open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
سرخ‌کوتل

**سرخ‌کوتل** (؛ ) که بنام **چشمه شیر** یا **سرچشمه** نیز معروف است، یک پایگاه باستانی مربوط به جنوب سرزمین باستانی باختر و در ١٨ کیلومتری شهر پل خمری در شمال افغانستان است. معابد عظیم، مجسمه های امپراتوران کوشانی و کتیبه معروف سرخ‌کوتل که گاهشماری های امپراتورهای اولیه کوشان را نشان می دهد همه در این مکان باستانی کشف گردیده است. کتیبه رباطک که سرنخ های چشمگیری از شجره نامه سلسله کوشانی را نشان می دهد نیز در روستای رباطک درست در نزدیکی از این مکان یافت شد.

مکان باستانی سرخ‌کوتل که بین سالهای ١٩٥٢ و ١٩۶۶ توسط پروفسور شلومبرگر عضو تیم باستانشناسی دافا حفاری شده است، اصلی ترین مکان کاوش شده درباره امپراتوری کوشانی است. مجسمه های این سایت به موزه ملی افغانستان منتقل شدند، بقیه سایت در طول جنگ داخلی افغانستان به طور کامل غارت شد. مشهورترین آثار این سایت کتیبه های سرخ‌کوتل، مجسمه امپراتور کنیشکا و محراب آتش است. مجسمه کنیشکا در جریان حملات شورای نظار در فوریه الی مارس ٢۰۰١ ویران شد، اما توسط محافظان فرانسوی اثر آنرا دوباره مرمت کردند. این سه اثر در حال حاضر در موزه ملی افغانستان به نمایش گذاشته شده است.

## جستارهای وابسته
* باختر

## منابع

* 

## نگارخانه


Image:Buddha Capitol 2.jpg|سرستون کرینتی با تندیس بودا در مرکز، سرخ کوتل، افغانستان، سده دوم پس از میلاد، موزهٔ گیمه، پاریس


رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در افغانستان
رده:امتداد جاده ابریشم
رده:باستان‌شناسی افغانستان
رده:پایگاه‌های باستان‌شناسی افغانستان
رده:تاریخ افغانستان
رده:شاهنشاهی کوشان
رده:مناطق مسکونی پیشین در افغانستان
اوزارکس

بندانگشتی|290px

**اوزارکس**  رشته‌کوهی است در قاره آمریکای شمالی، در ایالات آرکانزاس و میزوری در ایالات متحده. 

رودخانه ملی بوفالو در این کوه‌ها قرار دارند.

## پیوند به بیرون
* پیوند گردشگری کوه‌های اوزارک

رده:رشته‌کوه اوزارک
رده:رشته‌کوه‌های ایالات متحده آمریکا
رده:سپاه مردمی حفاظت محیط زیست در آرکانزاس
رده:سپاه مردمی حفاظت محیط زیست در میزوری
رده:منطقه‌های چهرنگاشتی ایالات متحده آمریکا
جنگل ملی شوشونی

**جنگل ملی شوشونی**  یک جنگل ملی در آمریکا است.

مساحت این جنگل ۱۰۱۱۷ کیلومتر مربع است و در ایالت وایومینگ گسترده است.

## منابع

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه رسمی پارک

رده:جنگل ملی شوشونی
رده:بناهای شاخص در وایومینگ
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۹۱ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۹۱ (میلادی) در وایومینگ
رده:پارک‌های ملی در وایومینگ
رده:جنگل‌های ایالات متحده آمریکا
رده:سپاه مردمی حفاظت محیط زیست در وایومینگ
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان پارک، وایومینگ
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان تتون، وایومینگ
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان سوبلت، وایومینگ
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان فرمونت، وایومینگ
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان هات اسپرینگز، وایومینگ
رده:بوم‌سازگان بزرگ یلواستون
رده:جنگل‌های ملی کوه‌های راکی
رده:رده VI اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت
دریاچه اواچیتا

**دریاچه اواچیتا**  یکی از دریاچه‌های واقع در آمریکای شمالی است که در ایالات متحده آمریکا در آرکنسا قرار گرفته است.

جنگل ملی اواچیتا در مجاورت این دریاچه قرار دارد.

## منابع

* شبکه اطلاعاتی دریاچه اواچیتا

رده:پارک‌های ملی در آرکانزاس
رده:پهنه‌های آبی شهرستان گارلند، آرکانزاس
رده:پهنه‌های آبی شهرستان مونتگومری، آرکانزاس
رده:دریاچه‌های بلندی‌های داخلی ایالات متحده آمریکا
رده:دریاچه‌های ایالات متحده آمریکا
رده:زمین‌چهرهای شهرستان گارلند، آرکانزاس
رده:زمین‌چهرهای شهرستان مونتگومری، آرکانزاس
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در گارلند، آرکانزاس
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در مونتگمری، آرکانزاس
رده:سدها در آرکانزاس
رده:سدهای کامل‌شده در ۱۹۵۳ (میلادی)
رده:مخزن سد در آرکانزاس
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان گارلند، آرکانزاس
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان مونتگومری، آرکانزاس
جنگل ملی پایک

**جنگل ملی پایک**  یک جنگل ملی در آمریکا است.

مساحت این جنگل ۴۴۷۸ کیلومتر مربع است و در ایالت کلرادو گسترده است.

## منابع

## پیوند به بیرون

* گزارش واشینگتن پست از این پارک

رده:جنگل ملی پایک
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۹۲ (میلادی) در کلرادو
رده:پارک‌های ملی در کلرادو
رده:پایکس پیک
رده:جنگل‌های ایالات متحده آمریکا
رده:جنگل‌های ملی کلرادو
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان ال پاسو، کلرادو
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان پارک، کلرادو
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان تلر، کلرادو
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان جفرسون، کلرادو
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان داگلاس، کلرادو
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان کلیر کریک، کلرادو
رده:جنگل‌های ملی کوه‌های راکی
رده:رده VI اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت
جنگل ملی الگینی

**جنگل ملی الگینی**  یک جنگل ملی در آمریکا است.

مساحت این جنگل ۲۰۷۶ کیلومتر مربع است و در ایالت پنسیلوانیا گسترده است.

## نگارخانه

پرونده:Kinzua.jpg


## پیوند به بیرون
* وب‌گاه رسمی پارک

رده:جنگل ملی الگینی
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۲۳ (میلادی) در پنسیلوانیا
رده:پارک‌های ملی در پنسیلوانیا
رده:جنگل‌های ایالات متحده آمریکا
رده:رده VI اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت
رده:مناطق حفاظت‌شده بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۲۳ (میلادی)
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان الک، پنسیلوانیا
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان فارست، پنسیلوانیا
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان وارن، پنسیلوانیا
رده:منطقه‌های پنسیلوانیا
جنگل ملی هورون–منستی

**جنگل ملی هورون-منستی**  یک مجموعه جنگل ملی در آمریکا است.

مساحت این جنگل ۴۰۵۰ کیلومتر مربع است و در ایالت میشیگان گسترده است.

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه رسمی پارک

رده:جنگل ملی هیوران-منستی
رده:بناهای شاخص در میشیگان
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۰۹ (میلادی) در میشیگان
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۳۸ (میلادی) در میشیگان
رده:پارک‌های میشیگان
رده:مناطق مهم پرندگان میشیگان
رده:جنگل‌های ایالات متحده آمریکا
رده:جنگل‌های ملی میشیگان
رده:رده VI اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان لیک، میشیگان
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان آلکونا، میشیگان
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان اوشنا، میشیگان
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان ایوسکو، میشیگان
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان کرافورد، میشیگان
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان ماسون، میشیگان
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان مانتکام، میشیگان
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان منیستی، میشیگان
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان موسکگون، میشیگان
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان میکوستا، میشیگان
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان نیویگو، میشیگان
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان وکسفورد، میشیگان
جنگل ملی هایاواتها

**جنگل ملی هایاواتها**  یک مجموعه جنگل ملی در آمریکا است.

مساحت این جنگل ۳۵۶۱ کیلومتر مربع است و در ایالت میشیگان گسترده‌است.

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه رسمی پارک

رده:جنگل ملی هایاواتها
رده:بناهای شاخص در میشیگان
رده:پارک‌های میشیگان
رده:جنگل‌های ایالات متحده آمریکا
رده:جنگل‌های ملی میشیگان
رده:رده VI اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت
رده:سپاه مردمی حفاظت محیط زیست در میشیگان
رده:مناطق حفاظت‌شده بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۳۱ (میلادی)
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان آلگر، میشیگان
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان چیپوا، میشیگان
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان دلتا، میشیگان
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان مارکت، میشیگان
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان مکیناک، میشیگان
رده:مرداب‌های ایالات متحده آمریکا
جنگل ملی پیزگاه

**جنگل ملی پیزگاه**  یک جنگل ملی در آمریکا است.

مساحت این جنگل ۲۰۶۴ کیلومتر مربع است و در ایالت کارولینای شمالی گسترده است.

