open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
الیور وندل هلمز

**الیور وندل هلمز**،  فرزند یک روحانی دانشمند بود. در بوستون و پاریس پزشکی آموخت و درسال ۱۸۳۶ از هاروارد درجهٔ دکترا گرفت.
از سال ۱۸۳۸ تا ۱۸۴۰ استاد کالبدشناسی در دارتموث بود و پس از مدتی استاد دانشگاه هاروارد شد.

## آثار
مجموعهٔ نوشتارهای هلمز برای نخستین بار در ماهنامهٔ آتلانتیک و سپس در مجموعه‌ای به نام فرمانروای مطلق میز ناشتایی منتشر شد. این نوشته‌ها در چارچوب گفتگوهای خیالی که در یکی از مهمان‌خانه‌های بوستون است. آثار دیگر هلمز در مجموعه‌های استاد بر سر میز ناشتایی و بالای فنجان‌های چای به چاپ رسید. هلمز در این آثار به هر چیز و هرکس که توجه‌اش را جلب کرده پرداخته‌است. وی سه داستان بلند با زیرساخت پزشکی وروانشناسی نوشته‌است. او در این داستانها که خود آن‌ها را داستان‌های پزشکی نامیده‌است، می‌کوشد تا نشان دهد که آنچه مردمان انجام می‌دهند تحت تأثیر انگیزه‌ها یا نیروهای بیرونی است.
* السی ونر (۱۸۶۰) نخستین داستان بلند وی دربارهٔ دخترکی است که سرشتی مار مانند دارد.
* فرشته نگهبان (۱۸۶۷)
* بیزاری کشنده (۱۸۸۵)

هلمز نخستین سرایندهٔ شعراجتماعی درآمریکا است.
* کهن کشتی (۱۸۳۰)، شعری است در اعتراض به فرمان درهم شکستن یک کشتی باستانی و همین شعر کشتی را نجات می‌دهد.
* درشکه تک اسپ (۱۸۵۸)، نام‌آورترین شعر هلمز است و روایتی ساده و گیرا است از درشکه‌ای که صد سال زیست می‌کند. این شعر در همان سان طنزی است دربارهٔ سرنگونی سامانهٔ کالونیسم.

ارزش شعرهای کمابیش طنزآمیز هلمز در استواری ساختمان، درستی وزن، ریزکاوی، تُنُکی بیان، هموزنی میان جستاران شوخی دار و بی شوخی، پختگی لحن و کنایه‌های آن نهفته‌است. کاستی‌های این اشعار سنت‌گرایی در وزن و نبود اندیشهٔ ژرف مذهبی یا فلسفی است.

رده:آرتور کانن دویل
رده:اعضای فرهنگستان هنر و دانش آمریکا
رده:اعضای فی بتا کاپا
رده:افراد آمریکایی انگلیسی‌تبار
رده:افراد آمریکایی هلندی‌تبار
رده:اهالی کمبریج (ماساچوست)
رده:پزشکان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:پزشکان سده ۱۹ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:جستارنویسان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:جستارنویسان مرد
رده:جستارنویسان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان آکادمی فیلیپس
رده:دانش‌آموختگان دانشکده پزشکی هاروارد
رده:درگذشتگان ۱۸۹۴ (میلادی)
رده:دور از وطن‌های اهل ایالات متحده آمریکا در فرانسه
رده:راه‌یافتگان به تالار مشاهیر آمریکاییان بزرگ
رده:رمان‌نویسان اهل ایالت ماساچوست
رده:رمان‌نویسان سده ۱۹ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:رمان‌نویسان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:زادگان ۱۸۰۹ (میلادی)
هلمز، الیور وندل
رده:شاعران سده ۱۹ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:شاعران مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان کالج هاروارد
رده:نویسندگان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان اهل کمبریج، ماساچوست
رده:نویسندگان اهل ماساچوست
رده:نویسندگان پزشکی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خاکسپاری‌ها در قبرستان ماونت اوبرن
رده:شرلوک هلمز
ویلیام اچ. پرسکات

**ویلیام هیکلینگ پرسکات**  (زاده ۱۷۹۶- مرگ ۱۸۵۹) مورخ آمریکایی بود.

او در دانشگاه هاروارد تحصیل کرد و در پی حادثه‌ای تقریباً کور شد. او بیشتر آثار خود را در حالی که بینایی چندانی نداشت نوشت. سفری طولانی به اروپا کرد و پژوهش بسیاری از آثارش را در اسپانیا انجام داد.

## آثار
* *تاریخ گشایش مکزیک*
* *تاریخ گشایش پرو*
* *تاریخ پادشاهی فردیناند وایزابلا*.

## منابع

تاریخ تمدن جهان، محمودحکیمی، ج ۱۳و۱۴، شرکت سهامی انتشار ۱۳۷۴]]

رده:اعضای انجمن عتیقه‌فروشان ایالات متحده آمریکا
رده:اعضای فی بتا کاپا
رده:افراد معلول اهل ایالات متحده آمریکا
رده:اهالی بوستون
رده:پرسکت، آریزونا
رده:تاریخ‌نگاران آمریکای لاتین
رده:تاریخ‌نگاران آمریکای میانه
رده:تاریخ‌نگاران اهل ایالات متحده آمریکا
رده:تاریخ‌نگاران اهل ماساچوست
رده:تاریخ‌نگاران پرو
رده:تاریخ‌نگاران مکزیک
رده:تراستی‌ها
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه هاروارد
رده:دانش‌آموختگان کالج هاروارد
رده:درگذشتگان ۱۸۵۹ (میلادی)
رده:زادگان ۱۷۹۶ (میلادی)
رده:نابینایان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان اهل بوستون
رده:نویسندگان اهل ماساچوست
جزیره کاپاس

**جزیره کاپاس** یا «پولائو کاپاس» جزیره‌ای در ۶ کیلومتری ساحل ترنگانو در مالزی است. آب تمیز و بلورین، ساحل‌های شن سفید و جنگل‌های استوایی بکر از جلوه‌های این جزیره هستند. وجود صخره‌های مرجانی باعث شده شرکت‌های غواصی زیادی در جزیره موجود باشند و از آن به عنوان یکی از «بهشت‌های اسنورکلینگ» در منطقه نام برده می‌شود.

جزیره کاپاس با قایق از مارانگ قابل دسترسی است.

جزیره جمیا (پولائو جمیا) در فاصله کمی در ساحل شمال کاپاس قرار گرفته‌است.

## منابع

Malaysia, Singapore & Brunei - Simon Richmond, Damian Harper, Tom Parkinson, Charles Rawlings-Way, Richard Watkins

رده:جاذبه‌های گردشگری در ترنگانو
رده:جزیره‌های ترنگانو
رده:جزیره‌های مالزی
کاپاس
شهرستان رامسر

**شهرستان رامسر** یکی از شهرستان‌های استان مازندران ایران است. مرکز این شهرستان، شهر رامسر است.

این شهرستان در تاریخ ۱۷ **بهمن** ۱۳۵۸ از **شهرستان شهسوار** (تنکابن کنونی) جدا شد و مستقل گردید.

## موقعیت جغرافیایی
**شهرستان رامسر** از **شمال** با دریای خزر، از **جنوب** با شهرستان قزوین استان قزوین، از **شرق** با شهرستان تنکابن و از **غرب** با شهرستان رودسر استان گیلان همسایه است.

## تقسیمات کشوری
**شهرستان رامسر** دارای **۲** بخش، **۴** دهستان و **۳** شهر به نام‌های زیر است:

### شهرستان رامسر

## مردم‌شناسی
مردم شهرستان رامسر به زبان فارسی و گویش رامسری سخن می‌گویند. همچنین دین مردم این شهرستان، اسلام و پیرو مذهب شیعه دوازده‌امامی هستند.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت **شهرستان رامسر** برابر با **۷۴٬۱۷۹** نفر بوده است.

## جاذبه‌های گردشگری
از مکان‌های دیدنی این شهرستان می‌توان به هتل قدیم رامسر، **آبگرم رامسر**، **کاخ محمدرضا شاه** و **خیابان کازینو** در شهر رامسر اشاره کرد.

## منابع


رده:شهرستان‌های استان مازندران
بلده

**بَلَده** یکی از شهرهای استان مازندران ایران است. این شهر در بخش بلده شهرستان نور واقع شده‌است.

شهر بلده از طریق سه جاده به شهرهای شمالی و تهران دسترسی دارد. در حدّ فاصل ۵۳ کیلومتری جاده هراز، ۵۵ کیلومتری جاده چالوس  و ۸۵ کیلومتری نور قرار دارد. این شهر آب و هوایی ییلاقی دارد.

بلده از طرفی به جاده چالوس و از طرفی به جاده هراز متصل است. این شهر همچنین جاده‌ای به شهر نور دارد. این شهر دارای قلعه و بناهای تاریخی بوده‌است که به مرور زمان از بین رفته‌اند. اما یکی از قلعه‌های باقی‌مانده، قلعه پولاد است که در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده‌است و قدمت آن به حدود ۷۰۰ سال پیش می‌رسد.

## منطقه کجور
محدوده تاریخی کجور از شمال به دریای مازندران از غرب به رود چالوس از شرق به سولده (نور) و از جنوب به دره نور محدود می‌شود. منطقه کجور به همراه کلارستاق، لنگا، تنکابن، سختسر و هوسم بخشی از رویان کهن بود که بعدها رسمتدار نام گرفت. رویان کهن از نواحی غربی طبرستان محسوب می‌شده‌است.

## مشاهیر و بزرگان بلده
همچنین روستای یوش در بخش بلده، زادگاه «نیما یوشیج»، پدر شعر نو ایران می‌باشد که از نوادگان خاندان اسفندیاری بوده. در حال حاضر خانه نیما یوشیج به عنوان یک مکان تاریخی - فرهنگی مورد بازدید علاقمندان قرار می‌گیرد.

