open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
سرپا (شهر)

**سرپا**  یکی از شهرهای کشور پرتغال است که مساحت آن ۱۱۰۴٫۰ km² و جمعیت آن ۱۶٬۱۷۸ است.

## منابع
Wikipedia contributors, "Serpa Municipality," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Serpa_Municipality&oldid=543993286 (accessed October 11, 2013).


رده:شهرک‌های پرتغال
رده:شهرهای پرتغال
ستوبال

بندانگشتی|چپ|260px|محل حوزهٔ شهرداری ستوبال در نقشهٔ پرتغال.
**سِتوبال** (پرتغالی: Setúbal) یکی از شهرهای کشور پرتغال است.

شهر ستوبال بر کرانهٔ شمالی خور رودخانه سادو و در ۴۰ کیلومتری لیسبون واقع شده‌است.
ستوبال در آغاز سدهٔ بیستم مرکز مهم صنعت ماهی‌گیری پرتغال به ویژه ساردین بود.

## نگارخانه

Image:Forte S Filipe.JPG|
Image:Church in Praca do Bocage.JPG|
Image:Setubal.Igreja de Jesus01.jpg|
Image:Jesus Convent 5.JPG|
Image:Setubal.Igreja de Jesus02.jpg|
Image:Porto de Setubal I.jpg|
Image:Jardim Bonfim Setubal 2.JPG|
Image:Setubal 20070727.jpg|


## افراد مشهور
ژوزه مورینیو یکی از سرشناس‌ترین مربیان فوتبال جهان در ستوبال به دنیا آمده‌است.

## موقعیت جغرافیایی
موقعیت جغرافیایی شهرها و مناطق اطراف به شرح زیر است:

400px|چپ|Localidades na vizinhança



## منابع

Wikipedia contributors, "Setúbal," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Setúbal&oldid=180116406 (accessed January ۱۷، ۲۰۰۸).


رده:شهرداری‌های پرتغال
رده:شهرهای بندری در پرتغال
رده:شهرهای پرتغال
رده:مستعمره‌های فینیقیه
سیلوس

* سیلوس (پرتغال)
* سیلوس، آمازوناس

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
تاویرا

**تاویرا** یکی از شهرهای کشور پرتغال است که در جنوب غربی این کشور واقع شده‌است. قدمت تاریخی به ۱۰۰۰ سال پیش از میلاد بر می‌گردد و بنیان این شهر را به دریانوردان فنیقی نسبت می‌دهند. در دوره رومیان بندر جدیدی در این منطقه به نام بالسا ایجاد کردند به خاطر همین از اهمیت تاویرا کاسته شد.

## جاذبه‌های توریستی
* کاخ موزه تاویرا
* قلعه تاویرا
* موزه علوم زندگی
* کلیسا سن فرانسیسکو
* کلیسا رحمت
* دیسکو اکو تاویرا
* کمپ جزیره تاویرا و ساحل برهنگی

## منابع

http://en.wikipedia.org/wiki/Tavira

رده:اقامتگاه‌های تفریحی ساحلی در پرتغال
رده:شهرداری‌های الگاروه
رده:شهرداری‌های پرتغال
رده:شهرک‌های آلگاوره
رده:شهرهای پرتغال
تومار (پرتغال)

**تومار** (به پرتغالی: Tomar) یک شهر در پرتغال است که در ناحیه سانتاری واقع شده‌است.

## خصوصیات
**تومار** ۳۵۱٫۲۰ کیلومتر مربع مساحت و ۴۰٬۶۷۷ نفر جمعیت دارد.

## خواهرخوانده
شهر ونسن خواهرخواندهٔ تومار هست.

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای پرتغال

## منابع

رده:تومار (پرتغال)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۱۶۰ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۱۶۰ (میلادی) در اروپا
رده:بنیان‌گذاری‌های سده ۱۲ (میلادی) در پرتغال
رده:شهرداری‌های ناحیه سانتاری
رده:شهرداری‌های پرتغال
رده:شهرهای پرتغال
رده:منطقه‌ها مسکونی در ناحیه سانتاری
رده:شوالیه‌های معبد
تورس نواس

**تورس نواس** () نام یکی از شهرهای کشور پرتغال است.

معنی نام آن «سرزمین نو» است.

## منابع

* 


رده:شهرداری‌های پرتغال
رده:شهرداری‌های ناحیه سانتاری
رده:شهرهای پرتغال
رده:منطقه‌ها مسکونی در ناحیه سانتاری
والپاسوس

**والپاسوس**  یکی از شهرهای کشور پرتغال است که ۵۴۸٫۷۴ کیلومترمربع مساحت و ۱۹٬۱۵۴ نفر جمعیت دارد.

## جستارهای وابسته
## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:شهرداری‌های پرتغال
رده:شهرهای پرتغال
ویلا بالیرا

بندانگشتی|استان پورتو سانتو.
**ویلا بالیرا** () یکی از شهرهای کشور پرتغال است. که در استان پورتو سانتو واقع شده‌است و همچنین دارای ۴٬۴۷۵ نفر جمعیت است و در تاریخ ۲ اوت ۱۹۹۶ به عنوان شهر شناخته شد.

## منابع

* 

رده:جزیره پورتو سانتو
رده:شهرداری‌های مادیرا
رده:شهرهای پرتغال
رده:مناطق مسکونی در مادیرا
گاندرا (پاردس)

شهر **گاندرا**  در پاردس مونیسیپالیتی در کشور پرتغال واقع شده‌است. جمعیت این شهر ۵٬۲۰۰ نفر است. در تاریخ ۲۶ اوت ۲۰۰۳ به عنوان شهر شناخته شد.

## جستارهای وابسته
* پرتغال
* فهرست شهرهای پرتغال

## منابع
* ویکی‌پدیای آلمانی

رده:پریش‌های پارادس
رده:شهرهای پرتغال
ویزلا

**ویزلا** یکی از شهرهای کشور پرتغال است.

رده:شهرداری‌های ناحیه براگا
رده:شهرک‌های پرتغال
رده:شهرهای پرتغال
ویزئو

**ویزئو** (Viseu) یکی از شهرهای کشور پرتغال است.

## نگارخانه

Image:Viseu - Sé 1.jpg|
Image:Viseu - Sé 2.jpg|
Image:Viseu - Centro.jpg|
Image:Viseu - Camara.jpg|
Image:ViseuCathedral.jpg|
Image:SeViseuInterior.jpg|
Image:Viseu Cathedral.jpg|
Image:Nt-Viseu-Porta dos Cavaleiros.jpg|
Image:Inside Igreja da Misericórdia de Viseu.jpg|
Image:Viseu-Vista.jpg|



رده:شهرداری‌های پرتغال
رده:شهرهای پرتغال
ویلا رئال دسانتو آنتونیو

**ویلا رئال د سانتو آنتونیو** (Vila Real de Santo António) یکی از شهرهای کشور پرتغال است.


رده:پایانه‌های مرزی اسپانیا و پرتغال
رده:شهرداری‌های الگاروه
رده:شهرداری‌های پرتغال
رده:شهرهای بندری در پرتغال
رده:شهرهای پرتغال
ویلا دو کنده

**ویلا دو کنده** یکی از شهرهای کشور پرتغال است.

## ورزش
شهر ویلا دوکنده داری یک تیم فوتبال به نام ریو آوه است؛ که مهدی طارمی بازیکن ایرانی این باشگاه بود و در اولین فصل حضورش در این تیم (فصل ۲۰۲۰-۲۰۱۹) آقای گل لیگ پرتغال شد و با ریواوه به پلی آف لیگ اروپا صعود کردند.

## منابع
* ویکی‌پدیای انگلیسی


رده:شهرداری‌های پرتغال
رده:شهرداری‌های ناحیه پورتو
رده:شهرهای پرتغال
رده:مناطق مسکونی ساحلی در پرتغال
ویلا نوا دسانتو آندره

**ویلا نوا دسانتو آندره** (Vila Nova de Santo André) یکی از شهرهای کشور پرتغال است.

رده:پریش‌های سانتیاگو دو کاکم
رده:شهرهای پرتغال
رده:شهرهای طراحی شده
رده:جوامع طراحی‌شده
ویلا رئال

**ویلا رئال** (Vila Real) یکی از شهرهای کشور پرتغال است.

## نگارخانه

Image:Palau_de_Mateus.JPG|
Image:Vila_Real_PT.jpg|
Image:Torre_de_Quintela.JPG|
Image:Cascata_Agarez.jpg|
Image:Street_VR_PT.jpg|
Image:Corgo_VR_PT.jpg|
Image:Santuario_de_Panoias_Vila_Real_Portugal_01.jpg|
Image:Casa_Diogo_Cao.JPG|
Image:BMVR.jpg|
Image:TeatroVR-PT.jpg|
Image:DolceVitaDouro-VR-PT.jpg|
Image:Centro_Com._Dolce_Vita_Douro_-_Vila_Real_(Portugal).jpg|


## جستارهای وابسته
## منابع


رده:شهرداری‌های پرتغال
رده:شهرهای پرتغال
ویلا نوا دگایا

**ویلا نوا دگایا** معروف به **گایا** یکی از شهرهای کشور پرتغال واقع در ناحیه شمالی با جمعیتی حدود ۳۰۴ هزار نفر است. این شهر در جنوب شهر پورتو و نوار جنوبی رودخانه دوورو قرار دارد. در اصل رودخانه دوورو مرز بین دو شهر پورتو و گایا می‌باشد.

## نگارخانه

Image:Apartment buildings of Mafamude, Vila Nova de Gaia.jpg|


## منابع

* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Vila_Nova_de_Gaia&oldid=193497698 Wikipedia contributors, "Vila Nova de Gaia," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed March 6, 2008).]


