open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
۲۹۳ (میلادی)

**۲۹۳ (میلادی)** دویست و نود و سومین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* ۱ مارس - امپراتوران دیوکلتیان و ماکسیمیان، کنستانتیوس اول و گالریوس را به عنوان سزار منصوب کردند. این آغاز حکومت چهارگانه، معروف به اصول کواتور جهانی ("چهار حاکم جهان") در نظر گرفته می‌شود. (برخی منابع و محققان، تاریخ انتصاب گالریوس را ۲۱ مه می‌دانند.)
* کنستانتیوس برخی از سرزمین‌های گالیک را از کاروسیوس غاصب بازپس گرفت. او بندر حیاتی بونونیا (بولونی امروزی) را فتح کرد.
* در پایان سال، کارائوس توسط وزیر دارایی خود، آلکتوس، که خود را امپراتور جدید بریتانیا اعلام می‌کند، به قتل می‌رسد.
* در این سال یا سال بعد، کنستانتیوس فرانک‌ها را در باتاویا (هلند) شکست می‌دهد.
* گالریوس مجموعه‌ای از دو لشکرکشی را در مصر علیا علیه شهرهای شورشی کوپتوس و بورسیس و همچنین بلمی‌ها و نوبی‌های مروی آغاز می‌کند.
* دیوکلتیان در طول دوران سلطنت خود، اما به ویژه از زمان ایجاد حکومت چهارگانه، استان‌های بزرگ امپراتوری اولیه را به واحدهای اداری کوچک‌تر تقسیم کرد و این استان‌های کوچک‌تر جدید را در اسقف‌نشین‌ها گروه‌بندی کرد. او همچنین روند قرن سوم را تسریع کرد که به موجب آن، اداره و ارتش استان‌ها به طور فزاینده‌ای بین فرمانداران و ژنرال‌ها (دوس‌ها) تقسیم می‌شد، در حالی که فرمانداران سابق مسئول لژیون‌ها نیز بودند. این گسترش پرسنل امپراتوری، کنترل دیوکلتیان بر امپراتوری را افزایش داده و قدرت مقامات و افسران را تضعیف می‌کند. علاوه بر این، دیوکلتیان تعداد همراهان امپراتوران را افزایش می‌دهد تا وزرا و منشی‌های بیشتری داشته باشند و بدین ترتیب چیزی را تأسیس می‌کند که به عنوان کنستیسوریوم رومی متأخر شناخته می‌شود.

#### ایران

* بهرام دوم، پادشاه امپراتوری ایران، پس از ۱۷ سال سلطنت درگذشت؛ پسرش بهرام سوم به تخت سلطنت نشست. پس از چهار ماه، نرسه، عموی بزرگ بهرام سوم، پادشاه ایران، با حمایت گروهی از اشراف و ساتراپ‌های شرقی به سمت پایتخت ایران، تیسفون، لشکرکشی کرد. بهرام سرنگون شد و نرسه به عنوان پادشاه جدید پادشاهان اعلام شد.

#### چین

* توبا فو، جانشین عمویش توبا چوئو، به عنوان رئیس قبیله توبای چینی شد.

### بر اساس موضوع

#### دین

* پروبوس جانشین روفینوس، به عنوان اسقف بیزانس شد.

## زادگان
## درگذشتگان

* بهرام دوم، پادشاه امپراتوری ساسانی
* بهرام سوم، پادشاه امپراتوری ساسانی
* کاروسیوس، سردار رومی و غاصب
* توبا چوئو، رئیس چینی قبیله توئوبا
* یوون موهوای، رئیس چینی قبیله یوون

## منابع

[بندانگشتی|نقشه [امپراتوری روم تحت حکومت چهارگانه (293)]]
[بندانگشتی|چهار [حکومت چهارسالاری|پادشاه، ونیز]]
رده:۲۹۳ (میلادی)
۲۹۴ (میلادی)

**۲۹۴ (میلادی)** دویست و نود و چهارمین سال تقویم میلادی است.

## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### آسیا

* نرسه، شاهنشاه ایرانی، تیرداد سوم، پادشاه ارمنستان را شکست داد و او را مجبور به فرار به امپراتوری روم کرد.
* توئوبا لوگوان جانشین برادرزاده‌اش توئوبا فو، به عنوان رئیس قبیله چینی توئوبا شد.

## زادگان

* سیما بائو، شاهزاده چینی از سلسله جین (متوفی ۳۲۰)

## درگذشتگان

* توبا فو، رئیس قبیله چینی توئوبا

## منابع

رده:۲۹۴ (میلادی)
قیوان (دهستان)

** قیوان ** (در عربی: ** القَیوان ** ) نام دهستانی است در ناحیهٔ (باقُم الصَعدة)، در عزلهٔ (القیوان العالیة)، از توابع استان صَعده، در کشور یمن در شبه جزیره عربستان. 
## جمعیت
جمعیت این دهستان در حدود ( ۸۴۹۵ ) نفر و (۲۱ خانوار ) می‌باشد. 
مؤرخ:(الأکوع) می‌نویسد: قیوان یکی از مناطق نفوذ قبیلهٔ (بنی خولان) بوده‌است، و در دوران گذشته بنام (نجد قیوان) خوانده می‌شده‌است. همچنین این روستا در دوران پیشین (دارُ قیوان) نیز نامیده می‌شده‌است. در این باب شاعر الحارث بن عمرو الخولانی می‌سراید:

## روستاها
روستاهای توابع این دهستان به شرح زیر می‌باشند:
 
* روستای   بَنی خولان العالیة
* روستای   بَنی خولان السافلة
* روستای   نَجد قیوان 
* روستای    قریة قُمَم  
* روستای   بلدة خولان 

## منابع
* المقحفی، ابراهیم، احمد، *(مُعجَم المُدُن وَالقَبائِل الیَمَنِیَة) *، منشورات دار الحکمة، صنعاء، چاپ پنجم، وانتشار  سال ۱۹۸۵  میلادی به (عربی).
* الصنعانی، محمد بن یحیی بن عبدالله بن احمد، الیمانی. ، *(اَلأنَباءَ عَن دُولةَ بَلقِیسَ وَ سَبأَ) *، منشورات دار الیمنیة للنشر والتوزیع، صنعاء، چاپ وانتشار  سال ۱۹۸۴ میلادی به (عربی).

## جستارهای وابسته

رده:دهستان‌های استان صعده
۲۹۵ (میلادی)

**۲۹۵ (میلادی)** دویست و نود و پنجمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* امپراتور دیوکلتیان کارپی را شکست می‌دهد.
* سزار گالریوس مجموعه‌ای از دو لشکرکشی را در مصر علیا، علیه شهرهای شورشی کوپتوس و بورسیس، و همچنین بلمی‌ها و نوبی‌های مرویتیک، به پایان رساند.
* هرموجنیانوس، حقوقدان، در دربار دیوکلتیان، قانون هرموجنیان را تدوین کرد. این تدوین جدید قانون رومی، قانون گرگوری حدود سال ۲۹۲ را تکمیل می‌کند.

#### چین

* توئوبا لوگوان قلمرو قبیله توئوبا را به سه منطقه تقسیم می‌کند. برادرزاده‌هایش، توئوبا ییلو و توئوبا ییتو، روسای مناطق غربی و مرکزی (استان شانشی) می‌شوند. توئوبا لوگوان بر منطقه شرقی (نزدیک هوهوت) تسلط دارد.

### بر اساس موضوع

#### دین

* پترا دوباره به استان فلسطین ملحق می‌شود و توسط راهب سوری، بارساوما، به مسیحیت گرویده می‌شود.

## زادگان

* شی هو، امپراتور چینی ژائو جدید (متوفی ۳۴۹)

## درگذشتگان

* ماکسیمیلیان تبسا، قدیس

## منابع

رده:۲۹۵ (میلادی)
۲۹۶ (میلادی)

**۲۹۶ (میلادی)** دویست و نود و ششمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* در این سال یا سال قبل، سزار کنستانتیوس اول دو ناوگان تهاجمی را با هدف سرنگونی آلکتوس غاصب که در بریتانیا مستقر بود، گرد هم آورد. ناوگان اول تحت فرماندهی آسکلپیدوتوس، فرمانده پراتوریان باسابقه ماکسیمیان، بود. آسکلپیدوتوس از دهانه رود سن حرکت کرد و در نزدیکی جزیره وایت پهلو گرفت، جایی که نیروهایش آلکتوس را در همپشایر شکست دادند. آلکتوس در نبرد کشته شد. کنستانتیوس با ناوگان خود بولونی را ترک کرد و لندن را اشغال کرد، جایی که برخی از مزدوران فرانکی آلکتوس را قتل عام کرد. با این پیروزی، رژیم رومی-بریتانیایی که ابتدا توسط کارائوسیوس تأسیس شده بود، سرنگون شد و بریتانیا دوباره در بقیه امپراتوری ادغام شد.
* ماکسیمیان که در طول حمله کنستانتیوس به بریتانیا بر مرز راین نظارت داشت، سپس به اسپانیا لشکرکشی کرد و در آنجا با دزدان دریایی فرانکی جنگید. سپس برای مقابله با شورش کوئینکوژانتیانی‌ها به شمال آفریقا رفت.
* پادشاه پارسی، نرسه، به بین‌النهرین علیا که تحت کنترل روم بود و ارمنستان غربی اشکانی حمله می‌کند، که قلمرو دومی تحت رهبری پادشاه طرفدار روم، تیرداد سوم، بود. سزار گالریوس، تنها با ارتشی کوچک، سه نبرد تدافعی علیه ارتش نرسه در بین‌النهرین انجام می‌دهد. جایی در دشت‌های باز بین کارهه و کالینیکوم، ارتش گالریوس در برابر ارتش پارسی که هم از نظر تعداد نفرات بیشتر و هم از نظر تعداد سواره‌نظام باکیفیت برتر بود، شکست می‌خورد. با این وجود، گالریوس موفق می‌شود حمله پارسی‌ها را کند کند.

