open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
مسجد درب جوباره

**مسجد درب جوباره** مربوط به سدهٔ ۱۰ ه‍.ق است و در اصفهان، میدان قیام، سبزه میدان، بازار غاز واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار ملی شهر اصفهان
رده:بناهای تاریخی شهرستان اصفهان
رده:جاذبه‌های گردشگری اصفهان
رده:مسجدها
رده:مسجدهای استان اصفهان
رده:مسجدهای اصفهان
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان اصفهان
رده:مسجدهای تشیع
رده:معماری ایرانی
مناره‌های دارالضیافه

**مناره‌های دارالضیافه** مربوط به سدهٔ ۸ ه‍.ق است و در اصفهان، چهارراه ابن سینا، خیابان کمال واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
بر فراز سردری دو گلدسته زیبای آجری که به مقرنس‌کاری و کاشی معرق رنگین آذین‌بندی شده‌است و دارای پوششی از کاشی فیروزه‌ای در بافت شطرنجی و آجری است، دیده می‌شود. این اثر را از ساختمانهای پایان سده هشتم هجری برمی‌شمارند.

## نگارخانه

مناره دارالضیافه1.jpg
مناره دارالضیافه2.jpg


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* مناره امین

## منابع

رده:آثار ملی شهر اصفهان
رده:بناهای تاریخی شهرستان اصفهان
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در اصفهان
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های کامل‌شده در سده ۱۴ (میلادی)
رده:معماری سده ۱۴ (میلادی)
رده:مناره‌ها در ایران
نقش‌برجسته‌های تنگ سولک

**نقوش برجسته تنگ سولک** مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان بهمئی، بخش مرکزی، شهر  لیکک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

تنگه سولک یکی از زیباترین مناطق دیدینی استان و نیز شهرستان بهمنی است این تنگه برف گیر در زمستان دارای درختان کاج و سرو و بلوط می‌باشد و سنگ نبشته‌ای دوره اشکانی در این تنگه قرار دارد فاصله آن از مرکز شهر لیکک حدودا ۳۰ کیلومتر می‌باشد و هر ساله میزبان هزاران گردشگر نوروزی می‌باشد. 

## نگارخانه

پرونده:برجسته تنگ سولک.JPG
پرونده:نقش ماندگار برجسته تنگ سولک.JPG
پرونده:نقش زیبای برجسته تنگ سولک.JPG


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان بهمئی
رده:نقش‌برجسته‌های تاریخی شهرستان بهمئی
رده:نقش‌برجسته‌های سنگی اشکانی
امامزاده شاه زید

**امامزاده شاه زید** مربوط به اوایل دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان بزرگمهر، خیابان شاه زید واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

بقعه امامزاده شاهزید را می‌توان از جمله بقعه‌های مذهبی و تاریخی اصفهان دانست که به سبب داشتن معماری و نقاشی‌های دیواری‌اش، آن را می‌توان از بقاع متبرکه منحصر به‌فرد اصفهان دانست.
دور تا دور دیوارهای داخل مقبره این امامزاده مزین به نقاشی صحنه‌های مختلف از وقایع روز عاشورا و حوادث بعدی مرتبط با آن است. این دیوارنگاره‌ها در نیمه اول سده چهاردهم هجری قمری اجرا شده و گفته می‌شود که نقاشی‌های آن اثر سید عباس آقامیری، نقاش مشهور دوره چهاردهم است.
قدمت ساختمان فعلی بقعه از دوره صفویه است. سنگ‌نوشته‌ای که در بالای سکوی سمت راست بقعه وجود داشته، بیانگر تعمیر و بازسازی بنا در سال ۱۰۹۷ در دوره شاه سلیمان صفوی است. یکی از ویژگی منحصر به‌فرد این بقعه، که آن را به زیارتگاهی شاخص در میان زیارتگاه‌های شهر اصفهان تبدیل می‌کند، همین نقاشی‌های دیواری است و از نکات مهم این نقاشی‌ها این است که مجالس مختلف این نقاشی دیواری که روایت دایره واری نیز دارد از یکدیگر تفکیک نشده‌اند.

## از صفوی تا معاصر
ضمنا این آرامگاه، منسوب به یکی از نوادگان امام چهارم شیعیان می باشد که در سال 447 هجری‌قمری شهید شده اند و با نام ابویعلی زید بن ابوالقاسم علی بن ابوالحسن محمد بن ابومحمد یحیی شیخ العترة بن ابی‌الحسین محمد بن ابوجعفر احمد بن محمد الاکبر زُبارة بن ابی‌عبدالله المفقود بن ابی‌الحسن المکفوف بن حسن الافطس بن علی اصغر بن امام زین‌العابدین، بر سردر آرامگاه زیارت نامه‌ای دارا می باشد.
ضمن اینکه در سال 994 هجری قمری و دراوایل دوره صفوی و در دوران شاه محمد خدابنده، پدر شاه عباس اول صفوی این بنای آرامگاهی احداث و ساخته شده است.
اما ضمن اینکه در دوره شاه سلیمان صفوی، در سال 1097 نیز مرمت شده و تزئینات کاشی‌کاری گنبد از آن دوره می باشد. با وجود این، بنابر ماده تاریخی که در مصرع آخر اشعاری که به‌خط نستعلیق برجسته، برلوح سنگی سیاه رنگ در ایوان سمت راست آرامگاه شاه‌زید نوشته شده و به اقدامات و خدمات خادم آستانه شاه‌زید محمدرضا اشاره می‌كند، سال ساخت 1083 می باشد.
ضمنا  در هر صورت، ارتفاع گنبد کاشی‌کاری‌شده از کف دوازده متر می باشد. تزئینات آجری با کاشی فیروزه‌ای و سیاه رنگ در ترکیب با رنگ آجر، نمودار نقش مایه‌های هندسی ایرانی‌اسلامی است. بر گلوگاه گنبد، آیات قرآن به خط بنایی نگاشته گردیده است.
لازم به ذکر می باشد که این تزئینات قرآنی به تاریخ 1314 و 1315 مزین شده‌است. کتیبه‌ای که به مرمت‌های دوره شاه سلیمان صفوی اشاره می‌کند، به خط محسن امامی نگاشته شده است.
لازم به توضیح است که در سرتاسر دیوارها از نقاشی‌های دیواری به سبک قهوه‌خانه‌ای که به‌طور حتم در دوره قاجاریه ترسیم شده است، به وفور یافت می شود. تصاویری مشتمل از صحنه‌های جنگ عاشورا و حوادث قبل و پس از آن واقعه کبیر را دارا می باشد.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

* کتاب دیدنی‌های اصفهان

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اصفهان
رده:آثار ملی شهر اصفهان
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان اصفهان
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در اصفهان
رده:معماری ایرانی
مدرسه و کاروانسرای گنجعلی خان

**مدرسه و کاروانسرای گنجعلی خان** مربوط به دوره صفوی است و در کرمان، مجموعه گنجعلی خان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## ثبت در فهرست میراث جهانی
در ۲۶ شهریور ۱۴۰۲ در جریان چهل و پنجمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در ریاض، کاروانسرای گنجعلی خان به‌همراه ۵۳ کاروانسرای تاریخی دیگر (جمعاً ۵۴ کاروانسرا در ۲۴ استان ایران) تحت عنوان کاروانسراهای ایرانی در فهرست میراث جهانی قرار گرفتند. این مجموعه جهانی به عنوان بیستمین و هفتمین اثر جهانی کشور ایران شناخته می‌شود.