رده:شهرداری‌های ناحیه پورتو
رده:شهرهای پرتغال
رده:مناطق مسکونی در بخش پورتو
فهرست جنگ‌افزارها

; فهرست سلاحها بر حسب زمان پیدایش

* فهرست سلاح های باستانی
* فهرست سلاح های عصور میانه
* فهرست سلاح های مدرن
* فهرست سلاح های جنگ جهانی اول
* فهرست سلاح های جنگ جهانی دوم

; فهرست سلاح ها بر حسب مدل

* فهرست سلاح های سرد
* فهرست سلاح های گرم
* فهرست سلاح های انفرادی
* فهرست سلاح های توپ ای

; خانه
* فهرست سلاح های هوایی
* فهرست سلاح‌های کشتار جمعی
* فهرست سلاح‌های شیمیایی
* فهرست سلاح‌های میکروبی
* فهرست سلاح‌های هسته‌ای
* فهرست سلاح‌های بودار
* بمب
* مین
* تانک
* نفربر
*خودروهای سبک
*خودروهای سنگین
*سکوهای موشکی
* موشک
* تفنگ
* سلاح دوش‌پرتاب

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:فهرست جنگ‌افزارها
رده:جنگ‌افزارها
رده:فهرست‌ها
رده:فهرست‌های فهرست‌ها
فهرست اسلحه‌های باستانی

بندانگشتی|چپ|240px|سلاح‌های دروه برنز، یافته‌شده در رومانی
* آکیناکه (خنجر بلند سکایی/هخامنشی)
* برج متحرک
* برگستوان (زره اسب)
* بیش‌افکن Polybolos
* بیغال (نیزه دستی چوبی)
* پیکان
* پیکان‌افکن Springald
* پنجگان
* تبر
* تبرزین
* تخته‌حمله Sambuca
* ترکش (تیردان)
* ترگ
* تُکمار (پیکان‌های سَرگِرد)
* تیر
* کمان Oxybeles
* تیردان
* تیرکمان شکمی Gastraphetes
* تیغ
* جوشن
* چرخ (گونه‌ای کمان)
* خدنگ
* خرکمان ballista
* خشت (گونه‌ای نیزه‌ی کوچک)
* خفتان
* خنجر
* دژکوب (باره‌کوب)
* زره‌پوش
* زنجیر
* زین
* ژوبین
* سپر
* سپرگذر Catapulta
* ستام (افسار و مهار اسب)
* سنگ‌افکن
* سوفار (نوک نیزه)
* شمشیر
* شهرگیر Helepolis
* فلاخن (قلابسنگ)
* قداره
* کشکنجیر
* کلاهخود
* کمان فولادی Arbalest
* کمان
* کماندان (تنها در دوره هخامنشی دیده شده.
https://web.archive.org/web/20071001103954/http://dbase.irandoc.ac.ir/00047/00047847.htm)
* کمند
* کوشک‌انجیر
* گرز
* گوپال
* منجنیق
* نیزه

## دیگر فرهنگ‌ها

### خاورمیانه باستان
* خوپش (شمشیر داس‌شکل کنعانی-سومری)

### ژاپنی
* کتانا

### سرخ‌پوستی
* نیزه‌انداز (آتلاتل)

## منابع

لغتنامه دهخدا.
* فرهنگ دانشگاهی آریانپور.

رده:جنگ‌افزارها بر پایه دوره تاریخی
رده:فهرست جنگ‌افزارها
معلمان

**مُعَلّمان** نام روستایی کویری از توابع بخش امیرآباد شهرستان دامغان در استان سمنان ایران است.

## جمعیت
روستای معلمان در دهستان قهاب رستاق قرار گرفته و بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، جمعیت آن ۱۹۶ نفر (۵۲ خانوار) بوده‌است.

## موقعیت
منطقهٔ معلمان در ۱۲۸ کیلومتری جنوب شهرستان دامغان و ۱۱۰ کیلومتری شمال جندق، در حاشیهٔ شمالی ساحل کویر بزرگ نمک قرار دارد. این منطقه از شمال به کوه‌های دزینا، انارو، تبرکوه، و دوگوش، از شرق به روستای بیدستان، از غرب به کلاته رشم، و از جنوب به چالهٔ کویر محدود می‌شود.

این منطقه در زمان‌های گذشته در مسیر کاروان‌گذر جندق به بیدستان قرار داشته‌است. در هنگام گذر از جادهٔ ارتباطی جندق به معلمان، نام‌هایی بر روی نقشه مشاهده می‌شوند که عملاً حضور فیزیکی ندارند. علت نامگذاری این مناطق آگاهی از میزان راه باقی‌مانده بوده‌است. مکان‌هایی مانند بارانداز سر نمک، بارانداز میانه و سر کویر از جمله این نامگذاری‌ها بوده‌اند. بارانداز سرنمک به معنای ابتدای مسیر کویر، بارانداز میانه به معنای نیمه‌راه و سر کویر به معنای پایان مسیر قلمداد می‌شده‌اند. کاروان‌ها این مسیر را به سرعت و در مدت زمان تقریبی ۳ روز طی می‌کردند تا دچار باران‌های ناگهانی و در نتیجه باتلاقی‌شدن زمین‌های کویر نگردند.

سون هدین کویرنورد سوئدی یک بار مسیر جندق به معلمان را به همراه یک کاروان طی کرد و در سفرنامهٔ خود به نام کویرهای ایران به آن اشاره کرده‌است. هدین در این سفرنامه اشاره می‌کند که در نزدیکی معلمان دچار رگبار شده‌است و زمین‌ها به‌شدت باتلاقی شدند به نحوی که بلند کردن پا به علت چسبندگی زیاد گل با دشواری زیادی همراه بوده و شترها در گل فرومی‌رفته‌اند و قادر به برخاستن نبوده‌اند.

مسیر معلمان به جندق کوتاه‌ترین مسیر عبور از عرض کویر بوده‌است و کاروان‌ها برای آن‌که مسافت کمتری را در کویر طی کنند ابتدا از جندق به معلمان و سپس به بیدستان یا ورامین عزیمت می‌کرده‌اند. معلمان در حال حاضر دارای یک پمپ بنزین و یک پاسگاه انتظامی می‌باشد و نقطهٔ ارتباطی محورهای دامغان-جندق و شاهرود-جندق است.

### مسیرهای دسترسی
* مسیر اول، محور آسفالته دامغان به معلمان است.
* مسیر دوم، مسیر سمنان به آهوان و سپس معلمان است.
* مسیر سوم، مسیر خور به جندق و سپس معلمان است.
* مسیر چهارم، مسیر شاهرود بیدستان و سپس معلمان است.


File:دریاچه فصلی معلمان فقط 5 الی 6 روز در سال - panoramio.jpg|دریاچه فصلی معلمان که تنها ۵ یا ۶ روز در سال آب دارد
File:معرفی معلمـان و ســر کویـر، تقدیم به تیم پانورامیو To Panoramio Team, Please see 1st comment - panoramio.jpg|کشتزاری در معلمان


## منابع

* وبگاه کویرهای ایران

رده:بیابان‌های ایران
رده:روستاهای شهرستان دامغان
کاروانسرای سفیدآب

**[https://valavid.ir/downloads/%d9%86%d9%88%d8%b1%d9%be%d8%b1%d8%af%d8%a7%d8%b2%db%8c-%d8%b2%db%8c%d8%a8%d8%a7%db%8c-%da%a9%d8%a7%d8%b1%d9%88%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%b1%d8%a7-%d8%af%d8%b1-%da%a9%d9%88%db%8c%d8%b1-%d9%85%d8%b1%d9%86/ کاروانسرای سفیدآب]** از بناهای تاریخی درون کویر مرکزی ایران است.

در پارک ملی کویر در فاصله ۵۰ کیلومتری شرق مرنجاب و در ۷۵ کیلومتری جنوب قصر بهرام کاروانسرای قدیمی قرار دارد که زمانی استراحتگاه کاروان‌ها بوده است. این کاروانسرا در حدود ۴۰۰ سال پیش توسط شاه عباس صفوی در جنوب شرقی دریاچه نمک آران و بیدگل ساخته شده و جزو ۴ کاروانسرای حاشیه این دریاچه است. شاه عباس برای سفر از اصفهان به فرح‌آباد ساری از این کاروانسراها استفاده می‌کرده است. نمای ظاهری این کاروانسرا آجری است و ساخت آن به شیوه معماری اسلامی می‌باشد. در حاشیه جنوبی کاروانسرا کوه سفیدآب و چشمه سفیدآب قرار دارد که آب کاروانسرا از این چشمه تأمین می‌شده است.

کاروانسرای سفیدآب در ابتدای حوزه استحفاظی پارک ملی کویر و محیط‌بانی سفیدآب قرار دارد.

## راه‌های ورود به منطقه
مسیر اول مسیری است که از کاشان به آران و بیدگل و سپس جاده کویری مرنجاب می‌باشد. شایان ذکر است که حد فاصل کاروانسرای مرنجاب تا سفیدآب مسیری بسیار ناهموار است که فقط اتومبیلهای شاسی بلند قادر به عبور از آن هستند.

مسیر دوم مسیر ورامین - پیشوا - مبارکیه (محیط بانی) - دو راهی قصر بهرام و سفیدآب و سپس کاروانسرا ی سفیدآب است که نسبت به مسیر قبلی بسیار هموارتر است ولی نیاز به کسب مجوز از اداره محیط زیست سمنان دارد.

