open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
آلبومین (دارو)

**آلبومین سرم انسانی**  سرمی است که در خون انسان یافت می‌شود. فراوان‌ترین پروتئین در پلاسمای خون انسان است و حدود نیمی از پروتئین سرم را تشکیل می‌دهد. آلبومین در کبد تولید می‌شود و در آب محلول و مونومر است. 
آلبومین هورمون‌ها، اسیدهای چرب و سایر ترکیبات را انتقال می‌دهد، pH را بافر می‌کند و فشار انکوتیک را حفظ می‌کند. 
آلبومین در کبد به عنوان پیش پرو آلبومین سنتز می‌شود که دارای یک پپتید Nترمینال است که قبل از آزاد شدن پروتئین نوپا از شبکه آندوپلاسمی زبر حذف می‌شود.  پروآلبومین، به نوبه خود در دستگاه گلژی برای تولید آلبومین ترشح می‌شود.
محدوده مرجع برای غلظت آلبومین در سرم تقریبا ۳۵-۵۰ گرم در دسی‌لیتر است. نیمه عمر سرمی آلبومین ۲۱ روز است و جرم مولکولی آن ۶۶/۵ کیلودالتون است..

رده درمانی: مشتقات خونی.

اشکال دارویی: سرم

## مکانیسم اثر
بالا بردن حجم پلاسما و جبران کمبود آلبومین. آلبومین خود یکی از مهمترین پروتئینهای پلاسما است که توسط کبد ساخته می‌شود. آلبومین در انتقال برخی هورمونها و مواد در خون نقش مهمی دارد.

## موارد مصرف
شوک، هیپوپروتئینمی، سوختگی، کاهش آلبومین، درمان نفروز

## جستارهای وابسته
* سندرم نفروتیک
* آلبومین

## منابع

* فرهنگ داروهای ژنریک ایران، دکتر حشمتی، ۱۳۸۷

رده:آزمایش‌های عمل‌کرد کبد
رده:پروتئین‌ها
رده:پروتئین‌های خون
رده:ژن‌های روی کروموزوم ۴ انسان
رده:ویتامین، املاح و مواد ضروری بدن
آلفنتانیل

**آلفنتانیل** 

رده درمانی: ضد درد در بیهوشی و بیهوشی.

اشکال دارویی: آمپول

مکانیسم اثر: آگونیست گیرنده‌های مخدر

## موارد مصرف
داروی نگهدارنده دربیهوشی، کنترل درد پس از جراحی. اثر این دارو کوتاه مدت است.
آلفنتانیل یک ضد درد مخدر است که به عنوان داروی همراه و همچنین برای القای بیهوشی مصرف‌می‌شود. این دارو هم چنین با تزریق داخل‌نخاع و درون سخت شامه برای ایجادبیدردی پس از عمل جراحی به کار برده‌می‌شود.

## جستارهای وابسته
هالوتان

## منابع

* فرهنگ داروهای ژنریک ایران، دکتر حشمتی، ۱۳۸۷

رده:آگونیست‌های گیرنده‌های افیونی μ
رده:آنیلیدها
رده:اترها
رده:اختراع‌های بلژیکی
رده:افیون‌ها
رده:افیون‌های ترکیبی
رده:اوره‌ها
رده:بیهوش‌کننده‌های عمومی
رده:پیپریدین‌ها
رده:تترازول‌ها
رده:داروهای تفریحی
رده:داروهای مخدر
رده:فنتانیل
رده:لاکتام‌ها
شهرستان هاللاند

**شهرستان هاللاند**  یکی از شهرستان‌های کشور سوئد است که در غرب این کشور واقع شده است و با شهرستان‌های وسترا گوتلاند، یونشوپینگ، کرونوبرگ، اسکونه و دریای کاتیگات مرز مشترک دارد.

مرکز این شهرستان شهر هالمستاد است.

## منابع

* 

رده:شهرستان هاللاند
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۷۱۹ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۷۱۹ (میلادی) در سوئد
هاللاند
رده:هاللاند
سرزمین ماجراجویی

**سرزمین ماجراجویی** (به انگلیسی: Adventureland) در سبک ماجرایی، توسط شرکت Adventure International تولید و با همکاری شرکت‌های مختلف بر روی سیستم‌های مختلف منتشر گردید.

## گیم‌پلی
این بازی اولین ساخته اسکات آدامز و به صورت ماجرایی با رابط کابری متن و گرافیک می‌باشد. هدف از این بازی یافتن ۱۳ گنج گمشده در یک سرزمین افسون شده‌است. هنگام بازی صفحه نمایش به صورت افقی به دوقسمت تقسیم شده و هنگام ورود به مکان‌های مختلف تصویری گرافیکی در قسمت بالایی ظاهر می‌شود و بازیباز با استفاده از قسمت پایین دستورها را به صورت متن در جهت پیشبرد بازی وارد می‌نماید.

## سیستم‌ها
این بازی ابتدا در سال ۱۹۸۲ به‌طور هم‌زمان برای رایانه خانگی اپل ۲ و تی آر اس-۸۰ ساخته و منتشر گردید. در سال ۱۹۸۱ این بازی برای ویک-۲۰ توسط شرکت کمودور و هم‌زمان برای سیستم تی آی-۴/۹۹اِی توسط شرکت تگزاس اینسترومنتز و برای آتاری ۸۰۰ توسط شرکت سازنده، یعنی Adventure International منتشر گردید. نسخه‌های کمودور ۶۴ و اسپکتروم در سال ۱۹۸۲ به بازار عرضه گردید. و بالاخره در سال ۱۹۸۳ نسخه‌ای برای سیستم رایانه خانگی دراگون ۳۲ توسط شرکت سازنده منتشر گردید.

## منابع

* GameSpot
* اطلاعات در مورد نسخه کمودور پلاس/۴

رده:بازی‌های آتاری ۸ بیت
رده:بازی‌های اپل ۲
رده:بازی‌های اسپکتروم
رده:بازی‌های اواس ده
رده:بازی‌های تولیدشده در ایالات متحده آمریکا
رده:بازی‌های داس
رده:بازی‌های کمودور ۶۴
رده:بازی‌های ماجراجویی
رده:بازی‌های ویدئویی ۱۹۷۸ (میلادی)
رده:بازی‌های ویدئویی ۱۹۸۱ (میلادی)
رده:بازی‌های ویدئویی برگرفته از اسطوره‌شناسی
رده:بازی‌های ویدئویی تجاری که کد منبع آنها به صورت آزاد در دسترس است
رده:بازی‌های ویک-۲۰
رده:داستان تعاملی دهه ۱۹۷۰ (میلادی)
موسیقی هاوس

**موسیقی هاوس**  یک ژانر از موسیقی رقص الکترونیک است که با ضرب آهنگ تکراری چهار روی زمین و سرعت  ۱۲۰ تا ۱۳۰ ضربه در دقیقه، به عنوان ظهوری جدید از موسیقی دیسکو دهه ۷۰ میلادی شناخته می‌شود. این سبک از جامعه همجنسگرایان سیاهپوست شهر شیکاگو برخاسته است.

سبک هاوس از دی‌جی ها و تهیه‌کنندگان موسیقی زیرزمینی اهل شیکاگو برخاست و در اواسط دهه ۱۹۸۰ وقتی دی‌جی ها شروع به ساخت موسیقی دیسکو با ضرب‌آهنگ هایی مکانیکی کردند، به آرامی پیشرفت کرد. در اواخر دهه ۸۰ و ابتدای دهه ۹۰ میلادی، موسیقی هاوس بیشتر مورد توجه عامه قرار گرفت و بیت هایی که به بیت های دهه ۸۰ میلادی معروف شدند، ساخته شدند.

ها

هاوس عموماً از سازهای ضربی سبک دیسکو و جاز استفاده می‌کند، مخصوصاً هنگام استفاده از باس بر روی هر ضرب، می‌تواند شامل یک سینث‌سایزر نمایان برای خط باس، درام الکترونیک، افکت‌های الکترونیکی و نمونه‌های فانک باشد.

## وجه تسمیه
اصطلاح **موسیقی هاوس** از اسم کلوپ شبانه‌ای به نام The Warehouse مشتق می‌شود که در سال‌های ۱۹۷۷ تا ۱۹۸۳ در شیکاگو وجود داشت. این کلوپ عمدتاً توسط آمریکایی آفریقایی‌تبارهای همجنسگرا و آمریکایی‌های لاتین‌تبار اداره می‌شد که برای رقص با موسیقی اجرا شده توسط دی جی ساکن در همان‌جا (فرانسیس نیکولاس) می‌آمدند.

## جستارهای وابسته
* موسیقی پاپ
* پاپ رقصی
* پست دیسکو

## پیوند به بیرون

* موسیقی هاوس در وبگاه آل‌میوزیک

## منابع

* 

رده:موسیقی هاوس
رده:سبک‌های موسیقی رقص الکترونیک
رده:فرهنگ هیسپانیک و لاتین در ایالات متحده آمریکا
رده:موسیقی آمریکائیان آفریقایی‌تبار
رده:موسیقی شیکاگو
رده:مدها و تمایلات دهه ۱۹۹۰
رده:موسیقی مرتبط با ال‌جی‌بی‌تی
رده:مدها و تمایلات دهه ۱۹۸۰
تفاضل گل

**تفاضُل گل** تفاوت گل‌های زده و گل‌های خوردهٔ یک تیم است در یک دوره از مسابقات که در تعیین تیم برتر یا تیم صعودکننده به مرحلهٔ نهایی در شرایط تساوی ملاک تصمیم‌گیری می‌تواند باشد.

در ورزش‌هایی مانند فوتبال و هاکی روی یخ، تفاضل گل معمولاً به عنوان اولین معیار برای رده‌بندی تیم‌هایی است که یک لیگ را با امتیاز مشابه به پایان رسانده‌اند.

