open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
گروتسک

[چپ|انگشتدان|260px|نی‌نواز گروتسک، مینیاتوری از یک [دست‌نویس فرانسوی سال ۱۴۰۸.]]
**عجیب‌پردازی** یا **گروتسک**  نوعی از طنز در ادبیات و هنر است که بسیار به طنز سیاه شباهت دارد، ولی تفاوت‌هایی نیز با آن دارد. در لغت هر چیز تحریف‌شده، زشت، غیرعادی، خیالی یا باورنکردنی را «**عجیب‌پردازی**/گروتسک» یا **صُوَر عَجایب** یا عجیب‌غریب می‌گویند. به عنوان مثال، براساس محتوا و نوع طنز، یک کاریکاتور با محتوای عجیب‌پردازانه، بین کاریکاتورهایی با طنز محض و خنده‌دار (Gag Cartoon) و کاریکاتورهایی با طنز سیاه قرار می‌گیرد.
محتوای یک طنز محض (Gag) صرفاً برای خنداندن مخاطب ساخته می‌شود و محتوای یک طنز سیاه معمولاً موجب خنده‌ای همراه با وحشت، تلخ‌کامی یا اندوه می‌شود. عجیب‌پردازی، اما مخاطب را در میان این دو نوع از حالات معلّق می‌گذارد. تردید بین خندیدن یا وحشت کردن و بلاتکلیف میان مضحک بودن و سیاه بودن محتوا. مشخص‌ترین این ویژگی‌ها را در داستان کوتاه «دوست ما آقای کولبی» نوشتهٔ «دونالد بارتلمی» (Donald Barthelme) دیده می‌شود. (ترجمهٔ آن در ایران با نام «بعضی از ما دوستمان کلبی را تهدید می‌کردیم» منتشر شده است). این داستان ماجرای عدّه‌ای دوست است که دور هم جمع شده و تصمیم گرفته‌اند، در فضایی بسیار دوستانه، دوستشان (کلبی) را دار بزنند! داستان شرحِ گفت‌وگو و برنامه‌ریزی‌های این عدّه است دربارهٔ چگونگی اجرای مراسم اعدام. «اگرچه دار زدن کلبی تقریباً به‌طور قطع خلاف قانون است، امّا ما یک حق کاملاً اخلاقی برای این کار داریم، چون او دوست ماست، از جهات گوناگون و مهّمی به ما تعلّق دارد و تازه شورش را هم درآورده است.»

از سری هنرهای تجسمی با درون‌مایهٔ عجیب‌پردازی و طنز سیاه می‌توان به کاریکاتورهای رولان توپور اشاره کرد که کتابی از او با نام مستأجر (tenant) در ایران منتشر شده است.

گروتسک یا **عجایب‌پردازی**، در اصل به شیوهٔ آرایش دیوار و سقف سردابه (گرُتو)های پیداشده در ویرانه‌های رم باستان گفته می‌شد. در این تزئینات، شکل‌های خیالی آدمیان، جانوران، گل‌ها و گیاهان در طرحی متقارن، به هم بافته شده‌اند. این اصطلاح در سدهٔ شانزدهم میلادی رواج پیدا کرد و دربارهٔ شکل‌های کژنما و اغراق‌آمیز، ترسناک یا مضحک-به‌خصوص در مجسمه‌سازی- به‌کار برده شد.
محمد سیاه‌قلم از معدود نگارگران ایران قدیم است که طرح‌هایی در این شیوه دارد.

## منابع

* مستاجر-رولان توپور


رده:سبک‌های هنرهای تجسمی
رده:سبک‌های هنری
رده:طنز
رده:فولکلور
رده:گروتسک‌ها
رده:گونه‌های ادبی
رده:گونه‌های هنر
بابل

**بابل** ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره بدارد:

## مکان
* شهرستان بابُل، در استان مازندران در شمال ایران
* شهرِ بابُل، شهری در استان مازندران در شمال ایران 
* بابِل (دولت‌شهر)، شهری باستانی در میان‌رودان و پایتخت تمدن بابل
* استان بابِل، از استان‌های هجده‌گانهٔ کشور عراق
* تمدن بابِل، تمدنی باستانی در میان‌رودان

## فرهنگ
* بابل (فیلم ۲۰۰۶ آمریکایی)، فیلمی از آلخاندرو گونزالز اینیاریتو
* بابل (فیلم ۲۰۰۶ هندی)
* بابل (آلبوم وسپ)
* بابل (آلبوم مامفرد اند سانز)، نام آلبومی از گروه فولک راک مامفرد اند سانز
* موزه بابُل، تنها موزهٔ مردم‌شناسی مازندران در شمال ایران
* ''بابل'' (روزنامه)، یکی از روزنامه‌های چاپ‌شده در کشور عراق
* بابل (رامهرمز)

## افراد
* ایزاک بابل، نویسندهٔ یهودی‌تبار روس
* رایان بابل، بازیکن تیم ملی هلند و باشگاه آژاکس

## موارد دیگر
* امپراتوری بابل نو، یکی از تمدن‌های باستانی حوزهٔ میان‌رودان
* بابل میانه، از تمدن‌های باستانی
* بابُلرود، رودی در استان مازندران در شمال ایران
* درخت بابل
* برج بابِل، ساختمانی است که در سفر پیدایش به آن اشاره شده
* بابل هخامنشی، یکی از ساتراپی‌های شاهنشاهی هخامنشی

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی نام خانوادگی
رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی اسم خاص
تخلص

**تَخَلُّص** به دو معنی در میان اهل ادب معمول است. نخست نام یا کنیه‌ای هنری است که شاعران برای خود انتخاب می‌کنند. بسیاری از شاعران بزرگ زبان فارسی به تخلص خود معروف هستند. مانند نظامی (که نام او الیاس بن یوسف بود)، سعدی (که نام او به احتمال زیاد مشرف‌الدین بود)، حافظ (که نام او شمس الدین محمد بود). ولی مولوی تخلص شخصی‌اش «خمش» یا «خاموش» بود و بسیاری از مواقع نیز به خاطر ارادت به شمس تبریزی «شمس» تخلص می‌کرد. به هرحال به تخلصش معروف نیست.

بسیار پیش می‌آید که در طول تاریخ چندین شاعر با یک تخلص وجود دارند. مثلاً چندین عطار یا چندین حافظ وجود دارد. گاهی هم شاعرانی هستند که دو یا سه تخلص دارند.

تخلص بیش از هرچیز در غزل کاربرد دارد و معمولاً شاعران التزام دارند که تخلص خود را در آخر غزل به نحوی بیاورند. (سنایی ظاهراً نخستین کسی‌است که خود را ملزم به آوردن تخلص در غزل کرده‌است. (در سی و پنچ درصد از غزلهایش)

گاه تخلص (یعنی خود لفظ تخلص) به معنای اصلی و نه برای اشاره مستقیم به شخص شاعر به کار می‌رود. مثلاً هوشنگ ابتهاج شاعر معاصر با تخلص «سایه» در بیت آخر یکی از غزلهایش به نام کهربا (۱۳۶۲) می‌گوید:

## تخلص در قصیده
این تخلص به معنی گریز زدن و منتقل شدن از تشبیب و پیش‌درآمد به اصل مقصود قصیده است. این گریز زدن به وسیلهٔ بیتی که آن را «بیت تخلص» می‌نامند، صورت می‌گیرد؛ حال اگر شاعر، این بیت را به زیبایی و گیرایی و مناسبت لطیف سروده و با مهارت و استادی از تشبیب به اصل موضوع قصیده انتقال یافته باشد، به کار او «حسن تخلص» می‌گویند.

## پانویس و منابع
# شفیعی کدکنی. «روان‌شناسی اجتماعی شعر فارسی».
* شفیعی کدکنی، «روان‌شناسی اجتماعی شعر فارسی (در نگاهی به تخلص‌ها)»، مجلهٔ بخارا شمارهٔ ۳۲
* «ه. ا. سایه»، مجله اینترنتی کاپوچینو شماره ۱۱۰
* احمدی گیوی، حسن، و دیگران. *زبان و نگارش فارسی*، چاپ دهم، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)، زمستان ۱۳۷۴

رده:شعر
رده:شعر عربی
رده:شعر فارسی
رده:نام‌های مستعار
رده:نویسندگان با نام مستعار
بوژگان

**بوژگان** (که **بژگان**، **پوچکان** و به صورت عربی‌شده **بوزجان** هم نوشته شده) نام یکی از شهرهای تاریخی در شهرستان تربت جام ایران است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## پیشینه
[بندانگشتی|چپ|ولایت جام در میان ولایت‌های [ربع نیشابور در صفحه‌ای از نسخه خطی ترجمه کتاب تاریخ نیشابور الحاکم.]]

[بندانگشتی|چپ|200px| نام بوژگان بر روی نقشه [ابن حوقل در کتاب صورة الارض در قرن چهارم هجری]]
بوژگان شهری باستانی که مرکز ولایت جام، ربع نیشابور، خراسان بوده است. شهر تاریخی بوژگان، در تاریخ ۲۳ مردادماه ۱۳۷۸ با شمارهٔ ثبت ۲۳۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## مشاهیر
* ابوالوفای بوزجانی
* ابوذر بوزجانی
* درویش علی بوزجانی
* ابوسعید بوزجانی
* ابوزراعه بوزجانی

## آثار تاریخی
* آرامگاه ابوذر بوزجانی

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان تربت جام
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در ایران بر پایه شهرستان
رده:بناهای تاریخی شهرستان تربت جام
رده:شهرهای باستانی ایران
رده:شهرهای ربع نیشابور
آنالیز ریاضی

[بندانگشتی|upright=1.2|یک [جاذب شگفت ناشی از معادله دیفرانسیل. معادلات دیفرانسیل بخش مهمی از **آنالیز ریاضی**؛ با بسیاری از کاربردها در علم و مهندسی است.]]

