یهودا هناسی

بندانگشتی|نمایی از آرامگاه و سنگ‌مزار یهودا هاناسی - ۲۰۰۸
**یهودا هاناسی** (عبری: יהודה הנשיא‌) از رهبران اصلی جامعه یهود و از بزرگ‌ترین تنائیم بود؛ او بدین سبب که رئیس سنهدرین بود با عنوان ناسی شناخته می‌شد که معنای شاهزاده را نیز دارد. او در بین یهودیان، همچنین با نام، *ربینو هاقدوش* (عبری: רבינו הקדוש یا *استاد مقدس ما*) شناخته می‌شد. بر اساس میشنا، در همان روزی به‌دنیا آمد که ربی عقیوا درگذشت. علت عمدهٔ شهرت او، تدوین و نگارش کتاب میشنا است. نگارش این کتاب با همکاری عدهٔ زیادی از ربی‌های یهودی در مورد قانون شفاهی یهود تدوین شد. یهودا هاناسی: او از حدود سال ۱۳۵ تا ۲۱۷ میلادی زندگی کرد. او یکی از رهبران اصلی جامعه یهودی در یهودای تحت اشغال روم پس از شورش بارکوخبا بود.

## عنوان های او
عنوان نَسی برای روسای سنهدرین استفاده می‌شد. او اولین نَسی بود که این عنوان به طور دائم به نامش افزوده شد؛ در ادبیات سنتی معمولاً به او "ربی یهودا هاناسی" گفته می‌شود. با این حال، اغلب (و همیشه در میشنا) او صرفاً ربی "معلم من" (רבי)، استاد بی‌نظیر، نامیده می‌شود. گاهی اوقات نیز به او رَبֵּנוּ "استاد ما" گفته می‌شود. همچنین به دلیل دیانت عمیقش، به او "רבנו הקדוש" (رَبֵּנוּ הַקָּדוֹשׁ) "استاد مقدس ما" نیز اطلاق می‌شود.

## زندگی نامه

### نوجوانی
ییهودا در سال ۱۳۵ میلادی در استان جدید تأسیس شده روم به نام سوریه فلسطین به دنیا آمد و پسر شمعون بن گملییِل دوم بود. طبق تلمود، او از نسل داوود بود. گفته می‌شود که او در همان روزی به دنیا آمد که ربی آکیوا به عنوان یک شهید جان باخت. تلمود پیشنهاد می‌کند که این امر نتیجه تقدیر الهی بود: خداوند رهبر دیگری از مقام بلندمرتبه برای مردم یهود فراهم کرد تا جایگزین آکیوا شود. محل تولد او مشخص نیست.
بندانگشتی|جلیل باستان.
یهودا جوانی خود را در شهر عوشا در جلیل سفلا سپری کرد. پدرش احتمالاً همان آموزشی را که خود دریافت کرده بود، به او نیز داده بود، از جمله زبان یونانی کوینه. این آگاهی از زبان یونانی به او این امکان را داد که واسطه‌ای بین یهودیان و مقامات روم باشد. او زبان یونانی را بر زبان آرامی فلسطینی یهودی ترجیح می‌داد. در خانه یهوذا، فقط زبان عبری صحبت می‌شد و خدمتکاران خانه به خاطر استفاده از اصطلاحات عبری پیچیده شناخته می‌شدند.
بندانگشتی|میقوا در عوشا.
یهودا خود را به مطالعه شریعت شفاهی و کتبی اختصاص داد. او زیر نظر برخی از برجسته‌ترین شاگردان آکیوا تحصیل کرد. به عنوان شاگرد آن‌ها و از طریق گفتگو با دیگر مردان برجسته‌ای که در اطراف پدرش جمع می‌شدند، او پایه‌گذاری قوی‌ای برای کار علمی‌اش در طول زندگی‌اش ایجاد کرد: ویرایش میشنا.

### اساتید او
معلم یهودا در عوشا، یهودا بن ایلا بود که به طور رسمی در خانه پاتریارک به عنوان قاضی در مسائل دینی و حقوقی مشغول به کار بود. در سال‌های بعد، یهودا توصیف کرد که چگونه در دوران کودکی خود، کتاب استر را در عوشا در حضور یهودا بن ایلا خوانده است.

