open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
قلعه پشت قلعه آبدانان

پشت قلعه در فاصله پنج کیلومتری در ناحیه جنوبی شهرستان آبدانان در شمال غربی روستای پشت قلا بر روی تپه‌ای بلند آثار دژ دیده می‌شود که رودخانه دویرج از پای آن می‌گذرد. مصالحی که در ساخت این بنا به کار رفته بارت است از سنگ و گچ. دور تپه را برج و باروی آن محصور کرده‌است. آثار به جا مانده نشاندهنده وجود برجهای نگهبانی، بارو، شاه‌نشین و اتاق‌های مسکونی، پلکان و غیره است. باروی بیضوی شکل که ارتفاع آن به سه متر می‌رسد محوطه قلعه را محصور کرده‌است. دیوارهای بیرونی و اصلی قلعه تقریباً سالم مانده‌است. این دیوارها قلعه را به سه قسمت مجزا تقسیم می‌کنند. در قسمت غربی قلعه، آثار برج دیده می‌شود و سوراخی بر روی برج قسمت جنوبی قلعه است که جهت دیده‌بانی به کار می‌رفته است. بر باروها و دیوارهای آن، برجهایی با فواصل تقریباً مساوی در اطراف دژ به صورت کنگره دار ساخته شده که دارای اتاق‌های کوچک دیده‌بانی و طاق‌های قوسی شکل است. در منتهاالیه قسمت جنوبی و جنوب شرقی، دژ شاهین شین قلعه و اتاق‌های مسکونی قرار دارند که یک قسمت حدود ۴/۱ دژ را تشکیل می.دهند و مابقی محوطه قلعه است. این قسمت دارای اتاق‌هایی با تاق‌های نیم‌دایره و تاقچه‌ها و طاقنماهایی است که گاه قطر دیوار آن به یک متر می‌رسد. قلوه سنگ‌ها به صورت رگ چین روی هم چیده شده و با ملات گچ طوری در هم آمیخته‌اند که سالیان درازی است مقاوم و پا بر جا ایستاده‌اند.

بر اساس اثر محمودیان (۱۳۸۳)، این دژ بیشتر جنبه نظامی داشته و دور تپه‌ها کانالی طبیعی قرار دارد که که مانند خندقی از دژ محافظت می‌کند که در یک قسمت از این خندق طبیعی رودخانه دویرج می‌گذرد. کشاورزی و دامداری نیز شغل بیشتر اهالی روستاست. مطابق اطلس زبان‌ مادری مردم پشت قلعه گویش کردلی و لُری شمالی میباشد. پشت قلعه در روزهای نوروز پذیرای گردشگران فراوانی از سراسر استان و کشور است.

## نحوه ساخت قلعه

به گفته محمودیان (۱۳۸۳)، تپه‌ای که قلعه بر روی آن قرار گرفته، مشرف بر روستای پا قلعه است و زمین همواری که کل مساحت قلعه را تشکیل می‌دهد در حدود ۴ متر است و تمام ساخت و ساز آن در قسمت جلو یا جنوبی آن است. در قسمت‌های شمال و شرق قلعه که پرتگاه غیرقابل نفوذی است، هیچ ساخت و سازی صورت نگرفته‌است. در قسمت غربی قلعه یک دیوار بلند به ارتفاع ۲ متر و عرض ۵/۱ متر که یک دیوار حصار است ساخته شده‌است.این قلعه در زمان ساسانیان ساخته شده‌است و رابط بین قلعه‌های نظامی هزاردر و قلعه هزارانی بوده‌است به گفته شاهدان محلی یک تونل ارتباطی مخفی برای مواقع محاصرهبین این قلعه و قلعه‌های هزاردر و هزارانی وجود داشته‌است تا در صورت نیاز بتوان از آن استفاده نمود گفته می‌شود که این تونل در زمان گذشته بر اثر خاکبرداری پیدا شده اما به واسطه ترس ساکنان محلی از خطرهای احتمالی تونل دوباره پوشیده شده‌است.

## منابع
* معرفی اجمالی قلعه‌های باستانی استان ایلام، بخش دوم، حبیب‌الله محمودیان، ۱۳۸۳، انتشارات گویش

رده:قلعه‌های استان ایلام
رده:قلعه‌های ساسانیان
رده:قلعه‌ها در ایران
هفتاد و نهمین دوره جوایز اسکار

**هفتاد و نهمین** دوره مراسم اعطای جوایز اسکار در تاریخ ۲۵ فوریه ۲۰۰۷ در در تئاتر کداک در هالیوود کالیفرنیا برگزار شد. در این مراسم بهترین فیلم‌های سال ۲۰۰۶ جهان به انتخاب آکادمی علوم و هنرهای تصاویر متحرک جایزه گرفتند.

الن دی جنرس برای اولین بار مجری این مراسم بود. این ششمین باری بود که سالن کداک میزبانی مراسم را بر عهده داشت.

همچنین سی و دومین باری بود که مراسم توسط ای بی سی در آمریکا از تلویزیون پخش شد. لورا زیسکین تهیه‌کننده و دان لافونتین به همراه جینا تاتل گویندگان مراسم بودند. نامزدها در ۲۳ ژانویه در ساعت ۵:۳۸ صبح توسط سید گانیس - رئیس آکادمی- و سلما هایک - بازیگر- اعلام شد.

فیلم دختران رؤیایی با هشت نامزد، در رده اول نامزدها قرار داشت و فیلم بابل با هفت نامزد رده دوم را از آن خود کرد.

## جوایز
[بندانگشتی|چپ|150px|[مارتین اسکورسیزی، Best Director winner|alt=Headshot of a Caucasian male with thick rimmed glasses. He is wearing a black suit over a white shirt with a black bowtie.]]
[بندانگشتی|چپ|150px|[فارست ویتاکر، Best Actor winner|alt=Portrait of an African-American male facing toward his right shoulder. He is wearing a black suit and an unbuttoned white collar shirt.]]
[بندانگشتی|چپ|150px|[هلن میرن، Best Actress winner|alt=A woman in her late sixties is seen wearing a black dress and earrings.]]
[بندانگشتی|چپ|150px|[آلن آرکین، Best Supporting Actor winner|alt=A Caucasian male wearing a black suit and tie with a white collar shirt is seen waving his right hand. He is standing next to a blonde female wearing a green dress.]]
[بندانگشتی|چپ|150px|[جنیفر هادسون، Best Supporting Actress winner|alt=Headshot of an African-American female in her late twenties holding her Oscar statuette]]
[بندانگشتی|چپ|150px|[جرج میلر (کارگردان)|George Miller, Best Animated Feature winner|alt=A grey haired man is seen wearing a black leather jacket.]]
[بندانگشتی|چپ|150px|[گی‌یرمو نابارو، Best Cinematography winner|alt=A photo of a bearded, black haired Mexican male with sitting with his hands clasped over his knee. He is wearing a black shirt and black pants.]]
[بندانگشتی|چپ|150px|[جان نول، Best Visual Effects co-winner|alt=A man in his forties is seen wearing a backpack and a red necklace.]]

برندگان نخست و در **حروف برجسته** پررنگ فهرست شده‌اند.

## پانویس

## پیوند به بیرون
*  – آکادمی علوم و هنرهای تصاویر متحرک
* Oscar.com – وب‌گاه رسمی مراسم جایزه اسکار

رده:اسکار
رده:الن دی‌جنرس
رده:جوایز ۲۰۰۷ (میلادی) در ایالات متحده آمریکا
جوایز فیلم ۲۰۰۶
رده:رویدادهای فوریه ۲۰۰۷ در ایالات متحده آمریکا
رده:سینمای ایالات متحده آمریکا در ۲۰۰۷ (میلادی)
رده:کالیفرنیا در ۲۰۰۷ (میلادی)
رده:لس آنجلس در ۲۰۰۷ (میلادی)
رده:مراسم‌های جوایز اسکار
معنادرمانی

بندانگشتی|ویکتور فرانکل عصب شناس و روان شناس اتریشی
**معنادرمانی** که به آن **لوگوتراپی** نیز گفته می‌شود مکتب روان‌شناسی است که ویکتور فرانکل بنیان‌گذاشت.

## اصول اساسی
مفهوم «لوگوتراپی» با کلمه زبان یونانی «لوگوس» («معنا») ایجاد شد. مفهوم فرانکل بر این فرض استوار است که نیروی انگیزشی اولیه یک فرد، یافتن معنا در زندگی است. فهرست اصول زیر بیانگر اصول اساسی معنادرمانی است:
* زندگی در هر شرایطی معنا دارد، حتی در بدبخت ترین آنها.
* انگیزه اصلی ما برای زندگی اراده ما برای یافتن معنای زندگی است.
* ما در یافتن معنی در آنچه انجام می‌دهیم، و آنچه تجربه می‌کنیم، یا حداقل در موضعی که در مواجهه با وضعیت رنج غیرقابل تغییر اتخاذ می‌کنیم، آزادی داریم.

روح انسان در چندین فرض معنادرمانی به آن اشاره شده است، اما استفاده از اصطلاح روح «روحانی» یا «مذهبی» نیست. از نظر فرانکل روح اراده انسان است. بنابراین، تأکید بر جستجوی معنا است، که لزوماً جستجوی خدا یا هر موجود ماوراء طبیعی دیگری نیست. فرانکل همچنین به موانع جستجوی انسان برای معنا در زندگی او در جستجوی معنا نسبت به  ...ثروتمندی، هدونیسم، [و] ماده‌باوری اقتصادی... هشدار می‌دهد.

## جستارهای وابسته
* معنی زندگی

## منابع

* محمدپور، احمدرضا. (۱۳۸۶). ویکتورامیل فرانکل:فرادیدی بر روانشناسی و رواندرمانی وجودی. تهران:نشردانژه.