**آنالیز ریاضی** یا **واکاوی رایش** بخشی از ریاضیات است که با مفاهیم حد و همگرایی سروکار دارد و در آن موضوعاتی مثل پیوستگی و انتگرال‌گیری و مشتق‌پذیری و توابع غیرجبری بررسی می‌شود. این موضوعات را معمولاً در عرصهٔ اعداد حقیقی یا اعداد مختلط و توابع مربوط به آن‌ها بحث می‌کنند ولی می‌توان آن‌ها را در هر فضائی از موجودات ریاضی که در آن مفهوم «نزدیکی» (فضای توپولوژیک) یا «فاصله» (فضای متریک) وجود دارد به کار برد. آنالیز ریاضی از کوشش‌های مربوط به دقیق کردن مبانی و تعریف‌های حسابان سر برآورده است.

## زیرشاخه‌ها
آنالیز ریاضی دارای چندین زیرشاخه به این شرح است:
* آنالیز حقیقی
* آنالیز مختلط
* آنالیز عددی
* آنالیز تابعی
* آنالیز هارمونیک
* آنالیز غیراستاندارد

## منابع


رده:ریاضیات
لخته‌گیری

در صنعت گاز به عمل جداسازی گاز و میعانات گازی از سیلابه‌های همراه لخته‌گیری گفته می‌شود.
در پالایشگاه‌ها واحد لخته‌گیر کار دریافت گاز، جداسازی گاز از سیلابه‌ها و انتقال آن به سیستم فرآورش را به عهده دارد.
در بخش ورودی پالایشگاه، تعدادی لوله‌های موازی به صورت شیبدار وجود دارد که چون جریان ورودی به پالایشگاه سه فازی است، در اینجا باید جداسازی صورت گیرد. به عبارت دیگر، جریان ورودی به صورت لخته‌های مایع درون گاز است. این لخته‌ها در سیستم لخته‌گیر از جریان ورودی جدا می‌شوند.

جستار وابسته: 
* واحدهای پالایشگاه گاز

رده:پیگ
رده:خط لوله انتقال
رده:خطوط لوله
رده:صنعت نفت
رده:فناوری گاز طبیعی
رده:محصولات نفت
سبزقباسانان

**سَبزقَباسانان** یا ستبرنوک‌سانان  نام یکی از راسته‌های پرندگان است شامل پرندگانی همچون سبزقبا‌ها، زنبورخواران و ماهی‌خورک‌ها.

## منابع

منبع نام سبزقباسانان

رده:سبزقباسانان
رده:پرندگان
رده:جانداران پدیدآمده در ائوسن
رده:جانداران موجود پدیدآمده در ائوسن
رده:پرندگان ایران
رده:راسته‌های پرندگان
ماهی‌خورک‌های رودخانه‌ای

**ماهی‌خورکیان رودخانه‌ای**  زیرخانواده‌ای از پرندگان متعلق به راسته سبزقباسانان (Coraciiformes) هستند. از جمله پرندگان این زیرخانواده می‌توان از کوکابورای خندان نام برد. کوچک‌ترین گونهٔ این پرنده، ماهی‌خورک کوتوله آفریقایی است که به‌طور متوسط  طول و در حدود  وزن دارند. بزرگ‌ترین گونه در میان این پرندگان نیز ماهی‌خورک عظیم با طول  و وزن  می‌باشد.. در میان خانوادهٔ این پرندگان، کوکابورا خندان به عنوان سنگین‌ترین گونه تلقی می‌گردد که ماده‌های این پرنده دارای میانگین وزن نزدیک به  هستند.

رنگ پرهای غالب ماهی‌خورک‌های رودخانه‌ای ترکیبی از رنگ‌های سبز و آبیِ‌روشن است. این رنگ‌های درخشان نه به دلیل پدیدهٔ رنگین‌تابی یا رنگدانه‌های موجود در بافتار پرها بلکه به دلیل پراکندگی تیندال است. در بیشتر گونه‌ها، هیچ تفاوت آشکاری میان جنس نر و ماده وجود ندارد و در حقیقت، تفاوت‌های میان این دو جنس بسیار ناچیز و کمتر از ۱۰٪ است. ماهی‌خورک‌های رودخانه‌ای منقارهای دراز و خنجرمانندی دارند و این منقار، در میان گونه‌هایی که به صورت اختصاصی به شکار ماهی‌ها می‌پردازند درازتر و فشرده‌تر است در حالی که گونه‌هایی که به شکارهای زمینی می‌پردازند دارای منقار کوتاه‌تر و پهن‌تری هستند.

## نگارخانه

File:Alcedo atthis -England-8.jpg
File:Forest kingfisher 3 (22009882513).jpg
File:Todiramphus chloris 2 - Laem Phak Bia.jpg
File:Ispidina picta 1 (Martin Mecnarowski).jpg
File:Whitethroated kingfisher.jpg
File:A white-throated kingfisher in Kerala India.jpg


## منابع

Wikipedia contributors, "River kingfishers," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=River_kingfishers&oldid=65008177 (accessed February 7, 2008).

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کنستانتین ساموئل رافینسکوئه
رده:لک‌لک‌سانان
رده:ماهی‌خورک‌ها
ماهی‌خورک‌های رودخانه‌ای
خندان‌ماهی‌خورک

**خندان‌ماهی‌خورک‌ها** یا **کوکابورا**  سرده‌ای از پرندگان خشکی‌زی و گوشتخوار از راسته سبزقباسانان از خانواده ماهی‌خورک‌ها است. چهار گونه از این پرنده شناسایی شده است که زیستگاه بومی آن‌ها استرالیا و گینه نو است. نام این پرنده از یکی از زبان‌های بومیان استرالیا برداشت شده و برگرفته از صدای این پرنده است که شباهت زیادی به خنده و قهقهه انسان دارد. گونه کوکابورای خندان (Dacelo novaeguineae) خنده‌ای هیجان‌زده دارد و گونه کوکابورای بال‌آبی *(Dacelo leachii)* قهقهه‌ای دیوانه‌وار می‌زند. وقتی این پرنده می‌خندد، در واقع به دیگر جانوران در مورد ورود به قلمروش هشدار می‌دهد.

بر طبق افسانه‌های بومیان استرالیا وقتی این پرنده‌ها صدای خنده سر می‌دهند، از موجودات آسمانی می‌خواهند که آتشی بیفروزند تا زمین را گرم و روشن کند و روز آغاز شود.

این پرندگان رنگ‌های متفاوت آبی، قهوه‌ای و سفید دارند. پشت چشمشان یک تکهٔ قهوه‌ای پررنگ و روی بالشان نقره‌ای‌رنگ است. آنها تا ۴۳ سانتی‌متر طول دارند، در هر نوبت بین ۲ تا ۴ تخم سفیدرنگ می‌گذارند و عمرشان بالای ۲۵ سال است.

کوکابورا پرنده‌ای منحصراً گوشتخوار است و از موش، خزندگان کوچک، پرندگان کوچک، حشرات و قورباغه تغذیه می‌کنند. شکار ماهی قرمز در حوض‌های باغ‌ها نیز از آن‌ها مشاهده شده است. کوکابوراها پاهای ضعیف ولی گردن بسیار قوی دارند که در شکار به آنها کمک می‌کند.

بندانگشتی|چپ|260px|کوکابورای بال‌آبی نر

## منابع
* برپایه داده‌هایی در: روزنامه همشهری، سال پنجم، شماره ۱۳۲۹ اوت.
* Sarah Legge, Kookaburra: King of the Bush, CSIRO Publishing 2004, 
* 

## پانویس


رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط ویلیام الفورد لیچ
رده:پرندگان استرالیا
رده:پرندگان به‌کاررفته در نشان‌ها
*
رده:جغد قهوه‌ای
رده:جلوه‌های صوتی
رده:سرده‌های پرندگان
رده:ماهی‌خورک‌ها
گاوماهیان

**گاوماهی** گونه‌ای از ماهی است از خانواده گاوماهیان (Gobiidae).
معروفترین نوع گاوماهی، گِل‌خورک نام دارد. گل‌خورک‌ها (Mudskippers) موجودات چابک چشم‌چراغی و ماهی‌های دوزیست هستند که در گِلزارهای دنیای قدیم و جنگل‌های حرا از غرب آفریقا به سوی شرق تا پاپوآی گینه نو سکنی گزیده‌اند.
[250px|بندانگشتی|راست|[گوبوی مرجان‌شلاقی]]

## گونه‌ها
سی هفت گونه گل خورک از اعضای خانواده متنوع گاوماهیان، براساس ویژگی‌های ریخت‌شناسی در نه جنس طبقه‌بندی شده‌اند:

* Apocryptodon
* Parapocryptes
* Periophthalmus
* Baleophthalmus
* Scartelaos
* Periophthalmodon
* pesudapocryptes
* Apocryptes
* Oxuderces

از سی هفت گونه گل خورک موجود در خانواده گاوماهیان که تاکنون شناسایی شده‌اند سه گونه آنهاPeriophthalmus waltoni, Scartelaos tenuis, Baleophthalmus dussumieri در آبهای جنوبی ایران پراکندگی دارند.
همچنین سیناراپان کوچک‌ترین ماهی خوراکی جهان که در آبهای جنوب شرق آسیا و جنوب آسیا زیست می‌کند از گاوماهیان است

## منابع

مطالب بر پایه داده‌هایی از 
* E.O.Murdy. 1989. A taxonomic revision and caldestic Analysis of the Oxudecine gobies
* mudskipper.org
* thebobo


رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط ژرژ کوویه
رده:گاوماهی‌سانان
رده:گاوماهی‌واران
رده:همزیستی
رواناب سطحی

بندانگشتی|279x279پیکسل|جریان رواناب سطحی به داخل یک کانال جمع‌آوری آب باران
در زمان بارش، میزانی از آب باریده شده جذب زمین می‌شود که با نام نفوذ شناخته شده است و مقداری دیگر جذب درختان و گیاهان می‌شود که با نام برگاب شناخته شده است و مقدار باقی‌مانده از بارش به صورت روانابی در سطح زمین جاری می‌شود یا به سطح رودخانه‌ها و دریاها افزوده می‌گردد، این آب باقی‌مانده با نام **رواناب سطحی** شناخته می‌شود.