خاندان خواجه نوری نیز اصالتشان مربوط به این منطقه است.

شیخ فضل‌الله‌نوری نیز متولد این منطقه می‌باشند.

## جمعیت
شهر بلده ۹۷۰ نفر جمعیت دارد. مردم بلده به زبان طبری با گویش کجوری صحبت می‌کنند.

## منابع

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.
* جایگاه و بلندا

رده:شهرستان نور
رده:شهرهای استان مازندران
رده:شهرهای شهرستان نور
رده:جاذبه‌های گردشگری استان مازندران
زرگر (بابل)

**زَرگَر** یکی از شهرهای استان مازندران ایران است. این شهر مرکز بخش لاله‌آباد شهرستان بابل است. زرگر در مسیر جاده آمل و در ۸ کیلومتری بابل واقع شده‌است. مردم شهر زرگر از قومیت طبری هستند و به زبان مازندرانی گویش می‌کنند.

تعریض فاز اول جاده ۲۵ متری زرگر شهر و بلوارسازی محور زرگر به دریاکنار در سال ۱۳۸۵ خورشیدی انجام شد.

از برنامه‌های شهرداری زرگر پروژه طرح گردشگری منطقه و ایجاد شهرک مصالح ساختمان است.

یکی از علمای شیعه، آیت‌الله شیخ محمد بن کرمعلی زرگر محله‌ای بارفروشی، از این شهر است.

شهر زرگر دارای پانزده هزار و صد و پنجاه متر مربع فضای سبز می‌باشد.

## جمعیت
بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر برابر با ۳٬۹۹۱ نفر جمعیت بوده‌است. مردم زرگر به زبان مازندرانی گویش می‌کنند.

## تاریخچه
### پیشینه
در سال ۱۳۳۱ قمری/۱۲۹۱ خورشیدی با حمایت معنوی و مادی دولت روسیه دبستانی به نام دبستان پسرانه بارفروش در زرگرمحله تأسیس شد. در این مدرسه زبان روسی به عنوان یکی از دروس اصلی تدریس می‌شد. مدیریت آن با آقا حسن بادکوبه‌ای و نظامت آن با آقاسیدهاشم معلم بود. با آغاز جنگ اول جهانی و درگیری روسیه این دبستان نیز در سال ۱۳۳۵ قمری/۱۲۹۵ خورشیدی تعطیل شد. آیت‌الله شیخ‌محمدبن‌کرمعلی زرگرمحله‌ای بارفروشی از علمای شیعه این شهر است.

### دوران باستان

استان مازندران پیش از اسلام تپورستان (به پهلوی: 55px) نامیده می‌شد که برگرفته از نام قوم تپوری (به یونانی: Τάπυροι) می‌باشد که پس از اسلام قوم طبری نام گرفتند و سرزمینشان طبرستان نامیده شد. به اعتقاد مورخان آماردها نخستین سکنه باستانی مازندران بودند و آماردها از آمل تا تنکابن و تپورها از آمل تا گرگان سکونت داشتند. در عصر هخامنشی در کرانه جنوبی دریای مازندران اقوام، تپوری، آمارد، آناریاکه و کادوسی سکونت داشتند. مورخان آماردها را به مردمان داهه و سکایی و پارسی پیوند داده‌اند.
هرودوت از قبیله مارد (mardes) در کنار دائی‌ها (daens)، دروپیک‌ها (dropiques)، و ساگارتی‌ها (sagarties) به عنوان پارس‌های کوچنشین و صحراگرد یاد کرده‌است. پلینیوس مورخ یونانی محل آماردها را قسمت شرقی مارگانیا شناسایی کرده‌است. استرابون(۶۳ ق. م) قوم آمارد را در کنار اقوام تپوری، کادوسی و کرتی به عنوان اقوام کوهستان نشین شمال کشور یاد می‌کند. استرابو می‌نویسد: تمام مناطق این کشور به استثنای بخشی به سمت شمال که کوهستانی و ناهموار و سرد است و محل زندگی کوهنشینانی به نام کادوسی (Cadusii) و آماردی (Amardi) و تپوری (Tapyri) و کرتی (Cyrtii) و سایر مردمان دیگراست، حاصلخیز است. به گفته واسیلی بارتلد تپوری‌ها در قسمت جنوب شرقی ولایت سکونت داشتند و در قید اطاعت هخامنشیان درآمده بودند و آماردها مغلوب اسکندر مقدونی و بعد مغلوب اشکانیان شدند و اشکانیان در قرن دوم ق. م. آنها را در حوالی ری سکونت دادند و اراضی سابق آماردها به تپوری‌ها اهدا شد و بطلمیوس در شرح دیلم یعنی قسمت شرقی گیلان در ساحل بحر خزر در آن زمان از تپوری‌ها نام می‌برد. به گفته یحیی ذکا در «کاروند کسروی» آورده‌است: آماردان یا ماردان، در زمان لشکر کشی اسکندر مقدونی به ایران، این تیره در مازندران نشیمن می‌داشتند و آن هنگام هنوز قبایل تپوران به آنجا نیامده بودند. به گفته مجتبی مینوی قوم آمارد و قوم تپوری در سرزمین مازندران می‌زیستند و تپوری‌ها در ناحیه کوهستانی مازندران و آماردها در ناحیه جلگه‌ای مازندران سکونت داشتند. در سال ۱۷۶ ق. م فرهاد اول اشکانی قوم آمارد را به ناحیه خوار کوچاند و تپوری‌ها تمام ناحیه مازندران را فرو گرفتند و تمام ولایت به اسم ایشان تپورستان نامیده شد.

## منابع

* مختصات و ارتفاع
* پیش‌شماره

رده:شهرهای استان مازندران
رده:شهرهای شهرستان بابل
سرخ‌رود

[جایگزین=ساحل سرخ رود|بندانگشتی|250x250پیکسل|[ساحل سرخ‌رود]]
**سرخ‌رود** یکی از شهرهای استان مازندران ایران است. این شهر مرکز بخش سرخ‌رود شهرستان محمودآباد است. این شهر در ۶ کیلومتری غرب فریدون‌کنار و پانزده کیلومتری شرق محمودآباد در کنار دریای خزر و در انتهای مسیر رودخانهٔ هراز به دریای خزر قرار دارد.

## تاریخچه
در مورد وجه تسمیه و علت نام‌گذاری سرخرود به این نام نظرات مختلفی وجود دارد. یکی از این نظرات از سفرنامهٔ مسیو بهلر در زمان ناصرالدین‌شاه آمده‌است. علت نامگذاری این شهر را نام رودی می‌داند که از شمال کوه دماوند سرچشمه می‌گرفته‌است. این رودخانه همان هراز است که از قسمت غربی شهر عبور می‌کند و به دلیل طغیانی بودن رودخانه هراز و سایش بستر مارنی ولسی رودخانه منجر به گل‌آلود شدن رودخانه در پایین دست شده و رنگ متمایل به سرخ می‌گرفته‌است که به مرور زمان به‌عنوان نشانه‌ای برای ساکنان این سامان درآمده و ساکنان جناحین، این رودخانه را سرخرود می‌نامیده‌اند. شاه در باب سرخ‌رود در این سفرنامه می‌گوید، هراز و سرخه‌رود و ملاکلا هر سه یک سرچشمه دارند که سرچشمهٔ آن‌ها از طرف شمال کوه دماوند است و چند فرسخ از آنجا گذشته منقسم به سه قسمت می‌شود یکی به طرف محمودآباد می‌رود و داخل دریا می‌شود و می‌نامند او را هراز و دیگری به طرف آمل می‌رود و از آمل و سپس از یک فرسخ و نیم از آن شهر گذشته دوباره دو شاخه می‌شود و می‌ریزند به دریا و موسومند به سرخه‌رود و ملاکلا و دو فرسخ از فری کنار گذشته به مشهدسر می‌رسند و امتداد راه به طرف شمال به شرق و مشرق است. در گذشته این شهر به عنوان یکی از قریه‌های آمل محل استقرار در منطقهٔ ساحلی تبادلات و ارتباط دریایی این سامان را با شهرهای قفقاز نظیر بادکوبه، باکو و غیره را فراهم می‌کرده‌است.

## جمعیت
بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر برابر با ۱۲٬۳۴۵ نفر جمعیت بوده‌است. مردم سرخ‌رود از قومیت طبری هستند که ریشه آن به قوم آمارد و قوم تپوری می‌رسد. مردم سرخ‌رود به زبان طبری (مازندرانی) و گویش بابلی سخن می‌گویند. جمعیت بومی این شهر حدود دوازده هزار نفر است. طوایف طبری‌تبار سرخرود شامل: اَزویه، درزی‌تبار، زورک‌تبار، دودتبار،گِل‌تبار، شیروتبار

## جغرافیا
شهر سرخ‌رود ساحل‌های زیبایی دارد. از جانوران بومی سرخرود می‌توان به روباه، جوجه‌تیغی، گربه وحشی که مردم محلی به آن بامشی شال گویند و قاقم نوعی راسو که مردم محلی به آن عروسک می‌گویند نام برد. همچنین این شهر در زمستان میزبان چند هزار قوی مهاجر است. سرخ‌رود یک شهر توریستی کوچک در میانه دو شهر محمودآباد و فریدون‌کنار است که به دلیل نزدیکی به شهر آمل و همچنین موقعیت آن در وجود دشت‌های سرسبز دامنهٔ البرز و چشم‌اندازهای زیبایی که دارد به عنوان یک شهر توریستی شناخته شده‌است.