## نگارخانه

پرونده:مدرسه گنجعلی خان ۱.jpg
پرونده:مدرسه گنجعلی خان ۶.jpg
پرونده:مدرسه گنجعلی خان ۷.jpg
پرونده:مدرسه گنجعلی خان ۳.jpg
پرونده:مدرسه گنجعلی خان ۱۸.jpg
پرونده:مدرسه گنجعلی خان ۱۲.jpg
پرونده:مدرسه گنجعلی خان ۱۱.jpg
پرونده:مدرسه گنجعلی خان ۱۹.jpg
پرونده:مدرسه گنجعلی خان ۱۷.jpg
پرونده:مدرسه گنجعلی خان ۲.jpg
پرونده:مدرسه گنجعلی خان ۱۴.jpg
پرونده:مدرسه گنجعلی خان ۵.jpg
پرونده:مدرسه گنجعلی خان ۱۵.jpg
پرونده:مدرسه گنجعلی خان ۴.jpg
پرونده:مدرسه گنجعلی خان ۲۰.jpg
پرونده:مدرسه گنجعلی خان ۱۰.jpg
پرونده:مدرسه گنجعلی خان ۹.jpg
پرونده:مدرسه گنجعلی خان 7.jpg
پرونده:مدرسه گنجعلی خان ۱۳.jpg
پرونده:مدرسه گنجعلی خان ۸.jpg
پرونده:مدرسه گنجعلیخان کاروان‌سرای گنجعلی (14).jpg
پرونده:مدرسه گنجعلی خان 8.jpg
پرونده:مدرسه گنجعلی خان 3.jpg
پرونده:مدرسه گنجعلی خان 9.jpg
پرونده:مدرسه گنجعلی خان 10.jpg
پرونده:مدرسه گنجعلی خان ۱۶.jpg
پرونده:کاروانسرای گنجعلی خان7.jpg
پرونده:مجموعه گنجعلیخان.jpg


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* کاروانسرا
* معماری ایرانی

## منابع

رده:آثار دوره صفویان شهرستان کرمان
رده:سرای‌های تاریخی شهرستان کرمان
رده:کاروانسراهای ایرانی ثبت‌شده در میراث جهانی
رده:کاروان‌سراهای تاریخی شهرستان کرمان
رده:مدرسه‌های شهرستان کرمان
رده:کاروانسراها در ایران
رده:کاروانسراهای استان کرمان
رده:بناهای تاریخی استان کرمان
امامزاده هفده تن

بنای **امامزاده هفده تن** در دوره صفوی است که دستور سردار امام قلی خان گرجی ساخته شده و در گلپایگان، خیابان هفده تن واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان گلپایگان
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان گلپایگان
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
دخمه سنگی مادر و دختر

**

**دخمه سنگی مادر و دختر** که به گویش محلی **دِی و دووَر''' نامیده می‌شود، بنایی در دل کوه عِنا است که در روستای مراسخون علیای شهرستان رستم استان فارس جای دارد و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جایگاه دخمه
دخمه مادر و دختر در نزدیکی روستاهای حسین‌آباد و مراسخون علیا در شهرستان رستم استان فارس و بر سر گُذر جاده بهره عنا جاده شیراز – گچساران و راه باشت قرار گرفته، این روستا اندکی پس از روستای عنا جا گرفته و در ۷ کیلومتری از روستای چاه‌تلخ و ۴ کیلومتری از روستای عنا واقع شده است (فاصله این روستا از مرکز شهرستان در حدود ۲۶ کیلومتر است).
در دامنه کوه عنا، دخمه سنگی بسیار کهن در دل کوه در بلندای ۳۰۰ متری کنده شده که به [داو و دختر] نامی است. نام محلی این دخمه «دی و دوور» به چَم (مادر و دختر) است.

## تاریخ‌گذاری
والتر هینتس این مقبره را متعلق به کورش کوچک می‌داند که احتمالاً به دست مادرش پروشات ساخته شده است.

## جستارهای وابسته
* راه شاهی
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان رستم
آرامگاه مولانا زین الدین ابوبکر تایبادی

**آرامگاه مولانا زین الدین ابوبکر تایبادی** مربوط به سدهٔ ۹ ه‍.ق است و در حاشیه تایباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
این بنا در جنوب غربی شهر تایباد قرار دارد. کار ساختمان آن در سال ۸۴۸ ه‍. ق، هم‌زمان با سلطنت شاهرخ پسر تیمور به پایان رسیده‌است. معماری بنا به شیوه آذری و ساخت آن به دستور پیر احمد خوافی وزیر شاهرخ انجام شده‌است. کتیبه ایوان اصلی که با خط ثلث بسیار زیبا با آجر تراشیده در زمینه کاشی فیروزه‌ای قرار دارد، در خراسان بی‌نظیر است. بر روی نمای بیرون مسجد با ایوان رفیع آن (به ارتفاع ۲۵ متر) کاشی کاری و آجرکاری‌های ظریف به چشم می‌خورد که با خطوط معرق و تزئینات گل و بوته اسلیمی و خطایی بر روی کاشی‌های معرق نقش بسته‌اند، جلوهٔ خاصی به این بنا داده‌اند. معماری این بنا به عهدهٔ خانواده هنرمند شیرازی، قوام الدین و غیاث الدین بوده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان تایباد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان تایباد
مدرسه دودر

**مدرسه دودر** مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در مشهد، مجاور حرم امام رضا (ع) واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این بنا در جوار حرم مطهر و مقابل مدرسه پریزاد واقع است و بر اساس کتیبه سردر آن به سال ۸۴۳ هجری قمری در دوران حکومت شاهرخ تیموری به همت غیاث الدین خواجه بهار ساخته شده است. این مدرسه ۴ ایوانی بوده و مشتمل بر غرفه‌ها و حجره‌هایی در دو طبقه، دو گنبد فیروزه‌ای رنگ و تزئینات کاشی‌های معرق و یکرنگ است. این بنا در عصر صفوی ۱۰۸۸ مرمت گردیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان مشهد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در مشهد
رده:مدرسه‌های تاریخی شهرستان مشهد
رده:حرم امام رضا
نقش‌برجسته سنگی (نقش شیخ خان)

**نقش برجسته سنگی (نقش شیخ خان)** مربوط به هزاره سوم و ۲ قم است و در سرپل ذهاب، شمال غربی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۳ (پیش از میلاد) در شهرستان سرپل ذهاب
رده:نقش‌برجسته‌های تاریخی شهرستان سرپل ذهاب
آتشکده جره

**آتشکده جِرِه** یا **چهارطاقی گِرِه**، آتشکده‌ای مربوط به دوره شاهنشاهی ساسانی است که در بخش جره و بالاده شهرستان کازرون واقع شده است.

## موقعیت جغرافیایی
آتشکده جره در نزدیکی روستای باستانی جره در حدود ۵۰ کیلومتری جنوب شرقی شهر کازرون واقع شده است. این آتشکده بر روی تپه‌ای به ارتفاع ۱۴ متر، مُشرف به رودخانهٔ جره قرار دارد.

## پیشینه
آتشکده جره توسط مهرنرسه، وزیر دربار ساسانی بنا شده است. در اطراف آتشکده آثار ساختمان‌هایی دیده می‌شود که احتمال وجود شهری نسبتاً بزرگ در این منطقه در دورهٔ ساسانیان را افزایش می‌دهد.

## ویژگی‌ها
طول هر ضلع خارجی این آتشکده ۸.۳ متر و اندازهٔ اضلاع داخلی آن ۶.۳ متر می‌باشد که از سنگ و گچ با ملاط ساخته شده‌اند.

## ثبت ملی
آتشکده جره در ۲۱ آبان سال ۱۳۱۷ با شمارهٔ ۳۱۲ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

## جستارهای وابسته
* فهرست آتشکده‌های ایران
* آتشکده کازرون
* آتشکده کرکویه
* آتشکده فراشبند
* آتشکده آذرفرنبغ
* چهارتاقی

## منابع

رده:آتش در دین
رده:آثار دوره ساسانیان در استان فارس
رده:آتشکده‌های تاریخی شهرستان کازرون
رده:آتشکده‌های استان فارس
رده:جاذبه‌های گردشگری کازرون
رده:بناهای تاریخی شهرستان کازرون
رده:معماری ساسانی
رده:آثار تاریخی کازرون
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان کازرون
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان کازرون
رده:نیایشگاه‌ها در ایران
رده:آثار ملی ایران
رده:مزدیسنا در ایران
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در کازرون
مدرسه پریزاد