رده:معنادرمانی
رده:روان‌درمانی اگزیستانسیال
رده:روان‌درمانی بر پایه نوع
کلاته خیج

**کَلاته خیج** یکی از شهرهای استان سمنان در  ایران است.
کلاته خیج در بخش بسطام روستای شاهرود ، حد فاصل جنگل ابر و جنگل اولنگ در نزدیکی پادگان چهلدختر قرار داد.

## جمعیت
جمعیت این شهر بر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۵٫۳۳۸ نفر بوده‌است. 
## گردشگری
از جمله نقاط دیدنی کلاته‌خیج می توان به باغات ، قنات و منازل بوم گردی و  ییلاقاتی همچون اولنگ ، خوش ییلاق و زرد آبیه اشاره نمود .این شهر در شرقی ترین قسمت استان سمنان می باشد و آخرین شهر قبل از ورود به استان گلستان می باشد. 

از بزرگان و چهره های برجسته این شهر می توان به حجت الاسلام والمسلمین محمدمهدی عرب انصاری معاون نظارت وبازرسی امور فرهنگی واجتماعی سازمان بازرسی کل کشور ومعاون شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی و معاونت سابق سیاسی امنیتی استاندار قم ، شادروان **حاج موسی عربعامری** به عنوان  موسس هیئات متمرکز عزاداری و بنیانگذار حسینیه اعظم ( مرکز فعلی همایشها و مناسبتهای فرهنگی ، مذهبی  شهرستان کلاته خیج ) ، فرزند فرهیخته ایشان ، مرحوم حجه الاسلام والمسلمین  **کربلایی شیخ محمد حزینی** روحانی مبارز دهه های 30 و 40 ، شهید والا مقام سردار سر تیپ **حاج عبدالله عرب نجفی** از فرماندهان  تیپ 12 قائم آل محمد (عج) در دوران جنگ تحمیلی  و همچنین فرمانده لجستیک تیپ قائم آل محمد بعد از دفاع مقدس و همچنین استاد **سید داوود میر باقری** کارگردان توانا و نامی تئاتر و سینمای کشور  اشاره نمود . 

شغل مردم این سرزمین بعضا پخت انواع نان محلی ، دامداری ، کشاورزی ، پارچه بافی سنتی  ، ترابری و اشتغال در شرکت معدن زغالسنگ البرز شرقی می باشد .
## آب و هوا
این منطقه دارای آب و هوای معتدل با زمستانهای سرد و خشک و  دارای مناطق بکر و حیات وحش غنی می باشد که از آن جمله به گرگ ، کفتار  ، گربه وحشی یا سیاهگوش  ، روباه ، شغال ، خرس ، پلنگ ، تیهو ، باز و شاهین ، انواع خزندگان و افعی، جوندگان ریز جثه و چرندگانی همچون جبیر ، بز و کل اشاره نمود .

کلاته خیج در گذشته یکی از قطب‌های پارچه‌بافی بوده‌است. امروز نیز توسط پارچه‌بافان این شهر، بافت پارچه سنتی ماهوت دوباره احیا شده‌است.

## منابع
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳

* مختصات و ارتفاع
* پیش‌شماره

## جستارهای وابسته
* جمعیت شهرهای استان سمنان

رده:شهرستان شاهرود
رده:شهرهای استان سمنان
رده:شهرهای شهرستان شاهرود
نیکشهر

**نیکشهر**، شهری در بخش مرکزی شهرستان نیکشهر در استان سیستان و بلوچستان ایران است. این شهر، مرکز شهرستان نیکشهر است.

## مردم‌شناسی
مردم این شهر از قوم بلوچ هستند و به زبان بلوچی تکلم می‌کنند و پیرو دین اسلام و مذهب سنی هستند.
## ورزشگاه نیکشهر
ورزشگاه نیک شهر سال ۹۸ افتتاح شد کلنگ این مجموعه ورزشی در سال ١٣٨٦ به زمین زده شده بود

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهر **نیکشهر** برابر با **۱۷٬۷۳۲** نفر (**۴٬۱۵۶** نفر) بوده است.

## منابع

رده:شهرستان نیکشهر
رده:شهرهای استان سیستان و بلوچستان
رده:شهرهای شهرستان نیکشهر
رده:مناطق مسکونی در شهرستان نیک‌شهر
سرخون (اردل)

**سرخون** مرکز بخش میانکوه در شهرستان اردل از توابع استان چهارمحال و بختیاری است. این شهر از ادغام سه روستای سرخون علیا، سرخون سفلی و سرخون قیصری تشکیل شده‌است.

## مردم
**مردم این شهر [[مردم لر|لُرتبار]] از [[ایل بختیاری]] هستند و از دو طایفه بزرگ (اولاد حاجعلی و هلیسادی) می باشند که به زبان [[لری بختیاری|لُری بختیاری]] سخن می گویند**

## آلودگی نفتی

جمعیت منطقه میانکوه در حدود ۱۵ هزار نفر است. با آلوده شدن چشمه آشامیدنی سرخون به نفت، بیشتر جوانان منطقه مجبور به مهاجرت شدند. چشمه سرخون به طول ۲۰ کیلومتر از کوه‌های این منطقه سرچشمه می‌گیرد و در مسیر خود اب شرب بیش از ۲۰ روستا و یک شهر را تأمین می‌کرد و علاوه بر آب شرب عامل اشتغال زایی در بخش‌های باغداری و کشاورزی و شیلات بود، بیش از ۳۰ شیلات در مسیر رودخانه قرار داشت همچنین چندین هزار هکتار مزارع برنج و طرح‌های باغداری موجود بود که با آلوده شدن به نفت تمام این بخش‌ها تعطیل و مهاجرت‌ها به شهرها آغاز گردید.

## گردشگری
*(تنگ گندمکار)، یکی از جاذبه‌های طبیعی منطقه است.
*بردگوریهای قدیمی زیادی بخصوص در کوه سرخون وجود دارد. 
*جاده تاریخی دزپارت (ایل راه) از روستای گندمکار گذر می‌کند و پس از گذشتن از روستای شلیل، وارد استان خوزستان می‌شود.
*حاشیه چشمه سرخون، استراحتگاه حاشیه جاده خوزستان.
*امام زاده سید شهید محمد است، ایشان از نوادگان امام موسی کاظم است.

## منابع

اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.

رده:شهرهای شهرستان اردل
رده:شهرهای استان چهارمحال و بختیاری
رده:شهرستان اردل
لولو

* لولوبیان قومی باستانی در شمال‌غرب ایران.
* لولوخورخوره، موجودی خیالی است ساخته و پرداخته پندار افراد جهت ترساندن کودکان بازیگوش.
* لولو (آلبوم موسیقی)، آلبوم مشترک متالیکا و لو رید
* لؤلؤ در عربی به معنای مروارید است.

## جستارهای وابسته
* خورخوره

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی نام خانوادگی
رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی نام کوچک
خلیج گواتر

بندانگشتی|خلیج گَواتِر
**خلیج گُواتر**یک خلیج نسبتاً کوچک در طول ساحل مکران در دریای عمان است. خلیج گواتر در منتهی‌الیه جنوب شرقی ایران در محدوده شهرستان دشتیاری در استان سیستان و بلوچستان و منتهی‌الیه جنوب غربی پاکستان جای گرفته‌است. ۶۰٫۴ درصد از آن متعلق به کشور پاکستان و ۳۰٫۶ درصد وسعت آن در ایران قرار دارد.
در امتداد ساحل مکران، خلیج گواتر در میان خلیج غربی گواتر (در سوی خاور) و خلیج چابهار (در سوی باختر) قرار گرفته‌است.

در سمت ایران رودخانه باهوکلات و در سمت پاکستان رودخانه دشت رود به  خلیج گواتر می‌ریزند. آغاز این خلیج در سمت خاوری دماغه جیوانی است و پایان آن در سمت باختر در نقطه‌ای به نام پسابندر است.

در کرانهٔ پاکستانی خلیج گواتر شهری به نام جیوانی قرار دارد و در کرانهٔ ایرانی آن روستاهای بندر گواتر و پسابندر.

خلیج گواتر دارای جنگل‌های حرا است. این جنگل‌ها ۳۳ هکتار وسعت دارند و در ۱۵۰ کیلومتری شهر چابهار قرار گرفته‌اند. در بخش ایرانی پنج شاخ‌آبه، خور و رودخانه شامل رودخانه کاجو، نهنگ و باهوکلات و خورهای باهو و گواتر با خلیج گواتر در ارتباط هستند. رودخانه‌های یادشده دارای رژیم سیلابی هستند و جریان پایه ضعیفی دارند.

این خلیج بخشی از منطقه حفاظت شده باهوکلات (گاندو) به‌شمار می‌آید. خلیج گواتر و خور باهو، یکی از ۲۲ تالاب بین‌المللی ایران است که با مساحتی معادل ۷۵ هزار هکتار در سال ۱۳۷۸ در فهرست تالاب‌های بین‌المللی رامسر قرار گرفت.

میانگین بارش این محدوده برابر با ۱۱۴ میلیمتر و میانگین دمای سالانه معادل ۲۶٫۵ درجه سـانتی‌گراد تعیین شده‌است. متوسط سالانه حداکثر مطلق گرما و سرما در این حوزه به ترتیب ۳۰٫۱ و ۲۲٫۳ درجه سانتی‌گراد است که بیشینه دما در ماه‌های اردیبهشت تا تیر و کمینه دما در ماه‌های آذر تا بهمن رخ می‌دهد.

