open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
شهرستان ترکمن

**شهرستان ترکمن** یکی از شهرستان‌های استان گلستان ایران است. مرکز این شهرستان، شهر بندر ترکمن است.

این شهرستان در تاریخ ۲۲ **دی** ۱۳۵۸ از شهرستان گرگان جدا شد و مستقل گردید.

**شهرستان ترکمن** در منطقهٔ ترکمن‌صحرا قرار گرفته و بیشینهٔ اهالی آن را ترکمن‌های ایران تشکیل می‌دهند.

## موقعیت جغرافیایی
**شهرستان ترکمن** از **شمال** با شهرستان گمیشان، از **شرق** با شهرستان آق‌قلا، از **جنوب شرقی** با شهرستان گرگان، از **جنوب** با شهرستان کردکوی و از **غرب** با دریای مازندران همسایه است.

## تقسیمات کشوری
**شهرستان ترکمن** دارای **۲** بخش، **۴** دهستان و **۲** شهر به شرح زیر است:

### شهرستان ترکمن

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت **شهرستان ترکمن** برابر با **۷۹٬۹۷۸** نفر بوده است.

## منابع


ترکمن
شهرستان کردکوی

**شهرستان کردکوی** از شهرستان‌های استان گلستان در ایران است. شهر کردکوی مرکز این شهرستان است. زبان مردم این شهرستان زبان مازنی هست.

## تقسیمات کشوری
* بخش مرکزی شهرستان کردکوی
** دهستان چهارکوه
** دهستان سدن‌رستاق شرقی
** دهستان سدن‌رستاق غربی
شهر: کردکوی

## موقعیت و مشخصات
شهرستان کردکوی در غرب استان گلستان واقع شده‌است. این شهرستان از شمال به شهرستان ترکمن از جنوب به رشته کوه‌های البرز شرقی و استان سمنان، از شرق به شهرستان گرگان و از غرب به شهرستان بندرگز محدود می‌باشد.

جمعیت شهرستان کردکوی در سال ۱۳۸۵، برابر با ۶۷٫۸۲۳ نفر بوده‌است.

## ویژگی‌های جغرافیایی
**ناهمواری‌ها**: جنوب این شهرستان را ارتفاعات البرز شرقی تشکیل می‌دهد، که مهم‌ترین کوه‌های آن درازنو و زمه کوه، چلستان، جهان‌نما، پلاش و حداکثر ارتفاع آن از سطح دریا به ۳۵۰۰ متر می‌رسد.
بخش شمالی شهرستان از زمین‌های جلگه‌ای هموار با شیب ملایم تشکیل و به زمین‌های بندرترکمن، رودخانه قره سو و خلیج گرگان منتهی می‌گردد.

**آب وهوا**: به توجه به موقعیت جغرافیایی، ارتفاع و امتداد کوه‌ها و نزدیکی به دریای خزر، این شهرستان در قسمت جلگه‌ای دارای آب و هوای معتدل مرطوب و در قسمت کوهستانی، دارای آب و هوای معتدل کوهستانی است.

**پوشش گیاهی** این شهرستان با توجه به ارتفاع زمین متنوع است. کوهپایه‌ها، زمین‌های زراعتی توأم با چمن زارها گسترش دارند. تا ارتفاع ۲۴۰۰ متری را جنگل‌های انبوه پوشانده‌است. در ارتفاعات پایین درختان ممرز، انجیلی، توسکا، آزاد، لرگ و در ارتفاعات متوسط راش، ملچ، نمدار، افرا و در ارتفاعات بالاتر در ختان ارس، بلوط و سرو کوهی می‌رویند. در جنوب کردکوی جنگل تا خط الراس کوه‌های درازنو گسترش داشته و یکی از انبوه‌ترین مناطق جنگل‌های خزری به‌شمار می‌رود.

**حوزه آبریز**: در شهرستان کردکوی با توجه به شرایط آب و هوایی، بیشترین بارش در فصول پاییز و زمستان صورت می‌گیرد. بارش سالانه در کردکوی تا حدود ۵۷۰٫۵ میلی‌متر می‌رسد. شیب تند زمین، رودهای مناسبی را به وجود آورده‌است. در ضلع شمالی البرز رودخانه‌های زواردشت، غازمحله کردکوی، ششدانگ بالاجاده، غرب بالاجاده و میاندره، را می‌توان نام برد که به رودخانه قره سو وارد و از شمال کردکوی به خلیج گرگان می‌ریزد.

## اقتصاد
کشاورزی از ارکان اصلی اقتصاد این شهرستان به‌شمار می‌رود. از محصولات مهم کشاورزی پنبه، گندم، برنج و سویا است. شهرستان کردکوی دارای مراتع غنی و جنگلی و چمنزارهای ییلاقی است. به سبب حاصلخیزی منطقه و توسعه کشاورزی بیشتر صنایع این شهرستان در رابطه با محصولات کشاورزی تأسیس شده‌است. از مهم‌ترین آن‌ها کارخانه پنبه پاک کنی، صابون سازی، روغن کشی، شالیکوبی، چوب بری، و خوراک ماکیان و نئوپان را می‌توان نام برد. از صنایع دستی این شهرستان حصیربافی، نمدزنی، بافتن چادرشب محلی و جوراب پشمی است.

## منابع


کردکوی
شهرستان کلاله

[250px|چپ|بندانگشتی|[سیلوی شصت هزار تنی نگهداری گندم در حوالی روستای عرب بوران، پنج کیلومتری شمال شهر کلاله]]
**شهرستان کلاله** یکی از شهرستانهای استان گلستان در شمال ایران است. شهر کلاله مرکز این شهرستان است.وبه عنوان سومین شهر بزرگ استان شناخته می شود. جمعیت شهرستان کلاله در سال ۱۳۹۵، برابر با ۱۱۷٬۳۱۹ نفر بوده‌است. شهرستان کلاله با چهار هزار و ۹۶۲کیلومتر مربع وسعت در شرق استان گلستان قرار دارد، در این شهرستان علاوه بر عشایر کوچنده کُرد شمال خراسان، حدود ۱۷۰هزار نفر سکونت دارند که ترکیب جمعیتی آن را ترکمن، ترک، خراسانی و بخش کمی از اقوام مازندران تشکیل می‌دهند که بخش عمده جمعیت شهرستان کلاله را مردمان ترکمن تشکیل داده اند . اهل سنت حدود ۶۰% و شیعیان ۴۰% جمعیت کلاله را شکل میدهند.

## تقسیمات کشوری
تقسیمات این شهر در سال ۱۳۸۶ تغییرات جدیدی کرده‌است.

شهر: کلاله
* بخش مرکزی شهرستان کلاله
** دهستان عرب‌داغ و زاوکوه (مرکز: عزیزآباد)
** دهستان آق‌سو (مرکز: اَجَن سَنگرلی)
** دهستان تَمِران (مرکز: تَمِر قره‌قوزی سفلی)

در سال ۱۳۸۶ بخش مراوه‌تپه در شمال شهرستان کلاله به شهرستان ارتقاء یافت و از آن جدا شد. دهستان پیش‌کمر نیز در آن سال به بخش ارتقاء یافت.

## صنایع دستی
صنایع دستی کلاکه بیشتر شامل زیورآلات و لباس‌های محلی است. https://www.otaghak.com/blog/souvenirs-handicraft-kalaleh/
* قالیبافی( فرش ترکمن)
* زیورآلات ترکمنی
* لباس‌های سنتی
* حصیربافی
* دوغ شتر
* عسل کوهی
* شیرینی زنجبیلی
* گیاهان دارویی
*پنبه کاری

## گردشگری
مراکز گردشگری و آثار باستانی این شهرستان عبارتند از:
# زیارتگاه خالد نبی
# چشمه زاو
# چشمه آق سو
# مدرسه و مسجد کریم ایشان
# نیل کوه
# باشگاه سوارکاری اسب حسام و‌رهام اقای نفس پور در صوفیان
# چشمه خدرولیا
# مراکز خرید (پاساژ به نیا خیابان فراغی- پاساژ طاها روبرو ‌اتش نشانی پوشاک فرهاد )
# پارک گل کلاله
# کوه بیلی
# دیوار تاریخی گرگان
# پرورش اسب اصیل ترکمن، صوفیان. باشگاه یاسین و یاسر و باشگاه سعدی ، تپه نور الشهدا.بازار هفتگی یکشنبه ها. بازار روزانه خیابان فراغی-پارک امام حسین
## منابع


کلاله
رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۰۰ (میلادی) در ایران
نگین‌شهر

**نگین‌شهر** شهری از توابع بخش مرکزی شهرستان آزادشهر در استان گلستان ایران است.

جمعیت نگین‌شهر در سال ۱۳۹۵، برابر با ۸٬۱۳۸ (۲٬۰۷۶ خانوار) نفر بوده‌است.
نگین‌شهر با ۷۰۰ هکتار وسعت در شرق شهرستان آزادشهر قرار دارد و از مرکز شهرستان حدود ۵کیلومتر فاصله دارد.

این شهر در دی‌ماه سال ۱۳۸۳ خورشیدی با موافقت محمد خاتمی رئیس‌جمهور وقت، بنیاد شد.

## منابع

رده:شهرستان آزادشهر
رده:شهرهای استان گلستان
رده:شهرهای شهرستان آزادشهر
آزادشهر

**آزادشهر ** شهری در مرکز شهرستان آزادشهر در استان گلستان ایران است.

## جمعیت و مردم
جمعیت شهری آزادشهر در سال ۱۳۹۵، برابر با ۴۳۷۶۰ نفر بوده است. مردم آزاد شهر از اقوام مختلفی هستند از جمله محلی‌ها (طبری ها)، سیستانی‌ها، ترک‌زبان‌ها، ترکمن و بلوچ که هر قومی به زبان خویش سخن می‌گوید ولی زبان محاوره همان زبان فارسی با لحجه طبری می‌باشد می‌باشد.