**مدرسه پریزاد** مربوط به دوره تیموریان است و در مشهد، مجاور حرم امام رضا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## پیشینه
این مدرسه که به پریزاد خانم، ندیمه گوهرشاد و همسر میرزا محمد میرک حسینی منسوب است. گوهرشاد همسر شاهرخ تیموری (۸۵۰–۸۰۷ ق) بود. هنگامی که گوهرشاد آغا، مسجد گوهرشاد را در کنار مرقد امام رضا (ع) بنا کرد، پریزاد خانم نیز مدرسه‌ای دینی در مشهد ساخت و املاکی برای آن وقف نمود و در حدود بیست الی سی طلبه در آن تحصیل می‌کردند.  در زمان شاه سلیمان صفوی (۱۱۰۵–۱۰۷۷ ق)، یکی از خوانین قندهار به نام نجفعلی خان مدرسه را تعمیر کرد و آقا محمد بیگ و میرزا شکراللَّه نیز در تجدید بنای آن اهتمام نمودند. این مدرسه در بازار مشهد قرار داشته و تا سه دههٔ گذشتهٔ موجود بوده‌است به سال ۸۲۳ هجری قمری در نزدیکی مسجد گوهرشاد ساخته شده‌است. پریزاد مدرسه‌ای کوچک و ۴ ایوانی مشتمل بر غرفه‌ها و حجره‌هایی می‌باشد و تزئینات آن عبارت است از: آجرکاری سردر ایوان‌ها و کاشیکاری با نقوش اسلیمی بر سردر غرفه‌های همکف مدرسه.
آخرین متولی مدرسه، حاج سید ابوالقاسم موسوی حجازی از عالمان و بزرگان مشهد بود که پس از فوت ایشان در ۲۰ اسفند ماه ۱۳۴۱ هجری شمسی فرزند ذکور ارشد ایشان به نام حاج آقا مرتضی متولی مدرسه بودند. در حال حاضر تولیت این مدرسه با آستان قدس رضوی می‌باشد.

## نگارخانه

پرونده:محوطه درونی صحن مدرسه پریزاد.jpg|محوطه درونی صحن مدرسه پریزاد
پرونده:قسمتی از تزئینات کاشی کاری مدرسه پریزاد.jpg|قسمتی از تزئینات کاشی کاری مدرسه پریزاد
پرونده:Mashad (6).jpg|تاریخچه
پرونده:(بخشی از مقرنس کاری ایوان ورودی به صحن مدرسه ازدرون رواق دارالولایه-حرم امام رضا(ع.jpg|بخشی از مقرنس کاری ایوان ورودی به صحن مدرسه ازدرون رواق دارالولایه-حرم امام رضا
پرونده:(تزتینات آجرلعاب داردرزمینه آجرکاری واقع درایوان ورودی به مدرسه ازسمت رواق دارالولایه(قسمت واقع درداخل صحن.jpg|تزتینات آجرلعاب داردرزمینه آجرکاری واقع درایوان ورودی به مدرسه ازسمت رواق دارالولایه(قسمت واقع درداخل صحن
پرونده:(فضای ورود به راه پله طبقات مدرسه پریزاد (واقع در دیواره کنج صحن.jpg|(فضای ورود به راه پله طبقات مدرسه پریزاد (واقع در دیواره کنج صحن.jpg


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان مشهد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:حرم امام رضا
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در مشهد
رده:مدرسه‌های تاریخی شهرستان مشهد
امامزاده سهل بن علی

بندانگشتی|بقعه سهل بن علی در سال ۱۲۷۱ خورشیدی
**امامزاده سهل بن علی** مربوط به دوره صفوی است و در آستانه، ۴۵ کیلومتری جنوب غربی اراک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

پس از ویرانی روستای آستانه در زمان حمله مغول به ایران، وجود این امامزاده مهمترین دلیل توجه صفویان به آستانه و بازسازی این شهر و نوسازی آن به حساب می‌آید. در شهر آستانه، ۳ امامزاده تاریخی سهل بن علی، جعفر بن علی و طالب بن علی وجود دارد که از نوادگان امام سجاد محسوب می‌شوند که بنابر دلایل نامعلومی به ایران مهاجرت کرده‌اند و در کرج ابودلف فوت کرده‌اند. بر روی سنگ قبر امامزاده سهل بن علی، تاریخ ۷۷۲ هجری قمری درج شده است که تاریخ وفات سهل بن علی می‌باشد. بنای این امامزاده دارای صحن، رواق، گنبد بزرگ و کتیبه‌ای است که بالای در ورودی وجود دارد و متعلق به اوایل سده ۱۲ هجری قمری می‌باشد. مجموعه تزئینات این بنا، نقاشی، قطارسازی نیم‌گنبدی‌ها، دو کتیبه گچ‌بری و چند عدد پنجره چوبی مشبک بزرگ است که دارای کتیبه‌هایی به خط نسخ می‌باشد.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان شازند
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان شازند
آرامگاه حمدالله مستوفی

## معرفی
**آرامگاه حمدالله مستوفی** مربوط به دوره ایلخانی است و در قزوین، خیابان طالقانی، خیابان ملک‌آباد سابق، کوچه مستوفی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

حمدالله مستوفی که در زمان مغول از مستوفیان بوده و همان کسی است که در شاهنامهٔ خود آیهٔ «اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم» را عنوان کرده، چنگیز را «ولی امر» می‌ستاید و می‌گوید: او برانگیختهٔ خدا بود؛ زیرا برانگیختگان گاهی از لطف خدایند و گاهی از قهر او. چنگیز برانگیختهٔ قهر او بود. این نمونه‌ای از پستی اوست. چنین مردی چون گورش گنبد داشته، امامزاده گردیده.

## تاریخچه
در قرن چهاردهم شمسی، عده‌ای از مردم محله دیواری دور محوطه بقعه که به صورت ویرانه درآمده بود، کشیدند و تعمیر مختصری در بقعه انجام دادند ولی در سال ۱۳۱۹ این بنای آرامگاهی تاریخی مرمت اساسی شد.

## معماری
بنای آرامگاه برج آجری کوچکی است متعلق به قرن هشتم قمری که پلان آن مربع بوده و سپس توسط ۴ فیل‌پوش، به ۸ ضلعی تبدیل شده و با گنبد مخروطی پوشیده شده است.

محوطه آرامگاه ۲۸۰ متر مربع است که تنها از این میزان ۴۰ متر مربع به زیربنا اختصاص دارد. سردر آرامگاه با جمله «لااله الاالله الملک الحق المبین» و «محمد رسول‌الله الصادق البار الامین» تزیین شده، داخل بنا دارای کاشی فیروزه‌ای ساده و در زیر پایه‌های گنبد دور تا دور کتیبه‌ای است که سوره مبارکه هل اتی به خط نسخ گچبری و قسمت پایین دولنگه در ورودی آرامگاه نیز به صورت گل درهم و منبت کاری است.

از یک جفت در منبت کاری آرامگاه، یک لنگه آن از میان رفته و لنگه دیگر هم به موزه ایران باستان انتقال داده شده و به جای آن اکنون درِ تازه ساختی در بقعه کار گذاشته شده است.

نمای بنا آجری و مطابق سبک ایلخانی دارای بندهای مهری است. گنبد مخروطی نیز پیشتر آجری بوده که در دوره‌های بعد کاشیکاری شده و مقرنس‌سازی دور تا دور دایره پایین گنبد تعمیر شده است.

گنبد و زیرسازی آن که از بناهای مجلل و زیبای عهد مغول است، با کتیبه‌ای از کاشی لاجوردی است که به خط نستعلیق چگونگی زندگانی حمدالله مستوفی، نیاکان و تألیفات وی به اختصار بیان شده است.

در گوشه شمالی بقعه نیز دو اتاق و دو زیرزمین برای نگهبانان آرامگاه با حوض و آب انبار احداث شده است. این مقبره به سبک معماری ایرانی بنا شده است.

## موقعیت
این آرامگاه در محله پنبه‌ریسه، شرق میدانگاه میان امامزاده علی و آمنه خاتون شهر قزوین واقع شده است که به آن «گنبد دراز» نیز گفته می‌شود.