## پانویس

## منابع
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران ۱۳۸۳، ص۱۳۵.
* 
* عرفانی، ملیحه، نوری، غلامرضا، دانه‌کار، افشین، مروی مهاجر، محمدرضا، محمودی، بیت‌الله. (۱۳۸۸). 'بررسی پارامترهای رویشی جنگل‌های مانگرو خلیج گواتر در جنوب شرقی ایران، تاکسونومی و بیوسیستماتیک، ۱(۱)، صص ۳۳–۴۶.

رده:جاذبه‌های طبیعی شهرستان دشتیاری
گ
رده:خلیج‌های پاکستان
رده:دریای عمان
رده:دماغه‌های پاکستان
رده:زمین‌چهرهای ایالت بلوچستان پاکستان
رده:زمین‌چهرهای ایران
رده:شهرستان دشتیاری
رده:مرز ایران و پاکستان
رده:مقاله‌های خرد جغرافیای پاکستان
رده:ناحیه گوادر
رده:زمین‌چهرهای استان سیستان و بلوچستان
تیرباران

[thumb|left|300px|تیرباران [پارتیزان (نظامی)|پارتیزان‌های روسی توسط سربازان آلمان نازی در جنگ جهانی دوم (سپتامبر ۱۹۴۱)این عکس در آرشیو فدرال آلمان نگهداری می‌شود.]]

**تیرباران** یکی از راه‌های اجرای مجازات اعدام است. نحوه اجرای تیرباران معمولاً به این ترتیب است که شخص محکوم به اعدام را با طناب به یک تیرک عمودی می‌بندند و به فرمان فرمانده جوخه آتش، شخص محکوم گلوله‌باران می‌شود. البته کیفیت اجرای تیرباران در کشورهای مختلف متفاوت است و با قوانین گوناگونی اجرا می‌شود. اشخاص محکوم به مرگ با تیرباران معمولاً نظامیان می‌باشند.

هنگامی که صدام حسین به اعدام با طناب دار محکوم شد، وی خواستار اجرای حکم اعدام با تیرباران شد، اما ادعای او مبنی بر اینکه هنوز هم یک نظامی است و در صورت اثبات جرم باید تیرباران شود، از سوی دادگاه پذیرفته نشد.

## جستارهای وابسته
* دادگاه نظامی
* دار زدن

## نگارخانه

پرونده:Edouard Manet 022.jpg|تیرباران فردیناند ماکسیمیلیان یوزف، پادشاه مکزیک اثر ادوارد مانه.
پرونده:El Tres de Mayo, by Francisco de Goya, from Prado in Google Earth.jpg|اعدام شهروندان مادریدی توسط سربازان فرانسوی، تابلوی سوم ماه می ۱۸۰۸ اثر فرانسیسکو گویا
پرونده:Tirbaran toodeiha pas az koodeta 28 mordad 1332.JPG|تیرباران برخی اعضاء حزب توده پس از کودتا ۲۸ مرداد ۱۳۳۲
پرونده:Firing Squad in Iran.jpg|«جوخه آتش در ایران» برنده جایزه پولیتزر. اعدامیان محکوم شده توسط خلخالی در فرودگاه سنندج


## منابع

رده:تنبیه در بریتانیا
رده:شیوه‌های اعدام
پیچیده‌بالان

**پیچیده‌بالان** یکی از راسته‌های حشرات از زیرشاخه شش‌پایان هستند.

پیچیده‌بالان حشراتی انگل‌وار هستند که شامل ۶۱۰ گونه می‌شوند.
آن‌ها به صورت انگلی از طریق دیگر حشرات زندگی می‌کنند و میزبانان آن‌ها شامل زنبور، زنجره، سوسک و بید کاغذ است.
حشرات بسیار ریزی هستند که در حالت نوزادی غالباً انگل سایر حشرات می‌باشند. نرهای بالغ زندگی آزاد دارند. طول نرها کمتر از ۴ میلیمتر است و غالباً قهوه‌ای رنگ می‌باشند که در دو طرف سر نرها چشم‌های مرکب برجسته‌ای قرار دارد. به نظر می‌رسد به علت انگلی شدن لاروهای حشرات توسط بال تاب خورده‌ها پروانه‌ها و مخصوصاً زنبورهای جنس Halictus و Andrenaعقیم شوند. بعضی از انواع این حشرات در مبارزه بیولوژیک و کم کردن جمعیت آفات اهمیت دارد.
دو مفصل اول سینه و قطعات دهانی این حشرات خیلی کوچک شده‌اند. مفصل سوم سینه به علت رشد زیاد بزرگ می‌باشد و طول آن تقریباً برار با نصف طول بدن است.
دگردیسی آن‌ها از نوع ساده است. دوره زندگی اشکال انگل موجود در این راسته تا حدودی پیچیده بوده و از نوع دگردیسی هیپرمتامورفوز می‌باشد. افراد نر به محض ظهور به دنبال افراد ماده و با یک ماده جفتگیری می‌کند.
بال جلویی آن‌ها به عضو هالتر مانند شبیه به بال‌های عقبی دو بالان تبدیل شده است. بال عقبی پهن و غشایی با رگبال کمی است.

## پانویس
# (Strepsiptera)
# (Hexapoda)
# (parasitoid)
# (silverfish)

## منابع

* 
* برابرهای علمی بر پایهٔ: عطری، مرتضی، واژه‌نامه علوم زیستی، دوجلدی، همدان: اداره انتشارات دانشگاه بوعلی‌سینا، ۱۳۸۴.


رده:حشرات به‌کاررفته به عنوان عوامل کنترل آفت حشرات
رده:راسته‌های حشرات
ایژوسک

شهر **ایژِوسک** (به روسی: Иже́вск، به زبان اودمورتی: Иж) مرکز جمهوری اودمورتیا در روسیه است.

بندانگشتی|right
این شهر بر کرانهٔ رود ایژ در کوهستان اورال باختری واقع شده. این شهر فرودگاهی به نام فرودگاه ایژوسک دارد.

ایژوسک در دوران شوروی جزو شهرهای بسته بود، یعنی دسترسی خارجیان به آن محدود شده‌بود زیرا کارخانه‌های اسلحه‌سازی زیادی در این شهر مستقر شده‌بودند. بین سال‌های ۱۹۸۴ تا ۱۹۸۷ این شهر به افتخار دمیتری اوستینوف، وزیر دفاع شوروی، اوستینوف نامیده شد و بعدها نام خود را بازیافت. این شهر مرکز مهمی برای صنعت، تجارت، تحصیل در منطقه ولگا است. این شهر به صنایع نظامی، مهندسی و متالورژیکی معروف است و کارخانه اسلحه سازی ایژماش که تولید کنندهٔ اسلحه‌های معروفی همچون کلاشنیکف، سیمونوف، دراگونوف، پی‌کا و موسین–ناگانت در این شهر واقع است. میخائیل کالاشنیکف، سازنده تفنگ تهاجمی معروف کلاشنیکُف مدت‌ها در این شهر زندگی می‌کرد و نهایتاً ۲۳ دسامبر ۲۰۱۳، در سن ۹۴ سالگی در این شهر در گذشت.منابع
[thumb|left|300px|'''کلیسای جامع سنت مایکل''' در ایژوسک که با کلیسای جامع قدیمی الکساندر نوسکی به عنوان [کلیسای ارتدکس شرقی|کلیسای اصلی ارتدکس اودمورتیا در روسیه رقابت می‌کند.

معماری احیاگری روسی آن متعلق به ایوان چاروشین، معمار کمتر شناخته شده قرن نوزدهمی اهل ویاتکا است. این کلیسا با آجر قرمز با سقفی شبیه چادر مانند پوشیده شده است که تا ارتفاع ۶۷ متری بالا می‌رود. چندین نمازخانه عظیم با گنبدهای پیازی طلاکاری شده و همچنین با ناقوس‌های باریک شمع مانند احاطه شده است. ایوان‌ها دارای سقف‌های شیب‌دار به شیوه کلیساهای مسکوی قرن هفدهم هستند.

کارخانه اسلحه ایژفسک تا حدی مدیون حضور دوک میخائیل پاولوویچ بود که قدیس حامی او میکائیل فرشته بود. کارمندان کارخانه یک درصد از دستمزد خود را به صندوقی اختصاص دادند که برای تأمین مالی ساخت کلیسای بزرگ این قدیس نظامی تأسیس شده بود.

کلیسای جامع بین سالهای ۱۸۹۷ و ۱۹۱۵ ساخته شد، اما در سال ۱۹۳۷ توسط شوروی تخریب شد. در سال‌های ۲۰۰۴–۲۰۰۷ با طرح‌های اصلی چاروشین بازسازی شد.]]

## منابع


رده:بنیان‌گذاری‌های دهه ۱۷۶۰ (میلادی) در امپراتوری روسیه
رده:شهرها و شهرک‌ها در اودمورتیا
رده:مراکز تقسیمات کشوری جمهوری‌های روسیه
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۷۶۰ (میلادی)
شهر بسته

**شهر بسته** اصطلاحی است که در مورد دسته‌ای از شهرها در شوروی پیشین یا بلوک شرق به‌کار می‌رفت. شهرهای بسته شهرهایی بودند که مسافرت به آن‌ها و اقامت افراد در آن‌ها مشمول محدودیت‌هایی می‌شد. دلیل ایجاد شهرهای بسته به‌خاطر حضور تأسیسات حساس نظامی و هسته‌ای، ایستگاه رادار یا مرزی بودن آن‌ها بوده‌است. مردم روسیه نخستین بار به‌طور رسمی در سال ۱۹۸۶ از وجود این شهرها آگاه شدند. در آن زمان بیش از یک میلیون نفر در شهرهای بسته زندگی می‌کردند.

تعداد شهرهای بسته در روسیهٔ امروزی رسماً معلوم نیست ولی تخمیناً دو میلیون نفر هنور در این‌گونه شهرها زندگی می‌کنند.