### بر اساس موضوع

#### دین

* ۲۲ آوریل - پاپ کایوس پس از ۱۳ سال سلطنت درگذشت و مارسلینیوس به عنوان بیست و نهمین پاپ رم جانشین او شد.

## زادگان

* یو بینگ (یا جیجیان)، سیاستمدار چینی (متوفی 344)

## درگذشتگان

* 22 آوریل - کایوس، اسقف رم
* آلکتوس، خزانه دار رومی و غاصب امپراتور
* گوا هوآی (یا یوهوانگ)، نجیب زاده چینی (متولد 237)

## منابع

[بندانگشتی|مدال [کنستانتیوس کلوروس در حال فتح لندنیوم (با حروف LON حک شده است)]]
رده:۲۹۶ (میلادی)
۲۹۷ (میلادی)

**۲۹۷ (میلادی)** دویست و نود و هفتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* امپراتور دیوکلتیان یک سیستم مالیاتی جدید و سایر اصلاحات اقتصادی را معرفی کرد.
* دیوکلتیان بر استان‌های سوریه نظارت می‌کند در حالی که سزار گالریوس خود را برای لشکرکشی علیه پادشاه پارسی نرسه آماده می‌کند. او کهنه سربازان ایلیریا و موئسیا را به خدمت می‌گیرد، سربازان جدید استخدام می‌کند و ارتش خود را با مزدوران گوتیک و واحدهای ارمنی تیرداد سوم تقویت می‌کند.
* اوت: دومیتیوس دومیتیانوس غصب قدرت را علیه دیوکلتیان در مصر آغاز می‌کند. شاید نارضایتی عمومی از اصلاحات مالیاتی دیوکلتیان به او کمک می‌کند.
* پاییز: دیوکلتیان شورشیان را در اسکندریه محاصره می‌کند.
* دسامبر: دومیتیانوس می‌میرد، اما مصحح او، اورلیوس آشیل، رهبری شورش را به دست می‌گیرد.
* نبرد ساتالا: گالریوس حمله‌ای غافلگیرانه به اردوگاه نرسه در ارمنستان غربی انجام می‌دهد. رومی‌ها اردوگاه را غارت می‌کنند و همسران، خواهران و دختران نرسه، از جمله ملکه ملکه‌های او، آرسان، را اسیر می‌کنند. نرسه زخمی می‌شود و به امپراتوری خود فرار می‌کند.

## زادگان

* مورونگ هوانگ، حاکم سلسله یان سابق (متوفی ۳۴۸)
* یو ونجون، ملکه سلسله جین (متوفی ۳۲۸)

## درگذشتگان

* چن شو، نویسنده سان گوئو ژی (متولد 233)
* ژو چو، ژنرال سلسله جین، پسر ژو فانگ (متولد 236)

## منابع
رده:۲۹۷ (میلادی)
۲۹۸ (میلادی)

**۲۹۸ (میلادی)** دویست و نود و هشتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* بهار: امپراتور دیوکلتیان اسکندریه را بازپس می‌گیرد و غصب اورلیوس آشیلئوس را در هم می‌شکند.

* دیوکلتیان سپس به مصر علیا سفر می‌کند و احتمالاً در مرز نوبی لشکرکشی می‌کند. در این سال یا در سال‌های ۳۰۰/۳۰۱، او با نوبی‌های مروی و بلمیس‌ها توافق می‌کند. او موافقت می‌کند که به هر دو قوم یارانه بپردازد و دودکاشونوس را به نوبی‌ها واگذار می‌کند، با این شرط که نوبی‌ها از منطقه در برابر بلمیس‌ها دفاع کنند.

* سزار گالریوس، تیرداد سوم را به تخت ارمنستان بازمی‌گرداند و به امپراتوری ساسانی حمله می‌کند. ارتش او از آدیابن، آتروپاتن، سوزیانا و بین‌النهرین سفلی عبور می‌کند. سپس شهر مهم استراتژیک نصیبین در بین‌النهرین علیا را بازپس می‌گیرد.

#### کره

* تولید ابریشم پرورشی از کره تا ژاپن رواج می‌یابد.

* بونسو پادشاه پادشاهی کره‌ای باکجه می‌شود. 

* گیریم پادشاه پادشاهی کره‌ای شیلا می‌شود.

## زادگان

* آتاناسیوس اسکندریه، پاتریارک مصری (متوفی ۳۷۳)

## درگذشتگان

* آئورلیوس آشیل، غاصب رومی
* کاسیان طنجه
* چکگیه باکجه، حاکم کره
* مارسلوس طنجه
* یوریه شیلا (یا یوری)، حاکم کره 

## منابع
رده:۲۹۸ (میلادی)
۲۹۹ (میلادی)

**۲۹۹ (میلادی)** دویست و نود و نهمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* صلح نصیبین: امپراتور دیوکلتیان پیمانی را با نرسه، پادشاه ایران، امضا می‌کند که به مدت ۴۰ سال ادامه خواهد داشت. ایرانیان سلطه روم بر ارمنستان، قفقاز و بین‌النهرین علیا را می‌پذیرند. تیرداد سوم، حاکم طرفدار روم، تمام ارمنستان را تا مرز آتروپاتن دریافت می‌کند. میریان سوم از پادشاهی ایبریا به عنوان یکی از اتباع روم پذیرفته می‌شود و در برهه‌ای از زمان، در نتیجه این پیمان، آلبانی قفقاز نیز از این روند پیروی خواهد کرد. روم همچنین پنج ساتراپی در آن سوی دجله به دست می‌آورد که احتمالاً برای اداره به تیرداد داده می‌شود.

* گالریوس برای جشن پیروزی خود بر ایرانیان، دستور ساخت طاق گالریوس را در تسالونیکی (یونان امروزی) صادر می‌کند.
* در این سال یا سال بعد، گالریوس با موفقیت علیه سارماتی‌ها و مارکومانی‌ها لشکرکشی می‌کند و از طریق یک باتلاق به ارتش سارماتی حمله می‌کند تا آنها را شکست دهد.
* امپراطور ماکسیمیان که اولین بار در سال ۲۹۶ وارد آفریقا شده بود، لشکرکشی‌های خود را علیه کوئینکوگنتیانی‌ها و دیگر بربرها به پایان می‌رساند. لشکرکشی‌های او تا موریتانی در غرب و تریپولیتانیا در شرق امتداد داشت. جولیانوس، رهبر شورشیان در آفریقا، پس از اینکه رومی‌ها دیوارهای دژ او را شکست دادند، خود را به آتش می‌اندازد.
* ماکسیمیان پس از بازگشت پیروزمندانه به روم، دستور ساخت حمام‌های دیوکلتیان را به افتخار «برادرش» دیوکلتیان صادر می‌کند.
* دیوکلتیان مسیحیان را از ارتش روم اخراج می‌کند.

#### چین

* امپراطور جیا نانفنگ، ولیعهد یو را به جرم خیانت متهم کرده و او را از سلطنت خلع می‌کند.

## زادگان

* جین مینگدی، امپراتور چینی از سلسله جین (متوفی ۳۲۵)

## درگذشتگان

* یهودا بار حزقیال، آمورای بابلی (متولد ۲۲۰)
* چی وانیان، رئیس قبیله چینی و رهبر شورشیان

## منابع

رده:۲۹۹ (میلادی)
مذبح (دهستان)

** مذبح ** (در عربی: ** المَذبَح ** )، دهستانی بزرگی است در ناحیهٔ (بنی الحارث)، در ۳ کیلومتری شهر لحج، در عزلهٔ (سنحاذ) از توابع استان لَحِج، در کشور یمن در شبه جزیره عربستان. 
## جمعیت
جمعیت این دهستان در حدود ( ۱۱۲۴۶ ) نفر و (۲۳ خانوار ) می‌باشد. 
## روستاها
روستاهای توابع این دهستان عبارتند از:
* روستاها: صَلی، بنو عبدان، الرَهاء، الصَراء، السَنحان، بَنو عبدة، صَعَب، أبیس، زُبیده، أوَد، مازن، عَنس، النَقع، الجنب، وصاب الَعالی، وصاب السُفلی. 

## منابع
* المقحفی، ابراهیم، احمد ، *(مُعجَم المُدُن وَالقَبائِل الیَمَنِیَة) *، منشورات دار الحکمة، صنعاء، چاپ پنجم، وانتشار سال ۱۹۸۵ میلادی به (عربی).
* الصنعانی، محمد بن یحیی بن عبدالله بن احمد، الیمانی. ، *(اَلأنَباءَ عَن دُولةَ بَلقِیسَ وَ سَبأَ) *، منشورات دار الیمنیة للنشر والتوزیع، صنعاء، چاپ وانتشار سال ۱۹۸۴ میلادی به (عربی).

## جستارهای وابسته

رده:دهستان‌های استان لحج
۳۲۰ (میلادی)

**۳۲۰ (میلادی)** سیصد و بیستمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم
* کریسپوس، پسر ارشد کنستانتین اول، لشکرکشی پیروزمندانه‌ای را علیه فرانک‌ها رهبری می‌کند و بیست سال صلح را در امتداد مرز راین تضمین می‌کند. او اقامتگاه خود را در آگوستا تروروروم (تریر امروزی)، پایتخت ژرمانیا، مستقر می‌کند.
* لیسینیوس از آزادی مذهبی وعده داده شده توسط فرمان میلان سرپیچی می‌کند و آزار و اذیت جدیدی را علیه مسیحیان در امپراتوری روم شرقی آغاز می‌کند. او مسیحیان را زندانی می‌کند، اموال آنها را مصادره می‌کند و کلیساها را ویران می‌کند.

#### آسیا

* شاه چاندراگوپتا اول سلسله گوپتا را در شمال هند تأسیس می‌کند (تاریخ تقریبی)..

