open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
امیل لوکا

بندانگشتی|امیل لوکا - ۱۹۰۹

**امیل لوکا** (۱۱ مه ۱۸۷۷ در وین – ۱۵ دسامبر ۱۹۴۱) نویسنده اتریشی بود. نخستین آثاری که انتشار داد مربوط به فلسفه و روان‌شناسی بود. اثر معروف او در رشته اخیر کتاب تخیل است که اصول قدرت خلاقه فکری را برای اولین بار تشریح و با آن علمی را که کاراکتریولوژی نامیده می‌شد پی ریزی کرده‌است. اندکی بعد، لوکا شروع به نشر رمان‌ها و داستان‌های کوتاه کرد که همه آنها براساس تحلیل و تجزیه عواطف و احساسات روحی نوشته شده‌است.

## منابع

رده:اهالی وین
رده:درگذشتگان ۱۹۴۱ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۷۷ (میلادی)
رده:مقاله‌های ایجادشده توسط ایجادگر
رده:نویسندگان اهل اتریش
دهستان فولادلوی جنوبی

**دهستان فولادلوی جنوبی** نام دهستانی در بخش هیر شهرستان اردبیل، استان اردبیل در ایران است. براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۱۴۸ نفر (۶۲۹ خانوار) بوده‌است.

## منابع

رده:دهستان‌های شهرستان اردبیل
رده:مناطق مسکونی در شهرستان اردبیل
رده:مناطق مسکونی در استان اردبیل
جانور خون‌گرم

[بندانگشتی|[دمانگاری دو شترمرغ]]

**جانور خونگرم**  گفته می‌شود که میزان دمای بدنش بدون توجه به دمای محیط اطراف به‌طور مداوم ثابت است مانند پستانداران. هنگامی که دمای هوا در تابستان گرم است و همچنین در طول روز یا شب و زمستان دمای بدن جانوران خونگرم ثابت است و این جانوران با مصرف انرژی دمای خود را ثابت نگه می‌دارند. پرندگان و پستانداران خونگرم هستند.

معمولاً دمای ثابت به فعالیت مداوم آنزیمها و جاندار می‌انجامد. جانوران خون‌گرم می‌توانند در محیط‌های سردی که موجودات خونسرد را به حالت کاملاً غیرفعال درمی‌آورد، فعال بمانند، به دنبال غذا بگردند و از خود دفاع کنند. از همین رو جانوران خونگرم می‌توانند خود را تقریباً با هر شرایط آب و هوایی بر روی زمین سازگار کنند. درحالی‌که نقطه مقابل آن جانور خون‌سرد است، میزان فعالیت یک جانور خونسرد به درجه حرارت محیط اطراف وی بستگی دارد.

[بندانگشتی|200px|راست|جانوران خونگرم یک [گروه چندنیا است.]]
این دسته‌بندی امروزه در آرایه‌شناسی استفاده نمی‌شود. در نظر گرفتن گروهی به نام جانوران خونگرم شامل تنها پستانداران و پرندگان می‌شود (قرمز / نارنجی در شکل). به این دسته، گروه چندنیا (polyphyletic) گفته می‌شود زیرا اعضای آن اخیراً نیای مشترک نداشته‌اند.

## جستارهای وابسته
* جانور خون‌سرد

## منابع

* 

رده:تنظیم دمایی
رده:فیزیولوژی جانوران
خون‌گرم

[چپ|بندانگشتی| انرژی برون‌ده پایدار یک جانور درون‌گرما ([پستانداران|پستاندار) و یک جانور برون‌گرما (خزنده) به عنوان تابعی از دمای هسته]]
بندانگشتی| این نمودار تفاوت بین درون‌گرما و برون‌گرما را نشان می‌دهد. موش درون‌گرما است و دمای بدن خود را از طریق هم‌ایستایی تنظیم می‌کند. مارمولک برون‌گرما است و دمای بدن آن به محیط بستگی دارد.

**خون‌گرم** یا **درون‌گرما**  (از یونانی ἔνδον *endon* "در درون" و θέρμη *thermē* "گرما")، جانداری است که دمای بدن خود را، عمدتاً با استفاده از گرمای آزادشده توسط عملکردهای درونی بدن، به جای تکیه تقریباً صرف به گرمای محیط، در دمای متابولیک مطلوب حفظ می‌کند. چنین گرمای تولیدشده درونی به‌طور عمده محصول پدیده سوخت‌ساز معمول جانور است، اما در شرایط سرمای بیش از حد یا فعالیت کم، یک خون‌گرم ممکن است سازوکارهای ویژه‌ای را به کار گیرد که به‌طور ویژه برای تولید گرما سازگار شده‌است. به عنوان مثال می‌توان به فعالیت عضلانی با عملکرد خاص مانند لرز و متابولیسم اکسیداتیو غیرمرتبط، مانند بافت چربی قهوه‌ای اشاره کرد. تنها پرندگان و پستانداران گروه‌های جانوری خون‌گرم جهانی هستند. برخی از تگوهای سیاه و سفید آرژانتینی، کوسه‌های لمنید، ماهی تن و بیل‌ماهی‌ها هم خون‌گرم هستند.

درون‌گرمایی در اواخر دوره پرمین، بین ۲۵۲ تا ۲۵۹ میلیون سال پیش آغاز شد. ******

## جستارهای وابسته
* جانور خون‌گرم

## منابع

رده:تنظیم دمایی
رده:فیزیولوژی جانوران
رده:گروه‌های چندنیا
تمنوسپوندیل‌ها

**بُریده‌مُهرگان** (Temnospondyli) راسته‌ای متنوع از چهاراندامان بزرگ‌جثه بودند که در دوره‌های کربونیفر، پرمین، و تریاسه در سراسر جهان زندگی می‌کردند. چند گونه از آن‌ها نیز تا دوره کرتاسه دوام آوردند.

نام‌گذاری آن‌ها به این خاطر است که مهره‌های پشت آن‌ها به تکه‌های مختلف بریده و تقسیم شده‌است.

بیشتر بریده‌مهرگان نیمه‌آبزی بودند و برخی کاملاً آبزی و برخی نیز کاملاً خشکی‌زی بودند و تنها برای زاد و ولد به آب بازمی‌گشتند. این دسته از بریده‌مهرگان جزو نخستین مهره‌دارانی بودند که کاملاً به زندگی در خشکی عادت کردند. با وجود این‌که بریده‌مهرگان در زمره دوزیستان به‌شمار می‌آیند اما بسیاری از آن‌ها دارای فلس، پنجه، و صفحات استخوانی زره‌مانند بودند که آن‌ها را از دوزیستان امروزی مجزا می‌کند.

سنگواره‌های آن‌ها در همه قاره‌ها یافت شده‌است. ظرف حدود ۲۱۰ میلیون سال تاریخ تکاملی، بریده‌مهرگان با طیف گسترده‌ای از زیستگاه‌ها سازگار شدند از جمله آب شیرین، محیط‌های خشک و محیط‌های ساحلی. فسیل‌های مختلفی از مرحله لاروی، دگردیسی و بلوغ آن‌ها کشف شده و بنابراین تاریخ زندگی آن‌ها تا اندازه زیادی روشن شده‌است.

## منابع

* Wikipedia contributors, "[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Temnospondyli&oldid=548064651 Temnospondyli]," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed August 31, 2013).

رده:انقراض‌های کرتاسه پیشین
بریده‌مهرگان
رده:جانداران پدیدآمده در میسیسیپین
رده:دوزیستان پیشاتاریخ
رده:راسته‌های جانوری پیشاتاریخ
رده:راسته‌های مهره‌داران پیشاتاریخ
رده:سنگواره‌های توصیف‌شده در ۱۸۸۳ (میلادی)
دهستان گوگ‌تپه

**دهستان گوگ تپه** نام دهستانی در بخش مرکزی شهرستان بیله‌سوار، استان اردبیل در ایران است. براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۹۹۷۲ نفر (۳۲۷۱ خانوار) بوده‌است.

## فهرست روستا‌ها

دهستان گوگ تپه

این دهستان از ۲۲ آبادی و روستا تشکیل شده است.

# گوگ تپه
# بابک
# زرگر
# دمیرچیلو
# قره قاسملو
# گون پاپاق
# اودلو
# مرادلو
# فولادلوقوئو
# بیگ باغلو
# زنده آباد
# قشلاق بهرام
# چای قشلافی اقاقلی
# قشلاق اق برون
# قشلاق قیرلو
# قشلاق حاجی بایرش
# قشلاق حاج الهوردی
# قشلاق اوچ درق وسطی
# قشلاق اوچ درق علیا
# مزرعه بخشعلی
# قشلاق قوش داش باشیل
# قشلاق قوش داش میرزا خان

## منابع

رده:دهستان‌های شهرستان بیله‌سوار
رده:مناطق مسکونی در شهرستان بیله‌سوار
جاده ئی۱۲۷ اروپا

**جاده ئی۱۲۷ اروپا**  یکی از جاده‌های درجه ۲ قاره اروپا است.

این جاده از شهر امسک (روسیه) شروع شده و در شهر کاپچاگای (قزاقستان) به پایان می‌رسد.

## منابع

* Road Transport Infrastructure. (European Agreement on Main International Traffic Arteries (AGR); Consolidated text of the AGR.); ۵ آوریل ۲۰۰۲

رده:جاده‌ها در روسیه
رده:جاده‌ها در قزاقستان
رده:شبکه بین‌المللی جاده‌ای اروپا
جاده ئی۱۳۴ اروپا

**جاده ئی۱۳۴ اروپا**  یکی از جاده‌های درجه ۲ قاره اروپا است.

این جاده که در کشور نروژ قرار دارد، از شهر هاوگسوند شروع شده و در شهر درامن به پایان میرسد.

