open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
شهرستان کنگاور

**شهرستان کَنگاور** از شهرستان‌های استان کرمانشاه ایران است. مرکز این شهرستان شهر کنگاور است. معبد آناهیتا در این شهرستان واقع شده است.

کنگاور، چشمه‌های آب فراوان و همچنین دشت‌های حاصل‌خیزی دارد. از روستاهای آباد این شهرستان، روستای فش، قارلق بزرگ، خزل غربی، دهلر، چشمه درازه، سلطان‌آباد، عباس‌آباد، کرماجان است. حکومت این شهر در زمان قاجار به ساری اصلان سپرده شد. عمارت ساری اصلان در مرکز شهر کنگاور همچنان پابرجا است.

## مردم
### زبان
زبان‌های کردی جنوبی، لکی، لری، و فارسی در شهرستان کنگاور تکلم می‌شوند.

### دین
دین اکثر مردم شهرستان کنگاور اسلام شیعه است. همچنین عده‌ای نیز پیروان یارسان هستند. در گذشته گروهی از یهودیان هم در کنگاور سکونت داشته‌اند که به شهرها و کشورهای مهاجرت کرده‌اند. همچنین شواهدی مبنی بر حضور مردم ارمنی در روستای فش در گذشته‌های دور موجود است. اهالی مسیحی و یهودی کتگگاور در گذشته عمدتاً به کار تجارت و طبابت می‌پرداختند.

## موقعیت شهرستان کنگاور
شهرستان کنگاور از شمال و شرق با استان همدان از جنوب غربی با استان لرستان از شمال غربی با شهرستان سنقر از غرب با صحنه همجوار است.
وسط|بی‌قاب|430x430پیکسل|شهرستان کنگاور

## مراکز آموزش عالی
دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر کنگاور در سال ۱۳۸۲ آغاز به فعالیت کرد و در حال حاضر با هشت رشته کار خود را ادامه می‌دهد.

دانشگاه پیام نور واحد شهر کنگاور در حال حاضر با رشته‌های مختلف دانشگاهی در حال انجام خدمات است.

## تقسیمات کشوری
* بخش مرکزی
** دهستان خزل غربی
** دهستان فش
** دهستان کرماجان
** دهستان گودین
** دهستان قزوینه
شهرها: کنگاور، گودین

## آثار تاریخی
### تپه گودین
* تپه گودین یکی از آثار تاریخی و دیدنی شهرستان کنگاور است. این تپه در شهر گودین در ۱۰ کیلومتری شرق کنگاور واقع شده و به لحاظ ارزش تاریخی در رده تپه‌های تاریخی همچون تپه سیلک کاشان قرار می‌گیرد که دوره‌های تاریخی ایران را با نسبت دادن به این تپه‌ها دسته‌بندی می‌کنند. این تپه آشپزخانه معبد آناهیتا محسوب می‌شده که پس از گذشت نزدیک به ۱۳۵۵ سال از ساخت آن، تنها آثار چند بنا مربوط به حدود ۵۰۰ سال پیش در آن باقی مانده است. گروه‌های کاوشگران آمریکایی در فاصله سال‌های ۱۳۱۵ تا ۱۳۵۵ ضمن انجام کاوش‌های گسترده در این تپه، آثار زیاد و گران‌بهایی کشف کردند که همگی به خارج از ایران منتقل و هم‌اکنون در موزه‌های آمریکا و اروپا نگهداری می‌شوند.
* معبد آناهیتا
* خانه ساری‌اصلانی

## صنایع
در آذر ۱۴۰۰ اعلام شد که دو کارخانهٔ پتروشیمی و تراکتورسازی با سرمایه‌گذاری بانک توسعه صادرات و بنیاد مستضعفان در شهرستان کنگاور در حال احداث است. «پتروشیمی پتروفراز هوران» با هدف تولید ۶۸۰۰۰ تن اتیلن اکساید در سال در شهرک صنعتی کنگاور در حال ساخت است که ۹۸٪ سهام آن به شرکت صنایع پتروشیمی خلیج‌فارس تعلق دارد.

## منابع


کنگاور
شهرستان صحنه

**شهرستان صحنه** (کردی:سه‌حنه) از شهرستان‌های استان کرمانشاه در غرب ایران است. این شهرستان دارای دو بخش مرکزی و دینور است.
مرکز این شهرستان شهر صحنه است که در ۵۰ کیلومتری شهر کرمانشاه و در جاده همدان قرار گرفته‌است.

## موقعیت جغرافیایی
شهرستان صحنه از شمال با شهرستان سنقر و کلیایی و استان کردستان، از شرق با کنگاور، از غرب با شهرستان کرمانشاه و  شهرستان هرسین و از جنوب با شهرستان دلفان همجوار است.
وسط|بی‌قاب|462x462پیکسل|شهرستان صحنه

## تقسیمات کشوری
### شهرها

### بخش‌ها

### دهستان‌ها

## دربارهٔ شهرستان صحنه
طول جغرافیایی شهر ۴۷٫۶۸٫۷۲ و عرض جغرافیایی آن ۳۴٫۴۸٫۴۴ می‌باشد. شهرستان صحنه دارای باغ‌های میوه فراوان است. منبع اصلی تهیه آب این شهر سراب صحنه می‌باشد. این منطقه دارای رودخانه‌ها و چشمه‌های بسیاری است که آن را به سرزمینی پرآب و حاصلخیز با هوایی معتدل تبدیل نموده‌است.

این شهرستان بر اساس سرشماری ۱۳۹۵ خورشیدی ۷۰٬۷۵۷ نفر جمعیت داشته و از دو بخش بخش مرکزی و دینور شامل بخش صحنه به مرکزیت شهر صحنه و دهستان‌های خدابنده لو، هجر، گاماسیاب و صحنه و بخش دینور به مرکزیت شهر میانراهان مشتمل بر دهستان‌های حر، کندوله و دینور تشکیل شده‌است.

وجه تسمیه و تاریخچه شهر صحنه چندان مشخص نیست اما در سفرنامه‌ای از ناصرالدین شاه از «قریه صحنه» به عنوان روستایی حاصل‌خیز نام برده شده‌است. بر اساس آثار تاریخی که در شهر موجود است (کاروانسراهای عباسی در خیابان شاباسی و دخمه مادها (معروف به شیرین و فرهاد) در کوه‌های دربند صحنه) از دیرباز در مسیر راه‌های مسافری مهم قرار داشته‌است.

## مردم شناسی
اهالی شهرستان صحنه به زبان کردی صحنه‌ای و لکی سخن می‌گویند کُردی این منطقه با گویش کلهری تفاوت کمی دارد و به گویش کرمانشاهی و با لهجۀ مخصوص شهرهای صحنه و کنگاور ادا می‌شود.

## کشاورزی و باغداری
محصولات باغی شهرستان صحنه از کیفیت بالایی برخوردارند. سیب صحنه به دلیل مهارت باغداران و نیز آب و هوای این شهرستان طعم و عطر دلپذیری دارد. در سال زراعی ۱۴۰۱ در سطح شهرستان صحنه حدود ۶۷۰ هکتار باغ سیب وجود داشته که بیش از ۱۵ هزار تن سیب درختی از آن برداشت شده‌است. فصل برداشت سیب درختی در شهرستان صحنه بسته به نوع سیب از اواخر خرداد تا آذر ادامه دارد. از ارقام سیب درختی در شهرستان صحنه می‌توان به سیب گلاب، سیب قرمز و زرد لبنان و سیب گالا اشاره کرد. سیب قرمز و زرد روستاهای سرتخت و سربرزه در بازارهای ایران و حتی خارج از ایران شهرت دارد. به دلیل حاصلخیز بودن زمین های این شهرستان کشت برنج در آن انجام می شود و برنج بسیار خوبی دارد.

## صنعت
در شهرستان صحنه یک کارخانۀ خودروسازی متعلق به شرکت ایران خودرو وجود دارد. این کارخانه که عملیات ساخت آن از سال ۱۳۹۴ آغاز شد، در مرداد ۱۳۹۶ افتتاح شد و از مهر ۱۳۹۶ با ظرفیت اسمی تولید روزانه ۶۰ دستگاه و سالانه ۱۵۰۰۰ دستگاه پژو پارس به تولید انبوه رسید. در ۱ تیر ۱۴۰۲ اعلام شد که هم‌اکنون سالانه ۴۳ هزار دستگاه خودرو در این کارخانه مونتاژ می‌شود.

## منابع

رده:شهرستان صحنه
صحنه
شهرستان گیلانغرب

**شهرستان گیلانغرب** (به کُردی: **شارستانی گیه‌ڵان**) یکی از شهرستان‌های استان کرمانشاه ایران است. مرکز این شهرستان، شهر گیلانغرب است.

این شهرستان در تاریخ ۱۳۵۹ از شهرستان سرپل ذهاب جدا شد و مستقل گردید.

## موقعیت جغرافیایی
**شهرستان گیلانغرب** از **شمال** با شهرستان‌های سرپل ذهاب و دالاهو، از **شرق** با شهرستان اسلام‌آباد غرب، از **غرب** با شهرستان قصر شیرین، و از **جنوب** با شهرستان ایوان، از **جنوب غربی** با شهرستان چوار و از **جنوب شرقی** با شهرستان چرداول استان ایلام همسایه است.

## تقسیمات کشوری
**شهرستان گیلانغرب** دارای **۲** بخش، **۶** دهستان و **۲** شهر به شرح زیر است:

### شهرستان گیلانغرب

## صنعت
مهم‌ترین واحدهای صنعتی شهرستان گیلانغرب واحدهای تولیدی تولید دانه‌بندی شن و ماسه، پودر بیتومین و برخی مشتقات قیر طبیعی، آجر، باند و گاز طبی، تولید بالشتک خودروهای سنگین و محافظ الکتریکی هستند.

