جاده چالوس

**جاده چالوس**، با نام رسمی **جاده ۵۹**، یکی از مهم‌ترین جاده‌ها برای دسترسی به شمال ایران برای مردم ایران است که از استان البرز آغاز می‌شود و کلان‌شهر کرج و تهران بزرگ را به چالوس در نزدیکی سواحل دریای مازندران متصل می‌کند. جاده چالوس برای بسیاری از مردم کرج و تهران برای رفتن به‌سمت جاذبه‌های گردشگری شمال ایران در تعطیلات آخر‌هفته نقش اساسی ایفا می‌کند. محور چالوس–کرج دارای چشم‌اندازهای بکر و طبیعی و از محبوب‌ترین مسیرهای منتهی به شمال ایران می‌باشد که همین امر گاهی سبب ترافیک‌های سنگین در تعطیلات می‌شود. جاده چالوس یکی از پر‌ رفت‌و‌آمدترین جاده‌های ایران است. برخی این جاده را یکی از زیباترین جاده‌های جهان می‌دانند.

## ساخت جاده چالوس
[بندانگشتی|[سد امیرکبیر|سد امیر‌کبیر (سد کرج)]]

اولین بار آلبرت ژوزف گاستایگر،مهندس اتریشی و استاد مهندسی در مدرسه دارالفنون، به عنوان مهم‌ترین مأموریت  خود در ایران، موفق به احداث بخشهای مهمی از جادهٔ کالسکه رو تهران-مازندران در فاصلهٔ ۱۸۶۴ تا ۱۸۶۸ میلادی (۱۲۸۱–۱۲۸۵ قمری) شد. این پروژه شامل به‌کارگیری ۱۶۰۰ کارگر و پیشاهنگ، ساخت ۲۷ پل و **نخستین تونل ایران** بود. در پی موفقیت این پروژه، ناصرالدین‌شاه او را به مقام میرپنج (سرتیپ) ارتقا داد و عنوان خان به او اعطا کرد. مسیر امروزی جادهٔ چالوس در حد فاصل دوآب شهرستانک تا چالوس تا حد زیادی از مسیر تعیین‌شدهٔ گاستایگر پیروی می‌کند.

ولی جاده بین کرج – چالوس به‌ گونه‌ای نبود که ارتباط دهنده تهران با استان مازندران به صورت راه شوسه قابل استفاده برای خودرو باشد. احداث این جاده در دوران رضاشاه در اردیبهشت ۱۳۱۰ آغاز و در سال ۱۳۱۲ مورد بهره‌برداری قرار گرفت. مراسم افتتاح روز جمعه دهم آذر ۱۳۱۲ با حضور رضاشاه برگزار و جاده چالوس افتتاح و به نام «راه مخصوص» نامیده شد. طول این جاده ۱۶۸ کیلومتر و عرض آن ۸ متر و در برخی قسمت‌ها به ده الی دوازده متر هم می‌رسید.

از این زمان به بعد، انواع رستوران‌ها و واحدهای اقامتی و پذیرایی در کنار این جاده شکل گرفت و با ساخت سد امیر‌کبیر (سد کرج) در سال ۱۳۴۰ به جاذبه‌های این جاده افزوده شد و در اندک زمانی این جاده به یکی از تفریحگاه‌های مهم گردشگری ایران تبدیل شد. به نقل از گفته‌های شفاهی از مردم قدیم، کارگران را برای کندن این تونل در دل کوه (چون کندن تونل کندوان آنهم بدون تجهیزات کار بسیار سخت و دشواری بود) با یک سکه پنج ریالی که در آن زمان ارزشمند بود تشویق می‌کردند و گفته می‌شود به‌ازای هر کلنگ پول داده می‌شده‌است. ساخت تونل کندوان از اردیبهشت ماه سال ۱۳۱۴ آغاز شد و ساخت در تاریخ ۲۷ اردیبهشت ۱۳۱۷ به پایان رسید، طول تونل به مسافت یک هزار و ۸۸۶ متر و عرض پنج الی هفت و ارتفاع شش متر است، با این تونل ۱۳ کیلومتر از مسیر مرکز کرج به چالوس کاسته شد، چراکه پیش‌از این برای طی کردن این مسیر باید کوه دور زده می‌شد. این جاده در دامنه سلسله کوه‌های البرز مرکزی از دوره گذشته ساخته شده‌است و امکانات و تأسیسات و اماکن گردشگری، تفریحی و ورزشی که در حاشیه آن ساخته شده پس از این دوره بوده‌است که بعدها نیز عنوان چهارمین جاده زیبای جهان را کسب کرد.

