open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
استان بارتین

**بارتین** یک از استان های ترکیه در ناحیه دریای سیاه از ترکیه ناحیه دریای سیاه غربی می باشد. در سال ۱۹۹۱ از استان زونگولداغ جدا گردید و بارتین ۷۴ امین استان ترکیه شد. استان بارتین از سمت شرق با استان قسطمونی، و از سمت جنوب با استان قره بوک و از سمت غربی، با دریای سیاه احاطه گردیده شده. و همین طور از سمت شمال. بخش گسترده ای از استان که سرشار از جنگل می باشد در قلمروی پارک ملی کوه‌های کوره واقع گردیده. رودخانه برتین تنها رودخانه ای است که در ترکیه حمل و نقل بر روی آن صورت می گیرد.
## نگارخانه

Image:Amasra (view from the bridge).jpg|
Image:Amasra.jpg|
Image:Bartın River.jpg|


بندانگشتی|راست|300px|محل استان برتین در نقشه ترکیه.

## منابع

* 

رده:استان بارتین
بارتین
استان آیدین

**آیدین** نام یکی از استان‌های ترکیه است.

مرکز آن شهر آیدین است.

شهرهای مهم دیگر این استان عبارتند از دیدیم و کوشاداسی.

این استان مرکز تولید انجیر ترکیه است.

بندانگشتی|راست|270px|محل استان آیدین در ترکیه.

## منابع

Wikipedia contributors, "Aydın Province," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Aydın_Province&oldid=184237316 (accessed February 15, 2008).

رده:استان آیدین
آیدین
رده:جغرافیای یونان باستان
رده:ناحیه اژه
استان بایبورد

**بایبورد** یا **بایبورت** نام یکی از استان‌های ترکیه است که مرکز آن هم شهر بایبورد است.

این استان در قسمت جنوبی دریای سیاه در شمال شرقی ترکیه قرار گرفته و مشتمل بر سه شهرستان (ایلچه) و چهار دهستان (بوجاق) است که اکثر آنها در دشت قرار دارد. رود چوروخ و کلکیت (Kelkit) از آن می‌گذرد و رشته کوه چرمن قوب (Cirmen-Kob) در جنوب آن امتداد دارد. دشتهای بایبورد در مغرب و هرت یا خرت (Hart) در شمال آن قرار گرفته است و چندین چشمه دارد. محصولات عمده آن عسل و حبوبات است و پارچه‌های پشمی، گلیم و فرش در آن بافته می‌شود. دامداری و مجتمع صنعتی گوشت و ماهی دارد. در گذشته از صنایع دستی، زرگری آن مشهور بود و عسل و موم آنجا به بندر مارسی فرانسه صادر می‌شد. در اواخر قرن نوزدهم میلادی گروه‌هایی از ارامنه در آنجا زندگی می‌کردند. مردم عمدتاً به ترکی آذربایجانی سخن می‌گویند. راه اصلی عبوری ایران-ترکیه که قسمت شرقی آناتولی را به دریای سیاه می‌پیوندد از آن می‌گذرد.

## شهرستان‌ها
این استان سه شهرستان دارد:
* آیدین‌تپه
* **[[بایبورد]]**
* دمیراوزو

بندانگشتی|راست|250px

## منابع

* 

رده:استان بایبورد
بایبورد
استان بیله‌جک

**بیله‌جک** نام یکی از استان‌های ترکیه است که مرکز آن هم شهری است به همین نام.

بندانگشتی|300px|راست|محل استان بیله‌جک

## نگارخانه

Image:Cengellerkoyu2.jpg|
Image:Bilecik-Bozüyük.jpg|
Image:Çelebi Mehmet Camii.JPG|
Image:Dursun Fakih Türbesi.JPG|


رده:استان بیله‌جک
بیله‌جک
استان بینگول

**استان بینگول** (ترکی استانبولی: Bingöl ili؛ خط عثمانی: بیڭ‌گول ایلی; زبان زازایی: چُولیگ، ولایتِ چُولیگ; کردی کرمانجی: Parêzgeha Bîngolê، پارێزگەها بینگۆلێ)

اکثریت مردم استان بینگول را مردم زازا تشکیل می‌دهد. اقلیت‌های این استان کرد و ترک هستند. یکی از استان‌های ترکیه واقع در ناحیه آناتولی شرقی است.

مرکز این استان شهر بینگول است.

## جغرافیا
مساحت این استان ۸۱۲۵ کیلومتر مربع، جمعیت آن ۲۵۵٬۷۴۵ نفر و زبان رایج در آن زبان زازایی است.

## تاریخچه
این استان کردنشین در سال ۱۹۴۶از بخش‌هایی از استان‌های الازیغ و ارزنجان تشکیل شد.

بینگول تا سال ۱۹۵۰ به نام چاباق‌جور معروف بود.

نام چاباق‌چور از نام ارمنی این شهر یعنی Ճապաղաջուր (جاپاق‌جور) گرفته شده که به معنای «آب خروشان و چابک» است.

بندانگشتی|300px|راست|محل استان بینگول

## شهرستان‌ها
این استان هشت شهرستان دارد:
* آداقلی (Adaklı، آداقلی)، به کردی کرمانجی و زبان زازایی: آزارپرت (Azarpêrt)(Azarpêrte)
* **[[بینگول]]** (Bingöl، بیڭ‌گول)، به کردی کرمانجی و زبان زازایی: چولیگ (Çewlîg)(Çolig)
* گنچ (Genç، گنج)، به کردی کرمانجی و زبان زازایی: دارا هِنی (Dara Hênî)
* قارلی‌اوا (Karlıova، قارلی‌اووه)، به کردی کرمانجی: کانی‌رش (Kanîreş)
* کیغی (Kiğı، کیگی)، به کردی کرمانجی: گِغی (Gêxî)؛ به زبان زازایی: گِغیه (Gêğiye)
* سولهان (Solhan، صولخان)، به کردی کرمانجی و زبان زازایی: بونگِلان (Bongilan)
* یایلادره (Yayladere) به زبان زازایی: خورخول: Xorxol
* یدی‌سو (Yedisu، یدی‌صو)، به کردی کرمانجی و زبان زازایی: چِرمه (Çêrme)

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی.
* ویکی‌پدیای زازایی

استان بینگول
بینگول
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۳۶ (میلادی)
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۴۶ (میلادی)
رده:کردستان
رده:کردستان ترکیه
استان بیتلیس

**بیتلیس** یا **بتلیس**   یکی از استان‌های ترکیه است که مرکز آن هم، شهری به همین نام است.

## جغرافیا
این استان در ساحل دریاچه وان واقع شده و در سرشماری ۲۰۰۰ واجد ۳۸۸۶۷۸ نفر جمعیت بوده‌است.

## تاریخچه
نام بتلیس از بدلیس است. بدلیس فرمانداری بود که دژ کهن این سرزمین را به فرمان اسکندر مقدونی ساخت.

تاریخ بتلیس به ۲۰۰۰ پ.م. می‌رسد و در این شهر آثاری از دوره‌های اورارتو، آشور، مادها، مقدونی‌ها، رومی‌ها و بیزانس دیده می‌شود.

بندانگشتی|راست|270px|استان بتلیس

## شهرستان‌ها
* تاتوان
* گورویماک
* موتکی
* هیزان
* عادل‌جواز
* اخلاط

## پیوند به بیرون

* عکس‌های شهر بتلیس
* پیشگویی هوای بتلیس

رده:استان بتلیس
بتلیس
رده:کردستان
رده:کردستان ترکیه
استان بوردور

**بوردور**  یکی از استان‌های ترکیه است که مرکز آن هم شهری است به نام بوردور.

## جغرافیا

مساحت این استان ۶٬۸۸۷ کیلومتر مربع و جمعیت آن ۲۴۶٬۱۳۴ نفر است.

این استان در منطقه دریاچه‌ها در ترکیه قرار گرفته و دریاچه‌های بزرگ و کوچک زیادی دارد.

بزرگ‌ترین دریاچه این استان دریاچه بوردور و دومین دریاچه دریاچه سالدا نام دارد.

## شهرستان‌ها

* آق‌لاسون Ağlasun
* آلتین‌یایلا Altınyayla
* بوجاک Bucak
* **[[بوردور]]** Burdur
* چاودیر Çavdır
* چلتیکچی Çeltikçi
* گل‌حصار Gölhisar
* کارامانلی Karamanlı
* کمر Kemer
* تفنی Tefenni
* یشیلووا Yeşilova
300px|بندانگشتی|محل استان بوردور در نقشهٔ ترکیه.

## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی.

رده:استان بوردور
بوردور
استان بورسا

**استان بورسا** نام یکی از استان‌های ترکیه است. مرکز آن شهر بورسا است.
استان بورسا در بخش جنوب منطقه مرمره جمهوری ترکیه قرار دارد.

بر اساس آمار سال ۲۰۰۷ این استان چهارمین استان پرجمعیت ترکیه بوده‌است.

بورسا از شمال به دریای مرمره و یال اُوا، از شمال شرقی به استانبول و ساکاریا، از شرق به بیله جیک، از جنوب به کوتاهیه و از غرب به بالیکسیر ختم می‌شود.
بورسا خواهرخوانده استان خوزستان در ایران است.

## شهرستان‌ها

بندانگشتی|300px|راست|محل استان بورسا

## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی.

رده:استان بورسا
بورسا
استان چناق‌قلعه

**چَناق‌قلعه** (به ترکی استانبولی: Çanakkale) نام یکی از استان‌های ترکیه است و مرکز آن هم شهر چناق‌قلعه است. چَناق (چناغ و چاناق هم نوشته شده است) در ترکی به معنی کاسه سفالی است‎ و این نام به دلیل رواج ساخت سفالینه‌ها در منطقه بر روی آن گذارده شده است.