شهرهایی که در حال حاضر از سوی مین‌اتم (وزارت انرژی اتمی روسیه) بسته‌اند عبارت‌اند از:

۱در نزدیکی این شهر (در کیشتیم) در سال ۱۹۵۷ یک فاجعهٔ هسته‌ای بزرگ در کارخانهٔ مایاک رخ داد.۲بزرگ‌ترین شهر بسته با ۱۰۰٬۴۰۰ نفر جمعیت (۱۹۹۹).

## پانویس

## منابع
Wikipedia contributors, "Closed city," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Closed_city&oldid=181677214 (accessed February 17, 2008).

رده:تاریخ شوروی
رده:جامعه روسیه
رده:جغرافیای اوکراین
رده:جمهوری سوسیالیستی اوکراین شوروی
رده:جنگ سرد
رده:حذف تاریخ
رده:شهرهای بسته
رده:واژگان دوره اتحاد شوروی
رده:جغرافیای روسیه
رده:تاریخ نظامی اتحاد شوروی
آذرین‌لایه

[بندانگشتی|330px|بخش‌های یک [توده نفوذی:
۱. کوژسنگ (لاکولیت)
۲. آذرین‌تیغه کوچک
۳. ژرف‌سنگ (باتولیت)
۴. آذرین‌تیغه (دایک)
۵. آذرین‌لایه (سیل)
۶. تنوره آتشفشانی (پایپ)
۷. کاوسنگ (لوپولیت)]]
**آذرین‌لایه** یا **سیل** (Sill)، در زمین‌شناسی، به تودهٔ نفوذی آذرین تختی که در میان لایه‌های رسوبی قدیمی‌تر یک آتشفشان رخنه کند می‌گویند.

آذرین‌لایه‌ها همیشه به موازات بسترهای سنگی پیرامون خود حالت می‌گیرند.

واژهٔ آذرین‌لایه از مصوبات فرهنگستان زبان فارسی است.https://web.archive.org/web/20070403111352/http://www.persianacademy.org/all_report_farsi.asp

## منابع

* فرهنگستان زبان فارسی

رده:آتشفشان‌شناسی
رده:سنگ‌های نیمه‌آتشفشانی
رده:توده‌های نفوذی
شعله

[بندانگشتی|شعلهٔ [اجاق گاز.|جایگزین=|436x436پیکسل]]
**شُعله** یا **اَخگَر** کوچک‌ترین شکل آتش است. شمع روشن نمونه خوبی از یک شعله‌است. زمانی که شعله سر بکشد و شعله‌های دیگری پدیدآورد آن را آتش می‌نامیم. سر کشیدن و ازدیاد پرسرعت آتش، آتش‌سوزی یا حریق نام دارد.

در گذشته‌های بسیار دور انسان‌های اولیه از شعله ایجاد شده توسط صاعقه می‌ترسیدند که بعدها نقش مهمی در زندگی بشر یافت.

شعله‌ها انواع مختلفی دارند و هر شعله با سوختن یک گاز یا ترکیب چند گاز پدید می‌آید یا سوختن زغال‌سنگ (زغال آنتراسیت)و چوب که دمای سوخت اکسیژن و گاز lpg حدود ۱۴۰۰ درجه و شعله چوب حدود ۶۰۰ درجه و شعله حاصل از زغال سنگ در مواقعی به ۱۵۰۰ درجه هم می‌رسد؛ که در گذشته تا به امروز برای ریخته‌گری از آن استفاده می‌شده.

شعله زمانی ایجاد می‌شود که در اثر گرم شدن یک نقطه یا محل، گازهایی ایجاد شوند و این گازها بسوزند.

دمای شعله‌ها میان ۳۰۰ تا ۱۱۰۰ درجهٔ سانتیگراد می‌باشد.

## جنس آتش و شعله
فیلسوفان شرقی معتقد بودند که در جهان چهار عنصر بنیادی وجود دارد و همه چیزی که اطراف ما وجود دارند از این چهار عنصر:خاک، آب، هوا و آتش ساخته شده‌اند.

اگر چه ما در حال حاضر می‌دانیم که در عوض چهار عنصر بیش از ۱۱۸ عنصر وجود دارد، ولی با این وجود تقسیم‌بندی گذشتگان نیز با تقسیم‌بندی امروزی حالت‌های ماده شامل :جامد، مایع ، گاز و پلاسما بسیار شبیه هم هستند. **ولی آتش چه؟** آتش یک واکنش شیمیایی است که در مخلوطی از گاز اتفاق می‌افتد.

به تعبیر ساده‌تر، آتش واکنش شیمیایی است که مخلوطی از گازهای درخشان رخ می‌دهد، به‌طور معمول درخشش همراه گرما. در حال حاضر ما می‌دانیم که آتش از تعداد زیادی عنصر ساخته شده و یقیناً یک تعریف بنیادی ندارد! در اکثر موارد آتش مخلوط داغی از گازهاست؛ و شعله نتیجه یک واکنش شیمیایی، که عمدتاً بین اکسیژن هوا و یک ماده سوختی انجام می‌شود. که نتیجه این واکنش معمولا نیز کربن دی‌اکسید، بخارآب ، نور و گرماست.
[جایگزین=عکس از شعله آتش در جنگل|بندانگشتی|250x250پیکسل|شعله [آتش در جنگل]]
اگر شعله به اندازه کافی داغ باشد، گاز سازنده شعله یونیزه شده و حالت دیگری از ماده را می‌سازد:که پلاسما گفته می‌شود. معمولاً قسمت آبی رنگ شعله دمای بیشتری دارد و گرمترین بخش آتش را می‌سازد و بعد از آن بخش‌های زرد و قرمز هستند.

شعله همانند گاز گسترش پیدا می‌کند و شما معمولاً قادر به دیدن آن نیستید. این گسترش موجب سرد شدن آن می‌شود و زمانی که به اندازه کافی سرد شد دیگر توانایی تولید نور قابل مشاهده را نخواهد داشت.

برخی معتقدند که گاز به‌طور کلی از پلاسما تشکیل شده‌است، ولی همان‌طور که گفتیم تنها بخشی از آتش که دمای کافی را داشته باشد می‌تواند موجب یونیزه شدن گازها شده و پلاسما بسازد. [بندانگشتی|چپ|250px|مقایسهٔ شعله [شمع بر روی زمین با فضا، شعله در حالت جاذبه صفر کروی شکل است.]]

## منابع

رده:آتش
رده:ویکی‌سازی رباتیک
نوح یکم سامانی

**نوح یکم سامانی** (نوح بن نصر) معروف به **امیر حمید** و دارای کنیه **ابومحمد** (۳۴۳ – ۳۳۱ ه‍.ق) از پادشاهان سامانی بود.

نوح بن نصر در سال ۳۳۱ ه‍.ق به جای پدر در بخارا فرمانروای فرارود شد. روزگار فرمانروایی پرآشوبی داشت تا بدان‌جا که چند گاهی از تاج و تخت جدا شد اما دوباره مقام خویش را به دست آورد.

نوح همراه وشمگیر بن زیار بر گرگان چیره شد و در سال ۳۳۳ ه‍.ق به ری و اصفهان لشکر کشید.

از رویدادهای مهم دورهٔ او مخالفت ابوعلی احمد چغانی فرماندهٔ لشکر اوست که مرو و بخارا را در سال ۳۳۵ ه‍.ق فتح کرد و وزیر نوح، ابوالفضل محمد بن احمد سلمی مروزی ملقب به «حاکم جلیل» و «شمس‌الائمه» را کشت ولی پس از مدتی با نوح صلح کرد، اما چون در نبرد با بوییان کاری از پیش نبرد و با رکن‌الدوله صلح کرد از این‌رو نوح او را از خراسان عزل کرد ولی ابوعلی به کمک رکن‌الدوله منشور حکومت خراسان را از مطیع عباسی دریافت کرد و در سال ۳۴۳ نوح در بخارا درگذشت. وی به ابوالفضل بن احمد بن حمویه در جنگ آمل امان‌نامه داد.

## منابع
* تاریخ و فرهنگ ایران

رده:اهالی ایران در سده ۱۰ (میلادی)
رده:حکم‌رانان آسیا در سده ۱۰ (میلادی)
رده:حکم‌رانان خاورمیانه در سده ۱۰ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۳۴۳ (قمری)
رده:درگذشتگان ۹۵۴ (میلادی)
رده:سامانیان
منصور یکم

**منصور یکم سامانی** (ابوصالح منصور بن نوح) مشهور به امیر سدید (۳۶۵ – ۳۵۰ ه‍. ق) از امیران سامانی بود. منصور بن نوح سامانی یکی از پادشاهان سلسله سامانیان بود که از سال ۳۵۰ تا ۳۶۵ هجری قمری (۹۶۱ تا ۹۷۵ میلادی) حکومت کرد. او پس از مرگ پدرش، نوح بن نصر سامانی، به قدرت رسید. دوره حکومت منصور بن نوح با رشد علمی و فرهنگی همراه بود و بخشی از دوران طلایی سامانیان محسوب می‌شود.

در زمان او، دربار سامانی یکی از مراکز مهم دانش، هنر و فرهنگ در جهان اسلام بود. او دانشمندان و شاعران بزرگی مانند ابوعلی سینا و رودکی را حمایت می‌کرد. سامانیان به‌عنوان یک سلسله ایرانی، نقش مهمی در حفظ فرهنگ و زبان فارسی در دوران بعد از ورود اسلام به ایران ایفا کردند.