## تعریف
اگر در هنگام بارش، شدت بارندگی از ظرفیت نفوذ آب به داخل خاک بیشتر باشد، بخشی از آب ناشی از بارندگی در سطح زمین باقی می‌ماند. این آب پس از پر کردن گودی‌های سطح زمین که به آن *تالاب* گفته می‌شود، در مسیر شیب زمین جریان می‌یابد و از طریق شبکه آبراهه و سپس رودخانه اصلی از حوضه خارج می‌شود. این بخش از بارندگی را می‌توان در رودخانه‌ها اندازه‌گیری کرد که به آن، رواناب سطحی می‌گویند.

## روش‌های محاسبه
* **روش‌های تجربی:** استفاده از رابطه‌های تجربی مانند *R=a+bp* و *R=a<sup>p</sup>* که ضرایب ثابت آن‌ها با استفاده از روش کمترین مربعات خطا به دست می‌آید.
* **روش هیدروگراف:** هیدروگراف نموداری است که تغییرات دبی نسبت به زمان را در یک مقطع مشخص نشان می‌دهد.
دبی پایه:جریان در رودخانه با دبی نسبتاً ثابتی از یک مقطع عبور می‌کند. میانگین زمانی این دبی، دبی پایه نامیده می‌شود.
* **هیدروگراف واحد:** هیدروگراف ناشی از بارشی که سطح زیر نموداران برابر با مقدار واحد باشد.

## عوامل مؤثر در میزان رواناب سطحی
در فرایند تبدیل بارش به رواناب سطحی، دو دسته عوامل، شامل پارامترهای اقلیمی و دیگری عوامل فیزیوگرافیکی حوضه نقش دارند. عوامل اقلیمی شامل نوع، شدت و تداوم بارش و نیز توزیع مکان بارندگی، هم چنین جهت حرکت تودهٔ باران‌زا و دیگر عوامل اقلیمی نظیر تبخیر و تعرق می‌باشد. پارامترهای فیزیوگرافیکی شامل نوع کاربری اراضی، جنس خاک، مساحت حوضه آبریز، شکل حوضه، ارتفاع، شیب، جهت و نوع شبکه زهکشی است. همه این عوامل هم در میزان حجم رواناب سطحی و هم در مقدار دبی اوج آن به نحوی مؤثرند. به عنوان مثال، هرچه تداوم بارندگی بیشتر باشد، ظرفیت نفوذ آب در خاک کاهش یافته و لذا باعث افزایش حجم رواناب می‌گردد. عموماً در حوضه‌های بزرگ، توزیع مکانی بارندگی یکسان نبوده و ممکن است بخشی از حوضه دارای بارش بیش از مقدار میانگین و بخش دیگر، کمتر از میزان بارندگی میانگین باشد.

## جستارهای وابسته
* چرخه آب
* هیدرولوژی
* برگاب
* نفوذ

## منابع

## پیوند به بیرون
* NutrientNet, an online nutrient trading tool developed by the World Resources Institute, designed to address water quality issues related to surface runoff and other pollution. See also the PA NutrientNet website designed for Pennsylvania's nutrient trading program.
* Bioretention as a low impact development method of treating surface runoff
* Show, E.Hydrology, Dover inc, New york، ۱۹۷۰

رده:آبیاری و زهکشی
رده:آب‌شناسی
رده:آلودگی آب
رده:آلودگی اقیانوس
رده:آلودگی خاک
رده:بوم‌شناسی آبی
رده:پدیده‌های زمین
رده:شیمی محیط زیست
رده:علوم خاک زیست‌محیطی
رده:مهندسی هیدرولوژی
فهرست وسایل شستشو

## انواع شوینده‌ها
* شامپو
* صابون
* مایع ظرفشویی
* پودر رختشویی
* وایتکس
* خمیر دندان
* کتیرا
* مایع شیشه‌شوی (شیشه‌پاک‌کن)
* شامپو فرش
* جرم‌گیر
* مایع دستشویی
* روشور

## ابزار شستشو
* مسواک
* شلنگ آب
* اسکاچ
* ماشین ظرفشویی
* ماشین رختشویی
* برس
* تشت
* کارواش
* تِ
* سیم ظرفشویی
* اسکاچ تفلون‌شوی
* سیفون
* لیف
* کیسه حمام
* سنگ پا
* دستمال
* سطل
* شوینده پرفشار (واترجت)
* کف شوی

## منابع

رده:فهرست‌های وسایل و ابزارآلات
رده:وسایل بهداشتی
رده:ابزارهای تمیزکاری
فهرست رودهای جهان

.

## آ
* آمازون
* آمودریا

## الف
* اُب
* آتل
* ارس
* اروند رود
* الب
* اورال
* ایرتیش
* ایندوس

## ب
* براهماپوترا

## [[رود دنیپر|پ]]
* پارانا
* پوروس

## ت
* تلخه رود
* تونگوسکای پایین

## د
* دارلینگ
* دانوب
*دن
*دنیپر
*
* دجله

## ر
* راین
* رود نیجر
* ریو گرانده

## ز
* زامبزی
* زرینه‌رود
* زنگمار

## س
* سائو فرانسیسکو
* سالوین
* سپیدرود
* سنت لورنس
* سند
* سزار
* سیردریا
* سیمینه‌رود

## ش
* شاهرود

## ف
* فرات

## ق
* قزل‌اوزن

## ک
* کارون
* کرخه
* کنگو

## گ
* گنگ

## ل
* لنا
* لوار
* لیمپوپو

## م
* مادیرا
* مارون
* موز
* مکنزی
* مکونگ
* موری
* می سی سی پی

## ن
* نیل
*نیجر

## ه
* هوانگ هو

## و
* ولگا

## ی
* یانگ تسه
* ینی‌سئی
* یوکان
* سیاه شهر
* ابا د رود

رده:رودها
رده:فهرست‌های پهنه‌های آبی
رده:فهرست‌های جغرافیایی
رده:فهرست‌های رودخانه‌ها
رده:فهرست‌های فهرست‌ها
انواع دبیره

## خطوط باستان
* خط میخی، هزاره سوم قبل از میلاد. (نخستین خط بشری که توسط سومری‌ها اختراع شد)
* خط چینی، هزاره سوم قبل از میلاد.
* خط فنیقی
* خط هیروگلیف مصری
* خط اوستایی
* خط پهلوی
* خط عبری

## خطوط امروزی
# سیریلیک: Кириллица
# یونانی: Ελληνικά
# گرجی: ქართული (شامل آسومتاورولی، نوسخوری و مخدرولی)
# ارمنی: Հայերեն
# چینی: 汉字
# کانا (ژاپنی): 仮名 (شامل کانجی، هیراگانا و کاتاکانا)
# هانگول (کره‌ای): 한글
# عربی: العربیة
# عبری: עברית
# برهمایی (هندی): हिन्दी
# گعز (اتیوپیایی): ግዕዝ
# تهانا: ތާނަ
# کانادایی

## جستارهای وابسته
* خط در ایران

## منابع

رده:سامانه‌های نوشتاری
خط محقق

بندانگشتی|250px|خط مُحَقَّق

**خط مُحَقَّق** از شیوه‌های مهم خوشنویسی اسلامی و از جمله خطوط ششگانه، این اولین بار در زمان خلافت مأمون ظاهر شد. است که سامان دادن آنها را به اسحاق بن حماد و ابن مُقله و ابن البواب نسبت داده‌اند. برخی از خطاطان خط محقق را پدر خطوط (عربی) گفته‌اند. این خط از خطوط اصیل اسلامی می‌باشد. خط محقق نزدیکترین خط به کوفی ساده است. در این خط اَشکالِ حروف یکدست، یکنواخت و ایستاده و اصطلاحاً به قامت و ایستا و درشت اندام است که با فواصل منظم و بدون تداخل حروف می‌باشد. این خط یک دانگ و نیم دور و چهار دانگ سطح دارد.

واژهٔ عربی «محقَّق» به معنای «کامل» یا «روشن» است و در اصل برای اشاره به هر اثر کامل و استادانه‌ای از خطاطی به کار می‌رفت.

این نوع پیچیده از خط، اغلب برای نوشتن مصاحف (جمع مُصحف، یعنی نسخه‌های برگ‌برگ قرآن) استفاده می‌شد و یکی از زیباترین و در عین حال دشوارترین خطوط برای اجرا به‌شمار می‌رفت. خط محقق در دوران مملوکیان (۱۲۵۰–۱۵۱۶/۱۵۱۷ میلادی) بیشترین کاربرد و شکوفایی را داشت.