در شرایطی که امتیازها و تفاضل گل دو تیم برابر باشد، غالباً از عامل «گل زده» به عنوان دومین معیار برای تعیین تیم برتر استفاده می‌شود، به گونه‌ای که تیم با گل زدهٔ بیشتر در ردهٔ بالاتری قرار می‌گیرد. معیارهای دیگری که در چنین شرایطی از آن‌ها استفاده می‌شود شامل ملاک قرار دادن بازی رو در رو دو تیم، برگزاری یک مسابقهٔ پلی‌آف یا پرتاب یک سکه است در ای حال اگر تفاضل گل هردوتیم یکی باشد کارت‌های زرد و قرمز بیشتری که یکی از تیم‌ها دریافت کرده‌است ملاک قرار می‌گیرد.

*گل‌آوراژ* (به انگلیسی: *Goal average*) عامل دیگری است که سابقاً به جای تفاضل گل از آن استفاده می‌شد. گل‌آوراژ - که عبارت بود از حاصل تقسیم گل‌های زده شده بر گل‌های خورده شده - از جام جهانی ۱۹۷۰ مکزیک و نیز از فصل ۱۹۷۷–۱۹۷۶ لیگ فوتبال انگلیس جای خود را به عامل تفاضل گل داد.

## تفاوت دو عامل تفاضل گل و گل‌آوراژ
استفاده از هر کدام از این دو عامل، می‌تواند منجر به حاصل شدن نتایج متفاوتی شود. فرض کنید در بازی‌های یک لیگ، نتایج زیر به دست آمده‌است:

----

----

اگر عامل گل‌آوراژ به عنوان ملاک قرار گرفته شود، تیم الف به قهرمانی می‌رسد و جدول به این شکل در می‌آید:

اما اگر تفاضل گل به عنوان ملاک قرار گیرد، تیم ب به قهرمانی می‌رسد و جدول به این شکل در می‌آید:

عامل تفاضل گل به این دلیل جایگزین عامل گل‌آوراژ شد که از انجام شدن بازی‌های کم‌گل جلوگیری شود. برای مثال، تیمی که ۷۰ گل بزند و ۴۰ گل بخورد، گل‌آوراژ پایین‌تری (۱٫۷۵۰) نسبت به تیمی که ۶۹ گل زده و ۳۹ گل خورده (با گل‌آوراژ ۱٫۷۶۹) دارد.

## جستارهای وابسته
* پلی‌آف

## منابع

رده:تفریق
رده:اصطلاحات فوتبال
رده:واژگان هاکی روی یخ
شهرستان یمتلاند

**شهرستان یمتلاند**  یکی از شهرستان‌های کشور سوئد است.

## جغرافیا

در میانه این کشور واقع شده است که از سرزمین‌های یمتلاند و هریدالن و همچنین بخش‌هایی از هلسینگلاند و انگرمانلاند و قطعات کوچکی از لاپلاند و دالارنا تشکیل شده است.

یمتلاند با در اختیار داشتن ۱۲ درصد از خاک کشور سوئد (۴۹٫۴۴۳ کیلومتر مربع) سومین شهرستان بزرگ این کشور می‌باشد.

مرکز این شهرستان شهر اوسترسوند می‌باشد.

همچنین با شهرستان‌های گولبوری، وسترنورلاند، وستربوتن و کشور نروژ مرز مشترک دارد.

## شهرها

## منابع

* 

شهرستان یمتلاند
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۱۰ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۱۰ (میلادی) در سوئد
یمتلاند
رده:هریدالن
رده:یمتلاند
یژی کوشینسکی

**یژی نیکودم کوشینسکی** (؛  ؛ زادهٔ ۱۴ ژوئن ۱۹۳۳ در لودز، لهستان – درگذشتهٔ ۳ مه ۱۹۹۱ در نیویورک، آمریکا) داستان‌نویس لهستانی-آمریکایی یهودی تبار بود که همهٔ آثارش را به زبان انگلیسی نوشته‌است. رمان‌های پرنده رنگین، حضور و گام‌ها مهم‌ترین آثار اوست. بر اساس رمان حضور فیلمی به همین نام ساخته شده‌است.

## زندگی
کوشینسکی در ۶ سالگی در آغاز جنگ جهانی دوم از خانواده‌اش جدا شد و در لهستان و روسیه آواره شد. او لال شده‌بود و تا سال ۱۹۴۷ قادر به حرف زدن نبود. از ۱۹۵۰ تا ۱۹۵۵ در دانشگاه لودز تحصیل کرد و در دو رشته تاریخ و علوم سیاسی مدرک لیسانس گرفت. سپس دو سال در آکادمی علوم لهستان تدریس کرد و در ۱۹۵۷ راهی ایالات متحده شد، در نیویورک اقامت گزید و در دانشگاه کلمبیا تحصیل کرد و مدتی در دانشگاه‌های پرینستون و ییل تدریس می‌کرد. در این دوران دو کتاب با نام مستعار *ژوزف نوواک* منتشر کرد.

کوشینسکی در سال ۱۹۶۵ با انتشار کتاب *پرنده رنگارنگ* (The Painted Bird) که تجربیات وحشتناک کودکی خود در جریان جنگ جهانی را به تصویر می‌کشید به شهرت رسید. اثر بعدی او به نام *گام‌ها* (۱۹۶۹)، مجموعه‌ای از چند داستان کوتاه، برنده جایزه ملی کتاب آمریکا شد. هر دو کتاب در مدت کوتاهی به بیش از ۳۰ زبان ترجمه شدند. کتاب *عروج* یا *حضور* (Being There) که در سال ۱۹۷۱ نوشت و در سال ۱۹۷۹ فیلم موفقی از روی آن ساخته شد دیگر اثر مشهور او بود. حضور زندگی باغبانی چهل ساله را نقل می‌کرد که هیچگاه از خانه خارج نشده و تنها منبع اطلاعاتی او از دنیا تلویزیون بوده‌است.

کوشینسکی در سال‌های پایانی عمر عضو فعال چندین بنیاد لهستانی-یهودی بود و در ۳ مه ۱۹۹۱ در حالی که از بیماری قلبی رنج می‌برد خودکشی کرد.

## منابع

* کوشینسکی، جرزی. *حضور*. اسماعیل صارمی. چاپ بهمن، ۱۳۵۳

رده:استادان دانشگاه وسلین
رده:افراد دارای تابعیت ایالات متحده آمریکا
رده:افراد درگیر در جنجال‌های سرقت ادبی
رده:اهالی ووچ
رده:برندگان جایزه انجمن نویسندگان آمریکا
رده:برندگان جایزه ملی کتاب
رده:جنجال‌های سرقت ادبی
رده:خودکشی‌ها در نیویورک
رده:خودکشی‌های با مواد مخدر در نیویورک
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه کلمبیا
رده:درگذشتگان ۱۹۹۱ (میلادی)
رده:درگذشتگان با خودکشی در نیویورک سیتی
رده:دریافت‌کنندگان جایزه گوگنهایم
رده:رمان‌نویسان آمریکایی یهودی‌تبار
رده:رمان‌نویسان اهل ایالت کنتیکت
رده:رمان‌نویسان اهل نیویورک (ایالت)
رده:رمان‌نویسان اهل لهستان
رده:رمان‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:رمان‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل لهستان
رده:رمان‌نویسان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:رمان‌نویسان مرد اهل لهستان
رده:زادگان ۱۹۳۳ (میلادی)
رده:فیلم‌نامه‌نویسان سده ۲۰ (میلادی)
رده:لهستانی‌تبارهای یهودی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:لهستانی‌های مهاجرت‌کرده به ایالات متحده آمریکا
رده:مردهای خودکشی‌کرده
رده:نویسندگان آمریکایی یهودی‌تبار
رده:نویسندگان اگزوفونیک
رده:نویسندگان اهل نیویورک
رده:نویسندگان اهل لهستان
رده:نویسندگان پست‌مدرن
رده:نویسندگان خودکشی‌کرده
رده:نویسندگان مرد اهل لهستان
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان یهودی
رده:یهودیان آمریکایی سده ۲۰ (میلادی)
رده:یهودیان اهل لهستان
رده:خودکشی در ۱۹۹۱ (میلادی)
رده:فیلم‌نامه‌نویسان آمریکایی سده ۲۰ (میلادی)
رنج‌نامه

**رنجنامه** نامهٔ مفصّلی است که سید احمد خمینی پس از برکناری حسین‌علی منتظری از قائم‌مقامی رهبری انتشار عمومی داد. سیداحمد خمینی، در مقدمهٔ این نامه، هدف از نگارش رنجنامه را ادای دین به روح‌الله خمینی دانسته‌است. این نامه هیچ‌گاه از منتظری پاسخی نگرفت. 
او در صفحه مقدمه نوشته است " ملاک نوشته من رضایت حق است و روشن شدن حقیقت و قدر مسلم این است که پس از این نوشته حرف و  حدیثها و تهمتها از طرف همان طیفی که در این نامه از آن سخن رفته است آسوده ام نگذارند ولی چه باک، هر چه درباره من بگویند پذیرایم ولی ناسزا مطالب این نامه را تغییر نخواهد داد."

اهمیت این نامهٔ سراسر گلایه از آنجا مشخص می‌شود که منتظری نه‌تنها بزرگ‌ترین تئوریسین و نظریه‌پرداز ولایت فقیه بود، بلکه قائم‌مقامی وی را خود سیداحمد خمینی پیشنهاد داده بود. گروهی بر آن‌اند که رنجنامه برای توجیه عزل حسین‌علی منتظری از قائم مقامی نگاشته شده‌است.

خود حسین‌علی منتظری در پاسخ استفتائی در خصوص رنجنامه، گفته‌است:

## منابع

رده:تاریخ جمهوری اسلامی ایران
رده:حسینعلی منتظری
جشنواره جهانی سینمای تبعید

thumb|280px|پوستر یکی از دوره‌های جشنواره
**جشنواره جهانی سینمای تبعید** (به انگلیسی: International Exile Film Festival)، یک جشنواره سینمایی مستقل در سوئد است که هر دو سال یکبار در گوتنبرگ برپا می‌شود.