## نگارخانه

پرونده:Linville Gorge-27527-3.jpg


## پیوند به بیرون

* وب‌گاه پارک

رده:جنگل ملی پیزگاه
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۱۶ (میلادی) در کارولینای شمالی
رده:پارک‌های ملی در کارولینای شمالی
رده:جنگل‌های ایالات متحده آمریکا
رده:مناطق حفاظت‌شده بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۱۶ (میلادی)
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان برک، کارولینای شمالی
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان آوری، کارولینای شمالی
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان بان‌کوم، کارولینای شمالی
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان ترانسیلوانیا، کارولینای شمالی
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان کالدول، کارولینای شمالی
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان مدیسون، کارولینای شمالی
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان مکداول، کارولینای شمالی
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان میچل، کارولینای شمالی
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان واتاگ، کارولینای شمالی
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان هندرسون، کارولینای شمالی
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان هیوود، کارولینای شمالی
رده:مناطق حفاظت‌شده شهرستان ینسی، کارولینای شمالی
رده:کارولینای شمالی غربی
رده:جنگل‌های کهن‌رشد
رده:رده VI اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت
جنگل ملی چوگاچ

**جنگل ملی چوگاچ**  یک جنگل ملی در آمریکا است.

مساحت این جنگل ۲۳٫۰۰۰ کیلومتر مربع (بزرگتر از استان بوشهر) است و در ایالت آلاسکا گسترده است.

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه پارک

رده:پارک‌های ملی در آلاسکا
رده:جنگل‌های ایالات متحده آمریکا
رده:مناطق حفاظت‌شده انکوریج، آلاسکا
رده:مناطق حفاظت‌شده یاکوتات، آلاسکا
رده:رده VI اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت
ساعت (صورت فلکی)

**ساعت** یکی از صور فلکی جنوبی است که بسیار عرض پایینی دارد.

نام اصلی آن Horologium Oscillitorium بوده که توسط کاشفش نیکلاس لوئس د لاکایله  و بعداً توسط کریستین هویگنس به نام Horologium Oscillitorium عوض گردید.
## منابع

* Ian Ridpath and Wil Tirion (2007). *Stars and Planets Guide*, Collins, London. . Princeton University Press, Princeton. .

## پیوند به بیرون
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Horologium
* Starry Night Photography - Horologium Constellation
* Star Tales – Horologium

رده:صورت‌های فلکی جنوبی
رده:صورت‌های فلکی شرقی
رده:صورت فلکی ساعت
رده:صورت‌های فلکی فهرست‌شده توسط لاکای
گلبرگ

250px|thumb
**گُلبَرگ** از جمله قسمت‌های گل است.

دومین حلقهٔ گل، مرکب از قطعاتی به نام گلبرگ است.

در آن‌ها معمولاً پهنک، و قسمتِ زیرینِ باریک‌تری به نام ناخنک قابل تشخیص است. ناخنک، **گلبرگ** را به نهنج متصل می‌کند. پهنک ممکن است صاف (مانند آلاله)، دندانه‌دار، ریشک‌دار، یا لپ‌دار باشد.

غالباً در قاعده گلبرگ‌ها نوش جای ماده شیرینی ترشح می‌کند که حشرات طالب آن‌اند. گلبرگ‌ها ممکن است کاملاً به صورت نوش جای شیپور مانند، تغییر شکل دهند (مانند اقونیطون).

در نوعی طبقه‌بندی قدیمی‌تر گیاه‌شناسی (رده‌بندی طبیعی) گیاهان گلدار دولپه‌ای را به سه گروه بی‌گلبرگان، جداگلبرگان و پیوسته‌گلبرگان تقسیم می‌کردند.

پیوسته‌گلبرگان گیاهانی هستند که گلبرگ‌های آنها به هم پیوسته‌است مانند نرگس.

گیاهان با گلبرگ‌های جدا از هم جداگلبرگان نام دارند.
## منابع

لغت‌نامه دهخدا. سرواژه گلبرگ، پیوسته‌گلبرگان.

رده:ریخت‌شناسی گیاه
رده:گرده‌افشانی
رده:دستگاه تولیدمثل گیاهان
ورم بیضه

بندانگشتی|وَرَمِ بـِیضِه یا اُرکیت
**غُر** یا **گُندین** یا  **وَرَمِ بـِیضِه** یا **اُرکیت**  اصطلاح پزشکی، التهاب و تورم بیضه‌ها را گویند و غالباً در دنباله یک عفونت این عارضه پدید می‌آید.

ورم بیضه معمولاً بسیار دردناک است. البته تورم بیضه در نتیجهٔ آب آوردن بیضه (هیدروسل) که در طی آن مایع در درون غشاهای اطراف بیضه جمع می‌شود دردناک نیست.

## منابع

رده:آماس
رده:اوریون
رده:بیماری‌های بیضه
رده:سلامت مردان
ماستیت

**ماستیت** (به انگلیسی: Mastitis) به معنای التهاب پستان انسان یا جانوران است که معمولاً با شیردهی ارتباط دارد. نشانه‌های شایع آن شامل درد موضعی و قرمزی پوست است. تب و درد عمومی بدن نیز اغلب همراه با این وضعیت دیده می‌شود. آغاز بیماری معمولاً سریع بوده و در چند ماه نخست پس از زایمان رخ می‌دهد. از عوارض احتمالی می‌توان به تشکیل آبسه اشاره کرد.

عوامل خطر شامل مکیدن نامناسب نوزاد، شقاق پستان و قطع شیردهی است. استفاده از شیردوش در گذشته به‌عنوان عامل مرتبط با ماستیت مطرح بوده، اما امروزه ارتباط آن غیرمستقیم دانسته می‌شود. شایع‌ترین باکتری دخیل در این بیماری *[[استافیلوکوک اورئوس]]* است. تشخیص معمولاً بر پایهٔ علائم بالینی انجام می‌شود. در موارد مشکوک به آبسه، سونوگرافی می‌تواند مفید باشد.

پیشگیری از این مشکل با به‌کارگیری روش‌های صحیح شیردهی امکان‌پذیر است. در صورت وجود عفونت، مصرف آنتی‌بیوتیک‌های مانند فلوکلوگزاسیلین (داروی انتخابی) توصیه می‌شود. ادامهٔ شیردهی معمولاً ضروری است، زیرا تخلیهٔ کامل پستان برای بهبود اهمیت دارد. شواهد مقدماتی نشان می‌دهد که پروبیوتیک‌ها ممکن است سودمند باشند. حدود ۱۰٪ از زنان شیرده دچار این بیماری می‌شوند.

## علائم
از علائم ماستیت می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
* درد در ناحیه پستان
* تورم در ناحیه پستان
* به وجود آمدن ناحیه ای قرمز رنگ و گوه ای شکل و حساس به دست زدن در پستان
* احساس سوزش در شیردهی
* تب و لرز و خستگی

در دام‌ها ماستیت از طریق تغییرات فیزیکی یا شیمیائی و معمولاً با مشاهده آلودگی میکروبی در شیر و همچنین تغییرات حاصل از بیماری در بافت غده پستانی مشخص می‌شود.

## عوامل باکتریایی ایجاد ماستیت در گاو
باکتری‌های شناخته شده عامل ورم پستانی عبارتند از:

## منابع

## پیوند به بیرون

* مقالات مربوط به ماستیت در پایگاه مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی

رده:آرتی‌تی
رده:آماس
رده:بیماری‌های پستان
دق بهلول

**دق بهلول**، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان سرخس در استان خراسان رضوی.

این روستا در دهستان خانگیران قرار دارد و بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۰ جمعیت آن ۱۳۰ نفر  (۳۴ خانوار) است.

## منبع

رده:روستاهای شهرستان سرخس
چشمک

بندانگشتی|مردی در حال چشمک زدن با چشم راست.
**چشمک زدن** یک نوع بیان کردن به واسطه صورت است که به صورت بین‌المللی شناخته شده می‌باشد و با بستن واضح و ارادیِ یکی یا هر دو چشم در یک حرکت سریع صورت می‌پذیرد. چشمک زدن یک شکل از ارتباط نیمه رسمی می‌باشد که نگفتنی‌هایی را که طرف مقابل متوجه می‌شود نشان می‌دهد.

چشمک زدن مخفیانه می‌تواند یک راز مشترک گفته نشده را بیان کند، که در برخی منابع برای زخم معده نیز مفید شمرده شده‌است؛ به عنوان مثال اگر فروشنده‌ای به یک مشتری یک بروشور بدهد و به او بگوید: «بفرمایید، این مجانی است»ا ین جمله ممکن است این معنی را هم داشته باشد که «گرفتمش» یا «بله من می‌فهمم».

در فرهنگ غرب، زنانی که به مردان چشمک می‌زنند نشان می‌دهند که علاقه‌مند به رابطه با آن مرد هستند، ولی این نوع رفتار دیگر از طرف زنان رو به منسوخ شدن نهاده و به ندرت دیده می‌شود. همین طور اگر یک مرد به یک زن نیز چشمک بزند ای معنی را القا می‌کند که «من از تو خوشم می‌آید» یا «سلام، من علاقه‌مندم تو را بیشتر بشناسم».

در فرهنگ آمریکای لاتین، چشمک زدن نوعی دعوت رومانتیک نیز می‌باشد، اما می‌توان آن را به صورت علامتی شناخته شده و قابل قبول بین دوستان هم دید. در نیجریه، چشمک زدن یک علامت برای بچه‌ها است که اتاق را هرچه سریعتر ترک کنند. در بین بسیاری از مردم آسیایی، مخصوصاً زنان چینی و هندی، چشمک زدن بسیار ناپسند و خارج از ادب تلقی می‌شود.
همه افراد قادر به چشمک زدن به صورت ارادی نمی‌باشند، یک دسته از افراد فقط قادرند با یک چشم چشمک بزنند، و دسته دیگر قادرند با هر دو چشم چشمک زده ولی فقط از یکی از چشمان خود استفاده می‌کنند.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «[//en.wikipedia.org/wiki/Wink Wink]»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (بازیابی در ۱۸ مهٔ ۲۰۰۸).

