پژو ۴۰۵

بندانگشتی|پژو ۴۰۵ نسل اول
**پژو ۴۰۵**  یک خودروی اندازه متوسط است که توسط خودروساز فرانسوی پژو از سال ۱۹۸۷ تا ۱۹۹۷ تولید شد. این خودرو طی مدت عرضه توسط این شرکت فرانسوی یکی از پر افتخارترین و موفق‌ترین سدان‌های اروپایی شناخته شد تا جایی که در سال ۱۹۸۸ خودروی سال اروپا برگزیده شد و در فرانسه وجههٔ **پرستیژ و افتخار اروپایی** داشت.در کنار اینها پژو ۴۰۵ در مسابقات مختلفی اعم از رالی داکار جزو حریفان پر ادعایی برای سایر خودروسازهای اروپایی محسوب می‌شد و در سایر مسابقات نیز افتخارات بسیاری را ثبت کرد و در سال‌های ۱۹۸۹ و ۱۹۹۰ برای دو سال پیاپی قهرمان مسابقات رالی داکار شد. بالغ بر ۲٫۵ میلیون دستگاه از این خودرو در سرتاسر جهان، در نسخه‌های فرمان چپ و راست، در مدل‌های سدان و استیشن فروخته شده است. در اوایل سال ۲۰۲۰، تولید ۳۳ ساله این خودرو به‌عنوان بیستمین خودروی تک نسلی با عمر طولانی‌تر در تاریخ به‌شمار می‌رفت توسط ایران‌خودرو متوقف شد.

پژو ۴۰۵ در نسخه‌هایی برای اکسل عقب (SRix4، Mi16x4 و T16)، سیستم تعلیق مشترک هیدروپنوماتیکی با سیتروئن بی‌ایکس دارد. همانند بی‌ایکس، ۴۰۵ از موتورهای بنزینی XU و دیزلی XUD استفاده می‌کرد که در نسخه ایرانیزه آن یعنی SLX موتور TU5 نیز روی آن قرار گرفت. ۴۰۵ آخرین خودروی پژو بود که در ایالات متحده فروخته شد و بین سال‌های ۱۹۸۸ و ۱۹۹۱ در این بازار با مدل‌های مختلف از جمله مدل Mi16 عرضه شد

۴۰۵ به صورت سدان و استیشن، با دیفرانسیل جلو و چهار چرخ متحرک در دسترس بوده است. برخلاف ۵۰۴ و بعد از آن ۴۰۶، هیچ مدل کوپه‌ای از آن ارائه نشد: تنها دو نمونه از ۴۰۵ توربو ۱۶ دو در (که نباید با 405 T16 اشتباه شود) ساخته شد.

## تاریخچه

در ژوئیه ۱۹۸۷، پژو ده نسخه از مدل سدان ۴۰۵ را به‌طور همزمان برای مدل سال ۱۹۸۸ رونمایی کرد. فروش در بازار اروپا در اکتبر ۱۹۸۷ و در بریتانیا در ژانویه ۱۹۸۸ آغاز شد. این خودرو جانشین پژو ۳۰۵ قدیمی و همچنین مدل‌های تالبوت، هاچ‌بک آلپاین و سدان سولارا شد که عرضه آن یک سال پیش و با حذف برند تالبوت متوقف شد. مدل ۳۰۵ که از نظر ابعاد اندکی کوچک‌تر بود بلافاصله پس از عرضه ۴۰۵ از محدوده پژو خارج شد و تولید مدل بزرگ‌تر ۵۰۵ نیز چند سال بعد به پایان رسید. مدل جدید پژو پس از سال ۱۹۸۹، مدل بزرگ‌تر ۶۰۵ بود.

فروش مدل استیشن در ماه مه ۱۹۸۸ آغاز شد، اگرچه بازار بریتانیا تا اکتبر ۱۹۸۸ نسخه‌های استیشن را دریافت نکرد. برخلاف ۵۰۴ و بعداً ۴۰۶، مدل کوپه پژو ۴۰۵ هرگز به مردم عرضه نشد. نسخه‌های راست فرمان در کارخانه سابق روتس/کرایسلر در خط تولید رایتون در نزدیکی شهر کاونتری و مدل‌های چپ فرمان در خط تولید سوشو در فرانسه تولید می‌شد.