این استان در شمال غربی ترکیه و در بخش آسیای این کشور واقع شده است و نام خود را از قلعه‌ای به همین نام گرفته است.آثار باستانی مربوط به شهر تروی در این استان یافت شده است.

بندانگشتی|300px|راست|محل استان چناق‌قلعه

## نگارخانه

Image:Canakkale ferry.JPG|
Image:Çanakkale10.jpg|
Image:Çanakkale3.jpg|
پرونده:Latrans-Turkey location Çanakkale.svg|استان چناق‌قلعه بر روی نقشه


رده:استان چناق‌قلعه
چاناق‌قلعه
استان چانقری

**چانقری**  نام یکی از استان‌های ترکیه است که مرکز آن شهر چانقری است.

چانقری منطقه‌ای کشاورزی است که گندم، بنشن، ذرت و گوجه فرنگی از رستنی‌های اصلی کشاورزی آن است.

استان چانقری دارای تابستان‌های بسیار گرم و خشک و زمستان‌های بسیار سرد و بارانی و گاه برفی است.

## شهرستان‌ها
این استان به ۱۲ شهرستان بخش می‌شود:
* آتکاراجالار (Atkaracalar)
* بایرام‌اورن (Bayramören)
* **[[چانقری]]** (Çankırı)
* چرکش (Çerkeş)
* الدیوان (Eldivan)
* ایلگاز (Ilgaz)
* قزل‌ارماق (Kızılırmak)
* کورگون (Korgun)
* کورشونلو (Kurşunlu)
* اورتا (Orta)
* شابان‌اوزو (Şabanözü)
* یاپراقلی (Yapraklı)

بندانگشتی|راست|300px|محل استان چانقری در نقشه ترکیه.

## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی.

رده:استان چانقری
چانقری
استان دنیزلی

**دنیزلی**  نام یکی از استان‌های ترکیه است که مرکز آن هم شهری به همین نام است.
بندانگشتی|راست|محل استان دنیزلی در نقشهٔ ترکیه

## منابع

http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Denizli_Province&oldid=438338165


دنیزلی
رده:ناحیه اژه
استان دوزجه

**استان دوزجه** یکی از استان‌های ترکیه است. مرکز این استان شهر دوزجه است.

300px|بندانگشتی|راست|محل استان دوزجه در نقشهٔ ترکیه.

## منابع

* 

رده:استان دوزجه
دوزجه
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۹۹ (میلادی)
ادرنه

**اَدِرنه** (به ترکی: Edirne، به یونانی: Ἁδριανούπολις تلفظ: *آدریانوپولیس،* به بلغاری: Одрин تلفظ: *اُدرین*) نام یکی از شهرهای ترکیه است.

این شهر مرکز استان ادرنه ترکیه است. شهر ادیرنه در ناحیه تراکیه در منتهی‌الیه غربی ترکیه و در نزدیکی مرز یونان و بلغارستان واقع شده‌است.

جمعیت این شهر در سال ۲۰۰۲ برابر با ۱۲۸٬۴۰۰ نفر برآورد شده‌است.

## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی، ۲ ژوئیه ۲۰۰۷.


رده:پایتخت‌های پیشین
رده:شهرهای ترکیه
رده:کمپ‌های لژیونرهای امپراتوری روم در بالکان
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در سده ۲ (میلادی)
رده:یهودیت در ترکیه
استان ارزروم

**اَرزِروم** که سابقاً به‌صورت **اَرضِ‌روم** یا **ارزن‌الروم** یا **ارزنةالروم** هم نوشته‌می‌شد یکی از استان‌های مهم ترکیه است که مرکز آن هم شهری به همین نام است.

بیشتر جمعیت این استان را ترکمن‌های آناطولی و گروهی از کردهای کرمانج تشکیل می‌دهند و اقلیتی از ارامنه خاموش و زازا ها نیز در این استان زندگی می‌کنند.

بهترین پیست اسکی ترکیه به نام پالان دوکن در این استان قرار دارد.

در تاریخ ایران و در دوره قاجاریه یک دوره مذاکرات مهم تاریخی برای تعیین حدود مرزی بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت عثمانی در شهر ارض‌روم (ارزنةالروم) برگزار شد که سرپرستی هیئت اعزامی از ایران به عهده میرزا تقی خان امیرکبیر بود.

این مذاکرات که در سال ۱۸۵۰ میلادی برگزار شد، در ابتدا با کارشکنی دولت عثمانی و در مواردی حتی حمله به ساختمان محل اقامت هیئت ایرانی همراه بود که در پایان با درایت امیر بدون از دست دادن و گرفتن امتیازی با عثمانیها به پایان رسید.

بندانگشتی|راست|300px|محل استان ارزروم

## منابع

رده:استان ارزروم
رده:ارمنستان غربی
ارزروم
رده:تاریخ ارمنستان
رده:تاریخ ترکیه
استان اسکی‌شهر

**اَسکی‌شهر**  نام یکی از استان‌های ترکیه است که مرکز آن هم شهر اسکی‌شهر است.

## شهرستان‌ها
استان اسکی‌شهر ۱۴ شهرستان دارد:
* آبپو (Alpu)
* بیلیکووا (Beylikova)
* چفته‌لر (Çifteler)
* ادون‌پازاری (Odunpazarı)
* تپه‌باشی (Tepebaşı)
* گون‌یوزو (Günyüzü)
* خان (Han)
* اینونو (İnönü)
* محمودیه (Mahmudiye)
* محال قاضی (Mihalgazi)
* محالیچ‌چیک (Mihalıççık)
* ساریجه‌کایه (Sarıcakaya)
* سیدقاضی (Seyitgazi)
* سیوری‌حصار (Sivrihisar)

300px|بندانگشتی|راست|محل استان اسکی‌شهر در نقشهٔ ترکیه.

## منابع

* 

رده:استان اسکی‌شهر
اسکی‌شهر
استان گره‌سون

**گره‌سون** (به ترکی استانبولی: Giresun ili) نام یکی از استان‌های ترکیه است که مرکز آن هم شهر گره‌ کونیها است.

راست|انگشتدان|260px

## مهاجرانی از گره سون به ایران

در طول تاریخ بخش اعظمی از جمعیت این استان به دلیل انجام مبادلات اقتصادی و تجاری به کشور جمهوری آذربایجان مهاجرت کردند ولی به دلیل تاخت و تازهای بی امان و نا امنی‌های منطقه‌ای که در نتیجهٔ حملهٔ ارمنی‌ها به وجود آمده بود، ناچار به ترک و مهاجرت از آن کشور به سمت کشور ایران شدند و در نواحی شمال غربی و شمال شرقی ایران اسکان یافتند، امروزه این اقوام را به اشتباه کره سنی می‌شناسند که کاملش گیره سونها است که با مرور زمان در شهر و روستا  در شهرستان‌های ارومیهسلماس،می‌باشد. سیلاب مرکز دهستان کوره سونلی در سلماس و روستای کهریز در ارومیه از مهم‌ترین مناطق گره سنی‌نشین می‌باشند.

## منابع

* 

رده:استان گره‌سون
گره‌سون
استان گوموش‌خانه

**گوموش‌خانه** نام یکی از استان‌های ترکیه است که مرکز آن هم شهر گوموش‌خانه است.
گوموش در ترکی به نقره می‌گویند. ترکیب گوموش با خانه یعنی نقره‌خانه. (مانند گمیش‌تپه در ایران که به معنای نی تپه است.)

## شهرستان‌ها
این استان ۶ شهرستان دارد:

***[[گوموش‌خانه]]**
*کلکیت
*کوسه
*کورتون
*شیران
*ترول
## منابع

* 

رده:استان گوموش‌خانه
گوموش‌خانه
استان قره‌بوک

**قره‌بوک** (به ترکی استانبولی: Karabük) نام یکی از استان‌های ترکیه است که مرکز آن هم شهر قره‌بوک است.

راست|بندانگشتی|280px

این استان در شمال مرکز ترکیه واقع شده و جمعیت آن در سال ۲۰۱۰ برابر با ۲۲۷٬۶۱۰ نفر بود. شهر قره‌بوک، که مرکز این استان است در ۲۰۰ کیلومتری شمال آنکارا و حدود ۱۰۰ کیلومتری جنوب ساحل دریای سیاه واقع شده‌است.

استان قره‌بوک در سال ۱۹۹۵ تأسیس شد. چهار شهرستان قره‌بوک، افلانی، زعفران‌بلو و ینیجه این استان پیش از آن تاریخ جزئی از استان زنگولداغ بودند و دو شهرستان اسکی‌بازار و اواجیق آن نیز پیش از آن جزئی از استان چانقری به‌شمار می‌آمد.

قره‌بوک در مسیر شاهراه بارتین به آنکارا قرار گرفته و راه آهن آنکارا به زنگولداغ نیز از آن می‌گذرد.

## شهرستان
این استان ۶ شهرستان دارد:
* افلانی (Eflani)
* اسکی‌بازار (Eskipazar)
* **[[قره‌بوک]]** (Karabük)
* اواجیق (Ovacık)
* زعفران‌بلو (Safranbolu)
* ینیجه، قره‌بوک (Yenice)

## نگارخانه

Image:Safranbolu traditional houses.jpg|خانه‌های سنتی زعفران‌بلو
Image:Safranbolu arasta.jpg|کفاشی قدیمی در زعفران‌بلو
Image:Bostancı Pond.jpg|آبگیر بستانچی در افلانی
Image:Eflani.jpg|اطراف افلانی


## منابع

* 

رده:استان قره‌بوک
قره‌بوک
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۹۵ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۵ (میلادی) در ترکیه
استان ایغدیر

بندانگشتی|300px|محل استان ایگدیر
**استان ایغدیر** یا **استان ایگدیر** (; ؛ ؛ )) نام یکی از استان‌های ترکیه است که در شرق این کشور قرار دارد. مرکز این استان شهر ایغدیر است. بیشتر جمعیت این استان را آذری‌ها به همراه اقلیتی از کردها تشکیل می‌دهند.

