open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
پیربکران

**پیربکران** یکی از شهرهای شهرستان فلاورجان در استان اصفهان است. پیربکران در فاصله **۱۷** کیلومتری از شهر **اصفهان** قرار دارد.

منطقه وسیع پیربکران متشکل از چندین محله به نام‌های پیربکران، قلعه سر شیر، پاوا، فرتخون، جوچی، خروشاد، کرافشان، تمندگان، وزیر آباد، علی شاهدان ، پلارت ، سمسان ، خوانسارک، چم رود ، فیلورجان ، بجگرد ، طاد ، گلگون ، سهروفیروزان، دارگان، جوشان، زودان، ونهر، دستنا، نودرآمد، بروزاد و چندین محله دیگر  است. شهر پیربکران مرکز **[[بخش پیربکران]]** در شهرستان پرجمعیت فلاورجان است.

## وجه تسمیه
نام این شهر از آرامگاهی به نام «پیربکران» گرفته شده که مقبره محمد بن بکران، از پارسایان نامور این ناحیه است.
این آرامگاه که در ۳۰ کیلومتری جنوب غربی اصفهان قرار دارد میان سال‌های ۷۰۳ تا ۷۱۲ هجری ساخته شده‌است.

پیربکران در گذشته بالان نام داشته‌است که به علت وجود این بقعه، این شهر را پیربکران می‌نامند که هم‌اکنون پسوند نام خانوادگی افراد این شهر، «بالانی» است.

## آثار تاریخی
پیربکران روستای تاریخی است که از حدود ۱۰۰۰ سال پیش آثاری کهن در خود دارد که مهم‌ترین آنان عبارت‌اند از:
* بقعه پیربکران
* استراخاتون
* پل بابامحمود

### بقعه پیربکران

این بقعه اثر تاریخی آرامگاه پیربکران است که نام شهر از این اثر نشات گرفته این بنای تک ایوانی، از نظر سبک معماری شبیه به معماری دوره ساسانی و یادآور طاق کسری است، ولی طاق ایوان به جای این‌که مانند طاق‌های دوره ساسانی هلالی باشد، نوک‌دار است. گور محمدبن بکران، سازندهٔ اثر، و محمد نقاش، کاشی‌کار و نقاش اثر، در خود اثر قرار دارد. محراب معروف سلجوقی واقع در آن است که در آن نماز می‌خوانند.
250px|بندانگشتی|چپ|بنای بقعه پیر بکران

### استراخاتون

استراخاتون یا سارا خاتون یا ستاره خاتون یا سارا بنت آشر نوه حضرت یعقوب بنایی مذهبی متعلق به قوم یهود است. نام مقبره استراخاتون یا ستاره خاتون و طبق مستندات تاریخی به مقبره سوشاندخت یا دخت یزدگرد نیز معروف است طبق شواهد تاریخی گویا به هزار و چهارصد و اندی سال قبل بازمی‌گردد. سنگ قبر یافته شده از این بنا که به زبان عبری نوشته شده‌است، صراحتاً تاریخ ۱۲۰۰ سال قبل را نمایش می‌دهد. استرا خاتون یا ستاره خاتون (استرا در زبان کردی به معنی ستاره و خاتون هم به معنی خانم است، استراخاتون در زبان کردی همان ستاره خاتون فارسی است.

### پل بابا محمود

تأسیس آن به سال ۷۰۲ هجری و بنا به روایتی ۷۱۲ هجری بازمی‌گردد. این پل توسط حاکم محلی که دست نشانده ایلخان مغول بود به نام اولجایتو و نامش بابا محمود پدر محمد اشترگانی است پی‌ریزی و بنا شده‌است. یکی از ویژگی‌های این بنا داشتن گرده‌ای ملایم در حرکت معماری پل است که تقسیم فشار آب را در دو سوی پل تنظیم می‌نماید. این پل بارها توسط حاکم زمان تعمیر و بازسازی شده‌است طول پل حدود ۱۵۲ متر، عرض از ۵ الی ۸ متر متغیر است و ارتفاع آن از سطح بستر رودخانه ۷۲۰ سانتی‌متر می‌باشد.

این اثر در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۴۵ با شمارهٔ ثبت ۶۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این پل در ۲۸ کیلومتری جنوب غربی اصفهان و در روستای پیربکران و روستای سهروفیروزان بر روی زاینده رود ساخته شده‌است. این پل چون در باغ محمود که از روستاهای شهرستان لنجان است قرار گرفته به پل باغ محمود نیز شناخته می‌شود. 

## منابع

اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.

رده:زیارت
رده:شهرستان فلاورجان
رده:روستاهای استان اصفهان
رده:روستاهای شهرستان فلاورجان
رده:گورستان‌های یهودی
رده:مناطق مسکونی در شهرستان فلاورجان
چمگردان

**چَمگُردان** شهری در بخش مرکزی شهرستان لنجان از توابع استان اصفهان است که در حاشیه زاینده رود قرار دارد.

## معرفی
به درستی معلوم نیست که آغاز حیات بشری در این خطّه از چه زمانی بوده‌است امّا آنچه هست لفظ «چَم گُردان» فارسی است و احتمال قریب به یقین مربوط به پیش از اسلام.اگر تاریخ چمگردان را ورق بزنیم به نام بِـوِه (Beveh)برمی‌خوریم و آن روستایی بوده در غرب چمگردان کنونی که در زمان آبادی برای خود آب و ملک مشخص و قلمرو معیّن داشته‌است و بنابر اقوال محلّی با حمله افغان‌ها در پایان دوره صفوی و به قولی با حمله مغول ویران شده و اندک بازماندگان آن به مناطق دیگر کوچیده‌اند. گفته می‌شود که چمگردان، هم‌زمان با «بوه» وجود داشته و پس از ویرانی بوه با جذب مهاجران آن گسترش یافته‌است. هم‌اکنون مزارع کشاورزی موجود، عناوینی مثل «صحرای بوه» و «صحرای گُردان» دارند واین خود گویای جدایی جغرافیایی این دو آّبادی قدیمی است. بدون بزرگنمایی، برنج چمگردان مرغوب‌ترین برنج شهرستان لنجان است و کشاورزان چمگردانی در کاشت، داشت و برداشت آن استاد و زنان هنرمندش در پختش ماهر و باسلیقه‌اند.

## زبان
بر پایه ایران اطلس به ترتیب گویشوران، زبان مردم چمگردان (اکثریت) گویش تهرانی و گویش لنجانی و لری شمالی (اقلیت) ترکی و گویش بختیاری است.

## دیدنیها
دیدنی‌های این شهر شامل دریاچه قایقرانی، پارک ساحلی، ساحل زیبای زاینده رود، قنات کمال‌آباد، حمام قدیمی، پارک های درون شهری ،آخرین بازمانده برج‌ها و قلعه بِوِه‌است.

## منابع

چمگردان در گذر زمان نوشته اکبر حسامی نشر جمال قم ۱۳۸۱

اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.

رده:شهرستان لنجان
رده:شهرهای استان اصفهان
رده:شهرهای شهرستان لنجان
رده:شهرهای دارای نام با ریشه زبان پهلوی
حسن‌آباد (جرقویه)

**حسن‌آباد**، مرکز بخش جرقویه علیا و یکی از شهرهای شهرستان جرقویه در استان اصفهان ایران است که در فاصله ۳۵ کیلومتری شهرستان ورزنه واقع شده است.

## زبان
بر پایه ایران اطلس زبان اکثریت مردم زبان گرگویی از زبان‌های ایران مرکزی و اقلیت گویش تهرانی است.

## جمعیت
براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت **شهر** **حسن‌آباد** برابر با **۴٬۴۷۸** (۱٬۴۹۷ خانوار) نفر بوده است.

## منابع

اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.

رده:شهرستان جرقویه
رده:شهرهای استان اصفهان
رده:شهرهای شهرستان جرقویه
رده:مناطق مسکونی در شهرستان اصفهان
خورزوق (برخوار)

|پانویس=
|امام جمعه=رسول حق‌شناس}}
**خورزوق (برخوار)،** شهری از توابعبخش مرکزی شهرستان برخوار در استان اصفهان است. در واقع نام اصلی خورزوق با نام خورزوک (خرزوک) شناخته می‌شود که محله اسلام‌آباد خورزوک بافت تاریخی و قدیمی دارد.

این شهر در ارتفاع ۱۵۷۲ متری از سطح دریا قرار دارد که **از ارتفاع اصفهان ۳ متر کمتر** است.

**نام خورزوق در [[زبان عامیانه|زبان عامیانه،]] خورزوک گفته می‌شود**.

محله‌های این شهر عبارت‌اند از: **خورزوق، دلیگان، اسلام‌آباد و محله سیمرغ** سفره قلمکار یکی از مهم‌ترین صنایع دستی است که در محله دلیگان درست می‌شود.
زبان خورزوقی لهجه خاص خود را دارد.

## منابع

## [http://www.fallingrain.com/world/IR/28/Khurzuq.html مختصات]

رده:شهرستان برخوار
رده:شهرهای استان اصفهان
رده:شهرهای شهرستان برخوار
رده:مناطق مسکونی در شهرستان برخوار
مروا (چشمه)

** مُروا ** چشمه‌ای نمکی از توابع روستای مغدان بخش مرکزی شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان در جنوب ایران واقع شده‌است. 
در زیر کوه گاه‌بست و در ۶ کیلومتری شمال شهرستان بستک چشمهٔ نمکی به نام ** مُروا ** در جریان است.

## استفاده ازآب چشمه
آب این چشمه به گودال حوضچه مانندی می‌ریزد، سپس می‌بندد و تبدیل به نمکی سفید و تمیز و خالص می‌گردد که آن را خشک می‌کنند و برای مصرف و فروش می‌برند.
در کنار این چشمه کاروانسرا و آب انبار (برکه) وجود دارد و چون استحمام در این چشمه نمکی برای بیماری‌های جلدی و غیره مفید است، مردم در فصول بهار و پاییز به «مروا» می‌رفته‌اند که این امر تاحدی جنبه‌ای تفریح نیز داشته‌است.