رده:اشارات
رده:چشم
رده:حالت‌های چهره
رده:رفتارهای انسان
رده:چشم انسان
تام میرزاحسن

**تام میرزا حسن**، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان سرخس در استان خراسان رضوی.

این روستا در دهستان سرخس قرار دارد و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن (۴۶۶ خانوار) ۲۱۸۰ نفر 
است.

## منبع

* سایت ریسمون

رده:روستاهای شهرستان سرخس
سد جیرفت

**سد جیرفت** یک سد بتنی دو قوسی در شمال شهرستان جیرفت استان کرمان است که با ظرفیت ذخیره ۵۰۰ میلیون متر مکعب آب بر روی رودخانه هلیل رود بنا شده است. ساخت این سد در سال ۱۳۵۴ آغاز شد ولی با وقوع انقلاب و جنگ ۸ ساله عملیات ساخت با توقف و کندی رو به رو شد تا اینکه در اواخر سال ۱۳۷۰ عملیات اصلی ساختمان سد تکمیل و در ۶ دی‌ماه همان سال عملیات آبگیری آن آغاز شد.

در بهمن سال ۱۳۷۱ پیش از اینکه عملیات آبگیری سد به اتمام برسد، سد جیرفت با سیلی بسیار عظیم با دورهٔ بازگشت حدود ۸۰۰ سال به میزان ۵٬۰۳۵ متر مکعب بر ثانیه مواجه شد که بدون اینکه آسیبی به سد وارد شود، پذیرای سیل ورودی شده و ۵۰٪ آن را ذخیره و نیم دیگر به پایین‌دست رها گردید.

مساحت حوضهٔ آب‌خیز بالا دست سد، حدود هشت‌صد هزار هکتار می‌باشد.

## مشخصات سد
سد جیرفت یکی از سدهای مدرن و بزرگ در کشور در زمان احداث محسوب می‌شد. این سد یک سد بتنی دو قوسی است که ارتفاع آن از پی ۱۳۴ متر و درازای تاج آن ۲۷۷ متر است. ضخامت این سد بین ۱۷ متر در کف تا ۵ متر در تاج متغیر است. حجم مخزن در تراز نرمال در حدود ۵۰۰ میلیون متر مکعب می‌باشد. از نظر بهره‌برداری سد مخزنی، کشاورزی و برق‌آبی محسوب می‌شود. سطح زیر کشت در نظر گرفته شده برای آن ۱۴٬۲۰۰ هکتار است. این سد به صورت چندمنظوره ساخته شده و با داشتن دریاچه‌ای با مساحت ۱٬۰۰۰ هکتار و گنجایش زیاد آن، نقش بسیار مهمی از لحاظ کنترل سیلاب دارد. سرریزهای قابل کنترل و دریچه‌های آن در مجموع قادر به تخلیهٔ حداکثر ۶٬۵۰۰ متر مکعب آب در ثانیه هستند.
ظرفیت نصب شده نیروگاه سد ۳۲ مگاوات است. در سال ۱۴۰۰ پروژه انتقال آب پشت سد به شهرهای جیرفت و عنبرآباد در جهت تآمین آب شرب شهرهای فوق کلید خورد . محمدرضا عطارپور مجری طرح انتقال آب شرب از سد جیرفت به شهرستانهای جیرفت و عنبرآباد به خبرنگار ایرنا گفت: این پروژه با توجه به بحران کم آبی ودر شهرهای فوق و مشکلات کیفی و کمی منابع زیرزمینی موجود و از طرفی وجود سد مخزنی جیرفت در نزدیکی این دو شهر در دستور کار شرکت آب منطقه ای کرمان قرار گرفت. این پروژه به شرکت جنرال با مدیریت آقای امیری و مدیریت پروژه آقای مهرداد موسوی واگذار گردید و طبق تحقیقات و مطالعات و اخذ مجوزهای لازم در نهایت طرح فوق در سال ۱۴۰۰ و با هدف تامین ۲۹/۱ میلیون مترمکعب آب شرب وارد فاز اجرایی شد و به این منظور باید ۷۲ کیلومتر لوله گذاری و ساخت حوضچه های مخصوص تصفیه آب انجام بگیرد که به علت مشکلات تآمین بودجه و اعتبار فعلا کار به کندی و با وقفه انجام میگیرد .

## گالری تصاویر

پرونده:سد جیرفت-Jiroft Dam.webp|سد جیرفت و مخزن آن


## جستارهای وابسته

* سد بافت
* سد تنگوئیه سیرجان
* سد نسا بم
* سد شهیدان امیرتیموری (صفارود)
* فهرست سدهای ایران

* سرریز سد

## منابع
*https://web.archive.org/web/20080506183142/http://news.moe.org.ir/vgle.n8xbjh8zn2zibjj9r..html

## پیوند به بیرون

رده:ایستگاه‌های برق‌آبی در ایران
رده:سدهای استان کرمان
رده:سدهای ایران
رده:سدهای کامل‌شده در ۱۹۹۳ (میلادی)
رده:مخزن‌های سد در ایران
رده:مقاله‌های خرد نیروگاه‌ها
مسیحیان کلدانی

**کلیسای کلدانی** نام شاخه‌ای مرتبط با کلیسای کاتولیک اما مستقل از واتیکان است. کلیسای کلدانی مقام «پاپ» را به رسمیت می‌شناسد. مقام رهبری کلیسای کلدانی را «لوئیس روفائیل اول ساکو» به عهده دارد و ساکن عراق می‌باشد.

## تاریخچه کلیسای کلدانی
درقرن پانزده تا شانزده میلادی و در ۱۵۱۷ میلادی، میلیون‌ها نفر از پیروان کلیسای کاتولیک به کلیسای پروتستان گرویدند. این شکست دردناکی برای کلیسای کاتولیک بود. کلیسای کاتولیک درصدد بر آمد که شکست خود را با تفرقه انداختن در کلیساهای مشرق زمین جبران سازد. با فرستادن هزاران مسیونر و میلیون‌ها لیره و فرانک به هدف خود رسید. 

در قرن هفدهم میلادی، هیئت‌های تبلیغ کاتولیسیزم فرانسوی برای تبلیغ این مذهب در میان مسیحیان شرقی به کردستان آمدند. برای فراهم آوردن زمینهٔ فعالیت آن‌ها، پادشاه فرانسه نزد سلطان عثمانی وساطت کرد. تا قبل از این تغییر دینی، به جز ارمنیان پیروی کلیسای گریگوری، دو گروه جمعیتی مسیحی دیگر در میان کردها زندگی می‌کردند. نخست مسیحیان سریانی که عمدتاً در طور عبدین، جزیره و دیگر شهرهای کردستان شمال غربی می‌زیستند و زبان آن‌ها آرامی و عربی بود. این دسته از مسیحیان به کلیسای ارتدکس سریانی متعلق بودند و یعقوبی نیز نامیده می‌شدند. دستهٔ دوم مسیحیان کلدانی ها بودند که اگرچه در زبان با گروه اول مشترک بودند، اما پیروی کلیسای نسطوری بودند. میسیونرهای کاتولیک فرانسوی تقریباً نیمی از گروه دوم یعنی کلدانی ها  ساکن نواحی غرب کردستان را به مذهب کاتولیک گرواندند. این دسته از کلدانیان پس از گرویدن به کاتولیسیزم، کلیسای کلدانی نامیده شدند.

از قرن پانزدهم به بعد این کلیساها پسوند کاتولیک به خود گرفتند، کلیسای ارامنه، کلیسای قبطی مصر، کلیسای روس، کلیسای سریان، و...

جدایی کلیسای کلدانی از کلیسای شرق کلیسای نسطوری توسط میسیونرهای کلیسای کاتولیک در سال ۱۵۵۱-۱۵۵۳ اتفاق افتاد و کلیسای کلدانی زاده این تفرقه است. یوحنا سولقااسقف کلیسای شرق / کلیسای نسطوری در دیر القوش در ۴۰ کیلومتری شمال شهر نینوا/موصل به خدمت کلیسای کاتولیک در می‌آید و به مقام پاتریارکی نائل می‌شود.
باید اشاره کرد که کلیسای شرق /کلیسای نسطوری پیشتر در سال ۴۳۱ در افسس از کلیسای کاتولیک جدا شده بود.

## نامگذاری جدید
کلیسای کاتولیک مجبور به نامگذاری جدیدی برای کلیسای شرق  /کلیسای نسطوری شد. نام‌هائی مانند «کلیسای شرق  کاتولیک» یا «کلیسای نسطوری کاتولیک» پیشنهاد شد که هیچ‌یک مورد قبول واقع نگردید.

درواقع «کلیسای کلدانی کاتولیک» همان کلیسای شرق /کلیسای نسطوری است، اما به شاخه کاتولیک تعلق دارد.

اکثریت جامعه مسیحیان عراق که جمعیتشان بیش از هفتصد هزار نفر تخمین زده می‌شود، از پیروان کلیسای  کلدانی هستند.

## قتل اسقف اعظم کلدانی
در تاریخ ۱ مارس ۲۰۰۸ اعلام شد که پولص فرج رحو، اسقف اعظم موصل هنگام ترک کلیسایی در محله النور در شرق موصل به وسیلهٔ افراد مسلحی ربوده شده‌است. نهایتاً در تاریخ ۱۲ مارس مقامات پلیس عراق از پیدا شدن جسد فرج رحو، در نزدیکی شهر موصل خبر دادند.

