open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
حمام گذر عشقعلی

**حمام گذر عشقعلی** مربوط به اواخر دوره قاجار است و در قم، خیابان انقلاب، کوچه عشقعلی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

متاسفانه پیرو عدم عملیاتی شده حمام ، به صورت کاربردی درسال های ۱۳۹۳ و همچنین واقع شدن در بافت فرسوده و تجمع معتادین و افراد بی خانمان ، محل حمام قدیمی باعث وجود مشکلات زیادی از قبیل نا امنی و سرقت های مکرر   

در منطقه شده بود ، که در سال ۱۳۹۴ و۱۳۹۵ به صورت دو فصل مجزا مورد مرمت و بازسازی توسط داود صدیق پور قرار گرفت .

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان قم
رده:حمام‌های شهرستان قم
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در قم
نقش‌برجسته صخره‌ای سونگون

**نقش برجسته صخره‌ای سونگون( سنگ نگاره قوشاداش سونگون )**مربوط به هزاره سوم تا چهارم است و در شهرستان ورزقان، بخش مرکزی، دهستان ازومدل شمالی، گوشه شمال غربی دشت معادن مس سونگون، ۳ کیلومتری اوبه حاج بیت الله واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۵۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۳ (پیش از میلاد) در شهرستان ورزقان
رده:نقش‌برجسته‌های تاریخی شهرستان ورزقان
محوطه خیلان بره

**محوطه خیلان بره** مربوط به هزاره ۴ قبل از میلاد - مفرغ- عصر آهن دو I - دوره اشکانیان است و در شهرستان کوهدشت، بخش مرکزی، دهستان گل گل، روستای خیلان بره واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۶۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان کوهدشت
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان کوهدشت
آلخان تپه

**آلخان تپه** مربوط به هزاره اول قبل از میلاد - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان همدان، بخش مرکزی، دهستان سنگستان، ۲ک متری ضلع شمالی روستای مرتع بلاغ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۴۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان همدان
رده:تپه‌های باستانی شهرستان همدان
اجاق تپه‌سی

**اجاق تپه‌سی** مربوط به هزاره اول قبل از میلاد - دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در بخش مرکزی شهرستان سرآب، دهستان ملایعقوب، ۵۰۰ متری شمال غربی روستای وانق علیا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۵۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان سرآب
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان سرآب
رده:تپه‌های باستانی شهرستان سرآب
تپه گورستان چهارباغ

**تپه قبرستان چهار باغ** مربوط به هزاره اول قبل از میلاد تا دوره صفوی است و در شهرستان ساوجبلاغ، بخش چهار باغ، شهر جهار باغ، ۳۰۰ متری ضلع غربی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۵۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان ساوجبلاغ
رده:تپه‌های باستانی شهرستان ساوجبلاغ
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان ساوجبلاغ
کول‌تپه زین‌آباد

**کول تپه زین‌آباد (کلانکش)** مربوط به هزاره اول و دوم ق.م. است و در شهرستان شبستر، بخش صوفیان، دهستان رودقات، ۱/۵ کیلومتری شرق روستای زین‌آباد و کلانکش واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۵۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده  است.

به نقل از مرحوم علی حسین ثنائی محمدی این منطقه تاریخی مربوط به دوران زرتشتیان می باشد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع
2. به نقل از مرحوم علی حسین ثنائی محمدی از روستای زین آباد

رده:تپه‌های باستانی شهرستان شبستر
رده:کول‌تپه‌های تاریخی شهرستان شبستر
رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان شبستر
رده:آثار دوره هزاره ۲ (پیش از میلاد) در شهرستان شبستر
مسجد چهل اختران

**مسجد چهل اختران** مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان قم، خیابان طالقانی، کوچه چهل اختران، محله موسویان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان قم
رده:آثار ملی ایران
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در قم
رده:ساختمان‌های مذهبی دارای گنبد
رده:ساختمان‌های مسجد دارای گنبد
رده:مسجدهای ایران
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان قم
تپه سرکن دره اسپر

**تپه سرکن دره اسپر** در شهرستان دورود، بخش مرکزی، دهستان حشمت آباد، ۲۰۰ متری جنوب شرقی روستای دره اسپر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۶۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان دورود
یخدان کریم‌آباد

**یخدان کریم آباد** مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان مشهد، بخش مرکزی، روستای کریم آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان مشهد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان مشهد
رده:یخدان‌های تاریخی شهرستان مشهد
تپه گورستان کانی اشکوت

**تپه قبرستان کانی اشکوت** مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان پیرانشهر، بخش لاجان، دهستان لاهیجان شرقی، روستای کانی اشکوت واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۶۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان پیرانشهر
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان پیرانشهر
رده:تپه‌های باستانی شهرستان پیرانشهر
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان پیرانشهر
تپه شاه محمدی

**تپه شاه محمدی** مربوط به دوره ساسانیان - هزاره اول قبل از میلاد - سدهٔ ۶ تا ۸ ه.ق است و در شهرستان تکاب، بخش تخت سلیمان، دهستان ساروق، روستای دول چوبلو واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۶۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان تکاب
رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان تکاب
رده:تپه‌های باستانی شهرستان تکاب
مدرسه طب

**مدرسه طب** مربوط به دوره قاجار است و در ارومیه، خیابان پهلوی، کوچه تلفنخانه، محله کارخانه برق واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۶۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این مدرسه توسط جوزف کاکرن در سال ۱۲۵۷ خورشیدی بنیان گذاشته شد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان ارومیه
رده:مدرسه‌های تاریخی شهرستان ارومیه
تپه گورستان قره قشلاق