## پانویس

## فهرست منابع و مآخذ
* محمدیان، کوخردی، محمد. * «شهرستان بستک و بخش کوخرد» * ج۱. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۵ میلادی.
* عباسی، قلی، مصطفی، * «بستک وجهانگیریه»،* چاپ اول، تهران : ناشر: شرکت انتشارات جهان معاصر، سال ۱۳۷۲ خورشیدی.
* سلامی، بستکی، احمد. * (بستک در گذرگاه تاریخ) * ج۲ چاپ اول، ۱۳۷۲ خورشیدی.
* بالود، محمد. * (فرهنگ عامه در منطقه بستک) * ناشر همسایه، چاپ زیتون، انتشار سال ۱۳۸۴ خورشیدی.
* بنی عباسیان، بستکی، محمد اعظم، * «تاریخ جهانگیریه» * چاپ تهران، سال ۱۳۳۹ خورشیدی.
* الکوخردی، محمد، بن یوسف، *(کُوخِرد حَاضِرَة اِسلامِیةَ عَلی ضِفافِ نَهر مِهران Kookherd, an Islamic District on the bank of Mehran River)* الطبعة الثالثة، دبی: سنة ۱۹۹۷ للمیلاد.
* بختیاری، سعید، ، * «اتواطلس ایران» * ، “ مؤسسه جغرافیایی وکارتگرافی گیتاشناسی، بهار ۱۳۸۴ خورشیدی. 
* نگاره‌ها از: محمد محمدیان.
* محمد، صدیق «تارخ فارس» صفحه‌های (۵۰ ـ ۵۱ ـ ۵۲ ـ ۵۳)، چاپ سال ۱۹۹۳ میلادی.
* محمدیان، کوخری، محمد ، “ (به یاد کوخرد) “، ج۱. ج۲. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۳ میلادی.
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhai Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)

*
رده:چشمه‌های استان هرمزگان
رده:منابع آبی شهرستان بستک
رده:روستاهای شهرستان بستک
دهستان خمیر

**دهستان خمیر**، یکی از دهستان‌های
بخش مرکزی شهرستان خمیر در استان هرمزگان ایران است. مرکز این دهستان، روستای درگور است.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت **دهستان خمیر** برابر با **۴٬۶۵۹** نفر بوده‌است.

## منابع

رده:دهستان‌های شهرستان خمیر
رده:شهرستان خمیر
رده:مناطق مسکونی در استان هرمزگان
رده:مناطق مسکونی در شهرستان خمیر
پارادوکس (ابهام‌زدایی)

* پارادوکس عقلی یا منطقی.
* پارادوکس نرم‌افزار.
* پارادوکس آرایهٔ ادبی.
درچه

**دُرچِه(نگین ، دُرّ کوچک و دُرّ گرانبها)** شهری از توابع بخش مرکزی شهرستان خمینی‌شهر در استان اصفهان است و در در کنار **[[منطقه ۱۳ شهرداری اصفهان|منطقه ۱۳ اصفهان]]** و ۸ کیلومتری از مرکز شهر اصفهان قرار دارد.
**شهردرچه درکنار** '''شهرابریشم''' ، '''کوه آتشگاه''' و **[[زاینده‌رود|ساحل زاینده رود]]** قراردارد. این شهر بعلت قرارگیری در ساحل زاینده رود و خاک حاصل خیز دارای مجموعه باغ‌ و ويلا های فراوان است ،جمعیت این شهر بیش از ۵۰۰۰۰ نفر است.

## برنامه توسعه اصفهان بزرگ با الحاق شهر درچه
اهداف برنامه:

۱.**تقسیم عادلانه بودجه شهرسازی** 

**۲.کاهش تبعیض و محرومیت زدایی**

این برنامه برای '''سپاهان شهر'''، **[[خوراسگان]]** و **[[قهجاورستان]]** انجام شد و برای **[[شهر ابریشم|شهرابریشم]]**، **[[خمینی‌شهر]]** ، **[[درچه]] و** **[[فلاورجان]]** در حال انجام است.

بر اساس این طرح الحاق سه شهرستان فلاورجان و خمینی‌شهر و شاهین‌شهر به شهرداری مرکزی اصفهان صورت می‌گیرد، این برنامه با عنوان **چشم انداز اصفهان بزرگ** در حال انجام است و شوراهای شهرهای ابریشم ، فلاورجان، درچه ،خمینی‌شهر و شاهین‌شهر پیگیر جدی موضوع هستند.

نماینده مردم خمینی‌شهر درمجلس تصریح کرد: همه ی زیرساخت‌ها در این راستا درحال آماده سازی است قطار شهری و مترو از جمله این زیرساخت‌ها هستند که اصفهان را از طریق راه‌های ارتباطی به این شهرستان‌ها متصل می‌کند.

## موقعیت جغرافیایی
شهر درچه در دشتی مسطح بنا گردیده و با شیب ملایم یک درصدی به زاینده رود و شهر ابریشم منتهی می‌شود.

سه عارضه طبیعی کوه‌سفید (کوه شیری) در جنوب، کوه دنبه در شرق و کوه آتشگاه در شمال غربی آن قرار دارد. این شهر با ارتفاع ۱۶۰۰ متر از سطح دریا و طول جغرافیائی ۵۱ درجه و ۳۲ دقیقه شرقی و عرض جغرافیائی ۳۲ درجه و ۳۷ دقیقه شمالی، با تهران ۴۸ ثانیه اختلاف زمان دارد.

شهر درچه با ۲/۱۲ کیلومتر مربع مساحت از محله‌های قلعه،لورک،قلعه پائین، دینان، ولاشان، دُر، جَزین (گِزین)، بلندیها، سعادت آباد، درب امامزاده، احمدآباد، اسلام‌آباد، فودان و شمس‌آباد و مزارع اطراف آن‌ها شکل گرفته که از شمال به خمینی شهر، از جنوب به شهرستان فلاورجان، از غرب به روستاهای تیرانچی، قرطمان و جلال‌آباد و از شرق به محدوده‌های قانونی شهر اصفهان محدود است.

## جمعیت
در سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۴۰۰ شهر درچه ۸۱۲۳۴ نفر جمعیت داشته

## علما و دانشمندان
بندانگشتی|سید محمدباقر درچه‌ای
فقیه و مرجع تقلید شیعه سید محمدباقر درچه‌ای همچنین برادران وی سید محمدحسین درچه‌ای و سید مهدی درچه‌ای و عالمان دیگری از خاندان درچه‌ای هستند.

## منابع

* سرشماری جمعیت به تفکیک تقسیمات کشوری سال ۱۳۹۰
* وبگاهِ هیئت دوچرخه‌سواری شهر درچه

رده:شهرهای استان اصفهان
رده:شهرهای شهرستان خمینی‌شهر
رده:مناطق مسکونی در شهرستان اصفهان
رده:شهرستان خمینی‌شهر
دینامیک پرواز

انگشتی|300px|محورهای مورد نیاز در کنترل دینامیک هواپیما
**دینامیک پرواز** یا **پویند پرواز** علمی است که به بررسی نحوه جهت‌گیری وسایل پرنده در سه بعد می‌پردازد. این علم که در حوزهٔ پژوهش‌های مهندسی هوافضا قرار دارد، جهت‌گیری وسایل پرنده (نظیر هواپیما یا بالگرد) را حول گرانیگاهشان ارزیابی می‌کند.

## واژه‌شناسی
واژه پویند از بن اکنون فعل پوییدن بعلاوه پسوند  َند ساخته شده است. این ساختار اشتقاقی در واژه هایی چون چرخند و کشند نیز دیده می شود. در این راستا توجه شود که واژه پویا نیز پیشتر برای dynamic برابرسازی شده است.

## محورهای سه‌گانه
برای تحلیل حرکات یک هواگرد (نظیر یک هواپیما) در سه بعد، سه محور قراردادی نسبت به وضعیت هواگرد توصیف می‌شوند و حرکات به صورت چرخش‌هایی حول این سه محور توصیف می‌گردند:
* محور طولی که از نوک هواپیما به سمت دم هواپیما امتداد دارد. چرخش حول این محور را «گردش»  می‌نامند
* محور عرضی که از انتهای یک بال به انتهای بال مقابل هواپیما امتداد دارد. چرخش حول این محور را به «گام»  می‌نامند.
* محور عمودی که از زمین به سوی آسمان امتداد دارد (یا از شکم هواپیما به سقف آن). چرخش حول این محور را «انحراف»  می‌نامند.

در یک هواپیما، سکان باعث چرخش هواپیما حول محور عمودی می‌شود و برای تغییرمسیر هواپیما در ارتفاع کم با سرعت بالا به کار می‌رود. شهپرها باعث چرخش هواپیما حول محور طولی می‌شوند و برای چرخش هواپیما در ارتفاع‌های بالاتر به کار می‌روند. بالابر باعث چرخش هواپیما حول محور عرضی و تغییر زاویه حمله می‌شود و خلبان با استفاده از آن (در کنار عوامل دیگر نظیر برآافزا و قدرت موتور) تغییرات ارتفاع هواپیما را کنترل می‌کند.

