open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
نیکیتا

***نیکیتا***  یک سریال تلویزیونی درام آمریکایی است.
این سریال تلویزیونی در ایالات متحده توسط شبکه تلویزیونی سی‌دابلیو پخش می‌شود. تولید این مجموعه نتیجه همکاری واندرلند ساند اند ویژن و کمپانی تولید برادران وارنر است، نخستین قسمت این مجموعه در نهم سپتامبر ۲۰۱۰ به نمایش درآمد.

فصل اول این مجموعه در ۲۲ قسمت در نهم سپتامبر ۲۰۱۰ به نمایش درآمد. فصل دوم این سریال در ۱ مهر ۱۳۹۰ (۲۳ سپتامبر ۲۰۱۱) در ۲۳ قسمت به نمایش درآمد

فصل سوم این سریال در پانزده سپتامبر ۲۰۱۲ در۲۲ قسمت پخش شد وفصل چهارم در شش قسمت پخش شد.

## بازیگران
مگی کیو بازیگر نقش اول این سریال است که در نقش نیکیتا بازی می‌کند.
شین وست (مایکل) و آرون استنفورد (سیمور بیرکاف) دیگر بازیگران این سریال هستند.
لیندزی فونسکا (الکساندرا اودینف) دیگر بازیگر مشهور این فیلم است.

## منابع

* [//en.wikipedia.org/wiki/Nikita_(TV_series) ویکی‌پدیای انگلیسی]

رده:برنامه‌های تلویزیونی به زبان انگلیسی
رده:برنامه‌های تلویزیونی هنرهای رزمی
رده:مجموعه‌های تلویزیونی آمریکایی آغازشده در ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی آمریکایی پایان‌یافته در ۲۰۱۳ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی آمریکایی دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی آمریکایی
رده:مجموعه‌های تلویزیونی اکشن آمریکایی
رده:مجموعه‌های تلویزیونی اکشن
رده:مجموعه‌های تلویزیونی برادران وارنر
رده:مجموعه‌های تلویزیونی تولیدشده در تورنتو
رده:مجموعه‌های تلویزیونی جاسوسی
رده:مجموعه‌های تلویزیونی جنایی آمریکایی
رده:مجموعه‌های تلویزیونی جنایی درام آمریکایی در دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی جنایی درام آمریکایی
رده:مجموعه‌های تلویزیونی درام آمریکایی دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی درام آمریکایی
رده:مجموعه‌های تلویزیونی درام چندفصلی
رده:مجموعه‌های تلویزیونی شبکه سی‌دابلیو
رده:مجموعه‌های تلویزیونی مهیج آمریکایی
رده:نمایش‌های تلویزیونی واقع‌شده در کلرادو
رده:نمایش‌های تلویزیونی واقع‌شده در نیوجرسی
رده:نیکیتا
رده:تلویزیون فرنچایز شده
رده:برنامه‌های تلویزیونی واقع‌شده در انتاریو
رده:برنامه‌های تلویزیونی واقع‌شده در تورنتو
رده:برنامه‌های تلویزیونی آمریکایی به زبان انگلیسی
رده:برنامه‌های تلویزیونی لایو اکشن اقتباس‌شده از فیلم‌ها
رده:درام‌های تلویزیونی سی‌دابلیو
رده:مجموعه‌های تلویزیونی جاسوسی آمریکایی
زبان توصیف واسط

**زبان توصیف واسط**  (زبان تعریف واسط ) که به اختصار IDL نامیده می‌شود یک زبانی است برای ذکر خصوصیات اجزای نرم‌افزار یک واسط. IDLها واسط‌ها را در یک زبان بی‌طرف تعریف می‌کند و اجازه می‌دهد پیکرپارهای نرم‌افزار که زبان مشترکی ندارند ارتباط برقرار کنند. به عنوان نمونه بین پیکرپارهایی که در زبان سی++ نوشته‌شده‌اند و پیکرپارهایی که در جاوا نوشته‌شده‌اند.

IDLها معمولاً در نرم‌افزار فراخوانی روند از دوردست  استفاده می‌شوند. در چنین مواردی، ماشین‌های انتهای یک «پیوند»  ممکن است سیستم‌عامل و زبان رایانه‌ای متفاوتی داشته باشند. IDLها پلی بین دو سامانهٔ متفاوت ارائه می‌دهد.

## چند IDL
* وب IDL
* WSDL، زبان توصیف وب.
* Avro IDL - An IDL for the Apache Avro system.
* Etch (protocol) - Cisco's Etch Cross-platform Service Description Language
* IDL specification language, the original Interface Description Language.
* Microsoft Interface Definition Language - the Microsoft extension of OMG IDL to add support for DCOM
* کوربا - an IDL standardized by گروه مدیریت شی and implemented in کوربا for DCE/RPC services, also selected by the W3C for exposing the DOM of XML, HTML, and CSS documents.
* Open Service Interface Definitions
* پروتکل بافرز - گوگل's IDL
* Slice - The Specification Language for ICE.
* SWIG - Simplified Wrapper and Interface Generator
* Thrift - IDL from Apache. Originally developed by فیس‌بوک
* Universal Network Objects, اپن‌آفیس's component model
* XCB - Network protocol description language for سیستم پنجره ایکس.
* XPIDL - Mozilla's Cross-Platform IDL

## منابع

## پیوند به بیرون
* Documenting Software Architecture: Documenting Interfaces (PDF)
* OMG Specification of OMG IDL
* OMG Tutorial on OMG IDL

رده:تماس با رویه دوردست
رده:زبان‌های برنامه‌نویسی دامنه-مشخص
رده:زبان‌های مدل‌سازی داده
رده:زبان‌های تعریف مشخصات
لیندزی فونسکا

**لیندزی فونسکا**  (زاده ۷ ژانویهٔ ۱۹۸۷) بازیگر مشهور آمریکایی است.

او کار خود را با حضور در نقش کالین کارلتون در سریال تلویزیونی جوان و بی‌قرار CBS آغاز کرد که در آن بین سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۵ بازی کرد. پس از آن، او یک سری نقش‌های تکراری دیگر از جمله پنی موزبی در سریال کمدی آشنایی با مادر داشت.

## فیلم‌شناسی
* پروژه پنج (۲۰۱۱) در نقش چیان
* نیکیتا (۲۰۱۰) در نقش آلکس
* آشنایی با مادر (۲۰۰۵) در نقش دختر تد موزبی
* کدبانوهای وامانده (۲۰۰۸–۲۰۰۷) در نقش دیلان
* به یاد داشته باشید (۲۰۰۷)
* جکوزی ماشین زمان (۲۰۰۹)
* کیک اس (۲۰۱۰)
* نگهبان (۲۰۱۰)
* کیک-اس ۲ (۲۰۱۳)
* انحنا (۲۰۱۷)

## منابع

* 
* 

رده:افراد آمریکایی پرتغالی‌تبار
رده:اهالی اوکلند (کالیفرنیا)
رده:بازیگران تلویزیون زن اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران زن اهل اوکلند، کالیفرنیا
رده:بازیگران زن اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران زن اهل کالیفرنیا
رده:بازیگران زن پرتغالی‌تبار
رده:بازیگران زن سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران زن سریال‌های آبکی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران زن فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران زن کودک اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران سریال‌های آبکی اهل ایالات متحده آمریکا
هوتوخوشی

**هوتوخوشی** یا **اهتوخوشی** یا **هوتوخوشی** **اهنوخوشی** بنا به گفتهٔ شاهنامه یکی از طبقات چهارگانهٔ ایران بوده که کاتوزیان، نیساریان، نسودی و اهنوخوشی باشند. گویند جمشید طوایف را بر چهار قسم کرد اول را کاتوزی نامید و گفت که در کوه‌ها و غارها مکان کنند و به عبادت خدا و کسب علوم مشغول باشند. دوم را نیساری خواند و گفت سپاهیگری بیاموزند و سوم را نسودی نام کرد و حکم کرد که کشت و زرع کنند و چهارم را اهنوخوشی لقب داد و گفت به انواع حرفه‌ها بپردازند.