## ریشه نام ایگدیر
واژه *ایگدیر* از نام یکی از طوایف اوغوز به نام *[[ایغدیر (قبیله)|ایغدیر]] اوغلو* آمده است.

## جغرافیا
استان ایگدیر در شرق ترکیه و در امتداد رود ارس قرار گرفته و با کشورهای ایران، ارمنستان و جمهوری آذربایجان(نخجوان) و استان‌های قارص و آغری مرز مشترک دارد. در شمال غربی ایگدیر، استان قارص و در غرب و جنوب آن استان آگری قرار دارد.

## پانویس

## منابع

http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Iğdır_Province&oldid=436788564

استان ایغدیر
ایگدیر
رده:استان‌های هم‌مرز با ایران در کشورهای همسایه
رده:اهالی جمهوری آذربایجان
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۹۲ (میلادی)
رده:پراکنش کرد
رده:کردستان
استان حکاری

**حَکّاری**  نام یکی از استان‌های ترکیه است که مرکز آن هم شهری است به همین نام. استان حکاری از شرق با آذربایجان غربی و شهرستان ارومیه، از غرب  با استان شرناق، از شمال با استان وان و از جنوب با اقلیم کردستان عراق همسایه است. مرکز این استان شهری است به نام حکاری.

## تاریخ
حکاری که دهاندین قسمتی از پادشاهی حوری و اورارتو بود، بعد از شاهنشاهی هخامنشی تحت تسلط اعراب واقع گردید. این شهر که بعدها تحت تسلط سلجوقیان واقع شد، و بعدها در سال ۱۵۳۶ به سرزمین‌های امپراتوری عثمانی الحاق شد.

حکاری که به بذل موقعیت جغرافیایی خودش میزبان کشورهای متعددی بوده است، کلان شهر مارسمون دنها و روستای کودشانیس/کوچانیس(امروزی کوناک) حکاری را به عنوان مرکز ایلخانی قبول کردند. ایلخانان نسطوری تا سال ۱۹۱۸ در این روستا مشغول زندگی بودند. نسطوریها که تقریباً نصفی از جمعیت حکاری را تا میان قرن ۱۹ ایجاد می نمودند، در دو تهاجم در سال‌های ۱۸۴۳ و ۱۸۴۶ از جانب امیر جزیره ابن عمر و امیر حکاری اثر گذاری اساسی داشتند.نسطوری های حکاری که در سال های ۱۹۱۸-۱۹۱۵ با قبیله ها درگیر شدند، ابتدا به ناحیه ارومیه در ایران و بعد از آن به عراق که تحت انگلیس واقع شدند امان گرفتند. با وجود اینکه آنان در قرن ۱۹ تلاش نمودند به شکل گروهی برگردند، با عملیات سمدینلی که میان ۱۲ تا ۲۸ سپتامبر ۱۹۲۴ صورت گرفت دفع گردیدند.

## جغرافیا
حکاری که از سمت شرق با ایران و از سمت جنوب با عراق همسایه می باشد، در سمت غرب هم با استان شرناق و در سمت شمال هم با وان همسایه می باشد. کوه جیلو که مرتفع ترین نقطه آن به ۴۱۵۰ متر می رسد، در منطقه حاکاری می باشد.

### غموض زمین
مرزهای استانی حکاری شرایط جغرافیایی دندان شکن و سختی را دارا می باشد. اغلب ناحیه آن کوهستانی می باشد. هیچ ناحیه پهنی در ناحیه به غیر از مرکز ناحیه یوکسک‌اوا موجود نیست. ارتفاع کوه ها در بسیاری از نواحی ها می تواند بیش از ۳۰۰۰ متر باشد. دومین ناحیه رفیع کشور کوه جیلو در مرزهای استانی حکاری می باشد. ناحیه چوکورجه و شمدینان شهری که مرز مشترک با عراق را ایجاد می کند، در مقایسه با بخش شمالی از ارتفاع کمتری بهرمند می باشند.

## شهرستان‌ها
* چوکورجه 
* شهرستان حکاری (Hakkâri)
* شمدینان  
* یوکسک‌اوا 
بندانگشتی|راست|270px|استان حکاری

## پیوند به بیرون

رده:استان حکاری
رده:آشور
رده:استان‌های ترکیه
رده:استان‌های هم‌مرز با ایران در کشورهای همسایه
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۳۶ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۳۶ (میلادی) در ترکیه
رده:کردستان ترکیه
استان اسپارتا

**اسپارتا** نام یکی از استان‌های ترکیه است که در جنوب غربی این کشور واقع شده‌است. مرکز آن شهر اسپارتا است.

استان‌های همسایه آن عبارتند از افیون در شمال غرب، بوردور در جنوب غربی، آنتالیا در سمت جنوب، و قونیه در شرق. مساحت استان اسپارتا ۸۹۹۳ کیلومتر مربع و جمعیت آن ۴۴۸٬۲۹۸ نفر است. این استان به خاطر محصولات سیب، آلبالو، انگور، گل سرخ و فرش خود معروف است. حاصلخیزترین زمین‌های استان در منطقه‌ای به نام اولوبورلو قرار دارند. استان اسپارتا در منطقه دریاچه‌خیز (Göller Bölgesi) ناحیه مدیترانه‌ای ترکیه واقع شده و دریاچه‌های آب شیرین زیادی دارد.

## شهرستان‌ها
استان اسپارتا ۱۳ شهرستان دارد:
* آق‌سو Aksu
* آتابی Atabey
* اغیردیر Eğirdir
* گلن‌دوست Gelendost
* گونن Gönen
* **[[اسپارتا]]** Isparta
* کچی‌بورلو Keçiborlu
* شرقی‌قره‌آقاج Şarkikaraağaç
* سنیرکند Senirkent
* سوتچولر Sütçüler
* اولوبورلو Uluborlu
* یالواچ Yalvaç
* ینی‌شاربادملی Yenişarbademli

## نگارخانه


Image:Köprülü Kanyon.JPG|
Image:Yalvaç'taki antik kalıntılar.jpg|
Image:Antiocheia in Psidia.jpg|
Image:LakeEgirdir.jpg|


## منابع

*[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Isparta_Province&oldid=436788668 اسپارتا]

## پیوند به بیرون

رده:استان اسپارتا
اسپارتا
استان زونگولداغ

**زونگولداغ** (به ترکی استانبولی: Zonguldak؛ به ترکی عثمانی: زونغولداق) نام یکی از استان‌های ترکیه است که مرکز آن هم شهر زونگولداغ است.

بندانگشتی|راست|محل استان زنگولداغ در نقشهٔ ترکیه

## منابع

* 

رده:استان زونگولداغ
زونگولداک
استان قیصریه

نام یکی از استان‌های ترکیه است که مرکز آن هم شهری است به همین نام.

## نگارخانه

Image:Kayseri'deki Erciyes dağı ve Bürüngüz camii.JPG|
Image:Sahabiye medresesi (gece).JPG|


بندانگشتی|300px|راست|محل استان قیصریه

## منابع

* 

رده:استان قیصریه
رده:استان‌های ترکیه
استان الازیغ

**استان الازیغ** یا **استان خارپوت یا خارپیت**  نام یکی از استان‌های کشور ترکیه در ناحیه آناتولی شرقی است.

## جغرافیا

مرکز این استان شهر الازیغ است.

استان الازیغ در سال ۲۰۰۶ جمعیتی برابر با ۵۹۵٬۳۰۷ نفر داشته که نصف این جمعیت در شهر الاَزیغ سکونت داشتند. مساحت کل این استان ۹٬۱۵۳ کیلومتر مربع است.

سرچشمهٔ رود دجله در این استان قرار دارد.

## شهرستان‌ها

استان الازیغ ۱۱ شهرستان دارد.
* آغین Ağın
* آلاجه‌قایا Alacakaya
* آریجاک Arıcak
* باسکیل Baskil
* **[[الازیغ]]** Elâzığ
* قره‌قوچان Karakoçan
* کبان Keban
* کوونجیلار Kovancılar
* معدن Maden
* پالو Palu
* سیوریجه Sivrice
300px|بندانگشتی|راست|محل استان الازیغ

## نگارخانه

Image:Hazarbaba.jpg|
Image:Karakocan belediye parki.jpg|
Image:Elazığ.JPG|نمای شهر الازیغ


## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی.

رده:استان الازیغ
الازیغ
رده:کردستان ترکیه
استان قرامان

**قرامان** یا **قره‌مان**  نام یکی از استان‌های ترکیه است.

مرکز این استان شهر قرامان است.

تلفظ اصلی نام این استان در فارسی **قرامان** بوده‌است.

جمعیت آن در سال ۲۰۰۰ میلادی ۲۴۳٫۲۱۰ نفر و مساحت آن ۸۸۱۶ کیلومتر مربع است.

منطقه قرامان محل استقرار امیرنشین قرامان بود که تا سال ۱۴۸۶ میلادی ادامه داشت.
300px|بندانگشتی|راست|محل استان قرامان در نقشهٔ ترکیه.