## معادن
معادن استان کرمانشاه در قالب پنج پهنهٔ معدنی دسته‌بندی شده‌اند. بر این اساس در پهنهٔ گیلان‌غرب معادن قیر طبیعی و گچ شناسایی شده است.

### منابع قیر طبیعی
در شهرستان گیلانغرب منابع قیر طبیعی وجود دارد. تاکنون دست‌کم ۳۳ معدن قیر طبیعی در این شهرستان شناسایی شده که ۶۷ درصد از کل ذخایر قیر طبیعی ایران و بخش اعظم ذخایر قیر طبیعی استان کرمانشاه را تشکیل می‌دهد. برای سنجش کیفیت قیر طبیعی به سه ویژگی درصد کربن، هیدروژن و مقدار خاکستر توجه می‌شود که بدین لحاظ قیر طبیعی معادن گیلانغرب از بهترین قیرهای طبیعی جهان محسوب می‌شود. با وجود اینکه به لحاظ فنی امکان تولید صدها محصول از قیر طبیعی وجود دارد، اما تنها ۳ محصول در سطح شهرستان گیلانغرب تولید می‌شود و بخش اعظم قیر طبیعی استان کرمانشاه (معادل با ۷۰ درصد آن) به صورت خام از این استان خارج شده و به استان‌های دیگر ایران یا به کشورهای دیگر مانند چین، ترکیه، مالزی، کشورهای خلیج فارس و آسیای میانه فروخته می‌شود. در حال حاضر استخراج‌کنندگان قیر طبیعی در استان کرمانشاه این محصول را در ازای یک سوم قیمت جهانی آن به فروش می‌رسانند. در سال ۱۳۹۸ طرحی مبنی بر احداث شهرک تخصصی قیر طبیعی در گیلانغرب از طرف استانداری کرمانشاه مطرح شد، اما اقدام مؤثری برای عملی کردن آن صورت نگرفته است. در جلسهٔ ۱۳ مرداد ۱۴۰۱ شورای برنامه‌ریزی و توسعهٔ استان کرمانشاه، طرح ایجاد ناحیهٔ صنعتی قیر طبیعی مطرح شد و مورد تصویب قرار گرفت، با این وجود مکان پیشنهادشده برای احداث آن که در ۳۰ کیلومتری شهر قرار دارد به دلیل دسترسی نامناسب مورد انتقاداتی واقع شده است.

### معادن سنگ گچ
در شهرستان گیلانغرب معادن سنگ گچ وجود دارد. از ۲ معدن سنگ گچ که دارای بیش از ۶ میلیون تن ذخایر سنگ گچ هستند، سالیانه ۹۰ هزار تن گچ استخراج می‌شود.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت **شهرستان گیلانغرب** برابر با **۵۷٬۰۰۷** نفر بوده است.

## منابع


رده:شهرستان‌های استان کرمانشاه
رده:مرز ایران و عراق
دره کنخور

**دره کنخور** نام دره‌ای است در جنوب کوخرد، و از توابع بخش کوخرد در شهرستان بستک استان هرمزگان ایران. این دره آخرین رودخانه فصلی است که در جنوب غربی بخش کوخرد واقع شده‌است، قسمتی از آب این دره به سوی نخلهای (کاد ممدی)، (نخل مهدلی)، می‌رود و قسمت بیشتر آن به رودخانه می‌ریزد.

## محدود دره کنخور
از شمال رودخانه مهران و بندری، از جنوب کوه زیر، از مغرب برکه گلستان و مؤه خلوصی، پرحسینو، و از مشرق به (کاد ممدی) محدود می‌گردد.

## طول درواه
این دره بزرگ و دراز بطول تقریبی ۲۵ تا ۳۵ کیلومتر ابتدا از بون کوه زیر (جنوب کوخرد) که به «بون کوه دِه» معروف است شروع می‌شود و به طول مایل وپر پیچ وخم از دامنهٔ کوهستان می‌گذرد و در مغرب پشتخه کنخور سرازیر می‌شود از میان دوپر بلند بنام «پر دَهرُزوُ» عبور می‌کند و بعد از آبیاری بند بزرگی از نخل و فسیلات که ته دره کنخور قرار دارد به رودخانه مهران می‌ریزد.

## عرض درواه
عرض این درواه متفاوت است، چنان‌که عرض درواه از ۱۵ متر شروع می‌شود و در قسمت‌های ازآن به ۳۰ تا ۴۰ متر نیز می‌رسد، عمق درواه نیز متفاوت است در صورتی‌که در حاشیه رودخانه مهران به دو تا سه متر می‌رسد در ابتدا درواه از بالا به ۳۵ تا ۴۵ متر نیز رسیده‌است، از کوه‌های اطراف این دره عظیم و در طول درواه و از سمتهای مغرب و مشرق و بر فراز چُک‌ها و گری‌ها دره‌های کوچک و مسیلات آبی جریان دارد که کلاًدر آخر مطاف به دره عمیق کنخور می‌ریزند، دره‌ای بسیار عمیق به نظر می‌آید، دره از سمت جنوب رو به‌طرف شمال جریان دارد. در قسمت بالای دره کنخور یک باب آب‌انبار برکه و یک کاروانسرا کوچک وچند بته نخل کهن‌سال و بلند وجود دارد. اما درقسمت پائین دروا آدون‌های آب شیرین وجود دارد که گاه وقتی صیادان برای صید کبک دام «لیخ» می‌گزارند.
در فصل زمستان و بهار منظره دلپذیری دارد، در وسط درواه جنگلهای از درخت کتهُ وجود دارد که گاه گاه جانوران مانند روباه و شغال و گراز در خود نگه می‌دارد.
در قسمت بالای درواه منظره جالبی و چشمه‌های گوناگونی به چشم می‌خورد، آب روان چشمه‌ها و آودون‌ها از میان اعماق عظیم این دره در جریان است و مانند رودخانه‌ای از وسط درواه می‌گذرد و منظره‌ای شاعرانه و بدیعی ارائه نموده‌است.

## پانویس

## فهرست منابع و مآخذ
* محمدیان، کوخردی، محمد، * «شهرستان بستک و بخش کوخرد» *، ج۱. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۵ میلادی.
* محمدیان، کوخردی، محمد، “ (به یاد کوخرد) “، ج۱. ج۲. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۳ میلادی.
* محمد، صدیق «تارخ فارس» صفحه‌های (۵۰ ـ ۵۱ ـ ۵۲ ـ ۵۳)، چاپ سال ۱۹۹۳ میلادی.
* الکوخردی، محمد، بن یوسف، *(کُوخِرد حَاضِرَة اِسلامِیةَ عَلی ضِفافِ نَهر مِهران Kookherd, an Islamic District on the bank of Mehran River)* الطبعة الثالثة، دبی: سنة ۱۹۹۷ للمیلاد.

*
ام سلمه

**ام‌سلمه هند بنت ابی‌امیه مخزومی قریشی** ، ملقب به **ام سَلَمَه** به معنی مادر سلمه، یکی از با نفوذترین زنان پیامبر بشمار می‌آمد که تا حد زیادی به خاطر روایت کردن احادیث گوناگون یا داستان‌های مربوط به زندگی با محمد شناخته شده‌ است.شیعیان براین باورند که ام سلمه بهترین همسر محمد پس از خدیجه بوده‌ است.

## کنیه
تاریخ‌نویسان در نام پدرش اختلاف دارند؛ بعضی گفته‌اند سهل بن المغیره بن مخزوم، و بعضی دیگر گفته‌اند حذیفه.

ابن سعد در *طبقات* خود می‌گوید: نام پدرش سهیل زادالرکب بن المغیره است و لقبش به زادالرکب از آنجاست که در سفر همسفرانش از توشهٔ او بهره‌مند می‌شدند و کسی زادی با خود در راه سفر نمی‌برد. مادرش عاتکه بنت عامر نام داشت.

## زندگی
ام سلمه و همسرش عبدالله بن عبدالاسد از نخستین مسلمانان بودند و سلمه و سه فرزند دیگر از آنها باقی ماند. وی بعد از اینکه همسرش بعد از زخمش در جنگ احد، کشته شد؛ به عقد پیامبر اسلام درآمد. به اعتقاد مسلمانان ازدواج پیامبر با ام سلمه به روایتی در آن زمان حدوداً سی و سه ساله و بیوه بوده‌ است.

در جریان انتخاب علی به خلافت و بروز جنگ جمل، ام‌سلمه که همراه عایشه به طواف کعبه رفته بوده، به او هشدار داد که علیه علی شورش نکند. اما عایشه حرفش را گوش نکرد. ام‌سلمه به مدینه بازگشت و از علی حمایت کرد.

ام سلمه یک سال پس از واقعه عاشورا در دهم محرم‌الحرام سال ۶۲ هجری قمری در سن ۸۸ سالگی از دنیا رفت و در قبرستان بقیع به خاک سپرده شد ، او آخرین زن از همسران محمد پیامبر اسلام بود که از دنیا رفت.

## فرزندان
از ازدواج ام‌سلمه و عبدالله بن عبدالاسد، چهار فرزند گزارش شده است که عبارتند از: سلمه، عمر، زینب و دورا. از زندگانی سه فرزند او، اطلاعاتی از دست نیست، اما عمر بن عبدالله، از یاران علی بن ابی‌طالب در جنگ جمل بود که مدتی از جانب علی بن ابی‌طالب، والی بحرین و فارس -و به قولی حلوان، ماه و ماسبذان- شد.

## منابع
* الطبقات الکبری
* الاصابه
* اسد الغابه
* معجم رجال الحدیث
* اعلام النساء المومنات
* زوجات النبی صلی الله علیه و آله و سلم نوشته: امیر مهنا الخیامی.
* هذا الحبیب یا محب نوشته: ابوبکر جابر الجزایری.
* السیرة النبویه نوشته: ابوالحسن علی الحسینی الندوی.
* ابن هشام، سیرة النبویه، ج۱ص ۴۶۹

## پانویس

رده:بنی مخزوم
رده:درگذشتگان ۶۸۰ (میلادی)
رده:خاک‌سپاری‌ها در بقیع
رده:زادگان ۵۸۰ (میلادی)
رده:زادگان ۵۹۶ (میلادی)
رده:زنان محمد
رده:صحابه محبوب شیعه
رده:صحابیات
ماریه

**ماریه** دختر شمعون قبطیه، مادر ابراهیم پسر محمد پیامبر اسلام بود که او را مقوقس قبطی (کوروش اسکندرانی) حاکم اسکندریه و مصر برای محمد هدیه فرستاد.

