open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
آذین موحد

**آذین موحد** (زادهٔ ۱۳۳۹) موسیقی‌دان، نوازنده فلوت، پژوهشگر و استاد دانشگاه اهل ایران است.

## زندگی‌نامه
آذین موحد در سال ۱۳۳۹ زاده شد. پدرش نظام‌الدین موحد از اعضای هیئت رهبری جبهه ملی ایران، حزب ایران و از یاران محمد مصدق در جریان ملی شدن صنعت نفت ایران بود.

آذین موحد دکترای خود را در رشته موسیقی و با تخصص نوازندگی و هنرهای اجرایی از دانشگاه ایلینوی آمریکا گرفته و پس از آن تحقیقات فوق دکترای خود را در علوم نوازندگی در دانشگاه هاروارد انجام داده است. سپس مدتی در دانشگاه ایلی نوی و دانشگاه ایالتی کالیفرنیا تدریس کرده و به ایران بازگشته است.
وی در خرداد ۱۴۰۳ با رای شورای مرکزی به عضویت هیئت رهبری-اجرایی جبهه ملی ایران درآمد.

موحد در بهمن ۱۴۰۳ از عضویت در شورای مرکزی جبهه ملی ایران خارج شد.

## فعالیت‌ها
موحد از سال ۱۳۷۲ عضو هیئت علمی دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران است. همچنین استاد مدعو دانشگاه پرتلند و دانشگاه آیونین یونان بوده و در بسیاری از شهرهای جهان با ساز تخصصی خود، فلوت، کنسرت اجرا کرده است.

### حمایت از خیزش ۱۴۰۱ ایران
آذین موحد که به‌عنوان دانشیار و عضو رسمی هیئت علمی گروه موسیقی در دانشگاه تهران مشغول فعالیت است، به خاطر حمایت از اعتراضات دانشجویی و خیزش ۱۴۰۱ ایران، تحت فشار حکومتی قرار گرفت و حقوق وی قطع گردید. او در این باره اظهار داشت که «برای حفظ ساحت دانشگاه و صیانت از حقوق دانشجو و اعتلای فرهنگ و هنر در میهنش، از هیچ تلاشی فروگذاری نمی‌کند»؛ وی همچنین می‌گوید یک بار دیگر نیز در سال ۱۳۷۶، به خاطر «روش آموزش غربی» حقوقش هفت ماه قطع گردیده بود.

## جوایز
آذین موحد جوایز بسیاری در زمینه موسیقی از آن خود کرده است از جمله:
* جایزه Allen B Skei memorial
* «جایزهٔ برترین زن ایران در عرصهٔ موسیقی کلاسیک» که آن را نزد مسئولان اهدای این جایزه به امانت گذاشت و در همایش آن در روز زن گفت:
۳۱ خرداد ۱۴۰۳ مراسم نکوداشت آذین موحد در هفتمین سال‌نوای موسیقی ایران برگزار و تندیس و لوحِ سال‌نوا به وی اهدا شد.

## تعلیق از تدریس در دانشگاه
در پی اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ در ایران، آذین موحد از تدریس در دانشکده هنرهای زیبای تهران تعلیق و حقوقش قطع شد.

## پانویس

## منابع
* 
* 

## پیوند به بیرون
* صفحه در وبگاه دانشگاه تهران

رده:استادان دانشگاه اهل ایران
رده:استادان دانشگاه تهران
رده:اعضای جبهه ملی ایران
رده:اعضای حزب ایران
رده:افراد زنده
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه ایلینوی
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه هاروارد
رده:زادگان ۱۳۳۹
رده:فعالان دموکراسی در ایران
رده:ملی‌گرایی ایرانی
رده:موسیقی‌دانان اهل ایران
رده:موسیقی‌دانان زن اهل ایران
رده:نوازندگان فلوت اهل ایران
رده:هنرمندان زن اهل ایران
رده:زادگان ۱۹۶۱ (میلادی)
فریتس کرایسلر

**فریتس کرایسلر** (۲ فوریهٔ ۱۸۷۵ – ۲۹ ژانویهٔ ۱۹۶۲) آهنگساز و نوازندهٔ ویولن اهل ایالات متحدهٔ آمریکا زاده اتریش، و یکی از نام‌آورترین نوازندگان عصر خود بود. او به دلیل لحن شیرین و جمله‌بندی پراحساسش در نوازندگی ویولن زبانزد بود. در جنگ جهانی اول به افسری ارتش اتریش در آمد و مجروح شد. او خاطرات نظامی اش را در کتابی به نام چهار هفته در سنگر: داستان جنگی یک نوازنده ویولن آورده است.

## منابع

* 

رده:آهنگسازان اپرا اهل اتریش
رده:آهنگسازان اهل اتریش
رده:آهنگسازان رمانتیک اهل اتریش
رده:آهنگسازان سده ۱۹ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:آهنگسازان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:آهنگسازان کلاسیک اهل اتریش
رده:آهنگسازان کلاسیک سده ۱۹ (میلادی)
رده:آهنگسازان کلاسیک مرد اهل اتریش
رده:آهنگسازان کلاسیک مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:آهنگسازان کلاسیک یهودی
رده:آهنگسازان کلاسیک یهودی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:آهنگسازان موسیقی کلاسیک اهل ایالات متحده آمریکا
رده:آهنگسازان موسیقی کلاسیک سده ۲۰ (میلادی)
رده:آهنگ‌سازان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:آهنگ‌سازان رمانتیک اهل ایالات متحده آمریکا
رده:اتریش-مجارستانی‌های مهاجرت‌کرده به ایالات متحده آمریکا
رده:افراد آمریکایی اتریشی یهودی‌تبار
رده:افراد اتریشی یهودی‌تبار
رده:افراد دارای تابعیت ایالات متحده آمریکا
رده:اهالی اتریش در سده ۱۹ (میلادی)
رده:اهالی اتریش در سده ۲۰ (میلادی)
رده:پیروان کلیسای کاتولیک رم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:جعل‌کنندگان
رده:درگذشتگان ۱۹۶۲ (میلادی)
کرایسلر
رده:مدال‌های طلای انجمن رویال فیلارمونیک
رده:مدفونان در گورستان وودلاون (برانکس، نیویورک)
رده:موسیقی‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:موسیقی‌دانان مرد سده ۱۹ (میلادی)
رده:موسیقی‌دانان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نوازندگان ویولن اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نوازندگان ویولن کلاسیک یهودی
رده:نوکیشان کلیسای کاتولیک روم
رده:ویولن‌نوازان مرد
رده:ویولون‌نوازان کلاسیک اهل اتریش
رده:ویولون‌نوازان کلاسیک اهل ایالات متحده آمریکا
رده:ویولون‌نوازان کلاسیک سده ۱۹ (میلادی)
رده:ویولون‌نوازان کلاسیک سده ۲۰ (میلادی)
رده:یهودیان اهل اتریش-مجارستان
رده:ویولون‌نوازان کلاسیک مرد
اریک ساتی

بندانگشتی|اریک ساتی

**اریک ساتی**  (۱۷ مه ۱۸۶۶ – ۱ ژوئیهٔ ۱۹۲۵) آهنگساز فرانسوی بود. موسیقی ساتی غالباً فکاهی و هجوی با عنوان‌های غیرمعمول مثل دوئت پیانو به نام سه قطعه به شکل گلابی است؛ و علاوه بر موسیقی پیانو، چندین باله، ترانه و آثار بزرگ‌تری مانند درامای سمفونیک سقراط را نوشت. بعضی از تکنیک‌های ساتی ممکن است بر بهترین دوستش دبوسی که دو ژیمنوپدی ساتی را به صورت ارکستر درآورد تأثیر گذارده‌باشد.

## زندگی
نخستین درس‌های موسیقی خود را از یک نوازنده ارگ در اونفلور گرفت سپس نزد همسر دوم پدرش که یک نوازده و آموزگار پیانو بود به فراگیری ادامه داد در ۱۸۷۹ ساتی وارد کنسرواتوار پاریس شد ولی ۲ سال و نیم بعد به دلیل بی‌استعدادی اخراج می‌گردد. ساتی در سال ۱۸۸۵ بار دیگر وارد هنرستان موسیقی شد ولی این بار هم نتوانست نظر مثبت استادان خود را جلب کند بنابراین تصمیم گرفت به خدمت ارتش در آید اما خیلی زود متوجه شد که برای این کار ساخته نشده‌است. ساتی بیشتر زندگی خود را با مشکلات مالی سپری کرد و مدتی نوازنده پیانوی یک کافه بود. باورهای مذهبی او نیز در زندگی‌اش تأثیر فراوانی داشت. ساتی در حالیکه با بسیاری از هنرمندان زمان خود از جمله کلود دبوسی، موریس راول، استفان مالارمه، پل ورلن، و پابلو پیکاسو آشنا بود و خود را به عنوان آهنگساز به جامعه شناسانده بود در سال ۱۹۰۵ با نام‌نویسی خود در مدرسه ونسان دندی «اسکولا کانتروم» برای درس گرفتن از آلبر روسل در کنتراپوئن همه را شگفت‌زده کرد. ساتی همچنین از بنیان‌گذاران گروه «شش» بود ولی به سرعت خودش از این گروه خارج شد، دیگر آهنگسازان این گروه ژرژ اریک، لویی دوره، آرتور هونگر، ژرمن تایفر، فرانسیس پولنک، و داریوش میو بودند. او بسیاری از آثار خود را بدون خط میزان می‌نوشت و در اجرای آثار خود سبک ویژه‌ای داشت. بسیاری از آهنگسازان هم دوره‌ای و آهنگسازانی که بعد از او آمده‌اند از او تأثیر پذیرفته‌اند؛ از آن جمله‌اند جان کیج، دبوسی، راول و پولنک.

