برتراند راسل

**بِرتراند آرتور ویلیام راسل، اِرل راسل سوم** ؛ (۱۸ مه ۱۸۷۲ – ۲ فوریه ۱۹۷۰) همه‌چیزدان، فیلسوف، منطق‌دان، ریاضی‌دان، مورخ، جامعه‌شناس، نویسنده، فعال سیاسی، برنده نوبل ادبیات و فعال صلح‌طلب بریتانیایی بود. راسل در سراسر عمر، خود را لیبرال، سوسیالیست و صلح‌طلب می‌نامید، گرچه گاهی هم می‌گفت که ذهن شک‌گرای او موجب شده که احساس کند که در معنای عمیق، در هیچ‌یک از این‌ها نمی‌گنجد.

راسل، یکی از فیلسوفان برجستهٔ قرن بیستم به‌شمار می‌رود و «جنبش فلسفی مخالفت با ایده‌آلیسم» را در آغاز قرن بیستم رهبری می‌کرد. او را در کنار گوتلوب فرگه، جرج ادوارد مور و لودویگ ویتگنشتاین، از بنیان‌گذاران فلسفهٔ تحلیلی می‌دانند. او و آلفرد نورث وایت‌هِد به‌دنبال آن بودند که با تلاش بسیار و از راه منطق کلاسیک، بنیانی منطقی برای ریاضیات بنا کنند. مقاله فلسفی او با عنوان در باب دلالت را یکی از چهارچوب‌های فلسفه می‌دانند. کارهای او اثرات شگرفی بر ریاضیات، منطق، نظریه مجموعه‌ها، زبان‌شناسی، هوش مصنوعی، علوم شناختی، علوم کامپیوتر و فلسفه، به‌ویژه فلسفه زبان، معرفت‌شناسی و متافیزیک گذاشت.

برتراند راسل، فعال ضد جنگ و مخالف امپریالیسم بود که به‌دنبال عقاید صلح‌طلبانه‌اش در جنگ جهانی اول، از دانشگاه اخراج شد و به زندان افتاد. او مخالف آدولف هیتلر، منتقد تمامیت‌خواهی استالین، معترض درگیری آمریکا در جنگ ویتنام و از حامیان خلع سلاح هسته‌ای بود.  او در سال ۱۹۵۰، به‌پاس «آثارش در حمایت از نوع‌دوستی و آزادی اندیشه»، برندهٔ نوبل ادبیات شد.

## زندگی

### خانواده پدری، کودکی و نوجوانی
بندانگشتی|200px|جان راسل لرد آمبرلی، پدر راسل
خانوادهٔ برتراند راسل از شهروندان قدیمی و بانفوذ بودند. پدربزرگش، جان راسل، نخستین ارل راسل و پسر سوم جان راسل، ششمین دوک بدفورد بود و دو بار در عصر ویکتوریا به نخست‌وزیری بریتانیا رسیده‌بود. پدرش، جان راسل، لرد آمبرلی بود که از اشراف‌زادگان به‌شمار می‌رفت.

۱۸۷۴، مادرش، که از مبارزان آزادی زنان بود بر اثر دیفتری درگذشت. اندکی پس‌از آن، خواهرش ریچل که از او چهار سال بزرگ‌تر بود هم درگذشت. تنها دو سال بعد، ۱۸۷۶، پدرش را هم بر اثر برونشیت از دست داد.

پس‌از آن، پدربزرگش، جان راسل، نخستین ارل راسل، او و برادرش فرانک (که هفت سال از او بزرگتر بود) را سرپرستی می‌کرد. راسل، او را پیرمردی مهربان و ویلچرنشین یاد می‌کند. در سال ۱۸۷۸، پدربزرگش درگذشت و برتراند و فرانک تا نوجوانی به سرپرستی بیوه جان راسل، پرورش یافتند.

او در زندگی‌نامهٔ خود گفته‌است که در نوجوانی، عمدهٔ علایق او، ریاضیات و فلسفه دین بود و تنها چیزی که از خودکشی او بر اثر رنج از دست دادن عزیزان در خردسالی جلو می‌گرفت، شوق فراگیری هر چه بیشتر ریاضیات بود.

