ارسنجان

**اَرسَنجان**  از شهرهای استان فارس و مرکز شهرستان ارسنجان است. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۷٬۷۰۶ نفر بوده است.

پیرامون ارسنجان را جنگلهای سرسبز بناب و کوه‌های سربلند با مناظر بدیع احاطه کرده است. از مناظر دیدنی ارسنجان می‌توان به جنگلهای سرسبز طبیعی بناب، فیجان، خلیل بگ، تنگ اشکن و چشمه‌سارها ارتفاعات دال‌نشین کوه‌های قلات، دریاچه طشک، غار ضحاک، چشمه شیرخون، پیر با صفا، مروارید سبز (تک درخت روییده بر سنگ)، دریاچه ارسنجان و باغ‌های سرسبز شمال و غرب جنوب ارسنجان اشاره کرد.زبان اصلی مردم ارسنجان فارسی است.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۷٬۷۰۶ نفر (۵٬۲۸۴ خانوار) بوده است.

## وجه تسمیه
اسم اولیه این شهرستان ارژنگان یا ارسنگان بوده، که از دو بخش ارسن به‌معنای خوش آب و هوا و گان به‌معنای جا و مکان تشکیل شده. بعد از یورش اعراب به ایران و تغییر زبان ایرانیان نام این شهر به ارسنجان تغییر یافته است.

## ویژگی‌های تاریخی
شهر ارسنجان در کتب گذشته همچون فارسنامه ناصری، آثار العجم فرصت الدوله شیرازی، بستان السیاحه زین العابدین صوفی، دائرةالمعارف علامه دهخدا از آن نام برده‌اند، اما تاریخ صحیح و دقیقی که بتوان بر آن استناد جست و سال بنای این شهر را دانست در دست نیست.

شهرستان ارسنجان دارای چندین اثر باستانی، میراث فرهنگی و گردشگری مانند مسجد جامع، مدرسه سعیدیه، ایوان قدمگاه مربوط به دوره هخامنشی، قلاتخوار، جمال آباد، تل مهره‌ای (کمال‌آباد)، قصر منوچهر، مربوط به دوره ساسانی، تل تیموریان و تل کاخ، سد دختر، چشمه گمبان و…

شاعرانی چون میرزا محمود خان آغاز، میرزا مصطفی خان انجام، ناصر الدین خان سالار، سکینه آغازی ارسنجانی و دکتر مهدی حمیدی شیرازی از شاعران کهن ارسنجان هستند.

## زبان
زبان مردم شهر و شهرستان ارسنجان فارسی است. اکثریت فارس زبان هستند و عدهٔ کمی ترک‌زبان و عربی تکلم می‌کنند.

## پوشش گیاهی
درختان این منطقه شامل درختان کهن بنه (پسته کوهی)، الوک، ارژن بلوط، انجیر کوهی، گز، تنگز را شامل می‌شود و گیاهانی چون جاشیر، آویشن برگ پهن، آویشن برگ نازک، پرسیاوش، کنگر، قارچ کوهی (هکل و دنبل)، بن سرخ، پیازوک، پونه، نعنای وحشی، گل یخ، زعفران و بسیاری از این قبیل می‌باشد.

## آثار تاریخی
از آثار تاریخی این شهرستان می‌توان به آثار زیر اشاره کرد:
* تل تیموران
* ایوان قدمگاه
* قصر منوچهر
* مدرسه سعیدیه ارسنجان
* مسجد جامع
* تل شاه ولی که متأسفانه با بی‌تدبیری از بین رفت و با خاک یکسان شد.

از دیگر آثار می‌توان به قلعهٔ گچی مربوط به زمان اسماعیلیه، آسیاب آبی تل سفید، تنوره و برج آسیاب ملکشاه و سد دختر نام برد.

## جاذبه‌های گردشگری
[بندانگشتی|چپ|250px|[غار سیده خاتون مربوط به ۶۰ تا ۷۰ هزار سال قبل]]
از مناظر دیدنی ارسنجان می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:
* چشمه گمبان
* جنگل بناب
* جنگل خلیل بیگ
* منطقه فیجان
* تنگ شکن
* دریاچه طشک
* غار ضحاک
* طاق پیر با صفا
* مروارید سبز ارسنجان
* غار سیده خاتون
* تل شرابی
* تل شنی
* تل روباهی
و باغ‌های سر سبز شمال، غرب و جنوب اشاره کرد.

## تقسیمات کشوری
* دهستان شوراب
* دهستان خبریز
* دهستان علی‌آباد ملک

## ره‌آورد
از سوغات ارسنجان می‌توان اقلامی چون رب انار، حلوای سین، آبنبات ارسنجان، زرد انار، سفیداب، بنه، اناردانه و تک را یاد کرد.

## مراکز آموزش عالی
* دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارسنجان
* دانشگاه پیام نور واحد ارسنجان
* دبیرستان متوسطه غیرانتفاعی سما
* دبیرستان علیرضا اسکندری

## نگارخانه

پرونده:پیر با صفا 2.jpg|پیر با صفا 
پرونده:نمای از باغات ارسنجان.jpg|باغات ارسنجان
پرونده:مروارید سبز ارسنجان در روز برفی.jpg|مروارید سبز ارسنجان در روز برفی
پرونده:مدرسه سعیدیه ارسنجان.jpg|مدرسه علمیه سعیدیه ارسنجان
پرونده:مسجد جامع ارسنجان 4.jpg|مسجد جامع ارسنجان
پرونده:Masjed jame arsanjan.jpg|مسجد جامع ارسنجان
پرونده:کوچه باغات ارسنجان.jpg|کوچه باغات ارسنجان در زمستان



## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای استان فارس
* دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارسنجان

## منابع

* بلندا و جایگاه
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.

رده:شهرستان ارسنجان
رده:شهرهای استان فارس
رده:شهرهای شهرستان ارسنجان