open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
گورو

به آموزگاران و راهنمایان دینی در دین‌های هندوگرایی، بوداگرایی، سیک‌گرایی و جنبش‌های دینی دیگر **گورو** (سانسکریت: गुरू) گفته می‌شود.

گورو در اصل همان نقشی را در این دین‌ها دارد که مرشد در صوفی‌گری دارد. در دین‌های آسیایی، به گورو به عنوان کانالی برای دریافت فرزانگی نگریسته می‌شود.

## گوروهای آیین سیک
# گورو نانک (۱۴۶۹–۱۵۳۹)
# گورو انگد (۱۵۰۴–۱۵۵۲)
# گورو امرداس (۱۴۷۹–۱۵۷۴)
# گورو رام داس (۱۵۳۴–۱۵۸۱)
# گورو ارجن (۱۵۶۳–۱۶۰۶)
# گورو هر گوبیند (۱۵۹۵–۱۶۴۴)
# گورو هررای (۱۶۳۰–۱۶۶۱)
# گورو هری کریشن (۱۶۵۶–۱۶۶۸)
# گورو تیغ بهادر (۱۶۲۱–۱۶۷۵)
# گورو گوبیند سینگ (۱۶۶۶–۱۷۰۸)

## منابع

* Wikipedia contributors, "Guru," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Guru&oldid=147774263 (accessed July ۲۹، ۲۰۰۷).

رده:استادان معنوی
رده:استادان معنوی اهل هند
رده:بودیسم تبتی
رده:گوروهای سیک
رده:وجره‌یانه
رده:هندوگرایی
رده:فرهنگ در هند
رده:واژه‌ها و عبارت‌های زبان سانسکریت
غلام‌حیدر یقین

**غلام‌حیدر یقین** (زاده ۱۳۳۲ خورشیدی) از پژوهندگان تاریخ و ادبیات فارسی اهل افغانستان است.

## زندگی‌نامه
غلام‌حیدر (یقین) در سال ۱۳۳۲ خورشیدی در روستای سروستان ولایت هرات به دنیا آمد. تحصیلات ابتدائی را در مکتب ابتدائی سروستان و لیسه را در لیسه جامی هرات به پایان رساند. در سال ۱۳۵۴ خورشیدی از رشته زبان و ادبیات دانشکده ادبیات دانشگاه کابل لیسانس گرفت. در سال ۱۳۶۷ خورشیدی ماستری را در رشته «تاریخ و فلسفه» گرفت. او مدت ۱۶ سال در مؤسسات عالی تربیه معلم هرات و انیستیتوت پیداگوژی کابل و مرکز تحقیقات علوم به صفت استاد زبان و ادبیات فارسی ایفای وظیفه نمود.

غلام‌حیدر یقین از بنیادگذاران انجمن فرهنگ هرات باستان و عضو هیئت اجرائیه و مسئول بخش فرهنگی این انجمن ادبی در کابل بوده و در داخل و خارج کشور در سمینارها و سمپوزیم‌های ملی و بین‌المللی در زمینهٔ ادبیات سخنرانی کرده است.

غلام‌حیدر یقین در سال ۱۳۷۱ خورشیدی از انستیتو خاورشناسی آکادمی علوم جمهوری تاجیکستان از رشته زبان و ادبیات فارسی دری دیپلم دکترا گرفته است.

غلام‌حیدر یقین هم‌اکنون در کشور هلند زندگی می‌کند.

## آثار
دکتر یقین مؤلف چندین کتاب در زمینهٔ ادبیات فارسی است و کتاب‌ها و مقاله‌های پژوهشی وی در مطبوعات داخل و خارج افغانستان به چاپ رسیده است.
* بازتاب آیین عیّاری و جوانمردی در ادبیات فارسی دری.
* اندیشه‌های رنگین (مجموعه مقالات).
* تاریخ ادبیات دری دوره سامانی‌ها.
* تاریخ ادبیات دوره غزنوی‌ها.
* بازتاب منش‌های انسانی در شاهنامه فردوسی، چاپ آکادمی علوم افغانستان.
* متن‌های منثور قدیم دری.
* حماسه سرایی در روزگار سامانی‌ها.
* برگزیده‌هایی از آثار مترقی جهان.
* تراژدی رستم و سهراب.
* عیاران و کاکه‌های خراسان در گسترهٔ تاریخ (این کتاب در سال ۱۳۶۷ خورشیدی از طرف وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان برندهٔ جایزهٔ ادبی گردیده است).
* آئین عیّاری و جوانمردی، به کوشش آرش یقین، چاپ (مؤسسهٔ یقین آرت) کشور هالند.
* برگزیده‌هایی از آثار منثور کلاسیک ادب فارسی دری.
* اندرزنامهٔ فردوسی، به کوشش آرش یقین، چاپ (مؤسسه یقین آرت) کشور هالند.
* در گذرگاه تاریخ ادبیات. به کوشش آرش یقین. چاپ شرکت «یقین آرت» سال ۲۰۱۰ میلادی. کشور هلند
* سروستان نامه، به ک. شش آرش یقین، چاپ مهر حبیب، هرات افغانستان، سال ۱۳۹۳ میلادی
* متنهای منثور قدیم فارسی، به اهتمام آرش یقین، انتشارات قدس، هرات افغانستان، سال ۱۳۹۴.
* کعبه گل و کعبه دل، به اهتمام آرش یقین، انتشارات مهر حبیب، هرات افغانستان، سال ۱۳۹۴.
* رقص روی آتش به اهتمام آرش یقین، چاپ شرکت یقین آرت، سال ۱۳۹۴ خورشیدی.
* کند و کاو تعلیم و تربیه افغانستان، به اهتمام آرش یقین، چاپ یقین آرت، سال ۱۳۹۴ خورشیدی.
* گنج پر گهر: یادنامه و آثار استاد ابوبکر یقین، انتشارات احراری، هرات افغانستان، سال ۱۴۰۰ خورشیدی.

## منابع

رده:افراد زنده
رده:اهالی هرات
رده:پژوهشگران تاجیک
رده:تاجیک‌های اهل افغانستان
یقین
رده:نویسندگان تاجیک
یقین
حسینیه (ابهام‌زدایی)

**[[حسینیه]]** نوعی مکان عمومی برای سوگواری در ماه محرم است.

**حسینیه** ممکن است به یکی از موارد زیر نیز  اشاره داشته باشد:
* حسینیه (اندیمشک) شهری است در شهرستان اندیمشک در استان خوزستان، ایران.
*حسینیه (خرمشهر) روستایی‌ست در شهرستان خرمشهر
* حسینیه (شرقیه) شهر و شهرستانی در استان شرقیه مصر است.
* حسینیه (نطنز)
* حسینیه (خنداب)
* حسینیه خضیر
* حسینیه مشکور
* حسینیه میرشنان
* حسینیه علیا (رامشیر)
* حسینیه سربردیان
* دهستان حسینیه
بخش الوار گرمسیری

**بخش الوار گرمسیری** یکی از بخش‌های تابعه شهرستان اندیمشک در استان خوزستان در غرب ایران است.

## تقسیمات کشوری
* بخش الوار گرمسیری
** دهستان حسینیه
** دهستان قیلاب شامل روستاهای( چول، جوروند، محمودعلی، سرتاف، دره گایلان، ده دره و.....)
** دهستان مازو
* شهرها:
** حسینیه
** بیدروبه

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران جمعیت بخش الوار گرمسیری شهرستان اندیمشک براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵ برابر با ۱۴٬۷۸۳ نفر بوده است. شهروندان این بخش شیعه مذهب و به زبان لری بالاگریوه ای صحبت می‌کنند.

## پانویس

## منابع

* 

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* استان خوزستان
* شهرستان اندیمشک

الوار گرمسیری
رده:شهرستان اندیمشک
رده:مناطق مسکونی در استان خوزستان
رده:مناطق مسکونی در شهرستان اندیمشک
حسینیه (اندیمشک)

**حسینیه** یکی از شهرهای استان خوزستان است. این شهر در بخش الوار گرمسیری شهرستان اندیمشک قرار گرفته‌است. 

این شهر در گذشته جز استان لرستان بوده‌است که در دهه ۱۳۶۰ از استان لرستان جدا و هم‌زمان با شهرستان شدن اندیمشک به استان خوزستان الحاق شده‌است. 

## تقسیم‌بندی
این شهر از دو بخش حسینیه بالایی و حسینیه پائینی تشکیل شده است. 

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱٬۸۲۱ نفر (در ۵۳۳ خانوار) بوده‌است.

## جستارهای وابسته
* سد مخزنی بالارود حسینیه

## منابع
https://www.iranicaonline.org/articles/search/keywords:lak
* https://rc.majlis.ir/fa/law/show/123597

رده:شهرستان اندیمشک
رده:شهرهای شهرستان اندیمشک
رده:شهرهای استان خوزستان
پرندک (زرندیه)

**پَرَندَک** از شهرهای بخش مرکزی شهرستان زرندیه استان مرکزی ایران است. این شهر در مسیر آزادراه تهران–ساوه و راه‌آهن تهران–جنوب قرار گرفته‌است. بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت این شهر در سال ۱۳۹۵، برابر با ۶٫۸۸۶ نفر بوده‌است؛ که از این میان ۳٫۵۰۱ نفر مرد و ۳٫۳۸۲ نفر زن بوده‌اند. این شهر ۲٫۱۹۳ خانوار دارد. رود شور از نزدیکی جنوب این شهر می‌گذرد و در اطراف آن، ناحیه صنعتی پرندک قرار دارد.

هنگام احداث راه‌آهن تهران-جنوب، ایستگاه پرندک در مجاورت روستای رحیم آباد احداث گردید و به همین دلیل این روستا بعدها به پرندک مشهور گشت و با افزایش جمعیت و تبدیل شدن این روستا به شهر به تصویب فرهنگستان رسماً نام پرندک به آن داده شد. لغت‌نامه دهخدا واژهٔ پرندک را «پشته و کوه کوچک در میان دشت» معنی می‌کند.