موتورهای چهار سیلندر بنزینی از ۱٫۴ تا ۱٫۹ لیتر و ۶۵ تا ۱۶۰ اسب بخار (۴۸ تا ۱۱۸ کیلووات) در دسترس بودند. در سال ۱۹۸۸، موتورهای دیزل تنفس طبیعی (۱٫۹) و توربوشارژ (۱٫۸) به این محدوده اضافه شدند. ۵۰۰ هزارمین ۴۰۵ در سال ۱۹۸۹ تولید شد و پس از آن یک میلیونمین ۴۰۵ در سال ۱۹۹۰ کارخانه سوشو را ترک کرد. این زمانی بود که گیربکس BE1 با BE3 جایگزین شد.

در سال ۱۹۹۱، به‌روزرسانی‌هایی برای داشبورد، فرمان و عایق صدا انجام شد، اما برای سال ۱۹۹۲، مدل فاز ۲ با طراحی جدید صندوق عقب با ورودی بهتر، چراغ‌های عقب و داشبورد جدید وارد بازار شد. تولید ۴۰۵ تا این زمان به بیش از ۱ میلیون و ۵۰۰ هزار دستگاه رسیده بود.

در پاییز ۱۹۹۵، ۴۰۶ به‌عنوان جایگزین ۴۰۵ معرفی و تولید مدل سدان ۴۰۵ متوقف شد. یک کیسه هوا از سال ۱۹۹۴ در ۴۰۵ و به صورت استاندارد در سمت چپ Mi16 و T16 موجود بود. در ابتدای سال ۱۹۹۷، نسخه استیشن ۴۰۶ به بازار عرضه شد که نشان دهنده پایان تولید ۴۰۵ اروپایی پس از ده سال بود.

۴۰۵ یکی از پرفروش‌ترین خودروهای خانوادگی بزرگ در اروپا، به‌ویژه در فرانسه و بریتانیا بود. این خودرو هشتمین خودروی پرفروش بریتانیا در سال‌های ۱۹۹۲ و ۱۹۹۳ بود. ۴۰۵ همچنین به دنبال موفقیت پژو ۵۰۵ پس از لغو محدودیت واردات خودروهای CBU در اواخر دهه ۱۹۸۰ به یک مدل محبوب در تایلند تبدیل شد.

## طراحی
۴۰۵ بر اساس پلتفرم ۲۰۵ کشیده‌تر طراحی و ساخته شد و شرکت این خودرو را جایگزین ۴۰۴ و ۵۰۵ کرد. پژو برای پروژه طراحی خودروی ۴۰۵ به سراغ شرکت پینین‌فارینا متخصص طراحی بدنه رفت، نتیجه طراحی این شرکت خودرویی با با نیمرخ آیرودینامیکی همراه با ضریب درگ (cx) ۰٫۳۰، که در میان خودروهای هم نسل خود بسیار نتیجه مطلوبی بود. این این طراحی نه تنها صرفاً برای زیبایی نبود بلکه به کاهش سوخت و عملکرد خودرو نیز کمک کرد. در سال ۱۹۸۸، عنوان «خودروی سال اروپا» را که توسط هیئت داوران مطبوعات اروپایی اعطا شده بود، از آن خود کرد.در سال ۱۹۹۳ پژو نسل دوم این خودرو با فیس لیفت نمای عقب و دیزاین داخلی ارائه کرد. در فیس لیفت دوم چراغ‌های عقب بروزرسانی، بخش کرکره‌ای بین چراغ‌های عقب برای سهولت در گذاشتن بار درون صندوق عقب حذف شد. در کنار فیس لیفت، تزئینات و داشبورد خودرو نیز دچار تغییرات شد.

