کفش طلای اروپا

**کفش طلای اروپا**، جایزه‌ای فوتبالی است که در پایان هر فصل به بهترین گل‌زن لیگ‌‌های اروپایی اعطا می‌شود. این جایزه، مجسمه‌ای از یک کفش فوتبال طلایی است و اهدای آن از فصل ۱۹۶۷–۱۹۶۸ شروع شده‌است. این جایزه در ابتدا از سوی *[[لکیپ|مجله لکیپ]]* (از ۱۹۶۷–۱۹۹۱) معرفی می‌شد اما از سال ۱۹۹۶ تاکنون، ''اروپا اسپورت مدیا'' برگزاری مراسم و اعطای آن را برعهده دارد. در حال حاضر، لیونل مسی با ۶ بار کسب این جایزه رکورددار است.

## تاریخچه
در میان سال‌های ۱۹۶۸ و ۱۹۹۱، این جایزه به بهترین گل‌زن اروپا در هر لیگی داده می‌شد، که این امر بدون در نظر گرفتن تعداد بازی‌ها و قدرت تیم‌های حاضر در آن لیگ بود. در طی این دوره، اوزه‌بیو، گرد مولر، دودو جورجسکو و فرناندو گومز هرکدام دو بار برندهٔ کفش طلای اروپا شدند.

به‌دنبال اعتراضی از سوی اتحادیه فوتبال قبرس که مدعی بودند بازیکنی در لیگ قبرس با زدن ۴۰ گل شایستهٔ دریافت کفش طلای اروپا است. این در حالی بود که آمار رسمی جدول گلزنان این فصل، عدد ۱۹ را برای بهترین گل‌زن نشان می‌داد. در نتیجه، مجلهٔ لکیپ در فاصلهٔ سال‌های ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۶ از اعطای جایزه خودداری کرد.

از فصل ۱۹۹۶–۱۹۹۷، اروپا اسپورت مدیا مسئولیت اعطای جایزه را برعهده گرفت و سیستم امتیازی تازه‌ای را بنیان نهاد، بر اساس این سیستم امتیازی، گل‌زنان لیگ‌های سخت می‌توانستند برندهٔ کفش طلا شوند حتی اگر تعداد گل‌های آن‌ها کمتر از گل‌های بازیکنان لیگ‌های ضعیف‌تر بود. تشخیص سطح لیگ‌ها نیز بر اساس رده‌بندی ضریب یوفا انجام می‌شود که به نتایج پنج سال اخیر باشگاه‌های هر لیگ در یوفا بستگی دارد. گل‌های زده‌شده در پنج لیگ برتر اروپا با توجه به ضریب یوفا، با ضریب دو برابر محاسبه می‌شوند، گل‌های به ثمر رسیده در لیگ‌های رتبهٔ ۶ تا ۲۱ با ضریب ۱/۵ ضرب می‌شوند و گل‌های به ثمر رسیده در لیگ‌های رتبهٔ ۲۲ و پایین‌تر نیز با ضریب ۱ محاسبه می‌شوند. بنابراین، گل‌های زده‌شده در لیگ‌های دارای رتبهٔ بالاتر، بیش‌تر از گل‌های لیگ‌های ضعیف محاسبه می‌شوند. از زمان آغاز این تغییرات، تنها دو برندهٔ کفش طلا از لیگ‌هایی غیر از پنج لیگ برتر اروپا بودند که عبارتند از هنریک لارشون (۲۰۰۰-۲۰۰۱) از لیگ برتر اسکاتلند و ماریو جاردل (۱۹۹۸-۱۹۹۹ و ۲۰۰۱-۲۰۰۲) از لیگ برتر پرتغال.

