open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
آریوا

**آریوا**  شرکت خوشه‌ای دولتی استخراج معدن، فناوری هسته‌ای و انرژی چندملیتی فرانسوی است، که به جهت اجرای پروژه‌های بزرگ مرتبط با انرژی اتمی و انجام پروژه‌های حوزه انرژی در سطح بین‌المللی، سوخت هسته‌ای، اورانیوم، رآکتور هسته‌ای و تولید گونه‌های انرژی تجدیدپذیر شناخته می‌شود.

ریشه‌های تأسیس شرکت آریوا به سال ۱۹۵۸ و ادغام چندین شرکت فرانسوی بازمی‌گردد. اما شکل کنونی آریوا، حاصل تفکیک شرکت فرماتوم، که از شرکت‌های تابعه شرکت دولتی فرانسوی الکتریسیته دو فرانس با بخش انرژی هسته‌ای شرکت زیمنس، در سال ۲۰۱۰ راه‌اندازی شد.

دفتر مرکزی این شرکت در شهر پاریس، فرانسه قرار دارد و بخشی از سهام آن در بازار بورس یورونکست پاریس معامله می‌شود.

پیش از تجدید ساختار شرکتی در سال ۲۰۱۶، اکثریت سهام شرکت آروا متعلق به دولت فرانسه بود که از طریق کمیسیون انرژی‌های جایگزین و انرژی اتمی فرانسه (۵۴٫۳۷٪)، بانک عمومی سرمایه‌گذاری (۳٫۳۲٪) و آژانس مشارکت‌های دولتی (۲۸٫۸۳٪) در اختیار دولت فرانسه بود. شرکت برق فرانسه که دولت فرانسه اکثریت سهام آن را در اختیار دارد، ۲٫۲۴٪ سهام را در اختیار داشت؛ سازمان سرمایه‌گذاری کویت با ۴٫۸۲٪ سهام، دومین سهامدار بزرگ پس از دولت فرانسه بود.

آریوا به عنوان بخشی از برنامه تجدید ساختار پس از ورشکستگی، کسب و کارهای انرژی تجدیدپذیر خود را فروخت یا متوقف کرد و شرکت تابعه راکتور خود، آروا ان‌پی (که به نام اصلی خود، فراماتوم، بازگشته است) را به شرکت ئی‌دی‌اف فروخت. شرکت تابعه آن، آروا تی‌ای (که اکنون تکنیک‌اتم نام دارد) که در زمینه پیشرانش هسته‌ای و راکتورهای تحقیقاتی فعالیت می‌کند، به آژانس مشارکت‌های دولتی فروخته شد و کسب و کار چرخه هسته‌ای آن به یک شرکت جداگانه به نام نیو آریوا (که به اورانو تبدیل شد) سازماندهی مجدد شد. یک هلدینگ جدید به نام آروا اس. ای نیز ایجاد شد تا به عنوان وسیله‌ای برای فعالیت‌های «در معرض خطر» آروا، از جمله تکمیل و تحویل اولکیلوئوتو ۳ در فنلاند، اجرای پروژه‌های انرژی تجدیدپذیر باقی‌مانده آروا و نهایی کردن فروش آروا ان‌پی به ئی‌دی‌اف، عمل کند.

در سال ۲۰۱۷، فروش آروا تی‌ای نهایی شد و در ژانویه ۲۰۱۸، فروش آروا ان‌پی نیز نهایی شد، در حالی که نیو آروا به اورانو تغییر نام داد. این تحولات پایان گروه آروا را رقم زد.

## پانویس

## منابع
* 

## پیوند به بیرون
* وبگاه رسمی آریوا


رده:برندهای فرانسه
رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۰۱ (میلادی)
رده:تولیدکنندگان توربین بادی
رده:شرکت‌های استخراج معدن اورانیم
رده:شرکت‌های انرژی بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۰۱ (میلادی)
رده:شرکت‌های انرژی خورشیدی ایالات متحده آمریکا
رده:شرکت‌های انرژی خورشیدی بریتانیا
رده:شرکت‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۰۱ (میلادی)
رده:شرکت‌های پاریس
رده:شرکت‌های چندملیتی فرانسه
رده:شرکت‌های خوشه‌ای فرانسه
رده:شرکت‌های دولتی فرانسه
رده:شرکت‌های سوخت هسته‌ای
رده:شرکت‌های فرانسوی بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۰۱ (میلادی)
رده:شرکت‌های فناوری هسته‌ای
رده:شرکت‌های فهرست‌شده در بورس اوراق بهادار یورونکست
رده:شرکت‌های فهرست‌شده در بورس یورونکست پاریس
رده:شرکت‌های معدن‌کاری فرانسه
رده:شرکت‌های منبع تجدیدپذیر بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۰۱ (میلادی)
رده:شرکت‌های منبع تجدیدناپذیر بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۰۱ (میلادی)
رده:شرکت‌های مهندسی برق
رده:شرکت‌های مهندسی فرانسه
رده:صنایع سنگین میتسوبیشی
رده:فناوری هسته‌ای در فرانسه
رده:نیروی هسته‌ای در فرانسه
رده:نیروی هسته‌ای
نراد نقره‌ای

بندانگشتی|''Abies alba''
**نراد نقره‌ای** (نام علمی: *Abies alba*) نام یک گونه از سرده نراد است. به این درخت کاخ‌شانه‌ای هم می‌گویند.

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:درختان اروپا
رده:درختان اوکراین
رده:درختان پاکستان
رده:کوه‌های کارپات
رده:گیاگان آلپ
رده:گیاگان اسپانیا
رده:گیاگان پیرنه
رده:گیاگان مونته‌نگرو
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۷۶۸ (میلادی)
رده:نرادها
نراد فریزر

**نراد فریزر** (نام علمی: *Abies fraseri*) نام یک گونه از سرده نراد است.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:تاریخی طبیعی کوهستان‌های گریت اسموکی
رده:درختان ایالات متحده آمریکا
رده:درختان تنسی
رده:درختان جنوب شرق ایالات متحده آمریکا
رده:درختان کارولینای شمالی
رده:درختان ویرجینیا
رده:گیاگان رشته‌کوه آپالاش
رده:گیاهان بومی ایالات متحده آمریکا
رده:نرادها
رده:گونه‌های به‌خطرافتاده NatureServe
نراد بزرگ

**نراد بزرگ** (نام علمی: *Abies grandis*) نام یک گونه از سرده نراد است.

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:تاریخ طبیعی رشته‌کوه‌های ساحلی کالیفرنیا
رده:درختان اقلیم اقیانوسی ملایم
رده:درختان آیداهو
رده:درختان اقلیم قاره‌ای مرطوب
رده:درختان اورگن
رده:درختان ایالات متحده آمریکا
رده:درختان ایالت مونتانا
رده:درختان ایالت واشینگتن
رده:درختان بریتیش کلمبیا
رده:درختان جنوب غربی ایالات متحده آمریکا
رده:درختان در کالیفرنیا
رده:درختان ساحل غربی آمریکا
رده:درختان شمال غربی ایالات متحده آمریکا
رده:گیاگان رشته‌کوه راکی
رده:گیاگان رشته‌کوه کسکیدز
رده:گیاگان رشته‌کوه کلاماث
رده:نرادها
نراد قفقازی

**نراد قفقازی** (نام علمی: *Abies nordmanniana*) نام یک گونه از سرده نراد است.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:درختان جمهوری آذربایجان
رده:درختان در ترکیه
رده:درختان در روسیه
رده:درختان زینتی
رده:درختان گرجستان
رده:گیاهان از گونه‌های کمترین نگرانی
رده:نرادها
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۸۳۸ (میلادی)
نیویورکی‌ها

**نیویورکی ها** (به انگلیسی :New yorkers) عنوان معروفی است برای مجموعه‌ای پنج داستانی از نویسندهٔ معروف داستان‌های کوتاه، او. هنری. پنج داستان کوتاه داخل این کتاب عبارتند از «هدیه‌های کریسمس»، «انتخاب سواپی»، «پرسه‌ای در فراموشی»، «لحظه تیلدی»، و «یادگاری»؛ که البته در چاپ‌های مختلف با اسامی مختلفی چاپ شده‌اند.