یهودا احترام ویژه‌ای برای یوسف بن حلفتا، شاگرد آکیوا که نزدیک‌ترین روابط را با شمعون بن گملییِل داشت، قائل بود. زمانی که در سال‌های بعد یهودا به نظرات یوسف اعتراض می‌کرد، می‌گفت: "ما بیچارگان به حمله به یوسف می‌پردازیم، اگرچه زمان ما با او مانند دنیوی و مقدس است!" یهودا در مناخوت ۱۴الف یک هلاخا از یوسف نقل می‌کند.

یهودا در تقوعه زیر نظر شمعون بار یوحای تحصیل کرد, محلی که برخی آن را با مرون شناسایی کرده‌اند. او همچنین با العازار بن شموآ تحصیل کرد. یهودا با ربی مئیر تحصیل نکرد، به احتمال زیاد به دلیل اختلافات که مئیر را از خانه پاتریارک دور ساخت. با این حال، او خود را خوشبخت می‌دانست که حتی از پشت سر مئیر را دیده است.

یکی دیگر از معلمان یهودا ناتان بابلی بود که او نیز در درگیری میان مئیر و پاتریارک نقش داشت؛ یهودا اعتراف کرد که یک بار در دوره شور و شوق جوانی، نتواسته است ناتان را به درستی احترام کند. در سنت هلاخیک و اگادیک، نظر یهودا اغلب مخالف نظر ناتان است.

در سنت یروشلمی، یهودا بن کرشای (متخصص هلاخا که به عنوان دستیار شمعون بن گملییِل ذکر شده است) به عنوان معلم واقعی یهودا معرفی می‌شود. یعقوب بن حنینا (ممکن است همان ربی یعقوب باشد که پدرش ذکر نشده و به نام او یهودا جملات هلاخیک نقل می‌کند) نیز به عنوان یکی از معلمان یهودا ذکر شده است و گفته می‌شود که از او خواسته بود جملات هلاخیک را تکرار کند.

یهودا همچنین از پدرش (شمعون بن گملییِل) تعلیم گرفته بود؛ زمانی که هر دو در مسئله‌ای هلاخیک اختلاف نظر داشتند، پدر معمولاً سخت‌گیرتر بود. خود یهودا می‌گوید: "نظر من به نظر خودم صحیح‌تر از نظر پدرم به نظر می‌رسد"; و سپس دلایل خود را می‌آورد. تواضع یکی از ویژگی‌های یهودا بود و او به شدت در پدرش به آن ارادت می‌ورزید، کسی که برتری شمعون بار یوحای را به طور علنی به رسمیت می‌شناخت، بدین ترتیب همان تواضع را مانند بنی بتیرا زمانی که به هلیل راه دادند و همانطور که یوناتان داوطلبانه اولویت را به دوست خود داوود داد، نشان می‌داد.

### رهبری
هیچ اطلاعاتی در مورد زمانیکه یهودا جانشین پدرش به عنوان رهبر یهودیان باقی‌مانده در سرزمین اسرائیل شد، وجود ندارد. طبق روایت راشی، پدر یهودا، شمعون، پیش از انتقال سنهدرین به شفارعام (که اکنون شفا عمرو نام دارد)، به عنوان نَسی یا رئیس سنهدرین در عوشا خدمت کرده بود. طبق یک سنت، کشور در زمان مرگ شمعون بن گملییِل تنها به دلیل بلایای حشره‌ای از جمله طاعون ملخ‌ها و مشکلات دیگر دچار بحران بود.

سنهدرین از شفارعام به بیت شعریم (که اکنون بخشی از مقبره بیت شعریم است) منتقل شد، جایی که سنهدرین تحت رهبری یهودا قرار گرفت. او مدت طولانی در اینجا خدمت کرد. در نهایت، یهودا با دادگاه از بیت شعریم به سفوریس منتقل شد، جایی که او حداقل 17 سال از عمر خود را در آنجا سپری کرد. یهودا سفوریس را عمدتاً به دلیل شرایط نامساعد سلامتی خود انتخاب کرد، زیرا هوای خالص و ارتفاع زیاد آن به بهبود وضعیت سلامتی او کمک می‌کرد. با این حال، یادبود یهودا به عنوان یک رهبر عمدتاً با بیت شعریم مرتبط است: "حکماء آموختند: آیه می‌گوید: «عدالت، عدالت را دنبال کن.» این می‌آموزد که باید به دنبال حکمایی رفت که در آکادمی‌ها هستند. مثلاً [...] بعد از ربی یهودا هاناسی به بیت شعریم[.]"
بندانگشتی|سفوریس.

