open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
شعربافی

**شَعربافی** یکی  از صنایع دستی ایران است.

یکی از هنرهای اصیل، سنتی و چشم نواز درشهرهای کویری مانند کاشان و یزد، شَعربافی است. بدون شک یزد شهری است که صنعت نساجی و پارچه‌های فاخر آن از سال‌های دور زبانزد بود تا جایی که مارکوپولو در سفرنامه اش می‌گوید: «پارچه‌های ابریشمی موسوم به «یزدی» نزد بازرگانان شهرت فراوانی دارد و به همه جای دنیا صادر می‌شود».

به موی انسان یا حیوان «شَعر» گفته می‌شود، و در اصطلاح بافندگی، شَعر نوعی پارچه است که با مو یا ابریشم و با «دستگاه بافندگی چهاروردی» بافته می‌شود. بافتن شَعرِ پشمی در یزد و اصفهان و شَعر ابریشمی در کاشان رواج داشت که اکنون در معرض فراموشی و نابودی است.

نقشهٔ خاصی برای بافت شَعربافی وجود ندارد و به دو شیوه ساده و میله‌ای (راه‌راه) بافته می‌شود. شعر ساده را بیشتر به رنگ‌های بنفش، زرشکی، مشکی، زرد، بادنجانی، سبز، گلی برای لباس زنان و شعر میله‌ای را به شکل سیاه و سفید به عرض ۲ متر و طول ۱٫۵ متر برای لباس مردان می‌بافند.

رسم است که نام بافنده با نشان طلایی در سر و ته پارچه درج شود.

از استادان بنام شعربافی می‌توان به غلامرضا حسنی‌ژاه از استادان شعربافی در کاشان و همچنین دختر ایشان مرضیه حسنی‌ژاه و پسر کوچک ایشان علی اکبر حاتمیان، نام برد. تلاش ایشان درکارگاه بافندگی خانه منوچهری در احیای این هنر سنتی نقشی بسیار داشت.

گفتنی است که در گذشته، (تا حدود ۵۰ سال پیش) بافندگی با دستگاه شعربافی، بسیار دشوار بوده و تنها از عهده جوانان برمی‌آمده‌ است. اما بنا به یک روایت یکی از شَعربافان قهار آن دوره به نام حاج حبیب‌الله خادم قطعه‌ای را به این دستگاه اضافه می‌کند که کار با آن را بسیار ساده‌تر می‌نماید. این قطعه چک (با فتحه حرف چ) نام دارد و ساختار ساده‌ای دارد. ایشان حدود سال ۱۳۹۲ هجری شمسی در کاشان از دنیا رفته‌اند. در روایت دیگر از آقای صادق وجدان (یا صادق شاطری که در حال حاضر، سال ۱۳۹۷ هجری شمسی، جزو معدود شعربافان می‌باشد)، یک شعرباف معروف دیگر به نام حسن فرزند فرج‌الله سبزپوشان این قطعه را با الهام از شعربافان اصفهان به دستگاه اضافه نموده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست صنایع دستی ایران

## پیوند به بیرون
* مقاله بررسی و ریشه یابی واژه شعرباف و شعربافی از دکتر علی شرقی

## منابع

* ماهنامه سفر، «صبحی که بمیرم این صنعت هم می‌میرد»، شماره۱۳، سال شانزدهم، دوره جدید، دی ۱۳۸۶، ص. ۲۷.

رده:صنایع دستی
رده:صنایع دستی ایرانی
رده:سوغات یزد
آبچلیک

**آبچلیک‌ها** پرندگانی آبچر نسبتاً اجتماعی هستند و بعضی از آن‌ها گله‌های بزرگ تشکیل می‌دهند. نر و مادهٔ آن‌ها هم‌شکل است.

این پرندگان به تیرهٔ **آبچلیکان** (Scolopacidae) تعلق دارند که تیره‌ای از راستهٔ سلیم‌سانان با جثهٔ کوچک یا متوسط و پاهای کوتاه یا بلند است.

آبچلیک پرنده‌ای با پاهای به نسبت بلند یا خیلی بلند، بال‌های دراز که به‌طور معمول نوک‌تیز و زاویه‌دار است و منقار دراز و باریک که ممکن است راست یا خمیده باشد. پر و بال آن‌ها اغلب در تابستان و زمستان متفاوت است نوار بالی و طرح دمگاه و دم در تشخیص آن‌ها اهمیت زیادی دارد. بیشتر آن‌ها مهاجرند و تابستان‌ها را در سواحل جنوب منطقه زاد و ولد خود می‌گذرانند. این پرنده در منطقه آذربایجان به اسم چیلیک بورون معروف می‌باشد.

معمولاً روی زمین آشیانه می‌سازند. جوجه آن‌ها پوشیده از کرک‌پر است و پس از خروج از تخم می‌توانند فعالیت کنند. غذایشان شامل مواد مختلف جانوری و برخی مواد گیاهی است.

## چگونگی نام‌گذاری
واژه **آبچلیک** در واقع برگرفته از واژه **اوچِلیک** در زبان مازندرانی است.

## گونه‌های آبچلیک
* آبچلیک تک‌زی
* آبچلیک خالدار
* آبچلیک آوازخوان
* آبچلیک زوزه‌گرگی

## نگارخانه

پرونده: Tringa brevipes.jpg | تاتلر دم‌خاکستری


## پانویس

## منابع
* دکتر:، العلوی، هادی، *عالم الطیور والحیوانات*، دارالعودة، بیروت، لبنان، چاپ سال ۱۹۸۸ مبلادی (به عربی).
* عطاءالله، سمیر، *موسوعة المعلومات العامة*، دار عطاءالله للنشر والتوزیع، بیروت، لبنان، چاپ هشتم، سال انتشار ۱۹۸۴ میلادی (به عربی).

رده:آبچلیکان
رده:آبچلیک‌ها
رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کنستانتین ساموئل رافینسکوئه
رده:پرندگان ایران
رده:پرندگان کرانه‌ای
رده:پرندگان
رده:تیره‌های پرندگان
رده:جانداران موجود پدیدآمده در روپلین
رده:سلیم‌سانان
تیره هزارنی

**تیرهٔ هزارنِی** (Butomaceae) نام تیره‌ای از گیاهان است.

از گیاهان این تیره سرده‌ای به نام هزارنی در ایران می‌روید که گیاهی پایابی با گل‌های بسیار زیبا است که در گل‌آذین چتری قرار دارند.

## منابع

مظفریان، ولی‌الله، فرهنگ نام‌های گیاهان ایران: لاتینی، انگلیسی، فارسی تهران: فرهنگ معاصر ۱۳۷۵، ص۸۷.

رده:تیره‌های گیاهی
رده:گل‌ها
رده:گونه‌های گیاهی مهاجم
هزارنی

**هزارنِی** (یا سازوی آبی یا گاوبُر) (Butomus umbellatus) نام گیاهی پایابی با گل‌های بسیار زیبا است که گل‌های آن در گل‌آذین چتری قرار دارند.

هزارنی برگ‌های خطی دارد که تا ۱ متر یا بیشتر رشد می‌کنند. مقطع برگ‌ها سه‌گوش است که در راستای ساقه در دو ردیف می‌رویند.

هزارنی در بیشتر کشورها جنبه تزئینی دارد. در مناطقی از روسیه از ساقه‌های زیرزمینی آن برای آشپزی بهره می‌گیرند.

## منابع

* مظفریان، ولی‌الله، فرهنگ نام‌های گیاهان ایران: لاتینی، انگلیسی، فارسی تهران: فرهنگ معاصر ۱۳۷۵، ص۸۷.
* ویکی‌پدیای انگلیسی.

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:بارهنگ‌آبی‌سانان
رده:سرده‌های گیاهی تک‌نماد
رده:گونه‌های گیاهی مهاجم در ایالات متحده آمریکا
رده:گونه‌های گیاهی مهاجم
رده:گونه‌های گیاهی نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:گیاگان آسیای معتدل
رده:گیاگان لبنان
رده:گیاهان آبزی
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۷۵۳ (میلادی)
رده:گیاهان در اروپا
گل و مرغ

[thumb|left|350px|دو باریکه [کاشی از جنس سفال، رنگ آمیزی شده (طرح گل و مرغ) با لعاب رنگی بر روی لعاب سفید متعلق به نیمه نخست سده ۱۹ میلادی]]

**گل و مرغ** سبکی در نگارگری ایرانی است. گل و مرغ نماد موهبت الهی و تجلی ظریف و لطیف آفریدگار است. گفتگوی عاشقانه گل و مرغ نیز به تسبیح‌گویی خداوند و ذکر حق تشبیه می‌شود. گل مقام معشوق را دارد و پرنده (مرغ)، عاشق. در نگارگری گل و مرغ ایجاد هارمونی بین عناصر نقاشی بسیار ظریف است. لازم نیست حتماً پرنده نیز در اثر ترسیم شود اما در صورت حضور به حالت انتظار صبورانه برای شکوفایی گل و عشقبازی با او است. پرنده گاه با اوج‌گیری و حالت سرمستی، خود را از عالم ماده جدا کرده و حالت صعود به سوی عالم غیرمادی دارد.

بیت شعر زیر مفهوم نهفته در نگارگری گل و مرغ را به خوبی بازتاب می‌دهد:

رنگ‌آمیزی نقش‌های گل و مرغ و به‌طور کلی نگارگری ایرانی واقع‌گرا نیست و نقاش در انتخاب رنگ‌ها کمابیش آزادی عمل دارد.

علاوه بر خاص بودن موضوع این هنر، پرداز نقطه ای و ظریف وهمچنین پرکار این هنر، از ویژگی های منحصر به فرد نقاشی گل و مرغ می باشد. در گذشته از این هنر صرفاًدر تزئین جلد قرآن کریم وکتاب های مذهبی استفاده می شد، اما امروزه بر روی سطوح آثاری چون قلمدان، قاب آیینه، صندوقچه، جلد کتاب های غیر مذهبی و نگاره های مستقل نیز به صورت تابلو دیده می شود.