## پیشینه
در آزادشهر فعلی در دوره‌های مختلف تاریخی شهرهای مختلفی وجود داشته است و وجود آرامگاه محمدبن زید که ۱۷ سال حکومتی علوی را زمامدار بوده یکی از مهم‌ترین اسناد اثبات قدمت و شکوفایی این شهر تاریخی به‌شمار می‌آید. بر اساس مدارک مکتوب تاریخی آزادشهر در دوره صفویه به **شاه‌فسند** (شاه‌پسند) معروف بوده همچنین در وقفنامه خواجه مظفرالدین بتکچی به تاریخ ۹۰۹ هجری قمری شاه‌فسند در حوزه کبود جامه معرفی می‌گردد. در تاریخ معاصر از پایان عصر صفوی تا حضور رضا شاه و حضور دوباره مردم در دشت شاه‌پسند دوره ایی از بی‌ثباتی، ناامنی، چپاول و رقابت‌های خشونت بار میان ترکمن‌ها و مردمان بومی صورت می‌پذیرفت و برای چندمین بار روستا نشینی و شهرنشینی در پهن دشت گرگان و همچنین شاه‌پسند دچار ضعف و بحران و انحطاط می‌گردد. با توجه به وجود یک آبادی و روستا تا اواخر دوره صفویه به نام شاه‌فسند محتمل است که شخص شاه یا دولت وی به این پیشینه آگاه بوده و از میان پراکندگی نام‌های محلی نام شاه‌پسند را برای این مکان تاریخی برگزیده‌اند. پس از انقلاب با تصویب مجلس شورای اسلامی نام این شهر از شاه پسند به آزادشهر تغییر دادند.

## فراورده‌ها
مرکبات -آلوجات -
غلات - گندم - جو - برنج- کلزا - پنبه _زیتون _ گلابی _ گردو _گیلاس _آلبالو _گوجه _خیار _ بادمجان _ سیب زمینی _ گل نرگس

## موقعیت
محل تلاقی مسیر ارتباطی ۳ شهر بزرگ گنبد کاووس و گرگان و شاهرود بوده و مسیر ارتباطی شمال کشور به مشهد از این شهر می‌گذرد. به نحوی که از شمال به شهرستان گنبدکاووس، از غرب به مرکز استان (گرگان)، از شرق به جنگل گلستان و استان خراسان و از جنوب هم به شهرستان شاهرود و استان سمنان محدود می‌شود. گرچه شواهد تاریخی بازمانده اندکند، اما می‌توان انتظار داشت به سبب همین موقعیت تاریخی از دیرباز آزادشهر محل سکونت بوده باشد؛ خلاصه از آن رو که در نزدیکی آن امام زاده و زیارتگاه است و اصولاً چنین زیارتگاهی در اماکن مسکونی بنا می‌شود و محل اجتماع است. به نظر می‌رسد آنجاها که در متون تاریخی کهن از «دروازهٔ جرجان» یاد می‌شود، اشاره به نام روستایی باشد که هسته‌ای اولیهٔ همین آزادشهر کنونی است؛ مثلاً گفته شده است که محمد بن جعفر صادق، فرزند امام ششم شیعیان در «باب جرجان» کشته، و به خاک سپرده شد. آزادشهر اقوام مختلفی از سراسر ایران را در خود گنجانده است به همین لحاظ می‌توان آنرا ایران کوچک استان گلستان نامید.

## منابع

رده:شهرستان آزادشهر
رده:شهرهای استان گلستان
رده:شهرهای شهرستان آزادشهر
انبارآلوم

**اَنبارالوم** (Anbar olum) شهری است در استان گلستان ایران. این شهر از توابع شهرستان آق‌قلای این استان و مرکز بخش جدیدی به نام بخش وشمگیر است.

رودخانه گرجوان پس از انحراف به سوی غرب و آمیختن با رودخانه چاه علی در سه کیلومتری شرق انبار آلوم، به گرگان رود می‌ریزد.

شهروندان انبارالوم، عمدتاً از ترکمن‌ها و سیستانی ها تشکیل شده‌است و اقوام بخش وشمگیر عمدتاً ترکمن‌ و سیستانی می‌باشند.

انبارالوم در توسعهٔ اقتصادی استان گلستان نقش ویژه ای دارد. وجود زمین‌های مناسب کشاورزی در حوزهٔ جغرافیائی انبارالوم باعث شده‌است که این شهر از مناطق عمدهٔ کشت پنبه، گندم و جو در استان گلستان باشد و یک کارخانهٔ تمام اتوماتیک دانه‌بندی و بوجاری در این شهر قرار دارد.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۷٬۰۰۳ نفر (۱٬۹۶۰ خانوار) بوده‌است.

## معنای نام
انبار یعنی محل انباشت غله و اُلوم یعنی گذرگاه؛ بنابراین به معنی گذرگاهی‌ست که محل نگهداری غله می‌باشد.

## منابع

رده:ترکمن‌صحرا
رده:شهرستان آق‌قلا
رده:شهرهای استان گلستان
رده:شهرهای شهرستان آق‌قلا
اینچه‌برون

**اینچه‌بُرون** شهری مرزی در شهرستان گنبد کاووس، استان گلستان است. این شهر مرکز بخش داشلی‌برون است. 
## جمعیت
جمعیت این شهر در سرشماری سال ۱۳۹۵ برابر با ۵٫۸۷۴ نفر بوده‌است.

## وجه تسمیه
با توجه به اینکه این شهر در یک منطقهٔ شوره‌زار قرار دارد و زمین‌های اطراف آن تحت تأثیر سیلاب‌های فصلی رودخانهٔ اترک است، ازاین‌رو این شهر بر باریکهٔ تپه قرار دارد که به زبان محلی به آن اینچه‌برون می‌گویند، که اینچه و برون به ترتیب به معنی باریک و دماغه است. در زمان‌های قدیم اُتراق‌گاه مسافران خیوه و استرآباد بوده‌است.

## مردم
ساکنین اینچه‌برون ترکمن از طایفه یموت و مانند بیشتر ترکمن‌ها مسلمان سنی و حنفی مذهب هستند.
مردم اینچه‌برون به کشاورزی و دامداری و تجارت چمدانی در گمرک اینچه برون مشغول هستند.

## جغرافیا
اینچه برون در شمال استان گلستان و در مرز کشور ترکمنستان قرار دارد. بازارچه مرزی اینچه برون مهم‌ترین عامل تردد و جاذبه گردشگری به این شهر کوچک است. تالاب‌های آلماگل و آلاگل از نقاط دیدنی آن است.

زمین‌های اطراف اینچه‌برون بیشتر شوره‌زار است. تالاب آلاگل دریاچه بزرگ آب شوری است که در کنار این شهر قرار دارد که از رودخانه اترک تغذیه می‌گردد.

قطار مسافری گرگان-اینچه‌برون در تاریخ ۱۳ مرداد ۱۳۹۴ با حضور اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس‌جمهور وقت افتتاح شد. این قطار ۳۳۶ صندلی اتوبوسی داشته و سرعت آن ۱۲۰ کیلومتر در ساعت است.

### منطقه آزاد اینچه‌برون

**منطقه آزاد تجاری-صنعتی اینچه برون** یکی از «مناطق آزاد هجده‌گانه ایران»، در استان گلستان است که در راستای اهداف اقتصادی این کشور، در سال ۱۴۰۰ شمسی به مرکزیت اینچه برون با قرارگیری شهرک پتروشیمی گلستان تاسیس شد. منطقه آزاد اینچه ‏برون در شمال استان گلستان در حدفاصل ۴۰ کیلومتری شهر گرگان به مساحت ۱۲۵۷۷ هکتار از شمال به مرز ترکمنستان و از جنوب به مجتمع پتروشیمی گلستان محدود شده است. این منطقه در محدوده‏ای به طول ۳۶ کیلومتر و به موازات راه آهن گرگان-اینچه برون قرار دارد. قرار است بزودی جزیره آشوراده و فرودگاه بین‌المللی گرگان به محدوده منطقه آزاد اینچه برون الحاق بشوند.

## کشاورزی و شیلات
در این شهرستان کشت گندم و جو و شالیکاری رونق دارد.
به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی شیلات گلستان سابقه پرورش ماهی بi خصوص ماهیان گرم آبی در منطقه اینچه برون به سال ۱۳۶۴ برمی‌گردد و بزرگ‌ترین مزرعه پرورش ماهی به مساحت بیش از ۱۰۰ هکتار در منطقه واقع شده‌است.

## دلیل شهرت
* اهمیت سوق‌الجیشی اینچه‌برون مربوط به وجود گذرگاه مرزی اینچه‌برون است که از طریق آن ایران ترکمنستان متصل می شود.
* اینچه‌برون محل اصلی وقوع حوادث رمان هفت جلدی آتش بدون دود مهم‌ترین اثر نادر ابراهیمی است.
* راه‌آهن گرگان - اینچه‌برون به طول ۸۸ کیلومتر ایران را به کشور روسیه، کشورهای مستقل همسود و چین متصل می‌کند.

## منابع

رده:ترکمن‌صحرا
رده:شهرستان گنبد کاووس
رده:شهرهای استان گلستان
رده:شهرهای شهرستان گنبد کاووس
رده:مرزهای ایران
خان‌ببین

**خان به بین** شهری از توابع  بخش فندرسک  شهرستان رامیان در استان گلستان است.

خان ببین زادگاه حکیم نامی، ابوالقاسم میرفندرسکی، است. این شهر در غرب ۵۵ کیلومتر از شهر گرگان و از سوی شرق ۳۰ کیلومتر از شهر گنبد کاووس فاصله دارد.

زندگی در شهر همراه با کاروکسب وجود دارد از جمله بازارهفتگی شهر موسوم به پنجشنبه‌بازار.