## اسامی در نسخۀ چاپی کتابخانۀ آکسفورد
* **The Christmas Presents**
* **Soapy's Choice**
* **A Walk In Amnesia**
* **Tildy's Moment**
* **The Memento**
## اسامی اصلی
* **The Gift Of The Magi**
* **The Cop And The Anthem**
* **A Ramble In Aphasia**
* **Tildy's Moment**
* **The Memento**
## اسامی به فارسی
**اسامی در نسخۀ چاپی کتابخانۀ آکسفورد** :
* **هدیه های کریسمس**
* **انتخاب سواپی**
* **پرسه ای در فراموشی**
* **لحظه تیلدی**
* **یادگاری**
**اسامی اصلی (در چاپ اولیه)** :
* **هدیۀ مجوسیان**
* **پلیس و سرود کلیسا**
* **لحظه تیلدی**
* **یادگاری**
## خلاصهٔ داستان
* **هدیه‌های کریسمس** 
زوجی فقیر دز آستانهٔ کریسمس به تنگنا رسیده‌اند. زن می‌خواهد بهترینن کادو را برای همسر خود بخرد؛ بنا بر این کاری بسیار عجیب انجام می‌دهد؛ و قضیه عجیب تر می‌شود وقتی که هدیهٔ همسر خود را مشاهده می‌کند.
* **انتخاب سواپی** 
> نام ولگردی است که دهر سال نو، به علت سرما و عدم وجود غذای کافی، دست به اقدام عجیبی می‌زند: او از عمد جرم می‌کند تا به زندان برود. حالا چه اتفاقی می‌افتد اگر او نتواند راهی برای به زندان رفتن پیدا کند؟! در این صورت اقدام بعدی سواپی چه خواهد بود؟! همه چیز به انتخاب وی بسیتگی دارد...
* **پرسه‌ای در فراموشی** 
مرد جوانی حافضهٔ خود را از دست می‌دهد؛ و خویشاوندان و دوستان او، همه به دنبال عاملی هستند که بتواند حافضه را به او بازگرداند. این چه بیماری عجیبی است؟ مرد ناگهان حافظه خود را از دست داده. ما دلیل این امر را تا پایان داستان، و جمله ای که مرد جوان به دکتر خود میگوید، نخواهیم فهمید...
* **لحظه‌ی تیلدی**:
تیلدی نام پیشخدمت زنی است که به دلیل همکار زیباروی خود، هیچگاه مورد توجه قرار نگرفته است. حالا مردی ناگهان میاید و بوسه‌ای بر لب او می‌زند. وی بسیار شگفت زده می‌شود ولی به زودی ان مرد برمیگردد و او دلیل این کار را می‌فهمد...
* **یادگاری** 
کل داستان در کمتر از نیم ساعت اتفاق میافتد. بازیگر تئاتری دوست قدیمی خودرا که او نیز هنرپیشه بوده است مبیند. او از همکار و دوست سابق خود میپرسد در این مدت چه اتفاقاتی برای او افتاده است، و کل داستان، ماجرایی است که از زبان همکار او تعریف میشود: وی همسر خوبی از کلیسا پیدا میکند و با او زندگی را از سر میگیرد؛ ولی پس از مدت کوتاهی از وی جدا میشود. دلیل این کار را، در ابتدای داستان هیچ‌کس نمیداند، تنها نکته ای که وجود دارد، این است که داساتان به یک یادگاری مربوط میشود...
## جستار های وابسته
* هدیه مغان
* پلیس و سرود کلیسا
* یادگاری (داستان کوتاه)
* پرسه ای در فراموشی
## منابع

رده:رمان‌های کوتاه
رده:داستان‌های کوتاه او. هنری
رده:داستان‌های کوتاه
رده:کتاب‌های انتشارات دانشگاه آکسفورد
لک‌لک رنگین

**لک‌لک رنگین** (نام علمی: *Mycteria leucocephala*) نام یک گونه از تیره لک‌لکان است.به این پرنده در زبان عامیانه (حاجی لک‌لک رنگین) نیز گفته می‌شود.

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:پرندگان آسیا
رده:پرندگان جنوب شرق آسیا
رده:پرندگان برمه
رده:پرندگان بنگلادش
رده:پرندگان توصیف‌شده در ۱۷۶۹ (میلادی)
رده:پرندگان جنوب آسیا
رده:پرندگان کامبوج
رده:پرندگان مهاجر آسیا
رده:لک‌لک‌های نوک‌زرد
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
لک‌لک‌های راستین

**لک‌لک‌های راستین** یا **لک‌لک‌های نمادین**  نام یک سرده از تیره لک‌لکان است.

## گونه‌های زنده
* لک‌لک شکم‌سفید،  *Ciconia abdimii*
* لک‌لک گردن‌پشمی،  *Ciconia episcopus*
* لک‌لک توفان،  *Ciconia stormi*
* لک‌لک ماگوآری،  *Ciconia maguari*
* لک‌لک خاوری،  *Ciconia boyciana*
* لک‌لک سفید،  *Ciconia ciconia*
* لک‌لک سیاه،  *Ciconia nigra*

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:سرده‌های پرندگان
رده:لک‌لک‌ها
رده:لک‌لک‌های راستین
لک‌لک شکم‌سفید

**لک‌لک شکم‌سفید** (نام علمی: *Ciconia abdimii*) نام یک گونه از سرده لک‌لک‌های راستین است.

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:پرندگان آفریقا
رده:پرندگان آفریقای جنوبی
رده:پرندگان آفریقای سیاه
رده:پرندگان اتیوپی
رده:پرندگان توصیف‌شده در ۱۸۲۳ (میلادی)
رده:پرندگان جمهوری کنگو
رده:پرندگان خاورمیانه
رده:پرندگان کامرون
رده:پرندگان مهاجر آفریقا
رده:لک‌لک‌های راستین
مرکز فضایی البرز

در حدود هفتاد کیلومتری غرب تهران، **مرکز فضایی [[استان البرز|البرز]]** وجود دارد و وسعتی حدود دویست و ده هکتار را دارا است.

در سال‌های ۱۳۵۱ تا ۱۳۵۷ فعالیت‌های ایران با دولت ایالات متحده آمریکا در رشته علوم فضایی آغاز شد.
درخواست ایران دربارهٔ ایستگاه گیرنده اطلاعات ماهواره‌ای از آمریکا مورد تأیید قرار گرفت و در سال ۱۳۵۳ قراردادی بین ایران و شرکت جنرال الکتریک آمریکا مبنی بر خرید و ساخت بخشی از وسایل این مرکز صورت گرفت. در این زمان، طرح سنجش از دور به صورت یک طرح از سازمان برنامه و بودجه، ردیف بودجه گرفت و شکلی تازه در ایران پیدا کرد. برای ساخت ایستگاه دریافت مستقیم اطلاعات ماهواره‌ای محل امروزی مرکز یعنی ماهدشت کرج انتخاب شد. مالکیت زمین‌های آن منطقه دولتی بود و با حمایت‌های مدیریت وقت سازمان رادیو و تلویزیون، ساختمان‌ها ساخته و تکمیل شد و در سال ۱۳۵۵ نصب وسیله‌ها توسط پیمانکار سرعت گرفت. پس از دو سال فاز اول آن افتتاح شد. سپس در سال ۱۳۵۷ با پیروزی انقلاب اسلامی، سه پوشش کامل از اطلاعات ماهواره‌ای لندست در این ایستگاه انجام می‌شد. پیمانکار آمریکایی پس از پیروزی انقلاب و اعلام وضعیت بحرانی، ایران را ترک کرد. از آن پس مدیریت تمام مجموعه به کارشناسان ایرانی داده شد.

از سال‌های ۱۳۵۷ تا ۱۳۷۰ که دوره رکود سازمان نام دارد، کارشناسان بیشتر زمان خود را به معرفی این فناوری به افراد و سازمان‌های دیگر پرداختند. مدیران نیز از قدرت کافی برخوردار نبودند، آنان بیشتر برای سر پا نگه داشتن مرکز تلاش می‌کردند. البته با پیگیری مدیران وقت، تهیه و تحویل دو پوشش کامل اطلاعات ماهواره‌ای که در تعهدات شرکت جنرال الکتریک بود، انجام شد.

در سال‌های ۱۳۷۰ تا ۱۳۷۵، برای تغییر هویت این مجموعه و بیرون آوردن آن از حالت نه چندان مفید تلاش‌های زیادی شد. تا جایی که ماده‌ای برای تغییر هویت مجموعه از طرح به مرکز سنجش از دور ایران و شرکتی دولتی در سال ۱۳۷۰، در مجلس تصویب شد و این مرکز  به وزارت پست و تلگراف و تلفن، انتقال یافت. بعد از تصویب این ماده، شرایط مرکز بهتر شد، اساسنامه تصویب و پست‌های سازمانی به وجود آمد. نیروهای جدید به کار گرفته شدند و فعالیت‌های مرکز گسترش یافت.

در سال‌های ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۱، بسیاری از فعالیت‌هایی که درآمدی برای مرکز نداشتند از برنامه‌های جاری حذف و بسیار کم شد. از فعالیت‌هایی که تحمل آن متناسب با بودجه، برای مرکز سخت بود، مرکز ماهدشت نام داشت. در نتیجه، مدیران به بررسی پیشنهاداتی که منجر به کاهش هزینه‌ها آن شود، می‌پرداختند و سرانجام تصمیم به تعطیلی موقت آن گرفته شد. نداشتن نظارت و رسیدگی کافی به ساختمان‌ها و تأسیسات مرکز، باعث خرابی و تخریب آن‌ها شد.

اما از سال‌های ۱۳۸۱ تا کنون، با تغییر نام وزارتخانه به ارتباطات و اطلاعات، زیر نظر آن،شورای عالی فضایی تأسیس شد. در برنامه توسعه زیر ساخت‌های فضایی، مرکز فضایی ماهدشت مورد توجه قرار گرفته و برای مقاوم‌سازی ویا ساخت دوباره ساختمان‌های این مرکز اقدام شد. مرکز فضایی ماهدشت توسعه و مأموریت‌های جدیدی به آن داده شد و ایستگاه‌های گیرنده فعال سازمان، از تهران به این مرکز منتقل شد. هم‌اکنون ایستگاه‌های گیرنده در این مکان فعال و شب و روز پس از دریافت تصاویر ماهواره‌ای، آن هارا در پرتال مکانی سازمان، آرشیو می‌کنند.