## تاریخچه
از نظر تاریخی ترکیب گیاهان و پرندگان از زمان دور شدن ترسیم گیاهان به طرح‌های هندسی آغاز شد. زیرا گل‌ها و گیاهان با بافت حلقه‌ای و پر خم و پیچ خود می‌توانند طرح‌های هندسی را بپذیرند اما پرندگان با نرمی اندام‌هایشان به طرح‌های غیرهندسی نیاز دارند. آثار گل و مرغ از دوران سلجوقی، صفوی و قاجار وجود دارند که تفاوت‌هایی میان آن هاست. اما روند تغییرات آنها در طول زمان کند بوده‌است. در اواخر دوران صفویه پرندگان با دقت زیادی کشیده می‌شدند و پس از آن دیگر تغییر شگرفی در این هنر دیده نمی‌شود.  اما در شیوه اجرا تفاوت‌هایی وجود دارد. برای مثال در مکتب شیراز گلبرگ‌ها پُرتر هستند و در روش‌های دیگری کاملاً نازک و اندک می‌باشند.

## جستارهای وابسته
مکتب نقاشی قاجار

## منابع

* ماهنامه سفر، «سِحر گل و مرغ»، شماره۱۳، سال شانزدهم، دوره جدید، دی ۱۳۸۶، ص. ۲۹.
* کتاب آموزشی گل و مرغ: مرغان تسبیح‌گوی، حسینعلی ماچیانی

رده:صنایع دستی
رده:صنایع دستی ایرانی
مفرش

**مَفرَش** یکی از صنایع دستی بافتنی است  که معمولاً به وسیله عشایر بافته می‌شود. بافت  و استفاده از مفرش در بین عشایر منطقه اردبیل و همچنین در میان قشقایی‌ها رواج دارد.

این دستبافته به شکل مکعب مستطیل و درب‌دار، شبیه به صندوق و چمدان بافته می‌شود و برای حمل و نقل لحاف و تشک، یا لوازم زندگی هنگام سفر یا کوچ عشایر به کار می‌رود. حمل آن بر پشت چهارپایان نیز بسیار آسان است.

پس از بافتن خود مفرش، نوارهای چرمی بر لبه‌های کار دوخته می‌شود و دسته‌های چرمی روی آن نصب می‌کنند. امروزه بافت آن با تکنیک بافت گلیم یا سوماک نیز ترکیب شده‌است و نقش‌های تزیینی آن گاه برجسته و الحاقی است.

## جستارهای وابسته
* فهرست صنایع دستی ایران

## منابع

رده:صنایع دستی
رده:صنایع دستی ایرانی
رده:قشقایی
قالی اردبیل

300px|بندانگشتی|قالی اردبیل، موزهٔ ویکتوریا و آلبرت
500px|بندانگشتی|قالی اردبیل، موزهٔ هنر لس آنجلس

**قالی اردبیل** یک جفت قالی ایرانی نفیس با شهرت جهانی است که در دوران پادشاهی شاه تهماسب صفوی برای آرامگاه جدش بافته شده‌بود. اکنون یکی از آنها در مالکیت موزهٔ ویکتوریا و آلبرت لندن است و دیگری در موزهٔ هنر شهرستان لس آنجلس نگهداری می‌شود.

این قالی از نظر طرح و بافت یکی از نفیس‌ترین و مشهورترین قالی‌های جهان است که در فهرست ۵۰ اثر شاهکار هنری برگزیدهٔ جهان قرار گرفته است. کارشناسان آثار هنری، این فرش را با نقش و نگاره‌های زیبای آن، یک اثر هنری انتزاعیِ منحصربه‌فرد می‌دانند که از نظر سطح هنری با نقاشی‌های انتزاعیِ قرن حاضر برابری می‌کند.
هستهٔ مرکزی گروه قالی‌های ترنجدان است.

قالی اردبیل یک سند تاریخی نیز محسوب می‌شود، زیرا دارای تاریخ و امضا است و در سال ۹۱۸ خورشیدی (۹۴۶ ه‍.ق / ۱۵۳۹ میلادی) در سیزدهمین سال پادشاهی شاه تهماسب یکم بافته شده است. تار و پود آن ابریشمی است و گره‌های فارسی دارد و نام «مقصود کاشانی» بر آن بافته شده است. در هر اینچ مربع آن حدود ۱۷×۱۹ گره وجود دارد. برخلاف دیگر قالی‌های مشهور آن زمان، این قالی طرحی آرام دارد و نگاره‌های جانوران و انسان بر آن نقش نشده است؛ زیرا برای استفاده در مکانی مقدس بافته شده بود.

## مشخصات قالی
پشم عنصر اصلی تشکیل‌دهندهٔ این قالی است. مانند اغلب منسوجات، این اثر نیز از تار و پود تشکیل شده؛ پودها در تمام طولِ کار به دورِ تارها تابیده شده‌اند. سطح قالی اردبیل از یک طرح یکپارچهٔ نسبتاً ساده با اجزای قرینه و یک شمسه در وسط آن، که دو چراغدان در طول آن قرار دارد، پوشیده شده است.

وقتی دو انگلیسی در سال ۱۸۴۳ میلادی / ۱۲۲۱ خورشیدی از زیارتگاه شیخ صفی‌الدین اردبیلی دیدار کردند، دو قالی در آن محل قرار داشت. سه سال و چند ماه بعد از آن، این مکان بر اثر زلزله آسیب دید و احتمالاً برای تهیهٔ وجه لازم برای تعمیر بنا، فرش‌ها فروخته شدند.

قالی‌های آسیب‌دیده در ایران توسط کمپانی «زیگلر»، که در کار خرید و فروش فرش بود، خریداری شد. تکه‌های آن، که هنوز قابل استفاده بود، به هم متصل و نتیجه آن شد که یک قالی کامل و سالم به دست آمد؛ فرشی که بدون حاشیه با ابعاد کوچک‌تر بود.

در سال ۱۸۹۲ قالی بزرگ‌تر توسط کمپانی «رابینسون» در معرض فروش گذاشته شد. «ویلیام موریس»، که از جانب موزه دربارهٔ آثار هنری تحقیق می‌کرد، طی گزارشی این فرش را فوق‌العاده و منحصربه‌فرد و بسیار زیبا توصیف و اصرار به خرید آن کرد. در ماه مارس ۱۸۹۳، با پرداخت ۲۰۰۰ پوند، «موزهٔ ویکتوریا و آلبرت» صاحب این قالی شد.

## جستارهای وابسته
* قالی‌بافی در اردبیل

## منابع

رده:اردبیل
رده:اشیاء آسیایی در موزه ویکتوریا و آلبرت
رده:ایران در سده ۱۶ (میلادی)
رده:تاریخ ایران
رده:روابط ایران و بریتانیا
رده:صنایع دستی ایرانی
رده:فرهنگ در جمهوری آذربایجان
رده:قالی آذربایجانی
رده:قالی ایرانی
رده:مجموعه آثار موزه هنر شهرستان لس‌آنجلس
رده:هنر دوره صفویان
قانون آمپر

در الکترومغناطیس، **قانون آمپر**، میدان مغناطیسی روی یک مسیر بسته فرضی به دور یک سیم را به جریان الکتریکی سیم ربط می‌دهد. قانون آمپر یکی از معادلات ماکسول است و نخستین بار آندره-ماری آمپر آن را پیش نهاد کرد.

## شکل اولیهٔ قانون آمپر
قانون آمپر در شکل اولیهٔ خود میدان مغناطیسی را تنها به جریان الکتریکی ربط می‌دهد. این قانون در حالت کلی درست نیست (بخش بعدی را ببینید)، ولی در شرایط خاصی که میدان الکتریکی نسبت به زمان تغییر نکند، درست است. قانون آمپر را بنا به مورد استفاده به دو صورت *انتگرالی* و *دیفرانسیلی* می‌توان نوشت.

[بندانگشتی|[جریان الکتریکی (I) میدان مغناطیسی (B) می‌سازد.]]

### صورت انتگرالی
صورت انتگرالی قانون آمپر در اس‌آی به صورت زیر است:

:\oint_C \mathbf{B} \cdot \mathrm{d}\mathbf{l} = \mu_0 \iint_S \mathbf{J} \cdot \mathrm{d}\mathbf{S} = \mu_0 I_{\mathrm{enc}}

که در آن:
:* \oint_C  انتگرال خطی بسته حول مسیر *C*،
:* \mathbf{B}  میدان مغناطیسی برحسب تسلا،
:* \cdot ضرب داخلی برداری،
:* \mathrm{d}\mathbf{l}  المان خط روی مسیر *C*،
:* \iint_S انتگرال دوگانه روی سطح *S* محصور شده توسط منحنی *C*،
:* \mu_0 \!\  ثابت تراوایی خلاء،
:* \mathbf{J}  چگالی جریان الکتریکی است که از داخل مسیر *C* و از سطح *S* می‌گذرد.
:*  \mathrm{d}\mathbf{S} \!\  المان سطح برداری *S* است.
:* I_{\mathrm{enc}} \!\  جریان متوسط عبوری از سطح *S* است.
جهت جریان الکتریکی و میدان مغناطیسی را می‌توان با استفاده از قانون دست راست به دست آورد.

### صورت دیفرانسیلی
صورت دیفرانسیلی قانون آمپر در دستگاه SI چنین است:

:\mathbf{\nabla} \times \mathbf{B} = \mu_0 \mathbf{J} 

:* \mathbf{\nabla} \times عملگر کرل،
:* \mathbf{B}  میدان مغناطیسی برحسب تسلا،
:* \mathbf{J}  چگالی جریان الکتریکی،
:* \mu_0 \!\  ثابت تراوایی خلاء است.

