لی کوآن یو

**لی کوآن یو** (با نام مسیحی: هری، اسم چینی: 李光耀؛ متولد ۱۶ سپتامبر ۱۹۲۳ – درگذشته ۲۳ مارس ۲۰۱۵) یک دولتمرد سنگاپوری بود. او نخستین نخست‌وزیر سنگاپور بود که از سال ۱۹۵۹ تا ۱۹۹۰ در این سمت قرار داشت. لی کوان یو، سنگاپور را از یک شهر بندری کوچک به یک کانون مهم اقتصادی جهان بدل کرد. او به عنوان یکی از مؤسسان و اولین دبیرکل حزب اقدام مردم توانست این حزب را به پیروزی بزرگی در ۱۹۵۹ برساند و سنگاپور را از مالزی جدا کند. او سنگاپور را از یک پایگاه مستعمراتی توسعه نیافته و فاقد منابع طبیعی به یک ببر آسیایی «جهان اولی» تبدیل کرد. کوآن یو را به عنوان یکی از تأثیرگذارترین چهره‌های سیاسی آسیای جنوب شرقی می‌شناسند.

لی در دوران استعمار بریتانیا در سنگاپور به دنیا آمد. پس از فارغ‌التحصیلی از مؤسسه رافلز، بورسیه تحصیلی کالج رافلز (دانشگاه ملی سنگاپور کنونی) را به دست آورد. لی در دوران اشغال سنگاپور به دست ژاپن، توانست جان خود را از یک جریان پاکسازی نجات دهد. کمی بعد به عنوان کارمند در یکی از دفاتر تبلیغات ژاپنی مشغول به کار شد و در همان حین کسب‌وکار خود را ایجاد کرد. او پس از جنگ جهانی دوم برای مدت کوتاهی به مدرسه اقتصاد لندن رفت و پس از آن برای تحصیل علم حقوق به کالج فیتزولیام در کمبریج پیوست. در سال ۱۹۴۷ از این کالج دانشنامهٔ دورشته‌ای دریافت کرد و به زودی از طرف کانون وکلای میدل تمپل برای شغل وکالت دعوت به کار شد. در بازگشت به سنگاپور به عنوان یک حقوقدان به مبارزه با استعمار بریتانیا پرداخت.

پس از مشارکت در تأسیس حزب اقدام مردم (PAP) در سال ۱۹۵۴ توانست در جریان انتخابات سراسری ۱۹۵۵ به عنوان نخستین نمایندهٔ حوزهٔ انتخابیهٔ تانجونگ پاگار به پارلمان راه یابد. او به سرعت و به‌شکل بالفعل رهبر اپوزیسیون پارلمان علیه دیوید مارشال و بعد لیم یو هاک وزیران نخست از جبهه کارگر تبدیل شد. لی با موفقیت توانست حزب خود را به سوی پیروزی در انتخابات ۱۹۵۹ هدایت کند و نخستین نخست‌وزیر سنگاپور شود. وی در سال ۱۹۶۳ به‌منظور دستیابی به آزادی محلی از استعمار بریتانیا تصمیم گرفت با برگزاری همه‌پرسی به کارزار ادغام در مستعمرات سابق انگلستان بپیوندد. شورش‌های نژادی در سال ۱۹۶۴ و تفاوت‌های ایدئولوژیک باعث اخراج سنگاپور از مالزی و سپس استقلال آن در ۱۹۶۵ شد.

لی در دوران نخست‌وزیری خود با استفاده از کنترل شدید پارلمانی بر همهٔ انتخابات‌های سراسری، نظارت دقیقی بر دگردیسی سنگاپور به یک کشور توسعه‌یافته با درآمد بالا داشت. او در این فرایند، دولتی با کارآمدی بالا و ضدفساد ایجاد کرد که خدمات عمومی گسترده‌ای به مردم ارائه می‌داد. لی به منظور عملی شدن طرح‌های اقتصادی و اجتماعی درازمدت، از به‌کارگیری سیاست‌های پوپولیستی دوری کرد. او با پشتیبانی از ملی‌گرایی مدنی، شایسته‌سالاری و چندفرهنگی‌گرایی را به عنوان اصول دولت خود قرار داد. وی به منظور تسهیل ادغام جوامع مهاجر در میان مردم سنگاپور و آسان‌تر کردن بازرگانی خارجی، زبان انگلیسی را به عنوان زبان میانجی برگزید و در عین حال مدارس را ملزم کرد از دو زبان استفاده کنند تا بدین‌وسیله زبان مادری و هویت قومی دانش‌آموزان حفظ شود. او در سال ۱۹۹۰ از مقام نخست‌وزیری کناره گرفت، امّا در کابینهٔ بعدی همچنان باقی ماند و سمت وزیر ارشد (که به نخست‌وزیران سابق داده می‌شد) را تا سال ۲۰۰۴ در اختیار گرفت. در ۲۰۰۴ وزیر مرشد (به منظور انتقال آرام قدرت به نفر بعدی) شد و تا ۲۰۱۱ در آن مقام باقی ماند. در سال ۲۰۱۲ اعلام کرد که پس از پنجاه سال بازنشسته می‌شود و از کابینه کنار می‌رود. سپس مشاورت وزیر را برعهده گرفت، پستی که وقتی پسرش لی هسین لونگ در ۱۲ اوت ۲۰۰۴ سومین نخست‌وزیر کشور شد، ایجاد کرد.

