ۱۷۵۸ (میلادی)
رده:ماهیان دریای خزر
رده:ماهیان روسیه
رده:ماهیگیری سرگرمی
رده:ماهی‌های ایران
رده:نگهداری ماهیان
رده:جانداران موجود پدیدآمده در چاتین
ان‌جی‌سی ۱۹۹۹

**ان‌جی‌سی ۱۹۹۹** یک سحابی بازتابی در صورت فلکی شکارچی است که نور خود از ستاره متغیر V380 می‌گیرد و حدود ۱۵۰۰ سال نوری از زمین فاصله دارد.
## منابع

رده:اجرام ان‌جی‌سی
رده:سحابی‌ها
رده:صورت فلکی شکارچی
رده:سحابی بازتابی
کاتلا (ماهی)

**ماهی کاتلا**  نام یک گونه از خانواده کپورماهیان است. این ماهی دارای سر بزرگ و برجسته می‌باشد. دهان تقریباً فوقانی گرد و بزرگ، بدون برجستگی و فاقد سبیلک دارد. باله پشتی ۱۶-۱۴ شعاع دارد. این ماهی با استفاده از خارهای آبششی بزرگ، از زئوپلانکتونهای سطح استخر تغذیه می‌کند. لاروهای ۲۰-۱۵ میلی متری این ماهی، هم از زئوپلانکتون‌ها و هم فیتوپلانکتونها تغذیه می‌کنند. این ماهی حداکثر ۸/۱ متر طول و ۴۵ کیلوگرم وزن پیدا می‌کند و در میان کپورهای هندی از گونه‌هایی است که رشد سریعی دارد. در سال اول رشد، طول آن به ۳۵-۳۴ سانتی متر و وزن آن به ۵/۱-۲ کیلوگرم می‌رسد. در دو سالگی بالغ می‌شود و به طور طبیعی در طی فصول بارندگی در رودخانه‌ها تخم‌ریزی می‌کند. تخم‌های این ماهی غیر چسبنده و در آب شناورند. البته تکثیر مصنوعی این ماهی با تزریق هیپوفیز امکان پذیر است. این ماهی به طور گسترده‌ای در شمال هندوستان، پاکستان، بنگلادش و برمه پراکندگی دارد.

## منابع

* ساکاماران، ن، سانتانام، ر، ناتاراجان، پ. ترجمه غلامرضا رفیعی، ۱۳۸۴، پرورش آبزیان در آب‌های شیرین، انتشارات دانشگاه تهران.

رده:آبزی‌پروری
رده:سرده‌های ماهیان با آرایه تک‌نماد
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
رده:کپورماهیان
رده:ماهیان توصیف‌شده در ۱۸۲۲ (میلادی)
رده:ماهیان بنگلادش
رده:ماهیان هند
رده:پرورش ماهی
ممفیس (ابهام‌زدایی)

**[[ممفیس]]**  اولین شهر بزرگ ایالت تنسی است.

**ممفیس** همچنین ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
* دانشگاه ممفیس در ممفیس تنسی
* یواس‌اس ممفیس زیردریایی آفندی هسته‌ای آمریکایی
* ممفیس (اسطوره‌شناسی)

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی کشتی
فهرست ستاره‌های دوپرگار

این صفحه فهرست ستاره‌های صورت فلکی دوپرگار است.

## جستارهای وابسته
* فهرست ستارگان بر پایه صورت فلکی

## منابع
* ویکی‌پدیای انگلیسی:
*  Retrieved on 2006-12-26.

رده:صورت فلکی دوپرگار
رده:فهرست ستاره‌ها بر پایه صورت فلکی
قهرمانی ویمبلدون ۲۰۰۸

**قهرمانی ویمبلدون ۲۰۰۸**  یک تورنمنت تنیس اجراشده روی زمین‌های چمن است. این، صد و سی و دومین بار بازی‌های ویمبلدون و سومین گرند اسلم سال است. این مسابقات در زمین‌های *آل اینگلند لون تنیس اند کروکی کلاب* در ویمبلدون شهر لندن در انگلیس، بریتانیا، از تاریخ ۲۳ ژوئن تا ۶ ژوئیهٔ ۲۰۰۸ برگزار شد.

## منابع

* Wikipedia contributors, "2008 Wimbledon Championships," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=2008_Wimbledon_Championships&oldid=221280996 (accessed June 23, 2008).

## جستارها

رده:قهرمانی ویمبلدون ۲۰۰۸
ان‌جی‌سی ۷۱۲۹

**ان‌جی‌سی ۷۱۲۹** یک خوشه ستاره‌ای باز است که همراه یک سحابی بازتابی قرار گرفته است این مجموعه در صورت فلکی قیفاووس قرار دارند.
## پیوند به بیرون

* http://www.noao.edu/outreach/aop/observers/n7129.html
* http://www.spitzer.caltech.edu/Media/releases/ssc2004-02/release.shtml  ("Valentine's Day" 2004 Spitzer Space Telescope press release: the "Cosmic Rose")
* https://web.archive.org/web/20070324113855/http://sscws1.ipac.caltech.edu/Imagegallery/image.php?image_name=ssc2004-02a (image from the Spitzer Space Telescope)
* http://coolcosmos.ipac.caltech.edu/resources/paper_products/print_publication_pdf/ngc7129.pdf  (printable lithograph from the Spitzer Space Telescope)
NGC7129

## نگارخانه

File:NGC7129.jpg|


## منابع

رده:اجرام ان‌جی‌سی
رده:سحابی‌ها
رده:صورت فلکی قیفاووس
رده:سحابی بازتابی
کولمه

**کولَمه**  که **کُلَمه**، **کولمه گرگان** و **تِلاجی** هم نامیده می‌شود، یک گونه ماهی از سرده کولمه‌ها است. کولمه در دریای خزر صید می‌شود. پراکنش آن در ایران در جنوب شرقی دریای خزر است. جثهٔ آن دو یا سه برابر ماهی «کولی» است و وزن آن سیصد تا چهار صد و پنجاه گرم تغییر می‌کند.

کولمه همه‌چیزخوار است و از نرم‌تنان، سخت‌پوستان ریز و نوزاد حشرات تغذیه می‌کند. کولمه نیمه‌مهاجر است. دو نوع مهاجرت دارد که شامل مهاجرت از دریا به رودخانه برای تخم‌ریزی (مهاجرت بهاره) و دیگری در داخل دریا برای زمستان‌گذرانی (مهاجرت پاییزه) است.

## ریخت‌شناسی
کولمه دندان حلقی یک ردیفی (۵–۶) دارد. بیشینهٔ درازای بدن آن ۳۵ (میانگین ۲۰) سانتی‌متر است. بدن این ماهی نسبتاً بلند است و ارتفاع آن ۲۵٪ تا ۳۶٪ طول بدن را دربرمی‌گیرد؛ سطح بدن از پولک‌های متراکم متوسط یا درشت پوشیده شده‌است؛ دهان نیمه‌تحتانی است؛ دو انتهای آروارهٔ پایین اندکی از قائمه ابتدای چشم می‌گذرد؛ بالهٔ پشتی بر روی قاعدهٔ بالهٔ لگنی قرار می‌گیرد؛ ابتدا بالهٔ مخرجی نیز در عقب انتهای قاعدهٔ بالهٔ پشتی است؛ طول ساقهٔ دمی ۱۸٪ تا ۲۴٪ طول بدن است.

## منابع

* 
* ستاری، مسعود. شاهسونی، داور. شفیعی، شهنام. ۱۳۸۲. ماهی‌شناسی (۲) سیستماتیک. انتشارات حق‌شناس.
* عسگری، رضا. ۱۳۸۴. ماهی‌شناسی سیستماتیک. انتشارات نقش مهر.

