open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
نمارستاق

جایگزین=آبشار کوهره|بندانگشتی
بندانگشتی|چپ|200px|طبیعت نمارستاق
**نَمارِستاق** نام دهستانی در بخش لاریجان شهرستان آمل در استان مازندران ایران است.

موقعیت جغرافیایی این روستا حدود ۵۲ درجه و ۷ دقیقه شرق گرینویچ و ۳۶ درجه و ۶ دقیقه شمال خط استوا در ارتفاعات ۲۶۵۰ محلات می‌باشد.

این پهنه جغرافیایی از شمال به بخش بلده نور، از جنوب به دهستان دلارستاق در بخش لاریجان، از شرق به جاده هراز و از غرب به بخش بلده محدود می‌شود.

نمارستاق دارای آب و هوای بسیار خوبی بوده و دارای موقعیت مناسبی نسبت به سایر روستاهای همجوار در کوهپایه دماوند است.

## روستاها
این منطقه از ۱۹ روستای مختلف تشکیل شده‌است. رودخانه‌ای که از میان این منطقه می‌گذرد دهستان را به دو نیمه شمالی “خِرتو” (Khertu) و جنوبی “نِسِم” (Nesem) تقسیم کرده‌است. روستاهای پنجاب، سوآ، امره، اتاق‌سرا، شیخ‌محله، پلریه، سلور، دوظهور، کلری، کفا، نمار و دیوران در بخش شمالی و روستاهای نسل، نیزه، دره کنار، عبدالمناف، کردچالک ، فیس و لهر در بخش جنوبی این دهستان قرار گرفته‌اند.

## جاذبه‌ها
از مکان‌های دیدنی و طبیعی نمارستاق می‌توان *دشت دریوک*، *[[آبشار کوهمره سرخی|آبشار کوهره]]*، *چشمه‌های اشلک*، *زرداویج* و از مناطق تاریخی *قلعه قلا* و *قلعه شر دره* را نام برد.

همچنین می‌توان از مکان‌های زیارتی نیز به

* امامزاده عبدالله واقع در روستای اتاق‌سرا
* امامزاده عبدالمناف و عبدالمطلب واقع در روستای عبدالمناف
* شیخ حسن یعقوب واقع در روستای شیخ‌محله
* بی بی فاطمه واقع در روستای نسل
* امامزاده محمد واقع در روستای نمار
اشاره کرد.

## تاریخچه
در لغت‌نامه دهخدا آمده‌است: «نمارستاق یکی از دهستان‌های ییلاقی بخش نور شهرستان آمل است. این دهستان از ۱۵ آبادی کوچک و بزرگ تشکیل شده‌است. جمعیت دهستان در حدود ۱۹۰۰ تن است و روستاهای مهم آن عبارت است از: پنجاب، سوا، شیخ‌محله، امره، کلری کفا، نمار. آب دهات این دهستان از چشمه و محصول عمده آن غلات و لبنیات است.»

## جستارهای وابسته
* کلارستاق
* کلیجان رستاق

## منابع

رده:استان مازندران
رده:جغرافیای استان مازندران
رده:جاذبه‌های گردشگری آمل
رده:جاذبه‌های گردشگری استان مازندران
فیروز گاندی

بندانگشتی|چپ|فیروز گاندی
**فیروز گاندی** (زاده: ۱۲ اوت ۱۹۱۲، درگذشته: ۸ سپتامبر ۱۹۶۰) روزنامه‌نگار و فعال سیاسی اهل هند و از پارسیان زرتشتی این کشور بود.

فیروز گاندی عضو اولین مجلس نمایندگان هندوستان، همسر ایندیرا گاندی نخست‌وزیر این کشور و پدر سانجی گاندی و راجیو گاندی نخست‌وزیر پیشین این کشور بود.

مرگ او در سال ۱۹۶۰ بر اثر حمله قلبی اتفاق افتاد.

## منابع

رده:اعضای دومین دوره لوک سبها
رده:اعضای لوک سبها اوتار پرادش
رده:اعضای نخستین دوره لوک سبها
رده:اهالی الله‌آباد، هند
رده:اهالی بمبئی
رده:پارسیان هند
رده:خاک‌سپاری‌ها در هند
رده:خانواده نهرو-گاندی
رده:دانش‌آموختگان مدرسه اقتصاد لندن
رده:درگذشتگان ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۱۹۸۰ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت سکته قلبی
رده:روزنامه‌نگاران اهل گجرات
رده:روزنامه‌نگاران اهل مهاراشترا
رده:روزنامه‌نگاران اهل هند
رده:روزنامه‌نگاران سده ۲۰ (میلادی) اهل هند
رده:روزنامه‌نگاران مرد اهل هند
رده:زادگان ۱۹۱۲ (میلادی)
رده:زرتشتیان اهل هند
رده:زندانیان هند بریتانیا
رده:سردبیران روزنامه اهل هند
رده:سیاستمداران اهل بمبئی
رده:سیاستمداران اهل هند
رده:سیاستمداران کنگره ملی هند
رده:شوهران سران کشورها
رده:فعالان استقلال هند اهل مهاراشترا
رده:نویسندگان اهل بمبئی
رده:همسران نخست‌وزیران هند
قلعه باستیل

[بندانگشتی|چپ|200px|نقاشی از [ژان-پیر اوئل که فتح این قلعه را نشان می‌دهد.]]
**قلعه باستیل** (در فرانسوی: Bastille Saint-Antoine)، با نام رسمی **باستیل سنت آنتوان**، قلعه‌ای در پاریس بود. این قلعه نقش مهمی در درگیری‌های داخلی فرانسه داشت و در بیشتر تاریخش، زندان دولتی فرانسه بود. شهرت این قلعه به فتح آن در ۱۴ ژوئیه ۱۷۸۹ به‌دست انقلابیون فرانسه برمی‌گردد. در این تاریخ، مخالفان لوئی شانزدهم به این قلعه هجوم بردند، که آن را آغاز انقلاب فرانسه می‌دانند. سال پس از فتح این قلعه، جشنی برای آن برگزار شد، که روز برگزاری آن، امروزه در فرانسه «روز باستیل» نام دارد و به عنوان روز ملی جشن گرفته می‌شود و از تعطیلات رسمی فرانسه است.

این قلعه برای دفاع از به شهر در برابر حملات احتمالی انگلیس از شرق شهر در طول جنگ صد ساله ساخته شد. ساخت و ساز قلعه تا سال ۱۳۵۷ در حال انجام بود، اما ساخت و ساز اصلی از سال ۱۳۷۰ به بعد انجام شد و یک قلعه مستحکم با هشت برج ایجاد کرد که از دروازه استراتژیک پورت سنت آنتوان که به سمت شرق می‌رفت محافظت می‌کرد. طراحی نوآورانه این قلعه در فرانسه و انگلیس تأثیرگذار بود و به‌طور گسترده از آن برای ساختن قلعه الگو برداری شد.

باستیل نقش مهمی در درگیری‌های داخلی فرانسه داشت از جمله نبرد بین گروه‌های رقیب بورگوندی‌ها و آرمانیاک‌ها در قرن پانزدهم و جنگ‌های مذهبی در قرن شانزدهم. این قلعه در سال ۱۴۱۷به عنوان زندان دولتی اعلام شد. در دهه‌های ۱۴۲۰و ۱۴۳۰ توسط اشغالگران انگلیسی و بعد در دهه ۱۴۶۰ توسط لویی یازدهم این قلعه مورد توجه بود.

در طول دهه۱۵۵۰ به منظور دفاع از برابر حملات امپراتوری مقدس روم یک سنگر دفاعی در قسمت شرقی قلعه ساخته شد. قلعه باستیل نقشی کلیدی در شورش فروند و نبرد تن انتونی(۱۶۵۲) داشت.

لویی چهاردهم از باستیل به عنوان زندانی برای اعضای طبقه بالای جامعه فرانسه که با او مخالف بودند استفاده کرد.

## تاریخچه
#### قرن چهاردهم
قلعه باستیل برای دفاع از شهر در برابر حملات انگلیسی‌ها در طول جنگ صدساله ساخته شد. در اواسط قرن۱۴ شهر گسترش یافت ولی ضلع شرقی شهر در برابر حملات انگلیسی‌ها ناامن بود.

وضعیت بعد از شکست و زندانی شدن شاه جان دوم در نبرد پواتیه بدتر شد. و به دنبال این شهردار پاریس، اتین مارسل اقداماتی را برای بهبود اوضاع دفاعی شهر انجام داد. در سال ۱۳۵۷ مارسل دیوارهای شهر را گسترش داد و باستیل را برای محافظت از پورت سنت آنتوان که دروازه شرقی پاریس بود قرار گرفت.

در سال ۱۳۶۹، چارلز پنجم نگران ضعف ضلع شرقی شهر در برابر حملات انگلیسی‌ها توسط مزدوران شد. برای همین دستور داد تا استحکامات بسیار بزرگتری را در همان محل باستیل مارسل ساخته شود.

پس از رویدادهای انقلاب ۱۷۸۹، پادشاهی لویی شانزدهم از راه قانون محدود شد. با تشکیل مجلس ملی و انتخاب نمایندگان آن از سوی مردم، بوربون‌ها نیز قدرت مطلقشان را از دست دادند.

## پانویس

## منابع

* 
* کتاب Atlas de Paris au Moyen Âge اثر Dany Sandron.

رده:انحلال‌های ۱۷۸۹ (میلادی) در فرانسه
رده:انحلال‌های ۱۷۸۹ (میلادی)
رده:انقلاب فرانسه
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۳۸۳ (میلادی) در فرانسه
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۳۸۳ (میلادی)
رده:تاریخ سیاسی رژیم کهن
رده:دژهای پاریس
رده:زندان‌های منحل‌شده در پاریس
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در پاریس
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های پیشین در پاریس
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های تخریب‌شده در ۱۷۸۹ (میلادی)
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های کامل‌شده در ۱۳۸۳ (میلادی)
رده:قلعه‌ها در ایل-دو-فرانس
رده:معماری دهه ۱۳۸۰ (میلادی)
رده:نقاط دیدنی تخریب‌شده
رده:نقاط‌های دیدنی تخریب شده در فرانسه
شیشه آهک سوددار

بندانگشتی|بطری‌های شیشه‌ای شیر قابل استفاده مجدد که با سودالایم ساخته شدند
**شیشه سودالایم** یا **شیشه آهک سوددار** متداول‌ترین و پرکاربردترین نوع شیشه است. بیشتر از ۹۵ درصد از میزان کل شیشه تولیدی در جهان، شیشه سودالایم است. شیشه‌های در و پنجره ساختمان، شیشه‌های خودرو، بطری‌ها و بسیاری دیگر از محصولات شیشه‌ای روزمره از جنس شیشه سودالایم هستند. مهم‌ترین اجزای تشکیل‌دهنده این نوع شیشه عبارتند از اکسید سیلیسیوم، اکسید کلسیم و اکسید سدیم.