### راسل جوان، ورود به دانشگاه و اخراج از آن
در آغاز جوانی، به مطالعه آثاری از پرسی بیش شلی روی آورد، که مسیر زندگی او را تغییر داد. سپس به کالج ترینیتی در کمبریج وارد شد و در ریاضیات و فلسفه تحصیل کرد. ۱۹۰۱، پارادوکسِ راسل را کشف کرد و هفت سال بعد، عضو انجمن سلطنتی علوم بریتانیا شد. هنگام جنگ جهانی اول، به‌دنبال مبارزات ضد جنگ از دانشگاه اخراج، و زندانی شد.

### زندگی شخصی
راسل چهار بار ازدواج کرد. نخست، ۱۸۹۴، با آلیس پیرسال اسمیت ازدواج کرد، اما، ۱۹۲۱، از آلیس طلاق گرفت و با دورا راسل (بلک) ازدواج کرد و دو فرزند آوردند. ۱۴ سال بعد و پس‌از اینکه دورا از یک فعال سیاسی چپ‌گرای آمریکایی به نام گریفین بری باردار شد، از دورا هم جدا شد و تا پایان عمر با هم دشمن بودند. این دشمنی، زمانی شدید شد که دورا برای فرزندی که از گریفین بری باردار شده‌بود، شناس‌نامه‌ای با نام خانوادگی راسل گرفت. راسل یک سال پس‌از طلاق از دورا، با پاتریشا (پیتر) هلن اسپنس ازدواج کرد. از او هم بنابر دلایلی جدا شد و با ادیث فینچ ازدواج کرد که تا پایان عمر با او سپرد. فرزندش، جان، پس از جدایی از همسرش دچار جنون شد. در کتاب فیلسوفان بدکردار آمده که اعتقادی مبهم دربارهٔ ارتباط راسل با عروس‌ش و آگاه‌شدن جان از آن، در دست است، اما منتقدان این نظر می‌گویند این جنون در خانوادهٔ راسل ارثی بود.

### مرگ

راسل، دوم فوریه ۱۹۷۰، بر اثر آنفلوانزا در پنریندیدرایث در ولز درگذشت. بنا به وصیتش، جسدش را سوزاندند و خاکسترش را روی کوه‌های ولز ریختند.

## دیدگاه‌ها و تأثیرات
### فعالیت‌های ضد جنگ
راسل، فعال ضد جنگ بود و به‌دنبال آن، هنگام جنگ جهانی اول از دانشگاه اخراج و پنج ماه زندانی شد. از کارهای صلح‌طلبانه راسل می‌توان به راه‌انداختن پویش (کمپین) ضد آدولف هیتلر، انتقاد از استبداد و خفقان در شوروی، اعتراض به واردشدن ایالات متحده به جنگ ویتنام و تأسیس انستیتوی دفاع از صلح در ۱۹۶۳ اشاره کرد.
[بندانگشتی|چپ|218x218px|کارتون برتراند راسل اثر [جی اف هورابین]]

او، سپتامبر ۱۹۶۱، در ۸۹ سالگی به‌دنبال شرکت در تظاهرات ضد فعالیت‌های هسته‌ای در لندن، هفت روز به‌اتهام «نقض صلح» در زندان بریکستون زندانی شد. قاضی برای‌این‌که از زندانی‌شدن او جلو گیرد، از او خواست به «رفتار خوب» متعهد شود، که او پاسخ داد «نه! متعهد نمی‌شوم.»

### فعالیت‌های ادبی
راسل با نگاشتن آثاری شاخص در دفاع از انسان‌گرایی و آزادی بیان، در سال ۱۹۵۰، برندهٔ جایزه نوبل ادبیات شد.

### ریاضیات
راسل، پارادوکسِ راسل را در ریاضیات پیش نهاد که به گسترش نظریهٔ مجموعه‌ها انجامید.

### فلسفه، منطق و نظرات دینی و اجتماعی
چپ|150px|بندانگشتی|راسل در کهولت
افزون‌بر ریاضیات، بخشی بزرگ از شهرت راسل به‌سبب نظرات‌ش در فلسفه تحلیلی است. راسل از پایه‌گذاران منطق نوین و بنیان‌گذاران اصلی فلسفه تحلیلی به‌شمار می‌رود.

راسل یکی از مشهورترین فیلسوفان خداناباور قرن بیستم و از منتقدان برجسته باور و کردار مسیحی بوده‌است. پاره‌ای از نوشته‌هایش در این زمینه، در کتاب چرا مسیحی نیستم؟ جمع‌آوری شده‌اند.

البته او همان‌گونه که در مناظره با فردریک کاپلستون می‌گوید، مدعی توانایی در اثبات بی‌خدایی نیست، اما چند سال بعد با به‌کارگیری تمثیل قوری سماوی، بر دیدگاه بی‌خدایانه (به‌جای ندانم‌گرایی) تأکید کرد.

