ویکی‌پدیای چکی

**ویکی‌پدیای چکی** () نسخه چکی‌زبان ویکی‌پدیا است. این نسخه در ۳ مه ۲۰۰۲ راه‌اندازی شد و از نظر شمار مقاله‌ها بیست‌وهشتمین ویکی‌پدیا در میان نسخه‌های زبانی گوناگون به شمار می‌رود. بنیاد ویکی‌مدیا گرداننده این دانشنامه است.

بیشتر مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیای چکی مردان ۱۳ تا ۳۵ ساله هستند. برای بهبود گوناگونی مشارکت‌کنندگان، آموزش‌هایی برای سالمندان برگزار شده و تا سال ۲۰۲۴ چند صد بازنشسته در این آموزش‌ها شرکت کرده‌اند.

## پیشینه
ویکی‌پدیای چکی در ۳ مه ۲۰۰۲ ایجاد شد. با این حال، در آن زمان ویکی‌پدیا بر پایه نرم‌افزار یوزمودویکی کار می‌کرد. سه صفحه‌ای که نسخه چکی در آغاز داشت هنگام جابه‌جایی به مدیاویکی از دست رفت. قدیمی‌ترین ویرایش موجود مربوط به بازنویسی صفحه اصلی در ۱۴ نوامبر ۲۰۰۲ است. رابط کاربری بومی‌سازی شد و نخستین مقاله‌های واقعی در اواخر ۲۰۰۲ و آغاز ۲۰۰۳ به دست یکی از ویراستاران چک ویکی‌پدیای اسپرانتو نوشته شد. بسیاری از مقاله‌های نخستین درباره موضوعات مربوط به اسپرانتو بودند. ویکی‌پدیای چکی در ۲۰ اکتبر ۲۰۰۳ به ۱٬۰۰۰ مقاله رسید. گزارشی در آوریل ۲۰۰۴ نشان داد که در آن زمان ۱۸۰ کاربر ثبت‌نام‌شده داشت.

به‌ویژه در سال‌های نخست، این پروژه بحران‌هایی جدی را پشت سر گذاشت که در مرکز آنها نخستین بوروکرات پروژه و اختلاف چندماهه‌ای درباره شیوه درست‌نویسی قرار داشت. این اختلاف به‌سرعت به چالشی بر سر قدرت تبدیل شد و نزدیک بود پروژه را به فروپاشی بکشاند. سرانجام بوروکرات مذکور که شیوه املایی آغاز سده بیستم را ترجیح می‌داد شکست خورد و دسترسی‌هایش لغو و خودش نیز مسدود شد. این نخستین اختلاف بزرگی بود که در رسانه‌ها بازتاب یافت.

## رشد شمار مقاله‌ها
در ژوئن ۲۰۰۵ شمار مقاله‌ها به ۱۰٬۰۰۰ و در دسامبر همان سال به ۲۰٬۰۰۰ رسید. پس از رسیدن به این نقطه عطف، صفحه اصلی با جزئیات بیشتری بازطراحی شد. در نوامبر ۲۰۰۶ شمار مقاله‌ها از ۵۰٬۰۰۰ فراتر رفت و در ژوئن ۲۰۰۸ بیست‌ویکمین نسخه زبانی شد که از مرز ۱۰۰٬۰۰۰ مقاله گذشت. در فوریه ۲۰۱۰ به ۱۵۰٬۰۰۰ مقاله دست یافت و در ژوئیه ۲۰۱۱ از مرز ۲۰۰٬۰۰۰ مقاله گذشت. در دسامبر ۲۰۱۲ از ۲۵۰٬۰۰۰ مقاله فراتر رفت.

ویکی‌پدیای چکی در بعدازظهر ۱۶ مارس ۲۰۲۲ به نیم‌میلیون مقاله رسید. آمار آن زمان نشان می‌داد که ۲٬۵۰۰ ویراستار فعال و ۳۴ مدیر وجود داشت و به‌طور میانگین ۷۰ مقاله در روز ایجاد می‌شد. پرویرایش‌ترین مقاله نیز درباره تهاجم روسیه به اوکراین بود.

تا اکتبر ۲۰۲۴ ویکی‌پدیای چکی بیست‌وهشتمین ویکی‌پدیا از نظر شمار مقاله‌ها بود و ویکی‌پدیای فنلاندی پیش از آن و ویکی‌پدیای مجاری پس از آن قرار داشت. از اکتبر ۲۰۲۴ تا اکتبر ۲۰۲۵ حدود ۹۴۹٬۰۰۰ ویرایش از سوی به‌طور میانگین ۷۱۸ نویسنده فعال انجام شد و در همین بازه نزدیک به یک میلیارد بازدید صفحه از ۱۳ میلیون دستگاه یکتا ثبت گردید.