**جشنواره جهانی سینمای تبعید** در آغاز با عنوان **جشنواره سینمای ایران در تبعید** تنها به ساخته‌های سینماگران مهاجر ایرانی اختصاص داشت ولی از سال ۱۹۹۳ حیط فعالیت خود را به آثار همه فیلمسازان تبعیدی یا آثار فیلمسازان با موضوع تبعید اختصاص داد.

تازه‌ترین دوره جشنواره در اکتبر ۲۰۰۹ برگزار شد.
thumb|200px|تالار هاگابیون، محل دفتر و از تالارهای اصلی جشنواره در مرکز گوتنبرگ

مدیریت این جشنواره به عهده حسین مهینی است. سیروس وقوعی، منتقد سینما مقیم استکهلم، از همکاران این جشنواره است.

## جستارهای وابسته
* جشنواره فیلم‌های ایرانی

## منبع
* گفتگوی رادیو زمانه با حسین مهینی، مدیر جشنواره جهانی سینمای تبعید

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه جشنواره جهانی سینمای تبعید (به انگلیسی و سوئدی)

رده:جشنواره‌های سینمایی سوئد
جشنواره فیلم نور

**جشنواره فیلم ایرانی نور** (به انگلیسی: Noor Iranian Film Festival) به اختصار (NIFF) یک جشنواره سینمایی مستقل است که هر ساله در لس آنجلس برگزار می‌شود.
جشنواره فیلم نور از سال ۲۰۰۷ با مدیریت سیامک قهرمانی و با همکاری آنتونی عزیزی و گروهی از چهره‌های هنری در کالیفرنیا آغاز به کار کرد.

## منابع

* گفتگوی رادیو زمانه با سیامک قهرمانی، مدیر جشنواره فیلم نور

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه جشنواره فیلم نور (به انگلیسی)
* 

رده:جشنواره‌های بین‌المللی فیلم
رده:جشنواره‌های سینمایی ایالات متحده آمریکا
رده:جشنواره‌های سینمایی در لس آنجلس
رده:رویدادهای بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۰۷ (میلادی)
رده:فرهنگ ایرانی-آمریکایی
رده:فرهنگ ایرانی آمریکایی در کالیفرنیا
رده:فرهنگ ایرانیان آمریکا در لس آنجلس
رده:جشنواره‌های فیلم بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۰۷ (میلادی)
رده:سینمای ایران
شهرستان یونشوپینگ

**شهرستان یونشوپینگ**  یکی از شهرستان‌های کشور سوئد است که در جنوب این کشور واقع شده است

## جغرافیا

با شهرستان‌های هاللاند، وسترا گوتلاند، اوسترگوتلاند، کالمار و کرونوبرگ مرز مشترک دارد.

مرکز این شهرستان شهر یونشوپینگ است.

## شهرستان‌ها

## منابع

* 

رده:شهرستان یونشوپینگ
رده:اسملاند
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۶۸۷ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۶۸۷ (میلادی) در سوئد
یونشوپینگ
رده:وسترا گوتلاند
شهرستان کالمار

**استان کالمار**  یکی از شهرستان‌های کشور سوئد است که در جنوب این کشور واقع شده است و با شهرستان‌های کرونوبرگ، یونشوپینگ، بلکینگه و اوسترگوتلاند و از سمت شرق با دریای بالتیک مرز مشترک دارد. جزیره اولاند که بخشی از این شهرستان است در دریای بالتیک واقع شده است.

مرکز این شهرستان شهر کلمر است.

## منابع

* 

شهرستان کالمار
رده:اسملاند
رده:اولاند
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۶۳۴ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۶۳۴ (میلادی) در سوئد
کالمار
آب‌شوران

**آب‌شوران** می‌تواند اشاره به یکی از موارد زیر داشته‌باشد:
* شبه‌جزیره آب‌شوران شبه‌جزیره‌ای در کشور جمهوری آذربایجان
* شهرستان آب‌شوران از شهرستان‌های کشور جمهوری آذربایجان
* آبشوران (کرمانشاه) محله‌ای در شهر کرمانشاه
* رودخانه آبشوران رودی در شهر کرمانشاه
* آبشوران (مجموعه‌داستان) کتابی از علی‌اشرف درویشیان، داستان‌نویس کرمانشاهی
اسماعیللی

**اسماعیللی**  شهری در شهرستان اسماعیللی کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۱۱٫۴۲۹ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۱۳٫۸۰۰ بوده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای جمهوری آذربایجان

## منابع

## پیوند به بیرون
*Link to Executive Power of Ismayilli

*
*World Gazetteer: Azerbaijan &ndash; World-Gazetteer.com
*Ivanovka.net (ru) 

رده:فرمانداری باکو
رده:مناطق مسکونی در شهرستان اسماعیللی
ایمیشلی

**ایمیشلی**  شهری در جمهوری آذربایجان است که در شهرستان ایمیشلی واقع شده‌است. ایمیشلی ۱٬۸۲۶ کیلومتر مربع مساحت دارد و ۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۲۵٫۷۱۵ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۳۱٫۹۰۰ بوده‌است. آخرین سرشماری نشان می‌دهد این شهر ۳۱٬۳۱۰ نفر جمعیت دارد.

## تاریخ
در سال ۱۹۴۴ میلادی، ایمیشلی به عنوان شهرک شناخته شد و در دهه ۱۹۶۰ میلادی به شهر تبدیل شد.

## ورزش
این شهر دارای یک باشگاه فوتبال به نام میل-مغان است که هم‌اکنون در لیگ دسته یک فوتبال جمهوری آذربایجان شرکت می‌کند.

## نگارخانه

File:Imishli city, Aerial 2.jpg
Imishli city, Aerial 3.jpg


## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای جمهوری آذربایجان

## منابع

## پیوند به بیرون

*
*Location map, World and City Maps

رده:مناطق مسکونی در شهرستان ایمیشلی
بالاکن

**بالاکَن** (به ترکی آذربایجانی: Balakən، به آواری: Билкан، همچنین پیش‌تر در دوران شوروی **بلوکانی** ბელაქანი) شهری در شمال‌غرب جمهوری آذربایجان است. این شهر مرکز شهرستان بالاکن است و جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۸٫۱۳۴ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۹٫۱۰۰ بوده‌است که در سال ۲۰۱۷ به ۱۴٫۸۰۰ نفر رسیده است.

## جغرافیا
بالاکن شهری در شمال غربی جمهوری آذربایجان و در نزدیکی مرز استان کاختی کشور گرجستان است. این شهر در کرانه رود بالاکن، از شاخه‌های رودخانه آلازانی جای دارد. بزرگراه یولاخ-لاگودخی از کنار این شهر می‌گذرد و دو کشور جمهوری آذربایجان و گرجستان را به هم وصل می‌کند. این شهر تا یولاخ ۱۷۸ کیلومتر و تا شهر باکو ۳۹۴ کیلومتر فاصله دارد. این شهر در دامنه‌های جنوبی رشته‌کوه قفقاز بزرگ جای دارد.

## تاریخچه
در طول تاریخ، پادشاهی‌ها و خان‌نشین‌های گوناگونی از جمله پادشاهی کاختی بر این شهر فرمانروایی کرده‌اند. در میان سال‌های ۱۹۱۸ تا ۱۹۲۰ میلادی، این شهر مورد اختلاف میان جمهوری خلق آذربایجان و جمهوری دموکراتیک گرجستان تا اینکه هردو کشور به خاک شوروی ضمیمه شدند. پس از آن این شهر و شهر زاقاتالا به جمهوری شوروی سوسیالیستی آذربایجان ضمیمه شدند. در سال ۱۹۳۰ میلادی این شهر مرکز شهرستان بالاکن شد. در سال ۱۹۶۵ میلادی شهر بالاکن با تصویب دولت وقت آذربایجان شوروی به عنوان شهر ارتقا پیدا کرد.

## مردم
جمعیت شهر بالاکن در سال ۲۰۱۷ میلادی ۱۴۸۰۰ نفر بوده است.
بیش‌تر مردم شهر بالاکن را آذربایجانی‌ها به همراه اقلیتی از آوارها و گرجی‌ها تشکیل می‌دهند. بر اساس آمار غیر دولتی در سال ۲۰۰۵ میلادی آذربایجانی‌ها ۸۵٪ ، آواری‌ها ۱۴٪ و ۱٪ باقی‌مانده از دیگر اقوام بودند.

## گردشگری
در شهر بالاکن، مسجدی متعلق به سده هفدهم میلادی با یک گلدسته ۴۵ متری وجود دارد که در سال های ۱۸۶۷-۱۸۷۷ میلادی ساخته شده است.

در این شهر یک موزه تاریخ محلی ایجاد شده است که در آن یافته های باستان‌شناسی، صنایع دستی سنتی و همچنین اسناد تاریخی جمع‌آوری شده است.

این شهر دارای یک پارک بزرگ فرهنگی و تفریحی به همراه تله‌کابین است.

در سال ۲۰۱۰ میلادی یک مجموعه المپیک چند منظوره در بالاکن به بهره‌برداری رسید.

## اقتصاد
اقتصاد بالاکن استوار بر بخش کشاورزی و بخش گردشگری است. برخی صنایع همچون ساخت سازه‌های بتنی، کنسرو سازی و فراورده‌های دامی هم در حال فعالیت هستند.

## غذا و خوراک
بالاکن دارای غذاهای مختلفی از جمله *چیغیرتمای مرغ*، *جوتتو*، *ماخارا*، *سورهوللو*، *ات قوتابی* و *[[حلوا|حلوای]] بالاکن* است.

## ترابری
بالاکن دارای یک ایستگاه اتوبوس بین شهری است.

در سال ۱۹۸۵ میلادی یک ایستگاه راه آهن به عنوان آخرین ایستگاه در خط یولاخ-بالاکن به بهره‌برداری رسید.

یک فرودگاه نیز در سال ۲۰۰۴ میلادی در این شهر ساخته شده است.