## پیوند به بیرون

رده:کپورماهیان
رده:کولمه‌ها
رده:ماهیان دریای خزر
رده:ماهیان روسیه
رده:ماهیان غرب آسیا
فهرست ستارگان بر پایه صورت فلکی

## فهرست

برای مشاهده فهرست کامل ستارگان برپایه ی صورت فلکی ، انتخاب کنید.

* آتشدان
* آفتاب‌پرست
* ارابه‌ران
* اسکنه
* بره
* بزغاله
* تازی‌ها
* تلمبه
* خرچنگ
* دلو
* ذات‌الکرسی
* زرافه
* زن برزنجیر
* سگ بزرگ
* سگ کوچک
* عقاب
* قنطورس
* قیفاوس
* کشتیدم
* مرغ بهشتی
* نهنگ

* آبمار
* اژدها
* اسب کوچک
* پیاله
* تاج جنوبی
* تاج شمالی
* جوی
* چلیپا
* درنا
* دلفین
* دوپرگار
* دوپیکر
* زانوزده
* ساعت
* کبوتر
* کلاغ
* کوره
* گیسو
* مار باریک
* ماکیان
* ماهی زرین
* هندی

* اسب بزرک
* برساووش
* ترازو
* تک‌شاخ
* چلپاسه
* خرگوش
* سه‌پایه
* سیاه‌گوش
* سیمرغ
* شکارچی
* شلیاق
* شیر کوچک
* شیر
* شکارچی
* کوهمیز
* گرگ
* گونیا
* مارافسای
* ماهی
* مگس
* میکروسکوپ
* هشتک

* بادبان
* پیکان
* تلسکوپ
* تور
* توکان
* خرس بزرگ
* خرس کوچک
* دوشیزه
* روباهک
* سپر
* سکستان
* سنگتراش
* سه‌سو
* قطب‌نما
* کژدم
* کشتی‌دم
* کمان
* گاو
* مار
* ماهی پرنده
* ماهی جنوب
* مثلث جنوبی

*

## منابع

* *The Astronomical Almanac* (2000).
* Roy L. Bishop, ed., *The Observer's Almanac 1991*, The Royal Astronomical Society of Canada.
* *Burnham's Celestial Handbook: An Observer's Guide to the Universe Beyond the Solar System*, Vols. 1, 2, 3 (Dover Pubns, 1978).
* en.wikipedia.org
*N.D. Kostjuk, *HD-DM-GC-HR-HIP-Bayer-Flamsteed Cross Index* (2002) (CDS Catalogue IV/27).

## جستارهای وابسته
* فهرست صورت‌های فلکی
* فهرست‌های ستارگان

## پیوند به بیرون
* Alphabetical listing of constellations 
* Arabic Star Names
* Star Names
* Star Names by constellation
* Star Table List
* Stars: Index of Proper Names
* Star names index
* Studies of Occidental Constellations and Star Names to the Classical Period: An Annotated Bibliography
* (Un)Common Star Names

*
رده:صورت‌های فلکی
رده:فهرست‌های ستارگان
رده:فهرست‌های صورت‌های فلکی
ممفیس

بندانگشتی|220px|نقشهٔ مصر باستان، پایتخت‌های مصر با ستاره نموده شده‌اند.**مِمفیس** (؛ ) پایتخت باستانی مصر سفلی و پادشاهی کهن مصر باستان از آغاز پیدایش تا ۲۲۰۰ پیش از میلاد بود. پس از آن در پادشاهی نو در سراسر زمان باستان به مرکزی اداری بدل گشت. ویرانه‌های ممفیس امروزه در ۲۰ کیلومتری جنوب قاهره در کرانهٔ باختری نیل جای دارد.

## تاریخچه
ممفیس در دوران دودمان ششم مصر به اوج شکوفایی خود رسید و به گونهٔ مرکز آیین پتاح درآمد. با برپایی شهر تِبِس از رونق آن کاسته‌ شد. با چیرگی ایران بر مصر، ممفیس یک ساتراپی شده و رونق‌اش بازگردانده شد.

با برپایی اسکندریه باز این دوران شکوفایی به سر آمد و اهمیتش پس از این شهر قرار گرفت. با روی کار آمدن روم باز هم ممفیس پس از اسکندریه دومین شهر مهم مصر بود. وضعیت تا پدیدآمدن فسطاط در ۶۴۱ (میلادی) به همین ترتیب بود. در این زمان شهر رو به فراموشی سپرده شد و سنگ‌های این شهر برای ساخت زیستگاه‌هایی در گرداگردش به کاربرده شد.

## ریشهٔ نام
نام مصر باستانی این شهر اینِب هِج (Ineb Hedj) به معنای *دیوارهای سپید* بود. نام ممفیس ریخت یونانی دگرگون‌شدهٔ از نام هرم فرعون مصر پپی یکم بود که مِن‌نه‌فِر (Men-nefer) در زبان قبطی بود. (ⲙⲉⲛϥⲉ) همچنین در مصر باستان بدین شهر عنخ تاوی (Ankh Tawy) به معنای *به بندکشندهٔ دو شهر* هم می‌گفتند. این نام بر وضعیت استراتژیک این شهر در میان مصر علیا و پایین تأکید دارد.

## نگارخانه

پرونده:Flickr - IDS.photos - Cairo sculptures, cleaning time, Egypt..jpg|
پرونده:Memphis Ptah 112004.jpg|
پرونده:GD-EG-Memphis004.JPG|
پرونده:MemphisMuseumEgypt 2007feb1-4 byDanielCsorfoly.JPG|
پرونده:Flickr - IDS.photos - Cairo sculptures, Egypt. (2).jpg|
پرونده:Ramses II colossal statue top in Memphis 2010.jpg|
پرونده:Memphis, Pharaoh Rameses II, Ancient Egypt.jpg|alt=
پرونده:Egypt-Hieroglyphs.jpg|alt=
پرونده:Ruins at Mit Rahina.jpg|alt=
پرونده:Ancient Egypt Bronze Statuette of a Kushite King wearing the Red Crown of Lower Egypt (Deshret), holding 2 wine vessels, from Saqqara, Memphis, Egypt. TIP, 25th Dynasty, c. 670 BC (28672844551).jpg|alt=
پرونده:Memphis Museum 37.jpg|alt=


## منابع

Wikipedia contributors, "Memphis, Egypt," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Memphis,_Egypt&oldid=216613703 (accessed June 23, 2008).


رده:اسطوره‌شناسی مصر
رده:بنیان‌گذاری‌های هزاره ۴ (پیش از میلاد) در آفریقا
رده:شهرهای مصر باستان
رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در مصر
رده:محوطه‌های باستان‌شناختی یونان باستان در مصر
رده:مصرشناسی
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در هزاره ۴ (پیش از میلاد)
رده:مناطق مسکونی پیشین در مصر
رده:مناطق مسکونی در استان جیزه
رده:مناطق مسکونی منحل‌شده در سده ۷ (میلادی)
رده:موزه‌های تاریخی در مصر
رده:میراث جهانی در مصر
خواجو

