open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
امامزاده محمد و ابراهیم

**آرامگاه امامزادگان محمد و ابراهیم**، بنایی تاریخی است مربوط به دوره_تیموریان که در محدودهٔ شهر تاریخی تون در جنوب غربی شهر فردوس و در فاصله چند متری جنوب مسجد جامع واقع شده‌است.

این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۵۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## نگارخانه


| 


## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان فردوس
رده:آثار دوره صفویان در شهرستان فردوس
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان فردوس
رده:امامزاده‌ها در استان خراسان جنوبی
بنای شماره ۱۰ (بنای مهمانسرا)

**[[ساختمان|بنای]] شماره ۱۰ (بنای مهمانسرا)** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان آستانه اشرفیه، بخش کیاشهر، شهر کیاشهر، بندر کیاشهر، خیابان امام خمینی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۵۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان آستانه اشرفیه
کاروانسرای چارگنبد

**کاروانسرای چارگنبد**، بنایی تاریخی مربوط به دوره قاجار است که در بخش ارسک شهرستان بشرویه و در مسیر جاده فردوس به دیهوک و ۴۰ کیلومتری دو راهی بشرویه واقع شده‌است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۵۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان بشرویه
رده:سرای‌های تاریخی شهرستان بشرویه
رده:کاروان‌سراهای تاریخی شهرستان بشرویه
رده:گنبدهای تاریخی شهرستان بشرویه
رده:کاروانسراهای استان خراسان جنوبی
رده:کاروانسراها در ایران
قلعه سرخه‌دیزه

**بقایای بنای سرخه دیزه** مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان دالاهو، بخش مرکزی، روستای سرخه دیزه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۸۶5 به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران با عنوان «بقایای بنای سرخه‌دیزه (تپه شماره ۱ و ۲ سرخه‌دیزه)» به ثبت رسیده است.

این قلعه ساسانی در روستای سرخه‌دیزه، بین کرند و سرپل ذهاب قرار دارد و به وسیله لاشه سنگ و ملاط گچ به همراه آجر ساخته شده است. یکی از دیوارهای این قلعه که نسبتاً سالم است دارای طولی در حدود ۷۰/۵ متر است. تعداد زیادی از خانه‌های روستای سرخه دیزه بر روی بقایای این قلعه ساخته شده است. در سده‌های نخستین اسلامی این منطقه به علت موقعیت طبیعی آن به وسیله جنگل‌ها محصور بود، «مرجع القلعه» نام داشت. «یعقوبی» مورخ و جغرافی دان معروف اسلامی، مرج القلعه را ستورگاه خلفا معرفی کرده است.
بنا به روایت احمد ابن ابی یعقوبی مؤلف کتاب البلدان دوران اسلامی، این قلعه مرج القلعه نامیده شده که به وسیله لاشه سنگ، ملات گچ و آجر ساخته شده است.

## جستارهای وابسته
* سرخه‌دیزه
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان دالاهو
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان دالاهو
آسیاب سروش

**آسیاب سروش**، آسیابی است مربوط به دوره قاجار که در ۱۰ کیلومتری جنوب غربی شهر بشرویه واقع شده‌است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۵۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان بشرویه
رده:آسیاب‌های تاریخی شهرستان بشرویه
تخت شیرین

**مجموعه تخت شیرین** مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان صحنه، بخش مرکزی، روستای گاماسیاب واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۸۶۳ به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. محوطهٔ تخت شیرین در سال ۱۳۱۱ به شماره ثبت ۲۷ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده‌است.

## موقعیت
محوطهٔ تاریخی تخت شیرین در ۶ کیلومتری جنوب شرقی بیستون، و ۵/۱ کیلومتری سه‌راهی سرماج به پل شاهی در شهرستان صحنه از توابع استان کرمانشاه واقع شده‌است.

در محوطهٔ تخت شیرین، تخته سنگ بزرگی به ابعاد ۲/۹۴ در ۳/۰۶ متر به ضخامتی متغیر بین ۴۷ تا ۴۳ سانتیمتر قرار دارد که به تخت شیرین موسوم شده و نام مجموعه از آن گرفته شده‌است. این سنگ به مرور زمان شکسته و قسمتی از آن جدا شده‌است. مردم بومی این تخته سنگ را به افسانهٔ شیرین و فرهاد منسوب کرده و آن را به شیرین همسر ارمنی خسرو پرویز و معشوقهٔ فرهاد کوهکن مربوط می‌کنند.

## اندازهٔ محوطه
طول محوطهٔ تخت شیرین تقریباً ۲ کیلومتر و عرض آن ۱ کیلومتر است و چندین تپهٔ بزرگ و کوچک در آن قرار دارد.

ابعاد بلوک سنگی موسوم به تخت شیرین نیز ۳ در ۱۰/۳ متر و ضخامت آن ۴۰ در ۵۰ سانتیمتر است.

## قدمت
تاکنون در محوطهٔ باستانی تخت شیرین کاوشی صورت نگرفته و به همین دلیل قدمت دقیق آن مشخص نیست، اما آثاری از دوران ساسانی و نیز دوران اسلامی در آن یافت شده‌است.

## آثار موجود در محوطه
در سطح محوطه بقایایی از قبیل بلوک‌های سنگی تراشیده و دیوارهای ساخته شده از لاشه‌سنگ و ملات گچ، مربوط به معماری دورهٔ ساسانی و نیز آثاری از سده‌های نخستین اسلامی به چشم می‌خورد.

### انتقال سنگ‌ها به سرماج
گفته شده که خاندان کرد حسنویه که در سدهٔ چهارم هجری در منطقهٔ کرمانشاهان حکومت محلی قدرتمندی تشکیل داده‌بودند، بخش‌هایی از بناهای این شهر را تخریب کرده و با آن در محل قلعهٔ سرماج در سرماج حسین‌خانی برای بدر بن حسنویه مقری بنا کرده‌اند که بقایای آن هنوز پابرجاست.