## مردم
### زبان و گویش
مردمان این شهر به زبان فارسی گویش می‌کنند.

## تاریخ
مشکویه بیانگر تاریخ کهن شهر پرندک زرندیه است. شهر پرندک زادگاه فیلسوف ابوعلی مسکویه است. منطقهٔ مشکویه دارای آثار تاریخی از دوران اشکانی است و اوج تمدن این منطقه از قرن پنجم تا قرن هفتم بوده که یک شهر صنعتی تولیدی سفال با مقیاس بالا بوده‌است. قدیمی‌ترین منبعی که به مشکویه اشاره کرده‌است کتاب الاعلاق النفیسه که در سال ۲۹۰ هجری قمری توسط ابوعلی احمدابن رسته اصفهانی نوشته شده‌است.

ترکیب جمعیتی مردم شهر پرندک متشکل از ساکنان رحیم آباد و همچنین مهاجران روستاهای علی آباد ، راسفیجان، پیک ، قاسم آباد ،دولت آباد ، فیض آباد و چند روستای دیگر در حوال شهر پرندک می باشد که در بین سال های 1348 تا 1357 به خاطر خشک شدن آب قنات ها و بی آبی به پرندک مهاجرت نموده اند . البته در همان سال ها اقوامی از عشایر شاهسون نیز به شهر پرندک مهاجرت نموده اند و در سال های اخیر به دنبال صنعتی شدن این شهر اقوامی از سراسر کشور اعم از ترک و کرد و لر و بلوچ و عرب به این شهر مهاجرت نموده اند.

## جغرافیا

### جاذبه‌های طبیعی
رود شور از استان زنجان سرچشمه گرفته و پس از عبور از استان قزوین و جنوب غرب استان تهران و شهرستان زرندیه به شهرستان ری می‌رسد. شاخه‌های مشهور این رود عبارت‌اند از خر رود، ابهررود، کردان و سه‌رود. رود شور با جهت شمال غربی ـ جنوب شرقی، عرض شهرستان ری را طی می‌کند. این رود از شش کیلومتری جنوب حسن‌آباد فشاپویه عبور می‌کند و به شوره‌زار شرق دریاچهٔ حوض سلطان می‌ریزد.

## گردشگری
امامزاده عبدالمطلب در روستای پیک در نزدیکی شهر پرندک قرار دارد.

## آموزش
### مؤسسهٔ آموزش عالی غیرانتفاعی پرندک
مؤسسهٔ آموزش عالی غیرانتفاعی پرندک در کیلومتر ۶۰ آزادراه تهران-ساوه و در شهر پرندک واقع شده‌است و از سال ۱۳۸۹ اقدام به جذب دانشجو کرده‌است و هم‌اکنون دارای ۶۰۰ دانشجوی کارشناسی در رشته‌های حسابداری، مدیریت صنعتی و مدیریت بازرگانی و ۱۰۰ دانشجوی کارشناسی ارشد است.

## صنعت
شهرک صنعتی شهید مهدی پرندک در محور قدیم جادهٔ تهران-ساوه در نزدیکی شهر پرندک واقع شده‌است. اکنون ۸۸ واحد صنعتی شامل صنایع فلزی، سلولزی، غذایی، شیمیایی و خدماتی در شهرک صنعتی پرندک مشغول به فعالیت هستند.

## منابع

* اطلاعات مختصات

رده:شهرستان زرندیه
رده:شهرهای استان مرکزی
رده:مناطق مسکونی در شهرستان زرندیه
فریم (ابهام‌زدایی)

# فریم - قاب عکس
#فریم یکی از شهرهای استان مازندران در ساری
دابودشت

**دابودَشت** یا ادیبی محله از شهرهای استان مازندران در شمال ایران است. این شهر، در بخش دابودشت شهرستان آمل قرار دارد.

در اردیبهشت‌ماه سال ۱۳۸۴ خورشیدی روستای درویش خیل مرکز بخش دابودشت از توابع شهرستان آمل پس از تجمیع با روستاهای حلال‌خوار محله و وسکل از توابع همین بخش با همت دکتر علی ادیبی فیروزجایی به شهر تبدیل و به عنوان شهر دابودشت شناخته شد.
دابودشت از شهرهای تاریخی است. دابو مقر پادشاهی اسپهبد دابو(۴۰–۵۶ ه‍.ق/۶۶۰–۶۷۶ م)(به معنی دابوِ یا بماناد) از پادشاهان نامی مازندران (عجم نهند) و گیلان است. فرخان یکم (ذوالمناقب) پسر اوست. دابو ولیعهد پدر در آمل و پس از پدر به پادشاهی رسید. در تبرستان استقلال یافت و تا نیشابور را مسخر خود کرد و معاصر بنی امیه بوده. هنوز شهر او (دابو) در مازندران (آمل) باقی است.
همچنین میربزرگ سر سلسله مرعشیان در دابو به دنیا آمد و ساکن دابو بود. دابو مقر میر بزرگ مرعشی در اوایل زندگی او بود.
سفرنامهٔ رابینو در سفرنامه خود می‌گوید: از بلوکات ناحیهٔ آمل به مازندران. عدهٔ قری ۹۱. مساحت آن ۱۵ فرسنگ و مرکز آن مرزنگو است. حد شمالی آن دریای خزر و شرقی آن جلال ازرک بارفروش و جنوبی آن دشت سه هزار و غربی آن هزارپی می‌باشد و جمعیت تقریبی آنجا صد و پانزده هزار است.

## جمعیت
بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر برابر با 1758 نفر جمعیت بوده‌است. مردم دابودشت به گویش آملی که گویشی از زبان مازندرانی است صحبت می‌کنند.

## جاذبه‌های دیدنی دابودشت
* تپه باستانی قلعه کش
* روستای تاریخی و دیدنی بلیران
* وجود بیش از بیست مقبره و امامزاده در روستا
* برج هشتل پنج برج آرامگاهی
* جاده دریا دابودشت - فریدونکنار
* وجود مزرعه‌های زیبا برنج
* تکیه روستای فیروزکلا مربوط به دوره قاجار - صفوی
* پل فیروزکلا مربوط به دوره پهلوی
* سقانفار هندوکلا و تکیه هندوکلا
* خانه حاج مهدی سلطان
* حمام تاریخی روستا دنگپیا
* جنگل پلنگ واز روستای غیاثکلای دابو
* قبرستان وسکل

## جستارهای وابسته
* دابویگان

## منابع

* جایگاه و بلندا
* تاریخ تبرستان-جلد ۱ - اردشیر برزگر(۱۲۷۴–۱۳۴۵ ه-ش
* سفرنامهٔ رابینو بخش انگلیسی ص ۴۰، ۱۱۲، ۱۱۳، ۱۱۶، ۱۵۵).

رده:شهرستان آمل
رده:شهرهای استان مازندران
رده:شهرهای شهرستان آمل
رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۰۵ (میلادی) در ایران
درگهان

**دَرگَهان** یکی از شهرهای استان هرمزگان در جنوب ایران است. این شهر تابع بخش مرکزی شهرستان قشم است. این شهر در بیست کیلومتری شهر قشم واقع است.

درگهان تا پیش از ۱۳۸۵ یک روستا بود، به‌عنوان پایگاه بازرگانی شهرستان قشم شناخته‌می‌شود و مهم‌ترین و نامورترین مجتمع‌های بازرگانی این شهرستان در آن واقعند.

## اسکله مسافری درگهان
اسکله بسیا قدیمی این شهر در گذر زمان تخریب گشته بود؛ لذا طی سالهای ۷۵ و ۷۶ اسکله صیادی درگهان، ساخته شد. این اسکله حدود ۹۰متر طول داشته و دارای مساحتی ۷ هزار مترمربعی بوده و محدوده خشکی آن ۲۵۰۰ متر مربع است. در دو سمت شرقی و غربی اسکله ۳ رمپ در ارتفاع‌های ۲ و ۳ و ۴ متری قرار گرفته است. اسکله جدید درگهان به ارتفاع ۵/۵ متر و عمق آبخور ۲/۶ متر، برای پهلوگیری شناورهای ۳ تا ۴ هزار تن مناسب است.اسکله مسافری درگهان در سال ۱۳۹۵ افتتاح گردید.

## جمعیت
برپایهٔ سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت درگهان برابر با ۱۴٬۵۲۵ تن بوده است.

## منابع
* بختیاری، سعید، * «اتواطلس ایران»*، مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، بهار ۱۳۸۴ خورشیدی.

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* شهرستان قشم
* استان هرمزگان

رده:شهرستان قشم
رده:شهرها و شهرک‌های بندری خلیج فارس
رده:شهرهای استان هرمزگان
رده:شهرهای بندری در ایران
رده:شهرهای شهرستان قشم
رده:مناطق مسکونی ساحلی در ایران
زیارتعلی

**زیارتعلی**، شهری در بخش رودخانه شهرستان رودان در استان هرمزگان ایران است. این شهر، مرکز بخش رودخانه است.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهر **زیارتعلی** برابر با **۲٬۶۷۹** نفر (**۷۱۳** خانوار) بوده‌است.

## منابع

رده:شهرهای استان هرمزگان
رده:شهرهای شهرستان رودان
رده:شهرستان رودان
برزول

**بَرزول** از شهرهای ایران در استان همدان است. این شهر در بخش زرین‌دشت ، شهرستان نهاوند قرار دارد.

مردم این شهر لُر هستند و به زبان لری تکلم می‌کنند
برزول دارای آب و هوایی بسیار مطبوع است.

## نام
برزول در زبان لری به معنای مکان مرتفع و بلند است، که با خصوصیات جغرافیایی برزول مطابقت دارد.

## جمعیت
جمعیت برزول در سال ۱۳۹۵، برابر با ۲٬۸۶۷ نفر بوده است.

## پیوند به بیرون
تصویر ماهواره‌ای برزول

## منابع

* http://www.fallingrain.com/world/IR/9/Barzul.html

رده:شهرستان نهاوند
رده:شهرهای استان همدان
رده:شهرهای شهرستان نهاوند
سید اجل شمس‌الدین

**سید اجل شمس الدین بخاری**، نخستین فرماندار ایالت یون‌نان چین بود و از سوی دودمان دودمان یوآن به این سمت گمارده شده‌ بود. وی ایرانی و اهل بخارا بود.