وی در قریه (حفن) از توابع انصنا مصر به دنیا آمده بود.

محمد در سال ششم هجرت سفیرانی به کشورهای خارج فرستاد و طی نامه‌هایی فرمانروایان این کشورها را به آیین توحید و اسلام دعوت کرد. نامه‌ای نیز به مقوقس، حاکم مسیحی دست‌نشاندهٔ بیزانس در اسکندریه نوشت و او را به اسلام دعوت نمود. مقوقس نامه‌ای احترام‌آمیز در جواب محمد نوشت و هدایایی برای او فرستاد، اما به دلیل انگیزه‌های سیاسی، اسلام نیاورد.

در میان این هدایا دو کنیز بودند: **ماریه** و خواهرش سیرین. محمد، سیرین را به یکی از اصحابش بنام حسان بن ثابت بخشید، و ماریه را در مالکیت خود گرفت و او را به همسرش حفصه بخشید، محمد، ماریه را ابتدا در خانهٔ حارثة بن نعمان قرار داد که در مجاورت خانهٔ خودش بود، سپس به او خانه‌ای در نخلستانی در حومهٔ مدینه بخشید. محمد آن دو را به اسلام دعوت کرد و آن دو نیز مسلمان شدند. در ذی حجه سال هشتم هجری برای محمد فرزندی به نام ابراهیم آورد که بسیار مورد علاقه محمد بود. ابراهیم در هجدهم ماه رجب سال دهم هجری، در یک و نیم سالگی از دنیا رفت و در بقیع دفن گردید.

ماریه در زمان خلیفهٔ مسلمانان عمر بن خطاب در سال ۱۴ یا سال ۱۶ هجری درگذشت. عمر مردم را به شرکت در تشییع جنازهٔ او فراخواند، جمعیتی انبوه آمدند و او را در کنار فرزند خود ابراهیم به خاک سپردند.

## به دنیا آمدن ابراهیم
یک سال بعد از آمدن به مدینه، پسری به دنیا آورد که محمد نامش را ابراهیم گذاشت. این باعث رشک و حسادت همسران محمد به ماریه شد. سرانجام ابراهیم در هجده ماهگی بیمار شد و مرد. محمد و ماریه از مرگ او بسیار غمگین شدند. ماریه نیز پس از مرگش در کنار ابراهیم دفن شد.

## اهمیت او برای محمد
پیامبر برای ماریه، با وجود این که کنیزش بود، اهمیت بسیاری قائل بود و او را گرامی می‌داشت. او نخلستانی در اطراف مدینه را به‌همراه خانه‌ای در آن به او بخشید. مکان این نخلستان به *أم ابراهیم* مشهور شد. ماریه نیز محبت زیادی به پیامبر داشت و پس از وفات پیامبر، تا آخر زندگی خود در خانهٔ او و شهر او ماند. چه اهل سنت و شیعه به او به عنوان زنی باایمان، نیکوکار و پاکدامن ارج نهاده‌اند.

## منابع

رده:اسلام و مسیحیت
رده:اهالی مصر
رده:بردگان اهل مصر
رده:بردگان دنیای اسلام
رده:درگذشتگان ۱۴ (قمری)
رده:درگذشتگان ۱۶ (قمری)
رده:درگذشتگان ۶۳۷ (میلادی)
رده:روابط میان‌دینی و سکولار مسیحی
رده:زنان اهل مصر
رده:زنان محمد
رده:صحابه غیرعرب
رده:صحابیات
رده:قبطی‌های اهل مصر
رده:مسیحیان سابق اهل مصر
رده:مسیحیان قبطی اهل مصر
رده:مسیحیان مسلمان‌شده
سوده بنت زمعه

**سوده بنت زمعه**  همسر دوم محمد پیامبر اسلام بود، که پس از فوت ام المؤمنین خدیجه و پیش از  عایشه به ازدواج محمد درآمد.

## زندگی
او دختر زمعه بن قیس بن عبدشمس بن عبدود بن نصر بن مالک بن حسل بن عامر بن لؤی بن غالب بود. مادرش شموس بنت قیس از خاندان بنی‌نجار از قبیله خزرج در مدینه بود.

سوده قبل از ازدواج با محمد، همسر پسر عمویش، سکران بن عمرو بود. او با شوهرش در مکه، اسلام پذیرفتند و در هجرت دوم به حبشه شرکت کردند. پس از برگشت از حبشه به مکه سکران درگذشت.

علامه عسکری زندگی سوده و ازدواج او با پیامبر اسلام را چنین نگاشته است:

«سوده در ابتدا با پسر عموی خود «سکران» ازدواج کرد و صاحب پسری بنام عبدالله شد و به همراهی دیگر مسلمانان که برای دومین بار به حبشه مهاجرت می‌کردند، راهی آن دیار شد. سکران پس از مراجعت از حبشه در مکه درگذشت و سوده را بی‌پناه و بی‌سرپرست به جای گذاشت. رسول خدا نیز پس از وفات خدیجه سوده را به عقد خود درآورد.»

بعد از بیوه شدن، پدرش او را به محمد داده بود. در منابع اهل سنت بعد از مرگ خدیجه، خوله بنت حکیم، سوده و عایشه را به محمد پیشنهاد داد و محمد نیز پذیرفت.

به نقل از روایت ابن‌عباس؛ سوده که علاقه محمد به عایشه را می‌دانست، می‌ترسید محمد او را طلاق دهد، از این رو گفت: مرا طلاق ندهید و نوبت مرا برای عایشه قرار دهید، عایشه از وی گفته است: کسی نزد من محبوبتر از سوده نبود. آیه ۱۲۸ سوره نسا محض این ماجراست: (و اگر زنی از طغیان و سرکشی یا اعراض شوهرش، بیم داشته باشد، مانعی ندارد با هم صلح کنند و زن یا مرد از پاره‌ای از حقوق به خاطر صلح صرفنظر کنند و صلح بهتر است). محسن قرائتی در تفسیر نور به نقل از جعفر صادق درباب تفسیر این آیه می‌گوید: این آیه مربوط به کسی است که از همسرش لذتی نمی‌برد و بنای طلاقش را دارد، زن می‌گوید: «مرا طلاق نده، اگر خواستی همسر دیگری بگیری و مرا هم داشته باش.

سوده به روایاتی ۵۰ سال سن داشت و برای نگهداری از فرزندان محمد و همچنین اداره خانه به آنجا آمد. سوده در آخرین سال خلافت عمر از دنیا رفت.

## پانویس

## منابع
* تاریخ طبری جلد .۳۹ برگ ۱۶۹.
* ابو داوود جلد .۲:۲۱۳۰ برگ ۵۷۲
* صحیح بخاری جلد .۶:۳۱۸ برگ ۳۰۰
* تاریخ طبری جلد .۹ برگ ۱۲۸
* صحیح مسلم جلد .۲:۲۹۵۸ (برگ ۶۵۱)
* صحیح بخاری جلد .۳:۲۶۹ (برگ ۱۵۴) جلد .۳:۸۵۳ (برگ ۲۹)
* صحیح مسلم جلد .۲:۳۴۵۱ (برگ ۷۴۷)
* عسکری، سیدمرتضی، نقش عایشه در تاریخ اسلام، ج۱–۳، مترجمین: عطامحمد سردارنیا، محمدصادق نجمی، هاشم هریسی و محمدعلی جاودان، تهران: مرکز فرهنگی انتشاراتی منیر، چاپ نهم:۱۳۷۷
* زوجات النبی صلی الله علیه وآله وسلم نوشته: امیر مهنا الخیامی.
* هذا الحبیب یا محب نوشته: ابوبکر جابر الجزایری.
* السیرة النبویه نوشته: ابوالحسن علی الحسینی الندوی.
* قرائتی، محسن، نور، سوره نساء

* الزمخشری، تفسیر الکشاف

رده:خاک‌سپاری‌ها در بقیع
رده:درگذشتگان ۶۷۴ (میلادی)
رده:زادگان ۵۷۰ (میلادی)
رده:زنان محمد
رده:صحابیات
رده:عرب‌های سده ۶ (میلادی)
رده:عرب‌های سده ۷ (میلادی)
حفصه

**ام المؤمنین حَفْصه**  دختر عمر بن خطاب (زاده سال ۱۸ قبل از هجرت) یکی از زنان محمد بود. مادرش: زینب بنت مظعون بن حبیب بن وهب بن حذاقه بن جمح، خواهر عثمان بن مظعون. او هنگام بازسازی کعبه در مکه متولد شد.

حفصه ابتدا به عقد خنیس پسر حذافه درآمد و با او به مدینه هجرت کرد. خنیس در جنگ بدر کشته شد. عمر او را به عثمان و سپس به ابوبکر پیشنهاد کرد، ولی آنان از ازدواج با وی سر باز زدند. عمر شکایت آنان را نزد محمد برد و او قبول کرد که با وی ازدواج کند.

حفصه از حافظان قرآن بود و نسخه عثمان از قرآن با همکاری وی تهیه شده بود. 

بنا به نقل شیعیان و اکثر مفسران اهل سنت سورهٔ تحریم به او وعایشه اشاره دارد. پدر او خلیفه دوم عمربن خطاب نیز در جایی طی گفتگویی با عبدالله بن عباس این موضوع را تایید کرده است.

در جنگ جمل او قصد پیوستن به عایشه را داشت اما برادرش عبدالله بن عمر او را از این کار برحذر داشت و او نیز منصرف شد.