## در منابع تاریخی
گفته می‌شود که برخی از تاریخ‌نگاران و جغرافیانویسان ایرانی و عرب سدهٔ سوم هجری به بعد چون ابن فقیه، ابن رسته ابودلف، اصطخری و یاقوت حموی در نوشته‌های خود به شهری با نام «ابو ایوب» در این مکان کرده‌اند. همچنین گفته شده که «ابو ایوب» کنیه یکی از مردان قبیله بنی جُرهُم بوده که دستور ساخت این شهر را داده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان صحنه
رده:جاذبه‌های گردشگری صحنه
رده:مجموعه‌های تاریخی شهرستان صحنه
آب‌انبار خوشاب

**آب‌انبار خوشاب**، آب‌انباری است مربوط به دوره قاجار که در دهستان حومه از توابع بخش مرکزی شهرستان فردوس واقع شده‌است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۵۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان فردوس
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان فردوس
محوطه کدیری

**محوطه کدیری** مربوط به دوره ساسانیان - دوره ایلخانی است و در شهرستان هشترود، بخش مرکزی، روستای علی‌آباد سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۸۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان هشترود
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان هشترود
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان هشترود
محوطه گوره چال

**محوطه گوره چال** مربوط به عصر مس - عصر برنز است و در شهرستان ابهر، بخش مرکزی، دهستان صایین قلعه، روستای کبود چشمه، ۷۸۰ متری جنوب امامزاده یعقوب، کنار جاده خاکی کبود چشمه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۵۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار عصر مس در شهرستان ابهر
رده:محوطه‌های باستانی شهرستان ابهر
محوطه کلاو علی صفر

**محوطه کلاو علی صفر** مربوط به عصر مس - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دره‌شهر، بخش مرکزی، دهستان زرین دشت، ۱۰۰ متری غرب روستای اسلام‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۶۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان دره‌شهر
رده:آثار عصر مس در شهرستان دره‌شهر
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان دره‌شهر
امامزاده سلطان سید احمد

**امامزاده سلطان سید احمد** مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان جیرفت، ساردوئیه، خیابان اصلی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۸۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## نسب
سیداحمدبن محمدالمدائنی بن حسن بن حسین بن حسن الافطس بن علی الاصغر بن الامام علی بن الحسین زین العابدین" نسب امامزاده سلطان سیداحمد از فرزندان و علی بن حسین (سجاد) است را نشان می‌دهد.

## سلطان سید احمد
امامزاده سلطان سیداحمد فرزند امامزاده محمد است که نسب وی با پنج واسطه به علی بن حسین (سجاد) رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان جیرفت
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان جیرفت
تپه گورستان علی‌آباد

**تپه قبرستان علی‌آباد** مربوط به دوره نوسنگی است و در شهرستان آران و بیدگل، بخش مرکزی، دهستان سفید دشت، روستای علی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۵۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره نوسنگی در شهرستان آران و بیدگل
رده:تپه‌های باستانی شهرستان آران و بیدگل
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان آران و بیدگل
قلعه برج قلیچ

**بقایای قلعه برج قلیچ** مربوط به دوره هخامنشی - دوره اشکانیان است و در شهرستان اسفراین، بخش مرکزی، دهستان میلانو، ۲ کیلومتری شرق روستای برستو واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۵۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان اسفراین
رده:آثار دوره هخامنشیان در شهرستان اسفراین
رده:برج‌های تاریخی شهرستان اسفراین
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان اسفراین
رده:قلعه‌های هخامنشیان
رده:قلعه‌های اشکانیان
رده:قلعه‌ها در ایران
دخمه گبری

**دخمه گبری** مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان راور، بخش مرکزی، روستای شریف‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۸۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## پیشینه
این دخمه در نزدیکی روستای شریف‌آباد بربالای تپه‌ای ساختمان مدوری وجود دارد که به دخمه زرتشتیان معروف است. این بنا خودبیانگر بعضی از حقایق تاریخی در مورد راور می‌باشد و آدمی را به واقعیت نزدیک می‌سازد که راور نیز سال‌های قبل یکی از مراکز زرتشتی‌نشین بوده‌است. 

به گفته آرش ضیاتبری، پژوهشگر تاریخ زرتشتیان، پس از فروپاشی حکومت ساسانیان و ورود اعراب به ایران و سختگیریهای انجام شده توسط حاکمان عرب، زرتشتیانی که گزینه مهاجرت را انتخاب نمودند از دو مسیر برای خروج از ایران اقدام کردند، یکی به سمت جنوب و حرکت از جزیره هرمز و دیگری به سمت شرق ایران که این مسیر از یزد به بافق، کوهبنان، طرز، راور و خراسان ادامه داشت و تعدادی از زرتشتیان در این شهرستانها اقامت نمودند. این شهرستانها که در مسیر مهاجرت قرار گرفتند دارای آتشکده، دخمه و حتی انجمن زرتشتیان بوده که مکاتبات آنان در انجمن زرتشتیان کرمان موجود است. 

دخمه که زرتشتیان به زبان خودشان آن را دادگاه می‌نامند و پارسیان هندوستان آن را (دخمو-Dakhmo)می‌خوانند در کتاب‌های انگلیسی Tower of silence یعنی (برج خاموشان) نام گرفته محوطه‌ای است مدور که در بالای کوه تا تپه بلند ی واقع شده وغالباً از آبادی‌های اطراف چندین فرسخ فاصله دارد. دیوار اطراف دخمه را از سنگ و گچ یا سیمان و… می‌سازند و در وسط دخمه چاه عمیق وسیعی حفر می‌کردند که استخوان‌های مردگان درون آن می‌ریزند که زرتشتیان ایران آن را (سراده یا استه دان) یعنی (استخوان دان) می‌نامند. (۲). علت استفاده از دخمه برای نگهداری مردگان به اعتقادات زرتشتیان بر می‌گردد زیرا آن‌ها معتقد بودند که در صورت دفن جسد مرده در زمین خاک آلوده می‌شود وبدلیل احترام خاصی که برای خاک قائل بودند این کار را انجام نمی‌دادند که بعدها به دلیل رعایت مسائل بهداشتی استفاده از دخمه برای دفن مردگان ممنوع شد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع
# کاربخش راوری- ماشاالله-راور شهری در حاشیه کویر - کرمان - مرکز کرمانشناسی -۱۳۷۵
# مراسم و آداب زرتشتیان. ۲۱۸

## پانویس

رده:بناهای تاریخی شهرستان راور
رده:دخمه‌ها
منجقلی تپه

**منجقلی تپه** مربوط به دوره هخامنشی - دوره ساسانیان - دوره سلجوقیان است و در شهرستان ابهر، بخش مرکزی، دهستان دولت‌آباد، روستای گلی، ۱۳۰۰ متری غرب روستا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۵۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان ابهر
رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان ابهر
رده:آثار دوره هخامنشیان در شهرستان ابهر
رده:تپه‌های باستانی شهرستان ابهر
کاروانسرای گورچو