نهایتاً در تاریخ ۱۸ مه دادگاهی در عراق یکی از رهبران گروه تروریستی القاعده در این کشور را به اتهام قتل فرج رحو به اعدام محکوم کرد

## پانویس‌ها

رده:افراد ایرانی آشوری‌تبار
رده:اقوام در عراق
رده:تاریخ کاتولیسیسم شرقی
رده:کاتولیک‌ها
رده:کلیسای کلدانی
رده:مردمان باستانی
رده:کلیسای کاتولیک در عراق
رده:مسیحیت در عراق
رده:گروه‌های قومی-مذهبی
ارتینج

**ارتینج**، روستایی است از توابع بخش مرزداران شهرستان سرخس در استان خراسان رضوی.

این روستا در دهستان گل بی بی قرار دارد و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن (۶ خانوار) ۱۸ نفر 
است.

## منبع

رده:روستاهای شهرستان سرخس
سنگتراش (صورت فلکی)

**سنگتراش** یکی از صور فلکی جنوبی است که توسط نیکلاس لویس د لاکایله  کشف شد .

این صورت فلکی در قرن هفدهم ساخته شده و هیچ افسانه‌ای ندارد.
## ستارگان
این صورت فلکی ستاره‌ای روشنتر از قدر ظاهری ۳ ندارد و درخشانترین ستاره آن آلفا سنگتراش است با قدر ۴.۳۱ آلفا سنگتراش ستاره‌ای متغیر از نوع متغییرهای SX بره‌ای می‌باشد.

## اجرام عمقی آسمان
* کهکشان کوتوله سنگتراش:یکی از اعضای گروه محلی
* NGC 253: کهکشان سنگتراش یکی از کهشانهای مارپیچی
* NGC 55:یک کهکشان نامنظم

## منابع

* Ian Ridpath and Wil Tirion (2007). *Stars and Planets Guide*, Collins, London. . Princeton University Press, Princeton. .
## پیوند به بیرون
* Star Tales – Sculptor

رده:صورت‌های فلکی جنوبی
رده:صورت‌های فلکی شرقی
رده:صورت فلکی سنگتراش
رده:صورت‌های فلکی
رده:صورت‌های فلکی فهرست‌شده توسط لاکای
سه‌پایه (صورت فلکی)

**سه پایه** یکی از صور فلکی بسیار جنوبی است پرنورترین ستاره آن آلفا سه پایه و بعد از آن بتا سه پایه که فاصله اش از ما 62.9 سال نوری است

ستاره کاپتیننزدیکترین ستاره به زمین در این صورت فلکی است با فاصله 12.78 سال نوری این ستاره یک کوتوله قرمز است.
## تاریخچه
این صورت فلکی توسط نیکلاس لویس د لاکایله و در قرن هفدهم ساخته شد به همین دلیل افسانهٔ مهمی ندارد.
## منابع

* Ian Ridpath and Wil Tirion (2007). *Stars and Planets Guide*, Collins, London. . Princeton University Press, Princeton. .

## پیوند به بیرون

* Star Tales – Pictor
* Pictor @ Stargazing

رده:صورت‌های فلکی جنوبی
رده:صورت‌های فلکی شرقی
رده:صورت فلکی سه‌پایه
رده:صورت‌های فلکی
رده:صورت‌های فلکی فهرست‌شده توسط لاکای
سیمرغ (صورت فلکی)

**سیمرغ**  یکی از صور فلکی جنوبی است که توسط پیتر دریکسزون کیسر  و فردریک د هاتمن  کشف و در سال ۱۶۰۳ توسط ژوهان بایر  نقشه‌برداری شد.

فقط دو ستاره درخشان‌تر از قدر ظاهری ۵ دارند میل آن از −۳۹° تا −۵۷° است و بعد آن h۲۳٫۵ تا h۲٫۵ کشیده شده است و مردم استرالیا و آفریقای جنوبی به‌راحتی این صورت فلکی را در تابستان می‌بینند.

## افسانه
این صورت فلکی از صور فلکی معاصر است به همین دلیل افسانه محکمی ندارد اما سیمرغ نام پرنده است که در افسانه‌های چینی، هندی، مصری و ایرانی نیز دیده شده است بالاخص ایران زیرا این داستان‌های این پرنده در بخش حماسی شاهنامه نیز موجود است.

آلفا سیمرغ نام خاصی به نام آکا دارد که به معنی قایق بادی است.

## منابع

* Ian Ridpath and Wil Tirion (2007). *Stars and Planets Guide*, Collins, London. . Princeton University Press, Princeton. .

## پیوند به بیرون

* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Phoenix
* The clickable Phoenix
* Starry Night Photography - Phoenix Constellation
* Star Tales – Phoenix

رده:اخترشناسی در جمهوی هلند
رده:جمهوری هلند در دهه ۱۵۹۰ (میلادی)
رده:دوران طلایی هلند
رده:صورت فلکی سیمرغ
رده:صورت‌های فلکی پتروس پلانسیوس
رده:صورت‌های فلکی
رده:ققنوس‌ها در فرهنگ عامه
بیدل کرمانشاهی

**میرزا محمد بیدل کرمانشاهی** از شاعران بزرگ ایرانی قرن سیزده قمری بوده‌است.

## تبار اصلی
تباراصلی بیدل از چلاو شهرستان آمل استان مازندران بوده و از بنی اعمام میرزا علینقی، متخلص به اقبال بود. در ایام شیرخوارگی وی، پدرش به کرمانشاه رفت. او در عهد ناصرالدین شاه می‌زیست.

## تبحر شعری
بیدل میراثی بسیار دارد و در بدیهه گویی خاصه در ماده تاریخ تسلطی غریب در سایر اقسام شعر نیز طبع روان و سریع داشت.

## آثار
از آثار وی می‌توان به رساله‌ای در عروض و قافیه و مثنوی، عُسر و یُسر، تحفة الذاکرین، دستان ماتم، در مقتل، وقایع صفین، در بحر تقارب، ربیعیه، در علم صرف و دیوان اشعار در حدود بیست‌هزار بیت اشاره کرد.

## نمونهٔ شعر
* ای که گفتی دل گم کرده ز زلفم بستان … ما دل خود نشناسیم ز بسیاری دل
* شد گوشه‌نشین خال تو در کنج لب آری … کار همه دل‌سوختگان گوشه‌نشینی است
* گفتمش دل به غمت دادم ننمودم سود … گفت این بس که بخوانند تو را بیدل من

## انجمن ادبی بیدل
بیدل در کرمانشاه اقدام به تشکیل انجمنی ادبی کرد و شاعران آن شهر را به منظور توسعۀ ادبیات فارسی به دور خود جمع کرد. از جمله شاعرانی که در این انجمن حضور پیدا می‌کردند می‌توان به حسین‌قلی‌خان سلطانی کلهر، میرزا تقی ادب و میرزا حیدر مجدالادباء اشاره کرد.

## معاصران
وصال شیرازی و سلطانی کرمانشاهی (گویندهٔ شعر مشهور: … بعد از دو سه روز بیدل آمد) از هم‌عصران بیدل بوده‌اند.

## درگذشت
سال وفات بیدل را ۱۲۸۹ قمری گفته‌اند.

## منابع

* بیدل
* لغت‌نامه دهحدا، بیدل کرمانشاهی
* noormags.ir/view/fa/creator/77367

رده:اهالی آمل
رده:اهالی کرمانشاه
رده:شاعران اهل کرمانشاه
رده:شاعران فارسی‌زبان اهل ایران
رده:شاعران فارسی‌زبان سده ۱۳ (قمری)
رده:شاعران مرد اهل ایران
رده:درگذشتگان ۱۲۵۱
قاعده زنجیره‌ای

بندانگشتی|نمودار مشتقی برای توابع زنجیره‌ای
در حسابان، **قاعده زنجیره‌ای**   یک فرمول است که مشتق ترکیب دو تابع مشتق‌پذیر  و  را به صورت مشتق  و  بیان می‌کند.

به‌طور شهودی، اگر متغیر *y* تابع متغیر دومی به نام *<math>u</math>* باشد، و *<math>u</math>* نیز خود تابع متغیر سوم *<math>x</math>* باشد، آن‌گاه آهنگ تغییر *<math>y</math>* نسبت به *<math>x</math>* برابر است با آهنگ تغییر *<math>y</math>* نسبت به *<math>u</math>* ضرب در آهنگ تغییر *<math>u</math>* نسبت به *<math>x</math>*. به زبان ریاضی:

:\frac {\mathrm dy}{\mathrm dx} = \frac {\mathrm dy} {\mathrm du} \cdot\frac {\mathrm du}{\mathrm dx}.

## اثبات
### با استفاده از بی‌نهایت‌کوچک‌ها
برای اثبات قاعدهٔ زنجیره‌ای با استفاده از بی‌نهایت‌کوچک‌ها، ابتدا y=f(x) و x=g(t) را در نظر گرفته، و سپس با انتخاب بی‌نهایت کوچک \Delta t\not=0، \Delta x=g(t+\Delta t)-g(t) و بصورت متقابل، \Delta y=f(x+\Delta x)-f(x) را محاسبه می‌کنیم. داریم:\frac{\Delta y}{\Delta t}=\frac{\Delta y}{\Delta x} \cdot \frac{\Delta x}{\Delta t}و سپس با اعمال جزء استاندارد به رابطهٔ پایین، یعنی همان قاعدهٔ زنجیره‌ای، دست می‌یابیم.\frac{d y}{d t}=\frac{d y}{d x} \cdot \frac{dx}{dt}

## مثال‌ها
اگر تابع g(x) در نقطه x=a و تابع f در x=g(a) مشتق پذیر باشند آنگاه تابع  h(x) = f(g(x)) نیز در  x=a مشتق پذیر است و داریم:

h'(a)=f'(g(a)).g'(a)

مثلاً اگر f(x)=x^n \! که در آن n\in Z باشد مشتق تابع F(x)=(g(x))^n \! در نقاط مشتق پذیر برابر است با:

: F'(a)=n(g(a))^{n-1} g'(a) \!