## اهتوخوشی در شاهنامه
اما کلمهٔ اهنوخوشی در شاهنامه درست نیست و تصحیف است. این کلمه محرف هوتوخش زبان پهلوی است و آن مرکب است از دو جزء: جزء اول هو به معنی خوب و جزء دوم از مصدر توخشیش یا (تخشیدن) به معنی کوشیدن و ورزیدن. هوتخش یعنی خوب و زنده و نیکو کوشنده و مراد از آن طبقهٔ صنعتگر است. شاهنامه چهارمین طبقه اجتماعی ایران دوران جمشید را طبقه صنعت‌گر برمی‌شمارد و اینگونه از ایشان یاد می‌گردد:

مصرع دوّم از صنعت‌گران عبا سرکش نام می‌برد که شاید منظور از این اصطلاح آهنگران، سفالگران و سایر پیشه‌های حرفه‌ای باشد، ولی از طبقه معماران و مهندسین ساختمان در دوران جمشید ذکری نرفته احتمالاً طبقه مزبور نیز وجود داشته امّا از آن گروه دیوان بوده که نزد مزدیسناییان وجاهت و مقبولیتی نداشتند.

## پانویس

## منابع
* 
* اوشیدری، جهانگیر. دانشنامهٔ مزدیسنا، واژه نامهٔ توضیحی آیین زرتشت. تهران: نشر مرکز، ۱۳۷۱، 

## پیوند به بیرون

رده:جایگاه‌ها و طبقه‌های اجتماعی در دوران پیشدادیان
رده:جغرافیای تاریخی
رده:اسطوره‌شناسی ایرانی
کاتوزیان

**کاتوزیان** یا **کاتوزی** نام یکی از طبقات اجتماعی چهارگانهٔ ایران قدیم است و صنف عابد و پارسا را گویند. در شاهنامه جمشید طوایف را چهار قسمت کرد، گروه اوّل را کاتوزی نامید و گفت که در کوه‌ها و غارها مسکن کنند و به عبادت خدا و کسب علوم مشغول باشند. طبقه دوم را نیساری خواند و گفت سپاهی‌گری بیاموزند و طبقه سوم را نسودی نام نهاد و حکم کرد که کشت و زرع کنند، طبقه چهارم را اهنوخوشی لقب داد و گفت به انواع حرفه‌ها بپردازند. فردوسی گوید :

## ریشه کاتوزیان
نوشته‌اند کاتوزیان جمع کاتوزی است. به احتمال ضعیف  آتوربان را متصل نوشته‌اند و اشتباهاً کاتوزیان نیز خوانده شده‌است، فرضیهٔ محتمل‌تر ممکن است آثروانان باشد این صنف علاوه بر آذربانی یا همان حافظان آتش، وظیفه دیگرشان قرائت آیات اوستا (گاثاها) در کنار آتش مقدس بود. 

## منابع
* 
* اوشیدری، جهانگیر. دانشنامهٔ مزدیسنا، واژه نامهٔ توضیحی آیین زرتشت. تهران: نشر مرکز، ۱۳۷۱، 

## پانویس

رده:اسطوره‌شناسی ایرانی
رده:جغرافیای تاریخی
رده:شخصیت‌های شاهنامه
رده:فرهنگ در ایران
رده:مزدیسنا
رده:جایگاه‌ها و طبقه‌های اجتماعی در دوران پیشدادیان
رده:موبدان
نیساری

**نیساریان** یا **نیساری، ارتشتاران** ، رتشتاران ، سپاهی، لشکری، سرباز داوطلب. درقدیم سپاهیان و لشکریان را نیساری می‌گفتند. یکی از طبقات چهارگانهٔ ایران بوده که کاتوزیان به نقل از اشوزرتشت آذربانان (موبدان،سیربدان،اصحاب آتشگاه،شخص پادشاه،و خانواده ی ایشان) طبقه ی نخستین مملکت بودندنیساریان، نسودی و هوتوخوشی باشند. گویند جمشید طوایف را بر چهار قسم کرد اول را کاتوزی نامید و گفت که در کوه‌ها و غارها مکان کنند و به عبادت خدا و کسب علوم مشغول باشند. دوم را نیساری خواند و گفت سپاهیگری بیاموزند و سوم را نسودی نام کرد و حکم کرد که کشت و زرع کنند و چهارم را اهتوخوشی  (صنعت گران ، حرفه دانان ) لقب داد و گفت به انواع حرفه‌ها بپردازند.

## نیساریان در شاهنامه
پادشاهی جمشید را شاهنامه هفت‌صد سال ذکر می‌نماید امّا ممکن است کنایه از سلاله جمشیدیان باشد که هفت‌صد سال دوام آورده‌است. وقتی جمشید بر تخت کیان جلوس نمود همه اقوام یا جماعات آن دوره اهم از دیو، پری، مرغ تحت فرمان او بودند به عبارتی دیگر اکثر اقوام و قبایل مطرح و شناخته شده انقیاد او را پذیرفته بودند. چون کارهای سیاسی به خوبی پیشرفته بود اینک وقت آن بود تا سر و سامانی به طبقات اجتماعی داده می‌شد صنوف و مشاغل از یکدیگر تجزیه می‌گشت، تفکیک طبقات اجتماعی و رده‌بندی مشاغل در ایران به جمشید منتسب است. شاهنامه از دومیّن گروه اجتماعی ایران، یعنی افراد نظامی اینگونه یاد می‌کند:

## پانویس

## منابع
* 
* اوشیدری، جهانگیر. دانشنامهٔ مزدیسنا، واژه نامهٔ توضیحی آیین زرتشت. تهران: نشر مرکز، ۱۳۷۱، 

## پیوند به بیرون

رده:جایگاه‌ها و طبقه‌های اجتماعی در دوران پیشدادیان
رده:جغرافیای تاریخی
رده:اسطوره‌شناسی ایرانی
رده:فرهنگ در ایران
بنگور، ولز

بندانگشتی|چپ|270px|شهر بنگور

**بنگور**  قدیمی‌ترین شهر، کشور ولز و یکی از کوچکترین شهرهای بریتانیا است.جمعیت این شهر ۲۱٬۷۳۵ نفر است.

## منابع

رده:بنگور، ولز
رده:شهرک‌ها در گوینز
رده:شهرهای دانشگاهی بریتانیا
رده:شهرهای ولز
رده:مقاله‌های که ابهام‌زدایی آنها به‌اشتباه به‌جای پرانتز با کاما صورت گرفته
رده:مناطق مسکونی ساحلی در ولز
نسودی

**نسودی** (بسودی) برابر شاهنامه طبقهٔ کشاورزان را می‌گفتند. یکی از طبقات چهارگانهٔ ایران بوده که کاتوزیان، نیساریان، **نسودی** و اهنوخوشی باشند. گویند جمشید طوایف را بر چهار قسم کرد اول را کاتوزی نامید و گفت که در کوه‌ها و غارها مکان کنند و به عبادت خدا و کسب علوم مشغول باشند. دوم را نیساری خواند و گفت سپاهیگری بیاموزند و سوم را نسودی نام کرد و حکم کرد که کشت و زرع کنند و چهارم را اهنوخوشی لقب داد و گفت به انواع حرفه‌ها بپردازند. .

## نسودیان در شاهنامه
سومین طبقه از طبقات اجتماعی ایران دوران جمشید، شامل بود از کشاورزان، برزگران و کسانیکه در امور زراعت، باغبانی، صیفی‌کاری و دیگر حرفه‌های مشابه اشتغال داشتند. شاهنامه ایشان از گروهی برمی‌شمارد که از بازوی خویش نان می‌خورند و بخاطر شکم پیش دیگران دست نیاز دراز نمی‌کنند و سرزنش نمی‌شوند. ابیات زیر شامل حال این گروه اجتماعی است:

## پانویس

## منابع
* 
* اوشیدری، جهانگیر. دانشنامهٔ مزدیسنا، واژه نامهٔ توضیحی آیین زرتشت. تهران: نشر مرکز، ۱۳۷۱، 

## پیوند به بیرون

رده:جایگاه‌ها و طبقه‌های اجتماعی در دوران پیشدادیان
رده:جغرافیای تاریخی
رده:اسطوره‌شناسی ایرانی
رده:فرهنگ در ایران
بازار کاشان

**بازار کاشان** مربوط به دوره صفویه است و در کاشان، راسته بازار بزرگ شهر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بازار کاشان بازاری مسقف است که طول راسته اصلی آن تقریبا سه کیلومتر می‌باشد و آثار تاریخی فراوانی در داخل خود دارد.