خواجو ( شیر ماهی )
* نام انگلیسی: Transcaspian marinka
* نام علمی: Schizothorax pelzami ( Kessler, 1870 )
* پراکنش: در ایران در حوضه تجن ( خراسان ) و حوضه کویر (رودخانه لائین، چشمه روئین، چشمه گیلاس، چشمه علی دامغان)می‌باشد. ماهیان این جنس در آسیای مرکزی، افغانستان نیز پراکنده‌اند. 
* ویژگی‌های مرفولوژیک: دندان حلقی سه ردیفی(۵٫۳.۲-۲٫۳.۵.)؛ بیشینه درازا ۳۶ سانتی مترو وزن متوسط آن‌ها ۲ کیلوگرم گزارش شده‌است. در قسمت شکمی و نزدیک باله مخرجی شکافی وجود دارد که بر اثر کنار هم قرار گرفتن فلس‌های نزدیک مخرج به وجود آمده است؛ فلس‌ها کوچک، دهان زیرین و دو زوج سبیلک دارد؛ قسمت بالای خط جانبی تیره و زیر آن به رنگ روشن است. دارای تخم‌های سمی است. تعداد شعاع‌های سخت باله پشتی ۳ عدد و شعاع‌های نرم آن ۵ عدد می‌باشد، همچنین در باله مخرجی دارای ۳ شعاع سخت و ۵ شعاع نرم است.تعداد فلس بر روی خط جانبی ۱۰۰-۹۶ عدد است. 
* تغذیه: بچه ماهیان از پلانکتون‌های جانوری و گیاهی وماهیان بالغ از نرم‌تنان، سخت پوستان و گیاهان آبزی نیز تغذیه می‌کنند. 
* بیولوژی: این ماهیان در رودخانه‌ها و دریاچه‌ها زندگی کرده و در همان محل نیز تخم‌ریزی می‌کنند؛ زمان تخم‌ریزی برحسب درجه حرارت آب، ماههای اسفند تا اواخر اردیبهشت است. درجه حرارت مناسب برای تخم‌ریزی ۱۸-۱۵ درجه سانتی گراد می‌باشد. تعداد تخم این ماهی را ۲۰-۲۰۰ هزار عدد تخمین می‌زنند. تخم‌ها چسبناک هستند و بر روی سنگ‌ها یا گیاهان آبزی می‌چسبند. تخم این ماهیان سمی بوده و مصرف آن کشنده‌است. 
* ارزش اقتصادی: ماهی خواجو دارای ارزش اقتصادی است.

## منابع
* ستاری، مسعود. شاهسونی، داور. شفیعی، شهنام. ۱۳۸۲. ماهی‌شناسی ( ۲ ) سیستماتیک. انتشارات حق شناس.
* عسگری، رضا. ۱۳۸۴. ماهی‌شناسی سیستماتیک. انتشارات نقش مهر.
* وثوقی، غلامحسین. مستجیر، بهزاد. ۱۳۸۳. ماهیان آب شیرین. انتشارات دانشگاه تهران

رده:ماهی‌ها
آزادماهی دانوب

**آزادماهی دانوب** (Hucho hucho) گونه‌ای از ماهیان آب شیرین از خانواده آزادماهیان است.

آزادماهی دانوب فقط در رود دانوب و رودخانه‌های منتهی به آن یافت می‌شود. این ماهی نیاز به آب سرد و اکسیژن فراوان دارد. بستر رودخانه در مناطقی که این ماهی زندگی می‌کند از سنگ‌ریزه و قلوه‌سنگ پوشیده شده‌است.
آزادماهی دانوب هم‌اینک با انقراض تهدید می‌شود.

## ویژگی‌ها
بدن کشیده و تقریباً استوانه‌ای شکل، پشت قهوهای یا سبز متمایل به خاکستری، طرفین بدن مانند مس قرمزرنگ و شکم به رنگ سفید است. صفحه ومریا تیغه‌ای در قسمت خلفی دارای ۴-۸ ردیف دندان است که به صورت نیم دایرهای قرار گرفته اند.

این ماهی در ۵ سالگی ۷۰ سانتی متر طول و ۲-۳ کیلوگرم وزن دارد حداکثر طول و وزن بدن در این ماهی در سن ۱۵ سالگی به اندازه ۱۵۰ سانتی‌متر و ۵ کیلوگرم مشاهده می‌شود.

آزادماهیان دانوب از بچه‌ماهیان و قورباغه تغذیه می‌کنند.

## زاد و ولد
تخم‌ریزی آزادماهی دانوب از اواخر اسفند آغاز و در اواخر فروردین به پایان می‌رسد. این ماهی برای تخم‌ریزی محل امنی در رودخانه دانوب یا رودخانه‌های اطراف آن جستجو می‌کند.جنس ماده در بستر رودخانه یک گودال حفر کرده، تخم‌ها را درون آن می‌ریزد، پس از آنکه جنس نر آنها را بارور ساخت جنس ماده با شن ماسه نرم بستر رودخانه، روی آنها را می‌پوشاند.تعداد تخم‌ها ۲۵-۳۰ هزار عدد است که تقریباً در ازای هر کیلوگرم وزن بدن جنس ماده ۱ هزار عدد تخم می‌توان در نظر گرفت. قطر تخم‌ها ۵ میلی متر و دوره انکوباسیون در دمای آب ۸-۱۰ درجه سانتی‌گراد تقریباً ۳۵ روز می‌باشد.

پس از ۱۹ روز در تخمها، چشم لارو نمایان می‌شود که به این حالت اصطلاحاً چشم‌زدگی تخم‌ها گویند. لاروها پس از خروج از تخم برای مدتی از کیسه زرده خود تغذیه می‌کنند و خود را بین سنگ‌های محل تخم ریزی مخفی می‌کنند. پس از اتمام از کیسه زرده، تغذیه فعال شروع می‌شود که در این حالت از جانوران کفزی تغذیه به عمل می‌آید.
رشد بچه‌ماهیان قابل توجه‌است به طوری که در اواخر یک سالگی طولی برابر با ۲۰ سانتی‌متر پیدا می‌کنند و در این هنگام از بچه ماهیان تغذیه می‌نمایند. آزاد ماهی دانوب در ۳-۴ سالگی به حد بلوغ می‌رسد.

## ارزش اقتصادی
مانند اکثر آزاد ماهیان کیفیت گوشت آن مطلوب و لذیذ است. امروزه آزادماهی دانوب کمتر یافت می‌شود.
دلایل کاهش نسل این ماهی در اثر کم شدن خانواده عقرب ماهیان است که غذای اصلی آنها را تشکیل می‌دهند. ولی به طور کلی عامل اصلی کاهش نسل آنها، ورود پساب‌های کارخانجات است که نه تنها باعث از بین بردن نسل این ماهی بلکه سایر ماهیان نیز شده‌است.

## منابع
* وثوقی، غلام حسین. مستجیر، بهزاد. ۱۳۸۳. ماهیان آب شیرین. انتشارات دانشگاه تهران.
هومن تقوی.ویرایش لغوی در تاریخ 6/8/1395

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:آزادماهیان
رده:آزادماهی‌های اوراسیایی
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های در خطر انقراض
رده:گونه‌های جانوری نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:ماهیان آب شیرین اروپا
رده:ماهیان آلمان
رده:ماهیان اوکراین
رده:ماهیان توصیف‌شده در ۱۷۵۸ (میلادی)
آزادماهی صورتی

200px|بندانگشتی|چپ|آزادماهی صورتی شکار شده
**آزادماهی صورتی** یا **آزادماهی کوژپشت** (راسته: Salmoniformes خانواده: Salmonidae گونه: Oncorhynchus gorbuscha) در باله مخرجی شان دارای ۱۲–۱۹ شعاع هستند. تمامی ماهیان این دسته، مهاجر بوده و برای تخم ریزی وارد رودخانه‌های شمال اقیانوس آرام و دریای یخ می‌شوند و در رودخانه‌های کامچاتکا، تکا و آلا به حد وفور یافت می‌شود.

آزادماهی صورتی نر در هنگام تخم‌ریزی، گوژ بزرگی بر پشت خود درست می‌کند به همین دلیل آن را آزادماهی گوژپشت نیز می‌خوانند.