نکات ایمنی: برای رسیدن به کاروانسرا از هر دو مسیر، بنزین کافی به همراه داشته باشید چون با احتساب مسیر رفت و برگشت تا اولین پمپ بنزین مسافتی در حدود ۲۰۰ کیلومتر باید طی شود. (از مسیر بالا اولین پمپ بنزین در پیشوا و از مسیر پایین اولین پمپ بنزین در آران قرار دارد)

## جستارهای وابسته
* وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی
* کاروانسرا
*
* چشمه سفیدآب
* کویر مرنجاب
* پارک ملی کویر

## منابع

وب‌گاه کویرهای ایران (برداشت آزاد با ذکر منبع)

رده:بناهای تاریخی استان اصفهان
رده:کاروانسراها در ایران
رده:کاروانسراهای استان اصفهان
گائو

**گائو** مرکز استان گائو در کشور مالی است.

این شهر بر کرانهٔ رودخانهٔ نیجر واقع شده و جمعیت آن در سال ۲۰۰۵ برابر با ۵۷٬۹۷۸ نفر بود.

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:گائو
رده:آفریقای غربی فرانسه
رده:ازواد
رده:استان گائو
رده:امپراتوری سنغای
رده:امپراتوری مالی
رده:پایتخت کشورهای پیشین
رده:پایتخت‌های آفریقا
رده:تاریخ مالی
رده:شهرهای مالی
رده:مناطق مسکونی در استان گائو
رده:پایتخت‌های منطقه‌ای در مالی
کیدال

**کیدال** نام شهر و مرکز استان کیدال در شمال کشور مالی است. این شهر در ۱۵۰۰ کیلومتری شمال باماکو، پایتخت مالی، واقع شده است.

شهر کیدال دارای جمعیتی در حدود ۴۰ هزار نفر است. از امکانات این شهر می‌توان به فرودگاه کیدال اشاره کرد.

## منابع

رده:ازواد
رده:پایتخت‌های منطقه‌ای در مالی
رده:شهرهای مالی
رده:مالی
رده:مناطق مسکونی در استان کیدال
استان کایس

یکی از استان‌های کشور مالی است. مرکز آن شهر کایس است.

رده:استان کایس
رده:آفریقای غربی فرانسه
کایس
رده:کایس (مالی)
رده:مالی
رده:منطقه‌های مالی
کولیکورو

شهر کولیکورو (Koulikoro) مرکز استان کولیکورو در کشور مالی است.

## منابع

http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Koulikoro&oldid=439269849

کولیکورو
رده:بخش‌های مالی
رده:پایتخت‌های منطقه‌ای در مالی
رده:شهرهای مالی
رده:مناطق مسکونی در استان کولیکورو
استان تمبوکتو

**تمبوکتو** یکی از استان‌های کشور مالی است.

این استان بزرگ‌ترین و شمالی‌ترین استان مالی است و بیشتر زمین‌های آن زمین‌های بخش جنوب غربی صحرای بزرگ آفریقا هستند.

شهرت این استان به خاطر وجود شهر تاریخی تمبوکتو در آن است.

## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی.

رده:استان تمبوکتو
رده:ازواد
تمبوکتو
رده:مالی
رده:منطقه‌های مالی
موپتی

شهر **موپتی** (Mopti) مرکز استان موپتی در کشور مالی است.

این شهر بر روی سه جزیره واقع شده که با خاکریزهایی بهم پیوسته‌اند. به این خاطر به موپتی، ونیز مالی نیز گفته می‌شود.

## نگارخانه

File:Mosque Mopti.jpg|
File:Mopti.jpg|
File:Mopti2.jpg|
file:Mopti7.jpg|
File:Sévaré3.jpg|


## منابع

رده:موپتی
رده:آفریقای غربی فرانسه
رده:بخش‌های مالی
رده:پایتخت‌های منطقه‌ای در مالی
رده:رود بانی
رده:شهرهای مالی
رده:مناطق مسکونی در استان موپتی
سگو

شهر **سگو** مرکز استان سگو در کشور مالی است.
بندانگشتی|right

## منابع

* 

رده:سگو
رده:آفریقای غربی فرانسه
رده:استان سگو
رده:بامانا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۶۲۰ (میلادی) در آفریقا
رده:پایتخت‌های منطقه‌ای در مالی
رده:شهرهای مالی
رده:مالی
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۶۲۰ (میلادی)
رده:مناطق مسکونی در مالی
رده:پایتخت کشورهای پیشین
باماکو

**باماکو** پایتخت کشور مالی است.

## جغرافیا
راست|بندانگشتی|250px
جمعیت باماکو ۱٬۶۹۰٬۴۷۱ نفر است (۲۰۰۶) و بزرگ‌ترین شهر مالی است.

باماکو در جنوب غربی مالی و در کنار رود نیجر قرار گرفته‌است.

## نگارخانه

File:Monument Al Quoods - Bamako.jpg|
File:Monument de la paix - Bamako.jpg|
File:L'obélisque des idéogrammes, Hamdallaye - Bamako.jpg|
File:Gustave Borgnis-Desbordes - Statue place des explorateurs - Koulouba - Bamako.jpg|
File:Pyramide du souvenir - Bamako.jpg|
File:Place Abdoul Karim Camara - Bamako.jpg|
File:Place des explorateurs, Koulouba - Bamako.jpg|


## پانویس


رده:پایتخت‌های آفریقا
رده:دایره‌های مالی
رده:شهرهای مالی
رده:قلمروها و ناحیه‌های پایتخت
رده:مناطق مسکونی در مالی
رده:منطقه‌های مالی
حکم (فیلم ۱۳۸۴)

***حُکم*** فیلمی ایرانی محصول ۱۳۸۳ به کارگردانی مسعود کیمیایی است. تیتراژ این فیلم ترانه‌ای به نام لاله‌زار با خوانندگی و آهنگسازی رضا یزدانی است.

## خلاصه داستان
«حکم که صادر شد، باید اجرا بشه، اگه بترسی، تأخیر کنی، یا جا بزنی، حکم خودت صادر می‌شه …». ماهیت پول خرید و فروش است. آنهایی که میان پول و معامله زندگی می‌کنند ، عاقبت به صدور حکم یکدیگر می‌رسند. رضا معروفی خود صاحب حکم است، اما آن را اجرا هم می‌کند. او سهند را امان می‌دهد، به خانه می‌آورد و برای گرفتاری اش چاره‌ای می‌یابد. محسن (پولاد کیمیایی) و فروزنده (لیلا حاتمی) هر دو جوانند و عاشق؛ محسن اما خون و اسلحه و پول را انتخاب می‌کند. حتی در مقابل فروزنده حکم صادر می‌شود.

## یادداشت کارگردان

«بیست و پنجمین فیلم، بیش از چهار دهه، حکم، یکی است. این فیلم هم گوشه‌ای از همان فیلم هاست که در تاریکی مانده و نشان داده نشده.

همه جای زندگی «حکم» هست، از عاشقانه‌ها تا مرگ، از هوای خوب عشق تا زخم. یک رضا در فیلم «حکم» هست که آقای انتظامی آن را بازیش می‌کند. این رضا عقیده دارد، انسان یک سرمایه بزرگ دارد که این سرمایه میزان شهامت او در مرگ خواهی است، به وقت تحقیر و توهین می‌توانی در این جهان نباشی. «مرگ» انسان را کامل می‌کند.

فیلم «حکم» زندگی را احمد رضا احمدی گفت این حلقه آخر ماست. ما این آخرین‌ها را، «حکم» را به آپارات گذاشته‌ایم، نمایش‌های آخر است.

اما من برای نمایش آخر به آپارات نمی‌روم، به احمدرضا گفتم، زود است، تا ببینیم حکم چیست.»

## بازیگران
* خسرو شکیبایی 
* لیلا حاتمی 
* بهرام رادان 
* پولاد کیمیایی 
* سعید پیردوست
* بهرام فتاحی 
* جلال پیشوائیان

## جوایز و افتخارات
### [[نهمین دوره جشن حافظ]]

### [[بیست و پنجمین دوره جشنواره فیلم فجر]]

* تندیس بهترین عکس فیلم نهمین جشن سینمای ایران
* تندیس بهترین کارگردانی نهمین جشن سینمای ایران

## منابع

* حکم در وبگاه ایران آکتور
* حکم در وبگاه سوره سینما

## پیوند به بیرون
* 
* ویکی‌گفتاورد فیلم حکم

رده:فیلم‌ها به زبان فارسی
رده:فیلم‌های ۱۳۸۴
رده:فیلم‌های ۲۰۰۵ (میلادی)
رده:فیلم‌های ایرانی
رده:فیلم‌ها به کارگردانی مسعود کیمیایی
رده:فیلم‌های جنایی ایران
رده:فیلم‌های فیلمبرداری‌شده در استان مازندران
حساب

**حِساب** (معادل انگلیسی آن یعنی Arithmetic از یونانی ἀριθμός با تلفظ *arithmos*، به معنای «عدد» و τική [τέχνη]، با تلفظ tiké [téchne] به معنای «هنر» می‌آید) شاخه ای از ریاضیات است که شامل مطالعه اعداد، به‌خصوص خواص عملیات سنتی روی آن‌ها یعنی جمع، تفاضل (تفریق)، ضرب و تقسیم است. حساب قسمت مقدماتی نظریه اعداد می‌باشد و نظریه اعداد امروزه به عنوان یکی از اصلی‌ترین شاخه‌های ریاضیات (که جایگاه آن در بالاترین قسمت درخت تقسیم‌بندی گرایش‌های ریاضی قرار دارد) در نظر گرفته می‌شود. در کنار نظریه اعداد جبر، هندسه و آنالیز نیز جزو این شاخه‌های اصلی قرار دارند. عبارت *حساب* و *حساب مرتبه بالاتر* تا اوایل قرن بیستم به عنوان کلمه هم‌معنی *نظریه اعداد* به کار برده می‌شد و هنوز هم برای اشاره به قسمت اعظم نظریه اعداد به کار برده می‌شود.