## گالری تصاویر

File:Hamdollah1.JPG|نمای بیرونی آرامگاه حمدالله مستوفی، قزوین (دسامبر ۲۰۰۷)
File:Hamdollah_Mostofi_-Tomb_Tower-by_kheiri.ali.jpg|برج آرامگاه حمدالله مستوفی از سمت شمال غربی
File:Tomb_of_Hamdolah_Mostofi.jpg|نمای کامل برج و گنبد آرامگاه حمدالله مستوفی
File:طاق آرامگاه.jpg|طاق آرامگاه


## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان قزوین
رده:آثار ملی ایران
رده:آرامگاه‌ها در ایران
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان قزوین
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در استان قزوین
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های کامل‌شده در سده ۱۴ (میلادی)
رده:مقبره‌ها در ایران
رده:ایران در سده ۱۴ (میلادی)
رده:قزوین
مسجد جامع کاج

**مسجدجامع کاج** مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان اصفهان، روستای کاج واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

مسجدجامع کاج دارای گنبد آجری نوک تیز و سنگ‌نبشته‌هایی از کاشی معرق و خط ثلث است که در سده هشتم هجری بنا شده‌است. این مسجد دارای گلدسته‌هایی بوده‌است که امروزه اثری از آنها دیده نمی‌شود.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان اصفهان
رده:آثار ملی شهر اصفهان
رده:استان اصفهان
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در استان اصفهان
رده:مسجدهای ایران
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان اصفهان
کاج
رده:مسجدهای سده ۱۳ (میلادی)
رده:مسجدهای استان اصفهان
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های کامل‌شده در ۱۳۲۵ (میلادی)
رده:ویرانه‌های مسجد در ایران
مسجد ملک زوزن

**مسجدملک زوزن** مربوط به سدهٔ ۷ ه.ق است و در شهرستان خواف، بخش جلگه زوزن ـ روستای متروکه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

مسجد زیبا و منحصر به فرد ملک زوزن با معماری به سبک اسلامی خود ، به مدت ۹۰۰ سال است که در یک دشت سوزان سرپا ایستاده است و به راحتی هرچه تمام تر می‌تواند چشمان بیننده‌ی هنردوستان و عاشقان گردشگری را به سوی خود جذب می‌کند. کاشی‌های لعابی به رنگ‌های لاجوردی و فیروزه‌ای آن زبان هر فردی را به تحسین می‌گشاید . شوربختانه امروز از این اثر فاخر چیزی جز دو ایوان جدای از هم باقی نمانده است.  پایه های اصلی ایوان ها مربعی غول آسا است و قالب آجرهای به کار رفته در این اثر تاریخی ۲۵ در ۳۵ سانتی متر است؛ این مسجد یکی از قدیمی ترین بناهای ایرانی است که در تزئین نمای خارجی آن از کاشی هایی دو رنگ بهره گرفته شده است

این مسجد یکی از قدیمی ترین بناهای ایرانی است که در تزیین نمای خارجی آن از کاشی هایی دو رنگ استفاده شده و بنا به دلایلی برخی از محققان این مسجد را متعلق به کاخ ملک زوزن می دانند؛ “قوام الدین موید الملک ابوبکر علی الزوزنی یکی از رجال نامدار دوران سلطنت خوارزمشاه است، علاء الدین محمد بن تکش که از ۵۹۶ تا ۶۱۷ هجری قمری سلطنت کرده بود هنگامی که ایالت کرمان به نام خوارزمشاه فتح شد ملک زوزن حکمران آن جا شد و چند سال بعد درگذشت، او در زوزن یک قصر باشکوه بنا کرد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان خواف
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:مسجدهای تاریخی شهرستان خواف
رده:آثار دوره خوارزمشاهیان در شهرستان خواف
مصلای طرق

**مصلی (طرق)** مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در مشهد، محله طرق واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

در جنوب شرقی مشهد در روستای طرق، بنای مصلی طرق مشتمل بر یک ایوان بلند مرکزی، ایوانچه‌هایی بر طرفین، محراب و اتاق‌های گوشواره واقع شده است. تزئینات این بنا منحصر به کتیبه خط ثلث، قاب‌ها و کار بندی‌های گچی بر سقف ایوان می‌باشد. این مصلی تاریخی در سال ۸۳۷ قمری بنیان گردیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان مشهد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در مشهد
رده:مصلی‌های تاریخی شهرستان مشهد
گورستان شمی

**گورستان شمی** مربوط به دوره اشکانیان است و دردهستان پيان از شهرستان ایذه، روستای شمی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان ایذه
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان ایذه
آتشکده میل‌اژدها

**میل‌اژدها** یا **آتشگاه** یا **دیمه‌میل **یا** میل آزاد** مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان ممسنی، نورآباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## ساختار و مشخصات بنا
این بنا در هفت کیلومتری باختر شهر نورآباد ممسنی در شمال باختری استان فارس واقع شده‌است که در دره‌ای در کنار کوه تنگ کلاغی واقع است و در این بخش هیچ آبادی‌ای وجود ندارد.

این میل در کنار یکی از راه‌های مهم باستانی و در دامنه کوهی سنگلاخ و کمابیش سرسبز جای دارد. میل اژدها یکی از اندک مناره‌هایی است که از دوران پیش از اسلام بجای مانده و در زمان اشکانیان ساخته شده‌است.

این اثر از دید آرایه و نما مانند کعبه زردشت و برج زندان پاسارگاد، چهارگوش است. بلندای برج بیش از هفت متر و پهنای هر دیواره آن در پایین چهار متر و در بالا ۴۰/۳ متر است و از سنگ رگه سفید به درازای گوناگون (برخی ۴۴ و برخی ۱۹ سانت) بسیار دقیق، سامانمند و با چیره‌دستی ساخته شده‌است.

در درون بخش بالایی برج، پلکانی به بلندای ۱۰/۵ و پهنای ۵۹ سانتی‌متر وجود دارد. این بخش در سوی جنوب و در بلندی سه متری واقع شده و چنین به نظر می‌رسد که با نردبان به این بخش می‌رسیدند و سپس از پلکان بالا می‌رفتند. در این برج آتش مقدس نگهداری می‌شد و از آنجا آتش را به جاهای دیگر می‌بردند. آتشدانی نیز بر فراز برج وجود داشت. واندنبرگ باستان‌شناس، برآن است که برج نورآباد تنها به روی دین مداران باز بود و نیایش کنندگان، تنها می‌توانستند آتش را ببینند؛ بنابراین آتشدان‌ها و آتشکده‌ها سرباز بودند. در دوره پهلوی دوم، میله فلزی از میان تکه سنگ‌های برج نور آباد گذراندند تا از فروپاشی آن پیشگیری شود.

روی هم رفته میل‌ها در زمان اشکانیان و ساسانیان کاربرد فراوان داشته و پس از آن در دوران اسلامی نیز این میلها را در مناره‌ها نیز می‌توان مشاهده کرد. از کاربردهای میل اژدها می‌توان در راهنمای کاروانان و آگاهی رسانی و دیده‌بانی و شاید آتشکده و… نام برد.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* فهرست آتشکده‌های ایران

## منابع

رده:آتشکده‌های تاریخی شهرستان نورآباد ممسنی
رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان نورآباد ممسنی
رده:آتشکده‌های استان فارس
آتشکده نویس

**آتشکده نویس** یا **آتشکده بُرزو** یا **چهارطاقی بُرزو** سازه‌ای مربوط به دوره ساسانی است و در شهرستان جعفرآباد، بخش قاهان، روستای نویس  واقع شده‌است. این اثر در تاریخ  با شماره ثبت ۳۴۴ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## ویژگی‌های معماری
ویژگی‌های کالبدی و عناصر معماری و سازه بنا نشانگر آن است که همروزگار با دیگر چهارطاقی‌های جداگانه ایران است و دیرینگی نزدیک به ۲۰۰۰ سال دارد. تاریخ ساخت این بنا را می‌توان به پایان دوره اشکانی (پارتی) و به احتمال کمتر به آغاز دوره ساسانی شناسایی کرد. این چهارطاقی در کوهدشت به نام «دشت بروز» در دامنه بلندی‌های باختری روستای‌ نویس در ۱۷ کیلومتری شمال شرق تفرش (به خط مستقیم)، در بخش خلجستانِ استان قم جای دارد. مردم محلی این بنا را به‌طور سنتی با نام «چارطاق» یا «چارطاقی» می‌شناسند. چهارطاقی‌ نویس یکی دیگر از نمونه‌های چهارطاقی‌های یگانه در ایران با دیسه متقارن چهار سویه و با قاعده چهارگوش است. بنا از چهارپایه با چهار طاق ساخته شده که گنبدی با میانجی چهار فیلپوش بر روی آن‌ها ساخته شده‌است. مصالح بنا منحصراً عبارت است از قلوه سنگ و لاشه‌سنگ‌های بدون تراش با ملات گچ. چهار سوی بنا، چشم‌اندازی باز و بی هیچ در یا پنجره و مانعی است.

