رده‌بندی جهانی فوتبال مردان

**رده‌بندی جهانی فوتبال مردان**، یک سیستم رتبه‌بندی برای تیم‌های ملی مردان در فوتبال است که اولین بار در دسامبر ۱۹۹۲ معرفی شد. تیم‌های ملی مردان کشورهای عضو فیفا، بر اساس نتایج بازی‌هایشان رده‌بندی می‌شوند و موفق‌ترین تیم‌ها در رتبه‌های بالاتر قرار می‌گیرند. در اوت ۲۰۲۵، آرژانتین در صدر این رتبه‌بندی قرار دارد. هشت تیم آرژانتین، اسپانیا، آلمان، ایتالیا، برزیل، بلژیک،  فرانسه و هلند در تاریخ این رده‌بندی موفق به کسب رتبه اول شده‌اند که از بین آن‌ها، برزیل طولانی‌ترین زمان را در این جایگاه سپری کرده است.

در این رده‌بندی از یک سیستم امتیازدهی استفاده می‌شود که در آن امتیازها بر اساس نتایج تمام مسابقات بین‌المللی مورد تأیید فیفا محاسبه می‌شوند. این سیستم در چندین نوبت اصلاح شده است که عموماً در پاسخ به انتقاداتی است مبنی بر اینکه روش محاسبه قبلی به خوبی مشخص کننده قدرت نسبی تیم‌های ملی نبوده است. از ۱۶ اوت ۲۰۱۸، سیستم رتبه‌بندی الو که در شطرنج و بازی گو نیز استفاده می‌شود، برای رده‌بندی فیفا نیز استفاده می‌شود.

این رده‌بندی توسط کوکاکولا حمایت مالی می‌شود؛ به همین دلیل، از نام رده‌بندی جهانی فیفا\کوکاکولا نیز استفاده می‌شود. کوکاکولا همچنین حامی مالی نسخهٔ زنان نیز هست.

## روش محاسبه فعلی
در سپتامبر ۲۰۱۷، فیفا اعلام کرد که در حال بررسی سیستم رتبه‌بندی است و پس از پایان مسابقات مقدماتی جام جهانی ۲۰۱۸ تصمیم خواهد گرفت که آیا تغییراتی برای بهبود رتبه‌بندی ایجاد خواهد شد یا خیر. فیفا در ۱۰ ژوئن ۲۰۱۸ اعلام کرد که سیستم رتبه‌بندی پس از جام جهانی ۲۰۱۸ به‌روزرسانی خواهد شد. روش محاسبه اتخاذ شده، سیستم رتبه‌بندی الو را به دقت مدل‌سازی کرده است. ضریب تعیین شده برای هر کنفدراسیون برای رتبه‌بندی لغو شد. روش جدید، بازی‌های خانگی یا خارج از خانه و اختلاف گل در پیروزی را در نظر نمی‌گیرد، همان‌طور که در چندین سیستم رتبه‌بندی غیررسمی محبوب مبتنی بر الو وجود داشت.

فیفا قصد داشت سیستم رتبه‌بندی جدید را در ژوئیه ۲۰۱۸ معرفی کند، اما از آنجایی که هیچ مسابقه‌ای بین تاریخ‌های رتبه‌بندی ژوئیه و اوت برنامه‌ریزی نشده بود، تا اوت ۲۰۱۸ به تعویق افتاد. گمانه‌زنی‌هایی از سوی روزنامه‌نگاران فوتبال مانند دیل جانسون از ئی‌اس‌پی‌ان وجود داشت مبنی بر اینکه تعویق به این دلیل است که رتبه‌بندی جدید تغییر نسبتاً کمی در جایگاه‌ها نشان داده است، و آلمان - که در مرحله گروهی جام جهانی حذف شده بود - همچنان به عنوان تیم اول رتبه‌بندی باقی مانده بود. فیفا در ابتدا قصد داشت از امتیازات رتبه‌بندی جهانی موجود از ژوئن ۲۰۱۸ به عنوان امتیازات پایه استفاده کند، اما وقتی رتبه‌بندی اوت منتشر شد، امتیازات پایه بین ۱۶۰۰ (آلمان، به عنوان تیم اول قبلی) و ۸۶۸ (آنگویلا، باهاما، اریتره، سومالی، تونگا و جزایر تورکس و کایکوس، که در ژوئن صفر امتیاز داشتند) طبق فرمول زیر تغییر یافته بود:

:P_\text{seeding}=1600-(R-1)\times 4,

در این فرمول R رتبه تیم در ژوئن ۲۰۱۸ بود. وقتی دو یا چند تیم رتبه‌های مساوی داشتند، تیم بعدی رتبه بعدی را دریافت می‌کرد، برای مثال. اگر R برای دو تیم برابر ۱۱ بود، برای تیم بعدی R مساوی ۱۲ بود و نه ۱۳. سپس تغییرات رتبه‌بندی بر اساس بازی‌های انجام شده پس از انتشار رده‌بندی قبلی محاسبه شد. این باعث شد جدول رتبه‌بندی به‌طور چشمگیری تغییر کند، به طوری که آلمان به رتبه پانزدهم سقوط کرد و فرانسه، قهرمان جام جهانی ۲۰۱۸، به صدر رتبه‌بندی صعود کرد.