## پانویس

## منابع
* ابن ماجه جلد.۳:۲۰۸۶ برگ ۲۵۸
* ابو داوود جلد.۲:۲۴۴۸ برگ ۶۷۵ جلد.۳:۵۰۲۷ برگ ۱۴۰۲.
* صحیح مسلم جلد.۲:۲۶۴۲ برگ ۵۷۶ جلد.۲:۲۸۳۳ برگ ۶۲۵ جلد.۲:۳۴۹۷ برگ ۷۶۱ 
* عسکری، سیدمرتضی، نقش عایشه در تاریخ اسلام، ج۱ - ۳، مترجمین: عطامحمد سردارنیا، محمدصادق نجمی، هاشم هریسی و محمدعلی جاودان، تهران: مرکز فرهنگی انتشاراتی منیر، چاپ نهم:۱۳۷۷
* زوجات النبی صلی الله علیه وآله وسلم نوشته: امیر مهنا الخیامی.
* هذا الحبیب یا محب نوشته: ابوبکر جابر الجزایری.
* السیرة النبویه نوشته: ابوالحسن علی الحسینی الندوی.

رده:درگذشتگان دهه ۶۶۰ (میلادی)
رده:زادگان ۶۰۵ (میلادی)
رده:زادگان ۶۰۶ (میلادی)
رده:زنان محمد
رده:صحابیات
رده:خاک‌سپاری‌ها در بقیع
رده:عرب‌های سده ۷ (میلادی)
رده:مسلمانان سده ۷ (میلادی)
رده:عرب‌های مسلمان
رده:عمر بن خطاب
رده:حافظان قرآن
رده:بنی‌عدی
رده:حافظان زن قرآن
جویریه بنت حارث

**جویریه بنت حارث**  همسر محمد پيامبر اسلام بود.

## خانواده
او دختر حارث بن‌ ابی‌ضرار بن حبیب بن عائض بن مالک‌ بن مصطلق بن سعید بن عمرو بن ربیعه بن حارثه بن خزاعه بود. نام اصلی او بّرة بود و محمد نام او را به جویریه تغییر داد. پدرش رئيس قبیله بنی‌مصطلق از شاخه های قبیله خزاعه بود. او قبل از ازدواج با محمد، با پسر عمویش که در بیشتر منابع نامش مسافع بن صفوان ذکر شده ازدواج کرد. او در جنگ مریسیع کشته شد. این ازدواج بدون فرزند بود.

او شاهزاده قبیله‌ای از اعراب و دختر بزرگ بنی مصطلق بود. وی طی حمله مسلمانان به قبیله بنی‌مصطلق در سال ۶۲۷ میلادی به اسارت درآمد. با وجود اینکه نزدیکانش می‌خواستند خون‌بهایش را بپردازند، وی مسلمان شد. محمد جویریه را آزاد و با وی در همان سال ازدواج کرد. در مراسم ازدواج محمد و جویریه، محمد و سربازانش ۱۰۰ نفر از خویشاوندان جویریه را آزاد کردند.

## منابع

* 

رده:درگذشتگان ۶۷۶ (میلادی)
رده:خاک‌سپاری‌ها در بقیع
رده:زادگان ۶۰۸ (میلادی)
رده:زن در جنگ
رده:زنان حاضر در جنگ‌های قرون وسطی
رده:زنان محمد
رده:صحابیات
رده:درگذشتگان ۵۶ (قمری)
ام حبیبه

**ام حبیبه بنت ابی‌سفیان**  یکی از همسران محمد پیامبر اسلام بود.

## زندگی
او دختر ابوسفیان بن حرب و همسرش صفیه بنت ابی‌عاص بود. پدرش ابوسفیان رئیس خاندان بنی‌امیه و رهبر قبیله قریش و قدرتمندترین مخالف محمد در مکه بود. اما بعداً اسلام را پذیرفت و مسلمان شد. مادرش دختر ابوالعاص بن امیه و همچنین عمه عثمان بن عفان و مروان بن حکم بود.

شوهرش عبیدالله بن حجش برادر زینب بنت جحش همسر دیگر محمد بود.

او و همسرش عبیدالله بن جحش، از اولین کسانی بودند، که مسلمان شده و به حبشه هجرت کرده بودند، تا از آزار و اذیت مشرکان مکه در امان باشند. در آنجا دخترش حبیبه بنت عبیدالله را به دنیا آورد.

عبیدالله به دین مسیحیت پیوست و از همسرش خواست تا او نیز به این آیین بپیوندد اما وی نپذیرفت و بر اسلام پایداری نمود. پس از مرگ عبیدالله در حبشه محمد کسی را فرستاد تا از وی برای خودش خواستگاری کرده و او را به مدینه بازگرداند.
#### پس از وفات پیامبر اسلام
از او و احوالاتش پس از وفات پیامبر اسلام خبر چندانی در دست نیست؛ بیشترین اخباری که از زندگانی ام‌حبیبه پس از رحلت محمد به ما رسیده مربوط می‌شود به وقایع ایام محاصره و قتل عثمان بن عفان و حوادث پس از آن است. عثمان که در محاصره معترضان گرفتار شده بود به سوی علی و ام‌حبیبه و زبیر و سایر زنان پیامبر کس فرستاد و از آنها تقاضای آب و غذا کرد.علی بن ابی طالب به کمک او شتافت؛ اما موفق نشد. سپس ام‌حبیبه سوار بر استری شد نزد آنان آمد و به بهانه این که وصیت‌نامه‌های بنی امیه نزد عثمان است و من آنها را می‌خواهم تا مبادا اموال یتیمان و بیوه‌زنان از بین برود، سعی کرد وارد خانه عثمان شود و متاعی که همراه داشت به عثمان برساند؛ اما معترضین با او مخالفت کرده افسار استر را بریدند نزدیک بود که او از استر بیفتد نزدیک بود بمیرد که مردم او را گرفته به خانه بردند.
#### وفات
بنابر روایتی او به دمشق نیز سفر کرده است.حتی برخی وفات او را در همانجا دانسته‌اند به طوری که در کنار قبرستان باب الصغیر مزاری نیز به نام وی منسوب است؛ ما چنان که در برخی روایات آمده، وی در سال ۴۴ یا سال ۵۹  به سن هفتاد و چهار سالگی در مدینه درگذشت مروان بن حکم بر او نماز خواند و در قبرستان بقیع دفن گردید.

## منابع

* صحیح مسلم جلد .۲:۱۵۸۱ برگ ۳۵۲ جلد .۲:۳۵۳۹ برگ ۷۷۶
* ابن ماجه جلد .۵:۳۹۷۴ برگ ۳۰۲
* صحیح مسلم جلد .۲:۳۴۱۳ برگ ۷۳۹ جلد .۲:۲۹۶۳ برگ ۶۵۲
* عسکری، سیدمرتضی، نقش عایشه در تاریخ اسلام، ج۱–۳، مترجمین: عطامحمد سردارنیا، محمدصادق نجمی، هاشم هریسی و محمدعلی جاودان، تهران: مرکز فرهنگی انتشاراتی منیر، چاپ نهم:۱۳۷۷
* زوجات النبی صلی الله علیه وآله وسلم نوشته: امیر مهنا الخیامی.
* هذا الحبیب یا محب نوشته: ابوبکر جابر الجزایری.
* السیرة النبویه نوشته: ابوالحسن علی الحسینی الندوی.
* تاریخ طبری جلد چهارم

رده:خاک‌سپاری‌ها در بقیع
رده:درگذشتگان ۶۶۰ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۶۶۵ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۶۶۶ (میلادی)
رده:زادگان ۵۹۴ (میلادی)
رده:زادگان ۵۹۵ (میلادی)
رده:زنان محمد
رده:صحابیات
رده:عرب‌های سده ۶ (میلادی)
رده:عرب‌های سده ۷ (میلادی)
میمونه بنت حارث

**میمونه دختر حارث هلالیه** یکی از همسران محمد پیامبر اسلام بود.

نام کامل وی: میمونه بنت الحارث بن حزن بن بجیر بن الهرم بن روبیه بن عبدالله بن هلال بن عامر بن صعصعه. مادرش: هند بنت عوف بن زهیر بن الحارث بن حماطه بن حمیر. نامش بُّره بود، محمد نامش را میمونه گذاشت.

میمونه در زمان ازدواج با محمد ۳۶ سال سن داشت. میمونه خواهر ناتنی زینب بنت خزیمه الهلالیه (که پس از مرگ او محمد با میمونه ازدواج کرد) یکی دیگر از زنان محمد بود. میمونه ۳ سال با محمد زندگی کرد و ۴۴ سال پس از محمد در سن ۸۰ سالگی درگذشت.

## منابع
* تاریخ طبری جلد. ۸ برگ ۱۳۶
* صحیح مسلم جلد. ۱:۱۶۷۱۱۶۷۴۱۶۷۵ برگ ۳۶۸–۳۶۹ جلد. ۲:۱۶۷۲ برگ ۳۶۹.
* زوجات النبی نوشته: امیر مهنا الخیامی.
* هذا الحبیب یا محب نوشته: ابوبکر جابر الجزایری.
* السیرة النبویه نوشته: ابوالحسن علی الحسینی الندوی.

