بهرام مشیری

**بهرام مشیری** (۲ فروردین ۱۳۲۶ – ۱۹ آبان ۱۴۰۴) نویسنده، پژوهشگر تاریخ، مجری و برنامه‌ساز تلویزیونی ایرانی بود. وی اجرای برنامهٔ *سرزمین جاوید* در تلویزیون پارس را برعهده داشت. پخش برنامهٔ *سرزمین جاوید* از سال ۲۰۰۲ آغاز شد و موضوع آن مذهب، تاریخ، ادبیات، فلسفه، سیاست و مسائل روز بود. مشیری همچنین در رادیوهای فارسی‌زبان در آمریکا دربارهٔ ایران و تاریخ ایران و علل انحطاط ایران باستان و ایران کنونی نظریات خود را بیان می‌کرد. مشیری در برنامه‌های خود از آنچه «استبداد دینی در ایران» می‌خواند، انتقاد می‌کرد و خواهان آزادی احزاب و انتخابات آزاد در ایران بود.

## زندگی
بهرام مشیری در سال ۱۳۲۶ در روستایی در نزدیکی گلپایگان زاده شد. وی پس از اخذ دیپلم در گلپایگان، وارد شهربانی شد. پس از پایان دانشگاه به خدمت شهربانی درآمد و در سال ۱۹۷۴ میلادی به آمریکا مهاجرت کرد. مشیری مدرک کارشناسی ارشد در علم مواد و مهندسی شیمی از دانشگاه کاتولیک آمریکا دریافت کرده بود.

## دیدگاه‌ها
فعالیت‌های فرهنگی و ادبی بهرام مشیری را می‌توان تلاشی از جانب وی در راستای نفی فرهنگ خرافه، استبدادستیزی، آزادی‌خواهی و بازگشت به خردگرایی دانست. برنامه‌های او از طریق رادیو، تلویزیون و اینترنت منتشر می‌شد. این برنامه‌ها، به نام سرزمین جاوید، موضوعات مختلفی مانند اسلام، تاریخ اسلام، تسنن، تشیع، سیاست، مسائل روز ایران و جهان، ادیان و مذاهب، تاریخ کهن، تاریخ معاصر ایران و جهان، مسائل اجتماعی، شعر، هنر، فلسفه، فرهنگ، ادبیات، علوم تجربی، تاریخ علم، سینما، موسیقی سنتی به‌ویژه تکنوازی تار شامل می‌شد.

او در برنامه‌هایش اسلام و عقاید اسلامی را مورد انتقاد قرار می‌داد و اغلب زبان طنز را چاشنی سخنانش می‌کرد. همین موضوع باعث شد که برخی او را محکوم کنند و سخنانش را توهین به عقاید اسلامی بپندارند. با این حال، او با رد این ادعاها، سخنان خود را روشنگری بر اساس متون کلاسیک اسلام مانند تاریخ طبری و مغازی می‌دانست که گاهی این منابع را در مقابل دوربین می‌خواند و به آن‌ها استناد می‌کرد. مشیری علّت انتقاد از دین اسلام را حاکمیت آخوندهای شیعه و سلطهٔ آنان بر مبنای این مذهب اعلام می‌کرد و ریشهٔ مشکلات جامعه را حکومت مذهبی برمی‌شمرد. او گفته بود که اگر حکومت بر مبنای اسلام نبود، اسلام را منتقدانه تحلیل نمی‌کرد.

بهرام مشیری از جمله منتقدان حکومت پهلوی بود. به نظر او حاکمیت کنونی روحانیون به علّت سانسور و اختناق دورهٔ پهلوی است و کودتای ۲۸ مرداد را انحرافی بزرگ در راه آزادی‌خواهی ملّت ایران و نقطهٔ سیاه تاریخ ایران به‌ویژه پس از مشروطه می‌دانست. او همچنین انقلاب مشروطه را نقطهٔ عطف پیشرفت ایران بر مبنای آزادی‌خواهی می‌دانست و همواره تاریخ ایران به‌ویژه دورهٔ مشروطه را می‌ستود. وی از هواداران محمد مصدق بود امّا هیچ‌گاه خود را متعلق به گروه یا ارگان خاصی نمی‌دانست.

مشیری در برنامه‌های خود متناوباً بخشی را به خوانش صحیح *[[شاهنامه]]* اختصاص می‌داد و سعی می‌کرد با زبانی ساده آن را برای مخاطبانش شرح دهد. وی در خلال خوانش شاهنامه، ریشه‌های تاریخی مطالب آن را آشکار و نکات مستتر در آن را نقد و بررسی می‌کرد. مشیری از جمله ستایش‌گران فردوسی بود و او را از بزرگ‌ترین میراث‌داران زبان و ادب پارسی می‌دانست.

## سوءقصد
مشیری در دههٔ ۱۳۹۰ در برنامه‌ای تلویزیونی، از سوءقصد نیروهای وزارت اطلاعات ایران به جان او خبر داد. وی در این برنامهٔ تلویزیونی، پس از شرح کامل ماجرا، از تحت حمایت اف‌بی‌آی و سایر سازمان‌های تحت امر دولت آمریکا قرار گرفتنِ خود خبر داد.

## درگذشت
مشیری در روز ۱۹ آبان ۱۴۰۴ در بیمارستان هوگ در شهر ارواین در ایالت کالیفرنیا به دلیل کاهش اکسیژن خون و خونریزی مغزی در سن ۷۸ سالگی درگذشت.

## خاکسپاری
پیکر بهرام مشیری در روز شنبه بیست و دوم نوامبر ۲۰۲۵ مصادف با یکم آذرماه ۱۴۰۴ در آرامستان پیرس برادرز ولی اوکس، در وست لیک ویلیج، کالیفرنیا و با حضور جمعی از دوستداران وی به خاک سپرده شد.

## کتاب‌ها
کتاب «*نقدی بر چاپ‌های انتقادی شاهنامه و تصحیحی جدید از داستان [[رستم]] و سهراب»* به قلم مشیری در سال ۲۰۱۴ منتشر شد. این کتاب، نقدی بر چاپ‌های *[[شاهنامه ترنر ماکان]]*، چاپ مول، چاپ مسکو و چاپ جلال خالقی مطلق است.

او در یکی دیگر از کتاب‌های خود با عنوان «*از آتن تا هیروشیما*» دربارهٔ فیزیک اتمی و مصیبت‌های واردشده به هیروشیما و ناگاساکی می‌نویسد.

## جستارهای وابسته
* نقد اسلام
* نقد قرآن
* اسلام و خشونت
* افراط‌گرایی اسلامی
* تروریسم اسلامی
* فاشیسم اسلامی
* فهرست کتاب‌های ایرانیان در نقد اسلام

## منابع

## پیوند به بیرون
* سایت بهرام مشیری
* کانال بهرام مشیری در یوتیوب
* 
* 

رده:اهالی گلپایگان
رده:پژوهشگران اهل ایران
رده:تاریخ‌نگاران اهل ایران
رده:درگذشتگان ۱۴۰۴
رده:دور از وطن‌های اهل ایران در ایالات متحده آمریکا
رده:زادگان ۱۳۲۶
رده:شاهنامه‌پژوهان
رده:مجریان تلویزیونی اهل ایران
رده:مخالفان سیاسی جمهوری اسلامی اهل ایران
رده:منتقدان اسلام
رده:منتقدان تشیع
رده:نویسندگان مرد اهل ایران