## نگارخانه

File:Park in Balaken.jpg|پارک مرکزی شهر
File:BalakenCentralPark.jpg|نمایی از پارک مرکزی بالاکن
File:IMAG2180 1(1).jpg|طبیعت بالاکن
File:Balakən Mədəniyyət Mərkəzi 2013.jpg|خانه فرهنگ بالاکن
File:Azerbaycan Balaken.jpg|طبیعت بالاکن
Balakan city 1.jpg|نمایی از بالاکن
Balaken,_Azerbaijan.jpg|نمایی از بالاکن
Balakan City Children's Art School.jpg|آموزشگاه هنر کودکان بالاکن


## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای جمهوری آذربایجان
* شهرستان بالاکن

## منابع

رده:مناطق مسکونی در شهرستان بالاکن
رده:کشورها و سرزمین‌های آواری‌زبان
بیله‌سوار (جمهوری آذربایجان)

**بیله‌سوار** (به لاتین: Biləsuvar) نام شهری در جمهوری آذربایجان و مرکز شهرستان بیله‌سوار است.این شهر طبق سرشماری سال ۲۰۰۸، ۱۹۶۴۹ نفر جمعیت دارد.

## ریشه واژه
نام بیله‌سوار، برگرفته از واژه  پارسی *پیل‌سوار* (سوار بر فیل) است.

## جغرافیا
این شهر در میان دشت مغان جای دارد و ۱۸۲ کیلومتر تا شهر باکو و ۲۲ کیلومتر تا مرز ایران و شهر بیله‌سوار فاصله دارد.

## تاریخ
نام این شهر برای نخستین بار در منابع در سده سیزدهم میلادی به صورت پیل‌سوار آمده که اشاره به یکی از بزرگان  خاندان آل‌بویه داشت که لقبش پیل‌سوار (سوار بزرگ) بود.

این شهر پیش از پیمان ترکمانچای در سال ۱۸۲۸ میلادی بخشی از خاک ایران بود اما پس از جنگ این شهر به دو بخش تقسیم شد و نیمی از آن در خاک ایران و نیمی از آن در امپراتوری روسیه جای گرفت.

در سال ۱۹۳۸ میلادی، به افتخار الکساندر پوشکین شاعر روس نام این شهرک به پوشکینو (Пушкино) تغییر یافت.  این شهرک در سال ۱۹۶۶ عنوان شهر را دریافت کرد.  در سال ۱۹۶۳ این شهر با شهرستان جلیل‌آباد ادغام شد و از سال ۱۹۶۴ دوباره به منطقه مستقل تبدیل شد.  در سال ۱۹۹۱ نام تاریخی آن به شکل بیله‌سوار بازسازی شد و این شهر دوباره به نام پیشین و اصلی خود بازگشت.

## اقتصاد
مردم این شهر به فعالیت‌های کشاورزی، دامداری، دامپروری، باغداری و... مشغول هستند. این شهر دارای کارخانه‌های پنبه‌ریسی و ساخت ماشین‌آلات صنعتی است.

## شهرهای خواهرخوانده
* ، ترمذ

## نگارخانه

File:Kompleks heyet.jpg
File: Bilesuvar2.jpg|ورودی شهر
File:Bilesuvar1.jpg
File:Bilesuvar3.jpg|خانه جوانان


## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای جمهوری آذربایجان
* شهرستان بیله‌سوار (جمهوری آذربایجان)

## منابع

## پیوند به بیرون
*
*World Gazetteer: Azerbaijan &ndash; World-Gazetteer.com
*Agricultural development news

رده:مناطق مسکونی در شهرستان بیله‌سوار (جمهوری آذربایجان)
رده:شهرستان بیله‌سوار (جمهوری آذربایجان)
مارتونی

**مارتونی**  (**خوجاوند** ) شهری در استان مارتونی جمهوری آرتساخ یا شهرستان خوجاوند جمهوری آذربایجان است. بر اساس سرشماری سال ۲۰۱۵ میلادی ۵٬۷۰۰ نفر جمعیت دارد.

## خواهر خواندگی
*  گلندیل (کالیفرنیا) - ایالات متحده آمریکا

## نگارخانه

File:Khojavend.jpg|کلیسای نرسس کبیر مقدس در مارتونی، بنانهاده در سال ۲۰۰۴ میلادی
Martuni057.JPG|تابلوی ورودی شهر
Martuni010a.JPG|


## آب و هوا

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای جمهوری آذربایجان
* فهرست شهرهای جمهوری آرتساخ

## منابع

* 
* https://artsakhlib.am/2018/06/06/տեղեկատու-լղհ-վարչատարածքային-միավո/
* 

رده:شهرها و شهرک‌ها در جمهوری آرتساخ
رده:شهرها و شهرک‌های جمهوری آذربایجان
رده:فرمانداری الیزابت‌پول
رده:قره‌باغ کوهستانی
رده:مناطق مسکونی در استان مارتونی
رده:مناطق مسکونی در شهرستان خواجه‌وند
ساموخ

**ساموخ**  (از ۱۹۹۲ تا ۲۰۰۸ میلادی **نبی‌آغالی**) شهری در شهرستان ساموخ کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۴٫۶۰۴ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۵٫۸۰۰ بوده‌است.

## جغرافیا
شهرک ساموخ در میان دشت گنجه - قزاق و دشت آجی‌نوهور جای دارد. این شهر ۱۱ کیلومتر تا شهر گنجه فاصله دارد. این شهرک مرکز شهرستان ساموخ است.

## تاریخ
نام‌های پیشین این شهرک *صفرعلی‌اف (Səfərəliyev)* و *نبی‌آغالی (Nəbiağalı)* بوده است و در سال ۲۰۰۸ میلادی به ساموخ تغییر یافته است.

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای جمهوری آذربایجان
* شهرستان ساموخ

## منابع

رده:مناطق مسکونی در شهرستان ساموخ
قبادلی

**قُبادلی** () (از ۲۰۲۰-۱۹۹۳: **کاشونیک**،  و **وروتان**،  و **ساناسار**، ) شهری در شهرستان قبادلی جمهوری آذربایجان و مرکز این شهرستان است. این شهر میان جنگ‌های اول و دوم قره‌باغ (۲۰۲۰-۱۹۹۳) به مدت ۲۷ سال به صورت دفاکتو جزء استان کاشاتاق جمهوری آرتساخ بود.

جمعیت قبادلی در سال ۲۰۲۰ بالغ بر ۹٬۵۰۰ نفر بوده است که البته اهالی شهر در این سال به صورت مهاجر اجباری در نقاظ مختلف جمهوری آذربایجان ساکن بوده‌اند. هرچند این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۵٬۵۰۸ نفر جمعیت داشت؛ ولی با متروکه شدن آن، جمعیت ساکن در آن در سال ۲۰۱۵ به تنها ۶۰۰ نفر رسیده بود.

## تاریخچه

### جمهوری کردستان سرخ

### جنگ اول قره‌باغ

شهر قبادلی در ۲۱ اوت سال ۱۹۹۳ میلادی توسط نیروهای ارمنستان اشغال شده بود.

### جنگ ناگورنو قره‌باغ (۲۰۲۰) و توافقنامه آتش‌بس

۲۵ اکتبر سال ۲۰۲۰ میلادی، الهام علی‌اف، رئیس‌جمهوری آذربایجان از آزادسازی شهر قبادلی از سوی نیروهای مسلح جمهوری آذربایجان در جریان جنگ ناگورنو قره‌باغ (۲۰۲۰) خبر داد. سپس فیلمی تأییدی از حضور نیروهای آذربایجان در شهر قبادلی منتشر شد.

یک روز بعد، مقامات ارمنستان تأیید کردند، که کنترل شهر قبادلی را از دست داده‌اند.

## نگارخانه

File:Artcakh, Sanasar (Kubatli), Memorial spring, 2014.05.09 - panoramio.jpg|یک چشمه در قبادلی

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای جمهوری آذربایجان

## منابع

* 
* https://artsakhlib.am/2018/06/06/տեղեկատու-լղհ-վարչատարածքային-միավո/
* 

رده:شهرها و شهرک‌های جمهوری آذربایجان
رده:مناطق مسکونی در شهرستان قبادلی
قبوستان

**قُبوستان**  یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری آذربایجان است که در شهرستان قبوستان واقع شده‌است. قبوستان ۳٬۹۴۵ نفر جمعیت دارد.

## تاریخچه
 
این شهر تا سال ۲۰۰۹ میلادی **مَرَزه** (Mərəzə) نام داشت.

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای جمهوری آذربایجان

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:فرمانداری باکو
رده:مناطق مسکونی در شهرستان قبوستان
قبه

**قوبا** یا **قبه**   شهری در شهرستان قوبا کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۲۰٬۷۹۱ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۲۲٬۹۰۰ بوده‌است.

این شهر تا ۱۸۱۳ میلادی یکی از شهرهای ایران بود و با پیمان گلستان از خاک ایران جدا شد.

## جغرافیا
قبه شهری در شمال غربی جمهوری آذربایجان و در دامنه‌های شمال شرقی کوه شاه‌داغ در رشته‌کوه قفقاز و در ارتفاع ۶۰۰ متری از سطح دریا جای دارد. این شهر در کرانه راست رودخانه قودیال جای دارد.
این شهر ۱۶۸ کیلومتر تا باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان و ۳۹ کیلومتر تا مرز روسیه فاصله دارد.

## جاذبه‌های تاریخی
* مسجد جمعه: که در قرن ۱۹ ساخته شده و دارای گنبدی به قطر ۱۶ متر است.
* مسجد سکینه خاتون: که از آجر سرخ ساخته شده‌است.
* حمام چهور (جهود): که نمای بیرونی لانه زنبوری دارد.
* گور جمعی قبه: که بین ۴۰۰ تا ۶۰۰ جسد یهودیان کوهستان و مسلمان که توسط ارامنه کشته شده‌اند در آنجاست.