## بازارها و تولید
 **اروپا**: از ۱۹۸۷ تا ۱۹۹۷ در سوشو (فرانسه) و رایتون آن دانزمور (انگلستان). **زیمبابوه**: تا ۲۰۰۲، توسط شرکت کوئست تولید شد.
 **مصر**: شرکت آبازا ۴۰۵ را در مصر تولید کرد.
 **ایران**: تولید توسط شرکت ایران‌خودرو از ۱۹۹۱ تا ۲۰۲۲ تولید شد. 
 **شیلی**: تولید شده توسط شرکت فرانکو.
 **آرژانتین**: از سال ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۹ در کارخانهٔ پژو ویلا ساخته شد. در این کشور، ۴۰۵ خودرویی بسیار محبوب با فروش کلی بیش از ۵۰۰٬۰۰۰ دستگاه بوده است.
 **لهستان**: حدود ۴۰۰۰ دستگاه در شرکت fsc لوبلین بین سال‌های ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۵ تولید شد.
 **تایوان**: تولید شده توسط شرکت یو - تین موتورز از ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۵.
 **تایلند**: تولید شده توسط شرکت وای‌ام‌سی موتورز از ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۷.
 **بلژیک**: تولید شده توسط شرکت بروکسیا از ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۶.
 **آذربایجان**: تولید شده توسط ایران‌خودرو در منطقهٔ صنعتی نفت‌چاله از سال ۲۰۱۹ (نسخهٔ تولیدی در آذربایجان پژو پارس است).

از پژو ۴۰۵ نسخه T16 تنها ۱۰۴۶ عدد تولید شد و برای همیشه جزو افسانه‌های این شرکت باقی ماند.

## ایران

تولید پژو ۴۰۵ در ایران در سال ۱۹۹۰ شروع شد و حدود سه دهه در ایران تولید شد. خانوادهٔ ۴۰۵ که شامل انواع ۴۰۵، روآ، آردی، ۴۰۵ استیشن و پارس می‌شود از ابتدای تولیدشان تا سال ۱۳۸۹ حدود ۲ میلیون و ۲۹۵ هزار دستگاه توسط ایران‌خودرو تولید شده‌اند که پس از خانوادهٔ پراید، بیشترین تیراژ خودرو از ابتدای صنعت خودروسازی ایران را از آن خود کرده‌اند.

در سال ۱۳۸۸، نسخهٔ به‌روز و فیس‌لیفت پژو ۴۰۵ با نام SLX تولید شد که به چراغ مه‌شکن جلو مجهز بود و کاسه‌چراغ‌های جلو و عقب آن کریستالی شده بودند. در قسمت بدنه از زه‌هایی با طرح جدید استفاده شده بود و روی لبهٔ در صندوق عقب نیز از یک بادگیر استفاده شده بود. نسخهٔ SLX اوایل با موتور XU7 تولید می‌شد اما در سال ۱۳۹۰ موتور این نسخه تغییر کرد و با موتور TU5 به بازار آمد. در سال ۱۳۹۳ داشبورد و رودری‌های پژو ۴۰۵ به‌کلی تغییر کردند. در ۲۲ خرداد ۱۳۹۹ تولید پژو ۴۰۵ GLX برای همیشه متوقف شد اما نسخهٔ تاکسی دوگانه‌سوز در سال‌های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ هم تولید شده است. تولید نسخه SLX در سال ۱۴۰۰ متوقف شد.

