open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
استان کیوتو

235px|بندانگشتی|استان کیوتو، ژاپن.

**استان کیوتو** (به ژاپنی: 京都府) یکی از استان‌های کشور ژاپن است.
این استان در ناحیه کانسای (کینکی) و در جزیرهٔ هونشو قرار دارد. مرکز این استان، شهر کیوتو است.

کیوتو در بیشتر دوران‌های تاریخی پایتخت امپراتوری ژاپن بوده‌است.

## نگارخانه

File:Shariden, Kinkaku-ji, Kyoto, East View 20130811 1.jpg|
File:Ginkakuji Kyoto03-r.jpg|
File:Togetsukyo (2).JPG|
File:Heian-jingū otenmon1.jpg|


## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی.


رده:استان‌های ژاپن
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۶۸ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۶۸ (میلادی) در ژاپن
رده:تقسیمات کشوری ژاپن
رده:منطقه کانسای
ننا (خواننده)

**نِنا** (Nena) خواننده مشهور آلمانی است. او با اسم اصلی **گابریل سوزانه کرنر** در ۲۴ مارس ۱۹۶۰ در هاگن آلمان به دنیا آمد. ننا آهنگ‌های بسیاری اجرا کرده که از معروف‌ترین آنها «هرطور، هرجا، هرزمان» و «۹۹ بادکنک» است.

او آهنگ «هرطور، هرجا، هرزمان» را با کیم وایلد به دو زبان آلمانی و انگلیسی خوانده است. عنوان آلمانی این آهنگ به نحوی، یه مکانی، چند وقت است.

## منابع

* سایت «درباره»

## پیوند به بیرون
* ننا و کیم وایلد

رده:افراد زنده
رده:اهالی هاگن
رده:خوانندگان آلمانی‌زبان
رده:خوانندگان به انگلیسی اهل آلمان
رده:خوانندگان پاپ اهل آلمان
رده:خوانندگان زن اهل آلمان
رده:خوانندگان زن پاپ اهل آلمان
رده:خوانندگان موج نو زن
رده:زادگان ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:زنان در موسیقی الکترونیک
رده:گروه‌های موج نو آلمانی
رده:موسیقی‌دانان اهل هامبورگ
رده:موسیقی‌دانان با نام مستعار
رده:هنرمندان کلمبیا رکوردز
رده:هنرمندان وارنر رکوردز
رده:موسیقی‌دانان موج نو اهل آلمان
آلیش

**آلیش یا اِلیش** در زبان فارسی به معنی مبایعه و در زبان ترکی به معنای شروع کردن و گرفتن می‌باشد. *آلیش* () کشتی محلی مردمان آسیای مرکزی است که به آن کشتی با شال هم می‌گویند. قوانین این نوع کشتی توسط اتحادیه جهانی کشتی (UWW) تنظیم می‌شود.

کشتی آلیش از سال‌های بسیار دور به صورت یک کشتی سنتی در کشورهایی از جمله قرقیزستان، ازبکستان، ترکمنستان، لیتوانی، قزاقستان،افغانستان و... کل، آسیای میانه دارای ریشه بوده و در مناطقی از جمله استان، گلستان، ترکمنها و … دارای آثار دیرینه می‌باشد. فعالیتهای بین‌المللی این ورزش از سال ۱۹۹۰ آغاز گردیده و قوانین مسابقات آن توسط آقایان بای آمان آرکین از قرقیزستان، عبدالکریم سودی از ایران، ناصر عزیزوف از ازبکستان، ویلتا کنتا تاس از لیتوانی تنظیم گردیده و در سال ۱۹۹۵ اولین دوره مسابقات بین‌المللی آلیش با قوانین متحد الشکل در کشور قرقیزستان در دوبخش آقایان و بانوان برگزار شد. هم‌اکنون ۳۹ کشور جهان دارای فدراسیون و انجمن رسمی و ۵۸ کشور جهان به صورت غیررسمی در این زمینه فعالیت دارند.

## نحوه برگزاری رقابت
*آلیش* یک سبک گراپلینگ ایستاده است. پوشش رقبا در این نوع کشتی شامل لباس کیمونو شکل شلوار و کمربند است. هر یک از رقبا باید با دست کمربند حریف مقابلش را بگیرد و سعی کند در همین حالت رقیب خود را به روی تشک پرتاب کند. بر اساس اینکه کدام قسمت از بدن حریف به تشک برخورد می‌کند به پرتاب‌ها نمراتی بین ۱ تا ۶ داده ‌می‌شود. اولین بازیکنی که به امتیاز ۶ برسد برنده‌رقابت است.از سال ۲۰۰۸، آلیش توسط فیلا و اتحادیه جهانی کشتی جهانی (UWW)، به عنوان **کشتی آلیش** به رسمیت شناخته شد و رقابت‌های آن در دو بخش مردان و زنان برگزار می‌شود.

## منابع

رده:سبک‌های کشتی محلی
رده:مقاله‌های خرد هنرهای رزمی
رده:ورزش در قرقیزستان
لائورا پائوزینی

**لائورا پائوزینی**  (زاده ۱۶ مه ۱۹۷۴ در سولارولو) خواننده و ترانه‌سرای سرشناس ایتالیایی با صدای مدزو سوپرانو است.

## آهنگ‌ها
از آهنگهای معروف او می‌توان از «آن یک خداحافظی نیست» و «تنهایی» نام برد. او آهنگ «قانون سکوت» را با جونی هالیدی خواننده مشهور فرانسوی اجرا کرده‌است.

او جوایزی را نیز به عنوان بهترین خواننده پاپ ایتالیا دریافت کرده‌است.

## آلبوم‌ها

### Live-Alben

### Kompilations-Alben

## منابع

* www.lifeinitaly.com

## پیوند به بیرون

* وب‌گاه رسمی لورا پوزینی
* 

رده:اهالی استان راونا
رده:اهالی فانزا
رده:برندگان جایزه گرمی لاتین
رده:برندگان جایزه گرمی
رده:برندگان جوایز جهانی موسیقی
رده:تهیه‌کنندگان موسیقی اهل ایتالیا
رده:تهیه‌کنندگان موسیقی زن اهل ایتالیا
رده:تهیه‌کنندگان موسیقی زن
رده:خوانندگان اسپانیایی‌زبان ایتالیا
رده:خوانندگان اسپانیایی‌زبان
رده:خوانندگان انگلیسی‌زبان ایتالیا
رده:خوانندگان انگلیسی‌زبان
رده:خوانندگان ایتالیایی‌زبان
رده:خوانندگان پاپ اهل ایتالیا
رده:خوانندگان پاپ لاتین
رده:خوانندگان پرتغالی‌زبان
رده:خوانندگان زن اهل ایتالیا
رده:خوانندگان زن سده ۲۰ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:خوانندگان فرانسوی‌زبان ایتالیا
رده:خوانندگان فرانسوی‌زبان
رده:خوانندگان مدزو-سوپرانوی اهل ایتالیا
رده:خواننده-ترانه‌پردازان اهل ایتالیا
رده:خواننده-ترانه‌پردازان زن اهل ایتالیا
رده:زادگان ۱۹۷۶ (میلادی)
رده:زنان در موسیقی لاتین
رده:فعالان حقوق ال‌جی‌بی‌تی اهل ایتالیا
رده:کاتولیک‌های رومی اهل ایتالیا
رده:کاتولیک‌های رومی سده ۲۰ (میلادی)
رده:کاتولیک‌های رومی سده ۲۱ (میلادی)
لائورا پائوزینی
رده:موسیقی‌دانان برنده جایزه گلدن گلوب
رده:هنرمندان آتلانتیک رکوردز
رده:خوانندگان زن سده ۲۱ (میلادی) اهل ایتالیا
آزاده خانم و نویسنده‌اش

***آزاده خانم و نویسنده‌اش*** با نام فرعی ***آشویتس خصوصی دکتر شریفی***، رمانی از رضا براهنی است. سبک این رمان پست‌مدرن است.

## منابع

رده:رمان‌های فارسی‌زبان
رده:رمان‌های رضا براهنی
لویاتان (کتاب)

***لِوْیاتان***  اثری فلسفی نوشته توماس هابز، فیلسوف انگلیسی، است که در ۱۶۵۱ به زبان انگلیسی در لندن انتشار یافت.

## محتوا
*لِویاتان* اولین شرح جامع دربارهٔ دولت جدید و ویژگی‌ها و کارکردهای آن است.

این کتاب دارای چهار بخش است: «انسان»، «دولت»، «دولتِ مسیحی»، و «قلمروِ ظلمات» به عنوان ضد دولت مسیحی. هابز در کتاب خود نشان می‌دهد که چگونه ترس از مرگ باعث به وجود آمدن یک قرارداد اجتماعی بین انسان‌ها می‌شود.

لِویاتان تأثیر بسیار مهمی در فلسفهٔ غرب گذاشته و بسیاری از نظریه‌های قرارداد اجتماعی را در رشتهٔ فلسفهٔ سیاسی به وجود آورده‌است.

لِویاتان اشاره‌ای است به هیولا و غولی عظیم‌الجثه که از دریا سَرک می‌کِشد و مثل و مانند ندارد. این نام از باب چهل و یکم کتاب ایوّب، در تورات گرفته شده‌است.

بندانگشتی|تامس هابز

تامس هابز در این کتاب می‌گوید انسان در وضعیت طبیعی با خشونت همسو و همراه است و دست از جنگ و ستیز برنمی‌دارد و به همین دلیل به سرور و رهبری که به او امر و نهی کند (به لِویاتان) نیاز دارد و برای پایان دادن به جنگ و خشونت، چاره کار این است که به «دولت قدرتمند» تن دهد و الزاماتش را بپذیرد.