## در سینما
* ۲۰۲۰ بازی ملکه - اسکات فرانک
* ۱۹۶۳ آتش سرکش - لویی مال

## برخی از آثار برای پیانو
* ۳ ژیمنوپدی
* نکتورن‌ها
* ۳ قطعه به شکل گلابی
* رنجش‌ها
* سوناتین
* جک در جعبه
بندانگشتی|خانه اریک ساتی

## یادداشت

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

* آثار (نتها)
* وبگاه ویژه آهنگساز
* اجرایی از Gymnopédie No.1

رده:آهنگسازان اهل فرانسه
رده:آهنگسازان باله اهل فرانسه
رده:آهنگسازان باله‌های روس
رده:آهنگسازان پیانو
رده:آهنگسازان رمانتیک اهل فرانسه
رده:آهنگسازان سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
رده:آهنگسازان کلاسیک اهل فرانسه
رده:آهنگسازان کلاسیک سده ۱۹ (میلادی)
رده:آهنگسازان کلاسیک مرد اهل فرانسه
رده:آهنگسازان موسیقی کلاسیک سده ۲۰ (میلادی)
رده:آهنگسازان نئوکلاسیک
رده:افراد فرانسوی اسکاتلندی‌تبار
رده:اهالی اونفلور
رده:اهالی مون‌مارتر
رده:پیانیست‌های کلاسیک مرد
رده:دادائیسم
رده:درگذشتگان به علت سیروز
رده:سوسیالیست‌های اهل فرانسه
رده:کمدی فراواقع‌گرا
رده:کمونیست‌های اهل فرانسه
رده:موسیقی‌دانان سده ۱۹ (میلادی) اهل فرانسه
رده:موسیقی‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
رده:موسیقی‌دانان مرد سده ۱۹ (میلادی)
رده:موسیقی‌دانان مرد سده ۲۰ (میلادی)
رده:موسیقی‌دانان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
رده:نوازندگان پیانو کلاسیک اهل فرانسه
رده:نوازندگان پیانو کلاسیک سده ۱۹ (میلادی)
رده:نوازندگان پیانو کلاسیک سده ۲۰ (میلادی)
رده:نوازندگان پیانو مرد اهل فرانسه
رده:آهنگسازان سده ۱۹ (میلادی) اهل فرانسه
رده:پرسنل ارتش فرانسه
رده:شاگردان ونسان دندی
رده:آهنگسازان تجربی
امامزاده طاهر

**امامزاده طاهر** می‌تواند نام مکان‌های زیر باشد:

* امامزاده طاهر (اسلامشهر)
* امامزاده طاهر (ری)
* امامزاده طاهر (کرج)
دلیجه معمولی

**دِلیجه معمولی** یا **دلیجهٔ ناخن‌سیاه** نام گونه‌ای پرنده است.
این پرنده از راستهٔ شاهین‌سانان، خانوادهٔ شاهینان، سردۀ شاهین‌ است.

پرهای دلیجه معمولی بیشتر قهوه‌ای با خال‌های تیره هستند. برخلاف بیشتر شاهین‌ها، دلیجه دورنگی جنسیتی دارد، بدین معنی که رنگ نر آن با رنگ ماده آن تفاوت دارد. سر و دم دلیجه معمولی نر آبی-خاکستری است. در ماده‌ها، دم قهوه‌ای با نوارهای سیاه است. در هر دو جنس، انتهای دم سیاه‌رنگ است و نواری سفید دارد.

## ویژگی‌ها
#### ظاهر
دلیجه معمولی ۳۲ تا ۳۸ سانتی‌متر درازا و حدود ۲۰۰ گرم وزن دارد. پرنده نر کوچکتر است. این پرنده در آسیا و اروپا زندگی می‌کند.

#### پرواز
دلیجه معمولی و تعدادی اندک از پرندگان دیگر از جمله پرستوهای دریایی تنها برای چند ثانیه می‌توانند پیش از یورش به سوی طعمه در هوا درجابال‌زنی باقی بمانند.

#### تولیدمثل
دلیجه معمولی، مانند بیشتر شاهین‌ها، لانه نمی‌سازد. این پرنده اوایل بهار پس از پیدا کردن جفت، در شکاف صخره‌ها یا لانه متروک پرندگانی مانند کلاغ و در شهرها، در سوراخها و شکافهای ساختمان‌های بلند یا پشت‌بام‌ها تخم می‌گذارد. تعداد تخم‌ها ۳ تا ۶ عدد است، پرنده ماده روی آن‌ها می‌نشیند و پرنده نر به شکار می‌رود و ماده را تغذیه می‌کند. جوجه‌ها پس از ۲۷ تا ۲۹ روز از تخم بیرون می‌آیند. پس از آن، پرنده نر و ماده با هم به شکار می‌روند. جوجه‌ها پس از چهار هفته مستقل می‌شوند و لانه را ترک می‌کنند.

طول عمر دلیجه معمولی حداکثر به شانزده سال می‌رسد.

## نگارخانه

پرونده:Common Kestrel 2.jpg|دلیجهٔ معمولی نر در حال فرود آمدن
پرونده:Common Kestrel.jpg|دلیجهٔ معمولی نر بالغ
پرونده:Falco 003.jpg|دلیجهٔ معمولی ماده
پرونده:Falco tinnunculus in flight (Sep 068936ER).jpg|دلیجهٔ معمولی در ایران
پرونده:Faucon crécerelle MHNT.jpg|تخم دلیجهٔ معمولی
پرونده:دلیجه نر1 .jpg|دلیجۀ نر
پرونده:دلیجه نر2.jpg|دلیجۀ نر
پرونده:دلیجه نر3.jpg|دلیجۀ نر


## منابع

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:بازداری
رده:پرندگان آسیا
رده:پرندگان آفریقا
رده:پرندگان آفریقای سیاه
رده:پرندگان اروپا
رده:پرندگان اوکراین
رده:پرندگان ایران
رده:پرندگان پاکستان
رده:پرندگان ترکیه
رده:پرندگان توصیف‌شده در ۱۷۵۸ (میلادی)
رده:پرندگان جمهوری آذربایجان
رده:پرندگان شکاری آفریقا
رده:پرندگان شمال آفریقا
رده:پرندگان صحرای غربی
رده:پرندگان فیلیپین
رده:پرندگان کامرون
رده:پرندگان ماکرونزی
رده:پرندگان
رده:شاهین
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
رده:گونه‌های جانوری نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
ولوره (آلبانی)

**وِلوره** شهری بندری در استان وِلوره کشور آلبانی است. تلفظ دیگر این شهر می‌تواند والونا (valona) باشد.

این شهر بندری در جنوب غربی کشور آلبانی در ساحل دریای آدریاتیک قرار دارد.

## منابع

* اطلس جامع گیتاشناسی 

رده:استعمار دوره باستان در آلبانی
رده:استعمار دوره باستان در ایلیریا
رده:شهرها و شهرک‌های بندری مدیترانه‌ای در آلبانی
رده:شهرهای آلبانی
رده:شهرهای یونان باستان
رده:محوطه‌های باستان‌شناختی یونان باستان در آلبانی
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در سده ۶ (پیش از میلاد)
رده:مناطق مسکونی در شهرستان ولوری
رده:مناطق مسکونی ساحلی در آلبانی
رده:ولوره
لیلونگوه

**شهر لیلونگوه** (Lilongwe) پایتخت و مهم ترین شهر کشور مالاوی است.

## تاریخچه

این شهر روستای کوچکی بود که در آغاز سدهٔ بیستم به عنوان مرکز فعالیت‌های استعماری بریتانیا برگزیده شد.

## جغرافیا

بر پایهٔ سرشماری سال ۲۰۰۳ جمعیت این شهر برابر با ۵۹۷٬۶۱۹ نفر بود.

شهره لیلونگوه بر کرانهٔ رود لیلونگوه، و در نزدیکی مرز مالاوی با کشورهای موزامبیک و زامبیا قرار گرفته.

## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی.

رده:لیلونگوه
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۰۶ (میلادی) در آفریقا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۰۶ (میلادی) در امپراتوری بریتانیا
رده:پایتخت‌های آفریقا
رده:مالاوی
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۰۶ (میلادی)
رده:مناطق مسکونی در مالاوی
رده:منطقه‌ها مسکونی در منطقه مرکزی مالاوی
تبدیل فوریه زمان-گسسته

**تبدیلِ فوریهٔ زمان-گسسته‌**  یکی از انواع تبدیل فوریه است. با استفاده از این تبدیل، تابعی که معمولاً در حوزه زمان تعریف می‌شود و گسسته است به تابعی دیگر در حوزه فرکانس تبدیل می شود (تابع ورودی برای تبدیل DTFT باید گسسته باشد). این تابع یا سیگنال ورودی معمولاً با نمونه‌برداری از یک تابع پیوسته مانند صدای انسان پدید می‌آیند.

## تعریف
اگر x[n], \; n\in\mathbb{Z} تابعی گسسته با مقادیر حقیقی یا مختلط باشد، آنگاه تبدیل گسسته زمانی فوریه آن چنین تعریف می‌شود:
:X(\omega) = \sum_{n=-\infty}^{\infty} x[n] \,e^{-i \omega n}

## جدول تبدیل گسسته‌زمان فوریه

## منابع

رده:پردازش سیگنال دیجیتال
رده:تبدیل
رده:تبدیلات گسسته فوریه
رده:آنالیز فوریه
جابلقا

**جابُلقا** نام شهری ناشناخته است که در ادبیات و علوم اسلامی  که پیامبر اسلام و امامان جانشین او طی سخنانی از آن یاد کرده‌اند. به ادعای این افراد، شهر مزبور در شرقی‌ترین نقطه عالم قرار دارد و آن‌سوتر از آن، شهر و انسانی وجود ندارد. در ادبیات و علوم مزبور، جابلقا در نقطه مقابل جابلسا قرار دارد که غربی‌ترین شهر عالم است.

نام جابلقا و جابلسا در روایات اسلامی زیاد استفاده شده‌است. در وصف این دو شهر عبارات مشابهی در منابعی چون تاریخ بلعمی و عجایب المخلوقات طوسی آمده که از آن جمله است: «هر یک هزار یا ده هزار دَر دارد، مخلوقات آنها غیرقابل‌شمارشند، ساکنان آنها از ابلیس و حضرت آدم بی‌اطلاع هستند و هر یک هفت هزار سال عمر می‌کنند؛ خورشید و ماه را نمی‌بینند و از نور دیگری استفاده می‌کنند».