### فرمول
این فرمول بر اساس سیستم رده‌بندی الو است و پس از هر بازی، امتیازها طبق فرمول زیر به تیم‌ها اضافه و یا از آن‌ها کم می‌شوند:

:P = P_\text{before}+I(W-W_e)

معنی حروف انگلیسی فرمول بالا:

* *P*before – تعداد امتیازهای تیم پیش از بازی
* *I* – ضریب اهمیت مسابقه:
** ۵ – بازی‌های دوستانهٔ خارج از پنجره‌های تقویم مسابقات بین‌المللی
** ۱۰ – بازی‌های دوستانهٔ داخل پنجره‌های تقویم مسابقات بین‌المللی
** ۱۵ –  مسابقات لیگ ملت‌ها (مرحلهٔ گروهی)
** ۲۵ – مسابقات لیگ ملت‌ها (پلی‌آف‌ها و مرحلهٔ حذفی)، مسابقات مقدماتی جام ملت‌های کنفدراسیون‌ها، مسابقات مقدماتی جام جهانی
** ۳۵ – مسابقات جام ملت‌های کنفدراسیون‌ها (پیش از یک‌چهارم نهایی)
** ۴۰ –  مسابقات جام ملت‌های کنفدراسیون‌ها (یک‌چهارم نهایی، نیمه نهایی، رده‌بندی و فینال)
** ۵۰ –  مسابقات جام جهانی (پیش از یک چهارم نهایی)
** ۶۰ – مسابقات جام جهانی (یک‌چهارم نهایی، نیمه نهایی، رده‌بندی و فینال)
* *W* – امتیاز نتیجهٔ بازی:
** ۰ –  باخت در وقت قانونی/وقت اضافه
** ۰٫۵ – تساوی در وقت قانونی/وقت اضافه، باخت در ضربات پنالتی
** ۰٫۷۵ –  برد در ضربات پنالتی
** ۱ – برد در وقت قانونی/وقت اضافه
:: اگر یک بازی با برنده به پایان برسد، اما همچنان نیاز به ضربات پنالتی داشته باشد (مثلاً در بازی دوم یک بازی رفت و برگشت)، آن بازی به عنوان یک بازی معمولی در نظر گرفته می‌شود و ضربات پنالتی نادیده گرفته می‌شوند.
* *W<sub>e</sub>* –  نتیجهٔ مورد انتظار بازی:
W_e = \frac{1}{10^{-\frac{\Delta}{c}} + 1}
:در این‌جا \Delta اختلاف رتبهٔ ذو تیم پیش از بازی است، عدد c=600 به عنوان یک مقیاس است.

امتیازهای منفی در مرحله‌های حذفی مسابقات نهایی بر رده‌بندی تیم‌ها تأثیری ندارند.

با شروع رتبه‌بندی آوریل ۲۰۲۱، امتیازهای تیم‌ها به جای گرد شدن به نزدیک‌ترین عدد صحیح، اکنون تا دو رقم اعشار گرد می‌شوند.

### تحلیل ویژگی‌های روش محاسبه
رده‌بندی سال ۲۰۱۸ نسبت به رده‌بندی‌های قبلی، پیشرفت آشکاری محسوب می‌شود، و می‌توان آن را در برابر معیارهای عددی و آماری کاملاً تعریف‌شده ارزیابی کرد.

#### تورم
رتبه‌بندی خالص الو به عنوان یک بازی با مجموع صفر توصیف می‌شود که در آن تعداد کل امتیازهای رده‌بندی  همیشه ثابت می‌ماند: امتیازهای کسب شده توسط برنده از تیم بازنده کسر می‌شود. این اتفاق زمانی می‌افتد که مجموع امتیاز نتیجهٔ بازی دو تیم (W) در هر صورت برابر ۱ شود، یعنی: W_\text{winner} + W_\text{loser} = 1.

با این حال، شرط بالا در رده‌بندی فیفا در موارد زیر برقرار نیست:

* در ضربات پنالتی، وقتی W_\text{winner}= 0.75 و W_\text{loser} = 0.5 باشد، بنابراین W_\text{winner} + W_\text{loser} = 1.25

* در مرحله‌های حذفی مسابقات که تیم‌ها نمی‌توانند امتیاز از دست بدهند، یعنی W-W_e مجبور به منفی نبودن است، این موضوع باعث افزایش W می‌شود. بیشتر، این قانون برای تیم بازنده انجام می‌شود، اما می‌تواند برای تیم برنده در ضربات پنالتی نیز انجام شود، زمانی که W_e>0.75 باشد.

در نتیجه، مجموع امتیازهای همهٔ تیم‌ها به آرامی با گذشت زمان افزایش می‌یابد، که به عنوان تورم رده‌بندی شناخته می‌شود. به عنوان مثال، بین ۴ ژوئن ۲۰۱۸ تا ۳۱ مارس ۲۰۲۲، ۳۴۴۴ بازی مورد تأیید فیفا برگزار شد و تعداد امتیازهای اولین رده‌بندی که برابر با ۲۵۴۶۸۰ بود، ۲۰۹۹ امتیاز (تقریباً ۰٫۸٪) افزایش یافت که به دلیل ۲۴ بازی با انجام قانون امتیاز ضربات پنالتی (اما نه حذفی)، ۹۰ بازی با قانون حذفی (اما نه ضربات پنالتی) و ۳۰ بازی که در آن هر دو قانون انجام شد، بود.