## ترکیب
با وجود تنوع کاربردی بسیار زیاد، شیشه‌های سودالایم در محدوده ترکیبی نسبتاً باریکی قرار دارند. مناسب‌ترین ترکیبات برای ساخته این نوع شیشه‌ها در این محدوده هستند:

SiO2: 70-73.5%

CaO: 6-11%

Na2O: 13-15%

همچنین معمولاً مقدار کمی Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub> و MgO (کمتر از ۵٪) نیز به ترکیب فوق اضافه می‌شود.

## پانویس

## منابع
* 
* 
* Windscreen Replacement and Glass Replacement Service. windscreenrepairn20
* 

رده:ترکیب‌های شیشه
سودالایم
رده:مواد شفاف
حمله تاسوکی

[left|thumb| نمایی از محل حادثه تاسوکی در جاده [زابل- زاهدان]]
left|thumb|تصاویر کشته شدگان حادثه تاسوکی
**کشتار تاسوکی** در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۸۴ (۱۶ مارس ۲۰۰۶) عملیاتی بود که توسط گروه شبه نظامی جندالله نزدیک ساعت ۹ شب، در جاده زاهدان-زابل در فاصله نزدیک به ۱۰ کیلومتری ***پاسگاه تاسوکی*** انجام و باعث کشته و زخمی شدن ۲۸ تن شد. دست‌کم ۷ نفر دیگر نیز در این حادثه گروگان گرفته شدند. یک تن از گروگان‌ها (ستوان یکم پاسدار محمد شاهبازی) نیز در طول اسارت جان باخت و ۶ تن دیگر به تدریج طی ۲۰۰ روز آزاد شدند.

اعضای گروه جندالله با لباس مأموران انتظامی و نظامی در منطقه تاسوکی، ایستگاه ایست و بازرسی ایجاد کردند و با متوقف ساختن خودروهای مسئولان محلی و مردم عادی، سرنشینان آن‌ها را پیاده و شماری را در همان منطقه به صورت دست‌بسته، به گلوله بسته و شماری را نیز به گروگان گرفتند.

نویسنده کتاب ***تاسوکی (خاطرات یک گروگان)*** که مدتی از گروگان‌های این گروه بوده، از گرایش جندالله به ابومصعب الزرقاوی و فرقه وهابیت صحبت کرده‌است.

## فهرست کشته شدگان در حادثه تاسوکی
* مسلم لک زایی/ متولد ۱۳۶۴/طلبه
* نعمت‌الله پیغان/متولد ۱۳۵۴/روحانی و دانشجوی کارشناسی ارشد
* محمد شاهبازی
* محسن ذوالفقاری/متولد ۱۳۶۴/ خبرنگار باشگاه خبرنگاران جوان
* محمود سرگزی/متولد ۱۳۴۷/حراست فرمانداری زاهدان
* غلامرضا سرگلزایی نظامی/متولد ۱۳۵۸/کارمند برنامه و بودجه
* حسین صیادی/متولد ۱۳۳۲/بازنشسته شرکت نفت
* جواد روح‌الله طیبی
* جابر قویدل/ متولد ۱۳۶۹ / دانش آموز
* باقر فتوت/متولد ۱۳۳۰/کارمند شهرداری مشهد
* علیرضا قیصری/متولد ۱۳۵۴/کارمند اداره پست
* عیسی کوهستانی/متولد ۱۳۳۶/کارمند دانشگاه سیستان و بلوچستان
* صادق کیخا/متولد ۱۳۶۱/کاسب
* مهدی کیخا/متولد ۱۳۶۴/شغل آزاد
* حمید کیخازاده/ متولد ۱۳۶۷ / دانش آموز
* مهدی گرگ/متولد ۱۳۶۳/سرباز وظیفه
* مهدی نجفی/متولد ۱۳۴۷/ کاسب
* مهدی نوری
* محمد امیر واعظی/متولد ۱۳۵۵/مهندس راه و ساختمان
* محمد حسین واعظی/ متولد ۱۳۳۴/دبیر آموزش و پرورش
* محبعلی یوسفی/متولد ۱۳۴۷/حراست امور آب سیستان و بلوچستان

## مجروحین
* غلامعلی کوهستانی
* ابراهیم سرگلزایی
* حسنعلی نوری
* غلامرضا راهداری
* مصطفی رضوی
* مهدی آچاک

## واکنش‌ها
حسین وحید خراسانی از مراجع تقلید طی دیداری که با خانواده‌های کشته شدگان این حادثه داشت امنیت را حق مردم سیستان و بلوچستان دانست.

## جستارهای وابسته
* مبارزه سپاه پاسداران با گروه‌های شبه‌نظامی
* عبدالمالک ریگی
* عبدالحمید ریگی

## پیوند به بیرون
*  خاطرات یکی از گروگانها از دوران اسارت، رضا لک زایی، فصلنامه علوم سیاسی - شماره ۳۴
*  خاطرات یکی از گروگانها از دوران اسارت، رضا لک زایی، فصلنامه علوم سیاسی - شماره ۳۵
*  خاطرات یکی از گروگانها از دوران اسارت، رضا لک زایی، فصلنامه علوم سیاسی - شماره ۳۶
* 
* گزارش تصویریبرگی از جنایات ریگی(۱۸+)
* پایگاه اطلاع‌رسانی تاسوکی: شهدای ترور استان سیستان و بلوچستان

## منابع

رده:ایران در ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:تاریخ سیستان
رده:جندالله
رده:حادثه‌های تروریستی در ایران
رده:سیاست پاکستان در ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:سیستان
رده:کشتارها در ایران
رده:تاریخ استان سیستان و بلوچستان
رده:گروگان‌گیری در ایران
رده:کشتار جمعی در ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:خشونت علیه مردان در آسیا
راسل هالس

**راسل آلن هالس** ( متولد ۲۸ نوامبر ۱۹۵۰) یک فیزیکدان آمریکایی است که برنده جایزه نوبل فیزیک با مشارکت مشاور تزش جوزف تیلور در سال ۱۹۹۳ است. آنها این جایزه را به خاطر تحقیقاتشان در مورد «پژوهش دربارهٔ نیروهای گرانشی ناشی از تپ‌اخترها» دریافت کردند. او یک متخصص در مطالعات تپ اختر و امواج گرانشی شد.

## زندگی‌نامه
هالس در شهر نیویورک متولد شد و به تحصیل در دبیرستان عالی علوم به تحصیل پرداخت و سپس وارد دانشگاه ماساچوست در امهرست شد و دکتری فیزیک خود را در سال ۱۹۷۵ از این دانشگاه دریافت نمود.

او با تیلور در مقیاس بزرگ با استفاده از رصدخانه رصدخانه آرسیبو در پورتو ریکو بر روی تپ اخترها کار می‌کرد. این کار منجر به کشف اولین باینری تپ اختر شد.

## سال‌های بعد
پس از دریافت دکتری خود، هالس برای فوق دکتری خود در رصدخانه رادیو نجوم ملی در بانک سبز، در غرب ویرجینیا شروع به کار نمود. او به پرینستون بازگشت، وی سال‌ها مشغول به کار در آزمایشگاه فیزیک پلاسما شد. او همچنین در آموزش و پرورش نیز کار می‌کرد و در سال ۲۰۰۳ به عنوان استاد فیزیک و ریاضیات به دانشگاه تگزاس در دالاس پیوست.

هالس و تیلور در سال ۱۹۹۳، به صورت مشترک موفق به دریافت جایزه نوبل فیزیک برای کشف اولین باینری تپ اختر شدند.

هالس در سال ۲۰۰۳ به عنوان همکار انجمن پیشبرد علوم آمریکا انتخاب شد.

در ژوئیه سال ۲۰۰۷، هالس به هیئت مشاوران تکنولوژی تصویربرداری آرورا پیوست.

## منابع

* مشارکت کنندگان ویکی‌پدیا، "[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Russell_Alan_Hulse&oldid=447652221 Russell Alan Hulse]"، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (نسخهٔ ۸ سپتامبر ۲۰۱۱).

رده:اخترشناسان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:اعضای انجمن پیشبرد علوم آمریکا
رده:اعضای هیئت علمی دانشگاه تگزاس در دالاس
رده:افراد زنده
رده:اهالی نیویورک
رده:برندگان جایزه نوبل اهل ایالات متحده آمریکا
رده:برندگان جایزه نوبل فیزیک
رده:دانشمندان اهل نیویورک (ایالت)
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه کوپر یونیون
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه ماساچوست در امهرست
رده:زادگان ۱۹۵۰ (میلادی)
رده:فیزیک‌دانان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نظریه‌پردازان نسبیت
رده:دانشمندان اهل نیویورک
رده:دانش‌آموختگان دبیرستان علوم برانکس
جرج چرپک

**ژرژ شارپاک**  (متولد ۱ اوت ۱۹۲۴ – درگذشته ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۰) فیزیک‌دان فرانسوی-لهستانی است که برنده جایزه نوبل فیزیک شده است. او این جایزه را در سال ۱۹۹۲ به خاطر ابداع «اتاقک تناسبی چند سیمی به منظور آشکارسازی ذرات» دریافت کرد.