*اجل شمس الدین* که عمر نام داشت در سال ۱۲۱۱ زاده و در سال ۱۲۷۹ درگذشت. در سال ۱۲۹۷ امپراتور دودمان یوان لقب «شاه جونگ هوی سیان یانگ» را به او بخشید و مردم او را «شاه سیان یانگ» خواندند.

## جستارهای وابسته
* ایرانیان چین

## منابع

* وب‌گاه رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در پکن

رده:افراد اقوام ایرانی‌تبار
رده:افراد دودمان یوان
رده:اهالی ایران در سده ۱۳ (میلادی)
رده:اهالی بخارا
رده:چینی‌های ایرانی‌تبار
رده:درگذشتگان ۱۲۷۹ (میلادی)
رده:زادگان ۱۲۱۱ (میلادی)
رده:سیاستمداران اهل ایران
رده:سیاستمداران اهل چین
رده:سیاستمداران دودمان یوان
رده:فرماندارهای یون‌نان
رده:هاشمیان
رده:هوئی
گیان

**گیان** یکی از شهرهای استان همدان در غرب ایران است. این شهر مرکز بخش گیان شهرستان نهاوند است. جمعیت شهر گیان در سال ۱۳۹۵، برابر با ۸٬۱۸۶ نفر بوده است.

## جغرافیا
شهر گیان در جنوب غرب شهرستان نهاوند قرار دارد. جنگل گیان نهاوند به عنوان تنها جنگل طبیعی استان همدان جز و یکی از مناطق حفاظت شده جنگلی به‌شمار می‌آید؛ و همچنین تپه باستانی گیان به تمدنی با قدمت بیش از شش هزار سال پیش از میلاد مسیح در شهر گیان واقع است.

## اقتصاد
اقتصاد شهرگیان مبتنی بر توریسم (گردشگری تاریخی و تفریحی)، کشاورزی، دامپروری و جالیزکاری می‌باشد. خربزه‌های گیان معروف هستند.

## محلات
محلات گیان عبارتند از محله چاله، میان ده، کایان، قلعه بالا، سرکوچه، کاکول آباد، سرچشمه، جوکله، کاکله

## آب و هوا
از لحاظ آب و هوایی گیان دارای یک دوره مشخص مرطوب از آبان تا اردیبهشت با بارندگی در حدود ۵۰۰ میلی‌متر و یک دوره خشک با حداقل بارش از خردادتا مهرماه می‌باشد. سامانه‌های بارشی سودانی و مدیترانه ای رطوبت بارش‌های گیان تأمین می‌نمایند. با فرارسیدن ماه خرداد بتدریج سیستم پرفشار جنب حاره ای موجب خشک شدن اقلیم گیان می‌شود. دوره اوج تابستان در اواخر تیرماه و دوره اوج زمستان اواخر دی ماه می‌باشد.
از اواسط مهر ماه سرمای شدید شروع می‌شود و تا اواسط اردیبهشت این سرما ادامه دارد.

## منابع

* مختصات و ارتفاع، پیش‌شماره
* http://www.laodice.ir/nahavand/post11.html

رده:شهرهای استان همدان
رده:شهرهای شهرستان نهاوند
شهرستان بافق

**شهرستان بافق** یکی از شهرستان‌های استان یزد ایران است. مرکز این شهرستان، شهر بافق است.

این شهرستان در تاریخ ۴ **مرداد** ۱۳۴۸ از شهرستان یزد جدا شد و مستقل گردید.

## موقعیت جغرافیایی
**شهرستان بافق** از **شمال** با شهرستان اردکان، از **شمال غربی** با شهرستان‌های زارچ و یزد، از **غرب** با شهرستان مهریز، از **شرق** با شهرستان بهاباد و از **جنوب** با شهرستان زرند، از **جنوب** **غربی** با شهرستان رفسنجان و از **جنوب شرقی** با شهرستان کوهبنان استان کرمان همسایه است.

## تقسیمات کشوری
**شهرستان بافق** دارای **۱** بخش، **۳** دهستان و **۱** شهر به شرح زیر است:

### شهرستان بافق

## جاذبه‌های گردشگری
### جاذبه‌های طبیعی
از جاذبه‌های طبیعی این شهرستان می‌توان به مانند ریگ‌های صادق‌آباد،، سایت شن وشادن ،انواع قنوات زنده و سرو (یا چنار) باجگان و زیستگاه یوز آسیایی اشاره کرد.

کویر کاراکال

کویر شن وشادن

### جاذبه‌های تاریخی
از جاذبه‌های تاریخی این شهرستان می‌توان به امامزاده عبدالله، خانه وحشی بافقی،  دریاچه تفریحی آهنشهر، باغ ایرانی، قاضی میرجعفر، آب‌انبار حوض رحیم، قلعه باقرآباد، ، مسجد جامع کبیر، بوستان آبشار، چنار باجگان، بومگردی رضاییه، روستای قطرم یا ماسوله کویر و بومگردی شادکام اشاره کرد.

امامزاده عبدالله

قلعه باقرآباد

مسجد جامع بافق

دریاچه تفریحی آهنشهر

گردشگاه آبشار بافق

باغ ایرانی بافق

## وضعیت معدنی
شهرستان بافق از لحاظ معدنی بسیار غنی بوده و اولین معدن سنگ آهن ایران یعنی معدن سنگ آهن چغارت که تغذیه‌کنندهٔ شرکت ذوب‌آهن اصفهان در زمان تأسیس آن بوده در ۱۰ کیلومتری این شهر واقع شده‌است.
ذخیرهٔ سنگ آهن بلوک معدنی بافق که از ساغند تا زرند ادامه دارد بالغ بر ۲ میلیارد تن می‌باشد که از آن جمله می‌توان به معادن چغارت با ۱۶۰ میلیون تن ذخیره (۱۰۰ میلیون تن برداشت شده و ۶۰ میلیون تن باقی‌مانده) اشاره کرد.

لازم است ذکر شود که معادن سنگ آهن چغارت، آنومالی شمالی، سه چاهون و لکه سیاه به نام شرکت سنگ آهن مرکزی ایران خوانده می‌شوند و البته معدن چادرملو با خیانت برخی با اعمال تغییر در نقشه‌ها از بخش بهاباد (سابق) شهرستان بافق جدا شده و به اردکان پیوسته‌است.

از دیگر معادن بافق می‌توان به معدن فسفات اسفوردی، سرب و روی کوشک و اورانیوم ناریگان اشاره کرد.
در حال حاضر شرکت ملی فولاد ایران طرح فولاد بافق (کارخانه احیای مستقیم و کارخانه فولاد سازی) را با ظرفیت تولید یک میلیون تن شمش فولادی (بیلت و بلوم) با سرمایه ۳۲۵ میلیارد تومانی در دست اجرا دارد.

## راه‌آهن
از نظر حمل و نقل ریلی نیز این شهرستان وضعیت استراتژیکی دارد و چهارراه ریلی اصلی کشور است که از آن جمله می‌توان به راه‌آهن بافق - تهران، بافق - مشهد، بافق - اصفهان، بافق - بندر عباس و بافق - کرمان اشاره کرد.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵، جمعیت **شهرستان بافق** برابر با **۵۰٬۸۴۵** نفر بوده‌است

## منابع


رده:شهرستان‌های استان یزد
شهرستان مهریز

**شهرستان مهریز** یکی از شهرستان‌های استان یزد ایران است. مرکز این شهرستان، شهر مهریز است. این شهرستان در تاریخ ۲۹ دی ۱۳۵۸ از شهرستان یزد جدا شد و مستقل گردید.

## موقعیت جغرافیایی
شهرستان مهریز در تلاقی بزرگراه تهران - بندرعباس و ابتدای بزرگراه مهریز نی‌ریز واقع شده است. این شهرستان از شمال با شهرستان یزد، از جنوب شرقی با شهرستان انار و از جنوب با شهرستان شهربابک استان کرمان، از جنوب غربی با شهرستان مروست، از غرب با شهرستان تفت و از شرق با شهرستان بافق همسایه است.

## تقسیمات کشوری
شهرستان مهریز دارای ۱ بخش، ۵ دهستان و ۱ شهر به شرح زیر است:

### شهرستان مهریز

## اقلیم
شهرستان مهریز از دو منطقهٔ خشک و نیمه‌خشک تشکیل شده‌است: مناطقی از قبیل دشت بهادران در شمال شرقی و مناطق جنوبی این شهرستان در زمره مناطق خشک و دامنه‌های شیرکوه در شمال غربی مهریز و برخی از دامنه‌های غربی، منطقهٔ نیمه‌خشک آن را به وجود می‌آورند.

بنابراین می‌توان نتیجه گرفت در گسترهٔ این شهرستان هرچه از شمال به جنوب و از غرب به شرق پیش برویم از میزان بارندگی کاسته شده و بر خشکی محیط افزوده می‌گردد. به‌طور کلی به استثناء قسمت بسیار محدودی از مناطق کوهستانی، بقیه در حیطهٔ قلمرو مناطق خشک قرار دارد.

## جمعیت
بر پایهٔ سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان مهریز برابر با ۵۱٬۷۳۳ نفر بوده‌است.

## منابع


رده:شهرستان‌های استان یزد
شهرستان میبد

**شهرستان مِیبُد** یکی از شهرستان‌های استان یزد است. مرکز این شهرستان، شهر میبد است.

## موقعیت جغرافیایی
**شهرستان میبد** از **شمال** با شهرستان اردکان، از **شرق** با شهرستان اشکذر، از **جنوب شرقی** با شهرستان تفت، از **جنوب** با شهرستان ابرکوه و از **غرب** با استان اصفهان همسایه است.