#### مدل احتمالی
از آنجایی که رده‌بندی فیفا، الهام گرفته شده از سیستم رده‌بندی الو است، ویژگی‌های آن را در خود دارد. به طور کلی، مدل احتمالی قطعی برای نتیجهٔ بازی‌ها تعریف نشده است، یعنی حتی اگر نتیجه مورد انتظار (W_{e}) از طریق تفاوت بین رتبهٔ تیم‌ها (\Delta) محاسبه شود، احتمال رخ دادن برد، تساوی یا باخت مشخص نشده است. این موضوع پیش‌بینی بازی‌های را توسط رده‌بندی دشوار می‌کند.

با این حال، می‌توان مدل احتمالی مورد استفاده توسط الگوریتم را برای این کار استفاده کرد. برتری مهم استفاده از چنین مدلی این است که می‌توان احتمال نتیجه‌های مختلف را به صورت دقیق محاسبه کرد و مهم‌تر از آن، می‌توان پارامترها را برای در نظر گرفتن تساوی‌ها تنظیم کرد. در زمینهٔ بازی‌های بین‌المللی فیفا، این موضوع پیش‌بینی را ۲ تا ۳ درصد بهبود می‌بخشد.

#### مزیت میزبانی
با استفاده از مدل احتمالی، تجزیه و تحلیل آماری نشان می‌دهد که استفاده از پارامتر مزیت میزبانی، پیش‌بینی رده‌بندی را تقریباً ۳٪ بهبود می‌بخشد.

در واقع، این موضوع نباید بحث‌برانگیز باشد زیرا رده‌بندی جهانی زنان فیفا از قبل، از پارامتر مزیت میزبانی H=۱۰۰ استفاده می‌کرد که این عدد هنگام محاسبه اختلاف رده‌بندی دو تیم (\Delta) به رتبهٔ تیم میزبان اضافه می‌شد. این ضریب در رده‌بندی مردان باید حدود H=۳۰۰ باشد.

#### ضریب‌های اهمیت بازی
از دیدگاه آماری، ضریب اهمیت مسابقه (I)، که عملاً تنظیم رده‌بندی را انجام می‌دهند، در واقع نتیجهٔ معکوس دارد؛ به این معنا که در مقایسه با حالتی که ضریب همهٔ بازی‌ها یکسان در نظر گرفته می‌شود، پیش‌بینی بازی‌ها را بدتر می‌کند.

### تاریخچهٔ روش‌های محاسبه
در دسامبر ۱۹۹۲، فیفا برای اولین بار فهرستی از تیم‌های ملی مردان خود را به ترتیب رتبه منتشر کرد تا مبنایی برای مقایسه قدرت نسبی این تیم‌ها فراهم کند. از اوت سال بعد، این فهرست بیشتر به‌روزرسانی شد و در بیشتر ماه‌های سال منتشر شد. تغییرات قابل توجهی در ژانویهٔ ۱۹۹۹ و ژوئیهٔ ۲۰۰۶، در واکنش به انتقادات از این سیستم، انجام شد. فهرست رده‌بندی موجود در وبگاه فیفا رده‌بندی تیم‌ها را از ابتدا در خود دارد اما روش محاسبهٔ فعلی برای رده‌بندی‌های پیش از سال ۲۰۰۶ استفاده نمی‌شود و رده‌بندی‌های پیشین با همان سیستم قدیمی محاسبه می‌شوند و تغییر نمی‌کنند. از زمان شروع رده‌بندی، تعداد اعضای فیفا از ۱۶۷ به ۲۱۱ عضو افزایش یافته است. در حال حاضر ۲۱۱ عضو در این رده‌بندی هستند. جزایر کوک پس از اینکه هیچ مسابقه‌ای بین ۴ سپتامبر ۲۰۱۵ تا ۱۷ مارس ۲۰۲۲ انجام نداد، به‌طور موقت از رده‌بندی حذف شد.

#### روش محاسبهٔ ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۸
فرمول رده‌بندی که از دسامبر ۱۹۹۲ تا دسامبر ۱۹۹۸ مورد استفاده قرار می‌گرفت، توسط دو استاد سوئیسی از دانشگاه زوریخ (مارکوس لامپرشت و دکتر هانسپیتر استام) ابداع شد. فرمول اول در مقایسه با اصلاحات بعدی، ساده‌ترین فرمول بود، اما همچنان به محاسبات پیچیده‌ای نیاز داشت. مفهوم اصلی، اعطای امتیاز به مسابقات انجام شده بین تمام تیم‌های ملی اصلی وابسته به فیفا، بر اساس نتایج آن‌ها در هشت سال گذشته در مسابقات مورد تأیید فیفا (مسابقات دوستانه، مسابقات مقدماتی و نهایی جام جهانی و مسابقات مقدماتی و نهایی قهرمانی قاره‌ای) بود: سه امتیاز برای برد، یک امتیاز برای تساوی و صفر امتیاز برای باخت.

نتایج مسابقات انجام شده توسط تیم‌های ملی عضو فیفا شامل موارد زیر نبود: تیم‌های دوم، تیم‌های سوم، تیم‌های منتخب لیگ، زنان، زیر ۱۷ سال، زیر ۲۰ سال، زیر ۲۳ سال و تیم‌های فوتسال.