## نگارخانه


Aileron roll.gif|چرخش حول محور طولی یا گردش
Aileron pitch.gif|چرخش حول محور عرضی یا گام
Aileron yaw.gif|چرخش حول محور عمودی یا انحراف
Rollpitchyaw.jpg|سه محور ایکس-ایگرگ-زی در فضا



## منابع

رده:آیرودینامیک
رده:مفهوم‌های پرواز فضایی
رده:مهندسی هوافضا
دستگرد (برخوار)

**دَستگِرد** یکی از شهرهای استان اصفهان در مرکز ایران است. این شهر در بخش مرکزی شهرستان برخوار قرار دارد.جمعیت شهر در سال (۱۳۹۵) ۱۷،۷۷۵ نفر بوده است. اهالی آن شیعهٔ دوازده امامی‌اند و به فارسی سخن می‌گویند

## موقعیت جغرافیایی
پیش از سال ۱۳۲۹ خورشیدی، آبادی دستگرد، مرکز دهستان برخوار بود و برخوار بخش حومهٔ شهرستان اصفهان و تابع استان ادهم (اصفهان) بود. در این سال، آبادی دستگرد شهر شد و با تشکیل شهرستان برخوار و میمه در تیر ۱۳۶۸ و بخش برخوار در فروردین ۱۳۷۹، تابع شهرستان و بخش مذکور گردید. این شهر در مشرق شهرستان برخوار، در ارتفاع حدود ۵۷۱٬۱ متری و در حدود پانزده کیلومتری شمال شهر اصفهان، در کنار راه اصلی اصفهان ـ دولت‌آباد (مرکز شهرستان برخوار)، و در دشت بلندی قرار دارد. دستگرد از طریق دو راهی حبیب‌آباد، به اردستان و نائین مرتبط می‌شود. بزرگراه اصفهان به شاهین‌شهر و تهران از کنار آن می‌گذرد. با وسیع شدن شهر اصفهان اینک در ۱۳ کیلومتری شمال شهر اصفهان قرار دارد. موقعیت دستگرد از نظر آب و هوا خشک و بیابانی و سرد است.

**<big>اماکن دیدنی و مشاغل</big>**

در گذشته نه چندان دور کاروانسرایی قدیمی و خانه قدیمی با تزئینات زیبای آیینه کاری و گچبری از خان قدیم (احمد علی خان) دستگرد وجود داشت که به علت عدم توجه مسئولین توسط مالکان آنها تخریب گردید و اکنون در این شهر آثار تاریخی خاصی وجود ندارد. امامزاده ادهم این شهر و مسجد جامع قدیمی از نقاط زیارتی آن هستند. مردان آن بیشتر شغل کشاورزی دارند البته در چند سال اخیر این آمار رو به کاهش است. بیشتر تخصص آنها در امر کشاورزی در کشت صیفی جاتی مانند هندوانه و خربزه می‌باشد. هنرهای صنایع دستی این شهر عبارتند از: مینا کاری، گلیم بافی، منبت چوب، مینیاتور، قلمزنی و گیوه دوزی و فرش‌بافی با طرحهای اصفهانی و نائینی.

## تاریخچه
نام آن به صورتهای دَسْتْجِرْد و دستگردبرخوار هم ضبط شده‌است. آبادیها و شهرهای بسیاری در استان اصفهان و نیز در استانهای دیگر، از جمله خراسان، به این نام خوانده شده‌اند. جزء گرد/ کرد/ جرد در این اسامی، از «کرت» فارسی باستان، به معنای ساخته و پرداخته، گرفته شده‌است و دستگرد یعنی شهر ساخته دست. از جمله شهرهای قدیمی با این نام، دستکره‌الملک است. دستگرد در دورهٔ ناصری از روستاهای بزرگ و معروف بلوک برخوار محسوب می‌شد. جابری انصاری (متوفی ۱۳۳۵ش) آن را قریه‌ای با چهار هزار سکنه ذکر کرده‌است. در حدود ۱۳۳۰ خورشیدی، دستگرد ۱۱۹٬۵ تن جمعیت داشت، از تولیداتش غلات و پنبه و پشم و روناس بود و بافت قالی و کیش (نوعی پارچه کتانی) در آن رواج داشت.

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:شهرستان برخوار
رده:شهرهای استان اصفهان
رده:شهرهای شهرستان برخوار
رده:شهرهای دارای نام با ریشه زبان پهلوی
پلکانه (ایلام)

## پلکانه
دو روستا در استان ایلام به این اسم وجود دارد. یکی روستای پلکانه بخش چوار شهرستان ایلام و دیگری روستای پلکانه بخش چرداول (که از سال ۱۳۶۵ به بعد با کوچ تعدادی از ساکنان به محل جدیدی به دو روستای پلکانه قدیم و جدید موسوم شده‌است) شهرستان شیروان چرداول است.
پلک اسم درختی محلی از راسته چنار است و چون اطراف چم‌ها (رودهای کوچک فصلی) پر از آن بوده به پلکانه یعنی محلی که مملو از پلک، گفته شده‌است. اما امروز به جرات می‌توان گفت حتی تک درختی از آن در پلکانه بخش چرداول وجود ندارد. تمام مردم روستای پلکانه بخش چرداول کشاورز دیم کار و گله دار هستند. زمین‌های کشاورزی اغلب ناهموراند و کشاورزان با زحمت بسیار در آن به کشاورزی می‌پردازند. شاید پیروی از گذشتگان تنها عاملی است که آنها بیشتر به ادامه این کار پر زحمت و طاقت فرسا وا می‌دارد. مراتع این روستا در سطح بخش چرداول بسیار غنی است اما چرای بی رویه و در زمانهای نامناسب موجب صدمه شدیدی به آن شده‌است درختان پهن برگ تنک رشته کوه زاگرس در مراتع این روستا به زیبایی جلوه گری می‌کند از جمله بلوط، زبان گنجشک، ون(بنه) بادام کوهی و کیکم و نیز گون، کتیرا و درختچه‌های دیگر. از محصولات تولیدی کشاورزی این روستا علاوه بر گندم که صرف تهیه و پخت نان می‌شود و جو که برای خوراک دام تولید می‌شود می‌توان از نخوذ و عدس نام برد. محصولات تولیدی دامی شامل روغن حیوانی(روغن کرمانشاهی) و کشک است که بیشتر به بازارهای شهری سرابله و کرمانشاه عرضه می‌شود. از فعالیتهایی که مردم این روستا به راحتی بتوانند از مواهب طبیعت هم بهره بگیرند پرورش زنبور عسل است.

رده:روستاهای شهرستان ایلام
حمید قنبری (خواننده)

**حمید قنبری** (زاده ۲۶ فروردین ۱۳۰۳ – درگذشته ۷ مهر ۱۳۸۶)، صداپیشه، پرده‌خوان و یکی از نخستین خوانندگان پاپ ایرانی بود.

وی فعالیت هنری خود را از سال ۱۳۳۰ با فیلم دستکش سفید آغاز کرد و از دیگر فعالیت‌های او تأسیس هنرستان هنرپیشگی، تأسیس سندیکای هنرمندان فیلم، گویندگی رادیو و بازیگری تئاتر بوده‌است او پدر شهیار قنبری ترانه‌سرا و خواننده ایرانی ساکن آمریکا می‌باشد.

وی در در ۷ مهر ۱۳۸۶ در تهران درگذشت و در قطعه هنرمندان، بهشت زهرا به خاک سپرده شد.

## فیلم‌ها
### بازیگری
* مسافران مهتاب (۱۳۶۶)
* انسان پرنده (۱۳۴۰)
* حریق خزان
* دام عشق (۱۳۴۰)
* دختر همسایه (۱۳۴۰)
* عشق و حماقت (۱۳۴۰)
* عمو نوروز (۱۳۴۰)
* بچه‌ننه (۱۳۳۹)
* ستارگان می‌درخشند (۱۳۳۹)
* عروسک پشت پرده (۱۳۳۹)
* عروس کدومه (۱۳۳۸)
* لات جوانمرد (۱۳۳۷)
* بلبل مزرعه (۱۳۳۶)
* زندگی شیرین است
* جدال با شیطان (۱۳۳۲)
* چهره آشنا (۱۳۳۲)
* یک نگاه (۱۳۳۱)
* دستکش سفید (۱۳۳۰)

### خوانندگی
* حلقه‌های ازدواج (۱۳۵۶)
* باشرف‌ها (۱۳۵۱)
* رنگین کمان (۱۳۵۰)
* هفت دختر برای هفت پسر (۱۳۴۷)
* هارون و قارون (۱۳۴۶)
* سه ناقلا در ژاپن (۱۳۴۵)
* سه تا بزن‌بهادر (۱۳۴۴)
* دختر همسایه (۱۳۴۰)

## گویندگی
از جمله نامدارترین هنرپیشگانی که حمید قنبری به جای وی صحبت کرده‌است می‌توان به جری لوئیس اشاره کرد. در میان هنرپیشگان ایرانی به‌جای منصور سپهرنیا و جواد تقدسی هنرنمایی کرد. ایشان یکی از قدیمی‌ترین دوبلورها در ایران می‌باشد. همچنین وی یکی از همکاران و دوستان مجید محسنی می‌باشد که در تعدادی از فیلم‌های مجید محسنی بازی و همکاری داشته‌است.

## منابع

## پیوند به بیرون
* 
* هنر هفت: زندگی‌نامه همراه با قسمت‌هایی از دوبله و بخشی از گفتگو با حمید قنبری
* 

رده:اهالی تهران
رده:بازیگران مرد رادیو اهل ایران
رده:بازیگران مرد فیلم اهل ایران
رده:خاک‌سپاری‌ها در قطعه هنرمندان بهشت زهرا
رده:خوانندگان پاپ اهل ایران
رده:درگذشتگان ۱۳۸۶
رده:زادگان ۱۳۰۳
رده:صداپیشگان مرد اهل ایران
بوی گندم

***بوی خوب گندم*** ترانه‌ای‌ است از شهیار قنبری که با آهنگسازی و تنظیم واروژان و صدای داریوش اقبالی در سال ۱۳۵۱ اجرا شد. این ترانه در آلبوم بوی گندم داریوش منتشر شده‌است.

## دربارهٔ ترانه
اجرای این ترانه در دهۀ پنجاه خورشیدی باعث شد تا خواننده و شاعر ترانه به زندان بیفتند.

شهیار قنبری در مقدمه کتاب *دریا در من* گفته‌است که مأموران ساواک از وی خواستند تا در ازای آزادی، ترانه‌ای در ستایش محمدرضا پهلوی بخواند، اما نپذیرفت. سپس ایرج جنتی‌عطایی دو ترانهٔ *[[طلایه‌دار (ترانه)|طلایه‌دار]]* و *[[رسول رستاخیز]]* را سرود و با صدای داریوش ضبط و پخش شد. این دو ترانه در مدح شاه سابق است، به‌خصوص که *رسول رستاخیز* اشاره‌ای به نام حزب رستاخیز در خود نهفته دارد.