## مناطق گردشگری
جاهای دیدنی سرخ‌رود

# ساحل شنی سرخ‌رود
# جنگل شیلات سرخ‌رود
# تپه‌های باستانی سرخ‌رود
# تالاب سرخ‌رود
## اقتصاد
کشاورزی (برنج)، ماهیگیری، شکار پرندگان وحشی و باغداری مهم‌ترین شغل‌های ساکنان این شهر است.

## نگارخانه

پرونده:Sorkhrud - Mazandaran - Iran 04.jpg|غروب دریای خزر در ساحل سرخ‌رود
پرونده:Sorkhrud - Mazandaran - Iran 03.jpg|عکاسی و فیلم‌برداری از عروسی در ساحل سرخ‌رود مازندران
پرونده:Sorkhrud - Mazandaran - Iran 07.jpg|غروب در ساحل سرخ‌رود و ورزش‌های ساحلی
پرونده:Sorkhrud - Mazandaran - Iran 01.jpg|عکس ضدنور از اجتماع مردم در لحظهٔ غروب در ساحل سرخ‌رود مازندران


## منابع

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.

رده:شهرستان محمودآباد
رده:شهرهای استان مازندران
رده:مناطق مسکونی در شهرستان محمودآباد
کتالم و سادات‌شهر

**کتالم و سادات‌شهر**، یکی از شهرهای استان مازندران در شمال ایران است. این شهر در بخش مرکزی شهرستان رامسر و در پنج کیلومتری شرق شهر رامسر واقع شده‌است.

## ریشه‌شناسی نام
در برخی منابع محلی گفته شده است که نام قدیمیِ *کتالم* «گَتِ لَم» بوده است. در این روایت‌ها
- «گَت» در زبان مازندرانی به معنی «بزرگ» یا «آب زیاد» آمده است،
- و «لَم» به معنای زمینی است که آب راکد یا برکه دارد،
و آن‌گونه گفته می‌شود که مکان اولیه پس از بارندگی یا تجمع آب، به شکل استخر بزرگی بوده است.
به مرور زمان و به علت تغییرات زبانی و تلفظی در گویش محلی، «گَتِ لَم» تبدیل به «کتالم» شده است.

در خصوص نام *سادات‌شهر* نیز چنین آمده است که این منطقه در گذشته «سادات محله» نامیده می‌شد و در دههٔ ۱۳۸۰ هجری شمسی، به پیشنهاد شهرداری وقت (رضا شعبانی) و با مصوبه هیأت وزیران، نام آن رسمی به «سادات‌شهر» تغییر یافت.

تاکنون در منابع زبان‌شناسی رسمی، متون پهلوی، یا اسناد تاریخی معتبری که این وجه تسمیه را به صورت قطعی تأیید کنند یافت نشده‌ است. از این‌رو، این روایات در وضع فعلی به عنوان فرضیه محلی در نظر گرفته می‌شوند و باید در صورت دسترسی به منابع مستندتر، بازبینی شوند.

## مردم‌شناسی
### زبان
اگر حاشیه جنوب دریای خزر را از جهت مردم‌شناسی تقسیم‌بندی کنیم مردم این نواحی به سه بخش تالش، گیلک و مازندرانی تقسیم می‌شوند. مردم کتالم و سادات شهر مانند دیگر نقاط شهرستان رامسر به گویش رامسری سخن می‌گویند.

### جمعیت
جمعیت این شهر بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵ برابر با ۲۰۷۱۶ نفر (۷۱۶۳ خانوار) بوده‌است.

## جاذبه‌های تاریخی و توریستی
از جاذبه‌های آن می‌توان به قلعه مارکوه، ارتفاعات ییلاقی، دوشنبه بازار کتالم، چهارشنبه بازار سادات شهر و چشمه‌های آب گرم معدنی سادات شهر که خاصیت درمانی نیز دارند اشاره کرد.

تمامی امکانات متداول برای مسافران وجود دارد به خصوص درمانگاه، داروخانه و انواع فروشگاه‌های عرضه‌کننده مواد غذایی. یکی از مراکز مهم سالمندان استان مازندران در خیابان دشت جَلَم کتالم قرار دارد.

## جستارهای وابسته
* سادات کیا

## منابع

اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.

رده:شهرستان رامسر
رده:شهرهای استان مازندران
رده:شهرهای شهرستان رامسر
کوهی‌خیل

**کوهی‌خیل** یکی از شهرهای استان مازندران ایران است. این شهر در تقسیمات کشوری در تاریخ ۱۳۸۳ از روستا به شهر تغییر وضعیت داد. مرکز بخش گیل‌خوران شهرستان جویبار است. مردم کوهی خیل به زبان مازندرانی گویش می‌کنند.این شهر در قسمت شمالی شهرستان جویبار و در مجاورت روستاهای کردکلا، گل محله، علی‌آباد، لاریم، سید زین العابدین، دونچال، بیکار آیش واقع شده‌است.

از آنجا که به ساکنان کوهستان‌های مازندران کوهی می‌گفتند و ساکنان اولیه این منطقه افرادی از کوهستان‌های مازندران بودند، این منطقه به کوهی خیل شهرت یافت.

ساکنان اولیه عمدتاً از مناطق کوهستانی استان مازندران همچون دودانگه ساری، چهاردانگه ساری، سوادکوه، شهمیرزاد، فیروزکوه و… بودند.

## جمعیت
بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر برابر با ۲٬۲۴۲ نفر جمعیت بوده‌است. مردم این شهر به زبان مازندرانی گویش می‌کنند.

## منابع

رده:شهرستان جویبار
رده:شهرهای استان مازندران
رده:شهرهای شهرستان جویبار
زوربای یونانی (فیلم)

***زوربای یونانی***  فیلمی از مایکل کاکویانیس برگرفته از رمانی به همین نام نوشته نیکوس کازانتزاکیس و محصول سال ۱۹۶۴ میلادی است.

## خلاصه داستان
«بازیل» (بیتس) نویسنده جوان انگلیسی عازم کرت است تا معدنی را که از پدر یونانی‌اش به ارث برده بازگشایی کند. او با «زوربا» (کویین) دهقان درشت جثه یونانی آشنا می‌شود و به عنوان آشپز و معدنچی استخدامش می‌کند. در دهکده‌ای در کرت آنان در هتلی اقامت می‌کنند که مدیرش «مادام هورتنس» (کدرووا) است، یک مادام فرانسوی پا به سن گذاشته که «زوربا» با او دوست می‌شود. در حین شروع به سازمان دهی کار در معدن، آنان با دیگر روستاییان ملاقات می‌کنند، از جمله بیوه جوانی (پاپاس) که در انزوا زندگی می‌کند، «ماوراندونی» (فونداس)، سبک روده روستا که مراقب ملک «بازیل» بوده است و پسرش «پاولو» (وُیاگیس) که دل باختهٔ بیوه است «زوربا» ناامید نشده است. او این حادثه را یک شوخی بزرگ می‌داند. سرخوشی او به «بازیل» هم سرایت می‌کند و هر دو در ساحل خالی می‌خندند و می‌رقصند.

## یک نگاه
بر اساس رمان پر آوازه کازانتزاکیس که برگردان آن به فیلم به اندازه خود رمان موفق نبود. معنای داستان در مسیر تأیید جنبه شاد زندگی تجلی می‌یابد. اما ظاهراً شادی برای کاکویانیس که به ملودرام‌های تیره و تار علاقه دارد چیز دور از ذهنی است. با این همه زوربای یونانی شروع خوبی دارد. مرد انگلیسی که با نگرانی، زیر باران سیل آسا امیدوارانه در پی اموال خویش است، ملاقاتش با زوربای تنومند و رابطه متناقض آن دو کنجکاوی و علاقه را برمی‌انگیزد. بازی خوب کویین و موسیقی زیبای تئودوراکیس از نکته‌های قابل توجه این فیلم به‌شمار می‌آید.

## منابع

* لیلا ارجمند، راهنمای فیلم (جلد اول)، نشر روزنه

## پیوند به بیرون
* 

رده:آثار موسیقی میکیس تئودوراکیس
رده:اقتباس‌ها از آثار نیکوس کازانتزاکیس
رده:فیلم‌ها به زبان انگلیسی
رده:فیلم‌ها به زبان یونانی
رده:فیلم‌های ۱۹۶۴ (میلادی)
رده:فیلم‌های اقتباس‌شده از نمایشنامه
رده:فیلم‌های برنده اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل زن
رده:فیلم‌های برنده اسکار بهترین کارگردانی هنری
رده:فیلم‌های برنده جایزه اسکار بهترین فیلمبرداری
رده:فیلم‌های بریتانیایی دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های بریتانیایی
رده:فیلم‌های چندزبانه بریتانیایی
رده:فیلم‌های درام ۱۹۶۴ (میلادی)
رده:فیلم‌های درام بریتانیایی
رده:فیلم‌های درام یونانی
رده:فیلم‌های درباره نویسندگان
رده:فیلم‌های سیاه‌وسفید بریتانیایی
رده:فیلم‌های سیاه‌وسفید یونانی
رده:فیلم‌های سیاه‌وسفید
رده:فیلم‌های فاکس قرن بیستم
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در یونان
رده:فیلم‌های کمدی یونان
رده:فیلم‌های کمدی-درام ۱۹۶۴ (میلادی)
رده:فیلم‌های کمدی-درام بریتانیا
رده:فیلم‌های کمدی-درام دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های مایکل‌های کاکویانیس
رده:فیلم‌های واقع‌شده در سواحل
رده:فیلم‌های واقع‌شده در کرت
رده:فیلم‌های واقع‌شده در یونان
رده:فیلم‌های یونانی
رده:یونان در ۱۹۶۴ (میلادی)
گزنک

**گَزَنَک** شهری در بخش لاریجان شهرستان آمل استان مازندران در ایران است.

شهر کوهستانی گزنک به وسعت ۳۰۰ هکتار از سال ۱۳۷۹ به دلیل واقع بودن در مرکز بخش لاریجان بعنوان شهر به رسمیت شناخته شد؛ و شهرداری گزنک از سال ۱۳۸۱ فعالیت خود را آغاز نمود.

