ایزوپروترنول

**ایزوپروترنول** 

نامهای تجارتی : Isuprel - Mistometer - Norisodrine (در برخی کشورها با نام Isoprenaline نیز شناخته می‌شود)

رده دارویی: ترکیب آدرنرژیک

رده درمانی: گشادکننده برونش‌ها (برونکودیلاتور)، محرک قلبی

اشکال دارویی: آمپول ۰/۲ میلی گرم در سی سی، آمپول ۲ میلی گرم در ۲ سی سی (یا ۱ میلی گرم در ۱ سی سی)

## مکانیسم اثر

**ایزوپروترنول** اثر برونکوودیلاتوری خود را از طریق اثر مستقیم بر روی گیرنده‌های Beta۲آدرنرژیک در ریه و اثر محرک قلب خود را از طریق اثر مستقیم بر روی گیرنده‌های Beta۱آدرنرژیک در قلب اعمال می‌کند.

**نکته از فارماکولوژی کاتزونگ**: **ایزوپروترنول** یک آگونیست خالص بتا است که ضربان قلب را افزایش می‌دهد. دارویی مثل اپی نفرین که یک آگونیست خالص آلفا و بتا است که ضربان قلب را افزایش می‌دهد.

متاپروترنول نیز یک آگونیست اختصاصی Beta۲ محسوب می‌شود که در درمان تنگی برونش‌ها در آسم کاربرد دارد.

**نکته ای دیگر از کاتزونگ**: تزریق **ایزوپروترنول** که یک بتاآگونیست است، سبب کاهش فشار خون دیاستولی و تغییر اندک در فشار خون سیستولی می‌گردد، بنابراین فشار نبض افزایش می یابد. این دارو، فشار دیاستولی را به دلیل کم کردن مقاومت عروقی کاهش می‌دهد و حجم ضربه ای را نیز شدیداً افزایش می‌دهد.

## موارد مصرف
* گشادکننده برونش در برونکواسپاسم حین بیهوشی
* محرک قلبی در آریتمی
* داروی کمکی در درمان سندرم هیپوپرفوزیون
* درمان بلوک کامل قلبی بعد از بسته شدن VSD
* درمان برونکواسپاسم در طی حملات حاد و خفیف آسم
* درمان برونکواسپاسم در COPD
* کنترل موقت برادی کاردی مقاوم به آتروپین

## طریقه مصرف
* به عنوان گشادکننده برونش در برونکواسپاسم حین عمل بیهوشی:

در **بالغین**: ۰/۰۱ تا ۰/۰۲ میلی گرم به صورت داخل وریدی، که در صورت نیاز می‌توان این دوز را تکرار کرد.
* به عنوان محرک قلبی در آریتمی:

در **بالغین** با روش‌های ذیل تجویز می‌شود:
# *روش اول*: ۰/۰۲ میلی گرم به صورت داخل قلبی تزریق می‌شود و در صورت نیاز، دوز بعدی بر حسب پاسخ بیمار تجویز می‌شود.
# *روش دوم*:ابتدا ۰/۲ میلی گرم از راه عضلانی تزریق می‌شود و سپس در صورت نیاز ۰/۲ تا ۱ میلی گرم، باز از راه عضلانی تزریق می‌گردد.
# *روش سوم*: ابتدا ۰/۰۲ تا ۰/۰۶ میلی گرم از راه وریدی تزریق می‌شود و سپس در صورت نیاز ۰/۰۱ تا ۰/۲ میلی گرم از راه وریدی تزریق می‌شود.
# *روش چهارم*: ۲ میلی گرم **ایزوپروترنول** در ۵۰۰ سی سی محلول DW۵٪ ریخته می‌شود و با سرعت ۰/۰۰۵ میلی گرم در دقیقه به صورت انفوزیون وریدی تجویز می‌شود.
# *روش پنجم*: ۰/۲ میلی گرم از راه زیرجلدی تزریق می‌شود و سپس در صورت نیاز ۰/۱۵ تا ۰/۲ میلی گرم از راه زیرجلدی تزریق می‌شود.
* به عنوان داروی کمکی در سندرم هیپوپرفوزیون:

در **بالغین**: ۲ میلی گرم **ایزوپروترنول** در ۵۰۰ سی سی محلول DW۵٪ ریخته می‌شود و با سرعت ۰/۰۰۰۵ تا ۰/۰۰۵ میلی گرم در دقیقه به صورت انفوزیون وریدی تجویز می‌شود.