## قانون آمپر اصلاح‌شده: قانون آمپر-ماکسول
در ۱۸۶۱ جیمز کلارک ماکسول جریان جابجایی را نیز به قانون اولیه آمپر افزود و آن را به صورت تعمیم یافته زیر نوشت:

:\oint_C \mathbf{B} \cdot \mathrm{d}\mathbf{l} = \mu_0 \iint_S \mathbf{J} \cdot \mathrm{d} \mathbf{A} +
\epsilon_0 \mu_0 {\mathrm{d} \over \mathrm{d}t} \iint_S \mathbf{E} \cdot \mathrm{d} \mathbf{A}

که در آن  \ \epsilon_0  ثابت گذردهی خلاء و *E* میدان الکتریکی است. این معادله تعمیم یافته صورت دیفرانسیلی به صورت زیر دارد:

:\mathbf{\nabla} \times \mathbf{B} = \mu_0 \mathbf{J} + \epsilon_0 \mu_0 \frac{\partial \mathbf{E}}{\partial t}

## جستارهای وابسته
* معادلات ماکسول
* قانون بیو-ساوار

## پانویس

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
*  ''Simple Nature'' by Benjamin Crowell Ampere's law from an online textbook
* <small>MISN-0-138</small> ''Ampere's Law'' ( PDF file ) by Kirby Morgan for Project PHYSNET.
* <small>MISN-0-145</small> ''The Ampere–Maxwell Equation; Displacement Current'' (PDF file) by J.S. Kovacs for Project PHYSNET.
* ''The Ampère's Law Song'' (PDF file) by Walter Fox Smith; Main page, with recordings of the song.
*[//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/19/A_Dynamical_Theory_of_the_Electromagnetic_Field.pdf *A Dynamical Theory of the Electromagnetic Field*] Maxwell's paper of 1864

رده:الکترواستاتیک
رده:الکترودینامیک
رده:فیزیک مقدماتی
رده:معادلات ماکسول
رده:مغناطیس ساکن
رده:مفاهیم فیزیکی
رده:قانون
شمس قیس رازی

**شمس‌الدین محمد بن قیس رازی** (سدهٔ ۷ ق) نامدار به شمس قیس، از مهم‌ترین منتقدین ادبی و ادیب ایران و زادهٔ ری است. 

او چندی در خوارزم، فرارود و خراسان بود و به‌سبب آوازهٔ تاختن مغول، در کنار سلطان محمد خوارزمشاه به بغداد رفت و سپس در ۶۲۸ ق به فارس رفت و به خدمت اتابک سعد بن زنگی (زمان زندگی سعدی در شیراز) و پس از او به خدمت پسرش ابوبکر بن سعد بن زنگی درآمد. او اثر نامدارش، المعجم فی معاییر اشعار العجم، را به نام همین شاهزاده نگاشته است.

## منابع
* 

رده:اهالی ری
رده:زبان‌شناسان اهل ایران
رده:منتقدان ادبی اهل ایران
رده:وزن شعر
رده:وزن شعر عربی
رده:وزن شعر فارسی
چیق

**چیق**، **چیغ**، **چیت** یا **نی چی** پوشش دیوارۀ چادر عشایر منطقۀ زاگرس در ایران است. چیق‌بافی یکی از شاخه‌های صنایع دستی حصیربافی به شمار می‌آید و در استان‌های کرمانشاه، آذربایجان غربی، ایلام، کردستان، فارس و بخش‌هایی از لرستان رواج دارد. چیق‌بافی در سال ١٣٨٩ در فهرست میراث فرهنگی ناملموس ملی ایران به ثبت رسیده است.

چیق از نی که به صورت خودرو در محل زندگی عشایر می‌روید و از موی بز بافته می‌شود و از ورود گرما، سرما، باد، باران و خاک به درون چادر پیشگیری می‌کند.

از آنجا که نی‌ها توخالی هستند عایق حرارتی محسوب می‌شوند. هنگام باران نیز به دلیل بالا رفتن رطوبت هوا نی‌ها منبسط می‌شوند و به هم می‌چسبند؛ به این ترتیب در برابر ورود آب به داخل مقاومت می‌کنند. همچنین، موی بز به دلیل داشتن لایه چربی مانع نفوذ آب می‌شود. هنگام گرما و خشکی هوا نی‌ها منقبض می‌شوند و هوا می‌تواند وارد و خارج شود و تهویه ملایمی در چادر به وجود می‌آید. همچنین، تحقیقات نشان داده‌است که مار و جانوران دیگر نمی‌توانند از موی بز عبور کنند و وارد چادر شوند.

## نقش‌های روی چیق
بافت چیق غالباْ توسط زنان انجام می‌شود. چیق‌بافان معمولاً به‌صورت بداهه و بدون طرح از پیش تعیین‌شده و بر اساس تجربه و سلیقۀ خود با استفاده از نخ‌های پشمی و کامواهای رنگی روی سطح چیق، طرح‌ها و نقش‌هایی هندسی و ذهنی می‌بافند. نقش‌های روی چیق از لوزی‌ها و مثلث‌های رنگی تا خطوط متقاطع و نمادهای برگرفته از طبیعت به چیق چهره‌ای زنده و شخصی می‌بخشد.

## جستارهای وابسته
* سیاه‌چادر
* فهرست صنایع دستی ایران

## منابع

رده:زندگی عشایری
رده:صنایع دستی ایرانی
رده:صنایع دستی کرمانشاه
رده:صنایع دستی
ادبیات شبانی

جایگزین=چوپان آرکادیا، چوپان در محیطی بوکولیک، اثر سزاره ساکاگی از تورتونا|بندانگشتی|346x346پیکسل|چوپان آرکادیا، اثر سزاره ساکاگی از تورتونا
**ادبیات شبانی** (به انگلیسی: Pastoral) گونه‌ای از ادبیات شامل نثر و شعر است که به جهان طبیعی و رابطه انسان با طبیعت در محیط‌های روستایی می‌پردازد و معمولاً آن را در قالبی آرمانی به تصویر می‌کشد. این نوع ادبیات سابقه‌ای طولانی دارد و با چوپان به‌عنوان نماد اصلی ارتباط نزدیک انسان با طبیعت شناخته می‌شود.

ویرژیل، شاعر رومی و نویسنده اثر حماسی انه‌اید، شعر شبانی را به‌عنوان مرحله‌ای از مسیر حرفه‌ای شاعران مطرح کرد که از سرودن اشعار شبانی آغاز می‌کردند و در نهایت با خلق آثار حماسی به اوج می‌رسیدند. تصاویر در ادبیات شبانی معمولاً زیبایی طبیعت و سادگی زندگی روستاییان را برجسته می‌کنند. چوپان‌ها نماد زندگی ساده و هماهنگ با طبیعت هستند و به‌عنوان نماد این نوع ادبیات شناخته می‌شوند.

ادبیات شبانی جامعه چوپانان را ساده و دور از پیچیدگی‌ها و فساد زندگی شهری به تصویر می‌کشد. این نوع ادبیات از بوقلمون‌های تئوکریتوس آغاز شد و با آثار ویرژیل به اوج رسید. در رنسانس و دوران‌های بعدی، شاعران و نویسندگانی چون دانته، ادموند اسپنسر، جان میلتون، و جان گِی این سنت را ادامه دادند. موضوعاتی چون عشق، مرگ و تضاد زندگی ساده با مشکلات اجتماعی از ویژگی‌های اصلی این آثار است. برخی آثار شبانی در قالب شعر، رمان و درام به انتقاد از جامعه معاصر یا بازتاب مسائل شخصی و سیاسی پرداخته‌اند.

ادبیات شبانی در فرهنگ شعری انگلیسی با اثر تقویم چوپانان (۱۵۷۹) نوشته ادموند اسپنسر معرفی شد. در دوران مختلف، نویسندگانی چون الکساندر پوپ و بن جانسون نیز به این سبک پرداختند، اما اوج این نوع ادبیات در جنبش رمانتیسم قرن نوزدهم با آثاری از ویلیام وردزورث بود. با این حال، وردزورث رویکردی منتقدانه به این سبک داشت و در آثاری چون کلبه ویران‌شده، زوال و تراژدی را به تصویر کشید که زیبایی محیط‌های آرمانی قادر به جلوگیری از آن نبود.

## نگارخانه

پرونده:Fiesta campestre.jpg|
پرونده:Poussin1627.jpg|
پرونده:Nicolas Poussin - Et in Arcadia ego (deuxième version).jpg|
پرونده:Cole Thomas The Course of Empire The Arcadian or Pastoral State 1836.jpg|


## پانویس

## منابع
* 

* 

* 

رده:ژانرهای موسیقی
رده:سبک‌های هنرهای تجسمی
رده:سبک‌های هنری
رده:فرهنگ روستایی
رده:گونه‌های ادبی
رده:گونه‌های هنر
کوچ (بیرجند)

**کوچ** روستایی است در دهستان باقران از توابع بخش مرکزی شهرستان بیرجند، واقع در استان خراسان جنوبی، که جمعیت آن در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۰۴ نفر بوده‌است. اهمیت روستای کوچ به علت وجود سنگ نگاره‌هایی باستانی، موسوم به سنگ‌نگاره لاخ مزار است که جزو اسناد معتبر تاریخی استان خراسان جنوبی به حساب می‌آید.

این مجموعه تاریخی که شامل ۳۰۴ نگاره حک شده بر روی صخره‌ای از سنگ افیولیت می‌باشد، شامل نقوشی از انسان، حیوان، گیاه، علائم و نشانها، کتیبه‌هایی به زبان پهلوی، مربوط به دوران اشکانی و ساسانی و به زبان عربی و فارسی، مربوط به دوران اسلامی می‌باشد.

## منابع

رده:روستاهای شهرستان بیرجند
کوچ (ابهام‌زدایی)

**[[کوچ]]** عبارت است از جابه‌جایی و حرکت افراد و خانوارهای عشایری بین ییلاق و قشلاق که با هدف دسترسی به علوفه مرتعی تازه برای تعلیف احشام و دور شدن از گرما و سرمای شدید انجام می‌گیرد.