## منابع

* Road Transport Infrastructure. (European Agreement on Main International Traffic Arteries (AGR); Consolidated text of the AGR.); 5 April 2002
* http://www.elbruz.org/eroads/E134.htm

رده:جاده‌ها در بوسکرود
رده:جاده‌ها در تلمارک
رده:جاده‌ها در روگالاند
رده:جاده‌ها در نروژ
رده:جاده‌ها در هوردالاند
رده:شبکه بین‌المللی جاده‌ای اروپا
دهستان زرج‌آباد

**دهستان زرج‌آباد یا دهستان سنجبد مرکزی ** نام دهستانی در بخش فیروز شهرستان کوثر، استان اردبیل در ایران است. براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۵۸۷ نفر (۷۷۶ خانوار) بوده‌است.

## منابع

رده:دهستان‌های شهرستان کوثر
رده:مناطق مسکونی در شهرستان کوثر
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۶ (میلادی) در ایران
روزنه گوشی

[بندانگشتی|چپ|جمجمه یک ''[سخت‌سر* که روزنه‌های گوشی بر روی آن پیداست.]]
*'روزنه گوشی''' (Otic notch) حفره‌هایی هستند که در کناره خلفی (عقبی) تاق جمجمه برخی از خزندگان باستانی وجود داشتند. در این جانداران در پشت هر یک از چشمخانه‌ها یک روزنه گوشی قرار داشت. روزنه گوشی را می‌توان در بدن مازدندانان labyrinthodonts و برخی از نیاکان نزدیک‌شان یافت اما این روزنه‌ها در بدن نوادگان خزنده آن‌ها دیده نمی‌شود. 

وجود یا فقدان روزنه گوشی یکی از مشخصه‌هایی است که برای جدا کردن درون‌شامه‌داران amniotes از چهاراندامان tetrapods دوزیست استفاده می‌شود.

این روزنه‌ها به عنوان بخشی از ساختار شنوایی تعبیر شده‌اند و اغلب در آن‌ها پرده صماخ مشابه با پرده صماخ بی‌دمان Anura امروزی (قورباغه‌ها) یافت شده‌است.
بررسی ستونک‌ها columella (قابل مقایسه با استخوان‌های رکابی در دوزیستان و خزندگان) متعلق به مازدندانان نشان می‌دهد که کارکرد آن انتقال انرژی کم لرزشی نبوده و بنابراین جانور در ارتباط با صداهای منتقل‌شده از طریق هوا ناشنوا بوده‌است. در این مورد روزنه‌های گوشی آن‌ها، دست‌کم در نمونه‌های اولیه، به عنوان روزنک‌های منتهی به دستگاه تنفسی آن‌ها عمل می‌کرده‌است.

## منابع

* Wikipedia contributors, "Otic notch," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Otic_notch&oldid=546174866 (accessed August 31, 2013).

رده:جمجمه
رده:کالبدشناسی مهره‌داران
دهستان قشلاق شرقی

**دهستان قشلاق شرقی** نام دهستانی در بخش قشلاق دشت شهرستان بیله‌سوار، استان اردبیل در ایران است. براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۰۸۰۲ نفر (۲۲۸۳ خانوار) بوده‌است.

## منابع

رده:دهستان‌های شهرستان بیله‌سوار
رده:شهرستان بیله‌سوار
رده:مناطق مسکونی در شهرستان بیله‌سوار
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۸۷ (میلادی) در ایران
دهستان اجارود شمالی

دهستان **اجارود شمالی** یکی از دهستان‌های بخش مرکزی شهرستان گرمی در استان اردبیل است.

دهستان اجارود شمالی از سال ۱۳۷۱ از دیگر دهستان‌های بخش مرکزی منتزع و به عنوان دهستان جدیدی به مرکزیت شکرآب (شکراوو) در محدوده بخش مرکزی شهرستان گرمی قرار گرفت.

## موقعیت
دهستان اجارود شمالی در سمت شمال شرقی این شهرستان و در میان دهستان‌های آزادلو از بخش موران، اجارود مرکزی و اجارود غربی از بخش مرکزی، انگوت شرقی از بخش انگوت و دهستان انجیرلو «اینجی لی» از بخش مرکزی شهرستان بیله‌سوار واقع شده‌است.

## مختصات جغرافیایی
شکرآب (شکراوو) مرکز دهستان اجارود شمالی در سمت جنوبی این دهستان در فاصله ۳۹ درجه و ۴ دقیقه و ۳۷ ثانیه عرض شمالی از خط استوا و ۴۸ درجه و ۵ دقیقه و ۴۵ ثانیه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار دارد.

## جمعیت
براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۴۰۴۱ نفر (۷۷۱ خانوار) بوده‌است.

این دهستان د رسال ۱۳۹۰ دارای ۲۷ پارچه آبادی با ۸۷۷ خانوار سکنه و ۳۵۲۸ نفر جمعیت بوده‌است.

## روستاها
روستاهایی که از نظر تقسیمات کشوری در محدوده دهستان اند عبارتند از: انگورتلار سفلی، آرانچی، بابی کندی، بهرام آباد، بیک باغی، چونه خانلو، حواس کندی، خامسلو، ساری نصیرلو، سیدکندی، شکراب، شکرلوی سفلی، شکرلوی علیا، شوردرق انی، صغیرلر، عدالت قشلاقی، فرضی کندی، قاطریوران سفلی، قاطریوران علیا (یئدی قارداش)، قیزل گونئی، قشلاق حسین قلی «متروکه»، قشلاق مازان سفلی، قشلاق مازان علیا، کچلر، کله سرسفلی، کله سرعلیا، مشهدلو، نجفقلی قشلاقی، نقاره و هاچاکندتازه

## منابع

رده:دهستان‌های شهرستان گرمی
رده:مناطق مسکونی در شهرستان گرمی
دهستان اجارود مرکزی

**دهستان اجارود مرکزی، به مرکزیت روستای حمزه‌خانلو از توابع** بخش مرکزی شهرستان گِرمی، استان اردبیل در ایران است که در قسمت شرقی شهرستان گِرمی بر سر راه بخش موران و در کنار حمزه‌خان‌چایی قرار دارد که از وسط آن می‌گذرد. شایان گفتن است مرکز دهستان اجارود مرکزی شامل دو روستای حسی‌کندی در سمت شمال و روستای حمزه‌خانلو در سمت جنوبی جادهٔ موران می‌باشد، و اگرچه در تقسیمات کشوری دو روستا حساب می‌شود، اما این دو دارای آب و برق و گاز و مدارس مشترک می‌باشند. همچنین، خانهٔ بهداشت و مرکز بهداشتی و درمانی در این روستا دایر است. براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۳۰۱ نفر (۴۸۶ خانوار) بوده است.

## منابع

رده:دهستان‌های شهرستان گرمی
رده:مناطق مسکونی در شهرستان گرمی
سیکلوسرین

**سیکلوسرین** (به انگلیسی: Cycloserine)
* طبقه بندی درمانی: داروهای ضد سل
* شکل دارویی: قرص
## کاربرد بالینی
کاربرد بالینی اصلی این دارو در درمان سل (مایکوباکتریوم توبرکلوز) می‌باشد. کاربرد سیکلوسرین را برای درمان درد و مشکلات عصبی (بی‌حسی، سوزن سوزن شدن) که ناشی از کاربرد شیمی‌درمانی است و در درمان درد در قسمت پایینی پشت، خودگرایی (اوتیسم)، اختلالات اضطرابی خاص و اسکیزوفرنی (شیزوفرنی) هم بررسی می‌کنند.

## مکانیسم اثر

**سیکلوسرین** با مهار آنزیم دی آلانین لیگاز (D-alanine ligase) موجب اختلال در تشکیل دیواره سلولی مایکوباکتریوم‌ها می‌گردد.

## جستارهای وابسته
اتامبوتول
## منابع

* فارماکولوژی کاتزونگ، چاپ:۲۰۰۶، فصل چهل و پنجم:داروهای ضد مایکوباکتری.
* داروهای ژنریک ایران و دسته بندی داروها، تألیف: دکتر مصطفی صابر، چاپ هفتم، صفحه:۱۶۳

رده:آگونیست‌های گیرنده NMDA
رده:آلدول‌ها
رده:آنتی‌بیوتیک‌ها
رده:ایزوکسازولیدینون‌ها
رده:بازدارنده‌های ترانسفراز گابا
رده:داروهای ضدسل
رده:داروهای ضروری سازمان بهداشت جهانی
رده:سل
رده:لاکتام‌ها
زاگرباکا بانکا

**زاگرباکا بانکا**  شرکت خدمات مالی و بانکداری کروات است، که از سال ۲۰۰۲ از زیرمجموعه‌های بانک ایتالیایی یونی‌کردیت به‌شمار می‌آید و هم‌اکنون بزرگترین بانک کرواسی محسوب می‌شود.

زاگرباکا بانکا در سال ۱۹۱۴ توسط دولت وقت جمهوری فدرال سوسیالیستی یوگسلاوی تأسیس شد و در سال ۱۹۸۹ خصوصی گردید. شعبه مرکزی این بانک در شهر زاگرب، کرواسی قرار دارد و بخشی از سهام آن در بازارهای بورس لندن، دویچه بورزه و بورس زاگرب دادوستد می‌شود. زاگرباکا خدمات خود را در کشورهای مستقر در اروپای مرکزی و اروپای شرقی ارائه می‌نماید.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه رسمی زاگرباکا بانکا

رده:بانک‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۱۴ (میلادی)
رده:بانک‌های کرواسی
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۱۴ (میلادی) در اتریش-مجارستان
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۱۴ (میلادی) در کرواسی
رده:شرکت‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۱۴ (میلادی)
رده:شرکت‌های بیمه کرواسی
رده:شرکت‌های خدمات مالی کرواسی
رده:شرکت‌های فهرست‌شده در بورس اوراق بهادار زاگرب
رده:شرکت‌های فهرست‌شده در بورس اوراق بهادار لندن
رده:شرکت‌های فهرست‌شده در بورس اوراق بهادار فرانکفورت
رده:شرکت‌های زاگرب
رده:یونی‌کردیت
حماسه حرافیش

***حماسه حرافیش*** (به عربی: ) یکی از رُمان‌های مهم نجیب محفوظ، نویسندهٔ نام‌دار مصری است که در سال ۱۹۷۷ میلادی، به زبان عربی منتشر شد.