* ژانگ شی (張寔)، دوک ژانگ شیپینگ و فرماندار استان لیانگ (涼州) توسط یان شی (閻涉) و ژائو آنگ (趙卬) ترور می‌شود و ژانگ مائو (張茂)، اولین حاکم مورد قبول دولت چین، لیانگ سابق، جایگزین او می‌شود.

### بر اساس موضوع

#### هنر

* ساخت کلیسای قدیمی سنت پیتر، رم (تاریخ تقریبی) آغاز می‌شود.

#### فرهنگ و مذهب

* در نیدام موس (دانمارک)، قایق بلوط نیدام توسط دانمارکی‌ها قربانی می‌شود (قایق در دهه ۱۸۳۰ کشف می‌شود، زمانی که یک کشاورز محلی سلاح‌هایی از جمله شمشیر و نیزه پیدا می‌کند).

#### علم

* ۱۸ اکتبر - پاپوس اسکندریه، فیلسوف یونانی، خورشیدگرفتگی را مشاهده می‌کند و تفسیری بر کتاب ستاره‌شناس بزرگ (آلماگست) می‌نویسد.

## زادگان

* اورلیوس ویکتور، مورخ و سیاستمدار رومی (تاریخ تقریبی)
* کنستانس اول، امپراتور روم (درگذشته ۳۵۰)
* فلاویان اول، پاتریارک انطاکیه (درگذشته ۴۰۴)
* جین جیانوندی، امپراتور سلسله جین (درگذشته ۳۷۲)
* اوریباسیوس، پزشک یونانی (تاریخ تقریبی)
* توئوبا شی‌ییکیان، شاهزاده توئوبا دای (درگذشته ۳۷۶)
* شی آن، دولتمرد سلسله جین (درگذشته ۳۸۵)

## درگذشتگان

* ۲ ژانویه – نارسیس، آرگیوس و مارسلینوس، قدیسان کاتولیک رومی
* ۲۹ ژانویه – والریوس اهل ترِوِس، کشیش و قدیس کاتولیک رومی
* ۶ فوریه – دوروتیا اهل اسکندریه، قدیس کاتولیک رومی
* ۱۰ مارس – سیریون و کاندیدوس، کشیش و قدیسان ارتدکس ارمنی
* ۱۱ ژوئیه – ژانواریوس و پلاجیا، کشیشان، قدیسان کاتولیک رومی
* ۲۹ نوامبر – سنت ایلومیناتا، خواهر مذهبی و قدیس کاتولیک رومی
* ۹ دسامبر – پروکولوس اهل ورونا، کشیش و قدیس کاتولیک رومی

### تاریخ نامشخص

* لاکتانتیوس، نویسنده مسیحی (تاریخ تقریبی)
* سیما بائو، شاهزاده سلسله جین (متولد ۲۹۴)
* ژانگ شی، دوک شیپینگ

## منابع

رده:۳۲۰ (میلادی)

بندانگشتی
۳۲۱ (میلادی)

**۳۲۱ (میلادی)** سیصد و بیست و یکمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان
امپراتوری روم

* امپراتور کنستانتین اول، گوت‌ها را از مرز دانوب بیرون راند و پل تراژان را تعمیر کرد. او لشکرکشی به استان قدیمی داکیه (رومانی امروزی) را رهبری کرد و با بربرها صلح کرد.
* 7 مارس - کنستانتین اول قانونی را امضا کرد که به ساکنان شهرها دستور می‌داد در "روز مقدس خورشید" از کار خودداری کنند و مشاغل تعطیل شوند. کشاورزی نیز از این قاعده مستثنی بود.

#### آسیا

* توئوبا هرو علیه پسرعمویش توئوبا یولو کودتا کرد و شاهزاده جدید دای شد.

### بر اساس موضوع

#### هنر و علم

* کلسیدیوس افلاطون را به لاتین ترجمه می‌کند.

#### غذا و نوشیدنی

* کنستانتین اول، در اقدامی برای جلوگیری از افزایش قیمت مواد غذایی در امپراتوری که جمعیت آن در نتیجه طاعون کاهش یافته بود، محکومان را به آسیاب کردن آرد روم گمارد.

#### دین

* کلیسای مسیحی مجاز به نگهداری املاک است.
* شورایی که در اسکندریه برگزار شد، آریانیسم را محکوم کرد.
* تاریخ یهودیان در آلمان: یهودیان در آلمان امروزی برای اولین بار در کولونیا آگریپیننسیوم (کلن امروزی) ثبت شده‌اند.

## زادگان

* چنگ جین (یا شیگن)، امپراتور چین (متوفی 342)
* دو لینگ یانگ (یا چنگ گونگ)، ملکه چین (متوفی ۳۴۱)

* والنتینیان یکم، امپراتور روم (م. ۳۷۵)

## درگذشتگان

* توئوبا یولو، شاهزاده چینی توئوبا دای
* زو تی (یا شیژی)، ژنرال و مشاور چینی (متولد ۲۶۶)

## منابع

رده:۳۲۱ (میلادی)
۳۲۲ (میلادی)

**۳۲۲ (میلادی)** سیصد و بیست و دومین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### تکنولوژی

* اولین تصویر قابل اعتماد از یک سوارکار با رکاب‌های جفت در چین، در مقبره‌ای از سلسله جین یافت شده است.

## زادگان

* کانگ جین (یا شیتونگ)، امپراتور چین (متوفی ۳۴۴)
* ژون شیان (یا لینگزه)، ژنرال چینی (متوفی 359)

## درگذشتگان

* فیلوگونیوس (یا فیلوگونیوس)، اسقف انطاکیه
* ربا بار راو هونا، تلمودیست یهودی
* شو کان، رهبر راهزنان و جنگ سالار چینی
* یانگ شیانرونگ، ملکه چین

## منابع
رده:۳۲۲ (میلادی)
۳۲۳ (میلادی)

**۳۲۳ (میلادی)** سیصد و بیست و سومین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم
* امپراتور کنستانتین کبیر، گوت‌ها و سارماتی‌های مهاجم در شمال دانوب در داکیه را شکست می‌دهد و عنوان سارماتیکوس ماکسیموس را برای خود برمی‌گزیند.

#### چین

* ولیعهد مینگ جین، جانشین پدرش یوان جین به عنوان امپراتور سلسله جین شرقی می‌شود.

## زادگان

* کنستانس اول، کنسول و امپراتور روم (متوفی ۳۵۰)

## درگذشتگان

* ۳ ژانویه - یوان جین (یا جینگ‌ون)، امپراتور چین (متولد ۲۷۶ میلادی)
* تیبریوس جولیوس رادامسادس، شاهزاده رومی و پادشاه دست‌نشانده
* ژانگ بین (یا منگسون)، ژنرال و استراتژیست چینی

## منابع

رده:۳۲۳ (میلادی)
۳۲۴ (میلادی)

**۳۲۴ میلادی** بیست و چهارمین سال از سده چهارم در گاه‌شماری میلادی بود.

## مناسبت‌ها
## رویدادها

### امپراتوری روم

* ۱ ژانویه - فلاویوس ژولیوس کریسپوس سزار، پسران امپراتور کنستانتین و وارث مورد انتظار او، و فلاویوس کلودیوس کنستانتینوس دوره یک ساله خود را به عنوان کنسول‌های جدید روم آغاز کردند.
* ژوئن - اولین کاربرد شناخته‌شده‌ی کلمه‌ی یونانی monachós برای اشاره به راهب، در دادخواستی که توسط مردی به نام اورلیوس ایسیدوروس، اهل شهر کارانیس در مصر، ثبت شده است، دیده می‌شود.
* ۳ ژوئیه - نبرد آدریانوپل: امپراتور کنستانتین کبیر رقیب خود لیسینیوس را در نزدیکی آدریانوپل شکست داد و او را مجبور به عقب‌نشینی به بیزانس کرد. سپس کنستانتین با نیرویی از ویزیگوت‌ها به تراکیه حمله کرد و به حومه شهر یورش برد.
* ژوئیه - نبرد هلسپونت: فلاویوس جولیوس کریسپوس، وارث تعیین‌شده پدرش کنستانتین، ناوگان دریایی لیسینیوس را در داردانل نابود می‌کند و به کنستانتین اجازه می‌دهد از بسفر عبور کرده و به استان‌های آسیایی برود. بیزانس محاصره می‌شود و لیسینیوس نیروی نظامی دوم را تحت فرمان مارتینیان، امپراتور مشترک تازه منصوب‌شده‌اش، در لامپساکوس (لاپسکی امروزی) گرد هم می‌آورد.
* ۱۸ سپتامبر - نبرد کریسوپولیس: کنستانتین اول لیسینیوس را در کریسوپولیس شکست داد و به عنوان تنها امپراتور منصوب شد و بدین ترتیب به دوره حکومت چهارگانه پایان داد. لیسینیوس فرار کرد و حدود ۳۰٬۰۰۰ نفر از سربازان بازمانده خود را در نیکومدیا گرد هم آورد.بنابراین، جنگ‌های داخلی چهارگانه که در سال ۳۰۶ آغاز شد، با حکومت کنستانتین به عنوان تنها امپراتور پایان یافت.
* ۸ نوامبر - امپراتور کنستانتین پسرش، فلاویوس ژولیوس کنستانتیوس، را به مقام سزار منصوب کرد و فلاویوس را به عنوان جانشین خود برگزید. فلاویوس در سال ۳۳۷ میلادی به عنوان کنستانتین دوم بر تخت سلطنت نشست.
* ۹ نوامبر - افتتاح کلیسای جامع لاتران در رم.
* ۱۹ دسامبر - لیسینیوس از مقام امپراتوری کناره‌گیری کرد. او به درخواست همسرش کنستانتیا (که خواهر ناتنی کنستانتین بود) توسط کنستانتین اول بخشیده شد و به عنوان یک شهروند عادی به تسالونیکی تبعید شد.
* (تاریخ نامشخص) امپراتور روم، کنستانتین اول، پایتخت امپراتوری بیزانس، بیزانس، را تصرف کرد و کار بازسازی شهر را به عنوان پایتخت امپراتوری شرقی آغاز کرد که در سال ۳۳۰ آن را با نام قسطنطنیه افتتاح کرد.
* کنستانتین ارتش روم را در واحدهای کوچک‌تری سازماندهی مجدد کرد که به سه درجه طبقه‌بندی می‌شدند: پالاتینی (ارتش‌های اسکورت امپراتوری)؛ کومیتاتنس (نیروهای مستقر در استان‌های مرزی) و لیمیتانی (نیروهای مرزی کمکی).