راسل، ۱۹۴۷، در *من یک خداناباورم یا یک ندانم گرا؟* می‌گوید:

به تصریح او، پرسش اساسی فلسفهٔ دین این نیست که آیا خدایی هست یا نه، بلکه این است که آیا تعریف خداوند مصداق و نمونه‌ای دارد یا نه. این تحلیل مشهور راسل از «هست»، عبارت «خداوند هست» را بی‌معنا و در زمره غلط‌های گفتاری مصطلح برمی‌شمرد.

وی دین را برآمده از ترس می‌داند، طوری‌که در کتاب «اجتماع انسانی» می‌گوید:

در کتاب قدرت دربارهٔ سیاستمداران می‌گوید:

کتاب «عرفان و منطق»

مهم‌ترین مقالهٔ این کتاب، «عرفان و منطق» است که راسل در آن به تبیین دو گرایش فکری بنیادی بشر پرداخته‌است. او در این مقاله، با طرح چهار مسئله مسلک عرفا را نقد و بررسی می‌کند؛ اذعان به دو تمایل متفاوت عرفان و علم در انسان برای شناختن عالَم؛ تلاش بزرگان فلسفه برای هماهنگ‌کردن این دو نیاز؛ ارائهٔ مشخصه‌های چهارگانهٔ فلسفهٔ عرفانی، یعنی اعتقاد به بینش در برابر دانش استدلالی، اعتقاد به وحدت و انکار تکثر و تضاد، انکار واقعیت‌داری زمان و توهمی دانستن بدی؛ و اشتباه عرفان در هریک از این چهار جنبه.
راسل می‌گوید که اطلاعاتی دربارهٔ راست و دروغ عالَم اهل عرفان ندارد و قصد انکار آن را هم ندارد، بلکه قصد دارد بیان کند که بینش نسنجیده و نیازموده برای احراز حقیقت کافی نیست.
راسل در انطباق با طرفداریِ برگسون از «شهود» در مقابل «عقل» می‌گوید که «برای شناسایی هر چیزی دو راه کاملاً جدا وجود دارد: اولی گرد آن چیز بگردیم و دومی داخل آن چیز بشویم.». وی دانشِ نوع دوم که شهود است را آن نوع همدلی عقلانی می‌داند که از طریق آن انسان خود را در درون چیزی جای می‌دهد تا با آنچه در آن چیز منحصربه‌فرد و لذا غیرقابل‌تبیین است همراه شود.
یکی از نظریات عمدهٔ مابعدالطبیعی، غیرواقعی بودن زمان است. راسل می‌گوید براهین این دعوی را که زمان واقعیت ندارد و جهان محسوسات موهوم است باید غلط انگاشت.
بندانگشتی|200px|مجسمهٔ راسل در میدان رد لاین (Red Lion) لندن
راسل در کتاب *اخلاق و سیاست در جامعه* می‌نویسد:

راسل در فصل آخر کتاب «آیا بشر آینده‌ای هم دارد؟»، یادآور می‌شود که پیشرفت علم با وجود این رهبران خودخواه، تا چه حد به مصائب بشر افزوده به نظر او نزاع سال ۱۹۶۱ کندی و خروشچف تا نابود کردن همه ابناء بشر فاصله‌ای نداشته‌است.

او می‌نویسد:

خلاصه‌ای از سیر تحولات فلسفی راسل، در کتابِ *[[تکاملِ فلسفیِ من]]* به قلم خود او به تحریر درآمده‌است.

برتراند راسل در کتابِ *نبردِ دین با علم* به بررسی برخی از تناقضات بین دین و یافته‌های علمی پرداخته‌است.

از نظر او نخستین نبرد پرطنین بین علم و الهیون، برخورد نظریه‌های مربوط به ستاره‌شناسی بود. نظریه رایج آن زمان زمین را ساکن و مرکز عالم هستی می‌دانست. اما طبق نظریه کوپرنیک، ستاره‌شناس لهستانی، زمین نه تنها ساکن نیست بلکه دو نوع حرکت، به دور خودش و به دور خورشید، دارد.
بعد از مطرح شدن نظریهٔ کوپرنیک، الهیونی چون لوتر، کالون و حتی وسلی در قرن هجدهم مخالفت خود را اعلام کرده و به نفی آن پرداختند.
به زیر کشیدن زمین از مرکزیت جهان، موجب شکل‌گیری این ایده می‌شد که شاید ساکنان آن هم از مرکزیت عالم هستی خارج و دلیل آفرینش کل هستی نباشند. گالیلئو گالیله در کتابی با عنوان *[[گفتگو در باب دو نظام عمده عالم]]*، استدلال‌هایی نیرومند به نفع کوپرنیک ارائه کرد. اما در همان حالی که جهان علم سرشار از ستایش بود دنیای روحانیت آکنده از خشم و غضب بود.