**کوچ** همچنین ممکن‌است دربارهٔ یکی از جستارهای زیر باشد:
* کوچ یا کوفج (معرب:القفص) نام قومی قدیمی در کرمان
* مترادف جغد
* کوچ پرندگان
* کوچ ارتفاعی
* کوچ (بیرجند)
* اکین کوچ
* خانواده کوچ
* دانشگاه کوچ
* کوچ هولدینگ
* کوچ (فیلم)
چلیپا

**چلیپا** ممکن است به موارد زیر اشاره داشته باشد:
* چلیپا (خوش‌نویسی)
* چلیپا (صورت فلکی)
* صلیب شکسته
* چلیپای ایرانی
* صلیب
* کاظم چلیپا
* چلیپای نوری
* کیازما (ژنتیک)
* سبزیجات چلیپائی
میثاق معمارزاده

**میثاق معمارزاده** (۱۹ دی ۱۳۶۱ در تهران) دروازه‌بان سابق فوتبال اهل ایران است.

## دوران باشگاهی
معمارزاده سابقه عضویت در باشگاه‌های سایپا، راه‌آهن و فولاد خوزستان و پرسپولیس را دارد.

### آمار

## افتخارات
; سایپا
* لیگ برتر خلیج فارس: ۸۶–۱۳۸۵

; پرسپولیس
* جام ولایت ۱۳۹۰

## منابع

رده:افراد زنده
رده:اهالی تهران
رده:بازیکنان باشگاه پارسه
رده:بازیکنان باشگاه پرسپولیس
رده:بازیکنان باشگاه پیکان
رده:بازیکنان باشگاه راه‌آهن
رده:بازیکنان باشگاه سایپا
رده:بازیکنان باشگاه فولاد خوزستان
رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال ایران
رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل ایران
رده:دروازه‌بانان مرد فوتبال
رده:زادگان ۱۳۶۱
رده:زادگان ۱۹۸۳ (میلادی)
چاربردار جریان

در فیزیک، و در نسبیت خاص و عام، **چاربردار جریان**، چاربردار تبدیلات لورنتس است که به‌جای چگالی جریان در الکترومغناطیس جایگزین شده و به صورت زیر تعریف می‌شود:

:J^a = \left(c \rho, \mathbf{j} \right)

که در آن:
:*c* سرعت نور
:ρ چگالی بار
:**J** چگالی جریان قراردادی
:*a* شاخصه فضازمان است.
بنا به اصل بقای بار در تبدیلات لورنتس، دیورژانس *J* برابر صفر است:

:D \cdot J = \partial_a J^a = \frac{\partial \rho}{\partial t} + \nabla \cdot \mathbf{j} = 0

که در آن *D* تعمیم‌یافته گرادیان برای چاربردار هاست و به صورت \left(\frac{1}{c} \frac{\partial}{\partial t}, \nabla \right) تعریف می‌شود. و در آن از قرارداد جمع‌زنی اینشتین بهره برده شده:

: \partial_a J^a =  \sum_{i=0}^{3} \partial_a J^a

گاهی مشتق‌گیری فوق را به صورتی دیگر می‌نویسند: J^a{}_{,a}=0\,

و در نسبیت عام: J^a{}_{;a}=0\,

## جستارهای وابسته

* چاربردار پتانسیل

## پانویس

رده:الکترومغناطیس
رده:نظریه نسبیت
رده:فضازمان مینکوفسکی
رده:چهاربردار
دهستان پشتکوه (مهدی‌شهر)

است

**دهستان شهریارکوه** یکی از دهستان‌های بخش شهمیرزاد در استان سمنان ایران است.

این دهستان در بخش شهمیرزاد جای دارد. بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵، جمعیت این دهستان ۱٬۸۲۵ نفر (۵۶۱ خانوار) بوده است.
بخش شهمیرزاد تا قبل از شهریور ۱۳۲۰ به همراه بخش دودانگه و چهاردانگه و نقاط دیگر جزشهرستان ساری سابق  بوده است.

مرکز دهستان شهریارکوه، روستای پرور و دیگر روستاهای مسکونی آن از این قرارند:
* سرخده
* ملاده
* پرور
* ده‌صوفیان
* تلاجیم
* تمام‌کوه
* رودبارک بالا
* رودبارک پایین
* مزرعه سراور
* شلی
* فنسک
* کاورد
* کلیم
* رسم رودبار
* خرند
* گرمکش
* مرکک
*تم
*فولادمحله 

## جستارهای وابسته
* مهدیشهر
* هزارگری یا هزارجریب (منطقه‌ی وسیعی در رشته‌کوه البرز)
* شهریارکوه
* قارن‌کوه

## پانویس

## منبع
* 

پشتکوه
رده:شهرستان مهدی‌شهر
رده:مناطق مسکونی در شهرستان مهدی‌شهر
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۸۷ (میلادی) در ایران
تلماخوس

بندانگشتی|مجسمه تلماخوس
**تلماخوس** ، در اسطوره‌های یونان پسر اودوسئوس و پنلوپه است.
 
در کودکی پسری ترسو بود. اما آتنه به او شجاعت بخشید. در دوران سرگردانی پدر به جستجویش رفت.کسی که تربیت تلماخوس را بعد پدر بر عهده گرفت، منتور بود. پس از پایان جنگ تروآ که اودیسه در آن شرکت داشت، بیشتر دلاوران یونانی به زادگاه خود بازگشتند اما اودیسه نتوانست. زیرا که  تنها چشم پولیفم، پسر پوزئیدون را کور کرده بود. به خواست پوزئیدون بیست سال به دور از ایتاکا سرزمین مادری‌اش بود. در این مدت خواستگاران پنلوپه، همسر اودیسه هر روز وارد خانه‌اش می‌شدند و گاو و بز‌های پروار می‌خوردند و باده می‌نوشیدند، سرمایه و ثروت اودیسه را تباه می‌کردند. پنلوپه درخواست آنها را برای زناشویی رد می‌کرد و این وضعیت به مدت سالها ادامه پیدا کرد. تلماخوس که از این وضعیت خشمگین بود، به راهنمایی آتنه که خود را به شکل منتور کرده بود به پیلوس و اسپارت سفر کرد تا نشانی پدرش را از آنها بپرسد. پس از آنکه به ایتاکا بازگشت، پدر خویش را دید که به زادگاهش برگشته است. آن دو نقشه‌ای کشیدند و خواستگاران را در خانه خود کشتند.

## جستارهای وابسته
* فهرست شخصیت‌ها، مکان‌ها و رویدادهای افسانه‌ای یونان باستان
## منابع

* 

رده:اسطوره‌شناسی یونانی
رده:تبعات جنگ
رده:شخصیت‌های در ادیسه
رده:فرزندان اودیسئوس
رده:افراد اساطیری درگیر در زنا با محارم
گهواره دریایی

**گهوارهٔ دریایی** یا **کیتون**، نوعی جانور آبزی ابتدایی است.
این جانوران رده چندلاکه‌ای‌ها را تشکیل می‌دهند و این رده ۹۰۰ تا ۱۰۰۰ گونه را در بر می‌گیرد.

گهواره دریایی جانوری است از شاخهٔ دوسوئیان (Bilateria)، زیرفرمانروی پُریاختگان جانوری (Metazoa) از ردهٔ چندلاکه‌ای‌ها (Polyplacophora).
رده چندلاکه‌ای‌ها پیش از این «**دوعصبیان**» (Amphineura) نامیده می‌شد.

نام کیتون از یونانی آمده و خود آن وام‌واژه‌ای است از زبان‌های سامی که ریشهٔ آن به سومری می‌رسد و به معنی و هم‌ریشه با همان واژهٔ کتان است.

صدف گهواره‌های دریایی از هشت صدفک جداگانه تشکیل شده که در لبه‌های جلو و عقبشان هم‌پوشانی دارند و با این وجود در حرکت به خوبی با یکدیگر جفت‌وجور هستند.
این صدف‌ها حفاظت خوبی برای این جانوران هستند و زمانی که هر یک از آن‌ها ناچار شود از لایه‌های پایینی آب بیرون بیاید این صدف‌ها به گونه‌ای جمع می‌شوند که گهوارهٔ دریایی شکلی توپ‌مانند به خود می‌گیرد.
صفحه‌های صدفی آن‌ها را سازه‌ای احاطه کرده که اصطلاحاً «کمربند» نامیده می‌شود.

## منابع

* Sirenko BI. New outlook on the system of chitons (Mollusca: Polyplacophora). Venus, 65 (1-2): 27-49, 2006 
* Wikipedia contributors, "[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Chiton&oldid=205102033 Chiton]," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed April 12, 2008).

 

رده:گهواره دریایی
رده:جانداران موجود پدیدآمده در دوونین
رده:نرم‌تنان
باشگاه ورزشی الشعب

**الشعب** یکی از باشگاه‌های فوتبال کشور امارات متحده عربی می‌باشد که در شهر شارجه قرار دارد. این تیم در لیگ دسته یک این کشور که بالاترین سطح مسابقات فوتبال در امارات است، مشغول به رقابت با دیگر تیم‌ها است و ورزشگاه خالد بن محمد ورزشگاه اختصاصی تیم الشعب می‌باشد.
الشعب هرگز موفق به قهرمان شدن در لیگ دسته یک امارات نشده ولی جام ریاست جمهوری سال ۱۹۹۳ را بدست آورده‌است.

