لیلیت تریان

**لیلیت تریان** (؛  – )، هنرمند و مجسمه‌ساز ارمنی‌تبار اهل ایران بود که به عنوان «مادر مجسمه‌سازی ایران» شناخته می‌شود.

## خانواده
لیلیت تریان در ۳۱ دسامبر ۱۹۳۰ (۱۰ دی ۱۳۰۹) از پدر و مادری ارمنی در محله نادری تهران و در خانواده‌ای هنردوست به دنیا آمد.

پدرش کارمند بانک ملی ایران بود و به زیبایی بنا و معماری اهمیت می‌داد و مادرش مدتی در فرانسه و در رشتهٔ هنر تحصیل کرده بود. از همین روی و با پیگیری‌های مادرش با طراحی و نقاشی آشنا شد.

## تحصیل
پس از پایان تحصیلات متوسطه به مدت یک سال در رشتهٔ نقاشی پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران به تحصیل پرداخت. سپس در سال ۱۹۵۲ (۱۳۳۱) برای تکمیل تحصیلات عالی راهی مدرسهٔ عالی ملی هنرهای زیبا (بوزار) پاریس شد.

در مراحل آمادگی برای آزمون ورودی مدرسهٔ عالی ملی هنرهای زیبا به مجسمه‌سازی علاقه‌مند شد و به‌طور جدی‌تر مجسمه‌سازی را دنبال کرد تا اینکه مدرک برابر دکترا را از در سال ۱۹۶۰ (۱۳۳۹) مدرسهٔ عالی ملی هنرهای زیبا گرفت.

## زندگی حرفه‌ای
پس از بازگشت به تهران، بین سال‌های ۱۹۶۰ تا ۱۹۸۰ (۱۳۳۹ تا ۱۳۵۹) در دانشکده‌های هنرهای تزیینی به آموزش پرداخت. وی ۲۳ سال به‌طور حرفه‌ای در دانشکده‌های هنری آموزش داده است. او در سال ۱۹۷۸ (۱۳۵۷) خانهٔ پدری خود را به «کارگاه هنر» تبدیل کرد. در سال‌های نخست پس از انقلاب ۱۳۵۷ به علت تغییر در سیستم آموزشی، دیگر از تجربیات او در دانشکده‌ها استفاده نشد. وی سپس در بین سال‌های ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۹ (۱۳۷۱ تا ۱۳۷۸) در رشتهٔ طراحی و مجسمه‌سازی دانشگاه آزاد اسلامی آموزش داده است.

وی از سال ۱۹۸۹ (۱۳۶۸) در نمایشگاه‌های بسیاری همکاری داشته است که از آن جمله می‌توان به «نمایشگاه اساتید دانشگاه آزاد اسلامی» در سال ۱۳۷۳ (۱۹۹۴ میلادی) اشاره نمود.

در اسفند ۱۳۸۵ (مارس ۲۰۰۷) همزمان با برگزاری نخستین سمپوزیوم بین‌المللی مجسمه‌سازی تهران در موزهٔ امام علی مراسم بزرگداشتی برای لیلیت تریان که از نخستین مجسمه‌سازان زن ایران به‌شمار می‌آید، برگزار شد.

لیلیت تریان عضو کمیسیون نصب مجسمه و بناهای یادبود ایران در وزارت فرهنگ و هنر پیشین، عضو هیئت داوری نخستین دوسالانهٔ مجسمه‌سازی تهران و عضو هیئت مؤسس انجمن هنرمندان مجسمه‌ساز ایران بود که نمایشگاه‌های تَکی و گروهی بسیاری را نیز در زمینهٔ مجسمه‌سازی برگزار کرده است.

بندانگشتی

## گفته‌ها

## درگذشت
لیلیت تریان در ۷ مارس ۲۰۱۹ (۱۶ اسفند ۱۳۹۷) در سن ۸۸ سالگی درگذشت. مراسم تشییع پیکر وی ۲۵ اسفند ۱۳۹۷ در کلیسای سرکیس مقدس برگزار شد و در گورستان ارامنه تهران (بوراستان) به خاک سپرده شد.

## آثار
نمونه‌ای از آثار وی، پیکرهٔ یپرم‌خان در محوطهٔ کلیسای مریم مقدس (تهران) و پیکرهٔ یادبود مسروپ ماشتوتس، پدیدآور الفبای ارمنی، در محوطهٔ کلیسای تارگمانچاتس مقدس تهران هستند.