**تپه قبرستان قره قشلاق** مربوط به عصر مس - عصر برنز - سدهٔ ۷ تا ۸ ه‍.ق است و در شهرستان سلماس، بخش مرکزی، دهستان زولاچای شرق، روستای قره قشلاق واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۷۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آقای دکتر اکبر مولایی قره قشلاف که یکی از بزرگان و صاحب نظران علم تاریخ اسلام می‌باشد از جمله فرهیختگان این روستا می‌باشد و چندین کتاب و مقاله در حوزه تاریخ اسلام از وی  منتشر شده است.
 ما را در فیس بوک دنبال کنید https://www.facebook.com/gharegheshlagh

## منابع

رده:آثار عصر مس در شهرستان سلماس
رده:تپه‌های باستانی شهرستان سلماس
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان سلماس
قره قسل

| نام              = تپّه قره سقل
| روی‌نقشه          = آری
| عرض‌جغرافیایی     =
| طول‌جغرافیایی     =
| تصویر            =
| اندازه تصویر     = 250
| عنوان تصویر      =
| استان            =استان آذربایجان غربی
| شهرستان          =شهرستان اشنویه
| بخش              = نالوس
| نام محلی         =
| نام‌های دیگر      =
| نام‌های قدیمی     =
| نوع بنا          =
| سال‌های مرمت      =
| کاربری           =
| کاربری کنونی     =
| دیرینگی          = دوره نوسنگی
| شماره ثبت        = ۱۷۷۴۰
| تاریخ ثبت ملی    = 
| دوره ساخت اثر    = دوره نوسنگی، عصر مس
| بانی اثر         =
| مالک اثر         =
| مالک فعلی اثر    =
| شماره ثبت یونسکو =
| تاریخ ثبت یونسکو =
| امکان بازدید     =
| شماره تلفن       =
| وبگاه            =
| پانویس           =
}}**تپّه قره سقل** مربوط به دوره نوسنگی - عصر مس و سنگ - عصر برنز - هزاره اول قبل از میلاد - سدهٔ ۱۰–۱۲ ه‍.ق است و در شهرستان اشنویه، بخش نالوس، دهستان اشنویه جنوبی، روستای قره سقل واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۷۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان اشنویه
رده:تپه‌های باستانی شهرستان اشنویه
رده:آثار دوره نوسنگی در شهرستان اشنویه
رده:آثار عصر مس در شهرستان اشنویه
رده:آثار عصر برنز در شهرستان اشنویه
گورستان بردش

**قبرستان بردش** مربوط به عصر برنز II , I - عصر آهن دو است و در شهرستان بوکان، بخش سیمینه، دهستان آختاچی شرقی، جنوب شرقی روستای ملالر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۶۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار عصر آهن در شهرستان بوکان
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان بوکان
قلعه کافور خاندیزج

**قلعه کافور خاندیزج** مربوط به اورارتو - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خوی، بخش مرکزی، دهستان رهال، روستای خاندیزج واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۷۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان خوی
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان خوی
تپه کانی به بو

**تپه کانی به بو** مربوط به سدهٔ ۶ تا ۸ ه‍.ق - سدهٔ ۱۰ تا ۱۲ ه‍.ق است و در شهرستان اشنویه، بخش مرکزی، دهستان اشنویه شمالی، روستای علی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۷۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان اشنویه
آسیاب کوچک محله ک باغ

**آسیاب کوچک محله کوچه باغ** مربوط به اوایل دوره قاجار است و در میبد، محله کوچه باغ، سمت غرب معبر حسینیه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان میبد
رده:آسیاب‌های تاریخی شهرستان میبد
رده:باغ‌های تاریخی شهرستان میبد
تپه قلعه کهنه کلیدر

**تپه قلعه کهنه کلیدر** مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ ه‍.ق است و در شهرستان نیشابور، بخش سرولایت، روستای کلیدر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان نیشابور
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره خوارزمشاهیان در شهرستان نیشابور
رده:تپه‌های باستانی شهرستان نیشابور
تپه شخص سواری (۲)

**تپه شخص سواری (۲)** مربوط به نئولتیک - هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان تکاب، بخش تخت سلیمان، دهستان ساروق، روستای خارخار واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۷۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان تکاب
رده:تپه‌های باستانی شهرستان تکاب
تپه قلعه سنگی گنبدک

**تپه قلعه سنگی گنبدک** مربوط به سده‌های ۹ تا ۵ ه.ق است و در شهرستان فریمان، بخش قلندر آباد، روستای گنبدک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان فریمان
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان فریمان
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان فریمان
رده:گنبدهای تاریخی شهرستان فریمان
کافرقلعه سی

**کافر قلعه سی** مربوط به هزاره اول قبل از میلاد - سدهٔ ۶ تا ۸ ه.ق است و در شهرستان سلماس، بخش مرکزی، دهستان زولاچای، ۵۰۰ متری روستای زرین دره واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۶۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان سلماس
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان سلماس
سست‌تپه

**سست تپه** مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان علی‌آباد، بخش مرکزی، روستای قوش کرپی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پیش از اسلام در شهرستان علی‌آباد
رده:تپه‌های باستانی شهرستان علی‌آباد
تپه ساری قامیش ۲

**تپه ساری قامیش ۲** مربوط به هزاره اول قبل از میلاد - سده‌های ۳ تا ۴ ه.ق است و در شهرستان بوکان، بخش سیمینه، دهستان بهی ده بکری، ۱ کیلومتری غرب روستای ساری قامیش واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۶۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان بوکان
گورستان چشمه سنگی

**قبرستان چشمه سنگی** مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اسلام‌آباد غرب، بخش حمیل، دهستان حمیل، غرب روستای چشمه سنگی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۸۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان اسلام‌آباد غرب
رده:چشمه‌های تاریخی شهرستان اسلام‌آباد غرب
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان اسلام‌آباد غرب
تپه امامزاده چیمن

