آلکسی ناوالنی

**آلکسی آناتولیویچ ناوالنی** (به ؛  – ) حقوق‌دان، سیاستمدار و منتقد سیاسی-اقتصادی ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه بود. وی یکی از رهبران اصلی اعتراضات سال‌های ۲۰۱۱–۲۰۱۲ در روسیه بود. ناوالنی پس از گذراندن دوره درمان مسمومیت با سمِ نُویچُک، در ۱۷ ژانویه ۲۰۲۱ از آلمان به روسیه بازگشت و در فرودگاه دستگیر شد و به اتهام اختلاس به سه سال و نیم زندان محکوم شد. وی در دادگاه، اتهام اختلاس علیه خود را نادرست خواند و همه اتهامات را رد کرد. وی در ۱۶ فوریه ۲۰۲۴ در زندانی در «مدار شمالگان» جان سپرد.

## فعالیت سیاسی
بندانگشتی|راست|ناوالنی در دادگاه (۶ دسامبر ۲۰۱۱)

عمده فعالیت‌های سیاسی اجتماعی ناوالنی از سال ۲۰۰۹ آغاز شد. در سال ۲۰۱۰ در یک رای‌گیری اینترنتی که برای نامزدی شهرداری مسکو انجام شد، وی ۴۵ درصد آراء را به خود اختصاص داد.

او در نوامبر ۲۰۱۰ گزارشی را در وبلاگ خود، که «ژورنال زنده» نام دارد، منتشر کرد و طی آن مدعی شد که رؤسای شرکت ترانس‌نفت مبلغ ۴ میلیارد دلار در جریان ساخت خط لوله شرق سیبری دزدیده‌اند.

در دسامبر ۲۰۱۱ و در ماه‌های فوریه و مارس ۲۰۱۲ ناوالنی به همراه دیگر رهبران معترض، تظاهرات وسیعی در شهر مسکو علیه روند انتخابات و نامزدی پوتین در این انتخابات براه انداختند. وی همچنین همکار نزدیک پوتین یعنی ایگور شوالوف را متهم کرد که از شرکت‌های متعلق به رومن آبراموویچ و علی‌شیر عثمانف مبلغ ده‌ها میلیون دلار دریافت کرده‌است.

پس از انتخاب پوتین، مخالفان او دوباره تظاهرات وسیعی را در میدان پوشکین به همراه دیگر ناراضیان برگزار کردند که باعث دستگیری و زندانی شدن ناوالنی به‌مدت ۱۵ روز شد. سازمان عفو بین‌الملل وی را زندانی برای ابراز عقیده نامید.

ناوالنی در ژوئیه ۲۰۱۳ برای انتخاب شهردار مسکو نامزد شد. ولی در مراسمی که در جلوی کاخ کرملین برگزار کرده بود، دستگیر و سپس آزاد شد و رسانه‌ها از تبلیغ ناوالنی خودداری کردند. او در این رای‌گیری حدود ۲۷ درصد آراء را کسب کرد و شهردار مسکو که از طرفداران پوتین بود حدود ۵۱ درصد آراء را بدست‌آورد.

در آوریل ۲۰۱۴ دادگاهی در مسکو ناوالنی را به اتهام اختلاس از یک شرکت سازنده وسائل آرایشی محاکمه و به حبس خانگی محکوم کرد تا در جریان محاکمه مسکو را ترک نکند. گفته می‌شد ممکن است دادگاه وی را به ۸ سال زندان و پرداخت جریمه نقدی محکوم کند.

دادستان مسکو در ۱۹ دسامبر ۲۰۱۴ درخواست ده سال زندان برای ناوالنی نمود. ولی وی خود را در ارتباط با اختلاس بیگناه می‌دانست. در ۳۰ دسامبر ۲۰۱۴ هزاران نفر در مسکو علیه رای دادگاه دست به تظاهرات زدند. ناوالنی درحالی که حصر خانگی را نادیده گرفته و قصد الحاق به تظاهر کنندگان را داشت توسط پلیس دستگیر شد.

## مسمومیت
وضعیت ناوالنی در پروازی در ۲۰ اوت ۲۰۲۰ از سیبری به مسکو به‌طور ناگهانی متشنج شد و فیلم‌های ویدئویی نشان می‌دهند که وی با صدای بلند ناله می‌کند و خدمه در هنگام پرواز به سمت وی می‌روند. پس از آن وی به کما رفت و هواپیما مجبور به فرود اضطراری شد. ناوالنی سپس در ۲۱ اوت از امسک به آلمان منتقل شد تا تحت درمان قرار گیرد. به گفتهٔ مقاماتِ دولت آلمان، مسمومیت وی با سمِ نُویچُک صورت گرفته بود.

