معدن طلای آق‌دره

**معدن طلای آق‌دره** به عنوان اولین و شفاف‌‌‌‌ ترین معدن طلای بورسی ایران در بخش تخت سلیمان، روستای آقدره، ۳۰ کیلومتری شهرستان تکاب در استان آذربایجان غربی واقع شده است.

معدن طلای آق‌دره با ظرفیت تولید سالیانه ۱۲ تن کنسانتره طلا از سال ۱۳۸۳ فعالیت خود را آغاز کرده است. این معدن دارای ۵.۱ میلیون تن ذخیره قطعی و  ۹.۷ میلیون تن ذخیره احتمالی با عیار متوسط ۱.۲۵  ppm است میزان خروجی واحد استحصال و فرآوری آن سالیانه ۷۰۰ کیلوگرم است و شرکت‌های فرآوری به غیر از طلا، نقره و جیوه را نیز از این کانسنگ استخراج می‌کنند. بهره‌برداری از این معدن به عهده شرکت پویا زرکان است.

شهرستان تکاب به خاطر دارا بودن ۲ معدن بزرگ طلا در مناطق آق‌دره و زرشوران، به عنوان قطب تولید طلا در کشور شناخته می‌شود.  

محدوده معادن آذربایجان‌غربی تحت پوشش سه زون از زون‌های بیست‌گانه اکتشاف سیستماتیک کشور شامل «اشنویه–خوی»، «مریوان–مهاباد» و «شاهین‌دژ–ماهنشان» قرار گرفته است.

استخراج در این معدن به صورت روباز و پله‌ای انجام می‌گیرد و با توجه به ذخایر غنی طلا و همچنین وجود فلزاتی همچون نقره و جیوه، این معدن نقش کلیدی در تأمین نیازهای داخلی و صادراتی ایفا می‌کند. در سال‌های اخیر، با بهبود تکنولوژی و روش‌های استخراج، بهره‌وری و تولید در این معدن افزایش یافته است.  

کانسار طلای آق‌دره از طریق روش استخراج روباز بهره‌برداری می‌شود. این روش به دلیل دسترسی ساده‌تر به ذخایر و هزینه‌های پایین‌تر در مقایسه با استخراج زیرزمینی انتخاب شده است. فرآیند استخراج روباز شامل حفاری، انفجار و سپس فرآوری طلا از سنگ‌های معدنی می‌باشد.

فرآوری طلا در این معدن با استفاده از روش لیچینگ سیانیدی صورت می‌گیرد. این فرایند شامل مراحل زیر است:

* **استخراج کانسنگ:** کانسنگ طلا از معدن به کارخانه فرآوری منتقل می‌شود.
* **آسیاب و خردایش:** کانسنگ خرد شده و به اندازه‌ای مناسب برای مراحل بعدی فرآوری می‌رسد.
* **لیچینگ:** سیانید به مخلوط افزوده می‌شود تا طلا از سنگ‌های معدنی جدا شود.
* **استحصال طلا:** طلا از محلول سیانیدی جدا شده و به صورت شمش تولید می‌شود.

## معدن آق‌دره
معدن طلای آق‌دره توسط شرکت پویا زرکان (سهامی عام) اداره می‌شود که اولین شرکت معدنی فعال در زمینه طلا در ایران است به عبارتی مالک و بهره‌بردار این معدن شرکت پویا زرکان است.  

کارخانه فرآوری و استحصال طلای آق‌دره در ۳۰ کیلومتری شهرستان تکاب با ظرفیت تولید سالیانه حدود ۷۰۰ کیلوگرم فعالیت می‌کند. 
 
گاهی برخی از ساکنان بومی منطقه تمایل دارند تعداد بیشتری از افراد محلی در معدن مشغول به کار شوند، در حالی که ظرفیت اشتغال در هر مجموعه معدنی محدود است. در این زمینه نیز دیدگاه‌ها و مطالباتی از سوی اهالی منطقه مطرح شده بود.»

مطالبات اهالی روستا از آنجا مطرح شد که تصور می‌کردند نیروهای غیربومی در معدن به کار گرفته شده‌اند، در حالی که مدیریت مجموعه اعلام کرده است حدود ۹۵ درصد کارگران از ساکنان بومی منطقه هستند.

## شرکت پویا زرکان
شرکت پویا زرکان آق‌دره در سال ۱۳۷۷ تأسیس شد و در حوزه‌های معدنی از اکتشاف تا عرضه محصولات فعالیت داشته است. این شرکت در سال ۱۳۷۸ موفق به اخذ پروانه بهره‌برداری معدن طلای آق‌دره تکاب از وزارت صنایع و معادن شد.

نمادفزر در سال 99 پذیرش و سپس در بهمن 1400 عرضه اولیه شد این شرکت دارای ۵.۴ هزار میلیارد ریال سرمایه است و  معادن شرکت نیز شامل محدوده‌های طلای آق‌دره، تراورتن آق‌دره، گورگور، داغ‌دالی، آرپاچای و اوچ‌دره در استان آذربایجان غربی هستند و فعالیت اصلی مربوط به استخراج طلاست.

فزر یک شرکت تابعه با عنوان استحصال مواد معدنی تخت سلیمان دارد که ظرفیت تولید ۱۲ تن کنسانتره طلا و نقره، ۲۵ تن کنسانتره جیوه و شمش طلا و نقره را شامل می‌شود. تمام کانسنگ تولیدی به شرکت تابعه فروخته شده و تبدیل به کنسانتره و سپس شمش طلا می‌شود.  

اکتشافات در محدوده معدن تاکنون در بخشی از ۱۲۰ هکتار از مجموع حدود ۴۰۰۰ هکتار انجام شده و فعالیت‌های سطحی و عمقی ادامه دارد به طوری که گزارش پایان اکتشاف محدوده آرپاچای با ذخیره بیش از ۲۰۰ هزار تن کانسنگ به اداره صمت ارائه شده است.

## مسئولیت اجتماعی
شرکت پویا زرکان آق‌دره بودجه برنامه‌های مسئولیت اجتماعی خود را از ۱ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۰ به ۱۳ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۳ افزایش داده است این  پروژه‌ها شامل ساخت و تعمیر مدارس، حمایت از مساجد و خانه‌های بهداشت، احداث مراکز درمانی و توسعه زیرساخت‌های حمل و نقل روستایی می‌شود همچنین برای سال 1405 نیز حدود ۷۰ میلیارد تومان برای این حوزه در نظر گرفته شده است.

## تعهد به محیط‌زیست
شرکت اقدامات محیط‌زیستی شامل ایجاد ۶۸ هکتار فضای سبز، احیای زمین‌های معدنی، نصب فیلترپرس برای کاهش پساب، حفر حلقه‌های چاه پیزومتریک و راه‌اندازی واحد جذب جیوه را انجام داده است.

## منابع

رده:معادن طلای ایران
رده:شرکت‌های فرابورس ایران