از دید ساختمانی چهارطاقی همانند این بنا در استان فارس و دیگر مناطق ایران دیده می‌شود.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* فهرست آتشکده‌های ایران
* آتشکده کرمجگان
* فهرست آثار ملی استان قم

## گالری

پرونده:آتشکده نویس (چهارطاقی) مابین سالهای ۱۳۸۵ - ۸۸ - عکاس مصطفی معراجی 15.jpg|چهارطاقی نویس
پرونده:آتشکده نویس (چهارطاقی) مابین سالهای ۱۳۸۵ - ۸۸ - عکاس مصطفی معراجی 10.jpg|alt=عکس از داخل چهارطاقی|نمایی از داخل چهارطاقی
پرونده:آتشکده نویس (چهارطاقی) مابین سالهای ۱۳۸۵ - ۸۸ - عکاس مصطفی معراجی 05.jpg
پرونده:چهارطاقی.jpg
پرونده:آتشکده نویس از درون.jpg|نمای درونی چهارطاقی


## منابع

رده:آتشکده‌های تاریخی شهرستان جعفرآباد
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان جعفرآباد
ایوانی تکیه گنبد سبز

**بنای ایوانی تکیه گنبد سبز** مربوط به دوره سلجوقیان است.
این اثر در کرمان، خیابان شریعتی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره سلجوقیان شهرستان کرمان
رده:ایوان‌های شهرستان کرمان
رده:تکیه‌های ایران
رده:تکیه‌های تاریخی شهرستان کرمان
رده:گنبدهای تاریخی شهرستان کرمان
کاروانسرای مهیار

**کاروانسرای مهیار** مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان شهرضا، بخش مرکزی ـ روستای مهیار واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
جلو کاروانسرای مزبور بازار، مسجد، قهوه‌خانه و نانوایی ساخته شده‌است. این مشخصات در کمتر کاروانسرایی دیده می‌شود. کاروانسرا مستطیل شکل به ابعاد۸۲*۸۹متر و به شکل چهار ایوانی بنا شده‌است. حیاط مرکزی بنا نیز به شکل مستطیل، با ابعاد حدود۳۸*۴۸متر است. جمعاً سی اتاق در اطراف حیاط بنا شده که هر یک از اتاق‌ها دارای ایوانی در قسمت ورودی است. اتاق‌ها مساوی است و هر یک پنج متر طول و چهار متر عرض دارد.

## ثبت در فهرست میراث جهانی
در ۲۶ شهریور ۱۴۰۲ در جریان چهل و پنجمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در ریاض، کاروانسرای مهیار به‌همراه ۵۳ کاروانسرای تاریخی دیگر (جمعاً ۵۴ کاروانسرا در ۲۴ استان ایران) تحت عنوان کاروانسراهای ایرانی در فهرست میراث جهانی قرار گرفتند. این مجموعه جهانی به عنوان بیستمین و هفتمین اثر جهانی کشور ایران شناخته می‌شود.

## جستارهای وابسته

* فهرست کاروانسراهای ایران
* فهرست آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* کاروانسرا
* معماری ایرانی

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان شهرضا
رده:سرای‌های تاریخی شهرستان شهرضا
رده:کاروان‌سراهای تاریخی شهرستان شهرضا
رده:معماری اسلامی
رده:کاروانسراهای ایرانی ثبت‌شده در میراث جهانی
رده:کاروانسراها در ایران
رده:کاروانسراهای استان اصفهان
کاروانسرای پاسنگان

**کاروانسرای پاسنگان** مربوط به دورهٔ صفوی است و در شهرستان قم، بخش مرکزی، کیلومتر ۲۰ جادهٔ کاشان واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این اثر زیر نظر میراث فرهنگی توسط سعید ابراهیمی پور مرمت و بازسازی شده است .

## نگارخانه

پرونده:2012-04-27 17.17.00.jpg
پرونده:Pasangan caravanserai by Pascal Coste.jpg


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان قم
رده:کاروانسراهای تاریخی شهرستان قم
رده:جاذبه‌های گردشگری استان قم
رده:کاروانسراها در ایران
رده:کاروانسراهای استان قم
مسجد سرکوچه

**مسجد سرکوچه محمدیه** مربوط به سدهٔ ۴ و ۵ ه.ق است و در محمدیه (نائین)، و درست در مرکز بافت قدیم این محل قرار دارد. این بنا فاقد صحن یا حیاط بوده، پلان آن به صورت مستطیل شکل با گنبدی در مرکز ساخته شده است.

از ویژگی‌های مهم بنای تاریخی مسجد سرکوچه محمدیه کتیبه‌های کوفی متعدد در قسمت فوقانی دیوارها و گنبد مسجد بوده که کل کتیبه‌های آن با رنگ لاجوردی روی گچ و با خط کوفی ترسیم شده و سرتاسر بخش بالایی دیوارهای درونی مسجد را در بر می‌گیرد. قسمت ساقه گنبد کوچک آن آیه ۱۸ سوره توبه ترسیم شده است.

در قسمتی از مسجد نام عشره مبشره به اضافه بسم الله الرحمن الرحیم نمایان است. روبروی محراب تاریخ کتیبه‌ها به خط عربی به سال ۴۶۹ هجری قمری دیده می‌شود.

این مسجد پلانی کاملاً متفاوت از دیگر مساجد تاریخی داشته و آن به صورت مستطیل شکل با گنبدی خشتی در وسط بنا ساخته شده است. مسجد کاملاً ساده و کوچک ساخته شده که بر اساس شواهد از جمله نوع پلان، مصالح موجود، کتیبه‌های کوفی و محراب کاه‌گلی موجود در زیر کتیبه‌ها، تاریخ ساخت آن متعلق به قرون اولیه هجری می‌باشد و قدیمی‌ترین مسجد نائین نیز محسوب می‌شود.

این بنا فاصله چندانی با مسجد جامع محمدیه ندارد اما در حال حاضر در کوچه پس کوچه‌های محمدیه قرار گرفته و کمتر مورد بازدید گردشگران قرار گرفته است.

https://web.archive.org/web/20160820003012/http://isfahaneast.com/newsF-7859.html
و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع
۲. مسجد تاریخی سرکوچه محمدیه نائین + عکس 

رده:مسجدهای تاریخی شهرستان نائین
گنبد شیخ جنید

جایگزین=گنبد شیخ جنید توران پشت |بندانگشتی|گنبد شیخ جنید توران پشت|261x261پیکسل
بندانگشتی|393x393پیکسل|جایگزین=|دورنمای زیبایی از گنبد شیخ جنید توران پشت
**گنبد شیخ جنید**  آرامگاه یکی از عارفان بلند پایه توران پشت به نام «جنید بن عمار بن علاء» است که در سال ۵۴۳ قمری وفات یافته است.