رده:اهالی مکه
رده:درگذشتگان ۶۷۴ (میلادی)
رده:زادگان ۵۹۴ (میلادی)
رده:زنان محمد
رده:عرب‌ها
گرینویچ

واژه **گرینویچ** بیشتر به ساعت هماهنگ جهانی یا منطقه گرینویچ (ناحیه) اشاره دارد ولی ممکن است به یکی از مفاهیم زیر نیز اشاره داشته باشد.
## مکان

### نیویورک
* دهکده گرینویچ محله‌ای در منهتن نیویورک

### لندن
* گرینویچ پارک
* گرینویچ (ناحیه)
## سایر موارد
* نصف‌النهار مبدأ (گرینویچ)
* ساعت گرینویچ
* ساعت هماهنگ جهانی ساعت گرینویچ

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
رحیم‌آباد (رودسر)

**رحیم‌آباد** شهری از توابع بخش رحیم‌آباد از بزرگ‌ترین بخش‌های ایران در شهرستان رودسر در استان گیلان ایران است.

## جغرافیا
منطقه رحیم آباد از شمال به بخش کلاچای از جنوب به استان قزوین و رودبار و از شرق به رامسر و از غرب به املش و سیاهکل متصل و در ضلع شمال غربی، غرب و جنوب قله سماموس و در ۹ کیلومتری دریای خزر قرار دارد. این شهر در پای کوه سماموس و نزدیک به رودخانه پولورود(Poolorood)، از دیرباز زمستانگاه خوانین اشکور بوده است. باغ‌های نارنج و مرکبات و چای آن معروف هستند. این منطقه یکی از قطب‌های تولید فندق در کشور است.

## بافت شهر
ساکنان شهر به سه طایفه جور حیاطی (بالا حیاطی)، مِئن حیاطی (میان حیاطی) و جیر حیاطی (پایین حیاطی) تقسیم می‌شوند که مربوط به حیاطهای موجود در تابستانگذران اهالی، بخش رحیم‌آباد، که معتبرترین آبادی اشکور به‌شمار می‌رفت، می‌شود. مِئن حیاطی‌ها را از طایفه هزاراسب می‌دانند (موسی مسعود، کتاب گیلان، بخش تاریخ اشکور) که خود تاریخی دیرینه داشته و در گذشته‌های دور سرزمینهای اشکور و حتی لرستان، خوارزم و ابرکوه ردپای آنان را می‌توان یافت.
بافت شهر هم‌اکنون با آنچه ۳۰ سال قبل داشت، تفاوت کرده و غالب ساکنین آن را مهاجرین روستاهای همجوار تشکیل داده‌اند در حالی که که اهالی بومی به شهرهای دیگر حتی کشورهای دیگر کوچ کرده‌اند.

## زبان
مردم رحیم آباد گیلک هستند و به زبان گیلکی با لهجه بیه پیش سخن می‌گویند.

## مشاهیر
هم‌اکنون بسیاری از ساکنان اولیه آن به دیگر نقاط ایران مهاجرت کرده‌اند. از مشاهیر این شهر می‌توان به علی‌اکبر طلوعی، سیدمحمدتقی معصومی، محمدقلی صدر اشکوری، عباس مقصودی میرزا و طبیب شهر، ساعد فارسی و رحمت‌الله خوارزمی رحیم‌آبادی نقاش معاصر نام برد.

## جاذبه‌های گردشگری
آبشار میلاش، آبشار و دره آسمانرود مایستان پایین، آب معدنی سجیران، استخرسنگی وَفَر (کوشکوه)، جاذبه ورزشی در رودخانه پلرود، رودخانه سموش، جنگل کاج طبیعی، روستای پلام، جنگل لو، روستای بازنشین، جنگل لولمان، راه مالروی قدیم و سنگفرش وایگان تله، کوه بلور (شاه سفیدکوه)، سنگفرش طیولا، صخره‌های عظیم سی‌پرد و جاذبه شگفت‌انگیز ابررودخانه‌ای از مناطق عمده طبیعی جذاب رحیم آباد است.آبشار#سیاتاش واقع در کوشکوه سی سرا

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۰٬۵۷۱ نفر (۳٬۵۰۷ خانوار) بوده است.

## منابع

رده:شهرستان رودسر
رده:شهرهای استان گیلان
رده:شهرهای شهرستان رودسر
باشگاه فرهنگی ورزشی ذوب‌آهن

**ذوب‌آهن** نام یکی از باشگاه‌ها و تیم‌های ورزشی در شهر اصفهان و ایران است.

باشگاه ورزشی ذوب‌آهن اصفهان در رشته‌های ورزشی، فوتبال، بسکتبال، وزنه‌برداری، پینگ پنگ، شنا و کشتی فعالیت دارد.پر افتخار ترین تیم های ایران در آسیا و لیگ و تابه حال به لیگ یک سقوط نکرده که فقط تیم های سپاهان و پرسپولیس و استقلال این رکورد را دارند.

## تاریخچه
یکسال پس از راه اندازی کارخانه ذوب‌آهن اصفهان از سوی دولت - یعنی در سال ۱۳۴۸، مسئولین این کارخانه، باشگاه فرهنگی ورزشی ذوب‌آهن اصفهان را راه اندازی کردند. این باشگاه از همان ابتدا توانست در رشته‌های ورزشی نامبرده فعالیت کند.

در سالهای ۱۳۶۵، ۱۳۷۶ و ۱۳۷۸، باشگاه ذوب‌آهن توانست عنوان بهترین باشگاه ایران را از آن خود کند. باشگاه ذوب‌آهن را همچنین می‌توان از اولین باشگاه‌هایی نام برد که برای بانوان نیز در نظر گرفته شده‌است.

### فوتبال

تیم فوتبال ذوب‌آهن در سال ۱۳۵۲ به جام تخت جمشید وارد شد. این تیم تا به اینجا توانسته – به غیر از سال ۱۳۷۴ که در در لیگ دو بازی کرد – در تمامی لیگ‌های سطح اول بازی کند.

#### تیم دوم

این تیم در سال ۱۳۸۴ تأسیس شد و تا پیش از انحلال در سال ۱۳۹۳، در لیگ‌های دسته دوم و سوم حضور داشت.

### بسکتبال

## منابع

برگرفته از ایرفو - ایرانین فیفا آنلاین

رده:باشگاه‌های فوتبال بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۶۹ (میلادی)
رده:باشگاه‌های ورزشی چندرشته‌ای در ایران
ذوب‌آهن
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۶۹ (میلادی) در ایران
رده:ورزش در اصفهان
جفت‌گیری

[بندانگشتی|چپ|300px|جفت‌گیری در نوعی [مگس]]
[بندانگشتی|چپ|300px|جفت‌گیری [مرال]]

به آمیزش جنسی جانوران به منظور تولید مثل، **جُفت‌گیری**  گفته می‌شود. جفت‌گیری یک عمل تولیدمثل جنسی است. در این روش تولیدمثل، گامت نر با گامت ماده ترکیب شده و سلول اولیه نوزاد را به وجود می‌آورد.

قدیمی‌ترین سکس یا جفتگیری شناسایی شده، توسط ماهیان زره‌دار اسکاتلندی (Armoured Placoderm Fish) در ۳۸۵ میلیون سال پیش ابداع شد؛ بدین صورت که ماهی نر و ماده کلاسپر (نوعی بالهٔ گیره‌مانند که برخی از ماهیان، نظیر کوسه‌ها دارند) خود را بیرون داده و از آن جهت اتصال و قفل کردن بدنشان به یکدیگر بهره جستند.

## نگارخانه

Copulating flies.jpg|جُفت‌گیری مگس‌های خانگی
Sympetrum sanguineum qtl10.jpg|نحوهٔ جُفت‌گیری سنجاقک‌های جهنده سرخ
Geckos mating.jpg|نحوهٔ جُفت‌گیری مارمولک خانگی آسیایی


## جستارهای وابسته
* تولید مثل

## پانویس


رده:باروری
رده:تمایلات جنسی
رده:تولیدمثل در جانوران
رده:رفتارشناسی جانوران
رده:زادآوری در جانوران
رده:زادآوری
رده:زیست‌شناسی تکوینی جانوری
رده:زیست‌شناسی تکوینی
رده:سکس‌شناسی
غریزه

بندانگشتی|نگاره غُرّش ببر سفید آسیایی که نوعی رفتار غریزی است را نشان می‌دهد.
**غَریزه** گرایش درونی و ذاتی ارگانیسم‌های زنده به سمت رفتارهای مشخص است.
غریزه به معنای علاقه‌ها، مهارت‌ها و معلوماتی است که موجود زنده بدون آموزش و از ابتدای تولّد به صورت بالقوّه یا بالفعل با خود دارد. الگوهای رفتاری غریزی از سرشت برمی‌خیزند و اکتسابی و آموختنی نیستند.
رفتارهایی مانند نوع تغذیه و تولید مثل در حیوانات بدون تجربه قبلی و به‌طور خودکار و از پیش برنامه‌ریزی‌شده اجرا می‌شود. این برنامه‌ریزی از پیش تعیین‌شده غریزه است. لاک‌پشت‌های دریایی که در کنار ساحل به دنیا می‌آیند از لحظه زایش خودبه‌خود به سمت نور حرکت می‌کنند و زنبورهای عسل بدون آموزش قبلی همگی از طریق رقص‌های خاصی پیام رد و بدل می‌کنند. لانه‌سازی و جنگ‌طلبی و دیگر رفتارهای بسیاری از جانوران رفتارهایی غریزی است که برای بقا لازم بوده‌است.

توماس رید در تعریف غرایز می‌گوید: غریزه تکانه‌ای است طبیعی در جهت انجام عملی خاص، بی‌آنکه قصد و غرض یا حساب و کتاب یا حتی تصوری از آنچه انجام می‌گیرد در کار باشد.