**کاروانسرای گورچو معروف به قلعه گورچوئیه ** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان زرند، روستای گورچوئیه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۸۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان زرند
رده:سرای‌های تاریخی شهرستان زرند
رده:کاروان‌سراهای تاریخی شهرستان زرند
تپه پیرنخود

**تپه پیرنخود** مربوط به ۵ تا ۷ هجری است و در شهرستان تایباد، بخش باخزر، دهستان باخزر، ۲ کیلومتری شرق روستای گندم شاد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۵۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان باخرز
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان تایباد
گورستان باستان واتل سی

**گورستان باستان واتل C** مربوط به اواخر هزاره دوم و اول ه.ق است و در شهرستان رودبار، دهستان خورگام، روستای برآرود، منطقه واتل واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۶۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان رودبار
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان رودبار
رده:آثار هزاره ۲ (پیش از میلاد) در شهرستان رودبار
قلعه حیانو

**بقایای قلعه حیانو** مربوط به سده ۷ تا نهم هجری است و در شهرستان تربت جام، بخش پایین جام، دهستان گل بانو، ضلع غربی و داخل روستای قلعه حیانو واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۵۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان تربت جام
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان تربت جام
بقایایی از قلعه لشگرگاه

**بقایایی از قلعه لشگرگاه** مربوط به سده‌های ۵ تا ۷ ه‍.ق است و در شهرستان رودبار، دهستان رستم‌آباد جنوبی، منطقه سلانسر واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۶۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان رودبار
رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان رودبار
تپه چهارجو

**تپه چهارجو** مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان جاجرم، بخش مرکزی، ۳ کیلومتری جنوب غرب شهر درق واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۶۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان جاجرم
رده:تپه‌های باستانی شهرستان جاجرم
تپه برقه چال ایلخانی‌آباد

**تپه برقه چال ایلخانی آباد** مربوط به عصر آهن - دوره اشکانیان است و در شهرستان صحنه، بخش مرکزی، روستای ایلخانی آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۸۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان صحنه
رده:تپه‌های باستانی شهرستان صحنه
رده:چال‌های تاریخی شهرستان صحنه
محوطه گرچوکوله

**محوطهٔ گرچوکوله** مربوط به کالکولیتیک است و در شهرستان دره‌شهر، بخش مرکزی، دهستان ارمو، ۸۰۰ متری شمال روستای شیخ مکان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۶۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان دره‌شهر
محوطه بوروخ تپه

**محوطه بوروخ تپه** مربوط به مس و سنگ است و در شهرستان ابهر، بخش سلطانیه، دهستان سلطانیه، حدود ۲ کیلومتری غرب روستای یوسف آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۵۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان ابهر
رده:محوطه‌های باستانی شهرستان ابهر
گورستان کهنه سره

**گورستان کهنه سره** مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان سیاهکل، بخش دیلمان، دهستان پیر کوه، آخرین نقطه بین دلیمان و رودبار، منطقه آرد سامان روستای لرده واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۶۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان سیاهکل
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان سیاهکل
تپه رجب (محوطه شماره ۱۴ حوزه رودخانه بمپور)

**تپه رجب (محوطه شماره ۱۴ حوزه رودخانه بمپور)** مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در شهرستان ایرانشهر، بخش بمپور، دهستان بمپورغربی، ۱/۵ کیلومتری جنوب شرق روستای سیدآباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۶۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۳ (پیش از میلاد) در شهرستان ایرانشهر
رده:تپه‌های باستانی شهرستان ایرانشهر
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان ایرانشهر
رده:محوطه‌های باستانی شهرستان ایرانشهر
قلعه عبدالله (کهک)

**قلعه عبدالله **مربوط به دوره ساسانی است و در شهرستان کهک، شهر کهک واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شماره ثبت ۲۰۷۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان کهک
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان کهک
برج قدیمی ساعت

برج قدیمی ساعت بابلسر منصوب به شیخ سید صالح صالحی مشهدسری (سر سلسله خاندان صالحی از قدیمی ترین و اصیلترین خاندان این شهرستان) میباشد که مربوط به دوره پهلوی اول است؛ که بعد از انقلاب به تصرف دولت در آمد و قدمت آن با پل فلزی قوسی بابلسر برابری تقریبی دارد. و در بابلسر، خیابان فلسطین (یا خیابان کاخ)، واقع شده و این اثر در تاریخ ۹ بهمن 1386 با شمارهٔ ثبت ۲۰۶۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۱]. اینک این عمارت باشکوه که نماد زیبایی شهر بابلسر میباشد در حال بازسازی است. با توجه به همکاری بانک ملی در محل برج ساعت هتل اقامتی برج ساعت در حال احداث و بهره برداری می باشد که پس از مرمت و بازسازی برج ساعت امکان بازدید و اقامت برای افراد از سراسر دنیا فراهم خواهد شد. 

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان بابلسر
رده:برج‌های تاریخی شهرستان بابلسر
پل معلق بابلسر

**پل معلق بابلسر** مربوط به دوره پهلوی اول است و در بابلسر، خیابان پاسداران، پل معلق بابلسر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۶۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
بندانگشتی|نمای از پل از دور
این پل فلزی معلق در سال ۱۳۱۳، قبل از جنگ جهانی دوم توسط مهندسین و متخصصین آلمانی و سوئدی بر روی بابلرود احداث شد و از مهمترین آثار تاریخی و از جاذبه‌های شهر می‌باشد که بر زیبایی بابلرود می‌افزاید. این پل اولین پل ماشین رو می‌باشد که قسمت شرقی و غربی بابلسر را بهم پیوند می‌دهد و راه ارتباطی بابلسر، فریدونکنار و در مسیر شاهراه شرقی و غربی استان می‌باشد و بسیار پرتردد است. طول این پل ۸۰ متر و عرض آن ۸ متر و ارتفاع آن ۱۶ متر می‌باشد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان بابلسر
رده:پل‌های تاریخی شهرستان بابلسر
رده:نمادهای بابلسر
مسجد جامع آمل

**مسجد جامع آمل** مربوط به دوره صفوی است و در آمل، راسته بازار، مسجد جامع آمل واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۶۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.از مساجد جامع قدیمی ایرانی است که طبق منابع ذکر شده از سال ۱۱۰۶ به دستور شاه سلطان حسین صفوی ساخته شد و بعد از گذر از زلزله و آتش‌سوزی کماکان پابرجاست.

## کتیبه‌های تاریخ دار بنا
یگانه کتیبه تاریخ دار بنا سنگ نبشته‌ای در دهلیز مسجد، حاوی فرمانی از شاه سلطان حسین صفوی به مورخ ۱۱۰۶ است.