## جستارهای وابسته
* قضیه اساسی حساب
* حساب گزاره‌ای
* حساب لامبدا
* حساب تغییرات
* تصاعد حسابی
* میانگین حسابی
* کدگذاری حسابی
* خط‌کش محاسبه
* چهار عمل اصلی

## منابع

* Cunnington, Susan, *The Story of Arithmetic: A Short History of Its Origin and Development*, Swan Sonnenschein, London, 1904
* Dickson, Leonard Eugene, *[[History of the Theory of Numbers]]* (3 volumes), reprints: Carnegie Institute of Washington, Washington, 1932; Chelsea, New York, 1952, 1966
* Euler, Leonhard, *[https://web.archive.org/web/20110413234352/http://web.mat.bham.ac.uk/C.J.Sangwin/euler/ Elements of Algebra]*, Tarquin Press, 2007
* Fine, Henry Burchard (1858–1928), *The Number System of Algebra Treated Theoretically and Historically*, Leach, Shewell & Sanborn, Boston, 1891
* Karpinski, Louis Charles (1878–1956), *The History of Arithmetic*, Rand McNally, Chicago, 1925; reprint: Russell & Russell, New York, 1965
* Ore, Øystein, *Number Theory and Its History*, McGraw–Hill, New York, 1948
* Weil, André, *Number Theory: An Approach through History*, Birkhauser, Boston, 1984; reviewed: Mathematical Reviews 85c:01004


رده:آموزش ریاضی
استان مأرب

**مأرب**  نام استانی در کشور یمن در شبه جزیره عربستان و در محدوده یمن شمالی است.

مرکز این استان شهر باستانی مأرب است.

اکثر جمعیت این استان سنی مذهب شافعی هستند.

## تاریخچه
مأرب در دورانی بسیار دور پایتخت (** مملکت سبا ۶۵۰ ق. م _ ۱۱۵م **) بوده‌است. آثار محرم بلقیس ملکهٔ سبا در این شهر باستانی باقی مانده‌است. همچنین مأرب موطن «قبیلهٔ ازد» بود است. در دوران آبادانی مأرب کاخی بسیار زیبا ومشهور و سد تاریخی مأرب در این شهر زیبا قرار داشته‌است.

## سد تاریخی یمن
گویند: سد مأرب توسط: «سبا بن یشجب بن یعرب» بنیادگذاری شده‌است. اما قول دیگری نیز وجود دارد که:
«لقمان بن عاد» این سد را بنا نهاده‌است. آثار این سد عظیم در مابین سه کوه بلند قرار دارد. آبخیز سد مأرب از اطراف این سه کوه سر به فلک کشیده جمع‌آوری و به سوی حوضچهٔ سد سرازیر می‌شده‌است. مردمان پیشین یمن (سبا) از آب این سد برای آبیاری مزروعات کشاورزی و دامداری و حتی برای آشامیدنی استفاده می‌نموده‌اند.

## مردم
اکثر جمعیت استان مارب را سنی ها و اقلیت قابل توجهی را شیعیان تشکیل می دهند.

## سیل العرم

سر انجام این سد عظیم به‌وسیلهٔ سیل ویران می‌شود. سیل بنیانکنی سد مأرب سبب تفرق وآوارگی قوم سبا در چهار گوشهٔ دنیا می‌شود. وعاقبت خرابی قطعی این سد بی‌نظیر به‌وسیله سیلی عظیم بنیان کنی می‌شود، که مآخذ آن را همان «سیل اَلعَرِم» مذکور در قرآن کریم دانسته‌اند. وسیل العرم یعنی (سیل قوی و طاقت ناپذیر) که به‌وسیله آن قسمت‌های زیادی از سد خراب شد. وبا خراب شدن قطعی این سد عظیم که در سال ۴۵۲ میلادی رخ داد، مملکت سبأ مکانت اصلی تجارتی و آبادانی خود از دست داد. بعد از خرابی وانحطاط سد مأرب، نام سد و سیل و مأرب در اشعار بسیاری از شعراء آن عصر آمده‌است، در این مورد: المثلم بن قرط البلوی می‌گوید:

همچنین شاعر جاهلی: «میمون بن قیس» ملقب به (اعشی) قصیده‌ای طولانی در وصف سد مأرب وخرابی آن سروده‌است که چند بیت از آن می‌آوریم:

## بزرگان مأرب
گروهی از علماء وفضلاء واهل علم به مأرب منتسب می‌شوند که بارزترین آن‌ها عبارت‌انداز: یحیی بن المأربی الشیبانی، سعید بن أبیض بن جمال المأربی و ثابت بن سعید المأربی.

## جستارهای وابسته
* **[[سد مأرب]]**

## منابع

* المقحفی، ابراهیم، احمد، *(مُعجَم المُدُن وَالقَبائِل الیَمَنِیَة) *، منشورات دار الحکمة، صنعاء، چاپ وانتشار سال ۱۹۸۵ میلادی به (عربی).
* دکتر: شامی، یحیی، *(موسوعة المدن العربیة والاسلامیة) *، دار الفکر العربی، بیروت، چاپ \ سال ۱۹۹۳ میلادی به (عربی).
* استاد. دکتر: الجرو، سعید، اسمهان، *(دراسات فی التاریخ الحضاری للیمن القدیم)، دار الکتاب الحدیث، چاپ عدن، ۲۰۰۳ میلادی به (عربی).
* دکتر: زاهیه، وهبة، * (شُبه الجَزیرَة العَربیَة) * دار النهضة العربیة للطباعة والنشر، چاپ و انتشار سال ۱۹۷۷ میلادی.
* الصنعانی، محمد بن یحیی بن عبدالله بن احمد، الیمانی. *(اَلأنَباءَ عَن دُولةَ بَلقِیسَ وَ سَبأَ) ''، منشورات دار الیمنیة للنشر والتوزیع، صنعاء، چاپ وانتشار سال ۱۹۸۴ میلادی به (عربی).

مأرب
مأرب
استان نبطیه

**نَبَطیه**  یکی از استان‌های کشور لبنان است.

این استان در بخش‌های میانی و جنوبی لبنان قرار گرفته است.

مساحت آن ۱۰۵۸کیلومتر مربع و دارای ۱۲۹ شهر و روستا است.

سطح استان از کوه و تپه پوشیده شده است.

شهرهای اصلی آن عبارت‌اند از نبطیه، بنت جبیل و الخیام.

## شهرستان‌ها
استان نبطیه به چهار شهرستان (*قضاء*) و ۱۱۵ بخش (*بلدیة*) تقسیم شده است:

## منابع

* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Nabatieh_Governorate&oldid=169335798 Wikipedia contributors, "Nabatieh Governorate," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed January 30, 2008).]

رده:استان نبطیه
رده:استان‌های لبنان

رده:خودگردان‌ها در لبنان
ولایت آخال

**آخال** (به ترکمنی: **Ahal welaýaty**، **آحال ولایاتیٛ**) یکی از ولایت‌های ترکمنستان است.

با اینکه شهر عشق‌آباد (پایتخت ترکمنستان) از لحاظ تقسیمات کشوری در حوزه ولایت آخال قرار دارد، به‌لحاظ قانونی از حوزه فرمانداری آخال مجزا و به‌صورت "شهر هم درجه ولایت" مدیریت می‌شود.

## شهرها و شهرستان‌ها
شهر هم‌درجه‌ی شهرستان:
* آرقه‌داغ
شهرستان‌ها:
* شهرستان آق‌بوغدای (نام پیشین: گاورس)
* شهرستان بابادهقان
* شهرستان بحردن (نام پیشین: بهارلی)
* شهرستان گوک‌تپه
* شهرستان قهقهه
* شهرستان سرخس
* شهرستان تجن

رده:ولایت آخال
رده:منطقه‌های ترکمنستان
رده:استان‌های هم‌مرز با ایران در کشورهای همسایه
رده:خراسان
رده:استان آخال
ولایت داش‌اغوز

**داش‌اُغوز** (به ترکمنی: **Daşoguz welaýaty**، **داش اوغوُز ولایاتیٛ**)(نام پیشین: **داش‌حوض**) یکی از ولایت‌های ترکمنستان است.

مرکز این ولایت، شهر داش‌اغوز که تا پیش از تشکیل جماهیر شوروی ازبکستان و ترکمنستان در سال ۱۹۲۵، قسمتی از سرزمین خوارزم (خانات خیوه) بود.

این ولایت، هشت شهرستان و یک شهر دارد. 

نام مرکز ولایت‌های برخی شهرستان‌ها از سال ۱۹۹۵ تغییر کرده‌است.

## شهرستان‌ها و شهرهای هم‌درجه‌ی شهرستان
شهر:
* داش‌اغوز
شهرستانها: (نام‌های پیشین درون کمانه آمده است)
* شهرستان آق‌تپه
* شهرستان بولدوم‌ساز
* شهرستان روح‌بلند
* شهرستان کوراوغلو (تخته)
* شهرستان کهنه‌گرگانج
* شهرستان شاه‌آباد (شابات)(صفرمراد نیازف، داش‌حوض/داش‌اغوز)
* شهرستان صفرمراد ترکمن‌باشی

## منابع
*
Wikipedia contributors, "Daşoguz Province," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Daşoguz_Province&oldid=191172901 (accessed March 5, 2008).