«حرافیش» در زبان عربی واژه‌ای به معنای عیاران یا جوان‌مردان است. در این رمان ادبیات فارسی نقشی برجسته دارد.

## خلاصهٔ داستان
رمان *حماسه حرافیش* در ده داستان پیوسته زندگی چند نسل از فرزندان و نوادگان عیاری آزاده به نام عاشور الناجی را روایت می‌کند. این عیاران نسل پس از نسل در جامعه‌ای که زمان و مکان آن روشن نیست، دل با مردم ستمدیده دارند و با زور و بیداد ستیز می‌کنند.

عیاران در نبرد با نابرابری‌ها و ناروایی‌ها، از تکیه یا خانقاهی الهام می‌گیرند که در محله‌ای دورافتاده در قاهره پشت دیوارهایی ستبر و کهن پنهان مانده و از آن تنها گهگاه به زبانی بیگانه (زبان فارسی) زمزمه‌های دعا و نغمه‌های قدسی به گوش می‌رسد. عیاران معنای این سرود دلنشین و جانگداز را نمی‌فهمند اما تا ژرفای جان حس می‌کنند و از آن نیرو می‌گیرند.

در صحنه پایانی رمان، درویشی پیر با هیئتی نورانی از پس دیوارهای تکیه بیرون می‌آید، با آواز دف و نی سرود رستگاری و نیک‌روزی را نثار راه مشتاقان و دل‌شدگان می‌کند:
با این صحنه، سرگذشت آخرین بازمانده دودمان عیاران، که مانند نیای بزرگش «عاشور» نام دارد، بسته می‌شود.

## میراث
بر پایه رمان *حماسه حرافیش* چند فیلم سینمایی و یک سریال تلویزیونی مصری ساخته شده است.

برخی از آثار نجیب محفوظ همچون الکرنک (قهوه‌خانه اشباح) در ایران منتشر شده است.  رمان حرافیش نیز با عنوان حماسه قلندران توسط انتشارات صبا و بهار  با ترجمه سیدمحسن جلالی موسوی منتشر گردیده است.

## پانویس

رده:رمان‌های ۱۹۷۷ (میلادی)
رده:رمان‌های مصری
رده:رمان‌های نجیب محفوظ
رده:رمان‌های واقع‌شده در مصر
رده:کتاب‌های ۱۹۷۷ (میلادی)
رده:کتاب‌های دوبلدی (ناشر)
آلوین آیرا گلدمن

بندانگشتی|آلوین ایرا گولدمن

**آلوین آیرا گلدمن** (؛ زادهٔ ۱ اکتبر ۱۹۳۸ – درگذشتهٔ ۴ اوت ۲۰۲۴) استاد فلسفه دانشگاه راتگرز ایالت نیوجرسی بود. او قبلاً در دانشگاه‌های میشیگان و آریزونا تدریس کرده و مدرک دکترایش را از دانشگاه پرینستون دریافت کرده بود و با همسرش، هولی اسمیت که استاد اخلاق در دانشگاه راتگرز بود زندگی می‌کرد. گولدمن روی موضوعات فلسفی گسترده‌ای کار کرده‌است اما حوزه‌های تخصصی تحقیقات او عبارتند از: معرفت شناسی، فلسفه ذهن و علوم شناختی.

گلدمن در ۴ اوت ۲۰۲۴، در ۸۵ سالگی درگذشت.
## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* صفحه شخصی آلوین گولدمن

رده:استادان دانشگاه آریزونا
رده:استادان دانشگاه راتگرز
رده:استادان دانشگاه میشیگان
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه پرینستون
رده:دریافت‌کنندگان جایزه گوگنهایم
رده:زادگان ۱۹۳۸ (میلادی)
رده:شناخت‌شناسان
رده:علوم شناختی
رده:فلسفه ذهن
رده:فیلسوفان اهل آریزونا
رده:فیلسوفان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فیلسوفان اهل تگزاس
رده:فیلسوفان اهل میشیگان
رده:فیلسوفان ذهن
رده:فیلسوفان سده ۲۰ (میلادی)
رده:فیلسوفان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فیلسوفان سده ۲۱ (میلادی)
رده:فیلسوفان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:معرفت‌شناسی
رده:درگذشتگان ۲۰۲۴ (میلادی)
رده:شناخت‌شناسان اهل ایالات متحده آمریکا
پودرافکا

[240px|بندانگشتی|چپ|کارخانه پودرافکا، در شهر [کپریونیتسا]]

**پودرافکا**  شرکت مواد غذایی مستقر در کرواسی است، که طیف وسیعی از کالاها و محصولات غذایی را تولید و توزیع می‌کند.

شرکت پودرافکا در سال ۱۹۳۴ تأسیس شد و هم‌اکنون به‌عنوان بزرگترین تولیدکننده کالاهای خوراکی، همچنین بزرگترین صادرکننده مواد غذایی در کشور کرواسی محسوب می‌شود. دفتر مرکزی این شرکت در شهر کپریونیتسا، کرواسی قرار دارد.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه رسمی

رده:برندهای کرواسی
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۳۴ (میلادی) در کرواسی
رده:شرکت‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۳۴ (میلادی)
رده:شرکت‌های تولیدی کرواسی
رده:شرکت‌های فهرست‌شده در بورس اوراق بهادار زاگرب
رده:شرکت‌های مواد غذایی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۳۴ (میلادی)
رده:شرکت‌های مواد غذایی کرواسی
ارتودنسی دیمون

سیستم ارتودنسی دیمون یکی از سیستم‌های  رایج اصلاح ناهنجاری دندانی است. این روش درمان از روش‌هایی است که نیاز به کش برای اتصال سیم به براکت ارتودنسی ندارد.گروهی از جدیدترین براکتهای معرفی شده به بازار هستند که برای اتصال سیم به براکت نیازی به کش نداشته و از مکانیسم قفل وبست که درآنها تعبیه شده، سیم به براکت متصل می‌شود.در تبلیغ این وسایل برای متخصصان ارتودنسی، کاهش مدت زمان ویزیت بیمار ،کاهش طول دوره درمان و کاهش نیاز به کشیدن دندان برای ارتودنسی است. هر یک از این موضوعات از نظر علمی  کاملاً تأیید نشده است.
از نظر عده‌ای از متخصصان ارتودنسی عدم اتصال کامل سیم به براکت باعث می‌شود تا امکان رفع کامل نامرتبی دندان فراهم نشود. و همچنین تبلیغ در خصوص آسان تر شدن بهداشت می‌تواند تأثیر منفی در الگوی بهداشت دهان افراد داشته باشد. تأیید ادعاها نیازمند تحقیقات بیشتری است.
روش درمان:
در این روش درمان ارتودنسی با نیروی بسیار کم آغاز می‌شود.ترکیب جنس سیم‌های مورد استفاده در این روش از مس،نیکل،تیتانیوم است.فرم این سیم‌ها از فرم قوس دندانی بزرگتر است. بنابراین امکان گسترش قوس دندانی را فراهم می‌کند.نیروی کم این سیم‌ها باعث واکنش بهتر الیاف نگهدارنده دندان‌ها می‌شود و سازگاری بافتی بهتری فراهم می‌کند.

#### مزایای ارتودنسی دیمون
گفته می‌شود سیستم دیمون ( Damon System ) بر فلسفه‌ای منحصر به فرد در درمان استوار است که فراتر از تنها مرتب شدن دندان هاست. بسیاری این ادعا را مطرح می‌کنند که این نوع ارتودنسی فرم صورت و نیمرخ شما را حتی در سنین بالاترِ چهل و پنجاه سالگی تغییر می‌دهد. بسیاری از بیماران شاهد تغییرات بسیار زیادی نه تنها در دندان ها، بلکه در کل صورتشان هستند. علاوه بر موارد گفته شده در بالا، موارد دیگری نیز در لیست مزایای ارتودنسی دیمون مطرح می‌شوند که البته بسیاری از آن‌ها قابل اثبات نیستند. علاوه بر این، انجام درمان ارتودنسی از هر نوعی می‌تواند به بسیاری از نتایج مطرح شده در زیر منجر شود:

-	لبخندی زیباتر و عریض تر

-	تعادل و تقارن بهتر صورت

-	خطوط گونه و صورت ملایم تر که باعث می‌شود خط لبخند بهتر به چشم بیاید

-	ایجاد مثلث‌های تیره کمتر در زوایای مختلف صورت

-	دندان‌های صاف و مرتب

-	بهبود تصویر نیمرخ بیمار

ادعایی که از طرف بسیاری از طرفداران ارتودنسی دیمون مطرح می‌شود این است که نتایج آن بعد از ده هفته از شروع درمان در چهره بیمار قابل مشاهده است.

## جستارهای وابسته
## منابع

رده:ارتودنسی
رده:دندان‌پزشکی
رده:شاخه‌های دندان‌پزشکی
جاده ئی۲۵۱ اروپا

**جاده ئی۲۵۱ اروپا**  یکی از جاده‌های درجه ۲ قاره اروپا است.

این جاده که در کشور آلمان قرار دارد از شهر زازنیتس شروع شده و در شهر برلین به پایان میرسد.

## منابع

* Road Transport Infrastructure. (European Agreement on Main International Traffic Arteries (AGR); Consolidated text of the AGR.); 5 April 2002
* http://www.elbruz.org/eroads/E251.htm

رده:شبکه بین‌المللی جاده‌ای اروپا
رده:جاده‌ها در آلمان
جاده ئی۲۶۲ اروپا

**جاده ئی۲۶۲ اروپا**  یکی از جاده‌های درجه ۲ قاره اروپا است.

این جاده از شهر کاوناس (لیتوانی) شروع شده و در شهر اوستروف، اوبلاست پسکوف (روسیه) به پایان می‌رسد.