تیمچه و سرای بخشی و تیمچهٔ امین‌الدوله در بازار کاشان قرار دارند.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره زندیان در شهرستان کاشان
رده:بازارهای ایران
رده:بازارهای تاریخی شهرستان کاشان
رده:جاذبه‌های گردشگری کاشان
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در کاشان
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های کامل‌شده در سده ۱۳ (میلادی)
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
رده:معماری ایرانی
ساختمان کفش ملی

**ساختمان کفش ملی** مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، بلوار گلستان، چهارراه حافظیه، جنب هتل پرسپولیس واقع شده و با شمارهٔ ثبت ۲۶۶۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان شیراز
رده:ساختمان‌های تاریخ شهرستان شیراز
قلعه آبگرم

**بقایای قلعه آبگرم** مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان قیرو کارزین، بخش افزر، دهستان افزر، روستای آبگرم، ۶۰۰ متری جاده آبگرم به خنج واقع شده و با شمارهٔ ثبت ۲۶۶۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان قیر و کارزین
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان قیر و کارزین
رده:جاذبه‌های گردشگری سمنان
سنت دیویدز

** سنت دیویدز **  شهری کوچک است در کشور ولز. جمعیت این شهر ۱٬۷۹۷ نفر است.

بندانگشتی|راست|270px|شهر سنت دیویدز

## منابع

رده:سنت دیویدز
رده:جاذبه‌های گردشگری در پمبروکشر
رده:شهرک‌ها در پمبروکشر
رده:شهرهای ولز
اوسیج

**اوسیج** نامی است که به پیشوایان کیش دیویسنا داده شده‌است. در گات ها در یسنای ۴۴، بند ۲۰ (اشتود) از او یاد شده‌است و جز همین یک بار در هیچ‌جای دیگر اوستا از او نامی نیست و در گزارش پهلوی زند نیز همان واژه به کار رفته‌است. اوسیج با کرپن که آن هم نام گروهی از پیشوایان دیویسناست با کوی که نام دسته‌ای از فرمانگزاران و شهریاران دیویسناست، یکجا یاد گردیده است.

## پانویس

## منابع
* اوشیدری، جهانگیر. دانشنامهٔ مزدیسنا، واژه نامهٔ توضیحی آیین زرتشت. تهران: نشر مرکز، ۱۳۷۱ ، 

رده:اسطوره‌شناسی ایرانی
رده:دیوها
سوانزی

**سوانزی**  شهری است در کشور ولز. جمعیت این شهر بر اساس آمار ۲۰۱۶ حدود ۲۴۶٬۴۶۶ نفر تخمین زده شده است.

بندانگشتی|راست|270px|شهر سوانزی

## منابع


رده:اقامتگاه‌های تفریحی ساحلی در ولز
رده:شهرستان‌های ولز
رده:شهرهای بندری در ولز
رده:شهرهای ولز
رده:گلامورگن
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در سده ۱۲ (میلادی)
رده:مناطق مسکونی ساحلی در ولز
اونیتاریانیسم

**اونیتاریانیسم**عقیدهٔ دینی مبنی بر اینکه خدا در یک شخص متمرکز است نه در سه شخص چنانکه معتقدین به تثلیث می پندارند. این عقیده مقارن اصلاحات دینی توسط اشخاصی چون سروتوس و موکینوس شایع گشت. در انگلستان جان بیدل این مکتب را رواج داد و در آمریکا از سال ۱۷۸۵ میلادی گسترش یافت.

## پانویس

## منابع
* اوشیدری، جهانگیر. دانشنامهٔ مزدیسنا، واژه نامهٔ توضیحی آیین زرتشت. تهران: نشر مرکز، ۱۳۷۱ ، ISBN 964-305-307-5

رده:باورها، سنت‌ها و جنبش‌های دینی
نیوپورت

بندانگشتی|چپ|270px|شهر سوانزی
**نیوپورت**  شهری است در ولز. جمعیت این شهر ۱۴۰٬۲۰۰ نفر است.

## منابع

رده:شهرهای بندری در ولز
رده:شهرهای ولز
رده:مناطق مسکونی ساحلی در ولز
رده:نیوپورت، ولز
آسیاب عروسک

**بقایای آسیاب عروسک** مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان قیروکارزین، بخش افزر، دهستان افزر، ۱ کیلومتری جنوب غرب روستای عروسک، حاشیه رودخانه قره آغاج واقع شده و با شمارهٔ ثبت ۲۶۶۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان قیر و کارزین
رده:آسیاب‌های تاریخی شهرستان قیر و کارزین
لت سلیمانی

**لت سلیمانی** مربوط به دوره صفوی است و در کاشان، فین بزرگ، خیابان حسن‌آباد، جنب مسجد امیرالمؤمنین واقع شده و با شمارهٔ ثبت ۲۶۶۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان کاشان
رده:بناهای تاریخی شهرستان کاشان
رده:محوطه‌های باستانی شهرستان کاشان
گورستان امامزاده پیر غیب

**قبرستان امامزاده پیر غیب** مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان قیر و کارزین، بخش افزر، دهستان زاخرویه، شرق روستای پیر غیب واقع شده و با شمارهٔ ثبت ۲۶۶۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان قیر و کارزین
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان قیر و کارزین
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان قیر و کارزین
مسجد محقق

**مسجد محقق** مربوط به دوره قاجار است و در استهبان، چهارراه آب پخش، خیابان سلمان، کوچه شاه، مسجد محقق واقع شده و با شمارهٔ ثبت ۲۶۶۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان استهبان
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان استهبان
حمام کوشک قاضی

**حمام کوشک قاضی** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان فسا، بخش مرکزی، دهستان کوشک قاضی، روستای کوشک قاضی واقع شده و با شمارهٔ ثبت ۲۶۶۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

حمام کوشک قاضی یکی از بناهای تاریخی روستای کوشک قاضی می‌باشد که در ۳ کیلومتر شهر فسا قرار دارد. این حمام یکی از قدیمی‌ترین بناهای کوشک قاضی می‌باشد که تاریخ ساخت آن به دوره قاجار برمی‌گردد. حمام کوشک قاضی دارای یک رختکن، یک صحن و چند نمره می‌باشد که در حال حاضر بی استفاده و متروکه مانده‌است.
در اطراف این حمام در گذشته چندین مهمانسرای زیبا و باستانی، یک میدان نسبتاً بزرگ، یک باغ کهن و یک اسطبل دوطبقه وجود داشته که محل نگهداری اسبان خوانین بوده‌است. در حال حاضر تنها حمام و میدان جلوی آن باقی مانده‌اند. بقیه بناها و باغچه اطراف حمام متأسفانه بر اثر مرور زمان و کوچ صاحبان اولیه و عدم توجه سازمان میراث فرهنگی از بین رفته‌اند.
از سه باب حمام که در گذشته درکوشک قاضی وجود داشته تنها این حمام باقی مانده‌است که در سازمان میراث فرهنگی ثبت شده و شماره ثبت آن ۲۶۶۵۵ می‌باشد. تاریخ ساخت حمام به‌درستی معلوم نیست ولی روایت شده که مالک اصلی این حمام شخصی بنام غلامرضا خان رضایی(قصر کرمی) بوده‌است. 