ایران‌خودرو مدل‌های زیر را بر اساس پژو ۴۰۵ تولید کرد:
* پژو ۴۰۵ GL/GLX: ابتدا با موتور ۱٫۶ لیتری با کد موتور (XU5 2C) و پس از آن ۱٫۹ لیتری با کد موتور (XU9 2C) تولید و به دلیل مصرف بالای سوخت و کاربراتوری بودن این دو موتور و استانداردهای آلایندگی یورو توسط شرکت ایران‌خودرو تولید این دو موتور متوقف گردید.
* پژو ۴۰۵ GLX: موتور ۱٫۸ لیتری با کد موتور (XU7 JPL3) وارد سالن مونتاژ شد و برخلاف موتورهای قبلی که از سیستم پرخوران کاربراتور بهره می‌بردند با سیستم انژکتوری مجهز شده بود و عملکرد بسیار مطلوبی داشت. نیروی این موتور با قدرت ۱۰۰ اسب بخار و گشتاور ۱۵۳ نیوتون متر از طریق جعبه دنده دستی ۵ سرعته با کد BE3 می‌تواند این خودرو را با شتاب صفر تا صد طبق اعلام ایران‌خودرو ۱۱ ثانیه (بعضا در برخی از تست‌ها این عدد کمتر نیز بوده) برساند. پژو ۴۰۵ از سال ۲۰۰۲ تا سال ۲۰۲۰ با این موتور در ایران تولید شد و محبوب‌ترین خودروی ایران گردید؛ اما نسخه دوگانه‌سوز تاکسی تا سال ۲۰۲۲ تولید شد.
* پژو ۴۰۵ GLI: این مدل کم‌آپشن‌تر از GLX در سال‌های ۱۳۸۳ تا ۱۳۸۵ تولید شد. GLI مدلی اقتصادی از GLX بود اما همچنان از پیشرانه و جعبه دنده مشترکی با GLX استفاده می‌کرد. تفاوت GLI با نسخه GLX در استفاده از رنگ روغنی به‌جای متالیک، سپرهای مشکی برخلاف GLX که از سپر هم رنگ بدنه استفاده می‌کند همچنین تنظیم آیینه و بالابرهای شیشه عقب و جلو برخلاف نسخه GLX دستی بود.
* پژو ۴۰۵ SLX: مدل به‌روزرسانی شده پژو ۴۰۵ که با تغییراتی در نمای خارجی و داخلی و موتور ۱٫۶ لیتری ۱۶ سوپاپ تی‌یو۵ (TU5) از سال ۱۳۸۸ عرضه شد و تا سال ۱۴۰۰ ادامه داشت. (نسخه‌های اولیه با موتور ۱٫۸ لیتری ۸ سوپاپ XU7 عرضه می‌شدند).

## اتحادیه اروپا
این خودرو در **سال ۱۹۸۸** موفق به کسب عنوان **«خودروی سال اروپا»** شد، جایزه‌ای معتبر که از سوی هیئت داورانی متشکل از خبرنگاران خودرویی اروپایی اهدا می‌شود و پژو ۴۰۵ با بیشترین تعداد رأی در تاریخ این رقابت برنده شد.در اروپا، ۴۰۵ با طیف گستردهٔ امکانات فنی و بدنه عرضه می‌شد، از جمله نسخه‌های **سدان** **و** **استیشن**، و موتورهای بنزینی و دیزلی با حجم‌های مختلف. این تنوع باعث شد که ۴۰۵ در کشورهای مختلف اروپایی از جمله فرانسه، بریتانیا، آلمان، ایتالیا و اسپانیا، در کلاس خودروهای خانوادگی متوسط رقابتی باشد. پژو ۴۰۵ در کارخانه‌های اروپا از جمله در فرانسه و بریتانیا تولید می‌شد و تا زمان توقف تولید در سال ۱۹۹۷ میلادی بیش از **۲٫۵ میلیون دستگاه** از آن در سراسر جهان (بیشتر در اروپا) به فروش رسید.

## آمریکای شمالی

بندانگشتی|پژو ۴۰۵ در ایران
سه نسخه از ۴۰۵ در آمریکای شمالی تا پایان سال ۱۹۸۸ به‌فروش رسید. قیمت پایه پژو ۴۰۵ در ایالات متحده از ۱۵۳۰۰دلار شروع و در نسخه Mi16 تا ۲۱۷۰۰ دلار نیز می‌رسید که در نسخه پایه رقبای قیمتی آن فورد ماستنگ GT مدل ۱۹۹۰ بود. همچنین این خودرو با دونسخه متفاوت و نسخهٔ Mi16 که نسخهٔ اسپرت ۴۰۵ بود در ایالات متحده عرضه شد. پژو بعد از فروش ۴۰۵ در سال ۱۹۹۲ از بازارهای آمریکا و کانادا خارج گردید.

