کنفدراسیون فوتبال آسیا

**کنفدراسیون فوتبال آسیا**  با نام کوتاه **ای‌اف‌سی**، نهاد اداره‌کنندهٔ فوتبال، فوتسال و فوتبال ساحلی در بیش‌تر کشورهای قارهٔ آسیا است. این کنفدراسیون دارای ۴۷ کشور عضو است که مقر آن در شهر کوالالامپور در کشور مالزی قرار دارد، اما برخی از کشورهای آسیایی مانند آذربایجان، گرجستان، قزاقستان، ترکیه، روسیه، قبرس، ارمنستان و اسرائیل که در یوفا هستند، جزو این نهاد شمرده نمی‌شوند. از سوی دیگر، استرالیا، که پیش‌تر در اُاف‌سی بود، در سال ۲۰۰۶ به کنفدراسیون فوتبال آسیا پیوست؛ علاوه بر این دو کشور واقع در اقیانوسیه آرام یعنی گوام و جزایر ماریانای شمالی که از قلمروهای آمریکا به‌شمار می‌آیند، عضو ای‌اف‌سی هستند. هنگ کنگ و ماکائو هم، اگر چه کشورهای مستقل نیستند (هر دو از مناطق ویژهٔ اداری چین هستند)، ولی عضو ای‌اف‌سی به‌شمار می‌آیند. شیخ سلمان از سال ۲۰۱۳ ریاست این کنفدراسیون را بر عهده دارد.

## پیشینه
کنفدراسیون فوتبال آسیا در ۸ مه ۱۹۵۴ بنیان‌گذاری شد. افغانستان، برمه (میانمار)، جمهوری چین (تایوان)، هنگ کنگ، ایران، هند، اسرائیل، اندونزی، ژاپن، کره جنوبی، پاکستان، فیلیپین، سنگاپور و ویتنام جنوبی نخستین عضوهای این کنفدراسیون بودند.

کنفدراسیون فوتبال زنان آسیا (ای‌ال‌اف‌سی) بخشی از ای‌اف‌سی بود که فوتبال زنان قاره آسیا را گردانش می‌کرد. این کنفدراسیون به گونه جداگانه در آوریل ۱۹۶۸ در نشستی با بودن کشورهایی چون تایوان، هنگ کنگ، مالزی و سنگاپور پایه‌گذاری شد. در سال ۱۹۶۸ ای‌ال‌اف‌سی با ای‌اف‌سی در هم آمیخته شد. کنفدراسیون فوتبال آسیا دست به برگزاری جام ملت‌های زن‌های آسیا از سال ۱۹۷۵ به بعد زد و همچنین تلاش در برگزاری هرچه بهتر مسابقه‌های قهرمانی زیر ۱۹ ساله‌های زن‌های آسیا و مسابقه‌های قهرمانی زیر ۱۷ ساله‌های زن‌های آسیا می‌کند.

## زیرشاخه‌ها
بندانگشتی|بخش‌بندی کنفدراسیون فوتبال آسیا برای فدراسیون‌های هر بخش|جایگزین=

ای‌اف‌سی دارای ۴۷ کشور عضو می‌باشد که در پنج بخش، تقسیم شده‌اند.
* ۱۰ عضو از شرق آسیا
* ۶ عضو از آسیای میانه
* ۱۲ عضو از جنوب شرقی آسیا
* ۱۲ عضو از غرب آسیا
* ۷ عضو از جنوب آسیا

## اعضای سابق
*  اسرائیل ۱۹۷۴–۱۹۵۴؛ در سال ۱۹۹۴، در نتیجه یک طرح پیشنهادی از سوی کویت در یک رأی‌گیری با ۱۷ رأی موافق، ۱۳ رأی مخالف و ۶ رأی ممتنع، از رقابت‌های ای‌اف‌سی حذف شد و به یوفا پیوست.
*  نیوزیلند ۱۹۶۴؛ در ۱۹۶۶ به عضویت کنفدراسیون فوتبال اقیانوسیه درآمد.
*  قزاقستان ۲۰۰۲–۱۹۹۳؛ در ۲۰۰۲ به عضویت یوفا درآمد.
*  یمن جنوبی ۱۹۷۲–۱۹۹۰؛ با پیوستن به یمن شمالی، اتحادیه فوتبال یمن را تشکیل دادند.