## جستارهای وابسته
* مشتق
* مشتق ضمنی
* حساب
* تابع

## منابع

* کتاب انتگرال و دیفرانسیل دوره پیش دانشگاهی رشته علوم ریاضی (ریاضی-فیزیک) ISBN 964-05-0277-4

رده:حسابان
رده:قضایای حسابان
رده:قواعد مشتق‌گیری
فیروزه جزایری دوما

**فیروزه جزایری دوما**، (زاده ۱۳۴۴ آبادان)، نویسنده ایرانی آمریکایی است.

## زندگی‌نامه
فیروزه جزایری در سال ۱۳۴۴ از پدر و مادری شوشتری در آبادان به دنیا آمد. او در سن ۷ سالگی، به همراه خانواده از طرف شرکت نفت ایران که پدرش در آن به عنوان مهندس کار می‌کرد، به شهر وایتیر در کالیفرنیا رفت. پس از دو سال زندگی در آمریکا به ایران بازگشت و در اهواز و تهران به‌سر برد. دو سال بعد، دوباره خانوادهٔ وی به آمریکا برگشتند و ابتدا در وایتیر و سپس در نیوپورت‌بیچ ساکن شدند. فیروزه جزایری سپس به تحصیل در دانشگاه برکلی پرداخت و در آنجا با یک مرد فرانسوی ازدواج کرد.

وی با نوشتن کتاب خاطرات خود که به نام *Funny in Farsi, A Memoir of Growing Up Iranian in America* در آمریکا منتشر شد، به شهرت رسید. این کتاب یکی از پرفروش‌ترین کتاب‌های آمریکا در چند سال اخیر بوده‌است. همچنین این کتاب، یکی از ۳ نامزد نهایی جایزه ترنر در سال ۲۰۰۵ و همچنین نامزد جایزه پن در بخش آثار خلاقهٔ غیرتخیلی شد. وی اولین فرد آسیایی است که اثر وی جزء نامزدهای نهایی جایزهٔ ترنر انتخاب شده‌است. این کتاب توسط محمد سلیمانی‌نیا و با عنوان *[[عطر سنبل، عطر کاج]]* به فارسی برگردانده شده‌است.
او در ۳۱ ژوئیه ۲۰۱۴ طی پیامی و با ذکر پاره‌ای دلایل، از خوانندگان کتاب‌هایش خواست که تنها نسخه انگلیسی کتاب‌های او را خریداری کنند.

## کتاب‌شناسی

* It Ain’t so Awful, Falafel
* Laughing Without an Accent: Adventures of an Iranian American, at Home and Abroad
* Funny in Farsi: A Memoir of Growing Up Iranian in America (عطر سنبل، عطر کاج)

## پیوند به بیرون

* وبگاه رسمی فیروزه جزایری
* فیروزه جزایری در وبگاه آمازون
* زندگینامهٔ مختصر فیروزه جزایری

## پانویس

رده:ادبیات مهاجرت
رده:افراد آمریکایی ایرانی‌تبار
رده:افراد زنده
رده:اهالی آبادان
رده:اهالی ایالات متحده آمریکا
رده:برندگان جایزه‌های ادبی
رده:خاطره‌نویسان اهل آمریکا
رده:خاطره‌نویسان روزانه اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خاطره‌نویسان زن اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خاطره‌نویسان زن
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه کالیفرنیا، برکلی
ایرانیان مقیم آمریکا
رده:زادگان ۱۳۴۴
رده:زادگان ۱۹۶۵ (میلادی)
رده:زنان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:زندگی‌نامه‌نویسان اهل ایران
رده:مهاجران ایرانی به ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان آمریکایی ایرانی‌تبار
رده:نویسندگان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان زن اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان زن اهل ایران
رده:نویسندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان غیرداستانی زن اهل ایالات متحده آمریکا
باکانو!

**باکانو!**  یک سری لایت ناول ژاپنی نوشته شده توسط ریوگو ناریتا و طراحی شده توسط کاتسومی انامی است. داستان مجموعه از زوایای دید مختلفی روایت می‌شود و در ایالات متحده ساختگی و در طول دوره‌های زمانی مختلف، به ویژه زمان ممنوعیت الکل اتفاق می‌افتد. خط داستان حول محور شخصیت‌های مختلفی شامل کیمیاگرها، دزدها، مافیا، کاموراها و مجرمین متمرکز است که به نحوی به یکدیگر مربوط می‌شوند. اولین جلد این مجموعه برندهٔ جایزه طلایی ۹امین دورهٔ جایزهٔ داستان دنگکی شد. یک مجموعه انیمه تلویزیونی شانزده قسمتی نیز توسط استودیوی «برینز بیس» از این داستان ساخته شده است که از ۲۶ ژوئیه ۲۰۰۷ تا ۱ نوامبر ۲۰۰۷ در شبکه WOWOW پخش شد.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه رسمی
* انیمهٔ باکانو! روی وب‌گاه تلویزیون WOWOW

رده:انیپلکس
رده:انیمه و مانگا اکشن
رده:انیمه و مانگا جنایی
رده:انیمه و مانگا کمدی
رده:انیمه و مانگا ماجراجویی
رده:انیمه و مانگا معمایی
رده:انیمه و مانگای اقتباس شده از لایت ناول‌ها
رده:برنامه‌های تلویزیونی کمدی سیاه
رده:برنامه‌های WOWOW
رده:رمان‌های ژاپنی ۲۰۰۳ (میلادی)
رده:رمان‌های واقع‌شده در دهه ۱۹۳۰ (میلادی)
رده:رمان‌های واقع‌شده در قطارها
رده:رمان‌های واقع‌شده در نیویورک سیتی
رده:شونن مانگا
رده:فانیمیشن
رده:کمدی سیاه
رده:کیمیاگری در ادبیات داستانی
رده:لایت ناول‌ها
رده:مافیا در ادبیات داستانی
رده:مانگا و انیمه خیال‌پردازی
رده:مانگا و انیمه فراطبیعی
رده:مانگای ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:مانگای ۲۰۱۵ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی انیمه آغازشده در ۲۰۰۷ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی ژاپنی پایان‌یافته در ۲۰۰۷ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی واقع‌شده در دهه ۱۹۳۰ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی واقع‌شده در دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:مجموعه‌های کمدی تلویزیونی انیمیشنی
رده:نامیرایی در ادبیات داستانی
رده:نمایش‌های تلویزیونی واقع‌شده در نیویورک سیتی
رده:مانگای ۲۰۲۲ (میلادی)
رده:سینن مانگا
رده:برینز بیس
رده:عنوان‌های ین پرس
رده:برنامه‌های تلویزیونی اقتباس شده از لایت ناول‌ها
رده:جرایم سازمان‌یافته در انیمه و مانگا
طاووس (صورت فلکی)

**طاووس**  یکی از صور فلکی بسیار جنوبی است این صورت فلکی یکی از ۱۲ صورت فلکی است که توسط پیتر درکسزون کیسر  و فردریک د هاتمن  در بین سالهای ۱۵۹۵ تا ۱۵۹۷ به وجود آمد و اولین بار توسط ژوهان بایر  و در سال ۱۶۰۳ نقشه‌برداری شد.

در استرالیا به صورت فلکی طاووس "the Saucepan"(به معنی روغن دان یا ماهی تابه) می‌گفتند.

معروفترین ستاره طاووس دلتا طاووس است که ستاره‌ای‌است نزدیک به زمین و شبیه خورشید ولی کهن‌سال‌تر. ستارهٔ معروف دیگر ستاره پی ۲ طاووس(φ2 طاووس) می‌باشد که هم شباهت زیادی به خورشید دارد و هم [به قولی که صحتش تسجیل نشده است] دارای یک منظومه ستاره‌ای مخصوص به خود است.

## جستارهای وابسته
* ان‌جی‌سی ۶۷۸۲ان‌جی‌سی ۶۷۸۲ یک کهکشان مارپیچی در صورت فلکی طاووس است. جستارهای وابسته[ویرایش]. مسیه ۹۴. پیوند به

## منابع

## پیوند به بیرون
* Star Tales – Pavo(انگلیسی)

رده:دوران طلایی هلند
رده:صورت‌های فلکی غربی
رده:صورت فلکی طاووس
رده:صورت‌های فلکی پتروس پلانسیوس
رده:صورت‌های فلکی
فهرست ستاره‌های طاووس

این صفحه فهرست ستارگان صورت فلکی طاووس است .

## منابع
* 
* 
* 

رده:صورت فلکی طاووس
رده:فهرست ستاره‌ها بر پایه صورت فلکی
محمد سهرابی

**محمد سهرابی** (زاده ۱۳۱۹ طبس) سرتیپ فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران است، که نخستین فرمانده نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و آخرین فرمانده ژاندارمری بود. وی مجری طرح ادغام ژاندارمری، شهربانی و کمیته انقلاب اسلامی و ایجاد نیروی انتظامی در ایران به‌شمار می‌آید. وی هم‌اکنون به عنوان مشاور نظامی فرمانده کل قوا در امور انتظامی فعالیت می‌کند.