این جاده قطر رشته‌کوه‌های البرز را می‌پیماید. برای ساخت این جاده، تونل‌ها و پل‌های طولانی بسیاری ساخته شده، بیشتر سفرهای گردشگری مردم تهران و کرج به کرانه‌های دریای مازندران به‌ویژه در تابستان از‌طریق همین جاده و جاده هراز صورت می‌گیرد. اما به‌علت آنکه طراحی آن در گذشته انجام گرفته‌است، برای سرعت‌های بالا مناسب نیست.

## جاذبه‌های گردشگری
[بندانگشتی|چپ|260px|[جاده کرج- چالوس باغ لاله‌های گچسر]]
[بندانگشتی|چپ|260px|[جاده چالوس در کنار سد امیرکبیر]]
* باغ لاله‌های گچسر
* پل گلشن
* باغ گلشن
* سد امیرکبیر
* تونل کندوان
* رود کرج
* رود چالوس
* پیست اسکی دیزین
* دهکده یوش
* سیاه‌بیشه
پخت و فروش انواع آش همانند آش رشته، آش دوغ، آش هیزمی و عدسی در حاشیه جاده چالوس - کرج خصوصاً در نزدیکی تونل کندوان توسط دستفروش‌ها و رستوران‌ها رواج دارد و یکی از جاذبه‌های گردشگری این جاده محسوب می‌شود.


Chalous Road-ash.jpg|پخت آش رشته در جاده چالوس - فروردین ۱۳۹۴
Chalous Road-ash1.jpg|پخت آش رشته در جاده چالوس - فروردین ۱۳۹۴


## نگارخانه

پرونده:Chaloos Road 1932.jpg|جاده چالوس در سال ۱۳۱۱
پرونده:Chalus road - ninara 02.jpg|نمایی از جاده چالوس با سنگ‌های رسوبی
پرونده:TehranChalusRd1.jpg|کوه‌های معروف به هفت برادران
پرونده:Road 59 (Iran).jpg|نمایی از جاده چالوس - مرداد ۱۳۹۳
پرونده:Chalus road.JPG|نمایی از جاده چالوس در استان البرز
پرونده:Road 59 (Iran)1.jpg|جاده چالوس - فروردین ۱۳۹۴
پرونده:Karaj dam.jpg|چشم‌اندازی از از دریاچه سد امیرکبیر و دهکده واریان
پرونده:IranKarajStausee1.jpg|سد امیرکبیر
پرونده:AmirKabirDam02.jpg|دریاچه سدامیرکبیر
پرونده:Amir Kabir Dam.jpg|سد امیرکبیر
پرونده:AmirKabirDam04.jpg|سد امیرکبیر
پرونده:Karaj dam - panoramio (3).jpg|جاده چالوس در کنار سد امیرکبیر
پرونده:TehranChalusRd1.jpg|جاده کرج - چالوس پس از تونل کندوان
پرونده:Aderan Karaj.jpg|چشم‌اندازی از رود کرج در منطقه آدران
پرونده:Chalous Road - Asara - Chenarestan - panoramio.jpg|چشم‌اندازی از جاده کرج - چالوس
پرونده:Chalous road in autumn - panoramio.jpg|رود کرج
پرونده:Varyan.jpg|دهکده واریان
پرونده:1000 cham 1 - panoramio.jpg|هزار چم
پرونده:1000 cham 2 - panoramio.jpg|هزار چم
پرونده:1000 cham - panoramio.jpg|هزار چم


## منابع

## پیوند به بیرون

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۳۱۲ در ایران
رده:ترابری در استان البرز
رده:ترابری در استان مازندران
رده:جاده‌ها در ایران
رده:جاذبه‌های طبیعی استان البرز
رده:جاذبه‌های گردشگری استان مازندران