## نگارخانه

پرونده:حوض سر بینه حمام کوشک قاضی.jpg|حوض سر بینه حمام کوشک قاضی
پرونده:رختکن حمام.jpg|رختکن حمام


## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان فسا
رده:حمام‌های تاریخی شهرستان فسا
رده:کوشک‌های تاریخی شهرستان فسا
برج حسن کر

**برج حسن کر** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان کاشان، بخش قمصر، شهر جوشقان و کامو، قسمت جوشقان قالی واقع شده و با شمارهٔ ثبت ۲۶۶۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان کاشان
رده:برج‌های تاریخی شهرستان کاشان
محوطه ابوالفتح خانی

**محوطه ابوالفتح خانی** مربوط به سده‌ها اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قیر و کارزین، بخش افزر، دهستان افزر، ۵۰۰ متری شرق روستای عروسک واقع شده و با شمارهٔ ثبت ۲۶۶۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان قیر و کارزین
رده:آثار دوره اسلامی شهرستان قیر و کارزین
رشته قنات علی‌آباد

**رشته قنات علی‌آباد** مربوط به سده‌ها متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان پاسارگاد، بخش مرکزی، شمال شرق شهر سعادتشهر، تنگ سعادتشهر، شمال محله علی‌آباد واقع شده و با شمارهٔ ثبت ۲۶۶۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اسلامی در شهرستان پاسارگاد
رده:قنات‌های تاریخی شهرستان پاسارگاد
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
تل کاکا A

**تل کاکا A** مربوط به سده‌ها میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام، قرون میانه اسلامی است و در شهرستان قیروکارزین، بخش افزر، دهستان افزر، شمال غرب روستای کرکویه واقع شده  است. این تپه باستانی با شمارهٔ ثبت ۲۶۶۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان قیر و کارزین
گورستان لمبران

**گورستان لمبران** مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان ورزقان، بخش مرکزی، دهستان سینا، ۳۰۰ متری جنوب غربی روستای لمبران واقع شده و با شمارهٔ ثبت ۲۶۶۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان ورزقان
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان ورزقان
تپه باستانی قهوه‌خانه آقا محمدعلی

**تپه باستانی قهوه‌خانه آقا محمد علی** مربوط به هزاره اول قم است و در شهرستان گرمسار، بخش ایوانکی، شهر ایوانکی، ۸۰۰ متری شمال غرب قلعه سردره واقع شده و با شمارهٔ ثبت ۲۶۶۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان گرمسار
رده:تپه‌های باستانی شهرستان گرمسار
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان گرمسار
گنبد آتشکده فراشبند

**گنبد آتشکدهٔ فراشبند** مربوط به دورهٔ اشکانیان - دورهٔ ساسانیان است و در فراشبند، کیلومترِ ۱۲ جادهٔ فراشبند به کازرون واقع شده‌است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## ویژگی های بنا
این بنا با استفاده از مصالح سنگ و ملات گچ نیمکوب که از معادن همین منطقه استخراج شده اند با کاربری آتشکده با چهار پایه ستون، چهار طاق و یک گنبد (که توسط ایرانیان به عنوان پوشش مدور سقف در دهانه‌های بزرگ و جاهایی که سقف تیر پوش امکان اجرا نداشته ابداع شده) بنا شده و به دلیل وجود چهار طاق به این نام نیز شهرت یافته است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آتشکده‌های تاریخ شهرستان فراشبند
رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان فراشبند
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان فراشبند
رده:گنبدهای تاریخ شهرستان فراشبند
آثار باستانی کوه خواجه (کوه رستم)

**آثار باستانی کوه خواجه (کوه رستم)** مربوط به دورۀ اشکانیان - ساسانیان است در دهستان کوه خواجه در بخش تیمورآباد شهرستان هامون، در ۳ کیلومتری روستای ده لطف‌الله و بر روی کوه خواجه جزیره‌ای در دریاچه هامون جای گرفته‌است و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## نگارخانه

قلعه کاخا درون کوه خواجه.jpg|قلعۀ کاخا درون کوه خواجه
نقش اسب سوار و شیر در کوه خواجه قلعه کاخا.jpg|نقش اسب سوار و شیر در قلعۀ کاخا
Khaje Mountain 01.jpg|قلعۀ تاریخی کاخا


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* کوه خواجه

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان هامون
رده:جاذبه‌های گردشگری سیستان
رده:اماکن تاریخی سیستان
رده:بناهای تاریخی سیستان
خرابه‌های عهد ساسانی

**خرابه‌های عهد ساسانی** مربوط به دوره ساسانیان است و در شمال شرق بهبهان، کنار رودخانه مارون واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان بهبهان
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان بهبهان
قلعه سنگ سیرجان

**قلعه سنگ سیرجان** مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۷ کیلومتری جنوب شرقی سیرجان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

در شمال قلعه سنگ و به فاصله ۵ متری حصار داخلی، پلکانی منبر مانند از جنس سنگ سفیدی آهکی یکپارچه وجود دارد. بر روی بدنه جنوبی این پلکان به خط نسخ عبارت زیر نوشته شده‌است:

«العادل المظفر من السماء بالنصر و العز و الفتح المبین عماد الحق و الدین الواثق بالملک الصمد بالخیرات (؟) السلطان احمد خلد الله السلطانه اقل ممالیک سلطانی فی سنه تسع و ثمانین و سبعمائه» (۷۸۹ هجری قمری)

چنان‌که از متن کتیبه برمی‌آید، این نوشته در سال چهارم حکومت عمادالدین احمد، سلطان سلسله آل مظفر در آخرین سال‌های حکومتش بر سیرجان (۷۹۵–۷۸۶ هجری قمری) کنده شده‌است. پرویز ورجاوند (استاد باستان‌شناسی دانشگاه تهران) معتقد است که این پلکان سنگی متعلق به زمان‌های بسیار کهن و مربوط به پیش از اسلام است و آن را جزئی از یک آتشدان وابسته به یک نیایشگاه می‌داند. اگرچه ابوالقاسم حاتمی قبول دلایل ارائه شده توسط پرویز ورجاوند را مشکل می‌داند.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:قلعه‌ها در ایران
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان سیرجان
رده:قلعه‌های ساسانیان
تپه لالار

**تپه لالار** مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در دره بدره، شهرستان بدره، ساحل رود سیمره واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

رییس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ایلام در سال ۱۳۸۶ به ایرنا گفت: تپه تاریخی «لالار» پس از ۷۶ سال فراموشی مورد شناسایی مجدد قرار گرفته است ... او اظهار داشت: «اکنون به‌سبب ناشناخته ماندن این اثر تاریخی و احداث سد سیمره در بالادست اثر و آب‌گیری آن در سال‌های آینده خطری است که تپه لالار را تهدید می‌کند». 

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان بدره
شهر پیت‌بوناکی آشوری‌ها

**شهر پیت‌بوناکی آشوری‌ها** مربوط به دوره عیلامیان است و در استان لرستان و شهرستان کوهدشت واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره عیلامیان بر پایه شهرستان
رده:شهرهای باستانی ایران
تپه بکسایه

**تپه بکسایه** مربوط به دوره عیلامیان است که در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این اثر امروزه درون مرز عراق قرار گرفته است.

لازم است ذکر شود که سلیمان‌تپه (ایلام)، تپه بکسایه، سبعات خزیر (چهار ریز) سه تپه باستانی و نخستین آثار ملی ثبت شده در ایران هستند. ژاک دو مورگان در کتابش هر سه این آثار را متعلق به تمدن عیلام می‌داند. این آثار به هنگام ثبت واقع در استان ایلام (پشتکوه) در ایران قلمداد شده‌اند ولی هم‌اکنون در ایران قابل شناسایی نیستند و به دلایل نامعلومی درون کشور عراق قرار گرفته‌اند. این نقاط که بسیار نزدیک به مرز دو کشور بوده‌اند احتمال دارد با جابجایی مرزها به دلایلی چون اجرای عهدنامه ۱۹۷۵ الجزایر یا قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت از محدوده خاک ایران خارج شده باشند. برخی باستان‌شناسان مدعی‌اند در میان این آثار محل تقریبی سلیمان‌تپه را روی نقشه پیدا کرده‌اند ولی این مکان پوشیده از مین است و هیچ باستان‌شناسی جرات نزدیک شدن بدان را ندارد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های تاریخی کشور عراق
محل بغستان قدیم

**محل بغستان قدیم** مربوط به دوره هخامنشی است و در شهرستان بیستون (هرسین)، محوطه تاریخی، فرهنگی بیستون واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:محوطه تاریخی بیستون
رده:شهرهای باستانی متروک ایران
رده:بناهای تاریخی شهرستان هرسین
رده:آثار دوره هخامنشیان در شهرستان هرسین
گلگا تپه