روش محاسبه با عوامل زیر تنظیم شد:

**۱- امتیازهای برد، تساوی یا باخت:** عواملی برای توجه به قدرت نسبی دو تیمی که در برابر یکدیگر در نظر گرفته شده بود، به طوری که یک تیم با رتبهٔ پایین‌تر با پیروزی در برابر یک تیم با رتبهٔ بالاتر، امتیاز برد بیشتری در مقایسه با پیروزی یک تیم با رتبهٔ بالاتر در برابر یک تیم با رتبهٔ پایین‌تر کسب می‌کرد. به همین ترتیب، امتیاز حاصل از تساوی برای تیم با رتبهٔ پایین‌تر در مقایسه با تیم با رتبهٔ بالاتر بیشتر بود.

**۲- امتیازهای گل زده یا خورده:** به ازای هر گل، چه در زمان عادی و چه در وقت‌های اضافی به ثمر رسیده باشد، امتیاز یکسانی تعلق می‌گرفت. برای گل‌های زده یا خورده در ضربات پنالتی، هیچ امتیازی داده یا کم نمی‌شد. به گل‌های زده شده توسط یک تیم با رتبهٔ بالاتر در مقابل یک تیم با رتبهٔ پایین‌تر نیز امتیاز کمتری در مقایسه با گل‌های زده شده توسط یک تیم با رتبهٔ پایین‌تر در مقابل یک تیم با رتبهٔ بالاتر داده می‌شد. علاوه بر این، تصمیم گرفته شد که به اولین گل زده شده توسط یک تیم، امتیاز بیشتری در مقایسه با گل‌های زده شده بعدی در همان مسابقه داده شود. تعداد کل امتیازهای به‌دست آمده از گل‌های زده شده یا دریافت شده، اهمیت زیادی نداشت و امتیازهای کسب شده از نتیجهٔ مسابقه (برد\تساوی) همیشه ارزش بیش‌تری از گل‌ها داشت.

**۳- امتیازهای اضافی برای مسابقات خارج از خانه:** بدون در نظر از نتیجهٔ نهایی مسابقه، به تیم مهمان ۰٫۳ امتیاز اضافی برای بازی‌های خارج از خانه داده می‌شد. اگر مسابقه در زمین بی‌طرف برگزار می‌شد، هیچ امتیاز اضافی‌ای داده نمی‌شد.

**۴- وجود ضریب برای مسابقات مختلف:** اهمیت مسابقه بر امتیازهای دریافت شده توسط تیم‌ها تأثیر می‌گذاشت، به طوری که مجموع امتیازهای کسب شده از طریق سه قانون اول گفته شده در بالا، در یکی از ضریب‌های زیر، ضرب می‌شد:

# مسابقات دوستانه: × ۱٫۰۰
# مقدماتی مسابقات قهرمانی قاره‌ای: × ۱٫۱۰
# مقدماتی جام جهانی: × ۱٫۲۵
# مسابقات قهرمانی قاره‌ای: × ۱٫۲۵
# جام جهانی: × ۱٫۵۰

**۵- قوی یا ضعیف بودن منطقه:** قدرت منطقه‌ای (قاره‌ای) نیز در نهایت در دادن امتیاز تأثیر داده می‌شد. در مسابقات بین تیم‌های قاره‌های مختلف (بین قاره‌ای)، امتیازهای داده شده در ضریب ۱٫۰ ضرب می‌شدند. در مسابقات بین تیم‌های یک قاره (درون قاره‌ای)، امتیازها در این ضریب‌ها ضرب می‌شدند: ۱٫۰ برای تیم‌های اروپایی و آمریکای جنوبیایی، ۰٫۹ برای تیم‌های آفریقایی و آمریکای شمالیایی، ۰٫۸ برای تیم‌های آسیایی و اقیانوسیه‌ای.

**۶- در مجموع، روش محاسبهٔ امتیاز تیم‌ها به این صورت بود:** مجموع امتیازهای قانون‌های (۱+۲+۳) × ضریب قانون ۴ × ضریب قانون ۵، که برای هر مسابقهٔ مورد قبول فیفا که در هشت سال گذشته انحام می‌شد، محاسبه می‌شد و تعداد کل امتیازهای رده‌بندی نهایی همان مجموع امتیازهای محاسبه شده برای مسابقات مختلف بود.

به عنوان مثال، با وجود شکست ناپذیری در تمام مسابقات انجام شده در سال ۱۹۹۴، رتبهٔ انگلیس از دسامبر ۱۹۹۳ تا دسامبر ۱۹۹۴ هفت رتبه کاهش یافت، زیرا این تیم تنها از شش بازی دوستانه که ضریب کمتری داشتند (طبق قانون ۴) امتیاز کسب کرد. انگلیس در سال ۱۹۹۴ حتی یک مسابقه رسمی هم انجام نداد، زیرا آن‌ها از راهیابی به جام جهانی ۱۹۹۴ بازماندند و در مسابقات مقدماتی جام ملت‌های اروپا ۱۹۹۶ به دلیل میزبان بودن در مسابقات نهایی، شرکت نکردند.

نتایج محاسبه شده برای رتبه‌بندی‌های منتشر شده در طول سال‌های ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۸، در برهه‌ای از زمان توسط وبگاه رسمی فیفا به نزدیکترین عدد صحیح گرد می‌شد. اگرچه سایر وبگاه‌ها تصمیم گرفتند رتبه‌بندی را به صورت گرد نشده منتشر کنند.