## بانیان و سازندگان
در منابع بررسی شده، از چند نفر به عنوان بانی نام برده شده‌است، از جمله، عثمان بن نهیک و ابراهیم بن عثمان بن نهیک، عبداله بن قحطبه، عمربن علاو ابوالخصیب و هانی بن هانی. خطاط سنگ نبشته مسجد هم محمد ابراهیم همدانی بوده‌است.

## دیگر اطلاعات مکتوب
مَقدِسی در کتاب خود به دو مسجد در شهر آمل با نام جامع عتیق، در کنار بازار، و جامع دیگر در نزدیک آن اشاره کرده‌است. وجود دو مسجد جامع در این شهر از دیگرمنابع نیز استنباط می‌شود. ابن اسفندیار در تاریخ طبرستان آورده‌است که ابراهیم بن عثمان بن نهیک در سال ۱۷۷، در زمان خلافت هارون‌الرشید، این مسجد را بنا کرده‌است، و در جای دیگر، عثمان بن نهیک، پدر ابراهیم را بانی مسجد خوانده‌است. او در توصیف ساختمان این مسجد آورده‌است، چون عمارت تمام شد و خواستند تا قبله پدید کنند، چهل شبانه روز باران بود. وضع و تعیین به حقیقت میسر نشد، به حدس و تخمین فرو نهادند. 
در کتاب از از آستارا تا استارباد آمده که امروزه در مسجد جامع آمل محراب مستقیم منطبق بر محور بنا است، ولی نمازگزاران به سمت راست منحرف می‌شوند، و این انحراف ظاهراً به همان سبب است که ابن اسفندیار دربارهٔ مسجد ابراهیم بن عثمان بن نهیک یادآور شده‌است.

## سیر تحول بنا
چنان‌که گذشت، قدمت این مسجد به قرون اولیه هجری قمری می‌رسد، ولی بنا در طی زمان دچار تغییرات فراوانی شده‌است. به گفته یاسنت لویی رابینو این بنا یک بار در اثر زلزله تخریب و در سال ۱۲۲ به دست آقا علی اشرف مشایی و حاجی گرشاسب بازسازی شد. مسجد جامع آمل در سال ۱۳۳۵، دچار طعمه حریق شد و بار دیگر متولیان آن را مرمت کردند.

در سال ۱۳۶۵ شمسی تولیت مسجد جامع آمل به شیخ محمد صادق اسدیان که از نوادگان و فرزندان ذکور واقف بنا، حاج گرشاسب مشائی بوده‌اند با امضا و تائیدات طایفه مشائی و همچنین تاییدات مراجع قم به ایشان سپرده شد. اسدیان  مرمت و بازسازی مسجد جامع، احیای کتابخانه و حوزه علمیه، تدریس سطوح مقدماتی و عالی حوزه علمیه در مسجد جامع آمل را نیز بر عهده داشته‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

* حجازی کناری، س.ح. (۱۳۷۲). یادگارهای دینی و تاریخی باستانی مازندران. تهران: انجمن خدمات فرهنگی ایرانیان خارج از کشور.
* رابینو، ه. .. (۱۳۶۵). سفرنامه مازندران و استرآباد. تهران: علمی و فرهنگی.
* ستوده، م. (۱۳۶۶). از آستارا تا استارباد. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
* کاتب، ب.م. (۱۳۶۶). تاریخ طبربستان از بتدای بنیاد طبرستان تا استیلای آل زیار. تهران: پدیده خاور.
* مرعشی، ظ.ب. (۱۳۶۳). تاریخ طبرستان، رویان و مازندران. تهران: گستره.
* مقدسی، ا.م. (۱۳۶۱). احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم. تهران: شرکت مؤلفان و مترجمان ایران.

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان آمل
رده:آثار ملی ایران
رده:جاذبه‌های گردشگری آمل
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان آمل
رده:مسجدهای جامع
رده:مسجدهای سده ۱۱ (میلادی)
رده:مسجدهای صفویان
رده:معماری ایرانی
رده:مسجدهای ایران
رده:ساختمان‌های مذهبی سده ۱ (میلادی)
رده:مسجدهای استان مازندران
رده:ساختمان‌های مذهبی کامل‌شده در ۱۶۹۵ (میلادی)
رده:مسجدهای تشیع در ایران
بنای شماره ۹ (خانه قدیمی و انباری)

**بنای شماره ۹ (خانه قدیمی و انباری)** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان آستانه اشرفیه، بخش کیاشهر، بندر کیاشهر، خیابان امام واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۷۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان آستانه اشرفیه
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان آستانه اشرفیه
رده:بناهای تاریخی شهرستان آستانه اشرفیه
تپه آرامگاه سید نصرالدین

**آرامگاه آقا سید نصرالدین خاموشی جیحون آبادی** مربوط به سده‌های میانه و متأخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان صحنه، بخش دینور، روستای جیحون آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۸۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

سید نصرالدین خاموشی جیحون آبادی ملقب به آقا سید نصرالدین یا آسِی نصرالدین، نواده ی یکی از حضرات هفتوان، یعنی حضرت سید ابوالوفا بن سلطان اسحاق بوده اند. ایشان مسلط به مقام های تنبور یارسانی مکتب تنبور صحنه و ید طولایی در کلام خوانیِ یاری داشته اند، بطوریکه از مکتب این موسیقیدان، مقام دان، عارف ربانی و سالک طریق سلطانی، استادان فراوانی تربیت شده‌اند از جمله: باباغلام همت آبادی، حسین روحتافی، سید ایاز قزوینه ای، سید قدمیار حسینی، درویش امیر حیاتی، عبدالمحمد شربتی و سید عظیم ارژنگ. مقام های تنبور را نزد پدر خود سیدنورالدین گرد آورده بود. گروهی نیز معتقدند، به سبب معان معنوی و مکشوف الکرامات که پیشه ی ایشان بود، مقام های معرفی شده توسط ایشان، اصل مقام هایی بوده است که در دوره‌های حضرت شاه خوشین و سلطان سهاک نواخته شده و گویی که صحیح آن مقام ها به ایشان الهام شده بود. هفت مقام، از مقامات تنبور را به ایشان نسبت می‌دهند که مقام‌ها بدین شرح می باشند: مقام سلطان سرجم، مقام تاله سواران، مقام یا ذات سید خاموش، مقام تونی جاف شیرین زوان، مقام حق دوسَه مِی تِه، مقام چپ دس و سنجانه یا جمع صحبت سنجانه و مقام سرمله ی شیخان. لازم به ذکر است که در شهر صحنه بزرگان تنبورنوازی که وجه معنوی نیز داشته‌اند، به ساخت مقام مبادرت می ورزیدند که البته بین پیران و بزرگان ایجاد مقام یا روایت کردن مقام رایج بوده اما آقاسیدنصرالدین از معدود باطن دارانی هستند که هفت مقام به نام ایشان ثبت گردیده و به صورت سینه به سینه به ما انتقال داده شده.