به این دو شهر در ادبیات فارسی هم زیاد اشاره شده‌است. از جمله:

سنایی گوید:

ناصر خسرو گوید:

مفتون همدانی گوید:

محمد باقر مجلسی میگوید:

جابلقا شهری است در غرب با هفتاد هزار سکنه که همه پاک و مذهبی هستند و هیچ کاری نمیکنند بجز لعنت کردن عمر و ابوبکر و صلوات فرستادن . 

آیت الله عمادالدین نجفی دراین باره گفته
جابلقا در غرب خلیج فارس جابلسا درشرق خلیج فارس

## جستارهای مرتبط
* جاپلق
* کوه قاف
* جابلسا

## منابع

*جابلقاو جابلساخبر آنلاین
## پیوند به بیرون
* 

رده:شهرهای افسانه‌ای
مک‌دانل داگلاس ام‌دی-۸۰

بندانگشتی|چپ|300px|مک‌دانل داگلاس ام‌دی-۸۳ هواپیمائی اسپن‌ایر.

**مک‌دانل داگلاس ام‌دی-۸۰**  یک خانواده هواپیمای مسافربری باریک‌پیکر دوموتوره است که توسط شرکت مک‌دانل داگلاس ایالات متحده توسعه‌یافته و ساخته شده‌است. نخستین پرواز ام‌دی-۸۰ در ۱۸ اکتبر ۱۹۷۹ صورت گرفت. مک‌دانل داگلاس ام‌دی-۸۰ نسل جدیدی از هواپیمای قدیمی‌تر این شرکت، مک‌دانل داگلاس دی‌سی-۹ به‌حساب می‌آید. این هواپیماها تشابه زیادی با خانواده مک‌دانل داگلاس ام‌دی-۹۰ دارند. بنابراین به آن‌ها دی‌سی-۹ سوپر ۸۰ نیز گفته می‌شود.

هواپیمایی‌های کوچک در کشورهای فقیرتر، از کاربران این هواپیما هستند. آئروناوس تی‌اس‌ام مکزیک با ۱۵ فروند رکورددار بهره‌گیری از این سری هواپیماها است.

تا ژوئن ۲۰۲۲، سری ام‌دی-۸۰ در ۸۹ سانحه و رخداد بزرگ هوایی، از جمله ۴۶ تلفات بدنه، با ۱۴۴۶ کشته از سرنشینان دخیل بوده‌است.

## مشخصات
[بندانگشتی|چپ|300px|مک‌دانل داگلاس ام‌دی-۸۳ [هواپیمایی آتا در حال فرود در فرودگاه تبریز]]
مک‌دانل داگلاس ام‌دی-۸۰ دارای دو موتور توربوفن پرت اند ویتنی جی‌تی۸دی است. دو موتور در انتهای بدنه و در دو سوی بدنه قرار گرفته‌اند.
* فاصله نوک دو بال: ۳۲٬۸ متر
* طول: ۴۵ متر
* ارتفاع: ۹ متر
* ظرفیت مسافر: ۱۷۲ نفر
* بیشینه سرعت: ۰٫۸۷ ماخ (۹۲۵ کیلومتر بر ساعت)
* محدوده پرواز۴۶۰۰ کیلومتر
* تعداد سقوط: ۱۸

## مدل‌ها
* MD-81 مدل استاندارد مسافربری.
* MD-82 دارای موتور بهینه‌سازی شده.
* MD-83 ظرفیت حمل سوخت بیشتر، ترابری.
* MD-87 بدنه کوتاه‌تر.
* MD-88 مدل پیشرفته تر.

## پانویس

## منابع
* Endres, G. & Gething M.J. Aircraft Recognition Guide. New York: Collins, 2005


رده:جت‌های دوموتوره
رده:معرفی‌شده‌های ۱۹۸۰ (میلادی)
رده:هواپیماهای مسافربری آمریکایی دهه ۱۹۸۰ (میلادی)
رده:هواگردهای بال پایین
رده:هواگردهای دم‌تی
رده:هواگردهای مک‌دانل-داگلاس
خدایان پگانا

**خدایان پگانا**  اولین کتابی بود که توسط نویسندهٔ خیال‌پردازی ایرلندی، لرد دانسنی با بودجهٔ شخصی خودش در سال ۱۹۰۵ میلادی به چاپ رسید. این کتاب تأثیر عمیقی بر آثار جی. آر. آر. تالکین، اچ. پی. لاوکرافت، اورسولا لوگویین و دیگران گذاشته‌است.

این کتاب مجموعه‌ای است از داستان‌های کوتاه که ماجراهایش توسط ابتکار دانسنی به‌کمک خدایانی که در پگانا ساکن شده‌اند، بهم متصل شده‌است.

## منابع

* 
* دربارهٔ ترجمهٔ خدایان پگانا
* ترجمهٔ خدایان پگانا؛ کاری از محمدرضا قربانی

رده:داستان‌های خیال‌پردازی حماسی
رده:فهرست ایزدان خیالی
رده:مجموعه داستان‌های کوتاه ۱۹۰۵ (میلادی)
رده:مجموعه داستان‌های کوتاه ادوارد پلانکت، هجدهمین بارون دانسنی
رده:مجموعه‌داستان‌های خیال‌پردازی
آرمان (ابهام‌زدایی)

**[[آرمان]]** نامی برای مردان است:

**آرمان** همچنین ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
## فلسفه و اخلاق
* آرمان‌گرایی

## نام‌های خاص
* آرمان امروز
*تشکل اسلامی سیاسی آرمان دانشجو
* آرمان مستضعفین نام روزنامه

## جستارهای وابسته
* ایدئال
* ایدئالیسم (ابهام‌زدایی)

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی
رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
عدسی چشمی

چپ|بندانگشتی|مجموعه‌ای از چشمی‌های متفاوت
** چشمی**  در یک ابزار نوری مانند میکروسکوپ یا تلسکوپ عدسی یا مجموعه‌ای از عدسی هاست که به عنوان یک سامانه اپتیکی مستقل به چشم بیننده نزدیکتر است و ناظر از طریق آن یا آن‌ها تصویر را می‌بیند.

عملکرد چشمی به این ترتیب است که برای چشم تصویری مجازی و معمولاً بزرگتر از تصویر معمولاً حقیقی ای که توسط عدسی شیئی در ابزارهایی مانند میکروسکوپ یا تلسکوپ در کانون آن تشکیل شده‌است به وجود می‌آورد.در این وضعیت چشم برای تطابق خود را طوری تنظیم می‌کند که انگار جسم دوباره از فاصله‌ای بسیار دور مورد مشاهده است که به این نوع پیکر بندی اپتیکی، سامانه بی‌کانون یا سامانهٔ اپتیکی با هم‌گرایی صفر می گویند و میزان بزرگنمایی کل ابزار نوری در این حالت به نسبت فاصله کانونی عدسی چشمی و شیئی بستگی دارد.

در تلسکوپ گالیله‌ای منسوب به گالیله چشمی قبل از تشکیل تصویر جایی قبل از صفحه کانونی قرار می‌گیرد و بنابراین هیچگونه تصویر حقیقی تشکیل نشده و چشمی تنها از ایجاد تصویر مجازی با کمک شیئی تلسکوپ بهره می برد. با این حال تمامی اصول اپتیکی برای سامانهٔ بی‌کانون هم در این ابزار مراعات می‌شود.

البته در عکاسی به روش بی کانون از چشمی‌های مخصوصی استفاده می‌شود که تصویری حقیقی را در فاصلهٔ محدود، روی صفحه تصویر جایی که فیلم یا سنسورهای حساس به نور قرار گرفته تشکیل دهند، در این روش می‌توان برای مقایسه تصور کرد که صفحه تصویر یا سنسور دریافت‌کننده نور مانند دستگاه بارجفت‌شده همان نقشی را دارد که شبکیهٔ چشم ناظر به عنوان آخرین سطح دریافت‌کننده نوری در دریافت تصویر نهایی با کمک ابزاری مانند تلسکوپ دارد.

در بهترین وضعیت مردمک خروجی چشمی و مردمک چشم ناظر همپوشانی دارند. البته در طراحی‌های قدیمی این نکته کمتر در نظر گرفته می شده و این بدان معنی است که مثلاً مقداری از نور دریافتی بعلت اینکه باریکهٔ خروجی نور در محدوده مردمک چشم قرار نداشته هرز می رفته به‌علاوه مردمک خروجی چشمی با یک فاصله جزئی از سطح آخرین عدسی قرار می‌گیرد و به این ترتیب بین مردمک چشم و مردمک خروجی اندکی فاصله رعایت می‌شود و چشم با کمک معمولاً یک حلقهٔ لاستیکی که برای حذف نور مزاحم اطراف به‌طور نا متقارن ساخته می‌شود در موقعیتی ثابت قرار می‌گیرد . علاوه بر آن، چشمی‌هایی که طراحی آن‌ها برای فاصله کانونی (تقریباً) ثابتی است دارای این قابلیت هستند که با تنظیم ظریف و جلو عقب کشیدن، خود را با چشم ناظرهای مختلف از قبیل کسانی که عینک طبی استفاده می‌کنند، مطابقت دهند.

طراحی یک چشمی علاوه بر آنچه که گفته شد ممکن است شامل اجزا تکمیلی دیگری باشد که کارایی آن را بهتر می‌کند و به‌طور مختصر گفته می‌شود:
* *[[دیافراگم]] میدان دید*: این قسمت برای محدود کردن میدان دید معمولاً در محل صفحه کانونی شیئی قرار می‌گیرد.
* *[[رزوه]] [[فیلتر]]*: این رزوه اضافی امکان جایگذاری فیلتر مناسب را برای حذف عمدی قسمتی از طول موجهای نور دریافتی در اختیار می گذارد.
* *واشر جایگذاری*: این واشر فلزی برای تعبیه اجزا چشمی کاملاً در قسمت داخلی از نظر پنهان می ماند و با کمک پیچ ظریف یا گیرهٔ حلقه‌ای بر جا محکم می‌شود. سطح بیرونی آن برخلاف سطح درونی کاملاً صاف است بطوری‌که هنگام تعویض دچار گرفتگی نمی‌شود.در ضمن سطح داخلی آن به رنگ تیره است که برای جذب نور مزاحم مناسب می‌باشد.

