ماکس فون سیدو

**ماکس فون سیدو**  با نام اصلی **کارل آدولف فون سیدو**  (زاده  – درگذشته ) هنرپیشه سوئدی بود که از سال ۲۰۰۲ به تابعیت فرانسه درآمد. او نقش اول بسیاری از فیلم‌ها بود و در فیلم‌های بیشتری در نقش دوم با زبان‌های سوئدی، نروژی، انگلیسی، ایتالیایی، آلمانی، دانمارکی، فرانسوی، و اسپانیایی هنرنمایی کرد. فون سیدو جایزه فرهنگی بنیاد پادشاهی سوئد را در سال ۱۹۵۴، و کاماندر دِزآر اِ دِلِتر  را در سال ۲۰۰۵، و لژیون دونور را در سال ۲۰۱۰ دریافت کرد. او در طول دوران طولانی مدت بازیگری اش در نقش های متنوعی ظاهر شده و دو مرتبه نامزد جایزه اسکار شده بود. همکاریهای وی با برگمان برایش شهرت جهانی به ارمغان آورد.

## دوران جوانی
ماکس فون سیدو با نام کارل آدولف فون سیدو، در یک خانواده ثروتمند، در لوند، اسکونه زاده شد. پدر او، کارل ویلهلم فون سیدو، مردم‌شناس و استاد دانشگاه لوند بود و ایرلندی، اسکاندیناوی، و فولکلور تطبیقی تدریس می‌کرد. مادر او، بارونس پیشین، ماریا مارگارتا «گرتا» راپ، یک آموزگار مدرسه بود. فون سیدو در خانواده‌ای لوترین پرورش یافت ولی بعد ندانم‌گرا شد.

ماکس فون سیدو در سن نه سالگی به مدرسه کلیسای جامع لوند رفت و همزمان آموختن زبان آلمانی و زبان انگلیسی را آغاز کرد. در مدرسه با برخی از دوستانش یک گروه تئاتر آماتور تأسیس کردند. پس از خدمت سربازی به تحصیل در تئاتر پادشاهی ("Dramaten") در استکهلم پرداخت. در استکهلم، بین سال‌های ۱۹۴۸ و ۱۹۵۱ با لارس اکبورگ، مارگارتا کروک، و اینگرید تولین آشنا شد. در مدت کار در دراماتن برای نخستین‌بار در فیلم تنها یک مادر (۱۹۴۹) و خانم جولی (۱۹۵۱) آشنا شد.

## زندگی هنری
در سال ۱۹۵۵ به شهر مالمو کوچ کرد و با اینگمار برگمان آشنا شد. نخستین همکاری او با برگمان در تئاتر شهر مالمو بود و بعدها با او در فیلم‌هایی مانند مهر هفتم (۱۹۵۷)، توت‌فرنگی‌های وحشی (۱۹۵۷) و چشمهٔ باکره (۱۹۶۰) کار کرد.

فون سیدو با گرفتن جایزه فرهنگ بنیاد پادشاهی در سال ۱۹۵۴ خود را به جهانیان شناساند. پس از بازی در فیلم‌های برندهٔ جایزهٔ اسکار دکتر نو و بزرگترین داستان عالم (۱۹۶۵) به ایالات متحده آمریکا رفت و با خانواده‌اش برای مدتی در لس آنجلس زندگی کرد. از سال ۱۹۶۵ در چندین فیلم آمریکایی بازی کرد و همزمان، حضور خود در سوئد را هم حفظ کرد. در ایالات متحده با دو نامزدی گلدن گلوب برای هاوایی در سال ۱۹۶۶ و جن‌گیر در سال ۱۹۷۳ از او قدردانی شد.

در سال ۱۹۷۱ در کنار لیو اولمان اجرایی خوب در مهاجران ساختهٔ یان تروئل به نمایش گذاشت.
بندانگشتی|بیست سال پس از کشته شدن گوستاو سوم بنیانگذار دراماتن، (۱۶ مارس ۱۹۷۲) ماکس فون سیدو در همایشی یه یاد این روز (۱۶ مارس ۱۹۹۲) شرکت کرد.