تامس هابز در کتاب لِویاتان اشاره می‌کند انسان به طبع خودخواه و تنها متوجه به شخص خود و در جنگ دائمی با دیگران است. انسان‌ها از لحاظ خودبینی طبیعی مثل همدیگر هستند. او سه عامل را برای جدال میان انسان‌ها در وضعیت طبیعی ذکر می‌کند:
۱) جدال بر سر منابع
۲) عدم اعتماد به یکدیگر
۳) میل به جلال و شکوه

وضعیت طبیعی وضعیتی است که در آن هیچ قدرت حاکمی و قاعده و قانونی حکمفرما نیست و هر کسی نسبت به هر چیزی محق است. **«در این وضعیت، ترس دائم و خطر مرگ خشونت بار وجود دارد و زندگی انسانها قرین انزوا و فقر، نامطبوع، خشن و کوتاه است»** (فصل ۱۳) او وضعیت طبیعی را *جنگ همه علیه همه* می‌داند و بنابراین تصور می‌کند، از آنجایی که انسان‌ها توانایی‌های تقریباً مشابهی دارند به نحوی که یکی نمی‌تواند بر بقیه غلبه مطلق پیدا کند و اینکه همه به یک اندازه مصلحت‌اندیش هستند، ترس از مرگ آن‌ها را بر آن می‌دارد تا با قراردادی دسته‌جمعی متقابلاً از حقوق طبیعی خود دست بشویند و دولت تشکیل دهند. در این صورت حقوق طبیعی خود را به یک فرمانروا که در اساس برخاسته از افراد ملت است، واگذار می‌کنند. این فرمانروا الزاماً پادشاه نیست، بلکه می‌تواند گروهی از مردم یا هر صورت دیگری هم داشته باشد. نکته مهم این است که حاکمیت مطلق طی قرارداد اجتماعی به آن‌ها واگذار می‌شود.

## ترجمه به فارسی
کتاب *لویاتان* توسط حسین بشیریه به فارسی ترجمه شده‌است.

## جستارهای وابسته
* بللوُم اُمنیوم کُنترا اُمنِس
* لِوایِتان

## منابع

* جواد طباطبایی در دانشنامهٔ آثار: لویاتان
* دائرةالمعارف مصاحب

## پیوند به بیرون
* متن کتاب

رده:ادبیات علوم شناختی
رده:الیگارشی
رده:کتاب‌های ۱۶۵۱ (میلادی)
رده:کتاب‌های اخلاق
رده:کتاب‌های تامس هابز
رده:کتاب‌های درباره حاکمیت
رده:کتاب‌های فلسفه سیاسی
رده:کتاب‌های لاتین سده ۱۷ (میلادی)
رده:کتاب‌های منتقد مسیحیت
رده:لویاتان
پرتره بتهوون

thumb|250px|'''پرتره‌ای از بتهوون''' (۱۸۲۰ میلادی)، اثر نقاش آلمانی، یوزف کارل اشتیلر
**پرترهٔ لودویگ فان بتهوون** اثر نقاش آلمانی، یوزف کارل اشتیلر (۱۷۸۱–۱۸۵۸ میلادی) است که در سال ۱۸۲۰ خلق شده‌است. این تک‌چهره، لودویگ فان بتهوون را در حال تصنیف یکی از آثار معروفش، *[[میسا سولمنیس|میسا سولِمنیس]]*، نشان می‌دهد.

بی‌شک این اثر مشهورترین کار این نقاش آلمانی و شناخته‌شده‌ترین تصویری است که در میان انبوهی از تک‌چهره‌های منتسب به این آهنگساز بزرگ آلمانی وجود دارد. این اثر ازنظر شباهت و هماهنگی با سوژه تضمین شده‌است، زیرا اشتیلر تنها هنرمندی بوده که اجازه گرفته در ملاقاتش با بتهوون و در جریان مهمانی‌ای که در خانهٔ کالباخ برگزار شده‌بود، از وی پرتره‌ای بکشد.

البته جزئیات صورت در حضور خود بتهوون در طول برگزاری مهمانی کامل شده‌است، اما دست‌ها مدت‌زمانی بعد از تکمیل چهره شکل گرفته، که احتمالاً به‌دلیل کم‌حوصلگی این آهنگ‌ساز مشهور در نشستن به‌عنوان مدل بوده‌است.

این اثر هم‌اکنون در موزهٔ خانهٔ بتهوون در شهر بن، آلمان نگهداری می‌شود.

## جستارهای وابسته
* لودویگ فان بتهوون
* یوزف کارل اشتیلر

## منابع

* Irene Lawford-Hinrichsen, L.V.Beethoven's Website, http://www.lvbeethoven.com/Portraits/GalleryPortraits_JosephKarlStieler.html (accessed December ۹, ۲۰۰۷).

## پیوند به بیرون

رده:نقاشی‌های ۱۸۲۰ (میلادی)
رده:نقاشی‌های آلمانی
رده:پرتره‌های سده ۱۹ (میلادی)
رده:نمودهای فرهنگی لودویگ فان بتهوون
رده:نقاشی‌های رمانتیک
طلا در مس

***طلا در مس*** نام کتابی سه جلدی از رضا براهنی است.

## موضوع کتاب طلا در مس
براهنی در این کتاب به بررسی تاریخ شعر فارسی شامل شعر کلاسیک و شعر مدرن ایران پرداخته و اشعار شعرای ایرانی را نقد کرده‌است.

## فهرست شاعران
شاعرانی که اشعارشان در این کتاب نقد شده:

* نیما یوشیج
* فریدون توللی
* احمد شاملو
* نادر نادرپور
* مهدی اخوان‌ثالث
* فروغ فرخزاد
* سیاوش کسرایی
* فریدون مشیری
* منوچهر آتشی
* م. آزاد
* یدالله رویایی
* سیروس آتابای
* محمدعلی سپانلو
* مفتون امینی
* احمدرضا احمدی
* سهراب سپهری

## جستارهای وابسته
* *[[با چراغ و آینه]]*

## منابع
* طلا در مس، رضا براهنی، انتشارات زریاب، تهران، ۱۳۸۰
* میرشکاک، یوسفعلی. «عیار نقد». *شعر*. ۱۳۷۳.

رده:آثار نخستین‌بار منتشرشده در مجله‌های ادبی
رده:مجموعه‌های مقالات رضا براهنی
رده:کتاب‌ها درباره شعر
رده:کتاب‌های نقد ادبی
رده:آثار درباره مهدی اخوان ثالث
چهار رقاص

[thumb|300px|'''چهار رقاص''' ([۱۸۹۹ (میلادی)|۱۸۹۹ میلادی) اثر نقاش فرانسوی ادگار دگا (۱۸۳۴ - ۱۹۱۷ میلادی)]]

**چهار رقاص**  از آثار بزرگ نقاش فرانسوی ادگار دگا (۱۸۳۴ - ۱۹۱۷ میلادی) است که سال ۱۸۹۹ کشیده شد. 

دگا در این اثر جاودانه اش رنگ را طوری بر سطح کار پخش کرده‌است که بی اختیار، کاربرد پاستل با همان سطوح مات و حسی نرم به بیننده دست می‌دهد. او ابتدا صحنه نمایش را با ترکیب رنگ‌های سرد (سبز و آبی) و به صورت مسطح نقاشی کرده‌است، سپس رنگ‌های مکمل قرمز و نارنجی را در مو و لباس چهار رقاص بر روی پس زمینه سبزآبی قرار داده است. 

او پس از تکمیل زنجیره رقاصان در قسمت چپ کار، با ضربه‌های آرام و بریده بریده قلمو، فضاسازی کرده‌است که خط‌های پیرامون این چهار پیکره را به هم ریخته و *نگاهی گره خورده* (به گفته خود نقاش؛ *در رُبانی از قدم هایش که پیچ می‌خورد و به هم می پیوست.*) القا می‌کند. 

تحقیقات جدید در مورد این اثر فاش کرده‌است که دگا، حرکات تنها یک رقاص را در فریم هایی چهارگانه ثبت کرده و با زیرکی در کنار یکدیگر به تصویر کشیده است. دگا از بنیانگذاران سبک امپرسیونیسم (البته خود هیچگاه این لقب را در مورد سبک کارهایش نپذیرفت و همیشه از سبک واقع گرایی در عنوان آثارش استفاده می‌کرد.) و یکی از نقاشانی بود که در کنار مونه، سیسلی و سزان در آتلیه فلیکس نادار، نخستین لحظه‌های دریافتگری را ثبت کردند. 

این اثر هم‌اکنون در نگارخانه ملی هنر در شهر واشنگتن نگهداری می‌شود.

## منبع

* "Four Dancers", The National Gallery of Art, Washington D.C., USA, https://web.archive.org/web/20080130071043/http://www.nga.gov/collection/gallery/gg89/gg89-46314.0.html (accessed December 15, 2007).

## پیوند به بیرون

رده:نقاشی‌های ادگار دگا
رده:نقاشی‌های ۱۸۹۹ (میلادی)
تجوید

بندانگشتی|متن قرآن با رنگ حروف تجویدی برای راحت انجام دادن قواعد تجویدی

**تجوید** در لغت به معنی *تکمیل*، *تحسین* و *نیکو گردانیدن* است و در اصطلاح به قواعد و دستورهایی گفته می‌شود که به نیکو خواندن قرآن کمک می‌کنند. در تجوید به نحوهٔ صحیح ادای حروف از مخارجشان و نیز صفات آوایی هر حرف به تنهایی یا در کنار حروف دیگر پرداخته می‌شود. از قواعد دیگری که به آن توجه می‌شود محل وقف و وصل در هنگام خواندن قرآن با توجه به نشانه‌گذاری‌ها و معنی آیات است.

قرآن با هفت قرائت مشهور خوانده می‌شود که در میان هفت قرائت مشهور جهان اسلام قرائت حفص از عاصم از فصاحت و اعتبار ویژه‌ای برخوردار است.
تجوید را می‌توان به دو بخش نظری و عملی تقسیم کرد. تجوید نظری مجموعه قواعد و ضوابطی است که دانشمندان مسلمان برای صحیح خواندن حروف و کلمات قرآن وضع نموده‌اند از قبیل بحث مخارج حروف، صفات حروف، تفخیم و ترقیق، ادغام، مدّ و قصر و مانند اینها. تجوید عملی، فن و هنر تلاوت قرآن کریم بر اساس تلفظ صحیح حروف و اصوات، با لهجه فصیح عربی است. این بخش مبتنی بر اداء و استماع است. تجوید از فنونی است که باید از طریق تمرین در قاری ملکه شود.