## مشخصات
اولین کمان آبششی ماهی آزاد کوژ پشت دارای ۲۸ خار است. فلس‌ها بسیار ریزند به طوری که در امتداد خط جانبی ۱۸۰–۲۴۰ عدد می‌باشند باله پشتیو مخرجی دارای لکه‌های متعدد سیاه رنگ است. طول این ماهی به ندرت بیشتر از ۴۰–۵۰ سانتی‌متر می‌شود. ماهی آزاد کوژ پشت ۲ ساله ۲–۳ کیلو گرم وزن دارد.

## زیست‌شناسی
طول ماهی نر در تمام آزاد ماهیان اقیانوس آرام از ماهی ماده بزرگتر است. ماهی کوژ پشت بیشتر عمر خود را در دریا بسر می‌برد و از ماهیان و سخت پوستان تغذیه می‌کند. زمان مهاجرت در مرداد ماه می‌باشد که این ماهیان وارد رودخانه‌ها می‌شوند در این هنگام ماهب لباس عروسی به تن می‌کند و به علاوه شکل فک‌ها تغییر می‌نماید. هر دو فک به طرف داخل مانند قلاب بر می‌گردند و ناحیه پشت به صورت بر آمدهدر می‌آید که از همین رو به آن کوژ پشت گویند. این ماهی در مرداد و شهریور تخم ریزی می‌کند. ماهی ماده در منطقه‌ای از رودخانه که جریان سریع و بستر آن دارای شن می‌باد گودالی حفر می‌کند و تخم‌ها را در آن فرو می‌ریزد که بلا فاصله توسط ماهی نر تلقیح می‌گردند. ماهیان نر و ماده پس از تخم ریزی از بین می‌روند.
تعداد تخم‌ها ۱۵۰۰ عدد و دوره انکو باسیون ۱۱۰–۱۳۰ روز است. لاروها دارای کیسه زردهای با ذخایر فراوان می‌باشند و خود را در میان سنگ‌ها مخفی می‌کنند. پس از گذشت یک سال که در آشیانه ماندند به طرف دریا سرازیر گشته و در این هنگام در ساحل به صورت دسته هائی دیده می‌شوند.

رباره نحوه زندگی ماهی آزاد گوژ پشت در دریا اطلاع دقیقی در دست نیست ولی به هر حال رشد این ماهیان جالب توجه و در تابستان سال دوم به حد بلوغ رسیده، وارد آب شیرین می‌شوند و تنها همین دوره کوتاه زندگی است که آزاد ماهی کوژ پشت را از سایر آزاد ماهیان اقیانوس آرام متمایز می‌کند.

## ارزش اقتصادی
این ماهی از نظر شیلاتی اهمیت فراوانی دارد.

## پانویس

## منابع
* وثوقی، غلام حسین. مستجیر، بهزاد. ۱۳۸۳. ماهیان آب شیرین. انتشارات دانشگاه تهران.

رده:آزادماهیان
رده:قزل‌آلاها
رده:ماهی آزاد
رده:ماهیان تجاری
رده:ماهیان توصیف‌شده در ۱۷۹۲ (میلادی)
رده:ماهی‌های آب سرد
رده:ماهی‌های اقیانوس آرام
رده:ماهیان اقیانوس منجمد شمالی
رده:ماهیان ایالات متحده آمریکا
رده:ماهی‌های خوراکی
رده:ماهیان ژاپن
آزادماهی چشمه‌ای

**آزادماهی چشمه‌ای** (*Coregonus lavaretus lavaretus*) گونه‌ای ماهی از خانوادهٔ آزادماهیان است.

## مشخصات
شکاف دهانی این ماهی بزرگ و تا قسمت خلفی چشم‌ها ادامه دارد. رنگ پشت ماهی قهوه‌ای و زیتونی مرمری است.

باله‌های زوج در قسمت خارجی دارای رنگ سیاه و سفید می‌باشند. در سن ۳-۵ سالگی طول این ماهی برابر با ۳۰-۴۰ و وزن آن به ۱ کیلو گرم می‌رسد. طول این ماهی به ندرت به ۴۵ سانتی متر می‌رسد. رشد این ماهیان بر حسب شرایط محلی متفاوت است ولی به‌طور کلی کوجک می‌مانند.

## زیست‌شناسی
آزاد ماهی چشمه‌ای در شمال شرقی آمریکا از سال ۱۸۴۴ در حوضچه‌های پرورش ماهی اروپا مورد بهره برداری قرار گرفته‌است، به علاوه امروزه در رودخانه‌های شمال اروپا به صورت وحشی یافت می‌شود. این ماهی که به ماهی آب سرد نیز معروف است نیاز به آب سرد و پاکیزه و پر اکسیژن دارد و چون در سطح آب به شکار می‌پردازد، احتیاجی به مخفی گاه ندارد. بنا بر این برای تکثیر و پرورش در جویبارها از قزل‌آلای خال قرمز مناسب‌تر می‌باشد. این ماهی در دریاچه‌هائی که دارای آب سرد و زلال است رشد قابل ملاحظه‌ای دارد.

## تغذیه
این ماهی از کرم‌ها، سخت پوستان بسیار ریز، لارو حشرات و نرم‌تنان تغذیه می‌کند و در هنگام بلوغ، ماهیان ریز نیز به جیره غذائی آن‌ها افزوده می‌شود.

زمان تخم‌ریزی از اواسط پائیز تا اوایل فروردین است. ماهیانی که بالغ شده‌اند، بدنشان دارای رنگ زیبائی می‌باشد و جزو آزاد ماهیان زیبا محسوب می‌شوند. تخم‌ها در گودال‌ها ریخته می‌شوند و سپس روی آن‌ها را با شن می‌پوشانند. قطر تخم‌ها ۴ میلی‌متر است و تعداد آن‌ها برای هر کیلوگرم از وزن بدن ماهی ماده ۲ هزار عدد می‌باشد. سن بلوغ ماهیان نر در اواخر دو سالگی و ماده‌ها در اواخر دو سالگی می‌باشد. امروزه مقاومت بدنی قزل‌آلای رنگین کمان موجب شده‌است که پرورش آزاد ماهی چشمه‌ای کمتر مورد توجه قرار گیرد.

دو رگه‌هایی از قزل آلاهای بومی و این ماهی به‌طور وحشی وجود دارند که به ماهب ببری معروفند.
## ارزش اقتصادی
این ماهی دارای گوشت لذیذی می‌باشد و از این نظر ماهی با ارزشی است.

## منابع
وثوقی، غلام حسین. مستجیر، بهزاد. ۱۳۸۳. ماهیان آب شیرین. انتشارات دانشگاه تهران.

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:سفیدماهی
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های آسیب‌پذیر
رده:گونه‌های جانوری نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:ماهیان آب شیرین اروپا
رده:ماهیان توصیف‌شده در ۱۷۵۸ (میلادی)
سفیدماهی جویباری

سفید ماهی جویباری نوعی مهی از سفید ماهی است.

:راسته : Salmoniformes
:خانواده:Coregonidae
:گونه:Lavaretus 
:جنس:Coregonus

مشخصات: تعداد خارهای آبششی بر روی کمان آبششی این ماهی به‌طور متوسط ۳۴-۳۰ عدد است. بر اساس شرایط محلی و نوع آب، شرایط زندگی متفاوت می‌باشد. این ماهی در منطقه دریای شمال دارای پوزه کشیده‌است . طول این ماهی تقریباً ۷۰ سانتی متر و وزن ان به حدود ۱۰ کیلو گرم می‌رسد . در دریاچه‌هایی که دارای مواد غذایی کمی هستند نوعی از این ماهی که دارای رشد کمی است دیده می‌شود و طولی برابر با ۲۰-۱۰ سانتی متر دارد.