**تپه امامزاده چیمن** مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان اسلام‌آباد غرب، بخش مرکزی، دهستان حومه جنوبی، ۴۰۰ متری جنوب شرقی روستای چیمن واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۸۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان اسلام‌آباد غرب
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان اسلام‌آباد غرب
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان اسلام‌آباد غرب
رده:تپه‌های باستانی شهرستان اسلام‌آباد غرب
خانه وقفی مروج

**خانه وقفی مروج** مربوط به دوره افشار - دوره زند است و در یزد، خیابان سلمان فارسی، میدان شهداء، کوچه مسجد امیر چخماق، بن‌بست مروج، پ ۳۰ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۸۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره افشاریان در شهرستان یزد
رده:آثار دوره زندیان در شهرستان یزد
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان یزد
باغ گیاه‌شناسی نوشهر

**باغ گیاه‌شناسی نوشهر** مربوط به دوره پهلوی دوم است و در نوشهر، خیابان بهار آزادی، نرسیده به پل ماشلک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۷۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

باغ گیاه شناسی نوشهر که از قدیمی ترین باغ های گیاه‌شناسی کشور محسوب می­‌شود به عنوان باغ گیاه‌شناسی برای ناحیه رویشی هیرکانی انتخاب شده است. این باغ در راستای دو هدف اصلی باغ‌های گیاه‌شناسی در سراسر دنیا یعنی آموزش به تمامی اقشار مردم و نگهداری از گونه‌های نادر و در حال انقراض، فعالیت می‌کند. در سال ۱۳۸۶ به دلیل اهمیت بالای مجموعه حاضر، به عنوان یک اثر طبیعی در سازمان میراث فرهنگی به شماره ۱۷۷۹۵ به ثبت رسید.

در حال حاضر ریاست باغ را آقای دکتر حبیب زارع به عهده دارند.

در این باغ ۳۵ هکتاری حدود ۶۵۰ گونه متنوع شامل گونه‌های درختی و درختچه‌ای، پیازی، گیاهان علفی، کاکتوس و گیاهان گوشتی و چند ساله کاشته شده است، تنها پایه بلوط چوب پنبه در ایران، قدیمی‌ترین پایه‌های دارتالاب و ژینکو در کشور، ۲۵ گونه کاج، حدود ۳۰ گونه اکالیپتوس و ده‌ها گونه صنعتی و مهم از سراسر جهان در کنار گونه‌های بومی کشور این باغ را به یکی از زیباترین باغ‌های گیاه‌شناسی تبدیل کرده است. مهمترین کلکسیون این مجموعه که آربراتوم نام دارد با قدمت بالای ۵۸ سال به مجموعه بی‌نظیری تبدیل شده است که سالانه مورد بازدید کارشناسان، دانشجویان و دانش‌آموزان از سراسر ایران قرار می‌گیرد.

باغ گیاه‌شناسی نوشهر در خطر تخریب قرار دارد. بخشی از آن توسط اداره کل بنادر و دریانوردی مازندران برای ساخت یک جاده در نظر گرفته شده‌است. این تصمیم با واکنش شدید فعالان محیط زیست در ایران روبرو شده‌است.

## پیوند به بیرون
قدیمی‌ترین باغ گیاه‌شناسی ایران در شرف تخریب «به حکم استانداری»

خسارت به باغ گیاهشناسی نوشهر

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان نوشهر
رده:باغ‌های تاریخی شهرستان نوشهر
کارخانه پنبه بابلسر

**کارخانه پنبه** مربوط به دوره پهلوی است و در شهرستان بابلسر، داخل شهر در مجارت خیابان امام خمینی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۸۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان بابلسر
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان بابلسر
رده:کارخانه‌های تاریخی شهرستان بابلسر
امامزاده هاشم تیرتاش

**امامزاده هاشم تیرتاش** مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان گلوگاه، بخش کلباد، دهستان کلباد شرقی، تپه جنوب روستای تیرتاش و لمراسک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۷۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان گلوگاه
چاپارخانه سریزد

**چاپارخانه سریزد** مربوط به دوره زند است و در شهرستان مهریز، بخش مرکزی، دهستان خورمیز، روستای سر یزد، محله بالای سریزد، جنب مسجد جامع سر یزد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۸۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* رباط کهنه
* کاروانسرای رباط نو
* عمارت سنمبر
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره زندیان در شهرستان مهریز
رده:بناهای تاریخی شهرستان مهریز
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان مهریز
برج آسیاب ریگ

**برج آسیاب ریگ** مربوط به دوره زند است و در مهریز، بغداد آباد، ابتدای خیابان منتظری واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۸۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

اثر تاریخی «تک برج آسیاب ریگ» با ۲۲‬متر بلندا و ۱۲‬متر قطر در محله بغدادآباد جای گرفته‌است. این برج دو طبقه با ورودی جداگانه دارد که طبقه پایین برای نگهداری اسب، طبقه دوم ویژه نگهبانان و بالای برج جایگاه نگهبانی و تیراندازی کاربرد داشته‌است.

دی پیرامون این شهر چهار تک برج برای پاسداری از دستبرد دزدان در زمان‌های گذشته وجود داشته‌است. برای بهسازی و بازسازی این برج‌ها، در سال ۱۳۸۶ بیش از یکصد میلیون ریال از اعتبارات استانی هزینه شده‌است.

