اکبر ثبوت

**اکبر ثبوت** متولد ۱۳۲۴ خورشیدی در تهران، استاد دانشگاه و پژوهشگر تاریخ و فلسفه اسلامی است. او پژوهش‌های بسیاری در زمینه جنبش‌های اجتماعی و فکری ایران، پیوندهای فرهنگی ایران و شبه قاره هند، حافظ‌شناسی، صدراشناسی، تاریخ موسیقی، مطالعات تشیع و دیگر موضوعات حقوقی، سیاسی و اجتماعی در کارنامه خود دارد.

## تولد و تحصیلات
اکبر ثبوت در ۱۳۲۴ در تهران متولد شد. پس از پایان دوره ابتدایی و متوسطه در سال ۱۳۴۴ وارد رشته قضایی در دانشگاه تهران شد و همزمان در دانشکده‌های حقوق، الهیات و ادبیات به تحصیل پرداخت. در میان استادان ایشان می‌توان به مهدی الهی قمشه ای، محمود شهابی خراسانی، دکتر غلامحسین صدیقی، دکتر یحیی مهدوی، دکتر امیر حسین آریان پور و دکتر احمد فردید اشاره کرد. همزمان با تحصیل در مقطع متوسطه و بعدها دانشگاه، او دروس حوزه ای را نیز در محضر علمایی همچون ابوالحسن شعرایی، محمد تقی آملی، شیخ حسین حلی و شیخ آقابزرگ تهرانی گذراند. اکبر ثبوت، پیش از انقلاب، بارها به علت فعالیت‌های سیاسی دستگیر و زندانی شد.

## اشتغالات پژوهشی
ثبوت یکی از پژوهشگران حوزه تاریخ و حکمت اسلامی و مشاور گروه فلسفه بنیاد دائرةالمعارف اسلامی است. از او سخنرانی و مقاله‌های متعددی در رسانه‌ها دربارهٔ انقلاب مشروطه منتشر شده است.

## کتاب جنجال‌برانگیز
اکبر ثبوت از بستگان آقا بزرگ تهرانی، شاگرد آخوند خراسانی، است. او در کتابی با نام «دیدگاه‌های آخوند خراسانی و شاگردانش» مدعی شد که آقا بزرگ تهرانی در دیدارهایی که با آخوند خراسانی داشته، نظراتی از او را در ارتباط با ولایت فقیه و حاکمیت فقیهان بر جامعه، نوشته و ثبت کرده است. بخشی از این کتاب، دلایل مخالفت آخوند خراسانی با مشروعه‌خواهان و حکومت طبقه روحانی بر کشور را دربرمی‌گیرد. این کتاب اجازه انتشار نیافت اما انتشار گسترده غیررسمی آن باعث بروز چالش‌ها و نقدهایی در رسانه‌ها و جامعه گردید.