## تقسیمات کشوری
**شهرستان میبد** شامل **۳** بخش، **۵** دهستان و **۳** شهر به شرح زیر است:

### شهرستان میبد

## فرمانداران
میبد در سال ۱۳۶۸ به فرمانداری ارتقاء یافت.
* محمدرضا شکوهی
* حسینعلی فلاح
* سید علی نقیبی‌زاده
* عباسعلی رضایی
* محمدرضا رجایی
* حسین فلاح (۱۳۹۲-۱۴۰۰)
* سید جمال سجادی‌پور (۱۴۰۰-۱۴۰۳)
* امیر ملانوری (۱۴۰۳-۱۴۰۴)
* سید مهدی طباطبایی (۱۴۰۴- اکنون)

## جمعیت
بر پایهٔ سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت **شهرستان میبد** برابر با **۹۹٬۷۲۷** نفر بوده‌است.

## منابع


میبد
شهرستان یزد

**شهرستان یزد** یکی از شهرستان‌های استان یزد ایران است. مرکز این شهرستان، شهر یزد است.

## موقعیت جغرافیایی
**شهرستان یزد** از **شمال** با شهرستان زارچ، از **شرق** با شهرستان بافق، از **غرب** با شهرستان اشکذر، از **جنوب غربی** با شهرستان تفت و از **جنوب شرقی** تا **جنوب** با شهرستان مهریز همسایه است.

## تقسیمات کشوری
**شهرستان یزد** دارای **۲** بخش، **۴** دهستان و **۳** شهر به شرح زیر است:

### شهرستان یزد

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت **شهرستان یزد** برابر با **۶۳۵٬۶۸۷** نفر بوده است.

## منابع


یزد
دیهوک

**دِیهوک** (Deyhook) یکی از شهرهای استان خراسان جنوبی در مرکز ایران است.

## جغرافیا
شهر دیهوک در برخوردگاه جاده‌های اصلی یزد به مشهد و کرمان به مشهد قرار گرفته است. این دو جاده پس از رسیدن به دیهوک یکی شده و مسیر به سوی مشهد ادامه می‌یابد.
این شهر از توابع استان خراسان بود که در تقسیمات جدید کشوری، ابتدا به استان یزد و سپس به استان خراسان جنوبی ضمیمه شد.
فاصلهٔ دیهوک تا یزد ۴۷۰ کیلومتر، تا کرمان ۴۴۰ کیلومتر و تا بیرجند (مرکز استان) ۱۹۸ کیلومتر است. نزدیکی دو روستای مجاور دیهوک و بازگ(امیرآباد) ، که هم‌اکنون دو محلهٔ شهر هستند، از عوامل اصلی شکل‌گیری این شهر بوده‌است.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۲٬۹۵۹ نفر (در ۸۶۷ خانوار) بوده‌است.

## پیشینه
دیهوک در حدود ۱۵۰ سال پیش به نام دهک نامیده می‌شده‌است. دیه در دورهٔ ساسانیان به روستاها گفته می‌شده، دیهوک به معنای روستای کوچک هم می‌تواند باشد. از محلات قدیمی اطراف دیهوک عباسیه (که بر اثر سیل از میان رفت و سپس بازسازی شد)، محلات خانیک و انتظامیه است که از بخش‌های مشهور و مشخص دیهوک و اطراف آن به‌شمار می‌رود. در حال حاضر محلهٔ انتظامیه از مناطق گردشگری این شهر می‌باشد که دارای اقامتگاه بومگردی نیز هست. دیهوک در سال ۱۳۵۷ بر اثر زمین‌لرزه به کلی ویران شد و اهالی روستا با کمک‌های دولت و احداث خانه‌های سازمانی در پائین‌دست روستا، حلقهٔ اصلی این شهر را به وجود آوردند.
در پی استقرار یک پادگان نظامی در شهر، جمعیت زیادی از کارکنان پادگان به همراه خانواده‌هایشان در شهر سکونت یافته‌اند. به علت کمبود آب آشامیدنی این شهر با رکود رشد روبرو است.
در ۲۰ دی‌ماه ۱۳۸۶ نیز زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴٫۷ ریشتر حوالی دیهوک را لرزاند.

## آب و هوا و اقلیم
شهر دیهوک دارای آب و هوای گرم و خشک است و تابستان‌های گرم و زمستان‌های سردی دارد. شهر دیهوک در ارتفاع ۱۳۶۲ متری از سطح دریا قرار گرفته است.

## بوستان ها و فضای سبز
* بوستان بازگ
* بوستان شهر
* بوستان مسافر
* بوستان جنگلی دیهوک

## زیرساخت های فرهنگی
* کتابخانه عمومی شهر دیهوک: این کتابخانه در خیابان معلم این شهر قرار گرفته است.

## جاذبه های گردشگری
* روستای تاریخی مرغوب
* منطقه تاریخی نایبند
* روستای تاریخی اصفهک
* چشمه آبگرم دیگ رستم
* روستای اسفندیار (رضا ملایی)

## منابع

* مختصات و ارتفاع، پیش‌شماره

رده:شهرستان طبس
رده:شهرهای استان خراسان جنوبی
رده:شهرهای شهرستان طبس
عقدا

**عَقدا** شهری از توابع بخش عقدا شهرستان اردکان در استان یزددر مرکز ایران است. این شهر محل نگهداری آتشدان زرتشتیان به مدت ۷۰۰ سال بود، بنا بر این محل عبادت زرتشتیان و شهر مهمی محسوب می‌شد. بازیگر مشهور فرهاد آییش نیز اهل این شهر است.

## جمعیت
جمعیت عقدا در سال ۱۳۸۵، برابر با ۴۷۵۸ نفر بوده است.

## اماکن دیدنی
* برج خواجه نعمت
* پیر پارس بانو (مزار شهدخت ساسانی)
* مزرعه مهر (مزار شهدخت ساسانی)
* برج ارجنان
* قلعه چاه نو
* برج چاه ریگ
* آب‌انبار چاه ریگ
* رباط انارستان
* کاروانسرای چاه ریگ
* حوزه علمیه عقدا
* چهارطاقی عقدا (ساباط)
* چاپارخانه عقدا
* خانه کوچک عقدا
* حسینیه کوچک عقدا
* حسینیه علیا
* حسینیه حضرت ابوالفضل سروسفلی
* امامزاده سید محمد هفتادر
* مکتب خانه حاجی فاطمه خانم
* خانه حاجی ابراهیم
* قلعه سامه
* کاروانسرای رشتی
* خانه خالومیرزا
* خانه میرزا رضا کرمانی (عقدایی)
* مسجد جامع عقدا
* قلعه سرو سفلی
* مسجد شمس
* مسجد هلاکو
* مسجد صلیب
* مسجد جامع روستای سروسفلی
* مسجد جامع هفتادر
* مسجد چادک
* خانه قاضی جلال الدینی
* حصار خواجه نصیر الدین طوسی
* بافت روستای سروسفلی
* دروازه عقدا
* آب‌انبار هفتادر
* آب‌انبار حوض صفه
* آب‌انبار شهریار
* آب‌انبار حاج محمود
* آب‌انبار رشتی عقدا
* خانه فضلی عقدایی
* برج حاج ابوالقاسم
* خانه شیرین
* خانه حاجی حسین کریمی (عقدا)
* خانه کاکا
* اقامتگاه انار عقدا

## پیوند به بیرون

## منابع
۲. کتاب «عقدا بزرگ شهری کوچک» نوشته مهدی افخمی عقدا

رده:شهرستان اردکان
رده:شهرهای استان یزد
رده:شهرهای شهرستان اردکان
باروق

**باروق** شهری در جنوب شرقی استان آذربایجان غربی و مرکز شهرستان باروق است. 

این شهر در منطقه‌ای کوهستانی در ۱۲۷ کیلومتری جنوب شرقی ارومیه، و ۲۰‌ کیلومتری شرق میاندوآب قرار دارد. رودخانۀ قوروچای از کنار این شهر می‌گذرد. 
مردم این شهر به زبان ترکی آذربایجانی تکلم می‌کنند.  شهرستان باروق از شمال با شهرستان مراغه، از شمال شرقی و شرق با شهرستان چاراویماق و از شمال غربی با شهرستان ملکان استان آذربایجان شرقی، از جنوب غرب با شهرستان میاندوآب و از شرق و جنوب شرقی هم با شهرستان شاهین دژ همسایه است.

## تاریخچه
باروق در تاریخ ۲۸ تیر ۱۳۸۳ تبدیل به شهر شد.
باروق تا سال ۱۳۷۰ جزو استان آذربایجان شرقی بود و در آخرین تقسیمات کشوری که در منطقه صورت گرفت به استان آذربایجان غربی منتقل شد. این شهرستان در تاریخ ۲۸ تیر ۱۴۰۰ از شهرستان میاندوآب جدا شد و مستقل گردید.

## جمعیت‌شناسی
بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت این شهر ۱۱٬۵۷۵ نفر (۳٬۴۲۹ خانوار) بوده‌است. 

زبان ساکنان این شهر ترکی آذربایجانی و مذهب آن‌ها شیعه است. 

## پانویس

رده:شهرستان باروق
رده:شهرهای استان آذربایجان غربی
رده:مناطق مسکونی در شهرستان باروق
رده:مقاله‌های خرد جغرافیای استان آذربایجان غربی
نظرکهریزی

**نظر کهریزی** از شهرهای تابعه شهرستان هشترود در استان آذربایجان شرقی ایران است. این شهر در بخش نظرکهریزی ما بین شهرستان مراغه و شهرستان هشترود قرار دارد دو سد در اطراف این شهر قرار دارد در قسمت شمال غرب این شهر سد سهند که یکی از جاذبه‌های گردشگری این شهر محسوب می‌شود و در جنوب غرب ان سد ملاجیق قرار دارد دارای۱۰۱ روستا می‌باشد و زیر مجموعه شهرستان هشترود می‌باشد بخش فوق شامل دو دهستان می‌باشد دهستان قرانقو با ۴۷روستا به مرکزیت آتش بیگ و دهستان نظرکهریز به مرکزیت نظرکهریزی می باشد.

