کانزاس

[بندانگشتی|304px|مقایسهٔ [تولید ناخالص داخلی ایالت‌های آمریکا با کشورهای دیگر در سال ۲۰۱۲. تولید ناخالص داخلی ایالت کانزاس در این سال قابل مقایسه با کشور کویت (طبق نقشه) بوده‌است.]]
**کانزاس**  از ایالت‌های غرب میانه آمریکا است. پایتخت آن توپیکا و شهر مهم آن ویچیتا است. کانزاس از سمت شمال با ایالت نبراسکا، از سمت شرق با ایالت میزوری، از سمت جنوب با ایالت اوکلاهما، و از سمت غرب با ایالت کلرادو محصور شده‌است. نام کانزاس برگرفته از نام رود کانزاس است که آن هم از نام بومیان آمریکایی با نام کانزا گرفته شده‌است.
این ایالت بزرگ‌ترین تأمین‌کننده گندم در آمریکا است و گل آفتابگردان نیز نشانه این ایالت است. کانزاس یکی از جمهوری‌خواه‌ترین ایالت‌های آمریکا محسوب می‌شود.

کانزاس غالباً دارای آب و هوای قاره‌ای است: زمستان‌های سرد و برفی و تابستان‌های گرم دارد. کانزاس به ویژه از جهت گردبادهای خود بسیار معروف است. در داستان‌های معروف آمریکایی همانند جادوگر اُز نیز دوروتی توسط گردبادی از کانزاس به سرزمین اُز منتقل می‌شود.

## نام
نام این ایالت از زبان بومیان منطقه گرفته شده، و از قبیله‌ای به‌نام kką:ze/Cansez است.

## جغرافیا
بندانگشتی|نقشه جغرافیایی کانزاس

ایالت کانزاس، واقع در قلب سرزمین اصلی ایالات متحده آمریکا، یکی از ایالت‌های غرب میانه به شمار می‌رود و اغلب به دلیل مزارع وسیع گندم، لقب «ایالت آفتابگردان» یا «سبد نان آمریکا» را به خود اختصاص داده است. این ایالت از شمال با نبراسکا، از شرق با میزوری، از جنوب با اوکلاهاما و از غرب با کلرادو هم‌مرز است. کانزاس به شکل مستطیلی تقریباً کامل است و جغرافیای آن تا حد زیادی تحت تأثیر موقعیت آن در دشت‌های بزرگ مرکزی آمریکای شمالی قرار دارد.
 
برخلاف تصور رایج که کانزاس را کاملاً مسطح می‌پندارد، این ایالت دارای پستی و بلندی‌های قابل توجهی است. زمین این ایالت یک شیب تدریجی اما پیوسته از غرب به شرق دارد. بلندترین نقطۀ ایالت، کوه آفتابگردان در نزدیکی مرز کلرادو با ارتفاع ۱۲۳۱ متر از سطح دریا است، در حالی که پست‌ترین نقطه در امتداد رود وِردیگریس در نزدیکی مرز اوکلاهاما در جنوب شرقی ایالت، با ارتفاع تقریبی ۲۰۷ متر قرار دارد. غرب کانزاس، که بخشی از دشت‌های مرتفع است، به طور کلی مسطح‌تر و مرتفع‌تر از بخش شرقی به نظر می‌رسد.

## نواحی جغرافیایی متمایز
کانزاس را می‌توان به چند ناحیۀ جغرافیایی اصلی تقسیم کرد. بخش شرقی ایالت، به ویژه یک‌سوم شرقی، دارای اقلیم مرطوب‌تر و پوشش گیاهی متنوع‌تری است. این منطقه شامل دشت‌های یخچالی بریده‌شده در شمال شرقی و دشت‌های اوسیج در جنوب شرقی است که با تپه‌های جنگلی و دره‌های رودخانه‌ای مشخص می‌شود.