## موارد منع مصرف
* حساسیت مفرط نسبت به **ایزوپروترنول** و سایر سمپاتومیمتیک‌ها.
* دیس ریتمی‌های قلبی، به خصوص در تاکی کاردی

## موارد احتیاط
* بیماران مسن
* بیماران دیابتیک
* بیماری‌های کلیه
* بیماری‌های قلب و عروق (شامل: هیپرتانسیون، نارسایی عروق کرونری، آنژین)
* هیپرتیروئیدیسم
* بیماران حساس به سولفیت

## تداخلات دارویی
* در صورت مصرف همزمان **ایزوپروترنول** با سایر داروهای آدرنرژیک، اثرات آدرنرژیک آن تشدید می‌گردد.
* بدنبال مصرف همزمان این دارو با مهارکننده‌های منوآمین اکسیداز، حملات هیپرتانسیون اتفاق می‌افتد.
* داروهای مسدودکننده گیرنده‌های بتا آدرنرژیک، اثرات درمانی **ایزوپروترنول** را از بین می‌برد.
* مصرف همزمان **ایزوپروترنول** با سیکلوپروپان و هالوتان، آریتمی ناشی از مصرف این دارو تشدید می‌گردد.

## عوارض جانبی
* در **سلسله اعصاب مرکزی**: عصبی شدن، بی قراری، بی خوابی، اضطراب، ترس، تحریک پذیری، ضعف، سردرد، سرگیجه، ترمور خفیف.
* در **قلب و عروق**: تپش قلب، تاکی کاردی، آنژین، تغییر در فشارخون، دیس ریتمی
* در **دستگاه گوارش**: تهوع، استفراغ
* در **متابولیک**: هیپرگلیسمی
* در **سایر قسمت‌ها**: تحریک وخیز برونش‌ها، تعریق، برافروختگی، وزوز گوش.

*نکته مهم*: در صورت ایجاد آنژین، دیس ریتمی‌های بطنی، تورم غدد پاروتید یا بروز هر گونه اشکال تنفسی، مصرف **ایزوپروترنول** را باید قطع نمود.

## منابع

* راهنمای کاربرد داروهای ژنریک ایران، دکتر رامین خدّام، چاپ هفتم،۱۳۸۸، صفحات:۵۱۶ و ۵۱۷
* فرهنگ داروهای ژنریک ایران و دسته‌بندی داروها، دکتر مصطفی صابر، چاپ هفتم، صفحه:۱۸
* فارماکولوژی کاتزونگ-ترور، فصل ۸(داروهای سمپاتومیمتیک)
* مشارکت کنندگان ویکی‌پدیای انگلیسی، بازدید در ۱۲ ماه مهٔ ۲۰۱۰(تکمیل اطلاعات جدول)

رده:آگونیست‌های بتا۱-آدرنرژیک
رده:آگونیست‌های بتا۲-آدرنرژیک
رده:آگونیست‌های تی‌‌ای‌ای‌آر۱
رده:ترکیب‌های ایزوپروپیل
رده:ترکیب‌های ایزوپروپیل‌آمینو
رده:داروهای انتخابی محیطی
رده:داروهای اینوتروپیک
رده:داروهای درمان آسم
رده:فنیل‌اتانول‌آمین‌ها
رده:کاتکول‌آمین‌ها
رده:آگونیست‌های آلفا-آدرنرژیک
رده:برونکودیلاتورها
رده:محرک‌های قلبی
رده:آمین‌های مقلد سمپاتیک
رده:وازودیلاتورها