زیست شناسی: زمان تخم ریزی آن‌ها بر حسب شرایط محلی و و نوع آب متفاوت است. غالباًدر ماه‌های بهمن و اسفند نوع مهاجر آن وارد دریای شرقی و آزوف می‌شود. غذای اصلی این ماهیان را پلانکتون‌ها تشکیل می‌دهند. انتشار این ماهیان در انگلستان، اسکاتلند، منطقه آلپ دریاچه‌های سوئد، فنلاند و شمال روسیه‌است . در رودخانه‌های سیبریه نیز نوعی از این ماهی زندگی می‌کند. 

ارزش اقتصادی: سفید ماهی جویباری در منطقه آلپ دارای اهمیت اقتصادی است. 

## منابع

وثوقی، غلام حسین. مستجیر، بهزاد. ۱۳۸۳. ماهیان آب شیرین. انتشارات دانشگاه تهران.

رده:ماهی‌ها
ماهی بلندباله

بندانگشتی|پرش یک بلندباله قطبی برای گرفتن یک طعمهٔ ماهیگیری.
**ماهی بلندباله** (*Thymallus*) نام سرده‌ای از ماهیان آب شیرین از خانواده آزادماهیان (Salmonidae) و زیرخانوادهٔ بلندبالگان (Thymallinae) است.

## مشخصات
بهترین نشانه و ویژگی این ماهی، بلندی باله پشتی به‌ویژه در ماهی نر است. سر کوچک و پوزه نوک تیز است به علاوه پوزه و فک بالائی از فک پایین بزرگترند. شکاف دهانی کوچک و تا قسمت جلوی چشم ادامه دارد. از بدن این ماهی، بوئی مانند تیامین استشمام می‌شود و نام علمی آن نیز با نام تیامین مربوط است.
طول بدن ماهی بلند باله سه ساله تقریباً ۳۰ سانتی متر است و وزن آن به ۲۵۰ گرم می‌رسد. این ماهیان به‌ندرت به طول بیش از ۵۰ سانتی متر می‌رسند. حدود تقریبی سن و وزن در آن‌ها برابر ۷-۱۴ سال و ۱ کیلو گرم می‌باشد. نهایت طول این ماهیان ۶۰ سانتی متر است که در این هنگام به حداکثر وزن خود بین ۲-۳ کیلو گرم می‌رسند.

## [[زیست‌شناسی]]
ماهی بلندباله در آبهایی که دارای اکسیژن محلول فراوانند و زلال و سردند زندگی می‌کند. این ماهی به صورت دسته‌هایی در رودخانه و دریا زندگی می‌کند و در سطح آب به شکار می‌پردازد. ماهی بلند باله در دریاچه‌های کشورهای روسیه، سوئد، نروژ، انتشار دارد و حتی در سواحل سوئد و فنلاند نیز که آب لب شور دارند دیده می‌شوند.

زمان تخم‌ریزی آن‌ها بین ماه‌های اسفند تا اردیبهشت است. در این هنگام رنگ بدن هر دو جنس تغییر می‌کند. باله پشتی به رنگ بنفش متمایل به قرمز با نوارهای سبزرنگ در می‌آید و رنگ سایر نقاط بدن تیره می‌شود. تخم‌ریزی در محل کم‌عمق که دارای بستر شنی است انجام می‌گیرد.

این ماهیان برای تخم ریزی مهاجرتی به معنای واقعی انجام نمی‌دهند. ماهیانی که در دریا زندگی می‌کنند یا در سواحل در نقاط معینی تخم‌ریزی می‌کنند یا با طی مسافت کوتاهی وارد رودخانه شده و در آنجا به این عمل مبادرت می‌ورزند. برای تخم ریزی، ماهی ماده یک گودال کوچک حفر می‌کند، ابتدا جنس ماده در داخل گودال تخم ریزی می‌کند و سپس جنس نر بر روی آن اسپرم‌ریزی می‌کند.
و پس از انجام این عملیات معمولاً هر دو جنس گودال مربوط را با شن پر می‌کنند. تعداد تخم‌ها ۳-۶ هزار عدد است. قطر تخم‌ها ۳-۴ میلی‌متر و دوره انکوباسیون آن‌ها تقریباً ۲-۴ هفته می‌باشد لاروها پس از خروج از تخم در میان سنگ‌ها پنهان می‌شوند.

## ارزش اقتصادی
ماهیان بلند باله اگر چه دارای گوشت لذیذی هستند ولی از نظر اقتصادی و شیلاتی اهمیت چندانی ندارند. و بیشتر صید ورزشی مناسب هستند

## منابع

* وثوقی، غلام حسین. مستجیر، بهزاد. ۱۳۸۳. ماهیان آب شیرین. انتشارات دانشگاه تهران.
* جدول اطلاعاتی از ویکی‌پدیای انگلیسی.

رده:آزادماهیان
رده:سرده‌های پرتوبالگان
رده:سرده‌های ماهیان
رده:ماهی‌های بلندباله
ماش‌ماهی

**ماش‌ماهی** از ماهیان خانوادهٔ کپورماهیان است.

ماش‌ماهی خزری در حوضه دریای خزر پراکنش داشته و دارای دندان‌های حلقی دو ردیفی با فرمول ۵٫۳-۳٫۵ می‌باشد. بیشینهٔ درازا ۵۰ (میانگین ۳۵) سانتی‌متر و حداکثر وزن، ۳ کیلوگرم (میانگین ۵۵۰ گرم) است. بدن این ماهی دراز و از فلس‌های ریزی پوشیده شده‌است. طول ۵ برابر ارتفاع و ارتفاع ۲ برابر ضخامت است. بدن از دو پهلو فشرده است. سر این ماهی دراز و دهانی بزرگ دارد. آرواره پایینی جلو آمده و پهلوها نقره‌ای رنگ هستند. باله دمی به شدت دو شاخه و دراز است. باله‌های پشتی و دمی خاکستری و بقیه متمایل به سرخ است.

## تغذیه
بندانگشتی|تصویری نزدیک از میش‌ماهی خزری
ماش‌ماهی گوشت‌خوار بوده و حتی از قورباغه، موش و جوجه پرندگان تغذیه می‌کند. این ماهی با ضربات دم شکار خود را بی‌حال کرده و سپس می‌بلعد. به هنگام تخم‌ریزی و خواب زمستانی تغذیه نمی‌کند. معمولاً به صورت انفرادی دیده می‌شود. تعداد تخم‌ها تا ۱۰۰۰۰۰(یا ۳۰۰۰۰۰) است. ماش‌ماهی در دریاچه‌ها غالباً در سطح آب مشاهده می‌شود. تخم‌ریزی در ماه‌های فروردین تا خرداد و معمولاً در رودخانه‌های با جریان سریع و بستر ماسه‌ای صورت می‌گیرد. ماش‌ماهیانی که در دریاچه‌ها زندگی می‌کنند جهت تخم‌ریزی وارد رودخانه‌ها می‌شوند. معمولاً تخم ریزی همراه با سر و صداست. تخم‌ها چسبناک بوده و به بستر رودخانه یا گیاهان آبزی می‌چسبند. دوره انکوباسیون ۱۷-۱۰ روز در دمای آب ۵/۸-۵/۱۲ درجه سانتی‌گراد است. لارو ماش‌ماهی پس از خروج از تخم و جذب کیسه‌زرده به صورت دسته‌جمعی مهاجرت کرده و پس از طی اولین تابستان به طول ۱۵-۱۰ سانتی‌متر می‌رسد. لاروهای ماش‌ماهی ابتدا به صورت دسته‌جمعی زندگی می‌کنند و در هنگام بلوغ تک‌رو می‌شوند. بچه‌ماهیان زمستان را در محل امنی سپری می‌کنند و در سنین ۵-۴ سالگی به بلوغ می‌رسند.