## منابع و پانویس

رده:تلسکوپ‌ها
رده:عدسی‌ها
رده:میکروسکوپ
ساتسی

***توتسی*** (Tsotsi) نام فیلمی از گوین هود و محصول کشور آفریقای جنوبی در سال ۲۰۰۵ است که موفق به دریافت اسکار بهترین فیلم خارجی در همین سال شد.

## خلاصهٔ داستان فیلم
توتسی، جوانی تبهکار است که بر اثر حادثه‌ای، مسئول نگهداری نوزادی می‌شود که این آشنایی باعث تغییراتی در زندگی وی می‌شود.

## بازیگران

## جوایز
* دریافت اسکار بهترین فیلم خارجی در سال ۲۰۰۵
* نامزد دریافت بهترین فیلم و بهترین فیام نامه در جشنواره فیلم‌های اروپایی
* نامزد دریافت بهترین فیلم خارجی در گلدن گلوب

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* فیلم در وب‌گاه IMDb
* وب‌گاه رسمی فیلم

رده:برندگان جایزه اسکار بهترین فیلم غیرانگلیسی‌زبان
رده:فیلم‌ها به زبان آفریکانس
رده:فیلم‌ها به زبان تسوانا
رده:فیلم‌ها به زبان زولو
رده:فیلم‌ها به زبان سوتو
رده:فیلم‌ها به کارگردانی گوین هود
رده:فیلم‌ها درباره ربایش
رده:فیلم‌های ۲۰۰۵ (میلادی)
رده:فیلم‌های آفریقای جنوبی
رده:فیلم‌های بریتانیایی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های جنایی آفریقای جنوبی
رده:فیلم‌های جنایی-درام ۲۰۰۵ (میلادی)
رده:فیلم‌های جنایی-درام دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های جنایی-درام
رده:فیلم‌های چندزبانه ۲۰۰۵ (میلادی)
رده:فیلم‌های درام ۲۰۰۵ (میلادی)
رده:فیلم‌های درام
رده:فیلم‌های گروه‌های تبهکار آمریکایی آفریقایی‌تبار
رده:فیلم‌های میرامکس
رده:فیلم‌های واقع‌شده در آفریقای جنوبی
رده:فیلم‌های واقع‌شده در زاغه‌ها
مانایی

قابلیت و توانایی زنده ماندن یا تداوم حیات را **مانایی**  می‌گویند. این اصطلاح در کاربردهای گوناگون معنای خاص تری دارد.

## مهندسی
در مهندسی، مانایی به توانایی کمی یک سامانه، زیرسامانه، تجهیزات، فرآیند یا رویه برای ادامهٔ عملکرد در یک اختلال طبیعی یا در یک ساختهٔ دست بشر می گویند. به عنوان مثال ضربان الکترومغناطیسی هسته ای حاصل از انفجار یک جنگ‌افزار هسته‌ای.

## نظامی
thumb|left|260px|چترباز در حین آموزش زنده ماندن در آب 
در علوم نظامی بنا بر تعریف، به وضعیتی که در آن هم‌زمان با حفاظت از کارکنان و سلاح‌ها و تجهیزات، به ایستادگی در برابر دشمن و فریب او می‌پردازند، مانایی گفته می‌شود.

## زیست محیطی
[thumb|left|260px|میزان ماناییِ بالقوهٔ انسان در طول [آخرین بیشینه یخچالی در طی آخرین عصر یخبندان ]] 
در بوم‌شناسی پس از بروز رخدادهای زیان‌بار مانند سیل، آتش‌سوزی، بیماری، جنگ، یا تغییر آب و هوا برخی از گونه‌های گیاهان، جانوران، و اَشکال زیست بومی احتمالاً بخت و توان بیشتری برای زنده ماندن دارند که به این توان، مانایی گفته می‌شود.

## شبکه
بقای شبکه به توانایی یک سیستم برای انجام ماموریت خود در زمان مناسب در صورت وجود تهدیدهایی مانند حملات یا بلایای طبیعی در مقیاس بزرگ گفته می شود. بقا زیر مجموعه ای از انعطاف پذیری است. 

## پایگاه داده
مانایی در پایگاه‌داده به مجموعه‌ای از ویژگی‌ها گفته می‌شود که قابلیت اعتماد به تراکنش‌ها را تضمین می‌کند. 

## جستارهای وابسته
*آنالیز بقا 
*تاب‌آوری خطا
*پایایی
*آسیب‌پذیری (رایانه)
*نگهداری و تعمیرات
*ایمنی

## منابع

رده:علوم نظامی
رده:مبانی مهندسی
رده:مهندسی
حریم آثار تاریخی

در آثار تاریخی، **حریم**، محدوده‌ای است که متولی اثر تاریخی بر اساس ضوابط قانونی برای حفظ اثر تاریخی تعیین می‌کند. حریم آثار تاریخی، باعث حفظ موجودیت و یکپارچگی اثر می‌شود.

## انواع حریم
یک طرح حریم از چند نوع حریم تشکیل می‌شود:
;حریم حفاظتی:
این حریم برای جلوگیری از فروریختن و آسیب دیدن کل اثر تعیین می‌شود. در این حریم، فعالیت‌ها، کاربری‌ها و ساخت‌وسازهای نامناسب بر روی نقشه مشخص می‌شود.

;حریم بصری:
این حریم برای ایجاد ارتباط دیداری دوطرفه بین محیط و اثر تاریخی تعیین می‌شود. به عبارت دیگر، حریم بصری، دید اثر تاریخی به بیرون و چشم‌انداز بیرون به اثر تاریخی را حفظ می‌کند و ارتقا می‌دهد.

;حریم کاربردی:
این حریم بدین جهت تعریف می‌شود که پیوستگی اثر تاریخی و محدوده پیوسته به آن، دارای پیوستگی و همگنی با کارکردهای شهرها و مراکز تاریخی باشد. در تعیین این نوع حریم، بخش ویژه‌ای به تعیین کارکردهای مطلوب و قابل توصیه اختصاص می‌یابد.

## منابع

رده:باستان‌شناسی
مسجد خانم

**مسجد خانم** مربوط به دوره قاجاریه است و در زنجان، خیابان امام، کوچه فخیم الدوله واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۰۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## نگارخانه

پرونده:ورودی از حیاط به داخل مسجد جانم.jpg|ورودی حیاط به داخل مسجد
پرونده:داخل شبستان مسجد خانم.jpg
پرونده:نمای بیرونی مسجد خانم.jpg
پرونده:درب ورودی مسجد خانم.jpg|درب ورودی


## ساخت
مسجد خانم توسط استاد اسماعیل بنا و به سفارش جمیله خانم دختر حسین قلی خان افشار ( ذوالفقاری ) یکی از بانوان متمکن در اواخر دوره قاجار ساخته شده‌است. تاریخ ساخت این بنا به استناد کتیبه سردر در این بنای مذهبی اسلامی به سال ۱۳۲۲ هجری قمری برمی‌گردد.

## معماری مسجد
وجود مناره‌های قطور و کوتاه بر فراز سردر که دارای تزئینات بدیع آجر کاشی است و قابل مقایسه با مناره‌های مدرسه سپهسالار تهران است. تمامی شیوه‌های به کار رفته در معماری مسجد خانم منحصراً از خصوصیات معماری دوره قاجار است. برای مثال تزئینات پرکار بخش اعظمی از درب ورودی، سطوح فوقانی حجره‌های مشرف به میانسرا، نقوش هندسی موجود در آن‌ها و رنگ‌های استفاده شده در آن‌ها به بهترین شکل گویای معماری دوران قاجار است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع
پایگاه اطلاع‌رسانی سازمان میراث فرهنگی استان زنجان

رده:ساختمان‌های مذهبی دارای گنبد
رده:مسجدهای ایران
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان زنجان
رده:آثار ملی ایران
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در استان زنجان
رده:ساختمان‌های مسجد دارای گنبد
رده:مسجدهای کامل‌شده در ۱۹۰۴ (میلادی)
رده:مسجدهای تشیع در ایران
رده:مسجدهای استان زنجان
مسجد قلابر

**مسجد قلابر** مسجدی تاریخی‌ست که در دامنه‌های غربی روستای قلابر، در ۵۲ کیلومتری جنوب زنجان، قرار گرفته‌است. این مسجد در کاوش‌های باستان‌شناسی به همراه یک خانقاه یا قلعه یافت شده و اکنون به عنوان مسجد مردانه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ساختمان مسجد قلابر مربعی نسبتاً کوچک به ارتفاع ۵٫۱ متر است که از سنگ تراورتن ساخته شده و با طرح‌های اسلیمی تزئین شده‌است. محراب مسجد یکپارچه و به رنگ سفید است و بر روی آن نام‌های خدا و ائمه نقش بسته‌است. احتمالاً در گذشته گنبدی هم داشته که اکنون از بین رفته‌است. سقف فعلی مسجد با تیرهای چوبی بازسازی شده.

## منابع
* 

رده:مسجدهای استان زنجان
مسجد شیخ فیاض زنجان

**مسجد شیخ فیاض**، مسجدی تاریخی در شهر زنجان است که در سال ۱۲۸۳ هجری قمری ساخته شده است. این مسجد فاقد صحن است.

## منبع
* سایت تخصصی میراث فرهنگی و گردشگری

شیخ فیاض
پروتکل تأیید گذرواژه

**پروتکُل تأیید گُذَرواژه**  یا به اختصار پاپ (PAP) یک پروتکل ساده است که در شبکه‌های رایانه‌ای برای شناسایی و تأیید صحت مشخصات یک کاربر در یک شبکه اینترنتی استفاده می‌شود.
فراهم‌سازهای خدمات اینترنتی از این پروتکل استفاده می‌کنند. پاپ توسط پروتکل نقطه به نقطه یه‌کار گرفته می‌شود.

## منابع و پانویس‌ها

رده:اصالت‌سنجی اسم رمز
رده:پروتکل‌های اینترنت
رده:پروتکل‌های کنترل دسترسی رایانه
رده:پروتکل‌های توافق کلید
پدافند هوایی

[چپ|انگشتدان|260px|منطقه پدافند هوایی درجه ۱ [ارتش ایران در حوالی تأسیسات هسته‌ای نطنز.]]