#### روش محاسبه ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۶
در ژانویه ۱۹۹۹، فیفا روش اصلاح‌شده‌ای را برای محاسبهٔ رده‌بندی معرفی کرد که در پاسخ به انتقادهای مربوط به رده‌بندی نامناسب بود و تغییرهای زیادی را در بر می‌گرفت. برای رده‌بندی، تمام مسابقات، امتیازها و اهمیت آن‌ها ثبت و در روش محاسبه استفاده می‌شد. فقط مسابقات تیم ملی بزرگسالان مردان در نظر گرفته شده بود. برای سایر تیم‌های ملی مانند تیم‌های زنان و نوجوانان، از روش‌های محاسبهٔ جداگانه‌ای استفاده می‌شد، به عنوان مثال رده‌بندی جهانی زنان فیفا. نسخه‌ای ساده‌شده از رده‌بندی الو برای فوتبال بود.

تغییرهای اصلی به شرح زیر بود:
* امتیاز همهٔ تیم‌ها تقریباً ده برابر شد
* روش محاسبه تغییر کرد تا عواملی از جمله موارد زیر را در بر بگیرد:
** تعداد گل‌های زده یا خورده
** محل برگزاری مسابقه (میزبان و مهمان بودن)
** اهمیت مسابقه یا رقابت
** قدرت منطقه‌ای (قاره‌ای)
* دیگر برای برد و یا مساوی تیم‌ها امتیازهای یکسانی داده نمی‌شد
* بازندگان مسابقه‌ها نیز می‌توانستند امتیاز کسب کنند

یک وب‌سایت در آن زمان، ویرایش روش محاسبه در سال ۱۹۹۹ را اینگونه توصیف کرد:«روش محاسبهٔ امتحان شده و آزمایش شده را کمی اصلاح و دقیق‌تر تنظیم کرده است»، و تأثیرگذارترین تغییر این بود که از آن موقع فقط هفت مسابقه برتر هر تیم در طول سال در نظر گرفته می‌شد (با جلوگیری از انجام بازی‌های اضافی برای گرفتن امتیاز بیشتر در رده‌بندی) به همراه تنظیم عوامل قدرت منطقه‌ای برای کنفدراسیون‌ها و عوامل اهمیت مسابقه برای مسابقات و رقابت‌های مختلف.

سیستم رده‌بندی جدید، رویهٔ سیستم قبلی را ادامه داد، و سالانه جوایز زیر را اهدا می‌کرد:
* تیمِ سال
* بهترین پیشرفت سال

این تغییرها سیستم رده‌بندی را پیچیده‌تر کرد، اما با جامع‌تر کردن آن، به بهبود دقت آن کمک کرد.

#### روش محاسبه ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۸
فیفا اعلام کرد که سیستم رده‌بندی پس از جام جهانی ۲۰۰۶ به‌روزرسانی خواهد شد. دورهٔ در نظر گرفتن نتایج تیم‌ها در رده‌بندی از هشت سال به چهار سال کاهش یافت و از روش محاسبهٔ ساده‌تری برای تعیین رده‌بندی‌ها استفاده شد. گل‌های زده شده و میزبان یا مهمان بودن تیم‌ها دیگر در نظر گرفته نشدند و دیگر جنبه‌های محاسبه‌ها، از جمله اهمیت نسبت داده شده به انواع مختلف مسابقه، مورد بازنگری قرار گرفتند. اولین مجموعه از رده‌بندی‌ها و روش محاسبهٔ ویرایش‌شده  در ۱۲ ژوئیهٔ ۲۰۰۶ اعلام شد.

این تغییر حداقل تا حدی ریشه در انتقادهای گسترده از سیستم رده‌بندی قبلی داشت. بسیاری از علاقه‌مندان به فوتبال احساس می‌کردند که سیستم قبلی، به‌ویژه در مقایسه با سایر سیستم‌های رده‌بندی، دقیق نیست و به اندازهٔ کافی پاسخگوی تغییرها در عملکرد تیم‌های مختلف نیست.

#### انتقاد از روش‌های محاسبهٔ قبل از ۲۰۱۸
از زمان معرفی رده‌بندی جهانی فیفا در سال ۱۹۹۲، بحث‌های زیادی در مورد آن مطرح شده است، به خصوص در مورد روش محاسبه و اختلاف بین کیفیت واقعی و رتبهٔ جهانی برخی از تیم‌ها. ایرادهای مشاهده شده در سیستم فیفا منجر به ایجاد تعدادی رده‌بندی جایگزین از سوی آمارشناسان فوتبال شده است.

اولین سیستم بسیار ساده بود و هیچ تأثیری برای سطح حریف یا اهمیت یک مسابقه در نظر گرفته نمی‌شد. این موضوع باعث شد نروژ در اکتبر ۱۹۹۳ و ژوئیه-آگوست ۱۹۹۵ به مقام دوم برسد و آن رده‌بندی در آن زمان مورد انتقاد قرار گرفت. رده‌بندی‌ها در سال ۱۹۹۹ تغییر یافتند تا شامل تأثیر اهمیت مسابقه و قدرت حریف باشند. پیروزی بر یک حریف ضعیف منجر به کسب امتیاز کمتر نسبت به پیروزی بر یک حریف بسیار قوی‌تر می‌شد. تغییرهای بیشتر در سال ۲۰۰۶ برای کاهش دورهٔ در نظر گرفتن نتایج تیم‌ها در رده‌بندی از هشت سال به چهار سال گذشته انجام شد، با اهمیت بیشتر بر مسابقه‌های یک سال گذشته.