از چند سده پیش از میلاد در ایران و هند، ادعیه و سرودهای مذهبی را با زمزمه یا آهنگ می‌خواندند. حقیقت این است که کلمه جاد (ریشه تجوید)، معرب گات است و گاث به معنی خواندن با آهنگ است. تجوید یکی از سخت‌ترین علوم عملی است ولی هرکس با تلاش و کوشش می‌تواند آن را فرا بگیرد و قرائتی نیکو پیدا کند.

در اهمیت علم تجوید در تفسیر آیه «... ورَتِّلِ القُرءانَ تَرتیلا» (سوره مزمل/۷۳٬۴) امام علی گفته‌اند که: «الترتیل تجوید الحروف و معرفة الوقوف» یا «حفظ الوقوف و بیان الحروف».

## علائم واشکال تجویدی درقرآن

علائم وشکل انهادرقرآن بشرح زیراست:

۱-حرکات (فتحه-ضمه-کسره-رفع-نصب-جر-الف مدی-یای مدی-واو مدی-سکون)

۲-علائم وقف (م لازم-لاقبیح-قلی وقف اولی-صلی وصل اولی- ج جایز-معانقه).

۳-علائم احکام(مد-شد-وصل-اشباع-اماله-غنه-سکت-ادغام-اظهار-اخفا-اقلاب-ناخوانا) علائم قدیمی عبارتند

از-قفه (سکت)-ط-قف (وقف تام)-ک (کافی)-ز-ص-ق-جه (حسن)-صل (قبیح)-صب (وصل یمابعد)-صق (وصل بماقبل)

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه آموزش معارف اسلامی علم منیر

## پانویس

## منابع
* 

رده:اصطلاحات اسلامی
رده:قرآن
رده:قرائت قرآن
رده:واج‌شناسی
رده:زبان عربی
ماهی یال‌اسبی

**ماهیان یال‌اسبی** یا خانواده یال‌اسبی‌ماهیان (Trichiuridae) خانواده‌ای از ۴۰ گونه ماهی هستند.
این ماهیان از رده پرتوبالگان و راستهٔ سوف‌ماهی‌سانان هستند. ماهی یال اسبی جز ماهی‌های باارزش اقتصادی می‌باشد و در آبهای خلیج فارس و دریای عمان بوفور یافت می‌شود.

## منابع
* Wikipedia contributors, "Cutlassfish," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Cutlassfish&oldid=187132342 (accessed January 30, 2008).
*آفتاب
ماهی یال اسبی از خانواده TRICHIURIDAE با نام علمی Trichiurus lepturus جز ماهیهای با ارزش اقتصادی می‌باشد و در آبهای خلیج فارس و دریای عمان بوفور یافت می‌شود.

ماهی یال اسبی (Trichiurus lepturus) یکی از مهمترین ذخایر آبزیان خلیج فارس و دریای عمان می‌باشد که نیاز به شناخت بیشتر در زمینه‌های زیستی و محیطی دارد.

فصل صید فصل صید ماهی یال اسبی که زیستگاه و صید گاه آن در استان بوشهر و منطقه مطاف شهرستان دیراست از اردیبهشت ماه شروع می‌شود و تا شهریور ماه ادامه دارد

صادرات ماهی یال اسبی

ماهی یال اسبی به علت نداشتن فلس مصرف داخلی ندارد و به منظور استفاده صنعتی و خوراکی به کشورهای چین، کره، ژاپن و دیگر کشورهای جنوب شرقی آسیا صادر می‌شود. .

وجود ذخایر قابل توجه یال اسبی در آبهای هرمزگان ارزش صادراتی و ارزآوری قابل توجه آن هدفمند کردن صید ترال در جهت کاهش صید ضمنی اختصاصی کردن صید یال اسبی و همچنین ایجاد اشتغال در منطقه را از مهمترین دلایل صید این گونه است. ذخایر ماهی یال اسبی بعنوان یکی از مهمترین منابع پروتینی دریایی در تمام آب‌های گرمسیری و نیمه گرمسیری جهان پراکنش دارد. منابع عمده این ماهی طی چند سال گذشته در اعماق ۲۰ تا ۱۰۰متری آبهای این منطقه مورد شناسایی قرار گرفته است. ماهی یال اسبی جزو گونه‌های کمتر برداشت شده است که بمنظور کاهش فشار بر ذخایر دیگر گونه‌های آبزی صید می‌شود که می‌تواند علاوه بر اشتغالزایی ارزآوری نیز داشته باشد. در اطلاعات منتشره شیلات ایران آمده است: هرمزگان با صید سالانه ۱۴۰ هزارتن آبزی رتبه اول صید کشور را دارد. 
رده:یال‌اسبی‌ماهیان
رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کنستانتین ساموئل رافینسکوئه
کاردماهی‌سانان

**کاردماهی‌سانان** (Gymnotiformes) راسته‌ای از ماهی‌ها از رده پرتوبالگان (Actinopterygii) هستند.

کاردماهی‌سانان در آب‌های شیرین زندگی می‌کنند و اندام‌هایی دارند که تولید میدان الکتریکی می‌کند.

## خانواده‌ها
* کاردماهی شبح (Apteronotidae)
* کاردماهی پشت‌برهنه (Gymnotidae)
* کاردماهی کُندبینی (Hypopomidae)
* کاردماهی شنی (Rhamphichthyidae)
* کاردماهی شیشه‌ای (Sternopygidae)

## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی.

رده:استخوانچه‌داران
رده:پرتوبالگان
رده:جانداران موجود پدیدآمده در ژوراسیک پسین
رده:راسته‌های ماهیان پرتوباله
کاردماهی‌سانان
جان گریشام

**جان ری گریشام**  (زاده ۸ فوریه ۱۹۵۵) نویسنده آمریکایی است. او ابتدا به تحصیل رشته حقوق روی آورد و پس از اخذ مدرک این رشته از دانشگاه ایالتی میسی سیپی، مدتی به کار وکالت در شهر آکسفورد مشغول شد. مدتی نماینده مجلس در پارلمان ایالتی بود و پس از چند سال از کار کناره گیری کرد.

او سال‌هاست به عنوان نویسنده رمان‌های حقوقی پرفروش در آمریکا مطرح است. رمان‌های گریشام به بسیاری از زبان‌های زنده دنیا ترجمه شده‌اند. بیشتر کتاب‌های وی (گاه با چند ترجمه گوناگون) به فارسی هم ترجمه شده‌اند. از اکثر کتاب‌های وی یک نسخه سینمایی نیز ساخته شده‌است.

## کتاب‌های ترجمه شده گریشام در فارسی
* برادران 
* هیئت منصفهٔ فراری
* وصیت نامه
* شریک
* دلال بیمه (معجزهٔ سرنوشت)
* موکل (موکل خطرناک)
* زمانی برای کشتن
* اتاق مجازات
* شرکت
* احضاریه
* شاه زیانکاران
* پرونده پلیکان
* سوداگر
* خانه نقاشی شده (این رمان غیرحقوقی است)
* مرد معصوم
* دستیار حقوقی
* تئودور بون (وکیل نوجوان)
* شیاد
* اعتراف
* باران ساز
* وکیل خیابانی
*جزیره‌ی کامینو 
* ردیف درختان افرا 
*کوه خاکستری
*از جایگاه
*فهرست قاضی
*بیوه

## منابع

* گزارش کتاب «دستیار حقوقی»

رده:افراد زنده
رده:اهالی آکسفورد، میسیسیپی
رده:اهالی جونزبورو، آرکانزاس
رده:اهالی ساوتهیون، میسیسیپی
رده:اهالی شارلوتزویل، ویرجینیا
رده:اهالی شهرستان دسوتو، میسیسیپی
رده:باپتیست‌های اهل ایالات متحده آمریکا
رده:برندگان جایزه بانکارلا
رده:حقوق‌دانان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه ایالتی میسیسیپی
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه میسیسیپی
رده:دانش‌آموختگان مدرسه حقوق دانشگاه میسیسیپی
رده:دموکرات‌های اهل آرکانزاس
رده:دموکرات‌های اهل میسیسیپی
رده:رمان‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:رمان‌نویسان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:رمان‌نویسان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:زادگان ۱۹۵۵ (میلادی)
رده:سیاستمداران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:میسیونرهای مسیحی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان اهل آرکانزاس
رده:نویسندگان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان اهل شارلوتزویل، ویرجینیا
رده:نویسندگان اهل میسیسیپی
رده:نویسندگان اهل ویرجینیا
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی)
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان مرد سده ۲۱ (میلادی)
رده:نویسندگان مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان هیجانی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:وکیلان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:وکیلان اهل میسیسیپی
رده:وکیل‌های سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:باپتیست‌های سده ۲۰ (میلادی)
رده:تعمیددهندگان اهل آرکانزاس
جبر ژنتیکی

**جبر ژنتیکی** عقیده‌ای است مبتنی بر اینکه ژن‌ها تمام خصوصیات فیزیکی و رفتاری بشر را از قبل تعیین کرده‌اند. معمولاً منظور از اصطلاح، اشاره به این است که رفتارهای بشر همگی قابل تعقیب به یک ژن یا مجموعه‌ای از ژنهاست. اگر چه اثبات شده‌است که عوامل ارثی بخش مهمی از نحوه رفتار انسان را تعیین می‌کند، اما اثرات عوامل غیر ژنتیکی قابل انکار نیست.