هم اکنون مسجدی در کنار این برج بنا شده‌است چنان‌که آن مجموعه نمایانگر تلفیق هنر معماری ایرانی و اسلامی است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره زندیان در شهرستان مهریز
رده:آسیاب‌های تاریخی شهرستان مهریز
رده:برج‌های تاریخی شهرستان مهریز
تپه شاه‌نشین

**تپه شاه نشین** مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان ساری، بخش دودانگه، ۱ کیلومتری شرق روستای رسکت سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۷۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان ساری
رده:تپه‌های باستانی شهرستان ساری
رده:ویکی‌سازی رباتیک
گورستان آق کند

**قبرستان آق کند** مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مراغه، بخش مرکزی، روستای آق کند واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان مراغه
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان مراغه
چاپارخانه عقدا

**چاپارخانه عقدا** مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اردکان، بخش عقدا، دهستان عقدا، خیابان رباط ابوالقاسم رشتی، جنب رباط اداره پست عقدا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۸۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اردکان
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان اردکان
مزار شیخ صوفی

**مزار شیخ صوفی** مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان خواف، بخش سنگان، دهستان پایین خواف، روستای برآباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۸۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان خواف
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان خواف
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان خواف
رده:بناهای تاریخی شهرستان خواف
تپه احمدآباد (دیواندره)

**تپه احمدآباد** مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان دیواندره، بخش سارال، روستای احمدآباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان دیواندره
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان دیواندره
رده:تپه‌های باستانی شهرستان دیواندره
آب‌انبار شیخ‌نیا

**آب آنبار شیخ‌نیا** مربوط به دوره صفوی است و در میبد، خیابان هفتم تیر، محله مشایخ، کوچه شهید کمال جعفریان (شماره ۶)، مجاور پلاک ۵۷ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۸۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان میبد
رده:آثار دوره صفویان در شهرستان میبد
آب‌انبار کوچه بندون

**آب‌انبار کوچه بندون** مربوط به دوره صفوی است و در یزد، خیابان ایرانشهر (شهید رجائی)، کوچه چهار منار واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۸۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
*فهرست آثار ملی استان یزد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان یزد
رده:آثار دوره صفویان در شهرستان یزد
رده:بندهای تاریخی شهرستان یزد
مسجد حنفیه گوراوان

**مسجد حنفیه گوراوان** مربوط به دوره ایلخانی - دوره قاجار است و در شهرستان عجب شیر، روستای گوراوان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان عجب‌شیر
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان عجب‌شیر
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان عجب‌شیر
آب‌انبار جوگی

**آب‌انبار جوگی** مربوط به دوره قاجار است و در جنوب شهر فردوس، محله میدان، حاشیه کمربندی مشهد ـ طبس واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۸۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان فردوس
رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان فردوس
خانه کوچه‌مشکیان

**خانه کوچه مشکیان** مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، خیابان مطهری، کوچه مسجد جامع تبریز، پلاک ۱۲ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان تبریز
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان تبریز
خانه رحمت سمیعی

**خانه رحمت سمیعی** مربوط به دوره قاجار در رشت، محله ساغری سازان، کوچه شهید بیانی، پلاک ۲۴ است و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## تاریخچه
خانه فرهنگ گیلان یا همان خانه سمیعی‌ها در انتهای محله ساغری سازان رشت، روبه‌روی کوچه بلورچیان، در بن‌بست سمیعی واقع شده‌است. این عمارت زیبا از نظر قدمت مربوط به دوره قاجاریه است که متعلق به مرحوم اسماعیل رحمت سمیعی ملقب به “مفخم السلطنه “بوده‌است.این عمارت سال ۱۳۹۰ توسط جمعی از فرهنگ دوستان رشت خریداری و به عنوان «خانه فرهنگ گیلان» تغییر کاربری یافت و یک سال بعد در فهرست آثار ملی ثبت شد. این بنا، از طریق گذر بلورچیان و یک کوچک باریک به گذر اصلی محله مرتبط می‌شود. زیبایی چشمگیر این بنا با ستون‌ها و درهای آبی و ارسی‌های زیبا در طبقه دوم و کاشیکاری قدیمی دور حوض موجب شده بین اهالی به خانه فیروزه ای هم معروف شد. در چوبی ورودی عمارت، فیروزه‌ای است و به محض ورود با حیاطی بزرگ و مشجر روبه‌رو می‌شوید. در باغچه‌بندی‌های زیبا و منظم حیاط، درختان نارنج و انجیر و خرمالو و سیکاس‌های تزیینی کاشته‌اند. حوض حیاط بیضی است و با کاشی‌های قدیمی و منقوش به چهره سلاطین اساطیری و تاریخی ایران مزین شده‌است. کمی جلوتر، چاه قدیمی آب قرار دارد و با یک تلمبه قدیمی آب را بالا می‌کشند. چشم‌انداز ظاهری بنای اصلی در حیاط، با نمای سفید و رنگ فیروزه‌ای و ارسی اصلی تالار با شیشه‌های رنگین و بسیار زیباست.بنا با معماری سنتی و ایوان و شاه نشین در جبهه شرقی زمین ساخته شده‌است. عمارت در دو طبقه با ارسی‌های آبی مشبک و شیشه‌های رنگین، تالاری بزرگ، بهار خواب با کف و پله‌های چوبین داخلی. هر دو پلکان بعد از ورود به پاگردی کوچک، به دری می‌رسند که محل ورود به بخش‌های درون خانه است. اتاقها طاقچه‌هایی تزئینی و گنجه‌های چوبین دارد. ارسی که از وسط شاه نشین در طبقه دوم رو به ایوان باز می‌شود و سه لته است با تزئینات چوبی ظریف و زیبایی ساخته شده و همخوانی کاملی با ایوان و فرم خاص جان پناه آن دارد. جفت ستونهای وسط ایوان چوبی هستند و سر ستون گچی بر آن قرار دارد.