دکتر جلال صمیمی و همکارانش کتاب مگاوات و مگاتن اثر ریچارد ال. گاروین و ژرژ شارپک را ترجمه کردند و انتشارات دانشگاه صنعتی شریف در سال 1390 منتشر کرده است. دکتر جلال صمیمی در یادداشت ابتدای کتاب نوشته که با پروفسور ژرژ شارپک مکاتبه کرده و گفته ترجمه و نشر این اثر تنها برای کمک به بالا بردن سطح آگاهی مردم نسبت به موضوعات مطرح در کتاب است و درخواست کرده مؤلفان رضایت اخلاقی خود در مورد انتشار ترجمۀ فارسی را اعلام کنند. پروفسور شارپک جواب داده: «به دوستان عزیز در کشوری دوردست می‌گویم که هدف مؤلفان کتاب هم بالا بردن سطح آگاهی‌ها بوده است.»

## منابع

رده:اعضای خارجی فرهنگستان علوم روسیه
رده:اعضای فرهنگستان علوم فرانسه
رده:اعضای فرهنگستان ملی دانش آمریکا
رده:اعضای مقاومت فرانسه
رده:اعضای وابسته خارجی آکادمی ملی علوم
رده:افراد فرانسوی لهستانی‌تبار
رده:افراد مرتبط با سرن
رده:اوکراینی‌تبارهای اهل لهستان
رده:اهالی استان ریونه
رده:بازماندگان اردوگاه کار اجباری داخائو
رده:برندگان جایزه نوبل اهل اوکراین
رده:برندگان جایزه نوبل اهل فرانسه
رده:برندگان جایزه نوبل اهل لهستان
رده:برندگان جایزه نوبل فیزیک
رده:برندگان یهودی جایزه نوبل
رده:دانشمندان سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
رده:دانش‌آموختگان مدرسه عالی معدن
رده:درگذشتگان ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۲۴ (میلادی)
رده:فرانسوی‌های اوکراینی-یهودی‌تبار
رده:فرانسوی‌های لهستانی-یهودی‌تبار
رده:فیزیک‌دانان اهل فرانسه
رده:فیزیک‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
رده:فیزیک‌دانان سده ۲۰ (میلادی)
رده:فیزیک‌دانان یهودی
رده:لهستانی‌های مهاجرت‌کرده به فرانسه
رده:مرکز ملی پژوهش‌های علمی فرانسه
رده:یهودیان اهل فرانسه
رده:یهودیان اهل گالیسیا (اروپای شرقی)
پیر-ژیل دو ژن

**پیر-ژیل دوژن** (; متولد ۲۴ اکتبر ۱۹۳۲ – درگذشته در ۱۸ مه ۲۰۰۷) فیزیک‌دان اهل فرانسه بود که در سال ۱۹۹۱ جایزه فیزیک نوبل را دریافت کرد.

## زندگی
او در پاریس، فرانسه به دنیا آمد و تا ۱۲ سالگی در خانه تحصیل می‌کرد. بعدها به تحصیل در دانشگاه اکول نرمال سوپریور در پاریس پرداخت. او پس از ترک اکول در سال ۱۹۵۵، به عنوان یک مهندس پژوهشگر به‌طور عمده مشغول به کار بر روی پراکندگی نوترون و مغناطیس شد. او در سال ۱۹۵۷ از دکترای خود دفاع کرد.

در سال ۱۹۵۹، او برای فوق دکتری به دانشگاه کالیفرنیا، برکلی رفت و پس از آن به مدت ۲۷ ماه را برای خدمت سربازی در نیروی دریایی فرانسه به سر برد. در سال ۱۹۶۱، او به عنوان استادیار در ارسای برگزیده شد. در سال ۱۹۶۸، او به مطالعه بر روی کریستال مایع روشن پرداخت.

## شغل
در سال ۱۹۷۱، وی با عنوان استاد در کلژ دو فرانس مشغول به کار شد. از سال ۱۹۸۰، او علاقه‌مند شد به مسائلی مانند پویایی خیس کردن و چسبندگی. جوایزی از قبیل هاروی، ولف و مدال لورنتس در سال‌های ۱۹۸۸ و ۱۹۹۰ به وی اعطا شد. در سال ۱۹۹۱، وی جایزه نوبل فیزیک را دریافت نمود. در سال‌های اخیر وی به مطالعه بر روی مغز و حافظه پرداخته بود.

## منابع

* 

رده:استادان کلژ دو فرانس
رده:اعضای انجمن فیزیک آمریکا
رده:اعضای خارجی انجمن سلطنتی
رده:اعضای خارجی فرهنگستان علوم روسیه
رده:اعضای فرهنگستان علوم استرالیا
رده:اعضای فرهنگستان علوم برزیل
رده:اعضای فرهنگستان علوم فرانسه
رده:اعضای فرهنگستان ملی دانش آمریکا
رده:اعضای وابسته خارجی آکادمی ملی علوم
رده:اهالی پاریس
رده:برندگان جایزه نوبل اهل فرانسه
رده:برندگان جایزه نوبل فیزیک
رده:برندگان جایزه ولف در فیزیک
رده:دانش‌آموختگان مدرسه عالی نرمال
رده:درگذشتگان ۲۰۰۷ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۳۲ (میلادی)
رده:فیزیک‌دانان آزمایشگاهی
رده:فیزیک‌دانان اهل فرانسه
رده:کریستال مایع
رده:دانشمندان اهل پاریس
رده:دانشمندان علم مواد اهل فرانسه
دنیس گابور

**دنیس گابور**  (زاده ۵ ژوئن ۱۹۰۰، بوداپست - درگذشته ۹ فوریه ۱۹۷۹، لندن)، یک مخترع و مهندس برق لهستانی بود که بیشتر به خاطر اختراع هولوگرافی شهرت دارد و بعدها به همین خاطر در سال ۱۹۷۱ جایزهٔ نوبل فیزیک را دریافت کرد.

گابور یک فیزیکدان لهستانی الاصل بود که در انگلستان به کار و فعّالیت اشتغال داشت. او اساس نظریهٔ عکس سه بعدی را در دهه ۱۹۴۰ میلادی ارائه داد، اما عکاسی سه بعدی مدت‌ها بعد از آن و پس از اختراع لیزر در آغاز دهه ۱۹۶۰، عملی گردید. نور بسیار قوی لیزر این امکان را فراهم آورد که هولوگرام‌ها یا عکس‌هایی سه بعدی با کیفیت بسیار بالا ساخته شوند. گابور سرانجام در سال ۱۹۷۱ جایزه نوبل در رشته فیزیک را به دست آورد.

## منابع

* 

رده:آینده‌پژوهان
رده:استادان دانشگاه فنی برلین
رده:اعضای انجمن سلطنتی
رده:اعضای فرهنگستان علوم مجارستان
رده:اعضای وابسته خارجی آکادمی ملی علوم
رده:اهالی پشت، مجارستان
رده:برندگان جایزه نوبل اهل بریتانیا
رده:برندگان جایزه نوبل اهل مجارستان
رده:برندگان جایزه نوبل فیزیک
رده:برندگان یهودی جایزه نوبل
رده:بریتانیایی‌های مجار-یهودی‌تبار
رده:بریتانیایی‌های مجارستانی‌تبار
رده:پناهندگان اهل مجارستان
رده:پناهندگان یهودی
رده:دارندگان عنوان رتبه امپراتوری بریتانیا
رده:دانشگاهیان کالج سلطنتی لندن
رده:دانشمندان اهل مجارستان
رده:دانشمندان یهودی
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه فنی برلین
رده:درگذشتگان ۱۹۷۹ (میلادی)
رده:دریافت‌کنندگان نشان افتخار انجمن مهندسان برق و الکترونیک
رده:راه‌یافتگان به تالار مشاهیر مخترعین ملی
رده:زادگان ۱۹۰۰ (میلادی)
رده:شهروندان بریتانیا از طریق تغییر تابعیت
رده:فیزیک‌دانان اهل بریتانیا
رده:فیزیک‌دانان اهل مجارستان
رده:فیزیک‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل بریتانیا
رده:فیزیک‌دانان یهودی
رده:گروندگان به مسیحیت از یهودیت
رده:لوتریان‌های اهل بریتانیا
رده:مجارستانی‌های مهاجرت‌کرده به آلمان
رده:مجارهای مهاجرت‌کرده به بریتانیا
رده:مخترعان اهل بریتانیا
رده:مخترعان اهل مجارستان
رده:مخترعان یهودی
رده:مهاجران یهودی گریخته از آلمان نازی به بریتانیا
رده:مهندسان برق اهل بریتانیا
رده:مهندسان برق اهل مجارستان
رده:مهندسان یهودی
رده:ندانم‌گرایان اهل بریتانیا
رده:ندانم‌گرایان اهل مجارستان
رده:ندانم‌گرایان یهودی
رده:یهودیان اهل بریتانیا
رده:یهودیان اهل مجارستان
رده:گوگل دودل
رده:برندگان جایزه نوبل اهل اتریش-مجارستان
بازار اسلحه

**بازار اسلحه** (The Arms Bazaar) نوشته آنتونی سمسون (۱۹۲۶ – ۲۰۰۴) روزنامه‌نگار بریتانیایی در ۱۹۷۷، پژوهشی درباره بازار جهانی جنگ‌افزار و معامله‌های کلان بین‌المللی آن است  .

کتاب به ایران ِ دوره محمدرضا شاه نیز پرداخته است.