## پانویس

## منابع
* ستاری، مسعود، ۱۳۸۲، ماهی شناسی(۲) (سیستماتیک)، انتشارات حق‌شناس.
* عسگری، رضا، ۱۳۸۴، مروری بر ماهی‌شناسی سیستماتیک، انتشارات نقش مهر.
* وثوقی، غلامحسین، مستجیر، بهزاد، ۱۳۸۱، ماهیان آب‌شیرین، انتشارات دانشگاه تهران.

## نگارخانه

Image:Asprom.jpg|
File:Aspius aspius Prague Vltava 1.jpg|
File:Aspius Vorax.JPG|


## جستارهای وابسته

* کپور

رده:سرمخروطی‌ها
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
رده:قنات‌ماهیان
رده:کپورماهیان
رده:ماهیان آب شیرین اروپا
رده:ماهیان توصیف‌شده در ۱۷۵۸ (میلادی)
رده:ماهیان آسیا
رده:ماهیان آلمان
رده:ماهیان اوکراین
رده:ماهیان دریای خزر
رده:ماهیان روسیه
رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:ماهی‌های ایران
سفیدماهی پوزه‌بلند

**سفید ماهی پوزه بلند**
:راسته: Salmoniformes
:خانواده:Coregonidae
:گونه:nasus Pallas
:جنس:Coregonus

مشخصات: تعداد خارها بر روی اولین کمان آبششی این ماهی به طور متوسط ۲۴ عدد می‌باشد. در رود خانه‌های سیبریه، طول این ماهیان تا ۸۶ سانتی‌متر رسیده و وزنی برابر با ۱۶ کیلوگرم پیدا می‌کنند. در منطقه آلپ طول این ماهیان ۶۰–۵۰ سانتی‌متر و وزن آن برابر ۱٫۳ کیلوگرم است.

زیست‌شناسی: زیست‌شناسی، انشار و سایر مشخصات دیگر این ماهی شبیه سفید ماهی گملین (C.pidschian) می‌باشد.

ارزش اقتصادی: سفید ماهی پوزه بلند دارای ارزش اقتصادی است.

## منابع
وثوقی، غلام حسین. مستجیر، بهزاد. ۱۳۸۳. ماهیان آب شیرین. انتشارات دانشگاه تهران.

رده:ماهی‌ها
سفیدماهی فنلاند

**سفیدماهی فنلاند** از خانواده آزادماهیان است.

## ویژگی‌ها
اولین کمان آبششی سفید ماهی فنلاند دارای ۴۸–۴۴ عدد خار آبششی است. حداثر طول این ماهی ۷۰ سانتی‌متر و وزن آن به ۸ کیلوگرم می‌رسد.

زیست‌شناسی: در این ماهیان هر دو نوع ساکن و مهاجر دیده می‌شوند. معمولاً ماهیان مهاجر در دهانه رودخانه‌های سیبریه به وفور یافت می‌شود و برای تخم ریزی از دهانه رودخانه‌ها وارد رودخانه می‌گردند و در ماه‌های آبان و آذر در بستر رودخانه‌ها بر روی شن و سنگ تخم‌ریزی می‌کنند. ماهیان نر و ماده پس از تخم‌ریزی به سوی دریا سرازیر می‌شوند.

## منابع
وثوقی، غلام حسین. مستجیر، بهزاد. ۱۳۸۳. ماهیان آب شیرین. انتشارات دانشگاه تهران.

رده:سفیدماهی
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
رده:ماهیان توصیف‌شده در ۱۷۸۸ (میلادی)
رده:ماهیان روسیه
رده:زیاگان بومی روسیه
قانون دولون–پتی

**قانون دولون-پتی** قانونی است که توسط فیزیک‌دان فرانسوی پیر لویس دولون و آلکس ترزه پتی و در سال ۱۸۱۹ ارائه شد، این قاعده با آنکه تقریبی است پذیرفته شده، و بیان می‌دارد، گرمای لازم برای بالابردن دمای یک مول از هر کدام از فلزات به مقدار یک درجه سلسیوس (یا یک کلوین) اندازه ثابت و یکسانی است و برخلاف ویژگی‌های ذاتی دیگر ماده (مانند ضریب انبساط طولی، ظرفیت گرمایی و گرمای ویژه یا ظرفیت گرمایی ویژه و ... ) به جنسشان بستگی ندارد.

این قانون، ظرفیت گرمایی ویژه بلورها ناشی از ارتعاشات شبکه آن‌ها را به صورت تجربی بیان می‌کند.

بر طبق این قانون، ظرفیت گرمایی ویژه تمام بلورها مستقل از ماهیت بلور، برابر است با:
:C_m=\frac{3R}{M} (بر حسب J·K-۱·kg-۱).

که در آن *R* ثابت گازها و *M* جرم مولی ماده است.

## جستارهای وابسته
* مدل دبای
* قانون تروتن

## پیوند به بیرون
* Petit A.-T.، Dulong P.-L.: *Recherches sur quelques points importants de la Théorie de la Chaleur*. In: *Annales de Chimie et de Physique* ۱۰، ۳۹۵-۴۱۳ (۱۸۱۹) (Translation)

رده:ترمودینامیک
رده:شیمی تجزیه
رده:فیزیک ماده چگال
رده:قوانین ترمودینامیک
رده:مکانیک آماری
سیاه‌کولی

**سیاه‌کولی**  گونه‌ای ماهی از سرده سیاه‌کولی‌ها، از خانواده کپورماهیان است که در دریای خزر، حوضه‌های جنوبی دریای خزر، سواحل استان گیلان (تالاب انزلی) و رودخانه‌های استان مازندران یافت می‌شود.

حداکثر طول و وزن در آن به ترتیب ۳۰ سانتی‌متر و ۳۶۰ گرم است (میانگین ۱۶٫۵ سانتی‌متر و ۶۰ گرم). بدن این ماهی تقریباً دراز و کشیده است و طول آن چهار برابر ارتفاع آن است. سر اندکی مخروطی و تیز است. دهان تحتانی و نیمه هلالی است. دندان‌های حلقی یک ردیفی با فرمول ۵–۵ دارای لبهٔ تیز(keel) روی ساقهٔ دمی، در ناحیهٔ پشت بدن به رنگ قرمز-قهوه ای تا خاکستری-آبی، پهلو نقره ای و شکم مایل به زرد است. باله‌های زوج در قسمت قاعده، قرمز، و در بخش انتهایی، صورتی هستند. باله مخرجی در پشت خط عمود فرضی باله پشتی قرار دارد و بعد از باله‌های لگنی نیز کیل وجود دارد که از فلس پوشیده نشده است. قاعده باله مخرجی آن بزرگتر از قاعده باله پشتی است.

معمولاً از سخت پوستان کوچک، موجودات کفزی و بیشتر از نرم‌تنان، کرم‌ها و نوزاد حشرات تغذیه می‌کند. در هنگام تخم‌ریزی باله‌ها به رنگ قرمز و لبه آزاد باله پشتی و باله سینه‌ای تیره می‌شود. همچنین شکم این ماهی به رنگ نارنجی و پشت و پهلوها به رنگ تیره در می‌آید.