با این حال، انتقادهایی از رده‌بندی‌ها همچنان وجود داشت و اتفاق‌های خاصی از جمله موردهای زیر افتاد: صعود آمریکا به رتبهٔ چهارم در سال ۲۰۰۶، که حتی بازیکن‌های آمریکایی را نیز شگفت‌زده کرد؛ صعود اسرائیل به رتبهٔ پانزدهم در نوامبر ۲۰۰۸، که مطبوعات اسرائیل را شگفت‌زده کرد؛ و رتبهٔ اول بلژیک در نوامبر ۲۰۱۵، با وجود اینکه بلژیک در ۱۳ سال گذشته فقط در یک مرحله نهایی مسابقات مختلف بازی کرده بود.

انتقادهای بیشتر از روش محاسبهٔ ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۸ شامل ناتوانی میزبان‌های مسابقات مهم (جام جهانی و مسابقات قاره‌ای) در حفظ جایگاه خود در رده‌بندی بود، زیرا این تیم‌ها به دلیل صعود خودکار به مسابقات اصلی، فقط در مسابقات دوستانه شرکت می‌کردند. به عنوان مثال، برزیل، میزبان جام جهانی ۲۰۱۴، قبل از آن مسابقات به رتبهٔ بی‌سابقهٔ ۲۲ جهان سقوط کرد، اما در جام جهانی  چهارم شد. روسیه، میزبان جام جهانی ۲۰۱۸، پایین‌ترین رتبه (۷۰) را در میان دیگر تیم‌های آن مسابقات داشت، جایی که آن‌ها به مرحلهٔ یک چهارم نهایی رسیدند و سپس در ضربات پنالتی مغلوب کرواسی، تیم نایب قهرمان مسابقات شدند.

در دههٔ ۲۰۱۰، تیم‌ها متوجه شدند که سیستم رده‌بندی می‌تواند به گونه‌ای «دستکاری» شود، به ویژه با پرهیز از انجام بازی‌های غیررقابتی و دوستانه، به ویژه در برابر تیم‌های ضعیف‌تر. این به این دلیل بود که ارزش کم بازی‌های دوستانه به این معنی بود که حتی پیروزی‌ها نیز می‌توانند امتیاز یک تیم را کاهش دهند: به عبارت دیگر، یک تیم می‌تواند در یک مسابقه پیروز شود و امتیاز از دست بدهد. قبل از سیدبندی قرعه‌کشی مقدماتی جام جهانی ۲۰۱۸، رومانی حتی یک مشاور رده‌بندی منصوب کرد و تنها یک بازی دوستانه در سال قبل از قرعه‌کشی انجام داد. اتهام‌هایی مشابه علیه سوئیس، که در جام جهانی ۲۰۱۴ در سید یک قرار گرفته بود و تنها سه بازی دوستانه در سال قبل انجام داده بود، و لهستان قبل از جام جهانی ۲۰۱۸ مطرح شده بود.

استفاده از ضریب قدرت قاره‌ها در روش محاسبهٔ رده‌بندی‌های قبل از سال ۲۰۱۸ نیز به تقویت و تداوم بیشتر این باور که فیفا به نفع و یا بر علیه قاره‌هایی تعصب دارد، منجر می‌شد.

## رده‌بندی کنونی

## صدرنشینان
 **صدرنشینان رده‌بندی جهانی فیفا**

وقتی سیستم رده‌بندی معرفی شد، آلمان پس از دورهٔ طولانی سلطه خود که در آن به سه فینال جام جهانی قبلی رسیده بودند و یکی از آن‌ها را برده بودند، به عنوان تیم اول رده‌بندی شروع کرد. برزیل در آستانه جام جهانی ۱۹۹۴ پس از هشت برد و تنها یک باخت در نه بازی مقدماتی، در حالی که در این مسیر بیست گل زده و تنها چهار گل خورده بود، صدرنشین شد. سپس ایتالیا به پشتوانهٔ موفقیت خود در مقدماتی جام جهانی، برای مدت کوتاهی صدرنشین شد و پس از آن آلمان دوباره جایگاه اول را به دست آورد.

موفقیت برزیل در مسابقات طولانی مقدماتی جام جهانی، آن‌ها را برای مدت کوتاهی به صدر بازگرداند. آلمان دوباره در جام جهانی ۱۹۹۴ پیشتاز بود، تا این‌که قهرمانی برزیل در آن رقابت‌ها، برتری قابل توجهی را به برزیلی‌ها داد که تقریباً هفت سال پابرجا ماند، تا این‌که تیم قدرتمند فرانسه که هم جام جهانی ۱۹۹۸ و هم جام ملت‌های اروپا ۲۰۰۰ را به دست آورد، از آن‌ها پیشی گرفت.