## مسابقات
### بین‌المللی
ای‌اف‌سی برگزاری مسابقات جام ملت‌های آسیا و جام ملت‌های زنان آسیا و همچنین جام همبستگی آسیا را برعهده دارد، هر سه تورنمنت هر چهار سال یک‌بار برگزار می‌شود. ای‌اف‌سی همچنین مسابقات قهرمانی فوتسال آسیا، مسابقات قهرمانی فوتبال ساحلی آسیا، مسابقات قهرمانی جوانان در تمامی سطوح و سن‌ها و مسابقات مقدماتی آسیا برای رسیدن به جام جهانی فوتبال مردان، جام جهانی فوتبال زنان و بازی‌های تابستانی المپیک را برگزار می‌کند.

علاوه بر مسابقات بین‌المللی ای‌اف‌سی، هر منطقه از ای‌اف‌سی (فدراسیون منطقه‌ای) مسابقات قهرمانی خود را برای تیم‌های ملی برگزار می‌کند که عبارت است از: مسابقات قهرمانی فوتبال شرق آسیا، مسابقات قهرمانی فوتبال جنوب آسیا، مسابقات قهرمانی فوتبال آسه‌آن و مسابقات قهرمانی غرب آسیا و جام ملت‌های آسیای مرکزی.

### باشگاهی
برترین قهرمانی در سطح باشگاهی ای‌اف‌سی، لیگ نخبگان آسیا است که در سال ۱۹۶۷ آغاز شد، این رقابتها فقط شامل تیم‌های برتر آسیا می‌باشد.

دومین رقابت برتر، لیگ قهرمانان آسیا ۲ می‌باشد، این رقابتها توسط ای‌اف‌سی در سال ۲۰۰۴ آغاز شد. سومین رقابت نیز، چلنج لیگ آسیا است که در سال ۲۰۰۵ آغاز شد.

اولین رقابت باشگاهی برای بانوان لیگ قهرمانان بانوان آسیا است.

ای‌اف‌سی همچنین تورنمنت‌های سالانه برای باشگاه‌های فوتسال آسیا تحت عنوان لیگ قهرمانان فوتسال آسیا برگزار می‌کند.

### تغییرات اساسی در سال ۲۰۲۴
کنفدراسیون فوتبال آسیا تغییراتی در رقابت‌های زیرمجموعه خود اعمال کرد. نشست کمیته مسابقات کنفدراسیون فوتبال آسیا (AFC) جمعه ۴ خرداد ۱۴۰۳ در العین امارات برگزار شد. با تصمیم اعضا، قرار است مسابقات زیر ۲۳ سال قهرمانی آسیا به‌جای دو سال، هر چهار سال برگزار شود. به این ترتیب، تیم‌های امید کشورهای آسیایی از سال ۲۰۲۸ تنها برای تعیین سهمیه‌های قاره کهن در المپیک با هم رقابت می‌کنند. همچنین با توجه به تصمیم اخیر فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا) مبنی بر برگزاری مسابقات جام جهانی زیر ۱۷ سال در هر سال با حضور ۴۸ تیم، رقابت‌های فوتبال زیر ۱۷ سال قهرمانی آسیا نیز هر سال برگزار خواهد شد. به‌جز میزبان، قاره آسیا در این مسابقات هشت سهمیه خواهد داشت. همچنین میزبانی مسابقات زیر ۲۰ سال قهرمانی آسیا ۲۰۲۵ به چین واگذار شد و عربستان میزبانی مسابقات زیر ۱۷ سال قهرمانی آسیا ۲۰۲۵ را بر عهده گرفت. با توجه به تغییرات اخیر مسابقات باشگاهی آسیا، الزامات فینال لیگ قهرمانان آسیا در فینال لیگ نخبگان آسیا اعمال خواهد شد. همچنین الزامات ورودی لیگ قهرمانان آسیا (به‌جز فینال) برای لیگ نخبگان (به‌جز فینال) اجرا می‌شود. الزامات سطح دوم فوتبال باشگاهی آسیا (لیگ قهرمانان آسیای ۲) و مسابقات AFC CUP برای سطح سوم رقابت‌ها (چلنج لیگ آسیا یا AFC Challenge League) در نظر گرفته خواهد شد.