**گلگا تپه** مربوط به عصر آهن است و در حومه مهاباد واقع شده‌است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی مهاباد
رده:تپه‌های باستانی شهرستان مهاباد
رده:آثار عصر آهن در شهرستان مهاباد
کهنه شهرویران

**کهنه شهر ویران یا شاروێران** مربوط به دوره مادها در کوردستان ایران است و در شهرستان مهاباد، واقع شده‌است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان شاهین‌شهر و میمه
رده:شهرهای باستانی متروک ایران
رده:آثار دوره مادها در شهرستان شاهین‌شهر و میمه
خرابه‌های نزدیک اندرکش

**خرابه‌های نزدیک اندرکش** مربوط به هزاره اول - دوره مادها است و در ارومیه، ۳ کیلومتری شمال غربی اندرکش واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان ارومیه
رده:بناهای تاریخی شهرستان ارومیه
رده:مادها
رده:هزاره ۱ (پیش از میلاد)
آرامگاه پیربکران

**آرامگاه پیر بکران** (همچنین مشهور به **مقبره پیر بکران)،** مدفن محمد بن بکران مشهور به پیر بکران یکی از عرفا و مدرسین مشهور قرن هفتم هجری است که در حدود ۷۵۰ سال پیش در این مکان زندگی و تدریس می‌کرد و پس از درگذشت در همین مکان به خاک سپرده شد.

کتیبه سنگ‌قبر نفیس محمد بن بکران، با خط‌ کوفی‌ و ثلث‌ گچبری‌ شده‌ است و مضمون‌ متن‌های نوشته شده، آیات‌ و صلوات‌ بر ائمه‌ و توصیف‌ محمدبن‌ بکران‌ است‌ و نیز به تاریخ فوت او (سه‌شنبه روز دهم ربیع‌الاول سال ۷۰۳ هجری قمری) اشاره شده است.

قدیمی‌ترین بخش این بنا، چله‌خانه، که در زمان ساخت اولیه با خشت ساخته شده بود، در چند دورۀ مختلف مرمت شده است. برای ساختِ مقبرۀ پیربکران، تمام مصالح رایج در معماری ایرانی در آن به‌کار رفته است. از دیگر شاخصه‌های مهم بقعه پیر بکران، وجودِ همۀ شاخصه‌های معماری دوره اسلامی در این بنا و انواع تزئینات گچ‌بری، کاشی‌کاری، نقاشی و تزئینات سنگی است.

**مقبره پیر بکران** مربوط به ایلخانان است و در شهرستان فلاورجان، بخش پیربکران، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این آرامگاه به سبک معماری آذری بنا شده است.

## نگارخانه


پرونده:Is 566.jpg|سنگ مزار پیر بکران و محمد شاه نقاش
پرونده:Is 587.jpg|بخشی از کاربندی و تزیینات آرامگاه پیر بکران
پرونده:Is 600.jpg|غلامگردش فوقانی منتهی به محرابچه‌ای کوچک
پرونده:Is 638.jpg|نمونه‌ای از خطوط و نقوش در هم تافته که زمانی رنگین بوده‌اند 



## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* محمد بن بکران

## منابع

رده:آرامگاه‌ها در ایران
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان فلاورجان
رده:جاذبه‌های گردشگری استان اصفهان
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در استان اصفهان
رده:معماری آذری
آرامگاه ملا مجدالدین

**مقبره ملا مجدالدین ساری** مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ساری، خیابان ملا مجدالدین، داخل گورستان ملا مجدالدین واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان ساری
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
مجموعه تاریخی سنگ بست

**مجموعه تاریخی سنگ بست** مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان فریمان، بخش مرکزی، روستای سنگ‌بست واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان فریمان
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان فریمان
رده:مجموعه‌های تاریخی شهرستان فریمان
مقابر باغ گنبد سبز

**مقابر باغ گنبد سبز** مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام -قرن ۸ ه‍.ق است و در قم، خیابان شهید روحانی، جنب گلزار شهدا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بندانگشتی|مقابر گنبد سبز

## تاریخچه
گنبد سبز دارای سه برج آرامگاهی با تزئینات گچبری بی نظیر، عمل استاد علی ابن محمد بن ابی شجاع است.

این سه برج آرامگاه متعلق به تعدادی از خاندان شیخ صفی اردبیلی است که حاکمان شهرقم در قرن هشت هجری قمری بودند.
Maghabere Gonbade Sabz مقابر گنبد سبز از بناهای تاریخی شهر قم2.jpg
مقابر باغ گنبد سبز قم 01.jpg
مقابر باغ گنبد سبز قم 03.jpg
عکس شب- مقابر گنبد سبز قم- جاذبه های گردشگری شهر و استان.jpg
Maghabere Gonbade Sabz مقابر گنبد سبز قم.jpg
عکس از کتبیه های مقابر گنبد سبز-جاذبه های گردشگری شهر و استان قم.jpg
Maghaber Gonbad Sabz عکسی از بناهای تاریخی مقابر گنبد سبز در قم.jpg
Maghabere Gonbade Sabz نمای داخلی و کتبیه های داخل مقابر گنبد سبز از بناهای تاریخی شهر قم.jpg
Iran-Qom 06.jpg

نمای بیرون مقبره شمالی 1.jpg 
نمای بیرون مقبره شمالی 2.jpg

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان قم
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان قم
رده:جاذبه‌های گردشگری استان قم
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در قم
معبد خورهه

**معبد خورهه** — معروف به **Khvorheh Mansion / Temple of Khvorheh** — یک بنای تاریخی در شمال‑شرق شهرستان محلات، در دهستان خورهه است. قدمت آن به حدود «۲۲۰۰ سال پیش» در دوره سلوکیان / آغاز دوره اشکانی برمی‌گردد. اثر در تاریخ ثبت ملی ایران با شمارهٔ ثبت ۱۳۱ ثبت شده‌است.

## موقعیت جغرافیایی
موقعیت بنا در نزدیکی روستای خورهه و در دشت خورهه در استان مرکزی قرار دارد؛ مختصات تقریباً ۳۴°۰۳′۵۱″ شمالی و ۵۰°۲۹′۱۲″ شرقی است.  
محوطه در دشت ـ کوه؛ از شمال به رشته‌‌کوه‌های هفتاد قله و از جنوب به رشته کوه‌های یخچال متصل است و تا شهر محلات حدود ۴۸ کیلومتر فاصله دارد.

## سابقه تاریخی، کاوش و ثبت
- حفاری‌های باستان‌شناسی در تابستان ۱۹۵۵ انجام شد و طی آن سفال و چند تکله نقره متعلق به دوره سلوکیان کشف گردید. همچنین نتیجه گرفته شد ساختمان خورهه مرکب از سه بخش/ساختمان مرتبط به هم بوده است.  
- بنا در سال ۱۳۷۵ مرمت شد.  

## معماری و تحلیل
ستون‌های باقیمانده از سنگ تراورتن محلی ساخته شده و سرستون‌ها به سبک یونانی «ایونی (Ionic)» هستند؛ این ویژگی معماری تأکیدی است بر تأثیر هنر یونانی بر ساخت بنا.  
تحقیقات مدرن بنا را نه صرفاً یک نیایشگاه، بلکه «عمارت تشریفاتی / اشرافی» متعلق به دوره اشکانی تشخیص داده‌اند؛ بنابراین تعبیرهای سنتی «معبد» یا «آتشکده» ممکن است بازنگری شود. معبد خورهه نمونه‌ای از معماری هلنیستی–سلوکی با تأثیر محلی است. ستون‌های باقی‌مانده دارای مارپیچ‌های تزئینی سرستون (Volutes) هستند که مشخصه سبک ایونی (Ionic) در معماری یونان باستان و دوره هلنیستی می‌باشد. پلان سه‌بخشی ساختمان و ایوان‌های ستون‌دار نشان‌دهنده تلفیق معماری محلی و پارتی با سبک یونانی است، که معماری معابد و عمارت‌های تشریفاتی دوره سلوکی را بازتاب می‌دهد.

