open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
گام‌های ماه

چپ|بندانگشتی|360px| دورهٔ ماهی (قمری) به جایگاه ماه در مدارش به دور زمین و جایگاه زمین در مدارش به دور خورشید وابسته است. این نگاره از سوی شمال به زمین می‌نگرد. گردش زمین و مدار ماه هر دو به‌طور همزمان در اینجا نشان داده شده‌اند. نور خورشید از راست می‌آید آنچنانکه با پیکان‌های زرد رنگ نشان داده‌شده است. از این نگاره برای نمونه ما می‌توانیم ببینیم که ماه تمام همواره به هنگامهٔ غروب برخواهد خواست و هلال ماه کم شونده، در نزدیکی ساعت ۹:۰۰ به زمان محلی در بالا دیده می‌شود.

[بندانگشتی|200px|[پویانمایی حرکت بخش روشن ماه از دید زمین]]

**گام‌های ماه**، **اَهِلِّه ماه** یا **نِمودهای ماه**، در ستاره‌شناسی به حالت‌های مختلف دیده شدن بخش روشن ماه از زمین گفته می‌شود. برخی از این حالت‌ها نامی ویژه دارند:
* ماه نو یا بَرن
* تربیع اول (یک‌چهارم نخست): یکی از اَهِلّهٔ ماه که در آن نیمی از قرص ماه روشن دیده شود.
* بدر یا ماه تمام
* تربیع دوم (یک‌چهارم دوم)
* محاق (ماه تاریک)

ماه در نخستین نیمه از دورش از ماه نو تا ماه پُر پیش می‌رود که به این بخش، ماه افزاینده می‌گویند. ماه در نیمه دوم دورش، ماه کاهنده نام گرفته است.

فضانوردان که از ماه زمین را می‌نگرند زمین هم به ترتیب همان نمودهایی را دارا است که ما از روی زمین در مورد ماه مشاهده می‌کنیم. اما هر نمود زمین درست نقطه مقابل اهله ماه خواهد بود. اگر ماه در نمود ربع سوم باشد فضانوردان زمین را در ربع اول خواهند دید.

## مقارنه
هنگامی که ماه بین زمین و خورشید قرار دارد هیچ بخشی از ماه برای ناظر زمینی روشن نیست. اصطلاحاً به این لحظه مقارنه ماه و خورشید یا گفته می‌شود. مقارنه لحظه تولد ماه است و ماه نو مدت زمانی پس از آن ایجاد می‌شود. شاید به نظر برسد که در هر ماه قمری باید یک خورشیدگرفتگی داشته باشیم ولی از آنجا که در اغلب مواقع صفحه مدار ماه با صفحه مدار زمین به دور خورشید زاویه می‌سازد بنابراین در برخی از موارد سایه ماه از بالا یا پایین صفحه مدار زمین می‌گذرد و خورشیدگرفتگی اتفاق نمی‌افتد. در سال تنها دوبار این دو مدار همعنان شده و خورشیدگرفتگی صورت می‌گیرد.

## ماه نو
در حالت ماه نو، مدت زمانی پس از مقارنه که ماه در فاصله میان زمین و خورشید است، بخشی از آن به‌صورت هلال باریکی نورانی می‌شود.

## ماه تمام یا مقابله
در حالت بدر (ماه تمام یا مقابله)، ماه در یک طرف و خورشید در طرف دیگر زمین است و تمام نیمه روشن آن، قابل رؤیت می‌شود.

## هلال ماه
250px|بندانگشتی|هلال ماه
**هلال ماه** نمایش بخش روشن ماه است آنگونه که بیننده از روی زمین می‌بیند. دورهٔ قمری همراه با دور زدن ماه در مدار خود به دور زمین بر پایهٔ تغییر جایگاه نسبی زمین، ماه و خورشید تغییر می‌کند. یک‌نیمه از رویهٔ ماه همواره توسط خورشید روشن می‌شود (به جز در زمان ماه‌گرفتگی)، و بنابراین روشن است، اما بخش نیم‌کرهٔ روشن که برای بیننده قابل رؤیت است می‌تواند از ۱۰۰٪ (ماه کامل) تا ۰٪ (ماه نو) باشد. مرز میان نیم‌کرهٔ روشن و ناروشن، سایه‌مرز نامیده می‌شود.

## جستارهای وابسته
* خانه‌های ماه

## منابع

* دانشنامه رشد
* هشتمین دوره تخصصی هلال ماه ایران

## پیوند به بیرون

* رویت هلال ماه و علل اختلاف در تقاویم هجری قمری کشورهای اسلامی

رده:اخترشناسی رصدی
رده:عوامل فنی اختربینی
رده:فازهای ماه
رده:ماه
عیسی سروش

عیسی سروش (۱۲۵۵ - شهریور ۱۳۳۰) نماینده گیلان در دوره اول مجلس سنا بود.