**پدافند هوایی** پاسخ فضای نبرد به رزم هوایی است که توسط ناتو تحت عنوان "کلیه اقدامات طراحی‌شده برای بی‌اثر کردن یا کاهش اثربخشی عملیات هوایی خصمانه" تعریف شده‌است. پدافند هوایی شامل سامانه‌های تسلیحاتی مبتنی بر سطح، زیرسطحی (پرتاب زیردریایی)، و سامانه‌های تسلیحاتی هوا-پایه، سامانه‌های حسگر- مرتبط، ترتیبات فرماندهی و کنترل و اقدامات غیرفعال (مانند بالن‌های رگبار) است. ممکن است برای محافظت از نیروهای دریایی، زمینی و هوایی در هر مکانی استفاده شود. با این حال، برای اکثر کشورها، تلاش اصلی دفاع از میهن بوده است.

## مناطق پدافندی
عموماً مناطق پدافندی به سه منطقه تقسیم می‌شوند: منطقه پدافندی درجه ۱، ۲ و ۳.

## منطقه پدافندی درجه ۱
منطقه پدافندی درجه ۱ منطقه‌ای است که در بکاربری تمامی جنگ‌افزارها و گشودن آتش خودمختار است. در این مناطق، جنگ‌افزارها و سامانه‌های پدافندی اختیار کامل شلیک به هر وسیله پرنده‌ای دشمن در آسمان دارند. برای این مناطق پدافندی دالان تقرب و دالان بی‌خطر تعیین نگردیده و هیچ هواپیمایی حق تردد و پرواز حوالی این مناطق را ندارد. مرز منطقه پدافندی درجه ۱ معمولاً در نزدیکی نیروگاه‌های هسته‌ای و مراکز حساس و استراتژیک تعیین می‌شود.

## منطقه پدافندی درجه ۲
منطقه پدافندی درجه ۲ منطقه‌ای است که دارای باند پروازی است، و در آن سامانه ویژه‌ای به عنوان دالان بی‌خطر و دالان تقرب تعیین شده‌اند. هر هواپیمایی که بخواهد از آتش جنگ‌افزارها و سامانه‌های پدافندی در این منطقه در امان باشد باید با هماهنگی قبلی وارد این منطقه شده و حدود مشخص دالان بی خطر و تقرب را رعایت کند. فرمان جنگ‌افزارها در این منطقه «آتش محدود» است.

## منطقه پدافندی درجه ۳
منطقه پدافندی درجه ۳ منطقه‌ای است که در آن به تمامی جنگ‌افزارها و سامانه‌های پدافندی فرمان آتش‌بس داده شده‌است، و دستور شلیک تنها از سوی مراجع بالاتر و برای اهدافی که به عنوان «دشمن» شناسایی شده‌اند صادر می‌شود. در عین حال منطقه پدافندی درجه ۳ حق دفاع از خود را دارد و می‌تواند به سوی هواپیمایی که از متخاصم بودنش اطمینان حاصل شده، آتش بگشاید.

## جستارهای وابسته
* قرارگاه پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران
* نیروهای پدافند هوایی
* سرکوب پدافند هوایی دشمن

## پانویس

## منابع
* 

رده:پدافند هوایی
رده:انواع جنگ
رده:جعبه‌های ناوبری نظامی
رده:نیروهای نظامی بر پایه نوع
رده:نیروی هوایی
۱۳۴۰ (خورشیدی)

سال **۱۳۴۰** هجری خورشیدی

## رویدادها
* ۱۸ آذر - هفت تپه - محمد رضا شاه پهلوی کارخانه قند خوزستان را می گشاید. این کارخانه در روز ۳۰۰ تن قند تولید می نماید.
* ۵ اسفند - تأسیس هواپیمایی ملی ایران با ادغام دو شرکت ایرانین ایرویز و پرشین ایرویز

## زادروزها
* ۱ فروردین - سعید کاظمی آشتیانی، موسس پژوهشکده رویان
* ۱۲ فروردین - مجید اوجی، تهیه‌کننده، (درگذشته ۱۳۹۸)
* ۸ اردیبهشت - چنگیز مهدی‌پور، نوازنده عاشیق ایرانی
* ۱ تیر - ابوالفضل پورعرب، بازیگر
* ۱ شهریور - محمدباقر قالیباف، سیاستمدار نظامی ایران و شهردار شهر تهران
* ۱ شهریور - محمدرضا زاهدی، سیاستمدار نظامی ایران 
* ۱ مهر - ابراهیم حاتمی‌کیا، کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس، تدوین‌گر و بازیگر
* ۷ آبان - فاطمه معتمدآریا، بازیگر
* ۱۰ دی - کتایون ریاحی، بازیگر
* ۹ اسفند - امیرعلی حاجی‌زاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (درگذشته ۱۴۰۴)
### تاریخ نامشخص
* سید پرویز فتاح، وزیر نیرو در دولت اول محمود احمدی‌نژاد؛ زاده شهر ارومیه
* الیزا جوهری، بازیگر

## مرگ‌ها
* ۱۰ فروردین - سید حسین طباطبائی بروجردی، مرجع تقلید (زاده ۱۲۵۴)
* ۴ خرداد - فرهاد ارژنگی، نوازنده تار (زاده ۱۳۱۷)
* ۲ تیر - اوانس اوگانیانس، اولین کارگردان ایرانی - ارمنی(زاده ۱۲۸۰)
* ۶ مرداد - صدیقه دولت‌آبادی، روزنامه‌نگار (زاده ۱۲۶۱)

## منابع

رده:۱۳۴۰
رده:سده ۱۴
میرزا ابراهیم بوذری

**ابراهیم بوذری** (۱۲۷۵ – ۱ بهمن ۱۳۶۵) خوشنویس، ادیب و خواننده تعزیه و از کارشناسان ردیف‌های آوازی بود.

در ۱۲۷۴ یا ۱۲۷۵ ش در روستای کرود طالقان زاده شد. پدرش ملا على ‏اصغر بود، جد وى مرحوم سلطان محمد بود كه قرآن‌هاى بسیارى به خط زیباى وى موجود است. تحصیلات ابتدایی را در مکتب‌خانه روستا آغاز کرد، کمی بعد، به تهران آمد و در منزل شیخ محمدآقا بوذری طالقانی، مدرّس مدرسه سپهسالار، اقامت گزید.

بوذری در هر سه خط و به‌ویژه نستعلیق مهارت کافی داشت و پس از سالها خدمت در مجلس شورای ملّی در 1340 خورشیدی بازنشسته شد. هم‌زمان با آن، سال‌ها باعنوان کارشناس رسمی خطوط و امضای فارسی در وزارت دادگستری مشغول به‌کار بود

وی همچنین منشی اداره مباشرت مجلس شورای ملی بوده و در تاسیس مجلس موسسان در زمان به سلطنت رسیدن رضا شاه نقش به‌سزایی ایفا کرده است .

بوذری افزون بر خوشنویسی، طبع شعر نیز داشت و از در آواز نیز استاد بود و دارای صدایی گرم و دلنشین بود. او بجز کتابت‌های بسیار، کتیبه‌های آرامگاه سعدی، شاه‌خلیل‌الله در یزد و کتیبۀ رو به تهران دروازه قرآن شیراز (به‌خطّ ثلث) را از خود به‌یادگار گذاشته است.

بوذری در 1365 خورشیدی درگذشت و در بهشت‌زهرای تهران به‌خاک سپرده شد

## تحصیلات
بوذری دارای تحصیلات عالی در ادبیات بود و عربی و فقه و اصول را در محضر روحانیون بزرگ زمان آموخته بود. او در خط نستعلیق شاگرد زین العابدین ساعتساز٬ محمد عماد طاهری و عمادالکتاب سیفی بود. خط ثلث را از عبدالحمید ملک الکلامی معروف به امیرالکتاب و نسخ را نرد علی عبدالرسولی آموخت. بوذری در موسیقی و آواز شاگرد ابوالحسن خان اقبال آذر (اقبال السلطان) و سیّد حسین طاهرزاده بود.

## مشاغل
وی مدرّس انجمن خوشنویسان ایران، مشاور رسمی کارشناسی تعزیه در وزارت فرهنگ و هنر وقت و مشاغل دیگری در ادارات مختلف دولتی و دانشکده معقول و منقول (الهیات) بود.
گرچه بوذری بیشتر به عنوان مدرّس هنر خطاطی مشهور است و خود نیز مانند غالب استادان قدیم موسیقی مایل نبود که در جامعه، موسیقیدان شناخته شود، با این همه مقام او در موسیقی کمتر از خطاطی نیست. بوذری در موسیقی نیز، همانند خطاطی، پایبند سرسخت اصول سنتی قدیم بود. وی متاثر از سبک استاد خویش اقبال آذر بود و این شیوه را آموزش می داد. از شاگردان وی می توان از صدیف رامبد نام برد.

## آثار
از تالیفات او «تعزیه در ایران و دو مجلس آن» است که در سال ۱۳۵۴ چاپ شد و در زمینه موسیقی سلسله نوارهایی از اجراهای خصوصی همراه ساز و آواز استادان مختلف دارد که در دسترس عموم نیست. آثار خوشنویسی او فراوان است. به عنوان نمونه مخمس صفی علیشاه، کتیبه‌های آرامگاه سعدی و دروازه قرآن شیراز، کلام چند تصنیف از امیرجاهد (چاپ در جلد اول دیوان امیرجاهد)، کتابت بسیاری از کتاب‌های ادبی و آثار بسیار دیگری از او به‌یادگار مانده است.