فرهنگ جغرافیائی ایران در جلد سوم خود می‌نویسد: گزنک دهی است از دهستان بالا لاریجان شهرستان آمل، واقع در ۸ هزار گزی شمال رینه. هوای آن سرد و دارای ۲۲۵ تن سکنه است. آب آنجا از چشمه سار و هراز تأمین می‌شود. محصول آن غلات و لبنیات، حبوبات و شغل اهالی زراعت و راه آن مالرو است. دو زیارتگاه دارد . در کتاب تاریخی خواجه تاجدار نوشته ژان گور فرانسوی که ذبیح‌الله منصوری آن را به پارسی برگردانده‌است آمده محمد قلی خان سیاه و سفید دو سردار لاریجان از هالی گزنک حاضر به سرسپردن به حکومت آقا محمد قاجار نمی‌شوند و این امر نبرد سختی را میان خوانین لاریجان و آقا محمد خان قاجار به میان آورد در اولین نبرد که در حوالی پارک میرزا کوچک امروزه آمل به وقوع پیوست لاریجانی‌ها به رهبری محمد قلی سیاه و سفید به پیروزی می‌رسند و آقا محمد خان را به اسارت می‌برند که بعدها توسط حاجی حلال خور بابلی موجبات آزادی او فراهم می‌شود در نبر بعدی خوانین لاریجان شکست می‌خورند املاک آنها مصادره می‌شود و محمد قلی سفید را در رودخانه هراز غرق می‌کنند البته خود سردار به انتخاب خود بعد از شکست و اسارت این مرگ را انتخاب می‌کند دربارهٔ محمد قلی خان سیاه نیز در کتاب بزرگان آمل آمده محمد قلی خان سیاه را پس از کشتن در یکی از روستاهای طراف آمل دفن می‌کنند و از سر سربازانش در سبزه میدان آمل مناره می‌سازند.در گزنک دو طایفه بزرگ وجود دارد بنام سیاه دسته و طایفه بارکه که در طول تاریخ باهم در رقابت و نزاع بودند .از آخرین بزرگان این دو طایفه میتوان به حاج حسین آخانی و حاج احمد آقاجانی و در طایفه بارکه به حاج محمد رضا نیکنژاد و حاج ابراهیم نیک زاد با نام مستعار گداش اشاره کرد که مردی تنومند و قدی هیکل بوده است .
در این شهر  میتوان به طایفه های کوچکتری مانند .
حسین زاده .نجاری .زاهدی .ابراهیمی .رحمانی .
نیز اشاره کرد .

## جمعیت
بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر برابر با ۳۱۹ نفر جمعیت بوده‌است؛ که با این حساب، این شهر جزو ۱۰ شهر دارای کمتر از ۱۰۰۰ نفر جمعیت در ایران است. مردم گزنک به گویش آملی که گویشی از زبان مازندرانی است صحبت می‌کنند.

## منابع
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.
* fallingrain, پیش‌شماره

رده:شهرستان آمل
رده:شهرهای استان مازندران
رده:شهرهای شهرستان آمل
مرزیکلا

**مرزی‌کلا** از شهرهای کوچک استان مازندران و مرکز بخش بابل‌کنار شهرستان بابل است. شهر مرزی‌کلا در جنوب شهرستان بابل واقع شده‌است  مردم مرزی‌کلا از قومیت طبری هستند و به زبان مازندرانی گویش می‌کنند. این شهر در بیست کیلومتری جنوب شهر بابل و در مرکز بخش بابلکنار واقع است و به عنوان پل ارتباطی به جاده‌ی فیروزکوه، در منطقه ی کوهستانی و جنگل های کنار بابلرود، به شمار می‌رود.
جادهٔ گنج افروز (بابل‌کنار) از این شهر می‌گذرد و امتداد آن از جنوب به شهرستان سوادکوه شمالی (شیرگاه) و جاده سوادکوه به تهران متصل می‌شود. رودخانه بابل رود که از کوه‌های سوادکوه سرازیر می‌شود از کنار این شهر عبور کرده و با گذر از روستاهای متعدد و عبور از شهرهای بابل و بابلسر به دریای مازندران می‌ریزد.

عمده شغل مردم شهر مرزیکلا به مانند روستاهای مجاور کشاورزی است. در سال ۱۳۴۷ زایشگاهی در مرزیکلا تأسیس شد که تا به امروز خدمات بهداشتی شایانی به مردم منطقه نموده‌است. امروزه این زایشگاه تبدیل به بیمارستان (بیمارستان هفده شهریور مرزی‌کلا) شده که با همت اهالی شهر و روستاهای مجاور، قرار است بخشهای مختلفی نظیر آزمایشگاه و … جهت رفاه حال مردم به آن اضافه گردد.

شهر مرزی‌کلا، شامل چهار محله مرزی‌کلا، پیتکا، رئیس‌کلا و سیادرکا است.

## جمعیت
بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر برابر با ۸۶۸ نفر جمعیت بوده‌است. مردم مرزیکلا به زبان مازندرانی گویش می‌کنند.

## منابع
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.
* مختصات ، پیش‌شماره

رده:شهرهای استان مازندران
رده:شهرهای شهرستان بابل
رده:شهرستان بابل
هاردی

**هاردی** یک نام خانوادگی‌ست. افراد شاخص با این نام از این قرارند:
* گادفری هرلد هاردی (ریاضی‌دان انگلیسی)
* توماس هاردی (نویسنده )
* الیور نورول هاردی (بازیگر آمریکایی)
* جف هاردی (کشتی‌کج آمریکایی)

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی
رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
نشتارود

**نَشتارود** یکی از شهرهای استان مازندران در ایران است. این شهر مرکز بخش نشتا شهرستان تنکابن می‌باشد.

شهر نشتارود با ۶۳۹۴ نفر جمعیت در فاصله ۱۴ کیلومتری شرق شهر تنکابن و ۸ کیلومتری غرب شهر عباس آباد واقع در ۵۱ درجه و ۱ دقیقه طول شرقی و ۳۶ درجه و ۷۵ دقیقه عرض شمالی، در فاصله ۲۱۰ کیلومتری غرب ساری (مرکز استان) و ۱۸۸ کیلومتری شمال غربی تهران (پایتخت ایران) قرار دارد. مردم نشتارود به زبان مازندرانی و فارسی گویش می‌کنند.

## مردم
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵ شهر نشتارود ۶٫۳۹۴ نفر جمعیت دارد. مردم نشتارود به زبان مازندرانی و فارسی گویش می‌کنند.

## وجه تسمیه
نشتا به معنی نشت آب بوده و به دلیل چشمه‌ها و رودخانه‌های فراوان در منطقه به ویژه گذر رود از مرکز شهر نشتارود نامیده شد.

## رودخانه نشتارود
این رودخانه از بلندی‌های میان‌بند و جنگلهای کله‌چال – علی‌سرا سرچشمه گرفته و به نام سفیدرود است پس از عبور از فقیه‌آباد به آن می‌پیوندد در مواقع پرآبی تا ۱٫۵ کیلومتری دریا برای قایقرانی کوچک موتوری یا پارو قابل استفاده است. عرض رودخانه بین ۱۵ تا ۳۰ متر متغیر است. آبادیهای مسیر عبارتند از: سفید آب – فقیه آباد – نشتارود.

## جاذبه‌های تاریخی و گردشگری
* پلاژ بزرگ ساحلی نشتارود
* منطقه جنگلی دینار سرا
* مرداب نشتارود
* منطقه جنگلی سفید آب و کوه سر
* منطقه ییلاقی داغ کوه
* آبشار کمیلیه و کوه سر و دینار سرا
* اثر طبیعی و پارک ملی جنگلی خشکه داران
* سواحل ماسه‌ای وزیبای دریای خزر
* منطقه جنگلی تحقیقات کشاورزی طالش محله
* موزه دیدنی حیات وحش خشکه داران
* حمام سنگی باستانی مکرود

بندانگشتی|283x283پیکسل|خط ساحلی نشتارود

## منابع

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.
* جایگاه و بلندا

رده:شهرستان تنکابن
رده:شهرهای استان مازندران
رده:شهرهای شهرستان تنکابن
جاز آوانگارد

**آوانگارد جز**  به سبکی از موسیقی جز گفته می‌شود که در آن عناصر موسیقی جز و آوانگارد با هم ترکیب می‌شوند. این سبک موسیقی با فری جز هم شباهت‌هایی دارد اما فری جز معمولاً بدون هیچ ساختار از پیش تعیین شده‌ایی اجرا می‌شود. وجود نقاط اشتراک بسیار بین این ۲ سبک بدیهی است، به شکلی که اغلب هنرمندانی که متعلق به یکی از این سبک‌ها هستند در سبک دیگر هم می‌نوازند. در بهترین اجراهای جز آوانگارد، مشخص کردن محل «پایان بخش‌های از پیش تنظیم‌شده» و «آغاز بخش بداهه‌نوازی» کار دشواری است، گرچه نشان دادن تمایز بین تکنوازی‌های بداهه و بخش‌های از پیش تنظیم‌شده، هدف نهایی است.

از مهم‌ترین نوازندگان این سبک می‌توان به جان کولترین، اریک دلفی، دان چری، سان را، فیریا سندرز، سسیل تیلور و آلبرت آیلر اشاره کرد.