باری سرانجام فخر العاشقین، حضرت آقا سید نصرالدین خاموشی جیحون آبادی، پیر و مرشد یارسان و خاندان عظیم الشأن حضرت سید ابوالوفا(خاموشی) در سال هزار و سیصد و بیست و هشت خورشیدی پس از منور ساختن درونِ دلِ آگاهانِ باطن، کالبد ارضی را به امر دادار عالم، خدا سلطان سهاک، رها کردند و پیکر مطهر و بلورینشان در بالای تپه ای در روستای جیحون آباد به خاک سپرده شد تا قبله ی عاشقانِ آگاه و امکنه ی همت ربانی گردد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان صحنه
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان صحنه
رده:تپه‌های باستانی شهرستان صحنه
تپه زیر روستای آب‌باریک

**تپه زیرروستای آب باریک** مربوط به گودین - عصر آهن دو I- دوره اشکانیان است و در شهرستان صحنه، بخش مرکزی، روستای آب باریک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۸۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان صحنه
رده:آثار عصر آهن در شهرستان صحنه
رده:تپه‌های باستانی شهرستان صحنه
محوطه سوره کی

**محوطه سوره کی** مربوط به عصر آهن است و در شهرستان دره‌شهر، بخش مرکزی، دهستان ارمو، ۳۰۰ متری غرب روستای شیخ مکان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۷۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان دره‌شهر
گورستان همچان

**قبرستان همچان** مربوط به سدهٔ ۱۱ و ۱۲ ه.ق است و در شهرستان گلوگاه، بخش مرکزی، دهستان توسکا چشمه، جنوب شرقی روستای همچان، کنار جاده همچان به وزوار واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۶۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان گلوگاه
قلعه کوما

**بقایای قلعه کوما** مربوط به نیمه اول هزاره اول است و در شهرستان کلیبر، بخش مرکزی، روستای کوما واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۸۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان کلیبر
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان کلیبر
آرامگاه کیا داوود یوش

**مقبره کیا داوود یوش** مربوط به سدهٔ ۸ تا ۹ ه‍.ق در دوران تیموریان است و در شهرستان نور، بخش بلده، روستای یوش واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۶۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

نیما یوشیج (علی اسفندیاری) تاریخچه خاندان خود را چنین شرح می‌دهد: «محمدرضا خان، حکمران رستمدار و یکی از رقبای زورمند آقامحمدخان بوده‌است… نسب این مدعی پیشوای قاجار به فاصله کم به اسفندیار پسر کیا جمال‌الدین، یکی از سران این دودمان مربوط می‌شود. از کیا جمال‌الدین، چهار پسر ماند (اسفندیار، کریم، جمشید و داوود) از اینجاست نام اسفندیاری‌ها، کریمی‌ها، جمشیدی‌ها و داوودی‌های یوش».

از این چهار پسر تنها مقبره کیاداوود در روستای یوش به جا مانده‌است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان نور
رده:خاندان اسفندیاری
آب‌انبار آجری پاسنگان

**آب‌انبار آجری پاسنگان** مربوط به مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان قم، بخش مرکزی، کیلومتر ۲۰ جادهٔ کاشان در کنار کاروانسرای پاسنگان واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۷۱۴ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان قم
رده:آثار دوره صفویان در شهرستان قم
مدرسه حجتیه

**مدرسه حجتیه** (تأسیس ۱۳۲۴ش) از مدارس علوم دینی در قم که توسط سید محمد حجت کوه‌کمری تأسیس شده و در نزدیکی حرم حضرت معصومه قرار دارد. در قم، میدان شهدا، خیابان حجتیه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۷۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## توسعه‌ی ساختمان اولیه
زمین اولیه این مدرسه، در ابتدا متعلق به فرزند ناصرالدّین شاه قاجار بود که توسط سید محمد حجت کوه کمری خریداری و در اختیار طلاب قرار داده شد. پس از مدت کوتاهی، به دلایل متعددی از جمله سقوط رضاشاه و حضور آیت الله بروجردی به منظور تدریس، حوزه‌های علمیه دیگر ظرفیت پذیرش طلاب جدید را نداشتند.  از همین رو، سید محمد حجت کوه کمری چندهزار متر زمین مجاور آن را نیز خرید تا پس از توسعه، این مشکل برطرف شود. طراحی نقشه‌ی ساختمان جدید این مدرسه را نیز، سید محمد حسین طباطبایی برعهده داشت. 

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان قم
رده:مدرسه‌های شهرستان قم
رده:مدرسه‌های علمیه در قم
امامزاده ساریه خاتون

**امامزاده ساریه خاتون** مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قم، بخش سلفچگان، روستای ساریه خاتون واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۷۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

مزار این امامزاده در بقعه‌ای با گنبدی سبز رنگ قرار دارد. آبادی کناری این بقعه به خاطر این امامزاده نام ساریه خاتون زا به خود گرفته است

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان قم
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان قم
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
مدرسه فیضیه

**مدرسه فیضیه** مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در قم، جنب حرم فاطمه معصومه، میدان آستانه مقدسه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۷۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## تاریخچه
بندانگشتی|راست|نمای مدرسه فیضیه
این مدرسه در نیمهٔ اول قرن سیزدهم هجری قمری (محدوده سال‌های ۱۱۶۵ تا ۱۲۱۵ شمسی) جایگزین مدرسه آستانه شد که به اعتبار متون معتبر تاریخی، آن مدرسه از میانه قرن ششم هجری قمری وجود داشته و درعصر صفوی تجدید بنا شده بود. بنای مدرسه چهار ایوانی است و در دو طبقه با ۴۰ حجره پایینی متعلق به عصر قاجار و ۴۰ حجره بالایی متعلق به قرن چهاردهم هجری قمری بنا شده‌است. قدیمی‌ترین بخش مدرسه، ایوان جنوبی آن است که به تاریخ ۹۳۹ هجری قمری با کاشی‌های زیبای معرق، متعلق به عصر صفویه تزیین شده‌است و سر در صحن امام هادی آستانه حرم فاطمه معصومه دختر موسی بن جعفر محسوب می‌شود.