در میان معاصران یهودا در سال‌های اولیه فعالیتش، افرادی چون العازار بن شمعون، اسماعیل بن یوسف، یوسف بن یهوذا و شمعون بن العازار بودند. معاصران و شاگردان معروف‌تر او شامل شمعون بن منسی، پینحاس بن یایر، العازار ها-کپر، پسرش بار کپر، حیّا بزرگ، شمعون بن حلفتا و لوی بن سیسی بودند. در میان شاگردان او که به عنوان اولین نسل از آمورائیم پس از مرگ او تدریس کردند، می‌توان به حنینا بار حاما و هوشعیا ربّا در سرزمین اسرائیل و ابّا اریکا و ساموئل از نهرده در بابل (منطقه پایین میان‌رودان) اشاره کرد.

فقط سوابق پراکنده‌ای از فعالیت‌های رسمی یهودا وجود دارد. این موارد شامل: تجلیل از شاگردان او؛ توصیه شاگردان برای مناصب اجتماعی؛ دستورات مربوط به اعلام ماه نو؛ بهبود قوانین مربوط به سال شمیتا؛ و دستورات مربوط به ده درصد در نواحی مرزی سرزمین اسرائیل است. او مجبور شد از این دستورات دفاع کند زیرا اعضای خانواده پاتریارک در مقابل آن ایستادگی کردند. بهبودهایی که او برای روز تیشا بآو در نظر داشت، توسط کالج علمی مانع شد. بسیاری از تصمیمات دینی و حقوقی که توسط یهودا به همراه دادگاهش، کالج علما، اتخاذ شد، ثبت شده است.

طبق تلمود، ربی یهوذا هاناسی بسیار ثروتمند بود و در روم احترام زیادی داشت. او دوستی نزدیکی با "آنتونیوس" داشت، که احتمالاً امپراتور آنتونیوس پیوس بود، اگرچه به احتمال زیاد دوستی مشهور او با یکی از امپراتوران مارکوس آئورلیوس آنتونیوس یا آنتونیوس که به نام کاراکالا نیز شناخته می‌شود، بود و او در مسائل دنیوی و روحانی مختلف با یهودا مشورت می‌کرد. منابع یهودی از بحث‌های مختلف میان یهودا و آنتونیوس سخن می‌گویند. این موارد شامل مثل بینای نابینا و لنگ (که قضاوت بدن و روح پس از مرگ را توضیح می‌دهد)، و بحثی درباره میل به گناه است.

اقتدار دفتر یهودا با ثروتش تقویت شده بود، که در سنت‌های مختلف ذکر شده است. در بابل، گفته شد که حتی مربی اسب‌های او ثروتمندتر از شاه شاپور بود. خانه او به خانه امپراتور تشبیه شده بود. شمعون بن منسیه یهودا را ستایش کرد و گفت که او و پسرانش زیبایی، قدرت، ثروت، حکمت، سن، افتخار و برکات فرزندان را در خود جمع کرده‌اند. در دوران قحطی، یهودا انبارهای غلات خود را باز کرد و گندم را میان نیازمندان توزیع کرد. اما از لذت‌های ناشی از ثروت خود پرهیز می‌کرد و می‌گفت: "هر کس لذت‌های این دنیا را برمی‌گزیند، از لذت‌های دنیای آخرت محروم خواهد شد؛ هر کس از اولی چشم پوشد، دومی را خواهد یافت".