این شهر بنا بر سر شماری نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵ تعداد ۱۸۷۳۶ نفر جمعیت دارد ، که ۴۹۳۰ خانوار در این شهر ساکن هستند

.

این شهر در سال ۱۳۸۳ با ارتقاء روستای نظر کهریزی به شهر، تأسیس شده‌است.

## منابع

رده:شهرستان هشترود
رده:شهرهای استان آذربایجان شرقی
رده:شهرهای شهرستان هشترود
رده:روستاهای شهرستان هشترود
محمودآباد (شاهین‌دژ)

**محمودآباد** شهری از توابع شهرستان شاهین دژ در استان آذربایجان غربی در ۵ کیلومتری شمال غرب شهر شاهین‌دژ قرار دارد. این شهر جزء بخش مرکزی شهرستان شاهین‌دژ است.

مردمامن این شهر را عمدتاً **ساکنان [[ایل چاردولی]]** تشکیل می‌دهند

## نگارخانه


پرونده:Ghopi.jpg|قاب|تفرجگاه قوپی
پرونده:Zarineh.jpg|قاب|زرینه رود(تفرجگاه قوپی)
|قاب|زرینه رود(تفرجگاه قوپی)
پرونده:حمام تاریخی شهرمحمودآباد.jpg|قاب|حمام تاریخی بهادرالملک



## منابع

رده:شهرستان شاهین‌دژ
رده:شهرهای استان آذربایجان غربی
رده:شهرهای شهرستان شاهین‌دژ
لئوپولد کرونکر

**لئوپولد کرونکر** (۷ دسامبر ۱۸۲۳ – ۲۹ دسامبر ۱۸۹۱) ریاضی‌دان و منطق‌دان آلمانی بود، او بر این باور بودکه حساب و آنالیز باید بر پایه ی عددهای درست بنا شوند. او در یک جمله معروف می‌گوید:**خداوند [[اعداد صحیح|عددهای درست]] را آفرید، همه چیزهای دیگر ساخته ی آدمی است.** کرونکر از دانشجویان و دوستان قدیمی ارنست کومر بود.
اهمیت کارهای او بیشتر در جبر و منطق ریاضی است. همچنین او از مخالفان سرسخت کانتور و از پیشگامان شهودگرایی ریاضی بود. برخی نمادها و معادله های ریاضی همچون دلتای کرونکر به نام او نامگذاری شده‌اند.

## منابع

* 
*  اریک تمپل بل، 1986. *Men of Mathematics*, Simon and Schuster, New York.

رده:یهودیان سده ۱۹ (میلادی) اهل آلمان
رده:اعضای خارجی انجمن سلطنتی
رده:اعضای مکاتبه‌ای فرهنگستان علوم سن پترزبورگ
رده:اعضای هیئت علمی دانشگاه هومبولت برلین
رده:افراد آلمانی یهودی‌تبار
رده:اهالی استان سیلیزیا
رده:اهالی لگنیتسا
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه هومبولت برلین
رده:درگذشتگان ۱۸۹۱ (میلادی)
رده:ریاضی‌دانان اهل آلمان
رده:شهودگرایی ریاضی
رده:ریاضی‌دانان سده ۱۹ (میلادی)
رده:ریاضی‌دانان سده ۱۹ (میلادی) اهل آلمان
رده:زادگان ۱۸۲۳ (میلادی)
رده:نوکیشان مسیحی
رده:نظریه‌پردازان اعداد
رده:یهودیان اهل آلمان
عورت

[بندانگشتی|[زن|زنی که عورت خود را با کتاب پوشانده است.]]
**عورت** که در فارسی، *شرمگاه* و *شرمجای* نیز نامیده می‌شود به سه معنای (بی‌حفاظ یا آسیب‌پذیر)، (آلت تناسلی و مقعد)، (مابینِ پیش و پسِ ناف تا زانوها) آمده است و منظور از آن هر چیزی است که مایهٔ شرم و عار و عیب و نگرانی باشد. با وجود تطابق عورت مرد و زن در قرآن، در فقه اسلامی به استناد روایات و احادیث، موها و همهٔ پیکر زن و حتی صدای او عورت نامیده می‌شود.

## ریشه‌شناسی
[بندانگشتی|آدم و حوا که به روایت قرآن در یکی از [آیات حجاب پس از خوردن میوهٔ ممنوعه بر عورت خود آگاه شده و شروع به پوشاندن آن با برگ‌های بهشت کردند.]]

راغب اصفهانی (زادهٔ ۳۳۳ه‍.ش/۹۵۴م) در کتاب المفردات آورده است که عورت اصلش از عار بوده زیرا در ظاهر شدن آن عار هست؛ از این جهت زنان، عورت نامیده شده‌اند. در زبان‌هایی همچون زبان ترکی هنوز واژهٔ متداول برای نامیدن زن، آروات است که تغییریافتهٔ کلمهٔ عورت می‌باشد.

## در قرآن

در سه آیه از قرآن (دو آیه از آیات حجاب) واژهٔ عورت به کار رفته است:
* به معنای **بی‌حفاظ یا آسیب‌پذیر** در آیهٔ ۱۳ سورهٔ احزاب:

* به معنای **شرمگاه** در آیهٔ ۳۱ سورهٔ نور:

* به معنای **برهنگی شرمگاه و زمان روزمرهٔ آمیزش جنسی** در آیهٔ ۵۸ سورهٔ نور:

## در فقه
در قرآن و به تبع آن در فقه اسلامی، برای اشاره به شرمجای انسان معمولاً سه واژه زیر به کار می‌رود که در فقه، معانی این واژگان تا حدودی گسترده شده است:
* «عورت» به سه معنای:
** بی‌حفاظ یا آسیب‌پذیر،
** قُبُل و دُبُر یا همان آلت تناسلی و مقعد،
** مابینِ پیش و پسِ ناف تا زانوها آمده است اما در فقه اسلامی این دو تعریف اخیر، مختص عورت مرد بوده و فقها دربارهٔ زنان، به استناد روایاتی مانند حدیث *«زنان، درمانده و عورت هستند پس عورت بودنشان را با [نگه داشتن در] خانه‌ها بپوشانید و درماندگیشان را با خاموشی [در برابرشان].»* موها و همهٔ پیکر و حتی صدای زن را عورت می‌دانند.
* «فَرج» در لغت به معنای گشادگی بین دو چیز و در قرآن کنایه از آلت تناسلی مرد و زن است و در روایات و احادیث حتی به مقعد نیز اطلاق شده است.
* «سَوأت» در دو معنای *جسد مُرده* (پیکر مُردهٔ هابیل در داستان هابیل و قابیل) و *شرم‌گاه* (داستان آدم و حوا) در قرآن استعمال شده است.
سید محمدحسین طباطبایی در تفسیر المیزان با اشاره به حجاب زنان مسلمان تایلندی می‌نویسد:

## در ادبیات
در ادبیات فارسی از عورت بیشتر در معنای شرمگاه و زن استفاده شده است. محمد غزالی (زادهٔ ۴۳۷ ه‍.ش/۱۰۵۸ م) در کیمیای سعادت چنین آورده است:

## جستارهای وابسته
* عورت‌نمایی
* آیات حجاب در قرآن

## یادداشت

## پانویس

رده:برهنگی
رده:حجاب
رده:حیا در اسلام
رده:فقه
رده:لباس زنان در اسلام
رده:حجاب اسلامی
آنوبیس

**آنوبیس** (Anubis) خدای مرگ و مردگان و تدفین در مصر باستان بود. آنوبیس پیش از اوزیریس خدای مردگان خوانده می‌شد و به مرور زمان به نام پسر اوزیریس شناخته شد. در اساطیر مقدمتر او را فرزند ست و نفتیس می‌دانستند.گفته شده از اشنایان و دوستان او میتوان به حوروس  نفتیس ست آمیریس اوپوآوت کبچت و ... اشاره کرد

مانند دیگر خدایان مصری، آنوبیس هم صورت حیوانی داشته و هم انسان‌واره بوده‌است. آنوبیس با بدن انسان و سر سیاه رنگ شغال که نماد مرگ و زوال است و همچنین گوش‌های بلند و کشیده به عنوان نماد غرور تصویر می‌شد. از آنجا که شغال‌ها اغلب برای پیدا کردن غذا اطراف قبرستان‌ها پرسه می‌زدند، این اعتقاد در مصریان باستان به وجود آمد که آنها مراقب مردگان هستند.

بعضی از منابع سر او را مشابه سگ وحشی دانسته‌اند و اینکه کدامیک دقیق است مشخص نیست. به هر صورت آنچه هست گوشت‌خوار بودن جانور مد نظر بوده‌است. شاید مصریان باستان از مشاهدهٔ این قبیل جانوران در کنارهٔ صحرا و رابطهٔ صحرا با مومیایی به این قرینه دست یافته باشند. به هر صورت او اکثراً به صورت سگ‌سانی سیاه رنگ یا انسان‌واره‌ای با سری سگ‌سان و سیاه و در موارد معدودی (معبد رامسس دوم در ابیدوس) کاملاً شبیه انسان به تصویر کشیده شده‌است.

آنوبیس یکی از خدایان بسیار کهن است و در قدیمی‌ترین طومارها از او نام به میان آمده. او در اوج شکوهش به عنوان نگاهبان مردگان تصویر شده‌است. بر طبق افسانه‌ها او کسی بود که شیوه مومیایی کردن اجساد را ابداع کرد. مصریان این روش را، همان‌طور که بقایای جسد توت عنخ آمون نشان می‌دهد، برای حفظ اجساد به کار بستند. پیکرهٔ او که در مقبره فرعون توت‌عنخ‌آمون یافت شد، گواهی بر این مدعا است.

## اشارات در فرهنگ عامه
در بازی عصر اسطوره شرکت مایکروسافت، آنوبیس در طی کوئست اصلی بازی یکی از خدایان نیک است و در جبههٔ یاریگران آرکانتوس و یارانش قرار می‌گیرد. در فیلم سینمایی دروازه ستاره‌ای آنوبیس یکی از افسران رع و نیرومندترین آنها است و به دست کلنل اونیل با دستگاه انتقال کشته می‌شود.