داریوش در یکی از خاطراتش می‌گوید: یک روز برای تمرین ترانه «بوی خوب گندم» به منزل واروژان رفته بودم و در حالی که پیانو می‌نواخت چشمم به قاب عکسی افتاد که بالای پیانو بود. عکس یه پسر بچه‌ای که با چشمان گریان به اطراف خود خیره شده بود نظرم را جلب کرد و به او گفتم: واروژ ببین این بچه هم از نواختن تو به گریه افتاده که او در پاسخ گفت: اتفاقاً این آهنگ از گریه‌های او ساخته شده و واقعاً موسیقی پاپ به او بدهکار است و به راستی جایش خالی است.

کلهر در برنامه هفت نقل کرد که علی خامنه ای پس از آزادی از زندان گفته که هر کس وارد بند می‌شد این ترانه را روی لب داشت و سپس اذعان کرد تأثیر این هنرها از منبرهای ما بیشتر است https://www.jahannews.com/video/868738/posterUrl

## بازخوانی
حمیدرضا حامی از خوانندگان داخل ایران در آلبومی به نام **بوی گندم** این ترانه را بازخوانی کرده است.

## جستارهای وابسته
* ترانه‌شناسی شهیار قنبری
* ترانه‌شناسی واروژان

## منابع
* دریا در من/ مجموعه اشعار شهیار قنبری

## پیوند به بیرون
* متن کامل ترانه بوی گندم

رده:ترانه‌های سیاسی
رده:ترانه‌های فارسی‌زبان
رده:ترانه‌های پاپ ایرانی
رده:ترانه‌های ایرانی
رده:ترانه‌های سروده شهیار قنبری
رده:ترانه‌های داریوش
رده:ترانه‌های ۱۳۵۱
گوادر

چپ|بندانگشتی|260px|بندرگاه گوادر.
**گوادر** () بندریست که در نیمروز ایالت بلوچستان در پاکستان جای‌دارد.
ریشه‌ی نام این‌شهر ازدوواژه‌ی «گْوات»+«در» (به-چمار «دروازه‌ی باد» در بلوچی) ستانده‌ شده‌است.
این‌ بندر بر کرانه‌ی دریای مکران واقع شده و بندری درحال‌ پیشرفت‌ است. دِهْیویِ پاکستان در سال ۲۰۰۷ امتیاز عملیات بندری گوادر را برای ۲۵ سال به‌ یک‌ شرکت سنگاپوری واگذاشت و برای ۴۰ سال آینده آن‌ را یک بندر آزاد بی‌باژ شناساند. سرمایه‌گذاران چینی نیز در تأسیسات بندری‌ گوادر سرمایه‌گذاری کرده‌اند.

در این‌ شهر به‌ جز این‌ که فرهنگ آریایی پیشتاز'است، اثری از فرهنگ‌ های سامی و حامی هم دیده‌می‌شود.

بندر گوادر از رقیبش یعنی بندر چابهار در ایران تنها ۷۲ کیلومتر فاصله دارد.

## تاریخچه
منطقهٔ گوادر در دوران باستان بخشی از استان گدروزیا در شاهنشاهی ایران بود. و در نوزدهم در زمان سلطنت ناصرالدین شاه قاجار این منطقه بهمراه دیگر مناطق بلوچ نشین در قرارداد گلد اسمیت اول به بریتانیا واگذار شد طبق این قرارداد کلات و مکران و بلوچستان از حاکمیت ایران انتزاع و به بریتانیا واگذار گردید و بلوچستان انگلیس تبدیل گشت.

پس از حملهٔ عرب‌ها این شهر توسط نیروهای محمد بن قاسم در سال ۷۱۱ میلادی اشغال شد. بعدها این منطقه در دست گورکانیان هند و صفویان افتاد. پرتغالی‌ها در سال ۱۵۸۱ گوادر را تسخیر کرده و سوزاندند. در طی دویست سال پس از آن، فرمانروایی منطقه در دست حاکمان محلی قبایل بلوچ بود. خان کلات در سال ۱۷۸۳ حاکمیت گوادر را به تیمور سلطان، حاکم مسقط واگذار کرد.

این شهر در سال ۱۹۵۸ بخشی از کشور تازه‌بنیاد پاکستان شد و در سال ۲۰۰۲ جزئی از ایالت بلوچستان این کشور به‌شمار آمد.

## مشاهیر

سید ظهور شاه هاشمی

## منابع

Wikipedia contributors, "Gwadar," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Gwadar&oldid=210897156

رده:اقیانوس هند
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۷۸۳ (میلادی)
رده:ایالت‌ها و قلمروهای منحل‌شده در ۱۹۵۸ (میلادی)
رده:برون‌بوم پیشین
رده:شبه‌جزیره‌های پاکستان
رده:شهرها و شهرک‌های ساحلی در پاکستان
رده:شهرهای بندری در پاکستان
رده:شهرهای پاکستان
رده:شهرهای طراحی شده در پاکستان
رده:کشورهای پیشین در جنوب آسیا
رده:مناطق مسکونی در ایالت بلوچستان پاکستان
رده:مناطق مسکونی ساحلی در پاکستان
رده:ناحیه گوادر
رشته‌کوه باغران

**رشته‌کوهِ باغران** ۱۰۰ کیلومتر طول و ۱۳ کیلومتر عرض دارد و در جهت شمال غرب - جنوب شرق از نزدیکی شهر خوسف آغاز گشته و پس از گذر از جنوب شهر بیرجند، تا شهر سربیشه ادامه می‌یابد. بلندترین ارتفاع آن ۲۷۰۶ متر و در نزدیکی مزار کاهی و در کنار روستای چنشت واقع است.

## نام‌شناسی
نام این کوه از ترکیب دو جزء باغ و ران (پسوند مکان) به دست آمده است و به معنی محل باغ و درختستان است. دلیل این نامگذاری کهن، وجود چشمه‌ساران و باغ‌های زیادی است که در دره‌ها و کوهپایه‌های آن وجود دارد (به نقل از بهارستان آیتی).

## دیرینگی
در رشته کوه باغران، رد پای حیوانات عظیم الجثه مربوط به ۳۰ تا ۵۰ میلیون سال قبل به روی لایه‌های موسوم به فلیش در صخره‌های مربوط به دوران سوم زمین‌شناسی و به صورت حفره‌های بیضی شکل در حد فاصل روستاهای روشناوند و چهکند در سال ۱۳۷۷ کشف شده است.

کال جنگال یکی از سنگ نگاره‌ها و سنگ نبشته‌های برجای مانده از ایران باستان در نزدیکی ییلاق رچ (حد فاصل بیرجند و خوسف) است که برآورد می‌شود مربوط به دوره اشکانیان باشد. این مجموعه شامل سنگ نگارهٔ نبرد یک جنگاور با یک شیر و نیز سنگ نبشته‌هایی به خط پهلوی است.

در بخش شرقی این کوه مزار کاهی قرار دارد که گفته می‌شود آرامگاه خواهر علی بن موسی الرضا است.  غار چنشت، سنگ نگاره‌های لاخ مزار کوچ و کال جنگل در این رشته کوه واقع شده‌اند. در میان دره‌های این رشته کوه، زیباترین روستاهای شهرستان بیرجند قرار دارند.

بند عمرشاه و بند دره دو سد تاریخی هستند که بر آب راه‌های این کوه احداث شده‌اند.



## منبع



رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در بیرجند
باقران
تنگه (دریا)

[thumbnail|250px|تنگه [جبل‌الطارق]]
[بندانگشتی|250px|تنگه گلدن گیت در [سان فرانسیسکو]]
**تَنگه** آبراهی است باریک که دو توده آبی بزرگ‌تر را به هم پیوند می‌دهد؛ پس دو خشکسار با این خط جدا خواهند شد. کانال، گذرگاه آبی، آبراهه و مضیق (عربی) نام‌های دیگر آنند. شماری از تنگه‌ها ارزش اقتصادی دارند.

## جستارهای وابسته
*تنگه هرمز
*باریکه خاکی

## منابع

* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Strait&action=history]

## پیوند به بیرون

* Encyclopedia of Earth: Bosphorus Straits
* Encyclopedia of Earth: Strait of Hormuz
* Encyclopedia of Earth: Bab el-Mandeb Strait 

رده:پهنه‌های آبی
رده:تنگه‌ها
رده:زمین‌چهرهای ساحلی و اقیانوسی
خشکسار

[thumb|300px|دو خشکسار در دو سوی یک آبراهه. جزیره‌ها نیز خشکسار هستند. نمای ماهواره‌ای [تنگه بسفر|جایگزین=]]

**خشکسار** یا **کُشخَر**  به منطقه یا ناحیه‌ای وسیع از خشکی گفته می‌شود که یک‌تکه بوده و توسط اقیانوس‌ها گسیخته نشده باشد. این اصطلاح اغلب برای اشاره به خشکی‌های احاطه‌شده توسط اقیانوس یا دریا مانند قاره‌ها یا جزیره‌های بزرگ استفاده می‌شود. در حوزه زمین‌شناسی، خشکسار بخشی مشخص از پوسته قاره‌ای است که بالای سطح دریا گسترده شده باشد.