### یورش دوم فروردین ۱۳۴۲ به مدرسه
[بندانگشتی|راست|تصویر مدرسه فیضیه قم روی [اسکناس‌ها و مسکوکات های ایران|اسکناس یک هزار ریالی]]
روز جمعه مصادف با دوم فروردین ۱۳۴۲ و برابر با ۲۵ شوال سالروز درگذشت جعفر صادق، امام ششم شیعیان، به دنبال اعلام عزای عمومی و سخنرانی‌های سید روح‌الله خمینی و تلاش وی در جهت بسیج علما در سراسر کشور، اطلاعیه‌های فراوانی از سوی مجامع مذهبی و مساجد و کانون‌های تبلیغاتی برای برپایی جلسات پراکنده گردید و در اطلاعیه‌ها دعوت شده بود که مردم به سخنان بیان شده در این مجالس در رابطه با حوادث چند ماهه اخیر کشور گوش فرا دهند. نظام  محمدرضا شاه پهلوی نیز در مقابل این تحرک خود را آماده می‌کرد. در روز موعود از سوی مراجع سه مجلس بزرگ در قم برگزار گردید. مجلس اول صبح جمعه در منزل روح‌الله خمینی، مجلس دوم به میزبانی آیت‌الله شریعتمداری و مجلس سوم به دعوت آیت‌الله گلپایگانی در بعد از ظهر همان روز در مدرسه فیضیه برگزار گردید. بر اساس برنامه قبلی، عده‌ای کماندو، با لباس کشاورزان و در حالی که به چاقو و چوب مسلح بودند، به وسیله چند دستگاه اتوبوس شرکت واحد از تهران وارد قم شدند. علاوه بر این تعداد زیادی سرباز و نیروهای ویژه شهربانی در اطراف صحن حرم فاطمه معصومه و مدرسه فیضیه تجمع کرده بودند. این عده پس از مانوری کوتاه در شهر به سوی دروازه قم رفتند و در آنجا مستقر شدند. هنگامی که سخنرانی در مدرسه فیضیه جریان داشت، نیروهای رژیم محمد رضا شاه به مدرسه حمله کردند. این نیروها پس از رساندن خود به پشت بام‌های اطراف به تیراندازی به طرف روحانیون پرداختند و تعدادی از طلاب را نیز از پشت بامها به زمین پرتاب کردند.
که در این حادثه روحانی جوانی به نام سید یونس رودباری بعد از صدمه دیدن ناشی از پرت شدن از پشت بام فیضیه کشته شد.

پرویز معتمد یک از ۵۳ نیروی عملیاتی ساواک در این یورش، ادعای پرتاب طلاب از پشت بامها به زمین را رد می‌کند. او در مورد این عملیات می‌گوید:

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان قم
رده:آثار ملی ایران
رده:آموزش در استان قم
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در قم
رده:مدرسه‌ها در ایران
رده:مدرسه‌های شهرستان قم
رده:مدرسه‌های علمیه در قم
رده:معماری دوره صفویان
خانه مبارک‌آباد

**خانه تاریخی مبارک‌آباد** مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان دماوند، بخش رودهن، دهستان آبعلی، روستای مبارک‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۲۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان دماوند
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان دماوند
باغ هوشمند

**باغ هوشمند** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان سبزوار، بخش روداب، دهستان فروغن، روستای ملوند واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۲۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان سبزوار
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان سبزوار
رده:باغ‌های تاریخی شهرستان سبزوار
خانه میرزا رشید عطایی

**خانه میرزا رشید عطایی** خانه‌ای تاریخی است مربوط به دوره قاجار که در روستای بیدسکان از توابع دهستان باغستان بخش مرکزی شهرستان فردوس واقع شده‌است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۲۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان فردوس
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان فردوس
محوطه ماره‌ای (مهره‌ای)

**محوطه ماره‌ای (مهره‌ای)** مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مرودشت، بخش مرکزی، دهستان رامجرد ۱، ۳/۵ کیلومتری شمال روستای شهرک طالقانی (پل نو) واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۸۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان مرودشت
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان مرودشت
حمام قوشا

**حمام قوشا** از آثار مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام - دوره قاجار است که در داخل شهر اهر واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۰۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان اهر
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اهر
رده:حمام‌های تاریخی شهرستان اهر
تپه گبر نشین

**تپه گبر نشین** مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان اسفراین، بخش دهستان آذری، ۱۰۰ متری شرق روستای حصاری گازرانی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۰۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان اسفراین
رده:تپه‌های باستانی شهرستان اسفراین
تپه کوده ۱

**تپه کوده۱** مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - است و در شهرستان رشتخوار، روستای کوده واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۹۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان رشتخوار
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان رشتخوار
دهستان حومه (دشتستان)

**دهستان حومه** نام دهستانی در بخش مرکزی شهرستان دشتستان، استان بوشهر در ایران است. بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۶۸۳۸ نفر (۱۵۰۰ خانوار) بوده‌است.

## منابع

رده:دهستان‌های شهرستان دشتستان
رده:شهرستان دشتستان
رده:مناطق مسکونی در شهرستان دشتستان
کارخانه رحیم‌زاده

**کارخانه رحیم زاده** مربوط به دوره پهلوی اول است و در اصفهان، پل فلزی، ابتدای خیابان شهید بهشتی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۹۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* کارخانه‌های تاریخی پارچه‌بافی در اصفهان

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان اصفهان
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان اصفهان
رده:کارخانه‌های تاریخی شهرستان اصفهان
کتابخانه کلکته‌چی

**کتابخانه کلکته‌چی** مربوط به دوره پهلوی اول است و در تبریز، خیابان مطهری، کوچه مسجد جامع، حیاط مسجد جامع واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۹۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان تبریز
رده:کتابخانه‌های تاریخی شهرستان تبریز
عمارت چهار صفه غلامحسین نادری

**عمارت چهار صفه** مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان کازرون، بخش کوهمره، دهستان کوهمره، شمال روستای دوسیران واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۹۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان کازرون
رده:عمارت‌های تاریخی شهرستان کازرون
غار مرکردل

**غار مرکردل** مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید است و در شهرستان سلسله (الشتر)، بخش مرکزی، دهستان یوسفوند، ۳ کیلومتری شمال شرق روستای کره جان متروکه به خط مستقیم واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۱۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پارینه‌سنگی در شهرستان سلسله
رده:غارهای تاریخی شهرستان سلسله
خانه‌های بریم شماره ۱۶

**خانه شماره ۱۶ بِریم،** مربوط به دوره پهلوی دوم که در آبادان، منطقه مسکونی بِریم، پلاک ۱۶ واقع شده است. این ساختمان در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۲۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

هلال بِریم در منطقه بُوارده جنوبی آبادان؛ یکی از محله‌های قدیمی و دیدنی این شهر است. بُوارده جنوبی به عنوان یکی از مناطق سکونت کارگران و کارکنان شرکت نفت در دهه ۴۰ شمسی توسعه یافت. خانه‌های بِریم به صورت یک و دو طبقه ویلایی ساخته شد.