از میان آموزه های این عارف بزرگ، بیت زیر از همه نامبردارتر است:
 یا رب همه خلق را به مقصود رسان
 باشد که در آن میان یکی من باشم

گنبد شیخ جنید در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
*فهرست آثار ملی استان یزد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* باغ گیاه‌شناسی ملی ایران

## منابع

## نگارخانه

پرونده:گنبد شیخ جنید توران پشت یزد 01.jpg
پرونده:گنبد شیخ جنید توران پشت یزد 02.png
پرونده:گنبد شیخ جنید توران پشت یزد 03.png
پرونده:Gonbad-Sheykh-Jonaid.jpg
پرونده:Sheykh jonaeid - s.Heydari.jpg
پرونده:Sheykh-jonaeid - Sajad Heydari.jpg
پرونده:TroanPost-A-DavoodGholami.jpg
پرونده:TroanPost-E-DavoodGholami.jpg
پرونده:ToranPosht-D-DavoodGolami.jpg

رده:گنبدهای تاریخی شهرستان تفت
امامزاده نور

**امامزاده نور** مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در شهرستان گرگان، بخش مرکزی، محله سرچشمه گرگان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

باستان شناسان میراث فرهنگی استان گلستان در سال ۱۳۸۴ه‍.ش یک گمانه به اندازه ۱*۱/۵ متر در شمال بنای امامزاده نور حفر نمودند که در آن آثاری متعلق به: ۱-اواخر دوره ساسانی- اوایل اسلام ۲-سده‌های سوم و چهارم هجری ۳- سده‌های پنجم تا هفتم هجری کشف شد. داده‌های فرهنگی به‌دست آمده شامل سازه‌های معماری، قطعه‌های آبگینه، سفال … بوده‌است.

## نگارخانه

پرونده:محراب زیبای امامزاده نور گرگان.jpg|محراب زیبای امامزاده که نقوش اسلیمی به زیبایی در آن بکار رفته است
پرونده:امامزاده نور گرگان.jpg|امامزاده نور گرگان


## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

* عباسی، قربانعلی: ۱۳۹۵ دستاوردهای باستان‌شناسی دشت گرگان بزرگ (ورکان)، تهران، نشر ایرانگار، صص ۱۹۱ تا ۱۹۸

رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان گرگان
چارطاقی خیرآباد

**چارطاقی خیرآباد** یا **چهارتاقی خیرآباد** مربوط به  دوره ساسانیان است و در شهرستان گچساران،جادهٔ دوگنبدان به بهبهان در منطقهٔ خیرآباد علیا واقع شده‌است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.   

## مشخصات بنا
چهارطاقی خیرآباد در ساحل رود خیرآباد و در کنار بازمانده‌های پل ساسانی خیرآباد قرار دارد. هر چهارپایه و چهارطاق این بنا سالم هستند. مصالح اصلی به‌کار رفته در ساخت این بنا، سنگ، گچ و لاشه است که در طول صدها سال گنبد بزرگ و حجیم بنا را حفظ کرده‌است. چهارطاقی خیرآباد با چهار فیل‌گوش پوشیده و طاق روی آن احیا شده‌است علاوه براین بنا، در اطراف آن تأسیسات دیگری نیز دیده می‌شود. همچنین در بررسی‌های باستان‌شناسی بر روی تپه‌های اطراف، در عمق حدود ۵۰ تا ۶۰ سانتی‌متری تپه‌ها سوخته‌هایی بدست آمده که به نظر می‌رسد علاوه بر آتشکدهٔ چهارطاقی و انجام مراسم مذهبی در آن، بر فراز تپه‌ها نیز گودال‌هایی برای افروختن آتش تعبیه شده‌است.

بنا به پژوهش‌هایِ آندره گدار، این چارتاقی در مسیر جادهٔ تاریخی و باستانیِ فارس به خوزستان قرار دارد. گدار این راه را که چارتاقی مشرف بر آن است را جادهٔ شاهی می‌داند.

طول اضلاع بیرونی چهار طاقی ۱۱٫۰۷ متر، ابعاد درونی زیر گنبد ۶٫۲۶ متر، ارتفاع طاق‌ها تا زیر قوس ۴٫۵ متر، ارتفاع تا منشوری از کف ۶٫۷۰ متر و از کف تا آخرین نقطهٔ باقی‌مانده به گنبد ۹٫۲۰ متر است. طول هر ستون یا پایه طاق ۳٫۶۰ متر و جنس بنا از سنگ و گچ است. گنبد این بنا به‌شکل گردچین ساخته شده‌است. پایه‌های آن با سنگ‌های چکش‌کاری‌شده و فضای زیر گنبد با خطوط هندسی ساده تزیین شده‌اند.

## کاربرد
در مورد کاربرد این بنا روایات مختلفی وجود دارد. اردشیر بابکان در آخرین جنگ خود با اردوان پنجم وی را در دشت رامهرمز شکست می‌دهد و به‌همین مناسبت بناهای یادمانی در طول این مسیر می‌سازد. عده‌ای بر این باورند که چهارطاقی خیرآباد نیز از جمله بناهای یادمانی اردشیر است.

## بازسازی
چهارطاقی خیرآباد در اثر بارندگی‌های شدید سال ۱۳۷۰ و همچنین زمین لرزه‌ایی که در این سال به‌وقوع پیوست، دچار صدماتی از ناحیهٔ پایه‌ها و بدنه شد. علاوه بر این، گذشت زمان باعث شده بود شکاف‌های بزرگی در سقف و پایه‌های بنا ایجاد شود، از این روی در شهریور ۱۳۹۰، مرمت‌گران وابسته به ادارهٔ میراث فرهنگی استان کهگیلویه و بویراحمد پایه‌های این بنا را با ملات سیمان بازسازی کرده‌اند که موجب آسیب رسیدن به این چارتاقی شده‌است.

## نگارخانه

پرونده:ChaharTaqi-KheirAbad-9.JPG|موقعیت چارتاقی خیرآباد در کنار پل ساسانی خیرآباد
پرونده:ChaharTaqi-KheirAbad-7.JPG|پِی ساختمان‌های نزدیک به چارتاقی
پرونده:ChaharTaqi-KheirAbad-8.JPG|گنبد تخریب‌شدهٔ بنا
پرونده:ChaharTaqi-KheirAbad-6.JPG|نمای شرق به غرب بنا
پرونده:ChaharTaqi-KheirAbad Darafsh (4).jpg|نمای شمال به جنوب بنا
پرونده:ChaharTaqi-KheirAbad-2.JPG|
پرونده:ChaharTaqi-KheirAbad-3.JPG|
پرونده:ChaharTaqi-KheirAbad-5.JPG|
پرونده:ChaharTaqi-KheirAbad-1.JPG|


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* فهرست آتشکده‌های ایران

## منابع

رده:آتشکده‌های تاریخی شهرستان بهبهان
چهارطاقی ساسانی ایزدخواست

**چهارطاقی ساسانی** مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۷ کیلومتری شمال ایزدخواست در شهرستان آباده و در در ۷۵ کیلومتری شمال شهر آباده واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

مسجدی بر اسکلت این چهارطاقی ساسانی بنا شده و پایه‌های سنگی ساسانی دیوارهای آن هنوز موجود است. این بنا در مجموعه قلعه ایزدخواست قرار دارد.

## معماری
دژ باستانی ایزدخواست بر فراز صخره بزرگی بنا نهاده شده‌است و در درون آن برماندهایی از آتشکده دوره ساسانیان بر جای مانده‌است. این چهارطاقی هم‌اکنون به صورت یک مسجد درآمده است، با این همه در درون دژ آثاری از زمان اصلی ساختمان دیده می‌شود. بر پایه دیدگاه کارشناسان باستان‌شناسی چگونگی معماری ساختمان‌های قلعه به دوران پیش از اسلام و دوره ساسانیان بازمی‌گردد.

### دژ ایزدخواست

سازندگان این دژ باستانی از عوامل طبیعی بیشترین بهره را برده‌اند و شهر خود را روی یک صخره رسوبی بزرگ بر پا ساخته‌اند که از سه سوی رو به پرتگاهی با بلندای ۶ تا ۱۵ متر دارد و تنها از یک سو که کمابیش همسطح زمین است و تنها راه درونشد به به دژ را در خود جای داده‌است که دری کوچک در ضلع جنوبی دژ است. همین عامل مایه آسودگی و امنیت دژ و دژنشینان درون آن شده و راه دستیابی دشمن به درون دژ را را نشدنی می‌کرده‌است.

