اورسودوکسی کولیک

**اورسودوکسی کولیک اسید** 

(به اختصار: UDCA) یا:

**اورسودیول** 

نامهای تجارتی: Ursogal- Actigall -Ursodex

رده درمانی: حل‌کننده سنگهای صفراوی کلسترولی.

رده فارماکولوژیک: اسید صفراوی

اشکال دارویی: قرص یا کپسول ۲۵۰ میلی‌گرمی، قرص یا کپسول ۳۰۰ میلی‌گرمی.

## مکانیسم اثر
**اورسودوکسی کولیک اسید** یا **اورسودیول**اثر حل‌کننده سنگ صفراوی خود را، از طریق مهار کردن سنتز و ترشح کلسترول از کبد و نیز به وسیلهٔ مهار جذب کلسترول از جدار دستگاه گوارش اعمال می‌کند. این ترکیب به مقدار کم در صفرا یافت می‌شود.

## موارد مصرف
* حل کردن سنگ‌های صفراوی رادیولوسنت
* درمان بیماری‌های کلستاتیک کبدی، نظیر: سیروز صفراوی اولیه، کلانژیت اسکلروزان، آترزی صفراوی، هپاتیت مزمن
* افزایش جریان صفرا در بیمارانی که استنت یا پروتز داخل مجاری صفراوی دارند.
* پیشگیری از تشکیل سنگ‌های صفراوی در افراد چاقی که وزن خود را به سرعت از دست می‌دهند.
* پس از عمل‌های چاقی از جمله بای پس معده جهت جلوگیری از ایجاد سنگ صفراوی

**نکته**: تجویز این دارو در بیمارانی که سنگ رادیولوسنت و غیرکلسیفیه ی کیسه صفرا با قطر کمتر از ۲۰ میلی‌متر دارند، و به علت افزایش خطر جراحی ناشی از بیماری‌های سیستمیک، سن بالا، واکنشهای ایدیوسنکراتیک نسبت به بیهوشی، کاندید مناسبی برای کوله‌سیستکتومی نیستند یا حاضر به اعمال جراحی نمی‌باشند، اندیکاسیون دارد.

## طریقه مصرف
* جهت *حل کردن سنگ‌های صفراوی رادیولوسنت* و نیز جهت *افزایش جریان صفرا در بیمارانی که استنت یا پروتز داخل مجاری صفراوی دارند*:

در**بالغین**: روزانه ۸ تا ۱۰ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، از راه خوراکی، منقسم در ۲ تا ۳ دوز و معمولاً همراه با غذا مصرف می‌شود.

**نکته**: تجویز این دارو در بیمارانی که سنگ رادیولوسنت و غیرکلسیفیه ی کیسه صفرا با قطر کمتر از ۲۰ میلی‌متر دارند، و به علت افزایش خطر جراحی ناشی از بیماری‌های سیستمیک، سن بالا، واکنشهای ایدیوسنکراتیک نسبت به بیهوشی، کاندید مناسبی برای کله سیستکتومی نیستند یا حاضر به اعمال جراحی نمی‌باشند، اندیکاسیون دارد.
* جهت *پیشگیری از تشکیل سنگ‌های صفراوی در افراد چاقی که وزن خود را به سرعت از دست می‌دهند*:

در**بالغین**: ۳۰۰ میلی‌گرم، از راه خوراکی، دو بار در روز تجویز می‌شود.
* جهت *درمان بیماری‌های کلستاتیک کبدی، نظیر [[سیروز صفراوی]] اولیه، کلانژیت اسکلروزان، آترزی صفراوی، هپاتیت مزمن*:

در **بالغین**: ۱۳ تا ۱۵ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم از وزن بدن، از راه خوراکی منقسم در ۲ دوز (صبح-شب) تجویز می‌شود.

## موارد منع مصرف
* حساسیت مفرط نسبت به این دارو و سایر اسیدهای صفراوی.
* بیماری‌های مزمن کبد
* کله سیستیت حاد
* کلانژیت
* انسداد مجاری صفراوی
* پانکراتیت ناشی از سنگ کیسه صفرا
* فیستول صفراوی

## تداخلات دارویی
* ۱) کولسترامین، کولستیپول و آنتی اسیدهای آلومینیوم‌دار: اثر مفید اورسودئوکسی کولیک اسید را کاهش می‌دهند. ۲) ضدبارداری‌های خوراکی: یا مواد حاوی استروژن با اثرات مفید این دارو مخالفت می‌کنند. ▪ احتیاط:در موارد زیر پزشک را مطلع سازید. ۱) اختلالات مزمن کبد، زخم‌های معده، بیماری کرون یا کولیت، مصرف داروهای دیگر. ۲) برای خانم‌های باردار: معمولاً تجویز نمی‌شود زیرا بر جنین اثر می‌گذارد. ۳) برای خانم‌های شیرده: بی‌ضرر بودن این دارو هنوز قطعی نیست. ۴) برای اطفال و کودکان: برای کودکان کمتر لازم است. در صورت لزوم مقدار دارو باید متناسب با وزن بدن تنظیم گردد. ۵) برای سنین بالای ۶۰: مشکلی نیست.

## عوارض جانبی
* در **دستگاه اعصاب مرکزی**: سردرد، خستگی، اضطراب، افسردگی، دیزینس، اختلالات خواب
* در **پوست**: خارش، بثورات جلدی، خشکی پوست، کهیر، تعریق بیش از حد، پسوریازیس
* در **دستگاه گوارش**: تهوع، استفراغ، سوء هاضمه، احساس طعم فلزی در دهان، اسهال، یبوست، درد شکم، کولیک صفراوی، کله سیستیت، استوماتیت، نفخ
* در **سایر دستگاه‌ها**: رینیت، سرفه، آرترالژی، میالژی، درد پشت

## جستارهای وابسته
* کولیک اسید
* سنگ کیسه صفرا
* اسیدهای صفراوی
* صفرا

## منابع

* راهنمای کاربرد داروهای ژنریک ایران، دکتر رامین خدّام، چاپ هفتم، ۱۳۸۸، صفحات:۹۷۹ و ۹۸۰
* داروهای ژنریک ایران و دسته‌بندی داروها، دکتر مصطفی صابر، چاپ هفتم، صفحه :۳۱۳
* مشارکت کنندگان ویکی‌پدیای انگلیسی، بازدید ۲ مهٔ ۲۰۱۰ (تکمیل اطلاعات جدول)

رده:اسیدهای صفرا
رده:داروهای دستگاه گوارش
رده:داروهای کم‌کاربرد
رده:داروهایی که روی دستگاه معدی-روده‌ای و متابولیسم عمل می‌کنند
رده:کولان‌ها
رده:نشان‌های تجاری اب‌وی