## فعالیت‌های اجتماعی و روزنامه‌نگاری
میرزا عیسی خان رشتی در آغاز پیشکار فتح‌الله خان اکبرسردار منصور (سپهدار اعظم بعدی) بود. او که از طرفداران جنبش مشروطیت بود در این دوره روزنامه سروش را به هزینه سردار منصور در رشت منتشر ساخت و به همین خاطر به میزا عیسی خان سروش اشتهار یافت. پس از فتح تهران توسط مشروطه خواهان، نامبرده به تهران آمد و روزنامه سروش را با مدیر مسئولی عضدالاسلام لاهیجی در پایتخت منتشر کرد. او همچنین به همراه عارف قزوینی و میرزا ابراهیم‌خان ناهید به انتشار روزنامه تندوری ناهید پرداخت. تخلص او در روزنامه‌نگاری «گل‌آغا» و «تاج‌آقا» بود.

## مناصب سیاسی
پس از پیروزی انقلاب مشروطه او رئیس دفتر سپهدار اعظم شد و در دوران رضا شاه به استخدام بعداً به استخدام وزارت داخله درآمد و سمتهایی مانند فرمانداری قزوین و ساری را برعهده داشت. پس از شهریور ۱۳۲۰ و سقوط رضا شاه حکومت تهران را برعهده داشت و انتخابات دوره چهاردم مجلس شورای ملی را برگزار کرد او در نخستین دوره مجلس سنا (۱۳۲۸) نماینده انتصابی گیلان شد.

## منابع

سروش، عیسی
رده:نمایندگان دوره اول مجلس سنای ایران
رده:سناتورهای انتصابی مجلس سنا از رشت
رده:سیاستمداران اهل رشت
رده:زادگان ۱۲۵۵
رده:درگذشتگان ۱۳۳۰
گنبر

بندانگشتی|250px|دورنمایی از گنبر.
**گنبرف** یا همان **گون بره** یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان گنبر بخش مرکزی شهرستان اسکو واقع شده‌است.این روستا ۳۰۹۱ نفر جمعیت دارد.

روستای گنبر در دامنهٔ کوه سهند واقع شده‌است و از همین رو آب و هوایی مناسب داشته و باغات فراوانی را در خود جای داده‌است. رودخانه گنبر چایی از ارتفاعات این روستا سرچشمه می‌گیرد.

اهالی گونبر اکثراً کشاورز و دامدار و قالی بافی می‌باشند. هر دو سال یکبار در فصل برداشت گل محمدی در این روستا و یکسال در روستای توریستی عنصرود( آستاری) جشنواره گل محمدی شهرستان اسکو برگزار می‌شود .
در دهستان گنبر درخت های گردوی فراوانی وجود دارد که این امر باعث شده برداشت سالانه ای زیادی از این محصول حاصل شود و بعد از گل محمدی دومین محصول اصلی این دهستان است.

## منابع

* 
## پیوند به بیرون

رده:روستاهای شهرستان اسکو
غلامحسین ابتهاج

**غلامحسین ابتهاج** (۱۲۷۷ رشت – مرداد ۱۳۴۴ اسپانیا) سیاستمدار ایرانی بود که سمت‌هایی چون شهردار تهران و نماینده مجلس شورای ملی را برعهده داشت. او نماینده لاهیجان و لنگرود در دوره ۱۶ و نماینده بندر انزلی در دوره ۱۹ مجلس شورای ملی و نماینده همین شهر در مجلس مؤسسان دوم (۱۳۲۸ ه‍.ش) بود.

## خانواده و تحصیلات
غلامحسین ابتهاج فرزند میرزا ابراهیم خان ابتهاج‌الملک تفرشی، پیشکار سردار منصور بود. در سال ۱۲۹۱ برای تحصیل به بیروت و پاریس رفت. به دلیل شروع جنگ جهانی اول نتوانست ادامه تحصیل دهد. به ایران بازگشت و تحصیلات خود را در مدرسه آمریکایی رشت ادامه داد.
به نقلی پدر او به دست یکی از اسلام‌گرایان به واسطه بهائی بودن و رابطه نزدیک با انگلیسیها، با داس، کشته می‌شود.
ابتهاج مانند برادرش ابوالحسن تحصیلات ابتدایی را در مدرسه بهائی تربیت آغاز نمود. 
بعد از پایان تحصیلات غلامحسین به خدمت کنسولگری انگلیس در رشت درآمد. در جریان جنبش جنگل پدرش کشته و او و برادرش ابوالحسن به جرم همکاری با انگلیس‌ها دستگیر و به اعدام محکوم شدند اما با وساطت احسان الله خان دوستدار نجات یافتند.

## فعالیتهای اداری و سیاسی
ابتهاج که مدتی را در کنسولگری به عنوان مترجم گذرانده بود به تهران رفت و به عنوان منشی در دفتر صدارت عظمی (نخست‌وزیر) و سپس رئیس دفتر حاکم گیلان مشغول به کار شد. سپس به ریاست دفتر وزارت فوائد عامه رسید. در سال ۱۳۰۸ به شرکت راه‌آهن جنوب رفت و معاون اداره طرق و شوارع شد.