## جستارهای وابسته
* پرورش یا طبیعت

رده:جبرگرایی
رده:روان‌شناسی عصبی
رده:ژنتیک
رده:نگرش‌های زیست‌شناسی
اره‌کوسه‌سانان

**اَرّه‌کوسه‌سانان** (Pristiophoriformes) راسته‌ای از کوسه‌ماهیان هستند.

این کوسه‌ها بیشتر در آب‌های آفریقای جنوبی تا استرالیا دیده می‌شوند.

## منابع

* Wikipedia contributors, "Sawsharks," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Sawsharks&oldid=184668488 (accessed February 17, 2008).

اره‌کوسه‌شکلان
جیگ‌ساو (شخصیت)

[بندانگشتی|هویت واقعی جیگ‌ساو یعنی '''[جیگساو|جان کرامر**]]
 
**جان کرامر**  که بیشتر با نام **جیگ‌ساو'''  (به معنای قاتل اره‌مویی) معروف است، یک شخصیت تخیلی در سری فیلم‌های اره به نام جان کرامر است. وی یک بیمار سرطانی تقریباً نزدیک به مرگ معرفی می‌شود. او معتقد است انسان‌ها از غریزه باقی ماندنشان استفاده نمی‌کنند و از این روی اقدام به ربودن افراد مختلف می‌کند و آنان را در شرایطی قرار می‌دهد که برای زنده ماندن دست به هر کاری بزنند.

جیگ‌ساو با بازی توبین بل در تمام قسمتهای مجموعه اره انجام شد.
 
او در این سری فیلم با گذاشتن تله‌های مرگ‌بار افراد را می‌آزماید. او از این کار به عنوان «بازی» یاد می‌کند و هر بازی مرگ، دارای قوانینی است که توسط نوار صوتی به آنها گفته می‌شود. او همچنین در برخی از بازی های خود از عروسک بچگی‌اش و سه چرخه دوران کودکی‌اش استفاده می‌کرد.

پس از مرگ جیگ‌ساو، برخی از افراد مانند مارک هافمن، آماندا یانگ و لارنس گوردون که قبلاً در بازی او حضور داشتند و جزئی از نجات یافتگان این بازی بودند کمک کردند تا این بازی مرگ‌بار ادامه پیدا کند.

## بیوگرافی شخصیت‌ داستان

جان کرامر یک مهندس عمران و معمار موفق بود. او همراه با دوست و وکیلش، آرت بلنک، گروه بازسازی شهری را تأسیس کرد، بنیادی که به توسعه املاک برای افراد کم درآمد با شعار «چهار دیواری خانه می‌سازد» اختصاص دارد. این شرکت املاک و مستغلات متروکه را خرید و آنها را به مسکن ارزان قیمت بازسازی کرد. اولین ساختمانی که توسط گروه خریداری و تعمیر شد، کارخانه بسته بندی گوشت گیدئون در ۱۱۲۳۵ بلیک درایو بود.

جان در یک نقطه از زندگی خود با زنی به نام جیل تاک ازدواج کرد و از کار او در کلینیک هوموارد باند حمایت کرد، یک کلینیک بهبودی آمبولانس برای معتادان تحت شعار «زندگیت را گرامی بدار». در طی یک مهمانی در کلینیک که توسط یک شرکت بیمه به نام آمبرلا هلث برگزار شد، او با ویلیام ایستون، مدیر آمبرلا آشنا شد. همانطور که آنها در مورد کار خود صحبت می کردند، ویلیام یک فرمول ریاضی را به او ارائه داد تا تصمیم بگیرد که چه افرادی توسط آمبرلا بیمه شوند. در حالی که ویلیام به وضوح به آن افتخار می کرد، جان این سیاست تجاری را زیر سوال برد زیرا ویلیام را در موقعیتی قرار می داد که در مورد زندگی و مرگ مشتریانش تصمیم بگیرد. به گفته جان، این شیوه تجاری به طور کامل اراده مشتریان برای زندگی را نادیده می گرفت، که او آن را حیاتی ترین عنصر طبیعت انسان می دانست. با این حال، علی رغم اختلافات آنها، خود جان در نهایت مشتری آمبرلا شد.

## جستارهای وابسته
* اره (سری فیلم)

رده:آدمکش‌های زنجیره‌ای تخیلی
رده:آدم‌ربایان تخیلی
رده:بزهکاران تخیلی
رده:شخصیت‌های اره
رده:شخصیت‌های تخیلی معرفی‌شده در ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:شخصیت‌های فیلم معرفی‌شده در ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:شخصیت‌های فیلم‌های ترسناک
رده:شکنجه‌گران تخیلی
رده:قاتلان جمعی خیالی
رده:قربانیان خیالی کودک‌آزاری
رده:مجریان عدالت سرخود تخیلی
رده:مخترعان تخیلی
رده:مهندسان تخیلی
مدیسون اسکوئر

بندانگشتی|250px|تصویری هوایی از مدیسون اسکوئر در شب.

**مدیسون اسکوئر** (به انگلیسی: *Madison Square*) همچنین مشهور به **مدیسون اسکوئر پارک**، نام تقاطع و محله‌ای بسیار مشهور در بخش منهتن شهر نیویورک است. مدیسون اسکویر در تقاطع خیابان بیست و سوم، خیابان بیست و ششم و خیابان پنجم و در روبروی بخشی ار خیابان برادوی قرار دارد. این میدان یک مرکز تجاری و توریستی شهر نیویورک محسوب می‌شود.

مدیسون اسکویر پارک در حدود ۲٫۷۵ هکتار وسعت دارد و پارکی عمومی در منهتن نیویورک محسوب می‌شود. مدیسون اسکویر پارک به افتخار جیمز مدیسون، چهارمین رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا و از نویسندگان اصلی قانون اساسی ایالات متحده آمریکا نامگذاری شده است.

## نگارخانه

File:Childe Hassam Snowstorm Madison Square crop.jpg|
File:Madison Square 1893.jpg|
File:Madison Square After the Rain Paul Cornoyer.jpg|


## منابع

* Wikipedia contributors, "Madison Square," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Madison_Square&oldid=178173657 (accessed December 15, 2007).

رده:پارک‌های منهتن
رده:خیابان برادوی
رده:خیابان بیست و سوم (منهتن)
رده:خیابان پنجم (منهتن)
رده:محله فلت‌آیرن
رده:منهتن
رده:میدان‌ها در نیویورک
رده:نمادهای نیویورک سیتی
رده:پارک‌های عمومی شهری
لغزش مهره

در پزشکی، به رانده شدن یک مهرهٔ به طرف جلو بر روی مهرهٔ زیرین **لغزش مُهره، مهره‌رانش یا اسپوندیلولیستزیس**  می‌گویند.

مهره‌رانش که باعث درد می‌شود در سال ۱۷۸۲ میلادی توسط مامای بلژیکی به نام دکتر هربیناکس شناخته شد.
این جابجایی در فقرات کمری بین مهره هایL4-L۵ و L5-S۱ شیوع بیشتری دارد. گاهی به دلیل ضعف استخوان در پیری، سرطان و حرکت شدید ورزشی اتفاق می‌افتد.
حدود ۴ تا ۵ درصد مردم مبتلا به این بیماری هستند.

لغزش مهره چهار درجه دارد. درجه چهار شدیدترین حالت می‌باشد و نیاز به عمل جراحی دارد. شایع‌ترین حالت لیزخوردگی در ستون فقرات، حرکت مهره پنجم کمر(L5) بر روی مهره خاجی یا ساکروم (S1) می‌باشد.
عواملی چون فشار شدید، شکستگی‌ها، تومورها، برخی از عوامل مادرزادی یا تغییرات تخریبی در ناحیه پشتی مهره‌ها می‌توانند باعث بروز این حالت شوند. لیزخوردگی‌ها به خصوص درجات شدید آن باعث فشار به عناصر عصبی نخاع می‌گردند. درجات پایین لیزخوردگی به درمان محافظه‌کارانه جواب می‌دهد و فیزیوتراپی در این زمینه مؤثر است. انجام تمریناتی که باعث افزایش ثبات ستون فقرات می‌گردند و تحت عنوان تمرینات ثبات‌دهنده معروف اند با توجه به وضعیت بیماربسیار کمک‌کننده می‌باشند. هدف اصلی از انجام این گونه تمرینات، تقویت عضلات عمقی ستون فقرات می‌باشد که نوع تمرینات و شدت آن از طریق فیزیوتراپیست کنترل می‌شود.

## انواع
*مهره‌رانش دُش‌ساخت (dysplastic spondylolisthesis) مهره‌رانشی که بر اثر ناهنجاری‌های مادرزاد در بالای مهرهٔ خاجی ایجاد می‌شود.
*مهره‌رانش ضربه‌ای (traumatic spondylolisthesis) مهره‌رانشی که بر اثر ضربه یا شکستگی در مهره‌های کمری یا خاجی ایجاد می‌شود.
*مهره‌رانش آسیب‌زاد (pathologic spondylolisthesis) مهره‌رانشی که بر اثر بروز بیماری استخوانی یا تودینه یا جراحی ایجاد شده باشد.
*مهره‌رانش باریکه‌ای (isthmic spondylolisthesis) مهره‌رانشی بر اثر ضایعه در بخش‌های بین‌مفصلی کمری.
*مهره‌رانش تباهی‌زاد (degenerative spondylolisthesis) مهره‌رانشی که بر اثر تخریب مفصل ایجاد می‌شود.

## جستارهای وابسته
مهره‌کافت (اسپوندیلولیزیس)

## پانویس

## منابع
* 
* 

رده:ناهنجاری‌های مادرزادی
رده:ناهنجاری‌های مادرزادی دستگاه ماهیچه‌ای-استخوانی
رده:بیماری‌های استخوان
بلو دویل

بندانگشتی|راست|120px|''شیطان آبی''شماره ۱

**بلو دِویل** یا **شیطان آبی**  با نام اصلی **دنیل پاتریک کسیدی**، یک شخصیت خیالی ابر قهرمان، در کتاب‌های کامیک آمریکایی منتشر شده توسط دی‌سی کامیکس است. شخصیت *بلو دِویل* توسط دن میشکین، گری کوهن و پاریس کولینز خلق شده است که برای اولین بار در شمارهٔ ۲۴ مجموعه خشم فایراستورم (ژوئن ۱۹۸۴) حضور پیدا کرد. طوری پیش رفت که نام یکی از مجلات را در آن سال از آن خود کرد و به‌طور رسمی اولین شماره مجله منتشر شد.