## منابع
* 

رده:مراکز پژوهشی در ایران
رده:سازمان فضایی ایران
لک‌لک شکافته‌نوک

**لک‌لک شکافته‌نوک** یا **شکافته‌نوک** (نام علمی: *Anastomus*) نام یک سرده از تیرهٔ لک‌لکان است.

## گونه‌ها
* لک‌لک شکاف‌نوک آسیایی (*A. oscitans*)
* لک‌لک شکاف‌نوک آفریقایی (*A. lamelligerus*,)

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:سرده‌های پرندگان
لک‌لک‌های نوک‌زینی

**لک‌لک‌های نوک‌زینی** (نام علمی: *Ephippiorhynchus*) نام یک سرده از تیره لک‌لکان است.
* لک‌لک نوک‌زینی، *Ephippiorhynchus senegalensis*
* لک‌لک گردن‌سیاه، *Ephippiorhynchus asiaticus*

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:لک‌لک‌های نوک‌زینی
رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط شارل لوسین بناپارت
رده:سرده‌های پرندگان
لک‌لک‌های گرمسیری

**لک‌لک‌های گرمسیری** (نام علمی: *Leptoptilos*) نام یک سرده از تیره لک‌لکان است.

## گونه‌های زنده
* استخوان‌خور کوچک،  *Leptoptilos javanicus*
* استخوان‌خور بزرگ،  * Leptoptilos dubius *
* لک‌لک مردارخوار،  *Leptoptilos crumeniferus *

## منابع

* 

## پیوند به بیرون


رده:آرایه (زیست‌شناسی) توصیف‌شده در ۱۸۳۱ (میلادی)
رده:سرده‌های پرندگان
رتیل‌ریختان

**رتیل‌ریختان** (نام علمی: *Mygalomorphae*) نام یک فروراسته از عنکبوتیان است.

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:رتیل‌ریختان
رده:جانداران موجود پدیدآمده در تریاس
تارتنک‌ریختان

**تارتنک‌ریختان** (نام علمی: *Araneomorphae*) نام یک راسته (زیست‌شناسی) از راسته عنکبوت است.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
عنکبوت‌های سپردار

**عنکبوت‌های سپردار** (نام علمی: *Malkaridae*) نام یک تیره از راسته عنکبوت است.

## منابع

* 

رده:عنکبوت‌های سپردار
رده:تارتنک‌ریختان
رده:تیره‌های تارتنک‌ریختان
رده:فهرست‌های آرایه‌شناسی (گونه‌ها)
عنکبوت‌های سقفی‌باف

**عنکبوت‌های سقفی‌باف** (نام علمی: *Psechridae*) نام یک تیره از infraorder تارتنک‌ریختان است.

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:عنکبوت‌های سقفی‌باف
رده:تارتنک‌ریختان
رده:تیره‌های تارتنک‌ریختان
رده:عنکبوت‌ها
عنکبوت‌های سیاه‌گوشی

**عنکبوت‌های سیاه‌گوشی** (نام علمی: *Oxyopidae*) نام یک تیره از فروراسته تارتنک‌ریختان است.

## منابع

*
## پیوند به بیرون

رده:تیره‌های تارتنک‌ریختان
عنکبوت‌های کیف‌باف

**عنکبوت‌های کیف‌باف** (نام علمی: *Atypidae*) نام یک تیره از infraorder رتیل‌ریختان است.

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:تیره‌های رتیل‌ریختان
رده:عنکبوت‌های آسیا
رده:عنکبوت‌های آمریکای شمالی
رده:عنکبوت‌های اروپا
رده:عنکبوت‌های کیف‌باف
عنکبوت‌های گرگی

**عنکبوت‌های گرگی** (نام علمی: *Lycosidae*) نام یک تیره از infraorder تارتنک‌ریختان است. عنکبوت‌های گرگی اعضای خانواده Lycosidae هستند که از ریشه یونانی lýkos به معنای گرگ گرفته شده است. شکارچیانی تنومند و چابک با دید قوی هستند که عمدتاً تنها زندگی و شکار می‌کنند. بعضی از آنها شکارچیان فرصت‌طلبی هستند که به محض پیدا کردن طعمه به طرفش حمله می‌برند یا حتا در مسافتی کوتاه آن را تعقیب می‌کنند. بعضی دیگر هم منتظر طعمه‌های عبوری می‌مانند یا نزدیک دهانه یک تونل کمین می‌کشند.   

## منابع

*
## پیوند به بیرون

رده:عنکبوت‌های گرگی
عنکبوت‌های مورچه‌گیر

**عنکبوت‌های مورچه‌گیر** (نام علمی: *Zodariidae*) نام یک تیره از infraorder تارتنک‌ریختان است.این عنکبوت به اندازه کوچک و متوسط بوده که دارای هشت چشم  و تقریباً در تمام  نقاط جهان که گرم و مرطوب میباشند یافت میشودهرچند بعضی از گونه های آن در آمریکای شمالی نیز زندگی میکنند.

## منابع

*
## پیوند به بیرون

رده:عنکبوت‌های مورچه‌گیر
جزیره ثبات

[بندانگشتی|[ایران به خاطر رهبری فوق‌العاده شاه، در یکی از پرمخاطره‌ترین نقاط دنیا، به یک جزیره ثبات تبدیل شده. این خیلی مرهون شماست اعلیحضرت، مرهون رهبری شما و [حس] احترام و تحسین و عشقی که مردمتان به شما دارند.جیمی کارتر|332px]]
«**جزیره ثبات**»  عبارتی بود که رئیس‌جمهور آمریکا جیمی کارتر در ۱۰ دی ۱۳۵۶ در توصیف ایران تحت رهبری آخرین شاه ایران محمدرضا پهلوی به کار برد.
کارتر همچنین در این سخنرانی شاه را «محبوب مردم» نامید. این سخنرانی در ضیافت شام شاه در شب عید کریسمس ۱۹۷۸ در کاخ نیاوران و در حاشیه سفر ۱۷ ساعته کارتر و هیئت همراه ۴۱۰ نفره‌اش به تهران بیان شد.

## پیامدها
شاه پس از این سخنان حمایتی کارتر، قدرت مضاعفی برای مقابله با مخالفانش یافت. یک هفته بعد از سفر کارتر یعنی در تاریخ ۱۷ دی ۱۳۵۶، مقاله جنجالی «*[[ایران و استعمار سرخ و سیاه]]*» در روزنامه اطلاعات علیه روح‌الله خمینی به چاپ رسید. در واکنش به این مقاله، ناآرامی‌هایی در کشور رخ داد. در مشهد تظاهرات انجام شد و در روز ۱۸ دی در قم بازار و حوزه علمیه تعطیل شدند. تظاهرات مردم قم با تیراندازی نیروهای حکومت کشته داد. دانشجویان دانشکده فنی دانشگاه تهران نیز ۲ روز بعد در محوطه دانشگاه تظاهرات کردند و کلاس‌ها را تعطیل کردند و بازار تهران نیز در روز چهلم «مرگ» کشتگان قم تعطیل شد. بدین ترتیب سلسله راهپیمایی‌های روز چهلم «کشتگان» شهرها آغاز شد و هر ۴۰ روز در شهری تظاهرات می‌شد.

## واکنش‌ها
### روح‌الله خمینی
روح‌الله خمینی در پی سفر کارتر و ایراد سخنرانی او، ضمن محکوم‌کردن همکاری شاه و کارتر، شاه را «طاغوت» و «خائن» خواند و حکومتش را «غیرقانونی» نامید.

### مخالفان و طرفداران شاه
این سخنان حمایت‌آمیز، پس از انقلاب مخالفان شاه را بر این داشت که آمریکا مانند کوه پشت شاه ایستاده و دستور کشتار مخالفان را به شاه که «مهره» خودش است داده. در آن سو طرفداران شاه این سخنان را گواهی بر این مدعای خود می‌دانند که آمریکا بعداً پشت شاه را خالی کرد و مقدمات سقوط او را فراهم کرد.

### دیپلمات‌های آمریکایی
پیر سالینجر در سال ۱۹۸۱ در کتابی با نام «*آمریکا گروگان را حفظ می‌کند*» می‌نویسد که دیپلمات‌های آمریکایی حاضر در این محل از سخنان کارتر «شگفت‌زده» شده‌اند. زیرا جیمی کارتر در مبارزات انتخاباتی خود صریحاً به سیاست حقوق بشر تأکید کرده‌بود و همزمان ایران توسط عفو بین‌الملل به دلیل موارد نقض حقوق بشر محکوم شده‌بود. حتی در صورتی هم که کارتر از گزارش عفو بین‌الملل آگاه نمی‌بود، حتماً از گزارش‌های سفارت آمریکا در تهران در مورد شکنجه مخالفان شاه مطلع بود.

## چرایی سخنان کارتر
احمد زیدآبادی معتقد است از آنجا که کارتر نسبت به شورش‌های پراکنده‌ای که از اوایل سال ۵۶ انجام شده‌بود –مانند تظاهرات در واکنش به مرگ مشکوک علی شریعتی– مطلع بوده، جامعه ایران را *بی‌ثبات* می‌دانسته و به حرفی که زده باور نداشته‌است. او معتقد است که سخنان او صرفاً برای «دلداری‌دادن» شاه و مطمئن‌کردن او از حمایت دولت ایالات متحده از حکومتش بوده‌است.