ابتهاج در سال ۱۳۱۰ به وزارت امور خارجه منتقل و سمت دبیر اولی سفارت ایران در انگلستان و سپس مصر را برعهده گرفت.در سال ۱۳۱۲ به اتهام تبانی در قرارداد با شرکتی انگلیسی از کار معلق شد اما سال بعد و پس از برگشت از انگلستان به ریاست اداره جلب سیاحان رسید.

ابتهاج سپس به شهرداری رفت و در ۱۳۱۷ معاون و مدتی نیز سرپرست شهرداری تهران شد. چندی هم در اداره شیلات فعالیت کرد و دوباره به شهرداری برگشت و در سال ۱۳۲۳ شهردار تهران شد. در این سمت متهم به اختلاس و فساد اداری شد ولی در دادگاه از این اتهامات مبری شد.

در سال ۱۳۲۸ ابتهاج نماینده مردم بندر انزلی در مجلس مؤسسان دوم شد که اصولی از قانون اساسی را تغییر داد. در همین سال دوباره شهردار تهران شد ولی در اواخر سال که به نمایندگی لاهیجان در مجلس شورای ملی (دوره شانزدهم) انتخاب شده بود، استعفا داد.

در این دوره از مجلس او در صف مخالفان دولت مصدق بود. سپس برای گسترش و تأسیس شرکت هواپیمایی ایران به اروپا رفت.پس از کودتای ۲۸ مرداد، تیمسار زاهدی برای بار سوم ابتهاج را به سمت شهرداری تهران منصوب کرد. در دوره نوزدهم مجلس شورای ملی به نمایندگی از بندر انزلی به مجلس رفت.

ابوالحسن ابتهاج که از کارگزاران مهم اقتصادی دوران پهلوی بود، برادر غلامحسین ابتهاج است. برادرزاده‌اش هوشنگ ابتهاج (ه.ا. سایه) نیز شاعر نامدار معاصر است.

## جستارهای وابسته
## منابع

رده:اهالی لاهیجان
رده:خاندان ابتهاج
رده:درگذشتگان ۱۳۴۶
رده:زادگان ۱۲۷۶
رده:نمایندگان بندر پهلوی در مجلس شورای ملی
رده:نمایندگان دوره شانزدهم مجلس شورای ملی
رده:نمایندگان دوره نوزدهم مجلس شورای ملی
رده:نمایندگان لاهیجان در مجلس شورای ملی
رده:بهائیان اهل ایران
اسماعیل اکبر

**اسماعیل اکبر  ** از سیاستمداران ایرانی بود، که در دوره بیستم  به عنوان نماینده رشت و در دوره دوره بیستم و سوم به عنوان نماینده آستارا در مجلس شورای ملی حضور داشت.

## زندگی
اسماعیل اکبر فرزند محمد اکبر (رئیس تشریفات دربار شاهنشاهی در دوره پهلوی) و نوه صادق خان اکبر سردار معتمد (حاکم، وزیر و نماینده مجلس) بود.

## جستارهای وابسته
فهرست نمایندگان رشت در مجالس قانونگذاری
فهرست نمایندگان آستارا در مجلس شورای ملی

## پانویس

اکبر، اسماعیل

رده:نمایندگان دوره بیستم مجلس شورای ملی
رده:نمایندگان دوره بیست و سوم مجلس شورای ملی
رده:خاندان اکبر
رده:نمایندگان آستارا در مجلس شورای ملی
رده:سیاستمداران اهل رشت
فرناز

**فرناز** نامی برای زنان است. افراد شاخص با این نام از این قرارند:
* فرناز فصیحی
* فرناز قاضی‌زاده
* فرناز ناظرزاده کرمانی
* فرناز زینلی‌زاده

رده:نام‌های زنان
رده:نام‌های فارسی زنان
تنظیم (موسیقی)

بندانگشتی|قطعه نوشته شده  برای سازهای مختلف
**تنظیم** (به انگلیسی: Arrangement، به‌معنای آرایش/ چینش) در موسیقی، به مرحلهٔ بعد از آهنگسازی گفته می‌شود که طی آن، چیدمان سازها، جمله‌بندی اثر، و لحن نت‌ها بر پایهٔ قوانین کنترپوان و هارمونی مشخص می‌شود.

تنظیم‌کننده، که یک قطعه را برای سازهای مختلف می‌نویسد، باید با قابلیت‌های سازهای گوناگون به‌خوبی آشنا باشد.

## جستارهای وابسته
* آهنگسازی
* نوازندگی
* سلفژ
* تئوری موسیقی
* قطعه موسیقی

## پانویس

رده:تنظیم (موسیقی)
رده:نت‌نویسی
رده:واژگان موسیقی
جایگزین ارزشیابی دوزبانه

**جایگزین ارزشیابی دوزبانه** () یا **بلو** () روشی برای ارزیابی کیفی متن ترجمه شده توسط ماشین ترجمه یا دستگاه ترجمه ماشینی است.