### مرگ
سال مرگ یهودا از این گزاره استنباط می‌شود که شاگرد او، ابّا آریکها، اندکی پیش از مرگ یهودا، در سال ۵۳۰ عصر سلوکی (۲۱۹ میلادی)، برای همیشه سرزمین اسرائیل را ترک کرد. او در دوران فرمانروایی مارکوس اورلیوس و لوسیوس وروس (حدود ۱۶۵ میلادی) منصب ریاست (پاتریارکی) را بر عهده گرفت. از این‌رو، یهودا که حدود سال ۱۳۵ میلادی زاده شده بود، در سی‌سالگی پاتریارک شد و در حدود هشتاد و پنج‌سالگی درگذشت. تلمود یادآور می‌شود که ربی یهودا شاهزاده دست‌کم ۱۷ سال در سفوریس زندگی کرد و این آیهٔ کتاب مقدس را دربارهٔ خود به کار بست: «و یعقوب هفده سال در سرزمین مصر زیست» (پیدایش ۴۷:۲۸).
بندانگشتی|مقبره یهودا هناسی.
بر پایهٔ محاسبه‌ای دیگر، او در روز پانزدهم کیسلو، سال ۳۹۷۸ آفرینش (حدود ۱ دسامبر ۲۱۷ میلادی)، در سفوریس درگذشت و پیکرش در گورستانِ بیت‌شعریم، در فاصلهٔ ۱۵٫۲ کیلومتری از سفوریس، به خاک سپرده شد؛ در جریان مراسم تشییع او، هجده توقف در ایستگاه‌های مختلف در طول مسیر انجام شد تا در هر یک برایش مرثیه‌سرایی کنند.

گفته‌اند که هنگامی که یهودا درگذشت، هیچ‌کس دلِ آن را نداشت که خبر مرگ او را به مردم نگرانِ سفوریس اعلام کند، تا آن‌که بار قپّارا، با زیرکی، خبر را در قالب تمثیلی بیان کرد و گفت: «سپاه آسمانی و آدمیانِ زمینی لوح‌های عهد را در دست داشتند؛ سپس سپاه آسمانی پیروز شد و لوح‌ها را ربود.»

جایگاه والای یهودا به‌عنوان دانشوری که به این دوره ویژگی خاص آن را بخشید، از همان آغاز با این گفته توصیف می‌شد که از زمان موسی، تورات و عظمت (یعنی دانش و منزلت) در هیچ‌کس به اندازهٔ یهودا اوّل با هم جمع نشده بود.

دو تن از پسران یهودا پس از مرگ او مناصب اقتدار را بر عهده گرفتند: گملی‌ئیل جانشین او به‌عنوان ناسی شد، و شیمون به مقام حاخامِ یشیوای او رسید.

بر اساس برخی افسانه‌های میدرشی و قبّالایی، یهودا هاناسی پسری به نام یااوِتس داشت که بدون تجربهٔ مرگ به آسمان عروج کرد.

### در داستان های تلمود
داستان‌های مختلفی در مورد یهودا نقل شده که جنبه‌های مختلف شخصیت او را نشان می‌دهند.

گفته شده که یک بار او دید گوساله‌ای را به سوی محل ذبح می‌برند که با چشمانی پر از اشک به او نگاه می‌کند، گویی از او حفاظت می‌خواهد. او به آن گفت: "برو؛ زیرا تو برای این منظور آفریده شده‌ای!" به دلیل این رفتار بی‌رحمانه نسبت به حیوان رنج‌کشیده، او با سال‌ها بیماری مجازات شد. بعداً، زمانی که خدمتکار او قصد داشت برخی از حیوانات کوچک را که در خانه‌شان بودند بکشد، او به او گفت: "بگذارید زندگی کنند، زیرا نوشته شده است: «رحمت‌های خدا بر تمامی مخلوقاتش است»." پس از این نمایش از همدردی، بیماری او برطرف شد. یهودا همچنین یک بار گفت: "کسی که از تورات بی‌خبر است نباید گوشت بخورد." دعای او هنگام خوردن گوشت یا تخم‌مرغ نیز نشانگر قدردانی از زندگی حیوانات است: "مبارک باد خداوندی که ارواح بسیاری آفریده است تا به وسیله آن‌ها جان هر موجود زنده‌ای را حمایت کند."