## تاریخچه
تیم الشعب در سال ۱۹۷۴ و با بازی در لیگ دسته دو تأسیس گردید.

## دستاوردها
* جام رئیس دولت امارات:
** ۱۹۹۲–۱۹۹۳ : قهرمان
* سوپرجام امارات:
** ۱۹۹۳ : قهرمان
* جام برندگان جام آسیا:
** ۱۹۹۵ : نایب قهرمان

## بازیکنان مشهور
*  عدنان الطلیانی ۱۹۸۲–۲۰۰۳
*  ناصر الطلیانی ۱۹۸۰–۱۹۹۰
*  غنیم الهاجری
*  حسین فرکی ۱۹۷۹_۱۹۸۱
*  علی سامره ۲۰۰۵–۲۰۰۸
*  جواد کاظمیان ۲۰۰۷–۲۰۰۶
*  مهرزاد معدنچی ۲۰۰۷–۲۰۰۸
*  میثم بائو ۲۰۰۷–۲۰۰۸
*  بلدی کوما ۱۹۹۸–۱۹۹۹
*  شیخ دیوف ۱۹۹۹–۲۰۰۲
*  پرینس تاگوئه ۲۰۰۶–۲۰۰۷

## مربیان پیشین
*  فائوزی بنزاتی
*  یوسف زائویی
*  لوکا پرزویچ
*  زلاتکو کرانچار
*  مراد محجوب
*  جوزف هایکرزبرگر
*  راینر هولمان
*  زوران فیلیپوویچ

## ترکیب کنونی

## سرپرستان کنونی
* مدیریت:  فرید بن بلقاسم
* دستیار مربی:
* مربی دروازه بانان:
* مدیر تیم:  ابراهیم بن بوهیر

## پیوند به بیرون
*  تارنمای باشگاه 

الشعب
رده:باشگاه‌های فوتبال بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۷۴ (میلادی)
رده:باشگاه‌های فوتبال منحل‌شده در ۲۰۱۷ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۷۴ (میلادی) در امارات متحده عربی
رده:ورزش در شارجه
باشگاه ورزشی القطر

**باشگاه ورزشی القطر** (به عربی: نادی قطر الریاضی) یکی از باشگاه‌های فوتبال کشور قطر می‌باشد.

## ورزشگاه
باشگاه ورزشی القطر دیدارهای خود را در ورزشگاه سحیم بن حمد، واقع در الدفنا انجام می‌دهد. این یک استادیوم چند منظوره است که دارای یک زمین دو و میدانی، سالن بدنسازی، یک مرکز خرید و یک مسجد و سایر امکانات است. ظرفیت این ورزشگاه ۱۲۰۰۰ صندلی است. علاوه بر مسابقات فوتبال محلی، این استادیوم میزبان چندین تورنمنت مانند مسابقات سوپر جایزه بزرگ قطر و برخی از مسابقات جام ملت‌های آسیا ۲۰۱۱ بوده است.

## پیشینه
این تیم در سال ۱۹۶۰ در قطر تأسیس شد. باشگاه القطر تاکنون موفق به کسب ۸ قهرمانی در لیگ ستارگان قطر، ۲ قهرمانی درجام امیر قطر، ۳ قهرمانی درجام ولیعهد قطر و ۴ قهرمانی درجام شیخ جاسم قطرشده است. در ۱۹۸۱ نام تیم از استقلال به نام کنونی‌اش، القطر تغییر یافت.

## بازیکنان برجسته
*  ساموئل اتوئو
*  خاوی مارتینز
*  برونو تاباتا
*  بدر بانون
*  بشار رسن

## بازیکنان ایرانی
* اولین بازیکن ایرانی که در لیگ قطر توپ زده عبدالرضا برزگری است که از سال ۱۹۶۰ تا سال ۱۹۷۰ در این تیم توپ زد.
*  عبدالرضا برزگری (۱۳۶۰–۱۳۷۰)
*  ناصر محمدخانی(۱۳۶۵–۱۳۶۸)
*  حمید درخشان (۱۳۶۶–۱۳۷۰)
*  نادر محمدخانی (۱۳۷۸)
*  علی کریمی (۱۳۸۶–۱۳۸۷)
*  هادی عقیلی (۱۳۹۱)
*  محمد طیبی (۱۳۹۶)
*  سجاد شهباززاده (۱۳۹۶)
*  علی کریمی (۱۳۹۹–۱۴۰۰)

## منابع

* :باشگاه ورزشی القطر


رده:باشگاه‌های فوتبال بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۵۹ (میلادی)
رده:باشگاه‌های فوتبال بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۶۱ (میلادی)
رده:باشگاه‌های فوتبال در دوحه
القطر
رده:باشگاه‌های ورزشی چندرشته‌ای در قطر
رده:باشگاه‌های ورزشی چندرشته‌ای
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۵۹ (میلادی) در قطر
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۶۱ (میلادی) در قطر
رده:ورزش در دوحه
تیم ملی فوتبال گرجستان

**تیم ملی فوتبال گرجستان** نماینده فوتبال کشور گرجستان در مسابقات بین‌المللی فوتبال است. این تیم مجموعه‌ای است از بهترین بازیکنان رشته فوتبال در گرجستان و زیر نظر فدراسیون فوتبال این کشور فعالیت می‌کند. 

## نتایج در جام جهانی
* ۱۹۳۰: *بخشی از شوروی*
* ۱۹۳۴: *بخشی از شوروی*
* ۱۹۳۸: *بخشی از شوروی*
* ۱۹۵۰: *بخشی از شوروی*
* ۱۹۵۴: *بخشی از شوروی*
* ۱۹۵۸: *بخشی از شوروی*
* ۱۹۶۲: *بخشی از شوروی*
* ۱۹۶۶: *بخشی از شوروی*
* ۱۹۷۰: *بخشی از شوروی*
* ۱۹۷۴: *بخشی از شوروی*
* ۱۹۷۸: *بخشی از شوروی*
* ۱۹۸۲: *بخشی از شوروی*
* ۱۹۸۶: *بخشی از شوروی*
* ۱۹۹۰: *بخشی از شوروی*
* ۱۹۹۴: *راه نیافت*
* ۱۹۹۸: *راه نیافت*
* ۲۰۰۲: *راه نیافت*
* ۲۰۰۶: *راه نیافت*
* ۲۰۱۰: *راه نیافت*
* ۲۰۱۴: *راه نیافت*
* ۲۰۱۸: *راه نیافت*
* ۲۰۲۲: *راه نیافت*
## جام ملت‌های اروپا
* ۲۰۲۴*راه یافت'و در آن جام در روز نخست سه بر یک مغلوب ترکیه شد ولی با شرایطی برابر ، در روز دوم در حالی که یک بر صفر از چک جلو بود بازی یک یک به تساوی رسید و شاید کسی فکر نمی‌کرد که پرتغال را دو بر صفر شکست دهد هر چند که بازیکنان اصلی پرتغال بازی نکردند ، بالاخره توانستند صعودی تاریخی داشته باشند و در مرحله یک هشتم نهایی در حالی مغلوب اسپانیایی مدعی شدند که یک بر صفر جلو افتادند ولی چهار گل دریافت کردند تا با تاریخ سازی با جام خداحافظی کنند*

رده:تیم ملی فوتبال گرجستان
رده:تیم‌های ملی فوتبال اروپا
رده:تیم‌های ورزشی ملی گرجستان
رده:فوتبال در گرجستان
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۲ (میلادی) در گرجستان
باشگاه فوتبال بوخوم

**باشگاه فوتبال بوخوم ۱۸۴۸**  یکی از باشگاه‌های فوتبال آلمان می‌باشد. این تیم هم‌اکنون در بوندسلیگا مشغول به رقابت با دیگر تیم‌ها می‌باشد. بوخوم یکی از قدیمی‌ترین سازمان های ورزشی در جهان است.

## بازیکنان ایرانی
از بازیکنان ایرانی این تیم می‌توان به مهدی مهدوی‌کیا، وحید هاشمیان و محرم نویدکیا اشاره کرد.

## منابع

* وب‌گاه LiveScore 

رده:باشگاه فوتبال بوخوم
بوخوم
رده:باشگاه‌های فوتبال بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۱۱ (میلادی)
رده:باشگاه‌های فوتبال بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۳۸ (میلادی)
رده:باشگاه‌های فوتبال نوردراین-وستفالن
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۴۸ (میلادی) در آلمان
گلیچ

گِلیچ یکی از دستبافته های منقوش و اصیل مازندران است که از گذشته های دور با استفاده از دستگاه‌های ساده نساجی دو وردی و نخ‌های پشمی تولید شده و زینت بخش بسیاری از خانه‌های روستایی در سطح استان بوده است. اگرچه می توان گفت تولید این دستبافته به صورت پراکنده از ارتفاعات سوادکوه تا نواحی مرکزی و شرقی مازندران رواج داشته است اما همواره شهرستان بهشهر و روستاهای ییلاقی و کوهستانی آن از مهمترین و اصلی‌ترین نواحی تولید این دستبافته محسوب می‌شده‌اند. به همین دلیل شهرستان بهشهر در سال 1401 به عنوان شهر ملی گلیچ معرفی و ثبت گردیده است.
تنوع نقش، نوع پودگذاری متفاوت این دستبافته پشمی و به دنبال آن، برجسته تر بودن نقوش نسبت به سطح زمینه، سبب تمایز آن از سایر دستبافته های سنتی منطقه شده است. طول این محصول با توجه به کاربرد آن از ا تا 3 متر متغیر بوده و عرض آن به دلیل محدودیت دستگاه‌های نساجی سنتی 60 تا 90 سانتی‌متر است. بنابراین بافندگان برای داشتن دستبافی با عرض بیشتر، ناگزیر تکه‌هایی از آن را در کنار هم قرار داده و از پهلو به هم می‌دوزند. به طور معمول گلیج‌های منقوش، ترکیبی از یک تا 2 تخته گلیج هستند.
رنگ زمینه گلیچ، اغلب قرمز بوده و نقوش به زیبایی هرچه تمام¬تر با الیافی به رنگ سرمه‌ای، سفید، سبز، زرد، آبی و یا قهوه‌ای، بر زمینه این دستبافته جای گرفته‌اند.
نگاره‌های به کار رفته در گلیچ‌ها بدون استفاده از نقشه و به صورت حفظی بافته می‌شوند و تمامی نقوش و نامهایشان سینه به سینه از بافنده ای به بافنده دیگر منتقل شده‌اند. نقوشی همچون اِفتابِ تیر، دِکَل، موری گال، چار بُرج و ... که اگرچه مبدا و معنای بسیاری از این نام گذاری‌ها بر ما پوشیده است اما زیبایی و اصالت آنها از هیچ چشمی پنهان نمی‌ماند.
این نگاره ها و نقوش متنوع، حاصل تکنیک پودگذاری مضاعف بوده و با شیوه متفاوتی بر سطح دستبافته نقش می‌بندند. بدین معنا که علاوه بر پودگذاری اولیه که از طریق عبور ماکو از میان تارها صورت می‌گیرد و زمینه گلیچ را تشکیل می‌دهد، پودگذاری ثانویه‌ای نیز وجود دارد که تنها با کمک دست و با پیچیدن پودها به دور تارهای انتخاب شده، انجام می‌شود. این پودهای ثانویه ایجاد کننده نقش بر سطح دستبافته هستند.
در این نوع دستبافته‌ها هنگام بافت و نقش‌اندازی، سرِ نخ‌های پود به پشت گلیج هدایت می‌شوند و بافندگان برای صرفه‌جویی در وقت، هنگامی که دو یا چند رنگ در قسمتی از نقش به کار می‌رود، پودهای رنگی را نمی‌چینند، بلکه در پشت کار معلق نگه می‌دارند و زمانی که دوباره به آن رنگ رسیدند، از همان نخ معلق برای بافت استفاده می‌کنند. اضافات نخ‌های باقی مانده نیز پس از اتمام بافت و جداسازی منسوج از دستگاه بافندگی، به هم گره زده شده و محکم می‌گردند. به همین دلیل گلیچ دستبافی یک‌رو محسوب می‌شود و وجود این پودها در پشت آن یکی از روش‌های شناسایی گلیچ است.
**گلیچ** یکی از دستبافته‌های سنتی ایران است که با دستگاه گلیچ‌بافی، شبیه به دستگاه پارچه‌بافی تولید می‌شود.