در مورد مسابقات فوتسال هم در اردیبهشت ۱۴۰۳ تصمیم گرفته شد مسابقات فوتسال زنان آسیا بعد از ۷ سال وقفه، در سال ۲۰۲۵ برگزار شود. هم رقابت مردان و هم زنان احتمال دارد به جای دو سال یکبار، چهارسال یکبار شود و مسابقات مقدماتی جام جهانی مجزا شود. بحث‌هایی در مورد از سرگیری مسابقات باشگاهی فوتسال مردان و راه اندازی مسابقات باشگاهی فوتسال زنان در جریان است.

## قهرمانان کنونی

بندانگشتی|نماد جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۳

### رقابت‌های آسیایی

**باشگاهی:**
* لیگ قهرمانان آسیا
* ای‌اف‌سی کاپ
* جام کشورهای خلیج فارس
* لیگ قهرمانان فوتسال آسیا
;منحل شده
* جام برندگان آسیا
* سوپرجام آسیا
* پرزیدنت کاپ آسیا

**تیم‌های ملی:**
* جام ملت‌های آسیا
* لیگ ملت‌های آسیا
* قهرمانی زیر ۲۳ سال آسیا
* قهرمانی زیر ۱۹ سال آسیا
* قهرمانی زیر ۱۶ سال آسیا
* قهرمانی زیر ۱۴ سال آسیا
* جام ملت‌های زنان آسیا
* قهرمانی زیر ۱۹ سال زنان آسیا
* قهرمانی زیر ۱۶ سال زنان آسیا
* جام همبستگی آسیا
* قهرمانی فوتسال آسیا
* قهرمانی فوتسال زیر ۲۰ سال آسیا
* قهرمانی فوتسال زنان آسیا
* قهرمانی فوتبال ساحلی آسیا
;منحل شده
* چلنج کاپ آسیا

**بین قاره‌ای:**
* جام باشگاه‌های فوتبال جهان
* قهرمانی بانک سوروگا
;منحل شده
* جام بین قاره‌ای
* چلنج کاپ آسیا–اقیانوسیه
* جام ملت‌های آفریقا–آسیا
* جام باشگاهی آفریقا–آسیا

## رده‌بندی
### رده‌بندی فوتبال
#### رده‌بندی فوتبال مردان فیفا

##### رده اول در طول تاریخ

ImageSize = width:150 height:650
PlotArea = left:40 right:0 bottom:5 top:10
DateFormat = dd/mm/yyyy
Period = from:12/09/2005 till:21/12/2023
ScaleMajor = unit:year increment:1 start:2006
TimeAxis = orientation:vertical format:yyyy
# A line at the right side of the graph
LineData =
  from:12/09/2005 till:end atpos:65 color:black width:0.5

Colors =
  id:KSA         value:green
  id:IRN         value:white
  id:JPN         value:blue
  id:AUS         value:yellow
  id:KOR         value:red

PlotData=
  bar:Leaders width:25 mark:(line,black) align:left fontsize:S

  from:12/09/2005 till:12/07/2006 shift:(20,-4) text:"Japan" color:JPN
  from:12/07/2006 till:22/11/2006 shift:(20,-4) text:"Australia" color:AUS
  from:22/11/2006 till:13/06/2007 shift:(20,-4) text:"Iran" color:IRN
  from:13/06/2007 till:04/06/2008 shift:(20,-4) text:"Japan" color:JPN
  from:04/06/2008 till:02/07/2008 shift:(20,-4) text:"Australia" color:AUS
  from:02/07/2008 till:12/11/2008 shift:(20,-4) text:"Japan" color:JPN
  from:12/11/2008 till:02/02/2011 shift:(20,-4) text:"Australia" color:AUS
  from:02/02/2011 till:12/02/2012 shift:(20,-4) text:"Japan" color:JPN
  from:12/02/2012 till:06/06/2012 shift:(20,0) text:"Australia" color:AUS
  from:06/06/2012 till:28/11/2013 shift:(20,-4) text:"Japan" color:JPN
  from:28/11/2013 till:17/07/2014 shift:(20,-4) text:"Iran" color:IRN
  from:17/07/2014 till:18/09/2014 shift:(20,-4) text:"Japan" color:JPN
  from:18/09/2014 till:27/11/2014 shift:(20,-4) text:"Iran" color:IRN
  from:27/11/2014 till:18/12/2014 shift:(20,-4) text:"Japan" color:JPN
  from:18/12/2014 till:07/06/2018 shift:(20,-4) text:"Iran" color:IRN
  from:07/06/2018 till:01/07/2018 shift:(20,0) text:"Australia" color:AUS
  from:01/07/2018 till:28/11/2019 shift:(20,-4) text:"Iran" color:IRN
  from:28/11/2019 till: 16/09/2021 shift:(20,-2) text:"Japan" color:JPN
  from:16/09/2021 till:22/12/2022 shift:(20,+4) text:"Iran" color:IRN
  from:22/12/2022 till: end shift:(20,-2) text:"Japan" color:JPN