کیفیت ترجمه با عددی بین ۰ و ۱ اندازه‌گیری می‌شود و اغلب به صورت درصد گزارش می‌شود. این عدد نمایانگر میزان نزدیکی ترجمه به مجموعه‌ای از ترجمه‌های انسانی با کیفیت خوب (که مجموعه مرجع خوانده می‌شود) است؛ بنابراین با این روش نمی‌توان قابل فهم بودن ترجمه یا درستی آن از نظر دستوری را ارزیابی نمود. این روش برای ارزیابی ترجمه ماشینی در سطح کلی کاربرد دارد و در حالتی‌که برای ارزیابی تک تک جملات بکار برده شود، بسیار بد کارمی‌کند.

## منابع
* ویکی‌پدیای انگلیسی، بلو - ارزیابی کیفیت ترجمه ماشینی
* مقاله‌ای در این زمینه به انگلیسی.

رده:ارزیابی ترجمه ماشینی
رده:ترجمه ماشینی
گرازماهی

**گُرازماهی** یا **خوُک‌ماهی** یا **دُخَس** یا **پُرپوز**  گونه‌ای از آب‌بازسانان است اما همچون نهنگ‌ها، سنگین و درشت نیست و در نهایت به طولی معادل یک و نیم متر و وزنی بیش از ۴۰ کیلوگرم می‌رسد. گرازماهی‌ها از گونه‌های باهوش نهنگ‌ها مانند دلفین به‌شمار می‌آیند. معمولاً در رنگهای خاکستری روشن و تیره وجود دارند. ماهی‌های کوچک و سخت‌پوستان عمده غذای آنها را تشکیل میدهند. از دیدگاه پراکنش جهانی به تعداد کم در خلیج فارس یافت می‌شوند اما در کرانه‌های کره و پاکستان و اقیانوس هند به‌شمار بیشتری وجود دارند.

## درباره نام
نام درست این جانور در گذشته «**خوک‌ماهی**» یا «**دخس**» یا «**خوک دریایی**» یا «**خوک آبی**» بوده است. این نام ترجمه‌ای از عربی «**خِنزیرُالبَحْر**» (واژگانی: *خوک دریایی*) بوده که در هندی بدان «**سونس**» () می‌گویند چنانچه در فرهنگ منتهی الارب آن را «**سوس**» ضبط کرده است. واژه «**دُخَس**» یا «**تُخَس**» عربی بوده و «**دُخَّش**» صورت تحریف یافته آن است. واژه «دخس» یا «تخس» در عربی برگرفته از واژه عبری باستان «**تَحَش**» () به معنای «پستاندار دریایی» و «گاو دریایی» بوده که در عهد عتیق از آن یاد شده است.

در دیگر زبان‌های ایرانی، این جانور را «گراز» یا «خوک» دریایی می‌دانند. برای نمونه در پشتو آن را «**څوڅ**» (cuc) یا «**دریابی خوګ»** (daryābí xug) می‌گویند. در کردی سورانی آن را «**به رازی ده ریا(بَرازِ دَریا)**» (barāz-ī daryā) می‌خوانند که ترجمه‌ای از فارسی است.

واژه انگلیسی porpoise برگرفته از porpeys یا purpeys از انگلیسی میانه که از آنگلو-نورمن porpeis یا purpeis است. این واژه وامواژه‌ای از فرانسوی کهن pourpois یا porpois یا pourpais یا porpeis بوده که از لاتین عامیانه فرضی porcopiscis* به معنای لغوی «خوک‌ماهی» است و از دو واژه porcus (خوک) و piscis (ماهی) ساخته شده است. امروزه در زبان‌های لاتین‌تبار این واژه لاتین عامیانه فرضی به دیسه‌های pesce porco در ایتالیایی و peixe porco در پرتغالی بازتاب یافته است. در زبان لاتین ادبی، به این جانور، porcus marinus گفته می‌شده که مترادف لاتین عامیانه است. در گذشته و امروزه در بسیاری از زبان‌ها ترجمه گزاره «خوک‌ماهی» یا «خوک‌وال» یا «دریا خوک» روایی بالایی داشته و دارد؛ چنانچه در آلمانی بدان Schweinswal به معنای «خوک‌وال» ، در انگلیسی کهن بدان mereswin به معنای «دریاخوک»، و در انگلیسی امروز (ندرتاً و ادبی) mereswine با همان معنا؛ در آلمانی بالنده کهن meriswīn (> در آلمانی امروزی Meerschwein و Meerschweinchen )،در ساکسونی کهن فرضی meriswin* (> در ساکسونی نو Meerswien و Meerswientje) در نروژی کهن marsvín (> در دانمارکی marsvin ، سوئدی marsvin ، نروژی نو marsvin ، فاروئی marsvín ، ایسلندی marsvín) نمایان شده است.[بندانگشتی|280px|چپ|[گرازماهی بندر (فوسینا فوسینا).]]