صادق زیباکلام بخشی از سخنان کارتر را در چارچوب عرف تعارفات دیپلماتیک توجیه می‌کند اما بخش عمده آن را ناشی از «سراب» برداشت غلط و غیرواقعی دولت آمریکا از حکومت شاه می‌داند و معتقد است آمریکایی‌ها در دیدن طوفانی که در پیش روی «جزیره ثبات» بود (انقلاب) ناتوان بودند.

## منابع

## پیوند به بیرون
* فیلمی از سخنان کارتر در یوتیوب
* فیلمی از سخنان کارتر در آپارات

رده:انقلاب ۱۳۵۷
رده:ایران در ۱۹۷۷ (میلادی)
رده:جیمی کارتر
رده:روابط ایران و ایالات متحده آمریکا
رده:ریاست‌جمهوری جیمی کارتر
رده:سخنرانی‌های ۱۹۷۷ (میلادی)
رده:سخنرانی‌های جیمی کارتر
رده:محمدرضا پهلوی
رده:واژه‌های انگلیسی
بندشکمان

**بندشکمان** (نام علمی: *Liphistiidae*) نام یک تیره از راسته عنکبوت است. خانواده عنکبوتی **بندشکمان** نخستین‌بار در سال ۱۸۶۹ توسط «تمرلان تورل» شناسایی شد. در تعریف محدود این خانواده، تنها یک سرده به نام بندشکمان در آن جای می‌گیرد که بومی جنوب شرق آسیا است؛ و تا آوریل ۲۰۲۴، این تعریف محدود توسط «کاتالوگ جهانی عنکبوت‌ها» پذیرفته شده است. این خانواده شامل ابتدایی‌ترین عنکبوت زنده‌ است و به زیرراسته تارریس‌سینگانتعلق دارد.

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:بندشکمان
رده:تیره‌های عنکبوت‌ها
رده:عنکبوت‌های آسیا
رتیل کوتوله

**رتیل‌های کوتوله** (نام علمی: *Mecicobothriidae*) نام یک تیره از راسته عنکبوت است.

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:تیره‌های رتیل‌ریختان
رده:رتیل‌ریختان
رده:عنکبوت‌های آمریکای جنوبی
رده:عنکبوت‌های آمریکای شمالی
ساتیا نادلا

**ساتیا ناریانا نادلا**  (زاده ۱۹ اوت ۱۹۶۷ در حیدرآباد هند) مدیر عامل اجرایی (CEO) فعلی مایکروسافت است. او به عنوان جایگزین استیو بالمر در چهارم فوریهٔ ۲۰۱۴ میلادی این سمت را عهده‌دار شد. وی پیش از این در بخش سرویس‌های ابریِ مایکروسافت فعالیت می‌کرد.

ساتیا نادلا در حیدرآباد هند به دنیا آمده و تحصیلات دانشگاهی خود را در آمریکا گذرانده‌است. او بیش از ۲۲ سال در بخش‌های مختلف شرکت مایکروسافت کار کرده‌است. از بزرگترین موفقیت‌های وی در مایکروسافت می‌توان به راه‌اندازی بینگ، جستجوگر مایکروسافت، اشاره کرد. قبل از قبول سمت مدیرعاملی، ساتیا نادلا هدایت گروه کلاود اند انترپرایز (Cloud and Enterprise) را بر عهده داشت.

نادلا با اینکه مدیر عامل اجرایی مایکروسافت است، مجاز به همکاری با رقبای این شرکت از جمله اپل، آی‌بی‌ام، لینوکس و دراپ‌باکس می‌باشد. در مایکروسافت، او هدایت پروژه‌های بزرگی را بر عهده داشته‌است که از این میان می‌توان به پروژه رایانش ابری و توسعهٔ یکی از بزرگترین زیرساخت‌های ابری جهان اشاره داشت. درآمد حاصل از خدمات رایانش ابری مایکروسافت در ژوئن سال ۲۰۱۱ در حدود ۱۶/۶ میلیارد دلار بود که نادلا پس از تصاحب کرسی مدیریت و کار بر روی این پروژه، در سال ۲۰۱۳ میلادی به مجموع درآمد خالص بالغ بر ۲۰/۳ میلیارد دلار دست یافت. نادلا در سال ۲۰۱۶ میلادی دستمزد ۸۴/۵ میلیون دلاری دریافت نموده‌است.

## منابع

رده:افراد زنده
رده:اهالی آندرا پرادش
رده:اهالی بلویو (واشینگتن)
رده:اهالی حیدرآباد
رده:دانشمندان مرد هندی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه شیکاگو
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه ویسکانسین-میلواکی
رده:زادگان ۱۹۶۷ (میلادی)
رده:کارآفرینان اهل حیدرآباد، هند
رده:کارآفرینان در زمینه نرم‌افزار
رده:کارآفرینان رایانه اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارآفرینان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارآفرینان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارآفرینان مرد هندی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارکنان مایکروسافت
رده:مدیران ارشد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:مدیران ارشد اهل هند
رده:مدیران ارشد در صنعت فناوری اهل ایالات متحده آمریکا
رده:مدیران ارشد شرکت‌های آمریکایی فرچون ۵۰۰
رده:مردم تلوگو
رده:مقاله‌های ایجادشده توسط ایجادگر
رده:مهندسان سده ۲۰ (میلادی) اهل هند
رده:مهندسان سده ۲۱ (میلادی) اهل هند
رده:میلیاردرهای اهل هند
رده:هندوهای اهل ایالات متحده آمریکا
رده:هندی‌های مهاجرت‌کرده به ایالات متحده آمریکا
رده:اهالی تلانگانا
مشتق زمانی

**مشتق زمانی** یا **مشتق نسبت به زمان**  به مشتق یک تابع نسبت به زمان گفته می‌شود که معمولاً مفهومی از نرخ تغییر مقدار تابع دارد. متغیر زمان معمولاً با *t* نشان داده می‌شود.

## شیوهٔ نگارش
شیوه‌های مختلفی برای نگارش مشتق زمانی وجود دارد. علاوه بر نگارش معمولی لایبنیتس

:\frac {dx} {dt}

شیوهٔ معمول و مختصر دیگری وجود دارد که روش نگارش نیوتن خوانده می‌شود و خصوصاً در فیزیک کاربرد دارد:

:\dot{x}

مشتق درجات بالاتر هم به همین ترتیب نوشته می‌شوند. مثلاً مشتق دوم نسبت به زمان بدین صورت:

:\frac {d^2x} {dt^2}

یا:

:\ddot{x}

نوشته می‌شود.

به‌طور کلی مشتق زمانی یک بردار، مثلاً

: \vec V = \left[ v_1,\ v_2,\ v_3, \cdots \right] \ , 

به‌صورت برداری تعریف می‌شود که مؤلفه‌هایش مشتق زمانی مؤلفه‌های بردار اصلی هستند. بدین صورت که:

: \frac {d \vec V } {dt} = \left[ \frac{ d v_1 }{dt},\frac {d  v_2 }{dt},\frac {d  v_3 }{dt}, \cdots \right] \ 

## منابع

رده:حساب دیفرانسیل
فرگام

بندانگشتی|چپ|250px|پیشگام و فرگام، میمون‌هایی که ایران به فضا فرستاده‌است.
**فرگام** یک میمون رزوس نر بود که توسط ایران به فضا پرتاب شد. این دومین تلاش ایران برای پرتاب یک میمون به فضا بود، نخستین تلاش ایران در سال ۲۰۱۰ شکست خورد. این خبر توسط تلویزیون دولتی ایران منتشر شد. حسن روحانی، رئیس‌جمهور پیشین، پس از آن به دانشمندان ایرانی تبریک گفت و آن را «گامی بلند در نزدیک کردن جمهوری اسلامی ایران به فرستادن انسان به فضا» خواند. فرگام در آذر ۱۳۹۲ توسط کاوشگر پژوهش تا ارتفاع ۱۲۰ کیلومتری زمین صعود کرد.

برخی نسبت به ادعاهای ایران تردید دارند، زیرا تصاویر منتشرشده پس از آن دو میمون متفاوت را نشان می‌داد. گمان می‌رود که این میمون در حال پرواز مرده باشد، اگرچه ایران این ادعا را رد کرده‌است.

## نامزدهای مأموریت فضایی
برای دومین مأموریت فضایی که قرار بود توسط میمون‌ها انجام شود، ۳ میمون با محدوده سنی، وزنی و ابعاد بدنی مشخص، متناسب با نوع مطالعه به نام‌های «فرگام»، «تُرنج» و «تُرنگ» انتخاب شدند.

## جستارهای وابسته
* شهاب ۱
* کاوشگر پیشگام

## منابع

* تابناک
* باشگاه خبرنگاران

رده:آزمایش روی جانوران در ایران
رده:برنامه فضایی ایران
رده:پرواز فضایی
رده:جانوران در فضا
رده:مهندسی هوافضا
رده:میمون‌ها
رده:میمون‌های منحصربه‌فرد
کنارگردن‌سانیان

**کنارگردن‌سانیان** (نام علمی: *Pleurodira*) نام یک زیرراسته از راسته لاک‌پشت است.

لاک‌پشت‌‌سانان به دو زیرراسته **[[کنارگردن]]‌سانیان** و نهان‌گردن‌سانیان تقسیم‌بندی می‌شوند. به زیرراسته‌ای از لاک‌پشت‌ها که نمی‌توانند گردن خود را به‌ طور کامل به زیر لاک بکشند کنارگردن‌سانیان گفته می‌شود.