در میانه دهه ۱۹۷۰ (میلادی) فون سیدو به رم کوج کرد و در شماری از فیلم‌های ایتالیایی ظاهر شد. از جمله فیلم صحرای تاتارها (۱۹۷۶) که در ارگ بم ایران فیلمبرداری شد. در هنگام زندگی در رم با مارچلو ماسترویانی دوست شد. در ایالات متحده، او نقش فراموش نشدنی آدمکش حرفه‌ای اهل آلزاس را در سه روز کرکس (۱۹۷۵) را بازی کرد که جایزه KCFCC برای بهترین بازیگر نقش دوم مرد برایش به ارمغان آورد.

در اواخر دههٔ ۱۹۷۰ و اوایل دههٔ ۱۹۸۰، او در فلش گوردون (۱۹۸۰)، دم‌کرده عجیب (۱۹۸۳)، تل‌ماسه ساخته دیوید لینچ (۱۹۸۴)، و هانا و خواهرانش (۱۹۸۶) ساختهٔ وودی آلن ظاهر شد. در سال ۱۹۸۵ او عضو هیئت داوران در سی‌وپنجمین جشنواره بین‌المللی فیلم برلین بود. او نامزد دریافت جایزه اسکاربرای بهترین بازیگر نقش اول مرد در فیلم دانمارکی و پل فاتح (۱۹۸۷) شد.

پس از آن، فون سیدو جایزه بازیگر نقش اول مرد مؤسسه فیلم استرالیا برای نقش خود درفیلم پدر (۱۹۸۹)، جایزهٔ بهترین کارگردانی گلدباگن برای تنها کار او به عنوان کارگردان، کاتینکا (۱۹۸۸) (بر پایه رمان هرمان بنگ)، و جایزه بهترین بازیگر نقش اول مرد جشنواره بین‌المللی فیلم توکیو برای تماس خاموش (۱۹۹۳) را از ان خود کرد. او تحسین بین‌المللی را برای کار خود در نقش برنده جایزه نوبل کنوت هامسون، در فیلم داستانی هامسون ساختهٔ یان تروئل برانگیخت. او سومین جایزهٔ گلدباگن سوئدی و دومین جایزه بودیل خود را برای بازی در نقش شاه لیر دریافت کرد. در سال ۱۹۹۶ در فیلم اعترافات خصوصی ساختهٔ لیو اولمان درخشید. در بازگشت به هالیوود در فیلم چه رؤیاهایی که می‌آیند بازی کرد. او همچنین در فیلم به پیش یا بمیر و مجموعه تودورها بازی کرد.

فون سیدو برای ایفای نقش به عنوان یک وکیل سالمند در فیلم برف بر روی سروها می‌ریزند ساختهٔ اسکات هیکس تحسین شد. سال ۲۰۰۲ یکی از بزرگترین موفقیت‌های تجاری فون سیدو در همکاری با تام کروز برای بازی در فیلم گزارش اقلیت استیون اسپیلبرگ بود. در سال ۲۰۰۳ او شخصیت مربی ایویند در سریال اروپایی «حماسه حلقه نیبلونگ» را بازی کرد. این سریال در رتبه‌بندی رکوردار شد و در ایالات متحده آمریکا به عنوان پادشاهی تاریک: پادشاه اژدها نمایش داده شد. وی در سریال بازی تاج و تخت که از شبکه اچ بی او پخش شد در نقش «کلاغ سه چشم» حضور داشت. سال ۲۰۰۷ فون سیدو در فیلم پرفروش ساعت شلوغی ۳ بازی کرد. او کار خود را با ایفای نقش در فیلم لباس غواصی و پروانه ساختهٔ جولیان اشنابل بر پایه خاطرات ژان دومینیک دنبال کرد. این فیلم، برنده جایزه بهترین فیلم خارجی شد.