منصور یکم، جانشین عبدالملک، در طی فرمانروایی پانزده ساله‌اش ٬به سنّت پیشینیان خود به پشتیبانی و پروردن دانشوران و شاعران و مفسران همت گماشت. به فرمان این امیر، که به تفسیر راغب بود، ابوعلی محمّد بن عبدالله، از سال ۳۵۲ هجری به ترجمه تاریخ الامم و الملوک طبری مبادرت کرد. وی، در ضمن ترجمه، مطالبی را از اصل عربی حذف کرد و از کتب و منابع مطالبی نیز بر آن افزود. از
این رو، این کتاب از صورت ترجمه بیرون آمد و رنگ و شکل تألیف به خود گرفت و به تاریخ بلعمی نام‌ور گشت.
هم‌زمان با همان تاریخی که تاریخ طبری به فارسی برگردانده شد، به امر منصور یکم، گروهی از دانشوران اقدام به ترجمه جامع البیان فی التفسیرالقرآن به زبان پارسی کردند. از وجوه اهمیّت این کتاب، یکی عظمت آن و دیگری اشتمال آن است بر مقدار فراوانی» از واژگان و مفردات فارسی که در برابر ترجمه مفردات و ترکیبات قرآن آورده شده‌است.

## منابع

* ABŪ ṢĀLEḤ MANṢŪR (I) NŪḤ – Encyclopaedia Iranica

رده:اهالی ایران در سده ۱۰ (میلادی)
رده:حکم‌رانان آسیا در سده ۱۰ (میلادی)
رده:حکم‌رانان خاورمیانه در سده ۱۰ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۳۶۵ (قمری)
رده:درگذشتگان ۹۷۶ (میلادی)
رده:سامانیان
نصر یکم

**نصر یکم سامانی** (درگذشتهٔ اوت ۸۹۲ میلادی) بنیان‌گذار و از امیران سلسلهٔ سامانی بود. پدر او احمد، پدربزرگش اسد و نیای او سامان‌خدا بود.

اصل وی از خراسان است، از خاندان ایرانی معروفی که نسبش احتمالا به خاندان مهران می‌رسد. نیای وی سامان در خدمت ابومسلم خراسانی بود و پس از سامان پسرش اسد جانشین او شد و در عهد خلافت هارون‌الرشید درگذشت. اسد چهار پسر داشت به نام‌های احمد و نوح و یحیی و الیاس. احمد به حکومت فرغانه رسید و نوح بر سمرقند و یحیی بر چاچ و اشروسنه و الیاس بر هرات امارت یافتند. احمد خوش‌رفتارترین برادران بود و چون به سال ۲۵۰ در فرغانه درگذشت، هفت پسر از او باقی ماند که از آن جمله نصر به جانشینی پدر فرمانروای سمرقند و چاچ و فرغانه شد و خلیفهٔ عباسی المعتمد بالله امارت او را بر ماوراءالنهر به سال ۲۶۱ تأیید کرد. بخارا و غزنه هم به قلمرو او افزوده گشت. وی در سال ۲۷۹ ه‍.ق درگذشت و برادرش اسماعیل یکم سامانی جانشین وی گشت. نصر پادشاهی بخرد و متدین و ادیب و شاعر بود.

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی، ۳ آوریل ۲۰۰۷.
* تاریخ ادبیات در ایران، دکتر صفا، ج۱ ص۲۰۴ و ۲۰۵
* اعلام زرکلی ج۸ ص۳۳۷
* مقدمهٔ ابن‌خلدون ج۴ ص۳۳۳
* النجوم الزاهرة ج۳ ص۸۳
* تاریخ گزیده ص۳۷۷
* http://www.aftabir.com/government/iran/history/duration/evolution_escalade_ahmad.php

رده:اهالی ایران در سده ۹ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۲۷۹ (قمری)
رده:درگذشتگان ۸۹۲ (میلادی)
رده:سامانیان
رده:قانون‌گذاران سده ۹ (میلادی) در آسیا
رده:حکم‌رانان آسیا در سده ۹ (میلادی)
عبدالملک بن نوح

نام دو تن از امیران سامانی می‌باشد:

* عبدالملک یکم سامانی
* عبدالملک دوم سامانی
شاهین پسر روشن

**شاهین پسر روشن** از سرداران سپاهیان یعقوب لیث صفاری پادشاه ایران بود.

در جریان درگیری‌های یعقوب لیث با صالح بن نصر، سرکردهٔ عیاران در سیستان، یعقوب لیث در آغاز ذیحجه ۲۴۹ ه.ق. /اواخر ژانویه ۸۶۴ م. به شهر بُست بازگشت و صالح به رخج عقب نشست. پس از آن دو سپاه از نو در هم افتادند و صالح شکست خورده با گروه اندکی گریخت. شاهین پسر روشن با گروهی از سواران صفاری تا پل والشتان صالح را دنبال کردند.
شاهین و سوارانش موفق شدند صالح بن نصر و افرادش را به اسارت بگیرند. ایشان همه آن‌ها را به سیستان آوردند.

## منابع
* بر پایهٔ داده‌هایی در:

رده:صفاریان
امیرحسین صدیق

**امیرحسین صدیق** (زادهٔ ۸ آبان ۱۳۵۱ در تهران) بازیگر ایرانی تلویزیون، سینما و تئاتر است.  شهرت او بیشتر به‌واسطه بازی در آثار مرضیه برومند است.

## زندگی شخصی
او در مهر ۱۳۵۸ پدرش علی صدیق را در یک تصادف رانندگی از دست داد. او در کودکی به عضویت کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان درآمد و عضو کلاس‌های تئاتر آن مجموعه شد. صدیق در سال ۱۳۷۳ با بازی در نقش آقای پدر قصه‌های تابه‌تا به کارگردانی مرضیه برومند به شهرت رسید.

او در سال‌های ۱۳۹۴ و ۱۳۹۵ اجرای برنامهٔ تلویزیونی کتاب‌باز را برعهده داشت.

## بازیگری
### تئاتر
* ۱۳۷۱ - *پیروزی در شیکاگو* (داوود رشیدی)
* ۱۳۷۲ - *چایخانه باغ پریان* (هرمز هدایت)
* ۱۳۷۸ - *ریچارد سوم* (داوود رشیدی)

### نمایش خانگی
* ۱۴۰۱ - شهرک کلیله و دمنه (مرضیه برومند)
* ۱۴۰۳ - تاسیان (تینا پاکروان)

### سینما

### تلویزیون

## حواشی
بر اساس تصاویر منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی، مهر ۱۳۹۷ امیرحسین صدیق به همراه ستاره اسکندری از بازیگران سرشناس ایرانی پس از آزادی پوریا نوری، عکاس بازداشتی واقعه گلستان هفتم به دیدن او رفتند که این دیدار موجب انتقادات تند رسانه‌های حکومتی چون روزنامه کیهان، روزنامه جوان و خبرگزاری فارس از این دو بازیگر سینما و تلویزیون شد.

نوروز ۱۳۹۸ که صدیق و همسرش مهمان برنامه تحویل سال نو در شبکه پنج بودند، او از تشریح شیوهٔ کشته شدن نیروهای مدافع حرم در جنگ داخلی سوریه در ساعات تحویل سال جدید انتقاد کرد. در بخشی از برنامه که حضور یک نیروی نظامی از تیپ فاطمیون با صدیق و همسرش هم‌زمان شده بود، آن شخص به بیان خاطراتی از مخاطرات خود در سوریه پرداخت و امیرحسین صدیق نسبت به صحبت‌های او دربارهٔ «نحوه مُردن» مدافعان حرم در جنگ سوریه انتقاد کرد و گفت که صحبت از قتل و خشونت در شب‌های منتهی به سال نو و عید نوروز جایز نیست و باید از خوبی‌ها حرف زد.

## ماجرای ویژه برنامه نوروزی صداوسیما
۲۰ اسفند ۱۳۹۹ شبکه پنج صداوسیما جمهوری اسلامی اعلام کرد ویژه برنامه نوروزی‌اش با میزبانی و مجری‌گری امیرحسین صدیق و همسرش باران خوش‌اندام از ۲۶ اسفند تا ۱۳ فروردین ۱۴۰۰ به صورت زنده روی آنتن شبکه پنج سیما می‌رود.

این خبر با واکنش تند رسانه‌های حکومتی جمهوری اسلامی همراه شد. خبرگزاری فارس، روزنامه جوان و خبرگزاری تسنیم با انتشار سرمقاله و یادداشت با یادآوری دیدار او با پوریا نوری، عکاس سینما بازداشت شده در اعتراضات پس از آزادی و انتقاد صدیق از حضور نیروهای نظامی و شبه نظامی جمهوری اسلامی در جنگ سوریه، به عملکرد صداوسیما در انتخاب صدیق برای اجرای برنامه نوروزی اعتراض کردند.

۲۶ اسفند نهایتاً خبر لغو پخش این ویژه برنامه نوروزی با اجرای صدیق منتشر و علت آن فعالیت‌های سیاسی صدیق و دیدارش با محکومان امنیتی عنوان شد.

خبرگزاری تسنیم مدعی شد بسیاری مطالبه داشتند شبکه پنج سیما از حضور و اجرای امیرحسین صدیق و همسرش در ویژه برنامه نوروزی «نوروزترین نوروز» جلوگیری کند.

رضا صادقی، خواننده یک روز پس از کنار گذاشته شدن صدیق از اجرای برنامه در ۲۷ اسفند ۱۳۹۹ مجری این ویژه برنامه شد.

## منابع

## پیوند به بیرون
* سایت رسمی امیرحسین صدیق
* 
* 
* امیرحسین صدیق در وبگاه ایران‌آکت

رده:افراد زنده
رده:اهالی تهران
رده:بازیگران مرد اهل تهران
رده:بازیگران مرد تلویزیونی اهل ایران
رده:بازیگران مرد فیلم اهل ایران
رده:زادگان ۱۳۵۱
دهلاویه

**دهلاویه** روستایی است در شمال غربی سوسنگرد در استان خوزستان. دهلاویه در دهستان حومه غربی در بخش بستان، شهرستان دشت آزادگان قرار گرفته است. مردم دهلاویه شیعه‌اند و فعالیت اصلی آنان کشاورزی و دامداری است. 