## پانویس

## منابع
* 

رده:آب‌بازسانان
رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط جان ادوارد گری
رده:جانداران پدیدآمده در لانگین
رده:جانداران موجود پدیدآمده در میوسن
رده:گرازماهیان
پتانسیل الکتریکی

**پتانسیل الکتریکی**  انرژی لازم (یا کار لازم) برای انتقال واحد بار الکتریکی از بی‌نهایت به جسم یا نقطه مورد نظر است.
پتانسیل الکتریکی یک کمیت نرده‌ای (Scalar) است که معمولاً آن را با حرف V نشان می‌دهند و اختلاف نقطه توسط ولت سنج اندازه‌گیری می‌شود و عبارت است از مقدار انرژی الکتریکی واحدِ بار الکتریکی، و یکای آن در دستگاه SI، ولت است. معمولاً اختلاف پتانسیل الکتریکی، میان دو نقطه مطرح می‌شود. اختلاف پتانسیل الکتریکی بین دو نقطه، انرژی لازم برای انتقال یک واحد بار بین این دو نقطه است که به وسیله ولت اندازه‌گیری می‌شود. یک ولت به عنوان یک ژول کار انجام شده در هر کولن بار الکتریکی تعریف می‌شود.

در تعریف دیگر اختلاف پتانسیل، نسبت کار انجام شده بر روی اندازه یک بار، برای آنکه از یک پتانسیل به پتانسیل دیگر حرکت کند را اختلاف پتانسیل آن دو نقطه گویند. عاملی که سبب شارش بارهای الکتریکی دونقطه از یک مدار شود.

## پتانسیل الکتروستاتیکی
**پتانسیل الکتروستاتیکی** ,
:\nabla \times \mathbf{E} =0 
:\nabla \times \nabla \varphi =0 
این تابع اسکالر را پتانسیل الکتروستاتیکی می‌نامیم و آن را با \varphi  نمایش می‌دهیم. پتانسیل الکتروستاتیک را می‌توان با توجه به میدان الکتریکی \vec E نوشت.

:\varphi=\frac{q}{4\pi\varepsilon_0 |{\vec {r'}}-{\vec r}|}

## منابع
* مبانی نظریه الکترومغناطیس، ریتس و میلفورد، ترجمهٔ جلال صمیمی، مرکز نشر دانشگاهی تهران، چاپ اول ۱۳۶۸

رده:الکترواستاتیک
رده:الکترومغناطیس
رده:پتانسیل
رده:کمیت‌های فیزیکی
رده:مهندسی برق
رده:ولتاژ
هموگلوبین

**هموگلوبین** پروتئینی است شامل چهار زنجیره آمینواسیدی که در گلبول‌های قرمز خون وجود دارد و نقش آن حمل و نقل است این پروتئین دارای گروه هم که یک گروه پروستتیک است. فرمول شیمیایی گروه هم C34H32N4O4.Fe می‌باشد. هموگلوبین از مولکول‌هایی با واحدهای ساختاری متنوع است و نقش آنزیمی ندارد. هموگلوبین شامل آهن است. گلبول قرمز سرشار از هموگلوبین است.

هموگلوبین‌ها در ساختار خود عنصر آهن دارند. این پروتئین دارای ساختمان چهارم است و دو ساختار مختلف به نام آلفا و بتا است. این پروتئین از ۴ زنجیره پلی پپتیدی تشکیل شده است که ۲ تای آن‌ها شامل آلفا و ۲ تای دیگر آن شامل بتا است. بین زنجیره‌های آلفا و بتا پیوندهایی وجود دارد که این پیوندها بین ۲ زنجیره آلفا با یکدیگر و ۲ زنجیره بتا نیز با یکدیگر قویتر. زیر واحدهای آلفا و بتا جفتشان دارای ساختمان دوم مارپیچ آلفا می‌باشند.
بندانگشتی|هموگلوبین

هر زنجیره آلفا دارای ۱۴۱ اسید آمینه و زنجیره بتا دارای ۱۴۶ اسید آمینه تشکیل شده است. تمام این چهار زنجیره توسط پیوندهای آب گریز پیوند هیدروژنی و پیوند یونی در کنار هم قرار گرفته‌اند. دارای چهار گروه «هم» می‌باشند. هموگلوبین دارای دو صورت RوTمی‌باشد که اکسیژن به هر دو صورت متصل می‌شود اما بیشتر مایل است به حالت R متصل شود.

گلبولهای جنین به جای زیر واحدهای بتا دارای زیرواحدهای گاما بوده که تمایل بیشتری برای دریافت اکسیژن می‌باشند هموگلوبین یک پروتئین دگرریختار (آلوستریک) است. میل ترکیبی هموگلوبین با مونوکسید کربن از اکسیژن بیشتر است و به همین دلیل، اگر شخصی مونوکسید کربن استنشاق کند، هموگلوبین به جای اکسیژن با مونوکسید کربن ترکیب می‌شود در نتیجه اکسیژن به بدن نمی‌رسد و فرد می‌میرد. در هنگامی که غلظت اکسیژن بالا باشد (در ریه‌ها) هموگلوبین به اکسیژن متصل شده و پروتون آزاد می‌کند. در صورت پایین بودن غلظت اکسیژن (در بافت‌های محیطی) هیدروژن به هموگلوبین متصل شده و اکسیژن و هیدروژن به یک جایگاه فعال متصل نمی‌شوند. اکسیژن به اتم‌های آهن و هیدروژن به اتم‌های نیتروژن موجود در حلقه ایمیدازول یکی از ریشه‌های هیستیدین موجود در زنجیره‌های بتا شده و نقش عمده‌ای در ایجاد اثر بوهر دارد.
اگر در موقعیت ۶ هر دو زنجیره بتا اسید آمینه val جانشین Glu شود فرد دچار کم خونی داسی شکل می‌شود.

