راب راینر

**رابِرت نورمَن راینِر** (به ؛  – ) کارگردان سینما، تهیه‌کننده، فیلم‌نامه‌نویس، بازیگر و فعال سیاسی آمریکایی بود. راینر فعالیت حرفه‌ای خود را به‌عنوان بازیگر آغاز کرد و سپس به فیلم‌سازی روی آورد و مجموعه‌ای از فیلم‌های استودیویی تحسین‌شدهٔ آمریکایی را در ژانرهای گوناگون، کارگردانی کرد. او جوایز و افتخارات متعددی دریافت کرد، از جمله دو جایزهٔ امی پرایم‌تایم، یک جایزهٔ هوگو و همچنین نامزد دریافت یک جایزهٔ اسکار، یک جایزهٔ فیلم بفتا و ۹ جایزهٔ گلدن گلوب بود. در سال ۱۹۹۹ ستاره‌ای به نام او در پیاده‌رو مشاهیر هالیوود نصب شد و در سال ۲۰۱۴ جایزهٔ چاپلین را از مؤسسهٔ فیلم در مرکز لینکلن دریافت کرد. سه فیلم از آثار او در فهرست ملی ثبت فیلم ایالات متحده به ثبت رسیده‌اند.

راینر به‌عنوان بازیگر با ایفای نقش مایک «میت‌هد» استیویک در مجموعهٔ کمدی موقعیت شبکهٔ سی‌بی‌اس، *[[همگی در خانواده]]* (۱۹۷۱–۱۹۷۹) به شهرت رسید؛ نقشی که برای او دو جایزهٔ امی ساعات پربیننده به همراه داشت. از دیگر نقش‌های بازیگری او می‌توان به فیلم‌های *[[مامانو از قطار بنداز پایین]]* (۱۹۸۷)، *[[بی‌خواب در سیاتل]]* (۱۹۹۳)، *[[گلوله‌ها بر فراز برادوی]]* (۱۹۹۴)، *[[باشگاه همسران اول]]* (۱۹۹۶)، *[[رنگ‌های اصلی (فیلم)|رنگ‌های اصلی]]* (۱۹۹۸)، *[[اد تی‌وی]]* (۱۹۹۹) و *[[گرگ وال استریت (فیلم ۲۰۱۳)|گرگ وال استریت]]* (۲۰۱۳) اشاره کرد.

او نخستین تجربهٔ کارگردانی سینمایی خود را با مستندنمای طنز دربارهٔ موسیقی هوی متال، *[[این اسپینال تپ است]]* (۱۹۸۴) رقم زد. راینر با کارگردانی فیلم‌هایی چون *[[امر قطعی]]* (۱۹۸۵)، *[[کنار من بمان (فیلم)|کنار من بمان]]* (۱۹۸۶)، *[[عروس شاهزاده (فیلم)|عروس شاهزاده]]* (۱۹۸۷)، *[[وقتی هری سالی را دید…]]* (۱۹۸۹)، *[[میزری (فیلم)|میزری]]* (۱۹۹۰) و *[[چند مرد خوب]]* (۱۹۹۲) – که نامزد جایزه اسکار بهترین فیلم شد – و نیز *[[رئیس‌جمهور آمریکا (فیلم)|رئیس‌جمهور آمریکا]]* (۱۹۹۵) تحسین گسترده‌ای به دست آورد.

## آغاز زندگی
رابرت نورمن راینر در ۶ مارس ۱۹۴۷ در منطقهٔ برانکس شهر نیویورک در خانواده‌ای یهودی زاده شد. پدر و مادر او، کارل و استل رینر هر دو بازیگر بودند. خواهر و برادران او، آنی راینر، شاعر، نمایشنامه‌نویس و نویسنده، و لوکاس راینر، نقاش، بازیگر و کارگردان هستند. راینر دوران کودکی خود را در خانه‌ای به نشانی خیابان بانی میدو شمارهٔ ۴۸ در نیو روشلِ ایالت نیویورک گذراند.

راینر فعالیت بازیگری خود را در ۱۴ سالگی در تلویزیون و با حضور در مجموعهٔ تلویزیونی *من‌هانت* آغاز کرد. او در سال ۱۹۶۴ از دبیرستان بورلی هیلز فارغ‌التحصیل شد و سپس در مدرسهٔ فیلم دانشگاه کالیفرنیا، لس آنجلس به تحصیل پرداخت. راینر در ۱۹ سالگی به همراه بازیگر لری بیشاپ عضو یک گروه بداهه‌پردازی بود و به‌عنوان برنامهٔ آغازینِ اجرای کارمن مک‌ری در باشگاه «هانگری آی» در سان فرانسیسکو روی صحنه رفت.