این روستا بر پایه سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، دارای ۳۳۲ نفر جمعیت بوده‌است که از این میان ۱۴۹ نفر مرد و ۱۸۳ نفر زن بوده‌اند. شمار خانوارهای آن ۷۰ خانوار و تعداد واحدهای مسکونی آن ۵۹ واحد گزارش شده‌است.

این روستا در جریان جنگ ایران و عراق به دلیل موقعیت راهبردی خود و نیز کشته شدن مصطفی چمران در این محل اهمیت یافت و امروزه محل یادمانی مرتبط با  جنگ ایران و عراق است.

پس از بازسازی روستا در دوران پس از جنگ، کشاورزی همچنان محور اقتصادی روستا باقی مانده است. حضور زائران مناطق جنگی نیز به عنوان منبع درآمدی مکمل برای برخی از ساکنان نقش دارد.

## جغرافیا
دهلاویه در شمال غربی سوسنگرد و نزدیک به مرز ایران و عراق قرار دارد. این روستا در ناحیه‌ای دشتی با آب‌وهوای گرم و خشک واقع شده و رود کرخه در نزدیکی آن جریان دارد که در کشاورزی و زندگی مردم نقش دارد.
بندانگشتی|محوطه یادمان دهلاویه

## پیشینه
پیش از جنگ ایران و عراق، دهلاویه روستایی کشاورزی بود. با آغاز جنگ در شهریور ۱۳۵۹ و به دلیل نزدیکی به مرز، این روستا به یکی از نقاط درگیری تبدیل شد. نیروهای عراقی در نخستین ماه‌های جنگ وارد منطقه شدند و دهلاویه در خط مقدم قرار گرفت.

در ۲۴ آبان ۱۳۵۹ نبرد شدیدی میان نیروهای ایرانی و ارتش عراق در این روستا روی داد. در ادامه، ستاد جنگ‌های نامنظم به فرماندهی مصطفی چمران برای جلوگیری از پیشروی نیروهای عراقی در این منطقه مستقر شد.

دهلاویه سرانجام همراه با بستان در عملیات طریق‌القدس در آذر ۱۳۶۰ آزاد شد.
[بندانگشتی|[موشک دهلاویه نام خود را از این روستا گرفته است]]

در ۳۱ خرداد ۱۳۶۰ مصطفی چمران، فرمانده ستاد جنگ‌های نامنظم، هنگام بازدید از خطوط مقدم دهلاویه بر اثر اصابت ترکش خمپاره کشته شد. این رویداد نام دهلاویه را در تاریخ جنگ ایران و عراق برجسته کرد.
پس از جنگ، در محل شهادت چمران یادمانی ساخته شد. این مجموعه شامل مسجد، موزه و فضاهای فرهنگی است و در چارچوب برنامه‌های راهیان نور مورد بازدید قرار می‌گیرد.

## منابع

* دهلاویه یادمان شهید چمران
* بروشور مرکز ارتباطات فرهنگی امتداد
* فیلم مستند لحظات شهادت تا خاکسپاری
اطلس جغرافیای حماسی ۱ (خوزستان در جنگ)، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.

کتاب «یادگاران: کتاب چمران»، انتشارات روایت فتح.

تارنمای رسمی بنیاد شهید و امور ایثارگران.

تارنمای راهیان نور.

درگاه ملی آمار ایران.

رده:روستاهای شهرستان دشت آزادگان
فکه

**فَکّه**، منطقه‌ای بیابانی در شمال غربی خوزستان و جنوب شرقی استان ایلام است.

فکه به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم می‌شود. بخش جنوبی آن جزو استان خوزستان است و شامل بخش‌هایی از شهرستان‌های شوش و دشت آزادگان می‌شود. بخش شمالی آن جزو استان ایلام و از توابع شهرستان دهلران است.

منطقهٔ فکه، سرزمین شن‌های روان است که در بخش جنوبی آن، شن‌های روان بیشتر است به گونه‌ای که حرکت کردن بر روی آن بسیار سخت و طاقت‌فرساست. خاک فکه شمالی سخت‌تر است و در بخش‌هایی از آن خاک‌های رس و خاک‌های قابل کشت وجود دارد. بارندگی در فکه بسیار کم است، به گونه‌ای که بیشتر مناطق آن خشک و بی‌آب و علف است، در منطقهٔ فکه جنوبی، تعداد روستاها به تعداد انگشتان دست هم نمی‌رسد و تنها عده‌ای از عشایر در آن زندگی می‌کنند. در منطقهٔ فکه شمالی به علت وجود رودخانه دویرج و باران‌های فصلی؛ روستاهای معدودی وجود دارد و منطقه قابل تحمل‌تری است.

## جنگ ایران و عراق
فکه یکی از محورهای اصلی حملهٔ ارتش بعثی عراق به محور شمال خوزستان بود. لشکر ۱ مکانیزه عراق از این محور به سمت شوش وارد عمل شد. اما مقاومت تیپ ۳۷ زرهی شیراز و همین‌طور سپاه پاسداران موجب شد عراقی‌ها به سختی و با تأخیر از فکه عبور کنند. ارتش عراق با عبور از محور فکه توانست خود را تا کنار رودخانهٔ کرخه نزدیک جادهٔ اهواز-اندیمشک برساند. پس از عملیات فتح‌المبین که به آزادسازی بخش اعظمی از منطقهٔ غرب شوش انجامیدـ منطقهٔ فکه هم‌چنان در اشغال نیروهای عراقی باقی ماند. در ۱۷/۱۱/۶۱ عملیات والفجر مقدماتی در جنوب فکه انجام شد و رزمندگان ایرانی توانستند با شکستن خطوط پی‌درپی ارتش عراق به عمق مواضع آن نفوذ کنند، اما بر اثر مقاومت شدید عراقی‌ها، رزمندگان ایرانی به مواضع قبلی بازگشتند. در ۱۰/۲/۶۵ ارتش عراق به فکه حمله و بیش از ۷ کیلومتر پیشروی کرد. تعداد زیادی از نیروهای ایرانی به علت لو رفتن عملیات و تجهیزات فراوان دشمن و میدان‌ها مین بسیار در منطقه شهید و زخمی شدند، عده‌ای عقب‌نشینی کردند، اما عدهٔ زیادی در این سرزمین جاماندند. برخی بر اثر تشنگی در بیابان سوزان فکه شهید شدند و عده‌ای هم به طرزی فجیع توسط نیروهای بعثی به شهادت رسیدند حتی عراقی‌ها برخی از مجروحین را زنده‌به‌گور کردند. این سرزمین علاوه‌بر آن‌که محل شهید شدن تعداد قابل توجهی از رزمندگان ایرانی است، شاهد شهید شدن سه فرماندهٔ بزرگ جنگ «حسن باقری، مجید بقایی» نیز بود. فکه تا آخر جنگ در دست نیروهای عراقی باقی ماند و برخی پیکرها هم‌چنان در میدان‌های مین باقی ماندند. سید مرتضی آوینی کارگردان و مستندساز حوزه دفاع مقدس نیز زمان ساخت مستند شهری در آسمان در اثر برخورد مین در این منطقه به شهادت رسید.

## منابع

رده:استان خوزستان
رده:دشت آزادگان
رده:شهرستان دهلران
رده:مرز ایران و عراق
رده:مناطق جنگی
کچل کفترباز

**کچل کفترباز** عنوان داستانی است نوشتهٔ صمد بهرنگی به سال ۱۳۴۵. این داستان در سال ۱۳۴۶ انتشار یافت.

کچل کفتر باز ماجرای پسر جوان کچلی است که به همراه ننهٔ پیرش، یک بز و تعدادی کفتر زندگی می‌کند و وضعیت مالی خوبی هم ندارند.
در این داستان به ماجرا کچل و عشق دختر پادشاه به او پرداخته می‌شود و می‌توان قصه را منتقد شرایط اقتصادی جامعه و اختلاف طبقاتی و نگاهی به شرایط دشوار زندگی دهقانان در نظام ارباب رعیتی دانست. بهرنگی کچل کفترباز بر اساس افسانه‌ای آذری نوشته‌است.

در ابتدای داستان، بهرنگی در مقدمه‌ای با عنوان *چند کلمه* خطاب به بچه‌های مخاطب داستان می‌نویسد:

به نوشتهٔ میرعلی حسن‌زاده و عبدالملکی قنبری، مهدی اخوان ثالث در آغاز شعر *[[قصه شهر سنگستان|قصهٔ شهر سنگستان]]*، تلمیحی به کبوترهای کتاب کچل کفترباز دارد. در هر دو روایت کفترهای روی درخت، مردی گرفتار و به بن‌بست رسیده را که زیر درخت آرمیده‌است، به شیوهٔ هم گفتمانی راهنمایی می‌کنند و به او راهکار نشان می‌دهند.

## خلاصه داستان
روزی از روزگاری پسر جوانی با ننه پیرش زندگی می‌کرد.
جوان در پشت بام خانه شان چند کفتر داشت که روزش را با آنها می‌گذراند.
ننهٔ پیرش هم در خانه بیکار نبود و بافتندگی می‌کرد.
روبروی خانه آنها یک قصر با شکوهی بود که در آن قصر یک دختر زیبا بود عاشق کچل قصه ما بود کچل هم آن دختر را دوست داشت اما پدر آن دختر راضی به ازدواج دخترش با کچل نمی‌شد.