## شهرستان‌ها
* آیرانجی (Ayrancı)
* باش‌یایلا (Başyayla)
* ارمنک (Ermenek)
* قرامان (Karaman)
* کاظم کارابکر (Kazımkarabekir)
* ساری‌ولیلر (Sarıveliler)
* گورملی (Görmeli)

## نگارخانه

Image:Kahve1.jpg|
Image:Andıkara_neighbourhood_of_Akpınar_village,_Ayrancı,_Karaman.jpg|
File:Dod.jpg|


## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی.

رده:استان قرامان
قرامان
استان قارص

**استان قارص** (ترکی:kars, ) نام یکی از استان‌های ترکیه است که مرکز آن هم شهری است به همین نام. در ۵۴ کیلومتری شهر قارص پیستهای اسکی ساری قمیش قرار دارد. نزدیکترین فرودگاه، فرودگاه بین‌المللی قارص می‌باشد.

## مذهب
جماعتی از آذری‌های علوی در قسمت شرقی قارص زندگی می‌کنند.

## نگارخانه

Church of Abughamrents Ani 4.JPG|کلیسای در استان قارص
Image:Kars russian architecture.jpg|مرکز شهر قارص
Image:Ani 1.jpg|ویرانه‌های آنی (شهر باستانی)
Image:Sarikamish-Atatürk monument.JPG|مجسمه یادبود مصطفی کمال آتاترک در ساری‌قمیش (شهر)
Image:Ani - bridge.jpg|A ruined bridge in Ani


## منابع

Wikipedia contributors, "Kars Province," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Kars_Province&oldid=202763717


قارص
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۲۰ (میلادی)
رده:کردستان ترکیه
رده:کردستان
رده:ناحیه آناتولی شرقی
استان کیلیس

**استان کیلیس**    یکی از استان‌های کشور ترکیه است و در جنوب این کشور قرار دارد. مرکز این استان شهر **[[کیلیس]]** می‌باشد. استان شامل چهار شهرستان کیلیس، پولاتلی، موسابیلی و البیلی است.

این استان هم‌مرز با کشور سوریه است.

بندانگشتی|راست|250px|محل استان کیلیس در نقشهٔ ترکیه.

بندانگشتی|راست|250px|نقشه استان کیلیس

## منابع

* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Kilis_Province&oldid=210098626 Wikipedia contributors, "Kilis Province," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed May 14, 2008).]

رده:استان کیلیس
کیلیس
رده:ایزدی
رده:کردستان
استان قسطمونی

**قَسطَمونی** (به ترکی استانبولی: Kastamonu) نام یکی از استان‌های ترکیه است. این استان در حوزه دریای سیاه یعنی در شمال کشور ترکیه واقع شده‌است.
مرکز این استان هم که قسطمونی نام دارد بزرگ‌ترین شهر این استان است. از دیگر شهرهای این استان می‌توان داش‌کوپرو و اینه‌بولو اشاره کرد. استاندار این استان اردوغان بکتاش می‌باشد.

نام قسطمونی تلفظ ترکی عثمانی از نام رومی کاستامنو است که خود کوتاه‌شده عبارت لاتین Castra Comnenus است. این عبارت نام کاخی بود که در این محل برای کمننوس (به یونانی: Κομνηνός)، از بزرگان امپراتوری روم شرقی ساخته شده بود.

## شهرستان‌ها
این استان ۲۰ شهرستان دارد:

## منابع
* 

رده:استان قسطمونی
قسطمونی
استان قرق‌قلعه

**استان قِرق‌قلعه** (به ترکی استانبولی: Kırıkkale) نام یکی از استان‌های ترکیه است.

مرکز این استان شهر قرق‌قلعه است.

## شهرستان‌ها
* باخشیلی Bahşılı
* بالی‌شیخ Balışeyh
* چلبی Çelebi
* دلیجه Delice
* کاراکچیلی Karakeçili
* کسکین Keskin
* **قرق‌قلعه** Kırıkkale
* سولاک‌یورت Sulakyurt
* یاخشی‌خان Yahşihan

## نگارخانه

Image:Delice Irmak valey near Yeni Yapan.jpg|


## منابع

* 

رده:استان قیریق‌قلعه
قرق‌قلعه
ارزنجان

**اَرزَنجان** (ارزنگان) (به ترکی استانبولی:Erzincan) مرکز استان ارزنجان در شرق ترکیه است. این شهر در سال ۲۰۲۲ جمعیتی بالغ بر ۱۵۰٫۷۱۴ نفر داشت که نسبت به سال ۲۰۰۷ این شهر ۸۶٫۷۷۹ نفر افزایش جمعیت داشته‌است.

## منابع

بر پایه داده‌هایی از: رایزنی فرهنگی و توریستی سفارت ترکیه در ایران


رده:شهرستان‌های استان ارزنجان
رده:شهرهای ارمنستان غربی
رده:شهرهای تخریب‌شده توسط زمین‌لرزه
رده:شهرهای ترکیه
استان قرشهر

**قِرشهر**  نام یکی از استان‌های ترکیه است که در ناحیه آناتولی مرکزی واقع شده‌است.

مرکز این استان شهر قرشهر است.

جمعیت استان قرشهر ۲۵۳٫۲۳۹ نفر (سال ۲۰۰۰)، مساحت آن ۶۴۳۴ کیلومتر مربع و میانگین ارتفاع آن از سطح دریا ۹۸۵ متر است.

## شهرستان‌ها
* موجور Mucur 
* آقچه‌کند Akçakent 
* آق‌پینار Akpınar 
* بُزتپه Boztepe 
* چیچک‌داغی Çiçekdağı 
* کمان Kaman 
* **[[شهرستان قرشهر|قرشهر]]** Kırşehir 

## باشگاه فوتبال
ینی قرشهرسپور Yeni Kırşehirspor

## بارش

## منابع

* وب‌گاه رسمی قرشهر
* اطلاعات گردشگری قرشهر
* Kırşehir وب‌گاه‌های اطلاعاتی
* Kırşehir haber وب‌گاه‌های اطلاعاتی 

رده:استان قرشهر
قره‌شهر
استان کوتاهیه

نام یکی از استان‌های ترکیه است که مرکز آن هم شهر کوتاهیه.

این استان ۱۱٬۸۸۹ کیلومتر مربع مساحت و ۵۹۰٬۴۹۶ نفر (سال ۲۰۱۰) جمعیت دارد.

در سال ۱۹۹۰ کوتاهیه ۵۷۸٬۰۲۰ نفر جمعیت داشته است.

بندانگشتی|راست|محل استان کوتاهیه در نقشه ترکیه

## منابع

رده:استان کوتاهیه
کوتاهیه
رده:اهالی ترکیه
رده:ناحیه اژه
استان ملطیه

**استان مَلَطیه** یا **ملاطیه**   نام یکی از استان‌های ترکیه واقع در منطقهٔ ناحیه آناتولی شرقی است.

مرکز این استان شهر باستانی ملطیه است. 

## شهرستان‌ها
* آقچه‌داغ Akçadağ
* عرب‌گیر Arapgir
* ارگوان Arguvan
* بَطّال‌غازی
* دارنده Darende
* دوغان‌شهر Doğanşehir
* دوغان‌یول Doğanyol
* حکیم‌خان Hekimhan
* قلعه Kale
* کولونجاک Kuluncak
* **[[ملطیه]]** Malatya
* پوتورگه Pütürge
* یازی‌خان Yazıhan
* یشیل‌یورت Yeşilyurt
بندانگشتی|راست|280px|محل استان ملطیه

## منابع

* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Malatya_Province&oldid=310508228 Wikipedia contributors, "Malatya Province," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed August 28, 2009).]

استان ملطیه
ملاطیه
رده:کردستان
رده:کردستان ترکیه
استان مانیسا

**مانیسا** نام یکی از استان‌های ترکیه است که مرکز آن هم شهر مانیسا است.
بندانگشتی|راست|محل استان مانیسا

## منابع

http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Manisa_Province&oldid=436790263

رده:استان مانیسا
مانیسا
رده:جغرافیای یونان باستان
رده:ناحیه اژه
استان استانبول

**استان استانبول** یکی از استان‌های ترکیه است که مرکز آن هم شهری است به همین نام. 

شهر استانبول بزرگ‌ترین شهر کشور ترکیه است و جمعیت آن بیش از جمعیت استان آنکارا (پایتخت کشور ترکیه) است.

رده:استان استانبول
استانبول
استان عثمانیه

**عُثمانیه**  نام یکی از استان‌های ناحیه مدیترانه ترکیه است که مرکز آن هم شهر عثمانیه است.

## شهرستان‌ها
این استان از یک منطقه شهری (عثمانیه) و ۶ شهرستان تشکیل شده:
* باهچه
* دوزیچی
* حسن‌بیلی
* کادیرلی
* سومباس
* توپراق‌قلعه

بندانگشتی|راست|270px|جانَمای استان عثمانیه بر روی نقشه ترکیه.

## نگارخانه


Image:HierapolisCastabalaBasilika.jpg|

Image:Osmaniye 01.jpg|



## منابع

* Wikipedia contributors, "[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Osmaniye_Province&oldid=203962960 Osmaniye Province]," Wikipedia, The Free Encyclopedia.
* وبگاه رسمی فرماندار عثمانیه

## پیوند به بیرون

رده:استان عثمانیه
عثمانیه
رده:چوکوروا
مرسین

**مرسین**    یکی از شهرهای  ترکیه است. این شهر مرکز استان مرسین است.

مرسین شهری ساحلی در حاشیه دریای مدیترانه و در جنوب ترکیه واقع شده و در شمال قبرس قرار دارد.کلانشهر مرسین شامل چهار شهر آکدنیز ، مزیتلی، توروسلار و ینی شهیر می باشد که مجموعا کلانشهر مرسین را تشکیل می‌دهند .