## نگارخانه


پرونده:Izadkhast by Charles Heath.jpg|نگاره‌ای از دژ ایزدخواست بدستان چالرز هیث، سال ۱۸۱۵
پرونده:Yezd-i-Kast Castle by Eugène Flandin.jpg|نقاشی از دژ ایزدخواست بدستان اوژن فلاندن، سال ۱۸۴۰
پرونده:Harold f Weston - Iran16.jpg|دژ ایزدخواست کاری از هارولد وستون در دهه ۱۹۲۰ میلادی
پرونده:51 Chardin Izadkhast.jpg|نمایی از ایزدخواست در سده هفدهم میلادی، اثر ژان شاردن
پرونده:Izadkhast ruines sassanides4.jpg|ویرانه‌های دژ ایزدخواست
پرونده: Izadkhast ruines sassanides.jpg | ویرانه‌های روزگار ساسانی
پرونده: Izadkhast ruines sassanides3.jpg |ویرانه‌های روزگار ساسانی
پرونده:Yezd-i-Kast by Eugène Flandin.jpg|نگاره‌ای از دژ ایزدخواست بدستان اوژن فلاندن، سال ۱۸۴۰


## جستارهای وابسته
* قلعه ایزدخواست
* کاروانسرای ایزدخواست
* ایزدخواست
* پل ایزدخواست
* فهرست آتشکده‌های ایران

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان آباده
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان آباده
رده:چهارطاقی‌های تاریخی شهرستان آباده
رده:آتشکده‌های استان فارس
کاخ سلیمانیه

300px|بندانگشتی|نمای داخل کاخ با تکنیک ۳۶۰
**کاخ سلیمانیه** مربوط به دوره قاجار بوده و امروزه در محوطه دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی  کرج واقع شده‌است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. در مجاورت این کاخ برج چهار طبقه‌ای متعلق به دوران صفویه موجود بوده که اکنون تنها طبقه همکف آن باقی مانده‌است. 

سرپرست کاخ موزه سلیمانیه کرج تیمور خاوند گفت: این بنای ارزشمند از ۲۹ اسفند ۱۴۰۳ همزمان با آغاز تعطیلات نوروزی، دوباره پذیرای علاقه‌مندان شد و حدود ۵ هزار نفر در چند روز از این ایام بازدید کردند.

## پیشینه
این بنا در دوره فتحعلی شاه قاجار، به همت محمدحسین صدر اصفهانی، صدراعظم شاه در املاک شخصی‌اش ساخته شد و به احترام زادروز سلیمان‌میرزا قاجار، پسر فتحعلی‌شاه، آن را سلیمانیه نام نهاد و به شاه پیشکش کرد. کاخ سلیمانیه و باغ زیبای مقابل آن و نیز ساختمان‌هایی که جهت ملازمین موکب شاهی تعبیه شده بودند، مجموعه اقامتی و فرماندهی کوچک و بسیار زیبایی را ایجاد کرده بودند که در حال حاضر ساختمان‌های ملازمین شاهی از بین رفته‌است.

در تالار این بنا، دو نقاشی از عبدالله خان نقاش باشی روی دیوارها کشیده شده که یکی تصویر آقا محمدخان و دیگری تصویر فتحعلی شاه و اطرافیانشان است. در تابلوی بارعام فتحعلی شاه، سلیمان‌میرزا به صورت کودکی در کنار تخت طاووس تصویر شده‌است.

فرهاد میرزا زمان احداث بنا را در سنهٔ یک هزار و دویست و بیست و شش دانسته و از حاجی محمدحسین صدر اصفهانی به عنوان سازندهٔ بنا نام برده‌است.

گاسپار دروویل، افسر فرانسوی که در همان سال‌های ساخت این ساختمان در ایران به سر می‌برده است، در سفرنامه خود روایت متفاوتی ارائه می‌کند. به گفته او محمدعلی میرزا دولتشاه پسر بزرگ فتحعلی‌شاه که از تعیین عباس میرزا به ولیعهدی خشمگین بود، برای اثبات لیاقت خود، با سلیمان پاشا والی بغداد وارد جنگ شد و او را شکست داد و غرامت جنگی هنگفتی از او گرفت. او تمام پول را برای فتحعلی‌شاه فرستاد تا به این ترتیب نزد او محبوبیتی کسب کند. فتحعلی‌شاه با پولی که دست آورده بود، این کاخ را بنیان گذاشت و نام آن را سلیمانیه نهاد تا خاطره شکست سلیمان پاشا را زنده نگاه دارد. 

## معماری کاخ
ساختمان کاخ آجری است و نمای آن تزیینات ویژه‌ای ندارد. بنای این کاخ روی پیلوت ساخته شده که در زمان خود نوعی نوآوری به‌شمار می‌رود. در شرق ساختمان کاخ برجی در ۵ طبقه ساخته شده بوده که هم‌اکنون تنها ویرانه‌های طبقه هم‌کف آن باقی‌مانده‌است.

## نگارخانه

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* فهرست آثار ملی استان البرز
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## پانویس

## منابع
* فرهاد میرزا قاجار، *هدایه السبیل و کفایه الدلیل*، علمی، تهران ۱۳۶۶

## پیوند به بیرون

* پرتره باغ سلیمانیه در کرج، معمارنت

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان کرج
رده:کاخ‌های تاریخی شهرستان کرج
رده:کاخ‌های دودمان قاجاریان
رده:بنیان‌گذاری‌های سده ۱۹ (میلادی) در ایران
رده:منطقه ۲ کرج
رده:آثار ملی ایران
رده:کاخ‌های ایران
رده:کرج
محراب مسجد محله ده

**محراب مسجد محله ده** مربوط به دوره ایلخانی است و در قمصر، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان کاشان
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان کاشان
امامزاده اظهر بن علی

**امامزاده اظهر بن علی** مربوط به دورهٔ ایلخانی است و در شهرستان درگزین، روستای درجزین واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بنا در سال ۱۳۹۰ به دلایل نامعلومی دچار آتش‌سوزی شد و فرش‌ها و ضریح چوبی و باستانی آن به شدت آسیب دید، ولی در سال ۱۳۹۳ به دست ناصر عسگری، از اعضای شورای اسلامی درجزین، تعمیر شد و در زمستان ۱۳۹۳ با حضور مقامات افتتاح شد و ضریح قدیمی آسیب‌دیدهٔ آن به موزه گنبد علویان همدان انتقال یافت. امامزاده اظهر بن علی از نوادگان علی بن موسی الرضا، امام هشتم شیعیان است. بر اساس اظهارات متولی بقعه (مصاحبه شخصی، 1 تیر 92) از آخرین مرمت اساسی آن حدود 60 سال می گذرد و دیوار های داخلی و سطح زیرین آهیانه به دلیل آتش سوزی ناشی از روشن کردن شمع سیاه گشته و (در حال حاضر - زمان مصاحبه) ضریح چوبی آن نیز در دست مرمت است. بنا بر پایه ای سنگی در مرکز قبرستانی به همین نام در شهر قروه درگزین از توابع شهرستان درگزین واقع است. پلان بنا ستاره ای شکل و نوزده پر است و گنبدخانه ای آجری و مدور به قطر 4/9 متر در وسط آن قرار دارد که بر روی سکویی به ارتفاع 1 متر قرار گرفته است. گنبد آجری دو پوسته گسسته رک به قطر دهانه 70/ 8 متر و ارتفاع 40/15 متر با عقب نشینی 3/1 متری برفراز گنبدخانه خودنمایی می کند. بنای آجری، نمای هشت گیر، چفد های آجری بین پاپیل ها و حرکات متنوع آجری بنا تعلق آن را به سبک رازی غیر قابل انکار می کند. سه نورگیر دارای 20 روزنه در سه جهت (شمال شرقی، شمال غربی و جنوب شرقی) و در پایین ترین قسمت بیرونی گنبد تعبیه شده است. چند گربه رو نیز در قسمت پایین ازاره دیده می شود. مدفن امامزاده در سردابی زیر بنا قرار دارد. بنا داراي‌ سردابى‌ مربع‌ شكل‌ به‌ ابعاد 7/6 متر است‌. تنها از يك‌ در ورودی كه‌ در خارج‌ بنا و در جنوب‌ شرقى‌ آن‌ واقع‌ شده‌، به‌ سرداب‌ مى‌توان‌ راه‌ يافت‌. پوشش‌ سرداب‌ از ۴ چشمه‌ طاق‌ و تويزه‌ تشكيل‌ مى‌شود. تويزه‌ها از يک سو بر ديوارهای جانبى‌ استوار است‌ و از سوی ديگر بر پايه‌ای كه‌ در مركز سرداب‌ واقع‌ است‌، فرود مى‌آيد. مزاری كه‌ محدوده‌ و سطح‌ آن‌ آجرچينى‌ شده‌ بوده‌، در پای ديوار جنوبى‌ سرداب‌ قرار داشته‌ است‌. صندوقی چوبی در مرکز گنبد خانه قرار دارداین‌ صندوق‌ از دو بخش‌ پایه‌ و بدنه‌ تشکیل‌ می‌شود، پایه بدون‌ تزیین‌ در واقع‌ سکویی‌ است‌ برای‌ بدنه‌ که‌ بر روی‌ آن‌ قرار گرفته‌ است‌. کتیبه‌ای‌ منبّت به‌ قلم‌ ثلث در دو خط، شامل سوره فتح در حاشیه بالا و پایین‌، بدنه صندوق‌ را دور می‌زند. در ضلع جنوب غربی محراب و در جدار مقابل طاقچه مستقر است.
هیچ|بندانگشتی|سايت محل استقرار بنای امامزاده اظهر بن علی
هیچ|بندانگشتی|محراب بنای امامزاده اظهر بن علی
هیچ|بندانگشتی|تزئينات زير گنبد امامزاده اظهر بن علی