#### چین

* ۹ آگوست - (روز گیو از هفتمین ماه از دومین سال دوران تاینینگ) در سلسله جین چین، وانگ دون، جنگ‌سالار شورشی، در حالی که ارتش امپراتور مینگ از جین به اردوگاه او نزدیک می‌شدند، بر اثر بیماری درگذشت.

## زادگان

* چو سوانزی، ملکه چینی سلسله جین (متوفی ۳۸۴)

## درگذشتگان

* گوئو پو، مورخ، شاعر و نویسنده چینی (متولد ۲۷۶)
* وانگ دون (یا چوژونگ)، جنگ‌سالار چینی (متولد ۲۶۶)
* ژانگ مائو، حاکم چینی لیانگ سابق (متولد ۲۷۷)

## منابع

بندانگشتی|مرزهای شمالی و شرقی امپراتوری روم در زمان کنستانتین، به همراه سرزمین‌هایی که در جریان سی سال لشکرکشی‌های نظامی بین سال‌های ۳۰۶ تا ۳۳۷ میلادی به دست آمد.
۳۲۵ (میلادی)

**۳۲۵ (میلادی)** سیصد و بیست و پنجمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* لشکرکشی‌های آلمانی‌ها و سارماتی‌های کنستانتین: امپراتور کنستانتین اول شخصاً با شکست دادن گوت‌ها، وندال‌ها و سارماتی‌ها، امنیت مرز دانوب را تضمین می‌کند.
* کنستانتین، امپراتورهای لیسینیوس و مارتینیان را که به ترتیب در تسالونیکی و کاپادوکیه به دلیل توطئه و جمع‌آوری نیرو علیه او اعدام شده بودند، عزل کرده است.
* کنستانتین مجبور کردن مجرمان به جنگیدن تا سر حد مرگ به عنوان گلادیاتور را ممنوع می‌کند.

#### چین

* 1 آوریل - ولیعهد چنگ جین، 4 ساله، جانشین پدرش مینگ جین به عنوان امپراتور سلسله جین شرقی می‌شود. در طول سلطنت او، او عمدتاً توسط نایب‌السلطنه‌ها، عمویش یو لیانگ و مقامات عالی‌رتبه مشاوره می‌گیرد.

### بر اساس موضوع

#### هنر

* مجسمه غول‌پیکر کنستانتین در کلیسای ماکسنتیوس و کنستانتین، رم، احتمالاً در همین تاریخ بازسازی شده است. (بقایای آن در قرن پانزدهم به کاخ کنسرواتوری رم منتقل شد).

#### دین

* ۲۰ مه - اولین شورای نیقیه: کنستانتین شورایی جهانی از اسقف‌ها را در نیقیه (ترکیه) تشکیل می‌دهد. اعتقادنامه نیقیه، که در ۱۹ ژوئن تصویب شد، اعلام می‌کند که اعضای تثلیث (پدر، پسر و روح‌القدس) برابرند. شورا تصمیم می‌گیرد که عید پاک در اولین یکشنبه پس از اولین ماه کامل پس از اعتدال بهاری جشن گرفته شود. آریوس به ایلیریا تبعید می‌شود؛ آثار او مصادره و به آتش کشیده می‌شود.

## زادگان

* وانگ منگ (یا جینگلوئه)، نخست وزیر چین (متوفی ۳۷۵)

## درگذشتگان

* ج. ژوئیه - لی جو (یا شی‌هوی)، ژنرال و جنگ‌سالار چینی
* ۱۸ اکتبر - مینگ جین، امپراتور چین (متولد ۲۹۹)

* لیسینیوس، امپراتور روم (اعدام شد)
* مارتینیانوس، امپراتور روم (اعدام شد)

* توئوبا هرو، شاهزاده چینی توئوبا دای
* تاریخ تقریبی – یامبلیخوس، فیلسوف و نویسنده سوری (متولد ۲۴۵)

## منابع

[بندانگشتی|[کنستانتین بزرگ|کنستانتین کبیر کلیسای مسیحی را به نیقیه فرا می‌خواند (موزاییک در ایاصوفیه، استانبول)]]
رده:۳۲۵ (میلادی)
۳۲۶ (میلادی)

**۳۲۶ (میلادی)** سیصد و بیست و ششمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم
* امپراتور کنستانتین کبیر برای جشن بیستمین سالگرد به قدرت رسیدنش به رم سفر می‌کند، اما در مسیر خود در پولا دستور اعدام پسر بزرگترش، کریسپوس سزار، را می‌دهد، احتمالاً به اتهام زنا. بعدها، فاوستا، همسر دوم کنستانتین اول، نیز با خفه کردن یا جوشاندن در حمام آب گرم اعدام می‌شود.

### بر اساس موضوع

#### دین

* ۱۴ سپتامبر (تاریخ سنتی) - هلنا، مادر کنستانتین اول، صلیب حقیقی و مقبره مقدس (مقبره عیسی) را در اورشلیم کشف می‌کند. در سفر زیارتی خود که حدوداً امسال آغاز می‌شود، او در جزیره پاتموس در دریای اژه توقف می‌کند، جایی که گفته می‌شود کلیسای پاناگیا اکاتونتاپیلیانی را تأسیس کرده است.
* هلنا به کنستانتین می‌گوید که باید با ساخت کلیساها، کفاره اعدام پسر و همسرش را بپردازد و تقریباً در این تاریخ، ساخت کلیسای قدیمی سنت پیتر، اولین کلیسا در محل سنتی مقبره سنت پیتر در رم، و کلیسای گلگوتا در کالواری در خارج از اورشلیم آغاز می‌شود. او همچنین دستور ساخت کلیسای زادگاه در بیت لحم (اختصاص داده شده در سال ۳۳۹) را می‌دهد.
* مسیحیت توسط سنت نینو (تاریخ تقریبی) به پادشاهی ایبریا (گرجستان امروزی) معرفی می‌شود.

## زادگان

* کنستانتیوس گالوس، کنسول و دولتمرد رومی (متوفی ۳۵۴)
* مورونگ چوی (یا دائومینگ)، سردار چینی (متوفی ۳۹۶)
* پروکوپیوس، سردار و غاصب رومی (اعدام شده در ۳۶۶) (تاریخ تقریبی)

## درگذشتگان

* فلاویوس جولیوس کریسپوس، پسر کنستانتین اول (متولد ۳۰۳)
* فلاویا ماکسیما فاوستا، ملکه روم (متولد ۲۸۹)
* لیسینیوس دوم، کنسول و سزار روم (متولد ۳۱۵)
* لیو (یا شیانلی)، ملکه چینی هان ژائو

## منابع

رده:۳۲۶ (میلادی)
۳۲۷ (میلادی)

**۳۲۷ (میلادی)** سیصد و بیست و هفتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* امپراتور کنستانتین کبیر برای حل کمبود نیروی کار در امپراتوری روم، فرمان داد که بردگان روستایی فقط می‌توانند در استان محل سکونت خود فروخته شوند.

### بر اساس موضوع

#### دین

* ساخت کلیسای بزرگ انطاکیه آغاز می‌شود که در سال 341 تکمیل خواهد شد.
* تاریخ تقریبی سنتی - هلنا، مادر کنستانتین، پس از بازگشت از زیارت خود به سرزمین مقدس، صومعه استاوروونی را در قبرس تأسیس می‌کند.

## زادگان

* شهری از لانگر، اسقف و قدیس فرانسوی
* ژانگ چونگ‌هوا، حاکم چینی هان-ژائو (متوفی ۳۵۳)

## درگذشتگان

* ۳ ژوئن - آوتل، راهب و قدیس مسیحی شرقی
* کلئوپاترا، قدیس مسیحی (یا ۳۱۹)
* یوناس و باراکیسیوس
* ملیتیوس لیکوپولیسی، اسقف مسیحی

[بندانگشتی|جزئیات از کار، اثر [چارلز اسپراگ پیرس (۱۸۹۸)]]
رده:۳۲۷ (میلادی)

[بندانگشتی|سنت [اوتل]]

## منابع
۳۲۸ (میلادی)

**۳۲۸ (میلادی)** سیصد و بیست و هشتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* ۵ ژوئیه - پل کنستانتین، که بر روی دانوب بین سوسیداوا (کورابیا، رومانی) و اوئسکوس (گیگن، بلغارستان) ساخته شده بود، رسماً توسط معمار رومی تئوفیلوس پاتریسیوس افتتاح شد.
* ۷ دسامبر - امرؤالقیس بن عمرو، پادشاه لخمی، درگذشت. کتیبه نامارا، منبع مهمی برای زبان عربی است.

### بر اساس موضوع

#### دین
* ۹ مه - آتاناسیوس اسقف اسکندریه می‌شود.

## زادگان
* والنس، امپراتور روم (م. ۳۷۸)

* هوان چونگ، ژنرال و فرماندار چینی (متوفی ۳۸۴)

* یوان هونگ، مورخ و سیاستمدار چینی (متوفی ۳۷۶)

## درگذشتگان

* الکساندر اول، پاپ و پاتریارک اسکندریه
* پاپا (یا پاپا بار آگای)، اسقف ساسانی
* سو جون، ژنرال و سیاستمدار چینی
* یو ونجون، ملکه چین (متولد ۲۹۷)

## منابع

رده:۳۲۸ (میلادی)
۳۲۹ (میلادی)

**۳۲۹ (میلادی)** سیصد و بیست و نهمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### چین

* سلسله هان-ژائو، یک ایالت شیونگنو جنوبی در طول شانزده پادشاهی، پایان می‌یابد.