## دیدگاه سیاسی
راینر یک فعال لیبرال بود. او از بنیان‌گذاران «بنیاد آمریکا برای حقوق برابر» بود؛ نهادی که علیه پیشنهادی کالیفرنیا ۸ که ازدواج همجنس‌گرایان را در این ایالت ممنوع می‌کرد چالش حقوقی ایجاد کرد.

راینر در انتخابات ریاست‌جمهوری ایالات متحده در سال ۲۰۲۰ از جو بایدن حمایت کرد. در ژوئن ۲۰۲۱ او اعلام کرد که در حال توسعهٔ یک پروژهٔ تلویزیونی با عنوان *جاسوس و دارایی* (The Spy and the Asset) دربارهٔ رابطهٔ میان دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین است. او گفت این مجموعه به دوران کودکی این رهبران می‌پردازد و مسیر زندگی آنان را تا نقطه‌ای که با یکدیگر تلاقی پیدا می‌کند، دنبال خواهد کرد. راینر همچنین اعلام کرد که در این پروژه با نویسنده، وارد پری همکاری می‌کند.

در سپتامبر ۲۰۲۵ راینر در مصاحبه‌ای با شبکهٔ سی‌ان‌ان از دونالد ترامپ و کمیسیون فدرال ارتباطات ایالات متحده انتقاد کرد. او در اشاره به تعلیق برنامهٔ *[[جیمی کیمل لایو!]]* گفت: «ممکن است این آخرین باری باشد که مرا می‌بینید.»

## زندگی شخصی
راینر در سال ۱۹۷۱ با بازیگر و کارگردان، پنی مارشال ازدواج کرد. او دختر مارشال، بازیگر تریسی راینر را از ازدواج قبلی مارشال با مایکل هنری به فرزندی پذیرفت. راینر و مارشال در سال ۱۹۸۱ از یکدیگر جدا شدند.

راینر در زمان کارگردانی فیلم *وقتی هری سالی را دید…*، با عکاس میشل سینگر آشنا شد. این ملاقات نه‌تنها بر تصمیم او برای تغییر پایان فیلم تأثیر گذاشت، بلکه به ازدواج آن‌ها در سال ۱۹۸۹ منجر شد. فرزندان آنها پسران جیک و نیک و دختر رومی هستند.

راینر و سینگر در سال ۱۹۹۷ بنیاد «من فرزند تو هستم» (I Am Your Child Foundation) را تأسیس کردند و در سال ۲۰۰۴ سازمان غیرانتفاعی «اقدام والدین برای کودکان» (Parents' Action for Children) را راه‌اندازی کردند. این سازمان با دو هدف افزایش آگاهی دربارهٔ اهمیت سال‌های اولیهٔ کودکی از طریق تولید و توزیع ویدیوهای آموزشی با حضور سلبریتی‌ها برای والدین، و پیشبرد سیاست‌گذاری عمومی از طریق آموزش والدین و حمایت از حقوق کودکان فعالیت می‌کند.

راینر گفته است که خانهٔ کودکی‌اش به‌طور مذهبی یهودی نبود، اگرچه مراسم بر میتصوا را برگزار کرده بود. پدرش، کارل، در دوران هولوکاست به خداناباوری گرایش پیدا کرده بود. راینر در ۱۳ ژانویهٔ ۲۰۱۲ در برنامهٔ *[[پخش زنده با بیل مار]]* خود را خداناباور معرفی کرد. او بعدها گفت که اگرچه دین سازمان‌یافته را رد می‌کند، اما با آموزه‌های بودیسم همدلی دارد.

## مرگ
راینر و همسرش میشل سینگر در ۱۴ دسامبر ۲۰۲۵ در خانه‌شان در برنت‌وود بر اثر ضربات چاقو به قتل رسیدند. جسد آنها توسط دخترشان پیدا شد. در ۱۵ دسامبر، پلیس لس‌آنجلس پسر خانوادهٔ راینر به نام نیک را دستگیر کرد و اعلام کرد که راب و نیک در عصر ۱۳ دسامبر در یک مهمانی کریسمس که توسط کونان اوبراین میزبانی شده بود، با یکدیگر مشاجره‌ای داشته‌اند.