## منابع

* وب‌گاه طالقان
* وب‌گاه سماع شکسته
* زندگی‌نامه بیش از دویست و پنجاه تن از بزرگان موسیقی ایران
* 

  

## گالری

رده:خوشنویسان اهل ایران
رده:اهالی طالقان
جابلسا

**جابُلسا** (یا جابُرس / جابُرسا/ جابُلص / جابُلصا) شهری ناشناخته است که در دورترین نقطه مغرب زمین قرار گرفته است. جابلسا در مقابل جابلقا قرار دارد که دورترین شهر در شرق است. می‌گویند هزار دروازه دارد و بر سر هر دروازه هزار پاسبان نشسته است. به اعتقاد محققین منزل نهایی سالک است. جابلسا گاهی نماد جای بسیار دور است و گاهی نیز رمزی از عالم ارواح، مثال، برزخ یا آخرین مرحله سلوک عرفانی است.

نام جابلقا و جابلسا در روایات اسلامی زیاد استفاده شده‌است در وصف این دو شهر عبارات مشابهی در منابعی چون تاریخ بلعمی، و عجایب المخلوقات طوسی آمده که از آن جمله است: «هریک هزار یا ده هزار در دارد، مخلوقات آنها غیرقابل شمارش اند، ساکنان آنها از ابلیس و حضرت آدم علیه السلام بی اطلاع اند و هریک هفت هزار سال عمر می‌کنند، خورشید و ماه را نمی‌بینند و از نور دیگری استفاده می‌کنند».

به این دو شهر در ادبیات فارسی هم زیاد اشاره شده است. از جمله:

سنایی گوید:
 

ناصر خسرو گوید:

مفتون همدانی گوید:

## جستارهای مرتبط
* جاپلق
* کوه قاف
* جابلقا

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:شهرهای افسانه‌ای
رده:شهرهای افسانه‌ای در ادبیات ایران
رده:آخرالزمان در اسلام
رده:شهرها و شهرک‌ها در اسطوره‌شناسی
رده:ذوالقرنین
اندیزه

**اندیزه**، روستایی است از توابع بخش لاجان و در شهرستان پیرانشهر استان آذربایجان غربی ایران.

## جمعیت
این روستا در دهستان لاهیجان شرقی قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۸۷۶ نفر (۱۳۹ خانوار)
بوده‌است.

## منابع

رده:روستاهای شهرستان پیرانشهر
سرسره

[200px|farme|بندانگشتی|چپ|یک سرسره در [ژاپن]]
بندانگشتی|سرسره
**سُرسُرِه** وسیله‌ای است که در پارک‌ها ٬زمین‌های بازی و .. یافت می‌شود و ممکن است سرباز یا نیمه لوله‌ای یا تمام لوله‌ای باشد.سرسره‌ها معمولاً از فلز یا پلاستیک ساخته می‌شوند یا صاف و مستقیم هستند یا پیچ در پیچ می‌باشند و حول یک مرکز پیچ می‌خورند.بچه‌ها به وسیله یک پلکان نردبان مانند به بالای سرسره می‌رسند و از آنجا سر می‌خورند و به پایین می آیند.

لغت نامه دهخدا: سرسره ، [ س ُ س ُ رَ / رِ ] (اِ مرکب ) جای بازی و لیز خوردن از برف (در قدیم ایام ) ؛ سراشیبی که در آن توان به سریدن به زیر رفت.

## نگارخانه

Image:inflatable slide at kemble air day 2008 arp.jpg|
Image:Templestowe Festival10.jpg|


## جستارهای وابسته

* سرسره ناصرالدین شاه

## منابع

Wikipedia contributors, "Playground slide," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Playground_slide&oldid=259867085 (accessed January 23, 2009).

رده:بازی‌کردن
رده:بازی‌ها
رده:تجهیزات خیابانی
رده:معرفی‌شده‌های ۱۹۲۲ (میلادی)
ایل

[بندانگشتی|یکی از ایل‌های آفریقا - [آرشیو فدرال آلمان]]
**ایل** در جامعه عشایر ایران عبارت است از اتحادیه‌ای سیاسی متشکل از طوایف عشایری که به اتکای وابستگی‌های خویشاوندی (نسبی، سببی و آرمانی) یا در برهه زمانی خاص، بنا به مصالح و ضرورت‌های سیاسی و اجتماعی با هم متحد شده و تشکیل یک ایل را می‌دهند. معمولاً ایلات دارای سرزمین و قلمرو ایلیِ خاص خود بوده و تحت رهبری و مدیریت شخصی با سمت ایلخان یا ایل بیگ اداره می‌شدند. از بزرگ‌ترین ایل‌های ایران می‌توان به ایل بیرانوند و ایل سادات و ایل بختیاری و قشقایی و ایلات خمسه اشاره کرد.

## تعریف
تعریف مشخص و دقیقی از مفهوم ایل وجود ندارد که بتوان آن را به همهٔ ایل‌ها تعمیم داد. به‌طور کلی ایل به مجموعه‌ای از طوایفی گفته شده که در محدوده‌ای که قلمروی آن ایل به‌شمار می‌آید زندگی می‌کنند. طوایف لزوماً با یکدیگر خویشاوندی ندارند و آداب‌ورسوم و شیوهٔ زندگی آن‌ها نیز می‌تواند متفاوت باشد، هرچند در اغلب موارد خویشاوندی و همگونی در آداب و رسوم و شیوهٔ زندگی وجود دارد.

## منابع

## کتاب‌شناسی
* 

رده:وام‌واژه‌های ترکی
علی‌اصغر صائم کاشانی

**سیّدعلی‌اصغر صائم کاشانی** یا به اختصار صائم کاشانی از غزلسرایان و شاعران و نویسندگان معاصر ایران است.

## زندگی‌نامه
صائم کاشانی در ۱ دی ۱۳۳۱ در شهر کاشان به دنیا آمد. وی از دوران کودکی قریحه ادبی داشت به گونه‌ای که از سال سوم ابتدایی به سرودن شعر روی آورد. وی در دوران پهلوی جوانی اهل ادب بود و از فعالان عرصه شعر و ادب پارسی به‌شمار می‌آمد. صائم در اواخر دوره پهلوی شعرهای روشنگرانه‌ای سرود که موجب دستگیری وی شد.

وی حدود شصت سال است که به سرودن شعر، نویسندگی و تحقیق مبادرت می‌ورزد و علاوه بر مسئولیت‌های فرهنگی، سال‌ها به تدریس ادبیات در کلاس‌های فوق برنامهٔ دانشگاه‌ها و دیگر مراکز فرهنگی و ادبی پرداخته‌است.

صائم کاشانی در سال ۱۳۶۴ به تأسیس انجمن ادبی سخن کاشان همّت گمارد و تا کنون مسئولیت و ادارهٔ این انجمن را که یکی از کوشاترین مجامع ادبی کشور است، عهده‌دار بوده و می‌باشد.

مجموعه شعرهای صائم کاشانی شانزده جلد و آثار تحقیقی و ادبی وی شصت و دو اثر است که در مجموع به هفتاد و هشت اثر می‌رسد.

## آثار و تألیفات
از آثار صائم کاشانی علاوه بر درج صدها شعر، مقاله و مصاحبه‌های ادبی در نشریات و سایت‌های اینترنتی می‌توان بدین موارد اشاره داشت:

**مجموعه شعرها**
* فصل‌ها و یادها
* شکوفه‌های انقلاب
* شکار ستاره
* بلور اشک
* دیوان عشق
* آهنگ پای گل
* فروغستان عشق «اشعار آیینی»
* دست در آغوش سکوت «اشعار سپید و نیمایی»
* خدا کند که بیایی «غزل‌های مهدوی» / زمستان ۱۳۸۸
* خدا کند که بیایی / بهار ۱۳۸۹
* دریای عطش «اشعار عاشورایی»
* دل هست اینجا کبوتر «اشعار رضوی» (کتاب منتخب سال ۹۰) از سوی بنیاد بین‌المللی پژوهش‌های آستان قدس رضوی
* بر زلف کرشمه «مجموعه رباعیات»
* عاشقانه‌ها
* بر دوش آفتاب
* شاعر گل‌های سرخ (آمادهٔ چاپ)

**کتب و رسالات تحقیقی**
* رسالهٔ اقسامِ شعر پارسی
* سیری در رباعیات حکیم افضل الدین محمّد مرقی
* عرفان در شعر شهریار
* خورشید علم
* گاهنامهٔ سخن (شماره ۱)
* گاهنامهٔ سخن (شماره ۲)
* خورشید سرایان
* بهار سخن
* مینای سخن
* خورشید سخن
* خانهٔ دوست کجاست؟ (کتابی جامع دربارهٔ اشعار و زندگی سهراب سپهری که تا کنون به چاپ یازدهم رسیده‌است)
* تأثیر مشروطه بر ادبیات و پیدایش شعر نو
* از دادائیسم تا پست مدرن
* شرحی بر احوال ریاضیدانان جهان
* محتشم پدر شعر آیینی
* خورشید اردهال
* سیری در ادبیات فارسی
* سیری در صناعات ادبی
* نقدی کوتاه بر غزل معاصر
* پیشینهٔ ترانه‌سرایی در ادب پارسی
* سیری در هنر خوشنویسی

## نمونه شعر

**چشم اهورایی**
  

**تار عشق**
  

**انگورهای باغِ غزل**
  

## پانویس

## منابع

* https://www.irna.ir/news/80961988/كتاب-شعر-عاشقانه-ها-اثر-صائم-كاشاني-رونمايي-شد
* http://www.ibna.ir/fa/naghli/58051/دست-آغوش-سکوت-منتشر

رده:اهالی کاشان
رده:زادگان ۱۳۳۱
رده:شاعران اهل کاشان
رده:شاعران مرد اهل ایران
کیمیاگری (اسلام)

بندانگشتی|جابربن‌حیان که در میان دانشمندان اروپا، جِبِر شناخته می‌شد، به «پدر علم کیمیا» مشهور بود. جابر بن حیان بنیان‌گذار سنت کیمیایی در اسلام بود. رازی از دیگر آموزگاران کیمیاگری بود. وی باور داشت اجسام از ماده بالقوه فعال و روح و نفس ترکیب شده‌اند و می‌توان تبدل را از راه تغییردادن نسبت‌های عناصر ترکیب‌کننده هر جوهر ایجاد کرد. کیمیاگر قرن هفتم ابوالقاسم عراقی بود که برای کیمیاگری مبدأ الهی قائل بود. تأثیر کیمیای اسلامی در کیمیای مسیحیت، با نوشته‌های نیکلاس فلامل آغاز شد.