در حوضه جنوبی دریای خزر، مهاجرت این ماهی در فصل بهار صورت می‌گیرد. معمولاً زمستان را در دریا سپری می‌کند و در اواخر اسفند یا اوایل فروردین، به آب‌های کرانه‌ای و سپس به رودخانه‌ها وارد می‌شود. تعداد تخم‌ها در این ماهی ۱۰۰٬۰۰۰ تا ۳۰۰٬۰۰۰ عدد است.

ماهی سیاه کولی دارای پنج ناد جغرافیایی می‌باشد که عده‌ای به صورت ساکن در قسمت سفلی رودخانه‌ها و دریاچه‌ها و عده ای به صورت مهاجر در آب‌های لب شور دیده می‌شوند. زمان تخم‌ریزی بر حسب دمای آب ماه‌های اردیبهشت تا تیر است. محل تخم‌ریزی در ناحیه‌ای از رودخانه است که از گیاهان آبزی پوشیده شده است. تخم‌ریزی معمولاً در شب و توأم با سرو صدا بوده و به دفعات بر روی سنگ وگیاهان آبزی صورت می‌گیرد. دوره انکوباسیون تخم‌ها بر حسب دمای آب از ۵/۲–۱۰ روز می‌باشد. لاروها فاقد اندام چسبناک بوده و تا اتمام مواد غذایی موجود در کیسه زرده خود را میان سنگ‌ها مخفی می‌کنند.

## منابع

* عسگری رضا، ۱۳۸۴، مروری بر ماهی‌شناسی سیستماتیک، انتشارات نقش مهر.
* وثوقی، غلامحسین، مستجیر، بهزاد، ۱۳۸۱، ماهیان آب شیرین، انتشارات دانشگاه تهران.
* اصغر عبدلی، ماهیان آب‌های داخلی ایران، ۱۳۹۵، انتشارات ایران‌شناسی.

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:سیاه‌کولی‌ها
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
رده:گونه‌های جانوری نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:ماهیان آب شیرین اروپا
رده:ماهیان اروپا
رده:ماهیان توصیف‌شده در ۱۷۵۸ (میلادی)
رده:ماهی‌ها
گرچاک اروپایی

ماهی مخرج لوله‌ای
* نام انگلیسی: Bitterling
* نام علمی: Rhodeus sericeus amarus ( Bloch, 1782 )
* پراکنش: حوضه جنوبی دریای خزر
* ویژگی‌های مرفولوژیک: بدن برآمده و از طرفین پهن؛ دندان حلقی یک ردیفی ( ۵-۵ )؛ با وجودی که سراسر بدن آن از فلس پوشیده شده‌است ولی فقط ۶-۵ فلس در روی خط جانبی به عنوان اندام جانبی موجود است(یعنی فلس‌های دیگر فاقد منفذ برای ارتباط با محیط خارجند).
این ماهی دارای یک نوار آبی متمایل به بنفش است که از میان بدن تا ابتدای باله دمی امتداد دارد. طول متوسط ۵-۶ و حداکثر ۹ سانتی متر است؛ خط جانبی کامل نیست؛ فاقد سبیلک.این ماهیان ۳-۲ سال عمر می‌کنند.
* تغذیه: کرم‌ها، سخت پوستان کوچک و لارو حشرات
* بیولوژی: در کنار آب که از گیاهان آبزی پوشیده و جنس بستر آن شنی یا لجنی است زندگی می‌کند. زمان تخم ریزی از فروردین تا اواخر خرداد ماه است و ماهی نر به هنگام تخم‌ریزی لباس عروسی به تن می‌کند در این موقع اندام تناسلی ماهی ماده به صورت یک لوله طویل رشد می‌کند. ماهی نر معمولاً ماهی ماده‌ای را که اندام تناسلی آن خوب رشد کرده باشد به همسری انتخاب می‌کند. ماهی ماده برای تخم ریزی اندام تناسلی خود را در میان صدف دو کفه ای‌ها فرو می‌کند. این صدف دارای دو حفره‌است که در قسمت انتهایی بدن واقع شده‌اند. از طریق حفره عقبی، همراه با آب تنفسی مواد غذایی شامل پلانکتون‌ها و مواد پوسیده گیاهی مکیده می‌شود و به این علت نام این حفره را حفره تنفسی نهاده‌اند. سپس از حفره دیگر که حفره دفعی نام دارد مواد زائد و آب استفاده شده خارج می‌گردد. هنگامی که صده دو کفه خود را باز می‌کند، ماهی ماده اندام تناسلی خود را درون آن فرو برده و ۲-۱ عدد تخم در فضای آبششی در صدف رها می‌کند. بلافاصله ماهی نر اسپرم خود را بر روی صدف می‌ریزد که با آب تنفسی وارد فضای داخلی آن شده و به این ترتیب تخم‌ها را بارور می‌سازد. عمل تخم گذاری در صدف توسط ماهیان نر و ماده چندین بار تکرار می‌شود.در بعضی مواقع ماهی نر، ماهی ماده دیگری را برای عمل []جفت‌گیری]] انتخاب می‌کند.
ماهیان نر معمولاً از جنس ماده خود و صدف به شدت در مقابل سایر ماهیان نر متجاوز دفاع می‌کنند. تعداد تخم‌ها ۴۵-۱۰۰ عدد و به قطر حدود ۳ میلی‌متر می‌باشد. دوره انکوباسیون ۲-۳ هفته به طول می‌انجامد. لاروها به وسیله بر آمدگی کیسه زرده به آبششش صدف می‌چسبند و هنگامی که به طول ۱۱ میلی‌متر رسیدند از محوطه آبششی از طریق حفره دفعی صدف به خارج ریخته می‌شوند.
به طوری که در بررسی‌های آکواریومی دیده شده، ماهی نر فقط در موقعی لباس عروسی به تن می‌کند که در نزدیکی آن صدفی وجود داشته باشد و در صورت عدم وجود آن، ماهی نر هرگز لباس عروسی به تن نخواهد کرد.
این ماهی به علت جالب بودن نوع جفتگیری، تولید مثل و دفاع در مقابل ماهیان متجاوز به صورت یکی از موضوع‌های جالب برای تحقیق و پژوهش در رفتارشناسی ماهیان در آمده‌است. به علت قرار گرفتن تخم این ماهی در صدف، تخم‌ها از بسیاری از دشمنان طبیعی در امان هستند. علاوه بر این صدف‌ها در هنگام نشست آب به نقاط عمیق ته‌نشین شده و بدین ترتیب از خشک شدن و اتلاف تخم‌ها جلوگیری می‌کنند. به همین دلایل این ماهی با وجو تعداد کم تخم و کثرت دشمنان طبیعی، به صورت دسته‌های متعددی در آب‌ها مشاهده می‌شود.
* ارزش اقتصادی: ماهی مخرج لوله‌ای فاقد ارزش اقتصادی است و فقط گاهی از آن یه عنوان ماهی آکواریومی استفاده می‌شود.

## منابع

* عسگری، رضا. ۱۳۸۴. ماهی‌شناسی سیستماتیک. انتشارات نقش مهر.
* وثوقی، غلامحسین. مستجیر، بهزاد. ۱۳۸۳. ماهیان آب شیرین. انتشارات دانشگاه تهران

رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
رده:کپورماهیان
رده:گرچاک‌ها
رده:ماهیان آب شیرین اروپا
رده:ماهیان توصیف‌شده در ۱۷۸۲ (میلادی)
تانیس

بندانگشتی|180px|ویرانه‌های تانیس**تانیس**(در عربی:صان الحجر) نام یونانی شهر باستانی **جانت** (Djanet) در شمال خاوری دلتای نیل در مصر می‌باشد. این شهر در کنار شاخهٔ قهوه‌ای نیل جای‌گرفته است. 