### بر اساس موضوع

#### دین

* محدودیت‌های رومی برای پیوستن به روحانیت آغاز می‌شود.

## زادگان

* گرگوری نازیانزوس، پاتریارک یونانی قسطنطنیه (متوفی ۳۹۰)
* گلپ، عضو گروه دوستان خندان (داستانی)

## درگذشتگان

* هان هوانگ، ژنرال و شورشی چینی
* لیو شی، امپراتور هان-ژائو چینی
* لیو یائو، امپراتور هان-ژائو چینی
* لیو یین، شاهزاده هان-ژائو چینی
* ون جیائو، ژنرال و فرماندار چینی

## منابع

رده:۳۲۹ (میلادی)
۳۳۰ (میلادی)

**۳۳۰ (میلادی)** سیصد و سیمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* ۱۱ مه - امپراتور کنستانتین کبیر ستون کنستانتین و قسطنطنیه، یا نوا روما (استانبول امروزی) را افتتاح کرد. او چهار سال را صرف گسترش شهر بیزانس کرده بود و این مکان را به دلیل موقعیت استراتژیک آن در تنگه بسفر انتخاب کرده بود. این شهر بعدها پایتخت امپراتوری روم شرقی شد.
* گوت‌ها شهر تانایس، در دلتای رود دان، را ویران می‌کنند.

### بر اساس موضوع

#### دین

* فرومنتیوس اولین اسقف اتیوپی است (تاریخ تقریبی).
* یوستاتیوس، پاتریارک انطاکیه، به تراجانوپولیس تبعید می‌شود.
* کتاب مقدس توسط ولفیلا به زبان گوتیک ترجمه می‌شود.
* معابد بت‌پرستان به تدریج متروکه، ویران یا متروکه می‌شوند، به جز آنهایی که به کلیسا تبدیل می‌شوند.

## زادگان

* آمیانوس مارسلینوس، مورخ یونانی-رومی (تاریخ تقریبی)
* بازیل قیصریه، اسقف قیصریه مازاکا (درگذشته ۳۷۹)
* ماکرینای جوان، راهبه و قدیس مسیحی (درگذشته ۳۷۹)
* موسی سیاه، راهب و کشیش مسیحی (درگذشته ۴۰۵)
* ویتریکیوس، مبلغ مسیحی و اسقف روآن (درگذشته حدود ۴۰۷)
* یانگ شی، محقق و خوشنویس چینی (درگذشته ۳۸۶)

## درگذشتگان

* آشیلیوس اهل لاریسا (یا آشیل)، اسقف یونانی
* آرنوبیوس، مدافع و نویسنده نومیدیایی
* گوئو مو، سردار و فرمانده نظامی چینی
* هلنا (آگوستا)، مادر کنستانتین اول
* تیرداد سوم ("کبیر")، پادشاه ارمنستان
* ویسینیوس اهل سارسینا، اسقف مسیحی ایتالیایی
* زو یوئه، سردار و فرمانده نظامی چینی

## منابع

[بندانگشتی|[قسطنطنیه از آسمان]]
رده:۳۳۰ (میلادی)
۳۳۱ (میلادی)

**۳۳۱ (میلادی)** سیصد و سی و یکمین سال تقویم میلادی است.
**ژولیان** امپراتور رومی نیز،در این سال به دنیا آمد.یولیانوس (مرتد) یا ژولین یا ژولیان امپراتور روم از ۳۶۱ تا زمان مرگش بود. او که در کنستانتینوپول زاده‌شده بود، پسر یولیوس کنستانتیوس نابرادری امپراتور کنستانتین یکم بود. او واپسین امپراتور غیرمسیحی روم بود و کوشید آیین قدیم را به روم بازگرداند یا آیینی از نوافلاطونی را به جای مسیحیت بنشاند، از این رو منابع مسیحی از او به نام ژولیانِ مرتد[از دین خارج شده] یاد می‌کنند.

## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* امپراتور کنستانتین کبیر با شدت مسیحیت را ترویج می‌دهد و اموال و اشیاء قیمتی تعدادی از معابد بت‌پرستان را در سراسر امپراتوری روم مصادره می‌کند.
* کنستانتین اول کلیسای حواریون مقدس را در قسطنطنیه افتتاح می‌کند.
* کنستانتین اول قانون منع طلاق را اعلام می‌کند.

#### آسیا

* گوگوگوان حاکم پادشاهی کره‌ای گوگوریو می‌شود.

### بر اساس موضوع

#### هنر و علم

* یوسبیوس قیصریه، نام‌شناسی را می‌نویسد.

#### دین

* پنجاه کتاب مقدس کنستانتین برای استفاده در قسطنطنیه سفارش داده می‌شود.

* گریگوری روشنگر به یک پناهگاه کوچک در استان دارانالی (ارمنستان) نقل مکان می‌کند.

## زادگان
* ژولیان، امپراتور روم
* ژوویان، امپراتور روم

* یائو چانگ، امپراتور چین ایالت کیانگ (متوفی ۳۹۴)
* یائو شیانگ (یا جینگگو)، فرمانده جنگ چین (متوفی ۳۵۷)

## درگذشتگان

* گریگور روشنگر، رئیس رسمی کلیسای حواری ارمنی
* میچون گوگوریو، حاکم کره‌ای گوگوریو

## منابع

رده:۳۳۱ (میلادی)
۳۳۳ (میلادی)

**۳۳۳ (میلادی)** سیصد و سی و سومین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* فلاویوس دالماتیوس و دومیتیوس زنوفیلوس به عنوان کنسول منصوب می‌شوند.
* امپراطور کنستانتین کبیر، نیروهای رومی را از بریتانیا خارج می‌کند و کار بر روی دیوار هادریان را رها می‌کند.
* کالوکائروس علیه کنستانتین اول شورش می‌کند و خود را امپراتور اعلام می‌کند. فلاویوس دالماتیوس، مسئول امنیت مرزهای شرقی، برای سرکوب شورش به قبرس فرستاده می‌شود.
* ۲۵ دسامبر - کنستانتین اول، پسر کوچکش کنستانس را به مقام سزار در قسطنطنیه ارتقا می‌دهد.

#### چین

* شی هونگ در دوره شانزده پادشاهی، جانشین پدرش شی له به عنوان امپراتور امپراتوری ژائو متأخر می‌شود، اما پسرعموی سوم شی هونگ، شی هو، قدرت واقعی را در دست دارد. ملکه دواگر لیو (بیوه شی له) در خلاص شدن از شر شی هو شکست می‌خورد و شی هو او را عزل و به قتل می‌رساند.

## زادگان

* سنت مونیکا، قدیس مسیحی و مادر آگوستین هیپو (تاریخ تقریبی)

## درگذشتگان

* چنگ شیا، مقام رسمی و سیاستمدار چینی
* لیو، ملکه چینی ایالت جی (یا بعدها ژائو)
* مورونگ هوی، رئیس قبیله چینی و دوک لیائودونگ (متولد ۲۶۹)
* شی له، بنیانگذار چینی و امپراتور ایالت جی (متولد ۲۷۴)
* شو گوانگ (یا جیوو)، مقام رسمی، سیاستمدار و مشاور چینی

## منابع
رده:۳۳۳ (میلادی)
۳۳۴ (میلادی)

**۳۳۴ (میلادی)** سیصد و سی و چهارمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* فلاویوس دالماتیوس شورشی را در قبرس به رهبری کالوکائروس سرکوب کرد. کالوکائروس به تارسوس (سیلیسیا) آورده و اعدام شد.
* گوت‌ها از مرز دانوب در برابر تهاجم وندال‌ها محافظت می‌کنند.
* امپراطور کنستانتین کبیر نبرد گلادیاتورها را دوباره مجاز اعلام کرد.

## زادگان

* هوی‌یوان، معلم بودایی چینی و بنیانگذار معبد دونگلین (متوفی ۴۱۶)
* ساباس گوت، قدیس مسیحی (متوفی ۳۷۲)
* ویریوس نیکوماخوس فلاویانوس، مورخ و سیاستمدار رومی (متوفی ۳۹۴)

## درگذشتگان

* ۵ دسامبر - لی بان، امپراتور چینی چنگ-هان (متولد ۲۸۸)
* کالوکائروس، غاصب رومی
* لی شیونگ، امپراتور چینی چنگ-هان (متولد ۲۷۴)
* شی هونگ، امپراتور چینی ایالت جی (متولد ۳۱۳)
* تائو کان (یا شی شینگ)، ژنرال و سیاستمدار چینی (متولد ۲۵۹)
* وی هواچون (یا شیانان)، رهبر مذهبی چینی (متولد ۲۵۲)
* یانگ ناندی، ژنرال چینی و حاکم چوچی

## منابع
رده:۳۳۴ (میلادی)
۳۳۵ (میلادی)

**۳۳۵ (میلادی)** سیصد و سی و پنجمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* ۱۴ سپتامبر - امپراتور کنستانتین اول کلیسای مقبره مقدس در اورشلیم را تقدیس می‌کند.
* ۱۹ سپتامبر - فلاویوس دالماتیوس به مقام قیصر ارتقا می‌یابد و کنترل تراکیه، آخائیه و مقدونیه را به دست می‌گیرد.
* هانیبالیانوس، برادرزاده کنستانتین اول، به عنوان رکس رگوم ("پادشاه پادشاهان مردم پونتیک") منصوب می‌شود.
* ۷ نوامبر - آتاناسیوس به اتهام جلوگیری از حرکت ناوگان غلات به قسطنطنیه به تری یر تبعید می‌شود.