پدر همه خطوط شش‌گانه خط محقق است که به دلیل شکوه و عظمت، اندام درشت، فاصله‌های منظم، یکدست و ساده بودن به این نام شناخته شده است. در این خط هر حرف شکل ثابت و معیّنی دارد و با مابقی حروف اشتباه نمی‌شود. همچنین واژه‌ها متداخل نوشته نمی‌شود. بدین جهت خطی است واضح و روشن. خط ریحان با فاصله یک سده بعد و شبیه خط مُحقَّق به وجود آمد به نحوی که آن را «باریکِ مُحقَّق» نام نهادند.

در امپراتوری عثمانی، این خط به تدریج جای خود را به خطوط ثلث و نسخ داد؛ و از قرن هجدهم میلادی به بعد، استفاده از آن عمدتاً به نگارش بسم‌الله در «حلیه‌ها» محدود شد.

قدیمی‌ترین اشاره به خط محقق در کتاب الفهرست اثر ابن ندیم یافت می‌شود، و احتمالاً این واژه از آغاز دوران عباسی برای اشاره به سبک خاصی از نوشتار به کار می‌رفته است.

استادان برجسته‌ای چون اسحاق بن حماد ابراهيم شجري و برادرش يوسف شجري و اسحاق بربري التميمي و ابن مقله و ابن بواب در شکل‌گیری و توسعهٔ این خط و خطوط دیگر نقش مهمی داشتند و قواعد و استانداردهای آن را در چارچوب خوشنویسی اسلامی تعریف کردند.

## منابع

* برگرفته از وبگاه «نگارخانه ایرانی» (وابسته به وبگاه ترنج نت)
** در آن وبگاه آمده است: «توجه: هرگونه کپی برداری از مطالب مندرج در این مقاله با ذکر منبع بلامانع است.»

رده:خوشنویسی اسلامی
رده:خوشنویسی خط عربی
الگوریتم تورینه

بندانگشتی|الگوریتم تورینه
**الگوریتم تورینه** (Rete Alghorithm)، الگوریتم تطابق الگوی کارآمدی برای پیاده‌سازی سامانه‌های خِبره‌ٔ مبتنی بر قانون‌ها (Rules) است. الگوریتم تورینه در سال ۱۹۷۹ توسط دکتر چارلز فورگی از دانشگاه کارنگی ملون طراحی شده‌است. مفهوم تورینه به‌عنوان پایهٔ بسیاری از سامانه‌های خبره مانند OPS۵،  JESS، CLIPS و LISA درآمده است ولی اولین بار در OPS۵ بکار گرفته شد.

یک پیاده‌سازی ساده از یک سیستم خبره ممکن است هر قانون را به ازای واقعیت‌های (Facts) موجود در پایگاه دانش بررسی نموده و در صورت لزوم آن قانون را فعال کند و سپس سراغ قانون بعدی برود (و زمانی که قوانین به انتها رسید در یک حلقه به اولین قانون بازگردد). حتی برای پایگاه‌های دانش با تعداد واقعیت‌ها و قوانین متوسط نیز این دیدگاه ساده‌انگارانه بیش از حد کند عمل می‌کند.

الگوریتم تورینه یا Rete (که از لغت لاتین "rete" به معنای تور یا شبکه مشتق شده‌است) پایه‌ای برای پیاده‌سازی بهینه‌ یک سامانهٔ خبره را تأمین می‌کند. یک سامانهٔ خبره‌ٔ مبتنی بر تورینه، شبکه‌ای از گره‌ها را می‌سازد که در آن هر گره (بجز ریشه) هم‌ارز با یک الگو است که در بخش سمت چپ یک قانون رخ می‌دهد. مسیری که از ریشه به یک گره‌ٔ برگ وجود دارد، بخش سمت چپ یک قانون را به‌طور کامل توصیف می‌کند. هر گره حافظه‌ای دارد از واقعیت‌هایی که الگوی مد نظر آن گره را داشته‌اند.

زمانیکه واقعیت‌های تازه‌ای وارد می‌شوند یا واقعیت‌هایی تغییر داده می‌شوند، ویژگی‌های این واقعیت‌های جدید در سراسر شبکه منتشر می‌شود و موجب می‌گردد که گره‌ها وضعیت خاصی که آن واقعیت با الگوی موجود در گره مطابق می‌شود را در حافظه‌ٔ خود ثبت کنند. زمانیکه یک واقعیت یا ترکیبی از واقعیت‌ها باعث ارضای کلیه‌ٔ الگوهای یک قانون شدند، به یک گره‌ٔ برگ می‌رسیم و قانون هم‌ارز آن فعال می‌شود.

الگوریتم تورینه به شکلی طراحی شده‌است که حافظه مصرفی را فدای سرعت بیشتر می‌نماید. در اغلب مواقع، سرعت این روش در مقایسه با پیاده‌سازی ساده‌انگارانه‌ای (که در بالا توصیف شد) چند برابر است (چرا که کارآیی الگوریتم تورینه به شکل نظری مستقل از تعداد قوانین موجود در سیستم است). هر چند در سیستم‌های خبرهٔ بسیار بزرگ، استفاده از الگوریتم تورینه به شکل بدون تغییر مشکلات کمبود حافظه را به وجود می‌آورد. از زمان طراحی الگوریتم تورینه، الگوریتم‌های دیگری – چه مبتنی بر تورینه و چه الگوریتم‌های کاملاً جدید – طراحی شده‌اند که نیاز به حافظهٔ کمتری دارند.

## ویژگی‌های کارکردی الگوریتم تورینه
* قوانین حاصله می‌توانند با هدف بهینه‌سازی فرایند تطبیق الگو مرتب‌سازی مجدد گردند.
* الگوریتم تورینه یک درخت تصمیم‌گیری می‌سازد که الگو را در تمامی قوانین پایگاه دانش ادغام می‌کند.
* این الگوریتم از یک گراف دارای ریشه، بدون دور و جهت دار به‌عنوان درخت تصمیم‌گیری استفاده می‌کند.

## منابع

* Forgy, C.L. *Rete: A Fast Algorithm for the Many Pattern/Many Object Pattern Match Problem*, Artificial Intelligence, 19 (1982), pp. 17–37.
* Winston,P.H. *Artificial Intelligence*, Third Edition, Addison-Wesley, 1992, pp. 119–161.
* Giarratano,J. and Riley,G. *Expert Systems: Principles and Programming*, PWS Publishing Co., 1994	pp. 513–545.

رده:الگوریتم‌ها
رده:تطبیق الگو
رده:سیستم خبره
رده:نظریه تصمیم
رده:هوش مصنوعی
دربار کیومرث

**دربار [[کیومرث]]** یکی از مینیاتورهای شاهنامه شاهی یا شاهنامه شاه طهماسبی و کاری است از سلطان محمد نگارگر مشهور دوره شاه طهماسب صفوی. بسیاری از هنرشناسان این اثر را اوج نگارگری دوره صفوی است.

ایشان در هنگام زندگی به **پدر کیسه معروف بود** 

## جستارهای وابسته
* شاهنامه

رده:هنر ایران
رده:نقاشی در ایران
خط ریحان

انگشتدان|چپ|375px|نمونه‌ای از خط ریحان
**خط ریحان** یا **باریک محقق** نام سبکی از خوشنویسی به خط عربی است. خط ریحان مشتق از خط مُحَقَّق و خطی است ظریف و کوچک‌اندام و تمام ویژگی‌های خط محقق را دارد ولی ظریف‌تر است و به همین جهت آن را به *گل و برگ* و *ریحان* تشبیه کرده‌اند. این خط برای سهولت در نگارش ابداع شده‌است و خواسته‌اند سبک و روش محقق را در خلاصه‌نویسی به کار برده باشند. خطی کشیده و منظم است که در قرآن بیشتر به کار رفته است.

ابن بواب بوجود آوردنده خط ریحان است

## منابع

* برگرفته از وب‌گاه «نگارخانه ایرانی» (وابسته به وب‌گاه ترنج نت)
::در آن وب‌گاه آمده‌است: «توجه: کپی برداری از مطالب مندرج در این مقاله با ذکر منبع بلامانع است.»

 

رده:خوشنویسی اسلامی
رده:خوشنویسی خط عربی
خط دیوانی

**خط دیوانی** از جمله خطوط خوشنویسی اسلامی است که امروزه در کشورهای عربی رواج نسبی دارد. ابداع‌کننده این سبک شخصی به نام حسام رومی بود. خط دیوانی در ترکیه عثمانی رواج زیادی داشت و کاربرد آن در زمان امپراتور عثمانی، سلیمان یکم به اوج خود رسید. خط دیوانی اگر بدون حرکات و تزیینات باشد آن را خفی و اگر دارای تزیینات نقطه و حرکات باشد آن را جلی گویند. نوشتن این نوع خط مستلزم صرف وقت زیاد می‌باشد.
خط دیوانی در حقیقت از فروعات خط تعلیق است که با افزوده شدن اِعراب و تزیینات  در جملات عربی شکل منسجم‌تری به خود گرفت و پس از گذشت زمان دچار تغییر و تحول گشت و به خط مستقلی تبدیل گردید که اکثر تحولات به دلیل کاربرد جملات عربی اتفاق افتاد و بحث دخول اِعراب حروف هم یکی از دلایل اصلی تحول هندسی آن به شمار می‌رود.