در سال ۲۰۱۰ فون سیدو در فیلم جزیره شاتر ساخته مارتین اسکورسیزی و رابین هود ساخته ریدلی اسکات، در نقش ناپدری کور رابین، سر والتر لاکسلی ظاهر شد.

فون سیدو صدای شخصیت اسبرن در کتیبه‌های کهن ۵: اسکایریم را داشت که در ۱۱ نوامبر ۲۰۱۱ منتشر شد. او روایتگر تبلیغ آغازین بازی است.

در آوریل ۲۰۱۳ برای بزرگداشت فون سیدو در جشنواره فیلم کلاسیک ترنر (تی‌سی‌ام) دو فیلم کلاسیک او، سه روز از کندور و مهر هفتم نمایش داده شدند.

## زندگی شخصی
بندانگشتی|مکس فون سیدو در جشنواره فیلم کن.
در ۱ اوت ۱۹۵۱ فون سیدو با کریستین اینگا بریتا الین (زاده ۱۹۲۶ - درگذشت ۲۰۲۰) ازدواج کرد و در ۱۹۷۹ از او طلاق گرفت. آنها دو پسر با نام‌های کلاس و هنریک داشتند.

فون سیدو در تاریخ ۳۰ آوریل سال ۱۹۹۷ با فیلمساز فرانسوی کاترین برلت، در پروانس ازدواج کرد. او تابعیت فرانسوی را در سال ۲۰۰۲ دریافت کرد و از تابعیت سوئدی خود دست کشید.

فون سیدو در ۸ مارس ۲۰۲۰ در ۹۰ سالگی درگذشت.

## فیلم‌شناسی
* شوالیه آنتونیوس بلوک در *[[مهر هفتم]]* (۱۹۵۷)
* *[[توت‌فرنگی‌های وحشی]]* (۱۹۵۷)
* ''چشمهٔ باکره'' (۱۹۶۰)
* مارتین در *[[همچون در یک آینه]]* (۱۹۶۱)
* عیسی در *[[بزرگترین داستان عالم]]* (۱۹۶۵)
* اکتبر در *[[خاطرات کوئیلر]]* (۱۹۶۶)
* * [[شرم]]* (۱۹۶۸)
* کارل اسکار نیلسون در *[[مهاجران (فیلم ۱۹۷۱)|مهاجران]]* (۱۹۷۱)
* پدر لانکستر مرین در جن‌گیر (۱۹۷۳)
* ژوبرت آدمکش در *[[سه روز کندور]]* (۱۹۷۵)
* *[[جسدهای سرشناس]]* (۱۹۷۶)
* *[[سفر نفرین‌شده]]* (۱۹۷۶)
* *[[روزنگار سیاه]]* (۱۹۷۷)
* مینگ بی‌رحم در *[[Flash Gordon (film)|فلش گوردون]]* (۱۹۸۰)
* *[[فلش گوردون (فیلم)|فلش گوردون]]* (۱۹۸۰)
* سرهنگ کارل فون اشتاینر در *[[فرار بسوی پیروزی]]* (۱۹۸۱)
* ارنست استراوبلوفلد در *[[دیگر هرگز نگو هرگز]]* (۱۹۸۳)
* کینز لیت در ''تل ماسه'' (۱۹۸۴)
* *[[هانا و خواهرانش]]* (۱۹۸۶)
* فردریک در *[[هانا و خواهرانش]]* (۱۹۸۶)
* لاسفاردر *[[پله فاتح]]* (۱۹۸۷) (نقشی که نخستین نامزدی جایزه اسکار را برایش به ارمغان آورد)
* *[[پدر (فیلم ۱۹۹۰)|پدر]] (۱۹۹۰)
* *بیداری* (۱۹۹۰)
* *یک زندگی خشن* (۱۹۹۰)
* *بوسه پیش از مرگ* (۱۹۹۱)
* *اروپا* (۱۹۹۱)
* *گاو نر* (۱۹۹۱)
* *بهترین نیات (۱۹۹۲)*
* *قاضی درد* (۱۹۹۵)
* *هامسون* (۱۹۹۶)
* *هرکول* (۱۹۹۷)
* *چه رؤیاهایی که می‌آیند* (۱۹۹۸)
* *بارش برف روی سروها* (۱۹۹۹)
* لامار برگس در *گزارش اقلیت* (۲۰۰۲)
* *پرس و جو* (۲۰۰۶)
* [[ساعت شلوغی ۳]] (۲۰۰۷)
* *حساب هیجانی* (۲۰۰۷)
* *لباس غواصی و پروانه* (۲۰۰۷)
* *سولومون کین* (۲۰۰۹)
* *مرد و سگش* (۲۰۰۹)
* *مومین‌ها و تعقیب ستاره دنباله‌دار* (۲۰۱۰)
* *جزیره شاتر* (۲۰۱۰)
* *رابین هود* (۲۰۱۰)
* *فوق‌العاده بلند و بیش از حد نزدیک* (۲۰۱۱)
* مستأجر در فیلم *فوق‌العاده بلند و بیش از حد نزدیک* (۲۰۱۲) (که برای دومین بار او را نامزد جایزه اسکار نمود)
* *جنگ ستارگان: نیرو برمی‌خیزد* (۲۰۱۵)
* *کورسک'' (۲۰۱۸)
* کلاغ سه چشم در سریال بازی تاج‌وتخت