## منابع

رده:آمریکایی‌های ایرلندی‌تبار تخیلی
رده:ابرقهرمان‌های دی‌سی کامیکس
رده:ابرقهرمان‌های مرد دی‌سی کامیکس
رده:داستان‌های مصور
رده:دیوهای دی‌سی کامیکس
رده:دی‌سی کامیکس
رده:رزمی‌کاران دی‌سی کامیکس
رده:شخصیت‌های خیال‌پردازی دی‌سی کامیکس
رده:شخصیت‌های دی‌سی کامیکس با نیروی ابرانسانی
رده:شخصیت‌های دی‌سی کامیکس با قدرت التیام یافتن سریع
رده:شخصیت‌های کمیک معرفی‌شده در ۱۹۸۴ (میلادی)
رده:شخصیت‌های مرد در کمیک
رده:شیطان‌های خیالی
رده:عنوان‌های دی‌سی کامیکس
رده:کمیک‌های آغازشده در ۱۹۸۴ (میلادی)
رده:کمیک‌های ابرقهرمان
رده:مجموعه‌های محدود دی‌سی کامیکس
استالکر: سایه چرنوبیل

**استالکر: سایه چرنوبیل** یا **شکارچی انسان: سایه چرنوبیل**  یک بازی ویدئویی در سبک تیراندازی اول شخص که توسط بازی‌سازان اوکراینی جی اس سی گیم ورلد در سال ۲۰۰۷ منتشر شده‌است.
## داستان
داستان در منطقه چرنوبیل اتفاق می‌افتد جایی که حادثه اتمی چرنوبیل اتفاق افتاده و موجب شده‌است وسایلی که برای دانشمندان با ارزش است انجا باشد پس افرادی جان خود را به خطر می‌اندازند تا این وسایل را به قیمت گزاف به آن‌ها بفروشند و قهرمان داستان هم یکی از آن‌هاست.

## منابع

رده:بازی‌های انحصاری ویندوز
رده:بازی‌های تولیدشده در اوکراین
رده:بازی‌های تی‌اچ‌کیو
رده:بازی‌های ویدئویی شبیه‌ساز بقا
رده:بازی‌های ویدئویی ۲۰۰۷ (میلادی)
رده:بازی‌های ویدئویی اقتباس شده از رمان‌ها
رده:بازی‌های ویدئویی اقتباس شده از فیلم‌ها
رده:بازی‌های ویدئویی با رده‌بندی سنی بالغ
رده:بازی‌های ویدئویی پسا-آخرالزمانی
رده:بازی‌های ویدئویی تاریخ جایگزین
رده:بازی‌های ویدئویی ترسناک
رده:بازی‌های ویدئویی تک‌نفره و چندنفره
رده:بازی‌های ویدئویی جهان باز
رده:بازی‌های ویدئویی دنباله
رده:بازی‌های ویدئویی علمی تخیلی
رده:بازی‌های ویدئویی غیرخطی
رده:بازی‌های ویدئویی واقع‌شده در ۲۰۱۲ (میلادی)
رده:بازی‌های ویدئویی واقع‌شده در اوکراین
رده:بازی‌های ویندوز
رده:تیراندازی اول شخص
رده:فاجعه چرنوبیل
رده:حادثه چرنوبیل در ادبیات داستانی
رده:ادبیات داستانی در ۲۰۱۲ (میلادی)
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های تخیلی متروکه
رده:بازی‌های ویدئویی نوشته‌شده با لوآ (زبان برنامه‌نویسی)
رستم خوریانی

**خواجه حسام‌الدین رستم خوریانی** شاعر دوره تیموری بود.

او در ۷۶۳ هجری قمری در خوریان بسطام ولادت یافت. وی در سال ۸۰۹ هجری، به خدمت شاهزاده عمر میرانشاه نواده تیمور رسید. پس از مرگ عمر میرانشاه، رستم بیست و پنج سال دیگر زندگی کرد و در این زمان نیز به دیگر شاهزادگان تیموری، از جمله به الغ‌بیک فرزند شاهرخ خدمت می‌کرد. دیوان اشعار خوریانی مشتمل بر اشعاری در قالب‌های مختلف ادبی از جمله قصیده، غزل، قطعه و مثنوی است. در اشعار رستم، چندین بار از غزل‌های شاعرانی چون حافظ، سعدی و مولوی استقبال شده است.

## منابع
* 

رده:شاعران فارسی‌زبان سده ۹ (قمری)
رده:شاعران فارسی‌زبان سده ۸ (قمری)
رده:شاعران مرد اهل ایران
امیربهاءالدین برندق خجندی

**امیر بهاءالدین برندق** معروف به **بَرَندَقِ خُجَندی** فرزند امیر نصرت‌شاه خجندی در سال ۷۵۷ قمری در خجند ولادت یافت و در دربارهای تیمور و شاهرخ‌میرزا به سرودن قصیده پرداخت. اشعار او، شامل قصیده، غزل، قطعه و رباعی‌است؛ او هم قصاید خاقانی را جواب گفته و هم به استقبال برخی قصاید انوری و سعدی رفته‌است. **برندق خجندی** از پیروان مذهب حنفی بود. او سفرهایی به شام، تبریز، خراسان، یزد و بغداد داشته‌است. وی در سال ۸۳۵ قمری در سمرقند درگذشت.

## منابع

* 

رده:شاعران اهل خجند
رده:شاعران فارسی‌زبان سده ۹ (قمری)
رده:شاعران فارسی‌زبان سده ۸ (قمری)
رده:شاعران مرد اهل ایران
فخرالدین بخاری

**خواجه فخرالدین عصمة الله** فرزند مسعود بخاری از شاعران آغاز عهد تیموری‌است، وی نسبش به جعفر بن ابی‌طالب می‌رسید و نیاکانش در بخارا زندگی می‌کرده‌اند. وی تحصیلات خود را در بخارا آغاز کرد، و زبان عربی و ترکی را آموخت. او در بخشی از اشعار خود «**عصمت**» تخلّص می‌کرد اما تخلص اصلی‌اش **نصیری** بوده است؛ فخرالدین تخلص را از لقب نخستین ممدوح خود نصیرالدین خلیل تیموری گرفته است. پس از آن‌که نصیرالدین خلیل در سال ۸۱۲ معزول شد و به زندان افتاد؛ فخرالدین به سمرقند گریخت و دو سال نیز در ماوراءالنهر گذراند. پس از آن‌که شاهرخ میرزا دستور به آزادی خلیل سلطان داد؛ فخرالدین دوباره به نزد شاهزاده بازگشت. در سال ۸۱۴، نصیرالدین خلیل شاهزاده تیموری درگذشت و **فخرالدین بخاری** به نزد الغ‌بیک به سمرقند رفت و مدتی به ستایش آن شاهزاده مشغول گشت. **فخرالدین بخاری** در سال ۸۴۰ در بخارا درگذشت. دیوان اشعار فخرالدین شامل اشعاری در قالب‌های قصیده، غزل، قطعه و رباعی‌است.

## منابع
* 

رده:شاعران فارسی‌زبان سده ۹ (قمری)
رده:شاعران مرد اهل ایران
رده:اهالی بخارا
مسیحی فوشنجی

**صفی‌الدین مسیحی فوشنجی** در روستای پوشنگ در نزدیکی هرات متولد شد؛ بایسنقر میرزا در سال ۸۳۷ هجری قمری از او حمایت کرد. برخی از اشعار مسیحی فوشنجی، در خلاصةالأشعار تقی‌الدین کاشی ذکر شده است که در قالب غزل، رباعی، قصیده و قطعه سروده شده‌اند. وی در سال ۸۵۳ در پوشنگ درگذشت.

## منابع

* 

رده:شاعران فارسی‌زبان سده ۹ (قمری)
رده:شاعران مرد اهل ایران
رده:تاجیک‌های اهل افغانستان 
رده:اهالی فوشنج
امیر شاهی

**امیر آق‌ملک** یا **امیرشاهی سبزواری** (زاده ۷۶۶ در سبزوار - درگذشت ۸۵۷ قمری/۱۴۵۲ م) متخلص به **شاهی** شاعر ایرانی است. سروده‌های او در قالب‌های غزل، قطعه، رباعی و قصیده و دربارهٔ عشق و عرفان است.

## زندگی
او فرزند جمال‌الدین فیروزکوهی سبزواری است. او در آغاز زندگی در هرات، به بایسنقرمیرزا خدمت می‌کرد. امیرشاهی از خاندان امرای سربداری سبزوار بود. آغاز جوانی را در هرات به آموختن دانش و هنر گذراند. سپس به دربار شاهزاده مشهور تیموری، بایسنقر میرزا پیوست.
امیر را مردی آراسته به هنرهای گوناگون چون شاعری، نقاشی، موسیقی دانی، خوش‌نویسی و جز آن دانسته‌اند. توانایی او در شعر و لطافت سروده‌هایش مورد ستایش معاصرین و نویسندگان و شعرای پس از وی قرار گرفته‌است.

شاعری نامدار چون جامی دربارهٔ شعر او می‌نویسد: «او را اشعار لطیف است، یکدست و هموار، با عبارات پاکیزه و پرچاشنی». وزیر ادیب و دانشمند هنرور و هنرمند پروری چون امیر علیشیر نوایی در پیرامون او نوشته‌است: «شعر او را در چاشنی و سلامت و لطافت احتیاج به تعریف نیست».
سرانجام آنکه دولتشاه سمرقندی، نویسنده «تذکرة الشعرا»، توصیف شعر او را به حد کمال رسانیده و نوشته‌است که سوز سخن امیر خسرو دهلوی و نازک‌خیالی کمال الدین اسماعیل و صفای سخن حافظ در شعر امیرشاهی جمع است و «همین لطافت او را کفایت است که در ایجاز و اختصار کوشیده …».