## شهرهای خواهرخوانده
*  ارزین، ترکیه، از سال ۲۰۱۱
*  قند، قرقیزستان، از سال ۲۰۱۶
*  معالوت ترشیحا، اسرائیل، از سال ۲۰۱۹

## نگارخانه
بندانگشتی|250px|خانه‌های شهر قوبا

File:Quba evləri (15).jpg
File:Quba evləri (30).jpg
File:Simonov House Quba.jpg|link=
File:Quba evləri (21).jpg
File:WikiCamp Azerbaijan 2018 15.jpg
File:Səkinəxanım məscidi.jpg
File:Ruin of Gunbazli Hamman - Quba - Azerbaijan (17383695063).jpg
File:Quba qapıları 2.jpg
File:Ardebil Mosque Quba.jpg
File:Quba evləri (32).jpg
File:Quba 1941-1945.jpg


## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای جمهوری آذربایجان
* شهرستان قبه
* استان قبه-خاچماز

## منابع

رده:شهرها و روستاهای تات‌زبان
رده:فرمانداری باکو
رده:مناطق مسکونی در شهرستان قبه
کلبجر

**کَلبَجَر**  یا **کاراواجار**  شهری در شهرستان کلبجر جمهوری آذربایجان می‌باشد. این شهر پیشتر در استان شاهومیان جمهوری آرتساخ واقع شده بود. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۷٫۲۴۶ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۵۳۳ بوده‌است.

## تاریخچه
### جمهوری کردستان سرخ

### جنگ قره‌باغ

### درگیری ناگورنو قره‌باغ (۲۰۲۰) و توافقنامه آتش‌بس

این شهر برابر سازش سه جانبه جمهوری آذربایجان، روسیه و جمهوری ارمنستان روز ۲۵ نوامبر از نیروهای ارتش ارمنستان تخلیه و به ارتش جمهوری آذربایجان تحویل داده شد.

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای جمهوری آذربایجان

## منابع

* 
* https://artsakhlib.am/2018/06/06/տեղեկատու-լղհ-վարչատարածքային-միավո/
* 

رده:شهرها و شهرک‌ها در جمهوری آرتساخ
رده:مناطق مسکونی در شهرستان کلبجر
گورانبوی

بندانگشتی|گورانبوی
**گورانبوی**  یک شهر در جمهوری آذربایجان است که در شهرستان گورانبوی واقع شده‌است. گران‌بوی ۷٬۹۹۳ نفر جمعیت دارد و ۱۵۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای جمهوری آذربایجان

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:فرمانداری الیزابت‌پول
رده:مناطق مسکونی در شهرستان گورانبوی
گوی‌چای

**گوی‌چای**  شهری در شهرستان گوی‌چای کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۳۰٫۹۳۴ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۳۵٫۲۰۰ بوده‌است.

## روابط بین‌المللی
### شهرهای خواهر خوانده

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای جمهوری آذربایجان

## منابع

## پیوند به بیرون

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای جمهوری آذربایجان

رده:فرمانداری باکو
رده:مناطق مسکونی در شهرستان گوی‌چای
گوی‌گول

**گوی‌گول**  شهری در شهرستان گوی‌گول کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۱۵٫۳۳۸ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۳۷٬۲۸۰ بوده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای جمهوری آذربایجان

## منابع

رده:فرمانداری الیزابت‌پول
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۱۹ (میلادی)
رده:مناطق مسکونی در شهرستان گوی‌گول
یاردیملی

**یاردیملی**  (به تالشی: ورگه‌دیز) شهری در شهرستان یاردیملی کشور جمهوری آذربایجان است.

## جغرافیا
این شهر در میان کوه‌های تالش و شمال‌غرب رشته‌کوه البرز جای گرفته است. ورگه‌دیز در فاصله ۲۸۶ کیلومتری جنوب شهر باکو و ۷۶ کیلومتری شهر ماساللی قرار گرفته است. ورگه‌دیز در بلندای ۷۲۰ متر بالاتر از سطح دریا جای دارد. این شهر از شرق با شهر ماساللی، از جنوب با شهر لریک، از شمال با شهر جلیل‌آباد (هموشه‌رو) و از غرب با مرز ایران همسایگی دارد.

## جمعیت
جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۳٬۴۳۸ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۳٬۹۰۰ نفر بوده است.
بیش‌تر مردم آن از قوم تالش و بخشی از آن‌ها از آذری‌ها هستند و به زبان‌های تالشی و ترکی آذربایجانی سخن می‌گویند.

## دین
مردم ورگه‌دیز مسلمان و شیعه‌مذهب هستند.

## تاریخ
در پیرامون یاردیملی آثار و بناها و سازه‌های فراوانی مربوط به دوران نوسنگی و پارینه‌سنگی یافت شده است.

این شهر نزد تالشان با نام ورگه‌دیز، *ورقه‌دیز* یا *ورگه‌دوز* هم شناخته می‌شود. هم‌اکنون یک آبادی با نام ورگه‌دوز در نزدیکی شهر یاردیملی جای دارد. یکی از تاریخ‌نگاران جمهوری آذربایجان به نام *ضیا بنیادف* به نقشه‌هایی متعلق به سده‌های هفتم تا نهم میلادی دست یافت که در آن موقعیت و جایگاه شهری به نام *یاردم* در شمال شهر اردبیل یاد شده بود. این جایگاه. مکانی با شهر امروزی یاردیملی تطابق زیادی دارد.

تشکیلات نخستین این شهر در سال ۱۹۳۰ میلادی با عنوان مرکز ناحیه ورگه‌دوز ایجاد شد؛ در حالی‌که در ۱۹ ژوئیه ۱۹۳۸ میلادی به *یاردیملینسکی* تغییر نام داد. یاردیملی از ۱۹ نوامبر ۱۹۶۳ رسماً با عنوان شهر شناخته شد.

## آب و هوا
این شهر آب و هوایی کوهستانی و معتدل دارد. میانگین دمای سالانه یاردیملی ۱۲٫۹ درجه سانتی‌گراد است.

## طبیعت
در پیرامون شهر یاردیملی گونه‌های جانوری پرشماری از جمله شغال، خرس، گرگ و گراز وحشی زندگی می‌کنند. همچنین بسیاری از گونه‌های گیاهی از جمله اقاقیا، انجیلی، بلوط، پلاتان و درختچه زرگین در آن وجود دارد.

## اقتصاد
در پیرامون و حومه یاردیملی معادن و ذخایر طلا، مس، پلاتین، آهن، زغال نارس و نفت وجود دارد. همچنین چشمه‌های حاوی هیدروژن سولفید، سدیم سولفات و آب‌های کربناته و سولفاته از اهمیت زیادی برخوردار هستند.

در سال ۲۰۱۳ یک خط جدید آب آشامیدنی در یاردیملی احداث شد.

در یاردیملی یک کارخانه قالی‌بافی از زمان شوروی برجای مانده است؛ همچنین کشت دانه و باغداری انگور نیز انجام می‌شود.

## نگارخانه
## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای جمهوری آذربایجان
* شهرستان یاردیملی

## منابع

رده:تالش، جمهوری آذربایجان
رده:شهرستان یاردیملی
رده:مناطق مسکونی در شهرستان یاردیملی
شهرستان اوغوز

**شهرستان اوغوز** (به لاتین: *Oğuz*) نام شهرستانی در جمهوری آذربایجان است.

## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:شهرستان اغوز
رده:شهرستان‌های جمهوری آذربایجان
مطالعات دانشگاهی غربی قرآن

این مقاله به **مطالعات دانشگاهی غربی قرآن** ، تاریخچه و تحولات آن می‌پردازد. در ابتدای قرن بیستم میلادی «مطالعات دانشگاهی غربی قرآن» معادل با نوشتارهای محققانه دانشگاهیان غیرمسلمان اروپایی دربارهٔ قرآن بود. اما چنین فهمی از «مطالعات دانشگاهی غربی» قابل تعمیم به مابقی قرن بیستم میلادی نیست زیرا از یک طرف این تعریف اجازه شمول نوشتارهایی که نویسنده آنها خودش را مسلمان بداند را نمی‌دهد، و از طرف دیگر اعمال لفظ «محققانه» به دنیای روشنفکری‌ای که از لحاظ روش‌شناسی و فرهنگی بسیار متکثر بوده غیرواقعی خواهد بود. به عقیده آندرو ریپین، امروزه ترسیم خط بندی مشخص و معناداری بین مفسر مسلمانی که در اروپا به تفسیر قرآن مشغول است و استاد دانشگاهی که در آمریکا در حوزه رشته الاهیات فعالیت می‌کند با پیچیدگی‌هایی همراه خواهد بود. جهت مشخص کردن نحوه نگاه مطالعات دانشگاهی غربی عموماً در بحث‌های امروزی از لفظ «سکولار» استفاده می‌شود که به معنی جستجوی نقدآمیز و بدون غرض (غیر ستیزه‌آمیز) دانش، بدون اینکه با ملاحظات مذهبی محدود شده باشد، می‌باشد. اما بگفته ریپین مشکلی که در اینجا وجود دارد این است که چگونه نوشتارهای ستیزه‌آمیز سکولار را از نوشتارهای غیرستیزه‌آمیز سکولار جدا کنیم خصوصاً اینکه نوشتارهای ستیزه‌آمیز (که در اینترنت یا به طریق سنتی به چاپ می‌رسند) اغلب سعی در این دارند که خودشان را به عنوان نوشتارهای محققانه جا بزنند. یکی از راه‌هایی که کسی ممکن است جهت خروج از این وضعیت پیشنهاد کند جایگزینی لفظ «سکولار» با «بی منفعت» است، اما در اینجا نیز مشکل سیاسی شدن موضوع «انگیزه انجام تحقیقات دربارهٔ اسلام» است که از زمان چاپ کتاب شرق‌شناسی ادوارد سعید در سال ۱۹۷۸ میلادی مطرح شده‌است. ادوارد سعید این اتهام را مطرح کرد که «تحقیقات بی منفعت» غربیان در واقع در سطح خودآگاه و ناخودآگاه به پیشفرض‌های اجتماعی و سیاسی و ایدئولوژیک آلوده شده‌است که بسیاری از آنها ادامه ویژگی‌ها و صفات دوران استعمار را بازتاب می‌دهند. البته این موضوع فقط به بررسی اسلام محدود نبوده و به تحقیق در مورد ادیان دیگر نیز اطلاق می‌شود. محافل آکادمیک امروزه به‌شکل فزاینده‌ای بیان خالی اینکه «دانشگاهیان مذاهب را از دیدگاه سکولار بررسی می‌کنند» را کافی ندانسته و این نکته را می‌پذیرند که «نگاه سکولار، مانند نگاه مذهبی، یک دیدگاه است که ارزش‌هایی مخصوص به خود را حمل می‌کند؛ و اینکه دیدگاه سکولار به همان اندازه می‌تواند مدعی بیان حقیقت مطلق باشد که دیدگاه مذهبی می‌تواند باشد.»