## پانویس

## منابع
* درگذشت ماکس فون سیدو، بازیگری که با آثار برگمان درخشید
* 

## پیوند به بیرون
* 
* 
* 
* 

رده:افراد سوئدی آلمانی‌تبار
رده:افراد فرانسوی آلمانی‌تبار
رده:اهالی پروانس
رده:اهالی لوند
رده:بازیگران مرد آلمانی‌تبار
رده:بازیگران مرد تلویزیونی اهل سوئد
رده:بازیگران مرد تلویزیونی اهل فرانسه
رده:بازیگران مرد تئاتر اهل سوئد
رده:بازیگران مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل سوئد
رده:بازیگران مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
رده:بازیگران مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل سوئد
رده:بازیگران مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل فرانسه
رده:بازیگران مرد فیلم اهل سوئد
رده:بازیگران مرد فیلم اهل فرانسه
رده:برندگان جایزه اکتا بهترین بازیگر نقش اول مرد
رده:برندگان جایزه بودیل
رده:برندگان جایزه فیلم اروپا برای بهترین بازیگر مرد
رده:برندگان جایزه گلدباگن بهترین بازیگر نقش اول مرد
رده:برندگان جایزه گلدباگن بهترین کارگردانی
رده:بی‌خدایان اهل سوئد
رده:بی‌خدایان اهل فرانسه
رده:درگذشتگان ۲۰۲۰ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت آنفلوانزا
رده:دور از وطن‌ها در اسپانیا اهل فرانسه
رده:دور از وطن‌های اهل سوئد در اسپانیا
رده:زادگان ۱۹۲۹ (میلادی)
رده:سوئدی‌های مهاجرت‌کرده به فرانسه
رده:شوالیه‌های لژیون دونور
رده:شهروندان فرانسه از طریق تغییر تابعیت
رده:صداپیشگان مرد اهل سوئد
رده:لوتری‌های سابق
رده:مردمان سوئدی‌تبار اهل فرانسه
رده:نجیب‌زادگی سوئد
رده:ندانم‌گرایان اهل سوئد
رده:ندانم‌گرایان اهل فرانسه
رده:بازیگران مرد دور از وطن اهل فرانسه در ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد بازی ویدئویی اهل فرانسه
رده:صداپیشگان مرد اهل فرانسه