## برندگان

}}} بوندس‌لیگا
|align=center|
|align=center|
|-
|۱۹۸۷–۸۸
| تانجو چولاک
|style="background-color:#CFECEC"|گالاتاسرای^
| سوپر لیگ
|align=center|
|align=center|
|-
|۱۹۸۸–۸۹
| دورین ماتئوتس
|دینامو بخارست
| لیگ دسته اول
|align=center|
|align=center|
|-
|rowspan=2|۱۹۸۹–۹۰
| هوگو سانچز
|style="background-color:#CFECEC"|رئال مادرید^
| لا لیگا
|align=center rowspan=2|
|align=center rowspan=2|
|-
| هریستو استویچکوف
|style="background-color:#CFECEC"|زسکا صوفیه^
| لیگ دسته اول
|-
|۱۹۹۰–۹۱
| دارکو پانچف
|style="background-color:#CFECEC"|ستاره سرخ^
| لیگ دسته اول
|align=center|
|align=center|
|-
|colspan=6 align=center| **برندگانی که در ابتدا جایزه را نگرفته بودند**
|-
|۱۹۹۱–۹۲
| آلی مکویست
|style="background-color:#CFECEC"|رنجرز^
|
|align=center|
|align=center|
|-
|۱۹۹۲–۹۳
| آلی مکویست 
|style="background-color:#CFECEC"|رنجرز^
| لیگ برتر
|align=center|
|align=center|
|-
|۱۹۹۳–۹۴
| دیوید تیلور
|پورث‌مادوگ
| لیگ ولز
|align=center|
|align=center|
|-
|۱۹۹۴–۹۵
| آرسن آوتیسیان
|هومنتمن
| لیگ برتر
|align=center|
|align=center|
|-
|۱۹۹۵–۹۶
| زی‌وایِد اندلادزه
|مارگویتی
| لیگ برتر
|align=center|
|align=center|
|-
|colspan=6 align=center| **جوایز اهداشدهٔ [[اروپا اسپورت مدیا]]**
|-
|۱۹۹۶–۹۷
| رونالدو
|بارسلونا
| لا لیگا
|align=center|
|align=center|
|-
|۱۹۹۷–۹۸
| نیکس ماچلاس
|باشگاه فوتبال ویتس‌آرنهم
| لیگ برتر
|align=center|
|align=center|
|-
|۱۹۹۸–۹۹
| ماریو جاردل
|پورتو
| لیگ برتر
|align=center|
|align=center|
|-
|۱۹۹۹–۲۰۰۰
| کوین فیلیپس
|ساندرلند
| لیگ برتر
|align=center|
|align=center|
|-
|۲۰۰۰–۰۱
| هنریک لارشون
|style="background-color:#CFECEC"|سلتیک^
| لیگ برتر
|align=center|
|align=center|
|-
|۲۰۰۱–۰۲
| ماریو جاردل
|style="background-color:#CFECEC"|اسپورتینگ^
| لیگ برتر
|align=center|
|align=center|
|-
|۲۰۰۲–۰۳
| روی ماکای
|دپورتیوو لاکرونیا
| لا لیگا
|align=center|
|align=center|
|-
|۲۰۰۳–۰۴
| تیری آنری
|style="background-color:#CFECEC"|آرسنال^
| لیگ برتر
|align=center|
|align=center|
|-
|rowspan=2|۲۰۰۴–۰۵
| تیری آنری 
|آرسنال
| لیگ برتر
|align=center rowspan=2|
|align=center rowspan=2|
|-
| دیگو فورلان
|ویارئال
| لا لیگا
|-
|۲۰۰۵–۰۶
| لوکا تونی
|فیورنتینا
| سری آ
|align=center|
|align=center|
|-
|۲۰۰۶–۰۷
| فرانچسکو توتی
|رم
| سری آ
|align=center|
|align=center|
|-
|۲۰۰۷–۰۸
| کریستیانو رونالدو
|style="background-color:#CFECEC"|منچستر یونایتد
| لیگ برتر
|align=center|
|align=center|
|-
|۲۰۰۸–۰۹
| دیگو فورلان 
|اتلتیکو
| لا لیگا
|align=center|
|align=center|
|-
|۲۰۰۹–۱۰
| لیونل مسی
|style="background-color:#CFECEC"|بارسلونا^
| لا لیگا
|align=center|
|align=center|
|-
|۲۰۱۰–۱۱
| کریستیانو رونالدو 
|رئال مادرید
| لا لیگا
|align=center|
|align=center|
|-
|۲۰۱۱–۱۲
| لیونل مسی 
|بارسلونا
| لا لیگا
|align=center|
|align=center|
|-
|۲۰۱۲–۱۳
| لیونل مسی 
|style="background-color:#CFECEC"|بارسلونا^
| لا لیگا
|align=center|
|align=center|
|-
|rowspan=2|۲۰۱۳–۱۴
| لوییس سوارز
|لیورپول
| لیگ برتر
|align=center rowspan=2|
|align=center rowspan=2|
|-
| کریستیانو رونالدو 
|رئال مادرید
| لا لیگا
|-
|۲۰۱۴–۱۵
| کریستیانو رونالدو 
|رئال مادرید
| لا لیگا
|align=center|
|align=center|
|-
|۲۰۱۵–۱۶
| لوییس سوارز 
|style="background-color:#CFECEC"|بارسلونا^
| لا لیگا
|align=center|
|align=center|
|-
|۲۰۱۶–۱۷
| لیونل مسی 
|بارسلونا
| لا لیگا
|align=center|
|align=center|
|-
|۲۰۱۷–۱۸
| لیونل مسی 
|style="background-color:#CFECEC"|بارسلونا^
| لا لیگا
|align=center|
|align=center|
|-
|۲۰۱۸–۱۹
| لیونل مسی 
|style="background-color:#CFECEC"|بارسلونا^
| لا لیگا
|align=center|
|align=center|
|-
|۲۰-۲۰۱۹
| چیرو ایموبیله
|لاتزیو
| سری آ
|align=center|
|align=center|
|-
|۲۰۲۰–۲۱
| رابرت لواندوفسکی
|style="background-color:#CFECEC"|بایرن مونیخ^
| بوندس لیگا
|align=center|
|align=center|
|-
|۲۰۲۱–۲۲
| رابرت لواندوفسکی
|style="background-color:#CFECEC"|بایرن مونیخ^
| بوندس لیگا
|align=center|
|align=center|
|-
|۲۰۲۲–۲۳
| ارلینگ هالند
|style="background-color:#CFECEC"|منچستر سیتی^
| لیگ برتر
|align=center|
|align=center|
|-
|۲۰۲۳–۲۴
| هری کین
|بایرن مونیخ
| بوندس لیگا
|align=center|
|align=center|
|-
|۲۰۲۴–۲۵
| کیلیان امباپه
|رئال مادرید
| لا لیگا
| align="center" |
| align="center" |
|}