430px|بندانگشتی|نمونهٔ خط دیوانی جلی

## منابع

* وب‌گاه «نگارخانه ایرانی» (وابسته به وب‌گاه ترنج نت)

## پیوند به بیرون

رده:خوشنویسی اسلامی
رده:خوشنویسی خط عربی
رده:فرهنگ در عثمانی
خط رقعه

جایگزین=استفاده از خط رقعه در یک روزنامهٔ مصری|بندانگشتی|استفاده از خط رقعه در یک روزنامهٔ مصری
**خط رُقعه** از شیوه‌ها یا قلم‌های بسیار رایج خوشنویسی در کشورهای عربی است. رقعه خطی است بین خط نسخ و دیوانی.
بندانگشتی|462x462پیکسل|نمونهٔ خط رقعه
بندانگشتی|چپ|200px|سورهٔ قدر به خط رقعه؛ به خط محمدعلی کاتب غروی؛ خطاط ایرانی اهل تبریز

رُقعه به معنی نامه و پاره‌ای از چیزی و همچنین به معنی پیوند زدن و وصله زدن است. خط رقعه آمیخته‌ای است از خط نسخ و دیوانی که در دوران عثمانی گسترش یافت و پس از آن به سایر کشورها رفت. امروزه این خط در کشورهای عربی بسیار کاربرد دارد و جایگاه و مورد استفاده آن به عنوان خط تحریری و تا حدی مانند خط نستعلیق در ایران است.

## پیدایش و کاربرد
تاریخ پیدایش دقیقی برای این خط نمی‌توان گفت ولی آنچه مسلم است پس از خط دیوانی به وجود آمده و برای کوتاه نوشتن کلمه‌های دیوانی بدون حرکت پدید آمده است. در این خط شکل حرف‌ها را ساده و قوس‌ها و چرخش‌ها را کم کرده‌اند تا سرعت نوشتن زیاد شود.

خط رقعه آسانترین شیوه خوشنویسی اسلامی است اگر کسی این خط را به‌خوبی بیاموزد یادگیری خط دیوانی (همایونی) برای او چندان سخت نخواهد بود.

چون خلافت اسلامی به ترکان رسید توجه و عنایت ویژه‌ای به خط پیدا کردند و تلاش آن‌ها به اندازه‌ای بود که چند نوع خط به وجود آوردند مانند: دیوانی، جلی دیوانی، و خط رُقعه بود.

نویسندهٔ کتاب «مصورالخط» می‌گوید: «خط رقعه به شیوه‌های گوناگون دیده می‌شود و شایستهٔ نوشتن قرآن و گفتارهای مقدس نیست. مستندات تاریخی گواهی می‌دهند که از زمان سلطان محمد فاتح (۸۵۵–۸۸۶) این خط پیدا شد. این خط را از جهت ارزش نمی‌توان در کنار خطهایی مانند محقق، ریحان، ثلث، توقیع، رقاع، نسخ، نستعلیق و شکسته نستعلیق قرار داد چون که این اقلام، شان بزرگی دارند.»

در ایران نیز پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ خورشیدی، این خط در آثار گرافیکی از جمله پوسترهایی که در رابطه با رویدادهای جهان اسلام تهیه می‌شوند نظیر هفته وحدت به‌کار رفته است.



## پانویس

## منابع
* فضائلی، حبیبالله، *اطلس خط*، چاپ اول، اصفهان، مهرماه ۱۳۵۰، نشریه انجمن آثار ملی اصفهان، سال کوروش کبیر
* فضائلی، حبیبالله، *تعلیم خط*، چاپ هفتم، انتشارات سروش، تهران، ۱۳۷۶
* لغت‌نامه دهخدا



رده:خوشنویسی اسلامی
رده:خوشنویسی خط عربی
الفبای فنیقی

**الفبای فنیقی** الفبایی باستانی برای زبان فنیقی بوده که فنیقی‌ها از آن استفاده می‌کردند. الفبای فنیقی درست‌تر از خط هیروگلیف مصریست. فنیقی‌ها (چهارده قرن پیش از میلاد) به گمان بسیار قوی، نخستین کسانی بودند که افتخار ساختن الفبای حقیقی را دارند؛ اختراعی که تحول عظیمی در خط ایجاد کرد چه الفبای یونانی و لاتین منتج از الفبای فنیقی است و از آنجا که الفبای سایر کشورهای اروپایی مشتق از این دو الفبا است، می‌توان گفت که خاستگاه خطوط ملل اروپایی فنیقی است. همچنین، به دست قوم آرامی الفبای فنیقی در مصر و مردم عرب و میانرودان تا هند بسط یافت و اصول آن بعدها با اختراع علایمی برای نشان دادن حروف مصوت به‌وسیلهٔ یونانیها کامل شد.

خط فنیقی چون به وجود آمد، سایر خطوط جز خط چینی را از قلمرو نویسندگی خارج کرد؛ چون نوشتن با این خط بسیار آسان بود، به کار بستن آن توسعه زیاد یافت. در جنب پیشرفت خط سعی دیگری نیز به عمل آمد و آن توسعهٔ محل و مواد نویسندگی بود چه قبل از پیدایش کاغذ از سنگ و فلزات استفاده می‌کردند و غیر از سنگ و فلزات از پوست درختان و جانوران نیز استفاده می‌شد، ولی گرانی قیمت این دو پوست موجب شد که در مصرف آن صرفه‌جویی کنند و طریق صرفه‌جویی، یکی فشردگی در نوشته و دیگر استفاده از علائم اختصاری و دیگر تراش پوست و استفاده دوباره از آن بود.

قدیمی‌ترین نمونه‌های این الفبای فینیقی در شهر کوچک بولوس لبنان پیدا شده‌است که امروزه جبیل خوانده می‌شود. یونانی‌ها الفبای فینیقی را پذیرفتند و در آن تغییراتی دادند که الفبای یونانی (۱۰۰۰ سال پیش از میلاد) به وجود آمد. عقیده بر آن است که الفبای مذکور از خط اقوام سامی شمالی سرچشمه گرفته‌است.

## جدول الفبای فنیقی (فینیکی)

## منابع

* *لغتنامه دهخدا*؛ مدخل **خط**، تاریخ خط
* 
* Mobisearch
* https://archive.org/details/ISBN -9780195079937/page/88/mode/2up


رده:الفبای نیاسینایی
رده:بلوک‌های یونیکد
رده:بنیان‌گذاری‌های سده ۱۱ (پیش از میلاد)
رده:تایپوگرافی
رده:حافظه جهانی ثبت‌شده
رده:زبان فنیقی
رده:سامانه‌های نوشتاری کنعانی‌ها
رده:سامانه‌های نوشتاری منسوخ‌شده
خط لاتین

بندانگشتی|
**الفبای لاتین** که **الفبای رومی** نیز خوانده می‌شود، پراستفاده‌ترین خط الفبایی در دنیاست. سرچشمهٔ این خط بنا به باور پژوهندگان، به خط اقوام اتروسک که ساکنان اولیهٔ ایتالیا بودند، مربوط می‌شود. این خط از گونه‌های غربی الفبای یونانی برگرفته شده و نخستین بار در روم باستان برای نوشتن زبان لاتین به کار رفت. پس از سدهٔ یکم پس از میلاد در الفبای لاتین قواعد زیبایی‌شناسی ویژه‌ای پدیدار گشت. این امر نخست در کتیبه‌ها و سپس با تغییرات جزئی در کتب تحقق پیدا کرد.

## نگارخانه


پرونده:Standardgraph 2522 2.5–7 mm lettering guides.jpg|شابلون الفبای لاتین


## منابع

* 


رده:الفبای لاتین
رده:تاریخ امپراتوری روم
رده:تایپوگرافی
لوئیزیانا

بندانگشتی|304px|مقایسهٔ تولید ناخالص داخلی ایالت‌های آمریکا با کشورهای دیگر در سال ۲۰۱۲. ایالت لوئیزیانا در این سال تولید ناخالصی اش قابل مقایسه با کشور اسرائیل بوده‌است.
**لوئیزیانا**  از ایالت‌های جنوبی آمریکا است. از نظر مساحت لوئیزیانا رتبه سی‌ویکم و از نظر جمعیت رتبه بیست‌پنجم را در بین ۵۰ ایالت آمریکا دارد. باتون‌روژ مرکز این ایالت بوده و شهر نیواورلئان بزرگ‌ترین شهرش است؛ همچنین قسمت‌های زیادی از خاک این ایالت تحت تأثیر رودخانه می‌سی‌سی‌پی است و عقب‌نشینی این رودخانه باعث به‌وجود آمدن دلتاها و مناطق باتلاقی زیادی شده‌است. قسمت‌هایی از مناطق لوئیزیانا نیز به شکل چندزبانه و چند فرهنگی هستند که این موضوع عمدتاً به سدهٔ ۱۸ برگشته که این زبان‌ها و فرهنگ‌ها از نوع فرانسوی، اسپانیایی، محلی آمریکایی و آفریقایی به اینجا منتقل شدند. پیش از اینکه آمریکا این قسمت را در سال ۱۸۰۳ خریداری کند، منطقه‌ای که امروزه لوئیزیانا نام دارد، از مستعمرات و مناطق تحت استعمار اسپانیا و فرانسه بوده‌است. همچنین این ایالت یکی از اصلی‌ترین مناطق آمریکا در امر برده‌داری در سدهٔ ۱۸ بود.

گامبو نوعی غذای بومی لوئیزیانا است.