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان رزن
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان رزن
آرامگاه پیر (تاکستان)

**آرامگاه پیر یا** بعقه پیر مشهور است، مربوط به دوره سلجوقیان است این آرامگاه در شهرستان تاکستان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## معرفی
بنای تاریخی بقعه پیر در تاکستان یکی از نمونه های مهم و باستانی از تمدن کهن ایرانی به شمار می رود که از دوره های گذشته به یادگار مانده است. بقعه پیر تاکستان در جنوب شهر و در یک محوطه‌ی وسیع جنگلی، که بعدها به صورت پارک در آمد و پیش از آن هم گورستان بود، و نیز در مجاورت تپه باستانی «خله کوه» قرار دارد. این بنای آجری که به بقعه پیر مشهور است با توجه به آجر چینی و بندکشی های نمای آن و تزئینات و سازه آجری در بالای سر در ورودی از بنا های مستحکمی است که بی شباهت به بناهای سلجوقی نیست. با توجه به عکس ها و نقشه های موجود بقعه پیر می توان اینگونه برداشت کرد که محل بقعه خارج از حصار شهر بوده و از آن فاصله داشته است. دلیل این موضوع را می توان دو چیز دانست. یکی اینکه قبل از ورود به شهر، افراد به مقام پیر ادای احترام کرده و پس از کسب اجازه، به شهر وارد می شدند. در حالت دوم نیز پس از خارج شدن از شهر و به قصد سفر نیز به روح پیر درود فرستاده و عزیمت می کردند. این مقبره در فهرست آثار ملی ایران جای گرفته است.

## معماری بنا
نقشه بنا عبارت از چهار گوشی است که طول اضلاع خارجی آن 6.5 متر و در داخل حدود 4.40 متر است. بر روی سقف این بنا گنبدی دیده می شود که به وسیله چهار سه کنج بر روی ساختمان سوار شده است. این بنا دارای تزئینات زیادی نیست و از نمایی ساده و با استحکام بالا برخوردار است. ورودی بنا بسیار کوتاه است که باعث می شود زمان ورود به بنا، احتیاج باشد کمی سر را رو به جلو خم کرد که دلیل آن احترام گذاشتن به فرد متوفی است. بنا در سطحی پایین تر از زمین های اطراف قرار دارد که به وسیله چند پله می توان به بنا دسترسی پیدا کرد. پس از ورود به بنا با منظره ای بسیار زیبا و خارق العاده مواجه می شوید. وجود تزیینات در بدنه و تاج بقعه نیز نشان از پر بار و عالم بودن پیر دارد و در اوج کار، یعنی زیر گنبد، سادگی و خلوص پیر به چشم می خورد.

## نگارخانه

پرونده:Village Siadeh (Takestan) by Eugène Flandin.jpg|نقاشی بعقه پیر اثر اوژن فلاندن از تاکستان (۱۸۴۰)
پرونده:Pirtak2.jpg


## جستارهای وابسته
* تاکستان
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

آرامگاه پیر (تاکستان)
آرامگاه پیر (تاکستان)
آرامگاه پیر (تاکستان)
آرامگاه پیر (تاکستان)
آرامگاه پیر (تاکستان)
آرامگاه پیر (تاکستان)
کاروانسرای گز

**کاروانسرای گز** مربوط به دوره صفویه است و در شهرستان برخوار و میمه، شهر گز، شمال شهر اصفهان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## واگذاری
در تاریخ بیست و شش دیماه نودو چهار کاروانسرای گز با مزایده‌ای که توسط صندوق احیاء و بهره‌برداری از آثار تاریخی و فرهنگی سازمان میراث فرهنگی و صنایع دستی و گردشگری کشوربرگزار گردید به رضا برادران اصفهانی در بخش خصوصی واگذار گردید.

## ثبت در فهرست میراث جهانی
در ۲۶ شهریور ۱۴۰۲ در جریان چهل و پنجمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در ریاض، کاروانسرای گز به‌همراه ۵۳ کاروانسرای تاریخی دیگر (جمعاً ۵۴ کاروانسرا در ۲۴ استان ایران) تحت عنوان کاروانسراهای ایرانی در فهرست میراث جهانی قرار گرفتند. این مجموعه جهانی به عنوان بیستمین و هفتمین اثر جهانی کشور ایران شناخته می‌شود.

## جستارهای وابسته

* فهرست کاروانسراهای ایران
* فهرست آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* کاروانسرا
* معماری ایرانی

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان شاهین‌شهر و میمه
رده:جاذبه‌های گردشگری اصفهان
رده:کاروانسراهای ایرانی ثبت‌شده در میراث جهانی
رده:کاروان‌سراهای تاریخی شهرستان اصفهان
رده:کاروان‌سراهای تاریخی شهرستان شاهین‌شهر و میمه
رده:کاروانسراها در ایران
رده:کاروانسراهای استان اصفهان
مدرسه نیماورد

**مدرسه نیماورد** مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان عبدالرزاق، بازارچه نیماور واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

**تاریخچه اسامی برخی بزرگان ساکن در نیماورد**

۱. سید محمدباقر درچه‌ای

۲. شیخ حیدر علی محقق

۳. سید حسن فقیه امامی

۴. جلال‌الدین همایی 

۵. محمدعلی ناصری 

۶. غلامحسین ابراهیمی دینانی

۷. محمد محمدی فارسانی

۸. شیخ عباس انصاری از نوادگان مرتضی انصاری

۹. سید عطاءالله امامی 

۱۰. سید احمد فقیه امامی 

۱۱. سید حسین طباطبایی بروجردی 

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* حوزه علمیه اصفهان
## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اصفهان
رده:آثار ملی شهر اصفهان
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۶۹۱ (میلادی) در ایران
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های کامل‌شده در ۱۶۹۱ (میلادی)
رده:مدرسه‌های تاریخی شهرستان اصفهان
رده:مدرسه‌های کامل‌شده در سده ۱۷ (میلادی)
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در اصفهان
تکیه میرچخماق

**تکیه میرچخماق** مربوط به سدهٔ ۸ و ۹ ه‍.ق است و در یزد، میدان امیر چخماق واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
*فهرست آثار ملی استان یزد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
*مجموعه میدان امیرچخماق

## منابع

رده:تکیه‌های ایران
رده:تکیه‌های تاریخی شهرستان یزد
امامزاده ابراهیم (کاشان)

**بقعه امامزاده ابراهیم** مربوط به دوره قاجاریه است و در ۳ کیلومتری جنوب غربی کاشان (فین) واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان کاشان
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در کاشان
رده:ساختمان‌های مذهبی دارای مناره
رده:معماری ایرانی
رده:امامزاده‌ها در ایران
رده:آرامگاه‌ها در ایران
رده:مناره‌ها در ایران
رده:ساختمان‌های مذهبی کامل‌شده در ۱۸۹۵ (میلادی)
رده:ساختمان‌های مذهبی دارای گنبد
رده:زیارت‌گاه‌های شیعه