مساحت خان‌ببین بیش از ۱۳۰۰ هکتار و جمعیتش در سال۱۳۹۵، برابر با ۱۰.۸۷۸ نفر بوده‌است.نام اصلی شهر خان به بین بوده که به مرور زمان به خان ببین تغییر یافته است

## تاریخ
از اماکن تاریخی می‌توان از سه تپه نام برد که مربوط به اواخر هزاره دوم قبل از میلاد است و در ۵ کیلومتری غرب شهر قرار دارد.
رابینو در سفرنامه مازندران و استرآباد خود صفحه ۱۹۵، نام این آبادی را **[[خان ببین|خان به بین]]** ذکر کرده.

## مراکز فرهنگی و مذهبی
ازمیان مراکز فرهنگی شهر می‌توان از: دانشسرای تربیت معلم خان ببین، و دبیرستان جابر بن حیان ومدرسه شبانه‌روزی امام علی نام برد.

وجود تکیه‌ها و مساجد قدیمی زیبایی معنوی خاصی به شهر بخشیده است. در کنار این بناها دیدن آرامگاه۲تن از امامزادگان به نامهای سلیمه و حلیمه خاتون می باشد. معروف است خالی از لطف نیست.

## اقتصاد
اصلیترین شغل مردم بخش فندرسک کشاورزی بوده، محصولاتی مثل: گندم، برنج، پنبه و [صیفی جات نظیر گوجه فرنگی ،خیار،[کاهو،توت فرنگی ومیوههای باغی نظیر هلو ، انواع آلو،شلیل،خرمالو ،،پرتغال و نارنگی از فراورده‌های شهرخان ببین در بخش فندرسک می‌باشد.

## جاذبه‌های توریستی
حوضه آبریز رودخانه سیاه‌جوب با مساحت ۱۶٫۸۸ کیلومتر مربع در محدوده خان‌ببین واقع شده‌است.
**آبشار خان به بین**(آبشار شیرآباد) که در ۷ کیلومتری جنوب شهر خان به بین واقع در مسیر خود رودخانه‌ها و چشمه‌های خنکی دارد. آبشار خان به بین به شکل پله‌ای بوده و دربرگیرندهٔ ۷ آبشار است. بزرگ‌ترین آبشار آن ۳۰ متر ارتفاع داشته و دو حوضچه با عمق ۴۰ تا ۸۰ متر در پای دیواره آن به وجود آمده‌است. غار زیبای شیرآباد که مابین آبشارهای سوم و چهارم قرار دارد از جمله عجایب زیبای این جنگل زیبا می‌باشد. در واقع هرچه از آبشار اول به سمت هفتمین آبشار حرکت می‌کنید به مناطقی برخورد می‌کنید که بسیار بکر و دست نخورده باقی‌مانده‌اند. همچنین وجود جنگلهای انبوه که گونه‌های گیاهی کمیابی را در خود جای داده از مشخصه بارز این جنگلهاست. گونه‌هایی کمیاب مانند درختان سرخدار، ملچ، افراو… که به وفور در این مناطق جنگلی یافت می‌شود. در غار شیرآباد نوعی خزنده دوزیست زندگی می‌کند که به گفته زیست شناسان تنها گونه باقی‌مانده از این نوع جانور دوزیست می‌باشد که در معرض انقراض قرار گرفته است.
همچنین رشته کوه‌های این شهر مامن و مأوای بسیاری از حیوانات و جانوران وحشی نظیر خرس، پلنگ، شغال و گرگ و روباه و… می‌باشد که بغیر از این گونه‌ها، گونه‌های کمیاب و نادر دیگری از جیوانات را در خود جای داده است.

## مراکز بهداشتی
بیمارستان ۲۰ تختی امام رضا در **خان‌به بین** در سال ۱۳۶۸ تأسیس گردید. این بیمارستان بعنوان تنها بیمارستان تخصصی سوختگی استان با دارا بودن اتاقهای ایزوله و وان هیدروتراپی بشمار می‌رود.

## ورزش
**شهر** دارای یک مجتمع ورزشی و چندین سالن ورزشی با امکانات کم  می‌باشد و خاستگاه ورزشکاران در رشته‌های مختلف ورزشی مثل فوتبال٫ کشتی، دوومیدانی، رزمی، والیبال و کوهنوردی در رده‌های مختلف می‌باشد.این شهر زادگاه ورزشکار نامی و قهرمان جهان و آسیا رضا سوخته سرایی می باشد. ۰

## منابع

رده:شهرستان رامیان
رده:شهرهای استان گلستان
رده:شهرهای شهرستان رامیان
دلند

**دَلَنْد** شهری است در بخش مرکزی شهرستان رامیان در استان گلستان در شمال ایران است.

## نام واژه
واژه دلند یک کلمه [طبری] به معنی منطقه‌ای که پوشیده از جنگل‌های انبوه است، می‌باشد. از جمله مناطق دیدنی این شهر پارک جنگلی دلند است که همه ساله مورد استفاده مسافران قرار می‌گیرد.
همچنین به عنوان متضاد عنوان دِلَند در گویش محلی منطقه که همان لهجه فندرسکی از گویش‌های اصیل ایرانی و فارسی است عنوان گِلَند می‌باشد به معنی جایی که درختان کمتری وجود دارند و عموماً به میانه کوهپایه و دشت گفته می‌شود اما عنوان دلند در حقیقت مفهومی در لهجه فندرسکی برای سکونتگاه کوهپایه ای یا درون کوه است که مملو از درختان جنگلی بوده و شاید به تعبیر دیگر همان تراکم درختان جنگلی در یک منطقه را در لهجه مذکور با عنوان دلند یاد می‌کنند.

## منابع
*تبدیل روستا دلند به شهر

* مختصات و ارتفاع

رده:شهرستان رامیان
رده:شهرهای استان گلستان
رده:شهرهای شهرستان رامیان
کلاله (گلستان)

**کَلاله** شهری از توابع بخش مرکزی و مرکز شهرستان کلاله در شرق استان گلستان، ایران است .و به‌عنوان سومین شهر بزرگ استان گلستان شناخته می شود. 

این شهر در جادهٔ گرگان به مراوه‌تپه قرار گرفته‌است.
بررسی باستان‌شناسان در شهر کلاله در استان گلستان تا کنون به شناسایی ۱۳۰ محوطه و تپه تاریخی و پیش از تاریخ منجر شده‌است. این کشف، تاریخ کلاله را به ۷۵۰۰ سال پیش رساند. در این بررسی‌ها که به منظور تهیه نقشه باستان‌شناسی کشور صورت می‌گیرد، یک سد ساسانی که از تاج آن ۶۰۰ متر آن باقی مانده‌است و یک مدرسه و مسجد قاجاری شناسایی شد. این شهر دارای فرودگاه است که این فرودگاه، فرودگاه اختصاصی «غلامرضا پهلوی» برادر محمدرضا شاه پهلوی بود. این فرودگاه ۳۱۵ هکتار دارد و در سه کیلومتری غرب کلاله واقع شده‌است.

شهر کلاله در سال ۱۳۸۴ خورشیدی رتبه نخست طرح پیشگیری از اعتیاد را دراستان گلستان به‌دست آورد.

جمعیت این شهر در سال ۱۳۸۵، برابر با ۲۸٫۰۳۵ نفر بوده‌است.

## مردم شناسی
### جمعیت
جمعیت این شهر در سرشماری سال ۱۳۹۵ ، برابر با ۳۶،۱۷۶ نفر بوده است.

### دین و مذهب
دین مردم کلاله اسلام می باشد. مذهب حدود ۶۰٪ مردم کلاله سنی و حدود ۴۰٪ شیعه می باشد.

## منابع

* مختصات و ارتفاع
* پیش‌شماره

رده:شهرهای شهرستان کلاله
رده:شهرهای استان گلستان
رده:شهرستان کلاله
کردکوی

**کُردکوی** شهری در غرب استان گلستان و در شمال ایران است. این شهر مرکز شهرستان کردکوی است و در ۲۹ کیلومتری گرگان واقع است. جمعیت شهر کردکوی در سرشماری سال ۱۳۹۰ خورشیدی برابر با ۳۸٬۲۴۶ نفر بوده است. زبان مردم این شهرستان زبان طبری می‌باشد. مردم کردکوی به گویش کردکویی زبان مازندرانی صحبت می‌کنند.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۳۹٬۸۸۱ نفر (۱۲٬۹۷۱ خانوار) بوده است.

## تاریخچه نام
بندانگشتی|چپ|پراکندگی اقوام در استان گلستان
مردم شهر و شهرستان کردکوی از قومیت طبری هستند و به زبان زبان طبری سخن می‌گویند.
لهجه مردم کردکوی و بندرگز یکی از لهجه‌های دوازده‌گانه زبان طبری می‌باشد که در شرق این منطقه زبانی قرار دارد. کِرد «kerd» در زبان طبری به معنای گله‌دار می‌باشد که در لهجه مردم شرق استان مازندران و غرب استان گلستان به صورت کارد گویش می‌شود. کاردها نباید با قوم کُرد که در مناطق غربی ایران زندگی می‌کنند اشتباه گرفته‌شوند.
پژوهشگران کِردها، گالش‌ها «Galeš» و مختابادها را دسته ای از رعایای طبری‌تبار می‌دانند که دامدار بوده و در تابستان‌ها مجبور به ترک جلگه بوده‌اند. گالش «gâleš» امروزه در شمال به معنی فردی است که از رمه گاوان نگهداری می‌کند و با نگهبان گوسفندان که کِرد «kerd» یا «چوپان» نامیده می‌شود فرق دارد. مردم طبری به مناطقی که کِردها در آن ساکن بودند: **کِردمله (کردمحله)**، **کِردخیل**، **کِردکتی** و … می‌گفتند. کردکوی تا ۱۹ تیر ۱۳۱۹ به کردمحله (کاردمله) مشهور بوده که در این روز نام کردمحله به کردکوی تغییر داده‌شد؛ ولی همچنان نیز نام **کاردمله** در این منطقه رایج است.
کردکوی در مجاورت *تمیشه* باستان قرار دارد که در افسانه‌های شاهنامه بنای آن را به فریدون پسر آبتین نسبت داده‌اند.