## جدول زمانی

## گالری

File:Khorheh stons.jpg|عکس قدیمی از ستونهای معبد و روستائیان
File:Information board of archaeological sites at Khorheh 1.jpg|ورودی سایت
File:ستونهای باقی مانده از معبد خورهه - 01.jpg|ستون‌های باقی‌مانده — نمای نزدیک  
File:Two standing columns of Parthian mansion at Khorheh 3.jpg|دو ستون ایستاده از عمارت خورهه  
Ayvan of Parthian mansion at Khorheh 6.jpg|ایوان معبد
File:Columns of Parthian mansion at Khorheh 1.jpg|ستون‌های عمارت پارتی خورهه — نمای کلی  
Columns of Parthian mansion at Khorheh 5.jpg|نمای نزدیک پایه ستونها
Column volutes at Khorheh 4.jpg|مارپیچ‌های تزئینی سرستون
File:Khorhe Ancient Fire temple 5.jpg|نمایی دیگر از خرابه معبد خورهه  
File:عکس هوایی از سایت باستانی خورهه.jpg|نمای هوایی محوطه خورهه  


## جستارهای وابسته
* فهرست آتشکده‌های ایران
* فهرست آثار ملی ایران

## منابع

رده:آتشکده‌های استان مرکزی
رده:بناهای تاریخی شهرستان محلات
رده:معماری دوره اشکانیان
رده:نیایشگاه‌های باستانی ایران
رده:ویکی‌سازی رباتیک
رده:نیایشگاه‌ها در ایران
رده:مزدیسنا در ایران
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های ثبت‌شده در فهرست میراث ملی ایران
مزار و مسجد قطب‌الدین حیدر

**مزار و مسجد [[قطب‌الدین حیدر]]** مربوط به دوره تیموریان - دوره صفوی است و در تربت حیدریه، مرکز شهر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان تربت حیدریه
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صوفیان در شهرستان تربت حیدریه
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان تربت حیدریه
سنگ‌نگاره ساسانی خان‌تختی

**سنگ‌نگاره ساسانی خان‌تختی** مربوط به دوره ساسانیان است و در کیلومتر ۱۵جاده سلماس به ارومیه در نزدیکی روستای میناس و روی کوه پیرچاووش واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## توضیح اثر
این نقش برجسته متعلق به قرن سوم میلادی و دوره پادشاهی ساسانیان است. سلماس کنونی در دوره اشکانیان یکی از مناطق حائل بین ایران و امپراتوری روم بوده و پس از آن به محل درگیری‌های نظامی دو ابرقدرت شاهنشاهی ایران ساسانی و امپراتوری روم بدل شد. سنگ‌نگاره خان‌تختی یادگار یکی از پیروزی‌های ایرانیان بر رومیان است و در آن اردشیر بابکان و ولیعهدش شاپور یکم تصویر شده‌است که در بازگشت از فتح ارمنستان و پیروزی بر سپاهیان روم، دو تن از حکمرانان ارمنی محلی، هدایایی به ایشان تقدیم می‌کنند.

این نگاره حدود ۵ متر عرض و ۲/۵ تا ۲/۸ متر طول دارد. در این سنگ‌نگاره دو نفر سوار و دو نفر پیاده هستند. سوار سمت چپ اردشیر بابکان است و سوار سمت راست شاپور یکم که در مقام ولیعهدی است و تاجی همانند پدرش دارد.[مردم محلی از نام شاهپور هم برای شهر سلماس استفاده میکنند] تاریخ ایجاد این نگاره ۲۳۸ میلادی است.

## نگارخانه


پرونده:Khan Takhti AP.JPG| اردشیر بابکان
پرونده:Khan Takhti-Ardashir side view.JPG|از چپ به راست: نجیب‌زاده ارمنی در حال هدیه دادن به اردشیر بابکان، اردشیر سوار بر اسب، نجیب‌زاده ارمنی در حال هدیه دادن به شاپور یکم، شاپور سوار بر اسب
پرونده:Khan Takhti-Armenian AP.JPG|نجیب‌زاده ارمنی در حال هدیه دادن به اردشیر بابکان (همچنین احتمال دارد که این نجیب زاده، ساتراپ ارمنستان باشد که حلقه شاهی را از اردشیر دریافت می‌کند.)
پرونده:Khan Takhti-Armenian Shapur I.JPG| نجیب‌زاده ارمنی در حال هدیه دادن به شاپور یکم (همچنین احتمال دارد که این نجیب زاده، وزیر اعظم ساتراپ ارمنستان باشد که حلقه قدرت را از شاپور دریافت می‌کند.)
پرونده:Khan Takhti-May 2006.JPG| وضعیت سنگ‌نگاره در ماه مه ۲۰۰۶ که با افشانه رنگ روی اثر خرابکاری شده‌است.
پرونده:Khan Takhti-Rd top view.JPG| نمای جاده سلماس به ارومیه از محل سنگ‌نگاره. سمت راست طرف سلماس و سمت چپ طرف ارومیه‌است.
پرونده:Khan Takhti-Salmas-Urmia Rd view May 2006.JPG| نمای سنگ‌نگاره از جاده سلماس به ارومیه در ماه مه ۲۰۰۶. در آن تاریخ هنوز پله برای نزدیک شدن به سنگ‌نگاره ساخته نشده بود و تابلوی راهنما نیز تعبیه نشده بود.
پرونده:Khan Takhti-Salmas-Urmia Rd View.JPG| نمای سنگ‌نگاره از جاده سلماس به ارومیه در ماه ژوئن ۲۰۱۲ (خرداد ۱۳۹۱). پله و تابلوی راهنما در بهار سال ۱۳۹۱ در محل اجرا شده‌است.
پرونده:Khan Takhti-Shapur I.JPG|شاپور یکم سوار بر اسب. دست چپ شاپور روی دسته شمشیر است و با دست راست هدیه را از فرد ارمنی تحویل می‌گیرد (یا حلقه قدرت را به او می‌دهد).
پرونده:Khan Takhti-sign.JPG| تابلوی راهنمای اثر، متعلق به سازمان میراث فرهنگی


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران

## پیوند به بیرون
* فیلمی از سنگ‌نگاره ساخته صدا و سیمای مهاباد - ششم بهمن ۱۳۹۰
* فیلمی از سنگ‌نگاره
* نقاشی از سنگ نگاره کار رابرت کر پورتر در سال ۱۸۱۹

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان سلماس
رده:سنگ‌نگاره‌های تاریخی شهرستان سلماس
رده:سنگ‌نگاره‌های ساسانیان
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان سلماس
آتشکده فراشبند

**آتشکده فراشبند** مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان فراشبند، کیلومتر ۱۲ جاده فراشبند به کازرون واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این آتشکده ساسانی به صورت چهارطاقی کوچک از سنگ و گچ ساخته شده و همانندی بسیاری با آتشکده کازرون دارد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آتشکده‌های ایران
* آتشکده کازرون
* آتشکده کرکویه
* آتشکده جره
* آتشکده آذرفرنبغ
* چهارطاقی

## منابع

رده:آتشکده‌های استان فارس
رده:آتشکده‌های تاریخ شهرستان فراشبند
رده:آتشکده‌های تاریخی شهرستان فراشبند
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان فراشبند
رده:بندهای تاریخی شهرستان فراشبند
میل نادری(فهرج)

**میل نادری** یک برج تاریخی مربوط به دوره سلجوقیان است و در جنوب شرقی فهرج در جاده فهرج به زاهدان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

میل نادری فهرج به بلندای نزدیک به چهل گز از آجر ساخته شده و تزئینات آجرکاری جالب توجهی دارد. این میل به دستور نادر شاه افشار برای راهنمایی کاروانیان بم و فهرج در صد کیلومتری شهر بم بازسازی شده‌است.