موفقیت در جام جهانی ۲۰۰۲، برزیل را به جایگاه اول بازگرداند، جایگاهی که تا فوریه ۲۰۰۷ در آن باقی ماند. در این زمان، ایتالیا پس از قهرمانی در جام جهانی ۲۰۰۶ در آلمان، برای اولین بار از سال ۱۹۹۳ به صدر جدول بازگشت. تنها یک ماه بعد، آرژانتین جای آن‌ها را گرفت و برای اولین بار به صدر جدول رسید، اما ایتالیا در ماه آوریل جایگاه خود را پس گرفت. پس از قهرمانی در کوپا آمریکا ۲۰۰۷ در ماه ژوئیه، برزیل به صدر جدول بازگشت، اما در ماه سپتامبر جای خود را به ایتالیا و سپس در ماه اکتبر به آرژانتین داد.

در ژوئیه ۲۰۰۸، اسپانیا برای اولین بار پس از قهرمانی در جام ملت‌های اروپا ۲۰۰۸، صدرنشین شد. برزیل پس از قهرمانی در جام کنفدراسیون‌ها ۲۰۰۹، ششمین دوره حضور خود در صدر جدول رده‌بندی را در ژوئیه ۲۰۰۹ آغاز کرد و اسپانیا پس از پیروزی در تمام مسابقات مقدماتی جام جهانی ۲۰۱۰، در نوامبر ۲۰۰۹ رتبه اول را دوباره به دست آورد.

در آوریل ۲۰۱۰، برزیل به صدر جدول بازگشت. پس از قهرمانی در جام جهانی ۲۰۱۰، اسپانیا دوباره جایگاه برتر را به دست آورد و آن را تا آگوست ۲۰۱۱ حفظ کرد، زمانی که هلند برای اولین بار به مقام اول رسید، اما ماه بعد هلند آن را واگذار کرد.

در ژوئیه ۲۰۱۴، آلمان با قهرمانی در جام جهانی ۲۰۱۴، بار دیگر صدرنشین شد. در ژوئیه ۲۰۱۵، آرژانتین پس از رسیدن به فینال جام جهانی فیفا ۲۰۱۴ و کوپا آمریکا ۲۰۱۵، برای اولین بار از سال ۲۰۰۸ به صدر جدول رسید. در نوامبر ۲۰۱۵، بلژیک پس از صدرنشینی در گروه مقدماتی جام ملت‌های اروپا ۲۰۱۶، برای اولین بار در صدر جدول رده‌بندی فیفا قرار گرفت. بلژیک تا آوریل ۲۰۱۶ صدرنشین جدول بود، تا اینکه آرژانتین به صدر جدول بازگشت. در آوریل ۲۰۱۷، برزیل برای اولین بار از سال ۲۰۱۰ به رتبه اول بازگشت، و آلمان پس از قهرمانی در جام کنفدراسیون‌ها ۲۰۱۷، در ژوئیه ۲۰۱۷ دوباره به رتبه اول بازگشت.

در آگوست ۲۰۱۸، فیفا سیستم رتبه‌بندی خود را با پذیرش سیستم رتبه‌بندی الو به‌روزرسانی کرد و فرانسه، قهرمان جام جهانی ۲۰۱۸، برای اولین بار پس از نزدیک به ۱۶ سال، جایگاه اول را به دست آورد. یک ماه بعد، برای اولین بار، دو تیم به طور مشترک صدرنشین شدند و بلژیک به رتبه‌ای مشابه فرانسه رسید. این موضوع تنها یک ماه دوام آورد، زیرا بلژیک در اکتبر ۲۰۱۸ به تنهایی جایگاه اول را به دست آورد و آن را نزدیک به چهار سال حفظ کرد (فقط برزیل و اسپانیا رکوردهای صدرنشینی مداوم‌تری داشته‌اند).

صدرنشین فعلی آرژانتین، قهرمان جام جهانی ۲۰۲۲، از آوریل ۲۰۲۳ است.

## برنامه رده‌بندی
رده‌بندی‌ها چندین بار در سال منتشر می‌شوند. به‌روزرسانی بعدی برای ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۵ برنامه‌ریزی شده است.

## استفاده‌های رده‌بندی‌ها

فیفا از این رده‌بندی‌ها برای رتبه‌بندی پیشرفت و توانایی تیم‌های ملی فوتبال کشورهای عضو خود استفاده می‌کند و ادعا می‌کند که "معیار قابل اعتمادی برای مقایسه تیم‌های ملی" ایجاد کرده‌اند. رده‌بندی‌ها به عنوان بخش از محاسبه یا کل محاسبه سیدبندی مسابقات  استفاده می‌شوند. در مسابقات مقدماتی جام جهانی ۲۰۱۰، از رده‌بندی‌ها برای سیدبندی گروه‌ها در مسابقات انتخابی آمریکای شمالی (با استفاده از رتبه‌بندی ماه مه)، آفریقا (با مجموعه داده‌های ژوئیه) و اروپا، با استفاده از رده‌بندی نوامبر ۲۰۰۷ استفاده شد.

رده‌بندی اکتبر ۲۰۰۹ برای تعیین سیدبندی قرعه‌کشی نهایی جام جهانی ۲۰۱۰ استفاده شد. از رده‌بندی مارس ۲۰۱۱ برای سیدبندی قرعه‌کشی دور دوم مسابقات مقدماتی آفریقا برای المپیک مردان ۲۰۱۲ استفاده شد.

این رده‌بندی‌ها همچنین برای تعیین برندگان دو جایزه سالانه که تیم‌های ملی بر اساس عملکردشان در رده‌بندی دریافت می‌کنند، استفاده می‌شوند.