## نگارخانه

نمای بخشی از ساختمان و ایوان از حیاط.jpg|
ایوان خانه سمیعی با چوب بری های زیبا.jpg|
نمای ایوان خانه.jpg|


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان رشت
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان رشت
رده:عمارت‌های تاریخی ایران بر پایه شهرستان
رده:معماری ایرانی
آب‌انبار ثانی‌آباد

**آب‌انبار ثانی‌آباد** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان مهریز، بخش مرکزی، دهستان میانکوه، روستای ثانی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۸۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این آب‌انبار در کنار مسجد جامع ثانی‌آباد قرار دارد.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان مهریز
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان مهریز
خانه معزی

**خانه معزی**، بنایی تاریخی مربوط به دوره قاجار تا اوایل دوره پهلوی است  که در محله سردشت از شهر تاریخی تون در غرب فردوس واقع شده‌است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۸۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان فردوس 
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان فردوس
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان فردوس
تپه برانازار

**تپه برانازار** مربوط به دوره نوسنگی - مس وسنگ است و در شهرستان اسلام‌آباد غرب، بخش مرکزی، دهستان حومه جنوبی، ۱/۲ کیلومتری جنوبی روستای چغاکبود واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۸۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره نوسنگی در شهرستان اسلام‌آباد غرب
رده:تپه‌های باستانی شهرستان اسلام‌آباد غرب
ویس ۲

**ویس ۲** مربوط به عصر آهن دو،  III است و در شهرستان قروه، بخش ئیلاق، دهستان ییلاق شمالی، ۱ کیلومتری غرب روستای بلدستی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۷۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان قروه
پیسه‌تپه ۱۱

**پیسه تپه ۱۱** مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان همدان، بخش مرکزی، دهستان هگمتانه، ۹۰۰ متری ضلع جنوب غربی شهر جورقان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۸۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان همدان
رده:تپه‌های باستانی شهرستان همدان
مزار قطب‌الدین محمد

**مزار قطب‌الدین محمد** مربوط به اواخر دوره صفوی است و در شهرستان تربت حیدریه، بخش کدکن، دهستان کدکن، روستای برس واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۸۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان تربت حیدریه
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان تربت حیدریه
رده:بناهای تاریخی شهرستان تربت حیدریه
رده:آثار دوره صفویان در شهرستان تربت حیدریه
بازارچه قوچان

**بازارچه قوچان** مربوط به اوایل دوره صفوی - اواخر دوره قاجار است و در قوچان، میدان امام خمینی، ابتدای خیابانهای امام خمینی، امام زمان، مطهری و شهید بهشتی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۸۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان قوچان
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان قوچان
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان قوچان
رده:بازارهای تاریخی شهرستان قوچان
تپه قلعه گاه (موچش)

**تپه قلعه گاه (موچش)** مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان کامیاران، بخش موچش، روستای قلعه گاه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. از بزرگان این روستا میتوان به مرحوم کدخدا محمد و فرزند ایشان مرحوم میرزامراد و مرحوم برادران حاجی عزیزخان و حاجی مرادخان و همچنین مرحوم امام علی ساعدی میشه اشاره کرد که از نسل های قدیمی روستا هستند همچنین از نسل جدید شریف سلطانیان محقق و پژوهشگر حوزه علوم اجتماعی و دارای چندین مقاله چاپ شده در نشریات معتبر داخلی و خارجی و استاد دانشگاه نوه مرحوم کدخدامحمد، و بهروز و برزو سلطانیان فرزندان مرحوم حاجی عزیزخان و از فرهنگیان خوش نام شهر سنندج و همچنین دکتر خالد حدودی دکترای جمعیت شناسی دانشگاه علامه طباطبایی میباشند.

شغل مردم روستا کشاورزی و دامداری است. 

این روستا از جنوب با روستای گرگرعلیا، از شمال با روستای مرادآباد ازتوابع دهگلان، از شرق با روستای آلمادین از توابع سنقر کلیایی از توابع کرمانشاه هم مرز است

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان کامیاران
رده:تپه‌های باستانی شهرستان کامیاران
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان کامیاران
مسجد شهرآباد

**مسجد شهرآباد** یا **مسجد جامع شهرآباد** مربوط به اواسط دوره قاجار است و در شهرستان بردسکن، بخش شهرآباد، انتهای بلوار مرکزی شهرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۸۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان بردسکن
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان بردسکن
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان بردسکن
ایستگاه راه‌آهن تیرتاش

**ایستگاه راه آهن تیرتاش** مربوط به اوایل دوره پهلوی است و در شهرستان گلوگاه، بخش کلباد، دهستان کلباد شرقی ، شهر تیرتاش ، نزدیک امامزاده احمد لمراسک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۷۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران بنام ایستگاه راه آهن تیرتاش به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* فهرست ایستگاه‌های راه‌آهن ایران

## منابع

تیرتاش
رده:بناهای تاریخی شهرستان گلوگاه
خانه زافیرو پولوس

**خانه زافیرو پولوس** مربوط به اوایل دوره پهلوی است و در شهرستان گلوگاه، بخش کلباد، دهستان کلباد شرقی، شمال غربی روستای لمراسک، مجموعه دخانیات تیرتاش واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۸۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان گلوگاه
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان گلوگاه
آب‌انبار صحرائی خرمشاه

**آب‌انبار صحرائی خرمشاه** یکی از آب‌انبارهای قدیمی شهر یزد است که در اوایل دوره پهلوی ساخته شده‌است. این آب‌انبار جهت تأمین آب آشامیدنی اهالی و کشاورزان محل مورد استفاده قرار می‌گرفته‌است و در مسیر یکی از زیارتگاه‌های زرتشتیان به نام شاهچراغ قرار دارد.