#### آسیا

* سامودراگوپتا جانشین چاندراگوپتا اول به عنوان پادشاه امپراتوری گوپتا می‌شود.
* توئوبا هنا، توئوبا ییهوای را از سمت رئیس قبیله توئوبا برکنار می‌کند.
* امپراتور شی هو پایتخت ایالت ژائو جدید را به یچنگ منتقل می‌کند.

### بر اساس موضوع

#### دین

* اولین شورای کلیسایی صور: کنستانتین اول، گردهمایی اسقف‌ها را در صور برای عزل و تبعید پاتریارک آتاناسیوس اسکندریه تشکیل می‌دهد.
* کنستانتین اول، کشیش آریوس اسکندریه (که در شورای اول نیقیه در سال ۳۲۵ میلادی مرتد اعلام شده بود) را در شورایی در اورشلیم، حدود یک سال قبل از مرگ آریوس، دوباره به مقام خود برمی‌گرداند.
* ۱۳ سپتامبر - کلیسای مقبره مقدس در اورشلیم تقدیس می‌شود.
* ۳۱ دسامبر - پاپ سیلوستر اول پس از ۲۱ سال سلطنت در رم درگذشت. مرقس به عنوان سی و چهارمین پاپ جانشین او می‌شود.

## زادگان

* فو شنگ، امپراتور چینی ایالت دی، جین سابق (متوفی ۳۵۷ میلادی)
* گریگوری نیسا، اسقف و قدیس مسیحی (تاریخ تقریبی)
* ماگنوس ماکسیموس، امپراتور روم غربی (تاریخ تقریبی)
* تئون اسکندریه، مدیر کتابخانه اسکندریه (تاریخ تقریبی)

## درگذشتگان

* ۳۱ دسامبر - سیلوستر اول، پاپ کلیسای کاتولیک (متولد ۲۸۵)
* چاندراگوپتا اول، پادشاه هندی امپراتوری گوپتا
* چنگ، ملکه چینی از ایالت ژائو متأخر
* بانو شون (یا یوژانگ)، صیغه چینی یوان جین

## منابع
رده:۳۳۵ (میلادی)
۳۳۶ (میلادی)

**۳۳۶ (میلادی)** سیصد و سی و ششمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* موفقیت‌های نظامی امپراتور کنستانتین اول منجر به فتح مجدد بیشتر داکیه توسط امپراتوری روم شد.
* اولین تعرفه گمرکی ثبت شده در پالمیرا در حال استفاده است.

### بر اساس موضوع

#### دین

* 18 ژانویه - پاپ مارک به عنوان سی و چهارمین پاپ کلیسای کاتولیک، جانشین پاپ سیلوستر اول شد.
* پاپ مارک شروع به ساخت کلیسای جامع سن مارکو می‌کند؛ این کلیسا به سنت مارک اختصاص داده شده است.
* آریوس، کشیش اسکندریه، در خیابان قسطنطنیه از حال می‌رود (تاریخ تقریبی).
* پاپ مارک پس از 11 ماه سلطنت در رم درگذشت. بلافاصله هیچ جانشینی پیدا نشد.
* 25 دسامبر - اولین جشن کریسمس ثبت شده است.

## زادگان

* چی چائو (یا جینگیو)، مشاور و سیاستمدار چینی (متوفی ۳۷۷)
* مورونگ ده، امپراتور چینی ایالت شیانبی (متوفی ۴۰۵)
* ریچو، امپراتور ژاپن (تاریخ تقریبی)

## درگذشتگان

* ۷ اکتبر - مرقس، پاپ کلیسای کاتولیک
* آریوس، پیشوای روحانی و کاهن سیرنائی (متولد ۲۵۶)
* گان بائو (یا کان پائو)، مورخ چینی
* مورونگ رن (یا کیانیان)، ژنرال چینی

## منابع
رده:۳۳۶ (میلادی)
۳۳۷ (میلادی)

**۳۳۷ (میلادی)** سیصد و سی و هفتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* ۲۲ مه - کنستانتین کبیر، اولین امپراتور مسیحی روم امپراتوری غربی (۳۱۲–۳۲۴) و امپراتوری روم (۳۲۴–۳۳۷)، در سن ۶۵ سالگی در آخیرون، نزدیک نیکومدیا، پس از غسل تعمید توسط یوسبیوس نیکومدیا درگذشت.
* سپتامبر - تعدادی از نوادگان کنستانتیوس کلوروس و مقامات امپراتوری روم به دلیل پاکسازی علیه پسران کنستانتین اول اعدام شدند.
* ۹ سپتامبر - کنستانتین دوم، کنستانتیوس دوم و کنستانس به عنوان امپراتوران مشترک جانشین پدرشان کنستانتین اول شدند. امپراتوری روم بین سه آگوستی تقسیم شد (به نقشه مراجعه کنید).

#### ایران

* شاه شاپور دوم ایران جنگی را علیه امپراتوری روم آغاز کرد. او نیروهای خود را از طریق دجله برای بازپس‌گیری ارمنستان و بین‌النهرین فرستاد.
* شاپور دوم قلعه رومی نصیبین (سوریه) را محاصره کرد، اما توسط نیروهای تحت فرماندهی لوسیلیانوس دفع شد.

#### چین

* مورونگ هوانگ عنوان شاهزاده یان را به خود اختصاص می‌دهد و عملاً پادشاهی یان سابق را آغاز می‌کند.

### بر اساس موضوع

#### دین

* ۶ فوریه - یک دوره ۴ ماهه خالی بودن مقام پاپی به پایان می‌رسد؛ پاپ ژولیوس اول به عنوان سی و پنجمین پاپ، جانشین پاپ مارک می‌شود.
* ۱۷ ژوئن - کنستانتیوس دوم، بازگشت آتاناسیوس به عنوان پاتریارک اسکندریه را اعلام می‌کند.
* پل اول پاتریارک قسطنطنیه می‌شود.
* مسیحیت به عنوان یک دین رسمی در ایبری قفقاز اعلام می‌شود که نشانگر ظهور مسیحیت در گرجستان است.

## زادگان

* فاکسیان، راهب بودایی چینی، جهانگرد (تاریخ تقریبی)
* فو جیان، امپراتور ایالت دی چین سابق (درگذشته ۳۸۵)
* لو گوانگ، امپراتور بنیانگذار ایالت دی لیانگ بعدی (درگذشته ۴۰۰)
* زنوبیوس فلورانسی، اسقف و معجزه‌گر ایتالیایی (درگذشته ۴۱۷)

## درگذشتگان

* ۱۳ ژانویه - لئونتیوس قیصریه، اسقف و قدیس کاتولیک رومی
* ۲۱ فوریه - یوستاتیوس کبیر، پاتریارک انطاکیه (تاریخ تقریبی)
* ۲۲ مه - کنستانتین کبیر، امپراتور امپراتوری روم، کشیش ارتدکس و قدیس
* ۲۷ مه - فلاویوس دالماتیوس، پدر دالماتیوس و هانیبالیانوس (اعدام شد)
* ۳۰ اوت - اسکندر قسطنطنیه، اسقف بیزانس (تاریخ تقریبی)
* ۱۱ سپتامبر - جولیوس کنستانتیوس، پسر کنستانتیوس کلوروس (اعدام شد)
* ۲۴ سپتامبر - هانیبالیانوس، پادشاه پونتوس و برادرزاده کنستانتین اول (اعدام شد)
* ۲۷ سپتامبر - دالماتیوس، سزار و برادرزاده کنستانتین اول (اعدام شد)

## منابع

[بندانگشتی|[امپراتوری روم (۳۳۷) بین سرزمین‌های (از غرب به شرق) تقسیم شده است: کنستانتین دوم، کنستانتین اول، دالماتیوس و کنستانتیوس دوم]]
رده:۳۳۷ (میلادی)
۳۳۸ (میلادی)

**۳۳۸ (میلادی)** سیصد و سی و هشتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* رومی‌ها، متحد با گوت‌ها، برای محافظت از مرز دانوب به شمال امپراتوری روم می‌رسند.
* امپراطور کنستانتیوس دوم علیه ایرانیان در ارمنستان مداخله می‌کند.

#### آسیا

* توئوبا ییهوای، حاکم قبیله توئوبا دای، می‌میرد و برادرش توئوبا شییکیان جانشین او می‌شود.

### بر اساس موضوع

#### هنر

* ساخت کلیسای سانتا کاستانزا، رم، آغاز می‌شود (تاریخ تقریبی).

#### دین

* یوسبیوس نیکومدیا پس از تبعید پولس اول، پاتریارک قسطنطنیه می‌شود.

* غیرمسیحیان توسط امپراتوری روم به عنوان بت‌پرست مورد آزار و اذیت قرار می‌گیرند.

## زادگان

* ساهاک پارتو، کاتولیکوس ارمنی (متوفی 439)

## درگذشتگان

* فلاویوس ابلابیوس، کنسول روم و سیاستمدار
* لی چی، امپراتور چینی چنگ هان (متولد 314)

## منابع
رده:۳۳۸ (میلادی)
۳۳۹ (میلادی)

**۳۳۹ (میلادی)** سیصد و سی و نهمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* امپراتور کنستانتیوس دوم به قلمرو خود در شرق می‌شتابد، جایی که ایرانِ احیا شده تحت فرمان شاپور دوم به بین‌النهرین حمله می‌کند. برای 11 سال بعدی، این دو قدرت درگیر جنگی از زد و خوردهای مرزی هستند، بدون اینکه پیروز واقعی داشته باشند.

### بر اساس موضوع

#### دین

* پاپ ژولیوس اول به پاتریارک اسکندریه، آتاناسیوس، در رم پناه می‌دهد، که در طول اولین شورای صور (به 335 مراجعه کنید) عزل و اخراج می‌شود.
* یوسبیوس نیکومدیا اسقف قسطنطنیه می‌شود، در حالی که یکی دیگر از آریان‌ها با نام گرگوری جانشین آتاناسیوس به عنوان اسقف اسکندریه می‌شود.