## غریزه در انسان
در پاسخ به این پرسش که آیا انسان نیز دارای غریزه است، تعریف دقیق غریزه دربایسته است.

اگر غریزه به مثابهٔ «گرایش‌ها روانی حاصل از عوامل زیستی که موجبِ رفتار می‌شوند» در نظر گرفته شود، تقریباً می‌توان گفت که انسان هیچ گونه غریزه‌ای ندارد. حرکاتی که گاه در اصطلاح روزمره به آنها غریزی می‌گویند، چون کشیدن صورت هنگام آمدن مشتی به سوی آن، طبق تعریف دقیق غریزه، غریزی نیستند. غریزه آن گونه که در دیدگاهِ علمی درک می‌شود، یک الگوی زنجیره‌ای و پیچیده از رفتار است که به طورِ ژنتیکی تعیین می‌شود. در این معنا آدابِ معاشقهٔ بسیاری از حیوانات با سیستمِ عصبیِ ابتدایی‌تر غریزی است؛ مثلاً حرکات و آداب پیچیدهٔ زوج ماهی آبنوس هنگام جفت‌گیری غریزی است. اما به هم زدنِ چشم یا کنار کشیدنِ سر در برابرِ یک ضربهٔ پیش‌بینی شده، یک عملِ انعکاسی است، نه یک غریزه. این عمل تنها یک واکنشِ ساده است، نه یک الگوی رفتارِ زنجیره‌ای و پیچیده؛ بنابراین سخن گفتن از آن به عنوانِ عملِ غریزی به مفهومِ دقیق و علمیِ آن نادرست است،

از سوی دیگر اگر غریزه را به معنای دوم یعنی به عنوانِ «گرایش‌ها روانی حاصل از عوامل زیستی که انجامِ یک رفتار را تسهیل (ممکن) می‌کنند» در نظر بگیریم، می‌توان گفت که انسان دارای غرایزِ بی شماری است،

## نظریات یونگ
کارل گوستاو یونگ هرگونه تلاش به سمت فعالیت‌های معین از جمله همهٔ فرایندهای روانی را که انرژی شان تحت کنترل **خودآگاه** نیست **غریزه** می‌داند. محرک این کشش می‌تواند از درون یا بیرون برخاسته باشد و مکانیسم غریزه نیز می‌تواند به شکل فیزیکی یا ارگانیک فعال گردد. از دید او غرایز پدیده‌های زیست‌شناختی محض نیستند بلکه در عین حال ساختارهای خیالی پرمعنایی هستند که از ویژگی نمادین برخوردارند. هر غریزه به شکل پیشاتجربی با یک تصویر روانی متناظر یا دیدگاهی دربارهٔ یک وضعیت پیوند خورده‌است.

در میان غرایز بی‌شمار انسان یونگ به وجود یک **غریزهٔ اجتماعی** نیز قایل است. از دید او انسان تنها مجموعه‌ای از غرایز خودخواهانه نیست، بلکه موجودی اجتماعی هم هست. او اجبارهای اجتماعی خویش را به شکل پیشاتجربی و به صورت یک ضرورت فطری همراه خود دارد.

## جستارهای وابسته
* حافظه ژنتیک

## پانویس

## منابع
* 

رده:رفتارشناسی جانوران
رده:روان‌شناسی تحلیلی
رده:هوش‌سنجی جانوران
رده:مفهوم‌های رفتارشناسی عصبی
روح‌القدس

**روح‌القُدُس** یا **جان پاک** واژه و مفهومی است که در ادیان ابراهیمی همانند یهودیت، مسیحیت، اسلام و همچنین در بهائیت از آن یاد شده‌است.

## روح القدس در [[یهودیت]]
روخ قدش  عبارتی است که در عهد عتیق و نوشته‌های یهودی برای اشاره به روح یهوه بکار رفته‌است. روح القدس در یهودیت به جنبه الهی نبوت و خرد اشاره دارد. همچنین به نیروی الهی کیفیت و تأثیر خدا بر جهان و آفریده هاش اشاره می‌کند.

## روح القدس در [[مسیحیت]]

بر اساس آیه دوم و سوم فصل اول کتاب پیدایش، روح خدا (روح القدس) به همراه خدای پدر و کلام زنده خدا (مسیح) در زمان پیدایش هستی حضور داشته‌اند و هر سه یک ذات هستند و لذا **روح‌القُدُس** به همین ترتیب شخصیت سوم تثلیث و خدا است. مسیحیان اعتقاد دارند که خدا در ذات خود واحد است، اما در عین حال، در عین ذات واحد، در سه شخصیت وجود دارد که هر سه کاملاً خدا هستند.

در نمادشناسی مسیحیت دو نماد از عهد جدید روح‌القدس در ارتباط هستند: یکی کبوتر سفید (بر اساس روایت نزول روح‌القدس به شکل کبوتر در زمان غسل تعمیدی مسیح در رود اردن) و دیگری «زبانه‌های آتش» (بر اساس روایت نزول روح‌القدس بر حواریون مسیح در عید پنجاهه به شکل زبانه‌های آتش).

## روح القدس در [[اسلام]]
در اسلام، روح القدس یکی از فرشتگان مقرب است که در قرآن به عنوان **فرشته وحی** یا همان جبرئیل نام برده شده‌است. (بنابر یکی از تفاسیر) البته القاب دیگری نیز برای او به کار برده شده‌است، مانند: روح‌الامین، شدیدالقوی، ذومره، امین وحی، و مسئول عالم ذر. البته مفسرینی نیز روح‌القدس را جُدایِ جبرئیل، امین دانسته‌اند و وی را مسئول وحی در تمام سطوح (زنبور عسل و…) دانسته‌اند.

## جستارهای وابسته
* مسیحیت
* تثلیث
* اسلام

## منابع


رده:ارواح
رده:ایزدان خرد
رده:ایزدان دانش
رده:خدا
رده:خدایان دانش
رده:فرشتگان
رده:مسیحیت
رده:مفاهیم خدا
رده:مناقشه‌های مربوط به مسیحیت و یهودیت
رده:موضوع‌های یهودی-مسیحی
رده:نام‌های خدا
چریک‌های فدایی خلق ایران

**چریک‌های فدایی خلق ایران** (مخفف: **چفخا**) نام گروه سیاسی کوچکی است که در حال حاضر علیه جمهوری اسلامی ایران فعالیت می‌کند. مرکزیت این گروه مانند سایر نیروهای اپوزیسیون خارج از کشور و در این مورد عمدتاً اروپا و انگلستان است.

این گروه نتیجه یکی از انشعابات متعدد سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران بود و در خرداد ۱۳۵۸ توسط اشرف دهقانی و محمد حرمتی‌پور تأسیس شد. این گروه برخلاف اکثریت سازمان معتقد به ادامه مبارزه مسلحانه حتی پس از سرنگونی شاه بود. تمایز نام آن با سازمان اصلی در حذف کلمه «سازمان» بود. با توجه به انشعابات متعدد فداییان و با توجه به نقش یگانهٔ اشرف دهقانی در تأسیس این گروه، معمولاً آن‌ها را با نام «جریان اشرف دهقانی» می‌شناسند، اما نام رسمی این گروه، «چریک‌های فدایی خلق ایران» است.

در حال حاضر این گروه دو نشریهٔ «پیام فدایی» و «۱۹ بهمن» را به زبان فارسی منتشر می‌کند و در بعضی از تظاهرات خارج از کشور، به ویژه در لندن حضور دارند. اشرف دهقانی هنوز به‌عنوان رهبر فکری و عملی این گروه شناخته می‌شود.

## انشعاب در گروه
در تیرماه سال ۱۳۶۰ محمد حرمتی‌پور که از بنیانگذاران گروه و مسئول کمیتهٔ کردستان بود با هدف تأسیس یک گروه مسلح به همراه اعضای دیگر دست به انشعاب زد و چریک‌های فدایی خلق ایران (ارتش رهایی‌بخش خلق‌های ایران) را تأسیس کرد. این گروه با هدف تأسیس جبهه‌ای در شمال ایران در جنگل‌های مازندران اقدام به فعالیت مسلحانه کرد. حرمتی‌پور در ۴ فروردین ۱۳۶۱ در مازندران کشته شد و گروه از اسفند ۱۳۶۱ دوباره به جنگ کردستان پیوست.

در دی‌ماه سال ۱۳۶۱ شاخهٔ هرمزگان چریک‌های فدایی خلق ایران که بخشی از آن قبلاً در تیر ۱۳۶۱ در کردستان اعلام انحلال کرده‌بود با تغییر نام خود به «چریک‌های فدایی خلق ایران-هرمزگان» (با حذف کلمهٔ شاخه) دست به انشعاب زد و به عنوان سازمان جدیدی اعلام موجودیت کرد. اعضای این گروه از فعالان چریک‌های فدایی خلق در استان هرمزگان بودند که از اواخر ۱۳۵۶ با سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران فعالیت کرده‌بودند و پس از جدایی چریک‌های فدایی خلق ایران فعالیت خود را با آن ادامه داده‌بودند. این گروه که در کوه‌های بلوچستان برای فعالیت مسلحانه تدارک دیده‌بود و عملیات‌های ترور و مصادرهٔ متعددی انجام داده‌بود، پس از افزایش فشار در هرمزگان اعضای خود را به صورت هسته‌هایی به تهران و زاهدان اعزام کرده‌بود و سپس به کردستان آمده و در ارتباط با مرکزیت چریک‌های فدایی خلق ایران به فعالیت پرداخته‌بود.