او با صدای بلند و گریه‌وار در مورد سه داستان مختلف از شهدا که مرگ آن‌ها آنها را شایسته زندگی آینده ساخت، فریاد زد: "یک نفر در یک ساعت دنیای خود را به دست می‌آورد، در حالی که دیگری سال‌ها نیاز دارد". او زمانی که دختران الیشع بن ابویاه، که برای صدقه درخواست می‌کردند، او را به یاد درس‌های پدرشان انداختند، گریه کرد. در افسانه‌ای که به ملاقات او با پینحاس بن یائر مربوط می‌شود، او به‌طور اشک‌ریزان پایداری بی‌تزلزل پینحاس پارسا را ستایش می‌کند که تحت حمایت نیرویی بالاتر قرار داشت. او اغلب در هنگام توضیح کتاب عزا ۲:۲ از اشک‌ریزی متوقف می‌شد و این آیه را با داستان‌هایی از تخریب اورشلیم و معبد توضیح می‌داد. هنگام توضیح برخی از آیات کتاب مقدس، او به یاد قضاوت الهی و عدم قطعیت بخشش افتاد و شروع به گریه کرد. حیا در آخرین بیماری او او را در حال گریه دید، زیرا مرگ قرار بود او را از فرصتی برای مطالعه تورات و انجام فرامین محروم کند.

یک بار، زمانی که در یک ضیافت شاگردانش علاقه خود را به زبان نرم نشان دادند، او از این فرصت استفاده کرد تا بگوید: "باشد که زبان‌های شما در ارتباطات متقابل‌تان نرم باشد" (یعنی، "با یکدیگر با ملایمت صحبت کنید و از مشاجره پرهیز کنید").

پیش از مرگ، یهودا گفت: "من به پسرانم نیاز دارم! ... بگذارید چراغ در جای همیشگی خود روشن بماند؛ بگذارید سفره در جای همیشگی خود چیده شود؛ بگذارید بستر در جای همیشگی خود آماده شود."

#### نیایش های او
هنگام تدریس تورات، یهودا اغلب درس را قطع می‌کرد تا شِمَع ییسرائل را بخواند. او دست خود را بر چشم‌هایش می‌کشید در حالی که آن را می‌خواند.
بندانگشتی|شِمَع ییسرائل.

زمانی که شراب ۷۰ ساله او را از بیماری طولانی درمان کرد، او دعا کرد: "مبارک باد خداوندی که جهان خود را به دست نگهبانان سپرده است".

او به‌طور خصوصی و روزانه پس از اتمام نمازهای واجب این درخواست را می‌خواند: "خداوندا، ای خدای من و خدای پدرانم، خواستهٔ من این است که مرا از دست گستاخان و بی‌حیایی‌ها، از مردان بد و همنشینان بد، از احکام سخت و شاکیان سخت محافظت کنی، خواه از بنی‌عهد باشند یا نباشند."

### دیگر داستان ها
رابی یهودا بن شموئل از رگنسبورگ نقل می‌کند که روح ربی یهودا هر شب جمعه در هنگام غروب به خانه‌اش می‌آمد و لباس‌های شبات بر تن داشت. او کیدوش می‌خواند و دیگران از این طریق تکلیف خود را برای شنیدن کیدوش انجام می‌دادند. یک شب جمعه، کسی به در زد. "ببخشید"، گفت خدمتکار، "نمی‌توانم الان شما را راه بدهم چون رَبِّینو هَکَدُوش در حال خواندن قیدوش است." از آن زمان به بعد یهودا دیگر نیامد، زیرا نمی‌خواست آمدنش علنی شود.

## آموزش ها و افکار او

### ویرایش میشنا
بر اساس سنت ربانی یهودی، خداوند هم قانون مکتوب (تورات) و هم قانون شفاهی را در کوه سینای کتاب مقدس به موسی داده است. قانون شفاهی همان سنت شفاهی است که خداوند به موسی داده و از او به حکما (رهبران ربی) هر نسل منتقل و آموزش داده شده است.

برای قرن‌ها، تورات تنها به‌عنوان یک متن مکتوب منتقل می‌شد که همزمان با سنت شفاهی وجود داشت. به دلیل نگرانی از اینکه سنت‌های شفاهی ممکن است فراموش شوند، یهودا مأموریت خود را برای گردآوری نظرات مختلف به یک مجموعه قانون که به میشنا شناخته شد، آغاز کرد. این پروژه‌ای بود که بیشتر توسط پدر او و ناتان بابلی روشن و سازماندهی شده بود.
بندانگشتی|صفحه‌ای  یک سیدور یمنی قدیمی، که در یمن در دهه ۱۹۳۰ به‌طور دست‌نویس نوشته شده و خطوط ابتدایی پیمانه آوات را نشان می‌دهد.