## زادگان

* امبروس، اسقف و متکلم ایتالیایی (متوفی ۳۹۷)
* هه فانی، ملکه چینی سلسله جین (متوفی ۴۰۴)
* شی شی، امپراتور چینی ژائو جدید (متوفی ۳۴۹)

## درگذشتگان

* آبایه، خاخام بابلی تلمود یهودی
* شی جیان (یا دائوهویی)، ژنرال چینی (متولد ۲۶۹)
* دوان لیائو، رئیس چینی ایالت دوان (شیانگبی)
* یوسبیوس قیصریه، اسقف یونانی (تاریخ تقریبی).
* خسرو سوم (کوچک)، پادشاه دست نشانده روم (تاریخ تقریبی)
* وانگ دائو (یا مائوهونگ)، سیاستمدار چینی (متولد ۲۷۶)

## منابع
رده:۳۳۹ (میلادی)
۳۴۰ (میلادی)

**۳۴۰ (میلادی)** سیصد و چهلمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* قسطنطنیه، پایتخت امپراتور کنستانتیوس دوم، با پیشی گرفتن از رم، پایتخت برادرش کنستانتیوس اول، به بزرگترین شهر جهان تبدیل می‌شود.
* کنستانتیوس دوم، امپراتور بخش غربی امپراتوری روم (بریتانیا، گال، استان‌های راین و ایبریا)، از آلپ عبور می‌کند و به ارتش برادرش کنستانتیوس اول، امپراتور بخش مرکزی امپراتوری روم (دانوب علیا، ایتالیا و آفریقای مرکزی) حمله می‌کند. آنها در آکویلیا در شمال ایتالیا با هم درگیر می‌شوند. کنستانتیوس در یک درگیری توسط کمین نیروهای کنستانتیوس کشته می‌شود.
* کنستانتیوس تنها حاکم بخش غربی امپراتوری روم باقی می‌ماند و برادر دیگرش، کنستانتیوس دوم، امپراتور بخش شرقی، به او می‌پیوندد.

### بر اساس موضوع

#### دین

* آکاسیوس به عنوان اسقف در اسقف‌نشین قیصریه جانشین اوسبیوس می‌شود.

* ولفیلا به مدت 7 سال در میان گوت‌ها به تبلیغ مسیحیت می‌پردازد.

## زادگان

* اورلیوس آمبروز، اسقف میلان (تاریخ تقریبی)
* آمفیلوخیوس، اسقف ایکونیوم (تاریخ تقریبی)
* ژروم، کشیش و مترجم کتاب مقدس (تاریخ تقریبی)
* یوستینا، ملکه و نایب‌السلطنه روم (تاریخ تقریبی)
* پیتر سباستی، اسقف ارمنستان (تاریخ تقریبی)
* کوئینتوس اورلیوس سیماخوس، کنسول روم (متوفی ۴۰۲)

## درگذشتگان

* 28 اکتبر - کونرا (یا کونرا)

* کنستانتین دوم، امپراتور روم

* کوی آن، ژنرال هندی و وزیر ژائو متأخر
* ماکرینای بزرگ، قدیس مسیحی (تاریخ تقریبی)
* تائو بائو (یا آنبو)، ژنرال چینی ژائو متأخر
* یو لیانگ (یا یوانگویی)، ژنرال چینی (متولد ۲۷۹)

## منابع

رده:۳۴۰ (میلادی)
۳۴۱ (میلادی)

**۳۴۱ (میلادی)** سیصد و چهل و یکمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* امپراتور کنستانس اول قربانی‌های بت‌پرستان و آیین‌های جادویی را ممنوع کرد و مجازات آن مرگ بود.
* کنستانس اول مبارزه‌ای موفقیت‌آمیز علیه فرانک‌ها آغاز کرد.

#### هند

* سامودراگوپتا از امپراتوری گوپتا، در طول یک دهه، پادشاهی و نفوذ خود را گسترش داد.ستونی که در الله‌آباد یافت شده، ستایش او را می‌سراید.

### بر اساس موضوع

#### دین

* شورای انکاینیا در انطاکیه برگزار می‌شود.
* پولس اول به عنوان پاتریارک قسطنطنیه احیا می‌شود.
* هزاران مسیحی در سلوکیه در بین‌النهرین اعدام می‌شوند.
* مسیحیت قبطی توسط رسول سوری، فرومنتیوس، به اتیوپی معرفی می‌شود. او و همکارش آدسیوس یک یا دو سال پیش توسط اتیوپیایی‌ها اسیر شدند و در دربار پادشاه ازانا، از خاندان آکسوم، به عنوان کارمندان دولت مشغول به کار شدند. ازانا تحت تأثیر آموزه‌های فرومنتیوس قرار می‌گیرد و به مسیحیت می‌پیوندد. فرومنتیوس اولین اسقف آکسوم می‌شود و بازرگانان مسیحی حاضر در کشور را تشویق می‌کند تا آشکارا به ایمان خود عمل کنند.

## زادگان

* آی جین (یا چیان‌لینگ)، امپراتور چین (متوفی ۳۶۵)

## درگذشتگان

* آستریوس اهل کاپادوکیه، متکلم و نویسنده مسیحی
* دو لینگ یانگ (یا دو لینگ)، ملکه چین (متولد 321)
* یوسبیوس اهل نیکومدیا، اسقف اعظم قسطنطنیه
* جی هونگ (یا کو هونگ)، تائوئیست چینی (تاریخ تقریبی)
* پولس اهل تبس، زاهد مسیحی (تاریخ تقریبی)
* پوتامون اهل هراکلیا، اسقف مسیحی

## منابع
رده:۳۴۱ (میلادی)
۳۴۲ (میلادی)

**۳۴۲ (میلادی)** سیصد و چهل و دومین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* امپراتور کنستانس اول در بریتانیا علیه پیکت‌ها لشکرکشی می‌کند.
* کنستانس اول پیروزمندانه علیه فرانک‌ها لشکرکشی می‌کند.

#### آسیا

* زلزله‌ای بزرگ قبرس را لرزاند.
* گوگوریو توسط مورونگ هوانگ از خاندان شیان‌بی مورد حمله قرار گرفت.
* جین کانگدی جانشین برادرش جین چنگدی به عنوان امپراتور چین شد.

### بر اساس موضوع

#### دین

* پاول اول، پاتریارک قسطنطنیه، برکنار و مقدونیه اول جایگزین او شد.
* 15 فوریه - ایاصوفیه اصلی در قسطنطنیه افتتاح شد.

## زادگان

* فی جین (یا سیما یی)، امپراتور چین (متوفی ۳۸۶)

## درگذشتگان

* ۲۶ ژوئیه - چن جین (یا سیما یان)، امپراتور چین (متولد ۳۲۱ میلادی)
* بارسابیا، راهب بزرگ مسیحی، مبلغ مذهبی
* پولس تبسی، زاهد مسیحی (تاریخ تقریبی)
* تیبریوس جولیوس رِسکوپوریس ششم، پادشاه دست‌نشانده روم

## منابع
رده:۳۴۲ (میلادی)
۳۴۳ (میلادی)

**۳۴۳ (میلادی)** سیصد و چهل و سومین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* امپراتور روم غربی، کنستانس اول، در بریتانیا است، احتمالاً در یک لشکرکشی نظامی علیه پیکت‌ها و اسکاتلندی‌ها (آخرین سفر یک امپراتور مشروع به بریتانیا). 
* امپراتور روم شرقی، کنستانتیوس دوم، در آدیابن، پادشاهی دست‌نشانده ارمنستان (امپراتوری ایران)، لشکرکشی می‌کند.

### بر اساس موضوع

#### دین

* پاپ ژولیوس اول تلاش می‌کند تا با تشکیل شورای سردیکا، اسقف‌های غربی را علیه آریانیسم متحد کند. این شورا اقتدار عالی پاپ را به رسمیت می‌شناسد و به او حق قضاوت در مورد پرونده‌های مربوط به مالکیت قانونی اسقف‌های اسقفی را می‌دهد، اما فقط اسقف‌های غربی و مصری در آن شرکت می‌کنند و آریانیسم همچنان قوی است.

## زادگان

* فو دنگ، امپراتور چینی ایالت دی، کین سابق (درگذشته ۳۹۴)
* جین مودی، امپراتور چینی سلسله جین شرقی (درگذشته ۳۶۱)
* شیائو ونشو (یا شیائویی)، ملکه دواگر چینی (درگذشته ۴۲۳)
* شی شوان، ژنرال چینی سلسله جین (درگذشته ۳۸۸)

## درگذشتگان

* ۶ دسامبر &ndash; نیکلاس قدیس، کشیش در یونان باستان
* لی شو (یا وکائو)، امپراتور چینی چنگ هان (متولد 300)
## منابع
*

## منابع

رده:۳۴۳ (میلادی)
۳۴۴ (میلادی)

**۳۴۴ (میلادی)** سیصد و چهل و چهارمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری روم

* امپراتور روم شرقی، کنستانتیوس دوم، در شرق بین‌النهرین، علیه ساسانیان لشکرکشی می‌کند.
* نبرد سینگارا: ارتش روم به فرماندهی کنستانتیوس در شهر مستحکم سینگارا (بین‌النهرین) پیروزی نزدیکی کسب می‌کند. دشمن او، شاه شاپور دوم، مجبور می‌شود محاصره را بشکند و ارتش ایران را عقب‌نشینی کند.
* شاپور دوم، برای دومین بار، قلعه رومی نصیبین در شرق بین‌النهرین را محاصره می‌کند، اما توسط نیروهای تحت فرماندهی ژنرال لوسیلیانوس دفع می‌شود.