فصل‌های کتاب عبارتند از:
* مرگ افزار
* اسلحه‌سازان و اعتقاداتشان
* بین‌الملل بزرگ
* صلح‌طلبان و اعتقاداتشان
* ایجاد یک مجمع
* کمپانی لاک‌هید و پیکار اروپایی‌اش
* نورثروپ و مرد دوران رنسانس جدید
* مشکل لاینحل بریتانیا
* اسرائیل خبیث در مقابل اعراب
* دوز و کلک در جهان سوم
* دلالی از عربستان سعودی
* بحران کالیفرنیا
* ژاپن: پشت پرده سیاه
* تسلیح شاه [ایران]
* بزرگترین معامله قرن
* افتضاحات
* کنترل کنندگان تجارت اسلحه
* جهان مسلح
* مقابله با مشکل

## منابع

رده:کتاب‌های ۱۹۷۷ (میلادی)
رده:کتاب‌های بریتانیایی
رده:کتاب‌های درباره مجتمع نظامی صنعتی
رده:کتاب‌های غیرداستانی ۱۹۷۷ (میلادی)
رده:درگیری اسرائیل و اعراب
چمرود

**چمرود**

چم رود یا چمرود ( به معنای رود پرپیچ و خم ) روستایی از توابع شهرستان سلطانیه ، استان زنجان ، کشور ایران است.به عبارت دیگر این روستا یکی از روستاهای طارم محسوب گشته و در دامنه جنوبی قافلانکوه (جزء رشته کوههای البرز) واقع شده‌است. عموماً چمرود دارای آب و هوای معتدل و سردسیر می‌باشد، بدین منظور که دارای زمستانهای بسیار سرد و تابستانهای معتدل و تا حدودی گرم است .
چمرود دارای باغهای متعدد میوه است که از محصولات آن می‌توان زردآلو ، گوجه سبز ، هلو ، گیلاس و ... را نام برد . همچنین این روستا دارای تنوع زیاد گیاهان بومی است و از لحاظ ذخیره ژنتیک گیاهی ، بسیار غنی می‌باشد  همچنین بسیاری از گیاهان دارویی در علقزارها و مراتع اطراف روستا یافت می‌شود .
گویش اهالی چم رود به زبان آذری است ، شغل اهالی ، بیشتر دامداری ، زراعت و باغداری ، گلیم بافی و جاجیم بافی است. بیشتر اهالی چمرود به شهرهای اطراف ( زنجان ) یا به شهرهای بزرگ ( کرج ) مهاجرت کرده‌اند و گروه اندکی در حال حاضر در چمرود زندگی می‌کنند ، اما در چند سال اخیر مهاجرت معکوس ( از شهر به روستا ) در این روستا اتفاق افتاده است که می‌توان یکی از علل آن را بهبود وضعیت جاده روستا دانست .

## منابع

از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 2
پرونده:چمرود.jpg
پرونده:کوههای اطراف چمرود.jpg
پرونده:روستای چمرود.jpg
پرونده:طبیعت چمرود.jpg
پرونده:کوچه باغ های چمرود.jpg


رده:روستاهای شهرستان سلطانیه
فهرست ستاره‌های قطب‌نما

این صفحه فهرست ستاره‌های صورت فلکی قطب‌نما است.

## جستارهای وابسته
* فهرست ستارگان بر پایه صورت فلکی

## منابع
* ویکی‌پدیای انگلیسی:
*  Retrieved on 2006-12-26.

رده:صورت‌های فلکی
رده:فهرست ستاره‌ها بر پایه صورت فلکی
رده:صورت فلکی قطب‌نما
مسیه ۴۳

**مسیه ۴۳** یا **سحابی دی ماریان** یکی از سحابی‌های صورت فلکی شکارچی است؛ و توسط فردی به همین نام (Jean-Jacques Dortous de Mairan) و در سال ۱۷۳۱ کشف شد.

## پیوند به بیرون

* The De Mairan's Nebula @ SEDS Messier pages

## منابع

* 

رده:اجرام ان‌جی‌سی
رده:اجرام مسیه
رده:بازوی شکارچی
رده:سحابی‌ها
رده:صورت فلکی شکارچی
رده:مناطق اچ ۲
رودخانه کرج

[بندانگشتی|300px|[جاجرود (رود)|جاجرود و رود کرج در دشت‌های جنوب تهران به هم پیوسته و به دریاچه نمک می‌ریزند.]]
**رودخانه کَرَج** رودخانه‌ای در البرز مرکزی و شمال باختری تهران و شمال خاوری کرج است. رودخانه کرج از کوه‌های جنوبی البرز سرچشمه می‌گیرد. این رود از کوهی بنام کلون‌بستک در بلندی‌های خرسنگ سرچشمه می‌گیرد و پس از طی مسیری رودخانه ولایت رود نیز به رود کرج پیوسته و پس از گذر کردن از حاشیه شرقی شهر کرج و سیراب نمودن دشت‌های کرج و شهریار به جاجرود می‌پیوندد.

## ویژگی‌ها
آب رودخانه کرج پس از پیمودن ۲۰ کیلومتر رو به غرب به وارنگه‌رود می‌رسد و به آب دیزین می‌پیوندد. این آب در گچسر با آب علف‌چرهای سمان‌وَزک و کندوان در گچسر یکی می‌شود و به سمت جنوب جریان پیدا می‌کند.

## سد امیرکبیر
در سال ۱۳۴۲ بر روی رود کرج سد امیرکبیر (سد کرج) که اولین سد چندمنظوره ایران بود ساخته شد. پیش از ساختن این سد در جنوب واریان، آب رودخانه کرج از کرج هم می‌گذشت و پس از آبیاری دهکده‌های سر راه، آب زاید آن به مسیله هم می‌رسید.

## مردم‌شناسی
از اهالی بومی مسیر این رودخانه آنان که به مازندران رفت‌وآمد داشتند زبانشان بیشتر به مازندرانی نزدیک بود و مردم ناحیه کوشکک و ارنگه هم به گویشی نزدیک به تاتی و در روستاى سيجان به گویشی كه ريشه در زبان كردى دارد سخن می‌گفتند. در دهکده‌های مسیر این رودخانه از زمان‌های گذشته، طایفه‌های گوناگون کرد نیز اسکان داده شده‌اند.

## نقشه
رودخانه کرج، رود شماره ۶ در نقشه زیر است:

## نگارخانه

پرونده:AmirKabirDam02.jpg|دریاچه سد کرج
پرونده:Amir Kabir Dam.jpg|سازه سد امیرکبیر بر روی رودخانه کرج
پرونده:AmirKabirDam04.jpg|سد امیرکبیر یا سد کرج
پرونده:Aderan Karaj.jpg|نمایی از رود کرج در منطقه آدران
پرونده:Chalous road in autumn - panoramio.jpg|رودخانه کرج
پرونده:Chalus road - ninara 04.jpg|کرج رود در کنار جاده چالوس
پرونده:Karaj River.jpg|انتهای رودخانه کرج در زیر پل سالور شهرک حصارک پایین شهرستان بهارستان


## منابع
# فرهنگ جغرافیایی ایران ج۱

رده:حوضه آبریز فلات مرکزی
رده:رشته‌کوه البرز
رده:رودهای استان تهران
رده:زمین‌چهرهای استان قم
رده:کرج
رده:رودهای استان البرز
رده:جاذبه‌های طبیعی استان البرز
جرها

بندانگشتی|180px|نیمکرهٔ شرقی در ۵۰۰ پیش از میلاد مسیح**جِرهاء** نام شهری باستانی بوده‌است در عربستان کرانهٔ باختری خلیج فارس. این شهر باستانی در نزدیکی یا زیر استحکامات کنونی عقیر بوده‌است. این استحکامات در پنجاه مایلی شمال خاوری الاحسا در استان خاوری عربستان سعودی کنونی قراردارد.

پیش از پدیدآمدن **جرها** این منطقه شاهد تمدن دیلمون بوده‌است که در ۷۰۹ (پیش از میلاد) به دست آشور گشوده‌شد. از حدود ۶۵۰ (پیش از میلاد) تا ۳۰۰ (میلادی) یک پادشاهی عرب بر جرها فرمان می‌رانده‌است. آنتیوخوس سوم بر جرها تاخته‌است ولی می‌نماید پس از این تازش هنوز جرها برجا بوده. به درستی دانسته نیست که در چه زمانی جرها سقوط کرده‌است ولی از پس از ۳۰۰ (میلادی) این منطقه بخشی از مرزهای ساسانیان بوده‌است.

استرابون از جرها یاد می‌کند و می‌گویند که تبعیدیان کلده -که بابلیان ایشان را رانده‌بودند در اینجا ساکن‌شده‌اند. استرابون و پلینی کهتر هر دو از بهره‌گیری از سنگ نمک در ساخت و ساز در جرها سخن می‌گویند.

## منابع

Wikipedia contributors, "Gerrha," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Gerrha&oldid=213450621 (accessed June 20, 2008).

رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در عربستان سعودی
رده:شهرهای باستانی
رده:شهرهای باستانی خاورمیانه
رده:شهرهای راه ابریشم
رده:مناطق مسکونی پیشین در جنوب غربی آسیا
سولفات لیتیم

**لیتیم سولفات** یک نمک غیرآلی سفیدرنگ با فرمول شیمیایی Li2SO4 است. سولفات لیتیم نمکِ لیتیمی سولفوریک اسید است.

سولفات لیتیم کاربردهای پزشکی دارد برای مثال گاه در درمان اختلال دوقطبی استفاده می‌شود.

## منابع

* Wikipedia contributors, "Lithium sulfate," Wikipedia, The Free Encyclopedia, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Lithium_sulfate&oldid=925656363 (accessed April 5, 2020). 

رده:ترکیب‌های لیتیم
رده:داروهای تثبیت‌کننده خلق
رده:سولفات‌ها
رده:نمک‌های لیتیم
لیتیم کلرید

**لیتیم کلرید** یک ترکیب شیمیایی با فرمول شیمیایی LiCl است. نمکی با یک ترکیب یونی معمولی است. اندازه کوچک یون +Li باعث می‌شود تا خواصش همچون دیگر کلریدهای فلز قلیایی، به مانند مانند حلالیت فوق‌العاده در حلال‌های قطبی (۸۳٫۰۵ گرم / ۱۰۰ میلی لیتر آب در ۲۰ درجه سانتی گراد) دیده نشود.

این ترکیب را می‌توان از واکنش لیتیم کربنات با اسید هیدروکلریک تهیه کرد.

لیتیم کلرید به عنوان یک رنگ دهندهٔ شعله به منظور تولید شعله‌هایی به رنگ قرمز تیره به کار گرفته می‌شود.

استفاده از لیتیم کلرید هم چنین به عنوان فلاکس لحیم کننده آلومینوم در قطعات خودرو دیده می‌شود.

از آن به عنوان یک دسیکانت (خشک‌کننده) برای جریان هوای خشک‌کننده استفاده می‌شود.

در کاربردهای بیوشیمیایی نیز می‌توان از آن برای ته‌نشین کردن RNA از عصاره‌های سلولی استفاده کرد.