## پانویس

رده:سبک‌های موسیقی جاز
رده:موسیقی آوانگارد
رده:موسیقی در دهه ۱۹۵۰ (میلادی)
رده:موسیقی در دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:سبک‌های موسیقی سده ۲۰ (میلادی)
آبش‌احمد

**آبـِش‌اَحْمَد** یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی که در بخش آبش‌احمد شهرستان کلیبر واقع شده‌است. این شهر با ۶٬۵۰۰ نفر جمعیت در سال ۱۴۰۳ به‌عنوان دومین شهر شهرستان کلیبر مطرح می‌گردد. شهر آبش‌احمد در حاشیه رودخانه سلین واقع شده و نام قدیم این شهر «احمدلو» بوده‌است جمعیت کلی بخش آبش احمد که شامل خود شهر و روستا های همجوار می‌شود بیش از ۲۵٬۰۰۰ بیست و پنج هزار نفر می‌باشد 

در اردیبهشت ۱۳۹۰، یک محل باستانی شامل یک خمره مخصوص ن25داری غله و تکه‌هایی از سفال در روستای قره وانلو کشف شد.

یکی از شهرهای آذربایجان شرقی که در بخش آبش احمد شهرستان کلیبر واقع شده‌است. این شهر عنوان دومین شهر شهرستان کلیبر و پنجاه و یکمین شهر استان آذربایجان شرقی مطرح می‌گردد. شهر آبش‌احمد در منطقه‌ای سرسبز و خوش آب و هوا واقع شده‌است. بخش آبش احمد با داشتن کوهستان‌ها و باغ‌های بکر و خدادادی در سطح استان مشهور است. نام قدیم این شهر، امیش احمه بوده که امیش به زمین‌های گفته می‌شد که در دوران خان‌ها در دست اهالی بوده و احمه به معنی (کاشتن) بوده‌است؛ ولی در دیگر روستاها و قصبات زمین‌ها در دست خان‌ها بود؛ و نیز می‌گویند آبش و احمد دو برادر بودند که در آنجا ساکن بودند و به نام آن‌ها هم مشهور شده‌است. شهر آبش‌احمد در ۵۶ کیلومتری خداآفرین، ۳۳ کیلومتری هوراند و ۶۳ کیلومتری کلیبر و ۲۰۴ کیلومتری تبریز و ۹۲ کیلومتری اهر قرار دارد. این شهر نزدیک ۲۵۰۰ نفر جمعیت دارد.

## گردشگری
از مناطق دیدنی این بخش می‌توان به آب گرم معدنی کم‌نظیر متعلق (با دمایی بین ۶۰ و ۷۰ درجه) در ۴ کیلومتر ی این شهر اشاره کرد که دارای خواص بسیار زیادی در درمان بیماری‌های مفصلی و گرفتگی عضلات و همچنین بسیاری از حساسیت‌ها دارد که هر ساله پذیرایی هزاران گردشگر داخلی و خارجی هست
ز آثار تاریخی حومهٔ شهر می‌توان به قلعه کندی در جنوب شهر اشاره کرد. آبگرم معدنی یل سویی با دمایی ملایم که در درمان گرفتگی عضلات مؤثر است در شمال شرقی قلعه کندی واقع شده‌است، از نقاط دیدنی و تفریحی شهر، محسوب می‌شود. «سد خاکی ارسباران» در ۲۰ کیلومتری این شهر قرار دارد که امید است در آینده زندگی مردم در منطقه را متحول کند.

همچنین «امامزاده شاه قاسم» نیز در ۱۰ کیلومتری آبش‌احمد واقع شده‌است؛ ایشان برادر امام رضا ع هستند. از لحاظ فرهنگی این شهر در سطح منطقه نسبتاً متمایز است.

## مشاغل رایج
شغل اغلب مردم این شهر در گذشته نه چندان دور کشاورزی و دامپروری بوده اما با مدرن شدن و فراگیری زندگی شهری مشاغل گوناگونی به‌وجوده آمده و دامپروری رها شده و کشاروزی نیز به صورت مکانیزه رایج است.

گفتنی است که زمین‌های کشاورزی این شهر در دست عده که شاید کمتر از یک چهارم هست قرار دارد و سه چهارم مردم این شهر خوش‌نشین یا به عبارت دیگر فاقد زمین هستند؛ و این امر سبب شده این شهر و بخش یکی از مهاجر فرست‌ترین نقاط استان باشد.

## منابع

رده:شهرستان کلیبر
رده:شهرهای استان آذربایجان شرقی
رده:شهرهای شهرستان کلیبر
بخشایش

**بَخشایِش** یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی است که در بخش مرکزی شهرستان هریس واقع شده‌است. جمعیت این شهر، طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۰ خورشیدی، بالغ بر ۵٬۰۹۸ نفر می‌باشد

بخشایش به دلیل تعزیه خوانی های دیدنی و بزرگترین شبه خوانی ایران معروف است

## پانویس

## جستارهای وابسته
* جمعیت شهرهای استان آذربایجان شرقی

رده:شهرستان هریس
رده:شهرهای استان آذربایجان شرقی
رده:شهرهای کرانه تلخه‌رود
رده:شهرهای شهرستان هریس
خاروانا (ورزقان)

بندانگشتی
**خاروانا** (با نام قدیمی «خروانق» به معنی محل توقف کاروان‌ها) یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی و مرکز بخش خاروانا در شهرستان ورزقان است. تا سال ۱۳۸۰، این بخش جزئی از شهرستان اهر بود اما پس از شهرستان شدن ورزقان به این شهرستان الحاق شد. براساس سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت این شهر ۳٬۳۵۳ نفر گزارش شده‌است.

بخش خاروانا از شمال با کشورهای ارمنستان و جمهوری آذربایجان، از جنوب با شهرستان‌های مرند و شبستر، از شرق با بخش مرکزی ورزقان و از غرب با بخش سیه‌رود شهرستان جلفا هم‌مرز است.

فاصله این بخش تا مرکز شهرستان ورزقان حدود ۶۴ کیلومتر، تا پایانه مرزی نوردوز در مرز ارمنستان ۳۰ کیلومتر، تا مرکز شهرستان جلفا ۷۵ کیلومتر، تا شهرستان اهر ۱۰۵ کیلومتر و تا مرکز استان یعنی تبریز از مسیر ورزقان ۱۴۹ کیلومتر و از مسیر طرزم-قینر ۱۰۴ کیلومتر است.

بخش خاروانا شامل سه دهستان دیزمار مرکزی، ارزیل و جوشین به همراه شهر میلق و ۴۸ روستا و آبادی می‌باشد.

باوجود منابع طبیعی و پتانسیل‌های موجود، این شهر از مناطق مهاجرفرست و توسعه‌نیافته استان به‌شمار می‌رود. برآوردها نشان می‌دهد که حدود ۹۰ درصد جمعیت این منطقه در شهر تهران سکونت دارند.

## تاریخ
از گذشته‌های بسیار دور، شهر خاروانا مرکز بخش دیزمار بوده است. حمدالله مستوفی (۷۵۰–۶۸۰) در صفحه ۱۳۲ کتاب نزهة القلوب منطقه دیزمار را ولایت یکپارچه می‌داند. او دربارهٔ دیزمار می‌نویسد: «دیزمار ولایتی است در شمال تبریز کما بیش پنجاه پاره دیه بود و دوزال و کوردشت و قولان و هزار[=هراس و کاروانا(خاروانا) از معظمات آن. هوایش معتدل به گرمی و آبش از آن جبال برمی‌خیزد و فاضلابش در ارس می‌ریزد حاصلش غله و پنبه و انگور و میوه به همه انواع می‌باشد و پیشتر از همه جا رسد و نوباوه تبریز از آنجا باشدحقوق دیوانش چهل هزار و هشتصد دینار است». [لازم است ذکر شود که در زمان صفویه عشایر پیرعلیلوی رومی، مقدم، بایبردلو، سادات مصری کوه کمر و... در منطقه دیزمار در روستاهای جدیدالاحداث ساکن شدند. موج دوم مهاجرت از آن سوی ارس در زمان فتحعلی‌شاه قاجار روی داد که در آن زمان قاجار کرداحمد، عشایر پسیان سهرون و گل آخور، الیاسکانلوهای دیزمار شرقی، چلبیانلوهای لیلاب و مردانقم و… در آبادی‌هایی جدیدالاحداث ساکن شدند و دیزمار در گذشته نه چندان دور ۱۹۶ آبادی بزرگ و کوچک داشت. در جلد چهارم فرهنگ جغرافیائی ایران جمعیت دیزمار ارسباران ۴۱۲۳۰ نفر و تعداد آبادی‌های آن ۱۱۲ پارچه گزارش شده است. علاوه بر آن اویلق، اندریان، ایری بالا، کوه کمر، کمار بالا، سیه‌رود، خانه سر، جوشین، علی‌لر، مردانقم، مزرعهٔ شادی، شرف آباد و… را از آبادی‌های معروف دیزمار ارسباران معرفی نموده است. اما آنچه مسلم است در زمان نگارش کتاب مزبور ده‌ها روستای تاریخی دیزمار نظیر قینر، کهل، سار، ایوند، امند، ورکش، کلانکش، گنزنق، اولی کندی، مزرعه، زین‌آباد، موجمبار، لاری و… که در نزدیکی مرند به ویژه تبریز قرار دارند جزو شهرستان‌های مزبور به حساب آمده است که در حال حاضر پس از ارتقاء شبستر از بخش به شهرستان این روستاها بین شهرستان‌های تبریز، شبستر و مرند تقسیم شده است.