در سریال استارگیت اس‌جی-۱ که ادامهٔ فیلم مزبور محسوب می‌شود، آنوبیس یک سیستم لرد و از نژاد گوائولد است.

## نگارخانه

File:Tutankhamun jackal.jpg|
File:Anubis attending the mummy of Sennedjem.jpg|
File:VaticanMuseums Egyptian God Statue.jpg|
File:RPM Ägypten 186.jpg|


## جستارهای وابسته
## منابع
* 

## پانویس

رده:اسطوره‌شناسی مصر
رده:ایزدان جهان زیرزمینی
رده:خدایان جانور
رده:خدایان مرگ
رده:خدایان مصر باستان
رده:دورگه‌های انسان‌نما در اسطوره‌شناسی
رده:سگ‌سان‌ها در اسطوره‌شناسی
رده:سگ‌سان‌ها در دین
رده:شغال‌ها
رده:گرگ در مذهب، ادبیات مردمی و طریقت‌ها
رده:گرگ‌ها
رده:دورگه‌های انسان–جانور اسطوره‌ای
رده:راهنمای روان‌ها
پاولانا

**پاولانا**  از معروف‌ترین مارک‌های آبجو در جهان است، شرکت پاولانا در سال ۱۶۰۰ توسط راهب مونیخی سان فرانسیسکو دی پاولا بنیاد گذاشته شد.

بندانگشتی|چپ|200px| آبجو پاولانا

## منابع

[//en.wikipedia.org/wiki/Paulaner_Brewery ویکی‌پدیای انگلیسی]

رده:آبجو
رده:بنیان‌گذاری‌ها در سده ۱۷ (میلادی) در ایالت بایرن
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۶۳۴ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۶۳۴ (میلادی) در امپراتوری مقدس روم
رده:شرکت‌های آبجوسازی در آلمان
رده:شرکت‌های تولیدی مونیخ
رده:شرکت‌های مونیخ
رده:برندهای آبجو
رده:نام‌های تجاری نوشیدنی‌ها
رده:برندهای آبجو آلمانی
نی

**نی** ساقه نی (گیاه) را گویند و نیز ابزارهایی که از آن می‌سازند یا شبیه آن باشد از جمله ممکن است به یکی از موارد زیر گفته شود:

* نی (ساز)، نوعی ساز بادی
* نی (خوشنویسی)، قلمی که از ساقهٔ گیاه نی (گیاه) ساخته می‌شود. 
* نی نوشیدنی ابزاری است برای آشامیدن نوشیدنی‌ها
* نی (مریوان) روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان مریوان در استان کردستان

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی روستاهای ایران
دشتانستان

**دشتانستان** (**daštānestān**) واژه‌ای پهلوی و تنها ذکر‌شده در وندیداد است که به جای زنان دشتان شده یا به قاعدگی ماهیانه رسیده گفته می‌شود. در وندیداد چنین می‌خوانیم: «درِ خویشی‌گاه (مستراح) را به درِ دشتانستان (خانه زنان حیض) شاید (جایز است).

## توضیح
در فرگرد شانزدهم، وندیداد، به احکام زن دشتان پرداخته شده‌است. زنان را در هنگام قاعدگی از فعالیت‌های روزانه همچون آشپزی، رفت‌وآمد و تماس با آتش منع کرده‌است. زنانی که در دوره قاعدگی به آمیزش جنسی می‌پردازند سزاوار مجازات مرگ هستند.

بر اساس وندیداد، زنان در زمان قاعدگی، از هر دوره دیگری خطرناک‌تر و آلوده‌تر می‌باشند و مردان، باید از آنها دور شوند. زنان می‌بایست در این دوره در محوطه محصوری به نام دشتانستان محبوس شوند. همچنین در این کتاب دربارهٔ پاکسازی زنان پس از سپری شدن این دوره و نیز ظروفی که در اختیارشان قرار می‌گرفت، بحث شده‌است.

پاکی زن، هنگامی است که با اطمینان از قطع دشتان و آثار حاصل شده، مراسم غسل و پاکی انجام شود.

## منابع

* منصوری، یدالله (۱۳۹۶). فرهنگ زبان پهلوی، جلد دوم، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.
* وندیداد، (۱۳۸۵). ترجمه و پژوهش هاشم رضی، تهران: بهجت.

رده:تاریخ مزدیسنا
رده:عادت ماهانه
ارداویراف‌نامه

بندانگشتی|متن اَرداویراف‌نامه
***اَرداویراف‌نامه*** (به گفتار برخی *اَرداویرازنامه یا ارداویراف‌نامک*) نام یکی از کتاب‌های نوشته‌شده توسط ویراف به زبان پارسی میانه است که از پیش از اسلام به‌جا مانده است. مضمون کتاب، اعتقادات عامهٔ ایرانیان پیش از اسلام دربارهٔ آخرت است. بر طبق مطالب خود کتاب، ویراف موبدی است که به دنیای پس از مرگ سفر می‌کند و اخبار آن را برای زندگان می‌آورد. بارتلمی این نام را ارتاویراوُ می‌داند.

کتاب *ارداویراف‌نامه* تصویر جامعی از دوزخ در باورهای زرتشتی‌گری عهد ساسانی به دست می‌دهد. این کتاب که ظاهراً در سدۀ سوم هجری به نوشته شده است، یکی از منابع مهم تاریخ شفاهی آیین باستانی زرتشتی است. از محتوای کتاب چنین بر می‌آید که متن اصلی پهلوی آن به اواخر دورهٔ ساسانی تعلق داشته است.

از آنجایی که دانته نیز در کتاب *[[کمدی الهی]]* سفر خود به برزخ، دوزخ و بهشت را توصیف می‌کند برخی پژوهشگران بر این باورند که دانته در آفریدن اثر خود از منابع عربی یاری گرفته و آن منابع به نوبهٔ خود از *ارداویراف‌نامه* اقتباس کرده‌اند. همچنین گفته می‌شود ارداویراف‌نامه، بر ''رساله الغفران'' ابوالعلاء معری نیز تأثیر داشته است. در کتاب اخیر، اما این‌گونه معراج، مسافرت در آخرت واقع شده. به هر حال در فرهنگ‌های مختلفی که به زندگی پس از مرگ در بهشت و دوزخ ایمان داشتند، این گونه معراج‌نامه‌ها سابقه دارند. مانند کتاب سنایی، که بیشتر متأثر از سنگ‌نوشته‌های کرتیر و کشف و شهود گشتاسپ است پس از آن‌که به آیین زرتشت درآمد.

## داستان
این کتاب، داستان موبدی است که برای بی‌گمان شدنِ مردمان دربارهٔ دین و رستاخیز و بهشت و دوزخ، خویش را به یاری موبدان دیگر به خواب هفت‌روزه می‌برد و روان او در بهشت، نیکی‌های نیکوکاران و در دوزخ پاداَفرَه (: مجازات) بدکاران را می‌بیند و پس از به هوش آمدن آن داستان‌ها را بازمی‌گوید. این مرد ویراف نام دارد که او را اردا به معنای قدیس لقب داده‌اند. ارداویراف را موبدان آیین مزدیسنا شربتی مخدر و مقدس می‌خورانند که تحت تأثیر آن وی به مدت هفت شبانه‌روز به خواب می‌رود و پس از بیداری داستان سیروسلوک روحی خود را برای دیگران بازگو می‌کند. گرچه قصهٔ سیروسلوک روحی ارداویراف جنبهٔ موهومی دارد، باز منبعی بی‌نظیر از برداشت زرتشتیان عهد ساسانی از بهشت و جهنم ارائه می‌دهد.

در این کتاب آمده است که ویراف هفت خواهر داشت و هر هفت خواهر، همسران او بودند.

## در ادبیات معاصر
*[[گزارش ارداویراف]]* نمایشنامه‌ای از بهرام بیضایی است که براساس *ارداویراف‌نامه* نوشته شده و در ژانویهٔ ۲۰۱۵ در دانشگاه استنفورد دو شب پیاپی با کارگردانی نویسنده بر صحنه برای تماشاگران خوانده شده.

## مشخصات نشر
* ژینیو، فیلیپ، *ارداوی‍راف‌ن‍ام‍ه (ارداوی‍رازن‍ام‍ه)*/ ح‍رف‌ن‍وی‍س‍ی، آوان‍وی‍س‍ی، ت‍رج‍م‍ه م‍ت‍ن پ‍ه‍ل‍وی؛ ترجمه و تحقیق ژاله آموزگار، انتشارات م‍ع‍ی‍ن و ان‍ج‍م‍ن ای‍ران‌ش‍ن‍اس‍ی ف‍ران‍س‍ه، ت‍ه‍ران، چاپ اول: ۱۳۷۲، چاپ دوم، ۱۳۸۲.
* ارداویرافنامه (بهشت و دوزخ در آیین مزدیسنی)، ترجمه دکتر رحیم عفیفی، انتشارات توس، ۱۳۹۱
* *ارداوی‍راف‌ن‍ام‍ه یا بهشت و دوزخ در آیین مزدیستی،* ترجمه از رشید یاسمی، ۱۳۱۴
* ارداویرافنامه، ترجمه داریوش کارگر، چاپ دانشگاه اوپسالا

## پیوند به بیرون
* Ardā Virāz Nāmag - Titus، متن کامل کتاب
* ترجمه انگلیسی ارداویراف‌نامه

## پانویس

## منابع
* لغتنامهٔ دهخدا
* ارداویراف‌نامه در یادنامهٔ پورداود، ج ۱
*  همنشین بهار: اَرداویراف‌نامه Ardā Wīrāz nāmag

رده:ادبیات فارسی میانه
رده:پس از مرگ
رده:متون زرتشتی
کوسه (شاهین‌دژ)

**کوسه** روستایی از دهستان چهاردولی، بخش کشاورز، شهرستان شاهین‌دژ، استان آذربایجان غربی در ۲۹ کیلومتری شرقی شاهین دژ قرار دارد.
جمعیت این روستا در سال ۱۳۸۵، برابر با ۱۱۶ نفر و ۲۹ خانوار بوده‌است

## منابع

رده:روستاهای شهرستان شاهین‌دژ
آق‌تپه (شاهین‌دژ)

**آق‌تپه** نام روستایی از دهستان محمودآباد بخش مرکزی، شهرستان شاهین‌دژ، استان آذربایجان غربی است و در ۱ کیلومتری غرب شاهین دژ قرار دارد. جمعیت این روستا در سال ۱۳۸۵، برابر با ۸۴۱ نفر و ۱۸۲ خانوار بوده‌است.