این بنا در مسیر راه زاهدان - کرمان جای گرفته و در بازه سال‌های ۱۱۶۰–۱۱۴۹ ه. ق ساخته شده است. بلندی آن ۵۵ پا (نزدیک به ۱۷ متر) و محیط آن ۴۳ فوت (۱۳ متر) است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

* سایت جامع گردشگری ایران

رده: شهرستان فهرج
رده:بناهای تاریخی شهرستان فهرج
مناره مسجد جامع ساوه

**مناره مسجد جمعه (جامع)** مربوط به دوره سلجوقیان است و در ساوه، خیابان سلمان ساوجی، مسجد جامع واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این مناره که از آجر و ساروج ساخته شده است، در خارج از محدوده بنای مسجد جامع قرار دارد. ارتفاع مناره ۱۴ متر و قطر آن ۳٫۵ متر می‌باشد و در داخل آن پله‌هایی قرار دارد. قسمت پایینی این مناره ساده بوده و قسمت‌های بالایی آن، مزین به نقوش آجری می‌باشد. بر اساس مستندات تاریخی، این مناره در ابتدا کاملاً عمودی و دارای ارتفاعی بالغ بر ۳۰ متر بوده است. در اثر سیل ناشی از طغیان رودخانه مزلقان در سال ۱۰۵۱، این شهر به کلی تخریب شد و تنها چند اثر مستحکم باقی ماندند که مسجد جامع و این مناره از آن جمله هستند که این مناره نیز در اثر سیل مایل شد و عمود بودن خود را از دست داد. هنوز علت اصلی تخریب نیمه بالایی مناره مشخص نشده است.

## نگارخانه

Masjed_jame-saveh.jpg|قدیمی‌ترین عکس از مناره و مسجد جامع ساوه
Menareh masjed saveh2.jpg
Menareh masjed saveh.jpg
Jameh Mosque of Saveh 9.jpg
Jameh Mosque of Saveh 22.jpg


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان ساوه
رده:برج‌های تاریخی شهرستان ساوه
رده:بناهای تاریخی شهرستان ساوه
رده:ساختمان‌های مذهبی دارای گنبد
رده:معماری سلجوقی
رده:مناره‌ها در ایران
دارالبطیخ

**آرامگاه خواجه نظام‌الملک** معروف به **دارالبطیخ** مربوط به دوره سلجوقیان -قرن۵ ه‍.ق است و در اصفهان، میدان امام علی(سبزه میدان)، خیابان ولی عصر، کوچه سلطان سنجر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شماره ثبت ۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در این مکان خواجه نظام‌الملک و نیز سلطان ملکشاه یکم به خاک سپرده شده‌اند.

در زمان حکومت سلجوقیان، حدود هزار سال پیش، اصفهان پایتخت امپراتوری بزرگی محسوب می‌شد که از ماوراء‌النهر تا سواحل مدیترانه گسترده بود. دوران اوج این امپراتوری، در روزگار سلطنت ملکشاه سلجوقی بود و همه امور آن، در پرتو وزارت مدبرانه خواجه نظام‌الملک توسی، وزیر باکفایت ترکان سلجوقی به انجام می‌رسید.

خواجه نظام‌الملک نویسنده کتاب «سیاست‌نامه» و از آن مهم‌تر، بنیانگذار مدارس معروف نظامیه است. نظامیه نام مدارسی است که در آن دوره، برای آموزش علوم وفنون روز در شهرهای بزرگ آن دوره؛ بغداد، نیشابور، آمل، قاهره، اصفهان، بلخ و هرات تاسیس شد. بسیاری از بزرگان تاریخ ایران همچون شیخ مصلح الدین سعدی، ابوالنجیب سهروردی، شیخ شهاب‌الدین سهروردی، ابوالفرج جوزی، ابواسحاق شیرازی، امام محمد غزالی، قطب الدین شیرازی و … در آن درس می‌داده‌ یا درس می‌خوانده‌اند.

اکنون در محله احمدآباد شهر اصفهان، مقبره کوچکی متشکل از یک حیاط و ایوان وجود دارد که پیکر خواجه نظام‌الملک و ملکشاه سلجوقی و همسرش و نيز جمعی دیگر از شاهان و شاهزادگان سلجوقی در آن به خاک سپرده شده است. اینجا بازمانده یک محوطه بسیار بزرگ بوده که فقط همین مقدار از آن باقی مانده و از زرق و برق ظاهری هم خالی است؛ اما اگر کسی تاریخ‌شناس باشد و ارزش خواجه نظام‌الملک در تاریخ ایران را بداند، دیدن آرامگاه او و شاهان سلجوقی را از کف نخواهد داد؛ خاکی که امروزه «تربت نظام» می‌خوانندش و در قلب محله باستانی احمدآباد اصفهان، نزدیک به یک هزاره است که در گوش تاریخ، نجواها دارد. آنجا را «دارالبطیخ» نیز می‌گویند.

اصلا اگر در نیمه شب دوازدهم رمضان سال 485 هجری قمری، در نیمه راه بغداد، نگهبانان اردوگاه سلطنتی ملکشاه، موازین امنیتی را بیشتر رعایت می‌کردند و مانع نزدیک‌شدن مردی در لباس دراویش به وزیر مشهور سلجوقی، خواجه نظام الملک طوسی می‌شدند، تاریخ ایران در مقطع سلجوقیان طور دیگری رقم می‌خورد.

## نگارخانه

پرونده:Nizam al-Mulk tomb 1.JPG
پرونده:P 20160210 163229.jpg
پرونده:آرامگاه خواجه نظام الملک 02.jpg


## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی
* نظام‌الملک طوسی
* ملکشاه یکم
* سلطان سنجر

## منابع

رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان اصفهان
رده:آثار ملی شهر اصفهان
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان اصفهان
مسجد میدان کاشان

**مسجد میرعماد** یا **مسجد میدان** مربوط به دوره سلجوقیان تا دوره صفوی است و در کاشان، خیابان میر عماد واقع شده و این اثر با نام *مسجد میدان* در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## پیشینه
مسجد میرعماد کاشان از بناهای زمان ترکان قراقویونلو در زمان سلطان جهانشاه است که به احتمال زیاد بر بنا مسجدی از دوران خوارزمشاهی احداث شده است. اصل بنای اولیه آن متعلق به دوره سلجوقی بوده که بر اثر ویرانی‌های عهد مغول، بعدها خواجه عمادالدین آن را از نو مرمت و تجدید بنا کرده است. زیرا محراب قدیمی آن که تا اوایل قرن حاضر هم در محل خود بوده و اکنون در موزه اسلامی برلین نگاهداری می‌شود، در کتیبه آن نوشته شده "در سال 623 هجری توسط حسن بن عربشاه در کاشان ساخته شده است." بنابراین از سده هفتم هجری مسجدی با این محراب باقی و به جا مانده است تا آنکه پس از 250 سال بعد به عصر خواجه عمادالدین برخورد کند. این محراب از جهت ظرافت و زیبایی و دقایق فنی منحصر به فرد است چنانکه بیشتر سیاحان و ایران شناسانی که به کاشان سفر کرده و محراب عظیم این مسجد را از نزدیک دیدند از آن به زیبایی و شگفتی یاد کرده‌اند.

## معماری
این بنا دارای سر در رفیع و معروف و صحن مربع شکل و چهار ایوان بر پیرامون آن و گنبدخانه و دو شبستان جنوب‌غربی و جنوب‌شرقی است. منبر کاشی‌کاری با مصالح بنایی در گنبدخانه مسجد قرار دارد که مربوط به قرن نهم و متعلق به زمان سلطان ابوسعید گورکانی است.

مسجد میرعماد دارای سر در عالی و زیبایی است که به واسطه نمایش فنون معماری اصیل ایرانی در بنای آن بسیار جالب و قابل توجه است زیرا در قرینه‌سازی نمای سر در مسجد ابتکاری به کار برده شده که انحراف جهت بنا را نسبت به محور جلوخان و میدان مقابل مسجد با وضع غیر محسوسی بر طرف ساخته است. بر جداره‌های اطراف و حوالی سر در نیز مجموعه سودمندی از کتیبه و سنگ نبشته‌ها و فرامین پادشاهان قراقویونلو و صفویه تا قاجاریه ثبت شده که اطلاعات مهم تاریخی، آداب و رسوم زمان و سنن اجتماعی و راه و روش فرمانروایان گذشته را منعکس می‌سازد.