امروزه این شهرک ویلایی دارای نگهبانی است و تردد شبانه غیر ساکنان در آن ممنوع است. همه سیم‌کشی‌های شبکه برق شهرک و سیستم‌های خنک‌کننده ساختمان‌های آن به‌صورت زیرزمینی طراحی شده و خدمات و تعمیرات آن توسط شرکت نفت انجام می‌شود.

نام «بِریم» به‌دلیل قرارگیری این محله در کنار اروندرود، از کلمه انگلیسی «بریم» (Brim) به معنای کناره و لبه گرفته شده است. برخی نیز معتقدند این نام به دلیل رویش خرمای «بریمی» یا به نام صاحِب قبلی آن، «ابوابراهیم» انتخاب شده است.

خانه‌های مناطق بِریم و بُوارده از لحاظ نقشه داخلی و تعداد اتاق تفاوت داشت ولی از لحاظ حجم بیرونی بنا و شکل ساخت کاملاً شبیه به یکدیگر بود. تمام خانه‌ها دیوار به دیوار هم و هر کدام دارای یک حیاط بودند و توسط یک باغچه کاملاً محصور می‌شدند. پشت خانه هم به کوچه راه داشت. حیاط و باغچه این منازل به تناسب بزرگی آنها بود. در بریم از خانه‌های ۳ تا ۱۵ اتاقه وجود داشت. تخصیص مسکن در آبادان توسط شرکت نفت بر مبنای رتبه و پایه شغلی بود. در بریم از خانه شماره یک تا شش در دو طبقه ساخته شده بودند. این خانه‌ها به رؤسای رده‌های ارشد شرکت نفت (گروه غیرقابل طبقه‌بندی) (Unclassified) در آبادان تعلق داشت. دیگر خانه‌های بریم یک طبقه بود که معمولاً به کارمندان در رده مدیریت‌های مختلف میانی و پایینی داده می‌شد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان آبادان
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان آبادان
باغ و عمارت معصومیه

**باغ وعمارت معصومیه** مربوط به دوره پهلوی است و در بیرجند، خیابان معصومیه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۹۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان بیرجند
رده:باغ‌های تاریخی شهرستان بیرجند
رده:عمارت‌های تاریخی شهرستان بیرجند
نیروگاه برق (همدان)

**نیروگاه برق همدان** (خیابان عباس‌آباد، دامنه تپه عباس‌آباد در همدان)، مربوط به دوره پهلوی است که این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۹۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده. است. این نیروگاه پس از مرمت به موزه برق همدان تبدیل شده است و تحت حفاظت سازمان میراث فرهنگی است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* فهرست نیروگاه‌های ایران

## منابع

## پیوند به بیرون
* پرونده ثبتی موزه برق همدان 

رده:بناهای تاریخی همدان
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در همدان
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در استان همدان
همدان
تل سیاه میمون‌آباد

**تل سیاه مهمان آباد** مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان شیراز، بخش زرقان، دهستان رحمت آباد، ۲/۵ کیلومتری شمال روستای مهمان آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۸۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان شیراز
مسجد سیدی

**مسجد سیدی** مربوط به دوره تیموریان است که در جنوب غربی شهر تاریخی تون ،  کمربندی فردوس واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۹۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
## نگارخانه


|



## منابع

رده:آثار دوره تیموریان در شهرستان فردوس
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان فردوس
پل سیوند

**بقایای پل سیوند** مربوط به دورهٔ ساسانیان است و در شهرستان مرودشت، بخش سیدان، دهستان خفرک علیا، روستای سیوند، حاشیه رودخانهٔ پلوار واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۸۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان مرودشت
رده:پل‌های تاریخی شهرستان مرودشت
رده:پل‌های استان فارس
تپه گورستان دوبلوکان

**تپه قبرستان دوبلوکان** مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان ازنا، بخش مرکزی، دهستان پاچه لک غربی، ۲۰۰ متری شمال روستای دوبلوکان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۱۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان ازنا
رده:تپه‌های باستانی شهرستان ازنا
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان ازنا
سردابه‌ای روستای رهورد

**بنای سردابه‌ای روستای رهورد** مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان قوچان، بخش باجگیران، روستای رهورد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۹۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان قوچان
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان قوچان
رده:سرداب‌های تاریخی شهرستان قوچان
رده:آثار دوره تیموریان در شهرستان قوچان
قلعه هرسین

**بقایای قلعه هرسین** قلعه‌ای مربوط به دوره ساسانیان است که در شهر هرسین در استان کرمانشاه قرار دارد. این اثر در میدان آزادی این شهر، بین خیابان امام خمینی و خیابان فرمانداری، کوچۀ فلاح واقع شده‌است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۹۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. بقایای این قلعه در حال حاضر توسط شهرداری هرسین به صورت پارک بسیج این شهر درآمده‌است.

## ویژگی‌ها
قلعۀ هرسین از قلوه‌سنگ و ملاط پی‌ریزی شده‌است. این فلعه در گذشته دارای چهار برج در چهار جهت بوده، اما امروزه تنها برج غربی آن باقی مانده‌است. آب قلعه از طریق دو خط لولۀ سفالی از سرآب هرسین تأمین می‌شده‌است. امروزه بقایای این لوله‌ها که با فاصلۀ زیاد از یکدیگر و به‌صورت مخفیانه وارد قلعه می‌شده‌اند، در خانه‌های اطراف قلعه به چشم می‌خورد. وجود این لوله‌ها این فرضیه را مطرح کرده که ساکنان قلعه در هنگام بروز جنگ و در مواقع اضطرار از قلعه خارج نمی‌شده‌اند.

## تخریب
در هنگام ساخت خیابان امام خمینی هرسین و میدان آزادی این شهر، بخش وسیعی از قلعه با بولدوزر تخریب شد. به گزارش شاهدان در این عملیات عمرانی یک انبار واقع در یکی از گوشه‌های قلعه نیز تخریب شد که حاوی مقادیری گندم سوخته بود.