حرکت به سمت غرب، ما را به تپه‌های فلینت می‌رساند. این ناحیه، که از شمال به جنوب در بخش مرکزی-شرقی کانزاس کشیده شده، یکی از آخرین پهنه‌های بازماندۀ مراتع چمن‌بلند در آمریکای شمالی است. خاک سنگی و کم‌عمق این منطقه، آن را برای کشاورزی گسترده نامناسب ساخته و به همین دلیل، این زیست‌بوم منحصربه‌فرد حفظ شده و عمدتاً برای چرای دام استفاده می‌شود.

بخش غربی ایالت، که تقریباً دو سوم آن را در بر می‌گیرد، بخشی از دشت‌های بزرگ است و خود به نواحی کوچکتری مانند تپه‌های اسموکی در مرکز و دشت‌های مرتفع در غرب تقسیم می‌شود. این مناطق خشک‌تر هستند و با مراتع چمن‌کوتاه پوشیده شده‌اند.

## آب‌ها و رودخانه‌ها
شبکۀ آب‌های کانزاس نقش حیاتی در کشاورزی و زندگی ساکنان دارد. رود میزوری بخش قابل توجهی از مرز شمال شرقی ایالت را تشکیل می‌دهد. دو سامانۀ رودخانه‌ای بزرگ در داخل ایالت جریان دارند. نخست، رود کانزاس که در نزدیکی جانکشن سیتی از تلاقی رود ریپابلیکن و رود اسموکی هیل شکل می‌گیرد و به سمت شرق جریان یافته تا در کانزاس سیتی به رود میزوری بپیوندد. دوم، رود آرکانزاس که از کوه‌های راکی در کلرادو سرچشمه می‌گیرد، وارد غرب کانزاس شده، مسیری قوسی‌شکل به سمت شرق و سپس جنوب طی می‌کند و در نهایت وارد اوکلاهاما می‌شود.

در بخش غربی کانزاس، اتکا به آب‌های زیرزمینی بسیار زیاد است، به ویژه آبخوان اوگالالا که منبع اصلی آبیاری برای کشاورزی در آن ناحیۀ نیمه‌خشک محسوب می‌شود. چندین دریاچه مصنوعی بزرگ نیز، مانند دریاچه تاتل کریک و دریاچه میلفورد، برای مهار سیلاب و مقاصد تفریحی در سراسر ایالت ساخته شده‌اند.

## اقلیم و آب و هوا
[بندانگشتی|این تصویر از ترکیب هشت عکس پدید آمده است که در دو توالی مجزا، هنگام شکل‌گیری یک پیچند در شمال [مینیولا، کانزاس در ۲۴ مه ۲۰۱۶ گرفته شده‌اند. این اَبَرسلولِ پربار، در ادامه دست‌کم ۱۲ پیچند ایجاد کرد.]]
کانزاس دارای اقلیم قاره‌ای است که با تابستان‌های گرم تا داغ و زمستان‌های سرد مشخص می‌شود. میزان بارندگی به طور چشمگیری از شرق به غرب کاهش می‌یابد. بخش جنوب شرقی دارای اقلیم نیمه‌گرمسیری مرطوب است، در حالی که بیشتر بخش شرقی اقلیم قاره‌ای مرطوب دارد. بخش غربی ایالت دارای اقلیم نیمه‌خشک (استپی) است که بارش کمتری دریافت می‌کند.

این ایالت به دلیل قرارگیری در مرکز قاره، مستعد رویارویی توده‌های هوای گرم و مرطوب از خلیج مکزیک و هوای سرد و خشک از شمال است. این برخوردها کانزاس را در قلب دالان پیچندها قرار می‌دهد و این ایالت یکی از بالاترین آمارهای وقوع پیچند (تورنادو) و طوفان تندری شدید در کشور را داراست.

## منابع طبیعی و کاربری زمین
بخش عمدۀ جغرافیای کانزاس تحت سلطۀ کشاورزی است. خاک‌های غنی، به ویژه در دو سوم شرقی، این ایالت را به یکی از مولدترین مناطق کشاورزی جهان تبدیل کرده است. کانزاس معمولاً پیشرو در تولید گندم زمستانه در ایالات متحده است و همچنین مقادیر زیادی ذرت، سورگوم (ذرت خوشه‌ای) و سویا تولید می‌کند. دامداری، به خصوص پرورش گاو گوشتی، نیز بخش بسیار مهمی از اقتصاد و کاربری زمین، به ویژه در تپه‌های فلینت و دشت‌های غربی، است.