به لاک‌پشت‌هایی که این توانایی را دارند که سر و گردن خود را به زیر لاک بکشند، نهان‌گردن‌سانیان گفته می‌شود.

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:کنارگردن
رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط ادوارد درینکر کوپه
لاک‌پشتان گازگیر

**لاک‌پشتان گازگیر** یا **لاک‌پشت‌های قاپ‌زن** (نام علمی: *Chelydridae*) نام یک تیره از زیرراسته نهان‌گردن‌سانیان است.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:گازگیران
رده:تیره‌های خزندگان
رده:سنگواره‌های زنده
رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط جان ادوارد گری
رده:لاک‌پشت‌سانان
رده:نمادهای نیویورک
لاک‌پشتان دریایی

**لاک‌پشتان دریایی** یا **لاک‌پشتان سبز** یا **باخه‌ایان** (نام علمی: *Cheloniidae*) نام یک تیره از زیرراسته نهان‌گردن‌سانیان است.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:جانداران موجود پدیدآمده در پالئوسن
رده:جانداران پدیدآمده در پالئوسن
رده:لاک‌پشت‌سبزیان
تیزشاخ آفریقایی

**تیزشاخ آفریقایی** (نام علمی: *Oryx dammah*) نام یک گونه از سرده تیزشاخ است که در گذشته در سراسر شمال آفریقا زندگی می‌کرد اما اکنون نسل آن در حیات وحش منقرض شده اما تعدادی زیادی از آن در اسارت نگهداری می‌شود. دلیل انقراض این حیوان تغییرات آب‌وهوایی که باعث خشکی شمال آفریقا شده و شکار گسترده برای گوشت و شاخ این حیوان بوده است. انقراض این حیوان در سال ۱۹۹۹ تأیید شد و آخرین بازمانده‌های آن در چاد و نیجر زندگی می‌کردند.

این جانور سفیدرنگ است اما سینه اش رنگ قرمز-قهوه‌ای دارد. بزغاله‌ها در هنگام تولد زرد رنگ اند و رنگ آن‌ها ۳–۱۲ ماه پس از تولد تغییر می‌کند.

گلهٔ تیزشاخ آفریقایی از ۷۰ عضو نر و ماده یا بیشتر تشکیل می‌شود که معمولاً نر بزرگ‌تر ریاست آن را برعهده دارد.
آن‌ها به دلیل نیاز کمشان به آب در نواحی بیابانی و صحراهایی با پوشش اندک و به‌طور کلی در مکان‌هایی زندگی می‌کنند که درای دمای بالایی است. این جانور از برگ درختان، علف، گیاهان آبدار و قسمت‌های دیگر گیاهان تغذیه می‌کند. او تغذیه اش را در شب یا صبح زود انجام می‌دهد. بزغاله‌ها معمولاً بین ماه‌های آبان و اسفند به دنیا می‌آیند. دورهٔ بارداری در این جانور ۸ یا ۹ ماه به طول می‌انجامد و از هر تولد یک بزغاله به دنیا می‌آید.

تیزشاخ آفریقایی در گذشته در سراسر شمال آفریقا زندگی می‌کرد اما به دلیل شکار برای به دست آوردن شاخ‌هایش جمعیت آن به شدت کاهش یافت. اکنون این جانور در اسارت در مناطق حفاظت شدهٔ خاصی در تونس، مغرب و سنگال پرورش داده می‌شود. تیزشاخ آفریقایی در مصر باستان اهلی می‌شده و به عنوان غذا و نیز قربانی به درگاه خدایان استفاده می‌شده است.
بعضی از دانشمندان این احتمال را می‌دهند که تک شاخ افسانه‌ای از یک تیزشاخ آفریقایی که یک شاخش شکسته شده الهام گرفته شده است.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:پستانداران آفریقا
رده:پستانداران آفریقای شمالی
رده:پستانداران توصیف‌شده در ۱۸۲۷ (میلادی)
رده:پستانداران صحرای غربی
رده:پستانداران منقرض‌شده آفریقا
رده:تیزشاخ
رده:جانوران در اسطوره‌شناسی
رده:جانوران صحرای بزرگ آفریقا
رده:شاخ‌بلندهای چرنده
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های در خطر انقراض
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های منقرض‌شده در طبیعت
رده:کلان‌زیاگان آفریقا
رده:گونه‌های منقرض‌شده در طبیعت
سیب (سرده)

[thumb|left|300px|نگاره‌ای از [شکوفه|شکوفه‌های درخت سیب جنگلی در فصل بهار.]]

**سیب**، **سیب جنگلی** (نام علمی: *Malus*) نام یک سرده از زیرخانواده مالوئیده است.

## منابع

* 
## پیوند به بیرون


رده:درختان میوه
رده:سرده سیب
رده:سرده سیب
رده:گیاهان به‌کاررفته در بن‌سای
رده:گیاهان و گرده‌افشان‌ها
تمساح پوزه‌باریک گنگی

**تمساح پوزه‌باریک گنگی** یا **گریال**(نام علمی: *Gavialis gangeticus*) نام یک گونه از تیره تمساح‌پوزه‌باریکان است.

تمساح هندی یکی از دو گونۀ باقی‌مانده از خانوادۀ گاویالیده است. خانواده گاویالیده‌ها به عنوان گروهی از خزندگان تمساح‌مانند که دارای فکی بلند و باریک هستند، شناخته می‌شوند. گونه تمساح هندی در بحران انقراض قرار دارد. همچنین این گونه یکی از دراز‌ترین نوع تمساح‌ها شناخته می‌شود.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:تمساح‌پوزه‌باریکان
رده:جانداران پدیدآمده در ائوسن
رده:جانداران موجود پدیدآمده در ائوسن
رده:جانداران موجود پدیدآمده در پلیوسن
رده:کلان‌زیاگان اوراسیا
رده:خزندگان با ژنوم تعیین‌شده
رده:خزندگان بنگلادش
رده:خزندگان پاکستان
رده:خزندگان توصیف‌شده در ۱۷۸۹ (میلادی)
رده:خزندگان نپال
رده:خزندگان هند
رده:زیاگان جنوب آسیا
رده:سرده‌های خزندگان تک‌نماد
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های در بحران انقراض
رده:مردارخواران
رده:نمادهای طبیعی بنگلادش
رده:شکارگران اوج
ماهیچه تنسور فاسیا لاتا

**ماهیچه کِشنده نیام پهن** یا ماهیچهٔ تنسور فاسیا لاتا (Tensor fasciae latae muscle) یکی از ماهیچه‌های ناحیه پیشین ران است. کارکرد آن خم کردن ران و چرخاندن ران به سمت داخل است. این ماهیچه کِشنده نوار درشت‌نئی نیام پهن است و در تثبیت مفصل زانو و ران نقش دارد.

خاستگاه ماهیچه کشنده نیام پهن، ستیغ تهیگاهی (ایلیاک کرست) و پیوندگاه آن مسیر تهیگاهی‌درشت‌نئی (ایلیوتیبیال) نیام پهن است.
ماهیچه کشنده نیام پهن از بخش پیشین لبه بیرونی ستیغ تهیگاهی منشأ گرفته بین ماهیچه‌های سرینی متوسط و خیاطه (سارتوریوس) سطح عمقی نیام پهن (فاسیا لاتا) را تشکیل می‌دهد.

نیام پهن همان نیام (فاسیای) عمقی ران است. این نیام در خارج ران از استخوان لگن تا مفصل زانو ضخیم شده و به آن نوار تهیگاهی‌درشت‌نئی گویند که ماهیچه کشنده نیام بین دو لایه این نوار در قسمت بالا قرار می‌گیرد.

عصب‌گیری آن از عصب سرینی بالایی (عصب گلوتئال فوقانی) است.

## جستارهای وابسته
* ساق
* ران

## منابع
* 
* 

رده:ماهیچه‌های ران
گربه‌ها (سرده)

**گربه‌ها**  نام یک سرده از زیرخانواده گربه‌ایان کوچک است که بومی اکثر آفریقا، جنوب عرض جغرافیایی ۶۰ درجه در اروپا و آسیا می‌باشد.