## منابع و پانویس

رده:قرآن
کتابخانه عمومی دالاس

350px|thumb

**کتابخانه عمومی دالاس**  از مجموعه کتابخانه‌های عمومی شهر دالاس در تکزاس در ایالات متحده آمریکا است که در سال ۱۹۰۱ با هدیه مالی اندرو کارنگی تأسیس شد.

کتابخانه عمومی دالاس امروزه یک شعبه مرکزی و ۲۵ شعبه ناحیه‌ای دارد. هر یک از شعبه‌های این کتابخانه، یک منطقه از شهر را تحت پوشش دارد و ساکنین هر منطقه (بر اساس کد پستی مکان زندگی) می‌توانند به صورت مجانی در کتابخانه منطقه مربوط به خود، عضو شوند و از امکاناتی مانند اینترنت، مجموعه کتاب‌ها و سی دی‌ها بهره‌مند شوند. همچنین در کتابخانه‌های عمومی شهر دالاس، کلاس‌های آموزش زبان انگلیسی به‌طور رایگان تشکیل می‌شود.

این کتابخانه مجموعاً ۵٬۴۶۲٬۷۴۲ کتاب دارد که این موسسه را از بزرگترین مخازن کتب کشور کرده‌است.

## منابع

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه رسمی

رده:دالاس
رده:کتابخانه‌های تگزاس
رده:کتابخانه‌های دالاس
رده:کتابخانه‌های عمومی در تگزاس
کله‌قند

[thumb|250px|left|کله قند [بسته‌بندی شده]]
**کله قند**، قند یا شکر متراکم است که به شکل مخروط کامل تهیه شده‌است. کله قند پس از شکسته شدن و تبدیل به قند حبه با چای یا قهوه تلخ مصرف می‌شود.

واژه کله قند گاهی به‌جای تاقدیس و ناودیس نیز به کار می‌رود. 
 
## تاریخچه
به درستی مشخص نیست که اولین بار کله قند در چه زمانی تولید و عرضه شد. ولی در قرن ۱۲ میلادی، کله قند در اردن وجود داشته‌است. در قرون وسطی به دلیل کمیاب بودن شکر در اروپا کله قند از خمیر سفید درست می‌شد. عرضه کله قند از قرن ۱۹ میلادی در انگلستان به دلیل مالیات‌های سنگین متوقف گردید.

کله قند در ایران، گاهی به عنوان هدیه و گاهی اجرت استاد و حکیم کاربرد داشته‌است.

## باورها
کله قند پس از تزئین، در سفره عقد ایرانی کاربرد دارد و هنگام عقد بر سر عروس و داماد سائیده می‌شود.

همچنین در مراسم خواستگاری زرتشتیان، کله قند به عنوان هدیه‌ای از خانواده داماد به خانواده عروس ارائه می‌شده‌است.

در فرهنگ مردم بومی بخش‌هایی از مازندران، خوزستان، گرگان، سمنان و قوچان شکستن کله قند بخشی از مراسم سنتی شیرینی خوران و بله بران پیش از ازدواج است.
در منطقه دوتپه در تمامی مراسمات عروسی از جمله بله برون، شیرینی خوران و... از خانۀ داماد برای عروس و بالعکس کله قند می‌برند در مراسم بله برون کله قند را در مجلس مردانه می‌شکنند و در مجلس زنانه در مراسم شیرینی خوران بالای سر عروس و داماد و روی شال دوواق می‌شکنند. همچنین برای خانواده های داغدیده در نزدیکی های چهلم متوفی کله قند می برند.

## نحوه تولید
بندانگشتی|کله قند باز شده
تولید کله قند، بسته به اندازه مورد نیاز به دو روش «قالب و پرس» و روش «تبلور» انجام می‌شود. روش قالب و پرس برای کله قندهایی با اندازه کوچکتر مناسب است. در این روش بلورهای شکر ابتدا خرد شده و پس از مرطوب شدن با آب، در قالب ریخته می‌شود. قالب تحت فشار هوا قرار گرفته و کله قند ساخته می‌شود.

روش تبلور، برای ساخت کله قندهای بزرگ تر به کار می‌رود. در روش تبلور، ابتدا شکر به‌طور کامل در آب حل می‌شود، سپس با عبور از فیلترهایی کاملاً تصفیه می‌گردد. در مرحله بعد مولکولهای حاوی مواد رنگی موجود در شربت، جذب شده و شربت رنگبری می‌شود. پس از رنگبری شربت ابتدا تغلیظ شده، سپس در قالب ریخته می‌شود و تبلور آغاز می‌گردد. در این مرحله شتاب‌دهنده‌ها به خروج سریع تر آب از قند کمک نموده و کله قندهای ساخته شده در گرمخانه کاملاً خشک می‌گردند.

## منابع

رده:خوراکی‌ها
رده:شکر
مسیر سرد خون

**مسیر سرد خون**  , فیلم کوتاه

## عوامل تولید

*برگرفته از عکس‌های عکاس جنگ "احسان رجبی"
*طراح و کارگردان : امیر مهران
*تدوین : آرش کریمی
*موسیقی : هومن همامی
*صدا : آرش قاسمی
*طراح گرافیک : مرتضی آکوچکیان
*تهیه‌کننده : مهرداد غفارزاده – امیر مهران

## خلاصه داستان
عکس‌ها در واقعی نمایش دادن قربانیان جنگ بسیار موفق بوده‌اند. در حالی که فیلم‌ها در نمایش این حقیقت کمتر موفق بوده‌اند.

## جشنواره ها
*- چهارمین جشنواره فیلم رویش - ۱۳۸۷
*- بیست و پنجمین جشنواره فیلم کوتاه تهران – ۱۳۸۷
*- ششمین دوره جشن تصویر سال – ۱۳۸۷
*- سومین دوره جشنواره فیلم جاده ابریشم – ۱۳۸۷ – بورسا ( ترکیه)
*- بیستمین جشنواره فیلم آنکارا – ۱۳۸۷ – ترکیه
*- پنجمین جشنواره فیلم مستند الجزیه – ۱۳۸۸ – دوحه (قطر)
*- دومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه قبرس – ۱۳۸۸ – نیکوزیا (قبرس)
*- سومین جشنواره بین‌المللی کرات کوفیل – ۱۳۸۸ – بوسنی و هرزگوین
*- نوزدهمین جشنواره فیلم‌های ویدئویی بوخوم – ۱۳۸۸ – آلمان
*- هفتمین جشنواره فیلم کوتاه بلغارستان – ۱۳۸۸
*- آوانسا ۲۰۰۹ - پرتقال
*- چهاردهمین جشنواره بین‌المللی فیلم اسپلیت – ۱۳۸۸ – کرواسی
*- پنجمین جشنواره فیلم کوتاه سنگاپور - ۱۳۸۸
*- چهاردهمین جشنواره فیلم میلانو – ۱۳۸۸ – ایتالیا
*- هشتمین جشنواره فیلم رجیو – ۱۳۸۸ – ایتالیا
*- جشنواره فیلم‌های مستند بیروت – ۱۳۸۸ – لبنان
*- ششمین جشنواره فیلم کونکن – ۱۳۸۸ – ژاپن
*- جشنواره فیلم فلکسیف – ۱۳۸۸ – استرالیا
*- سینما حقیقت – سومین جشنواره بین‌المللی فیلم مستند ایران - ۱۳۸۸
*- جشنواره فیلم کوتاه بولزانو – ۱۳۸۸ – ایتالیا
*- هفتمین جشنواره فیلم شورت سوپ – ۲۰۱۰ - استرالیا

## جوایز
*- جایزه بدیع‌ترین فیلم و جایزه ویژه کارشناسان مذهبی از چهارمین جشنواره فیلم رویش - ۱۳۸۷
*- جایزه بهترین فیلم تجربی از بیست و پنجمین جشنواره فیلم کوتاه تهران - ۱۳۸۷
*- جایزه ویژه هیئت داوران از سومین جشنواره فیلم جاده ابریشم – ۱۳۸۷ – بورسا (ترکیه)
*- جایزه بخش مستند از دومین جشنواره فیلم کوتاه قبرس – ۱۳۸۸ – نیکوزیا (قبرس)

## بیوگرافی کارگردان

*امیر مهران 
*متولد ۱۳۶۰ سبزوار، دانش آموختهٔ کارگردانی انیمیشن از دانشکده صداوسیما.
*عضو آسیفا
*عضو انجمن سینمای جوانان ایران
*کارگردانی سه فیلم کوتاه داستانی
*ساخت انیمیشن‌های کوتاه : یک جهت – موج‌های گمشده – شهرخاموش.
*ساخت فیلم‌های تجربی: مسیر سرد خون – زمان پایان.
*شرکت در بیش از ۳۰ جشنواره داخلی و خارجی.
*برنده جایزه بهترین تدوین دردومین جشنواره فیلم و عکس خراسان – ۱۳۷۸ ( تل )
*برنده جایزه بهترین فیلم انیمیشن در بیست و دومین جشنواره فیلم کوتاه تهران – ۱۳۸۴ ( موج‌های گمشده )
*برنده جایزه بهترین فیلم انیمیشن درجشنواره فیلم نور لس آنجلس – ۱۳۸۴ ( موج‌های گمشده )
*برنده جایزه بهترین فیلم انیمیشن درهشتمین جشنواره فیلم و عکس خراسان رضوی – ۱۳۸۷ ( مجنون بر مزار لیلی )
*برنده جایزه ویژه هیئت داوران از سومین جشنواره فیلم شهر- ۱۳۸۷ (زمان پایان)

رده:فیلم‌های مستند ایرانی
فرهنگ چای

بندانگشتی|چای قند پهلو
**فرهنگ چای** به نحوه آماده‌سازی و مصرف چای، نقش چای در زندگی مردم و مسائل زیباشناختی مربوط به نوشیدن چای گفته می‌شود.