ImageSize = width:150 height:650
PlotArea = left:40 right:0 bottom:5 top:10
DateFormat = dd/mm/yyyy
Period = from:08/08/1993 till:12/09/2005
ScaleMajor = unit:year increment:1 start:1994
TimeAxis = orientation:vertical format:yyyy
# A line at the right side of the graph
LineData =
  from:08/08/1993 till:12/09/2005 atpos:65 color:black width:0.5

Colors =
  id:KSA         value:green
  id:IRN         value:white
  id:JPN         value:blue
  id:AUS         value:yellow
  id:KOR         value:red

PlotData=
  bar:Leaders width:25 mark:(line,black) align:left fontsize:S

  from:08/08/1993 till:19/11/1993 shift:(20,-3) text:"Korea Republic" color:KOR
  from:19/11/1993 till:22/08/1995 shift:(20,-3) text:"Saudi Arabia" color:KSA
  from:22/08/1995 till:19/09/1995 shift:(20,-5) text:"Japan" color:JPN
  from:19/09/1995 till:17/10/1995 shift:(20,-3) text:"Korea Republic" color:KOR
  from:17/10/1995 till:15/07/1998 shift:(20,-5) text:"Japan" color:JPN
  from:15/07/1998 till:27/01/1999 shift:(20,-3) text:"Korea Republic" color:KOR
  from:27/01/1999 till:24/02/1999 shift:(20,-5) text:"Japan" color:JPN
  from:24/02/1999 till:18/08/1999 shift:(20,-3) text:"Korea Republic" color:KOR
  from:18/08/1999 till:12/04/2000 shift:(20,-3) text:"Saudi Arabia" color:KSA
  from:12/04/2000 till:07/06/2000 shift:(20,-5) text:"Korea Republic" color:KOR
  from:07/06/2000 till:05/07/2000 shift:(20,-5) text:"Iran" color:IRN
  from:05/07/2000 till:11/10/2000 shift:(20,-5) text:"Korea Republic" color:KOR
  from:11/10/2000 till:15/11/2000 shift:(20,-5) text:"Iran" color:IRN
  from:15/11/2000 till:20/12/2000 shift:(20,-5) text:"Japan" color:JPN
  from:20/12/2000 till:17/01/2001 shift:(20,-6) text:"Korea Republic" color:KOR
  from:17/01/2001 till:14/02/2001 shift:(20,-3) text:"Iran" color:IRN
  from:14/02/2001 till:22/08/2001 shift:(20,-5) text:"Saudi Arabia" color:KSA
  from:22/08/2001 till:21/11/2001 shift:(20,-6) text:"Japan" color:JPN
  from:21/11/2001 till:03/07/2002 shift:(20,-5) text:"Iran" color:IRN
  from:03/07/2002 till:30/07/2003 shift:(20,-5) text:"Korea Republic" color:KOR
  from:30/07/2003 till:22/10/2003 shift:(20,-4) text:"Japan" color:JPN
  from:22/10/2003 till:14/04/2004 shift:(20,-4) text:"Korea Republic" color:KOR
  from:14/04/2004 till:07/07/2004 shift:(20,-5) text:"Iran" color:IRN
  from:07/07/2004 till:04/08/2004 shift:(20,-4) text:"Korea Republic" color:KOR
  from:04/08/2004 till:15/06/2005 shift:(20,-4) text:"Japan" color:JPN
  from:15/06/2005 till:20/07/2005 shift:(20,-4) text:"Iran" color:IRN
  from:20/07/2005 till:17/08/2005 shift:(20,-4) text:"Japan" color:JPN
  from:17/08/2005 till:12/09/2005 shift:(20,-4) text:"Iran" color:IRN