رده:ولایت داش‌اغوز
رده:منطقه‌های ترکمنستان
ولایت لب آب

**ولایت لب‌آب (لبِ آب)** (به ترکمنی: **Lebap welaýaty**، **لباپ ولایاتیٛ**) یکی از ولایت‌های ترکمنستان است.

## جغرافیا
مرکز این ولایت، شهر ترکمن‌آباد (چهارجوی) است.
این ولایت ۸ شهرستان و ۱ شهر هم‌درجهٔ شهرستان دارد:

برخی نام‌ها از سال ۱۹۹۵ تغییر کرده‌اند. نام‌های پیشین در کمانه آمده‌است:
* شهر ترکمن‌آباد (چهارجوی / آمل)

### شهرستان‌ها
* شهرستان چهارجوی (ترکمن‌آباد/سردارآباد)
* کرکی (آتامُراد / زَم)
* شهرستان دارغان‌آتا (بیرآتا)
* شهرستان ده‌نو (قالقینیش)
* شهرستان خلچ
* شهرستان خواجه‌جنگباز
* شهرستان کویتن‌داغ (چهارشنگه)
* شهرستان صیاد

## پیشینه
thumb|فلات دایناسور در ناحیه کوه‌تَنگ|right
منطقهٔ کنونی لب آب زمانی در امتداد جاده ابریشم قرار داشت. کاروانسرای قرن نهم تا دهمی دایه‌خاتون در لب آب واقع شده‌است.

### خان‌نشین‌های بخارا و خیوه
پیش از انقلاب روسیه، بخش اعظمی از منطقهٔ کنونی لب آب، بخشی از خانات بخارا یا خانات خیوه بود. آخرین خان بخارا، امیر عالم‌خان، ظاهراً تحت فرمان شوروی درآمد، اما در واقعیت به باسماچی‌ها پیوست و علیه بلشویکها شورید. او در سال ۱۹۲۰ فرار کرد، و این منطقه تا زمان تثبیت قدرت اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۲۴، یک جمهوری خلق اعلام شد. در همان سال، شهرک‌های چارجوی و کَرکوه به‌طور رسمی به همراه بخش‌های غربی خان‌نشین خیوه در امتداد آمودریا، به جمهوری سوسیالیستی شوروی ترکمنستان واگذار شدند.

### تاریخ معاصر
در تاریخ ۲۷ آوریل ۲۰۲۰، این منطقه تحت تأثیر طوفان شدید باد قرار گرفت.

رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی خبر داد که این توفان بخش زیادی از شبکهٔ برق منطقه، تأمین آب عمومی، اتصالات گاز طبیعی، خدمات تلفن همراه و اتصال اینترنت را مختل کرده‌است. یک وب‌سایت حقوق بشری محلی، Turkmen.news، گزارش داد که پس از مصدوم شدن، بسیاری از مردم به بیمارستان منطقه‌ای در ترکمن‌آباد منتقل شدند. آنها همچنین ادعا کردند که پس از توفان، غارت‌های پراکنده‌ای رخ داده‌است و در نتیجهٔ توفان، قیمت مواد غذایی در منطقه افزایش یافته‌است. رسانه‌های محلی ترکمنستان از ۱۰ کشتهٔ ناشی از این توفان خبر داد.

## منابع

* https://archive.today/20121130034050/www.pcgn.org.uk/Turkmenistan%20Geographical%20Names%20July%202002.pdf

رده:ولایت لب آب
رده:منطقه‌های ترکمنستان
رده:استان لب آب
ولایت مرو

**ولایت مرو (ماری)** (به ترکمنی: **Mary welaýaty / Мары велаяты**، **ماری ولایاتیٛ**) یکی از ولایت‌های ترکمنستان است.

## جغرافیا
مرکز این ولایت، شهر مرو است. بازمانده‌های شهر ایرانی کهن، مرو (شهر باستانی) نیز در این ولایت است.

ولایت مرو به یازده شهرستان (به ترکمنی: etrap، اتراپ) و دو شهر هم‌درجه‌ی شهرستان تقسیم شده‌است.
نام‌هایی که از سال ۱۹۹۵ تغییر کرده‌اند درون کمانه آمده است:
### شهرهای هم‌درجه‌ی شهرستان
* بایرامعلی
* مرو

### شهرستان‌ها
* شهرستان بایرامعلی
* شهرستان قراقوم
* شهرستان مرو
* شهرستان مُرغاب
* شهرستان اغوزخان (نیازوف)
* شهرستان ساکارچقه
* شهرستان سرحدآباد (قوشقی)
* شهرستان تخته‌بازار
* شهرستان ترکمن‌قلعه
* شهرستان وکیل‌بازار
* شهرستان یول‌اوتن

### شهرهای تابع شهرستانها
* مرغاب
* ساکارچقه
* شاتلیک
* سرحدآباد
* ترکمن‌قلعه
* یول‌اوتن

## پانویس

## منابع
* 
* 
* 
* 

رده:ولایت مرو
رده:منطقه‌های ترکمنستان
مرو
رده:تقسیمات خراسان
رده:خراسان
رده:استان مرو
استان ایسیق‌کول

**ایسیق‌کول** (به قرقیزی: Ысык-Көл облусу، ىسىق كۅل وبلۇسۇ)(به روسی: Иссык-Кульская область) یکی از استان‌های قرقیزستان در شرق این کشور و همسایگی چین، قزاقستان است. 

نام این استان از دریاچه ایسیق‌کول (به معنی دریاچهٔ گرم) در شمال این استان گرفته شده‌است.

## شهرها و شهرستان‌ها

استان ایسیق‌کول متشکل از ۲ شهر «در سطح شهرستان» و ۵ شهرستان می‌باشد.

## منابع

رده:استان ایسیق‌کول
رده:منطقه‌های قرقیزستان
استان بادکند

**استان بادکَند** یا  **باتْکَن** (به قرقیزی: Баткен облусу، باتكەن وبلۇسۇ)(به روسی: Баткенская область) استانی است در قرقیزستان به مرکزیت شهر بادکند. 

این نام سغدی است و به معنای شهر باد است.

## تاریخچه

در سال ۱۹۹۹ و ۲۰۰۰ نیروهای دولتی با هجوم به این شهر نیروهای حزب حرکت اسلامی ازبکستان به رهبری جمعه‌بای نمنگانی را متلاشی کردند.ریشه 

## اقتصاد

مردم بادکند فقیر بوده و از راه دامپروری و پرورش اسب و کشاورزی روزگار می‌گذرانند. 

## زبان

زبان قرقیزی رایج در این منطقه قرابت خاصی با زبان فارسی دارد و پر از لغت‌های فارسی است. 

روزگاری یکی از مراکز زبان فارسی در قلب آسیای میانه به شمار می‌آمد. 

## مردم

## شهرها و شهرستان‌ها

استان بادکند متشکل از ۳ شهر «در سطح شهرستان» و ۳ شهرستان می‌باشد.

## منابع


رده:استان باتکن
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۹۹ (میلادی)
رده:منطقه‌های قرقیزستان
استان چوی

**استان چوی** (به قرقیزی: Чүй облусу، چۉي وبلۇسۇ)(به روسی: Чуйская область) یکی از استان‌های قرقیزستان است. شهر بیشکک، پایتخت کشور، با وجود این‌که از لحاظ اداری مستقل از این استان بوده و مستقیما پاسخگو به حکومت ملی است، مرکز اداری این استان نیز می‌باشد.

## جغرافیا
مرکز این استان شهر بیشکک پایتخت قرقیزستان است.

نام این استان از رودی به این نام که در آن جریان دارد گرفته شده.

## شهرها و شهرستان‌ها

استان چوی متشکل از ۱ شهر «در سطح شهرستان» و ۸ شهرستان می‌باشد.

## نگارخانه

Image:Burana tower-repaired.jpg|
Image:BisjkekGezichtOpZuiden.jpg|
Image:E7993-Milyanfan-fields.jpg|
Image:E8034-Milyanfan-Mosque.JPG|
Image:E8136-Chu-River-watchtower.jpg|
Image:E7861-Korday-Chu.jpg|


## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی.

رده:استان چوئی
رده:منطقه‌های قرقیزستان
استان جلال‌آباد

**جلال‌آباد** (به قرقیزی: Жалал-Абад облусу، جالال اباد وبلۇسۇ)(به روسی: Джалал-Абадская область) یکی از استان‌های قرقیزستان است.

تنها جنگل طبیعی باقی‌مانده گردو در دنیا هم‌اکنون در جلال آباد قرقیزستان و در شرایط بسیار خوب موجود است.

## مردم

## جغرافیا

## شهرها و شهرستان‌ها

استان جلال‌آباد متشکل از ۴ شهر «در سطح شهرستان» و ۸ شهرستان می‌باشد.

## منابع

رده:استان جلال‌آباد
رده:فهرست آزمایشی میراث جهانی یونسکو
رده:مناطق مسکونی در استان جلال‌آباد
رده:منطقه‌های قرقیزستان
استان نارین

**استان نارین** (به قرقیزی: Нарын облусу، نارىن وبلۇسۇ)(به روسی: Нарынская область) بزرگترین استان (*[[ابلاست]]*) در کشور قرقیزستان است. این استان در شرق کشور قرقیزستان قرار دارد و با استان چوی از طرف شمال، با استان ایسیق‌کول از سمت شمال‌شرق، با سین‌کیانگ در جمهوری خلق چین از سوی جنوب‌شرق، با استان اوش از طرف جنوب‌غرب و با استان جلال‌آباد از سوی غرب، هم‌مرز است. مرکز این استان ، شهر نارین است. این استان در ۲۱ نوامبر ۱۹۳۹ میلادی تحت عنوان استان *تیان-شان* تأسیس شد و در ۲۰ دسامبر ۱۹۶۲ میلادی، منحل شد ولی در ۱۱ دسامبر ۱۹۷۰ میلادی مجدداً تأسیس شد. در ۵ اکتبر ۱۹۸۸ میلادی در استان ایسیق‌کول ادغام شد و سرانجام در ۱۴ دسامبر ۱۹۹۰ میلادی، تحت نام فعلی، یعنی استان نارین درآمد.

## جمعیت

بر اساس سرشماری سال ۲۰۲۱ میلادی، جمعیت این استان، ۲۹۲٬۱۴۰ نفر بوده است.