سهرابی دانش‌آموخته دانشگاه افسری نیروی زمینی است و فعالیت نظامی را از ژاندارمری شاهنشاهی ایران آغاز کرد. وی از ۱۳۵۷ تا ۱۳۵۸ فرمانده ژاندارمری گیلان بود، از ۱۳۶۳ تا ۱۳۷۰ فرماندهی ژاندارمری جمهوری اسلامی ایران را برعهده داشت و از ۱۳۷۰ تا ۱۳۷۱ نیز فرمانده نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران بود.

## زندگی‌نامه
محمد سهرابی در سال ۱۳۱۹ در شهر طبس زاده شد و پس از اتمام دوره متوسطه وارد دانشکده افسری نیروی زمینی (دانشگاه افسری امام علی کنونی) شد و پس از فارغ‌التحصیلی از دانشکده افسری، فعالیت در ژاندارمری را آغاز کرد.

سهرابی در بهمن‌ماه ۱۳۵۷ به فرماندهی ژاندارمری استان گیلان منصوب شد و از آن پس در مسئولیت‌ها و رده‌های مختلف فرماندهی خدمت کرد. وی در تاریخ ۲۰ بهمن‌ماه ۱۳۶۳ به سمت فرماندهی ژاندارمری ایران برگزیده و تا ادغام این سازمان با نیروی انتظامی در این سمت باقی ماند.

سهرابی در تاریخ ۱۲ فروردین ۱۳۷۰ با حکم سید علی خامنه‌ای به عنوان اولین فرمانده نیروی انتظامی منصوب گردید.

وی با انتصاب رضا سیف‌اللهی به فرماندهی ناجا، به عضویت گروه مشاوران نظامی فرمانده کل قوا درآمد‌.

## منابع

رده:افراد زنده
رده:اهالی طبس
رده:دانش‌آموختگان دانشکده افسری
رده:زادگان ۱۳۱۹
رده:زادگان ۱۹۴۰ (میلادی)
رده:سرتیپ‌های فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران
رده:فرماندهان ژاندارمری ایران
رده:فرماندهان کل نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران
رده:رئیسان فدراسیون‌های ورزشی ایران
رده:رئیسان پلیس ایران
رده:پرسنل ژاندارمری ایران
رضا سیف‌اللهی

**رضا سیف‌اللهی** (زاده ۱۳۳۶ اصفهان) سرتیپ پاسدار فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران است، که در فاصله سالهای ۱۳۷۱ تا ۱۳۷۵ به‌عنوان دومین فرمانده نیروی انتظامی فعالیت می‌کرد. وی هم‌اکنون به‌عنوان معاون هماهنگ‌کننده مجمع تشخیص مصلحت نظام، مشاور رهبر جمهوری اسلامی، مشاور رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام و رئیس کمیسیون موارد خاص این مجمع فعالیت می‌کند.

سیف‌اللهی از مؤسسین سپاه اصفهان است و در خلال جنگ ایران و عراق از اعضای این نهاد بود. وی از ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۲ رئیس اداره اطلاعات سپاه پاسداران بود، از ۱۳۶۲ تا ۱۳۶۳ ریاست ستاد مرکزی سپاه پاسداران را برعهده داشت و در فاصله سالهای ۱۳۶۹ تا ۱۳۷۳ به‌عنوان معاون امنیتی و انتظامی وزیر کشور فعالیت می‌کرد. وی از ۱۳۷۰ تا ۱۳۷۱ رئیس سازمان حفاظت اطلاعات ناجا بود و از ۱۳۷۱ تا ۱۳۷۵ نیز فرماندهی نیروی انتظامی را بر عهده داشت. او از ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۷ معاون سیاسی و اجتماعی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی بود.

## زندگی‌نامه
رضا سیف‌اللهی در سال ۱۳۳۶ در اصفهان زاده شد. وی دومین فرمانده نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران از سال ۱۳۷۱ تا ۱۳۷۵ بود. سیف‌اللهی پیش از وقوع انقلاب در رشته فیزیک دانشگاه صنعتی شریف تحصیل کرد و همزمان با آن در مدرسه حقانی نیز به تحصیل حوزوی پرداخت. وی از مؤسسین سپاه اصفهان بود و طی حکمی از سوی روح‌الله خمینی جهاد سازندگی این استان را نیز تأسیس کرد. وی جزء گروه دانشجویان مسلمان پیرو خط امام بود. او از ۱۲ فروردین ۱۳۷۰ فرمانده حفاظت اطلاعات نیروی انتظامی بود.

## منابع

## پیوند به بیرون
* فرماندهان نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران

رده:افراد زنده
رده:دانشجویان مسلمان پیرو خط امام
رده:دانش‌آموختگان دانشکده فیزیک دانشگاه صنعتی شریف
رده:دانش‌آموختگان مدرسه حقانی
رده:زادگان ۱۳۳۶
رده:سرتیپ‌های فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران
رده:فرماندهان کل نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران
رده:معاونان امنیتی و انتظامی وزیر کشور
رده:نظامیان اهل اصفهان
هدایت لطفیان

**هدایت‌الله لطفیان** سرتیپ پاسدار فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران است، که در فاصله سالهای ۱۳۷۵ تا ۱۳۷۹ به‌عنوان سومین فرمانده نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران فعالیت می‌کرد.

لطفیان فعالیت نظامی را در خلال جنگ ایران و عراق از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی آغاز کرد. وی از ۱۳۶۴ تا ۱۳۷۱ فرماندهی قرارگاه حمزه سیدالشهدا نیروی زمینی سپاه را برعهده داشت. او از ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۱ معاون بازرسی ستاد کل نیروهای مسلح بود.

## سوابق
از ۹ تیر ۱۳۷۹ تا سال ۱۳۸۰ معاون بازرسی ستاد کل نیروهای مسلح بوده‌است.
وی در تاریخ ۲۷ بهمن ۱۳۷۵ با حکم سید علی خامنه‌ای در جایگاه فرمانده کل قوا به سمت فرماندهی نیروی انتظامی منصوب شد و به مدت ۴ سال در این جایگاه فعالیت نمود.

وی قبل از انتصاب به این سمت در مسئولیت‌های نظامی و انتظامی از جمله در قرارگاه حمزه سیدالشهداء فعالیت می‌کرد. وی از فرماندهان عالی‌رتبه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود و آخرین سمت وی، معاون برنامه و بودجه ستاد کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود.

حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸ تیر ۱۳۷۸) در زمان تصدی لطفیان در جایگاه فرمانده نیروی انتظامی رخ داد و عزل وی و فرهاد نظری از جمله اصلی‌ترین خواسته‌های دانشجویان معترض، بعد از این وقوع این حادثه بود. شورای عالی امنیت ملی در گزارش خود، عملکرد نیروی انتظامی تهران بزرگ و فرمانده آن؛ فرهاد نظری را محکوم کرد. سرانجام با انتصاب محمدباقر قالیباف وی از مقام خود تودیع و به ستاد کل نیروهای مسلح منتقل شد.

## منابع

* https://web.archive.org/web/20150314234708/http://police.ir/?siteid=1&fkeyid=&siteid=1&pageid=133
* بی‌بی‌سی

رده:افراد زنده
رده:افسران سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در جنگ ایران و عراق
رده:سرتیپ‌های سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
رده:فرماندهان کل نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران
رده:مقاله‌های خرد اجرای قانون
انرژی درونی

در ترمودینامیک، **انرژی درونی**  به انرژی ذرات سازنده مواد گفته می‌شود که با *U* یا *E* نشان داده می‌شود. بالارفتن انرژی درونی به دو صورت تغییر دما یا فاز ماده ظاهر می‌شود. واحد انرژی درونی در سیستم SI، ژول است.

## ترکیب انرژی
انرژی درونی یک جسم مجموع تمام صورت‌های انرژی است که برای آن وجود دارد.این صورت‌های انرژی عبارتند از:

## قانون اول ترمودینامیک
قانون اول ترمودینامیک به بیان ریاضیاتی می‌گوید:

:\Delta U=\Delta Q + \Delta W \,

که در آن
\Delta U \, تغییرات انرژی درونی
\Delta Q \, تغییرات گرما و
\Delta W \, تغییرات کار
می‌باشد.

اگر انرژی گرمایی وارد سامانه شده باشد علامت تغییرات گرما در رابطه بالا مثبت و اگر انرژی گرمایی از سامانه خارج و به محیط داده شده باشد علامت تغییرات گرما منفی خواهد بود. همچنین اگر سامانه بر روی محیط کار انجام داده باشد علامت تغییرات کار مثبت و در غیر این صورت علامت آن منفی خواهد بود.

این قانون بیان دیگری از پایستگی انرژی است.