##### تیم‌های برتر سال

#### رده‌بندی فوتبال زنان فیفا

##### رده اول در طول تاریخ

ImageSize = width:150 height:650
PlotArea = left:40 right:0 bottom:5 top:10
DateFormat = dd/mm/yyyy
Period = from:16/07/2003 till:21/12/2023
ScaleMajor = unit:year increment:1 start:2004
TimeAxis = orientation:vertical format:yyyy

Colors =
  id:AUS         value:yellow
  id:CHN         value:red
  id:JPN         value:blue
  id:PRK         value:rgb(0.65, 0.15, 0)
# A line at the right side of the graph
LineData =
  from:16/07/2003 till:end atpos:65 color:black width:0.5

PlotData=
  bar:Leaders width:25 mark:(line,black) align:left fontsize:S

  from:16/07/2003 till:25/03/2005 shift:(20,-7) text:"China" color:CHN
  from:25/03/2005 till:28/05/2010 shift:(20,-6) text:"North Korea" color:PRK
  from:28/05/2010 till:25/03/2016 shift:(20,-5) text:"Japan" color:JPN
  from:25/03/2016 till:24/03/2017 shift:(20,-4) text:"Australia" color:AUS
  from:24/03/2017 till:01/09/2017 shift:(20,-3) text:"Japan" color:JPN
  from:01/09/2017 till:22/06/2018 shift:(20,-3) text:"Australia" color:AUS
  from:22/06/2018 till:28/09/2018 shift:(20,-3) text:"Japan" color:JPN
  from:28/09/2018 till:20/08/2021 shift:(20,-3) text:"Australia" color:AUS
  from:20/08/2021 till:24/03/2023 shift:(20,-3) text:"North Korea" color:PRK
  from:24/03/2023 till:24/08/2023 shift:(20,-3) text:"Australia" color:AUS
  from:25/08/2023 till:end shift:(20,-3) text:"Japan" color:JPN


##### تیم‌های برتر سال

#### رده‌بندی مسابقات باشگاهی آسیایی

#### رده‌بندی فوتبال الو

### رده‌بندی فوتسال
#### رده‌بندی فوتسال مردان فیفا

#### رده‌بندی فوتسال زنان فیفا

### رده‌بندی تیم‌های ملی فوتبال ساحلی

## تالار مشاهیر

*  هری کیول
*  بایچونگ بوتیا
*  همایون بهزادی
*  ندیم امیری
*  یاسوهیکو وکودرا
*  علی دایی
*  هونگ میونگ-بو
*  سو چین اون
*  سامی الجابر
*  سون ون
*  ساوا همر

## مسابقه‌های بزرگ
* ***' – رده ۱
* ***' – رده ۲
* ***' – رده ۳
* ***' – رده ۴
*  — راه پیدا نکرده
*  — وارد مسابقات نشده / از دور مسابقات کنار رفته / از حضور منع شده / رد صلاحیت شده
*  — میزبان

### جام جهانی

### جام ملت‌های آسیا

## سایر مسابقات بین‌المللی
### [[جام کنفدراسیون‌ها]]

## بازیکن سال

[بندانگشتی|[بازیکن فوتبال سال آسیا|جایزه بازیکن سال فوتبال آسیای خداداد عزیزی در موزه آستان قدس رضوی]]

عربستان سعودی با ۶ بار بازیکن سال اسیا  رکورددار است.
اکرم عفیف از قطر با ۳ بار برنده شدن رکورددار است.

## جام ملت‌های آسیا
### چهار کشور برتر هر دوره

ژاپن با ۴بار قهرمانی رکوردداراست
عربستان سعودی و ایران با ۳بار و
کره جنوبی و قطر هرکدام با ۲ قهرمانی در جایگاه‌های بعدی هستند.

## جستارهای وابسته
* کونمبول
* یوفا
* کونکاکاف
* کاف
* اُاف‌سی
* فیفا

## یادداشت

## منابع

## پیوند به بیرون
* وبگاه رسمی کنفدراسیون فوتبال آسیا


رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۵۴ (میلادی) در آسیا
رده:جام ملت‌های آسیا
رده:سازمان‌ها در کوآلا لامپور
رده:سازمان‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۵۴ (میلادی)
رده:سازمان‌های بین‌المللی مالزی
رده:سازمان‌های فوتبالی
رده:سازمان‌های ورزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۵۴ (میلادی)