## منابع

* Road Transport Infrastructure. (European Agreement on Main International Traffic Arteries (AGR); Consolidated text of the AGR.); ۵ آوریل ۲۰۰۲

رده:جاده‌ها در روسیه
رده:جاده‌ها در لتونی
رده:جاده‌ها در لیتوانی
رده:شبکه بین‌المللی جاده‌ای اروپا
ناهنجاری دندانی

**ناهنجاری دندانی** یا **مال‌اکلوژن**  به مواردی گفته می‌شود که در آن دندانها از دیدگاه زیبایی، سلامتی و کارایی در وضعیت مطلوب نیستند. این اشکال به دلیل رابطه غلط دندان‌های یک قوس با یکدیگر یا با قوس مقابل ایجاد می‌شود. انواع مختلفی از ناهنجاری‌های دندانی وجود دارند که شایعترین آن نامرتبی دندان‌ها است. هم پوشانی زیاده از حد دندان‌ها، بهم نرسیدن دندان‌ها و رابطه غلط دندان‌ها از انواع دیگر ناهنجاری دندانی است.
درمان ناهنجاری دندانی توسط متخصص ارتودنسی انجام می‌شود.

## طبقه‌بندی انگل
یکی از طبقه‌بندی‌های رایج در زمینه‌ی ناهنجاری‌های دندانی، طبقه‌بندی انگل است:

* کلاس I با اکلوژن طبیعی: کاسپ مزیوباکال مولر اول ماگزیلا در شیار باکال مولر اول مندیبل قرار دارد و روابط داخل قوس دندانی در بین دندان‌ها صحیح است.
* مال‌اکلوژن کلاس I: کاسپ مزیوباکال مولر اول ماگزیلا در شیار باکال مولر اول مندیبل قرار دارد، اما روابط داخل قوس دندانی غیرطبیعی و نادرست است.
* مال‌اکلوژن کلاس II: کاسپ مزیوباکال مولر اول ماگزیلا جلوتر از شیار باکال مولر اول مندیبل است:  Division 1: انسیزورهای ماگزیلا بیرون‌زده هستند.  Division 2: انسیزورهای ماگزیلا آپرایت هستند (لترال‌ها بیرون‌زده‌اند) و اوربایت عمیق است.
* مال‌اکلوژن کلاس III: کاسپ مزیوباکال مولر اول ماگزیلا عقب‌تر از شیار باکال مولر اول مندیبل است.

## جستارهای وابسته

* ارتودنسی

## منابع

رده:اختلالات آرواره
رده:ارتودنسی
رده:دندان
رده:دندان‌پزشکی
رده:شاخه‌های دندان‌پزشکی
مسابقات باشگاهی قهرمانی آسیا ۱۹۶۹

**مسابقات باشگاهی قهرمانی آسیا ۱۹۶٩** دومین دورهٔ مسابقات باشگاهی قهرمانی آسیا که توسط کنفدراسیون فوتبال آسیا و به میزبانی کشور تایلند برگزار شد.

250px|بندانگشتی|بازیکنان مکابی تل آویو با جام قهرمانی

تیم مکابی تل آویو اسرائیل با غلبه بر تیم یانگزی کره جنوبی در فینال مسابقات برای اولین بار قهرمان این دوره از رقابت‌ها شد.

همچنین تیم مکابی تل آویو اسرائیل بدون باخت قهرمان این دوره از مسابقات شد.

## تیم های حاضر در مسابقات

## مرحله گروهی
### گروه A

----

----

----

----

### گروه B

----

----

----

----

## مرحله حذفی
### نیمه نهایی

|}

### رده‌بندی

|}

### فینال

|}

## قهرمان

## منابع

* 

رده:تایلند در ۱۹۶۹ (میلادی)
رده:رقابت‌های بین‌المللی باشگاهی فوتبال به میزبانی تایلند
رده:فوتبال آسیا در ۱۹۶۹ (میلادی)
رده:لیگ قهرمانان آسیا
رده:ورزش تایلند در ۱۹۶۹ (میلادی)
براکت ارتودنسی

بندانگشتی|براکت ارتودنسی
**براکت ارتودنسی** از جمله تجهیزات کاملاً وابسته در ارتودنسی ثابت است که از دسته مواد هوشمند می باشند. با توجه به پیشرفت علم  انواع مختلفی از آن وجود دارد.براکت های معمولی از جنس فولاد ضد زنگ هستند. البته  براکت های سرامیکی هم در این صنعت خود را جای داده اند.براکت ها توسط چسب های مخصوص و بسیار محکم به هر دندان چسبانده می شوند. پس از متصل شدن از طریق سیم های مختلف، شروع به حرکت دادن دندان ها در موقعیت صحیح خود می کنند. البته این جابه جایی در موقعیت دندان ها بستگی به موقعیت آنها روی دندان دارد.
رایج ترین اندازه های اسلات براکت، دو اندازه ی 0.018 × 0.025 اینچ و 0.022 × 0.028 اینچ هستند.

## انواع براکت‌ها

* براکت‌های فلزی: عیب این دسته ظاهر آن‌ها است.
* براکت‌های سرامیکی: مزیت‌شان زیبایی ظاهری آن‌ها است. عیب‌شان شکنندگی، مقاومت اصطکاکی و سایش دندانی است.
* براکت‌های خودبست (self–ligating): یک سازوکار قفل‌کننده در چنین سیستم‌های براکتی گنجانده شده تا آرچ‌وایر را در اسلات نگه دارد. ادعا شده به دلیل کاهش اصطکاک و افزایش درگیری سیم در براکت، زمان درمان را کاهش می‌دهد؛ اما اثبات نشده است.

## نگارخانه

پرونده:Dental Braces.jpg
پرونده:Orthobraces - dental braces.jpg


## جستارهای وابسته
*ارتودنسی
## منابع

رده:ارتودنسی
رده:تجهیزات ارتودنسی
رده:تجهیزات دندان‌سازی
رده:دندان‌پزشکی
رده:شاخه‌های دندان‌پزشکی
کونکار

[240px|چپ|ترن الکتریکی تولید شده توسط کونکار، در شهر [برلین|بندانگشتی]]

**کونکار**  شرکت حمل‌ونقل مستقر در کرواسی است، که در زمینه تولید تجهیزات صنعتی، تجهیزات نیروگاهی و ولتاژ بالا، حمل‌ونقل، مبادله انرژی و تولید انرژی الکتریکی فعالیت می‌کند.

عمده تولیدات این شرکت شامل قطارهای خودگرانشی، موتورهای الکتریکی، ترانسفورماتورها، لوازم جانبی ایستگاه‌های برق و نیروگاه‌ها، لوازم خانگی و ریزکنترل‌گرها می‌باشد.

شرکت کونکار در سال ۱۹۲۱ در شهر سیبنیک راه‌اندازی شد و هم‌اکنون با در اختیار داشتن بیش از ۲۰ شرکت زیرمجموعه محصولات خود را به ۱۰۰ کشور جهان عرضه می‌نماید. دفتر مرکزی این شرکت در شهر زاگرب، کرواسی قرار دارد.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه رسمی

رده:برندهای کرواسی
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۲۱ (میلادی) در کرواسی
رده:تولیدکنندگان وسایل نقلیه ریلی کرواسی
رده:خودروسازهای کرواسی
رده:شرکت‌های الکترونیکی کرواسی
رده:شرکت‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۲۱ (میلادی)
رده:شرکت‌های ترابری بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۲۱ (میلادی)
رده:شرکت‌های ترابری کرواسی
رده:شرکت‌های تولیدی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۲۱ (میلادی)
رده:شرکت‌های تولیدی کرواسی
رده:شرکت‌های سخت‌افزار رایانه‌ای
رده:شرکت‌های صنایع الکترونیکی
رده:شرکت‌های فهرست‌شده در بورس اوراق بهادار زاگرب
رده:شرکت‌های زاگرب
مسابقات باشگاهی قهرمانی آسیا ۱۹۶۷

**مسابقات باشگاهی قهرمانی آسیا ۱۹۶۷** اولین دورهٔ مسابقات باشگاهی قهرمانی آسیا بود که توسط کنفدراسیون فوتبال آسیا بین قهرمانان لیگ کشورهای آسیا برگزار شد.

شش تیم به عنوان قهرمان داخلی کشورشان در یک تورنمنت حذفی برای تعیین اولین قهرمان آسیا به رقابت پرداختند. فدراسیون فوتبال ایران تیمی اعزام نکرد، در حالی که نماینده هند، ریلویز، قبل از شروع مسابقات به دلیل هزینه‌های زیاد سفر انصراف داد.

هاپوئل تل آویو اسرائیل پس از شکست دادن سلانگور مالزی در فینال بانکوک با نتیجه ۲–۱ قهرمان آسیا شد و تبدیل به یکی از دو تیمی در تاریخ شد که در رقابت‌های باشگاهی اصلی قاره‌شان پیروز شدند در حالی که فقط یک بازی انجام دادند (دیگری آدلاید سیتی بود که قهرمان مسابقات قهرمانی باشگاه‌های اقیانوسیه ۱۹۸۷ شد).

## تیم های حاضر در مسابقات

*تیم **[[w:en:Railways football team|راه آهن هند]]** از مسابقات انصراف داد.
* کشور **[[ایران]]** تیمی را به مسابقات نفرستاد و انصراف داد.

## نتایج

### نمودار

### مرحله اول

|}
**١** ایران تیمی را به مسابقات نفرستاد.

### مرحله دوم

|}

### نیمه نهایی

|}
**٢** **[[باشگاه فوتبال ریلویز هند|راه آهن]]** **قهرمان هند** از مسابقات انصراف داد.