## جاذبه‌های گردشگری
مناطق زیبای کوهستانی درازنو، ریز او، کندآب، رادکان، چمن، یزدان محله و همچنین
پارک جنگلی پلنگ پا (امام رضا) و آب بندان میاندره واقع در روستای میاندره و همین‌طور آب بندان بانکلا واقع در جنوب کردکوی در حاشیه جنگل از مناطق دیدنی این شهر محسوب می‌گردد
بندانگشتی|300px|جنگل کردکوی
**آثار باستانی کردکوی**: میل رادکان کردکوی، جاده شاه عباسی، دیوار و شهر تمیشه

.**تپه شاهده**: مربوط به هزاره اول است و در شهرستان کردکوی، روستای اسلام‌آباد شاهده واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۱ مهر ۱۳۸۳ با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

**جاذبه‌های مذهبی کردکوی**: امامزاده طاهر و ابراهیم در روستای النگ، زیارتگاه معصوم‌زاده سبزپوش در حدود بالاجاده، امامزاده مجید در شهر کردکوی، امامزاده روشن آباد، امامزاده چهارکوه، امامزاده محمد در محلهٔ بالابلوک.
روستاهای بزرگ این شهر عبارتند از:النگ، میاندره، بالاجاده، سرکلاته، یساقی، مهترکلاته، چهارده، ایلوار، شاهده سابق، دنگلان، سالیکنده

**جاذبه‌های طبیعی کردکوی**: منطقه حفاظت شده جهان‌نما، دهکده ییلاقی درازنو، روستای ییلاقی یزدان محله، پارک جنگلی کردکوی، آبشار دوآب (دِاُو)، آبشار هفت طبقه

بیمارستان امیرالمؤمنین (ع) کردکوی بیمارستانی است درمانی و وابسته به دانشگاه علوم پزشکی گلستان با ۱۳۱ تخت ثابت می‌باشد.

سوغاتی معروف کردکوی، حلوا گردویی، شیر نون و پشته زیک می‌باشد.

## منابع

رده:شهرستان کردکوی
رده:شهرهای استان گلستان
رده:شهرهای شهرستان کردکوی
نزدیک‌تر (فیلم ۲۰۰۴)

***نزدیک‌تر***  فیلمی به کارگردانی مایک نیکولز و بر پایه نمایشنامه‌ای از پاتریک ماربر محصول سال ۲۰۰۴ است.

***نزدیک‌تر*** داستان چهار غریبه است که به‌طور تصادفی وارد زندگی همدیگر می‌شوند و روابطی بینشان شکل می‌گیرد. روابط وقتی پیچیده می‌شود که دو زوج همدیگر را می‌بینند و فکر خیانت به سرشان می‌افتد. بازیگران فیلم عبارتند از جولیا رابرتس، جود لا، ناتالی پورتمن و کلایو اوون.

## جوایز
* برنده بهترین بازیگر نقش مکمل مرد برای کلایو اوون در جشنواره فیلم بفتا (۲۰۰۵)
* برنده بهترین بازیگر نقش مکمل مرد برای کلایو اوون در جایزه گلدن گلوب (۲۰۰۵)
* برنده بهترین بازیگر نقش مکمل زن برای ناتالی پورتمن در جایزه گلدن گلوب (۲۰۰۵)
* برنده بهترین بازیگر نقش مکمل مرد برای کلایو اوون در اتحادیه منتقدان فیلم نیویورک (۲۰۰۴)
* برنده بهترین بازیگر نقش مکمل زن برای ناتالی پورتمن در اتحادیه منتقدان فیلم سن دیگو (۲۰۰۴)

### نامزدی
* نامزد بهترین بازیگر نقش مکمل مرد برای کلایو اوون در جایزه اسکار (۲۰۰۵)
* نامزد بهترین بازیگر نقش مکمل زن برای ناتالی پورتمن در جایزه اسکار (۲۰۰۵)
* نامزد بهترین نمایشنامه برای پاتریک ماربر در مراسم فیلم بفتا (۲۰۰۵)
* نامزد بهترین بازیگر نقش مکمل زن برای ناتالی پورتمن در مراسم فیلم بفتا (۲۰۰۵)
* نامزد بهترین کارگردانی برای مایک نیکولز در جایزه گلدن گلوب (۲۰۰۵)
* نامزد بهترین فیلم داستانی در جایزه گلدن گلوب (۲۰۰۵)
* نامزد بهترین نمایشنامه برای پاتریک ماربر در جایزه گلدن گلوب (۲۰۰۵)

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:فیلم‌ها به آهنگسازی جان پاول
رده:رقص برهنه در فیلم
رده:فیلم‌ها به زبان انگلیسی
رده:فیلم‌های ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:فیلم‌های آمریکایی اقتباس‌شده از نمایشنامه
رده:فیلم‌های استودیو الستری
رده:فیلم‌های اقتباس‌شده از نمایشنامه
رده:فیلم‌های آمریکایی
رده:فیلم‌های با روایت غیرخطی
رده:فیلم‌های برنده جایزه بفتا
رده:فیلم‌های برنده جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر نقش مکمل زن
رده:فیلم‌های برنده جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر نقش مکمل مرد
رده:فیلم‌های درام ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:فیلم‌های درام رمانتیک ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:فیلم‌های درام رمانتیک آمریکایی
رده:فیلم‌های درام رمانتیک دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های درباره بی‌وفایی
رده:فیلم‌های درباره نویسندگان
رده:فیلم‌های کلمبیا پیکچرز
رده:فیلم‌ها به کارگردانی مایک نیکولز
رده:فیلم‌های مستقل ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:فیلم‌های مستقل آمریکایی
رده:فیلم‌های مستقل دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های مستقل
رده:فیلم‌های واقع‌شده در لندن
رده:فیلم‌های آمریکایی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های درام شهوانی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های شهوانی درام ایالات متحده آمریکا
رده:فیلم‌های درباره عکاسان
رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های درام رمانتیک انگلیسی‌زبان
سرخنکلاته

**سُرخَنکَلاته** شهری از توابع بخش بهاران شهرستان گرگان در استان گلستان ایران است. سرخنکلاته از سال ۱۳۸۱ از روستا به شهر تبدیل شد. محدودهٔ شهر طبق آمارگیری ۱۰۰۰ هکتار است که ۱۸۷ هکتار مساحت شهر را تشکیل داده‌است.

## پیشینه
تازیک‌ها از ساکنان اصلی این شهر بوده‌اند. در اوایل دوره قاجار امیر علی‌بیک با عده‌ای از بستگان و افراد طایفه خود به همراه قشونی که ریاست آن را محمدوردی‌بیک به عهده داشت جهت امنیت استرآباد از ارسباران آذربایجان به این منطقه آمدند. از آن‌جا که شهر استرآباد ظرفیت پذیرش این طایفه و قشون را نداشت این افراد قبرستان‌محله را برای اقامت برگزیدند و در آن‌جا ماندگار شدند. آن‌ها به خاطر اینکه از پنج گروه (تاجیک (تازیک)، مقصودلو، مارزلو، جلایری، قجر (جرجانی)) تشکیل می‌شدند قبرستان‌محله را بش‌محله (پنج‌محله) نامیدند و بعداً خروس‌محله نیز به آن اضافه شد. اصالت مردم سرخنکلاته ترک هست. از ترکان آذربایجان شرقی هستند که به گرگان در دوره قاجاریه کوچ کردن.

## منابع

* معطوفی، اسدالله، استرآباد و گرگان در بستر تاریخ، مشهد: نشر درخشش، ۱۳۷۴ خ. رشیدی.
* مختصات و ارتفاع
* پیش‌شماره
https://sorkhankalateh.ir/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1

رده:شهرستان گرگان
رده:شهرهای استان گلستان
رده:شهرهای شهرستان گرگان
نوده خاندوز

**نوده خاندوز** شهری از توابع بخش چشمه‌ساران شهرستان آزادشهر در استان گلستان ایران است.

جمعیت نوده خاندوز در سال ۱۳۹۵، برابر با ۲،۹۸۹ نفر بوده‌است.

شهر نوده در کیلومتر پنج جاده آزادشهر به شاهرود در سال ۱۳۸۲ بر اساس مصوبه وزارت کشور به شهر تبدیل شد بر اساس آخرین سرشماری حدود ۳۰۰۰ نفر جمعیت دارد و از سه محله نوده خاندوز، حاجیلر و شهرک امام رضا تشکیل شده‌است. شغل غالب مردم کشاورزی است و مهم‌ترین محصولات کشاورزی‌ نوده خاندوز گندم، برنج، کلزا یا کانولا و باغ‌های زیبای زیتون و هلو و آلو است. پارک جنگلی شبنم (تپه علیرضا) شهر نوده مهم‌ترین تفریحگاه شهر و شهرهای همجوار  محسوب می‌شود. این شهر معروف به شهر گل نرگس است به دو دلیل ۱- به خاطر رویش گل‌های طبیعی نرگس در دامنه‌های کوه‌های اطراف شهر ۲- مراسمی به نام گل نرگس حضرت زهرا بیش ۴۰ سال با حضور سخنرانان و مداحانی از شهرهای مشهد، قم و تهران در این شهر برگزار می‌شود.
در بخش چشمه ساران بالغ بر ۱۵ روستا وجود دارد که یکی از زیباترین آنها روستای وطن می‌باشد.