## بازسازی و بهسازی بنا
در اوایل دهه نود عملیات بازسازی و بهسازی و مرمت بنا انجام گرفت. سبک سازی بام شامل کندن لایه‌های فرسوده بام و حمل آوار به بیرون مسجد، استحکام بخشی سقف‌ها شامل در آوردن بندهای فرسوده گچی و اجرای دوغاب گچ به صورت کف مال بر روی آنها، اجرای پالانه آجری به همراه دوغاب ریزی مجدد، اجرای دیواره‌ها و سقف قید بندی جهت تسطیح بام، اجرای شیب بندی با پوکه معدنی مرغوب، اجرای پلاستر و ایزوگام و در نهایت اجرای آجر فرش سنتی روی بام و بندکشی آن از اقداماتی است که در بازسازی و مرمت این مسجد تاریخی انجام شده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان کاشان
رده:آثار دوره صفویان در شهرستان کاشان
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در کاشان
رده:ساختمان‌های مذهبی دارای گنبد
رده:مسجدهای ایران
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان کاشان
رده:مسجدهای صفویان
رده:ساختمان‌های مسجد دارای گنبد
رده:مسجدهای استان اصفهان
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های کامل‌شده در ۱۴۶۳ (میلادی)
رده:مسجدهای کامل‌شده در دهه ۱۴۶۰ (میلادی)
رده:قراقویونلو
رده:مسجدهای تیموری
مسجد ساروتقی

**مسجد ساروتقی** مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، بازارچه حسن‌آباد، کوی امامزاده واقع شده و این اثر در تاریخ  با شماره ثبت ۱۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این مسجد ساده و آجری است و نقاشیهای بی نظیری از سمت داخل گنبد دارد. هم‌اکنون این مسجدصرفاً برای ادای نماز باز می‌شود. محراب اندکی پایینتر از نمازخانه و خود نمازخانه اندکی بالاتر از حیاط که تقریباً هم اندازه خود نمازخانه و ساده است، می‌باشد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اصفهان
رده:آثار ملی شهر اصفهان
رده:بناهای تاریخی شهرستان اصفهان
رده:جاذبه‌های گردشگری اصفهان
رده:ساختمان‌های مذهبی دارای گنبد
رده:مسجدها
رده:مسجدهای استان اصفهان
رده:مسجدهای اصفهان
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان اصفهان
رده:مسجدهای تشیع
رده:معماری ایرانی
رده:مسجدهای ایران
رده:آثار ملی ایران
رده:ساختمان‌های مسجد دارای گنبد
رده:معماری دوره صفویان
رده:مسجدهای تشیع در ایران
امامزاده شاه‌رضا

**جعفر بن موسی کاظم (شاهرضا)** به اعتقاد اکثریت مردم از فرزندان موسی بن جعفر و از برادران علی بن موسی است. بنا بر آنچه از اسناد در دست است قول صحیح‌تر این است که شاهرضا از فرزندان بلافصل موسی کاظم بود و در دامنه کوهی که امروز در جوار حرم است کشته شده است و سرش از تن جدا شد که در طوقچی اصفهان (بقعه راس الرضا) دفن شده است.حاج محمدابراهیم همت فرمانده لشکر۲۷ محمد رسول الله هم که در عملیات خیبر کشته شد و همچنین بابا رستم بختیاری از عارفان مشهور قرن سیزدهم قمری که در ابتدای دوره قاجاریه می‌زیست و به رستم بیک نیز شهرت دارد در این مکان دفن شده اند.

مقبره امامزاده شاه رضا مربوط به دوره صفوی است. این بنا در ورودی شهرضا و در کنار کوهی به نام کوه سفیدی واقع شده است و با توجه به فضای سرسبز موجود در این منطقه مسافرانی که از سوی اصفهان به شهرضا وارد می‌شوند این مکان را خواهند دید.

این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان شهرضا
رده:آثار ملی ایران
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان شهرضا
رده:امامزاده‌ها در ایران
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان شهرضا
رده:ساختمان‌های مذهبی دارای گنبد
رده:ساختمان‌های مذهبی دارای مناره
رده:فرزندان موسی کاظم
رده:مسجدهای ایران
رده:معماری دوره صفویان
رده:مکان‌های مقدس شیعه دوازده‌امامی
رده:آرامگاه‌ها در اصفهان
رده:مناره‌ها در ایران
رده:مسجدهای تشیع در ایران
آرامگاه چهل دختران (دامغان)

**آرامگاه چهل دختران** یا **برج چهل‌دختر دامغان** یا **مقبره چهل دختران** مربوط به سدهٔ ۵ ه‍.ق است و در دامغان، مرکز شهر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## پیشینه
برج چهل‌دختر دامغان برج آجری با بلندای تقریبی ۱۵ متر و محیط بیرونی ۲۳ متر و قطر درونی ۵/۵ متر است. این برج که تقریباً به سبک برج طغرل ری و میل رادکان بنا شده در سال ۴۴۶ هجری(۱۰۵۴ میلادی) به امر ابوشجاع اصفهانی ساخته شده‌است.

## معماری
در بیرون این برج کتیبه‌ای به خط کوفی قرار دارد که خواندن آن بسیار مشکل می‌باشد. فقط  «امر ببناء هذا لقبة الامیر الجلیل ابوشجاع» و در آخر کتیبه «ثلثمائه» از آن خوانده می‌شود و معلوم می‌شود که از بناهای قرن چهارم هجری است. به علت استحکام بنا خوب دوام کرده بطوری‌که هیچگونه آثار خرابی در آن مشاهده نمی‌شود. در بالای در کوچک این برج که به جانب جنوب باز می‌شود کتیبه‌ای است از گچ به خط کوفی گویا نام بانی آن را نوشته‌اند.

در وسط برج، قبر ساده‌ای است که از گچ که صاحب آن معلوم نیست و از قرائن چنان بر می‌آید که تا چندی قبل سطح داخلی برج مرتفع‌تر از زمان کنونی بوده‌است زیرا با اندکی دقت، قسمتی را که در زیر خاک بوده و بعداً خاک برداری شده‌است می‌توان تشخیص داد.

ممکن است اسم چهل‌دختر یا چهل‌دختران مربوط به دوره‌های قبل از اسلام باشد و بعید به نظر نمی‌رسد که این ساختمان نیز مانند ساختمان چهل دختر سمنان از خشت خام بوده، چون به مرور زمان قسمتی از آن که فرو ریخته، در قرن چهارم یا پنجم به دستور ابوشجاع که هویت او تا اندازه‌ای مجهول است مجدداً با در نظر داشتن طرح سابق آن، منتهی با آجر و سقف مخروطی شکل بنا گردیده‌است.
## نگارخانه

پرونده:Tower of Chehel Dokhtaran Damghan.jpg|در میانه‌های سده نوزدهم میلادی
پرونده:Damghan-2009.jpg
پرونده:برج چهل دختران دامغان.jpg|alt=
پرونده:تزئینات دور گنبد برج چهل دختران دامغان.jpg|تزئینات آجرکاری و گره‌چینی دور گنبد برج
پرونده:ورودی برج چهل دختران دامغان.jpg|ورودی برج


## جستارهای وابسته
* امامزاده جعفر (دامغان)
* فهرست آثار ملی ایران

## منابع

* 

رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان دامغان
رده:اماکن تاریخی شهرستان دامغان
رده:بناهای تاریخی استان سمنان
رده:بناهای تاریخی شهرستان دامغان
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در دامغان
مناره مسجد میدان

**مناره مسجد میدان** مربوط به سدهٔ ۵ ه‍.ق است و در ساوه، میدان انقلاب، مسجد سرخ واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
200px|بندانگشتی|وسط|مناره مسجد میدان، شهریور ۱۴۰۰
## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان ساوه
رده:مناره‌ها در ایران
گوی برج

**گوی برج** مربوط به سدهٔ ۶ ه‍.ق است و در مراغه، خیابان بهشتی، کوچه سیزیچیها واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان مراغه
رده:بناهای تاریخی مراغه
رده:برج‌های تاریخی شهرستان مراغه