مرسین با شهر بوشهر در ایران خواهرخوانده است. مرسین در سال ۲۰۱۳ نیز میزبان بازی‌های مدیترانه‌ای بوده‌است.

اپرا و باله مرسین نیز چهارمین در نوع خود در ترکیه بعد از اپرای استانبول، آنکارا و ازمیر است. فستیوال بین‌المللی موسیقی مرسین نیز اکتبر هر سال در این شهر برگزار می‌شود.

## واژه‌شناسی
نام این شهر از روی نام گیاهی از خانوادهٔ پامچالیان و ردهٔ موردیان به نامِ Myrsine (ترکی استانبولی: Mersin، یونانی: Μυρσίνη) گرفته شده‌است که به وفور در این منطقه می‌روییده است. اولیا چلبی در کتابش به نام سیاحت‌نامه، نام این شهر را برگرفته از نام قومِ «مَرسین اوغوللاری» (پسران مرسین) که آنجا می‌زیسته‌اند می‌داند.

## منابع


رده:اقامتگاه‌های تفریحی ساحلی در ترکیه
رده:جغرافیای تاریخ آناتولی
رده:چوکوروا
رده:شهرها و شهرک‌های بندری مدیترانه‌ای در ترکیه
رده:شهرهای ترکیه
رده:شهرهای یونان باستان
رده:کیلیکیه
رده:محوطه‌های باستان‌شناختی یونان باستان در ترکیه
رده:محوطه‌های رومی در ترکیه
رده:مناطق مسکونی در استان مرسین
رده:مناطق مسکونی ساحلی در ترکیه
استان موغله

**موغله**  نام یکی از استان‌های ترکیه است که مرکز آن هم شهری است به همین نام.

این استان در منطقهٔ اژه واقع شده‌است

## شهرستان‌ها
شامل ۱۲ شهرستان به نام‌های زیر می‌باشد:
# موغله (مرکز)
# بُدروم
# مارماریس
# دالامان
# فتحیه
# اُرتاجا
# میلاس
# یاتاغان
# 
# کاواکلی دره
# کوی جئیز
# داتچا
بندانگشتی|راست|270px|استان موغله.

## منابع

* 
* 

رده:استان موغله
موغله
رده:ناحیه اژه
استان موش

**استان موش** به  یکی از استان‌های ترکیه است. مرکز این استان شهر موش است. مساحت این استان ۸٬۱۹۶ کیلومتر مربع است. جمعیت این شهر در سال ۲۰۰۰ میلادی ۴۵۳٬۶۵۴ نفر بود. قدمت شهر موش به پنج‌هزار سال پیش می‌رسد. امروزه اکثر جمعیت شهر و استان موش کرد هستند.
## ترکیب جمعیتی

استان موش از دیرباز محل سکونت اقوام گوناگون بوده‌است، اما اکثریت جمعیت آن را همواره کردها تشکیل داده‌اند. زبان رایج در میان کردهای منطقه، کردی کرمانجی است. تا پیش از نسل‌کشی ارمنیان در سال ۱۹۱۵، اقلیت‌های ارمنی و آشوری نیز در این استان به‌ویژه در شهر موش و روستاهای اطراف حضور چشمگیری داشتند.

پس از وقایع جنگ جهانی اول و حذف جمعیت ارمنی و آشوری، تنها جمعیت بومی باقی‌مانده در منطقه، کوردها بودند. امروزه نیز کوردها اکثریت مطلق ساکنان استان موش را تشکیل می‌دهند و کردی کرمانجی در شهر و روستاهای آن به‌طور گسترده رایج است.

## شهرستان‌ها
* بولانیک (Bulanık)
* خاص‌کوی (Hasköy)
* قورقود (Korkut)
* ملازگرد (Malazgirt)
* موش (Muş)
* وارتو (Varto)

## منابع

رده:استان موش
موش
رده:کردستان

## منابع
استان ریزه

**ریزه**  نام یکی از استان‌های ترکیه است که مرکز آن هم شهر ریزه است.

بیشترین محصول چای ترکیه در این استان برداشت میشود.

بندانگشتی|راست|محل استان ریزه در نقشه ترکیه

## شهرستان‌ها
* ریزه (مرکز استان)
* آردشن
* چاملی همشین
* چایلی
* دره‌پازاری
* فندق‌لی
* گونی‌سو
* همشین
* ایکیزدره
* ایی‌دره
* کالکان‌دره
* پازار

## منابع

* 


ریزه
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۲۴ (میلادی)
رده:تائو-کلارجتی
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۲۴ (میلادی) در ترکیه
استان سقاریه

**سَقاریه**  نام یکی از استان‌های ترکیه است که مرکز آن شهر آداپازاری است.

شرکت اوتوکار در این استان قرار دارد. 

بیشترین میوه به ترکیه در این استان تولید می‌شود. 

سقاریه در شاهراه استانبول - آنکارا واقع شده است و راه آهن نیز از آن می‌گذرد. دسترسی هوایی به سقاریه از طریق فرودگاه بین‌المللی صبیحه گوکچن استانبول انجام می‌گیرد. جمعیت استان سقاریه ۸۷۲ هزار نفر است.

## پیشینه
پیشینه تاریخی سقاریه به ۳۷۸ سال پیش از میلاد بازمی‌گردد. مهاجران باستان شامل فریگیه‌ای‌ها، بیتینیایی‌ها، کیمری‌ها، لیدی‌ها، و ایرانیان هخامنشی در منطقه سقاریه سکونت یافتند، اما این سامان، هویت خود را از رومی‌ها و بیزانسی‌ها گرفت.
یکی از مهم‌ترین بازمانده‌های تاریخی این منطقه پل ژوستینین (ترکی: Beş Köprü) است که در سال ۵۳۳ پس از میلاد توسط ژوستینین یکم، امپراتور بیزانسی ساخته شده‌است.

## شهرستان‌ها
* **[[آداپازاری]]** (مرکز)
* **[[آق‌یازی]]**
* **[[عارفیه]]**
* **[[فریزلی]]**
* **[[ارنلر]]**
* گیوه
* **[[هندک]]**
* **[[قراپورچک]]**
* قراسو
* کاینارجا
* کوجاعلی
* پاموکووا
* **[[ساپانجا]]**
* **[[سردیوان]]**
* **[[سغوتلو]]**
* تاراکلی

## منابع
* Wikipedia contributors, "Sakarya Province," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Sakarya_Province&oldid=523892419 (accessed November 23, 2012).

رده:استان سقاریه
سقاریه
شایسته‌سالاری

**شایسته‌سالاری** به شیوه‌ای از حکومت یا مدیریت گفته می‌شود که در آن دست‌اندرکاران بر پایهٔ توانایی و شایستگی‌شان برگزیده شوند و نه بر پایهٔ قدرت مالی یا موقعیت اجتماعی و خویشاوندی.
فناوری‌های نوین و شتاب تحول و تغییر، نیاز به نیروی انسانی متخصص را بیش از پیش کرده‌ است. این امر بنگاه‌ها و دولت را به سوی نظامی شایسته‌سالار رهنمون می‌کند. در جوامع شایسته‌سالار، نگرش‌های خویشاوندسالاری، قبیله‌گرایی، حزب‌سالاری و غیره مطرود است. نظام شایسته‌سالار، نظامی است که در آن افراد مناسب در مکان و زمان مناسب منصوب شده و از ایشان بهترین استفاده در راستای اهداف فردی، سازمانی و اجتماعی بشود.

باید توجه داشت که شایسته‌سالاری، نه یک نوع حکومت، بلکه یک فرهنگ است. شایسته‌سالاری غالباً و به اشتباه یک نوع حکومت تلقی می‌شود، در حالی که شایسته‌سالاری در حقیقت یک رویکرد و یک نهاده برای انتصاب اشخاص در یک حکومت است.
افراد در نظام شایسته‌سالار، بر اساس معیارهای متغیری از شایستگی مورد داوری قرار می‌گیرند. این معیارها می‌توانند زمینه‌های گسترده‌ای، از هوش گرفته تا پایبندی به اخلاق، از استعداد عمومی تا دانش در زمینهٔ خاص را در بر بگیرند.
یکی از انتقادات وارد شده به این رویکرد، اشاره به این حقیقت دارد که «شایستگی» یک مفهوم عمیقاً ذهنی و مبهم است که بالقوه مبهم و در معرض سوءاستفاده است.

## جستارهای وابسته
* نظام شایسته‌گرا
* نخبه‌گرایی
* برابری فرصت
* برابری نتیجه
* تحرک اجتماعی
* تکنوکراسی

## منابع

رده:تبعیض مثبت
رده:شکل‌های حکومت
رده:لیبرالیسم
رده:واژگان سیاسی
رده:واژگان سیاسی نوین
رده:نوواژه‌های دهه ۱۹۵۰ (میلادی)
ناهید

**ناهید** [Nāhid] یا اَرِدْویسورَ اَناهیتا [ardwisarā Anāhitā]، برگرفته از نام «**اَناهید**» [Anāhid] در پارسی میانه و «**[[اَناهیتا]]**» [An-āhita] در پارسی باستان است. این نام از پیشوند منفی «-a» (اَ-) و واژهٔ اوستایی «-āhita»(آهیته)، (یعنی «آلوده») ساخته شده است و یعنی «نالوده» (نا آلوده)، «بی‌آلایش»، و «پاک».«اَ» نفی بنا به قاعدهٔ دستور زبانی اوستایی، چون به کلمه آهیته پیوسته مابین آنها نون وقایه فاصله شده است.  
ناهید همان آناهیتا و الهه واراهی در هند است

## ایزدبانوی آبها
اَناهیتا، در فرهنگ ایران باستان، ایزد آبان (آب‌ها) است که استراب (یعنی «ستارهٔ آب‌ها») نیز نامیده می‌شده است.

