۲۰۰۵

بندانگشتی

سال **۲۰۰۵** (دوهزار و پنج) میلادی یک سال عادی در تقویم گریگوری بود که از آغاز شنبه ۱ ژانویه ۲۰۰۵ شروع شد و در پایان شنبه ۳۱ دسامبر ۲۰۰۵ به پایان رسید. سال ۲۰۰۵ پنجمین سال از قرن ۲۱ میلادی و نیز پنجمین سال از هزاره سوم میلادی بود. در تقویم ایرانی سال ۲۰۰۵ از ۱۱ دی ۱۳۸۳ شروع شده و در تاریخ ۱۰ دی ۱۳۸۴ به پایان رسید.

## رویدادها
### ژانویه
* ۴ ژانویه - علی الحیدری شهردار بغداد به دست افراد مسلح ترور شد.
* ۵ ژانویه - کشف بزرگترین سیاره کوتوله در منظومه شمسی به نام اریس توسط گروهی به رهبری مایکل اس. براون در رصدخانه پالومار
* ۹ ژانویه - محمود عباس در رقابت با یاسر عرفات به رهبری فلسطین برگزیده شد.
* ۹ ژانویه - امضای توافقنامه جامع صلح و پایان دومین جنگ داخلی سودان
* ۳۰ ژانویه - انتخابات آزاد پارلمانی در عراق پس از گذشت ۴۷ سال برگزار شد.

### فوریه
* ۹ فوریه - در اثر انفجار بمب کار گذاشته شده توسط گروه اتا در مادرید دستکم ۴۰ نفر زخمی شدند.
* ۱۰ فوریه
** کره شمالی اعلام کرد برنامه اتمی این کشور صرفاً برای محافظت از خود در برابر دشمنی‌های آمریکاست.
** عربستان سعودی اولین انتخابات تاریخ خود را که فقط مردان حق شرکت در آن را داشتند برگزار کرد.
* ۱۴ فوریه
** رفیق حریری نخست وزیر اسبق لبنان و ۱۶ تن دیگر در اثر یک عملیات انتحاری کشته شدند.
** یوتیوب پرطرفدارترین تارنمای اشتراک فیلم توسط استیو چن، چاد هرلی و جاوید کریم تأسیس شد.
** ۵۹ نفر در اثر آتش‌سوزی در مسجدی در تهران کشته شدند.
* ۱۶ فوریه - پروتکل کیوتو بدون حمایت ایالات متحده و استرالیا اجرایی شد.
* ۱۹ فوریه - در حمله‌ای انتحاری در عراق در حین مراسم عزاداری عاشورا شیعیان بیش از ۳۰ نفر کشته شدند.
* ۲۲ فوریه - در اثر زلزله ۶٫۴ ریشتری در زرند کرمان بیش ۵۰۰ نفر کشته شدند.
* ۲۶ فوریه - حسنی مبارک رئیس جمهور مصر خواستار اصلاح قانون اساسی جهت برگزاری انتخابات چند کاندیدایی قبل از انتخابات سپتامبر ۲۰۰۵ از سمت مجلس شد.

### مارس
* ۲۶ مارس -

### آوریل
* ۹ آوریل - ازدواج **[[شاهزاده چارلز، شاهزاده ولز|پرنس چارلز]]** و **[[کامیلا، دوشس کورنوال|کامیلا پارکر]]** در تالار صنف ویندسور.
* ۲۷ آوریل - کیهان روزنامهٔ صبح می‌شود.
* همشهری ۵۱ روزنامه‌نگار خود را اخراج می‌کند.

### مه
* ۲۲ مه - شورای نگهبان طی اطلاعیه‌ای صلاحیت ۶ داوطلب نهمین انتخابات ریاست جمهوری ایران را تأیید می‌کند.
* بسیاری از اصلاح‌طلبان نسبت به رد صلاحیت نامزدهای خود اعتراض می‌کنند.
* ۲۳ مه - سید علی خامنه‌ای حکم به تجدید نظر در اعلام صلاحیت مصطفی معین و مهرعلیزاده می‌کند.
* ۲۶ مه - رحیم مؤذن زاده اردبیلی اذان‌گوی نام‌آشنای ایرانی فوت می‌کند.
* درخواست بررسی عضویت ایران در سازمان تجارت جهانی پذیرفته می‌شود.