## منابع

رده:ترکیب‌های لیتیم
رده:داروهای تثبیت‌کننده خلق
رده:کلریدها
رده:کلریدهای فلزهای قلیایی
رده:نم‌گیرها
رده:هالیدهای فلزی
مسیه ۷۸

**مسیه ۷۸**  یک سحابی بازتابی در صورت فلکی شکارچی است که توسط پیر مِشَن  و در سال ۱۷۸۰ کشف شد.

## پیوند به بیرون
* Messier 78, SEDS Messier pages
* M78: Stardust and Starlight
* NightSkyInfo.com - M78

## منابع

رده:اجرام ان‌جی‌سی
رده:اجرام مسیه
رده:بازوی شکارچی
رده:سحابی‌ها
رده:صورت فلکی شکارچی
رده:سحابی بازتابی
ان‌جی‌سی ۵۹۵

**ان‌جی‌سی ۵۹۵** یا **NGC 595** یک سحابی در کهکشان سه‌سو است که توسط هنریش لودیگ دآرست  در ۱ اکتبر ۱۸۶۴ کشف شد.
## منابع

* 

رده:اجرام آسمانی کشف‌شده در سال ۱۸۶۴ (میلادی)
رده:اجرام ان‌جی‌سی
رده:سحابی‌ها
رده:صورت فلکی سه‌سو
رده:کهکشان مثلث
رده:گروه محلی
رده:مناطق اچ ۲
رده:مناطق ستاره‌زایی
ژوپیتر و یو

***ژوپیتر و یو***  اثری است، خلق شده در دوران رنسانس از آنتونیو دا کورجو که در دههٔ ۱۵۳۰ میلادی، با رنگ روغن خلق شد.

در این نقاشی، یو از اسطوره‌های یونان و دختر ایناخوس و ملیا، در حال نزدیکی با زئوس، خدای خدایان یونان، نشان داده شده است.

هم‌اکنون این اثر در موزه کونستیستوریشز (Kunsthistorisches) در وین، نگهداری می‌شود.

## منابع

* Wikipedia contributors, "Jupiter and Io," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Jupiter_and_Io&oldid=210193538 (accessed June 21, 2008).

رده:اسطوره‌های یونانی در نقاشی
رده:برهنگی زنانه در هنر
رده:نقاشی‌های بر پایه دگردیسی‌ها
رده:نقاشی‌های برهنه زنان
رده:نقاشی‌های دهه ۱۵۳۰ (میلادی)
رده:نقاشی‌های کورجو
رده:نقاشی‌های موزه تاریخ هنر
رده:یوپیتر در نقاشی
آزادی هدایتگر مردم

***آزادی هدایتگر مردم*** ، نام یک نقاشی تمثیلی، در سبک رمانتیسم از اوژن دولاکروا که در سال ۱۸۳۰ میلادی، با رنگ روغن و بر روی بوم خلق شد.

این اثر یکی از تأثیرگذارترین آثار مربوط به انقلاب ۱۸۳۰ فرانسه است. زنی را نیمه برهنه که سمبل آزادی است به همراه پرچم فرانسه در یک دست و اسلحه‌ای در دست دیگر را در صف اول انقلابیون نشان می‌دهد. وی با پر کردن جای انقلابیون کشته‌شده و نیز با نگاه به سمت چپ خود که به دو قشر جامعه، یعنی قشر بورژوازی که به وسیلهٔ کت و شلوار و کراوات و کلاه استوانه‌ای نشان داده شده و قشر کارگر که به وسیلهٔ شلوار تسمه‌ای و کلاه گرد پشمی نشان داده شده، اشاره می‌شود، جمعیت را به سوی «پیروزی» راهنمایی می‌کند.

این نقاشی تأثیراتی نیز روی هنر دوران پس از خود داشت. جرج اَنتیل  موسیقی‌دان آمریکایی نام سمفونی شماره ۶ خود را *پس از دلاکروا*  گذاشت و گفته می‌شود خود سمفونی از نقاشی *آزادی هدایت‌گر مردم* تأثیر گرفته است. همچنین این نقاشی تأثیراتی روی مجسمه آزادی داشته است.

این تابلو هم‌اکنون، تحت مالکیت موزه لوور قرار دارد.

## خرابکاری در تابلو
در بعد از ظهر روز پنجشنبه ۷ فوریه ۲۰۱۳، زن ۲۸ ساله که در حال بازدید از موزه لوور فرانسه بود با ماژیک قرمز رنگ اقدام به نوشتن کلمه *"AE911"* به اندازه ۳ اینچ بر روی این تابلو تاریخی کرد. در برخی از منابع رنگ ماژیک سیاه گزارش شده است. این زن بلافاصله توسط مسئولین امنیتی بازداشت شد. AE911، نام وب سایتی است که خواستار تحقیقات مستقل در مورد حادثه ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ و حمله به مرکز تجارت جهانی در نیویورک و پنتاگون است. متخصصین بازیابی بلافاصله شروع به کار کرده و اعلام کرده‌اند که این خرابکاری قابل رفع است.

## منابع

* Wikipedia contributors, "Liberty Leading the People," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Liberty_Leading_the_People&oldid=220038138 (accessed June 21, 2008).

رده:آثار هنری قربانی وندالیسم
رده:پرچم‌ها در هنر
رده:پستان در نقاشی
رده:تابلوهای نئوکلاسیک
رده:کلیسای نوتردام پاریس
رده:نقاشی در پاریس
رده:نقاشی‌های ۱۸۳۰ (میلادی)
رده:نقاشی‌های اوژن دولاکروا
رده:نقاشی‌های تمثیلی سده ۱۹ (میلادی)
رده:نقاشی‌های تمثیلی هنرمندان فرانسوی
رده:نقاشی‌های تمثیلی
رده:نقاشی‌های جنگ
رده:نقاشی‌های موزه لوور
رده:نقاشی‌های هنرمندان فرانسوی در موزه لوور
رده:نمادهای آزادی
گیش‌ماهیان

**گیش ماهیان**  از لحاظ اکولوژی و اقتصادی دارای اهمیت می‌باشند و از طرفی گستره بزرگی از گونه‌های گوناگون را تشکیل می‌دهند. در جهان ۱۴۰ گونه شناخته شده است و همگی آبزی هستند و طبق تحقیقاتی که در بررسی این خانواده‌ها بعمل آمده است، این خانواده دارای ۴ زیر خانواده می‌باشند که عبارتند از: Carangini , Naucratini, Trachionotini ,Scomberoidini. در پژوهش‌های انجام شده تعداد گونه‌های این خانواده ۴۵ گونه معرفی شده است. همواره رده‌بندی گونه‌های این خانواده با مشکلاتی همراه بوده است که دلیل آن طیف بزرگ ویژگی‌های این خانواده می‌باشد.

بیشتر گونه‌ها به ویژه انواع جوان در مصبها و آب‌های لب شور یافت شده و بعضی نیز اقیانوسی بوده و دور از ساحل زندگی می‌کنند. این خانواده شکارچی و گوشتخوار می‌باشند. و از سخت پوستان و ماهی‌ها تغذیه می‌کنند.

بدن آن‌ها متفاوت است از دوکی تا بدنی از دو طرف فشرده دارای دو باله پشتی هستند که ممکن است خار دار باشد و باله پشتی دوم بدون خار باشد. باله مخرجی تا ساقه دمی ادامه می‌یابد در ابتدای باله مخرجی دو خار دیده می‌شود. خط جانبی کامل است. دهان ابتدایی است همگی تخم‌گذار هستند و همچنین همگی گوشتخوار هستند و گروهی زندگی می‌کنند.

بررسی مرفولوژیک و مریستیک به کمک نمودارهای همبستگی بر روی جنس‌های حلوا سیاه (Parastromateus) (۹۶ نمونه)، گیش شکم شیاری (Atropus) (۶۷ نمونه)، گیش می‌گویی (Alepes) (۷۰ نمونه)، سارم (Scomberoides) (۶۹ نمونه)، گیش ریز (Caranx) (۶۲ نمونه)، گیش خال سفید (Carangoides) (۱۰۴ نمونه) و پرستو هندی (Trachionotus) (۶۷ نمونه)، در محدوده زمانی اسفند ماه ۱۳۸۲ تا اواخر بهمن ماه ۱۳۸۳ که به وسیلهٔ تور ترال کف کشتی‌ها فردوسی ۱ و لاور ۲ در خلیج فارس جمع‌آوری گردید، انجام گرفت. نتایج نشان داد که نمونه‌ها از هم جدا و متعلق به هفت جنس مختلف می‌باشند و جنس حلوا سیاه به‌طور یقین در این خانواده قرار دارد و رابطه خویشاوندی خود را با این خانواده حفظ نموده است.

معرفی برخی از گونه‌های این خانواده:
* مقوا گوژپشت
* گیش می‌گویی
* کتو
* گیش شکم‌شیاری
* گیش هندی
* گیش خال سفید
* گیش بال افشان
* گیش خط زرد
* گیش ریز
* حلوا سیاه

## منابع


رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کنستانتین ساموئل رافینسکوئه
رده:تیره‌های ماهیان دریایی
رده:تیره‌های ماهیان
رده:سوف‌ماهی‌واران
رده:گیش‌ماهی‌سانان
معادله همیلتون–ژاکوبی

در فیزیک و مکانیک **معادلات همیلتون-ژاکوبی** فرمول‌بندی باز هم جدیدتری (پس از قوانین حرکت نیوتن، مکانیک لاگرانژی، و مکانیک همیلتونی) از مکانیک کلاسیک است.

## فرمول‌بندی
معادله همیلتون-ژاکوبی یک معادلهٔ دیفرانسیل غیر خطی درجهٔ اول با مشتقات جزئی است.


H\left(q_{1},\dots,q_{N};\frac{\partial S}{\partial q_{1}},\dots,\frac{\partial S}{\partial q_{N}};t\right) + \frac{\partial S}{\partial t}=0.