## سیاره
«ناهید»، نام دیگر سیاره زهره (ونوس) در سامانهٔ خورشیدی است. جایگاه آن در دانش هیئت، گسترهٔ (اقلیم) پنجم در آسمان سیُم است. آن را «ستارهٔ خنیاگر» نیز می‌نامند.

چند نمونه از سروده‌هایی که نام ناهید در آن‌ها آورده شده است:

## نام دخترانه
نام‌های «ناهید»، «اَناهید» و «آناهیتا»، در میان ایرانیان، برای دختران گذاشته می‌شوند.

## پانویس

رده:اسطوره‌شناسی ایرانی
رده:ایزدان مزدیسنا
رده:ایزدان هندواروپایی
رده:نام‌های زنان ایران
عدد حسابی

**اعداد حسابی** همان اعداد طبیعی در دستگاه اعداد عربی هستند که صفر هم به آنها اضافه شده‌است. به اعداد حسابی اعداد صحیح نامنفی هم گفته می‌شود. 
مجموعه اعداد طبیعی {... ، ۴، ۳ ،۲ ،۱} است. در این مجموعه عدد صفر وجود ندارد و با اضافه کردن آن، مجموعه اعداد حسابی {... ،۳ ،۲ ،۱ ،۰} به وجود می‌آید؛ و به صورت W که میان آن یک ممیز می‌باشد نشان داده می‌شود. در حقیقت W حرف اول کلمه انگلیسی Whole به معنی کامل است
تمامی مجموعه‌هایی که از این نوع اعداد درست شده را با I نشان می‌دهند.

## جستارهای وابسته
* علامت صفر

## منابع

* کتاب ریاضی سال دوم دبیرستان دوره اول

رده:اعداد صحیح
رده:اعداد کاردینال
رده:اعداد گویا
رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی
رده:نظریه اعداد
ناصریان

بندانگشتی|ناصره شهری است که به عنوان خانه کودکی عیسی توصیف می‌شود، بسیاری از زبان‌ها کلمه ناصری را یک عنوان کلی برای کسانی که به دین مسیحیت گرویده‌اند، به کار می‌برند.
واژه **ناصریان** یا **نصارا**  از کلمه عبری נצר نَصَرَ به معنای «نگه داشتن» و «حفظ کردن» گرفته شده و برای تشخیص فرقه‌ای از قوم یهود استفاده می‌شده که اعتقاد داشتند عیسی، مسیحا بوده است. وقتی این فرقه به جهان غیر یهودی منشعب شد و با اقوام و نژادهای دیگر پیوند گرفت، با عنوان آئین مسیحی شناخته شد. ناصریان عموماً به عنوان مسیحیانی شناخته شده‌اند که ادعا می‌کنند تحت رهبری یعقوب عادل (یکی از شاگردان عیسی) بوده‌اند.
در انجیل متی اصطلاح ناصری برای عیسی ناصری به کار رفته است. اشاره به فرقه نَصارا (به صورت جمع) برای اولین بار در عهد جدید توسط ترتلس انجام می‌گیرد. پس از ترتلس این نام تا حدود قرن چهارم به کار نمی‌رود.

## نظر محققان بر اساس منابع موجود
بندانگشتی|300px|چپ|یک نقاشی قدیمی مریم باکره در مقبره مسیحیان نخستین - قرن چهارم میلادی.عموم محققان الهیات مسیحی، در قرن بیستم بر اساس ارجاعات مکرر کلیساهای اولیه، فرضیهٔ وجود انجیلی به نام انجیل ناصریان را مطرح کرده‌اند. آنان معتقدندانجیل ناصریان را با وجود همه شباهت‌ها به عنوان انجیلی متفاوت از انجیل عبرانیان و انجیل ابیونی‌ها باید دانست. هرچند وجود انجیل ناصریان قطعی نیست، اما در صورت وجود، اثری مفقود شده است و نسخه کامل آن در دسترس نیست، که تخمین زده می‌شود تاریخ نگارش آن پس از انجیل متی بوده باشد و نسخهٔ تغییر داده شده از انجیل متی باشد. قسمت‌هایی به صورت اشارات و نقل قول‌هایی باقی مانده که توسط شنیملچر(Schneemelcher) در کتاب آپوکرفای عهد جدید در ۳۶ آیه بازسازی شده است.
همهٔ آنچه که از اصل متن این انجیل باقی مانده عدد گذاری‌ها، نقل قول‌ها و تفسیرهایی از چند پدر کلیسایی هگسیپوس (Hegesippus)، اوریجن (Origen)، یوسیبوس (Eusebius) و جروم (Jerome) بوده است.

## ناصریان و قرآن
بندانگشتی|چاه مریم، محل وقوع بشارت، ناصره، ۱۹۱۷
قرآن از عیسی با نامی که نظیر «نصاری» باشد ـ همچنان که انجیل‌ها آورده اندـ یا نامی که عیسی را به شهر خاصی (ناصره) مرتبط سازد، هرگز یاد نکرده است.
به احتمال زیاد ارتباطی بین واژه «نصرانی» که مکرر قرآن از آن برای اشاره به مسیحیان استفاده می‌کند با «فرقه ناصریان» وجود دارد. مسیحیان به شکل عام در سوره‌های مریم و مائده و سوره‌های دیگر با عنوان نصاری ذکر شده‌اند.

## منابع

رده:اصطلاحات مسیحی
رده:دوران آغازین مسیحیت و یهودیت
رده:ناصره
رده:واژه‌ها و عبارت‌های عهد جدید
استان نوشهیر

**استان نوشهیر**  یکی از ۸۱ استان ترکیه است. مرکز این استان شهر نوشهیر است.

## شهرستان‌ها
این استان ۸ شهرستان دارد:
* آجی‌گل (Acıgöl)
* آوانوس (Avanos)
* درین‌کویو (Derinkuyu)
* گل‌شهیر (Gülşehir)
* هاجی بکتاش (Hacıbektaş)
* کوزاکلی (Kozaklı)
* **[[نوشهر_(ترکیه)|نوشهر]]** (Nevşehir)
* اورگوپ (Ürgüp)

بندانگشتی|راست|290px|محل استان نوشهر در ترکیه.

## نگارخانه

Image:GoremeFairyChimneysTriple.jpg|
Image:Goreme-Open-Air-Museum1.jpg|
Image:Tatlarin 01.jpg|
Image:DerinkuyuKirche.jpg|


## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی.

رده:استان نوشهیر
نوشهیر
استان سامسون

**سامسون**  نام یکی از ۸۱ استان ترکیه است که مرکز آن هم شهر سامصون است.

* 

رده:استان سامسون
سامسون
استان نیگده

**نیگده** (یا **نیغده**)  نام یکی از ۸۱ استان ترکیه است که مرکز آن هم شهری است به همین نام.

در برگردان نام این شهر از الفبای لاتین به فارسی، اشتباه رایج این است که حرف «ğ» را به صورت «غ» بنویسند. نام این شهر در اصل «نیگده» بوده، که در گویش فعلی مردم ترکیه، «نییْده» تلفظ می‌شود.

جمعیت این استان در سال ۲۰۰۷ برابر با ۳۳۱٫۶۷۷ نفر بود که ۱۰۰٫۴۱۸ آن ساکن شهر نیگده بودند.

بندانگشتی|300px|راست|محل استان نیگده در نقشهٔ ترکیه.
نقشهٔ تاریخی «سنجاق نیگده» در ولایت قونیه، اطلس عثمانی، سال ۱۹۰۷ میلادی|بندانگشتی|300px|راست

## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی.

رده:استان نیغده
رده:محوطه‌های باستان‌شناختی یونان باستان در ترکیه
نیغده
رده:کاپادوکیه
رده:ناحیه آناتولی مرکزی
استان قونیه

**قونیه** نام یکی از ۸۱ استان ترکیه است که مرکز آن هم شهری است به همین نام.

آرامگاه مولوی، اندیشمند،عارف، شاعر ایرانیدر شهر قونیه است.

قونیه با بیش از ۴۰هزار کیلومترمربع پهناورترین استان ترکیه است.

مرکز آن شهر قونیه در شمال آناتولی در ۳۷ درجه و ۵۲ دقیقه عرض شمالی و ۳۳ درجه و ۳۱ دقیقه طول شرقی به ارتفاع ۱۰۲۷ متر از سطح دریا قرار گرفته‌است. باشندگان شمال این استان را، کردهای آناتولی شکل می‌دهند و در مرکز و جنوب ترک‌ها می‌زیند.
به علت واقع شدن آن بر سر راهی که از سراسر آناتولی را قطع می‌کند، از دیر زمان اهمیت خود را حفظ کرده‌است.

بندانگشتی|راست|275px|استان قونیه.

رده:استان قونیه
قونیه
استان اردو

**استان اردو** یکی از ۸۱ استان ترکیه است. مرکز این استان شهر اردو است.
این استان نیمی از فندق ترکیه را تولید می‌کند. 
بندانگشتی|راست|300px|محل استان اردو در نقشه ترکیه.

## منابع

* 

رده:استان اردو
اردو
استان شانلی‌اورفه

**شانلی‌اورفه**   و مرکز آن هم شهر شانلی‌اورفه است. مساحت این استان ۱۸٬۵۸۴ کیلومتر مربع است. جمعیت این استان در سال ۲۰۱۴ میلادی ۱٬۸۴۵٬۶۶۷ نفر بود.