پس از ستیزی که میان او و بایسنقرمیرزا روی داد، امیرشاهی باقی عمر را در سبزوار به گوشه‌نشینی گذراند.

اگرچه گفته می‌شود که او در طول عمر خود بیش از دوازده هزار بیت شعر سروده، اما دیوان بازمانده از او شامل یکهزار بیت بیشتر نیست. جمعی بر آنند که دیوانش دست‌چینی است از بهترین آثار برگزیدهٔ خود او و بقیهٔ آثارش را به آب شسته‌است.

امیرشاهی موسیقیدان نیز بود و نوشته‌اند عود را نیکو می‌نواخت. او در نگارگری و تذهیب نیز استاد بود. امیر به سال ۸۵۷ ه‍.ق در استرآباد درگذشت و جنازه اش را به سبزوار بردند و در خانقاهی که نیاکانش برپا داشته بودند به خاک سپردند.

چند نسخه از «دیوان» او در کتابخانه کاخ گلستان موجود است. دیوان او را سعید حمیدیان تصحیح و منتشر کرده‌است.

## نمونه‌اشعار

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* دائرةالمعارف بزرگ اسلامی

رده:اهالی سبزوار
رده:شاعران فارسی‌زبان سده ۹ (قمری)
رده:شاعران فارسی‌زبان سده ۸ (قمری)
رده:شاعران مرد اهل ایران
رده:شاعران اهل سبزوار
رده:درگذشتگان ۱۴۵۳ (میلادی)
رده:شاعران ایرانی سده ۱۵ (میلادی)
رده:خاک‌سپاری‌ها در ایران
رده:سربداران
خاوران‌نامه

**خاوران‌نامه** از آثار ادبی‌است که به نظم فارسی در سال ۸۳۰ هجری قمری (برابر با ۱۴۲۶ میلادی) سروده شده است. سراینده آن ابن حسام خوسفی از اهالی قهستان خراسان بوده است. این منظومه حماسه‌ای دینی و مصنوع است که در بحر متقارب و به وزن شاهنامه فردوسی سروده شده است. موضوع خاوران‌نامه جنگ‌های علی بن ابی‌طالب در سرزمین خاوران به همراهی مالک اشتر، و نیز با قباد پادشاه شرق و تهماسب‌شاه است. این منظومه به گفته ابن حسام از یک کتاب عربی به نظم کشیده شده است. این منظومه با حمد خدا و نعت محمد پیامبر اسلام و دیگر امام‌های شیعه آغاز می‌شود. این منظومه را **تازیان‌نامه** نیز گفته‌اند.

## ویژگی‌ها
برخی مضامین خاوران نامه از اساطیر باستانی ایران گرفته شده‌اند. از جمله جنگ اژدها و امیرالمومنین که به جنگ رستم شباهت دارد. یکی از نگارگران این کتاب به احتمال زیاد فرهاد شیرازی بوده است. فرهاد هنرمندی گمنام در شیراز بود که در قرن نهم هجری شمسی می‌زیست. احتمال میرود که کتابت و نگارگری کتاب خاوران نامه حدود ده سال انجامیده است و هرچند اختلافاتی وجود دارد اما بیشتر محققان عقیده دارند که این کتاب در شهر شیراز به تصویر درآمده و سبک نقاشی مکتب شیراز دوم در دوره تیموری بر آن قالب است. 
شیوه مجلس آرایی و کشیدن درختان نواحی گرمسیری و تنوع بالای جانوران دریایی مانند نهنگ این احتمال را میدهد که نگارگران آن به دریا و سواحل گرمسیری دسترسی داشتند که شهر شیراز به دلیل نزدیکی  به دریا، این احتمال را بهتر اثبات میکند که محل تولید این کتاب همان شهر شیراز و یا شهرهای جنوبی و گرمسیری ایران بوده است.
## نمونه شعر

 
 

 
نسخه pdf چاپ سنگی خاوران نامه ابن حسام خوسفی

نمونه شعر 

## منابع
نسخه pdf چاپ سنگی خاوران نامه ابن حسام خوسفی
* 
* 

رده:ادبیات حماسی
رده:حماسه‌های فارسی
رده:کتاب‌های درباره علی بن ابی‌طالب
رده:منظومه‌های فارسی
کیکاووس رازی

**کاووس‌کی یا کیکاووس دارایِ رازی زرتشتی** پسر کیخسرو، از شاعران گمنام زرتشتی است که در حدود اواخر سده ششم و اوایل سده هفتم هجری قمری در ری به سر می‌برده است. از کیکاووس رازی تنها یک اثر به نام زراتشت نامه برجای مانده‌است که از نظر نوع ادبی حماسه و در قالب مثنوی به بحر متقارب متضمن است. اشعار **کیکاووس رازی** عموماً در شرح زندگانی زردشت پیامبر و شاهان ایران باستان است. اشعار کیکاووس رازی به دست زرتشت بهرام پژدو کتابت شده است.

## منابع
* 

رده:اهالی ری
رده:شاعران فارسی‌زبان سده ۷ (قمری)
رده:شاعران مرد اهل ایران
گرگیاس

**گرگیاس** (Gorgias) یا **جرجیاس** (یونانی: Γοργίας) (۴۸۳–۳۷۵ پیش از میلاد) از نخستین سوفسطاییان یونان بود. گرگیاس با پروتاگوراس معاصر بود و افلاطون یکی از آثار خود را به نام او کرده‌است.

## زندگی
گرگیاس فرزند خارمانتیداس بود و در سال ۴۸۷ پیش از میلاد در شهر لئونتینی، از متصرفات یونان در سیسیل زاده شد. گرگیاس برادری به نام هرودیکوس، و نیز خواهری داشت که تندیس او را وقف پرستشگاه خدای دلفی کرد.

گرگیاس شصت‌ساله بود که هم‌شهریانش او را در سال ۴۲۷ پیش از میلاد به آتن فرستادند تا از آتنیان در برابر هجوم سیراکوزیها درخواست کمک کند. گرگیاس در آتن به سخنرانی پرداخت، و به آموزش فنّ سخنوری مشغول شد. ایسوکراتیس، پریکلس، کریتیاس، آلکیبیادس، توسیدید، آگاتون، کرفون، پولوس و کالیرس از شاگردان او بودند.

گرگیاس سال ۳۷۶ پیش از میلاد در سن صد و یازده سالگی در لاریسا در تسالی درگذشت.

## هیچ انگاری
گرگیاس هیچ انگار لقب گرفته‌است. برخی محققان تز او را به‌طوری تفسیر کرده‌اند که یک استدلال در برابر وجود هر چیزی باشد. هیچ انگاری باور به این است که همهٔ ارزش‌ها بی‌پایه و بی‌اساس هستند و این که هیچ چیز نمی‌تواند شناخته شده یا ابلاغ شده باشد. این با بدبینی یا پارانویا همراه است. یک شک و تردید افراطی که موجودیت را محکوم می‌کند. فلسفهٔ گرگیاس این است که در کل هیچ چیز وجود ندارد. او سه استدلال را پی در پی توسعه داد اول این که هیچ چیز وجود ندارد، دوم این که اگر هم وجود داشته باشد این برای انسان غیرقابل فهم است سوم این که اگر وجود قابل فهم باشد آن را نمی‌توان به‌طور قطع ابلاغ یا تفسیر کرد.

## آراء

گرگیاس ادعا می‌کرد که اگر به قول پارمنیدس وجود چیزی است که در همه‌جا هست؛ به واقع تفاوتی با چیزی که در هیچ‌جا نیست، ندارد و چنین چیزی هیچ است و بدین وسیله وجود همه چیز را انکار می‌کرد. هیچ چیز وجود ندارد، و به فرض وجود برای انسان شناختنی نیست، و اگر هم برای انسان شناختنی باشد، نمی‌توان دربارهٔ آن به دیگران آموزش داد و اگر بتوان به دیگران آموزشش داشت، قابل فهم نیست. گرگیاس نقطه نظری مقابل نظر پروتاگوراس داشت و می‌گفت هیچ حقیقتی را نتوان یافت در حالی که پروتاگوراس می‌گفت هر کس هرچه بپندارد حقیقت است.
گرگیاس این نظرات را در کتابی با عنوان *در باب طبیعت* که تنها کتابی است که از وی به ما رسیده، بیان کرده‌است.

## منابع

* مصاحب، غلامحسین، *دائرةالمعارف فارسی*، شرکت سهامی کتاب‌های جیبی، تهران ۱۳۵۶

* کتاب فلسفه سوم دبیرستان رشته ادبیات و علوم انسانی چاپ ۹۲

رده:بلاغت‌دانان یونان باستان
رده:تاریخ لاریسا
رده:درگذشتگان ۳۸۰ (پیش از میلاد)
رده:زادگان ۴۸۷ (پیش از میلاد)
رده:زادگان دهه ۴۸۰ (پیش از میلاد)
رده:سوفسطاییان
رده:فیلسوفان پوچ‌گرایی
رده:فیلسوفان سده ۵ (پیش از میلاد)
رده:فیلسوفان یونان باستان
رده:یونان باستان در تسالی
رده:درگذشتگان دهه ۳۷۰ (پیش از میلاد)
واژگان

**واژگان** یا **قاموس**  در اصطلاح زبان‌شناسی، یک نظام معنایی است که پایه‌های اصلی یا دستوری واژه‌ها را معین می‌کند. سخن‌گویان هر زبانی، علاوه بر مجموعه نظام‌های آوایی، صرفی، نحوی و معنایی زبان خود؛ واژگان آن زبان را نیز در ذهن دارند. در واژگان ذهنی، اطلاع آوایی بر چگونگی تلفظ واژه نظارت می‌کند؛ در حالی که اطلاعات دستوری ناظر بر چگونگی استفاده از آن در ساخت‌های دستوری است. مهم‌ترین بخش واژگان دانستن واژه از دیدگاه معنایی است، زیرا عموماً یک واژه می‌تواند معانی و کاربردهای مختلفی داشته باشد. در واژگان یک زبان، روابط ساختاری، تاریخی و جامعه‌شناختی موجود میان واژه‌ها مورد بررسی قرار می‌گیرد. ریشه‌شناسی، فرهنگ‌نگاری و معناشناسی مهم‌ترین رشته‌های مربوط به واژگان هستند. بخش واژگان زبان لزوماً از دگرگونی‌های فرهنگی و اجتماعی تأثیر می‌پذیرد؛ و به همین دلیل بیش از هر بخش دیگر زبان تغییر می‌کند.