## منابع
* توابع نیمه‌مقعر، معادلات همیلتون-ژاکوبی، و کنترل بهینه

* Arnold, V.I. *Mathematical Methods of Classical Mechanics*, 2nd ed. , Springer-Verlag (1989), 

رده:معادلات دیفرانسیل با مشتقات جزئی هذلولوی
رده:معادلات دیفرانسیل با مشتقات جزئی
رده:مکانیک همیلتونی
رده:هندسه سیمپلکتیک
خلیج سوسون

**خلیج سوسون** مصبی جزر و مدی و کم‌عمق در مرکز کالیفرنیا، آمریکا می‌باشد.

خلیج در سال ۱۸۱۱ بعد از سوسان‌ها، قبیله‌ای بومی در منطقه، نام‌گرفت.

در انتهای غربیش، خلیج سوسون توسط تنگه کارکوئینز تغذیه می‌شود که به خلیج سن پابلو، فضای شمالی خلیج سانفرانسیسکو متصل می‌شود.

## منابع

رده:پهنه‌های آبی شهرستان سولانو، کالیفرنیا
رده:تنگه کارکوئینز
رده:خلیج سان‌فرانسیسکو
رده:خلیج‌های خلیج سانفرانسیسکو
رده:خلیج‌های کالیفرنیا
رده:رود سن‌واکین
رده:ریزابه‌ها به خلیج سن پابلو
رده:زمین‌چهرهای سان‌فرانسیسکو بر پایه منطقه
رده:زمین‌چهرهای شهرستان سولانو، کالیفرنیا
رده:زمین‌چهرهای شهرستان کنترا کوستا، کالیفرنیا
رده:کالیفرنیا
رده:خلیج‌های شهرستان کنترا کوستا، کالیفرنیا
هامیلتونین (مکانیک کوانتومی)

بندانگشتی|نقاشی سر ویلیام همیلتون، اواسط قرن ۱۹
*برای عملگری در نظریهٔ کنترل، [[هامیلتونی (نظریه کنترل)|همیلتونیی (نظریه کنترل)]] را ببینید.*

در مکانیک کوانتومی، **همیلتونین** (با نماد *H*)، مشاهده‌پذیری است که متناظر با انرژی کل سیستم است. در واقع همیلتونیین عملگر انرژی است و صورت عملگری تابع همیلتونیی در مکانیک کلاسیک است.

در فیزیک مقدماتی، معمولاً فرض زیر را در نظر می‌گیرند:
: H \left| a \right\rangle = E_a \left| a \right\rangle

در صورتی که همیلتونیی یک عملگر هرمیتی باشد، انرژی عددی حقیقی خواهد بود.

## معادله شرودینگر
اگر  \left| \psi (t) \right\rangle حالتی از سیستم در زمان *t* باشد:

که در آن \hbar  ثابت پلانک کاهیده است. این معادله با عنوان معادله شرودینگر نیز شناخته می‌شود (که حالتی مشابه معادله همیلتونی-ژاکوبی می‌دهد)

## معادلات همیلتونیی
مقدار چشم‌داشتی همیلتونیی انرژی است که به صورت زیر تعریف می‌شود:
{=}\ \langle\psi(t)|H|\psi(t)\rangle
= \sum_{nn'} a_{n'}^* a_n \langle n'|H|n \rangle 
}}

## جستارهای وابسته
* مکانیک همیلتونیی

رده:شیمی کوانتومی
رده:شیمی محاسباتی
رده:شیمی نظری
رده:مکانیک کوانتومی
رده:مکانیک همیلتونی
رده:نظریه عملگرها
رده:عملگرهای کوانتومی
توسل به تجدد

**توسّل به تجدّد**  مغالطه‌ای است که در آن کسی صرفاً به‌خاطر به‌روز بودن اندیشه یا عملی، شتاب‌زده درستی یا خوبی آن را نتیجه بگیرد. این مغالطه، نقطهٔ مقابل توسّل به سنّت است. در حقیقت، توسّل به سنّت و توسّل به تجدّد که دو امر مخالف هم هستند، هر دو می‌توانند باعث استدلال نادرست و مغالطه شوند.

چند نمونه:
* «اگر می‌خواهید وزن کم کنید، بهترین کار این است که از جدیدترین شیوه‌های رژیم غذایی استفاده کنید.»
* «چون مدیریت جدید این شرکت کار را به دست گرفته، قطعاً این شرکت از این به بعد سودآور خواهد شد.»
* «این نصیحت‌ها و اندرزها را سعدی چند صد سال پیش گفته و به درد زندگی امروز ما نمی‌خورد.»
* «اگر شما درس بخوانید، مطمئن باشید موفّق خواهی شد.»
* «هر آنچه که در این عالم موجود است، نیازمند تجدّد است؛ زیرا اگر به طبیعت هم نگاه کنیم، تجدّد را می‌بینیم. فصل‌ها تغییر می‌کند، برگ‌های درختان تغییر می‌کند و… و این لازمهٔ چرخهٔ زندگی است.»

علی‌اصغر خندان **مغالطهٔ سنت‌گریزی** را شکلی از مغالطهٔ تجددگرایی می‌داند و آن را اینگونه تعریف می‌کند که «هر عقیدهٔ به یادگار مانده از گذشته مردود است.»

## کاربرد در تبلیغات و آگهی‌های تجاری
به طور طبیعی، یکی از زمینه‌هایی که مغالطهٔ توسّل به تجدّد در آن شیوع فراوان دارد، مسئلهٔ آگهی‌های تجاری، تبلیغات و تلاش برای به فروش رساندن هر چه بیشتر کالاهای تازه تولید شده است. تبلیغات چنین وانمود می‌کند که کارخانه‌ها همواره با تولیدات جدید خود، محصولات بهتر و پیشرفته‌تری را به بازار عرضه می‌کنند. پودر لباسشویی جدید، خمیر دندان جدید، خودکار جدید، پارچهٔ جدید و… همه و همه به دلیل جدید بودنشان، خوب و با کیفیت بهتر و بالاتر هستند!
* «زندگی بهتر با محصولات جدیدتر!»

## منابع

رده:توسل‌ها به احساسات
رده:مغالطه‌های ژنتیک
توسل به ثروت

**ثروت‌گرایی** یا **توسل به برتری ثروت**  به این معنی‌است که شخص پول یا ثروت را ملاک اندازه‌گیری درستی گفتار و کردار فرد دیگری در نظر بگیرد، به این معنا که هر کس دارای ثروت و پول بیش‌تری است، احتمال درست بودن نظریه‌اش نیز بیشتر است.

باور برتری ثروت در منطق، نوعی مغالطه محسوب می‌شود؛ زیرا شخص به جای دلیل و برهان یک عقیده و رأی عامل دیگری را در درستی آن دخیل دانسته‌است که نقشی در درستی یا نادرستی گفتار ندارد. این نوع مغالطه، در هنر، سینما، بازی‌های کامپیوتری و موسیقی بسیار رایج است. این مغالطه همچنین در عالم تجارت بسیار پرکاربرد است. نقطه مقابل این مغالطه، فقرگرایی یا توسل به برتری فقر است.

## مثال‌ها
:* *اگر این‌قدر باهوش هستی، چرا ثروتی نداری؟*
:* *فکر می‌کنم این قانون خوبی‌است؛ کسانی که با آن مخالفت می‌کنند افراد فقیری هستند که درآمدشان از ماهی پنجاه‌هزار تومان هم کم‌تر است.*
:* *بیل گیتس ثروتمندترین مرد جهان است؛ پس قطعاً هوشیارترین مرد جهان هم هست.*
:* *ایشان نمی‌تواند در تحلیل‌های اقتصادی‌اش اشتباه کرده باشد، چون در چندین [[بانک جهانی]] دارای حساب کلان و سرمایه‌های بسیار است.*

## منابع

* سید علی‌اصغر خندان. مغالطات. چاپ اول، قم: طه، ۱۳۷۹.

رده:عبارت‌های فلسفی لاتین
رده:عبارت‌های منطقی لاتین
رده:مغالطه‌های ژنتیک
رده:ثروت
تل خندق (دشتستان)

**تل خندق (دشتستان)** یک تپه تاریخی در روستای دهقاید (واقع در شمال شهر برازجان از توابع شهرستان دشتستان )) است که در ۷ اسفند ۱۳۹۵ توسط اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ثبت ملی شده‌است.

در این منطقه، شهری باستانی به نام صفاره وجود داشته که امروزه از بین رفته و فقط خرابه‌هایی از آن باقی است.

هر روز از این شهر باستانی اشیای تازه‌ای کشف می‌شود همانند: سفال، سکه و ….

## منابع

* دشتستان در گذر تاریخ
* https://vista.ir/m/c/9wnu9/تل-خندق،-دشتستان-(برازجان)

رده:آثار تاریخی شهرستان دشتستان
آنتونی سمسون

**آنتونی سمسون**  زادهٔ ۳ اوت ۱۹۲۶ میلادی – درگذشتهٔ ۱۸ دسامبر ۲۰۰۴)، نویسنده و روزنامه‌نگار بریتانیایی بود. موفق ترین کتاب او آناتومی بریتانیا بود که در سال ۱۹۶۲ منتشر شد و پس از آن پنج کتاب آناتومی دیگر منتشر شد و کتاب اصلی را با عناوین مختلف به روز کرد. او نوه جان سامپسون زبان شناس بود که از او بیوگرافی نوشت بنام کولی دانشمند: تلاش برای یک راز خانوادگی (۱۹۹۷).

## کتابشناسی

## منابع

* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Anthony_Sampson&oldid=219685084 Wikipedia contributors, «Anthony Sampson,» Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed June ۲۰، ۲۰۰۸).]

