پادشاهی ساردنی

**پادشاهی ساردنی** (به ایتالیایی: Regno di Sardegna؛ ساردنیایی: Rennu de Sardigna) که به عنوان **پیه‌مونت-ساردنی** نیز شناخته شده است، قلمرو تحت فرمان دودمان ساوی از ۱۷۲۰ تا ۱۸۶۱ میلادی بود. پادشاهی ساردنی با سپردن تاج ساردنی به شاه ویکتور آمادئوس دوم ساووا پس از پیمان لاهه (۱۷۲۰) شکل گرفت. او در عوض فرمانروایی بر ساردنی و کسب عنوان شاه ساردنی، فرمانروایی سیسیل را به امپراتوری اتریش واگذار کرد. پس از کنگره وین در ۱۸۱۵، قلمرو پادشاهی ساردنی شامل ساردنی، ساووا، پیه‌مونت، لیگوریا و نیس بود. طی بخش اعظم قرون ۱۸ و ۱۹ میلادی، مرکز اقتصادی و سیاسی این سرزمین، شهر تورین در پیه‌مونت واقع در سرزمین اصلی ایتالیا بود. در ۱۸۶۰ میلادی مناطق نیس و ساووا به فرانسه واگذار شدند؛ در عوض، قرار شد تا فرانسه به ساردنی در یکپارچه کردن ایتالیا کمک کند. در ۱۸۶۱ میلادی، پادشاهی ساردنی با الحاق دولت‌های دیگر ایتالیا به قلمرو خود، پادشاهی جدید ایتالیا را به وجود آورد.

این پادشاهی یکی از اعضای شورای آرگون بود و در ابتدا شامل جزایر کرس و ساردنی بود، که حاکمیت بر هر دوی آنها توسط پاپ ادعا می‌شد، که به آنها به عنوان یک فیوف، ("پادشاهی ساردنی و" کرس")، به خایمه دوم پادشاه آراگون در سال ۱۲۹۷. در آغاز در سال ۱۳۲۴، جیمز و جانشینانش جزیره ساردنی را فتح کردند و بالفعل اقتدار قانونی خود را ایجاد کردند. در سال ۱۴۲۰، پس از جنگ ساردنی و آراگون، آخرین ادعای رقیب برای جزیره خریداری شد. پس از اتحاد تاج‌های آراگون و کاستیا، ساردنی بخشی از امپراتوری رو به رشد اسپانیا شد.

در سال ۱۷۲۰، این جزیره و پادشاهی آن توسط هابسبورگ و بوربون مدعیان تاج و تخت اسپانیا به دوک ساووی، ویکتور آمادئوس دوم واگذار شد. ساووی‌ها آن را با دارایی‌های تاریخی خود در سرزمین اصلی ایتالیا متحد کردند و این پادشاهی به تدریج با ایالت‌های سرزمین اصلی یکسان شد که علاوه بر ساووی و آئوستا، دارایی‌های سلسله ای مانند شاهزاده پیه‌مونت و شهرستان نیس در هر دو کشور را شامل می‌شد. که ساووی‌ها به ترتیب از قرن سیزدهم و سال ۱۳۸۸ کنترل خود را اعمال می‌کردند. نام رسمی این ایالت مرکب «ایالات اعلیحضرت پادشاه ساردنی» بود و از آن به عنوان پیه‌مونت-ساردنی یا به اشتباه پادشاهی از پیه‌مونت یاد می‌شود، زیرا جزیره ساردنی همیشه در درجه دوم اهمیت سلطنت قرار داشته است. تحت حکومت ساوویارد، دولت پادشاهی، طبقه حاکم، مدل‌های فرهنگی و مرکز جمعیت به‌طور کامل در سرزمین اصلی قرار داشتند؛ بنابراین، در حالی که پایتخت جزیره ساردنی و مقر نایب السلطنه آن همیشه کالیاری بوده است، شهر تورین، پایتخت ساووی از اواسط قرن شانزدهم، شهر پیه‌مونتی بود که بالفعل مقر قدرت بود. این وضعیت با ادغام کامل در سال ۱۸۴۷، زمانی که تمام نهادهای دولتی پادشاهی در تورین متمرکز شدند، به وضعیت رسمی اعطا شد.

هنگامی که قلمروهای سرزمین اصلی دودمان ساوی اشغال شد و در نهایت توسط فرانسه ناپلئونی ضمیمه شد، پادشاه ساردنی به‌طور موقت برای اولین بار در تاریخ ساردنی تحت فرمانروایی ساویار در جزیره اقامت کرد. کنگره وین (۱۵–۱۸۱۴)، که اروپا را پس از شکست ناپلئون بازسازی کرد، دارایی‌های سرزمین اصلی آن را به ساووی بازگرداند و آنها را با لیگوریا که از جمهوری جنوا گرفته شده بود، افزایش داد. پس از الحاق ژنو به سوئیس، معاهده تورین (۱۸۱۶) کاروژ و مناطق مجاور آن را به کانتون ژنو سوئیس جدید منتقل کرد. در سال‌های ۱۸۴۷–۱۸۴۸، از طریق اقدام اتحادیه‌ای مشابه با اتحادیه بین بریتانیای کبیر و ایرلند، ایالت‌های مختلف ساووی تحت یک نظام حقوقی با پایتختی تورین متحد شدند و قانون اساسی به نام [Statuto Albertino] را اعطا کردند.

در زمان جنگ کریمه در سال ۱۸۵۳، ساووی‌ها پادشاهی را به یک قدرتمند تبدیل کردند. به دنبال الحاق لمباردی (۱۸۵۹)، ایالات مرکزی ایتالیا و دو سیسیل (۱۸۶۰)، ونتیا (۱۸۶۶)، و ایالات پاپی (۱۸۷۰) شد. در ۱۷ مارس ۱۸۶۱، برای انعکاس دقیق‌تر گستره جغرافیایی، فرهنگی و سیاسی جدید، پادشاهی ساردنی نام خود را به پادشاهی ایتالیا تغییر داد و پایتخت آن در نهایت ابتدا به فلورانس و سپس به رم منتقل شد؛ بنابراین پادشاهی پیه‌مونت-ساردنی به رهبری ساووی سلف قانونی پادشاهی ایتالیا بود که به نوبه خود سلف جمهوری ایتالیای کنونی کنونی است.

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی


رده:امپراتوری اسپانیا در اروپا
رده:امپراتوری اسپانیا در ایتالیا
رده:انحلال‌های ۱۸۶۱ (میلادی) در ایتالیا
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۳۲۴ (میلادی)
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۷۲۰ (میلادی)
رده:ایالت‌ها و قلمروهای منحل‌شده در ۱۸۶۱ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۳۲۴ (میلادی) در اروپا
رده:پادشاهی‌های گذشته در اروپا
رده:تاریخ ایتالیا
رده:تحت‌الحمایگی امپراتوری اسپانیا
رده:کشورهای پیشین در اروپا
رده:کشورهای پیشین
رده:کشورهای جزیره‌ای