## به‌عنوان رنگدانه تنفسی
هموگلوبین و میوگلوبین متداول‌ترین رنگدانه‌های تنفسی در جانوران هستند.

هموگلوبین تنها رنگدانه‌ای است که در خون مهره‌داران وجود دارد. کرم‌های حلقوی، نماتودها، نرم‌تنان و بندپایان نیز دارای هموگلوبین هستند. در برخی از این جانوران، هموگلوبین به جای سلول‌های خونی در پلاسما یافت می‌شود. اصطلاح هموگلوبین در حقیقت نامی عمومی برای گروهی از ترکیبات مشابه است که همه آنها دارای یک بخش به نام «هم» که متصل به پروتئینی به نام گلوبین است، می‌باشند. بخش پروتئینی هموگلوبین از چهار زنجیره پپتیدی شامل دو زنجیره آلفا و دو زنجیره بتا تشکیل شده است که هر یک به یک حلقه «هم» متصل هستند. یک اتم آهن در مرکز حلقه «هم» وجود دارد. هموگلوبین ویژگی خاصی برای تشکیل پیوند شیمیایی ضعیف با اکسیژن دارد که این واکنش به دلیل ضعیف بودن اتصال شیمیایی اکسیژن و هموگلوبین به آسانی برگشت‌پذیر است.

## منابع

* 2.chemistry of life -Campbell biology
* Martin D. Vesper, Bert L. de Groot, Dennis R. Livesay: Collective Dynamics Underlying Allosteric Transitions in Hemoglobin. In: PLoS Computational Biology, Band 9, 2013, S. e1003232, doi:10.1371/journal.pcbi.1003232.

رده:تعادل شیمیایی
رده:خون‌شناسی
رده:زیست‌مولکول‌ها
رده:فیزیولوژی تنفسی
رده:گویچه‌های سرخ
رده:هموگلوبین‌ها
کنفرانس پوتسدام

[بندانگشتی|از راست به چپ: [استالین، ترومن و چرچیل]]
**کنفرانس پوتسدام** (به آلمانی:Potsdamer Konferenz*)* در پوتسدام در منطقه تحت اشغال شوروی از ۱۷ ژوئیه تا ۲ اوت ۱۹۴۵ برگزار شد تا به سه متحد اصلی اجازه دهد تا صلح پس از جنگ را برنامه ریزی کنند و در عین حال از اشتباهات کنفرانس صلح پاریس در سال ۱۹۱۹ اجتناب کنند. شرکت کنندگان اتحاد شوروی، بریتانیا و ایالات متحده بودند. آنها به ترتیب توسط رهبر شوروی، جوزف استالین، نخست وزیران بریتانیا، وینستون چرچیل و کلمنت آتلی و رئیس جمهور ایالات متحده، هری اس. ترومن نمایندگی شدند. آنها گرد هم آمدند تا درباره نحوه اداره آلمان که ۹ هفته قبل با تسلیم بی‌قیدوشرط موافقت کرده بود، تصمیم بگیرند. اهداف این کنفرانس همچنین شامل برقراری نظم پس از جنگ، حل مسائل مربوط به معاهده صلح و مقابله با آثار جنگ بود.

## روند کنفرانس
در این کنفرانس، هری ترومن که پس از درگذشت فرانکلین روزولت، رئیس‌جمهور ایالات متحده شده بود، برای اولین بار با سایر سران متفقین ملاقات کرد. در میانه کار همین کنفرانس بود که به ترومن خبر داده شد، بمب اتمی با موفقیت آزمایش شده که وی نیز تصمیم به استفاده از آن علیه ژاپن گرفت.

همچنین در میانه کنفرانس، با شکست حزب محافظه کار در انتخابات پارلمانی، نخست‌وزیری چرچیل پایان یافت و کلمنت اتلی، نخست‌وزیر جدید بریتانیا از حزب کارگر در ادامه مذاکرات جایگزین او شد.

## مفاد توافق

در این کنفرانس تصمیم نهایی بر سر تقسیم آلمان به چهار منطقه اشغالی اتخاذ شد. بندانگشتی|مرز اودر-نایسه
همچنین در این کنفرانس توافقنامه‌هایی در مورد نحوه برخورد با آلمان شکست خورده ایجاد شد، از جمله اینکه بخشی از غرامت جنگی شوروی از آلمان به صورت کار اجباری آلمانی‌ها باشد. قرار شد خلع سلاح و نازی‌زدایی در این کشور به صورت کامل صورت پذیرد و سیستم عدم تمرکز و دموکراسی در این کشور معمول شود. هر کدام از طرف‌های پیروز می‌توانستند غرامت جنگی را از منطقه تحت اشغال خود (که در کنفرانس یالتا تعیین شده بود) دریافت بکنند.