شهر نوده خاندوز هم‌اکنون در حال توسعه می‌باشد که با طرحهای اخیر دولت و سازمان گردشگری برای ایجاد آبشارهزار پله (که نصف آن تا سال ۱۳۹۰ انجام شده‌است)، موجب پیشرفت این شهر شده‌است، هجوم سرمایه داران از کلان‌شهرها برای خرید زمین‌های این منطقه نوید یک شهر توریستی درآمدزا را می‌دهد. علاوه بر اینها شهر نوده خاندوز دارای مراسم مذهبی متعدد می‌باشد که مهم‌ترین ان جشن نیمه شعبان است که از تمام استان برای دیدن ان می‌آیند مخصوصاً برای نور افشانی آن شب خاطره انگیز در پارک جنگلی شبنم، شهر نوده خاندوز دارای یک رودخانه می‌باشد که دو بخش خاندوز (اصلی) و حاجیلر را از هم جدا نموده‌است، و این رودخانه زیبا تنها یاری‌رسان کشاورزان آن منطقه جنگلی می‌باشد.

پادگان نوده خاندوز در ۳ کیلومتری آن در زمان رضا شاه مورد آشنا بسیاری از هم وطنان ایرانی می‌باشد، همچنین پادگان دارای یک پل تاریخی بسیار زیبا و کم عرض میباشد که توسط آلمانی‌ها در زمان رضا شاه بنا شده‌است.

شهر نوده از چهار طرف وسط کوه‌های جنگلی می‌باشد که ان را مانند نگینی در وسط جنگل و دارای راه بین المللی نشانده‌است، تفرجگاه سوجاق و بن قلعه در حاشیه شرقی شهر نوده از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری با طبیعتی بکر و دست نخورده و چشمه سارهای فراوان می‌باشد که همواره مورد توجه گردشگران زیادی از اقصی نقاط کشورمان می‌باشد.

همچنین زیارتگاه پیرباد (که در بین تراکمه یل پیر معروف است)در ضلع شرقی نوده خاندوز مورد اعتقاد مسلمانان شیعه و سنی منطقه در ایام تعطیلات و مناسبت‌های مذهبی مختلف میزبان زوار فراوانی از شهرها و روستاهای دور و نزدیک است.

یکی از مراسم‌هایی که هر سال هزاران نفر را از شهرهای مختلف به نوده خاندوز می‌آورد مراسم نورافشانی در شب نیمه شعبان (گل نرگس نماد نوده خاندوز و هم امام زمان و نام مادر آن حضرت است) می‌باشد که همه ساله در پارک شبنم نوده انجام می‌شود و طرافداران زیادی دارد.

## منابع

رده:شهرهای شهرستان آزادشهر
رده:شهرهای استان گلستان
رده:شهرستان آزادشهر
چوبر

**چوبَر** شهری از توابع بخش حویق شهرستان تالش در استان گیلان ایران است. این شهر در سال ۱۳۸۴ خورشیدی از ادغام پنج روستا تشکیل شد.

چوبر شهری از شرق چسبیده به دریای خزر و از غرب به کوه‌های تالش، آب و هوای مرطوب و اکثراً بارانی را داراست که این موقعیت باعث شده کشاورزی مخصوصاً برنج و کیوی از محصولات درجه اول این شهر بشمار بیاید و همچنان بزرگترین صادرات کیوی و میوه و سبزیجات در شمال غرب ایران بشمار برود. آبشارهای کوهستانی از جاذبه‌های گردشگری چوبر هستند.

## مکان‌های دیدنی
طرح ساحلی شهرداری چوبر، پارک جنگلی شهرداری چوبر، باغات کیوی در سطح شهر، تاواگولی واقع در بالامحله چوبر، اماکن متبرکه امازاده نرگس خاتون و نه ساله، سیدآباد محله، دروار محله، للکه محله، رودسرا، هنری محله، کچیم، خودکارمحله، مسجد قباقی، دهقان محله، الکوفی و ییلاقات.

## در قدیم
فرهنگ جغرافیایی ایران جلد ۲ در مورد چوبر می‌نویسد:
دهی است از دهستان کرگان‌رود شمالی بخش مرکزی شهرستان طوالش. در ۳۷ هزار گزی شمال هشتپر و ۳ هزار گزی شمال حویق سر راه شوسه آستارا واقع شده‌است. جلگه و مرطوب است. ۱۷۲۵ تن سکنه دارد. از چشمه و رودخانه آبیاری می‌شود. از محصولاتش غلات، لبنیات، عسل، چای، گیلاس، سیب و پرتقال است. مردمش به کشاورزی اشتغال دارند. سر راه شوسه ۵ قهوه‌خانه و چند دکان دارد.

در سال ۱۳۸۷ پدیدهٔ رانش زمین که پیش از این در منطقه چوبر بی‌سابقه بود، رخ داد.

## مردم
در فرهنگ جغرافیایی ایران درباره زبان و دین مردم چوبر نوشته شده است شیعه و طالشی .ولی امروزه مردم چوبر به زبان‌های تالشی و ترکی آذربایجانی صحبت می‌کنند. برخی از مردم تالش‌تبار این شهر و چند روستای ساحلی اطراف به تدریج زبان تالشی را کنار گذاشته و به زبان ترکی آذربایجانی گویشور شده‌اند. این امر در بخش‌هایی از مناطق تالش نشین ایران شامل برخی مناطق در ناحیه‌ای که از شهر هشتپر آغاز می‌شود و تا آستارا ادامه می‌یابد نیز مشهود است که شامل مناطق هشتپر ، جوکندان ،  لیسار ، خطبه سرا ، حویق ، لوندویل می‌باشد . زبان تالشی هنوز در روستاهای کوه‌پایه‌ای و کوهستانی پیرامون چوبر برتری دارد.

## منابع

رده:تالش
رده:شهرستان تالش
رده:شهرهای استان گیلان
رده:شهرهای شهرستان تالش
رده:مناطق مسکونی در شهرستان طوالش
سپیددشت (خرم‌آباد)

**سپیددشت** شهری است در استان لرستان در غرب ایران. این شهر مرکز بخش پاپی از توابع شهرستان خرم‌آباد است. راه‌آهن تهران جنوب از این شهر می‌گذرد و دارای طبیعت بکر و زیبا بوده و پیرامون آن را کوهستان فراگرفته با خرم‌آباد حدود ۸۰ کیلومتر و با دورود ۴۲ کیلومتر فاصله دارد. از نظر موقعیت جغرافیایی، سپیددشت دارای عرض جغرافیایی ۳۳٫۱۲ درجه و طول جغرافیایی ۴۸٫۵۸ درجه بوده و ارتفاع آن از سطح دریا ۱۰۲۱ متر می‌باشد. این منطقه از نظر اقلیم آب و هوایی سرد دارد اما در روزهای گرم سال دمای هوای آن تا ۴۰ درجه سانتی گراد هم می‌رسد.

یکی از ویژگی‌های بارز شهر سپیددشت که حتی می‌توان گفت از دلایل عمده شکل‌گیری این شهر می‌باشد قرار گرفتن بر مسیر راه‌آهن تهران - جنوب می‌باشد. شهر سپیددشت در محدوده اداره کل راه‌آهن لرستان و کیلومتر ۹۸۱+۵۰۷ محور تهران ـ خرمشهر قرار گرفته‌است. سپیددشت سومین ایستگاه از دورود و در فاصله ۴۲ کیلومتری آن قرار گرفته‌است. این ایستگاه از نظر تقسیمات خط در محدوده حوزه ۱۱ و قطعه ۳۱ می‌باشد. ایستگاه‌های طرفین آن از سمت شمال: بیشه با فاصله ۱۳ کیلومتری و از سمت جنوب چمسنگر با فاصله ۱۷ کیلومتری می‌باشند.

فلسفه نامگذاری سپیددشت بخاطر وجود سه پیچ خط راه‌آهن که از این شهر می‌گذرد، می‌باشد؛ به عبارت دیگر چون در زبان لری به پیچ راه، پید می‌گویند و در زمان احداث راه‌آهن به دلیل کوهستانی بودن این منطقه و اختلاف ارتفاع ورودی و خروجی شهر، مهندسان وقت مجبور به استفاده از سه پیچ راه بودند، به همین خاطر آن منطقه به سپیددشت معروف شد یعنی دشتی که سه پیچ راه‌آهن از آن می‌گذرد.

رودخانه سزار و رودخانه زز دو رودخانه‌ای هستند که از سپیددشت می‌گذرند.

## موقعیت جغرافیایی
شهر سپیددشت به عنوان گلوگاهی بین شهرهای خرم‌آباد، دورود، منطقه شول‌آباد الیگودرز و اندیمشک قرار دارد.

## جاذبه‌های گردشگری
از آبشارهایی که به سپیددشت نزدیک هستند می‌توان به آبشار بیشه، آبشار تاف، آبشار گریت و آبشار شوی و آبشار تاف غضب (روستای 501)اشاره کرد. در اطراف سپیددشت مکان‌های تفریحی زیادی از جمله: دره اناران، کومو، رونه، بوتک، گازه، خشکی، آبسرده، کسمت، چلقادی، امارت، باکش و … وجود دارد.

زیستگاه سه گونه از ماهیان کور غار که فقط در این منطقه از دنیا یافت می‌شوند در یک غار آبی در زیر کوه چیلنگ روستای لون در دهستان تنگ هفت این بخش (پاپی) شهرستان خرم‌آباد می‌باشد همچنین این بخش یکی از زیستگاه‌های گونهٔ بومی و منحصر به فرد سمندر لرستانی می‌باشد که در دنیا فقط در جنوب استان لرستان و شمال استان خوزستان یافت می‌شود نیز می‌باشد.

## زبان
مردم این منطقه بیشتر به زبان لری سخن می گویند.

مردم این شهر اغلب کارمند و مغازه دار هستند که البته فعالیت‌هایی در زمینه زنبور داری، پرورش ماهی قزل آلا، کشاورزی و دامداری انجام می‌دهند.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۲٬۹۱۷ نفر (۸۰۹ خانوار) بوده‌است.