### فینال

|}

## قهرمان

## منابع

* 

رده:فوتبال آسیا در ۱۹۶۷ (میلادی)
رده:لیگ قهرمانان آسیا
دهستان دستگرد

**دهستان دستگرد** ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره کند:
* دهستان دستگرد (شهرکرد) نام دهستانی در شهرستان شهرکرد است.
* دهستان دستگرد (نیک‌شهر) نام دهستانی در شهرستان نیک‌شهر است.

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
منارجنبان خرانق

**منارجنبان خرانق** بنایی در روستای خرانق، شهرستان اردکان در استان یزد می‌باشد. این بنا به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. 

این مناره در دورهٔ سلجوقیان ساخته شده؛ جنبیدن این منارجنبان به وضوح قابل دیدن است. این منارجنبان ۳ طبقه‌ای بوده و دو راه‌پله مجزا برای بالا و پایین آمدن دارد.مناره منارجنبان یک راه پله حلزونی که با عرض ۷۰ سانتیمتر شروع و در انتهای منار به ۴۰ سانتی‌متر می‌رسد. در قسمت‌های بالای مناره برای نگهداری اجزا و دیواره‌ها از کلاف‌های چوبی استفاده شده‌است.

منار جنبان خرانق که با نوع معماری خارق‌العاده خود با زور دست هم به حرکت در می‌آید و تنها منار جنیانی می‌باشد که تمام خشتی است، این امر باعث شده تا منار جنبان خرانق در تمام دنیا تک باشد.

## منابع

رده:برج‌های تاریخی شهرستان اردکان
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در استان یزد
رده:مناره‌ها
رده:نیایشگاه‌ها در ایران
رده:مناره‌ها در ایران
خورخه کارلوس فونسکا

**خورخه کارلوس دِ آلمیدا فونسِکا**  (زاده ۲۰ اکتبر ۱۹۵۰)، سیاست‌مدار، وکیل، استاد دانشگاه و رئیس‌جمهور کشور کیپ ورد (دماغه سبز) از ۹ سپتامبر ۲۰۱۱ تا ۹ نوامبر ۲۰۲۱ بود.

وی وزیر امور خارجه از سال ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۳ بوده است. او همچنین، مدیر کل مهاجرت کیپ ورد از سال ۱۹۷۵ تا ۱۹۷۷ و دبیر کل وزارت امور خارجه این کشور از سال ۱۹۷۷ تا ۱۹۷۹ بوده است.

فونسکا دستیار تدریس کارشناسی ارشد در دانشکده حقوق، دانشگاه لیسبون بین سال‌های ۱۹۸۲ تا ۱۹۹۰ و دعوت شده استاد حقوق جزا در مؤسسه پزشکی قانونی لیسبون در سال ۱۹۸۷ و استادیار در دوره قانون و مدیریت عمومی در دانشگاه آسیای شرقی، ماکائو در سال‌های ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۰ بوده است.

## تحصیلات
وی تحصیلات عالی خود را در لیسبون، پرتغال به انجام رساند و فارغ التحصیل رشته حقوق و کارشناسی ارشد در دانشکده علوم حقوقی علوم حقوق، دانشگاه لیسبون است.

## انتخابات ریاست جمهوری
وی در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۰۱ شکست خورد اما در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۱۱ با حمایت جنبش دموکراسی (MPD)، به سمت ریاست جمهوری این کشور رسید.

فونسکا در سال ۲۰۱۶ توانست با پیروزی قاطع بر دو نامزد مستقل دیگر بار دیگر به عنوان رئیس‌جمهور انتخاب شود.

## فعالیت‌های دیگر

فونسکا چندین کتاب و از جمله دو کتاب شعر نوشته است و بیش از پنجاه آثار علمی و فنی بر اساس قانون حقوق منتشر کرده است. از دیگر فعالیت‌های وی:
* استادیار و رئیس هیئت مدیره مؤسسه حقوق و علوم اجتماعی در کیپ ورد
* مؤسس و رئیس هیئت مدیره بنیاد Direito Justiça
* مؤسس و مدیر مجله Direito Cidadania (به معنی: قانون شهروندی)
* همکار علمی مجله Revista Portuguesa de Ciência Criminal (مجله پرتغالی علوم جنایی)
* عضو هیئت تحریریه Revista de Economia e Direito (مجله اقتصاد و حقوق) از دانشگاه خودمختار لیسبون (Universidade Autónoma de Lisboa)

## منابع

* 

رده:افراد زنده
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه لیسبون
رده:رهبران ملی کنونی
رده:رئیس‌جمهورهای دماغه سبز
رده:زادگان ۱۹۴۹ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۵۰ (میلادی)
رده:سیاستمداران حزب آفریقا برای استقلال گینه و دماغه سبز
رده:وزیران دولت دماغه سبز
رده:وزیران امور خارجه کیپ ورد
رده:وکیلان اهل کیپ ورد
سنگواره‌شناسی

بندانگشتی|آثار به جا مانده از اسکلت یک وامبت، پستانداری کیسه دار در غار الماس سلطنتی

سنگواره‌شناسی (به انگلیسی: Taphonomy) دانش بررسی فرایند گندیدن جانداران در گذر زمان و چگونگی تبدیل آن‌ها به فسیل است. این دانش که خود زیر شاخه‌ای از دانش دیرینه‌شناسی است. در سال ۱۹۴۰ توسط دانشمند روسی ایوان یفرموو برای مطالعهٔ دقیق تر سنگواره‌ها معرفی شد. این دانش به بررسی دقیق‌تر فرایند تشکیل سنگواره می‌پردازد که مباحثی چون تأثیر موجودات میکروسکوپی بر فرایند گندیدن یا تأثیر شرایط محیطی بر این فرایند، انواع فسیل‌ها، کیفیت فسیل‌ها و غیره را در بر می‌گیرد.

## جستارهای وابسته
* دیرینه‌شناسی
* مگابیاس

## منابع


رده:باستان‌سنجی
رده:روش‌ها و اصول باستان‌شناسی
رده:زمین‌شناسی
رده:زیررشته‌های باستان‌شناسی
رده:شکاف‌ها در پیشینه فسیلی
مگابیاس

در دیرینه‌شناسی اصطلاح بیاس (به انگلیسی:bias) برای بیان کیفیت فسیل و حد سختی آن به کار می‌رود. در نتیجه هر چه بیاس بیشتر باشد فسیل سخت‌تر است و احتمالاً قدمت بیشتری می‌تواند داشته باشد.
مگابیاس (به انگلیسی:Megabias) یا مگابیاس سنگواره شناسی، نامی است برای فرایند مطالعهٔ کیفیت فسیل جانور خاص در طول مدت ۱۰ میلیون سال و تغییراتی که برای نسل‌های مختلف این جانور که در طول این ۱۰ میلیون سال اتفاق افتاده است. این تغییرات ممکن است در اثر گوناگونی در خوراک، محیط زندگی، روش زندگی، شکارچیان، وضعیت آب و هوا و غیره پدید بیایند.

## جستارهای وابسته
* دیرینه‌شناسی
* سنگواره شناسی

## منابع

* 

رده:دیرین‌زیست‌شناسی
رده:زمین‌شناسی
رده:زیست‌شناسی فرگشتی
مجادله گرمایش جهانی

**مجادله [[گرمایش جهانی]]** مباحثهٔ عمومی در این باره است که گرمایش جهانی در حال رخ دادن هست یا نه، چه قدر در زمان مدرن رخ داده، چه چیزهایی را موجب شده، اثراتش چه خواهد بود، این که آیا برای کاهش آن باید اقدامی کرد، و این که اگر چنین است آن اقدام چه باید باشد. در انتشارات علمی، اجماعی قوی وجود دارد که دمای جهانی در دهه‌های اخیر زیاد شده‌اند و این که این روند به طور عمده توسط انتشار گازهای گلخانه‌ای به دست انسان رخ داده است. هیچ جامعه علمی ملی یا بین‌المللی‌ای با این نظر مخالفتی ندارد، گرچه اندک سازمان‌های جهانی هستند که موضعی تایید کننده در این خصوص ندارند.

مناقشه در خصوص واقعیت‌های کلیدی علمی گرمایش جهانی امروزه بیشتر در رسانه‌های مردمی تا انتشارات علمی، که این مسائل در آنجا حل شده تلقی می‌شود و در آمریکا تا سایر نقاط جهان رایج است.

## جستارهای وابسته
* سیاسی‌سازی علم
* ضد علم
* سرمایش جهانی

## منابع

رده:سیاست‌های علمی
رده:شکاکیت و انکار تغییر اقلیم
رده:گرمایش جهانی
رده:مجادله‌های تغییر اقلیم
رده:مناقشه‌های سده ۲۱ (میلادی)
رده:مناقشات سده ۲۱ (میلادی) در ایالات متحده آمریکا
رده:ارزیابی و میزان نسبت‌دهی به تغییرات اقلیمی
رده:مناقشه‌ها در استرالیا
حد زبرین

در ریاضیات **حد سوپریور** یا **حد زبَرین** (گاهی: **حد سوپریمم**) را با نماد \limsup  نمایش می‌دهند. به معنای سوپریمم (زبَرینه) در حد است.

حد زبرین، یک حد یک-طرفه نیست، یعنی نباید با مفهوم حد از بالا یا حد راست (و حد از پایین، جد چپ) اشتباه شود.
نام انگلبسی آن حد سوپریور است، اما گاهی حد سوپریمم، حد بالایی، و حد بیرونی هم بکار می‌رود. احتمالا عبارت «حد سوپریور» صحیح تر از «حد سوپریمم» است.