مسیحان معتقدند بعد از سرپیچی آدم (با خوردن میوه ممنوعه) همه مصیبت‌های وحشتناک ظاهر شد. این عقاید با نظریهٔ داروین، فرگشت، که طی آن تحول و دگرگونی تدریجی را مطرح می‌کند فاصله بسیاری دارد. الهیون نه تنها باید موضوع خلقت جداگانه موجودات و لطف پروردگار در جهت سازش‌پذیری جانوران با محیطشان را کنار می‌گذاشتند، از همه بدتر باید می‌پذیرفتند انسان از تکامل جانوران پست‌تر به وجود آمده‌است.
دانشمندان در بررسی ساختمان بدن و بیماری‌های مربوط به آن با خرافات زیادی مواجه بودند که مورد حمایت روحانیان بود. مردم اغلب بیماری‌ها را بلای آسمانی و گاهی ریشه بیماری را جن می‌دانستند. پشتوانه درمان چنین بیماری‌هایی، کتاب مقدس بود. به پزشکان یهودی نسبت جادوگری می‌دادند. علم تشریح و کالبد شکافی را هم گناه‌آلود دانسته می‌شد.
در این میان، بیماری روانی با خرافات بیشتری همراه بود.

با پیشرفت علم و زیاد شدن آگاهی و معرفت، تاریخ مقدسی که در انجیل آمده و الهیات متعلق به دوران کهن، حتی از دیدگاه انسانهای معتقد به مذهب هم دیگر چندان اهمیت ندارد. سه مقوله خدا، جاودانگی و آزادی تا جایی که به وقایع تاریخی ربطی پیدا نکند از مهم‌ترین مقوله‌های مسیحیت به‌شمار می‌رود. بررسی این سه مقوله در علم نیز حائز اهمیت است. خود راسل بر این باور است که علم در حال حاضر نه می‌تواند آنها را رد کند و نه توانایی اثباتشان را دارد و هیچ روش دیگری هم بیرون از علم برای ردّ یا اثبات هیچ چیزی وجود ندارد.

## نوشته‌ها

## منابع

## پیوند به بیرون

* 
* تمام ویدئوها و صوت‌های بازمانده از برتراند راسل (YouTube)
* درباره راسل
* پلورالیسم و اتمیسم منطقی راسل
* 

**Writings available online**
* "Mysticism" (1961)
* "A Free Man's Worship" (1903)
* "Am I an Atheist or an Agnostic?" (۱۹۴۷)
* "Has Religion Made Useful Contributions to Civilization?" ۱۹۳۰
* "Ideas that Have Harmed Mankind" (1950)
* "In Praise of Idleness"  (1932)
* "What Desires Are Politically Important?" (۱۹۵۰)
* ''Political Ideals'' (۱۹۱۷)
* ''The Problems of Philosophy''
* ''Proposed Roads to Freedom''  (1918)
* "16 Questions on the Assassination" (of President Kennedy)
* ''The Analysis Of Mind''
* 
* ''Why I am not a Christian''
* The War and Non-Resistance—A Rejoinder to Professor Perry
* War and Non-Resistance (1915)
* The Ethics of War (1915)
* ''Principia Mathematica'' (1910)
* "The Elements of Ethics"  (1910)
* ''The Principles of Mathematics'' (1903)
* ''An essay on the foundations of geometry''
* From: www.archive.org
** ''History of Western Philosophy'' (1946)
** ''My Philosophical Development'' (1959)
** ''Portraits from Memory and Other Essays'' (1956)
** ''Unpopular Essays'' (1950)
** ''Introduction to Mathematical Philosophy'' (1920)
** ''The Scientific Outlook'' (1954)
** ''An Outline of Philosophy'' (1951)
** ''Common Sense and Nuclear Warfare'' (1959)
** ''Our Knowledge of the External World'' (1914)
** ''Legitimacy Versus Industrialism 1814-1848'' (1935)
** ''Authority and the Individual'' (1949)
** ''Education and the Social Order'' (1932)
** ''Nightmares of Eminent Persons and Other Stories'' (1954)
** ''Why Men Fight: A Method of Abolishing the International Duel'' (1917)
** ''Justice in Wartime'' (1917)
** ''Mysticism and Logic and Other Essays'' (1917)
** ''The Autobiography Of Bertrand Russell 1872-1914'' (1951)
** ''The Autobiography Of Bertrand Russell 1914-1944'' (1956)
** ''Is There a God?'' (۱۹۵۲)