## آمریکای جنوبی
پژو ۴۰۵ در **آمریکای جنوبی** با **حضور رسمی و تولید محلی** همراه بود و در دههٔ ۱۹۹۰ میلادی در برخی کشورهای این منطقه به بازار عرضه شد. این خودرو عمدتاً در کشورهایی مانند **آرژانتین** و **شیلی** مونتاژ و فروخته می‌شد و بخشی از بازار خودروهای خانوادگی متوسط را به خود اختصاص داد. همچنین این خودرو با استقبال بسیار خوبی از طرف کشورهای آمریکای جنوبی مواجه شد و نظر مالکان این خودرو بسیار مثبت ارزیابی شد. مالکان و کاربران، پژو ۴۰۵ را خودرویی با **سواری نرم، هندلینگ مناسب در سرعت‌های بزرگراهی و طراحی قابل قبول** برای زمان عرضه توصیف کرده‌اند. این ویژگی‌ها به‌ویژه در مقایسه با برخی رقبای هم‌دوره، از جمله خودروهای داخلی بازار آمریکای جنوبی، مورد توجه قرار گرفته است

## آفریقا
پژو ۴۰۵ در قارهٔ آفریقا در چند کشور به‌صورت تولید تحت لیسانس عرضه شد و در دههٔ ۱۹۹۰ و اوایل دههٔ ۲۰۰۰ میلادی حضور مشخصی در بازار برخی کشورهای آفریقایی داشت. این حضور عمدتاً در چارچوب راهبرد پژو برای تولید محلی در بازارهای نوظهور و کاهش هزینه‌های واردات انجام گرفت.

در **شمال آفریقا**، پژو ۴۰۵ در کشورهایی مانند مصر مونتاژ می‌شد. تولید این مدل در مصر از طریق همکاری با شرکت‌های خودروسازی محلی انجام گرفت و به‌عنوان بخشی از ناوگان خودروهای خانوادگی و خدماتی مورد استفاده قرار گرفت. تداوم تولید در این منطقه نشان‌دهندهٔ تقاضای پایدار برای خودروهای متوسط اروپایی بود.

در **جنوب آفریقا**، پژو ۴۰۵ در زیمبابوه توسط شرکت خودروسازی سازی کوئست موتور مونتاژ شد و تولید آن تا اوایل دههٔ ۲۰۰۰ میلادی ادامه داشت. این تولید محلی در شرایطی انجام می‌شد که بازار خودرو در برخی کشورهای آفریقایی به خودروهای مقاوم و مناسب شرایط جاده‌ای متنوع نیاز داشت.

## آسیا
پژو ۴۰۵ در آسیا نیز در چند کشور حضور تولید و مونتاژ داشت و در دورهٔ دههٔ ۱۹۹۰ میلادی به‌صورت محلی عرضه می‌شد. این حضور نشان‌دهندهٔ گسترش جهانی مدل ۴۰۵ فراتر از بازار اروپایی بود و در برخی مناطق به‌دلیل همکاری‌های صنعتی بین شرکت‌های محلی و پژو انجام گرفت. در تایوان، پژو ۴۰۵ از سال ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۵ میلادی توسط شرکت یو-تین موتورز مونتاژ می‌شد. تولید پژو ۴۰۵ به‌دلیل ورشکستگی شرکت سازنده در تایوان در اواسط دههٔ ۱۹۹۰ متوقف شد.در تایلند نیز تولید پژو ۴۰۵ از سال ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۷ میلادی توسط شرکت وای‌ام‌سی انجام می‌گرفت و این مدل در بازار این کشور به فروش می‌رسید. علاوه بر تایوان و تایلند، پژو ۴۰۵ در برخی دیگر از کشورهای آسیایی مانند اندونزی نیز مونتاژ شده است، هرچند اطلاعات دقیق سال‌های تولید در منابع صنعتی معتبر کمتر مستند شده است.