در سپیددشت جاذبه های گردشگری فراوانی وجود دارد این منطقه سرشار از چشمه و آبشار های طبیعی و رودخانه های فصلی و دائمی می باشد طبیعت سپیددشت در فصل بهار هر ساله پذیرای گردشگران داخلی و خاری می باشد 
## منابع

رده:روستاهای شهرستان خرم‌آباد
رده:شهرهای استان لرستان
رده:شهرهای شهرستان خرم‌آباد
ویسیان

**ویسیان** شهری است در استان لرستان در غرب ایران. این شهر مرکز بخش ویسیان از توابع شهرستان چگنی است.

## مردم‌شناسی
### زبان
مردم ویسیان لر هستند و به زبان لری گویش لری چگنی صحبت می‌کنند.

### جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۲٬۰۸۷ نفر (۶۱۹ خانوار) بوده است.

## منابع

* مختصات و ارتفاع

رده:روستاهای شهرستان دوره
رده:شهرهای استان لرستان
رده:شهرهای شهرستان دوره
سراب‌دوره

**سَراب‌دوره** نام شهری کوچک در ناحیه غربی استان لرستان، در غرب ایران است. این شهر مرکز شهرستان چگنی این استان است.

## آب و هوا
اراضی این منطقه قسمتی جلگه و قسمتی در دامنه کوه یا کوهستانی است و آب و هوایی معتدل دارد. آب مورد نیاز منطقه چگنی از رودخانه، چشمه‌ها و حوزه‌های آبرفتی کوه‌های اطراف تأمین می‌شود.

## آثار تاریخی
بیش از ۳۲۰ اثر تاریخی و باستانی در این شهرستان وجود دارد که توجه و رسیدگی به این جاذبه‌های گردشگری می‌تواند موجب جذب گردشگر و رونق اقتصادی پایدار در شهرستان و استان شود.

این شهرستان دارای آثار و بناهای تاریخی زیادی مانند بنای دو امامزاده معروف به نام‌های پیرشمس الدین و حیات الغیب با قلعه مخروبه تپه سر قلعه ناوه کش و پل مخروبه مهم کشکان که پایه‌های آن باقی است، می‌باشد.

پل تاریخی «کشکان» مربوط به دوره ساسانی و آل حسنویه و غارهای مربوط به دوره پارینه سنگی ازجمله غار کالجالی، غار مغار، غار چهار درب یافته، غار دوشه و تپه‌های باستانی مانند تپه چغادرویشان و آثار قلعه تاریخی معروف به چهارچرب تنگ تیر مربوط به عصر شاهنشاهی اشکانی از جمله اماکن تاریخی و فرهنگی به عنوان جاذبه‌های گردشگری این شهرستان است

شهرستان چگنی دارای سراب های بسیاری از جمله سراب دوره، سراب کَرِه زهراکار، سراب ناوه‌کش، سراب رفتخان، سراب کله‌هو و رودهای مهمی از جمله کشکان و گلال خرم‌آباد است که دشت‌های حاصلخیز این شهرستان را سیراب می‌کنند

کوه‌های بلند با تنوع گیاهی و جانوری فراوان از جمله سفیدکوه با ارتفاع ۳۰۸۰ متر از سطح دریا و پوشیده از جنگل‌های سرسبز در این شهرستان قرار دارد، بلندترین قله‌ آن به نام کُربِئی یادآور شکوه تمدن کُربیانه در هزاره اول پیش از میلاد مقارن با عصر ایلام است

منطقه حفاظت شده سفیدکوه چگنی از غرب خرم‌آباد آغاز و نیمه شمالی بخش مرکزی چگنی به همراه چهارده روستای این منطقه را دربر می‌گیرد

آبشارهای فصلی و دائمی فراوانی در شهرستان چگنی وجود دارد که کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند، ازجمله : آبشار دال‌آو، آبشار سربیشه، آبشار کالیاب، آبشار سماق و ...، همچنین دره‌های شگفت‌انگیز سماق، کلهو و باباخانی تشکن مکان‌هایی بکر و زیبا جهت مقاصد گردشگری هستند

## جمعیت
بنا بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱٬۷۱۳ نفر (۴۷۸ خانوار) بوده‌است.

مردم این شهر اکثرا به زبان لری سخن می گویند.

## منابع

* مختصات و ارتفاع

رده:روستاهای شهرستان دوره
رده:شهرهای استان لرستان
رده:شهرهای شهرستان دوره
چقابل

**چَغابَل،** مرکز شهرستان رومشکان در استان لرستان است و غربی‌ترین شهر استان لرستان است. در شهر چغابل تپه باستانی وجود دارد، که مردم محلی به آن (چیا) می‌گویند که قدمت تاریخی دارد و در قدیم یک قلعه بوده است ولی در اثر زمان فرسایش یافته است. همچنین چغابل دارای مراکز گردشگری طبیعی مانند: مله کوه، سه دن و چهل گومی و.. می‌باشد.

## زبان
مردم چقابل به زبان لری گویش رومشکانی سخن می‌گویند.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۴۰۱ جمعیت این شهر ۷۸۴۰ نفر بوده است.

طبق آخرین سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۴۰۳، جمعیت شهر چقابل ۸۴۰۰ نفر (در ۲۲۵۰ خانوار) بوده است.

## منابع

رده:شهرستان رومشکان
رده:شهرهای استان لرستان
رده:شهرهای شهرستان رومشکان
کوهنانی

**کوهنانی** یکی از شهرهای استان لرستان است. این شهر مرکز بخش کوهنانی از توابع شهرستان کوهدشت است.

## انگیزه نامگذاری
کوهنانی از دو کلمه کوه+نان تشکیل شده‌ است و دلیل نامگذاری این نام وابستگی معاش مردم به‌ کوه های اطراف و رونق اقتصاد قوی این منطقه نسبت به نواحی همجوار است. 

## شکل گیری و تاریخچه

با توجه به بیش از 120 اثر تاریخی و طبیعی (تپه‌های باستانی، آتشکده‌ها، میل صید صفربگ، نقاشی غارها، گنجینه‌های فراوان، رودخانه، زمین‌های حاصلخیز و.....) می‌توان به این نتیجه رسید که از زمانی که انسان در غارها میزیسته شهر کوهنانی در حوالی رودخانه و زمین‌های حاصلخیز این منطقه وجود داشته‌ است. از آنجایی که این این منطقه و مردمش قدمتی پیش از تاریخ دارند نمی‌توان آن را به دوره خاصی از تاریخ نسبت داد در ادوار گذشته شهر کوهنانی رونق بسیار فراوانی نسبت به وضعیت کنونی داشته‌ است.

## جغرافیا
اطراف کوهنانی کوه‌هایی قرار دارد که از شرق ماه کوه، از شمال کوه بازگیر (باج گیر) و از شمال غربی به شهرگراب، از جنوب کوه نثار و از غرب کوه بزرگ گور هستند. بخش کوهنانی شامل روستاهای شورابه، روستای پای آستان، خسروآباد، حسین‌آباد، مرالی، حیدرخانی، خود شهر کوهنانی، روستای بساط بیگی، منار، زیر تنگ سیاب، نوم کولی، گرخشاب، رماوند، منطقهٔ چشمه حیدر و بالاخره روستای سرسبز رودبار است که هرساله بخش بزرگی از میوه تولیدی در لرستان را تأمین می‌کند. لازم است ذکر شود که روستای زیرتنگ سیاب توالی از روستاهای پشت سر هم است که همگی دارای باغ‌های انار می‌باشند. بیشتر این محصولات برای صادرات به استان‌ها و کشورهای دیگر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

## مردم‌شناسی
بخش کوهنانی شامل ۱۰ طایفه می‌باشد:

۱- طایفه های بساط بیگی،کاکمزوند،حیدرخانی(رعیت)،مرضایی، ساکن در کوهنانی 

۲- طایفه کورونی یا کوهنانی (شامل مرکز بخش کوهنانی، روستاهای حسین‌آباد، مرالی که تعداد قابل توجهی از مردم این طایفه در شهرستان کوهدشت اقامت دارند)

۳- طایفهٔ نورعلی (شامل روستاهای شورابه سفلی (رستم)، شورابه وسطی (مرحوم برانازار)، شورابه شاهمراد یاری، شورابه علیا (مرحوم کرم خان)، شورابه ابراهیم زارعی، شورابه بهرام بگ، خسروآباد، پشم و پای آستان) 

۴- طایفه آدینه وند (شامل روستاهای زیر تنگ سیاب: ده کرمعلی، ده منتعلی، گرخشاب، رماوند -واولاد که کونانی  هستن…)

۵- طایفه گراوند (شامل روستاهای توه خشکه، منار، وسکور و عالین آباد)

۶- طایفه دراویش (بیشتر در روستاهای رودبار (روارRowar صحیح تر است) سکونت دارند)

۷-طایفه کت کن ساکن در بخش کت کن                  

۸طایفه های رستمی با ۴۵۰۰  کونانی با ۵۰۰۰ منصوری با ۶٫۵۰۰ نفر آدینه وند با ۴۰۰۰ گراوند با ۳۰۰۰ و نورعلی با ۴۰۰۰نفر جمعیت بزرگترین طایفه های بخش‌کوهنانی هستند

## جستارهای وابسته
شهرستان‌کوهدشت 

## پانویس

رده:روستاهای شهرستان کوهدشت
رده:شهرهای استان لرستان
رده:شهرهای شهرستان کوهدشت
رده:شهرستان کوهدشت
مؤمن‌آباد

**مؤمن‌آباد** یا **مومن‌آباد** می‌تواند به یکی از موارد زیر اشاره کند:

## شهرها
* مؤمن‌آباد (ازنا)، شهری از توابع شهرستان ازنا استان لرستان ایران
* مؤمن‌آباد (تاجیکستان)، شهری در کشور تاجیکستان