از نظر ترکیب قومیتی، تقریبا تمامی جمعیت این استان، ۹۹٪ جمعیت آن را قرقیزها تشکیل می دهند. هیچ قومیت دیگری بیش از هزار نفر جمعیت  در این استان ندارد.

تا پیش از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی، ازبک‌ها، با ۱٬۳۰۰ نفر جمعیت، ۰٬۵٪ جمعیت این استان، و بزرگترین و قابل توجه‌ترین اقلیت قومی استان نارین را تشکیل می دادند. اما با درگیریهای بین‌قومیتی در قرقیزستان، مخصوصا در شهر اوش، و افزایش تنش‌های قومیتی در سایر مناطق، بسیاری از این مردمان ازبک از منطقه کوچ کردند.

## شهرها و شهرستان‌ها

استان نارین متشکل از ۱ شهر «در سطح شهرستان» و ۵ شهرستان می‌باشد.

## منابع

## پیوند به بیرون

* 

رده:استان نارین
رده:منطقه‌های قرقیزستان
استان اوش

**اوش** (به قرقیزی: Ош облусу، وش وبلۇسۇ)(به روسی: Ошская область) یکی از استان‌های قرقیزستان است. شهر اوش، با وجود این‌که از لحاظ اداری مستقل از این استان بوده و مستقیما پاسخگو به حکومت ملی در بیشکک است، مرکز اداری این استان نیز می‌باشد.

## پیشینه

آرامگاه تاریخ تخت سلیمان روزگاری محل زیارت بوده‌است.

سوزنی سمرقندی در توصیف این زیارتگاه می‌گوید:

:به سمرقند بسی کس به دعای تو شدند

:ز عبادتگه کاسان و زیارتگه اوش.

لغت‌شناسان قرقیزی در توصیف معنای اوش آن را به نام اشو زرتشت پیوند داده‌اند و ادعا کرده‌اند که محل تولد زرتشت پیغمبر ایرانی در این مکان بوده‌است.

آنان سنت‌های بجا مانده از دوران زرتشتی مانند نوروز و.. را در تأئید ادعاهای خود ذکر می‌کنند.

یکی از رویدادهای این شهر در اواخر سال‌های شوروی در ۱۹۸۹ رخ داد که شورش و درگیری ازبک‌ها و قرقیزهای ساکن این شهر بود که موجب خونریزی تعداد زیادی از دو طرف شد.

## جغرافیا

این شهر همسایه شهر مرزی اندیجان ازبکستان می‌باشد قرقیزها در سال ۲۰۰۲ سه هزارسالگی این شهر را جشن گرفتند.

بندانگشتی|200px
این استان ۱٬۲۹۹٬۵۰۰ نفر جمعیت (آمار ۲۰۰۵م) و ۲۹٬۲۰۰ کیلومتر مربع مساحت دارد.

سابقاً این استان با استان جلال‌آباد یک استان را تشکیل داده بود که بعداً از همدیگر جدا شدند.

## شهرها و شهرستان‌ها

استان اوش متشکل از ۳ شهرستان می‌باشد. شهر اوش از تابعیت اداری این استان مستقل است.

## منابع


رده:استان اوش
رده:منطقه‌های قرقیزستان
استان تلاس

**استان تلاس** (به قرقیزی: Талас облусу، تالاس وبلۇسۇ)(به روسی: Таласская область) یکی از استان‌های قرقیزستان است. سابقا این منطقه با نام «طراز» و یا «تراز» نیز شناخته می‌شد.

مرکز آن شهر تلاس است.

## جمعیت

جمعیت این استان در سال ۲۰۲۱ برابر با ۲۷۰٬۹۹۴ نفر بوده‌است.

بر اساس نتائج سرشماری، ۹۱٫۹٪ جمعیت استان را مردم قرقیز تشکیل می دهند.

دوما اقلیت قومی در این استان را، حدود ۲٬۵٪ جمعیت را، مردم کرد تشکیل می‌دهند. در این استان حدود ۵٬۰۰۰ کرد زندگی می کنند که نوادگان کردهای منطقهٔ زنگزور شرقی در جمهوری آذربایجان امروزی هستند. این کردها در طول دهه‌های ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰ میلادی، توسط استالین از قفقاز اخراج شده و به جماهیر شوروی در آسیای مرکزی، چون قرقیزستان شوروی کوچانده شدند.

سومین اقلیت، مردم روس بوده، و جمعیت‌های کوچکتری از قومیت‌های مختلف، بازتاب‌دهندهٔ جمعیت متنوع اتحاد جماهیر شوروی سابق در این استان سکونت دارند.

## گردشگری

از نقاط دیدنی اصلی این استان آرامگاهی است به نام گنبد مناس.

این بنای تاریخی که در دوران جغتایی و در سال ۱۳۳۴ میلادی ساخته شده به عنوان آرامگاه مناس، قهرمان حماسی داستان‌های قرقیزی مَناس معروف شده است.

این بنا در هویت‌سازی ملی قرقیزی نقش مؤثری دارد و نقش آن بر روی پول قرقیزستان نیز چاپ شده است.

درهٔ بش‌تاش که دریاچه‌ای در بالای خود دارد از نقاط خوش‌منظرهٔ این استان است.

## شهرها و شهرستان‌ها

استان تلاس متشکل از ۱ شهر «در سطح شهرستان» و ۴ شهرستان می‌باشد.

## منابع

رده:استان تراز
رده:منطقه‌های قرقیزستان
شبام

**شبام** (**شیبام** هم نوشته شده) () شهری تاریخی در استان حضرموت در کشور یمن که به آن «شیکاگوی صحرا» هم می‌گویند.

شبام ۷۰۰۰ نفر جمعیت دارد و زمانی پایتخت پادشاهی حَضرَموت بود.

نام این شهر افسانه‌ای با قدمت هزارها سال که ساختمانهایش به قدری بلند است که سر بر ابرها می‌ساید در کتیبه‌های مختلف دوران گذشته آمده است.
روایت است که مردمان «شبوه» این شهر افسانه‌ای را بنیادگذاری کرده‌اند و بعد از مدتی استقرار در آن، شبام را ترک نموده و به حضرموت رفته‌اند.

## نامگذاری
روایت است که پادشاه «شبام بن حضرموت بن سبا الأصغر» این شهر را بنا نهاده است، بنا بر این شهر را «شبام» نامگذاری شده است.
شهر افسانه‌ای شبام بطرز بسیار قدیم و زیبا ساخته شده است، خیابان‌های باریک و کوچه پس کوچه‌های تنگ و تاریک آن جلوه و رونق زیبای دیگری به این شهر تاریخی داده است.
اما موقعیت و ساخت ساختمان‌هایش و طرز بنای آن شبیه به دژی محکم است که برای محافظت و حمایت از منطقه بوده است.

## پیشینهٔ تاریخی
بندانگشتی|ساختمان‌های داخل شهر مرتفع شبام، در وادی حضرموت یمن، با پنجره‌ها و درهای سنتی
چنان‌که «الهمدانی» می‌نویسد: شهر شبام در حدود ۵۰۰۰ سال تاریخ دارد و ساختمان‌های آن سر بر ابرها می‌ساید، وارتفاع آنها از ۷ طبقه تا ۱۶ طبقه می‌رسد؛ ولی روایت دیگری نیز از ساکنین این شهر شنیدیم که به قول آنها از پدران واجداد خود به ارث برده‌اند، و از زمان‌های بسیار دور بین مردم واگفت می‌شود که تاریخ «شبام» به دوره قبل از اسلام می‌گردد، و مردم شهر «شبوه» بعد از منهدم شدن این شهر به سبب جنگ‌های داخلی بین ملوک یمن به این منطقه آمده‌اند و شهر «شبام» را بنیادگذاری کرده‌اند، که در آغاز نام شهر را شباة گذاشته‌اند که با مرور زمان حرف (ة) به حرف (میم) تبدیل یافته است.

## آل کنده و شبام
شهر «شبام» در بسیاری از جنگ‌های قبیله «آل کِندَه» در حضرموت وقبائل متخاصم آن‌ها که در بعضی زدوخوردهای قبیله‌ای که در اوقات مختلف رخ می‌داده است آسیب زیادی دیده است
وبسیاری از ساختمان‌ها و مساجد تاریخی این شهر زیبا در اثر این جنگ‌های پی در پی ویران گردیده است.
مردم یمن امروز با افتخار از نام «شبام» یاد می‌کنند، و از اجدادشان که چنین شهری با ساختمان‌های زیبای ساخته‌اند و این آثار برجسته از خود برجای گذاشته‌اند، با فخر یاد می‌کنند.
در عصر حاضر لقب‌های مختلفی به این شهر افسانه‌ای داده‌اند مانند «منهتن خاور میانه» و «شیکاگوی صحرا».

شبام حضرموت یکی از قدیمی‌ترین شهرهای یمن است که آثار باستانی بسیاری در آن وجود دارد، اخیراً در سال ۱۹۸۴ میلادی سازمان «یونسکو» برای حفاظت از این منطقه تاریخی و از آثار باستانی موجود از قبیل قلعه‌ها وساختمانهای ممیز این شهر زیبا و برای بازسازی وتعمیر ساختمان‌ها و مساجد تاریخی شبام اقدام کرده‌اند.

## نگارخانه

## جستارهای وابسته
* **[[فهرست شهرهای یمن]]**

## پانویس

## سرچشمه‌ها
* المقحفی، ابراهیم، احمد، *(مُعجَم المُدُن وَالقَبائِل الیَمَنِیَة) *، منشورات دارالحکمة، صنعاء، چاپ وانتشار سال ۱۹۸۵ میلادی به (عربی).
* دکتر: شامی، یحیی، *(موسوعة المدن العربیة والاسلامیة) *، دارالفکر العربی، بیروت، چاپ ر سال ۱۹۹۳ میلادی به (عربی).
* الحموی، یاقوت، ابوعبدالله، *([[معجم البلدان]]) *، دارالکتب العلمیة، بیروت، لبنان، جلد سوم، چاپ سال ۱۹۹۰ مبلادی به (عربی).