قاره‌ها را معمولاً خشکسارهای مجزا می‌پندارند و ممکن است هر جزیره‌ای را که بخشی از فلات قاره وابسته است، شامل شوند. هنگامی که چند قاره یک خشکی متصل را در کنار یکدیگر تشکیل دهند، قاره‌های متصل را می‌توان خشکساری واحد در نظر گرفت. بزرگ‌ترین خشکسارهای زمین به ترتیب بزرگی عبارتند از:
# آفرو-اوراسیا (خشکسار اصلی منطقه‌ای ژئوشیمی به همین نام و بخش‌های قاره‌ای آن، آفریقا و اوراسیا یا همان اروپا و آسیا؛ مرکز نیم‌کره خشکی زمین که بیش از نیمی از خشکسار زمین را تشکیل می‌دهد)
# قاره آمریکا (خشکسار اصلی منطقه‌ای جغرافیایی به همین نام و بخش‌های قاره‌ای آن، آمریکای شمالی و جنوبی که بیشتر خشکسار نیم‌کره غربی را تشکیل می‌دهد)
# جنوبگان (خشکسار اصلی منطقه جغرافیایی و قاره‌ای به همین نام)
# سرزمین اصلی استرالیا (خشکسار اصلی منطقه جغرافیایی اقیانوسیه، زیرناحیه آن استرالزی، قاره استرالیا و کشور استرالیا)

## جستارهای وابسته
* جزیره خرد

## منابع

رده:اصطلاحات جغرافیا
رده:زمین‌چهرها
رده:واژگان زمین‌شناسی
منطقه

بندانگشتی|نقشۀ مناطق جهان large 1.7m whitespace removed
**مَنطَقِه**، یک ناحیهٔ جغرافیایی نسبتاً وسیع از یک کشور یا قاره است که دارای ویژگی‌های طبیعی و یا انسانی متمایزی نسبت به مناطق همسایه باشد.

به‌طور کلی، یک *منطقه*، ناحیه‌ای میانِ گستره‌ای از خشکی یا آب است که کوچک‌تر از همهٔ ناحیهٔ مورد نظر (برای نمونه جهان، یک ملت، یک رشته‌کوه و ...) و بزرگ‌تر از خود مکان مورد نظر است. مثلاً منطقهٔ دماوند کوچک‌تر از ناحیهٔ دماوند و بزرگ‌تر از شهرستان دماوند است. یک منطقه را می‌توان به صورت مجموعه‌ای از واحدهای کوچک‌تر (همانند *کشورهای [[خاورمیانه]]*) یا به صورت جزئی از مجموعه (همانند *منطقهٔ خاورمیانه در آسیا*) دید.

منطقه‌هایی که بر پایهٔ معیارهای انسانی (مثلاً زبان) تعریف می‌شوند، به ندرت محدودهٔ روشنی دارند، از اینرو اغلب موضوع تفسیرها و گاه اختلافات هستند. اگر مفاهیم جغرافیای طبیعی، انسان و یا حکومت در هم بیامیزند، وضوح تعریف یک منطقه می‌تواند تغییر یابد.

## منابع

* 

منتقیی

رده:اصطلاحات جغرافیا
رده:جغرافیا
رده:جغرافیای منطقه‌ای
رده:منطقه‌ها
رده:انواع تقسیمات کشوری
تنگه کرچ

بندانگشتی|چپ|نقشه‌ای تاریخی از سال ۱۷۷۰ که بسفر کریمه را نشان می‌دهد.
بندانگشتی|نمای ماهواره‌ای ماهواره لَندسَت

**تنگه کِرچ** *(به [[زبان روسی|روسی]]: Керченский пролив، به [[زبان تاتاری کریمه|تاتاری کریمه]]: Keriç boğazı)* دریای سیاه را به دریای آزوف پیوند می‌دهد و شبه جزیره کِرچ کریمه را در غرب از شبه‌جزیره تامان در شرق جدا می‌سازد. تنگه ۴٫۵ تا ۱۵ کم (۳-۱۱ مایل) گستردگی و تا ۱۸ م ژرفا دارد. مهم‌ترین بندرگاه آن شهر کرچ است.

## منابع

* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Strait_of_Kerch&diff=86606328&oldid=86569907]


رده:پهنه‌های آبی اوکراین
رده:پهنه‌های آبی دریای سیاه
رده:تنگه‌های اروپا
رده:تنگه‌های بین‌المللی
رده:تنگه‌های روسیه
رده:تنگه‌های کریمه
رده:جغرافیای سرزمین کراسنودار
رده:جغرافیای کریمه
رده:دریای سیاه
رده:شبه‌جزیره کرچ
رده:کرچ
رده:کشتی‌های غرق‌شده
رده:مرز اوکراین–روسیه
کرچ

**کِرچ** (روسی: Керчь، تاتار کریمه: Keriç، اسلاویک خاوری کهن: Кърчевъ) شهری است (۲۰۰۱ جمعیت ۱۵۷٬۰۰۰ نفر) در شبه جزیره کرچ در خاور کریمه جای گرفته‌است.

از کانون‌های مهم صنعتی، صادراتی، توریستی روسیه است.

نام آن از ریشه اسلاویک خاوری کهن و از واژه کِرک къркъ به معنی گَلو گرفته شده‌است که از روی تنگه آبی باریک روبروی شهرک گرفته شده‌است.

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه شهر (روسی)
* وب‌بین
* Kerch theorized as possible location of Atlantis.

## منابع


رده:اقامتگاه‌های تفریحی ساحلی در روسیه
رده:شبه‌جزیره کرچ
رده:شهرک‌های خزرستان
رده:شهرهای بندری در اوکراین
رده:شهرهای بندری دریای سیاه
رده:شهرهای کریمه
رده:شهرهای منطقه‌ای مهم در اوکراین
رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در اوکراین
رده:مکان‌های هولوکاست در اوکراین
رده:مکان‌های هولوکاست در روسیه
رده:مناطق مسکونی ساحلی در اوکراین
رده:مناطق مسکونی ساحلی در روسیه
زبان‌های آناتولی

بندانگشتی|چپ|نقشه پراکندگی زبان‌های آناتولی، در هزاره دوم و اول قبل از میلاد.
**زبان‌های آناتولی** گروهی از زبان‌های هندواروپائی منقرض شده می‌باشند، که در آسیای کوچک گویشورانی داشتند. بهترین نمونهٔ آن‌ها زبان هیتی است. مردم آناتولی در دوران باستان به زبان‌های هندواروپایی مخصوص به خود صحبت می‌کردند، زبان‌های آناتولیایی این سرزمین با یونانی‌سازی(هِلِنیزاسیون) در عصر هِلِنیسم در عصر هِلِنیستی و ترک‌سازی در پی نبرد مَلازگِرد و مهاجرت ترک‌تباران به ویژه از آسیای میانه به آناتولی و تاسیس دولت سلجوقیان روم به دست دولت سلجوقیان بزرگ (شعبه اصلی خاندان سلجوقی) از میان رفتند و منقرض شدند.

## فهرست
* زبان هیتی
* زبان لووی
* زبان لیکیه‌ای
* زبان پالائی
* زبان کاریایی
* زبان لیدیایی
* زبان پیسیدیایی

## منابع

* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Anatolian_languages&diff=86617613&oldid=86617233]

رده:زبان‌های آناتولی
رده:زبان‌های باستانی
رده:زبان‌های منقرض‌شده آسیا
رده:زبان‌های منقرض‌شده در اروپا
رده:زبان‌های هندواروپایی
زبان هیتی

بندانگشتی|لوحی به زبان هیتی و خط میخی
**زبان هیتی**  یا **زبان هِتیتی** از زبان‌های مرده‌ای است که زمانی هیتیها به آن سخن می‌گفتند؛ مردمانی که زمانی امپراتوری خود را در خاتوشا (امروزه: بُغازقلعه) در مرکز شمال آناتولی بنیان نهادند.

این زبان به خط میخی نوشته می‌شد و نخستین کاوشهای باستان‌شناسی توسط هوگو وینکلر(Hugo Winckler)، آشورشناس آلمانی بین سالهای ۱۹۰۶–۱۹۰۷ انجام گرفت. در سال ۱۹۱۱–۱۹۱۵ یک آشورشناس چک به نام بدریخ هروزنی(Bedřich Hrozný)، راز زبان هیتیایی را اعلام داشت و آن را به شعبهٔ زبانهای هندواروپایی نسبت داد و بیان کرد که این زبان پیش از زبان‌های منشعب از هندواروپایی مانند سانسکریت، هندوایرانی، یونانی و لاتینی تکامل یافته‌است.

گواهی‌های زیادی از زنده بودن این زبان و زبان‌های خویشاوند آن در آناتولی برای چند صد سال پس از فروپاشی امپراتوری هیتی بر جا است.

## جستارهای وابسته
* خاستگاه نیاهندواروپاییان
* مهاجرت‌های هندواروپاییان
* فرضیه آناتولیایی

## منابع

* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Hittite_language&diff=86623303&oldid=85856017]


هیتی
هیتی
رده:زبان‌های تاریخ آناتولی
رده:زبان‌های دارای کد ایزو ۶۳۹–۲
هیتی
رده:زبان‌های منقرض‌شده آسیا
رده:زبان‌های منقرض‌شده در سده ۱۳ (پیش از میلاد)
رده:زبان‌های هندواروپایی
خاتوشا

بندانگشتی|خاتوشا در ترکیه
**خاتوشا** *(هاتوسا، هاتوساس، هاتوشاش، هاتوشا، خاتوشاش، کاتوشا، کاتوشاش، کاتوسا، کاتوساس)* پایتخت امپراتوری هیتی بود. در نزدیکی *بغاز کوی* که امروزه *بغاز قلعه* نامیده می‌شود جای گرفته بود (۴۰°۰۱′۱۱″N، ۳۴°۳۶′۵۵″E)، مرکز بخشی در استان چروم، ترکیه، است. جایی بوده در خَم رود کیزیل *(ماراشانتیا در منابع هیتیان و [[هالیس]] در روزگار باستان)* نزدیک به ۱۴۵ کیلومتری (۹۰ مایلی) شمال شرقی آنکارا.