میشنا شامل ۶۳ رساله است که قانون یهودی را کدگذاری می‌کند و اساس تلمود را تشکیل می‌دهد. طبق گفته ابراهیم بن داوید، میشنا توسط ربی یهودا شاهزاده در سال ۳۹۴۹ از هجرت (یا سال ۵۰۰ از دوران سلوکی) تدوین شده است که معادل ۱۸۹ میلادی است.

میشنا حاوی بسیاری از جملات خود یهودا است که با کلمات «ربی می‌گوید» آغاز می‌شود.

میشنا اثر یهودا است، اگرچه چند جمله از پسر و جانشین او، گملیئل سوم، در آن آمده است، که احتمالاً پس از مرگ یهودا نوشته شده‌اند. هر دو تلمود به‌طور مسلم پذیرفته‌اند که یهودا منشأ میشنا است—«میشنا ما» که در بابل به آن گفته می‌شد—و نویسنده توضیحات و بحث‌هایی است که به جملات آن مربوط می‌شود. با این حال، یهودا بیشتر به‌عنوان ویرایشگر میشنا شناخته می‌شود تا نویسنده آن. میشنا بر اساس تقسیم‌بندی نظام‌مند مواد هلاخایی که توسط ربی آکیوا فرموله شده است، بنا شده است؛ یهودا در ادامه کار آکیوا، تنظیم هلاخاهای را طبق آموزش‌های ربی مئیر (برترین شاگرد آکیوا) دنبال کرده است.

### هلاخا
با استفاده از پیشینه اعمال گزارش‌شده ربی مئیر، یهودا حکم داد که منطقه بیت‌شان از الزامات دَهم (مالیات محصولات کشاورزی) و شمیتا (سال تعطیلی زمین) معاف باشد. او همین حکم را برای شهرهای کفار تسماش، قیصریه و بیت گوبری نیز صادر کرد.

او به شاگردان خود ممنوع کرد که در بازار مطالعه کنند و این ممنوعیت را بر اساس تفسیر خود از ترانه ترانه‌ها ۷:۲ پایه‌گذاری کرد، و یکی از شاگردانش را که این محدودیت را نقض کرده بود، سرزنش نمود.

### تفسیر کتاب مقدس
تفسیر او شامل بسیاری از تلاش‌ها برای هماهنگ کردن بیانیه‌های متناقض در کتاب مقدس است. بنابراین، او تناقضات بین پیدایش ۱۵:۱۳ ("۴۰۰ سال") و ۱۵:۱۶ ("نسل چهارم") را هماهنگ می‌کند؛ خروج ۲۰:۱۶ و تثنیه ۵:۱۸؛ اعداد ۹:۲۳، ۱۰:۳۵ و مشابه آن؛ تثنیه ۱۴:۱۳ و لاویان ۱۱:۱۴. تناقض بین پیدایش ۱:۲۵ (که سه دسته از موجودات آفریده شده را ذکر می‌کند) و ۱:۲۴ (که یک دسته چهارم، "جان‌های زنده" را اضافه می‌کند) یهودا توضیح می‌دهد به این صورت که این عبارت به شیاطین اشاره دارد، زیرا خداوند برای آنها بدن نیافرید چون روز شبات آمده بود.

از میان دیگر تفسیرهای متعددی که به نام یهودا به یادگار مانده‌اند، توضیحات ابتکاری لغوی او قابل توجه است، به عنوان مثال: خروج ۱۹:۱۸-۹؛ لاویان ۲۳:۴۰؛ اعداد ۱۵:۳۸؛ سموئیل دوم  ۱۷:۲۷؛ یؤل ۱:۱۷؛ مزامیر ۶۸:۷.