## منابع

* 

## جستارهای وابسته

رده:کیمیاگری و شیمی در جهان اسلام قرون وسطی
پیران

**پیران** می‌تواند به موارد زیر اشاره کند:

## افراد
* پیران پسر ویسه نام یکی از پهلوانان شاهنامه
* پرویز پیران، جامعه‌شناس ایرانی

## مکان
* پیران (شهر) نام یکی از شهرهای کشور اسلونی
* پیران (ترکیه)، نام منطقه‌ای کردنشین در کردستان ترکیه
* دهستان پیران، از دهستانهای شهرستان پیرانشهر

### روستا
* پیران (سرپل‌ذهاب)، روستایی در شهرستان سرپل ذهاب استان کرمانشاه
* پیران (نیمروز)، روستایی در شهرستان نیمروز استان سیستان و بلوچستان
* پیران (هیرمند)، روستایی در شهرستان هیرمند استان سیستان و بلوچستان
* پیران (مهرستان)، روستایی در شهرستان مهرستان استان سیستان و بلوچستان
* پیران (لردگان)، روستایی در شهرستان لردگان استان چهارمحال و بختیاری

## سایر موارد
* ایل پیران، یکی از ایلات کوچ‌نشین استان آذربایجان غربی
* پیران (ترکیب آلی)، یک ترکیب آلی حلقوی

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
پیران (شهر)

**پیران** (به ایتالیایی Pirano) نام یکی از شهرهای اسلونی است که در سواحل دریای آدریاتیک واقع شده است. هر دو زبان اسلونی و ایتالیایی زبان‌های رسمی این شهر هستند.

رده:ایستریا
رده:بنیان‌گذاری‌های دهه ۱۷۰ (پیش از میلاد)
رده:بنیان‌گذاری‌های دهه ۱۷۰ (پیش از میلاد) در اروپا
رده:پیران
رده:شهرهای اسلوونی
رده:مناطق مسکونی ساحلی در اسلوونی
رده:ورزشگاه‌های چند منظوره در اسلوونی
محمد پورهرمزان

**محمد پورهرمزان** (۱۳۰۰ - ۱۳۶۷)، از رهبران حزب تودهٔ ایران، فعال سیاسی، روشنفکر، روزنامه‌نگار، نویسنده و مترجم آثار کلاسیک مارکسیستی و منتخب آثار لنین (دو جلدی) به فارسی.

## زندگینامه
**محمد پورهرمزان** در سال ۱۳۰۰ در تهران زاده شد. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در زادگاه خود گذراند و سپس وارد دانشکده افسری گردید. در سال ۱۳۲۲ دانشکده افسری را در رسته توپخانه به پایان رساند.

او در آذر ماه ۱۳۲۲ وارد حزب تودهٔ ایران گردید و فعالیت سیاسی وسیعی را آغاز کرد. در سال ۱۳۲۴ رکن دوم ستاد ارتش که به فعالیت سیاسی او پی برده بود، حکم تبعیدش را به یکی از پادگان‌های جنوب کشور صادر کرد.

پورهرمزان یکی از طراحان نقشه قیام و از شرکت کنندگان در آن بود، که در تاریخ ایران، به قیام افسران خراسان و تهران مشهور است.

شرکت کنندگان در قیام، در گنبد قابوس مورد حمله نیروهای پلیس و ژاندارمری قرار گرفتند و بسیاری از آنان در نبرد مسلحانه از پای در آمدند. پورهرمزان از جمله معدود افسرانی بود که توانست با جنگ و گریز از مهلکه، جان سالم به در برد. پورهرمزان غیاباً محکوم به اعدام شد. بدین جهت در سال ۱۳۲۶ مخفیانه از کشور بیرون رفت و بدین سان دوران طولانی مهاجرت سیاسی اش آغاز گردید.

با دگرگون شدن شرایط زندگی، این افسر جوان ۲۶ ساله تمام نیروی خود را در روی خود آموزی، هم آموختن زبان و هم آشنا شدن عمیق با فلسفه علمی متمرکز کرد. روح جستجوگر و موشکافی ویژه او در راستای آموختن دقیق، او را به یکی از زبردست‌ترین مترجمان تبدیل کرد. او که در عین حال دانشگاه فلسفه مسکو را به پایان رسانده بود، ترجمه آثار کلاسیک مارکسیستی به فارسی را آغاز کرد و طی سال‌های طولانی، به تدریج بیش از صد اثر لنین و چند اثر از مارکس و انگلس را به فارسی برگرداند.

پورهرمزان استعداد ترجمه خود را در زمینه‌های ادبی نیز آزمود و با ترجمه‌های پرارزشی مانند رمان تاریخی چنگیزخان و رمان پطر کبیر، تسلط چشمگیرش به زبان‌های فارسی و روسی را به بهترین صورت نشان داد. مجموعه آثار دو جلدی لنین که در چهار قسمت منتشر گردیده و سپس تجدید نظر شدهٔ آن‌ها توسط مترجم، که به صورت کتاب‌های جدا گانه انتشار یافته‌است، هنوز هم کتاب فارسی زبانان برای آشنا شدن با لنین است.
فعالیت‌های پورهرمزان محدود به ترجمه نیست. پورهرمزان یکی از نخستین نویسندگان و گویندگان مطالب رادیو پیک ایران بود. سپس انتشار مجله تئوریک مسائل بین‌المللی، که برگزیده مقالات مجله صلح و سوسیالیزم است را طی چند سال به عهده گرفت و ضمناً با شرکت در هیأت تحریریه مجله دنیا و ماهنامه مردم، مقالات بیشماری برای آن‌ها تهیه کرد.
پورهرمزان در پلنوم۱۷ حزب توده ایران به عضویت کمیته مرکزی حزب انتخاب شد. ملکه محمدی، همسر وی نیز عضو کمیته مرکزی حزب توده بود.
محمد پورهرمزان درتاریخ ۲۶ فروردین ۱۳۶۱ در دفتر انتشارات حزب توده ایران، واقع در خیابان حافظ، دستگیر و در جریان اعدام زندانیان سیاسی در تابستان ۱۳۶۷، اعدام گردید.

## ترجمه‌ها
* چنگیزخان (رمان تاریخی)
* پطر کبیر (رمان)
* هيجدهم برومر لوئی بناپارت ، انقلاب کبیر فرانسه اثر کارل مارکس
* مجموعه آثار لنین: ولادیمیر ایلیچ اولیانوف لنین، مترجم: محمد پورهرمزان، مصحح: عزیزالله علیزاده، تهران: فردوس، (وزیری، گالینگور، ۳ جلدی)، ۲۲۶۴ صفحه. شابک دوره ISBN 978-964-320-179-1 

## منبع

* آقای محمد پورهرمزان - یادبود حقوق بشر

رده:زادگان ۱۳۰۰
رده:درگذشتگان ۱۳۶۷
رده:اعدام‌شدگان اهل ایران در زمان جمهوری اسلامی
رده:دارندگان اقرار تلویزیونی در ایران
رده:اعضای حزب توده ایران
رده:چپ‌گرایان
رده:مترجمان اهل ایران
رده:دانش‌آموختگان دانشکده افسری
رده:اعضای کمیته مرکزی حزب توده ایران
اسما رسمیه طرزی

**اسما رسمیه طرزی** دختر شیخ محمدصالح، متولد دمشق یا شام و همسر دوم محمود طرزی روشنفکر و روزنامه‌نگار بزرگ افغان بوده‌است. سال ۱۸۹۱ با محمود طرزی ازدواج کرد. او مادر ملکه ثریا و از زنان برجسته و پیشرو بود. او نخستین معلم زن در نخستین مکتبخانه دختران افغان و مدیر مسئول نخستین نشریه زنان افغانستان شد.

در ژانویه ۱۹۲۱ که نخستین مکتب دخترانه در تاریخ افغانستان در شهر کابل در ناحیه شهرآرا گشایش یافت این مکتب پنجاه نفر شاگرد داشت، شاگردان مرکب بودند از دختران خردسال و زنان جوان. اسما رسمیه محمود طرزی که در خارج از افغانستان تحصیل کرده بود اداره و تدریس این مکتب را به عهده داشت و همچنین یک تعداد معلم‌های ترک، آلمانی و هندی در آنجا تدریس می‌کردند.

در همین سال به همت ملکه ثریا طرزی به نشر نخستین مجله مخصوص زنان بنام «*ارشاد نسوان*» اقدام شد که مسئولیت آن نیز بعهده اسما رسمیه طرزی بود و نخستین شماره آن در ۱۷ مارس ۱۹۲۱ به نشر رسید. این نشریه به شکل مجله یا هفته نامه تا سال ۱۹۲۵ میلادی به نشر ادامه داد.

## منابع
* شجره‌نامه طرزی‌ها

* Ewans, Martin: Afghanistan, a short history of its people and politics, New York ۲۰۰۲. صص۹۴–۹۵

رده:فعالان حقوق زنان اهل افغانستان
رده:زنان اهل افغانستان
تخم‌مرغ رنگی

thumb|تخم مرغ‌های رنگ شده و تزیین شده در اوکراین
**تخم‌مرغ رنگی** معمولاً یک تخم مرغ طبیعی (و گاه مصنوعی) است که آن را با روش‌های گوناگون تزئین می‌کنند و در جشن‌هایی مانند نوروز و عید پاک استفاده می‌شود. اغلب هنگام نوروز و در سفره هفت سین برای زیبایی به کار می‌رود. برای رنگ آمیزی آن از مواد طبیعی مانند: لبو، پوست انار، زرد چوبه و … یا رنگ‌های شیمیایی استفاده می‌کنند.

تخم غاز، اردک و مرغ معمولاً خالی می‌شوند - در هر انتهای آن سوراخی ایجاد می‌شود و محتویات آن بیرون ریخته می‌شود. سپس تخم مرغ نقاشی شده، رنگ آمیزی شده و خشک می‌شود یا تزئین می‌شود (با استفاده از تکنیک‌های مختلف). تزیین تخم مرغ به ویژه در کشورهای اروپای شرقی رواج دارد.