بندانگشتی|راست|محل استان شانلی‌اورفه در نقشه ترکیه

## پیوند به بیرون

رده:استان شانلی‌اورفه
شانلی‌اورفه
رده:جوامع آشوری در ترکیه
رده:کردستان
رده:مناطق مسکونی آشوریان
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۲۸ (میلادی)
استان سعرد

**استان سیرت** یا **استان سِعْرِد** ؛  نام یکی از استان‌های ترکیه است که مرکز آن هم شهر سعرد است. اکثریت جمعیت این استان را کردها به همراه اقلیت کوچکی از اعراب محلمی تشکیل می‌دهند. جمعیت آشوری سعرد در جریان نسل‌کشی آشوری‌ها به اجبار توسط قوای ترک نقل مکان و قتل‌عام شدند.

## نام
نام سِعْرِد برای این منطقه در منابع قدیمی‌تر و جدیدتر فارسی و عربی ثبت شده است. لغت‌نامه دهخدا ذیل مدخل «اسعرد» تصریح می‌کند که «اسعرد (اِخ) سعرد. نام شهری است» و برای اطلاعات بیش‌تر به منابعی چون منتهی‌الارب و قاموس الاعلام ترکی ارجاع می‌دهد. این بیان نشان می‌دهد که در فرهنگ‌ها و جغرافی‌نامه‌های کهن، این شهر و منطقه را با املای سعرد می‌شناخته‌اند. در واقع، تلفظ عثمانی/عربی این شهر «سِغِرد» بوده که به صورت سعرد (یا گاهی «سعرت») در متون تاریخی آمده است. به عنوان نمونه، در منابع تاریخی اسلامی از فتح این منطقه در صدر اسلام توسط خالد بن ولید یاد شده و نام آنجا را سعرد نوشته‌اند. نیز کاتب چلبی جهانگرد عثمانی در سیاحت‌نامه خود از شهر و نواحی سعرد با همین نام یاد و آن را توصیف کرده است. در شرح تاریخچه ولایت بطمان آمده است که در دوره عثمانی «این نواحی جزو سنجق سعرد، یکی از ۲۴ سنجق ایالت دیاربکر، بود و در اوایل دوره جمهوریت… روستای الوه… جزو قضای المدین، در ولایت جدید سعرد، شد».

این شواهد تاریخی تأیید می‌کنند که کاربرد نام سعرد برای این شهر/استان در سنت نگارش فارسی ریشه‌دار و مستند است.

در گفتمان رسمی امروز ایران نیز این استان را «سعرد» می‌نامند. برای مثال، خبرگزاری رسمی ایرنا در گزارشی از درگیری‌های جنوب‌شرق ترکیه، از این نام استفاده کرده است. همچنین در دیگر متون خبری و دیپلماتیک فارسی (ترجمه اخبار آناتولی، گزارش‌های سفارتخانه‌ها و غیره) معمولاً نام این استان را به صورت سعرد ذکر می‌کنند.

## شهرستان‌ها
* آیدینلار Aydınlar
* بایکان Baykan
* اروخ Eruh
* کورتالان Kurtalan
* پرواری Pervari
* **سعرد** Siirt
* شیروان Şirvan
بندانگشتی|راست|

## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی.


رده:استان‌های ترکیه
رده:کردستان
استان سینوب

**سینوپ**  نام یکی از ۸۱ استان ترکیه است که مرکز آن هم شهر سینوپ است.

## شهرستان‌ها
استان سینوپ ۹ شهرستان دارد:
* آیانجیک (Ayancık)
* بوی‌آباد (Boyabat)
* دیکمن (Dikmen)
* دوراغان (Durağan)
* ارفلک (Erfelek)
* گرزه (Gerze)
* سرای‌دوزو (Saraydüzü)
* **[[سینوپ]]** (Sinop)
* تورکلی (Türkeli)

بندانگشتی|راست|محل استان سینوپ در نقشه ترکیه

## منابع

* 

رده:استان سینوپ
سینوپ
استان شرناق

**استان شرناق** یا شرناخ (به ترکی Şırnak ili، به کردی Parêzgeha Şirnexê) نام یکی از استان‌های ترکیه است که مرکز آن هم شهر شرناق است.

استان شرناق در جنوب خاوری آناتولی واقع شده و ۳۵۳٬۱۹۷ نفر جمعیت دارد (آمار ۲۰۰۰).
اکثریت مردم این استان کردتبارند گویا نام اصلی آن از " شهر نوح " گرفته شده که با توجه به جا به جایی تلفظ حرف /ح/ به /خ/ در زبان ترکی محتمل به نظر می‌رسد.

ملای جزیری شاعر کرد کرمانجی سده ۱۶ در این منطقه به‌دنیا آمده‌است.

الجزری دانشمند بزرگ کرد که متعلق به دوران طلایی اسلام است نیز در شهر الجزیره که در این استان است به دنیا آمده است.

## شهرستان‌ها
* بیت‌الشباب Beytüşşebap
* جزیره Cizre
* گوچلوکوناک Güçlükonak
* ایدیل İdil
* سیلوپی Silopi
* **شرناق** Şırnak
* اولودره Uludere

300px|بندانگشتی|راست|محل استان شرناق.

## منابع

رده:استان شرناق
شرناق
رده:کردستان
رده:کردستان ترکیه
استان سیواس

**سیواس** نام یکی از ۸۱ استان ترکیه است که مرکز آن هم شهر سیواس است.

استان سیواس در منطقه آناتولی مرکزی قرار گرفته‌است.

راه شاهی ایران و جاده ابریشم از سیواس می‌گذشته‌است.

## شهرستان‌ها

بندانگشتی|راست|محل استان سیواس در نقشه ترکیه

## منابع

* 

رده:استان سیواس
سیواس
استان تکیرداغ

**تکیرداغ**  نام یکی از ۸۱ استان ترکیه است که مرکز آن هم شهر تکیرداغ است.

## شهرستان‌ها

رده:استان تکیرداغ
تکیرداغ
استان توقات

**استان توقات**  نام یکی از ۸۱ استان ترکیه است که مرکز آن هم شهر توقات می‌باشد.

استان توقات با دو ریزابه اصلی یشیل ایرماق، یعنی کلکیت و چکرک‌چایی، آبیاری می‌شود که دره‌های آنها سه رشته کوه را از یکدیگر جدا می‌سازند: جانیک داغلاری در شمال، یایْلاجیک داغی در مرکز و دَوه‌جی داغی در جنوب. چون این منطقه بین ساحل پُنتی و مناطق داخلی آناتولی قرار گرفته، آب و هوایی ناپایدار دارد و میزان بارندگی در آن به طور محسوسی کمتر از ساحل است (سالانه ۴۵۵ میلی‌متر در توقات).
بندانگشتی|راست|محل استان توقات در نقشه ترکیه
## شهرستان‌ها
این استان ۱۲ شهرستان دارد:

## نگارخانه

Image:Tokat Mevlevihanesi 06.JPG|
Image:Gök Medrese at Tokat.jpg|
Image:Tokat tiles 1.jpg|
Image:Masat2.jpg|


## منابع

* 

رده:استان توقات
توقات
استان تونجلی

**تونجلی** (ترکی استانبولی: Tunceli، زازایی: Mamekiye; کردی: Dêrsim) نام یکی از ۸۱ استان ترکیه است که مرکز آن هم شهر تونجلی است. این استان در ناحیه آناتولی شرقی واقع شده‌است و‌ اکثریت ساکنین آن را مردم زازا علوی تشکیل میدهد.

کردهای کرمانج به این استان درسیم می‌گویند, زازاهای علوی مامکییه می‌گویند. بعد از سرکوب قیام کردها در درسیم در سال ۱۹۳۷ تا ۱۹۳۸ دولت ترکیه نام تاریخی درسیم (در کردی و فارسی: دَرِ سیم، دروازه نقره‌ای) را به تونجلی (زمین برنزی) تغییر داد. این نام‌گذاری همواره باعث دعواهای سیاسی و نظامی بوده‌ است.  با آغاز گفتگوهای صلح بین حزب کارگران کردستان و دولت ترکیه در سال ۲۰۱۳ مقامات محلی تصمیم گرفتند نام اصلی کردی درسیم را به شهر بازگرداندند اما فرماندار گفت که نام درسیم خلاف قانون است.

## شهرستان‌ها
* چمیشگزک
* خوزات
* مازگرد
* ناظمیه
* اواجیک
* پرتک
* پولومور
* **تونجلی**
thumb|right

## جستارهای وابسته
کشتار درسیم

## منابع

رده:استان تونج‌ایلی
تونجیلی
رده:مناطق مسکونی کردنشین در ترکیه
استان عشاق

**عشاق** یا **(اوشاک)**   نام یکی از ۸۱ استان ترکیه است که مرکز آن هم شهر اوشاک است.

Clandıras bridge near Karahallı|بندانگشتی|250px|راست
بندانگشتی|راست|محل استان اوشاک در نقشه ترکیه

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:استان عشاق
اوشاک
رده:ناحیه اژه
استان یالوا

**یالوا**  نام یکی از ۸۱ استان ترکیه است که مرکز آن هم شهری به نام یالوا است.
* چیفتلیک‌کوی
* چنارجیک
* آلتینوا
* یالوا

## نگارخانه

Image:Yalova-Sudüşen.jpg|
Image:Armutlu 7005.jpg|
Image:Yalova Market.jpg|


بندانگشتی|راست|محل استان یالووا در نقشه ترکیه

## منابع

* 

رده:استان یالوا
یالوا
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۹۵ (میلادی)
استان یوزغاد

**یوزگات**  نام یکی از ۸۱ استان ترکیه است که مرکز آن نیز شهری به نام یوزگات است.

بندانگشتی|راست|محل استان یوزگات در ترکیه

رده:استان یوزگات
یوزگات
استان آنتالیا

**استان آنتالیا** یکی از ۸۱ استان ترکیه است. مرکز آن شهر آنتالیا می‌باشد.  این استان در منطقه مدیترانه‌ای جنوب‌غربی ترکیه، بین رشته‌کوه‌های توروس و دریای مدیترانه قرار گرفته و مساحت آن ۲۰٬۱۷۷ کیلومتر مربع می‌باشد و جمعیت آن در سال ۲۰۲۲ برابر با ۲٬۶۸۸٬۰۰۴ نفر بوده است.
## نام
نام شهر آنتالیا و به‌تبع آن استان آنتالیا، از آتالوس دوم، پادشاه پرگامون گرفته شده که این شهر را در قرن دوم پیش از میلاد بنیان‌گذاری کرده است.
## گردشگری
کشور زیبای ترکیه با جاذبه‌های فراوان گردشگری خود، در سالهای اخیر تبدیل به یکی از اصلی‌ترین مقاصد گردشگران سراسر جهان و همچنین ایرانیان شده که هر ساله مسافران بسیاری را جذب خود می‌کند.