## افراد سرشناس
علامه جعفری - ستارخان - محمد تقی پسیان - سید یوسف مدنی

## منابع

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.

رده:روستاهای شهرستان ورزقان
رده:شهرستان ورزقان
رده:شهرهای استان آذربایجان شرقی
رده:شهرهای شهرستان ورزقان
خامنه

**خامْنِه** یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی است که با ۳۰۵۶ نفر جمعیت (مطابق با سرشماری سال ۱۳۹۵ خورشیدی) در بخش مرکزی شهرستان شبستر واقع شده‌است. این شهر در ۵ کیلومتری شمال‌غرب شبستر و ۷۲ کیلومتری شمال‌غرب تبریز قرار گرفته‌است. سید علی خامنه‌ای دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران از اهالی این شهر بود.

سوغاتی این شهر یک نوع نان محلی است که کوکه نام دارد

## پیشینه
خامنه در گذشته محل تولید پارچه و پشم بوده و نام قدیم آن «خومنا» بوده‌است. این شهر در دوره‌های صفویان و قاجاریان از شهرهای مهم منطقهٔ ارونق بوده و در میان شهرهای آذربایجان شهرت خاصی داشته و از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بوده‌است. مدرسهٔ **معرفت** نخستین مدرسهٔ منطقهٔ شبستر و یکی از اولین مدارس نوین ایران بوده که پیش از پیروزی انقلاب مشروطه و در سال ۱۲۷۸ هجری در خامنه بنا شده‌است. همچنین دیواری در محوطه چشمه کهریز توسط  تقی سلطان جهت رفاه زنان بنا گردیده‌است.

خامنه در گذشته مرکز تجاری منطقه بوده و بازارهای هفتگی و بازارهای کاروان‌ها در آن برقرار می‌شده‌است. هم‌اکنون نیز در روزهای پنجشنبه بازار هفتگی در شهر خامنه برپا می‌شود که بسیاری از مردم خود شهر خامنه و مردم شهرها و روستاهای اطراف، مایحتاج هفتگی خود را از این بازار تهیه می‌نمایند. بهترین محله خامنه، محله بازار خامنه می باشد که به دلیل 1. مرکزیت این محله در شهر خامنه، 2. تشکیل بازارهای هفتگی 3.دسترسی به بانک، ترمینال خامنه و ایستگاه سواری و ... بهترین منطقه خامنه به شمار می رود. در حمام تاریخی، درخت چنار کهنسال، قلعهٔ هراتی، مساجد تاریخی (متعلق به سده‌های پنجم و ششم هجری) و مسجد میرپنج (متعلق به دورهٔ قاجاریان) از مهم‌ترین بناهای تاریخی این شهر محسوب می‌شوند. همچنین در سال ۱۳۸۶ خورشیدی در محل حمام تاریخی خامنه، موزهٔ هدایای این شهر تأسیس شد.

## جغرافیا
خامنه در پنج کیلومتری شمال جادهٔ تبریز-شبستر-سلماس واقع شده و ۱۳۸۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. شهرداری خامنه در سال ۱۳۱۴ خورشیدی تأسیس شد. این شهر تا سال ۱۳۶۹ خورشیدی تابعهٔ شهرستان تبریز بود که در این سال با ارتقای درجهٔ شبستر و ایجاد شهرستان شبستر به این شهرستان پیوست.

خامنه در کوهپایه‌های کوهمیشو (میشوداغی) گسترده شده و شیب عمومی آن از شمال به جنوب است. این شهر از سمت شمال به شهر دریان و از شرق به شهر شبستر، از سمت جنوب به شوره‌زارهای بندر شرفخانه، شندآباد و دریاچهٔ ارومیه و از سمت غرب به تسوج و کوزه‌کنان محدود شده‌است. رود کفتر علی از بخش غربی آن عبور می‌کند و دارای چشمه‌ها و قناتهای متعددی می‌باشد.

## مردم
خامنه با افت شدید جمعیت روبه‌رو بوده‌است؛ به گونه‌ای که جمعیت این شهر از ۴٬۸۰۰ نفر در سال ۱۳۳۵ خورشیدی به ۳۰۵۶ نفر در سال ۱۳۹۵ خورشیدی کاهش یافته‌است. علت اصلی افت جمعیت، مهاجرت ساکنان این شهر به شهرهای دیگر بوده‌است. مردم خامنه پیرو مذهب شیعهٔ دوازده‌امامی بوده و به زبان ترکی آذربایجانی سخن می‌گویند. سید جواد خامنه‌ای، سید علی خامنه‌ای رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران، میرحسین موسوی، شیخ محمد خیابانی، اسدالله معرفت،میرزا جعفر نقوی خامنه ای٫موسی احمدی٫دکتر علی اکبر عرشی خامنه٫ فریدون بابایی ٫صادق خان خامنه٫صمد صمدیان‌پور و میرزا فتحعلی آخوندزاده از اهالی سرشناس شهر خامنه هستند.

## اماکن گردشگری
از اماکن گردشگری این شهر می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
* موزهٔ هدایای خامنه
* درختان ۱٬۷۰۰ سالهٔ چنار
* مسجد میر پنج
* خانهٔ شیخ محمد خیابانی
* مقبرهٔ شیخ نجم‌الدین گیلانی
* آب‌انبار قیرخ ایاخ
* منطقهٔ گردشگری قره کهریز
* مسجد جامع خامنه

## منابع

رده:خامنه
رده:شهرستان شبستر
رده:شهرهای شهرستان شبستر
رده:شهرهای استان آذربایجان شرقی
خداجو

**خراجو** یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی ایران است. این شهر مرکز بخش سراجو شهرستان مراغه است.
شهر خراجو (با نام قدیمی و اصلی خراجو)، مرکز بخش سراجو و در حدود ۳۰ کیلومتری شرق مراغه و ۲۶ کیلومتری جنوب کوه سهند واقع شده است؛ و با روستاهایی چون: ملاقاسم، شیخ جان، بلوک آباد، گلستان سفلی، گلستان علیا، صومعه سفلی و تازه کند همسایه می‌باشد.

## جمعیت
بر اساس آمار سرشماری عمومی نفوس و مسکن آمار سال ۱۳۹۰در حدود ۱۵۸۴ و در سرشماری آمار نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، ۱۸۲۴ نفر (۵۷۴ خانوار، ۸۷۲ مرد و ۹۵۲ زن) بوده است. شهر خداجو (روستای خراجو) تا سال ۱۳۷۳ تابع بخش مرکزی شهرستان مراغه بوده که در سال ۱۳۷۴ طی تصمیمات هیئت دولت به بخش و در سال ۱۳۷۷ به شهر ارتقا یافت.

## آثار تاریخی

برخی آثار تاریخی شهر خداجو عبارت اند از:
* کوه قره بابا: این محوطه در کنار پل راه‌آهن مراغه به میانه واقع شده است.
* محوطهٔ خرابلر (خرابالار) و تپهٔ زینال (زینال تپه سی)

وجه تسمیهٔ بعضی از جای‌ها:
# آغ قایا اوستو: به خاطر وجود تخته سنگ‌های سفید بزرگ (قیه=صخره)
# آغ یئرلر: سفید بودن خاک زمین
# چتین دره: به خاطر وجود پیچ‌ها و ارتفاع زیاد دره (چتین=سخت، دشوار)
# داش بولاغ: سنگی بودن چشمه
و از سایر اسامی طبیعت خداجو می‌توان به: بالی درسی، ایلاتلار یولی، مشه آرخی، داش بلاغی، قارقا درسی، دیمان درسی، جادا درسی و… اشاره کرد.

## منابع
https://www.amar.org.ir/سرشماری-عمومی-نفوس-و-مسکن/نتایج-سرشماری/جمعیت-به-تفکیک-تقسیمات-کشوری-سال-1395
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.
* مختصات و ارتفاع
* پیش‌شماره

رده:روستاهای شهرستان مراغه
رده:شهرستان مراغه
رده:شهرهای استان آذربایجان شرقی
رده:شهرهای شهرستان مراغه
خمارلو

**خُمارْلو **  شمالی‌ترین شهر استان آذربایجان شرقی و مرکز شهرستان خداآفرین است.

## جمعیت
جمعیت این شهر در سال ۱۳۹۵ خورشیدی بالغ بر ۲٬۶۰۲ نفر بوده و ۵۸ اُمین شهر استان محسوب می‌شود.

## اطلاعات بیشتر
260px|بندانگشتی|چپ|پل تاریخی خدا آفرین در نزدیکی خمارلو
نخستین اشاره به خمارلو در نوشته‌ها توصیفی است که رابرت میگنان ارائه کرده‌است، «.. شهر خمارلو، در دامنه کوه‌های شیبدار قرار گرفته است. منازل ساکنین در شیب کنده شده‌اند به نحوی که خانه‌ها فقط یک دیوار گلی دارند که در آن دریچه‌ای ۳–۴ فوت مربعی نقش پنجره را دارد و چند تکه تخته پاره شکسته بجای در نصب شده است… ساکنین فقیرترین مردمی بودند که تاکنون دیده‌ام. مردان و زنان لباسهای کهنه‌ای به تن کرده بودند و کودکان تا هفت ساله لخت بودند. آنها تعداد کمی گوسفند و بز، و ذخیره‌ی کافی انگور داشتند که به‌خوبی تا زمستان نگاه داشته بودند…»

در اواخر دهه ۱۳۲۰، بر اساس جلد چهارم فرهنگ جغرافیایی ایران، خمارلو ۳۹۶ تن سکنه داشت. در آستانه انقلاب سفید، که نقشی عمده در فروپاشی نهایی ساختار ایلی ایران داشت، تیره‌ای از ایل **[[محمد خانلو]]**، شامل ۶۰ خانوار، از روستای خمارلو به عنوان قشلاق استفاده می‌کردند. اهمیت ده صرفاً به خاطر استقرار مرزبانی و نمایندهٔ آمار در آنجا بود.