گلیچ‌بافی در شهرها و روستاهای شمال استان سمنان  مانند اروست، فولادمحله، رضاآباد و چاشم نیز رواج دارد. 

گلیچ شباهت زیادی به گلیم دارد ولی روش بافت آن کاملاً با گلیم تفاوت دارد و شبیه بافتن پارچه با دستگاه است. تارهای گلیچ از جنس نخ پنبه پرتاب، و پودهای آن پشمی است.

شهر بهشهر در بهمن ۱۴۰۱ خ. شهر ملی گلیچ معرفی شد.

متن چپ‌چین‌شده

## جستارهای وابسته
* فهرست صنایع دستی ایران

## منابع

رده:صنایع دستی
رده:صنایع دستی ایرانی
کپو

**کـَپو** یکی از صنایع دستی جنوب ایران است که با برگ درخت خرما (نخل) بافته می‌شود.

کپوبافی بافتن سبدهای حصیری با برگ درخت خرما و تزئین آنها با کامواهای رنگی است. دو روش برای تزئین این سبدها وجود دارد.

* کپوها زمینه ساده حصیری دارند و با کاموا به رنگهای شاد روی آنها نقش‌های هندسی ایجاد می‌کنند.
* تمام سطح کپوها را با کاموای رنگی می‌پوشانند و حصیر دیده نمی‌شود.
دزفول بعنوان شهر جهانی کپوبافی ثبت و معرفی شده است.

معمولاً برای زیبایی به درب کپو منگوله‌ای نیز متصل می‌کنند. بازکردن درب کپو با این منگوله آسان‌تر هم می‌شود.

کاربرد سبد های کپو مواردی همچون جای نان، جای لوازم خیاطی و … است.

## جستارهای وابسته
* فهرست صنایع دستی ایران

## منابع

رده:صنایع دستی
رده:صنایع دستی ایرانی
پروانه دریایی

**پروانهٔ دریایی** از جانوران نرم‌تن آبزی است که در اصل نوعی حلزون شناگر و آبزی به‌شمار می‌آید.
این جانور متعلق به زیرردهٔ راست‌شکم‌پایان (Orthogastropoda) و بالاراستهٔ دگرآبششان (Heterobranchia)، راستهٔ پُشت‌آب‌ششان (Opisthobranchia)، زیرراستهٔ پروانه‌های دریایی (Thecosomata) است. از آن‌جا که پروانه‌های دریایی بر خلاف اکثر شکم‌پایان دیگر، تمامی عمر خود را در حالت پلانکتونی می‌گذرانند آن‌ها را جانورانی تمام‌پلانکتونی (Holoplanktonic) می‌نامند.

از دیدگاه زمین‌شناختی، پروانه‌های دریایی گروهی تازه هستند و از دوره پالئوسن پسین تکامل یافته و به دوره نوزیستی رسیده‌اند.

پروانه‌های دریایی بیشتر از پلاکتون‌ها تغذیه می‌کنند ولی گاه فعالانه دست به شکار هم می‌زنند.
پروانه‌های دریایی هر روز به طور دسته‌جمعی در ستونی عمودی به دنبال پلانکتون‌ها به اعماق دریا می‌کوچد و شب‌ها در سطح آب به شکار باز می‌گردد. به هنگام فرورفتن به اعماق، پروانهٔ دریایی باله‌های خود را رو به بالا می‌گیرد.

## منابع

Wikipedia contributors, "[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Sea_butterfly&oldid=195859826 Sea butterfly]," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed April 12, 2008).

رده:جانداران پدیدآمده در پالئوسن
رده:جانداران موجود پدیدآمده در پالئوسن
رده:شکم‌پایان
محمد مهدوی لاهیجی

thumb|آیت‌الله محمد مهدوی لاهیجی

آیت‌الله **محمد مهدوی لاهیجی**، یکی از مشاهیر لاهیجان است. او برادر مهدی مهدوی لاهیجی است.

او برای تحصیل به نجف رفت و در زمره شاگردان آقا ضیاء عراقی و علامه بلاغی قرار گرفت. از همدرسان او می‌توان به آیت‌الله مرعشی اشاره کرد.

وی، حدود ۴۰ تالیف داشت و از شیفتگان فرهنگ و ادب ایران و سرزمین گیلان بود.

## منابع
* تبیان
* اخبار گیلان

## پیوند به بیرون
* تصویری از آیت‌الله لاهیجی 
مهدوی لاهیجی، محمد
مهدوی لاهیجی، محمد
رده:عالمان شیعه
رده:روحانیان شیعه دوازده‌امامی
فارست ویتاکر

**فارست استیون ویتاکر** (؛ زادهٔ ۱۵ ژوئیهٔ ۱۹۶۱) بازیگر آمریکایی است. او جوایزی شامل اسکار، گلدن گلوب، اِمی و جشنوارهٔ کن کسب کرده‌است. نخل طلای افتخاری جشنواره فیلم کن ۲۰۲۲ به وی اهدا شد.

ویتاکر به‌خاطر ایفای نقش دیکتاتور اوگاندایی، ایدی امین، در فیلم *[[آخرین پادشاه اسکاتلند]]* (۲۰۰۶) جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد را به‌دست‌ آورد. وی چهارمین بازیگر مرد سیاه‌پوست بعد از سیدنی پواتیه، دنزل واشینگتن و جیمی فاکس است که به این جایزه دست پیدا می‌کند. او در فیلم علمی تخیلی تحسین‌شدهٔ *[[ورود (فیلم ۲۰۱۶)|ورود]]* (۲۰۱۶) و فیلم‌های پرفروش *[[روگ وان]]* (۲۰۱۶) و *[[پلنگ سیاه (فیلم ۲۰۱۸)|پلنگ سیاه]]* (۲۰۱۸) حضور یافت.

## فیلم‌شناسی
### فیلم

### به‌عنوان کارگردان

## منابع

## پیوند به بیرون

* 

رده:افراد آفریقایی-آمریکایی سده ۲۰ (میلادی)
رده:افراد آفریقایی-آمریکایی سده ۲۱ (میلادی)
رده:افراد آمریکایی آکانیایی‌تبار
رده:افراد آمریکایی ایگبوتبار
رده:افراد آمریکایی غنایی‌تبار
رده:افراد زنده
رده:اهالی لانگویو، تگزاس
رده:بازیگران مرد تلویزیونی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد اهل تگزاس
رده:بازیگران مرد اهل لس آنجلس، کالیفرنیا
رده:بازیگران مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:برندگان جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد
رده:برندگان جایزه امی ساعات پربیننده
رده:برندگان جایزه انجمن بازیگران فیلم برای بازیگر نقش اول مرد برجسته
رده:برندگان جایزه بفتا بهترین بازیگر نقش اول مرد
رده:برندگان جایزه بهترین گروه بازیگری در فیلم انجمن بازیگران فیلم
رده:برندگان جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر مرد فیلم درام
رده:برندگان جشنواره فیلم کن برای بهترین بازیگر مرد
رده:تهیه‌کنندگان فیلم آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:تهیه‌کنندگان فیلم اهل کالیفرنیا
رده:زادگان ۱۹۶۱ (میلادی)
رده:سفیران حسن‌نیت یونسکو
رده:کارآفرینان اهل لس آنجلس، کالیفرنیا
رده:کارگردانان فیلم آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارگردانان فیلم اهل تگزاس
رده:کارگردانان فیلم اهل لس آنجلس
رده:صداپیشگان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
محمدعلی صفی‌اصفیا

**محمدعلی صفی‌اصفیا** (۱۲۹۵ – ۲۶ فروردین ۱۳۸۷) استاد دانشگاه و دولت‌مرد دوره پهلوی ایران بود.

## زندگی
او در ۱۲۹۵ در تهران به دنیا آمد. صفی اصفیا جزو چهارمین هیئت دانشجویان اعزامی به اروپا رفت و تحصیلات عالی خود را در پلی‌تکنیک پاریس در رشته مهندسی معدن انجام داد.

پس از بازگشت به ایران در سال ۱۳۱۸ برای تدریس وارد دانشکده فنی دانشگاه تهران شد و تا سال ۱۳۴۷ به عنوان استاد گروه مهندسی معدن در این دانشکده به تدریس ادامه داد.

او از همکاران غلامحسین مصاحب در تألیف دائرةالمعارف فارسی بود.

مدتی در سال‌های ۱۳۴۱ تا ۱۳۴۷ رئیس سازمان برنامه و سپس وزیر مشاور بود. او را تکنوکرات تکنوکرات‌ها خوانده‌اند.

پس از انقلاب دستگیر شد و چند سال زندانی بود. تمام اموال او مصادره شد. مدتی از کشور ممنوع‌الخروج بود ولی در جشن هفتادمین سالگرد تأسیس دانشکده فنی از او به عنوان استاد پیش‌کسوت تجلیل شد.

در ۱۳۷۲ در تشکیل بنیاد علمی زیرک‌زاده شرکت داشت و عضو هیئت امنای این بنیاد بود.

مهندس صفی اصفیا در فروردین ۱۳۸۷ در تهران درگذشت.