## نام
نام این ایالت به افتخار شاه فرانسه لوئی چهاردهم گذاشته شده‌است.

## اقتصاد
در سال ، این ایالت تولید ناخالص داخلی برابر با  میلیارد دلار داشت، که بیش از تولید ناخالص داخلی کشور اسرائیل ( میلیارد دلار) بود. از مهمترین ارکان اقتصاد این ایالت می‌توان صنایع شیمیایی، پتروشیمی و پالایشگاه‌ها را نام برد. ماهیگیری و کشت پنبه نیز در این ایالت بسیار پر رونق است.

سس تاباسکو در این ایالت تولید می‌شود.

پل لیک پانتچرترین کازوی یکی از طولانی‌ترین پل‌های جهان در این ایالت قرار دارد.

## دانشگاه‌های مشهور لوئیزیانا

* دانشگاه ایالتی لوئیزیانا
* دانشگاه لوئیزیانا در لافایت
* دانشگاه نیواورلئان
* دانشگاه تولین

## مشاهیر
از افراد مشهور این سرزمین می‌توان مایکل دی‌بیکی، فیل انسلمو، بیل راسل، دانا برازیل، لویی آرمسترانگ، کینگ آلیور، کریس کوین و وینتون مارسالیس، و ایان سامرهلدر را نام برد.

## آب و هوا
260px|چپ|بندانگشتی|ایالت لوئیزیانا

لوئیزیانا دارای آب و هوای حاره‌ای با تابستان‌های مرطوب و گرم و زمستانهای معتدل بوده، متوسط دما در تابستان ۳۲ درجه و در زمستان ۲۲ درجه سانی گراد است.

## منابع

## پیوند به بیرون

* اتاق بازرگانی شهر نیواورلئان

رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۱۲ (میلادی)
رده:ایالت‌های ایالات متحده آمریکا
رده:ایالت‌های جنوبی آمریکا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۱۲ (میلادی) در ایالات متحده آمریکا
لوئیزیانا
رده:مستعمره‌های پیشین اسپانیا
رده:مستعمره‌های پیشین فرانسه
رده:سرزمین اصلی ایالات متحده آمریکا
کارولینای شمالی

بندانگشتی|303px|مقایسهٔ تولید ناخالص داخلی ایالت‌های آمریکا با کشورهای دیگر در سال ۲۰۱۲. ایالت کارولینای شمالی در این سال تولید ناخالصی اش قابل مقایسه کشور نروژ بوده‌است.

**کارولینای شمالی**  یکی از ایالت‌های جنوب‌شرقی آمریکا است. این ایالت یکی از سیزده ایالتی است که در جریان انقلاب آمریکا علیه سلطه بریتانیا قیام کردند. مرکز آن رالی و شهرهای مهم آن شارلوت و اشویل است.
[بندانگشتی|250px|چپ| [رشته کوه آپالیشین جنوبی واقع در غرب ایالت]]

## مراکز جذب توریست
جنگل ملی پیسگاه و پارک ملی کوه‌های اسموکی در این ایالت قرار دارند.
[بندانگشتی|چپ|250px|[قصر بیلتمور در ایالت کارولینای شمالی]]

## اقتصاد
در سال ، این ایالت تولید ناخالص داخلی برابر با  میلیارد دلار داشت، که قابل مقایسه با تولید ناخالص داخلی کشور نروژ ( میلیارد دلار) در همان سال بود. این ایالت در زمینه پزشکی و تحقیقات پزشکی بعد از ماساچوست و کالیفرنیا و تگزاس و نیویورک جزو ایالت‌های پیشرو است. کارولینای شمالی با تولید ۳۰ درصدی سیگار بزرگ‌ترین ایالت تولیدکننده سیگار در آمریکا می‌باشد.
همچنین کارخانه کامیون سازی ماک در این ایالت قرار دارد.

## مراکز علمی-فرهنگی
کارولینای شمالی از سه دانشگاه بزرگ بهره می‌برد که این سه دانشگاه، هسته آکادمیک تشکیل دهندهٔ شهرک مثلث تحقیقاتی کارولینای شمالی می‌باشند. این سه، دانشگاه دوک، دانشگاه ایالتی کارولینای شمالی، و دانشگاه کارولینای شمالی در چپل هیل هستند. مؤسسه ملی علوم بهداشت محیط زیست ایالات متحده آمریکا نیز در این ایالت قرار دارد.

## مشاهیر
از افراد سرشناس این ایالت می‌توان تلانیوس مانک، جان کولترین، چارلی رز، روبرتا فلک، اوا گاردنر، برندی لاو و اندی گریفیت را نام برد.

## منابع

## پیوند به بیرون


رده:استعمار اسپانیا در قاره آمریکا
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۷۸۹ (میلادی)
رده:ایالت‌های ایالات متحده آمریکا
رده:ایالت‌های جنوبی آمریکا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۷۸۹ (میلادی) در ایالات متحده آمریکا
رده:حالت فرانکلین
رده:مستعمره‌های پیشین بریتانیا
رده:سرزمین اصلی ایالات متحده آمریکا
رده:جنوب شرق ایالات متحده آمریکا
جورجیا

بندانگشتی|335px|مقایسهٔ تولید ناخالص داخلی ایالت‌های آمریکا با کشورهای دیگر در سال ۲۰۱۲. ایالت جورجیا در این نقشه با کشور بلژیک مقایسه شده‌است.
**جورجیا**  یکی از ایالت‌های جنوبی آمریکا است. این ایالت یکی از سیزده ایالتی است که در جریان انقلاب آمریکا علیه سلطه بریتانیا قیام کردند. پایتخت و شهرهای مهم آن ساوانا، آتلانتا و آگوستا است.

## نام
این ایالت به افتخار جرج دوم پادشاه بریتانیا، نامگذاری شده‌است.

## مردم
اکثر مردمان این ایالت سفیدپوست هستند اما تعداد زیادی از سیاه‌پوستان نیز در آن ساکنند. همچنین جمعیت ایرانی‌تبار قابل توجهی در این ایالت ساکن است.

## اقتصاد
در سال ، این ایالت تولید ناخالص داخلی برابر با  میلیارد دلار داشت، که قابل مقایسه با تولید ناخالص داخلی کشور آرژانتین ( میلیارد دلار) بود.

شبکه جهانی سی‌ان‌ان (CNN) و شرکت دلتا ایرلاینز در آتلانتا واقع‌اند.
[بندانگشتی|300px|شهر [آتلانتا]]

## مشاهیر
از افراد مشهور این ایالت می‌توان شیخ آهنین، کارسون مک‌کولرز، مدلین پرو، جیمی کارتر، ری چارلز، لارنس فیشبرن، مارتین لوتر کینگ، الن جکسون، چندلر ریگز، ری استیونز و شخصیت اصلی رمان بربادرفته یعنی اسکارلت اوهارا را نام برد.

## مراکز علمی و فرهنگی مشهور
مؤسسه فناوری جورجیا در رشته‌های فنی‌مهندسی دارای اعتبار بسیار بالایی در ایالات متحده است. دانشگاه اموری (Emory) نیز در رشته‌های مدیریت، علوم انسانی، و علوم پزشکی در سطح کشور بسیار شناخته شده‌است. جیمی کارتر رئیس‌جمهور پیشین ایالات متحده عضو هیئت علمی این دانشگاه است.
* دانشگاه اموری
* دانشگاه جورجیا
* مؤسسه فناوری جورجیا
* دانشگاه ایالتی جورجیا
* کتابخانه و موزه جیمی کارتر

## پیوند به خارج
بندانگشتی|300px|سد آلاتونا بر روی رودخانه اتووا در جورجیا

* Atlanta-Persians.com
* Persian Community Center of Atlanta 
* اعتراض ایرانیان مقیم آتلانتا
* ایستگاه رادیویی ایرانیان آتلانتا
* Iranian Student Association at Georgia Tech
* مرکز زبان فارسی در دانشگاه اموری
* اتاق بازرگانی کلان‌شهر آتلانتا

## منابع


رده:ایالات کنفدراسیون مؤتلفه آمریکا
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۷۸۸ (میلادی)
رده:ایالت‌های ایالات متحده آمریکا
رده:ایالت‌های جنوبی آمریکا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۷۸۸ (میلادی) در ایالات متحده آمریکا
رده:مستعمره‌های پیشین بریتانیا
رده:مستعمره‌ها و تحت‌الحمایه‌های پیشین بریتانیا در قاره آمریکا
دیکسی

در زبان عوام آمریکا اصطلاح دیکسی (Dixie) به ایالت‌های جنوبی آمریکا گفته می‌شود. درباره ریشه این نام گمان‌هایی زده می‌شود ولی هیچکدام قطعیت ندارد.
به ایالت آلاباما و بویژه به پایتخت آن مانتگُمری هم اصطلاحآ «قلب دیکسی» گفته می‌شود.

## منابع

* 

رده:تاریخ ایالات متحده آمریکا
رده:جغرافیای ایالات متحده آمریکا
رده:فرهنگ در ایالات متحده آمریکا
رده:فرهنگ در ایالت‌های جنوبی آمریکا
رده:منطقه‌های ایالات متحده آمریکا
رده:منطقه‌های ایالت‌های جنوبی آمریکا
منچوری

بندانگشتی|چپ|270px|مناطق چین. رنگ سرمه‌ای نشاندهنده منچوری است.
**مَنْچوری** یا **مَنْچورِسْتان** (در زبان منچو: Manju، به چینی ساده: 满洲، چینی سنتی: 滿洲، به پین‌یین: Mǎnzhōu) نام منطقه شمال شرقی کشور جمهوری خلق چین است. منچوری سکونتگاه قدیمی اقوامی مانند ژیانبی، خیتان‌ها، جورچن (منچو) است. نام رایجتر در زبان چینی برای آن منطقه دونگبی (Dongbei) است که به معنی شمال شرقی است.