لی کوآن یو سرانجام در ۲۳ مارس ۲۰۱۵ به دلیل ابتلا به سینه‌پهلو در ۹۱ سالگی درگذشت. در جریان یک هفته عزای عمومی که برای وی برگزار شد، حدود ۱٫۷ میلیون نفر از ساکنان سنگاپور و رهبران جهان شرکت کردند و به محل دفن او در ساختمان پارلمان سنگاپور و دیگر مراکز ویژه بزرگداشت مراجعه کردند.

دوران نخست‌وزیری لی در ادبیات سیاسی غرب به دلیل طرفداری وی از ارزش‌های آسیایی و عمل‌گرایی تحت عنوان دوران خودکامگی دسته‌بندی شده و حکومت او را یک نوع نظام ترکیبی یا مردم‌سالاری کنترل‌شده می‌دانند. برخی او را به دلیل محدودیت‌هایی که بر آزادی مطبوعات و اعتراضات عمومی اعمال کرد و سختگیری‌هایی که با اعمال قوانین ضداتحادیه‌ای بر جنبش‌های کارگری و اعتصابات وارد آورد و پرونده‌های حقوقی اعاده حیثیتی که علیه مخالفان برجستهٔ سیاسی خود به جریان انداخت، مورد انتقاد قرار داده‌اند. با این حال، برخی دیگر بر این باورند همهٔ اقدامات او برای کشوری که به تازگی وارد عرصهٔ توسعه شده بود، لازم بوده و لی کوآن یو یک دیکتاتور خیرخواه بوده است.

## نظر لی کوآن یو دربارهٔ ایران
لی کوآن یو در پاسخ به سؤالی که سید محمد خاتمی رئیس‌جمهور پیشین ایران از وی در مورد امکان پیشرفت ایران پرسید، به صراحت پاسخ می‌دهد: «نه، متأسفم.» وی علّت عدم امکان پیشرفت و توسعهٔ ایران را دو مورد دانسته و گفته بود:
# ایدئولوژی: شما ایدئولوژی خاصی دارید و معتقدید که زندگی اصلی بعد از مرگ شروع خواهد شد. برای همین این دنیا و زندگی دنیوی را به اندازهٔ کافی جدی نمی‌گیرید و دلتان را به جهان پس از مرگ خوش کرده‌اید. خوب معلوم است کسی که این جهان را جدی نگیرد، برای مدیریت و سرآمدی در این جهان هم به اندازهٔ کافی تلاش نمی‌کند.
# رویکرد: شما رویکرد متفاوتی نسبت به مسائل و مشکلات دارید. وقتی ما با یک مشکل مواجه می‌شویم، مشورت می‌کنیم. اگر امکان حل آن مشکل و مسئله به نفع ما باشد، پیش می‌رویم و تمام تلاشمان را می‌کنیم ولی اگر متوجه شویم که طرف مقابل برنده خواهد شد، دیگر مبارزه نمی‌کنیم و می‌رویم با طرف مقابل مشکل را مسالمت‌آمیز حل می‌کنیم؛ امّا وقتی شما با یک مسئله مواجه می‌شوید، اگر به شما گفته شود که در این مسئله شما برنده نخواهید شد و برندهٔ نهایی طرف مقابل شماست، به جای اینکه بروید و با طرف مقابل مشکل را مسالمت‌آمیز حل کنید، با زور و پول و اعتقاد و نسل در نسل به مبارزه با او می‌روید و برای همین هم همیشه تعداد مشکلات شما بیشتر از تعداد راه‌حل‌هایتان است.

## منابع

* https://web.archive.org/web/20090221190948/http://www.parliament.gov.sg/AboutUs/Org-MP-MP-Prof-LeeKuanYew.htm
* 

رده:آزادمردان شهر لندن
رده:افراد پادکمونیست اهل سنگاپور
رده:افراد سنگاپوری هاکاتبار
رده:اهالی سنگاپور
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه کمبریج
رده:دانش‌آموختگان مدرسه اقتصاد لندن
رده:درگذشتگان ۲۰۱۵ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت سینه‌پهلو
رده:دریافت‌کنندگان نشان خورشید فروزان درجه یک
رده:دریافت‌کنندگان نشان خورشید فروزان
رده:دریافت‌کنندگان نشان دوستی
رده:رادیکال‌ها
رده:رهبران جنگ سرد
رده:زادگان ۱۹۲۳ (میلادی)
رده:سیاستمداران چینی‌تبار اهل سنگاپور
رده:سیاستمداران هاکاتبار اهل سنگاپور
رده:فعالان مستقل
رده:کنفوسیانیست‌های اهل سنگاپور
رده:نخست‌وزیران سنگاپور
رده:ندانم‌گرایان اهل سنگاپور
رده:نمایندگان دوان راکیات
رده:نویسندگان هاکا
رده:وکیلان اهل سنگاپور
رده:وکیلان معلول