## منابع

* کابینه با تغییر شش وزیر ترمیم شد. روزنامه اطلاعات، ۳ آذر ۱۳۴۷، شمارۀ ۱۲۷۴۸، ص ۴.

## پیوند به بیرون
* مروری بر اندیشه و عمل مهندس محمد صفی اصفیا سازمانی‌ترین رئیس سازمان برنامه و بودجه ایران 
* وبگاه کانون مهندسین فارغ‌التحصیل دانشکده فنی دانشگاه تهران

رده:زادگان ۱۲۹۵
رده:درگذشتگان ۱۳۸۷
رده:ایرانیان مقیم پاریس
رده:وزیران مشاور و رئیسان سازمان برنامه و بودجه ایران
رده:دانش‌آموختگان دبیرستان ثروت
رده:وزیران دولت امیرعباس هویدا
رده:وزیران دولت حسنعلی منصور
رده:وزیران دولت اسدالله علم
رده:وزیران دولت جمشید آموزگار
رده:استادان دانشگاه تهران
رده:خاک‌سپاری‌ها در بهشت زهرا
رده:زادگان ۱۹۱۶ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۲۰۰۸ (میلادی)
رده:مهندسان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
رده:فرماندهان لژیون دونور
رده:وزیران دولت ایران
رده:برنامه‌نویسان رایانه اهل ایران
رده:زندانیان و بازداشت‌شدگان اهل ایران
رده:مهندسان معدن
رده:افراد در ایران پهلوی
رده:سیاستمداران اهل تهران
رده:دانش‌آموختگان مدرسه عالی پلی‌تکنیک
رده:معاونان نخست‌وزیران ایران
رده:اعضای حزب ایران
قلاب‌دوزی

[چپ|انگشتدان|200px|یک [دستمال سفره قلاب‌دوزی‌شدهٔ سوئدی.]]

**قُلاب‌دوزی** یا **قلاب‌بافی** (به انگلیسی: Crochet) یکی از صنایع دستی رودوزی است.

پیشینه قلابدوزی در ایران به سال ۵۵۰ پیش از میلاد می‌رسد و باستان‌شناسان در منطقه لولان نمونه‌هایی از قلاب‌دوزی و ملیله‌دوزی یافته‌اند. از مربیان مطرح ایرانی می توان به خانم مینا محمدیان  ملقب به مادر قلاب بافی ایران اشاره کرد .
[چپ|انگشتدان|200px|[تمبر منتشر شده به مناسبت 12 سپتامبر روز جهانی قلاب بافی در ایرلند .]]

قلاب دوزی به سه روش اجرا می‌شود: قلاب‌دوزی ساده، قلاب‌دوزی برجسته و قلاب‌ دوزی معرق. قلاب‌  دوزی معرق زیباتر و پرکارتر است؛ در این روش ماهوت رنگی را در شکل‌های موردنظر بریده و بر زمینه کار، روی گلبرگها و برگ‌ها قرار می‌دهند و دور آن‌ها را با کمک قلاب به پارچه زمینه متصل می‌کنند.

**قلاب** مورد استفاده برای قلاب‌ بافی، فلزی است و نوک آن برخلاف قلاب‌های معمولی انحنا ندارد و تیز است. یک بریدگی مورب نیز در ۵ میلی‌متری نوک قلاب وجود دارد. **جَریده** ابزار دیگر قلاب‌دوزی است و مانند گیره، یک قسمت از پارچه را در دهانه آن قرار می‌دهند و به کمک زانو آن را به هم فشار می‌دهند تا پارچه خارج شود. سپس سر نخ رنگی را گره می‌زنند و قلاب را از روی پارچه به درون فرو می‌کنند و گره را در شیار مورب قلاب گیر می‌دهند و قلاب را از پارچه بیرون می‌کشند. به این ترتیب از نخ یک نیم‌دایره درست می‌شود. این کار را آنقدر تکرار می‌کنند تا خطوط طرح به شکل زنجیروار دوخته شود.

پارچه زمینه برای قلاب بافی معمولاً ماهوت مرغوب به رنگ‌های سیاه، آبی تیره، زرشکی، قرمز تند و قهوه‌ای است. جنس نخ‌ها نیز ابریشم طبیعی و تابیده در رنگ‌های مختلف است.از کارهای قلاب بافی برای رومیزی، رویه کرسی، جاقرآنی و … استفاده می‌شود.

## نگارخانه

File:Crochet-round.jpg|
File:Pink knitting in front of pink sweatshirt.JPG|
File:Doublepoints2.JPG|


## جستارهای وابسته
* فهرست علائم قلاب‌بافی
* رشتی دوزی (قلاب دوزی رشت)
* فهرست صنایع دستی ایران

## منابع

رده:قلاب‌دوزی
رده:سوزن‌دوزی
رده:صنعت‌گری
رده:گره‌ها
محبوبه مقبلی

**محبوبه مقبلی** (زاده ) بازیگر تئاتر و سینما و تلویزیون ایرانی است.

## کارنامهٔ هنری
### سینما
* ۱۳۷۵ - روزی که خواستگار آمد (فریال بهزاد)
* ۱۳۶۹ - ملک خاتون (حسن محمدزاده)
* ۱۳۶۶ - سایه‌های غم (شاپور قریب)

### تلویزیون

## منابع
* 
* محبوبه مقبلی در وبگاه ایران‌آکت
* 

## پیوند به بیرون
* 

رده:اهالی تهران
رده:بازیگران زن تلویزیونی اهل ایران
رده:بازیگران زن فیلم اهل ایران
رده:زادگان ۱۳۲۰
فرمالیسم (هنر)

بندانگشتی|زن دهقان با سطل، اثر کازیمیر مالویچ
**فرمالیسم هنری** به عقیده‌ای گفته می‌شود که باور دارد، ارزش یک اثر هنری تنها و تنها وابسته به فرم آن (چگونگی ساخت و ویژگی‌های دیداری‌اش) است. در هنر دیداری، فرمالیسم بیان می‌کند که تمام چیزهای ارزشمند یک اثر در خودش نهفته‌است و عواملی مانند ظرف تاریخی ساخت اثر، زندگی هنرمند یا هدف هنرمند از ساخت اثر در درجه بعدی اهمیت قرار دارند.
روش نقادى فرمالیستى کلمنت گرینبرگ نظریه‌پرداز و منتقد معاصر تحلیل گردیده است. فرمالیسم به تعبیر گرینبرگ عبارت است از نظریه­‌اى که ویژگى­‌هاى فرمىِ اثر را مهم­ترین رکن مقوِّم آن قلمداد کرده و درون­مایه‌­ى اثر را پیامد تحقق فرم محسوب مى­‌دارد. بدین اعتبار در نظر وى درون­مایه­‌ى هر اثر تابعى است از عناصر فرمى. گرینبرگ برداشت خود را با استناد به نقد قوه­‌ى حکم کانت توجیه نمود. کانت براى هنر عرصه‌­اى مستقل و متفاوت از حوزه‌­هاى دیگرى چون علم و اخلاق در نظر گرفت و همین امر سبب ترویج شعار «هنر براى هنر» در هنر فرمالیستى شد. این نگاهِ کانت، بنیاد زیباشناسى گرینبرگ را در عرصه­‌ى هنر شکل داد و از این رو گرینبرگ نقد فرمالیستى را که به تعبیر او ریشه در مدرنیسم داشت، با تکیه بر ویژگىِ خودآئینى و خودپایندگى صورت­بندى کرد. نکته­ى حائز اهمیت این است که گرینبرگ در نوشته‌­هاى خود نقد سوم کانت را کاربردى نموده و آن‌را به مثابه‌­ى پایه‌­ى فلسفى مدرنیسم به طور کلى و فرمالیسم به‌طور اخص تلقى کرده است. در این نوشتار مؤلفه­‌هاى مهم مرتبط با فرم و فرمالیسم در نقد سوم کانت و تأثیر آن بر برداشت گرینبرگ بررسى شده و نوآورى­‌هاى وى درگستره­‌ى نقادى هنر و به ویژه نقاشى تحلیل گردیده است. هم‌چنین علت اهمیت یافتن فرم و نفوذ فرمالیسم در حوزه‌ى نقد هنرى معاصر و تأثیر راهبرد گرینبرگ به عنوان پیشاهنگ این فرایند در رهیافت­ه‌اى هنرمندان مدرنیست تبیین شده است.

تاریخچه فرمالیسم به سال ۱۹۱۴ بر می‌گردد. سالی که ویکتور شکلوفسکی در روسیه رساله‌ای به نام **رستاخیز واژه** منتشر کرد که به عنوان نخستین سند ظهور مکتب فرمالیسم شناخته شده‌است.

به باور پرکینز، گاهی اوقات محتوای یک اثر هنری به اندازه شیوه بیان آن اهمیت ندارد. آنچه یک اثر را متمایز و ماندگار می‌کند، ایجاز، تازگی و هوشمندی در به کارگیری ابزارهای بیان هنری است. در واقع، این شیوه بیان است که به محتوا عمق و معنا می‌بخشد و آن را برای مخاطب جذاب می‌کند. پرکینز بر این باور است که یک اثر هنری موفق، اثری است که بتواند با استفاده از ابزارهای بیان هنری، تجربه حسی و احساسی منحصر به فردی را برای مخاطب خلق کند.

## منابع

Wikipedia contributors, "Formalism (art)," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Formalism_(art)&oldid=199232699

رده:تاریخ هنر
رده:جنبش‌های هنری
رده:فرمالیسم هنری
رده:گونه‌های هنر
رده:نوگرایی
رده:نظریه هنرهای تجسمی
رده:فعالیت‌های هنری
رده:هنر نوگرا
رده:مطالعات تاریخ هنر
جووانی دومنیکو کاسینی

**جیووانی دومنیکو کاسینی** ( زاده ۸ ژوئن ۱۶۲۵ – درگذشته ۱۴ سپتامبر ۱۷۱۲) یک ریاضی‌دان، اخترشناس، مهندس و اخترشمار ایتالیایی بود.