استان آنتالیا، مرکز صنعت گردشگری ترکیه است و ۳۰ درصد از کل گردشگران خارجی ترکیه به این استان وارد می‌شوند.
این استان دارای ۶۵۷ کیلومتر ساحل است که پلاژها، بندرها و شهرهای باستانی زیادی در کنار آن قرار دارد از جمله محل باستانی زانتوس که در فهرست میراث جهانی قرار دارد.

## موقعیت جغرافیایی
این شهر در منطقه دریای مدیترانه واقع شده، در شرق آنتالیا شهرهای مرسین و کارامان، در شمالش قونیه، اسپارتا و بوردور، در غربش موغلا و در جنوبش دریای مدیترانه می‌باشد.

## شهرستانهای
بندانگشتی|چپ|270px|محل استان آنتالیا در ترکیه.

* بندانگشتی|320x320پیکسل استان آنتالیا ۱۹ شهرستان دارد شامل:

* اکسکی
* آق‌سو
* آلانیا
* دمره
* دوشمالتی
* المالی
* فنیقه
* غازی‌پاشا
* گوندوغموش
* ایبرادی
* کاش
* کمر
* کپز
* کنیالتی
* قورقودالی
* قوملوجا
* ماناوگات
* موراتپاشا
* سریک (آنتالیا)

## نگارخانه

## منابع

*[Wikipedia contributors, "Antalya Province," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Antalya_Province&oldid=204641029 آنتالیا]

## پیوند به بیرون

رده:استان آنتالیا
آنتالیا
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۲۱ (میلادی)
برتو مونارد

**برتو مونارد** (Berto Monard) نخستین اخترشناس آماتوری است که یک انفجار پرتو گاما را مشاهده کرد. برتو مونارد که در آفریقای جنوبی زندگی می‌کند، این فوران گاما را در روز ۲۵ ژوئیه ۲۰۰۳، ۷٫۱ ساعت بعد از فوران اصلی با تلسکوپ ۱۲ اینچی یا حدوداً ۳۰ سانتی متری‌اش رصد کرد. 

او پس از این که اعلان AAVSO را برای این فوران گاما دریافت کرد، با کمک عکسبرداری CCD متوالی موفق به تشخیص این جرم شد.

مونارد پیش از این، رصد ۱۰ ابرنواختر را هم در کارنامهٔ نجومی‌اش دارد. 

## منابع
* http://www.skyandtelescope.com

رده:اخترشناسان اهل بلژیک
رده:افراد زنده
رده:دور از وطن‌های اهل بلژیک در آفریقای جنوبی
رده:مهندسان اهل بلژیک
نقشه‌بردار سراسر مریخ

thumb

**نقشه‌بردار سراسر مریخ**  از سال ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۶ بر فراز مریخ بوده و بیش از ۲۰ هزار بار دور این سیاره چرخیده است. حاصل این همه گردش هم بیش از ۱۲۰ هزار تصویر از مناطق مختلف مریخ است. دوربینهای قوی این نقشه‌بردار تصویرهایی بسیار دقیق از سطح مریخ تهیه کرده‌اند که تفکیک‌پذیری بعضی از آنها به اندازه‌ایست که می‌توان عارضه‌ای به اندازهٔ یک مینی‌بوس! را در آن تشخیص داد. MGS موفق شد تا نخستین اطلس سراسر مریخ را تهیه کند.

اگرچه این مدارگرد از تمام سیاره عکس گرفته ولی عکسهایی مورد توجه محقق‌هاست که تفکیک‌پذیری بالایی داشته باشد و جزئیات بیشتری را معلوم کند. این نوع عکس‌ها از خیلی جاهای مریخ گرفته شده ولی نه از همهٔ جاهایی که لازم هست.

برای استفاده بهینه از این چشم آماده و تیزبین روی مریخ، مدیران طرح به فکر پذیرش سفارش و پیشنهاد عکس از مردم افتادند. یعنی هرکسی می‌تواند به آنها بگوید که به فلان دلیل و به خاطر فلان احتمال از منطقهٔ خاصی، با MGS عکس بگیرند. تمام پیشنهادها برای عکسبرداری و دلایلش بررسی می‌شوند و اگر پذیرفته شوند، هروقت که مدارگرد از بالای محل موردنظر عبور کند، عکسی که سفارش داده شده، گرفته می‌شود.

## نگارخانه

Image:Layers in a crater in Arabia.JPG|
Image:Schiaparelli basin crater.jpg|
Image:Layers in Monument Valley.jpg|
Image:Buttes and layers in Aeolis.jpg|


رده:نقشه‌بردار سراسر مریخ
رده:کاوش مریخ
رده:پرواز فضایی در ۱۹۹۶ (میلادی)
رده:جغرافیای مریخ
رده:فضاپیماهای پرتاب‌شده با موشک‌های دلتا ۲
رده:فضاپیماهای پرتاب‌شده در ۱۹۹۶ (میلادی)
رده:کاوشگرهای فضایی از کار افتاده
رده:کاوشگرهای فضایی ناسا
رده:لاکهید مارتین در بخش ماهواره و فضا
رده:مأموریت‌های فضایی در مریخ
رده:ماهواره‌های از کار افتاده در مدار مریخ
رده:مریخ
رده:برنامه کاوش مریخ
باشگاه نجوم

**باشگاه نجوم** عنوانی است که به جلسات ماهانه و جمع‌های نجومی در مناطق مختلف ایران گفته می‌شود. در این باشگاه‌ها اخبار نجومی، معرفی کارهای نجومی، سخنرانی علمی، کارگاه‌ها و مباحث متنوع نجومی و مهم‌تر از همه گپ‌های دوستانه منجم‌های آماتور انجام می‌شود گفته می‌شود. اولین باشگاه از این دست در تهران برگزار شد. بعد از برگزاری باشگاه نجوم در تهران، آماتورها در شهرهای دیگر هم باشگاه برپا کردند. در اصفهان، مشهد، رشت، همدان، تهران ، قم وبیرجند هر ماه باشگاه نجوم به صورت منظم برگزار می‌شود که توسط اعضای گروه‌های نجومی این شهرها اداره می‌شود. در مشهد، انجمن نجوم مشهد با همکاری آموزش و پرورش برگزارکننده این باشگاه هستند. در اصفهان هم شهرداری اصفهان و مرکز آموزش نجوم ادیب باشگاه نجوم اصفهان را با همکاری گروه‌ها و علاقمندان به نجوم هدایت می‌کنند، در همدان نیز مرکز اخترشناسی ابن صلاح همدانی با همکاری علاقمندان به نجوم برگزارکننده باشگاه‌ها می‌باشد. در تهران نیز باشگاه توسط  انجمن نجوم ایران اداره می‌شود. در قم نیز خانه نجوم بخش غیر حرفه ای مرکز مطالعات و پژوهش های فلکی ـ نجومی اجرا کننده و اداره کننده باشگاه نجوم قم می باشد. در اهواز نیز انجمن نجوم این شهر اداره‌کننده این باشگاه است.
همچنین در استان گیلان، گروه‌های نجم شمال، سها، سمپاد از رشت، اِکلیل شمالی از لاهیجان و خواجه نصیر از دانشگاه منجیل اداره‌کننده باشگاه نجوم رشت می‌باشند؛ که به تازگی انجمن نجوم ثاقب رشت نیز به این باشگاه پیوسته است.
* انجمن‌های اخترشناسی ایران

رده:اخترشناسی در ایران
آسمان‌نمای مسکو

بندانگشتی|آسمان‌نمای مسکو
**آسمان‌نمای مسکو** آسمان‌نمایی است که از سال ۱۹۲۹ در شهر مسکو آغاز به‌کار کرد. این آسمان‌نما تا دههٔ ۸۰ میلادی (اوج کار آسمان‌نما) مورد توجه منجم‌های آماتور و حرفه‌ای روسیه بود. با بروز مشکلات سیاسی و اقتصادی، کمک‌های دولتی به این آسمان‌نما قطع شد و در سال ۱۹۹۴ آسمان‌نما بسته شد.

در سال ۲۰۰۴ و بعد از حدود ۱۰ سال تخریب، فرسودگی و بی‌توجهی به این آسمان‌نما، طرح بازسازی این مرکز آغاز شد.



## منابع

رده:آسمان‌نماها
رده:پیشروان هنری اهل روسیه
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در مسکو
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های کامل‌شده در ۱۹۲۹ (میلادی)
رده:معماری ساخت‌گرایی
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۲۹ (میلادی) در اتحاد شوروی