تغییرات مرزی در لهستان (از جمله الحاق بخش بزرگی از شرق لهستان به شوروی و در مقابل الحاق مناطقی از آلمان به لهستان بدون در نظر گرفتن دیدگاه لهستانی‌ها) و برخی دیگر از کشورهای اروپای شرقی به تصویب متفقین رسید و نیز بر خروج نیروهای متفقین از کشور ایران تأکید شد.

## پیوندهای وابسته
* مرز اودر-نایسه

## نگارخانه

پرونده:Vertreibungsgebiet.jpg|منطقه جابجایی یا Vertreibungsgebiet
پرونده:Curzon line en.svg|خط کرزن
پرونده:Potsdam conference 1945-8.jpg|از چپ به راست: کلمنت اتلی، هری ترومن و استالین در کنفرانس پوتسدام، ژوئیه ۱۹۴۵


## منابع

* کنفرانس «پوتسدام» و سرنوشت ایران
* 

رده:آلمان در ۱۹۴۵ (میلادی)
رده:امپراتوری بریتانیا در جنگ جهانی دوم
رده:پیامدهای جنگ جهانی دوم
رده:تاریخ پوتسدام
رده:روابط آلمان و اتحاد شوروی
رده:روابط اتحاد شوروی و لهستان
رده:روابط بریتانیا و لهستان
رده:روابط بین‌الملل در ۱۹۴۵ (میلادی)
رده:روابط خارجی شوروی
رده:اوت ۱۹۴۵ (میلادی)
رده:ژوئیه ۱۹۴۵ (میلادی)
رده:گردهمایی‌های بین‌المللی در آلمان
رده:همایش‌های ۱۹۴۵ (میلادی)
رده:همایش‌های جنگ جهانی دوم
رده:همایش‌های دیپلماتیک اتحاد شوروی و ایالات متحده آمریکا
رده:کلمنت اتلی
رده:ژوزف استالین
رده:ریاست‌جمهوری هری ترومن
رده:وینستون چرچیل
رده:روابط اتحاد شوروی و بریتانیا
آوگوست ککوله

**فریدریش آگوست ککوله فُن اشترادونیتس** (; )  شیمی‌دان آلمانی بود که در سال ۱۸۵۷ توانست ساختار حلقوی بنزن را شناسایی کند.

از دهه ۱۸۵۰ میلادی تا زمان مرگ، ککوله یکی از تاثیرگذارترین شیمی‌دان‌های اروپا به ویژه در زمینه شیمی نظری بود. او پدر و بنیان‌گذار نظریه ساختار شیمیایی به ویژه در زمینه ساختار ککوله مولکول بنزن بود.

## رویای ککوله
در نیمه دوم قرن ۱۹ میلادی، یکی از چالش‌های بسیار مهم دنیای شیمی، کشف ساختار و پیکربندی صحیح مولکول بنزن بود. دست یافتن به این مهم، خود کلیدی به دنیای ترکیبات آروماتیک بود و بنزن به عنوان ساده‌ترین مولکول آروماتیک شناخته شده در آن زمان در صف اول قرار داشت. در سال ۱۸۹۰ که انجمن شیمی آلمان به منظور قدردانی از سالها خدمات ارزشمند ککوله و دقیقاً در ۲۵ سالگی اولین مقاله ککوله در مورد مولکول بنزن، سمیناری را ترتیب داده بود، ککوله در سخنرانی خود از رویای خود صحبت کرد. او گفت که در رویاهایش دیده است که ماری دم خود را گاز گرفته است (همانند سمبل اوروبروس) و این موجب گردید که او متوجه ساختار حلقوی بنزن شود.

## نگارخانه

پرونده:Heinrich von Angeli - Friedrich August Kekulé von Stradonitz.jpg
پرونده:Poppelsdorf-friedhof13.jpg
پرونده:Bonn_Kekulé-Denkmal_2.jpg
پرونده:Stamps of Germany (BRD) 1964, MiNr 440.jpg



## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* Kekulés Traum (Kekulé's dream, به آلمانی)
* Kekulé: A Scientist and a Dreamer

رده:استادان دانشگاه بن
رده:اعضای خارجی انجمن سلطنتی
رده:اعضای مکاتبه‌ای فرهنگستان علوم سن پترزبورگ
رده:اعضای وابسته خارجی آکادمی ملی علوم
رده:اهالی دارمشتات
رده:اهالی دوک‌نشین هسن
رده:دانشمندان اهل آلمان
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه گیسن
رده:درگذشتگان ۱۸۹۶ (میلادی)
رده:دریافت‌کنندگان پور لو مریت (نشان غیرنظامی)
رده:دریافت‌کنندگان مدال کاپلی
رده:دریافت‌کنندگان نشان ماکسیمیلیان بایرن برای علم و هنر
رده:زادگان ۱۸۲۹ (میلادی)
رده:شیمی آلی‌دانان
رده:شیمی‌دانان اهل آلمان
رده:شیمی‌دانان سده ۱۹ (میلادی) اهل آلمان
رده:ندانم‌گرایان اهل آلمان
سلطانیسم