## مستندهای ساخته‌شده دربارهٔ وی
در ۲۰۱۴ (فروردین ۱۳۹۳) زاون قوکاسیان برای مراسم ویژه بزرگداشتش در موزه امام علی مستند کوتاه گزارشی «نقش خیال» را در مورد تریان، تهیه و در همان مراسم با حضور خود هنرمند به نمایش گذاشت، همچنین پژوهش تصویری ۳۵ دقیقه‌ای «بانو» به کارگردانی محمد صفا، گزارش مستندی از زندگی لیلیت تریان است. این فیلم در مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی تهیه شده است. در سال ۱۳۸۶ فیلم مستند «تجسم سکوت» به کارگردانی محمدسام اسدی از اعضای انجمن مستندسازان ایران با تهیه کنندگی مرجان چوپان و مینو چوپان با پشتیبانی مؤسسه فرهنگی، هنری وینا رسانه نیز در مورد شرح حال و چگونگی ساخت آثار و فعالیت‌های این هنرمند ساخته شده است.

بندانگشتی

## توضیحات
* ۱۹۵۲ (۱۳۳۱): ورود به مدرسه عالی ملی هنرهای زیبا.
* ۱۹۶۰ (۱۳۳۹): دریافت مدرک برابر دکترای مجسمه‌سازی و بازگشت به ایران.
* ۱۹۶۰ تا ۱۹۸۰ (۱۳۳۹ تا ۱۳۵۹): آموزگار در دانشکده هنرهای تزیینی.
* ۱۹۶۸ (۱۳۴۷): ساخت نیم تنهٔ یپرم‌خان در صحن کلیسای مریم مقدس تهران.
* ۱۹۷۵ (۱۳۵۴): برپایی کارگاه ریخته‌گری در دانشکده هنرهای تزیینی.
* ۱۹۶۶ تا ۱۹۷۶ (۱۳۴۵ تا ۱۳۵۵): عضویت در کمیسیون نصب مجسمه‌ها و یادبودهای ایران (وزارت فرهنگ و هنر).
* ۱۹۹۱ (۱۳۷۰): ساخت مجسمه یادبود مسروب ماشتوتس و نصب در کلیسای تارگمانچاتس مقدس.
* ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۹ (۱۳۷۱ تا ۱۳۷۸): آموزگار در دانشگاه آزاد اسلامی.
* ۱۹۹۴ (۱۳۷۳): نمایشگاه گروهی دانشگاه آزاد اسلامی.
* ۱۹۹۵ (۱۳۷۴): عضو هیئت داوری بینال مجسمه‌سازی تهران.
* ۲۰۰۳ (۱۳۸۲): نمایشگاه انفرادی در نگارخانه هفت ثمر.
* ۲۰۰۶ (۱۳۸۵): بزرگداشت در موزه امام علی.
* ۲۰۱۵ (۱۳۹۴): دریافت تندیس «طوبای زرین»، هشتمین جشنوارهٔ هنرهای تجسمی فجر.

## جستارهای وابسته
* فهرست هنرمندان ارمنی
* زنان ارمنی در ایران
* آلنوش طریان

## پانویس

## منابع
; فارسی
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* مادر پیکرتراشی
; انگلیسی و ارمنی

* 
* 

## پیوند به بیرون

* 
* 
* https://www.aparat.com/v/UdaDc

رده:استادان دانشگاه آزاد اسلامی
رده:استادان دانشگاه ارمنی‌تبار
رده:اهالی ارمنی‌تبار تهران
رده:اهالی ایران در سده ۲۰ (میلادی)
رده:اهالی ایران در سده ۲۱ (میلادی)
رده:اهالی تهران
رده:خاک‌سپاری‌ها در آرامستان ارامنه تهران (بوراستان)
رده:دانش‌آموختگان دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران
رده:درگذشتگان ۱۳۹۷
رده:درگذشتگان ۲۰۱۹ (میلادی)
رده:زادگان ۱۳۰۹
رده:زادگان ۱۹۳۰ (میلادی)
رده:زنان ارمنی‌تبار اهل ایران
رده:مجسمه‌سازان ارمنی‌تبار
رده:مجسمه‌سازان اهل ایران
رده:مجسمه‌سازان زن ارمنی‌تبار
رده:مجسمه‌سازان زن اهل ایران
رده:مجسمه‌سازان سده ۲۰ (میلادی) اهل ارمنستان
رده:مجسمه‌سازان سده ۲۱ (میلادی) اهل ارمنستان
رده:ویکی‌سازی رباتیک
رده:هنرمندان زن اهل ایران
رده:هنرمندان معاصر اهل ایران