هروقت کچل کفتر بازی می‌کرد دختر به پشت پنجره می‌آمد و کچل را نگاه می‌کرد.
پدر دختر وقتی از این قضیه با خبر شد به وزیر خود دستور داد تا تمام کفترهایش را بکشد.
وزیر به دستور پادشاه عمل کرد کرد و تمام کفتر هارا کشت.
کچل چندین شب از غصه کفترهایش خوابش نمی برو تا اینکه یک شب در خواب ندا به او گفت که بلندترین برگ درخت را بکن و به همراه کمی چوب به بزت بده و شیر بز را بگیر و به سر کفترهای مرده ات بمال
کچل دستور را انجام داد و کفترهایش زنده شدند.
از همه بهتر اینکه کفترهایش می‌توانستند حرف بزنند.
کفترها رفتند و برای کچل کُلاهی آوردند.
کچل وقتی کلاه را روی سرش می‌گذاشت ناپدید می‌شد.
و با کمک آن کلاه به خانه ثروتمندان می‌رفت و شکم خود و مادرش را سیر می‌کرد.
او برای اینکه پادشاه نبیند دارد کفتر بازی می‌کند هنگام کفتر بازی کلاه را روی سرش می‌گذاشت و نا پدید می‌شد.
یک روز که دختر در خانه نشسته بود و افسوس می‌خورد که دیگر نمی‌تواند کچل را ببیند کچل به صورت پنهانی به اتاق دختر رفت و رازش را به او گفت.

پادشاه که می‌دید کفترها خودشان حرکت می‌کنند با وزیر خود صحبت کرد و به خانه کچل حمله کردند.

دختر به سرعت پیش پدرش رفت و راز کچل را به پدرش گفت پدر کمی بعد از کمی فکر درخواست ازدواج کچل را قبول کرد.

از آن به بعد دختر در خانه کچل پیش ننه اش به خوبی و خوشی زندگی کردند.

## اقتباس
در سال ۱۳۶۰ ایرج کریمی نمایش و فیلمی بر اساس *کچل کفترباز* ساخت و این کار اولین اثر او محسوب می‌شد.
در سال ۱۳۹۹ نیز نمایشی عروسکی بر اساس آن به‌روی صحنه رفت.

## منابع

رده:آثار صمد بهرنگی
رده:کتاب‌های فارسی
زندگی، جنگ و دیگر هیچ

**زندگی، جنگ و دیگر هیچ** () گزارشی از سفر اوریانا فالاچی به ویتنام و مکزیک است.

اوریانا فالاچی موفق به دریافت جایزه بانکارلا ۱۹۷۰ برای این کتاب شد.

## درباره کتاب
اوریانا فالاچی این کتاب را در پاسخ به خواهر کوچکش الیزابیتا که پرسیده‌بود: «زندگی یعنی چه؟» نوشت. او پاسخ این پرسش را در نبردها، زدوخوردها، وحشی‌گری‌ها و مرگ در ویتنام و نیز هنگامی که در «میدان سه فرهنگ» مکزیک و هم‌زمان با گشایش المپیک زخمی ژرف برداشت، جستجو کرده‌است. دیده‌های فالاچی ابعاد دیگری نیز دارد که ویژهٔ خود اوست؛ وی همه مشکلاتی را که گریبان‌گیر بشر است می‌بیند و مطرح می‌کند. زندگی، جنگ و دیگر هیچ برداشت ویژه‌ای دارد، هم بدبین است و هم خوش‌بین، نمایاننده زندگی امروز ماست و بس خشن.

## منابع
* *زندگی، جنگ و دیگر هیچ* - اوریانا فالاچی ۱۹۷۵–۱۹۶۱ - ترجمه لیلی گلستان - چاپ ۸–۱۳۸۱ -انتشارات امیر کبیر، تهران- کتابخانه ملی ۷۶۱۶–۷۸۷۶۱۶م

رده:آثار اوریانا فالاچی
رده:تاریخ جنگ
رده:جنگ ویتنام
رده:سفرنامه‌ها
رده:کتاب‌های نظامی
رده:کتاب‌های غیرداستانی ۱۹۶۹ (میلادی)
رده:کشتار می لای
رده:کتاب‌های جنگ ویتنام
پهلوانی

**پهلوانی** آئینی است باستانی و تاریخی

## تاریخچه

ریشه آئین پهلوانی بنا به گفته برخی به زمان اشکانیان باز می‌گردد.

اسطوره‌های پهلوانی در فرهنگ ایرانی، پهلوانان شاهنامه هستند.

پوریای ولی پس از اسلام معمولاً به عنوان سمبل یک پهلوان کامل مطرح می‌شود.

## معنای واژه

میرجلال‌الدین کزازی ادیب و زبانشناس ایرانی گفته است: **پهلوان** از دو پاره‌ی «پَهلَو» با پساوندِ «ان» که پساوند بازخوانی است، تشکیل شده است. با این پساوند ما از نام و اسم، فروزه و صفت می‌سازیم. «پَهلَو»، ریختِ دیگری از واژه‌ی فارسی «پرفَوَ» است که نام یکی از تیره‌های ایرانی بوده و واژه‌ی **پارت**، از آن ستانده شده است. **اشکانیان** از این تیره و تبار بوده‌اند که به **دلاوری** آوازه‌ی بلند یافته‌اند. 

بارها سپاهیان اشکانی، سپاهیان روم را در هم شکسته‌اند و آن‌چنان در **جنگاوری** و **دلیری** و **بی‌باکی** آوازه یافته بودند که این نام نزدِ **رومیان** کهن و **اروپاییان** برابر با «پهلوانی» شده است و هنوز آن را در واژه‌ی **پارتیزان** باز می‌یابیم. پارتیزان کسی است که به شیوه‌ی پارتی می‌جنگد.

پهلوان به فرد رشید و جوانمرد گفته می‌شود. 

مترادف پهلوانی :شجاعت، قهرمانی، یلی، شیری 
## خصوصیات پهلوان

از مهمترین ویژگی‌های یک پهلوان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

* جوانمردی یا عیاری
* ظلم ستیزی
* حق ستانی ضعیفان از زورمندان

## عیاری

## پهلوانی و قهرمانی
در آئین پهلوانی بیش از زورمندی و جنگاوری یک مبارز خصوصیات مثبت اخلاقی او ملاک سنجش پهلوان است. یک پهلوان لزوما همیشه برنده هماورد و قهرمان نیست. به‌طور مثال پوریای ولی که به عنوان یک پهلوان شناخته می‌شود در یک مبارزه از حریفی تازه‌کار به انتخاب خود شکست می‌خورد چون شب پیش از مبارزه صحبت‌های مادر او را شنیده‌است که شرایط پسرش و نیازش به بردن از پوریای ولی را می‌شنود.

بسیاری قهرمانی را حتی دارای بار منفی می‌دانند.به‌طور مثال فریدون جنیدی در پاسخ به برخی افغان‌هایی که از احمد شاه مسعود با لقب قهرمان ملی یاد می‌کردند گفت که بهتر است به جای قهرمان که از قهر و غضب ریشه دارند بگوییم او پهلوان ملی ما بود.

میرجلال الدین کزازی گفته است: یکی از لغزش‌های بزرگ روزگار ما این است که **پهلوانی** را با **قهرمانی** درآمیخته است، در حالی که روبه‌روی هم‌دیگر هستند. قهرمانانی را می‌شناسیم که با **ترفند** و **نامردمی** قهرمان شده‌ و نشان‌های **زرین** یا **سیمین** ستاده‌اند؛ اما **قهرمانی**، **پهلوانی** نیست.

## جستارهای وابسته
* عیاران
* پهلوان
* خیم و خرد فرخ مرد

## منابع

رده:علی
روانامه

[بندانگشتی|یک روانامه برای [کنسول فرانسه شارل فری دو فون‌نوول در ۱۹۳۸ که به امضاء فرانکلین روزولت رسیده‌است.]] 
**رَوانامه** (به فارسی افغانستان:**اگزواتور**) فرمانی است که رئیس کشوری به کنسولهای کشور بیگانه می‌دهد و آن‌ها را برای انجام مأموریت مجاز می‌کند.

روانامه به‌ رسمیت شناختن کنسول‌ها از سوی کشور میزبان را تضمین می‌کند.

## در پیمان وین
برپایه ماده ۱۹ پیمان وین: در صورتی که قوانین و مقررات دولت فرستنده ایجاب کند- این دولت می‌تواند جهت مأمور کنسولی که رئیس پست کنسولی نباشد- از دولت پذیرنده تقاضای صدور روانامه نماید.
و هرگاه قوانین و مقررات دولت پذیرنده ایجاب کند- این دولت می‌تواند به مأمور کنسولی که رئیس پست کنسولی نباشد- روانامه اعطا نماید.

برپایه ماده ۱۶ پیمان وین دربارهٔ روابط کنسولی، تقدم روسای پست‌های کنسولی در هر طبقه به ترتیب تاریخ اعطای روانامه خواهد بود.
با این حال هرگاه رئیس یک پست کنسولی پیش از دریافت روانامه برای انجام وظایف خود به‌طور موقت پذیرفته شود- حق تقدم او طبق تاریخ پذیرش موقت تعیین خواهد شد و این حق بعد از اعطای روانامه محفوظ خواهد ماند.
ترتیب تقدم بین دو یا چند رئیس پست کنسولی که در یک تاریخ روانامه یا پذیرش موقت دریافت داشته‌اند طبق تاریخی که حکم مأموریت اسناد مشابه یا اعلامیه انتصاب (مذکور در بند ۳ ماده ۱۱ پیمان وین) به دولت پذیرنده تقدیم شده- تعیین می‌گردد.