رده:افراد تحصیل‌کرده در مدرسه وست‌مینیستر، لندن
رده:اهالی بیلینگهام
سمسون
رده:درگذشتگان به علت سکته قلبی
سمسون
رده:روزنامه‌نگاران مرد اهل بریتانیا
سمسون
رده:نویسندگان سیاست خارجی اهل بریتانیا
رده:نویسندگان غیرداستانی سده ۲۰ (میلادی)
رده:نویسندگان غیرداستانی اهل بریتانیا
رده:نویسندگان مرد اهل بریتانیا
زرده (ماهی)

**زرده**

**نام علمی گونه**: (Euthynnus affinis (Cantor،۱۸۴۹

**نام علمی مترادف** : Euthynnus yaito Kishinouye،۱۹۱۵

**نام انگلیسی** : Kawakawa

**نام فارسی** : زرده

**اندازه** : حداکثر اندازه بدن این ماهی  ۱۰۰ و به‌طور متوسط تا ۶۰ سانتی متر می‌رسد.

**مشخصات** : بدن قوی و کشیده و دوکی شکل، فک‌ها دارای یک ردیف دندان تیز مخصوص تغذیه گوشتخواری و سقف دهان و تیغه زیر نیز دارای دندان‌هایی می‌باشند. فاصله بین دو باله پشتی بیشتر از قطر چشم نیست، باله پشتی اول دارای ۱۱ تا ۱۴ شعاع سخت و دومین باله پشتی دارای ۱۰ تا ۱۳ شعاع نرم، کمان آبششی اول دارای ۲۹ تا ۳۴ غدد خار آبششی، ۸ تا ۱۰ دنبالچه به دنبال باله پشتی دوم و ۶ بالچه به دنبال باله مخرجی، ساقه دمی باریک و در هر طرف دارای یک سکان عرضی بین دو سکان عرضی کوچکتر می‌باشد. بدن به جزدر قسمت زره سینه‌ای و خط جانبی بدون فلس است. رنگ بدن در پشت آبی تیره با نقش و خطوط پیچیده‌است و این نقش در فاصله‌ای تمام می‌شود که از آغاز قاعده باله اول پشتی تجاوز نمی‌نماید، پهلوها و شکم سفید نقره‌ای است چند لکه تیره مشخص بین قاعده باله سینه‌ای و قاعده باله شکمی دیده می‌شود که همیشه واضح نیست.

**زیست شناسی** : گونه‌ای اپی پلاژیک نریتیک است و در آب‌هایی با درجه حرارت ۱۸ تا ۲۰ درجه سانتی گراد زندگی می‌کند. انواع این گونه معمولاً در گروه‌ ها وماهیانی چون Thunnus albacares, Katsuwonus pelamis, Auxis thazard, Megalaspis cordyla دیده می‌شوند، این گونه یک ماهی غارت گر است و از ماهی، میگو و سر پایان تغذیه می‌ کند، در حالی که خودش طعمه کوسه و نیزه ماهی است. اغلب به صورت گروهی بزرگ حرکت می‌کنند.

**نام مورد استفاده در جنوب ایران** : سهوده

**وسایل صید**  : تور گوشگیر، قلاب خزنده و تور گردان پیاله‌ای است که گروه صیادی هویار در بنادر جنوبی به صورت وسیع اقدام به صید و فروش آن در بازار داخلی و خارجی می نماید. 

**منبع :**
۱.صادقی، سید ناصر؛ ۱۳۸۰؛ ویژگی‌های زیستی و ریخت‌شناسی ماهیان جنوب ایران؛ انتشارات نقش مهر.

## پیوند به بیرون
* برخی خصوصیات پویایی ماهی زرده در هرمزگان (پی‌دی‌اف)

رده:تن‌ماهیان
رده:تن‌های خوب
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
رده:ماهیان توصیف‌شده در ۱۸۴۹ (میلادی)
رده:ماهیان هاوایی
تون شرقی

## تون شرقی

**اندازه** : حداکثر طول چنگالی در اقیانوس هند ۱۰۱٫۶ و به‌طور متوسط ۳۰ تا ۵۰ سانتی متر می‌باشد.

## مشخصات
فک فوقانی دارای ۱۰ تا ۱۷ دندان، استخوان تیغه‌ای دارای دندان، استخوان فوق فکی باریک، اولین کمان آبششی دارای ۸ تا ۱۳ خار آبششی، اولین باله پشتی دارای ۱۷ تا ۱۹ شعاع سخت، طول اولین باله پشتی ۲۸٫۲ تا ۳۲٫۷ درصد طول چنگالی، بالچه‌های پشتی معمولاً ۸ عدد، باله مخرجی دارای ۱۴ تا ۱۶ شعاع نرم، بالچه‌های مخرجی معمولاً ۶ عدد، دارای ۲۳ تا ۲۶ شعاع نرم (معمولاً ۲۴ تا ۲۵ عدد) می‌باشد.

## زیست شناسی
گونه مهاجر سطحی نزدیک کف بوده که در آب‌های با درجه حرارت ۱۳٫۵ تا ۲۳ درجه سانتی گراد یافت می‌شود. در گله‌های کوچک حرکت می‌کنند، از شگ ماهیان، سر پایان، ده پایان، سخت پوستان و دیگر ماهیان تغذیه می‌کنند.

**وسایل صید** : قلاب‌های کششی، تور گردان پیاله ای.

## منابع
۱.صادقی، سید ناصر؛ ۱۳۸۰؛ ویژگیهای زیستی و ریخت‌شناسی ماهیان جنوب ایران؛ انتشارات نقش مهر.

رده:تن‌ماهیان
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
رده:ماهیان توصیف‌شده در ۱۸۴۴ (میلادی)
ماهی هوور

**هوور** (با نام علمی Thunnus tonggol) گونه‌ای از تن‌ماهیان است که بدنی کوچک، گرد و دوکی شکل دارد. حداکثر طول این آبزی ۱۳۰ سانتیمتر می‌باشد.

## مشخصات
تعداد خارهای آبششی روی اولین کمان آبششی ۱۹ تا ۲۷ عدد است و دو باله پشتی از یکدیگر جدا بوده و فاصله کمی از یکدیگر دارند. اولین باله پشتی این آبزی دارای ۱۲ تا ۱۳ شعاع سخت و دومین باله پشتی دارای ۱۴ شعاع نرم، باله سینه‌ای دارای ۳۰ تا ۳۵ شعاع نرم می‌باشد که شعاع‌های اول کوتاه بوده و بتدریج در انتها دراز می‌شوند، به دنبال باله پشتی دوم ۱۰ عدد دنبالچه و در عقب باله مخرجی ۸ عدد بالچه وجود دارد. ساقه دمی باریک و مجهز به یک سکان عرضی قوی و نیز در بین آنها دو سکان عرضی کوچکتر می‌باشد. فاقد کیسه شنا است. رنگ بدن در پشت آبی تیره تا سیاه، پهلوها و شکم نقره‌ای با خال‌های بیضوی کشیده و بی رنگ در ردیف‌های افقی می‌باشد.

## زیست شناخت
این گونه از ماهیان اپی پلاژیک و به طور غالب نریتیکی است، در آب‌های گل آلود و کم شور مصب‌ها یافت نمی‌شود، و از سخت پوستان، سر پایان و ماهی‌ها تغذیه می‌نماید.

## نام‌های مورد استفاده در جنوب ایران
هوور یا ویر یا گُباب

## ابزارهای شکار
رشته قلاب‌های طویل، قلاب دستی و تور گردان پیاله‌ای.

## منابع

صادقی، سید ناصر؛ ۱۳۸۰؛ ویژگیهای زیستی و ریخت‌شناسی ماهیان جنوب ایران؛ انتشارات نقش مهر.

رده:تن‌ماهیان
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمبود داده
رده:ماگورو
رده:ماهیان توصیف‌شده در ۱۸۵۱ (میلادی)
رده:ماهیان تایلند
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
رده:ماهی‌های ایران
گیدر

**گیدر** یا **تون زردباله**، مرغوب‌ترین گونهٔ ماهی تُن است که در آب‌های نیمه‌سطحی مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیری اقیانوس‌های سراسر جهان زندگی می‌کند.

در جنوب ایران به آن **جودر** و **گباب یا مومغ** نیز گفته می‌شود و وسایل صید آن رشته‌قلاب‌های طویل و تور گردان پیاله‌ای است.

این نوع ماهی دارای بدن بسیار بزرگ است. از مشخصه‌های آن باله‌ها و پره‌های زردرنگ آن‌ها در وسط و نزدیک دم آن‌هاست. خط آبی تیره بلندی از جلو تا نزدیک دم آن‌ها کشیده شده‌است.

نواحی قابل مشاهده این ماهی شرق و غرب اقیانوس آرام، اقیانوس هند، اقیانوس اطلس است ولی بیشتر در کناره‌های استرالیا مشاهده می‌شوند. نواحی اصلی صید آن تایلند، فیلیپین، اندونزی، مکزیک، ونزوئلا، اکوادور، کلمبیا، اسپانیا می‌باشد.

## ویژگی‌ها
بندانگشتی|تون زردباله
اندازه این ماهی حداکثر طول چنگالی ۱۹۵ سانتی‌متر و به‌طور متوسط ۱۵۰ سانتی‌متر است.

مشخصات: بدن بزرگ و کشیده، دوکی شکل و به‌طور نا محسوس از دو طرف فشرده‌است. دو باله پشتی با فاصله خیلی کم از یکدیگر جدا شده‌اند، که شامل ۱۲ تا ۱۴ شعاع نرم می‌باشد، باله مخرجی دارای ۱۲ تا ۱۵ شعاع نرم، اولین کمان آبششی دارای ۲۶ تا ۳۵ خار، زره سینه‌ای با فلس‌های بزرگتر توسعه یافته ولی خیلی مشخص نیست، به دنبال باله پشتی دوم ۸ تا ۱۰ عدد بالچه و به دنبال باله مخرجی ۷ تا ۱۰ عدد بالچه وجود دارد، در افراد بزرگ تر این گونه باله‌های پشتی دوم و مخرجی طویل است. دارای کیسه شنا می‌باشد. ساقه دمی خیلی باریک و در هر طرف دارای یک سکان عرضی قوی بین دو سکان عرضی کوچک‌تر می‌باشد. رنگ بدن در پشت آبی متالیک که به طرف شکم به رنگ زرد تا نقره‌ای تغییر می‌یابد. شکم دارای حدود ۲ خط منقطع تقریباً عمودی است، بالچه‌ها دارای یک حاشیه نازک سیاه می‌باشد.

## زیست‌شناسی
یک گونه اپی‌پلاژیک (بَرلُجّه‌ای) و اقیانوسی است، به نظر می‌رسد پراکنش عمودی آن‌ها تحت تأثیر ساختمان حرارتی ستون آب باشد، به صورت گله‌ای نزدیک سطح آب و گاهی اوقات مخلوط با گروه‌های دیگر دیده می‌شوند، تغذیه آن‌ها اغلب بر روی ماهیان مختلف، سخت پوستان و سرپایان می‌باشد.