## موقعیت
این بنا در یزد، بلوار باهنر، کوچه ولی عصر، پلاک ۲۸ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۸۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## مشخصات
این بنا شامل پیشانی ورودی و راه پله است که موجب هدایت استفاده کنندگان به محل برداشتن آب می‌شود. سابقاً کتیبه‌ای نیز بر پیشانی ورودی نصب بوده‌است.
در این آب‌انبار، دو مکان مجزا برای بهره‌برداری زرتشتیان و مسلمانان از آب آشامیدنی در نظر شده‌است که به آن پاشیر می‌گویند.
دو بادگیر چهار طرفه و بلند در اطراف این آب‌انبار وجود دارند که وظیفه هدایت هوا را به مخزن آب بر عهده دارند که این خود موجب خنک نگه داشته شدن آب می‌شود. مخزن آن به صورت مدور طراحی شده و با استفاده از ملات ساروج ساخته شده‌است. اتاق‌هایی برای استراحت و عبادت نیر داخل این آب‌انبار ساخته شده‌اند که داخل آن‌ها گچ اندود شده‌است.

مساحت این بنا، ۳۴۰ متر مربع است. طول آن ۲۰ متر، عرض آن ۱۷ متر و ارتفاع ۶ متر می‌باشد.

این بنا از آجر ساخته شده‌است و در ساخت آن ملات‌هایی چون گل، گج و ساروج به کار گرفته شده‌اند.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* آب‌انبار
* آب‌انبار رستم گیو

## پانویس

## منابع
* پرونده ثبت آب‌انبار صحرایی خرمشاه (گزارش ثبت بنا)

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان یزد
رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان یزد
تپه قلعه افراسیاب

**تپه قلعه افراسیاب** مربوط به سدهٔ ۴ ه.ق است و در شهرستان دیواندره، بخش سارال، روستای افراسیاب واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان دیواندره
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان دیواندره
تپه احمد

**تپه احمد** مربوط به عصر فلز - دوره اشکانیان است و در بخش مرکزی شهرستان اسلام‌آباد غرب، دهستان حومه شمالی، ۷۰ متری شمال روستای ارکوازی، شرق سراب ارکوازی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۸۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان اسلام‌آباد غرب
رده:تپه‌های باستانی شهرستان اسلام‌آباد غرب
تپه پیسه ۱V

**تپه پیسه ۱V** مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان همدان، بخش مرکزی، دهستان هگمتانه، ۵۵۰ متری ضلع جنوبی شهر جورقان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۸۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان همدان
رده:تپه‌های باستانی شهرستان همدان
تپه سراب شرف‌آباد ۲

**تپه سراب شرف آباد ۲** مربوط به مس و سنگ است و در اسلام‌آباد غرب، غرب سراب شرف آباد، ۲۵۰ متری تپه سرای شرف آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۸۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان اسلام‌آباد غرب
قلعه پلنگ‌آباد

**قلعه پلنگ آباد** مربوط به سدهٔ ۸ و ۹ هـ تا دوره قاجار است و در شهرستان کرج، بخش اشتهارد، روستای پلنگ آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

مساحت قلعه پلنگ آباد به بیش از 800 کیلومتر مربع رسیده و  دارای 4 برج و ۱ دروازه ورودی در دیوار جبهه غربی بوده که امروزه ۳ برج از 4 برج آن و مقداری از دیوارهای حد فاصل این برج ها باقی مانده است. به غیر از خشت که مصالح اصلی به کار رفته در این قلعه محسوب می شود، از آجر، سنگ، گچ و چوب نیز در ساخت این قلعه استفاده شده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان کرج
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان کرج
تپه لرچینی

**تپه لرچینی** مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان قروه، بخش ئیلاق، دهستان ییلاق جنوبی، روستای باشماق واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۷۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان قروه
رده:تپه‌های باستانی شهرستان قروه
محوطه شماره ۵ بمپور

**محوطه شماره ۵ بمپور** مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان ایرانشهر، بخش بمپور، دهستان بمپور غربی، غرب روستای میرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۹۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان ایرانشهر
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان ایرانشهر
رده:محوطه‌های باستانی شهرستان ایرانشهر
باغ اوستی تپه‌سی

**باغ اوستی تپه سی** مربوط به دوره ساسانیان - سده‌های میانی دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان میانه، بخش مرکزی، دهستان کله بوز شرقی، شمال روستای قوریجاق واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۹۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان میانه
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان میانه
رده:تپه‌های باستانی شهرستان میانه
بندآب چین روزه

تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اندیمشک، بخش الوار گرمسیری، دهستان مازو، روستای چین روزه واقع شده و این اثر در تاریخ است..

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان اندیمشک
رده:بندهای تاریخی شهرستان اندیمشک
آسیاب چین روزه

آسیاب چین روزه مربوط به دوره حکومت ساسانیان است در شهرستان اندیمشک بخش الوار گرمسیری دهستان مازوروستای چین روزه واقع شده که ثبت ملی گردیده در تاریخ  است.ثبت ملی به شماره 17887

* ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان اندیمشک
رده:آسیاب‌های تاریخی شهرستان اندیمشک
تپه شهر سوخته ۱۵۵

**تپه شهر سوخته ۱۵۵** مربوط به هزاره ۲ و ۳ قبل از میلاد است و در شهرستان زابل، بخش شیب آب، دهستان لوتک، روستای حومه شهر سوخته، ۵ کیلومتری جنوب پایگاه باستان‌شناسی شهر سوخته واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۹۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار شهر سوخته
رده:تپه‌های باستانی شهرستان زابل
خانه تیمورتاش

**خانه تیمورتاش** مربوط به اواخر دوره قاجار (احمدشاه) است و در تهران، شمال غرب پادگان باغشاه سابق میدان حر امروزی داخل دانشگاه جنگ واقع شده که اکنون از این خانه تاریخی به عنوان موزه جنگ استفاده می‌شود. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## نگارخانه