## جستارهای وابسته
* قانون اول ترمودینامیک
* ترمودینامیک
* انرژی آزاد گیبس

## منابع

رده:انرژی (فیزیک)
رده:تابع‌های حالت
رده:مفاهیم فیزیکی
رده:مکانیک آماری
رده:ویژگی‌های ترمودینامیک
۱۳۳۹ (خورشیدی)

سال **۱۳۳۹** هجری خورشیدی

## رویدادها
* ۴ اردیبهشت – لار به سبب **زلزله شدید** ویران می‌شود.
* ۱۹ تیر – تهران - فرستنده صد کیلوواتی موج کوتاه **رادیو ایران** گشوده می‌شود.
* ۲۶ تیر – تهران - گسسته شدن **مناسبات دیپلماتیک** ایران و مصر
* ۱۲ امرداد – خارک - نخستین **شاه لوله نفتی** زیر دریایی که ۳۳ کیلومتر درازای آن است و پایانه گچساران را تغذیه می‌کند آغاز به کار می‌کند.
* ۱۸ شهریور – بغداد - ایران و کویت و عربستان سعودی و ونزوئلا به همراه کشور میزبان عراق، **[[اوپک]]** را بنیان می‌نهند.
* ۱۲ دی - ایران - ۵۶۵۵  کیلومتر شاه لوله نفتی در درازای یک سال احداث شد
* ۱۳ دی - ری – محمد رضا شاه پهلوی کارخانجات بافندگی ممتاز که با سرمایه خصوصی و دولتی بنیان شده می گشاید.
* ۱۴ بهمن - ایران – در درازای یک سال گذشته ۳۵۱۷ کیلومتر راه آهن مورد بهره برداری قرار می‌گیرد.
* ۲۸ اسفند - ایران - در درازای یکسال ۴۵۲ تراکتور و ۱۹۰ کمباین و ۸۵۶ ماشین کشاورزی با وام ۴ ساله به کشاورزان فروخته شد.

## زادروزها
* ۱ فروردین - محمدحسن نظافتی، جراح قلب
* ۲ فروردین - بابک کریمی، بازیگر
* ۱۶ فروردین - علی طیب‌نیا، اقتصاددان و سیاستمدار اصلاح طلب
* ۱۸ اردیبهشت - نادیا دلدار گلچین، بازیگر
* ۳ خرداد - نادر دست‌نشان، بازیکن بازنشسته و مربی کنونی فوتبال ایران
* ۳ تیر - محمد شریعتمداری، سیاستمدار
* ۳۰ شهریور -  **[[معصومه ابتکار]]**، سیاستمدار ایرانی و رئیس سازمان محیط زیست ایران در دولت محمد خاتمی
* ۹ آبان - **[[محمدجعفر کامبوزیا]]**، شطرنج باز ایرانی و رئیس فدراسیون شطرنج ایران.
* ۹ آبان - **[[رضا پهلوی (دوم)|رضا پهلوی]]**، ولیعهد پیشین ایران
* ۲۱ آبان - **[[اسفندیار رحیم مشایی]]**، دولتمرد ایرانی و رئیس دفتر محمود احمدی‌نژاد
*۲۳ آذر - **[[سید ابراهیم رئیسی]]**، هشتمین رئیس‌جمهور ایران و رئیس پیشین قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران
* ۲۷ دی - **[[سهیل محمودی]]**، شاعر و ترانه‌سرای ایرانی

؛ تاریخ نامشخص
* **[[سید مسعود میرکاظمی]]**، وزیر بازرگانی ایران در دولت اول و وزیر نفت در دولت دوم محمود احمدی‌نژاد
* **[[رضا فرجی‌دانا]]**، دولتمرد اصلاح‌طلب
* **[[شهربانو موسوی]]**، بازیگر

## مرگ‌ها
* ۱۹ اردیبهشت - **[[محمدجواد انصاری همدانی]]**، فقیه، مرجع تقلید، نویسنده و عارف برجسته ایرانی.
* ۲۶ بهمن - **[[مهوش]]**، بانوی خوانندهٔ ایرانی
* **[[غلامرضا رحیم‌زاده ارژنگ]]**، پیکرتراش ایرانی

رده:۱۳۳۹
رده:سده ۱۴
۱۳۳۸ (خورشیدی)

**۱۳۳۸** هزار و سیصد و سی و هشتمین سال هجری خورشیدی سالی  است.

## رویدادها
* تشکیل شهر شوط در استان آذربایجان غربی
* تأسیس دانشگاه شهید بهشتی
* تأسیس باشگاه فوتبال نساجی مازندران

## زادروزها
* ۱ فروردین - عطاءالله سلمانیان، بازیگر ایرانی
* ۱ فروردین - حشمت‌الله طبرزدی، روزنامه‌نگار و فعال دانشجویی و سیاسی
* ۱ فروردین - سید حسن قاضی‌زاده هاشمی، وزیر بهداشت و درمان ایران در کابینهٔ حسن روحانی
* ۱ فروردین - سلمان هراتی، شاعر
* ۱۰ فروردین - یدالله جلالی پندری، استاد دانشگاه یزد، عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی
* ۱۹ فروردین - صادق محصولی، وزیر کشور ایران در دولت نهم و وزیر کار، رفاه و امور اجتماعی در دولت دهم
* ۵ مهر - کمال تبریزی، کارگردان
* ۱۸ مهر - مهدی زین‌الدین، نظامی ایرانی
* ۷ بهمن - سید محمدعلی ابطحی، رئیس دفتر و معاون ریاست‌جمهوری در دورهٔ محمد خاتمی
* ۴ اسفند - منصور اُسانلو، از رهبران سندیکای کارگران شرکت واحد اتوبوسرانی تهران و حومه (شرکت واحد)
* ۱۸ اسفند - لیلی افشار، نوازندهٔ گیتار کلاسیک
* ۱۸ اسفند - مصطفی پورمحمدی، روحانی و سیاستمدار تندروی ایرانی

تاریخ نامعلوم
* محمدرضا اسکندری: وزیر جهاد کشاورزی ایران در دولت اول محمود احمدی‌نژاد
* غلامحسین «عصابه‌دست» معروف به غلامحسین الهام: حقوق‌دان و وزیر دادگستری در دولت اول محمود احمدی‌نژاد
* شکوفه تقی: نویسنده، روان‌شناس ایرانی
* حمیدرضا حاجی‌بابایی: دولتمرد ایرانی
* منظر حسینی: نویسنده، شاعر و روان‌شناس ایرانی
* عبدالرضا رحمانی فضلی: سیاستمدار ایرانی
* مسعود سلطانی‌فر: سیاستمدار اصلاح‌طلب ایرانی
* سید عزت‌الله ضرغامی: رئیس پیشین سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران
* ایرج طهماسب: مجری تلویزیونی، بازیگر، کارگردان و فیلمنامه‌نویس ایرانی
* علیرضا علی‌احمدی: وزیر آموزش و پرورش سابق ایران در دولت محمود احمدی‌نژاد
* اکبر گنجی: نویسنده، روزنامه‌نگار و فعال سیاسی ایرانی

## درگذشت‌ها
* ۲ اردیبهشت - فضل‌الله دهش، ملقب به عطاءالملک، پدرش حاج محمدحسین شیرازی تاجر شیرازی بود. او در سال ۱۳۰۰ نخستین کارخانهٔ نساجی اصفهان را تأسیس کرد
* ۲۰ اردیبهشت - محمدابراهیم محقق، عالم دینی و مرجع تقلید منطقه‌ای در قزوین
* ۱۴ مرداد - قمرالملوک وزیری، خوانندهٔ آوازهای موسیقی سنتی ایرانی
* ۲۷ مهر - ابراهیم حکیمی، سیاستمدار و نخست‌وزیر دورهٔ محمدرضاشاه پهلوی
* ۱۳ دی - نیما یوشیج، شاعر ایرانی، ملقب به «پدر شعر نوِ فارسی»

رده:۱۳۳۸
رده:سده ۱۴
۱۳۳۶ (خورشیدی)

**۱۳۳۶** هزار و سیصد و سی و ششمین سال هجری خورشیدی سالی  بود.

## رویدادها
* ۱۲ مهر: پرتاب اسپوتنیک-۱، نخستین ماهواره جهان به فضا
* پایان عملیات احداث سد شاه اسمعیل
* احداث کلیسای گاراپت مقدس
* زمین‌لرزه ۱۳۳۶ سنگچال
* زمین‌لرزه ۱۳۳۶ فارسینج
* برپاسازی مجدد مجسمه شاپور توسط ارتش
* افتتاح خط راه‌آهن تهران-مشهد
* افتتاح سرکنسولگری ایران در ژنو
* تصویب ملک سیاه کوه به عنوان نقطهٔ پایانی مرز مشترک ایران و پاکستان
* تأسیس دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز
* تأسیس شهرستان شمیرانات
* تأسیس مرکز آموزشی شماره ۱ ارتش

## زادروزها
* ۱ فروردین - حمید چیت‌چیان، وزیر نیرو
* ۱۰ اردیبهشت - آتیلا پسیانی، بازیگر
* ۱۷ اردیبهشت - حبیب‌الله صادقی، نقاش
* ۲۷ اردیبهشت - عباس معروفی، نویسنده، نمایشنامه‌نویس و روزنامه‌نگار
* ۱۳ خرداد - علی لاریجانی، سیاستمدار و رئیس مجلس
* ۱۶ خرداد - عباس آخوندی، سیاستمدار
* ۲۰ مرداد - مهرانه مهین‌ترابی، بازیگر
* ۱ شهریور - حسین خرازی ، نظامی ایرانی 
* ۱۵ شهریور - علی دیواندری، کارتونیست
* ۲۵ آبان - بیژن مرتضوی، خواننده، آهنگساز و نوازنده ویولن - ملیکا مناف زاده، بازیگر، برنامه نویس، نویسنده و شناگر ایرانی
* ۲۰ دی - اسحاق جهانگیری، سیاستمدار
* ۲۴ دی - سعید امامی، از مأمورین بلندپایه وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران و از عاملین اصلی قتلهای زنجیره‌ای
* ۲۶ دی - عماد افروغ، نویسنده، جامعه‌شناس، استاد دانشگاه و سیاست‌مدار، اصولگرا
* ۲۶ دی - افسر اسدی، هنرپیشه سینما، تئاتر و تلویزیون، چهره‌پرداز و شاعر
* حیدر مصلحی - وزیر اطلاعات ایران در کابینه دوم محمود احمدی‌نژاد
* کامران دانشجو - وزیر علوم ایران در کابینه دوم محمود احمدی‌نژاد و از کودتاگران اصلی در انتخابات ریاست جمهوری ایران در سال ۱۳۸۸
* کریم نصر اصفهانی- نظامی ایرانی و از فرماندهان سپاه پاسداران در جنگ ایران و عراق 
* احمد بلوکیان - نمایندهٔ حوزه انتخابیه کاشمر، بردسکن، خلیل‌آباد در دورهٔ سوم و دورهٔ هفتم
* محمد اسماعیل‌نیا - نمایندهٔ حوزه انتخابیه کاشمر، بردسکن، خلیل‌آباد در دورهٔ نهم