## گونه‌ها

## منابع

* 

## پیوند به بیرون


رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:جانداران پدیدآمده در مسینین
رده:جانداران موجود پدیدآمده در میوسن
رده:سرده‌های پستانداران
رده:گربه‌ایان کوچک
رده:گونه‌های جانوری نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
مارماهی اروپایی

**مارماهی اروپایی** (نام علمی: *Anguilla anguilla*) نام یک گونه از تیره مارماهی مهاجر است.

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:جانوران در بحران انقراض
رده:گونه‌های جانوری نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:مارماهی مهاجر
رده:ماهیان آب شیرین اروپا
رده:ماهیان اروپا
رده:ماهیان توصیف‌شده در ۱۷۵۸ (میلادی)
رده:ماهیان دریای بالتیک
رده:ماهیان دریای سیاه
رده:ماهیان دریای شمال
مارماهی آمریکایی

**مارماهی آمریکایی** (نام علمی: *Anguilla rostrata*) نام یک گونه از تیره مارماهی مهاجر است.

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:زیاگان ایالات متحده آمریکا
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های در خطر انقراض
رده:مارماهی مهاجر
رده:ماهیان آب شیرین فلوریدا
رده:ماهیان توصیف‌شده در ۱۸۲۱ (میلادی)
رده:ماهیان جمهوری دومینیکن
رده:ماهیان آمریکای شمالی
رده:ماهیان آمریکای مرکزی
رده:ماهی‌های اقیانوس اطلس
رده:ماهیان اقیانوس منجمد شمالی
رده:ماهی‌های اطلس غربی
رده:ماهیان کانادا
رده:ماهی‌های گرینلند
رده:ماهیان ایسلند
رده:ماهیان ونزوئلا
رده:ماهی‌های دریاچه‌های بزرگ
رده:گونه‌های به‌ظاهر امن NatureServe
رده:مهره‌داران پورتوریکو
سرطناب‌داران

**سرطناب‌داران** (نام علمی: *Cephalochordata*) نام یک زیرشاخه از شاخه طنابداران است.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون


رده:جانداران موجود پدیدآمده در کامبرین
رده:طنابداران
رده:نیم‌طنابداران
نیاگاو

**نیاگاو** یا **اروخص** (به انگلیسی: aurochs) (نام علمی: Bos primigenius) نام یک گونه از زیرخانواده گاویان است. این حیوان جد گاو اهلی بود و در اروپا، آسیا و شمال آفریقا زندگی می‌کرد. آخرین گزارش از مشاهده نیاگاو در سال ۱۶۲۷ در لهستان اتفاق افتاد.

این گاو وحشی جثه بسیار بزرگتری از گاوهای اهلی امروزین داشت و اهلی شدن آن‌ها حدود هزاره ششم پیش از میلاد در ایران، شمال سوریه، شمال بین‌النهرین و قفقاز جنوبی اتفاق افتاد. شواهدی وجود دارد که آن‌ها به‌طور جداگانه در هند و شمال آفریقا هم اهلی شدند.

بوم‌شناسان در تلاشند تا نژاد منقرض شدهٔ *نیاگاو* را احیا کنند.

نیاکان انسان‌ها، نقش این گاو وحشی را بر دیوارهٔ غارها حک کرده‌اند. این گاوهای اولیه عظیم الجثه بودند و شاخ‌های بسیار خطرناکی داشتند که شکارچیان را وحشت‌زده می‌کرد.

**نیاگاو** یک حیوان وحشی، خصمانه و بزرگ است. اندازه آن بیش از اندازه گاو اهلی است. ارتفاع آن حدود ۱٫۷۵ متر، وزن آن حدود ۱۰۰۰ کیلوگرم و طول آن بین ۱٫۷ و ۱٫۹ متر است.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:انقراض هولوسن
رده:پستانداران توصیف‌شده در ۱۸۲۷ (میلادی)
رده:پستانداران منقرض‌شده آسیا
رده:پستانداران منقرض‌شده آفریقا
رده:پستانداران منقرض‌شده اروپا
رده:پستانداران منقرض‌شده از ۱۵۰۰ (میلادی)
رده:پستانداران منقرض‌شده
رده:جانداران پدیدآمده در پلیستوسن
رده:جانوران توصیف‌شده در ۱۸۲۷ (میلادی)
رده:جفت‌سمان پلیستوسن
رده:جفت‌سمان پلیوسن
رده:سنگواره‌های توصیف‌شده در ۱۸۲۷ (میلادی)
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های منقرض‌شده
رده:کلان‌زیاگان اوراسیا
رده:گاوسان‌های پیشاتاریخ
رده:گاویان
رده:گونه‌های منقرض‌شده از فعالیت‌های انسانی
الروند

**الروند**  یک شخصیت خیالی در رشته‌افسانه‌های تالکین است. هر دو والدین او نیمه الف نیمه انسان بودند. او حامل حلقه ویلیا (حلقه هوا) یکی از حلقه‌های ۱۹گانه، و ارباب ریوندل است. در نبرد آخرین اتحاد، پس از نابودی سائورون وی ایسیلدور را به کوه هلاکت برده تا حلقه یگانه را نابود سازد اما ایسیلدور از این کار سر باز زده و حلقه را نگه‌داشت. پس از کشته شدن پادشاه الف‌ها یعنی گیل-گالاد در نبرد آخرین اتحاد الف‌ها و انسان‌ها وی به عنوان جانشین پادشاه نولدور معرفی شد اما وی تاج و تخت را نپذیرفت و در دوران سوم ترجیح می‌داد تا بیشتر در اقامت‌گاهش در ریوندل بماند. سه سال پس از نبرد مورانون و سقوط سائورون وی به همراه گالادریل، گندالف، بیلبو بگینز و فرودو بگینز سرزمین میانه به سمت والینور ترک کرد.

## منابع

* 

رده:حاکمان سرزمین میانی
رده:دوقلوهای داستانی
رده:شخصیت‌های تخیلی معرفی‌شده در ۱۹۳۷ (میلادی)
رده:شخصیت‌های در ارباب حلقه‌ها
رده:شخصیت‌های در سیلماریلیون
رده:شخصیت‌های در هابیت (کتاب)
رده:نیمه‌الف‌های سرزمین میانی
سگ آبی اوراسیایی

**سگ آبی اروآسیایی** یا **بیدَستَر** (پارسی میانه: **ببرَگ**) (نام علمی:Castor fiber) نام یک گونه جونده از سرده سگ آبی است.

تنها پنج درصد از حیوانات تنها یک جفت اختیار می‌کنند و این پنج درصد نیز به میزان زیادی به جفت خود خیانت کرده و با دیگران جفت‌گیری می‌کنند. اما سگ آبی اوراسیایی نه تنها یک شریک جنسی اختیار می‌کند و بلکه تا پایان به شریک جنسی خود نیز وفادار می‌ماند.

این در حالی است که سگ‌های آبی آمریکای شمالی که خویشاوندی نزدیکی با سگ آبی اوراسیایی دارند به میزان زیادی به شریک‌های جنسی خود خیانت می‌کنند.  سگ‌های آبی آمریکای شمالی کمتر از سگ‌های آبی اوراسیایی تمایل به خشونت دارند. جمعیت آنها نیز بیشتر از سگ‌های آبی اوراسیایی است.

## دامنه

سگ آبی اوراسیایی دوره نقاهت پس از خطر انقراض را به دلیل استفاده انسان از پوست و ترشحات غدد که اعتقاد به دارویی بودن آن دارند را طی میکند. جمعیت آنها در اوایل قرن ۲۰ میلادی حدودی ۱۲۰۰ عدد برآورد شده بود ولی با حفاظت از این حیوان جمعیت ان در سال ۲۰۰۳ حدود ۶۳۹ هزار عدد تخمین زده شد.

## تولید مثل

دوره بارداری سگ آبی اوراسیایی ۱۰۷ روز است. حدود ۸۰ درصد سگهای آبی اوراسیایی تا ۳ سالگی تولید مثل نمی‌کنند.

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:پستانداران آسیا
رده:پستانداران آلمان
رده:پستانداران اتریش
رده:پستانداران اروپا
رده:پستانداران اسپانیا
رده:پستانداران استونی
رده:پستانداران اسلواکی
رده:پستانداران اسلوونی
رده:پستانداران اوکراین
رده:پستانداران ایتالیا
رده:پستانداران بریتانیا
رده:پستانداران بلاروس
رده:پستانداران بلژیک
رده:پستانداران بلغارستان
رده:پستانداران بوسنی و هرزگوین
رده:پستانداران توصیف‌شده در ۱۷۵۸ (میلادی)
رده:پستانداران جمهوری چک
رده:پستانداران دانمارک
رده:پستانداران روسیه
رده:پستانداران رومانی
رده:پستانداران سوئد
رده:پستانداران سوئیس
رده:پستانداران صربستان
رده:پستانداران فنلاند
رده:پستانداران کرواسی
رده:پستانداران لتونی
رده:پستانداران لوکزامبورگ
رده:پستانداران لهستان
رده:پستانداران لیتوانی
رده:پستانداران مجارستان
رده:پستانداران مغولستان
رده:پستانداران نروژ
رده:پستانداران هلند
رده:جوندگان آسیا
رده:جوندگان اروپا
رده:زیواگان اسلوونی
رده:سگ آبی
رده:گونه‌های جانوری نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
کفچه‌نوک اوراسیایی

thumb

**کفچه‌نوک اوراسیایی** (نام علمی: *Platalea leucorodia*) نام یک گونه از سرده کفچه‌نوک‌ها است.

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:پرندگان آسیا
رده:پرندگان آفریقا
رده:پرندگان آفریقای سیاه
رده:پرندگان اروپا
رده:پرندگان اوکراین
رده:پرندگان پاکستان
رده:پرندگان ترکیه
رده:پرندگان توصیف‌شده در ۱۷۵۸ (میلادی)
رده:پرندگان جمهوری آذربایجان
رده:پرندگان ژاپن
رده:پرندگان شمال آفریقا
رده:پرندگان صحرای غربی
رده:پرندگان کامرون
رده:پرندگان هند
رده:گونه‌های جانوری نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:مقاله‌های دارای ویدئو
کوسه چرخنده

**کوسه چرخنده** (نام علمی: *Carcharhinus brevipinna*) نام یک گونه از فراراسته کوسه است.

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط یوهانس پتر مولر
رده:کوسه‌ماهیان درنده
رده:کوسه‌های تیزبینی
رده:ماهیان توصیف‌شده در ۱۸۳۹ (میلادی)
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های آسیب‌پذیر
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های در خطر انقراض
زمین‌کوسه‌سانان