## منابع

رده:روستاهای شهرستان شاهین‌دژ
پلیس امنیت عمومی فراجا

**پلیس امنیت عمومی فراجا** واحدی تازه‌تأسیس از فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و یکی از ۲ واحد منشعب‌شده از «پلیس اطلاعات و امنیت عمومی» (به‌اختصار پاوا) است. واحد دیگر، «سازمان اطلاعات فراجا» می‌باشد. فرماندهی این یگان، برعهده سرتیپ‌دوم مجید فیض‌جعفری است.

پاوا که پیش‌تر با عنوان *معاونت اطلاعات فراجا* فعالیت می‌کرد، یک واحد تخصصی پلیس ایران بود، که وظیفه کنترل نظم و امنیت در کشور را برعهده داشت. نظارت بر اماکن عمومی، جمع‌آوری و دستگیری اراذل و اوباش سطح یک، کشف سلاح‌های جنگی و غیرمجاز، کنترل اتباع خارجی، صدور و کنترل گذرنامه در پایانه‌های مرزی و فرودگاه‌های بین‌المللی، حفاظت از اماکن دیپلماتیک، حفظ امنیت عمومی کشور و مجموعه‌ای از دیگر اقدامات اطلاعاتی و امنیتی از وظایف پلیس اطلاعات و امنیت بود.

همچنین پلیس مهاجرت و گذرنامه، پلیس دیپلماتیک، پلیس نظارت بر اماکن عمومی و نیز مجموعه یگان‌های امنیت اخلاقی (معروف به گشت ارشاد) زیرمجموعه پلیس امنیت عمومی هستند.

با تصویب طرح جامع ساختار و سازمان فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران در آذر ۱۴۰۰، «پلیس اطلاعات و امنیت عمومی فراجا» به دو مجموعه سازمان اطلاعات فراجا و پلیس امنیت عمومی تبدیل شد.

## فرماندهان

## جستارهای وابسته
* طرح ارتقای امنیت اجتماعی

## منابع
http://www.bbc.com/persian/iran-48825980

رده:اجرای قانون در ایران
رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۰۵ (میلادی) در ایران
رده:پلیس مخفی
رده:سازمان‌های اطلاعاتی ایران
رده:سازمان‌های اطلاعاتی
رده:سازمان‌های امنیتی جمهوری اسلامی ایران
رده:مقاله‌های خرد ایران
رده:یگان‌های فراجا
میرزا صالح شیرازی

**میرزا محمد صالح شیرازی (میرزا صالح کازرونی)** از نخستین دانش‌آموختگان ایرانی در اروپا و ناشر روزنامه‌ٔ کاغذ اخبار، نخستین روزنامه در ایران است. وی فرزند باقر کازرونی و متولد کازرون بود.

## سفرها و سفرنامه
میرزا صالح در ۱۰ جمادی‌الثانی ۱۲۳۰ (۱۹ آوریل ۱۸۱۵) به اتفاق چهار نفر دیگر، به فرمان عباس میرزا نایب‌السلطنه و وزیر او میرزا عیسی قائم‌مقام برای تحصیل از تبریز به انگلستان فرستاده شد. پس از یادگیری زبان‌های انگلیسی و فرانسوی و تاریخ و طبیعیات و آموختن فن چاپ و حکاکی در ۲ شوال ۱۲۳۴ به ایران بازگشت. در این فاصله سفرنامه خود را نوشت. این سفرنامه بعدها به یکی از منابع الهام‌بخش در شکل‌گیری تجربه‌ای بومی از مدرنیته در ایران تبدیل شد.

میرزا صالح در سفرنامهٔ خود اشاره‌ای به آموختن زبان‌های انگلیسی، فرانسوی و لاتین می‌کند. میرزا صالح کازرونی در بازگشت به ایران، با دستگاه چاپ، نخستین نشریهٔ ایران را (با تقلید اسم انگلیسی newspaper) با عنوان کاغذ اخبار در تهران به چاپ رساند.

در کتب تاریخی و درسی ایران تا سال ۱۳۴۲ شمسی ( ۱۹۶۳ میلادی ) روزنامه وقایع اتفاقیه منتشره در زمان ناصرالدین شاه و نخست‌وزیری امیر کبیر بعنوان نخستین روزنامه ایران معرفی میشد که در سال ۱۸۵۱ میلادی منتشر شده بود. تحقیقات پروفسور حمید مولانا تاریخ روزنامه‌نگاری و نخستین روزنامه منتشره فارسی در ایران را ۱۴ سال عوض کرد. او در سال ۱۳۴۲ در تحقیقات خود در کتابخانه موزه بریتانیا در میان اوراق قدیمی و کهنه اسناد آن مؤسسه دو نسخه از نخستین روزنامه ایران بنام کاغذ اخبار را که در زمان محمد شاه قاجار در سال ۱۸۳۷ میلادی توسط میرزا صالح شیرازی چاپ و منتشر میشد کشف نمود و عکس نسخه این روزنامه را برای نخستین بار با خود در آن سال به ایران آورد.

میرزا صالح در ضمن یکی از داستان‌های سفرنامهٔ خود اشاره می‌کند که به وسیلهٔ بعضی رجال خیراندیش، وارد انجمن فراماسون‌ها شده‌است. او خود در دو جای سفرنامهٔ خود که به خط اوست به این موضوع تصریح کرده‌است؛ او در تاریخ پنجشنبه ۲۰ رجب ۱۲۳۳ هجری قمری می‌نویسد:
«… چون مدتها بود که خواهش دخول مجمع فراموشان را داشته فرصتی دست نمی‌داد تا اینکه مسترپارس، استاد اول فراموشان را دیده که داخل به محفل آنها شده باشم و قرارداد روزی را نمودند که در آنجا روم… روز ۲۰ رجب مطابق ۱۳ می به همراه مستر پارس و «دارسی» داخل به فراموشخانه گردیده شام خورده در ساعت یازده مراجعت کردم. زیاده ازین درین باب نگارش آن جایز نیست…»

## منابع

## پیوند به بیرون
* تاریخ و تحول روزنامه‌نویسی فارسی در ایران، دکتر سید غلام نبی احمد، سخن عشق شماره ۱۸
* بررسی زمینه‌های تاریخی ورود افکار و اندیشه‌های نوین به ایران، محمود کریمی، روزنامه رسالت، ۲۶/۸/۸۸
* میرزا رضا شیرازی و کاغذ اخبار، علی کریمیان، گنجینه اسناد، شماره ۲۹ و ۳۰، بهار و تابستان ۱۳۷۷
* ضرورت توجه به نقش پنهان فراماسونری در تحولات تاریخ معاصر ایران، موسی حقانی، سایت مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر.

رده:اهالی ایران در سده ۱۹ (میلادی)
رده:اهالی کازرون
رده:پیش‌گامان مطبوعات در ایران
رده:روزنامه‌نگاران اهل ایران در دوره قاجار
رده:روزنامه‌نگاران سده ۱۹ (میلادی)
رده:روزنامه‌نگاران مرد اهل ایران
رده:روزنامه‌نگاران مرد
رده:سفرنامه‌نویسان اهل ایران
رده:نویسندگان سده ۱۹ (میلادی) اهل ایران
رده:نویسندگان مرد سده ۱۹ (میلادی)
کوراییم

**کوراییم** شهری دربخش کوراییم واقع درشهرستان نیر یکی از شهرستان های استان اردبیل است.فاصله این شهر تا اردبیل مرکز استان ۵۱ کیلومتر و تا نیر مرکز شهرستان ۴۰ کیلومتر است.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۸۳۱ نفر (در ۲۳۲ خانوار) بوده است.

## منابع

رده:شهرستان نیر
رده:شهرهای استان اردبیل
رده:شهرهای شهرستان نیر
رده:روستاهای شهرستان نیر
خالدآباد

**خالدآباد** شهری در شهرستان نطنز در استان اصفهان در مرکز ایران است. این شهر در بخش امامزاده از توابع شهرستان نطنز قرار دارد.
جمعیت خالد آباد در سال ۱۳۹۵، برابر با ۳،۰۲۵ نفر بوده‌است.
ایرج خواجه‌امیری از اساتید آواز ایران و پدر احسان خواجه‌امیری ، زاده ی خالدآباد است.

## پیشه مردم و فرآورده ها
پیشهٔ بیشینه مردم این شهر کشاورزی و دامداری است. از فرآورده‌های به نام این شهر کرفس، انار، خیار و دیگر فرآورده‌های کشاورزی عبارتند از هویج، شلغم، پیاز، زردآلو، گوجه سبز، (شابادی) طالبی، گرمک آقاعلی عباسی، خیار چنبر، کدو، هندوانه، گندم، جو، برنج، بلال، کلزا، خرمالو، سیب گلابی، انجیر، انگور، انواع سبزیجات و گیاهان دارویی. هرچند بازرگانی نیز در خالدآباد رواج دارد و مغازه‌های بسیاری در این شهر وجود دارد.
پیشه بسیاری از زنان خالدآباد گلیم‌بافی بوده و فرش دستباف شادسر که در بازارهای جهانی پرآوزه است زاییده دستان هنرمند زنان خالدآبادی است.
منبع :وبلاگ جامع خالدآباد

مردم منطقه خالد آباد و بادرود به زبان تات صحبت میکنند. این زبان قدمتی چند هزارساله در ایران دارد و در برخی مناطق اطراف قزوین نیز این زبان با کمی تفاوت در گویش، رایج است.