## تعریف
\limsup_{n\to\infty} f(n)=sup{\lim_{n\to\infty} f(n)} 

## مثال‌ها

برای مثال:

\limsup_{n\to\infty} sin(n)=sup{\lim_{n\to\infty} sin(n)}=sup{[-1,1]}=1 

یکی از مسائل حل نشده در نظریه اعداد، به شکل زیر بر حسب حد زبَرین بیان می‌شود: اگر p(n) دنباله اعداد اول باشد آنگاه آیا گزاره زیر درست است؟
\liminf_{n\to\infty} { p(n+1)- p(n)}=2 
که بیان دیگری با حد زبرین (حد اینفینیمم بالا) است از این سوال که: آیا تعداد اعداد اول دوقلو بی نهایت است؟

## جستارهای وابسته
* اینفیمم و سوپریمم یا زیرینه و زبرینه

## منابع

* 

* واژه‌های مصوّب فرهنگستان: Limit superior: https://wiki.apll.ir/word/index.php/Limit_superior 

رده:حد
مانوئل پینتو دا کوستا

**مانوئل پینتو دا کوستا**  (زاده ۵ اوت ۱۹۳۷)، اقتصاددان و سیاست‌مدار اهل سائوتومه و پرینسیپ است. وی دو دوره در سال‌های ۱۹۷۵–۱۹۹۱ و ۲۰۱۱–۲۰۱۶ رئیس‌جمهور جمهوری دموکراتیک سائوتومه و پرینسیپ بود.

## زندگی‌نامه
سائوتومه و پرینسیپ تا سال ۱۹۷۵ مستعمره پرتغال بود و پینتو دا کوستا به عنوان اولین رئیس‌جمهور سائوتومه و پرینسیپ از سال ۱۹۷۵ تا ۱۹۹۱ بوده‌است و دوباره در انتخابات ریاست جمهوری اوت ۲۰۱۱ انتخاب شد.

دا کوستا تحصیلکرده در آلمان شرقی است و به زبانهای پرتغالی و آلمانی مسلط است. وی تا اوایل سال ۱۹۹۰ روابط گسترده با آنگولا و حزب ام‌پی‌ال‌ای داشت و رابطه دوستانه با ژوزه ادوآردو دوس سانتوس، رئیس‌جمهور وقت آنگولا داشت. این روابط ریشه در زمانی که هر دو آنها مردان جوان بودند، بازمی‌گردد.

پینتو دا کاستا، در می ۱۹۹۸ به عنوان رهبر MLSTP انتخاب شد و در فوریه سال ۲۰۰۵ از این حزب استعفا داد.

### انتخابات ریاست جمهوری
دا کاستا در انتخابات ژوئیه ۲۰۱۱، به عنوان نامزد مستقل شرکت کرد. نخست‌وزیر سابق این کشور، ماریا داس نوز ادعا کرد برنامه‌های پینتو دا کوستا می‌تواند امید بیشتری را برای کشور به ارمغان آورد. با این حال، برخی از تحلیلگران، نگران این مسئله هستند که پیروزی رئیس‌جمهور سابق ممکن است بازگشت به حکومت استبدادی وی در دوره‌های قبلی که قدرت را در دست داشت، آغاز شود.

## منابع

* 

رده:افراد زنده
رده:دریافت‌کنندگان نشان افتخار خوزه مارتی
رده:رهبران ملی کنونی
رده:رئیس‌جمهورهای سائوتومه و پرنسیپ
رده:زادگان ۱۹۳۷ (میلادی)
رده:سیاستمداران حزب دموکراتیک/جنبش برای رهایی سائوتومه و پرنسیپ
رده:فعالان مستقل
خاندان سوگا

[بندانگشتی|ایشی بوتای [کوفون احتمالاً مقبره احتمالی سوگا نو اوماکو می‌باشد.]]

**خاندان سوگا** (蘇我氏 Soga uji) یکی از قدرتمندترین خاندان‌ها در دوره کوفون و دوره آسوکا در ژاپن بود. این خاندان نقش مهمی در گسترش آیین بودا در ژاپن داشت. در طول قرن پنجم و ششم میلادی و برای چندین نسل کسب مقام او-اومی (وزیر اعظم) امپراتور در انحصار این خاندان بود.

## پانویس

## منابع

رده:خاندان سوگا
رده:خاندان‌های ژاپنی
رده:مردمان دوره آسوکا ژاپن
او-اومی

**او-اومی**  (大臣 Ō-omi) به عنوان یکی از مقام‌های دوران پادشاهی یاماتو گفته می‌شود. این مقام در کنار مقام اوموراجی (فرمانده سپاه) مهمترین مقامِ وزارت در پادشاهی یاماتا به شمار می‌آمد. او-اومی شخصی بود که ادارهٔ امور مالی و روابط خارجی کشور را عهده‌دار بود. در طول قرن پنجم این مقام از بین اعضای چندین خاندان انتخاب می‌شد اما در قرن ششم میلادی برای چندین نسل کسب مقام او-اومی تقریباً به انحصار خاندان سوگا درآمد. بالاخره در هنگام اصلاحات تایکا این مقام از بین رفت.

## پانویس

## منابع

رده:دوره کوفون
رده:دوره آسوکا
اوموراجی

**اوموراجی**   به عنوان یکی از مقام‌های دوران پادشاهی یاماتو در دوره کوفون گفته می‌شود. این مقام در کنار مقام او-اومی (وزیر مالی و خارجه) مهمترین مقامِ وزارت در پادشاهی یاماتو به شمار می‌آمد. اوموراجی شخصی بود که فرماندهی سپاه را عهده‌دار بود. این مقام ابتدا از بین اعضای خاندان اوتومو و خاندان مونونوبه انتخاب می‌شد اما پس از آنکه خاندان اوتومو مقام خود را از دست داد، کسب مقام اوموراجی به انحصار خاندان مونونوبه درآمد. خاندان مونونوبه مخالف گسترش آیین بودایی در ژاپن بود و بر همین اساس و همچنین بر سر مسئلهٔ جانشینی امپراتور یومی به مقابله با خاندان سوگا که از طرفداران آیین بودا بود درآمد. در اواخر قرن ششم در جنگی که میان این دو جناح در گرفت آخرین اوموراجی به نام مونونوبه  نو موریا (۵۸۷-؟)  توسط سوگا نو اوماکو که از اعضای خاندان سوگا بود، کشته شد.

## پانویس

## منابع

رده:دوره کوفون
اپلی نایلاتیکاتو

سرتیپ **راتو اِپِلی نایلاتیکاتو**  (زاده ۵ ژوئیه ۱۹۴۱)، یک سیاست‌مدار اهل فیجی است. وی رئیس‌جمهور سابق کشور فیجی از ۵ نوامبر ۲۰۰۹ تا ۱۲ نوامبر ۲۰۱۵ بود. او سابقهٔ زیادی در خدمات دیپلماتیک، نظامی و دولتی دارد.

وی از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۶ رئیس مجلس نمایندگان (یک درجه پایین‌تر و قوی تر از پارلمان فیجی) بوده‌است. او همچنین رئیس کمیسیون تخصیص بودجه مجلس بود. او به‌طور موقت در تاریخ ۸ ژانویه ۲۰۰۷، وزیر امور خارجه و تجارت خارجی منصوب شد و در سپتامبر ۲۰۰۸ وزیر موقت توسعه استانی و امور چند قومیتی شد. وی در ۱۷ آوریل ۲۰۰۹ از سوی دولت نظامی، معاون رئیس‌جمهور شد.

جمهوری فیجی در حال حاضر رئیس گروه ۷۷ است. فیجی که ۸ درصد جمعیت آن را مسلمانان تشکیل می‌دهند از اعضای جدید جنبش غیرمتعهدها است و پس از استرالیا، نیوزیلند و پاپوآ گینه نو، چهارمین کشور بزرگ حوزه اقیانوسیه محسوب می‌شود.

## منابع

* 

رده:افراد زنده
رده:افسران رتبه امپراتوری بریتانیا
رده:دور از وطن‌های اهل فیجی در مالزی
رده:رئیسان مجلس نمایندگان فیجی
رده:رهبران اهل فیجی
رده:رهبران ملی کنونی
رده:فرماندهان نظامی اهل فیجی
رده:رئیس‌جمهورهای فیجی
رده:زادگان ۱۹۴۱ (میلادی)
رده:ستوان‌های نشان سلطنتی ویکتوریایی
رده:سربازان اهل فیجی
رده:سفیران فیجی در آلمان
رده:سفیران فیجی در اسرائیل
رده:سفیران فیجی در دانمارک
رده:سفیران فیجی در سریر مقدس
رده:سفیران فیجی در مصر
رده:سیاستمداران اهل بائو (جزیره)
رده:تونگایی‌تبارهای اهل فیجی
آینه ونوس

[چپ|انگشتی|400px|آینه ونوس، حدود ۱۶۴۷ تا ۱۶۵۱. ۱۲۲cm x ۱۷۷cm (48in x ۴۹٫۷in). [نگارخانه ملی لندن|نگارخانه ملی، لندن.]]
**آینه ونوس** یک تابلو نقاشی اثر دیه‌گو ولاسکز (۱۵۹۹–۱۶۶۰)، هنرمند پیشرو دوران طلایی اسپانیا است. این تابلو بین سال‌های ۱۶۴۷ تا ۱۶۵۱ به اتمام رسیده‌است. احتمالاً این تابلو وقتی نقاشی شده‌است که ولاسکز به ایتالیا سفر کرده بود. این تابلو هم‌اکنون در نگارخانه ملی لندن نگهداری می‌شود. این تابلو، الهه ونوس را در حالتی شهوانی به تصویر می‌کشد که در رخت‌خوابش دراز کشیده و به آینه‌ای که توسط کوپید، فرزندش و خدای عشق فیزیکی نگه داشته شده، نگاه می‌کند. آثار متعددی، از دوران باستان گرفته تا عصر باروک، به عنوان منابعی که ولاسکز برای کشیدن این تابلو از آن‌ها الهام گرفته، ذکر شده‌است. ونوس‌های اصلی نقاشان ایتالیایی نظیر ونوس خوابیده (اثر جورجینو در حوالی سال ۱۵۱۰) و ونوس اوربینو (اثر تیتیان در سال ۱۵۳۸) نمونه‌های اصلی بودند. در این اثر، ولاسکز دو ژست را با هم ترکیب کرده‌است: یکی خوابیدن روی تخت یا رخت‌خواب و دیگری زل زدن به آینه. او معمولاً این‌طور توصیف می‌شود که در حال دیدن تصویر خودش در آینه است، اما این امر از نظر فیزیکی غیرممکن است، چرا که بینندگان می‌توانند انعکاس صورت او را در طرف خودشان ببینند. این پدیده با نام اثر ونوسی شناخته می‌شود.

