گندزلو

**گندوزلو**‌ نام یکی از طایفه‌های ایل افشار است و در شهرستان شوشتر و همچنین روستای درخزینه (درخزانه) که در بین مسجد سلیمان و شوشتر است سکونت دارند. طایفه گندزلو در اصل یکی از تیره‌های ایل افشار است و لذا ریشه‌ای ترکی دارند ولی مهم‌ترین بخش این طایفه که در اطراف شوشتر ساکن هستند زبان ترکی را فراموش کرده و به زبان مردم بختیاری سخن می‌گویند. یکی از اسناد به جا مانده از شاه سلیمان صفوی در پاسخ به یک شکایت از طایفه گندزلو ساکن شوشتر به صراحت بیان می‌دارد که بختیاری‌ها حقی نسبت به ناحیه سکونت گندزلو ندارند.
از معروف‌ترین سران افشار در خوزستان می‌توان از مهدی قلی سلطان حاکم شوشتر نام برد که در سال ۹۴۶ ه‍.ق به سرکشی و غارت پرداخت لذا توسط حکومت مرکزی سرکوب شد. طوایف مختلف افشار در جنوب زاگرس به ویژه کهگیلویه و خوزستان پراکنده بوده‌اند. اسکندر بیگ ترکمان در عالم آرای عباسی به شورش افشارهای شوشتر در سال ۱۰۰۳ ه‍.ق (دوران شاه عباس اول) و شورش افشارهای کهگیلویه در سال ۱۰۰۵ ه‍.ق اشاره کرده است. وی در توضیح این شورش‌ها، از طایفه گندزلو نام می‌برد. افشارها از دیرباز در منطقه خوزستان با اعراب کعبی درگیری داشتند. زیستگاه اصلی افشارهای خوزستان دورق (شادگان) بوده است که سرانجام پس از سال‌ها درگیری، در دوران پس از مرگ نادرشاه از کعبی‌ها شکست خورده، پراکنده شدند. شماری از آن‌ها به کنگاور و ارومیه رفته و شماری دیگر که از طایفه گندزلو بودند در اطراف شوشتر مسکن گزیدند. خان‌نشین طایفه گندزلو، ده بلیتی در نزدیکی رود گرگر بوده است که اکنون جزو شهر شوشتر است و به محله دروازه شهرت دارد. به گفته احمد کسروی طایفه گندزلو شوشتر تا اوایل سده ۱۴ ش. شکل زندگی ایلی-عشایری خود را حفظ کرده بودند و از نظر آداب و رسوم و شکل زندگی و جامه با شوشتریان تفاوت داشتند. ولی در این دوره زبان ترکی را فراموش کرده و به گویش شوشتری سخن می‌گفتند. وی نه طایفه از طوایف گندزلو را نام برده است که از آن میان تیره‌های خلج، ماسری، میرجانی (امیرجاملویی)، فیلی، احقانلو، چم کناری، ساربان، اراشلو، را می‌توان نام برد.

اعتمادالسلطنه در مرآت البلدان می‌نویسد:

## دهستان گندزلو
گندزلو سابقاً نام یکی از دهستان‌های شهرستان شوشتر بود که اکنون با ادغام در دو دهستان دیگر با نام شهید مدرس شناخته می‌شود. روستاهای آن در حدود ۱۵ روستاست و ساکنین آن از طایفه گندزلو هستند. محصول روستاهای آن غلات و لبنیات و شغل ساکنان آن زراعت و گله داری است. روستاهای مهم آن درخزینه، بهبید و نورعلی نام دارند. نیز از چم کنار به عنوان یکی دیگر از روستاهای این دهستان می‌توان نام برد. بجز این، بسیاری از گندزلوها نیز در شهر شوشتر و محله دروازه سکونت دارند و تعداد دیگری نیز در اهواز سکونت دارند.

این دهستان به مرکزیت درخزینه مقر و سکونتگاه طایفه گندزلو از ایل افشار است .

در دوره‌ي صفويه استان‌هاي خوزستان و کهگیلویه و بویر احمد توسط طايفه‌های افشاريه اداره می‌شد. طايفه‌های افشاريه در دوره‌ي افشاريه از خراسان به خوزستان مهاجرت كرده‌اند. خاندان افشار مستقر در روستای درخزینه دارای دوازده تیره بودند.

حسین خان افشار يكي از بازماندگان خان‌هاي افشار از طایفه گندزلو بود. روستای درخزینه مقر اصلی سكونت حسین خان افشار بود. وي از خان‌هاي نجيب و با اخلاق اين روستا بود كه براي آباداني اين منطقه زحمت‌هاي زيادي كشيده است.

طایفه گندزلو ریشه‌ای ترکی دارند. مهم‌ترین بخش این طایفه در اطراف شوشتر ساکن هستند. اما زبان ترکی حرف نمي‌زنند و اين زبان را فراموش کرده‌اند. اين تيره به زبان مردم شوشتري و بختیاری  صحبت مي‌كنند. اين قلعه توسط پرویز خان افشار (ایلخان افشار) براي جلوگيري از تجاوز دشمنان، حفاظت از رودخانه گرگر بنا شد .

یکصد و بیست سال پیش تیره‌ای از گندزلوها باکدخدایی ملا نصرالله و تنها فرزند پسرش به نام کایدعلی گندزلو به شهرستان باوی کنونی (ویس) از درخزینه مهاجرت نموده و به کار کشاورزی و دامداری می‌پردازد. کایدعلی با دو فرزندش بنامهای حاج حسین خان وحسن معروف به (کمبل) توانستند رونق خاصی به منطقه مذکور بدهند. و از ان زمان تابحال صاحب فرزندان و نوه‌هایی شده‌اند که متشکل از چندین خانوار می‌باشند و بعد از انقلاب نام خانوادگی خود را از گندزلو به افشاری تغییر دادند و تاکنون در همان منطقه سکونت دارند.
## منابع

* مرآت البلدان، میرزا محمدحسن خان اعتمادالسلطنه، جلد ۴، صفحهٔ ۲۰۵۱
* تاریخ عالم آرای عباسی، اسکندر بیک منشی

رده:اقوام ترک‌تبار
رده:ایل افشار
رده:شوشتر