پرونده:موزۀ جنگ تهران.jpg|توضیحات در مورد ساختمان موزه و موزۀ جنگ
پرونده:وروردی خانۀ تیمورتاش.jpg|ورودی (ضلع شمالی) عمارت
پرونده:توپ جنگی قدیمی در موزۀ جنگ تهران.jpg|توپ جنگی قدیمی که ساخت امپراتوری بریتانیا بوده است
پرونده:خنجرهای قدیمی.jpg|خنجر های قدیمی مربوط به ایران صفوی
پرونده:توپ اهدایی به عباس میرزا.jpg|توپ اهدایی از طرف الکساندر یکم، امپراتور روسیه به عباس میرزا نایب السلطنه (فرماندۀ قوای ایران در جنگ‌های ایران و روسیه در دوره قاجار) پس از انعقاد عهدنامه ترکمانچای
پرونده:درون خانۀ تیمورتاش.jpg|نمایی از درون عمارت که تزئینات زیبای آن بخوبی قابل مشاهده است


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان تهران
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان تهران
ساختمان روغن نباتی جهان

**ساختمان روغن نباتی جهان** مربوط به دوره پهلوی اول است و در تهران، خیابان وحدت اسلامی، تقاطع خیابان پانزده خرداد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* کارخانه روغن‌نباتی جهان

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان تهران
رده:ساختمان‌های تاریخی شهرستان تهران
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
ساختمان انجمن حکمت و فلسفه ایران

**ساختمان انجمن حکمت وفلسفه ایران** مربوط به دوره پهلوی اول است و در تهران، خیابان حافظ، خیابان نوفل لوشاتو، نرسیده به خیابان ولیعصر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۲۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## نگارخانه

پرونده:Anjoman hekmat 1.jpg|
پرونده:Anjoman hekmat 2.jpg|
پرونده:Anjoman hekmat 3.jpg|
پرونده:Anjoman hekmat 5.jpg|
پرونده:Anjoman hekmat 6.jpg|
پرونده:Anjoman hekmat 7.jpg|
پرونده:Anjoman hekmat 8.jpg|
پرونده:Anjoman hekmat 9.jpg|
پرونده:Anjoman hekmat 10.jpg|
پرونده:Anjoman hekmat 11.jpg|
پرونده:Anjoman hekmat 12.jpg|


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:انجمن‌های فلسفه در ایران
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در تهران
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
گورستان شهردراز ۱

**گورستان شهردراز ۱** مربوط به هزاره سوم و ۲ قم است و در شهرستان ایرانشهر، بخش مرکزی، دهستان حومه، شرق روستای شهر دراز واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۹۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۳ (پیش از میلاد) در شهرستان ایرانشهر
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان ایرانشهر
تپه ویس قره دو

**تپه ویس قره دو** مربوط به هزاره ۴ قبل از میلاد - دوره عیلامیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان اندیمشک، بخش مرکزی، دهستان حومه روستای ده ایجی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۹۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان اندیمشک
رده:تپه‌های باستانی شهرستان اندیمشک
حمام ملا هادی

**حمام ملا هادی** مربوط به دوره قاجار است و در اردبیل ، میدان عالی قاپو ، محله ملا هادی ، کوچه آیشم واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است .

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اردبیل
رده:حمام‌های تاریخی شهرستان اردبیل
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
اوزریکلی تپه

**اوزریکلی تپه** مربوط به هزاره نخست پیش از میلاد است و در شهرستان میانه، بخش ترکمنچای، دهستان اوچ تپه غربی، ۳۰۰ متری جنوب شرقی روستای ناولیق واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۹۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان میانه
خانه خادم باشی

**خانه خادم باشی** مربوط به دوره قاجار است و در اردبیل، محله اوچدکان، کوچه سرتیپ آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع
*آجر به آجر با تاریخ/ خانه‌هایی که از تاریخ و فرهنگ اردبیل می‌گویند

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اردبیل
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان اردبیل
رده:جاذبه‌های گردشگری استان اردبیل
اوغلان قلعه‌سی

**اوغلان قلعه‌سی** مربوط به هزاره اول قبل از میلاد - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان میانه، بخش مرکزی، دهستان شیخ‌درآباد، ۲ کیلومتری شرق روستای شیخ‌درآباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۹۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان میانه
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان میانه
تپه شهر سوخته ۱۵۴

**تپه شهر سوخته ۱۵۴** مربوط به هزراه ۳ قبل از میلاد است و در شهرستان زابل، بخش شیب آب، دهستان لوتک، روستای حومه شهر سوخته، ۹/۵ کیلومتری جنوب شرقی پایگاه باستان‌شناسی شهر سوخته واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۹۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار شهر سوخته
رده:تپه‌های باستانی شهرستان زابل
مسجد و مدرسه خازن‌الملک

**مسجد و مدرسه خازن الملک** مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان ۱۵ خرداد، کوچه سید ولی، امامزاده سید ولی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۲۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این مسجد از کارهای خیریه محمدرحیم خازن‌الملک ، صندوقدار و رختدار ناصرالدین شاه، متولد سال ۱۲۳۱ قمری (۱۱۹۵ خورشیدی) و متوفی به سال ۱۳۱۱ قمری (۱۲۷۲ خورشیدی) می‌باشد.

## نگارخانه

Khazen-al-mulk-mosque-2.jpg|مسجد خازن الملک
Khazen-al-mulk-mosque-3.jpg|مسجد خازن الملک
Khazen-al-mulk-mosque-4.jpg | مسجد خازن الملک


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان تهران
رده:مدرسه‌های تاریخی شهرستان تهران
رده:مسجدهای تاریخی تهران
مسجد و مدرسه علمیه مشیرالسلطنه

**مسجد و مدرسهٔ علمیهٔ مشیرالسلطنه** یا **مسجدالاقصی** یا **مسجد ساعت**، یکی از مسجدها و حوزه‌های علمیهٔ مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان مولوی، کوچهٔ تشکری موحد واقع شده‌است.

این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۲۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## نام مسجد
واقف این مسجد و مدرسهٔ علمیه احمد مشیرالسلطنه،  آن را *مسجدالاقصی* نامیده‌است.