## اکتشاف
در سال ۱۳۷۶ در جریان حفاری بخشی از خیابان امام خمینی به منظور لوله‌کشی آب، دیواره‌ای ساخته‌شده از سنگ‌های بزرگ در کنار قلعه از زیر خاک بیرون آمد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان هرسین
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان هرسین
پل‌های آبشور

**پلهای آبشور** مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مسجدسلیمان، روستای جلودار واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۹۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان مسجدسلیمان
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان مسجدسلیمان
رده:پل‌های تاریخی شهرستان مسجدسلیمان
حمام خیروز

**حمام خیروز**، بنایی تاریخی است مربوط به دوره صفوی. این اثر تاریخی در فردوس، بین میدان صاحب‌الزمان و میدان گلشن و در ضلع جنوبی آرامگاه امامزادگان محمد و ابراهیم واقع شده و در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۹۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
این حمام، به دلیل قرار داشتن در کنار مسجدی به نام خیروز (که در زمین‌لرزهٔ سال ۱۳۴۷ تخریب شد)، به این نام معروف شده‌است.
معماری این حمام، مانند حمام‌های سردشت و حمام کوشک فردوس، در سطح منطقه منحصربه‌فرد است و نکتهٔ جالب توجه در ساخت آن، نوع طراحی است که آب قنات وارد بینه شده و سپس با عبور از طول آن از سمت دیگر به خارج می‌رود.

## تبدیل به موزهٔ مردم‌شناسی

این حمام تاریخی، برای مکان ایجاد موزهٔ مردم‌شناسی فردوس انتخاب شده و در سال‌های اخیر مرمت و بازسازی آن با بیش از ۸۰۰ متر مربع زیربنا و ۲ هزار متر مربع محوطه برای تبدیل‌شدن به موزه مردم‌شناسی انجام گرفت.

در ۲۱ بهمن ۱۳۹۱، پس از اتمام مرمت این اثر تاریخی، موزه مردم‌شناسی فردوس در این مکان افتتاح شد. این موزه، دارای ۱۲۰۰ متر مربع زیربنا و ۲۵۰۰ متر مربع محوطه‌سازی بوده و شامل دو بخش موزه حمام تاریخی و مشاغل سنتی و صنایع دستی می‌باشد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان فردوس
رده:حمام‌های تاریخی شهرستان فردوس
آرامگاه میر تونی

**مقبره میر تونی**، محل دفن میرتونی، از دانشمندان معاصر شاه عباس صفوی، بوده و بنایی تاریخی است مربوط به دوره صفوی که در محدودهٔ شهر تاریخی تون در جنوب غربی فردوس، بین میدان صاحب‌الزمان و میدان گلشن واقع شده‌است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۹۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان فردوس
رده:آثار دوره صفویان در شهرستان فردوس
مزار بوری‌آباد

**مزار بوری آباد** مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان تربت حیدریه، بخش مرکزی، روستای بوری آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۹۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان تربت حیدریه
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان تربت حیدریه
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان تربت حیدریه
رده:بناهای تاریخی شهرستان تربت حیدریه
بلغورخانه مزار شیخ عبدالرحمن

**بلغورخانه مزار شیخ عبدالرحمن** مربوط به دورهٔ صفوی است و در شهرستان گلبهار، روستای نوزاد واقع شده‌است.

بلغورخانه که در فاصلهٔ ۳۰ متری شمال شرقی بنای آرامگاه عبدالرحمان گهواره‌گر است، به نظر می‌رسد مکانی بود که زوار برای رسیدن به بالای تپه ابتدا به این مکان ورود می‌کردند و سپس به وسیلهٔ پله‌ها یا مسیر شیب‌دار به سمت آرامگاه حرکت می‌کردند. این بنا از ساختمانی آجری به صورت سنگ‌چین تشکیل شده و بخش بالایی بنا به شکل آجرچین با گچ و گِل ایجاد گشته‌است.

این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۹۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان گلبهار
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان چناران
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان چناران
استودان‌های کوشکک

**استودانهای کوشکک** مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان مرودشت، بخش درودزن، دهستان رامجرد ۲، یک کیلومتری شمال غرب روستای کوشکک، کنار جاده آسفالته بر دامنه کوه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۷۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان مرودشت
رده:استودان‌های تاریخی شهرستان مرودشت
رده:کوشک‌های تاریخی شهرستان مرودشت
پل آلی کون

**پل آلی کون** مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان مسجد سلیمان، بخش اندیکا، روستای چلوار واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۹۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان مسجد سلیمان
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان مسجد سلیمان
رده:پل‌های تاریخی شهرستان مسجد سلیمان
بند و بست گرم‌آباد

**بند و بست گرم آباد** مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان مرودشت، بخش مرکزی، دهستان رودبال، ۱ کیلومتری جنوب روستای گرم آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۸۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان مرودشت
رده:بندهای تاریخی شهرستان مرودشت
خانه بهادر دیوان (خانه نجف خان)

**خانه بهادر دیوان (خانه نجف خان منصوری طباطبایی)** مربوط به دوره قاجار است و در بافت قدیم بهبهان، خیابان عدالت، محله کاروانسرا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۹۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. میرزا علیرضا بهادر دیوان بهبهانی حاکم سنتی بهبهان و کهگیلویه این خانه را ساخت سپس به جانشین و فرزندش میرزا سلطان محمد خان قوام دیوان (سردار امجد بهبهانی) آخرین کلانتر سنتی بهبهان و توابع رسید که به نام  نجف خان منصوری طباطبایی نوه میرزا علیرضا بهادر دیوان شناخته می شود

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان بهبهان
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان بهبهان
غسالخانه عموزین‌الدین

**غسالخانهٔ عموزین‌الدین** مربوط به دورهٔ قاجاریان است و در محوطهٔ گورستان عموزین الدین در خیابان آذربایجان تبریز واقع شده‌است. این اثر در تاریخ ۵ تیر ۱۳۸۴ خورشیدی با شمارهٔ ثبت ۱۱۹۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان تبریز
امامزاده دال ذال

**امامزادگان ابراهیم و حذیفه (مسجد دال ذال)** مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، خیابان فردوسی، کوچه عین الدوله ۵، محله مهاد مهین واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۹۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## نگارخانه

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## پانویس

## منابع
* 
* 
* 

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان تبریز
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان تبریز
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان تبریز