## جستارهای وابسته
* چریک‌های فدایی خلق ایران (ارتش رهایی‌بخش خلق‌های ایران)
* چریک‌های فدایی خلق ایران-هرمزگان
* گروه‌های چریکی چپ‌گرا در ایران

## منابع

## پیوند به بیرون
* سیاهکل - سایت چریک‌های فدایی خلق ایران

رده:الگو:حزب ایران
رده:انقلاب ۱۳۵۷
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۷۹ (میلادی) در ایران
رده:چپ‌گرایی در ایران
رده:حزب‌های کمونیست ایران
رده:حزب‌های کمونیست ممنوع
رده:حزب‌های ممنوع در ایران
رده:سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران
رده:سازمان‌های چریکی
رده:سازمان‌های مخالف تجدیدنظرطلبی
رده:گروه‌های شورشی در ایران
رده:سازمان‌های در تبعید
فدایی (ابهام‌زدایی)

**فدایی** می‌تواند به موارد زیر اشاره کند:

## افراد
* فدایی مازندرانی، شاعر سده ۱۳ قمری
* اشکان فدایی، خواننده هیپ هاپ و رپ فارسی
* صمد فدایی، نمایندهٔ حوزهٔ انتخابیهٔ سنقر و کلیایی
* حسین فدایی، سیاستمدار اصولگرا
* محمدجواد فدایی، سیاستمدار ایرانی و استاندار اسبق کرمان
* کری (فدایی)، فدایی ارمنی
* محمد حلیم فدایی، سیاستمدار افغانستانی
* حبیب فدایی، شاعر و فعال مدنی
* براتعلی فدایی هروی، شاعر افغانستانی

## سازمان‌ها و تشکیلات

* سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران
* سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت)
* سازمان فدائیان (اقلیت)
* فدایی ارمنی
ترکمن (ابهام‌زدایی)

**ترکمن** به یکی از این معانی اشاره دارد:

## مناطق
* شهرستان ترکمن، از شهرستان‌های ایران در استان گلستان
* ترکمن‌صحرا، منطقه‌ای در شمال شرقی ایران
* بندر ترکمن، شهری در غربی‌ترین نقطه استان گلستان
* ترکمن‌آباد، نام شهری در ترکمنستان
* دره ترکمن، نام دره‌ای هزاره‌نشین در افغانستان

## مردم
* ترکمن‌ها، ترکمان‌ها شاخه ای از ترکان آغوز که پس از مهاجرت به حوالی دریاچه آرال و نواحی شرقی دریای کاسپین با اقوام ایرانی‌تبار سکایی (تورانی) ترکیب شده‌اند و سپس ترکمن نامیده شده‌اند کاشغری بنا به کتاب دیوان لغت الترک، در قرن یازدهم میلادی ترکمن را به معنای ترک مانند می‌داند که بیشتر در ترکمنستان حاشیهٔ صحرای قره‌قوم از شرق تا رود جیحون، از شمال تا خوارزم، از غرب تا دریای خزر و از جنوب تا خراسان و گرگان زندگی می‌کنند.
* ترکمن‌های عراق، از اقوام ترک‌تبار شاخه‌غز و زبان ترکی آذربایجانیدر شمال عراق و آغاز ورود آن‌ها به دوره خلافت ابوالعباس عبدالله مأمون و ابواسحاق محمد معتصم از خلافت عباسیان در قرن نهم میلادی بازمی‌گردد.
* ترکمانهای سوریه، از اقوام ترک‌تبار شاخه‌غز و زبان ترکی آذربایجانی
* ترکمان‌های اردن، از اقوام ترک‌تبار شاخه‌غز و زبان ترکی آذربایجانی
* ترکمان‌های لبنان، از اقوام ترک‌تبار شاخه‌غز و زبان ترکی آذربایجانی
* ترکمن‌های ایران، از اقوام ترک‌تبار شاخه‌غز و زبان ترکمنی
* ترکمن‌های خراسان، از اقوام ترک‌تبار شاخه‌غز و زبان ترکمنی
* تُرکمان، قبایل اغوز یا غُز، به‌ویژه غزهای مسلمان کوچ‌نشین (این کاربرد واژه «تُرکمان» و «ترکمن» در سده‌های ۴–۱۰ هجری رایج بود)

## حیوانات
* اسب ترکمن، گونه‌ای از اسب در منطقه ترکمن‌صحرا

## کتاب
* ترکمن‌های ایران (کتاب)، کتابی به تألیف محمدرضا بیگدلی

## موسیقی
* ترکمن (آلبوم)، آلبوم موسیقی از حسین علیزاده

## فیلم
* ترکمن فیلمی از امیر شروان

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی نام خانوادگی
شهرستان سرایان

**شهرستان سرایان** یکی از شهرستان‌های استان خراسان جنوبی ایران است. مرکز این شهرستان، شهر سرایان است.

این شهرستان در تاریخ ۲۷ **اسفند** ۱۳۸۳ از شهرستان فردوس جدا شد و مستقل گردید.

## موقعیت جغرافیایی
**شهرستان سرایان** از **شمال** با شهرستان گناباد استان خراسان رضوی، از **شرق** با شهرستان قائنات، از **جنوب شرق** با شهرستان بیرجند، از **جنوب** با شهرستان خوسف، **جنوب غرب** با شهرستان طبس و از **غرب** با شهرستان بشرویه همسایه است.

## تقسیمات کشوری
**شهرستان سرایان** دارای **۲** بخش، **۴** دهستان و **۳** شهر به نام‌های زیر است:

### شهرستان سرایان

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت **شهرستان سرایان** برابر با **۳۳٬۳۱۲** نفر بوده است.

## جستارهای وابسته
* حوزه انتخابیه فردوس، طبس، سرایان و بشرویه
* استان خراسان جنوبی
* فهرست شهرستان‌های استان خراسان جنوبی

## منابع


رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۰۴ (میلادی) در ایران
سرایان
پشتخه شاه حسنی

**پشتخه شاه حسینی** پشتخه واژه‌ای است در گویش فارسی لارستانی و معنی آن پشته، پشتواره، ارتفاعی نه بس بلند از زمین، تل، تپه، توده، نجد و ربوه است.
پشته درست بهمان معنی نجد که معمولاً فلات گویند، در پارسی دری و در برخی گویشهای محلی بکار رفته‌است.
همچنین در گویش کوخِردی در هرمزگان بکار می‌رود مانند پشته «مد کمدین» و پشته « او شیرینو» جایی است بسیار سرسبز در فصل زمستان وبهار و دمبل (خیر) و اَکال درست می‌شود، مردم در آنجا به تفریح می‌روند، همچنین (پشتخه جابر) ، پشتخه باغ زرد. 
محدودیه پشتخه شاه حسینی از جنوب راه لاور شیخ عمر و 
تنب هنگ و از شمال (چُک) شیخ عمر و بین (گری) پهن و نرگ آودون علی و (سَرگرد) مرخاو، و از مشرق (خورنساء) ، و از سمت مغرب اشکفت ماوی قرار دارد.
پشتخه شاه حسینی، پشته‌ای دراز از سمت مغرب رو به مشرق که در قمست غربی آن از پهنای آن کاسته می‌شود، محل جوکار کوخردی‌ها است که در زمان قدیم در آن جو و گندم می کاشتند، مردم قدیم در آنجا دو عدد خمره در زمین کرده‌اند برای جمع‌آوری آب باران و در ایام گرما از آن آب استفاده می نمودند. پشتخه شاه حسینی در بون کوه (زیر) 
در جنوب دهستان کوخرد واقع در بخش کوخرد شهرستان بستک و در غرب استان هرمزگان در جنوب ایران واقع شده‌است.

## پانویس

## فهرست منابع و مآخذ
* محمدیان، کوخردی، محمد. «به یاد کوخرد» ج۲. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۳ میلادی.
*الکوخردی، محمد، بن یوسف، *(کُوخِرد حَاضِرَة اِسلامِیةَ عَلی ضِفافِ نَهر مِهران Kookherd, an Islamic District on the bank of Mehran River)* الطبعة الثالثة، دبی: سنة ۱۹۹۷ للمیلاد.
*مهندس:، حاتم، محمد ، غریب“ «تَاریخْ عَرَب الّهْولَة Huwala Arab History » “، دولة الکویت، ج۱. چاپ سوم، القاهرة، مصر ، دار الأمین للطباعة والنشر والتوزیع، ۸ شارع أبوالمعالی، سال انتشار ۱۹۹۷ میلادی، Engineer: Mohammed gharhb Hatem , third edition : Egypt (Cairo),1997 & 2013

رده:روستاهای شهرستان بستک
ناوبری

[بندانگشتی|upright=1.3|جدول جغرافیا، هیدروگرافی و ناوبری، ۱۷۲۸، از ''[دانشنامه، یا فرهنگ جامع هنر و علوم*]]
*'ناوبری''' دانش هدایت و راهیابی وسایل نقلیه بین دو نقطه‌ است. به‌طور خاص این هدایت بیشتر در مورد هواپیما و کشتی بین دو نقطه بر روی کره زمین است هرچند فضاپیماها نیز از سامانه‌های مشابهی استفاده می‌کنند.

## انواع ناوبری

ناوبری به دو دستهٔ کلی تقسیم می‌شود:

### ناوبری اینرسیایی
این شکل اصلی ناوبری در اکثر هواگردها و کشتی‌هاست و مبتنی بر اصول اینرسی عمل می‌کند. به این معنی که شتاب، چرخش و میدان مغناطیسی سیستم به ترتیب توسط سنسورهای شتاب‌سنج و ژیروسکپ و مگنتومتر حس شده و سپس با انجام یک سری عملیات ریاضی و فیلترینگ، میزان چرخش و در مدل‌های پیشرفته‌تر میزان تغییر موقعیت محاسبه می‌شود. این سیستم در اندازه‌گیری میزان چرخش دقت مناسبی دارد و مورد استفاده قرار می‌گیرد اما در اندازه‌گیری میزان تغییر مکان اگر از سنسورهای با دقت بسیار بالا استفاده نشود، خروجی خطاهایی دارد که لازم است در بازه‌های زمانی چند دقیقه‌ای با سیستم دیگری تطابق داده شود و خطای آن گرفته شود.

در کاربردهای تجاری معمولاً از سنسورهایی استفاده می‌شود که با فناوری MEMS ساخته شده‌اند اما در کاربردهای حساس و نظامی سنسورهای دیگری مانند FOG استفاده می‌شود که دارای دقت و قیمت بسیار بالا هستند.

### ناوبری با هدایت رادیویی
در این نوع از ناوبری یک ایستگاه رادیویی به‌طور مرتب سیگنال‌هایی را به اطراف می‌فرستد. این سیگنال‌ها شامل مختصات دقیق آن ایستگاه است. فرقی ندارد که این ایستگاه ثابت باشد (مانند برج کنترل فرودگاه) یا متحرک باشد (مانند ماهواره). نکته مهم این است که مختصات خود ایستگاه باید در هر لحظه معلوم باشد. هواپیما یا کشتی که این سیگنال‌ها را دریافت می‌کند با استخراج مختصاتی که در سیگنال گنجانده شده و انجام عملیات هندسی بر روی آن‌ها مختصات خودش را به دست می‌آورد و با استفاده از نقشه‌های استاندارد مسیرش را پیدا می‌کند. در این روش معمولاً بیش از یک ایستگاه رادیویی باید در دیدرس وسیله باشد.