رده:برندگان جایزه آقا خان
رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در یمن
رده:معماری اهل یمن
رده:معماری عربی
رده:مناطق مسکونی در استان حضرموت
رده:میراث جهانی در یمن
استاندارد اروپا برای ایمنی غواصی

**استاندارد اروپا برای ایمنی غواصی**

این استاندارد در سال ۲۰۰۴ توسط کمیته استاندارد جامعه اروپا و فدراسیون زیر آبی اروپا EUF در راستای ایمن سازی فعالیتهای غواصی تفریحی وضع گردیده و تا کنون فقط چند موسسه آموزشی غواصی از جمله سازمانهای زیر موفق به دریافت درجه استاندارد از آن مرکز گردیده‌اند.

انجمن مربیان حرفه‌ای غواصی PADI

مدرسه‌های غواصی بین‌الملل SSI

## پیوند به بیرون
* استاندارد اروپا برای ایمنی چیست؟
* فدراسیون زیر آبی اروپا

رده:استانداردها
رده:غواصی
دریان‌نو

محله دریان نو در استان تهران و در محدودهٔ غربی شهر تهران واقع شده‌است. این محله در منطقه ۲ شهر تهران قرار گرفته‌است و از شمال با خیابان تهران ویلا، از شرق با خیابان ستارخان، خیابان سروش و خیابان نیایش، از جنوب با خیابان زنجان شمالی و بزرگراه یادگار امام و از غرب با خیابان اکبری، حداد، ترقی و میدان سلمان هراتی محدود شده‌است و با محله‌های صادقیه، ستارخان، شادمهر، شهرآرا، تهران ویلا مجاورت دارد. این محله در محدودهٔ طرح ترافیک و زوج و فرد نیست و از اماکن مهم این محله می‌توان به بوستان بازیافت، رستوران برادران یزدی، بوستان دوستان، بوستان چمن، بوستان یاسمن، بوستان ارکیده، بوستان ارکیده یکم، بوستان سادات، پارک و رستوران بال اشاره کرد. بافت اجتماعی منطقه به‌دلیل موقعیت مکانی و قیمتی، از قشر متوسط به بالا تشکیل شده‌است. بافت مسکونی منطقه با وجود خانه‌های قدیمی اما از بافت شهری و استاندارد پیروی می‌کند و پتانسیل رشد و توسعه بیشتر را نیز داراست. این منطقه به چندین ایستگاه مترو ازجمله ایستگاه مترو شریف و طرشت دسترسی دارد.

## تاریخچه
بنیان گذاری این محله به فردی به نام حاج مهدی ابراهیمی دریانی که از اهالی شهر دریان واقع در آذربایجان شرقی می باشد. این فرد به منظور آبادانی و گسترش تهران اقدام به ساخت و بنیان گذاری این محل در زمانی که در این محله زندگی می کرد. به مرور زمان این محله به نام «دریان نو» شناخته شده است.

به گفته اهالی قدیمی محله سال ۱۳۳۰ میدان دریان نو وجود نداشت و میدان و اطرافش بیابانی بود که در شرق محله طرشت قرار داشت  تا اینکه از سال ۱۳۳۵ اولین نشانه‌های سکونت در این حوالی شکل گرفت.

سید مهدی دریانی حدود سال ۱۳۳۵ به همراه عده ای از همشهری‌های خود، بنام های حاج حسین دریانی، حاج قاسم دریانی، حاج علی قلی دریانی و... تصمیم می‌گیرند در زمین‌های بکر طرشت که هنوز جزو شهر نشده بودند؛ ساختمان سازی را شروع کنند. به گفته یکی از فرزندان حاج حسین دریانی، (از شرکای حاج مهدی) همان سال‌ها سید مهدی دریانی حدود یک میلیون متر مربع از زمین های طرشت را خریداری می‌کند و اولین شرکت ساختمانی در تهران، بنام شهرآرا را همراه شرکایش و با ۲۲ بلوک ساختمانی می سازد. همچنین  در قسمت جنوبی محله شهر آرا، محله‌ای خصوصی برای سکونت دریانی‌ها می سازد. سید مهدی دریانی نام این محله خصوصی را دریان نو به معنای دریانی دیگر می گذارد که میدان دریان نو در ابتدای آن واقع شده است. البته ساخت میدان دریان نو حدود دو سال طول می‌کشد.

## اماکن مهم
* شهرداری منطقه ۲
* اداره راهنمایی و رانندگی غرب
* سازمان آب و فاضلاب
* اداره بنیاد جانبازان منطقه ۲
* شرکت ملی گاز ایران
* ناحیه انتظامی غرب تهران
* پاسگاه راهنمایی منطقه ۱۳
* مرکز تلفن شهید چمران
* مجتمع مخابراتی شهید یگانه
* حوزه انتظامی ۱۸
* بازار میوه و تره بار طرشت

## منابع

* راه خودرو، *نقشه ویژه ترافیکی تهران (مخصوص خودرو)*، تهران: ۱۳۸۳خ.
* چهره ایران، *راهنمای سیاحتی و مسافرتی،* تهران: سازمان جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۷۴خ، ص ۹۷.
* روزنامه همشهری محله، چهارشنبه ۲۴ خرداد ۱۳۸۵ - شماره ۱۱۱

رده:محله‌های تهران
رده:محله‌های منطقه ۲ تهران
حوض سلطان

**دریاچه نمک حوض سلطان،** در شرق آزادراه قم-تهران قرار دارد.

## ویژگی‌ها
دریاچه نمک حوض سلطان به مساحت تقریبی ۲۴۰ کیلومتر مربع در شمالشرق شهرستان قم واقع شده‌است. در مواقع بارندگی و ذوب برف‌های ارتفاعات اطراف، چون بر میزان آب ورودی افزوده می‌شود، وسعت آن زیاد و در غیر از این ایام، وسعت آن کم می‌شود. بدین ترتیب سطح آب دریاچه پیوسته در نوسان است.

این دریاچه از دو چالهٔ جدا از هم تشکیل شده‌است. چالهٔ غربی به نام حوض سلطان و چاله شرقی به نام حوض مره است که به وسیله یک آبراهه به هم وصل می‌شوند. در فصول پرآب ابتدا چاله مره پر می‌شود و سپس آب اضافی وارد حوض سلطان می‌شود.

رودهای متعددی به این دریاچه وارد می‌شوند که عموماً از اراضی شوره‌زار و نمکی اطراف عبور می‌کنند. از جمله این رودها می‌توان به رود شور اشاره کرد.

دریاچه حوض سلطان از بقایای دریاچه قدیمی ساوه که از بین رفته‌است، به وجود آمده‌است.

## دسترسی
راه‌های ورود به منطقه: در ۳۵ کیلومتری مسیر قم-تهران جاده خاکی وجود دارد که به دریاچه می‌رسد. درون دریاچه نیز جاده خاکریزی هست که برای جلوگیری از فرورفتن خودروها در باتلاق و بهره‌برداری از نمک دریاچه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ارتفاع دریاچه حوض سلطان از سطح دریا ۷۱۰ متر است و با بارندگی ۱۰۰ تا ۱۲۰ میلیمتر در سال این منطقه در حوزه نواحی کم باران قرار گرفته و دارای چهار بخش کفه نمکی (بخش اصلی)، حاشیه باتلاقی، محدوده اکولوژیک و دشتی است.

## نگارخانه

پرونده:Howz-e Soltan (2).jpg
پرونده:Howz-e Soltan (3).jpg
پرونده:Howz-e Soltan (4).jpg
پرونده:Howz-e Soltan (5).jpg
پرونده:Howz-e Soltan (6).jpg
پرونده:Howz-e Soltan (7).jpg
پرونده:Howz-e Soltan (8).jpg
پرونده:Howz-e Soltan (9).jpg
پرونده:Howz-e Soltan (10).jpg
پرونده:Howz-e Soltan (11).jpg
پرونده:Howz-e Soltan (13).jpg
پرونده:Howz-e Soltan (14).jpg
پرونده:Howz-e Soltan (15).jpg
پرونده:Howz-e Soltan (16).jpg
پرونده:Howz-e Soltan (17).jpg
پرونده:Howz-e Soltan (18).jpg
پرونده:Howz-e Soltan (19).jpg
پرونده:Howz-e Soltan (20).jpg
پرونده:Howz-e Soltan (21).jpg


## جستارهای وابسته
* دریاچه نمک

## منابع

* ادیب، محسن. ''دریاچهٔ نمک حوض سلطان''، وبگاه کویرهای ایران.