**درنده‌کوسه‌سانان** (نام علمی: *Carcharhiniformes*) نام یک راسته از راسته (زیست‌شناسی) کوسه است.

## خانواده ها
* **[[کوسه‌ماهیان درنده|درنده‌کوسه‌ماهیان]]** Carcharhinidae (Requiem sharks) 
* کوسه‌های راسویی (Weasel sharks)
* Leptochariidae (Barbeled houndshark)
* گربه‌ماهی‌های پشت‌باله (Finback catsharks)
* گربه‌ماهیان کاذب (False catsharks)
* گربه‌کوسه (Catsharks)
* کوسه سرچکشی (Hammerhead sharks)
* کوسه‌های تازی (Houndsharks)

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:زمین‌کوسه‌سانان
رده:راسته‌های ماهیان
رده:جانداران موجود پدیدآمده در آلبین
گنتوم

**گنتوم** (نام علمی: *Gnetum*) نام یک سرده از division بازدانگان است.

## منابع

*
## پیوند به بیرون

رده:گیاهان دارویی
رده:گیاهان دوپایه جنسی
سنگ‌خزه‌تباران

**سنگ‌خزه‌تباران** (نام علمی: *Charophyta*) نام یک کلاد از کلاد گیاهان است.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:سنگ‌خزه‌تباران
کهن‌دارسانان

**کهن‌دارسانان** (نام علمی: *Ginkgoales*) نام یک راسته از division سرخس است.

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:جانداران موجود پدیدآمده در پرمین
رده:جانداران موجود پدیدآمده در ژوراسیک
رده:گیاهان ژوراسیک
حلزون باغچه

**حلزون باغچه** (نام علمی: *Helix aspersa*) نام یک گونه از رده شکم‌پایان است.

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
رده:آفت‌ها در کشاورزی
رده:نرم‌تنان آفت در کشاورزی
رده:گونه‌های جانوری مهاجم در ایالات متحده آمریکا
رده:نرم‌تنان خوراکی
رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط اوتو فریدریش مولر
حلزون قایقی

**حلزون قایقی** (نام علمی: *Neritidae*) نام یک تیره از رده شکم‌پایان است.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون


رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کنستانتین ساموئل رافینسکوئه
حلزون آذرخش

**حلزون آذرخش** (نام علمی: *Busycon perversum*) نام یک گونه از رده شکم‌پایان است.

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:غذاهای دریایی در آشپزی بومیان آمریکا
رده:غذای دریایی در آشپزی بومیان آمریکا
رده:نرم‌تنان تجارتی
رده:نرم‌تنان خوراکی
حلزون تیزک‌دار

**حلزون تیزک‌دار** (نام علمی: *Busycon carica*) نام یک گونه از رده شکم‌پایان است.

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:حلزون‌های نفیر
رده:شکم‌پایان توصیف‌شده در ۱۷۹۱ (میلادی)
رده:نرم‌تنان خوراکی
رده:نمادهای جورجیا
رده:نمادهای نیوجرسی
باقلوای آذربایجانی

**باقلوای آذربایجانی**  (آذربایجان باکلاواسی) گونه‌ای از شیرینی باقلوا که در آذربایجان پخت شده و خاص این منطقه می‌باشد، طرز تهیه این شیرینی شامل خمیر مخصوص، فندق، گردو، آرد، هل، زعفران و … می‌باشد که با آجیل روی آن را تزئین می‌کنند.

## منابع

رده:آشپزی آذری
رده:آشپزی آشوری
رده:آشپزی اردنی
رده:آشپزی ارمنستانی
رده:آشپزی استان آذربایجان شرقی
رده:آشپزی اسرائیلی
رده:آشپزی الجزایری
رده:آشپزی بالکان
رده:آشپزی ترکی
رده:آشپزی تونسی
رده:آشپزی سوری
رده:آشپزی عثمانی
رده:آشپزی عراقی
رده:آشپزی عربی
رده:آشپزی فلسطینی
رده:آشپزی کردی
رده:آشپزی لبنانی
رده:آشپزی مراکشی
رده:آشپزی مصری
رده:آشپزی یونانی
رده:اختراع‌های جمهوری آذربایجانی
رده:دسرهای ایرانی
رده:دسرهای جمهوری آذربایجان
رده:شیرینی
رده:شیرینی‌های ایرانی
رده:غذاهای آجیلی
ژیمناست

[بندانگشتی|[نادیا کومانچی|نادیا کومانِچی، ژیمناستِ نامدارِ رومانیایی، در حال تمرین، در ۱۹۷۷]]
**ژیمناست**  به کسی که به‌عنوان پیشه و حرفهٔ خود به ورزشِ ژیمناستیک می‌پردازد گفته می‌شود.

## جستارهای وابسته
* ژیمناستیک
* فهرست ژیمناست‌ها

## منابع

* انوری، حسن. *[[فرهنگ سخن|فرهنگ بزرگ سخن]]* (هشت‌جلدی)، تهران: انتشارات سخن، ۱۳۸۱، شابکِ دوره: ۳-۹۸-۶۹۶۱-۹۶۴-۹۷۸. ج ۵، ص ۳۹۵۴، مدخلِ «ژیمناست» (شابکِ ج ۵: ۰-۹۴-۶۹۶۱-۹۶۴-۹۷۸) (بازیابی: ۲۸ مارس ۲۰۱۸)

* 

رده:ژیمناستیک
لیلیا پودکوپایوا

**لیلیا پودکوپایوا**  ژیمناست زادهٔ  میلادی اهل کشور اوکراین است.

## جستارهای وابسته
* فهرست ژیمناست‌ها

## منابع

* 
* 

رده:افراد زنده
رده:برندگان مدال المپیک در ژیمناستیک
رده:برندگان مدال نقره المپیک اهل اوکراین
رده:برندگان مدال طلا المپیک اهل اوکراین
رده:برندگان مدال‌های بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۹۶
رده:دریافت‌کنندگان نشان شاهزاده خانم اولگا
رده:زادگان ۱۹۷۸ (میلادی)
رده:ژیمناست‌های المپیک اوکراین
رده:ژیمناست‌های بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۹۶
رده:ژیمناست‌های قهرمان جهان
رده:ژیمناست‌های هنری زن اهل اوکراین
رده:مدال‌آوران در مسابقات جهانی ژیمناستیک هنری
رده:ورزشکاران اهل دونتسک
رده:ژیمناست‌های مسابقات ژیمناستیک اروپا
عنکبوت‌های ستاره‌باف

**عنکبوت‌های ستاره‌باف** (نام علمی: *Oecobiidae*) نام یک تیره از شاخه بندپایان است.

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:عنکبوت‌های ستاره‌باف
رده:تیره‌های تارتنک‌ریختان
عنکبوت‌های کوتوله

بندانگشتی|عنکبوت‌های کوتوله
**عنکبوت‌های کوتوله** (نام علمی: *Erigoninae*) نام یک زیرخانواده از شاخه بندپایان است.

## منابع

*

رده:عنکبوت‌های لحاف‌دوز
لاک‌پشت‌گلی‌واران

**لاک‌پشت‌گلی‌واران** (نام علمی: *Kinosternoidea*) نام یک بالاخانواده از شاخه طنابداران است.

## منابع

*
سنگ‌پشت‌واران

**سنگ‌پشت‌واران** (نام علمی: *Testudinoidea*) نام یک بالاخانواده از راسته لاک‌پشت‌سانان است.

## منابع

*
## پیوند به بیرون

رده:سنگ‌پشت‌واران
نرم‌لاک‌واران

**نرم‌لاک‌واران** (نام علمی: *Trionychia*) نام یک کلاد از شاخه طنابداران است.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
حلزون راه‌راه

**حلزون راه‌راه** (نام علمی: *Helix lucorum*) نام یک گونه از شاخه نرم‌تنان است.

## شرح
وزن این حلزون در حالت بالغ حدود ۲۰ تا ۲۵ گرم است. عرض پوسته آن ۳۵ تا ۶۰ میلی‌متر است و ارتفاع پوسته آن ۲۵ تا ۴۵ میلی‌متر است. قطر تخم حدود ۴٫۴ میلی‌متر است و وزن حلزون‌های جوان دو تا سه‌ماهه ۰٫۵ تا ۰٫۹ گرم است.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:شکم‌پایان توصیف‌شده در ۱۷۵۸ (میلادی)
رده:گونه‌های جانوری نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:نرم‌تنان خوراکی
حلزون گل‌خوار کره‌ای

**حلزون گل‌خوار کره‌ای** (نام علمی: *Bullacta exarata*) نام یک گونه از شاخه نرم‌تنان است.

## ارزش غذایی

## منابع

* 

رده:زیاگان جمهوری خلق چین
رده:شکم‌پایان توصیف‌شده در ۱۸۴۹ (میلادی)
رده:نرم‌تنان تجارتی
رده:نرم‌تنان خوراکی
حلزون گل‌خوار

**حلزون گل‌خوار** (نام علمی: *Amphibola crenata*) نام یک گونه از شاخه نرم‌تنان است.

## منابع

*
## پیوند به بیرون

رده:شکم‌پایان توصیف‌شده در ۱۷۹۱ (میلادی)
رده:شکم‌پایان نیوزیلند
رده:نرم‌تنان خوراکی
حلزون دریایی شیلی

**حلزون دریایی شیلی** (نام علمی: *Chorus giganteus*) نام یک گونه از شاخه نرم‌تنان است.

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:حلزون‌های خاردار
رده:زیاگان بومی شیلی
رده:شکم‌پایان توصیف‌شده در ۱۸۳۱ (میلادی)
رده:نرم‌تنان خوراکی
رده:نرم‌تنان شیلی
حلزون کلت

**حلزون کلت** (نام علمی: *Kelletia kelletii*) نام یک گونه از شاخه نرم‌تنان است.

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:حلزون‌های نفیر
رده:شکم‌پایان توصیف‌شده در ۱۸۵۰ (میلادی)
رده:نرم‌تنان اقیانوس آرام
سپیداج دم‌بطری

بندانگشتی|سپیداج دم‌بطری
**سپیداج دم‌بطری** (نام علمی: *Sepiadarium kochi*) نام یک گونه از شاخه نرم‌تنان است.