[250px|بندانگشتی|چپ|منچوری داخلی: [شمال شرقی چین = قرمز، مغولستان داخلی شرقی = صورتی]]
[بندانگشتی|نقشه [منچوکو (۱۹۳۳–۱۹۴۵)]]

## شهرهای اصلی منچوری
* شنیانگ
* دالیان
* هاربین
* چانگچون
* چیچیهار (Qiqihar)
* شهر جیلین

## جستارهای وابسته
* تاریخ چین
* مانچوکوئو
* ملی‌گرایی منچوری

## منابع

Wikipedia contributors, "Manchuria," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Manchuria&oldid=185695079 (accessed February 12, 2008).

## پیوند به بیرون


رده:تاریخ چین
رده:چین
رده:شمال شرق آسیا
رده:منطقه‌های تاریخی در روسیه
رده:منطقه‌های تاریخی
رده:حوزه‌های نفوذ فرهنگی
رده:فتح آسیای میانه توسط روسیه
موزه هنان

**موزه هنان** یکی از موزه‌های استان هنان چین است.

این موزه در سال ۱۹۲۷ میلادی در شهر کایفنگ بنیاد شد اما سالها بعد به شهر ژنگژو انتقال یافت.
موزه هنان دارای مجموعه‌های بسیاری است که به صورت موضوعی به نمایش درآمده‌اند. مجموعه «روشنایی تمدن باستانی هنان» بزرگ‌ترین و باارزش‌ترین این مجموعه بشمار می‌آید. در مجموعه دارای ۱۰۰۰ قطعه آثار هنری و باستانی است که همگی از شاهکارهای موزه به‌شمار می‌روند.

آثار برنزی دوره امپراتوران دودمان شانگ (سده ۱۶ تا ۱۱ پیش از میلاد)، آثار آرامگاه‌های امپراتوران دودمان هان (۲۰۶ پیش از میلاد تا ۲۲۰ میلادی)، آثار سفالینه‌های رنگین دوره امپراتوران دودمان تانگ (۶۱۸ تا ۹۰۷ میلادی) و سفالینه‌های امپراتوران دودمان سونگ (۹۶۰ تا ۱۲۷۹ میلادی). از دیگر مجموعه‌های موزه هنان می‌توان به «یشم‌های باستانی هنان»، «برنزهای حکومت چو»، «شاهکارهای هنری دودمان‌های مینگ و کینگ» اشاره کرد.

ساختمان موزه تازه هنان در سال ۱۹۹۸ میلادی در شهر کایفنگ بنا شده‌است و این موزه بار دیگر به این شهر باستانی بازگشت. نمای موزه شبیه یک هرم است و در واقع از طرح یک رصدخانه باستانی کایفنگ که در زمان دودمان امپراتوران یوان ساخته شده بود، الهام گرفته‌است.

## نگارخانه

Image:Henan Museum traditional performance pic 4.jpg|
File:Mural painting of four animals in clouds.jpg|
File:Fuhao Owl-shaped bronze Zun.jpg|
File:Bronze_jin_from_Henan.jpg|
File:Spring and Autumn Bronze Ding.jpg|


## منابع

* جام جم آنلاین

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۲۷ (میلادی) در چین
رده:تاریخ چین
رده:ژنگ‌ژوو
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در ژنگ‌ژوو
رده:موزه‌های هنری و نگارخانه‌ها در چین
رده:موزه‌های استان هنان
رده:موزه‌های تاریخ طبیعی در جمهوری خلق چین
رده:موزه‌های تاریخی در جمهوری خلق چین
رده:موزه‌های چین
رده:موزه‌ها و نگارخانه‌های هنری بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۲۷ (میلادی)
ولسوالی اورگون

**اُرگون** یکی از ولسوالی‌های ولایت پکتیکا در افغانستان است. اهالی و باشندگان اصیل ولسوالی ارگون (قوم فرملی) تاجیک است که از جمله روشن‌ترین مردمان ولایت پکتیکا به شمار می‌آیند و در اطراف مرکز ولسوالی اقوام پشتون زدران (جدران)، خروتی و پیرکوتی ساکن‌اند. در مرکز ولسوالی اورگون قلعۀ قدیمی (هشت‌ضلعی) واقع است که در میان مردمان محل به‌نام اشرخ (هشت‌رخ) مشهور است. بیشتر باشندگان این ولسوالی تاجیک ها و پشتون‌ها هستند و به زبان‌های فارسی و پشتو گفتار می‌کنند.

## منبع
ویکی‌پدیای انگلیسی

ارگون

ارگون 
ارگون در اصل از مربوطات کته واز بوده، کته واز مناطق وسیع در ولایت پکتیکا بود که شامل ارگون، سرحوضه، گومل و شاران بود. که ساکنان اصلی آن هزاره‌ها بودند که پس از تسلط عبدالرحمان‌خان افغان، این مناطق توسط کوچی‌ها تقسیم‌بندی شده و با حمایت نیروهای عبدالرحمانی بر مردمان بومی منطقه حمله صورت گرفته و تعداد زیادی از مردم قتل‌عام و تعداد کمی از مردم هم به غزنی، لوگر و کابل مهاجرت نمودند. اما تا هنوز یکی از مکان‌های تاریخی آن به نام هشت‌رُخ، و دهات و قریه‌ها با نام‌های قدیمی فارسی یاد می‌شود.
وایومینگ

**وایومینگ**  ایالتی در مناطق کوهستانی غرب ایالات متحده است. این ایالت از لحاظ وسعت در جایگاه دهم قرار دارد و کم جمعیت‌ترین ایالت آمریکا است. دو سوم غربی ایالت را کوه‌ها و مراتع دامنه شرقی رشته‌کوه راکی تشکیل می‌دهند، در حالی که یک سوم شرقی دشت مرتفعی است که با نام بالادشت  شناخته می‌شود. شاین پایتخت و پرجمعیت‌ترین شهر این ایالت است و جمعیتی برابر ۶۰٬۰۰۰ نفر را در خود جای داده‌است. شهر کاسپر در مقام دوم قرار دارد.

## تاریخ
[بندانگشتی|راست|رهبران قبایل سرخ‌پوست در حال انعقاد «پیمان [صلح» با ژنرال ویلیام شرمن در زمان جنگ داخلی آمریکا در وایومینگ.]]
وایومینگ نخستین ایالت امریکاست که در سال ۱۸۶۹ حق رای زنان را در انتخابات محلی و ایالتی در این ایالت به رسمیت شناخت. نخستین فرماندار زن آمریکا نیز که در وایومینگ به قدرت رسید نلی تیلو راس بود.

## اقتصاد
بندانگشتی|304px|مقایسهٔ تولید ناخالص داخلی ایالت‌های آمریکا با کشورهای دیگر در سال ۲۰۱۲. ایالت وایومینگ در این سال تولید ناخالصی اش قابل مقایسه با کشور غنا بوده‌است.
در سال ، این ایالت تولید ناخالص داخلی برابر با  میلیارد دلار داشت،
که تقریباً برابر تولید ناخالص داخلی کشور غنا( بود.

## پارک‌های ملی
شهرت ایالت بیشتر بخاطر پارک‌های آن همانند پارک ملی یلوستون و جنگل ملی شوشونی، و نیز جنگلهای وسیع آن همانند جنگل ملی کاریبو-تارگی و جنگل ملی بریجر-تیتان است.

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرها و روستاهای وایومینگ

## پیوند به بیرون

* اتاقک بازرگانی شاین
* سازمان گردشگری ایالت وایومینگ


رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۹۰ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۹۰ (میلادی) در ایالات متحده آمریکا
رده:غرب ایالات متحده آمریکا
رده:سرزمین اصلی ایالات متحده آمریکا
کتاب جامعه

بندانگشتی|کتاب جامعه
کتاب **جامعه بن داود** (در عبری: מגילת קהלת کوهِلِت) نام یکی از بخش‌های عهد عتیق کتاب مقدس است. به نظر می‌رسد در طول زمان، توسط نویسندگان دیگری، چیزهایی بر متن اصلی افزوده شده باشد. کتاب خود زندگینامه‌ای است از زبان پادشاه اورشلیم (سلیمان پسر داوود) که دریافته است قسمت اعظم زندگی اش باطل بوده‌است.

کتاب جامعه به‌طور مستقیم نویسنده آن را شناسایی نمی‌کند. آیات زیادی وجود دارد که نشان می‌دهد سلیمان (زندگی بین سال‌های ۹۷۰ تا ۹۳۱ قبل از میلاد) این کتاب را نوشته‌است. سرنخ‌هایی در این زمینه وجود دارد که ممکن است نشان دهد شخص دیگری پس از مرگ سلیمان کتاب را نوشته‌است، احتمالاً چند صد سال بعد. با این حال، باور متعارف این است که نویسنده در واقع سلیمان است.

## بررسی اجمالی
کتاب جامعه با یک تعجب شگفت‌انگیز شروع می‌شود:

«بی‌معنی! بی‌معنی!
معلم می‌گوید.
کاملاً بی‌معنی!
همه چیز بی‌معنی است» (جامعه ۱: ۲). در ترجمه‌های دیگر به جای کلمه بی‌معنی کلمه بیهودگی یا بیهودگی وجود دارد.