## دهستان‌ها
* دهستان مؤمن‌آباد (سربیشه)، دهستانی در شهرستان سربیشه استان خراسان جنوبی
* دهستان مؤمن‌آباد (نرماشیر)، دهستانی در شهرستان نرماشیر استان کرمان

## روستاها
* مومن‌آباد (اندیکا)، روستایی در شهرستان اندیکا استان خوزستان
* مومن‌آباد (تربت جام)، روستایی شهرستان تربت جام استان خراسان رضوی
* مومن‌آباد (جهرم)، روستایی در دهستان قطب‌آباد بخش کردیان شهرستان جهرم استان فارس
* مومن‌آباد (سرخه)، روستایی در شهرستان سرخه استان سمنان
* مومن‌آباد (دامغان)، روستایی در شهرستان دامغان استان سمنان
* مومن‌آباد (دلفان)، روستایی در شهرستان دلفان استان لرستان
* مومن‌آباد (زاهدان)، روستایی در شهرستان زاهدان استان سیستان و بلوچستان
* مومن‌آباد (قم)، روستایی است بخش مرکزی شهرستان قم استان قم ایران
* مومن‌آباد (نرماشیر)، روستایی در شهرستان نرماشیر استان کرمان

رده:شهرهای استان لرستان
رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
رده:روستاهای شهرستان ازنا
فیروزآباد (سلسله)

**فیروزآباد** شهری در استان لرستان در غرب ایران است. این شهر مرکز بخش فیروزآباد از توابع شهرستان سلسله می‌باشد. جمعیت این شهر در سال ۱۳۹۵، برابر با ۳٬۳۹۵ نفر بوده‌است.

## منابع

* مختصات و ارتفاع

رده:روستاهای شهرستان سلسله
رده:شهرها و روستاها در شهرستان سلسله
رده:شهرهای استان لرستان
رده:شهرهای شهرستان سلسله
جوایز گلدن گلوب

**جوایز گلدن گلوب** () مجموعه جوایزی است که هرساله در ایالات متحده توسط ۹۳ عضو انجمن مطبوعات خارجی هالیوود به بهترین تولیدات سینمایی و تلویزیونی، هم داخلی و هم خارجی اهدا می‌گردد. این جایزه نخستین بار در سال ۱۹۴۴ به فیلم‌های تولیدی و محصولات تلویزیونی تعلق گرفت. مهم‌ترین جایزه آکادمی با نام بهترین فیلم یکی از مهم‌ترین رقابت‌های فیلم‌سازان محسوب می‌شود. همچنین جایزه یک عمر فعالیت هنری یکی از مهم‌ترین جوایز گلدن گلوب است که هر سال به یکی از بزرگان عرصه سینما و تلویزیون آمریکا داده می‌شود؛ گفتنی است که این جایزه به فیلم یا برنامه تلویزیونی خاصی تعلق نمی‌گیرد و تنها برای یک عمر فعالیت هنری بزرگان سینما و تلویزیون آمریکا اهدا می‌شود.

*[[جدایی نادر از سیمین]]* به کارگردانی اصغر فرهادی نخستین فیلم فارسی‌زبان است که توانسته در سال ۲۰۱۲ به عنوان بهترین فیلم خارجی این جایزه را کسب کند. همچنین در سال‌های ۲۰۱۴، ۲۰۱۷ و ۲۰۲۲ به ترتیب ایران با فیلم‌های *[[گذشته (فیلم)|گذشته]]*، *[[فروشنده (فیلم ۱۳۹۴)|فروشنده]]* و *[[قهرمان (فیلم ۱۴۰۰)|قهرمان]]* در بخش بهترین فیلم غیر انگلیسی‌زبان حضور داشت و نامزد دریافت جایزه بود.

## دسته‌بندی جوایز
### جوایز فیلم
* بهترین فیلم – درام: از سال ۱۹۴۳
* بهترین فیلم – موزیکال یا کمدی: از سال ۱۹۵۱
* جایزه گلدن گلوب بهترین فیلم خارجی‌زبان: از سال ۱۹۴۸
* جایزه گلدن گلوب بهترین فیلم بلند پویانمایی: از سال ۲۰۰۶
* بهترین کارگردانی: از سال ۱۹۴۳
* بهترین بازیگر مرد – فیلم درام: از سال ۱۹۴۳
* بهترین بازیگر مرد – فیلم موزیکال یا کمدی: از سال ۱۹۵۱
* بهترین بازیگر زن – فیلم درام: از سال ۱۹۴۳
* بهترین بازیگر زن – فیلم موزیکال یا کمدی: از سال ۱۹۵۱
* بهترین بازیگر نقش مکمل مرد: از سال ۱۹۴۳
* بهترین بازیگر نقش مکمل زن: از سال ۱۹۴۳
* بهترین فیلمنامه: از سال ۱۹۴۷
* بهترین موسیقی: از سال ۱۹۴۷
* بهترین ترانه غیراقتباسی: از سال ۱۹۶۱
* جایزه گلدن گلوب سیسیل بی. دمیل: از سال ۱۹۵۱

### جوایز تلویزیون
* بهترین مجموعه تلویزیونی – درام: از سال ۱۹۶۲
* بهترین مجموعه تلویزیونی – موزیکال یا کمدی: از سال ۱۹۶۲
* بهترین مجموعه تلویزیونی کوتاه یا فیلم تلویزیونی: از سال ۱۹۷۱
* بهترین بازیگر مرد – مجموعه تلویزیونی درام: از سال ۱۹۶۱
* بهترین بازیگر مرد – مجموعه تلویزیونی موزیکال یا کمدی: از سال ۱۹۶۱
* بازیگر مرد – مینی‌سریال یا فیلم تلویزیونی: از سال ۱۹۸۱
* بهترین بازیگر زن – مجموعه تلویزیونی درام: از سال ۱۹۶۱
* بهترین بازیگر زن – مجموعه تلویزیونی موزیکال یا کمدی: از سال ۱۹۶۱
* بازیگر زن – مینی‌سریال یا فیلم تلویزیونی: از سال ۱۹۸۱
* بهترین بازیگر نقش مکمل مرد – سریال، مینی‌سریال یا فیلم تلویزیونی: از سال ۱۹۷۰
* بهترین بازیگر نقش مکمل زن – سریال، مینی‌سریال یا فیلم تلویزیونی: از سال ۱۹۷۰
* کارول برنت: از سال ۲۰۱۸

### جوایزی که دیگر برگزار نمی‌شود
* بهترین فیلم مستند: از سال ۱۹۷۲ تا ۱۹۷۶
* بهترین فیلم خارجی انگلیسی‌زبان: از سال ۱۹۵۷ تا ۱۹۷۳
* بهترین ستاره جدید سال – بازیگر مرد: از سال ۱۹۴۸ تا ۱۹۸۳
* بهترین ستاره جدید سال – بازیگر زن: از سال ۱۹۴۸ تا ۱۹۸۳

## منابع

## پیوند به بیرون

* 
* فهرست جایزه‌ها در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها
* فهرست جایزه‌ها در وبگاه گلدن گلوب 


رده:تاریخ و فرهنگ هالیوود
رده:جایزه‌های سینمایی ایالات متحده آمریکا
رده:جوایز بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۴۴ (میلادی)
رده:جوایز تلویزیونی در ایالات متحده آمریکا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۴۴ (میلادی) در کالیفرنیا
رده:برنامه‌های اختصاصی ان‌بی‌سی
رده:برنامه‌های اختصاصی سی‌بی‌اس
گلوگاه (ابهام‌زدایی)

**گلوگاه** ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:

## نظامی
* به معنای جای استراتژیک و پر رفت‌وآمد که کنترل یافتن بر آن در فنون جنگی بسیار مهم است.

## فیلم
* گلوگاه (فیلم)

## جغرافیا
### شهرستان
* شهرستان گلوگاه از شهرستانهای استان مازندران ایران

### شهر
* گلوگاه شهری در بخش مرکزی شهرستان گلوگاه استان مازندران
* گلوگاه (بابل) شهری در بخش بندپی شرقی شهرستان بابل استان مازندران

### روستا
* گلوگاه (جیرفت) روستایی در دهستان ساردوئیه بخش ساردوئیه شهرستان جیرفت استان کرمان
* گلوگاه (زاهدان) روستایی در دهستان شورو بخش کورین شهرستان زاهدان استان سیستان و بلوچستان
* گلوگاه (زرین‌دشت)
* گلوگاه (کرمان) روستایی در دهستان معزیه بخش چترود شهرستان کرمان استان کرمان

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی روستاهای ایران
رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
شهرستان گلوگاه

**شهرستان گلوگاه** یکی از شهرستان‌های استان مازندران ایران است. مرکز این شهرستان، شهر گلوگاه است. شرقی‌ترین شهرستان مازندران گلوگاه می‌باشد که در شمال با خلیج گرگان و در جنوب با رشته کوهای البرز احاطه شده‌است و شرق با استان گلستان هم‌مرز بوده و از جنوب با استان سمنان و از غرب با شهرستان بهشهر هم‌مرز است.

## جمعیت
جمعیت شهرستان گلوگاه در سرشماری رسمی سال ۱۳۹۵، برابر با ۴۰٫۰۷۸ نفر بوده‌است.

### اقوام و زبان‌های رایج
زبان اهالی بومی شهرستان گلوگاه زبان مازندرانی است. البته گلوگاه میزبان ایل ترک‌زبان عمرانلو نیز می‌باشد. طایفه ایل عمرانلو در گلوگاه جزو مهاجران ترک‌زبانند که از آذربایجان به گلوگاه مهاجرت کرده‌اند و در گلوگاه به زبان‌های ترکی آذربایجانی، مازندرانی و فارسی سخن می‌گویند.