## درگذشت‌ها
* ۲۰ اردیبهشت - مرتضی‌قلی بیات، سیاستمدار و نخست‌وزیر ایران در زمان محمدرضاشاه پهلوی.
* ۲۱ دی - دادشاه، مبارز بلوچ در زمان محمدرضاشاه پهلوی
* ۸ اسفند - محمدعلی اقبال، نماینده دوره نوزدهم مجلس شورای ملی

## منابع

رده:۱۳۳۶
رده:سده ۱۴
۱۳۳۵ (خورشیدی)

**۱۳۳۵** هزار و سیصد و سی و پنجمین سال هجری خورشیدی سالی  است.

## زادروزها
* ۱ فروردین - بمانی دلدار گلچین، بازیگر
* ۱۳ فروردین - محمود فرهمند، نوازنده تنبک
* ۱۴ فروردین - فتانه، خواننده
* ۲۴ فروردین - فیروز کریمی، بازیکن سابق و مربی فوتبال
* ۳۰ فروردین - حمیدرضا صدر، کارشناس فوتبال
* ۴ اردیبهشت - عبدالنبی قیم، نویسنده
* ۱۳ اردیبهشت - مرتضی ضرابی، بازیگر
* ۲۹ اردیبهشت - بهرام شفیع، مجری و تهیه‌کننده برنامه ورزش و مردم
* ۱ تیر - عباس عبدی، فعال سیاسی
* ۴ تیر - قدرت‌الله ایزدی، بازیگر
* ۱۵ مرداد - فریدون آسرایی، خواننده
* ۱ شهریور - احمد مسجد جامعی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت محمد خاتمی
* ۶ شهریور- حسین پناهی، شاعر، نویسنده، کارگردان و بازیگر
* ۷ مهر - غلامحسین محسنی اژه‌ای، روحانی، قاضی، سیاستمدار و وزیر اسبق اطلاعات جمهوری اسلامی ایران در اژیه از توابع اصفهان
* ۳ آبان - بهروز افخمی، نویسنده و کارگردان سینما ونماینده مجلس ششم شورای اسلامی ایران
* ۶ آبان - محمود احمدی‌نژاد، ششمین رئیس‌جمهور ایران
* ۹ آبان - پروین قائم مقامی، بازیگر
* ۱ دی - هنگامه مفید، شاعر، ترانه‌سرا، نویسنده، بازیگر و کارگردان تئاترهای عروسکی و تئاترهای کودک و نوجوان و خوانندهٔ ترانه‌های کودکانه است.
* ۱۱ دی - عبدالرحیم ملازاده، مفتی اهل سنت سیستان و بلوچستان و مجری شبکه وصال فارسی
* ۲۶ بهمن - شهریار مندنی‌پور، نویسنده و رمان‌نویس ایرانی
* ۱۱ اسفند - نوش آفرین، خواننده ایرانی قبل انقلاب، مقیم آمریکا
* ۱۲ اسفند - حسین دهقان، از وزیران دفاع جمهوری اسلامی ایران
* ۲۰ اسفند - قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس جمهوری اسلامی ایران (درگذشت ۱۳۹۸)

;نامشخص
* عبدالرضا مصری، وزیر سابق رفاه و تأمین اجتماعی ایران در دولت محمود احمدی‌نژاد
* رحمان دادمان، وزیر راه و ترابری در دولت محمد خاتمی
* مصطفی محمد نجار، وزیر دفاع در کابینه اول و وزیر کشور در کابینه دوم محمود احمدی‌نژاد
* جمال کریمی راد، وزیر دادگستری در کابینه محمود احمدی‌نژاد
* ساقی قهرمان، مدیر سازمان دگرباشان جنسی ایرانی
* علی‌محمد مؤذنی، نویسنده
* جواد بختیاری، استاد برجسته خوشنویسی و خط نستعلیق معاصر
* مهدی اعتمادی‌فر، کوهنورد و هیمالیانورد ایرانی، اولین ایرانی برندهٔ جایزه پلنگ برفی

## درگذشت‌ها
* ۲۸ مرداد - **[[طغرل افشار]]**، از نخستین پیشگامان نقد سینمایی در ایران و بانی برگزاری اولین جشنواره فیلم در ایران بوده‌است.
بندانگشتی|سید عبدالحسین صدر (صدرالاسلام)
* ۱ بهمن - **[[سید عبدالحسین صدر]]** مشهور به **صدرالاسلام** – سیاست‌مدار و روحانی شیعه ایرانی بود. (زاده ۱۲۵۰)
* ۲۳ بهمن - **[[سید نورالدین الهاشمی شیرازی]]**-فقیه اصولی ، فعال سیاسی و یکی از مراجع تقلید شیعه (زاده ۱۲۷۴)

## منابع

رده:۱۳۳۵
رده:سده ۱۴
۱۳۳۴ (خورشیدی)

**۱۳۳۴** هزار و سیصد و سی و چهارمین سال هجری خورشیدی سالی  است.

## رویدادها
* **[[حوزه علمیه آیت‌الله مجتهدی]]** که یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین حوزه‌های علمیه تهران است؛ توسط احمد مجتهدی تهرانی به پیشنهاد برخی از علما و با کمک تجار و مردم در خیابان ۱۵ خرداد شرقی، کوچه شهید مرتضی کیانی، کوچه مسجد آقا تأسیس شد.
* شرکت زمزم اولین تولیدکننده نوشابه گازدار ایران تأسیس شد.

## زادروزها
* ۱۰ فروردین - شهلا شرکت، روزنامه‌نگار فمینیست ایرانی و مدیر مسئول ماهنامه زنان
* ۱۲ فروردین - محمدابراهیم همت، سرداران سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و فرمانده لشکر ۲۷ محمد رسول‌الله در جنگ ایران و عراق
* ۲۳ فروردین - داریوش پیرنیاکان، آهنگساز و موسیقیدان
* ۲۴ اردیبهشت - پرویز مشکاتیان، آهنگساز، موسیقیدان و نوازنده سنتور (درگذشت ۱۳۸۸)
* ۳۱ خرداد - هنگامه اخوان، خواننده موسیقی سنتی
* ۱ مرداد - خسرو معصومی، کارگردان و نویسنده سینما
* ۹ مرداد - بیوک میرزایی، بازیگر
* ۹ مرداد - فرید زلاند، آهنگ‌ساز افغان
* ۱ مهر - کاوه گوهرین، نویسنده، شاعر و پژوهشگر
* ۲ مهر - سیف‌الله داد، تهیه‌کننده، فیلم‌نامه‌نویس و کارگردان
* ۱۷ مهر - محمود حجتی، سیاستمدار اصلاح طلب
* ۱ آذر - حمید باکری ، از فرماندهان سپاه پاسداران در جنگ ایران و عراق 
* ۳ دی - حمید لولایی، بازیگر
* ۲۵ دی - علی‌اکبر شیرودی، از خلبانان هوانیروز ایران در جنگ با عراق
* ۲۷ دی - محمدرضا حیاتی، گویندهٔ خبر ایرانی است. او برخی از مهم‌ترین اخبار ایران، مانند خبر درگذشت سید روح‌الله خمینی را گزارش کرده‌است.
* ۱۴ اسفند - روح‌الله حسینیان، روحانی، قاضی و از مقامات اطلاعاتی و سیاسی ایران
* ۲۱ اسفند - حمید علیدوستی، بازیکن و مربی فوتبال
* ۲۵ اسفند - حسن باقری، از فرماندهان ایران در جنگ ایران و عراق
* شمسی اشتری، با نام هنری نلی، خواننده
* محمود گودرزی، کشتی‌گیر سابق و دومین وزیر ورزش و جوانان ایران
* برزو مهبودی، نماینده دوره دوم مجلس شورای اسلامی
* مهوش افشاری، دوبلور
* سید مجتبی عرفانی، نماینده مجلس شورای اسلامی

## درگذشت‌ها
* ۲۸ تیر - احمد قوام، سیاستمدار ایرانی در دوره قاجار و پهلوی
* ۱۲ شهریور - سید حسین طاهرزاده، خواننده موسیقی
* ۲۱ بهمن - عباس اقبال آشتیانی، نویسنده، تاریخ‌نگار و استاد دانشگاه
* ۲۷ دی - نواب صفوی، طلبه و بنیانگذار گروه فدائیان اسلام در ایران
* ۷ اسفند - علی‌اکبر دهخدا، نویسنده، پژوهشگر و گردآورندهٔ لغت‌نامه دهخدا
* مهدیقلی هدایت، ملقب به مخبرالسلطنه نخست‌وزیر دوره رضا شاه پهلوی
* میرزا آقا امامی، نگارگر و نقاش ایرانی.

## پانویس

## منابع

رده:۱۳۳۴
رده:سده ۱۴