البته در زبان عموم مردم و همچنین رسانه‌ها اغلب آن را با نام واقفش *مسجد مشیرالسلطنه* می‌شناسند.

همچنین به دلیل وجود ساعت قدیمی مسجد بالای ستون کنار خیابان، مردم ساکن محله‌های اطراف، آن را *مسجد ساعت* نیز می‌خوانند.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## پی‌نوشت

## پیوند به بیرون
* 

رده:مسجدهای تاریخی تهران
مسجد و مدرسه حاج قنبرعلی خان

**مسجد و مدرسه حاج قنبرعلی خان** مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان مصطفی خمینی، کوچه شهید علی مرادی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۲۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این بنای تاریخی در سال ۱۲۸۸ هجری قمری (۱۲۵۰ خورشیدی) توسط سعدالدوله حاج قنبرعلی‌خان کرد مافی ساخته‌شد. او یکی از نزدیکان دربار ناصرالدین شاه و فردی خیر بود که تمامی املاک دور مسجد را نیز وقف مسجد نموده است.

## جستارهای وابسته
مدرسه علمیه مروی

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان تهران
رده:مدرسه‌های تاریخی شهرستان تهران
رده:مسجدهای تاریخی تهران
رده:حوزه علمیه تهران
غار زاغه بزرگه

**غار زاغه بزرگه** مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خمین، بخش کمره، دهستان خرمدشت، روستای رباط علیا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۸۰۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان خمین
رده:غارهای تاریخی شهرستان خمین
تپه گورستان زرنوشه

**تپه قبرستان زرنوشه** مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان آشتیان، بخش مرکزی، دهستان گرکان، روستای زرنوشه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۸۰۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان آشتیان
رده:تپه‌های باستانی شهرستان آشتیان
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان آشتیان
مسجد جامع نیستانک و حنف

**مسجد جامع نیستانک و حنف** مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان نائین، بخش مرکزی، دهستان بهارستان، روستای نیستانک، محله قلاع، جنب قلعه قدیمی نیستانک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۸۱۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان نائین
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان نائین
کبوترخانه پایین بند

**کبوتر خانه پایین بند** مربوط به دوره پهلوی اول است و در داخل شهرستان خمین واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۸۰۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان خمین
رده:کبوترخانه‌های تاریخی شهرستان خمین
سرای حاج میرزا

**سرای حاج میرزا (توتی)** مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در اصفهان، میدان نقش جهان، بازار لوافها، کوچه چاه حاج میرزا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۸۱۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اصفهان
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اصفهان
رده:سرای‌های تاریخی شهرستان اصفهان
پت کرراند

**پاتریک تیموتی "پدی" کرراند**  (زاده ۱۹ فوریه ۱۹۳۹) بازیکن و مربی سابق فوتبال اهل اسکاتلند است. وی اصلیتی ایرلندی دارد.

## منابع

رده:اعضای کادر فنی باشگاه فوتبال منچستر یونایتد
رده:افراد زنده
رده:اهالی اسکاتلند ایرلندی‌تبار
رده:بازیکنان باشگاه سلتیک
رده:بازیکنان باشگاه منچستر یونایتد
رده:بازیکنان برنده لیگ قهرمانان اروپا
رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال اسکاتلند
رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال زیر ۲۳ سال اسکاتلند
رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل اسکاتلند
رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن در آفریقای جنوبی
رده:بازیکنان فینال جام حذفی فوتبال انگلستان
رده:بازیکنان لیگ فوتبال اسکاتلند
رده:بازیکنان لیگ فوتبال انگلستان
رده:دور از وطن‌های اهل اسکاتلند در آفریقای جنوبی
رده:دور از وطن‌های اهل بریتانیا در آفریقای جنوبی
رده:راه‌یافتگان به تالار مشاهیر فوتبال اسکاتلند
رده:زادگان ۱۹۳۹ (میلادی)
رده:مربیان باشگاه فوتبال نورث‌همپتون تاون
رده:مربیان فوتبال اهل اسکاتلند
رده:ورزشکاران اهل گلاسگو
رده:هافبک‌های مرد فوتبال
خانه علافچیان

**خانه علافچیان** مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان ولی عصر، کوچه اژه‌ای، بن‌بست نسترن واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۸۱۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## معماری و کاربری
در زمان صفویه بخش شرقی حیاط به عنوان اسلحه خانه مورد استفاده قرار می‌گرفته و در زمان قاجاریه بر روی این اسلحه خانه عمارتی با ایوان بلند روی آن ساخته می‌شود و خانه یکی از بزرگان شهر می‌شود. ارتفاع عمارت ایوان بلند به ۱۷ متر می‌رسد.
خانه تاریخی علافچیان پس از بازسازی به عنوان اقامتگاه بومگردی و هتل خان نشین مورد بهره برداری قرار گرفته است. هتل خان نشین دارای ۱۰ اتاق برای اقامت، رستوران و کافی شاپ نیز هست. 

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اصفهان
رده:آثار ملی ایران
رده:آثار ملی شهر اصفهان
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان اصفهان
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
خانه دهدشتی

**خانه دهدشتی ها** مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، چهار باغ عباسی، دروازه دولت، خیابان مسجد باب الرحمه کوچه جهان نما، انتهای بن‌بست دهدشتی، پلاک ۱۱۰ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۸۱۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

بندانگشتی|راستخانه دهدشتی اصفهان در دوارن قاجار ساخته شده است. البته در مورد کاربرد و تاریخ دقیق ساخت این خانه در زمان قاجار اطلاعات چندانی در دست نیست. این خانه که در بخش سنتی و بافت تاریخی اصفهان قرار گرفته، در طول سالیان اخیر بارها مورد مرمت و بازسازی واقع شده است. 2

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اصفهان
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان اصفهان