#### آسیا

* جین مودی، ۱ ساله، جانشین پدرش جین کانگدی به عنوان امپراتور چین می‌شود. مادرش، ملکه دواگر چو، به عنوان مرجع حاکم در دربار منصوب می‌شود و به عنوان نایب‌السلطنه خدمت می‌کند.
* گیه پادشاه پادشاهی کره‌ای باکجه می‌شود. 

### بر اساس موضوع

#### هنر

* ساخت بخشی از تابلوی «تذکرات مربی امپراتوری به بانوان دربار» (منسوب به گو کایژی و مربوط به دوره شش سلسله) آغاز می‌شود (سال تقریبی) و در سال ۴۰۶ تکمیل می‌شود. این اثر اکنون در موزه بریتانیا، لندن نگهداری می‌شود.

#### دین

* طبق یک افسانه قرن دوازدهمی، اسقف اوستورگوس یکم، یادگارهایی از سه مغ را از قسطنطنیه به میلان می‌آورد.

## زادگان

* گو کایژی، نقاش چینی (تاریخ تقریبی)
* کوماراجیوا، راهب و مترجم بودایی (درگذشته ۴۱۳)
* مریم مصری، قدیس حامی (تاریخ تقریبی)
* وانگ شیانژی، خوشنویس چینی (درگذشته ۳۸۶)
* ژانگ یائولینگ، حاکم لیانگ سابق (درگذشته ۳۵۵)

## درگذشتگان

* 14 آوریل
** خوسدازات، کشیش ارتدکس سوری و قدیس
** پوسای، کشیش ارتدکس سوری و قدیس

* ۲۰ آگوست – هلیودوروس از بت زبدای، اسقف
* ۱۷ نوامبر – جین کانگدی، امپراتور سلسله جین (متولد ۳۲۲)

### تاریخ نامشخص

* بیریو از باکجه، پادشاه باکجه (سه پادشاهی کره)

## منابع
رده:۳۴۴ (میلادی)
۳۴۵ (میلادی)

**۳۴۵ (میلادی)** سیصد و چهل و پنجمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### هند

* تاجر کنای تومن و ۴۰۰ نفر از پیروانش از ساحل مالابار در کرالا (هند) بازدید می‌کنند و به کلیسای آنجا کمک می‌کنند.
* سلسله کادامبا توسط مایوراشارما تأسیس می‌شود.

#### ایتالیا

* کنستانس دستور ساخت کلیسای سانتا تکلا در میلان را می‌دهد.

## زادگان

* اواگریوس پونتیکوس، راهب مسیحی و زاهد (متوفی 399)
* افرانیوس سیاگریوس، سیاستمدار و مدیر رومی
* کوئینتوس اورلیوس سیماکوس، کنسول روم و روشنفکر (متوفی 402)
* تیرانیوس آکویلیا، مورخ و متکلم (تاریخ تقریبی)

## درگذشتگان

* ۴ فوریه - ابراهیم آربلا، اسقف ایرانی (تاریخ تقریبی)
* ۶ آوریل
** ابدکالاس - کشیش و قدیس ارتدکس ایرانی
** شمعون برصباعی - کشیش و قدیس ارتدکس ایرانی
* ۱۶ ژوئن - پاتریارک گرگوری کاپادوکیه
* ۲۷ اوت - نارنوس، اسقف و قدیس کاتولیک رومی
* ۲۰ نوامبر - ابیاتا، هاتس و مملاخا، کشیشان ارتدکس سوری

### تاریخ نامشخص

* عبدیشو، عضو کلیسای شرق
* افراحات، کشیش و قدیس ارتدکس سوری
* استفان اول انطاکیه، اسقف و قدیس بیزانسی

## منابع

رده:۳۴۵ (میلادی)
۳۴۶ (میلادی)

**۳۴۶ (میلادی)** سیصد و چهل و ششمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### آسیا

* در کره، پادشاهی بویو توسط گوگوریو جذب می‌شود.
* گون‌چوگو پادشاه پادشاهی کره‌ای باکجه می‌شود.

### بر اساس موضوع

#### دین

* امپراطور کنستانس اول از نفوذ خود برای تضمین بازگشت آتاناسیوس استفاده می‌کند. او به عنوان پاتریارک اسکندریه بازگردانده می‌شود و اسنادی مربوط به اخراج او، تحت عنوان عذرخواهی علیه آریایی‌ها، گردآوری می‌شود.
* مقدونیوس اول، پاتریارک قسطنطنیه، دوباره توسط پاول اول عزل می‌شود.
* جولیوس فیرمیکوس ماترنوس کتاب «در مورد خطای پروفاناروم دین» را می‌نویسد.
* ویزیگوت‌ها توسط ولفیلا به آریانیسم گرویدند.

## زادگان

* ژانگ تیانشی، حاکم چینی لیانگ سابق (متوفی ۴۰۶)

## درگذشتگان

* هه چونگ (یا سیدائو)، سیاستمدار چینی (متولد ۲۹۲)
* ماکسیمین اهل تری یر، اسقف آلمانی (تاریخ تقریبی)
* ژانگ جون (یا گونگ تینگ)، شاهزاده چینی (متولد ۳۰۷)

## منابع
رده:۳۴۶ (میلادی)
۳۴۷ (میلادی)

**۳۴۷ (میلادی)** سیصد و چهل و هفتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### چین

* لی شی، حاکم چنگ هان، در تلاش خود برای متوقف کردن لشکرکشی جین به رهبری هوان ون شکست خورد. او به پایتخت چنگدو فرار کرد و نیروهایش را تسلیم کرد. امپراتور جین مودی جان او را بخشید و او را به مقام مارکی رساند.

### بر اساس موضوع

#### دین

* شورای سردیکا: تلاشی برای حل مناقشه آریانیسم انجام می‌شود و قوانین اساسی برای اسقف‌ها وضع می‌شود.
* شورای فیلیپوپولیس در نتیجه ترک شورای ساردیکا توسط اسقف‌های شرقی برگزار می‌شود. در فیلیپوپولیس (بلغارستان)، آنها پاپ ژولیوس را تکفیر می‌کنند و در نتیجه، مناقشه آریانیسم تداوم می‌یابد.

## زادگان
* تئودوزیوس یکم، امپراتور روم.
* جرومی مقدس، مترجم انجیل از عبری به لاتین
* جان کریسوستوم، اسقف
* اوناپیوس اندیشگر و تاریخ‌دان یونانی

* پائولا، مادر و قدیس صحرا (متوفی ۴۰۴)
* سنت پورفیریوس، اسقف غزه (تاریخ تقریبی)

## درگذشتگان

* اورسیکینوس اهل برشیا، اسقف برشیا

## منابع

رده:۳۴۷ (میلادی)
۳۴۸ (میلادی)

**۳۴۸ (میلادی)** سیصد و چهل و هشتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### اروپا

* ولفیلا از آزار و اذیت مذهبی توسط آتاناریک، رئیس گوتیک‌ها، فرار می‌کند، از کنستانتیوس دوم اجازه می‌گیرد تا به همراه گله تازه مسلمان شده‌اش به موئسیا مهاجرت کند و در نزدیکی نیکوپولیس اد ایستروم (بلغارستان) ساکن می‌شود.

#### آسیا

* در ایران، زنان برای انجام خدمات کمکی در ارتش ثبت نام می‌کنند.
* در هند، سامودراگوپتا از امپراتوری گوپتا، رودراسنا را در نبرد شکست می‌دهد.

## زادگان

* پرودنتیوس، شاعر مسیحی رومی (متوفی 413)
* شنوت، راهب و قدیس (متوفی 466)

## درگذشتگان

* ۹ مه - پاخومیوس بزرگ، بنیانگذار رهبانیت مسیحی (متولد ۲۹۲)
* ۱۲ دسامبر - سنت اسپیریدون، اسقف و قدیس ارتدکس یونانی-قبرسی (متولد ۲۷۰)

### تاریخ نامشخص

* مورونگ هوانگ، حاکم چینی یان سابق (متولد ۲۹۷)

## منابع
رده:۳۴۸ (میلادی)
۳۴۹ (میلادی)

**۳۴۹ (میلادی)** سیصد و چهل و نهمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### آسیا

* شی هو، امپراتور ایالت جیه، ژائوی جدید از سال ۳۳۴، درگذشت. دولت دچار آشفتگی شد و پسرانش شی شی، شی زون، شی جیان و شی ژی علیه یکدیگر توطئه کردند و به سرعت امپراتوری را در دست گرفتند، تا اینکه هان ران مین، از قوم هان، سلسله کوتاه مدت ران وی را در سال ۳۵۰ تأسیس کرد و سلسله ژائوی جدید را در سال ۳۵۱ به پایان رساند، پیش از آنکه خود این سلسله در سال ۳۵۱ توسط سلسله‌های یان سابق و چین سابق فتح و تقسیم شود.
* شی شی، کوچکترین پسر شی هوی، به مدت ۳۳ روز سلطنت کرد و سپس در سن ۱۰ سالگی توسط شی زون عزل و اعدام شد. پس از یک سلطنت کوتاه ۱۸۳ روزه، امپراتور شی زون و مادرش، ملکه ژنگ یینگ‌تائو، اعدام شدند. برادرش شی جیان جانشین او شد که تنها پس از ۱۰۳ روز در اوایل سال ۳۵۰ توسط شی ژی سرنگون شد.

## زادگان

* جان کریسوستوم، اسقف اعظم قسطنطنیه (تاریخ تقریبی)

## درگذشتگان

* ملکه لیو، همسر امپراتور شی هو (متولد 318)
* شی هو، امپراتور ایالت جی بعداً ژائو (متولد ۲۹۵)
* شی شی، امپراتور و برادر شی زون (متولد 339)
* شی زون، امپراتور ایالت جی بعداً ژائو
* وی شو، خوشنویس سلسله جین (متولد 272)
* ملکه ژانگ، همسر امپراتور شی زون
* ملکه ژنگ ینگتائو، مادر امپراتور شی زون

## منابع

رده:۳۴۹ (میلادی)