## منابع

* 

رده:آثار هنری قربانی وندالیسم
رده:برهنگی زنانه در هنر
رده:مجموعه‌های نگارخانه ملی لندن
رده:نقاشی‌های سده ۱۷ (میلادی)
رده:کوپیدو در نقاشی
رده:نقاشی‌های نگارخانه ملی لندن
رده:نقاشی‌های ونوس
رده:هنر اروتیک
رده:نقاشی‌های برهنه زنان
پادشاهی یاماتو

thumb|250px|

**پادشاهی یاماتو**  به دودمان اشرافی‌ای گفته می‌شود که از قرن سوم میلادی در دوره کوفون قدرت را در نواحی بزرگی از ژاپن از شمال کیوشو تا چوبو در دست داشتند. پادشاهی یاماتو از اتحاد چندین خاندان اشرافی به وجود آمده بود. این دودمان اجداد خاندان امپراتوری ژاپن به‌شمار می‌آید.

## پانویس

## منابع

رده:تاریخ استان نارا
رده:دوره کوفون
رده:کنفدراسیون‌های پیشین
رده:کشورهای قدیم در تاریخ ژاپن
رده:پادشاهی‌های پیشین شرق آسیا
زنان آسایشگر

[بندانگشتی|[یانگون، برمه. هشتم اوت ۱۹۴۵. یک افسر از نیروهای متفقین دارد با زن جوانی از نژاد چینی در یکی از «ایستگاه‌های آسایش» ارتش سلطنتی ژاپن مصاحبه می‌کند.]]

**زنان آسایشگر** (به انگلیسی: Comfort women) به زنان و دخترانی که توسط ارتش امپراطوری ژاپن در طول جنگ جهانی دوم به بردگی جنسی وادار می‌شدند. عبارت *زن آسایشگر* برگردانی است از واژه ژاپنی **ایانفو** (慰安婦) که در زبان عامیانه ژاپنی به معنای روسپی است. این مسئله مدتهای مدیدی است که روابط دو کشور ژاپن و کره جنوبی را تحت تأثیر قرار داده است.
یوشیمی یوشی‌آکی، مورخ ژاپنی، که اولین تحقیق دانشگاهی را در این زمینه انجام داده است، تعداد آنها را بین ۵۰٬۰۰۰ تا ۲۰۰٬۰۰۰ تخمین می‌زند و به عقیده برخی محققان چینی تا ۴۱۰٬۰۰۰ زن و دختر قربانی این ماجرا بوده‌اند؛ با این حال تعداد دقیق زنان و دختران درگیر همچنان مورد بحث است. با وجود آنکه بیش‌تر این زنان از کشورهایی نظیر کره، چین، و فیلیپین برای روسپی گری به مکان‌هایی تحت عنوان *ایستگاه‌های آسایش* آورده می‌شدند، اما از دیگر مناطق تحت سلطه ژاپن در آن زمان همچون برمه، تایلند، مالزی، تایوان و اندونزی نیز روسپیان را به این ایستگاه‌ها منتقل می‌کردند.
بر اساس شواهد، این زنان در مواردی با وعده کار در کارخانه‌ها یا مشاغل دیگر اغوا شده و به این ایستگاه‌ها می‌آمدند. این زنان اغلب در این ایستگاه‌های آسایش که در نقاط مختلف کشورهای تحت سلطه ژاپن قرار داشتند، زندانی می‌شدند.

## توافق تاریخی ژاپن و کره
در روزهای پایانی سال ۲۰۱۵ ژاپن و کره جنوبی در مورد حل موضوع زنان آسایشگر به توافقی تاریخی دست یافتند. براساس این توافق ژاپن علاوه بر عذرخواهی از کره جنوبی، مبلغی معادل ۸ میلیون و سیصد هزار دلار به این کشور می‌پردازد. قرار است این پول به صندوقی که تحت نظارت کره جنوبی قرار دارد و به قربانیان سالخورده اختصاص داده شده، پرداخت شود. کره جنوبی همچنین گفته است که برداشتن مجسمه‌ای که سمبل «زنان آسایشگر» است را مورد بررسی قرار می‌دهد. فعالان کره‌ای این مجسمه را در سال ۲۰۱۱ در بیرون سفارت ژاپن در سئول قرار دادند. هر دو کشور همچنین متعهد شدند که در مجامع بین‌المللی در مورد این مسئله از یکدیگر انتقاد نکنند. کره جنوبی در پی این توافق اعلام کرد که این مسئله از نظر این کشور چنانچه ژاپن به تعهداتش پایبند باشد، حل شده است. کره جنوبی پیش از این خواستار عذرخواهی رسمی و پرداخت غرامت به قربانیان بود. این توافق نخستین توافقی است که از سال ۱۹۶۵ بین دو کشور در مورد این مسئله صورت می‌گیرد.

## منابع


رده:اختلال اضطراب پس از سانحه
رده:انتقال عدالت
رده:برده‌داری در ژاپن
رده:تاریخ آسیا
رده:تجاوز جنسی در جنگ
رده:تن‌فروشی اجباری
رده:حسن تعبیر
رده:خشونت علیه زنان در آسیا
رده:زنان در چین
رده:زنان در کره (کشور)
ایتال‌دیزاین

**ایتال‌دیزاین**  شرکت مهندسی و طراحی ایتالیایی است، که دفتر مرکزی آن در شهر مونکالیری، ایتالیا قرار دارد.

این شرکت در سال ۱۹۶۸ توسط جورجتو جوجارو و آلدو مانتووانی تأسیس شد. شرکت ایتال‌دیزاین به‌دلیل طراحی خودروهایش در صنعت خودروسازی بسیار مشهور است. این شرکت همچنین خدماتی چون مدیریت پروژه، طراحی صنعتی، بسته‌بندی، خدمات مهندسی، مدل‌سازی، نمونه‌سازی، کنترل کیفیت و تستینگ را به کارخانجات سراسر جهان ارائه می‌نماید.

در سال ۲۰۱۰ شمار کارکنان ایتال‌دیزاین بیش از ۸۰۰ نفر بود. در ۹ اوت ۲۰۱۰ اکثریت سهام شرکت ایتال‌دیزاین (۹۰٫۱٪ درصد) توسط یکی از زیرمجموعه‌های آئودی؛ یعنی شرکت خودروسازی لامبورگینی خریداری شد و پس از آن در سال ۲۰۱۶ تمام سهام آن به لامبورگینی فروخته شد.

## خودروهای طراحی شده
در زیر فهرست برخی از خودروهایی که توسط ایتال‌دیزاین طراحی شده‌اند، ذکر شده است.

* آلفارومئو ۱۵۹
* آلفارومئو آلفاسود
* آلفارومئو آلفتا
* آلفارومئو بررا
* آلفارومئو سیگرا
* آئودی ۸۰
* ب‌ام‌و ام۱
* بریلیانس بی‌اس۶
* بوگاتی ای‌بی۱۱۸
* بوگاتی ای‌بی۲۱۸
* بوگاتی ۱۸/۳ شیرون
* تیبا
* شورلت آویو
* شورلت کوروت
* دوو کالوس
* دوو لاستی
* دوو لانوس
* دوو لگانزا
* دلورین دی‌ام‌سی-۱۲
* فیات ۸۵۰
* فیات کروما
* فیات آیدیا
* فیات پاندا
* فیات پونتو
* فیات سدیچی
* فیات اونو
* فورد موستانگ
* هیوندایی اکسل
* هیوندایی پونی
* هیوندایی سوناتا
* هیوندایی استلر
* ایسوزو جمینی
* ایسوزو پیا
* اویکو مسیف
* لانچیا مگاگاما
* لوتوس اسپریت
* مازراتی ۳۲۰۰ جی‌تی
* مازراتی کوپه
* مازراتی کواتروپورو
* موریس ایتال
* ساب ۹۰۰۰
* رنو ۲۱
* رنو ۱۹
* سیات ایبیزا
* سیات مالگا
* سیات تولدو
* سیات ایبیزا
* سیات کوردوبا
* سانگ‌یانگ کوراندو
* سانگ‌یانگ رکستون
* سوبارو آلسیون اس‌وی‌ایکس
* سوزوکی اس‌ایکس۴
* سوزوکی ایکس-۹۰
* لکسوس جی‌اس
* فولکس‌واگن پاسات
* زاستاوا کورال
* زاستوا فلوریدا

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* وبگاه رسمی شرکت ایتال‌دیزاین


رده:آئودی
رده:برندهای ایتالیا
رده:شرکت‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۶۸ (میلادی)
رده:شرکت‌های تورین
رده:شرکت‌های مهندسی ایتالیا
رده:گروه ولکس واگن
جاوید شریف

**جاوید شریف** (زاده شهر کابل)، خواننده، آهنگساز و ترانه‌سرا اهل افغانستان است.

## زندگی‌نامه
**جاوید شریف** زاده شهر کابل از خانواده ای پشتون است. او تحصیلات مکتب را در افغانستان به اتمام رسانده، و بعد به همراه خانواده اش به آلمان مهاجرت کرد. او در دو رشته انجنیری مخابرات و تدریس زبان روسی تحصیل کرده است. جاوید شریف متاهل است و در شهر بن آلمان زندگی می کند.