او کلمات "برای انجام شر" در سموئیل دوم ۱۲:۹ را به این معنا تفسیر کرد که داوود واقعاً با بتشبعا گناه نکرد، بلکه تنها قصد انجام آن را داشت. زیرا او در آن زمان واقعاً از او طلاق گرفته بود. ابا اریخه، شاگرد یهودا، این دفاع از پادشاه داوود را به میل یهودا برای توجیه اجدادش نسبت می‌دهد. یک جمله ستایش از پادشاه حزقیا و یک نظر تسهیل‌کننده در مورد پادشاه آحاز نیز به نام یهودا نقل شده است. ویژگی خاص قدردانی یهودا از آگاده، تفسیر او از کلمه "وَيَجَّد" (خروج ۱۹:۹) است که به این معنی است که کلمات موسی دل‌های شنوندگانش را جلب می‌کرد، مانند آنچه که آگاده انجام می‌دهد. یک‌بار وقتی که مخاطبان در سخنرانی او به خواب می‌رفتند، او بیانیه‌ای مسخره کرد تا علاقه آن‌ها را احیا کند و سپس آن بیانیه را به‌صورت استعاری دقیق توضیح داد.

یهودا به‌ویژه به کتاب مزامیر علاقه داشت. او آرزوی نویسنده مزامیر "باشد که کلمات دهان من ... در نظر تو پسندیده باشد" را این‌گونه پارافرایز کرد: "باشد که مزامیر برای نسل‌های آینده نگاشته شده باشد؛ باشد که برای آنها نوشته شوند؛ و باشد که کسانی که آن‌ها را می‌خوانند، همانند کسانی که جملات هلاخایی را می‌آموزند، پاداش بگیرند". او گفت که کتاب ایوب مهم است، حتی اگر تنها به این دلیل که گناه و مجازات نسل‌های طوفان را نشان می‌دهد. او از خروج ۱۶:۳۵ ثابت می‌کند که در تورات ترتیب زمانی وجود ندارد. اشاره به کتاب‌های نبوتی می‌کند و می‌گوید: "تمام پیامبران با سرزنش‌ها شروع می‌کنند و با تسلی‌ها پایان می‌یابند". حتی بخش‌های نسب‌نامه‌ای کتاب تاریخ نیز باید تفسیر شوند.

به نظر می‌رسد که مجموعه‌ای آگادیکی وجود داشته که شامل پاسخ‌های یهودا به سؤالات تفسیری بود. ممکن است یکی از این سؤالات که پسر یهودا، شمعون، به او مطرح کرده باشد، در این مجموعه بوده باشد.

### نقل قول های دیگر

* چه راهی برای انسان درست است که انتخاب کند؟ آنچه در نظر خودش محترم است (یعنی مورد تأیید وجدان او) و در عین حال در نظر دیگران نیز محترم است.
* با هر وظیفه دینی که انجام می‌دهی، همان‌طور که با وظیفه های دینی بزرگ مراقب باش، زیرا پاداش وظیفه های دینی را نمی‌دانی. زیان یک وظیفه دینی را در برابر سود آن محاسبه کن، و سود یک گناه را در برابر زیان آن. به سه چیز نگاه کن و به گناه نخواهی افتاد: بدان که بالاتر از تو چه کسی است، چشمی می‌بیند و گوشی می‌شنود، و تمام اعمال تو در کتابی نوشته شده است.
* به کوزه نگاه نکن، بلکه به آنچه درون آن است نگاه کن؛ بسیاری از کوزه‌های نو پر از شراب کهنه هستند؛ و بسیاری از کوزه‌های کهنه حتی شراب نو هم ندارند.
* بسیار از آموزگارانم آموخته‌ام؛ بیشتر از همکارانم؛ اما بیشتر از شاگردانم.
* چرا داستان نذیر کنار داستان زن زناکار مظنون آمده است؟ تا به شما بگوید هر کس که زنی مظنون به زنا را در حال فساد ببیند، باید نذر کند که دیگر هرگز شراب ننوشد.
* راز خود را تنها به خودت بگو؛ و به همسایه‌ات چیزی نگو که ممکن است مناسب شنیدن نباشد.
* کار مهم است، زیرا هر که کار نکند، مردم درباره‌اش صحبت می‌کنند: از چه می‌خورد؟ از چه می‌نوشد؟ ... کار مهم است، زیرا هر که کار کند، دستش هیچ‌گاه از یک پُروته خالی نمی‌ماند.

## پانویس
رده:خاخام‌های سده ۲ (میلادی)
رده:خاک‌سپاری‌ها در اسرائیل

رده:درگذشتگان ۲۱۷ (میلادی)

رده:زادگان دهه ۱۳۰ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاران مذهب