میخائیل لرمانتف

**میخائیل یوریویچ لرمانتف**  (زادهٔ ۳ اکتبر ۱۸۱۴ در مسکو - درگذشتهٔ ۲۷ ژوئیهٔ ۱۸۴۱ در پیتیگورسک) فعال سیاسی-اجتماعی و نویسندهٔ روسی بود. لرمانتف از نویسندگان و شعرای نامی تاریخ معاصر روسیه به‌شمار می‌آید.
رمانهای *[[قهرمان عصر ما]]* و *[[فاتالیست]]* و دیوان اشعار او از مشهورترین آثار وی هستند. لرمانتف در روز ۲۷ ژوئیهٔ ۱۸۴۱ میلادی در یک سانحهٔ دوئل جان سپرد.

## زندگی
در سال ۱۸۳۶ مرگ ناگهانی پوشکین سبب شد که مردم روسیه با شاعر جوان و توانایی که در اندک زمانی جانشین پوشکین گشت، آشنا شوند. این شاعر جوان که با شعر محکم و آتشین خود بر سر مزار پوشکین دل مردم را، اعم از خاص و عام، به لرزه درآورده بود، از خانوادهای اشرافی موسوم به «میخائیل یوریویچ لرمانتف» بود که تا آن زمان جز معدودی از خویشان و آشنایانش کسی او را به شاعری نمی‌شناخت. مرثیهٔ پرشور لرمانتف دربارهٔ مرگ پوشکین، در اندک زمانی تکمیل و توسط دوستان او بین مردم پخش و موجب شهرت و تبعید وی شد، به‌طوری‌که چند روز پس از فاجعهٔ مرگ پوشکین شاعر، شاعر نویافته به تبعیدگاه زیبا ولی پرشروشور و خطرناک قفقاز رهسپار گردید.

## کودکی
لرمانتف از اوانِ کودکی گرفتار بی‌مهری سرنوشت خویش شد. چند سال پس از تولدش که به سال ۱۸۱۴ روی داد، مادرش که از خانواده اشرافی ثروتمند و بانفوذ «آرسنیف» بود زندگی را بدرود گفت. پدرش نیز که افسری بازنشسته و از نجبای بی‌پول و اصلاً اهل لرمنث اسکاتلند بود در مقابل سر سختی مادرزن خود تاب مقاومت نیاورد و سرانجام مجبور شد از کودک خردسال و محبوب خویش جدا شود و او را به دست *الیزا آرسنیوا* بسپارد. کشمکش دائمی که بین مادرزن و داماد به وقوع می‌پیوست و لرمانتف کوچک شاهد آن بود در روح حساس وی اثر عمیقی گذاشت که بعداً در نمایشنامه‌های او به‌ویژه منعکس گردید. دوران کودکی لرمانتف در ترخان که از املاک مادریش و در استان پنزا واقع بود در ناز و نعمت سپری گشت. در یازده سالگی الیرا آلکسیونا نوهٔ نحیف خویش را برای معالجه و تقویت به سرزمین آب‌های معدنی قفقاز برد و یک سال بعد او را در یکی از پانسیون‌های معروف اشرافی که وابسته به دانشگاه مسکو بود برای فراگرفتن تحصیلات مقدماتی گذارد. اولین اشعار لرمانتف که تقلیدی بود از آثار پوشکین و بایرون و البته فاقد هر نوع اهمیت ادبی می‌باشد در همین دوران به وجود آمد، لرمانتف چنانچه رسم نجبای آن زمان بود از کودکی با زبان‌های فرانسه، آلمانی و انگلیسی آشنا شد و استعداد و علاقه زیادی به تئاتر، موسیقی و نقاشی ابراز نمود چنانچه علاوه بر آثار ادبی تعداد زیادی از پرتره‌های نقاشی اعم از صورت گری و تصویر مناظر طبیعی از وی به یادگار مانده که اغلب در موزه نگهداری می‌شود.

## دوران جوانی
در سال ۱۸۳۰ لرمانتف جوان ابتدا برای تحصیل حقوق سیاسی وارد دانشگاه مسکو شد و پس از اندک زمانی به دلیل علاقه مفرطی که به ادبیات داشت به رشته ادبیات آن دانشگاه منتقل گردید اما قبل از پایان تحصیلات به واسطه رفتار گستاخی که داشت از دانشگاه اخراج گشت و چون ورود به دانشگاه پترزبورگ هم برایش میسر نشد به ناچار در مدرسه نظام به ادامه تحصیل پرداخت و پس از اتمام آن با درجه افسری در یکی از هنگ‌های برگزیده به خدمت مشغول شد. دوره جوانی لرمانتف مصادف با زمان استبداد فوق‌العاده نیکلای اول بود. بدبینی حاکم در میان روشنفکران و اهل علم و ادب به شاعر جوان نیز سرایت کرد و او را از اولیلی امور و متنفذان معاصرش رو گردان و منزجر نمود. لرمانتف با اینکه شخصاً اهل مطالعه و تحقیق بود لیکن برخلاف جوانان تحصیلکرده همدوره خود در هیچ‌یک از مجامع فلسفی آن زمان شرکت نکرد و ظاهراً به زندگی پر عیش و نوش افسران. خویشتن را سرگرم می‌نمود و فقط گاهی به سرودن اشعاری که جز برای یاران یکدل برای کسی نمی‌خواند اشتغال می‌ورزید.