واژگان می‌تواند عمومی یا مختص به یک دامنه خاص باشد. یک فرهنگ لغت ساده می‌تواند مثالی از یک واژگان باشد. یک معیار کلی برای ذخیره دانش در واژگان این است که مشخص شود دانش ذخیره شده به واژه وابسته است یا نه.

یکی از استفاده‌های واژگان در سامانه‌های رایانه‌ای و پردازش خودکار زبان طبیعی است. در هر گام از پردازش زبان طبیعی، دانشی تولید می‌شود که مبنا و زیربنای اطلاعاتی را برای پردازش بعدی فراهم می‌آورد. واژگان ارائه‌کنندهٔ دانش پایه‌ای است، که در مراحل پردازش بعدی استفاده می‌شود. تقریباً برای اکثر زبان‌های دنیا، واژگان با هدف استفاده در کاربردهای خاص یا عمومی وجود دارد. شاید شناخته‌شده‌ترین واژگان در این میان وردنت باشد که در آن هدف بیشتر بیان روابط معنایی میان واژه‌های ذخیره شده در واژگان است. نوع دانش ذخیره شده در واژگان به کاربردی که برای آن منظور فراهم شده است، وابسته است. به عنوان مثال در سیستم ترجمه ماشینی نیازی به داشتن رشته‌های آوانگاری کلمات زبان نیست اما در صورتی‌که هدف استفاده از واژگان در سیستم تبدیل متن به گفتار باشد، به چنین داده‌هایی نیاز است.

## تفاوت با دایره واژه
تفاوت اصلی دایره واژه (Vocabulary) با واژگان (Lexicon) این است که «واژگان» به مجموعه‌ای از واژه‌ها در یک زبان یا شاخه‌ای از دانش اشاره دارد اما «دایره واژه» فقط به معنی مجموعه‌ای از واژه‌ها است که فردی در یک زبان خاص می‌شناسد.

## منابع


رده:اصطلاحات زبان‌شناسی
رده:دایره واژه
رده:زبان‌شناسی
تشبیه

تشبیه، آرایه‌ای در ادبیات فارسی است که از آن برای مانند کردن یک جسم، مفهوم یا تفکّر به دیگری است، که در حالت عادی آشکار نیست.

## ارکان تشبیه
تشبیه از چهار «رکن» تشکیل می‌شود.

کلمه‌ای که آن را به چیز دیگر مانند کرده‌اند، یا کلمه ای که چیزی به آن مانند شده‌است. مشبه نامیده می‌شود.

چیزی که مشبّه به آن مانند شده را مشبّه‌به می‌گویند.

به کلماتی که نشانگر تشبیه هستند،ادات تشبیه گفته می‌شود. مانند: «مانند، مثل، همانند، چون، چو و…».

به صفتی که باعث ارتباط مشبه به مشبه‌به می‌شود،وجه شبه گفته می‌شود.

## اقسام تشبیه
به تشبیهی که وجه شبه در آن حذف شده باشد تشبیه مجمل و به تشبیهی که ادات تشبیه در آن حذف شده باشد مؤکّد یا تشبیه محذوف‌الأدات یا تشبیه بالکنایه می‌گویند. اگر ادات در تشبیه ذکر شود به آن تشبیه صریح یا تشبیه مرسل می‌گویند.

تشبیه که در آن نه وجه شبه ذکر شود و نه ادات تشبیه بلیغ است. تشبیه بلیغ رساترین، زیباترین و مؤثرترین تشبیهات است. تشبیه بلیغ بر دو گونه است: ۱- تشبیه بلیغ اسنادی که در آن مشبّه‌به به مشبه اسناد داده می‌شود مانند علم نور است. ۲- اضافهٔ تشبیهی که در آن یکی از طرفین تشبیه به دیگری اضافه می‌شود مانند «درخت دوستی»

دو رکن اصلی تشبیه، (مشبّه) و (مشبّه‌به) هستند که هیچ‌گاه حذف نمی‌شوند؛ زیرا غرض از تشبیه، وصف مخیل مشبّه به وسیلهٔ مشبّه‌به است. آن توصیف مخیّل که همان وجه شبه است- معمولاً از مشبّه‌به اخذ می‌شود، پس وجود مشبّه و مشبّه‌به هر دو لازم است.

بر اساس تعریفی دیگر اقسام تشبیهی نیز وجود دارد که به آن اشاره می‌شود. از جمله:

حسی و غیر حسی: هر دو طرف مشبه و مشبه‌به حسی است یعنی با حواس ظاهر درک می‌شوند.

وهمی و خیالی: مشبه‌به وجود خارجی نداشته باشد.

تشبیه مفرد به مفرد:دو طرف تشبیه هر دو مفرد باشد. مانند تشبیه روی به گل.

تشبیه مرکب به مرکب: دو طرف تشبیه دو چیز یا بیشتر باشد.

تشبیه جمع:یک چیز را به چند چیز تشبیه کنند.

تشبیه تسویه: چند چیز را به یک چیز تشبیه کنند.

تشبیه مفروق:هرگاه هر مشبه در شعر با مشبه به خود ذکر شود و«هر مشبه بهی را تالی مشبه خود قرار دهند.»
هم ز جهل تو سوخت حاصل تو/عمر چون پنبه جهل چون شرر است
تشبیه تمثیل: آنست که شاعر سخنی بگوید و برای روشنتر ساختن مقصود برای آن مثال و مورد مشابه بیاورد و به آن ارسال مثل نیز گفته‌اند.
جهان افروزی از اخگر نیاید/بزرگی خردسالان را نشاید

## مثال
* مثال:

(تن در جامه به باده در جام و دل در سینه به نقره در آهن تشبیه شده است)

* مثال:

(شاعر خود را به غواص، میکده را به دریا و عشق را به دردانه تشبیه کرده است)

* مثال:

(شاعر شب را به چاه بیژن و خود را به بیژن در چاه تشبیه کرده است)

* مثال:

(منوچهری در این شعر راندن اسب را به حرکات دست نوازنده ارغنون تشبیه کرده است)

* مثال:

(منوچهری در این شعر رنگ برگ درختان 
پاییزی را به پیرهن رنگ‌رزان تشبیه کرده است)

* مثال:
{تو آفتاب و دلم همچو سایه در پی تو}
(در اینجا تو به آفتاب تشبیه شده و دل من به سایه)

## جستارهای وابسته
* تعطیل (کلام اسلامی)

## منابع

* 
* شفیعی کدکنی، محمدرضا. صور خیال در شعر فارسی. تهران. انتشارات نیل ۱۳۵۰
* همایی، جلال الدین، فنون بلاغت و صناعات ادبی، تهران، هما، ۱۳۸۴

رده:آرایه‌های ادبی
رده:روش‌های بلاغت
رده:شکل‌های سخنرانی
رده:علم بدیع
رده:مقایسه‌ها
خاروبدیس

**خاروبدیس** ، در اسطوره‌های یونان گردابی افسانه‌ای در تنگه مسینا است. او دختر پوسیدن وگایا است که گلهٔ هرکول را دزدید و زئوس او را به دریا انداخت که در آن جا به صورت گرداب درآمد. گویا در مجرایی باریک است. پس از آن نیز آن را با گذرگاه مسینا (که در ان گردابی نیست. یکی انگاشتند. او کشتی‌های بسیاری را بلعید. یاسون واودیسئوس سعی در مذاکره با او داشتند. اودیسئوس کشتی اش را از داست اما توانست تا بر صخره ای در وسط دریا بچسبد تا گرداب تمام شود.

## منابع

* 

رده:آفریده‌های افسانه‌ای یونانی
رده:ادیسه
رده:دگردیسی‌ها در اسطوره‌شناسی یونانی
رده:شخصیت‌های در ادیسه
رده:فرزندان پوزئیدون
رده:فرزندان گایا
رده:گرداب‌ها
رده:آفریده‌های افسانه‌ای زن
رده:هیولاها
رده:هیولاهای دریا
رده:شخصیت‌های دگردیسی‌ها (اووید)
خارون

**خارون** ، در اسطوره‌های یونان، پسر اربوس و نوکس است.

خارون قایق‌بانی است که مردگان را از رود ستوکس  می‌گذراند و به هادس می‌برد. برای این کار یک اوبولوس مزد می‌گرفت. یونانیان به هنگام دفن مرده یک اوبولوس در دهان وی می‌گذاشتند تا به خارون بپردازد. زمانی که هراکلس او را مجبور کرد تا وی را به جهان زیرزمین ببرد، هادس، خارون را یک‌سال به زنجیر کشید.

وقتی مردگان وارد دنیای زیرین می‌شدند، ابتدا می‌بایست با قایقی از سیاه آب یا باتلاق آخرون عبور می‌کردند که قایقران آن، پیرمرد منحوسی بود به نام خارون که برای عبور هر نفر، یک دینار طلا (اوبولوس) می‌گرفت.

اگر مرده‌ای نمی‌توانست هزینهٔ عبورش را بپردازد به صورت روحی سرگردان درمی‌آمد که محکوم بود در کنار آخرون پرسه بزند بدون آنکه هرگز به آرامش برسد، همین سرنوشت در انتظار دفن نشدگان بود.