رده:دریاچه‌های آب شور
رده:دریاچه‌های استان قم
فهرست شخصیت‌های اسطوره‌ای یونانی

## نامیراها
### [[دوازده ایزد المپ‌نشین|ایزد المپ‌نشین]]
* زئوس (پادشاه خدایان، خدای آسمان‌ها، فرمانروای المپوس)
* پوزئیدون (خدای دریا)
* آپولو (خدای موسیقی و هنر و خورشید)
* آتنا (ایزدبانوی خرد دانایی)
* آرتمیس (ایزدبانوی شکار و ماه)
* آرس (خدای جنگ)
* آفرودیته (ایزدبانوی عشق و زیبایی)
*گایا (ایزدبانوی زمین)
* دیمیتیر (ایزدبانوی کشاورزی)
* پرسفون ( ایزد بانوی باروری و حاصلخیزی)
* دیونیسوس (خدای شراب و می‌گساری)
* هرا (پشتیبان ازدواج و خانواده)
* هرمس (خدای سفر و دزدان و پیام‌رسان خدایان المپ)
* هفائستوس (خدای آهنگری و آتش)
* هادس (خدای مردگان و دنیای زیرین)

### خدایان نخستین
* اورانوس، ایزد آسمان، پدر کرونوس و دیگر تیتان‌ها
* گایا، ایزدبانوی زمین، مادر کرونوس و دیگر تیتان‌ها و گیگانت‌ها

### خدایان دیگر
* پان (ایزد حامی چوپان‌ها و گله‌ها)
* هراکلس (قدرت شگفت‌انگیز)

### [[تیتان‌ها]]
* اطلس، تیتان حامل زمین
* اقیانوس، تیتان رود محاط بر زمین
* پرومتیوس، تیتان حامی انسان
* تمیس، تیتان تأمل، مادر موز نه‌گانه (ایزدبانوان هنر و مصاحبان آپولون)
* کرونوس، تیتان فرمانروای خدایان پس از اورانوس و پیش از زئوس
* متیس، تیتان خرد، مادر آتنا

## میراها
* آشیل
* آژاکس
* آتیس
* اینو
* گلائوکوس
* مینوس
* سمله

## منابع

رده:اسطوره‌شناسی یونانی
رده:الهه‌های یونانی
رده:ایزدان یونانی
رده:خدایان یونانی
رده:شخصیت‌ها در اسطوره‌شناسی یونان
رده:فهرست‌های اسطوره‌ها
رده:فهرست‌های ایزدان
دوازده ایزد المپ‌نشین

**دوازده ایزد المپ‌نشین**  در دین یونان باستان و اساطیر یونان، اصلی‌ترین الوهیت پانتئون یونانی هستند که معمولاً زئوس، پوزئیدون، هرا، دمتر، آفرودیته، آتنا، آرتمیس، آپولون، آرس، هفائستوس، هرمس و یا هستیا یا دیونیزوس در نظر گرفته می‌شوند.  آن‌ها را «المپیایی» نامیده‌اند زیرا بر پایه سنت در کوه المپ ساکن بودند.

## کوه المپ
کوه المپ محل نبرد تایتان‌ها با المپ‌نشینان بود و بعدها هم به عنوان محل زندگی خدایان از آن نام برده شد. تمام المپ‌نشینان به نوعی با یکدیگر خویشاوندی داشتند و بنا به شرایط زمانه هر از گاهی یک یا چند تن از آن‌ها بیشتر مورد توجه قرار می‌گرفت. برای مثال اگر در زندگی واقعی، همسر حاکم یا شخص قدرتمند منطقه از شخصیت قوی یا خانواده مهم‌تری بود، خدایان زن و به خصوص هرا که ایزدبانوی ازدواج بود مورد توجه قرار می‌گرفت؛ اگر جنگی در میان بود، پرستشگاه خدای جنگ بیشتر مورد توجه قرار می‌گرفت. از این قله مرتفع زئوس پادشاه خدایان فرمان‌های خود را به سایر خدایان صادر می‌کند و ایزدان هر کدام خانه‌ای ویژه خود دارند.

## فهرست المپ‌نشینان
ایزدان المپ‌نشین به قرار زیر هستند. در این جدول سیزده ایزد نام برده شده‌است زیرا در برخی فهرست‌ها هستیا و در برخی دیگر دیونیسوس به عنوان یکی از المپ‌نشینان برشمرده می‌شود.

طبق روایتی هستیا بعدها جای خود را به دیونیسوس داد. اگرچه هادس و پرسفونه نیز از خدایان مهم هستند و بعضی مواقع جزو المپ‌نشینان به‌شمار می‌روند، هادس همواره در زیر زمین جای دارد و هیچ وقت از قلهٔ المپ بازدید نکرده‌است. هرکول، اسقلبیوس و هبه نیز برخی مواقع جزو آن‌ها به‌شمار می‌روند.

یونانیان می‌گویند وقتی بین سه خدای اصلی یعنی زئوس، پوزئیدون و هادس پشک انداختند آسمان‌ها به زئوس، دریاها به پوزئیدون و دنیای زیر زمین به هادس رسید. این‌ها هر سه با هم برادرند و پسران کرونوس خدای کشت و زرع و همسرش رئا هستند. کرونوس در دیار هادس است و در غیاب وی، زئوس تواناترین ایزد به‌شمار می‌رود.

## منابع

* کتاب دائره المعارف زرین
* دوازده ایزد المپ‌نشین اساطیر یونان
* Burkert, Walter, Greek Religion, Wiley-Blackwell, 1991. .
* Chadwick, John, The Mycenaean World, Cambridge University Press, 1976. .
* Dowden, Ken, "Olympian Gods, Olympian Pantheon", in A Companion to Greek Religion, Daniel Ogden editor, John Wiley & Sons, 2010. .

رده:دوازده ایزد المپ‌نشین
رده:اسطوره‌شناسی یونانی
رده:ایزدان یونانی
رده:تاریخ باستان
رده:مفاهیم خدا
رده:فرهنگ در یونان
رده:فهرست‌های فرهنگی
رده:قرون وسطی
آرس

**آرس**  خدای جنگ و پسر زئوس و هرا در اساطیر یونانی است. رومی‌ها خدای جنگ خود یعنی مارس را (که مفهوم آن را از قوم اتروسک گرفته بودند) با آرس یونانی مطابق می‌دانستند. البته مارس نزد رومیان از جایگاه برجسته‌تری برخوردار بود تا آرس نزد یونانیان. آرس را چندان قابل اعتماد نمی‌دانستند و او را زاده سرزمین دور تراکیه بشمار می‌آوردند. در ادبیات یونان باستان او را در مقایسه با خواهر خود آتنا که مقام او در جایگاه ایزدبانوی عقل و خرد شامل راهبرد نظامی و رهبری ارتش بود، اغلب به عنوان جنبه فیزیکی، خشونت‌آمیز و غیرقابل انکار جنگ در نظر می‌گیرند. وی یکی از دوازده ایزد المپ‌نشین و همچنین یکی از سه رب‌النوع بزرگ است که حتی کودکان نیز با آن‌ها آشنایی دارند و نام هر سهٔ آن‌ها با نام سیارات منظومهٔ شمسی یکی است: مشتری یا ژوپیتر (هرمز)(زئوس، پادشاه خدایان)، زهره یا ونوس (ناهید)(آفرودیته، الههٔ زیبای عشق) و مریخ یا مارس (بهرام)(آرس، خدای پهلوان و رشید جنگ). (خدای تاریکی-خدای سیاهی-نام بزرگ‌ترین کوتوله منظومه شمسی)

معشوقه وی، آفرودیته، الههٔ عشق بود که ماجراها و مشکلات فراوانی را به دنبال داشت. زئوس، پدر خدایان، آفرودیته را به هفائستوس قول داده بود، ولی آفرودیته بذر عشق آرس را در دل می‌پروراند.

روزی هفائستوس تصمیم گرفت تا به جزیرهٔ لمنوس برود. آفرودیت موضوع را به اطلاع آرس رساند و وی را در زمان غیبت هفائستوس به قصر خویش دعوت کرد؛ ولی هلیوس، ایزد خورشید راز آن دو را شنید و به هفائستوس گفت. هفائستوس به قصد کینه و ناراحتی، توری نامرئی در اطراف تخت خویش نصب کرد و آن جا را به قصد لمنوس ترک گفت. شب هنگام آرس به قصر آمد و با معشوقهٔ زیبایش، برهنه به تخت رفت و وی را بوسید و با وی عشق‌بازی کرد. در این هنگام بود که تور نامرئی، آن دو را تنگ در میان خود گرفت. در آن هنگام هفائستوس وارد شد و به آن‌ها که کلک خورده بودند خندید و دیگر خدایان را خبر داد تا به آن جا بیایند و آن ننگ را تماشا کنند. (البته ایزدبانوان المپ نیامدند) زئوس سخت به خشم آمد ولی آرس که همه به صداقت وی گواهی می‌دادند، گفت که پیش از آن، با آفرودیت در معبد عشق، ازدواج نموده و آفرودیت به ابتذال نگرویده است. پوزئیدون خدای دریا چون آرس را بسیار دوست می‌داشت، وساطت کرد و هفائستوس آرس را آزاد کرد، مشروط بر این که تمام هدایایی را که به وی داده است را پس بدهد.

آرس پذیرفت و با آفرودیت به قصر خویش در تراکیه رفت و آفرودیت از وی فرزندانی به نام‌های اروس (خدای عشق) و هارمونیا (الههٔ تناسب) و دو پسر دوقلو به نام‌های فبوس (ترس) و دیموس (وحشت)، به دنیا آورد.

## در آثار هنری
یونانیان قدیم وی را در مجسمه‌ها و تابلوهایشان، جوانی زیبا، نیرومند، خوش‌اندام و برهنه که گاه کلاه خودی بر سر و نیزه‌ای به دست دارد، می‌پنداشتند و با این که آرس از ته قلب مهربان بود از وی می‌هراسیدند. با این حال، رومی‌ها وی را به بزرگ‌ترین خدایان، پس از ژوپیتر بدل کردند و برای او جلال و شکوه خاصی قائل شدند.

## جستارهای وابسته
* دوازده ایزد المپ‌نشین
* اساطیر روم
* آرس (فیلم)

## منابع


رده:اسطوره‌شناسی یونانی تراکیه
رده:اسطوره‌شناسی یونانی
رده:ایزدان جنگ
رده:ایزدان در ایلیاد
رده:ایزدان سگ
رده:ایزدان یونانی
رده:خدایان جنگ
رده:سگ‌ها در دین
رده:شخصیت‌ها در اسطوره‌شناسی یونان
رده:شخصیت‌های در ادیسه
رده:کردارهای پوزئیدون
رده:مقاله‌های دارای اختلاف تصویر در ویکی‌داده و ویکی‌پدیا