## منابع

* 

رده:سپیداج
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
رده:نرم‌تنان خوراکی
سپیداج سست‌کمر

**سپیداج سست‌کمر** (نام علمی: *Sepiella inermis*) نام یک گونه از شاخه نرم‌تنان است.

## منابع

*

رده:سپیداج
رده:نرم‌تنان خوراکی
عنکبوت‌های میان‌کشندی

**عنکبوت‌های میان‌کشندی** (نام علمی: *Desidae*) نام یک تیره از شاخه بندپایان است.

## منابع

*
## پیوند به بیرون

رده:تیره‌های تارتنک‌ریختان
عنکبوت‌های نم‌نشین

**عنکبوت‌های نم‌نشین** (نام علمی: *Holarchaea*) نام یک سرده از شاخه بندپایان است.

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:تارتنک‌ریختان
رده:زیاگان تاسمانی
رده:سرده‌های عنکبوت
رده:عنکبوت‌های آرانئویدئا
رده:عنکبوت‌های استرالیا
رده:عنکبوت‌های گردباف جنگلی
رده:عنکبوت‌های نیوزیلند
هوتونیا

**هوتونیا** (نام علمی: *Huttonia palpimanoides*) نام یک گونه از شاخه بندپایان است.

## منابع

* 

رده:تارتنک‌ریختان
برگه (خشکبار)

**برگه** به  خشک کردهٔ هلو، زردآلو، شفتالو و سیب گفته می‌شود. برای ساخت برگه، میوه را دو نیمه کرده، هستهٔ آن را بیرون می‌آورند و می‌خشکانند. به آن کِشته یا مُفَلَّق نیز گفته می‌شود.

## منابع
* 
* 

*
رده:تنقلات کردی
کاکایی دودی

**کاکایی دودی** (نام علمی: *Ichthyaetus hemprichii*) نام یک گونه از تیره مرغ نوروزی است.

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:پرندگان پاکستان
رده:پرندگان توصیف‌شده در ۱۸۵۳ (میلادی)
رده:کاکایی (پرنده)
رده:کاکایی‌های ماهی‌خوار
رده:کاکایی
رده:پرندگان شرق آفریقا
رده:پرندگان شبه‌جزیره عربستان
فک خاکستری

**فک خاکستری** (نام علمی: *Halichoerus grypus*) نام یک گونه از شاخه طنابداران است.

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:پستانداران اروپا
رده:پستانداران اوکراین
رده:پستانداران ایرلند
رده:پستانداران ایسلند
رده:پستانداران بریتانیا
رده:پستانداران توصیف‌شده در ۱۷۹۱ (میلادی)
رده:پستانداران لهستان
رده:خوکان دریایی آمریکای شمالی
رده:خوکان دریایی اروپا
رده:زیاگان ایسلند
رده:زیاگان جزیره ایرلند
رده:زیاگان دریای سیاه
رده:زیاگان دریای شمال
رده:زیاگان لهستان
رده:فک‌های اقیانوس شمالگان
رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط خوان کریستین فابریشز
رده:زیاگان همه‌شمالگان
فک راهب مدیترانه

**فک راهب مدیترانه** (نام علمی: *Monachus monachus*) نام یک گونه از تیره فک‌های بی‌گوش است.

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:پستانداران آفریقای شمالی
رده:پستانداران اسپانیا
رده:پستانداران اوکراین
رده:پستانداران ایتالیا
رده:پستانداران ترکیه
رده:پستانداران توصیف‌شده در ۱۷۷۹ (میلادی)
رده:پستانداران رومانی
رده:پستانداران کرواسی
رده:پستانداران یونان
رده:جانوران اقیانوس اطلس
رده:کلان‌زیاگان آفریقا
رده:کلان‌زیاگان اوراسیا
رده:کلان‌زیاگان
رده:جانوران در خطر انقراض
رده:خوکان دریایی آسیا
رده:خوکان دریایی آفریقا
رده:خوکان دریایی اروپا
رده:زیاگان در خطر انقراض آسیا
رده:زیاگان دریای سیاه
رده:زیاگان مادیرا
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های در خطر انقراض
رده:گونه‌های متمایز از دیدگاه فرگشتی و در معرض انقراض جهانی
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های آسیب‌پذیر
برگه

برگه ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
* برگه (ساری) روستایی از توابع بخش میان‌دورود شهرستان ساری در استان مازندران ایران
* برگه (خشکبار) خشک کردهٔ میوه‌هایی مانند هلو، زردآلو، شفتالو و سیب
* برگه به معنی ورق کاغذ
دنیای مکعب

***دنیای مکعب***  یک بازی ویدئویی نقش‌آفرینی اکشن است که توسط پیکروما برای سیستم عامل مایکروسافت ویندوز ساخته و منتشر شده‌است. سازنده بازی (وُلفارم فون فانک) با نام مستعار وُلِی (Wollay) برنامه‌نویسی بازی را در جون ۲۰۱۱ شروع کرده و کمی بعد هم همسرش سارا با نام مستعار پیکسی (Pixxie) به او پیوست.

نسخه آلفا بازی در ۲ ژوئیه ۲۰۱۳ تنها برای مایکروسافت ویندوز منتشر شده اما نسخه‌های مک‌اواس و کنسول‌ها در برنامه آینده وَلی هستند. این بازی با ++C و دایرکت ایکس برنامه‌نویسی شده اما در نسخه‌های اولیه از اوپن‌جی‌ال استفاده می‌شد.

## گیم پلی
در دنیای مکعب بازیکن می‌تواند در دنیای بازی یک گردش بی‌پایان داشته باشد. دنیاها در بازی به‌طور تصادفی ساخته می‌شوند که شامل سیاهچال‌ها و غارهای زیرزمینی و قعله‌های فرا دنیوی هستند و همچنین دیارهای بسیاری از جمله دیار دشت، دیار برف، دیار بیابان و دیار اقیانوس در بازی وجود دارند. بازیکن برای گشتن سریعتر در محیط بازی

می‌تواند از هنگ گلایدر و قایق و حیوانات استفاده کند.

بازیکن می‌تواند چندین کارکتر با بخش کارکترسازی بسازد و نژاد و چهره آن‌ها را مشخص کند. همچنین بازیکن توانایی انتخاب یکی از چهار کلاس ۱. جنگجو ۲. سرکش ۳. تکاور ۴. جادوگر را دارد. در دنیای مکعب هیولاها و موجودات ساکنند که هر کدام را می‌توانید برای کسب تجربه (experience) که باعث قوی تر شدن ضربه‌ها و توانایی‌ها می‌شود، بکشید.

بازیکنان همچنین می‌توانند حیواناتی را مانند گوسفند، خوک و لاکپشت و … را به عنوان حیوان خانگی به کار برود. در بعضی موارد شما می‌توانید از آن‌ها سواری بگیرید که به شما کمک می‌کند سریعتر گردش کنید. در بازی می‌توانید جنگ‌افزارهای را بخرید مانند شمشیر، کمان، خنجر و مانند این‌ها.

## توسعه
وٌلی این بازی را با الهام از بازی‌های *[[افسانه زلدا]]*، *[[راز مانا]]*، *[[دیابلو]]*، *[[دنیای وارکرافت]]* و *[[ماینکرفت]]* ساخته‌است.
* ماینکرفت: ساخته شدن تصادفی دنیای بازی با بلاک‌ها.
* زلدا و راز مانا: سبک، گیم پلی و …
* دیابلو و دنیای وارکرافت: اِلمان‌های نقش‌آفرینی

## منابع

## پیوند به بیرون
* 
* ویکی غیررسمی دنیای مکعب
* ویکی غیررسمی دنیای مکعب (فارسی)

رده:بازی‌های انحصاری ویندوز
رده:بازی‌های تولیدشده در آلمان
رده:بازی‌های ویدئویی شبیه‌ساز بقا
رده:بازی‌های ویدئویی ۲۰۱۹ (میلادی)
رده:بازی‌های ویدئویی اکشن نقش‌آفرینی
رده:بازی‌های ویدئویی با قابلیت انتخاب جنسیت قهرمان
رده:بازی‌های ویدئویی تعاونی
رده:بازی‌های ویدئویی تک‌نفره و چندنفره
رده:بازی‌های ویدئویی جهان باز
رده:بازی‌های ویدئویی خیال‌پردازی
رده:بازی‌های ویدئویی مستقل
رده:بازی‌های ویندوز
رده:کلون‌های ماینکرفت