## تقسیمات کشوری
* بخش مرکزی شهرستان گلوگاه
** دهستان توسکا چشمه
** دهستان آزادگان
شهر: گلوگاه
* بخش کلباد
** دهستان کلباد شرقی
** دهستان کلباد غربی

## پیوند به بیرون

پایگاه اطلاع‌رسانی شهرستان گلوگاه

## منابع


گلوگاه
رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۰۵ (میلادی) در ایران
مهاویرا

بندانگشتی|200px|تندیسی از مهاویرا.
**مَهاویرا** (वर्धमान महावीर) که نامش به معنی «قهرمان بزرگ» است، بنیان‌گذار آیین جین در شکل امروزی آن به شمار می‌رود. او در حدود سدهٔ ششم پیش از میلاد در هند زندگی می‌کرد و هم‌زمان با بودا بود.

مهاویرا آموزش می‌داد که رهایی انسان از رنج و چرخهٔ تولد و مرگ، فقط از راه پرهیز از خشونت، راستگویی، پرهیز از دزدی، دوری از دلبستگی و پاکدامنی ممکن است.

او پس از سال‌ها ریاضت و مراقبه، به روشنی (بیداری روحی) رسید و پیروانش او را «جینا» یعنی «پیروز بر نفس» نامیدند، که نام آیین جینی هم از همین واژه گرفته شده است.

مهاویرا در سده ۵ پیش از میلاد در یک خانواده اشرافی هندوستان زاده شد و معاصر بودا بود. وی در سی سالگی به طرد دنیای مادی کوشید و پس از ریاضت‌های طولانی به اندیشه‌های دینی خود دست یافت. او پس از گستردن آیین خود به سال ۵۲۶ قبل از میلاد درگذشت.

مهاویرا به پیروان عامی خود آموزش می‌داد تا کارمای خوب ایجاد کنند و به راهب‌ها می‌آموخت تا کارما را پایان ببخشند.

مهاویرا را در متون پالی بودایی، **نیگانتا ناته‌پوته** می‌نامند و در زمان خود بیشتر به این نام شناخته می‌شد. منزه کسی است که عاشق همه است ولی دوستشان ندارد.

## منابع

* حسین توفیقی،*آشنایی با ادیان بزرگ*، سمت، شابک ۹۶۴۴۵۹۴۱۰x
* Wikipedia contributors, "Mahavira," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Mahavira&oldid=206061655

رده:الگو:جین
رده:اهالی بیهار
رده:بنیان‌گذاران مذهب
رده:پیامدگرایان
رده:جین
رده:جین‌های سده ۵ (پیش از میلاد) اهل هند
رده:جین‌های سده ۶ (میلادی) اهل هند
رده:حامیان خشونت‌پرهیزی
رده:راهب‌های آیین جین سده ۵ (میلادی)
رده:راهب‌های سده ۵ (پیش از میلاد) اهل هند
رده:راهب‌های سده ۶ (پیش از میلاد) آیین جین
رده:راهب‌های سده ۶ (میلادی) اهل هند
رده:رهبران مذهبی اهل هند
رده:زادگان دهه ۵۹۰ (پیش از میلاد)
رده:فیلسوفان اخلاق
رده:فیلسوفان سده ۵ (پیش از میلاد) اهل هند
رده:فیلسوفان سده ۶ (پیش از میلاد)
رده:فیلسوفان سده ۶ (پیش از میلاد) اهل هند
رده:مرتاضان
مریم حیدرزاده

**مریم حیدرزاده** (متولد ۲۹ آبان ۱۳۵۶) نویسنده، شاعر، ترانه‌سرا و نقاش ایرانی است.

## زندگی و فعالیت هنری
حیدرزاده که بینایی خود را بر اثر چند عمل جراحی در کودکی از دست داد، در اواخر دههٔ ۷۰ با نوشتن شعرهایی به سبک محاوره‌ای و با به‌کارگیری کلمات ساده و روان شهرت یافت. وی اصالتا اهل شهر  عقدا در استان یزد میباشد.

بسیاری از خوانندگان داخل کشور و همچنین خوانندگان فارسی‌زبان در بیرون از ایران از ترانه‌های او در آثار خود  استفاده کرده‌اند. مریم حیدرزاده دانش‌آموخته حقوق قضایی از دانشگاه تهران است. پدر او بازنشسته ارتش و مادر او هم کارمند بود ولی به خاطر نگهداری از وی مدت هاست که فعالیت بیرون از منزل ندارد. مریم حیدرزاده ساکن سعادت‌آباد تهران است.

خوانندگانی مانند: ابی، مهستی، لیلا فروهر، داریوش، هنگامه، شادمهر، فرزاد فرزین ، محسن چاوشی، محسن ابراهیم‌زاده، کامران و هومن، شهاب تیام ،حامد هاکان  از اشعار حیدرزاده در آثار خود بهره برده‌اند.

## ترانه‌شناسی

## آلبوم و قطعات دکلمه

## مجموعه اشعار
# پروانه‌ات خواهم ماند / ۱۳۷۷
# ماه تمام من / ۱۳۷۸
# تقصیر من نبود / ۱۳۷۹
# من او ندارم / ۱۳۸۰
# نامه‌هایی که پاره کردم / ۱۳۸۰
# نامه‌هایی که پاره کردی / ۱۳۸۱
# دیگه می‌ذارمت کنار / ۱۳۸۲
# اون یکی جز من داشت / ۱۳۸۴
# تو را در حضور همه دوست دارم / ۱۳۹۳
# قهوه ات یخ نکند / ۱۳۹۹

## منابع

## پیوند به بیرون
* بهزاد بلور، گفتگو با مریم حیدرزاده، روز هفتم، بی‌بی‌سی
* مریم حیدرزاده
* اشعار مریم حیدرزاده
* سخنان مریم حیدرزاده

رده:افراد زنده
رده:اهالی تهران
رده:بانوان معلول اهل ایران
رده:ترانه‌پردازان زن اهل ایران
رده:خوانندگان زن اهل ایران
رده:خوانندگان زن پاپ اهل ایران
رده:خوانندگان زن سده ۲۱ (میلادی)
رده:زادگان ۱۳۵۶
رده:زادگان ۱۹۷۷ (میلادی)
رده:شاعران اهل تهران
رده:ترانه‌سرایان اهل ایران
رده:شاعران زن اهل ایران
رده:شاعران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
رده:شاعران سده ۲۱ (میلادی) اهل ایران
رده:موسیقی‌دانان نابینا
رده:نابینایان اهل ایران
رده:نویسندگان زن اهل ایران
رده:نویسندگان زن سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
رده:نویسندگان زن سده ۲۱ (میلادی) اهل ایران
رده:نویسندگان نابینا
رده:ویکی‌سازی رباتیک
رده:هنرمندان نابینا
رده:خوانندگان زن سده ۲۱ (میلادی) اهل ایران
رده:شاعران نابینا
سانتا روزا (کالیفرنیا)

بندانگشتی|موقعیت شهر در ایالت کالیفرنیا
**سانتا روزا** (به انگلیسی: Santa Rosa) شهری در شمال ایالت کالیفرنیای آمریکا است. بر اساس سرشماری جمعیت در سال ۲۰۱۰ این شهر ۱۶۷٬۸۱۵ نفر جمعیت دارد. سانتا روزا بزرگترین شهر در شمال کالیفرنیا و ۲۶مین شهر از لحاظ وسعت در ایالت کالیفرنیای آمریکا محسوب می‌شود.

## منابع

* Wikipedia contributors, "Santa Rosa, California," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Santa_Rosa,_California&oldid=195733868 (accessed March 10, 2008).


رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۶۸ (میلادی) در کالیفرنیا
رده:سکونتگاه‌های فرستاده‌های اسپانیایی در آمریکای شمالی
رده:شهرهای شهرستان سونوما
رده:شهرهای کالیفرنیا
رده:شهرهای منطقه خلیج سان‌فرانسیسکو
رده:مرکز شهرستان‌های کالیفرنیا
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۶۸ (میلادی)
وج

**وج**، اگیر ترکی یا سوسن صغیر ، نوعی گیاه خودرو است که در کنار رودخانه‌ها و جریان‌های آبی می‌روید و دارای ریزوم افقی و استوانه‌ای شکل، برگ‌های متناوب و دارای غلاف، باریک و دراز به طول ۵۰ تا ۶۰ سانتیمتر و دارای ۲ لبه نسبتاً تیز است. میوه‌های آن دارای ۳ سطح مشخص، محتوی ۳ دانه و محصور در کاسه گل است.اسانس این گیاه در بازار بنام عطر سوسن زرد موسوم است.

## سمی بودن
اگر چه از وج به خاطر عطر آن استفاده می‌شود، اما تحقیقات بالینی دقیق در مورد آن صورت نگرفته‌است. با این حال مواردی از مسمومیت، تهوع شدید و درازمدت طی چند ساعت پس از مصرف خوراکی آن گزارش شده‌است. مطالعات آزمایشگاهی بر روی عصاره‌های آن، شکل‌های دیگری از سمی بودن این گیاه را نشان می‌دهد.

## پانویس

## منابع
* 
* ماهنامه ترویجی سبزینه - شماره ۵ و ۶

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:آنتیوژن‌ها
رده:ابسنت
رده:ادویه‌ها
رده:تک‌لپه‌ای‌ها
رده:فرهنگ نخستین ملت‌ها
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
رده:گونه‌های گیاهی نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:گیاگان آلاباما
رده:گیاگان میشیگان
رده:گیاگان نپال
رده:گیاهان آب شیرین
رده:گیاهان آبزی
رده:گیاهان به‌کاررفته در آیورودا
رده:گیاهان به‌کاررفته در داروهای سنتی بومیان آمریکا
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۷۵۳ (میلادی)
رده:گیاهان دارویی
رده:گیاهان و قارچ‌های توهم‌زا
رده:محرک‌های گیاهی و قارچی
رده:مواد سقط جنین