## موتور اسپرت
[چپ|بندانگشتی|[پژو ۴۰۵ توربو ۱۶|پژو ۴۰۵ توربو-۱۶ برنده رالی داکار ۱۹۸۹ و ۱۹۹۰]]
چپ|بندانگشتی|نسخه Pikes Peak از ۴۰۵ توربو 16 GR.
نسخه موتوراسپرت ۴۰۵، مدل رالی ۴۰۵ توربو ۱۶ GR، با مدل جاده‌ای ۴۰۵ بسیار متفاوت بود. این خودرو با بدنه کوپه و پیکربندی موتور وسط ساخته شده بود، مانند ۲۰۵ T16 دارای سیستم چهار چرخ محرک به صورت ثابت و دیفرانسیل مرکزی قابل تنظیم به صورت الکترونیکی بود، زیرا بر اساس همان فناوری ساخته شده بود. حداقل چهار دستگاه از آن تولید شد که در مسابقات سربالایی و رالی پاریس-داکار شرکت می‌کردند.

امروزه، سه دستگاه از آنها در موزه رسمی پژو در شهر سوشو فرانسه و دیگری در یک مجموعه خصوصی نگهداری می‌شود.
* **۱۹۸۸**: آری واتانن، راننده فنلاندی، رکورد جدیدی را در مسابقات بین‌المللی Pikes Peak Hillclimb ثبت کرد (فیلمی از این مسابقه با عنوان *Climb Dance* توسط ژان لویی موری ساخته شد که برنده جایزه نیز شد). کانکونن و پیرونن با خودروی 405 T16 GR در رالی پاریس-داکار پیروز شدند.
* **۱۹۸۹**: پیروزی در رالی پاریس-داکار توسط تیم Vatanen-Ickx با یک 405 T16 GR.
* **۱۹۹۰**: پیروزی در رالی پاریس-داکار توسط تیم واتانن-برگلند با یک خودروی ۴۰۵ T16 GR.

بندانگشتی|پژو ۴۰۵ BTCC مطابق با مقررات سوپر تورینگ ساخته شده است.
مدل‌های مسابقه‌ای ۴۰۵ که از نظر مشخصات فنی بسیار به مدل‌های جاده‌ای نزدیک‌تر بودند، برای چندین سال در مسابقات اتومبیل‌رانی تورینگ اروپا در اوایل تا اواسط دهه ۱۹۹۰، به‌ویژه در مسابقات قهرمانی اتومبیل‌رانی تورینگ بریتانیا و مسابقات قهرمانی سوپرتوریسم فرانسه، شرکت داشتند. در بریتانیا، ۴۰۵ موفقیت کمی کسب کرد، اما این خودرو در سال‌های ۱۹۹۴ و ۱۹۹۵، به رهبری لورن آیلو، برنده مسابقات سوپرتوریسم فرانسه شد.

## نسخه‌ها
پژو ۴۰۵ در نسخه‌ها و مدل‌های مختلفی توسط گروه خودروسازی پژوسیتروئن فرانسه در دو نوع موتور بنزینی و دیزل تولید شد:

همچنین نسخه‌های دیزل این خودرو را می‌توانید در جدول زیر ببینید:

## تولید و فروش

## نگارخانه

## جستارهای وابسته
* پژو پارس
* پژو آردی
* پژو روآ
* سمند
* آریسان
* پژو ۴۰۵ اس‌ال‌ایکس

## منابع

## پیوند به بیرون
* معرفی پژو ۴۰۵ در سایت ایران‌خودرو
* مشخصات فنی پژو 405 GLX

رده:اتومبیل‌های دهه ۱۹۸۰
رده:اتومبیل‌های دهه ۱۹۹۰
رده:خودرو آرژانتین
رده:خودروهای استیشن واگن
رده:خودروهای انگلیسی
رده:خودروهای ایران خودرو
رده:خودروهای پژو
رده:خودروهای پلیس
رده:خودروهای تمام‌چرخ محرک
رده:خودروهای سایز متوسط
رده:خودروهای سدان
رده:خودروهای گردشگری
رده:خودروهای محور جلو
رده:خودروهای مصری
رده:خودروهای معرفی‌شده در ۱۹۸۷ (میلادی)
رده:خودروهای مونتاژ شده در ایران