### بهبود و بازگشت به روسیه
وی پس از بهبود در آلمان، از تصمیم خود برای بازگشت به روسیه خبر داد.

### بازداشت
آلکسی ناوالنی در ۱۸ ژانویه ۲۰۲۱ به کشورش بازگشت و بلافاصله در بازرسی گذرنامه در فرودگاه بین‌المللی شرمتیوو بازداشت شد. مقام‌های زندان فدرال روسیه نیز بازداشت وی را تأیید کردند.

## کاخی برای پوتین
در ۱۹ ژانویه ۲۰۲۱ (یک روز پس از بازگشت ناوالنی به روسیه و بازداشت در فرودگاه) مستندِ کاخی برای پوتین منتشر شد. این فیلم مورد توجه علاقه‌مندان قرار گرفت. نیم ساعت پس از انتشار، نیم‌میلیون نفر آن را تماشا کردند. این فیلم مستند ساخت ناوالنی درباره تحقیقاتی در مورد رئیس‌جمهور روسیه ولادیمیر پوتین و ادعای بزرگ‌ترین سرقت در تاریخ روسیه است.

## اعتصاب غذا در اعتراض به شکنجه
آلکسی ناوالنی در ۳۱ مارس ۲۰۲۱ اعلام کرد که در اعتراض به شکنجه و عدم رسیدگی به مشکلات جسمی‌اش اعتصاب غذا می‌کند. وی در ۲۳ آوریل ۲۰۲۱ گفت که پس از دریافت مراقبت‌های پزشکی و اخطار پزشکانش، به اعتصاب غذای خود پس از ۲۴ روز پایان می‌دهد. زیرا ادامهٔ این اعتصاب می‌تواند جانش را به خطر اندازد.

## مرگ

[بندانگشتی|یادبود مرگ الکسی ناوالنی در [سنت پترزبورگ (۱۶ فوریه ۲۰۲۴)]]
در ۱۶ فوریه ۲۰۲۴ سازمان زندان‌های روسیه گزارش داد که ناوالنی در زندان و ظاهراً بر اثر لخته شدن خون درگذشته است. سازمان زندان‌های روسیه در منطقهٔ یامالو نِنِتس این کشور اعلام کرد که آلکسی ناوالنی در یک اردوگاه کیفری در خارپ در قطب شمال – که یکی از سخت‌ترین زندان‌های روسیه به‌شمار می‌رود – پس از هواخوری، احساس ناخوشی کرده و بلافاصله پس از آن بی‌هوش شده و احیای قلبی‌ریوی بر او بی‌اثر بوده‌ است. ناوالنی  به‌هنگام مرگ، ۴۷ ساله و در حالِ سپری کردن ۱۹ سال حکم زندان خود بود.

مرگ وی واکنش‌های بسیاری را برانگیخت. رهبران کشورهای غربی، دولت روسیه را مسئول مرگ ناوالنی دانستند.

در فوریه ۲۰۲۶ دولت‌های اروپایی اعلام کردند دولت روسیه الکسی ناوالنی را با استفاده از سم اپیباتیدین بدست آمده از قورباغه زهرآگین کشته است.

## جوایز و افتخارات
* شخصیت برجسته سال ۲۰۰۹ توسط مجله اقتصادی Vedomosti
* عنوان World Fellows Program توسط دانشگاه ییل در سال ۲۰۱۰
* قرارگرفتن در لیست «صد متفکر برجسته جهان» توسط فارن پالیسی Foreign Policy در سال ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲ و ۲۰۱۳.
* لیست «صد شخصیت تأثیرگذار» توسط مجله تایم در ۲۰۱۲.

## کتاب‌شناسی

* 

## یادداشت‌ها

## منابع

## پیوند به بیرون

*  


رده:اعتراضات در روسیه ۲۰۱۲–۲۰۱۱
رده:اعتصاب‌های غذا
رده:افراد روس اوکراینی‌تبار
رده:پرونده‌های دادگاه حقوق بشر اروپا مربوط به روسیه
رده:ترورهای نافرجام
رده:حقوق‌دانان اهل روسیه
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه دوستی ملل روسیه
رده:درگذشتگان ۲۰۲۴ (میلادی)
رده:درگذشتگان در زندان اهل روسیه
رده:دریافت‌کنندگان جایزه ساخاروف
رده:زادگان ۱۹۷۶ (میلادی)
رده:زندانیان درگذشته در زندان‌های روسیه
رده:زندانیان عقیدتی عفو بین‌الملل زندانی‌شده توسط روسیه
رده:ستارگان اینترنت روسیه
رده:فعالان سیاسی اهل روسیه
رده:لیبرال‌های اهل روسیه
رده:مخالفان اهل روسیه
رده:نهاد ضدفساد
رده:وبلاگ‌نویسان اهل روسیه
رده:قربانیان مسمومیت‌های عمدی