### ژوئن
* ۸ ژوئن - تیم ملی فوتبال ایران با شکست بحرین برای سومین بار به جام‌جهانی فوتبال راه می‌یابد.
* ۱۷ ژوئن - نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران برگزار می‌شود. اکبر هاشمی رفسنجانی و محمود احمدی‌نژاد به دور دوم می‌روند.
* ۲۴ ژوئن - محمود احمدی‌نژاد با کسب ۶۲ درصد از آرا در مرحله دوم انتخابات، به عنوان ششمین رئیس جمهور ایران انتخاب می‌شود.

### اکتبر
* ۸ اکتبر - زمین‌لرزه کشمیر با ۸۷۳۵۱ کشته
* ۱۹ اکتبر - دریافت جایزه موسیقی آکادمی ایران توسط شکیلا

## جوایز نوبل(۲۰۰۵)
* فیزیک - روی جی گلابر، جان ال هال، تئودور ولفگانگ هانش
* شیمی - رابرت گرابز، ریچارد رویس شراک، یویس شاوین
* فیزیولوژی یا پزشکی - رابین وارن، بری مارشال
* ادبیات - هارولد پینتر
* صلح - آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، محمد البرادعی
* جایزه بانک سوئد در علوم اقتصادی به یاد آلفرد نوبل - رابرت امان، توماس کرامبی شلینگ

## درگذشتگان
* ۷ ژانویه – پیر دانینو، نویسنده فرانسوی (ز. ۱۹۱۳)
* ۱۲ ژانویه – آمریش پاری، بازیگر هندی (ز. ۱۹۳۲)
* ۲۰ ژانویه – پییر بورتن، سیاست‌مدار نروژی (ز. ۱۹۱۳)
* ۲۳ ژانویه – جانی کارسون، افسر، مجری تلویزیونی، و بازیگر آمریکایی (ز. ۱۹۲۵)
* ۲۵ ژانویه – فیلیپ جانسون، معمار آمریکایی (ز. ۱۹۰۶)
* ۱ فوریه – جان ورنن، بازیگر کانادایی
* ۶ فوریه – مرل کیلگور، خواننده-ترانه‌سرا، موسیقی‌دان، و خواننده آمریکایی (ز. ۱۹۳۴)
* ۱۴ فوریه – رفیق حریری، سیاست‌مدار لبنانی (ز. ۱۹۴۴)
* ۲۲ فوریه – سیمون سیمون، بازیگر فرانسوی (ز. ۱۹۱۰)
* ۲۵ فوریه – پیتر بننسون، وکیل بریتانیایی (ز. ۱۹۲۱)
* ۳ مارس – رینوس میشل، بازیکن فوتبال هلندی (ز. ۱۹۲۸)
* ۱۰ مارس – دیو آلن، بازیگر ایرلندی (ز. ۱۹۳۶)
* ۲۶ مارس – جیمز کالاهان، اقتصاددان و سیاست‌مدار بریتانیایی (ز. ۱۹۱۲)
* ۱۹ آوریل – روت هاسی، بازیگر آمریکایی (ز. ۱۹۱۱)
* ۲۳ آوریل – جان میلز، بازیگر بریتانیایی (ز. ۱۹۰۸)
* ۲۴ آوریل – عزر وایزمن، سیاست‌مدار اسرائیلی (ز. ۱۹۲۴)
* ۱۴ مه – جیمی مارتین، خواننده آمریکایی (ز. ۱۹۲۷)
* ۲۱ مه – هاوارد موریس، بازیگر و کارگردان آمریکایی (ز. ۱۹۱۹)
* ۱۱ ژوئن – ادری براون، دونده اهل بریتانیا (ز. ۱۹۱۳)
* ۶ ژوئیه – اد مک‌بین، فیلم‌نامه‌نویس و نویسنده آمریکایی (ز. ۱۹۲۶)
* ۱۷ ژوئیه – ادوارد هیس، سیاست‌مدار بریتانیایی (ز. ۱۹۱۶)
* ۲۰ ژوئیه – جیمز دوهان، فیلم‌نامه‌نویس، بازیگر، و نویسنده کانادایی (ز. ۱۹۲۰)
* ۱ اوت – فهد بن عبدالعزیز، سیاست‌مدار سعودی (ز. ۱۹۲۱)
* ۶ اوت – رابین کوک، سیاست‌مدار بریتانیایی (ز. ۱۹۴۶)
* ۷ اوت – پیتر جنینگز، ژورنالیست آمریکایی (ز. ۱۹۳۸)
* ۱۴ سپتامبر – رابرت وایز، تدوینگر، تهیه‌کننده، و کارگردان آمریکایی (ز. ۱۹۱۴)
* ۲۵ سپتامبر – دن آدامز، بازیگر و بازیکن بسکتبال آمریکایی (ز. ۱۹۲۳)
* ۲۷ سپتامبر – رونالد گولیاس، بازیگر برزیلی (ز. ۱۹۲۹)
* ۲ اکتبر – نیپسی راسل، بازیگر و شاعر آمریکایی (ز. ۱۹۱۸)
* ۳ اکتبر – رانی بارکر، بازیگر و کمدین بریتانیایی (ز. ۱۹۲۹)
* ۲۸ اکتبر – ریچارد اسمالی، شیمی‌دان آمریکایی (ز. ۱۹۴۳)
* ۵ نوامبر – جان فاولز، نویسنده بریتانیایی (ز. ۱۹۲۶)
* ۲۴ نوامبر – پت موریتا، بازیگر آمریکایی (ز. ۱۹۳۲)
* ۱۰ دسامبر – ریچارد پریور، بازیگر آمریکایی (ز. ۱۹۴۰)
* ۱۶ دسامبر – جان اسپنسر (بازیگر)، بازیگر آمریکایی (ز. ۱۹۴۶)