علاوه بر کشاورزی، کانزاس دارای منابع طبیعی زیرزمینی قابل توجهی است. این ایالت یکی از تولیدکنندگان مهم نفت خام و گاز طبیعی در آمریکا به شمار می‌رود. همچنین، کانزاس به دلیل داشتن ذخایر بزرگ هلیوم، به ویژه در میدان گازی هوگوتون، شهرت دارد. سنگ آهک و نمک نیز از دیگر منابع معدنی این ایالت هستند. در غرب کانزاس، سازندهای زمین‌شناسی جالبی مانند صخره‌های یادبود و صخره قلعه که بقایای گچی بستر دریای داخلی غربی باستانی هستند، چشم‌اندازهای منحصربه‌فردی را ایجاد کرده‌اند.

## تاریخ
نخستین اروپایی مهاجر به این سرزمین در سال ۱۵۴۰ جهانگردی اسپانیایی بود مشهور به کورونادو که در پی جستجوی طلا وارد منطقه‌ای شد که امروزه به کانزاس معروف است. قبل از آن سرخپوستان به سرزمین حاصلخیز و بوفالوهای پرتعداد دشت‌های کانزاس علاقه خاصی داشتند.

در سال ۱۸۶۱ میلادی کانزاس به عنوان سی و چهارمین ایالت آمریکا به ایالات متحده پیوست. کانزاس در جنگ داخلی آمریکا یکی از اعضای اتحادیه شمال بود.

## شهرها

کانزاس چند شهر مهم دارد که عبارتند از ویچیتا، لارنس، منهتن و اوورلند پارک

کانزاس سیتی، کانزاس که بخشی از کانزاس سیتی بزرگ است نیز در این ایالت قرار دارد.
[بندانگشتی|[کاپیتول ایالت کانزاس]]

## اقتصاد
در سال ۲۰۱۲، این ایالت تولید ناخالص داخلی برابر با  میلیون دلار داشت. در مقایسه کشور مجارستان در همان سال تولید ناخالص داخلی‌اش برابر ۱۲۵٬۵۰۸ میلیون دلار بود.

کانزاس غالباً یک ایالت کشاورزی محسوب می‌گردد اما در تنوع‌سازی صنایع خود نیز موفق بوده‌است. از شرکت‌های مهم این ایالت به‌طور نمونه می‌توان شرکت تالار سینمایی ای ام سی و شرکت بزرگ مخابراتی اسپرینت نکستل را نام برد.

رآکتور هسته‌ای ۱۲۵۰ مگاواتی وولف کریک در کانزاس قرار دارد. دفتر تحلیل‌های اقتصادی ایالت متحده آمریکا تخمین می‌زند که در کل تولید ناخالص داخلی در سال ۲۰۰۸ چیزی بالغ بر ۱۲٫۷۰۰٫۰۰۰٫۰۰۰ دلار بوده‌است. سرانه درآمد شخصی هر نفر در سال ۲۰۰۸ مبلغ ۳۵۰۱۳ دلار بوده است؛ و در سال ۲۰۱۰ نرخ بیکاری دولت ۶٫۴ درصد است.

کانزاس رتبه ۸ تولید نفت و گاز را در ایالت متحده به خود اختصاص داده‌است. صنایع هوافضایی به شدت اقتصاد کانزاس را تحت تأثیر خود قرار داده‌است. چندین شرکت هواپیمایی بزرگ تولید و امکانات هوایی در ویچیتا و کانزاس موجود هستند که از جمله AeroSystems, Cessna, Learjet, Hawker Beechcraft را می‌توان نام برد؛ و همچنین شرکت معروف بوئینگ تولیدات خود را در سال ۲۰۱۲ در کانزاس به پایان رسانید. کانزاس غالباً یک ایالت کشاورزی محسوب می‌گردد و بیشترین تولید گندم کشور آمریکا را نیز به خود اختصاص داده‌است.