## سایر تالیفات
برخی از آثار او (تألیف، ترجمه و تصحیح) عبارتند از:
* موسیقی ایرانی در سرزمین عربی حیره
* بررسی و نقد کتاب تاریخ موسیقی خاورزمین نوشته هنری جورج فارمر
* موسیقی در اسلام، گفتار اول: در احادیث معصومان و گفتار دوم: عبدالله بن جعفر و نقش او در ترویج موسیقی
* الهیات و پیام آوری در آیین مانوی و آیینه ای دیگر
* سبزواری و حکمت ایران باستان
* گوشه ای از جایگاه مثنوی در تاریخ و فرهنگ ما
* مولانا در نگاه سه دانای شیعی
* مسلمانان غیرشیعی و غیر مسلمانان در آرا و برخوردهای فیض کاشانی
* دموکراسی در سقیفه
* در نقد شناخت ناپذیر کردن رخداد عاشورا
* تکلیف به ترکِ مسلکِ استبداد
* نقش زن ایرانی از رویداد تحریم تنباکو تا شهریور ۱۳۲۰
* ترجمان رنج‌های محرومان، به مناسبت سالگرد درگذشت پروین اعتصامی
* شیوه‌های سیا برای نابود کردن دولت‌های ملی
* استقلال و انقلاب فرهنگی
* نقش اندیشه‌های مخالف در خلق شاهکارهای دینی فرهنگی
* امام علی و نقش مردم در حکومت
* همراه با تحول اجتهاد
* ترجمه فارسی دو جلد از الغدیر
* شرح خطبه اول نهچ البلاغه، تقریرات آخوند ملامحمد کاظم خراسانی
* فقه مشروعه، فقه مشروطه، نگاهی به تفاوت‌های نگاه فقهی شیخ فضل‌الله نوری و آخوند خراسانی
* عقل‌گرایی در شیعی گری
* مدارس اسلامی هند و جایگاه فرهنگ ایران در آن
* فیلسوف شیرازی در هند
* حافظ‌شناسی در شبه قاره
* حافظ و پیر گلرنگ
* نگاهی به تفسیر سر سید احمد خان
* حوزه فرنگی محل و کتاب شرح الهدایة
* نگاهی به پیوندهای فرهنگی ایران و هند
* شرح هدایه صدرا در هند
* غالب و اندیشه وحدت وجود
* فیلسوف نونهره از واپسین حلقه‌های اتصال حکمت ایرانی و هندی
* نقدهای فیلسوف نونهره بر متاله سبزواری
* قاضی شوشتری و تصوف
* سهروردی در هند
* جهان آرا بیگم
* احیا متون و پژوهش متن‌شناسی در شبه قاره
* نفوذ فرهنگ و تمدن ایران در شبه قاره
* نگاهی به ملفوظات شاه عالَم
* داستان زندگی بودا به روایت شیخ صدوق و تحریرها و ترجمه‌های آن
* فصلی از پیوندهای فرهنگی ایران و شبه قاره: بودا و اندیشه‌های او در سروده‌های پارسی گویان متاخر
* نسخه‌هایی از آثار ابن سینا در هند
* عبدالله بن میمون و اسماعیلیان
* اشراق گرایی ایرانیان از گذشته تا امروز
* شیوه حکیم صدرا در سلوک عقلی
* کتابفروشان صاحب قلم
* نظریه تشکیک در وجود در حکمت ایران باستان و فلسفه اسلامی
* نگاهی به تاریخ و عقاید اسماعیلیه
* شناخت دقیق از فلسفه جدید غرب، مقدمه کتاب فرهنگ تطبیقی اصطلاحات فلسفی
* همکاری در تصحیح و تنظیم 'الذریعه الی تصانیف الشیعه'
* با عین القضات و آیین فرا فرقه ای
* گامی چند با دو شارح ابن عربی
* با شیخ اشراق در مطالعات اصولی
* بیست و سه گفتار در فلسفه و عرفان و تاریخ و ادبیات
* جامع البین، شرح شهید اول بر تهذیب الاصول علامه حلی
* شرح لمعات، عبدالله برزش آبادی
* حسن بصری، گنجینه دار علم و عرفان
* پیام فیلسوف
* آزادی و استبداد و ابعاد هر یک از نگاه آخوند خراسانی
* دیدگاه‌های آخوند خراسانی و شاگردانش
* حسن بصری افسانه یا واقعیت (متن مناظرات شفاهی و مکتوب استاد ثبوت و دکتر نصرالله حکمت)
* آخوند خراسانی و حکومت اسلامی (متن مناظرات شفاهی و مکتوب استاد ثبوت و آقای حمید پارسانیا).

## منابع

رده:اهالی تهران
رده:پژوهشگران اهل ایران
رده:تاریخ‌نگاران اهل ایران
رده:دانشگاهیان فلسفه
رده:نویسندگان دینی اهل ایران
رده:نویسندگان مرد اهل ایران