بن استیلر، شان آستین، باراک اوباما، اریک آیدل و کامالا هریس، به خبر کشته‌شدن راینر واکنش نشان دادند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا مرگ راینر را به تمسخر گرفت و در شبکهٔ اجتماعی تروث سوشال نوشت که «یک اتفاق بسیار غم‌انگیز رخ داده است» و ادعا کرد که «گزارش شده، راینر و همسرش که به دلیل خشم و عصبانیتی که در دیگران ایجاد کرده بود» و در نتیجهٔ سندرم اختلال ترامپ جان باخته‌اند. واکنش ترامپ به‌طور گسترده‌ای از سوی هر دو حزب جمهوری‌خواه و دموکرات مورد انتقاد قرار گرفت. منتقدان جمهوری‌خواه او شامل مخالفان ترامپ مانند مارجری تیلر گرین و توماس مسی بودند. هنگامی که بعدازظهر همان روز در یک رویداد دربارهٔ پست خود دربارهٔ راینر از ترامپ پرسیده شد، او گفت راینر «برای کشور ما بسیار بد» و «فردی آشفته‌حال» است و او را متهم کرد که از جمله افرادی بوده که پشت نظریه توطئه منشأ تحقیقات روسیه قرار داشته‌اند.

## میراث
راینر از چهره‌های برجسته در شکل‌گیری سینما و تلویزیون جریان اصلی آمریکا بود. فیلم *[[این اسپینال تپ است]]* با محبوب‌کردن ژانر مستندنما و بهره‌گیری انقلابی از بداهه‌پردازی، تحولی اساسی در سینمای هالیوود ایجاد کرد. این فیلم قواعد و الگوهایی را بنا نهاد که بعدها فیلم‌سازان دیگر، هم در سینما و هم در تلویزیون – به‌ویژه در کمدی‌هایی مبتنی بر واقع‌گرایی، هجو و اجرای بدون فیلم‌نامه – از آن‌ها پیروی کردند. موفقیت این اثر همچنین به پذیرش گسترده‌تر قالب مستندِ نمایشی در رسانه‌های جریان اصلی انجامید. این فیلم همچنین یکی از بهترین کمدی‌های تاریخ سینما به‌شمار می‌رود.

در دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ راینر مجموعه‌ای از فیلم‌ها را کارگردانی کرد که به نقاط ارجاع فرهنگی ماندگار در ژانرهای گوناگون بدل شدند. از جمله درام بلوغ *[[کنار من بمان (فیلم)|کنار من بمان]]*، فانتزی–عاشقانهٔ *[[عروس شاهزاده (فیلم)|عروس شاهزاده]]* و کمدی عاشقانهٔ *[[وقتی هری سالی را دید…]]*. فیلم *عروس شاهزاده* باعث شد عبارت‌ها و دیالوگ‌های متعددی وارد زبان و گفتار روزمره شوند.

*وقتی هری سالی را دید…* به‌طور خاص با تمرکز متوازن بر دیدگاه‌های مردانه و زنانه، به بازتعریف کمدی عاشقانهٔ مدرن کمک کرد و یکی از برترین کمدی‌های عاشقانهٔ تاریخ سینما دانسته می‌شود. منتقدان بارها از راینر به‌عنوان فیلم‌سازی یاد کرده‌اند که با هفت فیلم نخست خود، یکی از درخشان‌ترین دوره‌های کارگردانی در تاریخ هالیوود را رقم زد. فیلم *[[فهرست آرزوها (فیلم)|فهرست آرزوها]]* نیز اصطلاح هم‌نام خود (Bucket List) را در فرهنگ عمومی رایج کرد. سه فیلم از آثار راینر – *وقتی هری سالی را دید…*، *عروس شاهزاده* و *این اسپینال تپ است* – به‌دلیل ارزش‌های فرهنگی، تاریخی و زیبایی‌شناختی، برای نگهداری در فهرست ملی ثبت فیلم ایالات متحده انتخاب شده‌اند.

پس از درگذشت او، شبکهٔ سی‌ان‌ان مقاله‌ای منتشر کرد که در آن توضیح داده شد راینر چگونه «با به چالش کشیدن خود به‌عنوان یک هنرمند، سینما را برای همیشه تغییر داد.» خبرگزاری آسوشیتد پرس نیز در گزارش درگذشت او نوشت که راینر «فرزند یکی از غول‌های کمدی بود که خود نیز به یکی از برجسته‌ترین فیلم‌سازان نسل خود تبدیل شد.»