عالی‌ترین شکل هدایت رادیویی سامانهٔ موقعیت‌یاب جهانی (GPS)است که شامل ۲۴ ماهواره در مدار زمین است و با آن در هر نقطه از زمین می‌توان مختصات را با دقتی در حد متر به دست آورد.
کشور روسیه نیز یک سامانهٔ موقعیت‌یاب ماهواره‌ای با نام گلوناس دارد و اتحادیهٔ اروپا نیز در صدد به راه انداختن چنین سامانه‌ای در آیندهٔ نزدیک با نام گالیلئو (ناوبری ماهواره‌ای) است.

از گذشته قطب‌نماها هم کاربرد وسیعی در کشتی‌ها داشته‌اند که دقت پایین و امکان بروز خطاهای زیاد از نکات منفی آن‌ها هستند. در سیستم ناوبری مبتنی بر اینرسی اطلاعات قطب‌نما با ژایروسکپ ترکیب می‌شود و مقداری از خطای آن را رفع می‌کند. همچنین انجام عملیات کالیبراسیون نیز می‌تواند تأثیر فراوانی بر رفع خطای قطب‌نماهای دیجیتال داشته باشد.

## منابع

رده:ژئودزی
رده:سامانه موقعیت‌یاب جهانی
هیدرولیک

[بندانگشتی|300px|هیدرولیک زیرشاخه‌ای از [مهندسی دریا|مهندسی رودخانه و مکانیک کلاسیک (به طور اخص مکانیک سیالات) است.]]
**هیدرولیک**،   مبحثی است که به روش‌های کاربردی استفاده از سیالات تحت فشار می‌پردازد.

هیدرولیک دانشی است که به استفاده از ویژگی‌های فیزیکی مایعات، به‌ویژه در انتقال و تقویت نیرو، می‌پردازد. این علم بر پایه قانون پاسکال شکل گرفته که می‌گوید فشار واردشده به یک مایع در یک محفظهٔ بسته به‌صورت یکسان به همه‌جا منتقل می‌شود. به همین دلیل، می‌توان با نیرویی کم در یک نقطه، نیروی بزرگی در نقطه‌ای دیگر ایجاد کرد؛ مثل آنچه در جک خودرو یا ترمز هیدرولیکی دیده می‌شود.

هیدرولیک شاخه‌ای از مکانیک سیالات است و کاربردهای فراوانی در صنعت، خودرو، سدسازی، لوله‌کشی و حتی بدن انسان دارد. از گذشته‌های دور، تمدن‌هایی مانند ایران باستان، یونان، چین، هند و جهان اسلام از روش‌های پیشرفته‌ای برای انتقال و مهار آب استفاده می‌کردند. در دورهٔ اسلامی، مخترعانی مانند الجزری دستگاه‌هایی ساختند که با نیروی آب کار می‌کردند. در دوران مدرن، دانشمندانی مانند پاسکال پایه‌های نظری هیدرولیک را گسترش دادند و آن را وارد صنعت کردند.

هیدرولیک، از واژه‌های یونانی «هیدور» (به‌معنای آب) و «آولوس» (به‌معنای لوله)، گرفته شده و به بررسی و استفاده از ویژگی‌های مکانیکی مایعات می‌پردازد. اگر پنوماتیک را علمی بدانیم که با گازها کار می‌کند، هیدرولیک معادل آن برای مایعات است، مخصوصاً آب یا روغن.

هیدرولیک امروزه نه‌تنها در ماشین‌آلات سنگین، بلکه در آموزش، پزشکی، و زیرساخت‌های شهری نیز نقشی کلیدی دارد.

سامانه‌های هیدرولیک که یکی از ۲ زیرمجموعه کلی سامانه‌های انرژی سیالات هستند (گونه دیگر پنوماتیکالگوژی است)، برای انتقال انرژی استفاده می‌شوند.

## هیدرولیک و مزایای هیدرولیک چیست ؟
مبحثی است که به روش‌های کاربردی استفاده از سیالات تحت فشار می‌پردازد.

### مزایای سیستم هیدرولیک
سادگی و دقت کنترل : کنترل نیروهای بزرگ با اعمال کمترین نیرو قابل انجام است. همچنین امکان دست یابی به گشتاور یا توان ثابت در سرعت های متغیر وجود دارد.

## یادکرد منابع

## منابع
* 

* 

## پیوند به بیرون

* انجمن هیدرولیک ایران
* انجمن توان هیدرولیکی آمریکا (NFPA)

رده:هیدرولیک
رده:اختراع‌های انگلیسی
رده:اختراع‌های باستان
رده:مقاله‌های دانشنامه رشد
رده:مکانیک سیالات
رده:مهندسی محیط زیست
رده:مهندسی هیدرولیک
رده:مهندسی مکانیک
کوفی (ابهام‌زدایی)

واژه **کوفی** می‌تواند در معانی زیر بکار رود:
* خط کوفی
* اهل شهر کوفه عراق
* کوفی نام گونه‌ای کلاه گرد کوتاه است که بیشتر آفریقایی‌تبارها به سر می‌گذارند.
محمدحسین بهجتی اردکانی

**محمدحسین بهجتی اردکانی،** (۱۳۱۳–۱۳۸۶ اردکان) شاعر و امام جمعه شهرستان اردکان یزد بود. او با تخلص «شفق» شعر می‌سرود. وی در شامگاه ۲۹ مرداد ماه ۱۳۸۶ ه‍.ش در سن ۷۳ سالگی درگذشت.

## زندگی‌نامه
او در سال ۱۳۱۳ خورشیدی در اردکان و در خانواده‌ای مذهبی به دنیا آمد. خود می‌گوید پدرش کاسبی ساده و مادرش خانه‌دار بوده است.

سیدمحمد خاتمی در نوشته‌ای که به مناسبت سالگرد او منتشر شده درباره‌اش چنین می‌گوید:

## تحصیلات
وی از هفت‌سالگی به مکتب رفت و در ۱۲ سالگی وارد مدرسه علوم دینی شد. وی پنج سال در اردکان و یزد درس خواند، سپس در سال ۱۳۳۱ در قم تحصیلات حوزوی خود را در مدرسه خان (بروجردی) دنبال کرد. وی با حسین نوری همدانی، علی‌اکبر مسعودی خمینی، علی‌آقا پهلوانی، محمدجواد حجتی کرمانی، هاشمی رفسنجانی و سید علی خامنه‌ای هم‌درس و هم مباحثه و دوست بود. دوره سطح حوزوی را در درس سید موسی صدر، حسینعلی منتظری، شبیری زنجانی، آیت‌الله مشکینی، عبدالجواد اصفهانی، مرتضی حائری یزدی، آیت‌الله سلطانی، و درس تفسیر علامهٔ طباطبایی، و درس اخلاق سید رضا صدر، سید حسین فاطمی قمی، شیخ عباس تهرانی شرکت داشت؛ و دوره درس خارج را از دروس آیت‌الله بروجردی، مرتضی حائری یزدی و سید روح‌الله خمینی بهره گرفت. وی مدتی نیز در مدرسه دین و دانش زبان انگلیسی آموخت.

وی شاگرد سید روح‌الله خاتمی نیز بوده و پس از تصدی مسئولیت نمایندگی ولی فقیه و امامت جمعه یزد توسط آیت‌الله خاتمی به‌امامت جمعه اردکان منصوب شد.

## فعالیت ادبی
وی را اولین شاعر شعر انقلاب اسلامی دانسته‌اند. وی شعر را از نوجوانی آغاز کرده بود و در سوگ علما از جمله بروجردی مرثیه سروده بود که بر سر زبانها بود. پس از سخنرانی خمینی علیه طرح انجمن‌های ایالتی و ولایتی و اعلان آن در صفحات اول روزنامه‌ها استاد بهجتی (شفق) قصیده‌ای با مطلع: «درود باد بر این انقلاب پاک، درود/ که زیر سایهٔ آن جان ملّتی آسود» سرود؛ که نخستین شعر انقلاب اسلامی به رهبری خمینی معرفی شده است. شعر مشهور «هرچه که بیند دیده/ خدایش آفریده» که در کتب ابتدایی بوده از اوست.

## آثار
* «در خلوت شب‌خیزان»: شرحی بر دعای ابوحمزه ثمالی است که آیت‌الله بهجتی آن را ایراد کرده است. انتشارات هنر رسانه‌ای سال ۱۳۸۷ آنرا منتشر کرده است.

## نمونه شعر
شعر مشهور وی که در کتب ابتدایی در خاطره‌ها مانده است:

## منابع

## پیوند به بیرون

*  (خاطرات و نوشته‌های شفق)
*  (نوشته‌ای به قلم محمد حسین بهجتی (شفق) در وصف آیت‌الله خاتمی)
* 

رده:امامان جمعه شهر اردکان (یزد)
رده:اهالی اردکان
رده:درگذشتگان ۱۳۸۶
رده:روحانیان شیعه اهل اردکان
رده:روحانیان شیعه اهل ایران
رده:زادگان ۱۳۱۳
رده:شاعران اهل اردکان
رده:شاعران مدیحه‌سرا
رده:شاعران مرد اهل ایران
رده:عالمان شیعه
دالاهو

**دالاهو** دارای کاربردهای زیر است:
* شهرستان دالاهو، یکی از شهرستان‌های استان کرمانشاه ایران
* دالاهو (کوهستان)، کوهستانی در اطراف استان کرمانشاه
* ''دالاهو'' (فیلم)، نام یک فیلم ایرانی
* دالاهو، نامی کردی برای پسران
* دالاهو یکی از اماکن مقدس اهل حق و یارسان می‌باشد