## آمارها
لیونل مسی با ۶ بار کسب جایزه کفش طلا رکورددار دریافت این جایزه است که همگی این جوایز را در دوران بازی‌اش در بارسلونا کسب کرده‌است. مسی همچنین با ۵۰ گل زده در فصل ۲۰۱۱–۲۰۱۲ دارندهٔ رکورد بیش‌ترین تعداد گل زده‌است؛ که با ضریب یوفا، دارندهٔ رکورد ۱۰۰ امتیاز نیز هست. گرد مولر از بایرن مونیخ نخستین بازیکنی بود که در فصل‌های ۱۹۶۹–۱۹۷۰ و ۱۹۷۱–۱۹۷۲ برای دومین بار برندهٔ کفش طلا شد. مسی نخستین بازیکنی بود که سه بار برندهٔ جایزه شد، کریستیانو رونالدو نیز اولین بازیکنی بود که چهار بار برندهٔ کفش طلا شد، مسی نخستین و تنها بازیکنی است که برای بار پنجم و ششم برندهٔ این جایزه شد. همچنین مسی تنها بازیکنی است که این جایزه را در سه سال پیاپی کسب کرده‌است (در سال‌های ۲۰۱۶–۲۰۱۷، ۲۰۱۷–۲۰۱۸ و ۲۰۱۸–۲۰۱۹).

آلی مکویست (۱۹۹۱–۱۹۹۲، ۱۹۹۲–۱۹۹۳)، تیری آنری (۲۰۰۳–۲۰۰۴، ۲۰۰۴–۲۰۰۵)، لیونل مسی (۲۰۰۹–۲۰۱۰، ۲۰۱۱–۲۰۱۲، ۲۰۱۲–۲۰۱۳ و ۲۰۱۶–۲۰۱۷، ۲۰۱۷–۲۰۱۸، ۲۰۱۸–۲۰۱۹) و کریستیانو رونالدو (۲۰۰۷–۲۰۰۸، ۲۰۱۰–۲۰۱۱، ۲۰۱۳–۲۰۱۴، ۲۰۱۴–۲۰۱۵) تنها بازیکنانی هستند که در سال‌های پیاپی نیز جایزه را برده‌اند. دیگو فورلان (ویارئال، اتلتیکو)، لوییس سوارز (لیورپول،بارسلونا)، ماریو جاردل (پورتو، اسپورتینگ) و کریستیانو رونالدو (منچستر یونایتد، رئال مادرید) نیز تنها بازیکنانی هستند که این جایزه را با دو باشگاه مختلف برنده شده‌اند.

### برندگان چندباره

### برندگان بر پایهٔ باشگاه

### برندگان بر پایهٔ ملیت

### برندگان بر پایهٔ لیگ
}}} لیگ دسته اول
| align=center| ۳
| align=center| ۲
|-
!scope=row|  بوندس‌لیگا
| align=center| ۲
| align=center| ۲
|-
!scope=row|  لیگ ۱
| align=center| ۱
| align=center| ۱
|-
!scope=row|  لیگ دسته اول
| align=center| ۱
| align=center| ۱
|-
!scope=row|  لیگ برتر
| align=center| ۱
| align=center| ۱
|-
!scope=row|  سوپر لیگ
| align=center| ۱
| align=center| ۱
|-
!scope=row|  لیگ دسته اول
| align=center| ۱
| align=center| ۱
|-
!scope=row|  لیگ برتر
| align=center| ۱
| align=center| ۱
|-
!scope=row|  لیگ برتر
| align=center| ۱
| align=center| ۱
|-
!scope=row|  لیگ برتر
| align=center| ۱
| align=center| ۱
|-
!scope=row|  لیگ دسته اول
| align=center| ۱
| align=center| ۱
|}

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

*Official website - European Golden Shoe
*List of winners since 1980–81 
*ESM Golden Shoe at WorldSoccer.com
*eurotopteams.com  - Current standings

رده:کفش طلای اروپا
رده:جوایز بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۶۷ (میلادی)
رده:جوایز فوتبال
رده:فوتبال در اروپا
رده:فهرست‌های برترین گلزنان در اتحادیه فوتبال اروپا
رده:فهرست‌های مربوط به فدراسیون فوتبال