خاتوشا در میان نُه سایت ترکیه است که به تازگی در سایت‌های میراث جهانی یونسکو فهرست شده‌اند.
## تاریخچه
خاتوشا در حدود ۱۶۰۰ پیش از میلاد به عنوان پایتخت امپراتوری هیتی‌ها تأسیس شد. این شهر در طول قرن‌ها:
* پایتخت سیاسی و مذهبی هیتی‌ها بود
* مرکز مهم تجاری بین بین‌النهرین و مدیترانه محسوب می‌شد
* در ۱۲۰۰ پیش از میلاد در جریان فروپاشی عصر برنز تخریب شد

## معماری
شهر دارای ویژگی‌های منحصر به فردی بود:
* **دیوارهای مستحکم** به طول ۸ کیلومتر با دروازه‌های معروف مانند:
  * دروازه شیران
  * دروازه پادشاه
* **معبد بزرگ** (تبرزیله) به مساحت ۱۵۰۰۰ متر مربع
* **کتیبه‌های سنگی** با خط میخی هیتی

## کشفیات باستان‌شناسی
مهم‌ترین یافته‌ها شامل:
* بیش از ۳۰٬۰۰۰ لوح گلی با متون حقوقی، مذهبی و اداری
* بایگانی سلطنتی با معاهده تاریخی قادش (۱۲۵۸ پ.م)
* آثار هنری ترکیبی از عناصر هیتی و بین‌النهرینی

## وضعیت کنونی
* ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو در ۱۹۸۶
* تبدیل به یکی از مهم‌ترین سایت‌های باستان‌شناسی ترکیه
* موزه بوغازکوی در نزدیکی سایت قرار دارد

## جستارهای وابسته
* تمدن هیتی
* خط میخی هیتی
* معاهده قادش

## پیوند به بیرون
* صفحه یونسکو درباره خاتوشا
* مقاله موزه متروپولیتن
## پیوند به بیرون
* Excavations at Hattusha: a project of the German Institute of Archaeology
* Hittite version of the Peace treaty with Ramses II of 1283 BC
* Pictures of the old Hittite capital with links to other sites

## منابع

[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Hattusa&action=history]

رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در ناحیه دریای سیاه
رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در ترکیه
رده:آناتولی
رده:تاریخ استان چوروم
رده:تمدن‌های باستانی
رده:جغرافیای استان چوروم
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در استان چوروم
رده:شهرهای هیتی
رده:معماری در ترکیه
رده:مناطق مسکونی پیشین در ترکیه
رده:میراث جهانی در ترکیه
رده:مناطق مسکونی منحل‌شده در سده هزاره ۲ (پیش از میلاد)
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در هزاره ۳ (پیش از میلاد)
رده:پایتخت کشورهای پیشین
رده:فروپاشی اواخر عصر برنز
میهن‌پرستی

[بندانگشتی|تمثیل میهن‌پرستی در بنای یادبود کشته‌شدگان برای اسپانیا در [مادرید (۱۸۴۰)، اثر مجسمه‌ساز فرانسیسکو پرز دل واله]]
**میهن‌پرستی** یا **میهن‌دوستی** ، مفهومی است معطوف به عشق و دلبستگی و دلدادگی به میهن و مردم و آمادگی جهت هر گونه فداکاری و پاسداری از استقلال سیاسی و اقتصادی کشور و دفاع از هویت قومی-ملی-فرهنگی آن ملت. میهن‌پرستی عشق ورزیدن به میهن و دفاع صمیمانه از منافع آن است.

میهن‌پرست کسی است که به کشور خود عشق می‌ورزد و با اشتیاق به دفاع از منافع آن می‌پردازد. میهن‌پرست فردی است که به سرنوشت کشور و فرهنگ خود حساس است و همه تلاشش را به کار می‌گیرد تا آن‌ها را به بالندگی برساند.

این می‌تواند مجموعه‌ای از مفاهیم مرتبط با ملی‌گرایی، عمدتاً ملی‌گرایی مدنی و گاهی ملی‌گرایی فرهنگی را دربرگیرد.

## اصطلاحات و کاربرد
افراط در میهن‌پرستی شوونیسم نامیده می‌شود؛ اصطلاح مرتبط دیگر «جینگوئیسم» است. کلمه «پاتریوت» در دهه ۱۵۹۰ از «هموطن» و در سده پانزدهم از «فرانسوی میانه»  گرفته شده است. کلمه فرانسوی  و  مستقیماً از کلمه لاتین متاخر  به معنای «هموطن» در سده ششم سرچشمه گرفته است. از یونانی  «هموطن»، از  «از پدران»،  «سرزمین پدری». اصطلاح «میهن‌پرست» «به بربرهایی گفته می‌شد که غیرمتمدن یا بدوی تلقی می‌شدند و فقط یک پاتریس یا سرزمین پدری مشترک داشتند.» معنای اصلی اروپایی «میهن‌پرستان» به کسی اطلاق می‌شد که صرف نظر از جایگاه اجتماعی-اقتصادی، هموطن بود.

## جستارهای وابسته
* ملی‌گرایی
* هویت فرهنگی
* جنبش میهن‌پرستان

## منابع

رده:میهن‌دوستی
رده:جامعه‌شناسی
رده:علوم سیاسی
رده:ملی‌گرایی
رده:واژگان سیاسی
ولایت خوست

**ولایت خوست** (اوستایی: **hwāstu**، سانسکریت: **suvāstu**، چینی: **K'wat-sit-to**، عربی:**خواشت**) یکی از ۳۴ ولایت افغانستان به مرکزیت شهر خوست می‌باشد که از ولایات شرقی افغانستان به‌شمار می‌رود. براساس احصائیه ۱۳۹۹ ولایت پکتیا ۶۳۶٬۵۲۲ جمعیت، و ۴٬۱۵۱ کیلومتر مربع پهناوری دارد. مردم این ولایت به زبان پشتو صحبت می‌کنند.

## نام

## جغرافیا

وزارت شهرسازی و اراضی در ادامه تطبیق برنامه بانک زمین دولتی در کشور؛ ۲۳۹ هزار و ۱۸۰ جریب زمین و املاک دولتی را در ۲۶۰ قطعه در مربوطات ولایت خوست سروی و ثبت نموده‌است.

از این رقم ۲۲۷ هزار و۸۳۶ جریب زمین سفید دولتی و ۱۱ هزار و۳۴۴ جریب ملکیت‌های عامه تحت استفاده ادارات دولتی در مرکز و ولسوالی‌های این ولایت می‌باشد.

## تقسیمات
بندانگشتی|300x300پیکسل|ولسوالی‌های خوست
* باک
* تَنی
* تیریزائی
* جاجی‌میدان
* خوست مَتون
* سپیره
* شَمَل
* صَبری (یعقوبی)
* قَلَندر
* گُربُز
* مَندوزی
* موسی‌خیل
* نادرشاه‌کوت

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۸ نوامبر ۲۰۰۶.
* آمار افغانستان


خوست
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۸۶ (میلادی)
ولایت پکتیا

**ولایت پَکتیا** (ریگ‌ودا: **Pakthas/پَکتهه** یونانی: **Πἁκτυες/پِکتویس** انگلیسی: **Pactyan**) یکی از ٣۴ ولایت افغانستان به مرکزیت شهر گردیز می‌باشد که از ولایات شرقی افغانستان به‌شمار می‌رود. براساس احصائیه ١٣٩٩ ولایت پکتیا ۶١١٬٩۵٢ جمعیت، و ۶٬۴٣٢ کیلومتر مربع پهناوری دارد.

## پیشینه
[چپ|بندانگشتی|این [چهره‌نگاری|پُرتریتِ اسکندر مقدونی بر روی این سکهٔ طلا (بدست‌آمده از گنجینهٔ میرزکه در سال ۱۹۹۳ در ولایت پکتیا) یکی از تنها دو سکهٔ موجود در دنیاست که در دوران زندگی اسکندر ضرب شده‌است (سکهٔ دیگر در آرامگاه زادگاهش در وِرگینا (شهری کوچک در شمال یونان) کشف شده بود). غارت و چپاول میرزکه در سال‌های ۱۹۹۲ و ۱۹۹۳- که گنجینه‌ای عظیم مشتمل بر چهار تُن (۴۰۰۰ کیلوگرم) سکه و در حدود ۷۷۰ پوند (حدود ۳۵۰ کیلوگرم) اشیاء طلا و نقره بود - بقدری گسترده و جبران‌ناپذیر بوده که به یک رویداد افسانوی می‌ماند! این سکهٔ اسکندر را که در تصویر بالا می‌بینید، بسرعت سر از لندن درآورد، و فعلاً در همین شهر در کلکسیون شخصی یک نفر جای گرفته‌است! [صاحب این سکه تنها رسامی از این سکه را اجازه داده تا از کاپی شدن آن جلوگیری شود]. آثار باستانی دیگر از میرزکه در موزیم میهو در جاپان (ژاپن) موجود است. بقیهٔ این گنجینه در سطح دنیا پراکنده شده و به کلکسیونرها در اقصا نقاط دنیا فروخته شده‌است.]]
هرودوت مورخ یونانی از مردم باستانی «پکتیس» و «پکتویس» یاد کرده و سرزمین آن‌ها را پکتیکا ذکر کرده‌است. بطلمیوس هم نام این مردم را «پَکتیان» (Pactyan) نوشته‌است. پکتیا از شهرهای باستانی نامیده می‌شود و کشف خزانه میرزکه در پکتیا که هزاران کیلو ظروف و زیورهای طلا، نقره و جواهرات کشف شده‌ است که آثار تمدن مردم پکتیان را نشان می‌دهد.

در سال ۴٨٠ پیش از میلاد قسمتی از سپاه پارس و شاهنشاه خشایارشا از مردم پکتیا بوده اند. 
در حمله نهایی به لئونیداس پادشاه اسپارت ، هزار مرد پکتیایی حضور داشته و به‌واسطه کوهستانی بودن منطقه و مهارت مردان پکتیایی ضربات مهلکی بر بدنه ارتش اسپارت زدند.

## مشاهیر
ولایت پکتیا زادگاه شخصیت‌های مشهور افغانستان نظیر دکتر نجیب رئیس جمهور پیشین، ببرک خان ځدراڼ، پاچاخان ځدراڼ، مورخ عبدالحی گردیزی، سرمحقق علی منگل، غلام محمد زرملوال، سید محمد علیشاه موسوی گردیزی، حیات گردیزی، استاد گلزمان، احسان الله درمل، رحیم الله زرمتی، علم گل سحر می‌باشد.