اتحادیه فوتبال انگلیس از میانگین ۲۴ ماه گذشته رده‌بندی‌ها به عنوان یکی از معیارهای مجوز کار بازیکنان استفاده می‌کند.

## انتشارهای ویژه
برای تعیین سیدبندی تیم‌ها در موارد خاص مانند مسابقات مقدماتی جام جهانی، فیفا گاهی اوقات فهرستی از رده‌بندی‌های ویژه برای یک کنفدراسیون خاص را منتشر می‌کند تا سیدبندی تیم‌ها را تعیین کند. به عنوان مثال، سیدبندی قرعه‌کشی دور سوم مسابقات مقدماتی جام جهانی در آسیا بر اساس انتشار ویژه رده‌بندی  فیفا برای تیم‌های ملی آسیایی در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۱ بود.

## جوایز
هر ساله فیفا بر اساس رده‌بندی کشورهای عضو، دو جایزه به آن‌ها اهدا می‌کند. این جوایز عبارتند از:

### تیمِ سال
جایزه *تیمِ سال* هر ساله به تیم اول رده‌بندی جهانی فیفا در نسخه دسامبر اهدا می‌شود. به جز در سال‌های ۲۰۰۰ و ۲۰۰۱، که روش محاسبه متفاوت، تعیین کرد که این جایزه باید به تیمی با این شرایط اهدا شود: تیم ملی با بالاترین میانگین امتیاز در هفت بازی برتر خود در سال اخیر که در ۳۱ دسامبر به پایان رسیده است.

آرژانتین برای چهارمین بار در تاریخ ۳۱ ساله این رده‌بندی، برنده جایزه شده است. برزیل رکورد بیشترین برد متوالی (هفت برد، از سال ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۰) و بیشترین برد کلی (سیزده برد) این جایزه را در اختیار دارد. جدول پایین، سه تیم برتر هر سال را نشان می‌دهد:

#### عملکرد کشورها

### بهترین پیشرفت سال
جایزه بهترین پیشرفت سال به تیمی تعلق می‌گیرد که در طول سال بهترین پیشرفت را در رده‌بندی داشته باشد. در رده‌بندی فیفا، این صرفاً تیمی نیست که بهترین پیشرفت در عدد رتبه خود را کسب کرده باشد، بلکه محاسبه‌ای انجام می‌شود تا این واقعیت را در نظر بگیرد که هرچه یک تیم در رتبه‌بندی بالاتر باشد، کسب امتیاز بیشتر به تدریج دشوارتر می‌شود.

محاسبه انجام شده برای سال‌های ۱۹۹۳ تا ۲۰۰۶، دوران قبل از بازنگری اصلی رده‌بندی جهانی فیفا در ژوئیه ۲۰۰۶، عبارت است از تعداد امتیازاتی که تیم در پایان سال دارد ضرب در تعداد امتیازاتی که در طول سال کسب کرده است. تیمی که در این محاسبه بیشترین امتیاز را داشته باشد، جایزه را دریافت می‌کند. جدول زیر سه تیم برتر هر سال را از ۱۹۹۳ تا ۲۰۰۶ نشان می‌دهد.

در سال‌های ۱۹۹۳ تا ۲۰۰۶، جایزه رسمی بهترین پیشرفت سال در مراسم سالانه بهترین بازیکن فیفا به سرمربی آن تیم ملی اهدا می‌شد. به عنوان مثال، سرمربی تیم ملی فوتبال اسلوونی (سرچکو کاتانیتس) این جایزه را در مراسم اهدای جوایز بهترین بازیکن فیفا ۱۹۹۹ دریافت کرد و این جایزه چند روز پس از پایان سال در ۲۴ ژانویه ۲۰۰۰ اعطا شد. این جایزه از سال ۲۰۰۶ به بعد، دیگر بخش رسمی مراسم سالانه اهدای جوایز فیفا، یعنی جوایز بهترین‌های فیفا، نبوده است.

اگرچه از سال ۲۰۰۶ جایزه‌ای رسمی برای پیشرفت‌های تیم‌های ملی اهدا نشده است، اما فیفا هر ساله فهرستی از بهترین پیشرفت‌ها را منتشر می‌کند. نمونه‌ای از جایزه غیررسمی «بهترین پیشرفت سال» که همچنان ادامه دارد، تقدیری است که فیفا در سال ۲۰۱۲ در یک بیانیه مطبوعاتی رسمی از کلمبیا به عمل آورد.

پس از اجرای بازنگری عمده در محاسبه رده‌بندی فیفا در ژوئیه ۲۰۰۶، روش محاسبه تعیین «بهترین پیشرفت سال» نیز در سال ۲۰۰۷ تغییر کرد و صرفاً به اختلاف بین امتیازات رده‌بندی ابتدای سال و رده‌بندی انتهای سال تبدیل شد. نتایج بهترین پیشرفت سال برای همه سال‌های بعد بر اساس همین روش محاسبه می‌شود.

## جستارهای وابسته
* رده‌بندی جهانی فوتبال زنان
* رده‌بندی الو برای فوتبال جهان
* رده‌بندی جهانی فوتسال فیفا
* کنفدراسیون‌های فوتبال جهان

## منابع

## پیوند به بیرون
*رده‌بندی رسمی فیفا 

رده:فیفا
رده:رده‌بندی‌های فوتبال
رده:رده‌بندی جهانی ورزش‌ها