## سیاست
کانزاس یکی از جمهوری‌خواه‌ترین ایالت‌های آمریکا به حساب می‌آید. به غیر از کانزاس سیتی، تقریباً تمام ایالت جمهوری‌خواه هستند. کانزاس در حال حاضر در کنگره آمریکا چهار جمهوری‌خواه در مجموع دارد.

کانزاس یک سیستم پارلمان دو مجلسی دارد: **مجلس نمایندگان کانزاس** ۱۲۵ عضو دارد که به مدت چهار تا دورهٔ دو ساله می‌توانند در مقام خود خدمت کنند. تیم جونز (ج) سخنگوی مجلس است. **مجلس سنای کانزاس** نیز ۴۰ عضو دارد که می‌توانند به مدت دو دورهٔ چهار ساله در مقام خود خدمت کنند. سوزان ویگل (ج) ریاست سنا را بر عهده دارد.


File:Sam Brownback official portrait 3.jpg|**فرماندار:** سام براونبک (جمهوری‌خواه)


File:Jerry Moran, official portrait, 112th Congress.jpg|**سناتور:** جری مورن (جمهوری‌خواه)
File:Pat Roberts.jpg|**سناتور:** پت رابرتس (جمهوری‌خواه)


File:Tim Huelskamp.jpg|تیم هولسکمپ: نماینده حوزه انتخابیه اول کانزاس در کنگره آمریکا (جمهوری‌خواه)
File:Lynn Jenkins 2010.jpg|لین جنکینز: نماینده حوزه انتخابیه دوم کانزاس در کنگره آمریکا (جمهوری‌خواه)
File:Yoder.png|کوین یودر: نماینده حوزه انتخابیه سوم کانزاس در کنگره آمریکا (جمهوری‌خواه)
File:Mike Pompeo Official Portrait 112th Congress.jpg|مایک پمپئو: نماینده حوزه انتخابیه چهارم کانزاس در کنگره آمریکا (جمهوری‌خواه)


## مشاهیر
از افراد مشهور این سرزمین می‌توان کاتلین سیبیلیوس، چارلز لاکمن، چارلی پارکر، باب دول و دنیس هاپر را نام برد.

## مراکز علمی مشهور کانزاس
موسسات بزرگ فرهنگی و علمی ایالت کانزاس عبارتند از:
* دانشگاه کانزاس که یک دانشکده علوم پزشکی معروف در سطح کشور دارد.
* دانشگاه ایالتی کانزاس که مجهز به یک رآکتور هسته‌ای ۱۲۵۰ کیلوواتی است.
* مرکز ریاست جمهوری آیزنهاور که آرشیو مدارک و اسناد دوران ریاست جمهوری آیزنهاور است.

## نگارخانه


File:09DI1525-23 - Flickr - USDAgov.jpg|
File:Baker Offense.JPG|
File:Airport Park, Concordia, Kansas.JPG|
File:Tornado with DOW.jpg|
File:FEMA - 27446 - Photograph by Liz Roll taken on 01-14-2007 in Kansas.jpg|
File:Wichitakkk.jpg|
File:4th Place - Coyote in Little Bluestem in Red Hills (7469132472).jpg|حیات وحش
File:Championshipcrowd.jpg|شور و نشاط دانشجویان
File:Lawrence USA Downtown Office Hours.png|بازی کودکان
File:Blue Mountain (band).jpg|اجرای زنده موسیقی
File:Members of the Kansas Army and Air National Guard assigned to the 73rd Civil Support Team take pictures and use chemical, biological, radiological and nuclear (CBRN) equipment to detect possible hazardous 120806-A-AC168-245.jpg|در حال سنجش مواد پرتوزا
File:Spring River 2006-07-03 2104.jpg|


## پیوند به خارج
* اتاق بازرگانی شهر ویچیتا
* سازمان پارک‌ها و جنگلهای کانزاس
* وزارت کشاورزی ایالت کانزاس

## منابع


رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۶۱ (میلادی)
رده:ایالت‌های ایالات متحده آمریکا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۶۱ (میلادی) در ایالات متحده آمریکا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۶۱ (میلادی) در کانزاس
رده:غرب میانه آمریکا
رده:سرزمین اصلی ایالات متحده آمریکا