## مردم
از جمعیت ۶١١٬٩۵٢ نفری این ولایت ۸۵٪ پشتون هستند و ۱۵٪ باقی‌مانده را تاجیک‌ها شامل می‌شوند.

## تقسیمات اداری
* مرکز ولایت: شهر گردیز
بندانگشتی|300x300پیکسل|ولسوالی‌های پکتیا
* احمدآباد
* جاجی
* جانی‌خیل
* چَمکَنی
* دَند پَتان
*روحانی بابا
* زَدران (پشتو: ځدران)
* زُرمت
* سیدکَرَم
* شَواک
* گرده ثیری
* گردیز
* لجه احمدخیل
* لجه منگل
* میرزکه

## جستارهای وابسته
ولایت‌های افغانستان

## نگارخانه

## منابع

* 
* 

رده:ولایت پکتیا
پکتیا
بخش نیاسر

**بخش نیاسر** از توابع شهرستان کاشان است. مرکز این بخش، شهر نیاسر است که در ۲۵ کیلومتری شهر کاشان واقع شده است.

## تقسیمات کشوری
* ** بخش نیاسر **
** دهستان کوه دشت
** دهستان نیاسر
شهر : نیاسر

## جمعیت
براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت **بخش نیاسر** برابر با **۱۱،۸۲۱** نفر بوده‌است.

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* استان اصفهان
* شهرستان کاشان

## پیوند به بیرون
* سایت رسمی شهرداری نیاسر

نیاسر
رده:شهرستان کاشان
رده:مناطق مسکونی در شهرستان کاشان
چرنوزم

بندانگشتی|نمودار چرنوزم
**چرنوزم** یا **خاک چرنوزیوم** کلمه‌ای روسی که برای خاکهای حاصلخیز و سیاه (یا قهوه‌ای) جنوب شوروی به کار می‌رود. برای این خاک از واژهٔ **سیاخاک** نیز استفاده می‌کنند.

این خاک مناطقی چون کناره‌های دریای سیاه، مجارستان و رومانی را نیز دربر گرفته است. از مشخصات آن وجود مقدار زیادی گیاخاک در افق A است و در افق B آن مقداری رس وجود دارد. خاکی است قوی که برای کشت غلات مناسب بوده و احتیاجی به اضافه کردن کود ندارد. از این نوع خاک‌ها در ساسکاچوان کانادا تا شمال داکوتا و تکزاس در آمریکا وجود دارد. پوشش علفزار با این خاک توأم بوده و غنای آن را بیشتر می‌کند. ناحیهٔ چرنوزم در شوروی شامل فلات مرکزی ناحیهٔ دنیپر تا سیبری مرکزی است که میزان بارش سالانهٔ آن به‌طور متوسط ۶۰۰ میلیمتر است.
بندانگشتی|توزیع خاک‌های چرنوزم در جهان بر اساس طبقه‌بندی پایگاه مرجع جهانی منابع خاک:
طبقه‌بندی:

### توضیحات
خاک غنی از مواد آلی با رنگ سیاه، اولین بار توسط واسیلی دوکوچایف، زمین‌شناس روسی، در سال ۱۸۸۳ در دشت یا دشت چمن زار شرق اوکراین و روسیه غربی شناسایی شد. ↵چرنوزم حدود ۲۳۰ میلیون هکتار زمین را پوشش می‌دهد. دو «کمربند چرنوزم» در جهان وجود دارد. یکی استپ اوراسیا است که از شرق کرواسی (Slavonia)، در امتداد دانوب (شمال صربستان، شمال بلغارستان (دشت دانوب)، جنوب و شرق رومانی (دشت والاچی و دشت مولداوی) و مولداوی، تا شمال شرق اوکراین در سراسر سیاه مرکزی امتداد دارد. منطقه زمینی از روسیه مرکزی و جنوبی تا سیبری. منطقه دیگر از چمنزارهای کانادا در منیتوبا تا دشت‌های بزرگ ایالات متحده تا جنوب کانزاس امتداد دارد.
این زمین را می‌توان به مقدار کم در جاهای دیگر (به عنوان مثال، در ۱٪ از لهستان)، مجارستان و تگزاس یافت. همچنین در شمال شرقی چین، نزدیک هاربین وجود دارد. تنها چرنوزم واقعی در استرالیا در اطراف Nimmitabel، برخی از غنی‌ترین خاک‌های این قاره واقع شده است.
پیش از این، یک بازار سیاه برای خاک در اوکراین وجود داشت. فروش زمین کشاورزی از سال ۱۹۹۲ در اوکراین غیرقانونی بود تا زمانی که این ممنوعیت در سال ۲۰۲۰ برداشته شد، اما خاک حمل شده با کامیون می‌توانست به‌طور قانونی معامله شود. به گفته سازمان غیردولتی جبهه سبز مستقر در خارکف، پیش‌بینی می‌شود که بازار سیاه چرنوزم به‌طور غیرقانونی در اوکراین در سال ۲۰۱۱ به ۹۰۰ میلیون دلار در سال برسد.

## منابع

* اصطلاحات جغرافیای طبیعی تألیف سیاوش شایان
Wikipedia contributors. (2023, May 3). Chernozem. In Wikipedia, The Free Encyclopedia. Retrieved 06:34, May 6, 2023, from https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Chernozem&oldid=1152980099

رده:انواع خاک
رده:اوراسیا
رده:جغرافیای اوکراین
رده:خاک‌شناسی
رده:دشت بزرگ (آمریکا)
رده:دشت‌های کانادا
رده:زمین‌شناسی اوکراین
رده:زمین‌شناسی ایالات متحده آمریکا
رده:زمین‌شناسی روسیه
رده:زمین‌شناسی کانادا
رده:علم خاک
رده:واژه‌ها و عبارت‌های روسی
ولایت پکتیکا

**ولایت پَکتیکا** (ریگ‌ودا: **Pakthas/پَکتهه** یونانی: **Πἁκτυες/پِکتویس** انگلیسی: **Pactyan**) یکی از ٣۴ ولایت افغانستان به مرکزیت شهر شرن می‌باشد که از ولایات شرقی افغانستان به‌شمار می‌رود. براساس احصائیه ١٣٩٩ ولایت پکتیا ٧٧۵٬۴٩٨ جمعیت، و ١٩٬۴٨٢ کیلومتر مربع پهناوری دارد.

## مردم
از جمعیت ٧٧۵٬۴٩٨ نفری این ولایت ۹۶٪ را پشتون‌ها تشکیل می‌دهند.

حدود ۱۵٬۰۰۰ نفر (۱٫۸٪) ازبک و ۵٬۰۰۰ نفر نیز از سایر اقوام حضور دارند. گمان می‌رود این اقوام بیشتر هزاره و بلوچ باشند. همچنین در سدهٔ ۱۹ گروهی تاجیک که به شغل آهن‌فروشی مشغول بودند نیز در این ولایت حضور داشتند.

## تقسیمات استانی
* مرکز ولایت: شرن
بندانگشتی|300x300پیکسل|ولسوالی‌های پکتیکا

## جستارهای وابسته
ولایت‌های افغانستان

## منابع
Wikipedia contributors, "Paktika Province," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Paktika_Province&oldid=180498580 (accessed January ۱۷, ۲۰۰۸).

رده:ولایت پکتیکا
پکتیکا
ولایت ننگرهار

**نَنگَرهار** یکی از ۳۴ ولایت‌ افغانستان به مرکزیت شهر جلال‌آباد است. ننگرهار بیست و پنجمین ولایت پهناور و سومین ولایت پرجمعیت افغانستان است. پهناوری آن ۷۶۴۱ کیلومتر مربع و جمعیت آن ۱،۷۱۲،۳۳۱ نفر است. از شمال بهولایت کنر و لغمان، از غرب به کابل، از جنوب‌غرب به لوگر و از جنوب و شرق به پاکستان محدود است. باشندگان آن به زبان‌‌های پشتو، فارسی دری و پشه‌ای نیز سخن می‌گویند. میانگین ارتفاع آن ۱۷۴۸ متر و بلندترین نقطه آن قله سیکارام با ۴۷۷۵ متر بلندی است. ننگرهار از ولایت‌های سرسبز و خوش آب و هوای افغانستان است که دره‌های حاصلخیز آن توسط رودهای کنر  و کابل آبیاری می‌شود.

## نام

## پیشینه

### دولت هندوسکایی
[چپ|150px|بندانگشتی|ظرفی طلاکاری شده از [چدن|چُدَن با سنگ‌های قیمتی، که بودا و ایزدان هندو را در دو طرفش، برَهما (چپ) و شَکرا (راست)، نشان می‌دهد. این ظرف در استوپهٔ بودایی در منطقهٔ بیماران در نزدیکی جلال‌آباد در شرق افغانستان یافت شده؛ سکه‌هایی هندوسکایی آزِس دوم در داخل ظرف یافت شده‌اند، موزیم بریتانیا، لندن.]]

در طی یکی از نخستین کاوش‌های غیرحرفه‌ای در افغانستان در سال‌های ۳۸–۱۸۳۳ میلادی، چارلز مسون (Charles Masson)، جهانگرد بریتانیایی در پایگاهی که بنام استوپه شمارهٔ ۲، در بیماران شناخته می‌شود، در نزدیکی جلال‌آباد در شرق افغانستان، یک ظرف زرین کوچک را کشف کرد که حاوی بقایای بودایی (مرواریدهای سوخته، مُهره‌هایی که از سنگ‌های گرانبها و نیمه‌گرانبها) و سکه‌های ضرب‌شده توسط آزِس دوم (Azes II)، پادشاه سکایی بود.

این ظرف کوچک زرین که سه سانتیمتر ارتفاع دارد، و بر روی جدارهٔ آن سنگ‌های قیمتی کار شده، و احتمالاً هنر دوران هندویونانی است، به عنوان شاهکار هنر یونانی بودایی از گندهارا است.