**Audio**
* Works by Bertrand Russell in audio format from لیبری‌واکس
* Bertrand Russell Audio Archive
* ''In Praise of Idleness'' free mp3 recitation of Russell's essay of the same name, from the Audio Anarchy project
* Sound clips of Bertrand Russell speaking

**Other**
* Pembroke Lodge — childhood home and museum
* The Bertrand Russell Society — a member organisation of the اتحادیه جهانی انسان‌گرا و اخلاق‌گرا
* The Bertrand Russell Society Quarterly
* The Bertrand Russell Peace Foundation
* Bertrand Russell in Japan 
* Biography and quotes of Bertrand Russell
* Russell Photo Gallery
* Photographs at the National Portrait Gallery 
* The Bertrand Russell Archives
* Resource list
* The First Reith Lecture given by Russell (Real Audio)
* Encyclopaedia Britannica
* Nobel Prize
* Russell immediate family
* Lecture about 1905, the philosophical landscale of Einstein in which Russell was central
* Bertrand Russell at 100 Welsh Heroes
* Key Participants: Bertrand Russell - *Linus Pauling and the International Peace Movement: A Documentary History*
* PM@100: LOGIC FROM 1910 TO 1927  Conference at the Bertrand Russell Research Centre (دانشگاه مک‌مستر، انتاریو), to be held on May 21-24, 2010, celebrating the 100th anniversary of the publication of مبادی ریاضیات.