راینر فراتر از فعالیت‌های خود به‌عنوان کارگردان، به‌عنوان تهیه‌کننده و مدیر استودیو از طریق شرکت کسل راک انترتینمنت نیز تأثیر چشمگیری بر صنعت سرگرمی گذاشت. این شرکت نقش مهمی در رساندن پروژه‌های اثرگذار سینمایی و تلویزیونی به مخاطبان گسترده داشت؛ از جمله مجموعهٔ *[[ساینفلد]]* که انتظارات از کمدی‌های تلویزیونی شبکه‌ای را دگرگون کرد. کسل راک همچنین چندین فیلم تحسین‌شده، از جمله *[[رستگاری در شاوشنک]]* و *[[مسیر سبز]]* را تهیه کرد که هر دو به موفقیت و اعتبار ماندگار نزد منتقدان و مخاطبان دست یافتند. راینر همچنین به‌دلیل فعالیت‌های سیاسی‌اش در دههٔ ۲۰۰۰ یکی از شاخص‌ترین چهره‌های لیبرال در هالیوود به‌شمار می‌رفت و به همین دلیل در مجموعهٔ انیمیشنی *[[ساوت پارک]]* مورد هجو و تقلید قرار گرفت.

## فیلم‌شناسی
[بندانگشتی|180px|راینر در [کامیک-کان سن دیگو، ۲۰۲۵]]

### به‌عنوان کارگردان
* *[[این اسپینال تپ است]]* (۱۹۸۴)
* *[[امر قطعی]]* (۱۹۸۵)
* *[[کنار من بمان (فیلم)|کنار من بمان]]* (۱۹۸۶)
* *[[عروس شاهزاده (فیلم)|عروس شاهزاده]]* (۱۹۸۷)
* *[[وقتی هری سالی را دید...]]* (۱۹۸۹)
* *[[میزری (فیلم)|میزری]]* (۱۹۹۰)
* *[[چند مرد خوب]]* (۱۹۹۲)
* *[[شمال (فیلم ۱۹۹۴)|شمال]]* (۱۹۹۴)
* *[[رئیس‌جمهور آمریکا (فیلم)|رئیس‌جمهور آمریکا]]* (۱۹۹۵)
* *[[ارواح میسیسیپی]]* (۱۹۹۶)
* *[[داستان ما (فیلم)|داستان ما]]* (۱۹۹۹)
* *[[الکس و اما]]* (۲۰۰۳)
* *[[شایعه شده...]]* (۲۰۰۵)
* *[[قهرمان کوچک]]* (۲۰۰۶)
* *[[فهرست آرزوها (فیلم)|فهرست آرزوها]]* (۲۰۰۷)
* *[[تلنگر (فیلم ۲۰۱۰)|تلنگر]]* (۲۰۱۰)
* *[[جادوی بل آیل]]* (۲۰۱۲)
* *[[این نیز بگذرد]]* (۲۰۱۴)
* *[[ال.بی.جی]]* (۲۰۱۶)
* *[[شوک و ترس (فیلم)|شوک و ترس]]* (۲۰۱۷)
* *[[اسپینال تپ ۲: تمام نشدنی]]* (۲۰۲۵)