## فعالیت‌هنری
جاوید شریف در سن پنج سالگی به هنر موسیقی روی آورده است. او خواهر زاده هنرمند شناخته شده افغانستان حبیب شریف می باشد، به گفتهٔ جاوید شریف دایی‌ او حبیب شریف او را در راه هنر موسیقی تشویق کرده ‌است و نخستین گام موسیقی را همراه با دایی خود برداشته‌است. نخستین کنسرت رادیویی او در سن شش سالگی بوده‌است. او در جشنواره‌های مختلف شرکت کرده و جوایز مختلف هنری را نیز به دست آورده ‌است.

جاوید شریف تاکنون در چندین جشنواره شرکت کرده؛ از جمله در پنج جشنواره تلویزیونی تلویزیون آریانا و یکی هم جشنواره‌ای به نام (Big Apple Music) [موسیقی سیبِ بزرگ] که در شهر نیویورک ایالات متحده آمریکا برگزار می‌شود که به او در این جشنواره لقب بهترین ‌خواننده افغانستان داده شده‌است. در پنج جشنواره تلویزیون آریانا نیز او برندهٔ پنج جایزه شده‌است، از آن جمله در سال ۲۰۰۸ و ۲۰۱۲ به عنوان بهترین آوازخوان سال شناخته شده‌است.

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:آهنگسازان اهل افغانستان
رده:افراد زنده
رده:اهالی کابل
رده:افراد زنده بدون سال تولد
رده:مردمان پشتون
رده:خوانندگان مرد اهل افغانستان
رده:خوانندگان مرد پشتون
رده:خوانندگان فارسی‌زبان
رده:دور از وطن‌های اهل افغانستان در آلمان
گربه وحشیده

بندانگشتی|گربه‌ای وحشیده در حال خوردن یک پرنده پس از شکار کردنش

**گربهٔ وحشیده** یا **گربهٔ رمیده** گربه‌ای اهلی است که به طبیعت و حیات وحش بازگشته باشد. این گربه‌ها با گربه‌های خیابانی از آن رو تفاوت دارند که گربه‌های خیابانی اغلب گربه‌هایی هستند که رها یا گم شده‌اند، در حالی که گربه‌های وحشیده در حیات وحش به دنیا می‌آیند و ارتباطی با انسان‌ها ندارند.

معمولاً تلاش‌های زیادی در کشورها برای کنترل جمعیت گربه‌های وحشیده به روش‌های گوناگون صورت می‌گیرد.
گربه‌های وحشیده با ورود به حیات وحش می‌توانند گونه مهاجم شوند و حیات گونه‌های بومی منطقه را تحت تأثیر قرار دهند. برای نمونه، در استرالیا گربه‌های رمیده با شکار جانوران وحشی و کیسه‌داران ریزجثه باعث ایجاد خطر انقراض برای بسیاری از این گونه‌ها شده‌اند. در کشور استرالیا، تعداد زیادی از گربه‌های وحشیده برای نجات بزرگ‌گوش‌های در معرض انقراض به وسیلهٔ دولت کشته شده‌اند.

## پراکندگی و جمعیت
بندانگشتی|گربه وحشیده در رستوران واقع در دِراشنیس.
گربه‌های وحشیده در همه قاره‌ها به جز جنوبگان زندگی می‌کنند. جمعیت این گربه‌ها در سراسر دنیا ۱۰۰ میلیون تخمین زده شده است. این گربه‌ها در بسیاری از جزیره‌ها نظیر جزایر هاوایی نیز یافت می‌شوند که در این صورت گونه مهاجم می‌باشند. بنا بر آزمون‌های ژنتیکی این گربه‌ها اصالتاً اروپایی هستند و به کمک کشتی‌های تجاری در قرن نوزدهم به این مکان آورده شده‌اند.

## سلامت
### تغذیه
گربه‌های وحشیده معمولاً از زباله تغذیه می‌کنند. آن‌ها همچنین از حیوانات کوچکی که شکار می‌کنند یا لاشه حیوانات مرده نیز تغذیه می‌کنند. به نظر می‌رسد این گربه‌ها اثر زیادی بر حیات وحش داشته باشند. برای مثال، در ایالات متحده گربه‌های وحشیده سالانه یک تا چهار میلیارد پرنده و ۶ تا ۲۲ میلیارد پستاندار را شکار می‌کنند.

### طول عمر
این گربه‌ها بدون پشتیبانی انسان‌ها میزان مرگ و میر بالایی دارند. حدود ۵۰ درصد آن‌ها در سال اول زندگی می‌میرند. آن‌هایی که به بلوغ می‌رسند نیز به‌طور متوسط کمتر از دو سال عمر می‌کنند. با این حال، با پشتیبانی انسان‌ها این گربه‌ها می‌توانند عمری طولانی داشته باشند، تا جایی که به صورت طبیعی و بر اثر کهولت سن بمیرند.

## منابع

## پیوند به بیرون

* کنترل گربه‌های وحشیده در انگلستان

رده:پستانداران مهاجم
رده:جانوران شهری
رده:جانوران وحشیده
رده:گربه‌ها
رده:گربه‌های رمیده
رده:گربه‌ها بر پایه گونه
نئوکورتکس

**نئوکورتکس یا نوقشر**  بخشی از مغز پستانداران است. این بخش لایهٔ بیرونی دو نیم‌کره مغزی است و خود از شش لایه I تا VI تشکیل شده‌است که VI درونی‌ترین و I بیرونی‌ترین لایه آن است. نئوکورتکس بخشی از قشر مغز است و در همه پستانداران، در عملکرد حواس، تولید دستورهای حرکتی، تصمیم‌گیری مکانی، خودآگاهی و زبان نقش دارد.

## فرگشت
بررسی‌های کالبدشناسی تطبیقی نشان داده‌اند که نئوکورتکس مغز به نسبت به تازگی فرگشت یافته و همچنین پس از سایر بخش‌های مغز و روی آن رشد کرده‌است.

نئوکورتکس در ماهی‌ها و دوزیستان حضور ندارد و تنها به شکل تحلیل‌رفته‌ای در میان بعضی خزندگان و دیگر جانوران دیده شده‌است. این بخش در موش‌ها و گربه کمتر شکل یافته، ولی در میان نخستی‌سانان بسیار رشد یافته به گونه‌ای که نقش مهمی در انسان شدن انسان خردمند (هوموساپین‌ها) ایفا می‌کند. در مقایسه، نئوکورتکس ۲۰ درصد وزن مغز حشره‌خورها و ۸۰ درصد مغز انسان را تشکیل می‌دهد.

## روانشناسی
پستاندار، رده ای جانوری است که به فرزند خود شیر می‌دهد و از او نگهداری می‌کند؛ بنابراین لازم می‌آید که واژه «نگهداری» در مغز او موجود باشد و این توسط نئوکورتکس رخ می‌نماید. برخی از جلوه‌های نئوکورتکس که در پستاندارن به اوج رسیده‌اند عبارتند از:
* محبت و نگرانی مادر به کودک
* عشق و همبستگی بین همسران
* ثبت خاطرات
* رؤیا در خواب عمیق
* بهبود حافظه و یادگیری
* مشارکت‌های اجتماعی

## منابع

* 

رده:قشر مغز
رده:کالبدشناسی اعصاب
رده:مخ
آسوکا-کیو

[thumb|[ایشی‌بوتای کوفون؛ بر طبق نظریه‌ها مقبره سوگا نو اوماکو می‌باشد. این کوفون در آسوکا کشف شده‌است.]]
**آسوکا کیو**  یکی از پایتخت‌های ژاپن در دوره آسوکا (۷۱۰–۵۳۸ میلادی) بود و نام دوره از نام این شهر گرفته شده‌است. در حال حاضر آسوکا روستایی در استان نارا است.

## جستارهای وابسته
* خرابه‌های قصر آسوکا

## پانویس

رده:پایتخت‌های پیشین ژاپن
رده:پایتخت‌های پیشین
رده:دوره آسوکا
رده:شهرهای استان نارا
رده:مقاله‌های که ابهام‌زدایی آنها به‌اشتباه به‌جای پرانتز با کاما صورت گرفته
هوریو-جی

[بندانگشتی|160px|چپ|[پاگودای پنج طبقهٔ هوریوجی]]

**هوریوجی**  یک معبد بودایی است که در سال ۶۰۷ میلادی توسط شاهزاده شوتوکو تایشی در منطقهٔ آسوکا واقع در استان نارای کنونی ساخته شده‌است.

## نگارخانه

Image:Horyu-ji28s3200.jpg|
Image:Horyu-ji08s3200.jpg|
Image:Horyu-ji43s3200.jpg|
Image:Horyu-ji35s3200.jpg|
Image:Horyu-ji15s3200.jpg|
Image:Horyuji-L0344.jpg|
Image:Horyu-ji34s3200.jpg|
Image:Horyu-ji19s3200.jpg|
Image:Horyu-ji onigawara.JPG|
Image:Horyuji Temple 02.JPG|
Image:HoryujiGrounds0311Print.jpg|
Image:Horyuji Temple 01 b.jpg|


## منابع

## پیوند به بیرون

* 
* Hōryū-ji Home Page
* Asian Historical Architecture: Hōryū-ji
* Japan Mint: Hōryū-ji Temple Silver Medallion
* Photos of Hōryū-ji and nearby Chuguji Temple

رده:بنیان‌گذاری‌های ۶۰۷ (میلادی)
رده:پاگوداهای ژاپن
رده:ساختمان‌های مذهبی سده ۷ (میلادی)
رده:سازمان‌های مذهبی بنیان‌گذاری‌شده در سده ۷ (میلادی)
رده:گنجینه ملی ژاپن
رده:معبدهای بودایی در استان نارا
رده:معماری دهه ۶۰۰ (میلادی)
رده:میراث جهانی در ژاپن
رده:ساختمان‌های مذهبی کامل‌شده در ۶۰۷ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های سده ۷ (میلادی) در ژاپن