رده:اخلاق‌گرایان
رده:استادان دانشگاه شیکاگو
رده:استادان مدرسه اقتصاد لندن
رده:اعضای انجمن سلطنتی
رده:اعضای کالج ترینیتی، کمبریج
رده:اعضای نشان شایستگی
رده:افراد انگلیسی اسکاتلندی‌تبار
رده:افراد انگلیسی ولزی‌تبار
رده:افراد بریتانیایی ولزی‌تبار
رده:افراد پادکمونیست اهل بریتانیا
رده:افراد در هفته‌نامه نیشن
رده:انسان‌گرایان اهل انگلستان
رده:انسان‌گرایان اهل بریتانیا
رده:انسان‌گرایان سکولار
رده:اهالی مونموت‌شر
رده:اهالی ولز انگلستانی‌تبار
برتراند راسل
رده:برندگان جایزه نوبل ادبیات
رده:برندگان جایزه نوبل اهل انگلستان
رده:برندگان جایزه نوبل اهل بریتانیا
رده:بی‌خدایان اهل انگلستان
رده:بی‌خدایان سده ۱۹ (میلادی)
رده:بی‌خدایان سده ۲۰ (میلادی)
رده:بی‌خدایان سودمندگرا
رده:پادکمونیست‌های انگلیسی
رده:پژوهشگران و نظریه‌پردازان خودآگاهی
رده:تاریخ‌نگاران فلسفه اهل انگلستان
رده:تجربه‌گرایان
رده:جبرگرایان
رده:جمهوری‌خواهان اهل انگلستان
رده:جورجیست‌ها
رده:چپ‌های ضداستالینیسم
رده:چرخش زبان‌شناختی
رده:حامیان خشونت‌پرهیزی
رده:دارندگان مدال دمورگان
رده:دانشگاهیان فلسفه
رده:دانش‌آموختگان ترینیتی کالج، کمبریج
رده:درگذشتگان ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت آنفلوانزا
رده:درگذشتگان به علت عفونت در ولز
رده:دریافت‌کنندگان جایزه اورشلیم
رده:دریافت‌کنندگان جایزه کالینگا
رده:ریاضی‌دانان سده ۱۹ (میلادی) اهل انگلستان
رده:ریاضی‌دانان سده ۱۹ (میلادی) اهل بریتانیا
رده:ریاضی‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل انگلستان
رده:ریچموند پارک
رده:زادگان ۱۸۷۲ (میلادی)
رده:زندانیان بریتانیا
رده:زندانیان و بازداشت‌شدگان اهل انگلستان
رده:سکولارهای اهل بریتانیا
رده:سوسیالیست‌های اهل انگلستان
رده:سوسیالیسم لیبرال
رده:سوسیال‌دموکرات‌ها
رده:سوسیال‌دموکرات‌های اهل اروپا
رده:شک‌گرایان اهل انگلستان
رده:شناخت‌شناسان
رده:صلح‌طلبان اهل انگلستان
رده:ضدفاشیست اهل انگلستان
رده:ضدفاشیست‌های اهل بریتانیا
رده:ضدملی‌گرایان
رده:طرفداران عشق آزاد
رده:فایده‌گرایان
رده:فرافیلسوفان
رده:فعالان آزادی بیان
رده:فعالان بی‌خدایی اهل بریتانیا
رده:فعالان حقوق ال‌جی‌بی‌تی اهل بریتانیا
رده:کنشگران ضدجنگ اهل بریتانیا
رده:کنشگران مخالف جنگ جهانی اول اهل بریتانیا
رده:کنشگران مخالف جنگ ویتنام
رده:کنشگران مخالف جنگ‌افزارهای هسته‌ای اهل بریتانیا
رده:فمینیست‌های بی‌خدا
رده:فیلسوفان آموزش و پرورش
رده:فیلسوفان اخلاق
رده:فیلسوفان ادبیات
رده:فیلسوفان ارسطویی
رده:فیلسوفان بی‌خدا
رده:فیلسوفان تاریخ
رده:فیلسوفان تحلیلی
رده:فیلسوفان تمایلات جنسی
رده:فیلسوفان دین
رده:فیلسوفان ذهن
رده:فیلسوفان ریاضیات
رده:فیلسوفان زبان
رده:فیلسوفان سده ۱۹ (میلادی) اهل انگلستان
رده:فیلسوفان سده ۱۹ (میلادی) اهل بریتانیا
رده:فیلسوفان سده ۱۹ (میلادی)
رده:فیلسوفان سده ۲۰ (میلادی) اهل بریتانیا
رده:فیلسوفان سده ۲۰ (میلادی)
رده:فیلسوفان سیاسی اهل انگلستان
رده:فیلسوفان فرهنگ
رده:فیلسوفان فناوری
رده:فیلسوفان قانون
رده:فیلسوفان منطق
رده:کارشناسان سیاسی خبره اهل انگلستان
رده:مدافعان حقوق افراد ال‌جی‌بی‌تی اهل انگلستان
رده:مفسران سوسیال انگلیسی
رده:مقاله‌نویسان اهل انگلستان
رده:مقاله‌نویسان سده ۱۹ (میلادی)
رده:مقاله‌نویسان سده ۲۰ (میلادی)
رده:منتقدان اجتماعی
رده:منتقدان فرهنگی
رده:منتقدان کاتولیسیزم
رده:منطق‌دانان اهل انگلستان
رده:ندانم‌گرایان اهل انگلستان
رده:نظریه‌پردازان ادبی
رده:نظریه‌پردازان تمدن غرب
رده:نظریه‌پردازان توطئه اهل بریتانیا
رده:نظریه‌پردازان سیاست اهل انگلستان
رده:نظریه‌پردازان سیاست اهل بریتانیا
رده:نظریه‌پردازان علوم بلاغی
رده:نظریه‌پردازان مجموعه
رده:نویسندگان اندیشه آزاد
رده:نویسندگان درباره جهانی‌شدن
رده:نویسندگان دوره ویکتوریا
رده:نویسندگان دین و علم
رده:نویسندگان سده ۱۹ (میلادی) اهل بریتانیا
رده:نویسندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل بریتانیا
رده:نویسندگان سیاسی اهل انگلستان
رده:نویسندگان سیاسی اهل بریتانیا
رده:نویسندگان غیرداستانی سده ۱۹ (میلادی) اهل انگلستان
رده:نویسندگان غیرداستانی سده ۲۰ (میلادی) اهل انگلستان
رده:نویسندگان فلسفه
رده:نویسندگان مرد غیرداستانی اهل انگلستان
رده:نویسندگان مرد غیرداستانی اهل بریتانیا
رده:هستی‌شناسان
رده:هیئت علمی دانشگاه کالیفرنیا، لس آنجلس
رده:کاندیداهای پارلمانی از حزب کارگر (UK)
رده:فیلسوفان اقتصاد
رده:فیلسوفان اهل بریتانیا