## دوران تبعید، دوئل و فرجام کار
تبعیدی که بر اثر خواندن مرثیه در وصف پوشکین. لرمانتف را به قفقاز رانده بود با اعمال نفوذ و اقدامات مادر بزرگش بیش از یک سال طول نکشید اما در سال ۱۸۴۰ لرمانتف به مجازات دوئل که با «دوبارانت» پسر وزیر مختار فرانسه کرد مجدداً به قفقاز تبعید گردید و در آنجا در اثر زخمی که در دوئل با افسری به نام «مارتینف» برداشت، در سال ۱۸۴۱ میلادی در ۲۶ سالگی یعنی هنگامی که قوه خلاقه اش به کمال رشد و قدرت رسیده بود درگذشت. کالبد شاعر ناکام را عده بسیار قلیلی از دوستان نظامی و غیرنظامی او در پایه کوه با ابهت ماشوک به خاک سپردند و با اینکه پس از مدتی جسد لرمانتف را به ترخان منتقل کردند و در آرامگاه خانوادگی مادرش جای دادند اما تا به امروز مکان زیبای نخستین مدفن شاعر در قفقاز به نام «غار لرمانتف» مشهور و محل گردش و سیاحت مسافران و اهالی خود پیتی گورسک می‌باشد و از آن مثل موزه‌ای نگهداری و مواظبت می‌گردد

## برخی آثار
بندانگشتی|نوراهب
لرمانتف در ادبیات روسی مقام بلندی دارد و با اینکه بزرگ‌ترین شاعر رمانتیک آن سرزمین شمرده می‌شود از بانیان سبک واقع‌گرایی (رئالیسم) در نظم و نثر آن کشور هم به حساب می‌آید، دو داستان منظوم وی *[[نوراهب]]* و ''ابلیس'' از شاهکارهای سرزمینش محسوب می‌شوند، وصفی که از مناظر زیبای طبیعت قفقاز مکرر در این دو منظومه آمده به اندازه‌ای دلنشین و خیره‌کننده است که کمتر مانند آن را در ادبیات روسی می‌توان یافت. آن سرکشی و عصیانی که از مشخصات رمانتیسم بایرون است و در ادبیات جهان به نام «رمانتیسم بایرون» مشهور شده به بهترین وجهی در این دو نوشته مشهود است. منظومهٔ *ابلیس*، به‌ویژه که حاصل تقریباً ده سال کار شاعر است، از لحاظ فراوانیِ صحنه‌های بدیع و پر نقش و نگار طبیعت و وصف آداب و زندگی قفقازی‌ها و بیان معانی لطیف و بکرِ عشقی و فلسفی از بهترین نمونه‌های منظوم به‌شمار می‌آید. شهرتی که لرمانتف در دنیا دارد بیشتر به‌دلیل اشعار پرمغز و دلچسب اوست. شعرش، با آنکه لطیف و روان است، حاوی مطالب ژرف فلسفی و روان‌شناختی نیز هست. او نخستین کسی بود که مسائل گوناگون و متناقض یک فکر پیچیده و جولان و جستجوی دور و دراز آن را به شعر نغز و روان روسی درآورد و مشکلات زمان خود را در ادبیات محکم و سلیس منعکس ساخت. اراده و قوّت احساس و تفکر، که به نظر لرمانتف مهم‌ترین خاصیت آدمی است، به وجه عالی در اشعار او تجلی یافته است. اشعار کوتاه وی، به‌ویژه آنچه پس از ۱۸۳۶ سروده شده، از بهترین نمونه‌های شعر روسی است.

## منابع

رده:افراد روس اسکاتلندی‌تبار
رده:اهالی روسیه در سده ۱۹ (میلادی)
رده:جستارنویسان مرد
رده:درگذشتگان ۱۸۴۱ (میلادی)
رده:دوئل‌کننده‌ها
رده:رمان‌نویسان اهل امپراتوری روسیه
رده:رمان‌نویسان سده ۱۹ (میلادی)
رده:رمان‌نویسان سده ۲۰ (میلادی)
رده:رمان‌نویسان مرد اهل روسیه
رده:زادگان ۱۸۱۴ (میلادی)
رده:شاعران اهل امپراتوری روسیه
رده:شاعران مرد اهل روسیه
رده:قربانیان دوئل
رده:مرگ به وسیله اسلحه گرم در روسیه
رده:میخائیل لرمونتوف
رده:نجیب‌زادگی روسیه
رده:نقاشان اهل امپراتوری روسیه
رده:نقاشان سده ۱۹ (میلادی) اهل روسیه
رده:نقاشان مرد اهل روسیه
رده:نمایشنامه‌نویسان اهل روسیه
رده:نویسندگان اهل مسکو
رده:نویسندگان داستان کوتاه اهل روسیه
رده:نویسندگان روسی‌زبان
رده:نویسندگان سده ۱۹ (میلادی) اهل روسیه
رده:نویسندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل روسیه
رده:نویسندگان مرد اهل امپراتوری روسیه
رده:نویسندگان مرد به‌قتل‌رسیده
رده:نویسندگان مسیحی
رده:رمان‌نویسان سده ۱۹ (میلادی) اهل روسیه
رده:افراد روس انگلستانی‌تبار