## جستارهای وابسته
* فهرست شخصیت‌ها، مکان‌ها و رویدادهای افسانه‌ای یونان باستان

## منابع

* 
* 

رده:خدایان یونانی
رده:دنیای مردگان یونان
رده:شخصیت‌ها در اسطوره‌شناسی یونان
رده:شخصیت‌های کتاب ششم انه‌اید
رده:موجودات چتونیک
رده:شخصیت‌های دگردیسی‌ها (اووید)
رده:راهنمای روان‌ها
بیمارستان حضرت علی‌اصغر (بیرم)

**بیمارستان حضرت علی‌اصغر** واقع در استان فارس، شهر بیرم بیمارستانی است دانشگاهی و درمانی وابسته به دانشکده علوم پزشکی لارستان با ظرفیت ۴۰ تخت ثابت که در سال ۱۳۷۱ خورشیدی تأسیس گردید.

هم اکنون این بیمارستان دارای بخش‌های بخش اورژانس، اطفال، داخلی، زنان و زایمان، اتاق عمل، پست پارتوم، زایشگاه،  بخش اورژانس، لیبر، دیالیز و دیگر واحدهای پاراکلینیکی و درمانگاهی می‌باشد.

## جستارهای وابسته
* بیمارستان
* درمانگاه
* مجتمع درمانی

## منابع

رده:بیمارستان‌های استان فارس
نظریه ریسمان نوع صفر

**نظریه ریسمان نوع صفر** مدلی از نظریه ریسمان است که کمتر شناخته شده‌است. این مدل به علت ابر متقارن بودن جهان رویهٔ آن یک نظریهٔ ابرریسمان به حساب می‌آید. با این وجود طیف فضا زمان ابر متقارن نیست و شامل هیچ فرمیونی نمی‌باشد. در ابعاد بزرگ‌تر از دو حالت پایه یک تکیون است و بنابراین نظریه نا پایدار است. این خواص مدل «۰» را شبیه یک مدل بوزونی می‌کند که توصیفی نامناسب از جهان ماست. با این وجود از این مدل به عنوان یک مدل اسباب بازی برای تحقیق در مفاهیم نظریهٔ ریسمان استفاده می‌شود مثلاً چگالش تکیون‌ها. نظریهٔ ریسمان «۰» دو بعدی را می‌توان با کمک مدل ماتریسی به شکل غیر اختلالی توصیف کرد و این باعث جذابیت آن می‌شود.
دو نوع نظریهٔ ریسمان «۰» وجود دارد یکی A۰ و دیگری B۰ که تفاوت آن‌ها برمی گردد به اینکه کدام نوع از میدان‌های راموند – راموند در طیف بدون جرم قرار می‌گیرند.
## منابع

* Polchinski, Joseph (1998). *String Theory*, Cambridge University Press. A modern textbook.
** Vol. 2: Superstring theory and beyond. .

رده:فیزیک نوین
رده:نظریه ریسمان
آماندا یانگ

**آماندا یانگ**  در سری فیلم‌های اره شخصیتی است که در قسمت اول فیلم معرفی می‌شود.

او در قسمت اول نقش چندانی ندارد اما در قسمت‌های بعدی یکی از شخصیت‌های کلیدی می‌شود.

او در قسمت اول تنها کسی بود که از دام تله‌های مرگ بار زنده بیرون آمد. او در قسمت اول دختری معتاد بود.

این نقش توسط شاونی اسمیت بازی شده‌است.

## جستارهای وابسته
* اره (سری فیلم)

## منابع

## پیوند به بیرون
* Amanda Young Club At DevaintART
* Amanda Young Club At Fanpop

رده:آدمکش‌های زنجیره‌ای تخیلی
رده:آدم‌ربایان تخیلی
رده:اختلال شخصیت مرزی در ادبیات داستانی
رده:شخصیت‌های اره
رده:شخصیت‌های تخیلی معرفی‌شده در ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:شخصیت‌های فیلم معرفی‌شده در ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:شخصیت‌های فیلم‌های ترسناک
رده:شکنجه‌گران تخیلی
رده:قربانیان خیالی آدم‌ربایی
رده:مجریان عدالت سرخود تخیلی
گیتا گرکانی

**گیتا دردی زاده گرکانی**، نویسنده، مترجم و پژوهشگر ایرانی ادبیات کودکان و نوجوانان است.  

## جوایز
* جایزهٔ بهترین ترجمهٔ رمان نوجوانان جشنواره کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان ۱۳۸۳ برای رمان *ژانوس ستاره آرزو*
* *فصل آخر*؛ داستان بلند برگزیده سومین دوره جایزهٔ ادبی پروین اعتصامی

## آثار ترجمه

* ژانوس، ستاره ی آرزو، نوشته‌ی آنتونی هوروویتس، انتشارات کاروان، ۱۳۸۲  
* گروش‍ام گ‍ری‍ن‍چ و ج‍ام ن‍ح‍س، نوشته‌ی آنتونی هوروویتس، انتشارات کاروان، ۱۳۸۲ 
* اتوب‍وس شب‌رو، نوشته‌ی آنتونی هوروویتس، انتشارات کاروان، ۱۳۸۴ 
* کلبه‌ی نحس، نوشته‌ی آنتونی هوروویتس، انتشارات کاروان، ۱۳۸۵ 
* ترس، نوشته‌ی آنتونی هوروویتس، نشر کندر، ۱۳۹۰ 
* مادربزرگ، نوشته‌ی آنتونی هوروویتس، م‍وس‍س‍ه‌ی ف‍ره‍ن‍گ‍ی ه‍ن‍ری ن‍وروز ه‍ن‍ر‏‫، ۱۳۸۰ 
* شیطان و پسرکش، نوشته‌ی آنتونی هوروویتس، م‍وس‍س‍ه‌ی ف‍ره‍ن‍گ‍ی و ه‍ن‍ری ن‍وروز ه‍ن‍ر‏‫، ۱۳۸۰ 
* دورب‍ی‍ن ق‍ات‍ل، نوشته‌ی آنتونی هوروویتس، نشر ای‍ران‌ب‍ان‏‫، ۱۳۸۴ 
* ستاره‌ی اهریمنی، نوشته‌ی آنتونی هوروویتس، کتابسرای تندیس، ‏‫۱۳۹۰ 
* نکروپلیس، نوشته‌ی آنتونی هوروویتس، کتابسرای تندیس، ‏‫۱۳۹۱ 
* الکس رایدر، نوشته‌ی آنتونی هوروویتس
*# دو صفر هیچ، انتشارات کاروان، ۱۳۸۵ 
*# مدرسه‌ی شوم، انتشارات کاروان، ۱۳۸۵ 
*# گذرگاه اسکلت، انتشارات کاروان، ۱۳۸۷ 
*# حمله‌ی عقاب، انتشارات کاروان، ۱۳۸۷ 
*# اسکورپیا، انتشارات آوای روزان، ۱۳۹۵ 
*# آرک اینجل، انتشارات آوای روزان‏‫، ۱۳۹۵ 
* زندگی پی، نوشته‌ی یان مارتل، نشر علم، ۱۳۸۳ 
* حادث‍ه‌ای ع‍ج‍ی‍ب ب‍رای س‍گ‍ی در ش‍ب، نوشته‌ی مارک هادون، انتشارات کاروان، ۱۳۸۴ 
* ان‍گ‍ش‍ت ج‍ادوی‍ی، نوشته‌ی رولد دال، نشر چشمه، ۱۳۷۸ 
* لاکپشت، نوشته‌ی رولد دال، نشر چشمه، ۱۳۷۸ 
* غ‍ول ب‍زرگ م‍ه‍رب‍ان، نوشته‌ی رولد دال، نشر چشمه، ۱۳۷۹ 
* داس‍ت‍ان‌ه‍ای ن‍ام‍ن‍ت‍ظره، نوشته‌ی رولد دال، انتشارات کاروان، ۱۳۸۴ 
* جی‍م‍ز و ه‍ل‍وی غ‍ول‌پ‍ی‍ک‍ر، نوشته‌ی رولد دال، انتشارات کاروان، ۱۳۸۵ 
* ک‍اف‍ک‍ا در س‍اح‍ل، نوشته‌ی هاروکی موراکامی، انتشارات کاروان، ۱۳۸۶ 
* انسان‌ها، هیچ‌جا خانه نمی‌شود، نوشته‌ی مت هیگ، نشر هیرمند، ‏‫۱۳۹۴ 
* دلایلی برای زنده ماندن، نوشته‌ی مت هیگ، انتشارات علمی و فرهنگی، ‏‫۱۳۹۶ 

## منابع

## پیوند به بیرون

*گیتا گرکانی نویسنده و مترجم:دوران نثر پیچیده در ادبیات تمام شده‌است
*فصل آخر» گیتا گرکانی ورق خورد

گرکانی، گیتا
رده:برندگان جایزه ادبی پروین اعتصامی
رده:دانش‌آموختگان دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران
گرکانی، گیتا
گرکانی، گیتا
رده:نویسندگان ادبیات کودک اهل ایران
رده:نویسندگان زن اهل ایران
رده:مترجمان زن اهل ایران
فرشته‌کوسه‌سانان

**فرشته‌کوسه‌سانان** (Squatiniformes) راسته‌ای از کوسه‌ماهیان هستند.
خانواده فرشته‌کوسگان (Squatinidae) در این راسته قرار دارد.

ظاهر فرشته‌کوسه‌ها با سفره‌ماهی همانندی دارد. کوسه‌ماهیان این راسته رو به انقراض هستند.

## منابع

ویکی پدیای انگلیسی￼￼

رده:جانداران پدیدآمده در آکسفوردین
رده:جانداران موجود پدیدآمده در ژوراسیک پسین
فرشته‌کوسه‌سانان
رده:ماهیان تخم‌زنده‌زا
رده:آرایه‌های نام‌گذاری‌شده توسط آندره ماری کونستانت