او را با نام جاندومنیکو کاسینی (Giandomenico Cassini) نیز می‌نامیدند. کاسینی در زمان جمهوری جنوآ در محلی به نام پرینالدو در نزدیکی سانرمو به دنیا آمد.

کاسینی به همراه رابرت هوک، لکه قرمز بزرگ را در سیارهٔ هرمز (مشتری) کشف کرد. کاسینی همچنین نخستین کسی بود که چهار ماه کیوان (زحل) را رصد کرد. وی این چهار قمر را «ستارگان لوئی» نامید. کاسینی همچنین در حدود سال ۱۶۹۰ شکاف کاسینی را در میان حلقه‌های زحل کشف کرد.

سیارک ۲۴۱۰۱ به نام اوست.

همچنین، یکی از برنامه‌های قدیمی‌تر برنامه فلگ‌شیپ ناسا؛ و نیز، یکی از مهمترین مأموریت‌های فضایی که به‌طور مشترک توسط ناسا و آژانس فضایی اروپا و برای کاوش سیاره کیوان و قمرهای آن به فضا فرستاده شده‌بود، به افتخار این دانشمند فضاپیمای کاسینی نام‌گذاری شده بود.

## جستارهای وابسته
* کاسینی-هویگنس
* کریستیان هویگنس

## پانویس

## منابع
* Wikipedia contributors, "[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Giovanni_Domenico_Cassini&oldid=202783302 Giovanni Domenico Cassini]," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed April ۱۳، ۲۰۰۸).

## پیوند به بیرون
* دربارهٔ جووانی دومنیکو کاسینی:
: ESA - Science - People - Astrology to astronomy: Jean-Dominique Cassini
: NASA - Giovanni Cassini
: SEDS - Giovanni Domenico Cassini
: NNDB - Giovanni Domenico Cassini
* دربارهٔ تقویم آفتابی کلیسای سان‌پترونیو طراحی شده توسط جووانی دومنیکو کاسینی:
: CNN - Sun, moon, pope, scientist helped set Easter
: Santa Maria degli Angeli e dei Martiri - Wikipedia, the free encyclopedia
: CIS, University of Bologna - Churches as scientific instruments
: San Petronio Basilica - Wikipedia, the free encyclopedia


رده:اختربینان اهل ایتالیا
رده:اختربینان اهل فرانسه
رده:اختربینان سده ۱۷ (میلادی)
رده:اختربینان سده ۱۸ (میلادی)
رده:اخترشناسان اهل ایتالیا
رده:اخترشناسان اهل فرانسه
رده:اعضای انجمن سلطنتی
رده:اعضای فرهنگستان علوم فرانسه
رده:اهالی استان ایمپریا
رده:اهالی ایتالیا در سده ۱۷ (میلادی)
رده:اهالی ایتالیا در سده ۱۸ (میلادی)
رده:ایتالیایی‌های مهاجرت‌کرده به فرانسه
رده:دانشمندان سده ۱۸ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:درگذشتگان ۱۷۱۲ (میلادی)
رده:ریاضی‌دانان اهل ایتالیا
رده:ریاضی‌دانان سده ۱۸ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:زادگان ۱۶۲۵ (میلادی)
رده:ستاره‌شناسان سده ۱۷ (میلادی)
رده:ستاره‌شناسان سده ۱۸ (میلادی)
رده:شهروندان فرانسه از طریق تغییر تابعیت
رده:کاتولیک‌های رومی اهل ایتالیا
رده:کاتولیک‌های رومی سده ۱۷ (میلادی)
رده:کاتولیک‌های رومی سده ۱۸ (میلادی)
رده:کاشفان قمرها
رده:ماه‌نگاران
شیرابه

[جایگزین=عکس از شیرابه‌های برجای مانده از زباله‌های مرکز پسماند شهر قزوین|بندانگشتی|شیرابه‌های برجای مانده از [زباله‌های مرکز پسماند شهر قزوین]]
**شیرآبه** به مایعی که از داخل زباله عبور کرده و به بیرون زایدات جامد نشت می‌کند و شامل مواد قابل حل، معلق یا ذرات مخلوطی از اجزای همان زباله باشد، گفته می‌شود.

حاصل تغییرات بیولوژیکی، شیمیایی و فیزیکی مواد زاید وارد شده به درون خاک‌چال، تولید شیرابه و بیوگاز می‌باشد. مواد داخل محل دفن از منظر فیزیکی در سه فاز مشاهده می‌گردند: فاز جامد (مانند زباله‌ها)، فاز مایع (مانند شیرآبه) و فاز گاز (مانند بیوگاز)

شیرابه مایعی است که توسط مواد آلی یا معدنی محلول یا معلق موجود در فاز جامد محل دفن غنی شده و از داخل زباله به بیرون نشت نماید. زمانی که میزان رطوبت زباله (Moisture Storage, Moisture Content or Water Content)از ظرفیت میدانی (Field Capacity) زباله فراتر رود، رطوبت اضافی به صورت شیرابه آزاد می‌گردد.

## منابع

رده:جدایش جامد و مایع
رده:خاک‌چال
رده:علوم خاک زیست‌محیطی
رده:مدیریت پسماند زیست‌تجزیه‌پذیر
رده:مدیریت زباله
رده:هضم بی‌هوازی
ماشین ظرف‌شویی

بندانگشتی|چپ|300px|یک ماشین ظرف‌شویی

**ماشین ظرف‌شویی** یک دستگاه مکانیکی برقی است که برای شستن و تمیز کردن ظرف‌ها و وسایل خوردن و آشامیدن به کار می‌رود. از ماشین ظرف‌شویی در رستوران‌ها و آشپزخانه‌های منازل استفاده می‌شود و کمک می‌کند تا بدون زحمت، حجم بالایی از ظروف را با سرعت بالا شست. امروزه ماشین ظرف‌شویی به یکی از پرکاربردترین وسایل در منازل و رستوران‌ها تبدیل شده‌است.

## تاریخچه
نخستین ماشین ظرف‌شویی را یک زن ثروتمند به نام جوزفین کاکرن در سال ۱۸۸۶ اختراع کرد و آن را در نمایشگاه جهانیِ شیکاگو در ۱۸۹۳ به نمایش گذاشت.

## انواع ماشین ظرف‌شویی
* **ماشین ظرف‌شوییِ توکار** که داخل کابینت نصب می‌شود و قابل جابه‌جا کردن نیست.
* **ماشین ظرف‌شوییِ رومیزی** و سبک قابل جابه‌جا شدن هستند و تنوع رنگیِ بسیار بالایی دارند.
* **ماشین ظرف‌شویی ایستاده** برای حجم‌های بالاترِ ظروف مورد استفاده است و درست مثل ماشین لباس‌شویی به جایگاهی در آشپزخانه برای نصب شدن نیاز دارد.

## عملکرد ماشین ظرف‌شویی
برای استفاده از ماشین ظرف‌شویی کاربر ابتدا دستگاه را روشن می‌کند و تنظیمات لازم را به دستگاه اعمال می‌کند، سپس با فشردن دکمهٔ شروع، ظرف‌شویی شروع به کار می‌کند. زمانی که دستگاه، فرایند شست‌وشو را آغاز می‌کند ابتدا آب از مخزن نمک عبور کرده و وارد حوضچه می‌شود، سپس این آب توسط پمپ در دستگاه به گردش در می‌آید و توسط بازوهای آبپاش با فشار بالا بر روی ظروف پاشیده می‌شود تا ظروف کاملاً تمیز شوند. پس از تمیز شدن ظروف آب کثیف تخلیه شده و در صورت فعال بودن گزینهٔ خشک‌کن، دستگاه با گرم کردن محیط، ظروف را خشک می‌کند و عملیات شست‌وشو به پایان می‌رسد.

### انواع شویندهٔ ماشین ظرف‌شویی
* **قرص ماشین ظرف‌شویی** جهت شست‌وشو و تمیز کردن ظروف بدون نیاز به مواد شویندهٔ دیگر.
* نمک مخصوص جهت کاهش سختی آب.
* مایع جلا دهنده که به دلیل حالت براقی که روی ظروف ایجاد می‌کند مورد استفاده قرار می‌گیرد.
* بوگیر ماشین ظرف‌شویی برای از بین بردن بوی بد ماشین ظرف‌شویی.
* خَش‌گیر ماشین ظرف‌شویی برای جلوگیری از خش و خط افتادن ظروف.
* پودر ماشین ظرف‌شویی که می‌تواند جایگزین قرص ماشین ظرف‌شویی بشود.
* جرم‌گیر ماشین ظرف‌شویی برای جلوگیری از رسوب آهک در ماشین ظرفشویی.

## بخش‌های گوناگون
* مخزن: یا از جنس پلاستیک است یا از جنس استیل (فولاد ضدزنگ)
* قفسه: دارای اندازه‌هایی گوناگون برای ظرف‌ها با اندازه‌های گوناگون است.
* فیلتر غذا: گاهی بازماندهٔ غذاها برای آن‌که بتوانند خارج شوند، نخست آسیاب و سپس همراه با آب خارج می‌شوند.
* آب‌گرمکن: آب گرم، کار شست‌وشو را بهتر می‌کند.
* سوراخ‌های آب‌فشان: سوراخ‌هایی هستند که آب از راه آن‌ها با فشار بیشتری خارج می‌شود و شست‌وشوی بهتری انجام می‌شود.
* خشک‌کن: ظرف‌ها را خشک می‌کند و برق زیادی هم مصرف می‌کند.
* بخش الکترونیکی: برای برنامه دادن و شست‌وشوی هوشمند است.

## جستارهای وابسته
* جدول زمانی اختراع‌ها در ایالات متحده آمریکا (پیش از ۱۸۹۰)

## پانویس

## منابع
* برداشت از وبگاه ایرانیان استرالیا
* 

رده:آشپزخانه
رده:ابزارهای تمیزکاری
رده:اختراع‌های آمریکایی
رده:اختراع‌های سده ۱۹ (میلادی)
رده:تمیزکردن
رده:خودکارسازی خانگی
رده:ظرف‌شویی
رده:معرفی‌شده‌های ۱۸۵۰ (میلادی)
رده:وسایل خانگی