خمارلو، در سال ۱۳۷۷، با تصویب هیئت وزیران به شهر تبدیل شد.

## جاذبه‌های گردشگری
260px|بندانگشتی|چپ|سد خدا آفرین قبل از آبگیری در نزدیکی خمارلو
از آثار قدیمی و مهم شهرستان خداآفرین پل‌های قدیمی و تاریخی خداآفرین هستند که در نزدیکی شهرخمارلو قرار دارند.

## منابع

رده:شهرستان خداآفرین
رده:شهرهای استان آذربایجان شرقی
رده:شهرهای شهرستان خداآفرین
رده:مناطق مسکونی در شهرستان خداآفرین
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۸ (میلادی) در ایران
سیس

**شهر سیس** یکی از شهرهای شهرستان شبستر که در بخش مرکزی شهرستان شبستر در ۱۴ کیلومتری شرق شبستر واقع شده‌است. شهر سیس بر پایه سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیتی برابر با ۶٫۳۴۹ نفر داشته‌است.

سیس در زبان ترکی به معنی مه و چم می‌باشد. سنگ قیزیل‌داشن، آسياب آب، مقبره شيخ پير رجب و مسجد محمد حنیفه از دیدنی‌های تاریخی شهر سیس است. دامنه رشته کوه‌های میشو داغی و چشمه‌های آن و طبیعت ظهرآباد و سحون و چشمه آب طبیعی که از کوههای میشو سرازیر می شود و به باغات میرسد و بدون هیچ مشکلی میشود از این آب نوشید نیز از دیدنی‌های طبیعی آن است؛ و مقبره شیخ اسماعیل سیسی در سیس از دیدنیهای دیگر شهر می‌باشد و بابا نورالدین سیسی از عارفان نامدار اهل سیس می‌باشد.

یک غار با اتاقکهایی، مربوط به قبل از میلاد، در نزدیکی مقبره شیخ اسماعیل سیسی قراردارد که مردم آن زمان از آن به عنوان پناهگاهی در مواقع حمله دشمنان استفاده می‌کردند.

## تاریخ
تاریخ این شهر و سکونت در آن به تاریخ قبل از اسلام بر می گردد. همان طوری که در کتب تاریخی ذکر شده لشکرکشی &nbsp;هشتم سارگون دوم  در سال 714 قبل از میلاد (یکی از پادشاهان آشور ) به قلمرو آذربایجان بوده است و در این لشکرکشی ها ذکر شدن نام سیس به عنوان یکی از آبادی های مهم و بزرگ ارونق و انزاب از ایام قدیم دلالت بر سکونت و آباد بودن آن است.

## جاذبه‌های تاریخی، مذهبی

* مقبره شیخ اسماعیل سیسی

* مقبره شيخ پير رجب

* سنگ قیزیل‌داشن

* مسجد محمد حنیفه

## منابع

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.
* مختصات و ارتفاع
* پیش‌شماره

رده:شهرستان شبستر
رده:شهرهای استان آذربایجان شرقی
رده:شهرهای شهرستان شبستر
آلبرت آیلر

**آلربت آیلر**  (زاده ۱۹۳۶ - درگذشته ۱۹۷۰) نوازندهٔ ساکسوفون، آهنگ‌ساز، و خواننده آمریکایی بود.

او از سردمداران فری جز در دهه ۱۹۶۰ بود و می‌توان سبک پرهیاهوی تک‌نوازی‌های او را متأثر از موسیقی کلیسایی دانست. او در کنار رهبری گروه خود با دیگر موسیقی‌دانان جز از جمله دان چری همکاری داشت.

مرگ او در سال ۱۹۷۰ خود موضوعی جنجالی بود. عده‌ایی آن را خودکشی و عده‌ایی آن را قتلی به خاطر فعالیتهایش در مبارزات سیاهپوستان برای حقوق اجتماعی خوانده‌اند.

## منابع

#  Jeff Schwartz, Albert Ayler: His Life and Music. ebook, chapter 6 - 1992
# Wikipedia contributors, "Albert Ayler," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Albert_Ayler&oldid=204315765

رده:افراد آفریقایی-آمریکایی سده ۲۰ (میلادی)
رده:اهالی کلیولند (اوهایو)
رده:خودکشی با غرق شدن
رده:خودکشی‌ها در نیویورک
رده:درگذشتگان ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:درگذشتگان با خودکشی در نیویورک سیتی
رده:زادگان ۱۹۳۶ (میلادی)
رده:ساکسوفون‌نوازان جاز آزاد
رده:مردهای خودکشی‌کرده
رده:موسیقی‌دانان اهل کلیولند، اوهایو
رده:موسیقی‌دانان جاز آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:موسیقی‌دانان جاز خودکشی‌کرده
رده:موسیقی‌دانان جاز مرد
رده:موسیقی‌دانان خودکشی‌کرده
رده:موسیقی‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:موسیقی‌دانان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:موسیقی‌دانان مرد سده ۲۰ (میلادی)
رده:نظامیان اهل کلیولند
رده:نوازندگان بادی چوبی آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نوازندگان ساکسوفون جاز اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نوازندگان ساکسوفون سده ۲۰ (میلادی)
رده:هنرمندان ایمپالس! رکوردز
رده:موسیقی‌دانان اهل شیکر هیتس، اوهایو
سیه‌رود

**سیه‌رود** یا سیاری یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی است که در بخش سیه‌رود شهرستان جلفا واقع شده‌است. این شهر یکی از شهر های زیبای استان آذربایجان شرقی می‌باشد.

سیه رود پیشتر  تابعهٔ بخش مرکزی ورزقان و شهرستان اهر بود. در آن زمان، بخش ورزقان جزء بزرگ‌ترین بخش‌های استان آذربایجان شرقی بوده‌است؛ ولی بعد‌ها بخش‌هایی از آن به شهرستان‌های جلفا، هریس و تبریز ملحق شدند . به هنگام تشکیل شهرستان جلفا در دههٔ ۱۳۶۰ خورشیدی، بخشی از منطقهٔ دیزمار (دهستان دیزمار غربی) شامل شهر سیه‌رود و روستا‌های تابعهٔ آن، از بخش ورزقان جدا شده و در سال ۱۳۷۲ به شهرستان تازه تاسیس جلفا پیوستند‌.

این شهر در کنارهٔ جنوبی رودخانهٔ ارس و در شمال کوه کیامکی قرار گرفته‌است. این شهر مرکز اداری بخش سیه‌رود بوده و صاحب بخشداری می‌باشد. در آن سوی ارس و در مقابل سیه‌رود، شهر اردوباد که یکی از شهرهای جمهوری آذربایجان می‌باشد، قرار گرفته‌است. جادهٔ مرزی جلفا-پارس‌آباد از سیه‌رود می‌گذرد.

جمعیت شهر سیه‌رود برپایهٔ نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵ خورشیدی بالغ بر ۸٬۵۴۸ نفر بوده‌است که از این جهت سومین شهر کم‌جمعیت استان آذربایجان شرقی پس از شهرهای نظرکهریزی و خمارلو محسوب می‌گردد. بر همین اساس شمار خانوارهای ساکن این شهر در این سال بالغ بر ۶۶۶۳ خانوار بوده‌است. همچنین شمار افراد باسواد سیه‌رود بالغ بر ۸۹۸۳ نفر و شمار افراد بی‌سواد بالغ بر ۲۲۲۹ نفر بوده‌است.

اهالی سیه‌رود مسلمان و پیرو مذهب شیعهٔ دوازده‌امامی هستند. زبان آنان همانند ساکنان سایر نواحی منطقهٔ آذربایجان، زبان ترکی آذربایجانی می‌باشد. همچنین اهالی زبان فارسی را به‌دلیل رسمی‌بودن و تدریس آن در مدارس به‌راحتی درک کرده و قادر به سخن‌گفتن به این زبان می‌باشند؛ البته پیش از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی به‌دلیل نفوذ نیروهای این حکومت در منطقه و رفت‌وآمد روزانهٔ آن‌ها در سطح شهرها و روستاها، اهالی سیه‌رود و به‌خصوص افراد مسن، به زبان روسی نیز تا حدودی آشنایی دارند. شغل اکثر اهالی شهر کشاورزی و دامداری می‌باشد؛ به‌طوری که زردآلوی سیه‌رود در سراسر آذربایجان شهرت پیدا کرده‌است و قسمتی از این محصول جنبهٔ صادراتی دارد و به خارج از کشور صادر می‌شود.

## جستارهای وابسته
* جمعیت شهرهای استان آذربایجان شرقی

## منابع

رده:شهرستان جلفا
رده:شهرهای استان آذربایجان شرقی
رده:شهرهای شهرستان جلفا
شربیان

[بندانگشتی|مسجد شربیان[پرونده:Grassland of Sharbian city.jpg|بندانگشتی|262x262پیکسل|زمین چمن شهر شربیان|275x275پیکسل]]
بندانگشتی|بارش برف در شربیان - تاریخ: ۲۰۱۴-۰۳-۱۳
بندانگشتی|بارش برف در شربیان - تاریخ: ۲۰۱۴-۰۳-۱۳
بندانگشتی|بارش برف در شربیان - تاریخ: ۲۰۱۴-۰۳-۱۳

**شَرَبیان** یکی از شهرهای تابعه شهرستان سرآب در استان آذربایجان شرقی ایران است. این شهر در بخش مهربان شهرستان سرآب قرار دارد. شربیان از تبریز مرکز استان، حدود ۱۰۰ و از سرآب  مرکز شهرستان۴۰ کیلومتر فاصله دارد.