File:Graf poctu clanku.png|نمودار رشد مقاله‌ها
File:Very active editors on Czech Wikipedia from 2003-01 to 2023-11.svg|شمار «ویراستاران بسیار فعال» (دست‌کم ۱۰۰ ویرایش در ماه) از حدود ۲۰۰۸ تقریباً ثابت مانده است.


## اهمیت و بازتاب بیرونی
نسخه چکی ویکی‌پدیا در مقایسه با دیگر وبگاه‌های چکی‌زبان از نرخ دسترسی بالایی برخوردار است. در سال‌های ۲۰۰۷ و ۲۰۱۰ ویکی‌پدیای چکی برنده کل مسابقه «Czech Open Source» شد که هرساله از سوی وبگاه root.cz برگزار می‌شود و در سال ۲۰۰۸ نیز در بخش «پروژه» به پیروزی رسید.

ویکی‌پدیای چکی همکاری دوسویه سودمندی با کتابخانه ملی جمهوری چک دارد که محور آن فراهم‌سازی داده‌ها و محتوا و پیونددهی متقابل این داده‌ها است. همچنین درگاه اینترنتی چک seznam.cz تمامی محتوای ویکی‌پدیای چکی را به‌صورت نسخه‌ای مشابه در اینترنت بازنشر می‌کند.

تا ژانویه ۲۰۲۴ ویکی‌پدیای چکی در زمینه حفظ ویراستاران تازه‌وارد در میان بهترین ویکی‌پدیاها قرار داشت.

## اعتراض به قانون کپی‌رایت اتحادیه اروپا
در ۲۱ مارس ۲۰۱۹ ویکی‌پدیای چکی به‌مدت ۲۴ ساعت در اعتراض به مواد ۱۱ و ۱۳ دستورالعمل کپی‌رایت در بازار یکپارچه دیجیتال اتحادیه اروپا به‌طور موقت تعطیل شد. این تصمیم سه روز پیش‌تر در ۱۸ مارس اعلام شده بود.

## مقابله با اطلاعات نادرست
در ۱۰ فوریه ۲۰۲۱ مقاله‌ای در هفته‌نامه چک رسپکت () فاش کرد که ویکی‌پدیای چکی چگونه با اطلاعات نادرست و دست‌کاری منابع در پوشش الحاق کریمه توسط روسیه مقابله کرده است. ویراستاران با مسدودسازی کاربران مخرب و بازگردانی محتوای مشکوک طی ماه‌ها این چالش را مدیریت کردند.

## ویکی‌مدیای جمهوری چک
در سال ۲۰۰۸ سازمان غیردولتی «ویکی‌مدیای جمهوری چک» () برای پشتیبانی از ویکی‌پدیای چکی تأسیس شد. این سازمان با برگزاری رویدادها، یاری‌رسانی در ارتباط با پدیدآورندگان محتوای آزاد و معرفی ویکی‌پدیای چکی به جامعه از این دانشنامه پشتیبانی می‌کند. ویکی‌مدیای چک در رویدادهای گوناگونی مانند نمایشگاه لینوکس‌اکسپو در پراگ و نمایشگاه‌های کتاب شرکت می‌کند.

در دسامبر ۲۰۰۹ مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیای چکی نشستی در پراگ برگزار کردند.

## پروژه‌های خواهر
از میان پروژه‌های خواهر ویکی‌پدیای چکی، نسخه چکی ویکی‌گفتاورد () در رتبه نهم میان پروژه‌های ویکی‌مدیا و ویکی‌نبشته چکی () در رتبه پانزدهم جای دارند.

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیای اسلواکیایی
* فهرست ویکی‌پدیاها

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون
*  ویکی‌پدیای چکی
*  نسخه همراه ویکی‌پدیای چکی
* وبگاه ویکی‌مدیای جمهوری چک


Wikipedia-logo-v2-cs-10years.png|نشان دهمین سالگرد ویکی‌پدیای چکی
Czech Open Source 2008 Wikipedia Plaque.jpg|جایزه مسابقه متن‌باز ۲۰۰۸
Czech Open Source 2010 Wikipedia Plaque.jpg|جایزه مسابقه متن‌باز ۲۰۱۰
I want you for Czech Protected Areas.tif|فراخوان مشارکت در ویکی‌پدیای چکی


رده:دانشنامه‌های جمهوری چک
رده:متعلقات اینترنت بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۰۲ (میلادی)
رده:وبگاه‌های چکی‌زبان