نکته همین است: سلیمان در سنین پیری همه چیز این دنیا را خالی و بی‌معنا یافته‌است. این نوحه، مضمون کل کتاب می‌شود. گفتن اینکه همه چیز بی‌معنی است، مایوس‌کننده به نظر می‌رسد. این متن در جامعه ۱:۱۴ یافت می‌شود: «تمام کارهایی را که در زیر آفتاب انجام می‌شود، دیده‌ام. همه آنها بی‌معنی هستند.» عبارت کلیدی زیر آفتاب است که در سراسر کتاب تکرار شده‌است. سلیمان دیدگاهی محدود به زمین دارد. او فقط زندگی «زیر خورشید» را در نظر می‌گیرد؛ یعنی یک زندگی بشری که بدون توجه به خدا زندگی می‌کرد. از این منظر بی خدا، همه چیز در واقع «بی معنی» است. در کتاب جامعه، سلیمان از ده چیز بیهوده بحث می‌کند - ده چیز که وقتی از نقطه نظر محدود «زیر خورشید» در نظر گرفته شود «بی معنا» است.
# بدون خدا، خرد انسان بی‌معنی است (۲: ۱۴–۱۶)
# کار (۲:۱۸–۲۳)؛
# انباشتن چیزها (۲:۲۶);
# خود زندگی (۳:۱۸–۲۲)؛
# رقابت (۴:۴);
# کار بیش از حد خودخواهانه (۴:۷–۸)؛
# قدرت و اقتدار (۴:۱۶);
# حرص و آز (۵:۱۰);
# ثروت و افتخارها (۶:۱–۲)؛
# دین آشکار (۸: ۱۰–۱۴).

وقتی سلیمان می‌گوید: «همه چیز بی معنی است»، منظور او این نبود که همه چیز در جهان ارزش صفر دارد. بلکه منظور او این است که تمام تلاش‌های انسان غیر از اراده خداوند بی معناست. سلیمان همه چیز را داشت و همه چیز را امتحان کرده بود، اما وقتی خدا را از معادله کنار گذاشت، چیزی او را راضی نکرد. سلیمان بیان می‌کند که در زندگی هدفی وجود دارد که در شناخت خدا و عمل به دستورهای او یافت می‌شود. به همین دلیل است که سلیمان کتاب خود را اینگونه پایان می‌دهد: «اکنون همه شنیده شده‌است. در اینجا نتیجه کار این است: از خدا بترسید و احکام او را نگاه دارید، زیرا این وظیفه همه بشریت است.» (جامعه 12:13).

## جستارهای وابسته
* معنی زندگی

## منابع
### پانویس

### کتابشناسی
* کتاب مقدس عهد عتیق و عهد جدید، ترجمه فاضل خان همدانی، ویلیام گلن، هنری مرتن، تهران: اساطیر، ۱۳۷۹، 
* 
* 


رده:ادبیات حکمت
رده:سلیمان
رده:سوکوت
رده:عهد عتیق
رده:کتاب‌های سده ۲ (پیش از میلاد)
رده:کتاب‌های سده ۴ (پیش از میلاد)
رده:کتاب‌های سده ۵ (پیش از میلاد)
رده:کتاب‌های عهد عتیق
رده:کتوویم
خاور دور

بندانگشتی|300px

**خاور دور** یک منطقه جغرافیایی است که شرقی‌ترین بخش قاره آسیا را دربرمی‌گیرد. در زبان انگیسی (و برابر آن در بسیاری از زبان‌های دیگر) برای اشاره به آسیای شرقی (شامل آسیای شمال شرقی)، آسیای شمالی (شرق دور روسیه) و آسیای جنوب شرقی است. آسیای جنوبی نیز گاهی به دلایل اقتصادی و فرهنگی جزئی از آن محسوب می‌شود.

در دوران مدرن، اصطلاح خاور دور به‌طور گسترده‌ای از کار افتاده و آسیا-اقیانوسیه جایگزین آن شده است، درحالی که اصطلاحات خاورمیانه و **[[خاور نزدیک]]**، هنوز هم امروزه معمولاً استفاده می‌شود.

به بیان دیگر **خاور دور** ذاتاً یک واژهٔ اروپامحور است زیرا بخشی از یک پارادایم جغرافیایی است که در آن حتی آسیای غربی نیز «خاور نزدیک» یا «خاورمیانه» نامیده می‌شود و به همین دلیل از اواسط قرن بیستم دیگر رسانه‌های بین‌المللی آن را جایگزین کرده‌اند.

**خاور دور** از سدهٔ ۱۲ وارد ادبیات جغرافیای سیاسی اروپاییان شد با این معنی که خاور دور، دورترین قسمت از سه بخش شرقی است که فراتر از خاور نزدیک و خاورمیانه است. به همین دلیل مردم کشور چین نیز از سدهٔ ۱۹ و اوایل سدهٔ ۲۰ جهان غرب را غرب دور «Tàixī ()» یعنی هر آنچه در غرب جهان عرب قرار دارد نامیدند.

از بعد از دهه ۶۰ میلادی، جمله «آسیای شرق و جنوب شرقی»  در رسانه‌های جمعی جایگزین این اصطلاح شد.

## جستارهای وابسته
* خاور نزدیک
* خاورمیانه

## منابع

رده:آسیا-اقیانوسیه
رده:آسیا
رده:اروپامحوری
رده:اصطلاحات ژئوپلیتیک
رده:جنوب شرق آسیا
رده:شرق آسیا
رده:شمال آسیا
رده:مناطق جغرافیایی
رده:شمال شرق آسیا
ایلینوی

**ایلینوی**  از ایالت‌های غرب میانه آمریکا است. پایتخت آن اسپرینگ‌فیلد و شهر مهم آن شیکاگو است.

ایلینوی یکی از دموکرات‌ترین ایالت‌های آمریکا شناخته می‌شود چرا که در نیم قرن اخیر همواره حزب دمکرات آمریکا پیروز انتخابات‌های این ایالت بوده است. نام این ایالت از واژهٔ سرخ‌پوستی (Illiniwek) به معنای «مردمان خوب» اقتباس شده است.

## جغرافیا
ایالت ایلینوی از ایالات غرب میانه کشور آمریکا به حساب می‌آید. این ایالت از سمت غرب با ایالت‌های آیووا و میزوری؛ از سمت شرق با ایالت ایندیانا، از سمت شمال با ایالت ویسکانسین، از سمت جنوب با ایالت کنتاکی و از سمت شمال‌شرقی و به‌وسیله دریاچه میشیگان با ایالت میشیگان مرز مشترک دارد. مساحت ایالت ایلینوی در حدود یکصد و پنجاه هزار کیلومترمربع و جمعیت آن تقریباً دوازده میلیون و چهارصد هزار نفر می‌باشد. پایتخت ایالت ایلینوی شهر اسپرینگ‌فیلد بوده و شهر شیکاگو بزرگ‌ترین و معروفترین شهر این ایالت است.

## اقتصاد
اقتصاد این ایالت بر پایه شرکت‌های مهمی همچون نویستار، کاترپیلار، جان دیر و شرکت هواپیمایی بوئینگ بوده و از تولید ناخالص داخلی بالایی برخودار می‌باشد.
در سال ، این ایالت تولید ناخالص داخلی برابر با  میلیارد دلار داشت، که رقمی تقریباً برابر با تولید ناخالص داخلی کشور هلند ( میلیارد دلار) بود.
بندانگشتی|310px|مقایسهٔ تولید ناخالص داخلی ایالت‌های آمریکا با کشورهای دیگر در سال ۲۰۱۲. ایالت ایلینوی در این سال تولید ناخالصی اش قابل مقایسه با کشور هلند بوده است.

## مراکز علمی
مراکز پژوهشی بزرگی همچون آزمایشگاه ملی آرگون و فرمی نیز در این ایالت قرار دارند. همچنین تعدادی از دانشگاه‌های مهم و برتر خصوصی و دولتی آمریکا در ایالت ایلینوی قرار دارند. دانشگاه‌های خصوصی مهم عبارتند از:
* دانشگاه شیکاگو
* دانشگاه نورت‌وسترن
* مؤسسه فناوری ایلینوی
* دانشگاه لویولا شیکاگو
موسسات آموزش عالی عمومی عبارتند از:
* دانشگاه ایلینوی در اربانا-شمپین
* دانشگاه ایلینوی در شیکاگو
* دانشگاه ایلینوی جنوبی
* دانشگاه ایلینوی شمالی
* دانشگاه ایلینوی غربی

## مشاهیر
از افراد مشهور این سرزمین می‌توان این افراد را نام برد.
* رونالد ریگان
* باراک اوباما
* هیلاری کلینتون
* والت دیزنی
* ارنست همینگوی
* انتان لاوی
* سی‌ام پانک
* رابرت میلیکان
* جین کروپا
* دونالد رامسفلد
* جیلین آندرسون
* ری بردبری
* مایلز دیویس
* هریسون فورد
* باب ادنکیرک
* فرانسیس مک‌دورمند
* بابی فیشر

## مراکز گردشگری
از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری این ایالت تپه‌های کاهوکیا که در جنوب این ایالت قرار دارند را می‌توان نام برد.

## وبگاه به خارج
* اتاق بازرگانی شهر شیکاگو
* آزمایشگاه ملی آرگون
* متن منتشرهٔ فرماندار ایالت ایلینوی بمناسبت گرامیداشت دکتر محمد مصدق

## نگارخانه

## منابع

## جستارهای وابسته

* ساختمان پایتخت ایالت ایلینوی


رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۱۸ (میلادی)
رده:ایالت‌های ایالات متحده آمریکا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۱۸ (میلادی) در ایالات متحده آمریکا
رده:سرزمین اصلی ایالات متحده آمریکا
رده:غرب میانه آمریکا
رده:مستعمره‌های پیشین فرانسه