## تقسیمات اداری
بندانگشتی|300x300پیکسل|ولسوالی‌های ننگرهار
[بندانگشتی|300x300پیکسل|[رود کنر]]

## اقتصاد
[بندانگشتی|300x300پیکسل|گمرک [تورخم]]
* خرما
ننگرهار یکی از ولایت‌هایی است که بستر مناسب برای کشت و پرورش نخلستان‌های خرما می‌باشد و امسال در ۶۷ جریب زمین، ۱۵۰ تن خرما تولید کرده‌است. فی سیر (هفت کیلو) خرما در وقت برداشت ۵۰۰ روپیه در بازارهای داخلی بفروش می‌رسد که حدود ۱۱ میلیون افغانی عاید کشاورزان می‌کند.
* لیمو
بر پایه آمار ریاست زراعت ولایت ننگرهار در سال ۱۳۹۹ در کل در ولایت ننگرهار دو هزار و ۵۰۰ جریب باغ‌های لیمو وجود دارد که پنج هزار و ۹۰۰ تن لیمو از آن برداشت شده‌است.

## آموزش
فارم تحقیقات زراعتی ششم باغ در ولسوالی بهسود ولایت ننگرهار، برای دانشجویان رشته‌ای زراعت و باغداران به عنوان آموزشگاه تحقیقاتی محل مهم پژوهشی شمار می‌رود. این فارم کمی دورتر از شهر جلال‌آباد و در ولسوالی بهسود، محل سبز دارای میوه‌های رنگارنگ قرار گرفته‌است.

از این فارم تحقیقی به نام شیشم باغ یا کلکسیون ملی میوه جات ولایت ننگرهار یاد می‌شود و انواع مختلفی از میوه جات مانند مالته، لیمو، چکوتره، ُخرما و کینو در آن وجود دارد که ۱۳ سال قبل توسط وزارت زراعت، آبیاری و مالداری در ولسوالی بهسود ساخته شده‌است. شیشم‌باغ یکی از
مناسب‌ترین فارم تحقیقات میوه برای باغداران و دانشجویان رشته زراعت در زون شرق به حساب می‌آید.

مساحت این فارم به ۵۰ جریب می‌رسد و در سال ۲۰۰۷ ساخته شد و حالا هفت نوع کلکسیون میوه در آن موجود است و روی آن تحقیق می‌شود. تنها ۶۶ نوع میوه درختان همیشه سبز یا ستروس در این باغ مورد پژوهش است. چهار نوع مالته، دو نوع چکوتره، دو نوع لیمو، گونه‌های مختلف نارنج نیز در این باغ وجود دارد.
ننگرهار از لحاظ نیشکر مقام اول را در افغانستان دارد

## جستارهای وابسته
ولایت‌های افغانستان

## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۸ نوامبر ۲۰۰۶.


ننگرهار
ترین‌کوت

**تَرین‌کوت** مرکز ولایت ارزگان کشور افغانستان است و تقریباً ۱۰٬۰۰۰ نفر نفوس دارد.

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۸ نوامبر ۲۰۰۶.
* جایگاه و بلندا

رده:شهرها در افغانستان
رده:مرکز استان‌ها در افغانستان
رده:مناطق مسکونی در ولایت اروزگان
رده:ولایت اروزگان
پل خمری

**پلخمری** یا **پُلِ خُمری** مرکز ولایت بغلان در افغانستان است. در سال ۲۰۲۳  نفوس این شهر ۲۸۹۶۴۷۸ نفر بوده است. 

بازار بزرگ عمومی (مندوی) پلخمری معروف است. پلخمری شهری است که دور تا دور ان کوه قرار دارد درواقع شهر پلخمری وسط یک کوه قرار دارد در پلخمری روستاهای متعددی وجود دارد که در اطراف ان قرار دارد مثل دند غوری و دنه غوری و عزیزان بابا و چشمه چنگان و بازار دنه و … است که اول باید به شهر پلخمری سفر کنید تا به روستاهای اطراف ان برسید

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای افغانستان
* ولسوالی پلخمری

## پانویس

* fallingrain.com
* نام شهردار

رده:شهرها در افغانستان
رده:مرکز استان‌ها در افغانستان
رده:مناطق مسکونی در ولایت بغلان
رده:مناطق مسکونی تاجیک‌نشین
رده:ولایت بغلان
چاریکار

**چاریکار** مرکز ولایت پَروان و یکی از شهرهای پرجمعیت افغانستان است.

شهر چاریکار در حدود ۶۴ کیلومتری شمال کابل و در خاور پیوندگاه رودهای غوربند و پنجشیر واقع است. راه اصلی کابل ـ بغلان و نیز شمال افغانستان از چاریکار می‌گذرد.

جمعیت این شهر در سال ۱۹۸۸ در حدود ۲۹٬۴۰۰ نفر برآورد شده بود و امروزه ۵۳٬۶۷۶ تن اعلام می‌شود. منطقهٔ میان کابل و چاریکار متراکم‌ترین منطقهٔ افغانستان از نظر جمعیت است.

این شهر در جایگاه ورودی درهٔ پنجشیر واقع شده‌است.
صنعت پارچهٔ کتان و ساخت کارد و ابزار فلزی چاریکار و پیرامون آن در افغانستان معروف است. کوزه‌گری و انگورهای این شهر نیز معروفند. در دههٔ ۱۹۶۰ میلادی، بزرگ‌ترین کارخانهٔ نساجی افغانستان در گلبهار در نزدیکی چاریکار ساخته شد. که ساخت آن سبب رشد جمعیت چاریکار پس از سال ۱۹۶۲ میلادی شد.

از نقاط دیدنی شهر، تپهٔ گل‌غندی است. گردشگاه تپهٔ گل‌غندی که از گردشگاه‌های بهاری افغانستان است در سال ۱۳۲۴ خورشیدی برابر با ۱۹۴۵ میلادی در زمان میرعلم‌خان شهردار چاریکار بنیاد شد.
در سال ۱۳۲۷ خورشیدی بهای جان، شاعر پشتوزبان از این تپه دیدن کرد و نام آن را تپهٔ گل‌غندی (تپهٔ گل) گذاشت.
مردم این شهر از قوم تاجیک هستند.

## پیشینه
در افسانه‌ها بنیاد شهر چاریکار را به جمشید پادشاه نسبت می‌دهند. بنیاد تاریخی آن را نیز به دست شاه کانیشکا از دودمان کوشانیان می‌دانند. در سال ۱۸۴۱ میلادی و در جریان جنگ انگلیس با افغانستان، یک گروه از سربازان انگلیسی مستقر در چاریکار کشتار شدند.

در ۲۱ ژوئیه ۱۸۸۰ عبدالرحمن خان در شهر چاریکار اعلان پادشاهی کرد.

نیروهای حبیب‌الله کلکانی پادشاه افغانستان، چاریکار را در سال ۱۳۰۸ خورشیدی اشغال نمودند.

پسانترها محمدگل خان مهمند، وزیر داخلهٔ افغانستان که سیاست پشتوسازی را دنبال می‌کرد، شهر چاریکار را به آتش کشید و ویران ساخت.

پس از مداخلهٔ نظامی روسیه در سال ۱۹۷۹، چاریکار صحنهٔ جنگ‌های شدیدی شد.
پس از اشغال منطقه از سوی طالبان، مردم چاریکار در ۲۳ میزان ۱۳۷۵ خورشیدی علیه طالبان قیام کردند.

## جغرافیا

thumb|نمای کلی از چاریکار

## حکومت

thumb|دادگاه ولایت پروان در شهر چاریکار

## ترابری
بندانگشتی|جاده کابل - چاریکار
[بندانگشتی|پل سید بالای [رودپنجشیر در چاریکار]]

## روستاها
* بایان علیا
* ده ملایوسف
* قلعهٔ وزیر خان
* قلعهٔ بدل
* تیلانچی
* طوغبیردی
* تتمدره

## جستارهای وابسته
* ولسوالی چاریکار
* ولایت پروان
* فهرست شهرهای افغانستان

## منابع

رده:بنیان‌گذاری‌های ۳۲۹ (پیش از میلاد)
رده:شهرها در افغانستان
رده:شهرهای راه ابریشم
رده:مرکز استان‌ها در افغانستان
رده:مناطق مسکونی در ولایت پروان
رده:ولایت پروان
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در سده ۲ (پیش از میلاد)
رده:مناطق مسکونی تاجیک‌نشین
شرن

**شرن** یا **شاران** (به پشتو: شَرَنه) مرکز ولایت پَکتیکا کشور افغانستان است.

جمعیت این شهر در سال ۲۰۰۶ به تعداد ۲۲۰۰ نفر برآورد شده‌است.

ولایت پکتیکا جداشده از ولایت پکتیای سابق است.

در نوامبر ۲۰۰۴ آمریکائیان پایگاهی به نام پایگاه تیم بازسازی استانی در شرن بر پا کردند.

## امکانات رفاهی
در حال حاضر اکثر خیابانهای اصلی شهر آسفالت شده و کار بازسازی آن جریان دارد. این شهر فاقد آب آشامیدنی شهری میباشد و تمامی ساکنین این شهر از چاه های آب استفاده میکنند همچنین فاقد سیستم برق شهری میباشد و تمامی ساختمانها برای استفاده از برق مجبور به استفاده از ژنراتورهای خانگی هستند.
مرکز اصلی شهر را تماماً مغازه های تجاری اشغال کرده و طبقه دوم این مغازه ها هتل میباشد که اکثر اتاقهای این هتل ها را کسانی اجاره کرده اند که در پایگاه امریکایی های مستقر در شرن کار میکنند یا در بازسازی شرن مشغول به کار میباشند.

## جستار های وابسته
* فهرست شهرهای افغانستان
* ولایت پکتیکا

## منابع

Wikipedia contributors, "[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Sharan,_Paktika&oldid=219727515 Sharan, Paktika]," Wikipedia, The Free Encyclopedia,
 
* مختصات و ارتفاع

رده:شهرها در افغانستان
رده:مناطق مسکونی در ولایت پکتیکا
رده:مرکز استان‌ها در افغانستان