با وجود نزدیک بودن دو شهر بادرود و خالدآباد با یکدیگر و داشتن فرهنگ و زبان مشترک، رقابت جالب و گاهأ طنز گونه ایی میان این دو شهر دیده میشود که جالب توجه است.

## محله‌ها
شهر خالدآباد دارای پنج محله به ترتیب از آغاز ورودی شهر به نام‌های حصارو، توده، قلعه نو و شهرک طالقانی و شهرک آقا علی عباس می‌باشند.

## آثار باستانی و نقاط دیدنی
آثار باستانی و تاریخی شهر خالدآباد عبارتند از مسجد بیرین با قدمت بیش از ۸۰۰ سال متعلق به دوره ایلخانی، خانه تاریخی آقاگل انصاری متعلق به عهد قاجار، حمام توده و مسجد ورگرموئه متعلق به عهد صفوی، بقعه باباحاجی که به روایتی تنها اثر تاریخی با معماری یزدی در استان اصفهان و متعلق به دوره صفویه می‌باشد، کاروانسرای خالدآباد در مسیر جاده ابریشم با قدمت بیش از ۴۰۰ سال، محوطه‌های باستانی ابوذر و مسی با قدمت بیش از ۶۰۰۰ سال متعلق به دوره مفرغ که بنا به گفته کارشناسان میراث فرهنگی کارگاه‌های تولید مس را در دل خود دارد و این محوطه‌های تاکنون حفاری و کاوش نشده‌اند، قلعه تاریخی کریم آباد متعلق به دوره قاجار، بازارچه قنات، خانه‌های تاریخی صولت، ایرج، امیرسعیدی، خواجه امیری، شریفی، سعیدی، حائری، جعفرزاده و باباخان که شاخصه این خانه‌ها بادگیرها و سرداب‌های آنهاست.

## پانویس

## منابع
* پورتال شهرداری خالدآباد
* جایگاه و بلندا

رده:شهرستان نطنز
رده:شهرهای استان اصفهان
رده:شهرهای شهرستان نطنز
مشکات

**مَشکات** شهری از توابع بخش مرکزی شهرستان کاشان در استان اصفهان ایران است.

مَشکات شمالی‌ترین شهر استان اصفهان است که در ۲۵ کیلومتری شهر کاشان ، ۱۹۵ کیلومتری تهران، هفتاد کیلومتری قم  است؛ این شهر در حاشیهٔ کویر و مسیر جادهٔ ابریشم، حد فاصل بزرگراه قم–کاشان و جادهٔ ترانزیت مرکز–جنوب واقع شده‌است.

### جمعیت
جمعیت شهر مَشکات طبق سرشماری سال ۱۳۹۵ از این قرار است:

جمعیت: ۵٬۳۵۷ نفر

خانوار: ۱۶۸۷

## مشخصات
این شهر از جنوب به اتوبان کاشان–قم دسترسی دارد و از شمال به جاده قدیم کاشان–قم.
محصولات کشاورزیِ این شهر عبارتند از زردآلو، آلوچه (همان گوجه سبز)، بادام، باقلا، انار، انجیر، هندوانه، خربزه، طالبی و دیگر محصولات گرمسیری.
آب و هوای این منطقه در زمستان‌ها سرد و خشک و در تابستان‌ها گرم می‌باشد.
این شهر از جنوب به رشته‌کوه‌های «زاگرس» ختم می‌شود و از شمال به کویر مرکزی ایران.

پیش از اینکه این منطقه تبدیل به شهر گردد دو بخشِ مجزا از هم بوده‌است. یکی روستای محمودآباد و دیگری روستای مشکان. این دو روستا کاملاً به هم چسبیده بودند و تنها عامل انفصالِ فیزیکیِ آن‌ها جادهٔ قدیم قم–کاشان بود. روستای محمودآباد در ضلع شمالی این جاده و منتهی به کویر مرکزی بود و روستای مشکان در ضلع جنوبیِ جاده قرار داشت و منتهی به رشته‌کوه‌های واقع در این منطقه بود.

پیش از احداث اتوبان قم–کاشان، جادهٔ قدیم تنها مسیر ارتباطی میانِ قم و کاشان بود که از بین این دو روستا عبور می‌کرد و البته این جاده مسیر ترانزیتی جنوب به مرکز ایران نیز بود. به همین دلیل، همه ساله تصادفات شدیدی نیز در این محور صورت می‌گرفت و قربانیان زیادی از این دو روستا بر جای می‌گذاشت.

این جاده تا حدود سال ۱۳۵۴ وضعیت آسفالت و علامتگذاری مناسبی نداشت و در این سال بود که به دلیل افزایش حجم تردد به‌طور اساسی زیرسازی و آسفالت گردید.

پیش از این که تردد در این جاده رونق بگیرد، اهالی هر دو روستای سابق (ناحیهٔ ۱ و ۲ کنونی) برای تردد به کاشان و قم از ایستگاه‌های قطار که فاصله‌ای در حدود ۵ کیلومتر از این جاده دارد استفاده می‌کرده‌اند.

عموماً این دو روستا در دو طرف این جاده استقرار یافته بودند و به صورت نانوشته تبیین شده بود که زمین‌های هر طرفِ جاده به یک روستا تعلق دارد. البته این مورد تنها برای منازل مسکونی صدق می‌کند و برای زمین‌های کشاورزی این قاعده وجود نداشت بگونه‌ای که زمین‌های کشاورزیِ روستای مشکان سابق (ناحیهٔ ۱) در ضلع شمالی جاده قرار داشته و دارد.

تنها ساختمانی که متعلق به روستای مشکان بود ولی در ضلع شمالی جاده قرار داشت دبستان لاجوردی بود. هم‌اکنون تقریباً اثری از شکل اصلیِ این بنا وجود ندارد و به جای آن مدارس جدید در قسمت جنوبی جاده ساخته شده‌است.

## بیرون
## منابع

* ماندگار ۲۷ خرداد ۱۳۹۲ خورشیدی.

رده:شهرستان کاشان
رده:شهرهای استان اصفهان
رده:شهرهای شهرستان کاشان
مورموری

**مورموری** یکی از شهرهای استان ایلام در غرب ایران است. این شهر در بخش کلات مورموری شهرستان آبدانان قرار دارد.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۵ این شهر ۴۶۴۱ نفر جمعیت داشته‌است. و از نظر کشاورزی و جاذبه‌های طبیعی از قطب‌های گردشگری استان و شهرستان آبدانان به‌شمار می‌رود.

این شهر دارای آب و هوایی نیمه خشک با متوسط بارندگی ۳۵۰ میلی‌متر در سال می‌باشد. نزدیکی به خطوط ریلی و هوایی استان ایلام و وجود منابع گاز، نفت، گوگرد و آب دریاچه سد کرخه را می‌توان به عنوان قابلیت‌های بالقوه برای توسعه این شهر دانست. از جمله جاذبه‌های مورموری می‌توان به مقبره باستانی سنگ سیلا در یک کیلومتری این شهر و قلعه باستانی لرغه و قلعه پنج برار و شهر باستانی جانستان مورموری در ۵ کیلومتری این شهر اشاره کرد، شهرداری در این شهر در سال ۱۳۸۴ تأسیس گردید.

## مردم
مردم مورموری از قوم لر هستند و به زبان لری صحبت میکنند.

## فرهنگ، آداب و رسوم و آثار مهم فرهنگی و تاریخی
مردم مورموری بسیار مهمانواز و خونگرم هستند و از فرهنگ غنی لر نشین برخوردار هستند و همواره بر آداب و رسوم خود پایبند هستند
از جمله غذاها و شیرینی‌های محلی مورموری می‌توان به ترخینه دوغ، شیرینی برساق
، نان‌های محلی و چزنک اشاره کرد،

از رسم مردم این دیار می‌توان به دید و بازدیدهای اعیاد و ایام نوروز اشاره کرد، جشن‌ها در شهر مورموری همانند جشن‌های لرنشینان برگزار می‌شود و در آن از موسیقی، ساز و رقص محلی استفاده می‌شود.  ۱۹ نفر از اهالی مورموری در طول هشت سال جنگ ایران و عراق کشته شدند.

آثار تاریخی مورموری، دروزاه تمدن ایلام

مورموری که به عنوان دروازه تمدن ایلام و ایران زمین شناخته می‌شود، دارای بیش از ۵۰ آثار مهم تاریخی، فرهنگی، مذهبی، گردشگری و ملی است که از جمله آثار طبیعی می‌تواند به: کاسه ماس مورموری، طبیعت بکر اطراف مورموری، پارک‌های گردشگری و رودها و چشمه‌ها اشاره کرد.

و از جمله آثار ارزشمند تاریخی مورموری می‌توان به قلعه باستانی پنج برار، گور دخمه سنگ سیلا، تپه‌های تاریخی تپه حمام، چهار طاقی‌های مولاب مورموری و سنگ نبشته‌های عهد باستان اشاره کرد. همچنین مورموری دارای مکان‌های فرهنگی و مذهبی مانند؛ امامزادگان سید یوسف و سید حبیب (علیه السلام)، مساجد و کتابخانه دکتر حسابی مورموری و … اشاره داشت.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۴۶۴۱ نفر (۱٬۰۶۰خانوار) بوده‌است.

جمعیت بخش کلات مورموری و شهر مورموری را اغلب مردمان لر با گویش بالاگریوه ای تشکیل می‌دهند، مردم و اقوام مورموری اغلب از ایل زینی وند  ،ایل دیناروند و ایل کاید خورده تشکیل شده‌است. از جمله طایفه‌های محلی مورموری عبارتند از: طایفه سیرو، فرضالی، لته، بنریزی، چراغ، اورایم، برایم و…

مورموری که مرکز بخش کلات مورموری است از جمله قطب‌های کشاورزی استان ایلام به‌شمار می‌رود.

## جستارهای وابسته
زمین‌لرزه مرداد ۱۳۹۳ مورموری
شهرستان آبدانان

سیل ۱۴۰۰ مورموری

اخبار مورموری

## منابع

رده:شهرها
رده:شهرهای استان ایلام
رده:مناطق مسکونی در شهرستان آبدانان