## تاریخچه

برخی تخم‌ها مانند تخم‌های شتر مرغ استرالیایی یا شتر مرغ به اندازه‌ای بزرگ و قوی هستند که ممکن است پوسته‌ها بدون شکستن حک شود. در تزئینات روی تخم‌های شتر مرغ استرالیایی از تضاد رنگ‌های بین سبز تیره در پوسته و زیر پوسته وجود دارد استفاده می‌کنند. قدیمی‌ترین پوسته‌های تخم مرغ، تزئین شده با الگوی حکاکی شده، قدمت ۶۰ هزار ساله دارند و در  در آفریقای جنوبی یافت شده‌است.

### در ایران
بندانگشتی|چپ|200px|جشنواره تخم مرغ رنگی در تهران (نوروز ۱۳۹۶)
فرهنگ ایرانی نیز دارای تزئین تخم مرغ است که در اول بهار انجام می‌شود. این زمان سال نو ایرانیان را مشخص می‌کند و از آن به عنوان نوروز یاد می‌شود. اعضای خانواده تخم‌مرغ‌ها (معمولاً تخم مرغ پخته شده) را با هم تزئین می‌کنند و آنها را در یک کاسه قرار می‌دهند. گفته می‌شود که این کار از یک سنت فرهنگی است که منشأ مسیحی دارد.

### در مصر
در مصر سنتی است که تزئین تخم مرغ آب‌پز در طول شم‌النسیم، یک تعطیل ملی بهاری که توسط مصری‌ها بدون توجه به مذهب هر سال پس از عید پاک مسیحیان جشن گرفته می‌شود، انجام می‌دهند.

### در استرالیا
در استرالیا تخم‌های شترمرغ استرالیایی حکاکی می‌شوند و هنری که توسط آنها ایجاد شده به عنوان حکاکی Kalti Paarti شناخته می‌شود. 

## جستارهای وابسته
* تخم‌مرغ عید پاک
* تخم مرغ فابرژه

## منابع

## پیوند به بیرون

* سه هزار تخم مرغ رنگی در تهران به نمایش درآمد

رده:تخم‌مرغ در فرهنگ
رده:جشن‌ها
رده:هفت‌سین
شورش شیز

**شورش شیز**  شورشی در غرب ماساچوست بود که در سال‌های ۱۷۸۶ تا ۱۷۸۷ توسط، کاپیتان سابق ارتش، دانیل شیز رهبری شد.

## ماجرا
انقلاب در ۲۹ اوت ۱۷۸۶ آغاز شد. در پائیز ۱۷۸۶، گروهی از کشاورزان ماساچوست به رهبری دانیال شیز مانع از صدور رای داوری بیشتر دادگاه‌های محلی جهت طلب قرض شدند تا آن را تا انتخابات ایالتی بعدی متوقف سازند.

در ژانویه ۱۷۸۷، یک توده ۱۲۰۰ نفری از مزرعه داران بسوی زرادخانه فدرال در اسپرینگ فیلد حرکت نمودند. شورشیان که اساساً با چماق و چنگک مسلح بودند توسط گروهی کوچک از نیروهای انتظامی ایالتی به عقب رانده شدند. در نهایت ژنرال بنجامین لینکلن با نیروهای کمکی از بوستون مابقی شورشیان را که رهبرشان به ورمانت فرار کرده بود را شکست داد.

## فرجام
دولت آمریکا، ۱۴ شورشی را دستگیر و آن‌ها را محکوم به مرگ نمود ولی نهایتاً برخی از آن‌ها بخشوده و عده‌ای را پس از صرف مدت کوتاهی در زندان آزاد نمود. اما دو نفر اعدام شدند. پس از شکست شورش، هیئت قانونگذاری منتخب تازه‌ای تشکیل شد که اکثریت آن‌ها با شورشیان همدردی کردند و به برخی از خواسته‌های آن‌ها برای کاهش و فراغت از قرض، پاسخ دادند.

رده:اسپرینگفیلد غربی (ماساچوست)
رده:امهرست (ماساچوست)
رده:ایالات متحده آمریکا در ۱۷۸۶ (میلادی)
رده:ایالات متحده آمریکا در ۱۷۸۷ (میلادی)
رده:برینگتون بزرگ، ماساچوست
رده:پالمر (ماساچوست)
رده:پیترشم، ماساچوست
رده:تاریخ ایالات متحده آمریکا
رده:تاریخ شهرستان بریستول، ماساچوست
رده:تاریخ شهرستان نیوهمپشایر، ماساچوست
رده:تاریخ شهرستان ووستر، ماساچوست
رده:تاریخچه ایالات متحده آمریکا (۱۷۷۶-۱۷۸۹)
رده:تانتون (ماساچوست)
رده:درگیری‌ها در ۱۷۸۶ (میلادی)
رده:درگیری‌ها در ۱۷۸۷ (میلادی)
رده:سیاست‌های زمین‌های کشاورزی
رده:شورش‌ها در ایالات متحده آمریکا
رده:شورش‌های سده ۱۸ (میلادی)
رده:شیکوپی، ماساچوست
رده:کونکورد، ماساچوست
رده:ماساچوست در ۱۷۸۶ (میلادی)
رده:ماساچوست در ۱۷۸۷ (میلادی)
رده:ماساچوست در دهه ۱۷۸۰ (میلادی)
رده:مقاومت در برابر مالیات در ایالات متحده آمریکا
رده:نورتهامپتون، ماساچوست
کله‌پاچه

بندانگشتی|خاش در ارمنستان
بندانگشتی|چپ|در قفقاز
بندانگشتی|چپ|در ترکیه
**کله‌پاچه** یک غذای سنتی است که در خاورمیانه و قفقاز جنوبی و نروژ متداول است. روش طبخ آن در کشورهای مختلف کمابیش مشابه است و در ایران و ترکیه، *کله پاچه*، در کشورهای عربی «باجَة» (برگرفته از «پاچهٔ» فارسی)، در کردستان *سه‌ر و پێ* یا *که‌ل و پاچه*، در بلغارستان *پاچه*، و در قفقاز جنوبی (ارمنستان، آذربایجان و گرجستان) *خاش* می‌نامند در نروژ این غذا به اسمالاهووه معروف است و در شب کریسمس بسیار طرفدار دارد بر اساس آداب و رسوم غذا خوردن نروژی‌ها، در ابتدا باید گوش و چشم‌های آن خورده شود.این غذا در نظرسنجی در ایران بهترین غذا انتخاب شده است.

این غذا بسیار چرب و پر انرژی است. کسانی که چربی خون بالا دارند یا کلسترول و اسید اوریک خونشان بالاست و مبتلا به نقرس هستند، باید از مصرف کله‌پاچه اجتناب کنند. کله‌پاچه از پختنِ سر و دست و پا و اندام‌های درونی گوسفند (در جنوب قفقاز گوساله) تهیه می‌شود. اجزای این غذا شاملِ بناگوش، زبان، مغز، چشم، گوشت صورت و پاچه است. واحد شمارش کله پاچه «دست» است و هر دست شامل یک‌کله و چهار پاچه می‌شود. آب این غذا نیز به‌عنوان پیش‌غذا به همراه نان خورده می‌شود و گاهی با آب نارنج خورده می‌شود.

کله‌پاچه غذایی دیرپز است و طبخِ آن زمان زیادی طول می‌کشد. کله‌پاچه را گاه با آبلیمو سرو می‌کنند.

کله‌پاچه در ایران معمولاً در رستوران‌های خاصی به نام کله‌پزی یا طباخی سِرو می‌شود. کله‌پزها تقریباً همیشه سر کار هستند. مواد اولیه صبح به دست طباخ می‌رسد. طباخ تا ظهر آن را پاک و آماده طبخ می‌کند و سرانجام از ظهر تا صبح فردا آن را می‌پزد. بر اساس یک سنت قدیمی، شب‌های پایانی ماه رمضان یا به عبارتی ۲۳ رمضان فروش کله‌پزها زیاد می‌شود و مشتریان بیشتری تمایل به خرید کله پاچه دارند. در فرهنگ بعضی از شهرهای ایران، در شب ۲۷ رمضان که شب قصاص قاتل علی بن ابی‌طالب، ابن ملجم، است، بیشتر مردم آن شهر «کله‌پاچه» می‌خورند و بر قاتل لعنت می‌فرستند.

در ارمنستان برای درمان خماری از کله‌پاچه استفاده می‌کنند.

در مناطق غربی استان کرمانشاه کله‌پاچه همراه با برنج خورده می‌‌شود و به آن «کله‌پاچه‌پلو» گفته می‌شود.

## پیشینه
در سال ۱۳۹۲ خورشیدی، هیئت باستان‌شناسی ایران و ایتالیا، در گورهای کشف شده در محوطه باستانی چلو در استان خراسان شمالی، ظروفی سفالی یافتند که در آن بقایای کله و پاچه دیده شد. این گورها مربوط به ۳۷۰۰ تا ۴۲۰۰ سال پیش هستند و به گفته کارشناسان، در کنار برخی اجساد، ظرفی به شکل کاسه گذاشته شده‌است که در آن بقایای سر گوسفند و چهار پاچه قابل رؤیت است. این موضوع نشان می‌دهد که احتمالاً کله پاچه غذای محبوب آن‌ها بوده که پس از مرگ به آن‌ها هدیه شده‌است.

## جستارهای وابسته
* خوردنی‌های تابو

## منابع

رده:آشپزی آذری
رده:آشپزی آشوری
رده:آشپزی اتحاد شوروی
رده:آشپزی ارمنستانی
رده:آشپزی ایرانی
رده:آشپزی بلغاری
رده:آشپزی بوسنیایی
رده:آشپزی ترکی
رده:آشپزی خاورمیانه‌ای
رده:آشپزی عراقی
رده:آشپزی کردی
رده:آشپزی گرجستانی
رده:آشپزی لری
رده:آشپزی یونانی
رده:غذاها
رده:غذاهای گوشتی (گاو)
رده:غذاهای ملی
رده:فراورده‌های فرعی گوشت
رده:واژه‌ها و عبارت‌های ارمنی
رده:آشپزی آلبانیایی
رده:آشپزی بحرینی
رده:آشپزی کویتی