### به‌عنوان بازیگر
* *[[بتمن (مجموعه تلویزیونی)|بتمن]]* (۱۹۶۷)
* *[[اندی گریفیت شو]]* (۱۹۶۷)
* *[[اتاق ۲۲۲]]* (۱۹۷۰)
* *[[سامرتری]]* (۱۹۷۱)
* *[[خانواده پارتریج]]* (۱۹۷۱)
* *[[همگی در خانواده]]* (۱۹۷۱–۱۹۷۸)
* *[[پخش زنده شنبه شب]]* (۱۹۷۵)
* *[[کارآگاه راکفورد]]* (۱۹۷۶)
* *[[احمق (فیلم ۱۹۷۹)|احمق]]* (۱۹۷۹)
* *[[بی‌خواب در سیاتل]]* (۱۹۹۳)
* *[[گلوله‌ها بر فراز برادوی]]* (۱۹۹۴)
* *[[آجیل مخلوط]]* (۱۹۹۴)
* *[[برای بهتر یا بدتر (فیلم)|برای بهتر یا بدتر]]* (۱۹۹۵)
* *[[خدانگهدار عشق (فیلم)|خدانگهدار عشق]]* (۱۹۹۵)
* *[[زمان سگ دیوانه]]* (۱۹۹۶)
* *[[باشگاه همسران اول]]* (۱۹۹۶)
* *[[میوز (فیلم ۱۹۹۹)|میوز]]* (۱۹۹۹)
* *[[اد تی‌وی]]* (۱۹۹۹)
* *[[مجستیک (فیلم)|مجستیک]]* (۲۰۰۱)
* *[[دیکی رابرتس: ستاره کودک سابق]]* (۲۰۰۳)
* *[[سیمپسون‌ها]]* (۲۰۰۶)
* *[[۳۰ راک]]* (۲۰۱۰)
* *[[دختر جدید (مجموعه تلویزیونی)|دختر جدید]]* (۲۰۱۲–۲۰۱۸)
* *[[گرگ وال استریت (فیلم ۲۰۱۳)|گرگ وال استریت]]* (۲۰۱۳)
* *[[شوک و ترس (فیلم)|شوک و ترس]]* (۲۰۱۷)
* *[[سندی وکسلر]]* (۲۰۱۷)
* *[[هنگامی که ما برمی‌خیزیم]]* (۲۰۱۷)
* *[[اسپینال تپ ۲: تمام نشدنی]]* (۲۰۲۵)
* *[[خرس (مجموعه تلویزیونی)|خرس]]* (۲۰۲۵)

## پانویس

## منابع
* 
* 

## پیوند به بیرون

* 
* 
* 
* 
* 

رده:افراد آمریکایی اتریشی یهودی‌تبار
رده:افراد آمریکایی رومانیایی یهودی‌تبار
رده:اهالی برانکس
رده:اهالی نیو راشل، نیویورک
رده:بازیگران مرد اهل بورلی هیلز، کالیفرنیا
رده:بازیگران مرد اهل نیویورک
رده:بازیگران مرد تلویزیونی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد کشته‌شده
رده:بازیگران مرد یهودی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:برندگان جایزه امی ساعات پربیننده برای بهترین بازیگر مکمل مرد در مجموعه تلویزیونی کمدی
رده:بی‌خدایان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بی‌خدایان یهودی
رده:تهیه‌کنندگان تلویزیونی اهل کالیفرنیا
رده:تهیه‌کنندگان تلویزیونی اهل نیویورک
رده:تهیه‌کنندگان فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:تهیه‌کنندگان فیلم اهل کالیفرنیا
رده:تهیه‌کنندگان فیلم اهل نیویورک (ایالت)
رده:خداناباوران یهودی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان دبیرستان بورلی هیلز
رده:دانش‌آموختگان مدرسه فیلم یوسی‌ال‌ای
رده:درگذشتگان ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:دموکرات‌های اهل کالیفرنیا
رده:دموکرات‌های اهل نیویورک (ایالت)
رده:زادگان ۱۹۴۷ (میلادی)
رده:فعالان اهل کالیفرنیا
رده:فعالان اهل نیویورک (ایالت)
رده:فعالان حقوق همجنس‌گرایان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فعالان دموکراسی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فیلم‌نامه‌نویسان آمریکایی سده ۲۰ (میلادی)
رده:فیلم‌نامه‌نویسان آمریکایی سده ۲۱ (میلادی)
رده:فیلم‌نامه‌نویسان اهل کالیفرنیا
رده:فیلم‌نامه‌نویسان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فیلم‌نامه‌نویسان یهودی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارگردانان اهل نیویورک
رده:کارگردانان فیلم انگلیسی‌زبان
رده:کارگردانان فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارگردانان فیلم اهل کالیفرنیا
رده:کارگردانان فیلم اهل لس آنجلس
رده:کارگردانان فیلم ترسناک
رده:کمدین‌های اهل کالیفرنیا
رده:کمدین‌های سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کمدین‌های سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کمدین‌های مرد آمریکایی یهودی‌تبار
رده:کمدین‌های یهودی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کنشگران ضددخانیات
رده:ندانم‌گرایان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:ندانم‌گرایان یهودی
رده:نویسندگان تلویزیونی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان تلویزیونی مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:وبلاگ‌نویسان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:وبلاگ‌نویسان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:هنرمندان به‌قتل‌رسیده
رده:یهودیان آمریکایی سده ۲۰ (میلادی)
رده:یهودیان آمریکایی سده ۲۱ (میلادی)