تانیس در روزگار پایانی دودمان بیستم مصر ساخته و در زمان دودمان بیست و یکم مصر پایتخت مصر باستان گشت. تانیس زادگاه اسمندس بنیادگذار این دودمان بود. در روزگار دودمان بیست و دوم مصر این شهر همچنان پایتخت سیاسی به جا ماند. این شهر همچنان شهری استراتژیک و اقتصادی بود تا اینکه در سدهٔ ششم میلادی سیلاب دریاچه منزله باشندگان آن را تهدید کرد. پس این شهر خالی از مردمان شد و ساکنانش شهر تنیس را در نزدیکی آن ساختند و در آن جاگیر شدند.

## نگارخانه

File:General Wendjebauendjed mask.jpg|
File:General Wendjebauendjed's cups from Tanis by John Campana.jpg|
File:Osorkon IIa.jpg|


## منابع

Wikipedia contributors, "Tanis, Egypt," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Tanis,_Egypt&oldid=215724758 (accessed June 23, 2008). 

رده:محوطه‌های باستان‌شناختی یونان باستان در مصر
رده:دلتای رود نیل
رده:شهرهای مصر باستان
رده:شهرهای مقدس یهودیان
رده:مصر در سده ۱۰ (پیش از میلاد)
رده:مناطق مسکونی پیشین در مصر
رده:مناطق مسکونی منحل‌شده در سده ۶ (میلادی)
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در هزاره ۲ (پیش از میلاد)
گوازیم‌ماهیان

خانواده **[[گوازیم‌ماهیان]]، ** (Nemipteridae) ماهیانی با اندازه کوچک تا متوسط و از دو پهلو فشرده هستند. دهان آن‌ها انتهایی است و دندان‌های کوچکی به صورت دستجات نوار مانند دارند. این گونه بدن باریک و بلندی دارد، روی خط جانبی دارای ۵۰ عدد فلس می‌باشد. یک باله پشتی دارند که واجد ۱۰ خار و ۹ شعاع نرم است و مبدأ آن از بالای قاعده باله سینه‌ای شروع می‌شود. باله سینه‌ای دارای ۱۵ شعاع نرم و باله شکمی دارای یک شعاع سخت و ۵ شعاع نرم می‌باشد. فلس‌های روی سرپوش و پیش سرپوش آبششی دایره‌ای بوده و بقیه نقاط بدن شانه‌ای می‌باشند.باله دمی عمیقا شکافدار، آخرین شعاع فوقانی آن از سایرین درازتر بوده و به صورت رشته‌ای در آمده‌است. رنگ بدن صورتی است که در پایین پهلوها کمرنگ تر شده و در ناحیه شکم زرد رنگ می‌شود. باله مخرجی دارای ۳ خار و ۷ شعاع نرم است.  یک خط جانبی خمیده دارند که واجد فلس‌های کوچک و تا حدی بزرگ هستند. فلس‌های بدن بزرگ، شانه‌ای یا دایره‌ای هستند و در ردیف‌های طولی قرار گرفته‌اند و به راحتی می‌ریزند. معمولاً تعدادی نوار افقی یا عمودی پهن بر روی بدن دیده می‌شود. غالبا این نوارها پس از مرگ ناپدید می‌شوند یا اینکه وضوح آن‌ها کمتر می‌شود. معمولاً رشته‌های باله‌ها به رنگ زرد هستند. گاهی اوقات یک نقطه در نزدیک مبدأ خط جانبی و همچنین یک علامت زین مانند بر روی پشت ماهی مشاهده می‌شود.معمولا الگوهای رنگی ماهیان جوان با ماهیان بالغ متفاوت است. این گونه عمدتا در آب‌های کرانه‌ای کم عمق تا عمق ۶۰ تا ۸۰ متری زیست می‌کند. انواع نر بزرگتر از انواع ماده هستند، تغذیه از کرم‌ها، سخت پوستان، صدف‌ها، سرپایان وماهی‌ها صورت می‌گیرد و انواع جوان آن سخت پوستان کوچک را ترجیح می‌دهند. غالبا در مجاورت آب سنگ‌های مرجانی به وفور دیده می‌شوند. اما زیستگاه بعضی نیز در بسترهای نرم است. گوازیم ماهیان خوراکی بوده و گوشت بسیار مطبوعی دارند و در بعضی نواحی بخش قابل توجهی از صید را به خود اختصاص می‌دهند. با این وجود، اهمیت این گروه در نواحی شرق اقیانوس هند غرب اقیانوس آرام مرکزی بیش از غرب اقیانوس هند است.نام‌های مورد استفاده این ماهی در جنوب ایران: سلطان ابراهیم، گوازیم، ریشو، قبازندو می‌باشد. وسایل صید آن، ترال کف، تور گوشگیر و قلاب دستی است.

## انواع
گوازیم دم‌رشته‌ه ويژهبانام علمی: Nemipیerus japonicی آب‌های
## منابع

* ستاری، مسعود، ۱ی۸۲، ماهی‌شناسی (۲)،)(سیستماتیک)، ییتشارات حق شیاس
* صادقی، ناصاست. یان جنی درایر‌انی انتشیرات نقش مهر

رده:گوازیم‌ماهیان
رده:تیره‌های ماهیان
رده:تیره‌های ماهیان پرتوبال
رده:آرایه‌های نام‌گذاری‌شده توسط چارلز تیت ریگان
هیپو رگیوس

بندانگشتی|185px|جایگاه هیپو رگیوس در الجزایر کنونی**هیپو رگیوس** نام باستانی شهر عنابه در کشور کنونی الجزایر می‌باشد. این شهر یکی از شهرهای بزرگ روم در آفریقا بود. همچنین این شهر انجمن‌های مسیحی چندی را پذیرا بود و زادگاه فیلسوف و خداشناس نامی آگوستین هیپویی بود. در آغاز پیدایش این شهر تختگاه پادشاهان نومیدی بود.

آب و هوای این شهر در زمستان دلپذیر و در تابستان شرجی‌است.

## تاریخچه
این شهر در آغاز مهاجرنشین مردمان صوری بود و در این زمان Hipponensis Sinus خوانده‌می‌شد. فنیقیان به احتمال در سدهٔ دوازدهم پیش از میلاد در آن جاگیرشده‌اند. پسوند رگیوس که با این شهر داده‌شده‌است برپایهٔ پایتختی آن نزد پادشاهان نومیدی بوده‌است. در آینده رومیان بر آن دست یازیدند و از آن پس اینجا یکی از شهرهای عمدهٔ روم در آفریقا گشت. در ۴۳۰ (میلادی) وندال‌ها این شهر را محاصره کردند و پس از ۱۸ ماه محاصره به دست ایشان افتاد و پایتخت گیسریک شاه وندال‌ها تا سال ۴۳۹ (میلادی) شد.

در ۵۳۴ روم شرقی هیپو گریوس را گشود و تا ۶۹۸ بر آن فرمان راند تا اینکه به دست شرقیون افتاد.

## منابع

Wikipedia contributors, "Hippo Regius," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Hippo_Regius&oldid=220556937 (accessed June 24, 2008).

رده:محوطه‌های باستان‌شناختی درالجزایر
رده:اسقف‌نشینان کلیسای کاتولیک رومی پیشین در آفریقا
رده:بنیان‌گذاری‌های سده ۱۲ (پیش از میلاد)
رده:بنیان‌گذاری‌ها در سده ۱۲ (پیش از میلاد) در آفریقا
رده:روم باستان
رده:شهرها و شهرک‌های امپراتوری روم در الجزایر
رده:عنابه
رده:قوم بربر
رده:مستعمره‌های فینیقیه
رده:مستعمره‌های فینیقیه در آفریقا
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در هزاره ۲ (پیش از میلاد)