## مردم
زبان گفتاری مردم شربيان نيزمانند ديگر شهرهای آذربايجان شرقی [زبان ترکی آذربایجانی بوده و لهجه اين منطقه  شيرينی خاص خود را دارد

بسياری از بزرگان و ريش سفيدان شربيان معتقد بودند كه شربيان در مكان كنونی نبوده بلكه در دامنه كوهی كه اكنون در شمال غربی شربيان به نام کولی تپه (تپه خاکستری)واقع است قرار داشته است . كه در اثر زلزله يا رانش زمين از بين رفته و ساكنان شربيان در مكان فعلی آن را بنا كرده اند . البته هنوز هم در آن منطقه كنده كاريهايی صورت می گيرد تا شايد وسايل قيمتی يا اشياء تاريخی پيدا شود.

== فعالیت های اقتصادی ==

=== کشاورزی ===
فعالیت اصلی ساکنين شربیان در زمینه کشاورزی است. وجود خاک مناسب و امکانات تقریبا مدرن در بخش کشاورزی این منطقه را در زمینه تولید محصولات كشاورزی چون سیب زمینی ، پیاز ، خيار و گندم ، جو ، لوبيا نخود و ميوه هايي چون سيب درختی و توليد علوفه مانند شبدر و يونجه و ديگر محصولات در رده بالایی در استان آذربايجان شرقی قرار داده است، علاوه بر زمينهای آبی بسيار وسيع و حاصلخيز ، مزارع ديم نيز در شربيان كاشته می شوند كه عموما به كاشت گندم و جو اختصاص مي يابند

=== قالی بافی ===
قالی بافی در اقتصاد مردم شربيان در مرحله دوم بعد از كشاورزي قرار دارد.

فرش و گليم توليدی شربيان در سطح استان آذربايجان شرقی جايگاه مخصوص پيدا كرده است. فرشهای اين منطقه اغلب به كشورهای خارج صادر می شود.

== موقعیت ==
شربیان در سال ۱۳۷۷ بنا به پیشنهاد وزارت کشور و تصویب هیئت دولت به شهر تبدیل شده و به عنوان شهر شناخته می‌شود.

اين شهر از جنوب به ادامه رشته كوه بزقوش و قاسم‌داغی و از شمال  به جاده اصلی بستان‌آباد، سرآب متصل می‌شود. در شرق شربيان شهرستان سرآب و در غرب آن بستان‌آباد قرار گرفته است.

== دانشگاه‌ها ==
دانشگاه پیام نور واحد شربیان تنها دانشگاه این شهر است که در جاده دوزدوزان-شربیان قرار دارد و در ۹ رشته دانشجو می‌پذیرد.

== ورزش ==
مدال آور پارالمپیکی شهر محمد خالقی در رشته والیبال نشسته در المپیک پکن ۲۰۰۸ و نقره لندن ۲۰۱۲ بوده

این شهر دارای یک سالن ورزشی برای رشته هایی همچون فوتسال والیبال و بدمینتون است. همچنین باشگاه پرورش اندام و کشتی برای دوسداران این دو رشته وجود دارد که در سال های اخیر علاقه مندان زیادی را جذب کرده است.



تیم فوتسال شهرداری شربیان در رده بزرگسالان در سال ۹۱ به مسابقات لیگ برتر فوتسال استان راه یافت. هر ساله تیم‌هایی در رشته‌های مختلفی مثل کشتی، والیبال، فوتسال و پرورش اندام در مسابقات استانی، شربیان را نمایندگی می‌نمایند.

اولین قهرمانی نوجوانان تیم والیبال این شهر در سال ۱۳۹۹ در سطح شهرستان بوده که به مسابقات استانی نیز راه یافتند

اولین زمین چمن مصنوعی [شهرستان سرآب شهر شربیان باهمت اهالی خیّر و جوانان ورزش دوست ساخته شد

## آب و هوا
شربيان از نظر آب و هوا دارای آب و هوای سرد زمستانی و معتدل تابستانی  و ارتفاع از سطح دريا ۱۸۱۴ متر می باشد.

## منابع

رده:شهرستان سرآب
رده:شهرهای استان آذربایجان شرقی
رده:شهرهای شهرستان سرآب
شندآباد

**شندآباد** یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی که  در بخش مرکزی شهرستان شبستر واقع شده‌است. و به قطب هلوی کشور معروف است. این شهر با جمعیتی بالغ بر ۸،۴۸۹ نفر، بیست و ششمین شهر استان آذربایجان شرقی و دومین شهر شهرستان شبستر -پس از مرکز شهرستان- محسوب می‌گردد .شندآباد در ساحل شمالی دریاچه ارومیه و در جنوب کوه‌های میشو واقع شده‌است. این شهر در ۷ کیلومتری جنوب غرب شبستر، ۷۱ کیلومتری شمال غرب تبریز و ۶۹۵ کیلومتری شمال غرب تهران واقع شده‌است.مردم اهالی شند آباد کاملا به زبان ترکی آذربایجانی سخن میگویند.

از عمده محصولات باغی و صیفی این شهر میتوان به هلو، زردآلو، گیلاس، آلبالو، گوجه سبز، گلابی، به، گردو، بادام، فندق، آلوچه، انواع آلو منجمله شابلون، سیب، خیار، کدو، بادمجان، کدو تنبل، فلفل، گوجه، خرچه یا کالک، هندوانه، خربزه، طالبی، کنجد، انواع سبزیجات و... اشاره کرد.

## پیشینه
با توجه به وجود آثاری چون قوچ سنگی کنار مسجد جامع باقی‌ مانده از دوران(البته قوچ سنگی دیگر وجود ندارد ) قراقویونلوها، وجود محلهٔ قلی، امامزاده داود شندآباد، مسجد جامع سابق شندآباد (معماری این مسجد براساس الگوی مسجدالاقصی طراحی شده بود که بر اثر سهل‌انگاری مسئولان میراث فرهنگی تخریب و نوسازی گردید) و محله‌های قدیمی شهر شندآباد، تاریخ آن را می‌توان تا قبل از دوران گورکانی و قرون هشتم و نهم هجری تخمین زد.

## مردم
مردم این شهر اکثراً به شغل کشاورزی مشغول هستند. شهر شندآباد در سال های اخیر مهاجرت پذیر بوده است به‌طوری که جمعیت آن از ۴٬۰۰۰ نفر در سال ۱۳۹۰، به ۱۵٬۰۰۰ نقر در سال ۱۳۹۹ رسیده است. از مجموع ۱۵٬۰۰۰ نفر جمعیت این شهر، ۸٬۰۰۰ نفر مرد و ۷٬۰۰۰ نفر زن بوده‌اند . 

## منابع

↓تحقیق آقای فرهاد فداکارشندی

## جستارهای وابسته
* جمعیت شهرهای استان آذربایجان شرقی

رده:شهرستان شبستر
رده:شهرهای استان آذربایجان شرقی
رده:شهرهای شهرستان شبستر
کلوانق

**کلوانق** یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی ایران است. این شهر در بخش مرکزی شهرستان هریس قرار دارد.

کلوانق شهری است از شهرهای شهرستان هریس که بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ به عنوان دومین شهر پرجمعیت شهرستان هریس، دارای ۵۴۰۰ نفر جمعیت می‌باشد؛ولی امروزه طبق جدیدترین امارجمعیت این شهر بالغ بر بیش از 
۹۰۰۰ نفر می باشد اکثر قریب به اتفاق مردمان این شهر به کشاورزی، آرماتوربندی، قالب بندی بتنی ساختمان و تعداد اندکی نیز به دامداری اشتغال دارند.

وسعت زمین‌های حاصلخیز این شهر در بین سایر شهرهای شهرستان هریس بی همتا و از لحاظ مرغوبیت خاک و مقدار آبهای زیرزمینی موقعیتی استثنایی را دارا می‌باشد.

تاریخچه : نام کلوانق هشت بار در کتاب وقف نامه ربع رشیدی نوشته رشید الدین فضل اله همدانی (قرن هفتم هجری) با نام کلوانق علیا و کلوانق سفلی (بخشایش) آمده است.در شماره ۱۷۸ صورت موقوفات ربع رشیدی  اینچنین به آن اشاره شده"قریه کلوانق علیا از دیه های ناحیه مهرانرود از نواحی تبریز ،حدود آن متصل است به اراضی قریه اشتلق و به اراضی قریه کجل- آباد و به اراضی قریه گرماوجان و به اراضی قریه زرنق،مشهور به زمینهای قاضیان و به اراضی قریه باروج و به موضع که مشهور است قبق تپه سی و سغن بلاق و به موضع سرخه کوه [و به] نهر کویرکی(؟) عادلخان[آرباطان] و به اراضی قریه کلوانق سفلی [بخشایش]و به موضع  که مشهور است به زمین سه گوشه محمد صالح و به موضع سرخه کوه مشهور و معروف است به سطان کانن (؟) و به نهر سرسکند[سقین سرا] رود و با باغ که این ضعیف درین قریه احداث نموده و با جوی کی از الانه رود بر گرفته اند با توابع و لواحق تماما" .کلوانق دارای یک قبرستان قدیمی  است که وجود سنگ‌های بزرگ که دارای خطوط عربی و اسلامی فراوانی است، نشان از قدمت بلند این شهر دارد.

## منابع

اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.

رده:شهرستان هریس
رده:شهرهای استان آذربایجان شرقی
رده:شهرهای کرانه تلخه‌رود
رده:مناطق مسکونی در شهرستان هریس
رده:شهرهای ایران                [کتاب وقف نامه ربع رشیدی به کوشش مجتبی مینوی و ایرج افشار ]