## چای در ایران

### دیشلمه
**دیشلمه**، استکان چای تلخ را گویند که کنارش قند حبه می‌گذارند. دیشلمه را **قندپهلو** نیز می‌گویند. 
نوشیدن دیشلمه این گونه‌است که قند حبه را در دهان گذارند و چای تلخ را به شیرینی آن می‌نوشند.

دیشلمه را همچنین با کشمش یا خرما نیز می‌نوشند.
مصرف چای دیشلمه در قهوه‌خانه‌ها بسیار مرسوم بوده و در استکان کمرباریک، حین گوش سپردن به نقالی مصرف می‌شده‌است. 
واژه دیشلمه واژه‌ای ترکی است از ترکیب دیش به معنی دندان و لمه که نوعی علامت مصدری است، به معنی "گاز نگیر". این واژه احتمالاً در دوره قاجار به لهجه تهرانی راه یافته‌است.

دیشلمه متضاد چای شیرین است.

واژه دیشلمه در طنز معاصر و در شخصیت‌هایی مانند گل‌آقا و شاغلام نمود زیادی داشته‌است.

## منابع

رده:فرهنگ چای
رده:چای
رده:مراسم چای
رده:فرهنگ شهری
کتابخانه عمومی آستین

300px|thumb

**کتابخانه عمومی آستین**  سیستم کتابخانه های عمومی شهر آستین در تکزاس در ایالات متحده آمریکا است که در سال ۱۹۲۶ تأسیس شد و امروز ۱٬۴۴۷٬۰۰۰ نسخه کتاب دارد.

کتابخانه عمومی آستین امروزه یک شعبه مرکزی و ۲۰ شعبه ناحیه‌ای دارد.

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه رسمی

## منابع

رده:آموزش در آستین (تگزاس)
رده:دالاس
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در آستین (تگزاس)
رده:کتابخانه‌های آستین، تگزاس
رده:کتابخانه‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۲۶ (میلادی)
رده:کتابخانه‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۷۹ (میلادی)
رده:کتابخانه‌های تگزاس
رده:کتابخانه‌های عمومی در تگزاس
دیرکه

**دیرکه** ، در اسطوره‌های یونان، همسر لوکوس است.
 
لوکوس، آنتیوپه را که در مرگ برادرش مقصر می‌دانست، به عنوان کنیز دیرکه بخشید. دیرکه قصد کشتن وی را داشت اما پسران آنتیوپه، او را نجات دادند و دیرکه و لوکوس را کشتند.

## منابع

* 

## جستارهای وابسته
* فهرست شخصیت‌ها، مکان‌ها و رویدادهای افسانه‌ای یونان باستان

رده:زنان در اسطوره‌شناسی یونانی
رده:شخصیت‌ها در اسطوره‌شناسی یونان
رده:شخصیت‌های اسطوره‌ای یونانی
رده:فرزندان هلیوس
رده:شهبانوان در اسطوره‌شناسی یونانی
خروسس

**خروسس** ، در اسطوره‌های یونان، کاهن معبد آپولون در تروا است.
 
پس از آن‌که یونانیان معبد آپولون را گرفتند، آگاممنون خروسئیس را ربود. خروسس به آپولون شکایت کرد و آپولون یونانیان را به طاعون مبتلا کرد. پس از نه روز آگاممنون راضی شد که خروسئیس را پس بدهد.

## منابع
* 

## جستارهای وابسته
* فهرست شخصیت‌ها، مکان‌ها و رویدادهای افسانه‌ای یونان باستان

رده:شخصیت‌های ایلیاد
رده:تروجان‌ها (مردم)
بنیاد علوم ذهنی

[بندانگشتی|چپ|[کریستف کخ یکی از پژوهشگرانیست که از این مؤسسه حمایت مالی گشته است. یکی از نتایج او در ژورنال نوروساینس به چاپ رسید.]]

**بنیاد علوم ذهنی**  نام یک موسسه پژوهشی است.

این مؤسسه بزرگ‌ترین حامی مالی تحقیقات علوم ذهنی و خودآگاهی در ایالات متحده آمریکا است.

این مؤسسه در سال ۱۹۵۸ تأسیس گردید و در سن آنتونیو قرار دارد.

## جستارهای وابسته
* مؤسسه علوم معرفت‌بخشانه
* آزمایشگاه تحقیقات مهندسی غیرمتعارف پرینستون

## منابع

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه رسمی موسسه

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۵۸ (میلادی) در تگزاس
رده:سازمان‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۵۸ (میلادی)
رده:شرکت‌های سن‌آنتونیو
رده:فلسفه ذهن
رده:مطالعات خودآگاهی
خروسئیس

**خروسئیس** ، در اسطوره‌های یونان، دختر خروسس است.

پس از تصرف معبد آپولون توسط یونانیان، آگاممنون او را ربود. پدرش به آپولون شکایت کرد و آپولون یونانیان را به طاعون مبتلا کرد. آگاممنون پس از نه روز سرانجام راضی شد او را پس دهد به شرط آن‌که آشیل، بریسئیس را به او بدهد. این امر موجب قهر و کناره‌گیری آشیل از جنگ شد.

## منابع

* 

## جستارهای وابسته
* فهرست شخصیت‌ها، مکان‌ها و رویدادهای افسانه‌ای یونان باستان

رده:افراد جنگ تروآ
رده:اوکئانیدهاها
رده:زنان جنگ تروا
رده:زنان در اسطوره‌شناسی یونانی
رده:شخصیت‌های ایلیاد
رده:تروجان‌ها (مردم)
خاریتس

**خاریتس** ، در اساطیر یونانی، الهه‌های رحمت هستند.

روایت‌های مختلفی درباره پدر و مادر و تعداد خواهران وجود دارد. اما معمولاً سه تا فرض می‌شوند و مامور بخشیدن آرامش، زیبایی و محبوبیت هستند.

## جستارهای وابسته
* فهرست شخصیت‌ها، مکان‌ها و رویدادهای افسانه‌ای یونان باستان

## منابع

* 


رده:الهه‌های یونانی
رده:ایزدان سه‌گانه
رده:ایزدبانوان باروری
رده:ایزدبانوان زیبایی
رده:ایزدبانوان سه‌گانه
رده:ایزدبانوان طبیعت
رده:ایزدبانوان هنر
رده:شخصیت‌ها در اسطوره‌شناسی یونان
رده:فرزند هرا
رده:فرزندان دیونیسوس
رده:فرزندان زئوس
رده:فرزندان هلیوس
ارم (عمان)

**ارم** (عربی: إرَم، انگلیسی: Iram) شهر گمشده ای در شبه جزیره عربستان است در کشور یمن می‌باشد و نام شهر نیز به‌طور کامل ارم ذات العماد است (معجم البلدان/ یاقوت حموی: بغداد، ج۱.) توسط شداد (سداد) بن عاد این شهر ساخته شده و همانند بهشت دارای کاخهای طلا و نقره بوده و نهرها در زیر آن جریان داشته‌است. امروزه منطقه‌ای در نزدیکی شهر اوبار (یکی دیگر از نام‌های ارم) در کشور عمان را مکان اصلی این شهر می‌دانند.

در متون باستانی از شهر اوبار (یا ارم) نام برده شده‌است و در داستان‌ها آمده که این شهر در قسمت جنوبی شبه جزیره عربستان مرکز داد و ستد بوده‌است. در افسانه‌ها آمده که شهر حدود ۳۰۰۰ سال پیش از میلاد مسیح بنیان گذاشته شده و تا قرن نخست میلادی پابرجا بوده‌است.

در قرآن به شهر ارم اشاره شده و در سوره الفجر آیه ۶ تا ۱۵ آمده‌است:

مگر ندانسته‌ای که پروردگارت با عاد چه کرد (۶) با عمارات ستون‌دار ارم (۷) که مانندش در شهرها ساخته نشده بود (۸) و با ثمود همانان که در دره تخته‌سنگها را می‌بریدند (۹) و با فرعون صاحب خرگاه‌ها [و بناهای بلند] (۱۰) همانان که در شهرها سر به طغیان برداشتند (۱۱) و در آنها بسیار تبهکاری کردند (۱۲) [تا آنکه] پروردگارت بر سر آنان تازیانه عذاب را فرونواخت (۱۳) زیرا پروردگار تو سخت در کمین است (۱۴) اما انسان هنگامی که پروردگارش وی را می‌آزماید و عزیزش می‌دارد و نعمت فراوان به او می‌دهد می‌گوید پروردگارم مرا گرامی داشته‌است (۱۵)

برپایه این داستان، شاه شداد به هشدارهای پیامبر قوم هود توجه نمی‌کرد و خداوند شهر را نابود کرده، همه آن را در ماسه و شن مدفون کرده طوری که دیگر اثری از آن باقی نماند. نام شهر ارم پس از ترجمه داستان‌های هزار و یک شب به ادبیات غربی راه پیدا نمود.

در دهه ۱۹۸۰ میلادی عده‌ای از دانشمندان و محققان آمریکایی با کمک تصاویر ماهواره‌ای موفق به یافتن مکان احتمالی شهر شده‌اند. ظاهراً شهر بر روی سقف غار آهکی بنا شده بود و مردم شهر از آب جمع شده در غار برای آشامیدن استفاده می‌کرده‌اند. در آخر سقف غار فرو می‌ریزد و شهر را به درون خود فرو می‌بلعد.

## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی

ترجمه قرآن

کتاب لونلی پلنت (نسخه عمان).

رده:اسطوره‌شناسی عرب
رده:جای‌ها در هزار و یک شب
رده:شهرها و شهرک‌های گمشده
رده:شهرهای نابودشده
رده:مناطق مسکونی در عمان
رده:مناطق مسکونی پیشین در جنوب غربی آسیا
رده:هزار و یک شب
رده:تاریخ شبه‌جزیره عربستان
رده:شهرها و شهرک‌ها در اسطوره‌شناسی
رده:مکان‌های قرآنی
موشه‌لان

محوطه باستانی **موشه لان** در استان تهران، شهرستان ساوجبلاغ و در موقعیت کنونی روستای اسماعیل‌آباد واقع گردیده است. در سال ۱۳۳۷و۱۳۳۸ طی دو فصل سه‌ماهه حفاری و کاوش روی این محوطه توسط مهندس علی حاکمی انجام گرفت و منجر به کشف آثاری از اواخر هزاره پنجم و اوایل هزاره چهارم قبل میلاد گردید. آثار معتبر و چشمگیری که با تکیه بر کم و کیف آن می‌توان راجع به فرهنگ اسماعیل‌آباد در ارتباط با چشمه علی، قره تپه شهریار، زا غه دشت قزوین و سایر میادین باستانی سخن گفت، سفال آن دارای پوسته درخشان است. این پوسته درخشان در حقیقت دوغابی از رس لطیف با مواد سیلیسی است.

## لایه نگاری سفالینه‌های اوخرایی موشه لان تپه بر حسب طبقه‌بندی
* **الف)**سفالینه‌هایی که عمق ۱متری از راس تپه به دست آمده‌اند، دارای پوسته‌ای اخرایی و نقوش هندسی و تصاویر انسان و جانوران مختلف از قبیل بز کوهی، اسب، الاغ و پرندگانی مانند مرغ‌های ماهیخوار و مرغابی بوده‌اند.
* **ب)**سفالینه‌های یافت شده از عمق بیشتر فقط با نقوش هندسی آراسته شده و از لحاظ ضخامت و خمیره خشن تر از طبقات جدیدتر است. ترکیب سفالینه‌ها عبارت است از ظروف پایه دار به اندازه‌های بزرگ و کوچک که پایه‌ها عموماً مجوفند. گروه دیگر قدح‌های بدون پایه و گروه بعدی دسته دار و زنبیلی شکل است. در بین این مجموعه، کاسه‌های دهانه تنگ در اندازه‌های متنوع، کاسه‌هایی با آبریز ناودانی شکل کوچک و کاسه‌هایی با نشیمن‌های مخروطی یافت شده‌است که روی سه‌پایه یا در ماسه مستقر می‌گردیده‌اند. خطوط هندسی در ظروف اسماعیل‌آباد به صورت افقی، عمودی و شکسته است و عموماً دو خط به صورت موازی ترسیم گردیده است. گاه سفالگر در حد فاصل این ترسیمات، نقش دیگری شبیه ستاره یا گل طراحی کرده‌است و بدین ترتیب جلوه بیشتری به نقوش داده، از فضاهای خالی بین خطوط موازی پرهیز کرده‌است. در نقوش دیگر نیز پرندگانی مشابه لک لک، مرغابی و مرغ‌های ماهیخوار به صورت گروهی و پشت سر هم در روی برخی سفالینه‌ها ترسیم شده‌است. مجموعه این ظروف به رنگ اخرایی و قرمز رنگ با نقوش سیاه‌رنگ و براق است. ترکیبات دیگر ظروف عبارت از میوه خوری‌هایی با پایه‌های مدور بوقی شکل مجوف است. سفالینه‌ها از نظر اندام‌شناسی و نقوش و خطوط هندسی گیاهی و جانوری با مشابهات خود در قره تپه شهریار و زاغه دشت قزوین قابل مقایسه است.

## جستارهای وابسته
* محوطه‌های باستانی شهرستان ساوجبلاغ
* شهرستان ساوجبلاغ

## منابع
* سفال و سفال‌گری در ایران. سیف‌الله کامبخش. نشر ققنوس ۱۳۸۳
* ذکرالله زنجانی، شناسنامه تاریخی ساوجبلاغ و امامزادگان. به سفارش فرمانداری ساوجبلاغ. ۱۳۸۵شمسی

رده:بناهای تاریخی استان تهران
تپه باستانی آغچه حصار

این محوطه باستانی در استان تهران، شهرستان ساوجبلاغ و در موقعیت روستای آغچه حصار از توابع بخش چهار باغ واقع گردیده است.کشفیات باستان شناختی شامل سفال‌های بسیار زیبای خاکستری را شامل می‌شود.خمیره سفال‌ها بیشتر خاکستری و نخودی و قرمز و پوشش آن‌ها خاکستری و نخودی رنگ است.احتمالا با وجود سفال‌های خاکستری یک دوره اجتماعی در عصر آهن داشته‌است.

## منابع
* ذکرالله زنجانی، شناسنامه تاریخی ساوجبلاغ و امامزادگان.به سفارش فرمانداری ساوجبلاغ.۱۳۸۵شمسی 
## جستارهای وابسته
* محوطه‌های باستانی شهرستان ساوجبلاغ

رده:بناهای تاریخی استان تهران
مکتب قرآن

**مکتب قرآن**، عنوانی برای مجموعه‌ای از مدارس دینی اسلامی است که قبل از انقلاب بهمن ۱۳۵۷ بدست احمد مفتی‌زاده در مناطق اهل سنت ایران بنیانگذاری شد. این مدارس ابتدا در سال ۱۳۵۶ در مریوان و سنندج به صورت مدرسۀ قرآن بنیادگزاری گردیدند. در سال ۱۳۵۹ نام این مدارس به مکتب قرآن تغییر یافت و همزمان با اعتراضات در کردستان ایران به گونه‌ی یک جنبش دینی در میان اهل سنت ایران به‌ویژه کردهای اسلام‌گرای سنی در کردستان ایران درآمد.

در سال های بعد از وفات احمد مفتی زاده در بین شاگردان او اختلافاتی روی داد که منجر به انشعاب در مکتب قرآن شد. حسن امینی و تعدادی از اعضای مکتب قرآن از همفکران قبلی جدا شده و مکتب قرآن کردستان (اقلیت) را تشکیل دادند. شورای مدیریت مکتب قرآن (اکثریت) با نظارت سعدی قریشی در حال فعالیت هستند.  و همچنان به فعالیت می‌پردازند.

## جهت‌گیری
مکتب قرآن خط فکری احمد مفتی‌زاده و برداشت او از قرآن و سنت را دنبال می‌کند و مدعی‌ست که بر اساس توقعی فکری و عقلانی از باورهای دینی، درکی صحیح از دین و نقش آن در تنظیم و هدایت افعال مسلمانان ایجاد می‌کند.

## شخصیت‌های کلیدی
* احمد مفتی زاده
* حسن امینی
* فاروق فرساد
* ناصر سبحانی

## منبع
* وب‌گاه رسمی مکتب قرآن (جناح اکثریت)
* نشریۀ راه ما (نشریۀ داخلی جناح اقلیت)

## پانویس

رده:مکتب قرآن
رده:تسنن در ایران
رده:اسلام در ایران
رده:ایران در سده ۲۰ (میلادی)
رده:تاریخ استان کردستان
رده:تاریخ استان کرمانشاه
رده:تاریخ استان آذربایجان غربی
رده:اسلام در کردستان
رده:سازمان‌های اسلامی کرد
رده:سیاست کردستان
تپه باستانی سلطان‌آباد

**سلطان‌آباد** شامل دو تپه باستانی به فاصله ۳۰۰ متر واقع در مو قعیت روستای سلطان آباد از توابع شهرستان ساوجبلاغ، استان تهران.
قدمت این محوطه باستانی از دوران پیش از تاریخ تا اواخر دوره صفوی را در بر می‌گیرد.شامل سفالهایی با خمیره‌ها و پوشش‌های خاکستری نخودی و قرمز، سفالهای لعابدار مربوط به دوران اسلامی بیشتر در شرق و جنوب تپه.

## منابع
* ذکرالله زنجانی، شناسنامه تاریخی ساوجبلاغ وامامزادگان.به سفارش فرمانداری ساوجبلاغ.۱۳۸۵شمسی 
## جستارهای وابسته
* محوطه‌های باستانی شهرستان ساوجبلاغ

رده:بناهای تاریخی استان تهران

رده:تپه‌های باستانی شهرستان ساوجبلاغ
گورستان باستانی چمبورک

## منابع
* ذکرالله زنجانی، شناسنامه تاریخی ساوجبلاغ و امامزادگان.به سفارش فرمانداری ساوجبلاغ.۱۳۸۵شمسی 
## جستارهای وابسته
* محوطه‌های باستانی شهرستان ساوجبلاغ

رده:شهرستان ساوجبلاغ
چمبورک صرفا یک باغ حدود20هکتاری نیست.چمبورک منطقه ای بسیار وسیع واقع در ضلع شمالغربی دهستان هیو است که ازضلع شمالی به روستای زیاران،ازغرب به مرزاستحفاظی استان قزوین(حریم شهرآبیک)،ازشرق به روستای هیو واز جنوب به کارخانات سیپورکس سابق واتوبان تهران به قزمین،ختم میشود.این منطقه بالغ بر2000هکتار است که درآن فعالیتهای نختلفی ازقبیل دامداری،باغداری،مرغداری،معادن شن وماسه،مراتع وچراگاهها،معادن استخراج ذغال شسنگ و کوره های کک پزی و....درحال انجام است.
دراین منطقه وپلاک بزرگ اولین معادن استخراج ذغال سنگ خاورمیانه درسالهای دور توسط ایتالیاییها استارت خورده است///.