برپایه ماده ۲۳- اشخاصی که نامطلوب اعلام می‌شوند. ۱- دولت پذیرنده می‌تواند در هر زمان به دولت فرستنده اطلاع دهد که یکی از مأموران کنسولی را شخصی نامطلوب می داند یا هر یک از کارکنان دیگر کنسولی را غیرقابل قبول می شمارد در این صورت دولت فرستنده حسب مورد شخص مورد نظر را فرا خوانده یا به مأموریت او در آن پست کنسولی پایان می‌دهد.
۲- اگر دولت فرستنده انجام تعهدات ناشی از بند اول این ماده امتناع ورزد یا این تعهدات را در ظرف مهلتی معقول انجام ندهد- دولت پذیرنده می‌تواند حسب مورد روانامه شخص مورد نظر را لغو کند- یا دیگر او را جز کارکنان پست کنسولی تلقی ننماید.

## جستارهای وابسته
* استوارنامه

## منابع

* دانشنامهٔ فارسی حقوق
* ویکی‌پدیای انگلیسی، ۳ آوریل ۲۰۰۷.
* معاهده وین دربارهٔ روابط کنسولی.

رده:اسناد سیاسی
رده:حقوق بین‌الملل خصوصی
رده:دیپلماسی
رده:علم حقوق قانون کلیسایی
رده:واژگان حقوقی به لاتین
رده:ورشکستگی
دژ بهرام چوبینه

**دژ بهرام چوبینه** واقع در تنگ بهرام چوبین در فاصله ۱۴ کیلومتری  جاده دره شهر به روستای ارمو استان ایلام قرار گرفته‌است. در مسیر این دره از رشته عظیم کبیر کوه آثار بسیاری شامل:پل و سد بهرام چوبین، دژ و قلعه، غار و سکونتگاه و برج‌های دیده‌بانی از ادوار گذشته به یادگار مانده‌است.

## شرح اثر

آثار یک قلعه نسبتاً بزرگ در داخل تنگه و در کنار صخره‌های عظیم آن به چشم می‌خورد. شواهد موجود نشان می‌دهد که این قلعه قبلاً شاه‌نشین بوده اما بر اثر حفاریهای غیر مجاز آسیب کلی دیده است. برجک‌های دیده بانی بر خط‌الراس یال‌های جانبی دره بهرام چوبین و برخی تأسیسات دیگر در محدوده ورودی به دره، اهمیت قلعه و موقعیت آن را در گذشته نشان می‌دهد. بر اساس برخی منابع که قصری از زمان ساسانیان در اشکفت تنگ چوبینک بر جای مانده‌است (محمودیان ۱۳۸۳).

مصالح بکار رفته در بنای قلعه سنگ و گچ است اما به دلیل تخریب بنا و فرسایش، ثبت اطلاعات دقیق در مورد سبک معماری این اثر امکان‌پذیر نبوده‌است. در محدوده قلعه آثاری از حوضچه‌های پلکانی بر روی صخره‌های قلعه دیده می‌شود که با ظرافت خاصی حجاری گشته و به‌وسیله سوراخ‌هایی به یکدیگر متصل و مرتبط شده‌اند.

## جستارهای وابسته
* قلعه چوبین
* تنگ بهرام چوبین

## منابع
* حبیب‌الله محمودیان، ۱۳۸۳، معرفی اجمالی قلعه‌های باستانی استان ایلام، بخش دوم، انتشارات گویش
* ساکی، علی محمد، ۱۳۴۳، جغرافیای تاریخی و تاریخ لرستان، ص ۲۳۱، انتشارات کتابفروشی محمدی

رده:بناهای تاریخی استان ایلام
رده:قلعه‌های استان ایلام
سیکان (دژ)

## قلعه میر غلام هاشمی (قلعه سیکان)

قلعه میر غلام هاشمی یکی از بناهای دوران قاجاریه در ایلام می‌باشد که طبق سنگ نوشته نصب شده بر دیوار ورودی بنا، در سال ۱۳۰۳هجری قمری، توسط میرغلام هاشمی درروستای فرخ‌آباد ساخته شده‌است. بنای قلعه به سبک دوره ساسانی و به شکل چهار ایوانی و با مصا لحی از سنگ  و ملات گچ ساخته شده که در زمان خود کاربرد نظامی-مسکونی داشته‌است. با توجه به گذشت قریب به یکصد سال از ساخت قلعه سیکان، وضعیت ظاهری این بنای تاریخی به دلیل سبک معماری و نوع مصالح به کار رفته از استحکام قابل توجه‌ای برخوردار است به طوریکه اسکلت ظاهری بنا سالم باقی مانده است. بنای مذکور دارای پلانی تقریباً مربع شکل و به ابعاد ۴۰/۲۹*۵۰/۳۱متر است. در راس شمال شرقی و غربی دو برج نگهبانی دارد. در مجموع قلعه دارای سی و پنج اتاق بوده‌است و به صورت تو در تو به یکدیگر مرتبط هستند. ضلع‌های شرقی و غربی آن کاملاً قدیمی است. از دیگر خصوصیات این قلعه می‌توان به وجود سه عدد اتاقک نگهبانی در دو راس ضلع غربی و بالای سر در ورودیهای ضلع شمالی اشاره نمود که احتمالا محلی برای دیده بانی بوده‌است و علاوه بر آن دور تا دور قلعه در قسمت بالای پشت بام با ارتفاع حدود یک متر جان پناه داشته که به شکل کنگره مانند بوده‌است و این خود نشان دهنده این است که قلعه هم کاربرد نظامی و هم کاربرد مسکونی داشته‌است. نمای بیرونی قلعه با گل و گچ اندود کاری شده و هیچ فضای خالی در دیوارهای بیرونی آن به چشم نمی‌خورد. در وسط حیاط قلعه همانند سایر قلاع موجود در ایلام یک حوض تقریباً مربع شکل دارد که آب آن از طریق کانالی که از رودخانه سیکان منشعب می‌شود تأمین می‌گردد که پس از گذر از زیر دیوار ضلع جنوبی قلعه وارد حوض شده و از ضلع شمالی قلعه نیز به خارج هدایت می‌گردد.

## منابع
* 

رده:قلعه‌های استان ایلام
فیروزشاه زرین‌کلاه

بندانگشتی|چپ|200px| گزیده‌ای از نسک صفوةالصفا که نشان دهندهٔ کُرد تبار بودن نیاکان شیخ صفی الدین است
بندانگشتی|چپ|200px| بخشی دیگر از نوشته‌های صفوةالصفا

**فیروزشاه زرین کلاه** حبیب الدین (فیروزشاه) مشهور به «زرین کلاه» و پسر نورالدین محمد یک مرد کُرد از سنجار کردستان کنونی بود. وی از کردستان به اردبیل مهاجرت کرد. در اواخر دورهٔ حکمرانی مغولان بر ایران در کتاب صفوةالصفا پیشینهٔ وی را از کردستان کنونی، که آن زمان نیز کردنشین بود، می‌دانستند ولی پس از فرمانروایی صفویان پیشینهٔ فیروزشاه را به امامان شیعه ربط دادند. وی به دلیل داشتن فضل و تقوی در بین مردم از محبوبیت فراوان برخوردار بود و به مقام شیخی نائل گشته بود. فیروز شاه پس از سال‌ها زندگی در میان مردم اردبیل به منطقه طالش در گیلان سفر کرد و در همان محل نیز درگذشت. بر اساس روایت‌های تاریخی فیروز شاه جد ششم شیخ صفی الدین اردبیلی است.

فرزند فیروز شاه «عوض الخواص» نامیده می‌شد. وی در روستای اسفرنجان اردبیل زندگی می‌کرد، ولی پس از وفات در داخل صحن بقعه کلخوران به خاک سپرده شد. قبر عوض الخواص در ضلع شمال شرقی مقبره شیخ جبراییل قرار گرفته و دارای یک گنبد آجری است. وی پس از پدرش عهده‌دار مقام ارشاد بود. نام پسرش محمد الحافظ است.

## شجره نامه
شجره نامه کامل وی:شیخ صفی الدین ابوالفتح اسحاق فرزند شیخ امین الدین جبرئیل فرزند الصالح قطب الدین ابوبکر فرزند صلاح الدین رشید فرزند محمد الحافظ الکلام الله فرزند عوض الخواص فرزند فیروزشاه زرین‌کلاه.

## پانویس
* 

## منابع

* جامعی، بیوک. *نگاهی به آثار و ابنیه تاریخی اردبیل*. ۱۳۷۹.

فیروزشاه زرین‌کلاه
رده:شیخ‌های صفویان
رده:صوفیان اهل ایران
رده:کردهای اهل ایران
آرامگاه سید حمزه

**بقعه سید حمزه** یا «ساری‌گل آقاسی» (به ترکی آذربایجانی یعنی «آقای گل زرد») به گفته برخی مقبره حضرت سید حمزه بن موسی الکاظم است که به صورت گنبد مدور کوچکی در ضلع غربی بقعه سیدامین‌الدین جبراییل در روستای کلخوران بنا شده است.

آنگونه که در کتاب *[[مراةالبلدان]]* عنوان شده قبر سید حمزه بن موسی الکاظم در شهر ری واقع در حرم عبدالعظیم می‌باشد. ولی به روایت بعضی از کتب تاریخی از جمله کتاب *[[بحرالانساب]]* ابن عتیبه قبر حمزه فرزند موسی کاظم در روستای کلخوران است. 

دلیل اشتهار سید حمزه به «ساری‌گل آقاسی» این است که گویا در یکی از شورش‌های داخلی، زنی از ترس به درخت گل زردی که در پای دیوار مقبره سید حمزه بوده پناه می‌برد و از این حادثه به طرز معجزه آسایی نجات می‌یابد و بدان جهت حضرت سید حمزه بدان نام مشهور شده است.
 
## منابع

* بیوک جامعی، ۱۳۷۹، نگاهی به آثار و ابنیه تاریخی اردبیل، ص ۱۲۸

رده:آرامگاه‌ها در ایران
رده:آرامگاه‌ها در استان اردبیل