### ژانویه
* ۱ ژانویه - ایوجین ج. مارتین، یکی از معروفترین هنرمندان آفریقایی-آمریکایی درزمینهٔ هنرهای تصویری
* ۱ ژانویه - آشر پرز، فیزیک‌دان اسرائیلی

### فوریه
* ۱۴ فوریه - رفیق حریری، سیاست‌مدار، نخست‌وزیر و فعال اقتصادی لبنانی
* ۱۵ فوریه - پیر بشله، خواننده و آهنگساز فرانسوی
* ۲۵ فوریه - نوبورو سوگیمورا، نویسنده ژاپنی فیلم‌های تلویزیونی و بازی‌های ویدئویی

### مارس
* ۱۳ مارس - یوشیهیسا تائیرا، آهنگساز ژاپنی ـ فرانسوی

### آوریل
* ۲ آوریل - پاپ ژان پل دوم
* ۲۶ آوریل - الیزابت دومیتین، نخست وزیر جمهوری آفریقای مرکزی

### مه
* ۱۸ مه - دنیس رایت، دیپلمات انگلیسی
* ۲۰ مه - پل ریکور، فیلسوف و ادیب برجستهٔ فرانسوی

### اوت
* ۱ اوت - فهد بن عبدالعزیز، پنجمین پادشاه عربستان سعودی
* ۱۴ اوت - شیرزاد آقایی، نویسنده و شاعر ایرانی مقیم سوئد
* ۳۰ اوت - ملا عبدالکریم مدرس، مفسر، مترجم، شاعر و محقق بزرگ کرد

### ژوئن
* ۲۰ ژوئن - جک کیلبی، فیزیک‌دان آمریکایی و از برندگان جایزهٔ نوبل فیزیک در سال ۲۰۰۰

### ژوئیه

### سپتامبر
* ۱۸ سپتامبر - مرضیه فریقی، خواننده کرد ایرانی

### اکتبر
* اکتبر - مکرمه قنبری، نقاش ایرانی سبک پست مدرنیسم
* ۲ اکتبر - آگوست ویلسون، نمایشنامه‌نویس آمریکایی
* ۱۰ اکتبر - آتیلا ایلهان، شاعر، نویسنده، روزنامه‌نگار، داستان‌نویس و فیلم‌نامه‌نویس ترک

### نوامبر

## منابع

* 

۲۰۰۵