## مصرف خوراکی
به نوشته «کتاب راهنمای خریداران غذاهای دریایی هاوایی» ماهی گیدر بیشتر برای استفاده در خوراک‌های ماهی خام به‌ویژه در غذای ژاپنی ساشیمی مصرف می‌شود. گیدر هم‌چنین از ماهی‌های محبوب برای کبابی کردن است..

به خاطر رو به انقراض بودن تون آبی‌باله جنوبی، امروزه از گیدر به عنوان جایگزینی برای این ماهی استفاده می‌شود و از طریق بندر چابهار توسط گروه صیادی هویار صید و عرضه می شود.

## منابع
* صادقی، سید ناصر؛ ۱۳۸۰؛ ویژگی‌های زیستی و ریخت‌شناسی ماهیان جنوب ایران؛ انتشارات نقش مهر.

رده:آشپزی در جنوب آمریکا
رده:آشپزی هاوایی
رده:تن‌ماهیان
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های نزدیک تهدید
رده:ماگورو
رده:ماهیان تایلند
رده:ماهیان توصیف‌شده در ۱۷۸۸ (میلادی)
رده:ماهیان جمهوری دومینیکن
رده:ماهیان دریای کارائیب
رده:ماهی‌های آب‌های شور فلوریدا
رده:ماهی‌های اقیانوس اطلس
رده:ماهیان هاوایی
رده:ماهیان تجاری
رده:نمادهای ملی مالدیو
قباد ژاپنی

**قُباد ژاپنی** نوعی ماهی است از خانوادهٔ تون‌ماهیان (Scombridae).

نام علمی گونه : Scomber japonicus Houttuyn, ۱۷۸۲

نام علمی مترادف : (Pneumatophorus colias (Gmelin،۱۷۸۹

نام انگلیسی :Chub mackerel

اندازه : حداکثر طول چنگالی به ۵۰ سانتی متر می‌رسد.

مشخصات : بدن و پوزه کشیده و دارای مقطع گرد، باله پشتی اول دارای ۹ تا ۱۰ شعاع سخت، باله پشتی دوم دارای ۱۱ تا ۱۲ شعاع نرم، به دنبال باله پشتی ۵ دنبالچه و به دنبال باله مخرجی ۵ بالچه وجود دارد، شعاع سخت باله مخرجی نسبتاً قوی و محکم، اولین کمان آبششی دارای ۲۳ تا ۲۷ عدد خار آبششی، فلس‌های عقب سر و اطراف باله سینه‌ای بزرگتر و مشخص تر از سایر فلس‌های بدن می‌باشد. رنگ بدن در بالا آبی و دارای نوارهای مواج کمرنگ، پهلوها و شکم زرد نقره‌ای با لکه‌های گرد مات فراوان می‌باشد.

زیست‌شناسی : جزو ماهیان سطح زی محسوب شده و مهاجر می‌باشند، تغذیه از ماهیان ریز، شگ ماهیان، سخت پوستان شناور، شگ ماهیان، کریل‌ها و میگوها صورت می‌گیرد و به صورت گله‌ای حرکت می‌کنند و از آبهای ساحلی تا عمق ۳۰۰ متر نیز انتشار دارند، به علت تغییرات حرارتی تخم ریزی اقدام به مهاجرت می‌کنند، وقتی درجه حرارت آب به ۱۵ تا ۲۰ درجه سانتی گراد رسید مهاجرت تخم ریزی آغاز می‌گردد و در هر بار تخم ریزی ۱۰۰ تا ۴۰۰ هزار عدد تخم می‌گذارد.

وسایل صید : تور گوشگیر، قلاب‌های طویل و تورهای گردان پیاله‌ای.

## منابع

۱.صادقی، سید ناصر؛ ۱۳۸۰؛ ویژگیهای زیستی و ریخت‌شناسی ماهیان جنوب ایران؛ انتشارات نقش مهر.

رده:تن‌ماهیان
رده:خط‌خطی‌ها
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
رده:ماهیان توصیف‌شده در ۱۷۸۲ (میلادی)
رده:ماهیان شرق آسیا
رده:ماهیان ژاپن
رده:ماهیان کره (کشور)
طلال

**طلال** یا ماهی یونا یک ماهی از خانواده تون‌ماهیان است که در آب‌های گرم‌تر از ۱۷ درجه سانتی‌گراد زیست می‌کند و در دسته‌های بزرگ حرکت می‌کند، تغذیه انواع جوان از فیتوپلانکتون‌ها و زئوپلانکتون‌ها و انواع بالغ از لارو ماهی و میگو است. طلال یک ماهی بَرلُجه‌ای پایابی (اپی‌پلاژیک نریتیک) است یعنی در نواحی کم‌عمق نزدیک به ساحل زندگی می‌کند.

در جنوب ایران به آن گرفا می‌گویند. صید طلال با تور گردان پیاله‌ای، تور بالارونده و در نزدیکی ساحل با استفاده از تله‌های ساخته شده از نی انجام می‌شود.

## ویژگی‌ها
اندازه طلال حداکثر اندازه ۳۵ سانتی متر و به‌طور متوسط ۲۵ سانتی متر می‌باشد.

مشخصات: بدن نسبتاً کشیده تا حدی کلفت، دهان بزرگ و انتهایی، هر دو فک دارای دندان، چشم‌ها درشت، خارهای آبششی خیلی طویل، وقتی دهان ماهی باز باشد قابل رویت است، تعداد خارهای آبششی روی اولین کمان آبششی ۴۵ تا ۵۰ عدد می‌باشد، باله پشتی اول دارای ۹ تا ۱۰ شعاع سخت و باله پشتی دوم دارای ۱۱ تا ۱۲ شعاع نرم است و باله مخرجی دارای ۱ تا ۲ شعاع سخت و ۱۱ شعاع نرم است، به دنبال باله پشتی دوم ۵ تا ۶ بالچه و به دنبال باله مخرجی ۵ بالچه وجود دارد. در طرفین قاعده باله پشتی دو ردیف طولی از لکه‌های کوچک تیره و در بخش بالایی بدن نوارهای طولی تیره باریک وجود دارند. یک لکه سیاه نیز نزدیک حاشیه پایینی باله سینه‌ای وجود دارد.

## منابع
صادقی، سید ناصر؛ ۱۳۸۰؛ ویژگی‌های زیستی و ریخت‌شناسی ماهیان جنوب ایران؛ انتشارات نقش مهر.

رده:تن‌ماهیان
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمبود داده
رده:ماهیان تجاری
رده:ماهیان توصیف‌شده در ۱۸۱۶ (میلادی)
رده:ماهیان تایلند
رده:ماهی‌های خوراکی
رده:ماهیان دریایی خوراکی
رده:طلالی‌ها
رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط ژرژ کوویه
هوور مسقطی

**هوور مسقطی** یا **صدا** یک گونه ماهی در خلیج فارس است که بیشینهٔ درازای آن به ۱۰۰ سانتی‌متر و میانگین درازای آن تا ۸۰ سانتی‌متر می‌رسد.

وسایل صید آن تور گوشگیر، قلاب خزنده و تور گردان پیاله‌ای است.

به زبان ژاپنی کاتسوئو نامیده می‌شود و یکی از عناصر سوشی است.

## ویژگی‌ها
بدن دوکی شکل، دندان‌های کوچک و مخروطی، خارهای آبششی فراوان، روی اولین کمان آبششی دارای ۵۳ تا ۶۳ عدد خار آبششی، باله پشتی اول دارای ۱۴ تا ۱۶ شعاع سخت و ۱۳ تا ۱۴ شعاع نرم، ۷ تا ۹ بالچه به دنبال باله پشتی دوم، باله مخرجی فاقد شعاع سخت و دارای ۲۴ تا ۱۵ شعاع نرم می‌باشد و به دنبال آن ۷ تا ۸ بالچه است. بدن به جز قسمت زره سینه‌ای و خط جانبی بدون فلس است، ساقه دمی در هر طرف دارای یک سکان عرضی قوی در بین دو سکان عرضی دیگر است. رنگ بدن در پشت ارغوانی تیره، شکم و دوسوی بدن نقره‌ای‌فام با ۴ تا ۶ نوار طولی سیاه می‌باشد.

بندانگشتی|چپ|200px|هیچ|ماهی‌های تون

## زیست‌شناسی
یک گونه بَرلُجّه‌ای (اپی پلاژیک)-اقیانوسی است، افراد بالغ در آب‌های گرم‌تر از ۱۵ درجهٔ سانتی‌گراد زیست می‌کنند ولی لارو آن‌ها در آب‌های با گرمای سطحی در حدود ۲۵ درجهٔ سانتی‌گراد یافت می‌شوند. پراکنش آن از سطح آب تا عمق ۲۶۰ متر در طول روز می‌باشد و در شب‌ها بیشتر نزدیک سطح آب به سر می‌برد. تغذیهٔ آن‌ها بر روی گونه‌های مختلف ماهیان ریز، سرپایان (به ویژه سرپاور) و سخت‌پوستان می‌باشد، و بیشتر در اوایل صبح و غروب تغذیه می‌نماید، به‌طور معمول عادت به هم‌نوع‌خواری نیز دارند و خود نیز طعمهٔ نیزه‌ماهیان و تون‌ماهیان اقیانوسی می‌باشند. در فصل تخم‌ریزی بین ۸۰٬۰۰۰ تا ۲ میلیون تخم می‌گذارد، شناگر خوبی است و سرعت شنای آن تا ۴۰ کیلومتر در ساعت می‌رسد.

## منابع

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:تن‌ماهیان
رده:سرده‌های ماهیان با آرایه تک‌نماد
رده:عناصر سوشی
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
رده:گونه‌های جانوری نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:ماهی تن
رده:ماهیان اندونزی
رده:ماهیان تایلند
رده:ماهیان توصیف‌شده در ۱۷۵۸ (میلادی)
رده:ماهیان جنوب آسیا
رده:ماهیان ژاپن
رده:ماهیان سری‌لانکا
رده:ماهیان شرق آسیا
رده:ماهیان مالزی
رده:ماهیان هاوایی