**سلطانیسم** یا **سلطان‌گرایی** در علوم سیاسی، به شکلی از حکومت مقتدر می‌کند که با حضور شدید شخصی حاکم در همه عناصر حکومت مشخص می‌شود. حاکم ممکن است در زندگی اقتصادی یا اجتماعی حضور داشته یا نداشته باشد، بنابراین ممکن است در این حوزه‌ها کثرت‌گرایی وجود داشته باشد، اما این هرگز در مورد قدرت سیاسی صادق نیست.

اصطلاح سلطانیسم از سلطان گرفته شده‌است، عنوانی که در جوامع مسلمان برای یک حاکم یا پادشاه سکولار به کار می‌رود، که اغلب در تضاد با عنوان مذهبی خلیفه است. در کاربست علمی مدرن، سلطانیسم به جوامع مسلمان یا خاورمیانه محدود نمی‌شود. در سال ۱۹۹۶، خوان لینز و آلفرد استپان واضح‌ترین نمونه‌های سلطانیسم را همچون «هائیتی تحت حکومت دووالیه‌ها، جمهوری دومینیکن تحت رهبری تروخیلو، جمهوری آفریقای مرکزی تحت رهبری بوکاسا، فیلیپین تحت رهبری مارکوس، رومانی تحت رهبری چائوشسکو و کره شمالی تحت رهبری کیم ایل اسونگ» فهرست کردند. به گفته لینز و استپان:واقعیت اساسی در یک رژیم سلطانی این است که همه افراد، گروه‌ها و نهادها برای همیشه در معرض مداخله غیرقابل پیش‌بینی و استبدادی سلطان هستند و بنابراین همهٔ اشکال کثرت‌گرایی متزلزل است.در سلطانیسم، سلطان ممکن است یک ایدئولوژی حکمرانی را اتخاذ کند یا نکند، اما هرگز مقید به هیچ قاعده یا ایدئولوژی خاصی (حتی ایدئولوژی شخصی خود) نیست. سلطان همچنین ممکن است از هر نیرویی که می‌تواند برای اعمال اراده شخصی خود استفاده کند، مانند شبه‌نظامی‌ها یا باندهایی که توسط ماکس وبر در *[[اقتصاد و اجتماع|اقتصاد و جامعه]]* بیان شده‌است:در حالت افراطی، *سلطانیسم* معمولاً زمانی سر برمی‌آورد، که سلطهٔ سنتی تشکیل دولت و نیروی نظامی می‌دهد، که مطلقاً ابزار حاکم‌اند. [...] جایی که سلطه [...] اساساً بر اساس اختیار عمل می‌کند، آن را *سلطانیسم* می‌نامند. [...] عنصر غیرسنتی، با این حال، به‌صورت غیرشخصی [غیر شخص حاکم] توجیه نمی‌شود، بلکه تنها در خدمت بسط افراطی اختیارات حاکم است. این است که آن را از هر شکلی از مرجعیت عقلانی متمایز می‌کند.

## جستارهای وابسته
* استبداد شرقی
* سلطنت مطلقه
* خلافت
* کیش شخصیت
* استبداد
* دیکتاتوری
* سلطنت
* سلطان‌نشین
* ستم

## منابع

## مطالعهٔ بیشتر

* 
* Guliyev, Farid (2005). "Post-Soviet Azerbaijan: Transition to Sultanistic Semiauthoritarianism? An Attempt at Conceptualization". *Demokratizatsiya: The Journal of Post-Soviet Democratization* 13 (3): 393–435.

رده:اقتدارگرایی
رده:صفحه‌هایی که از نوار کناری با پارامتر فرزند استفاده می‌کنند
رده:فلسفه اجتماعی
رده:نظریه‌های سیاسی
چروکی

بندانگشتی|چپ|270px|پرچم قوم چروکی
**چروکی**  نام یکی از قبیله‌های سرخ‌پوست آمریکا است. این مردم پیش از ورود اروپائیان در مناطق خاور و جنوب خاوری آمریکا زندگی می‌کردند ولی پس از آن مجبور به کوچ به دشت اوزارک شدند.

اهالی چروکی یکی از قبایلی بودند که اصطلاحاً پنج قبیله متمدن آمریکا نامیده شده‌اند.

## منابع

*Wikipedia contributors, "[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Cherokee&oldid=253276255 Cherokee]," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed November 23, 2008).

## پیوند به بیرون

رده:بومیان آمریکا در انقلاب آمریکا
رده:بومیان قاره آمریکا در تنسی
رده:بومیان قاره آمریکا در جورجیا
رده:بومیان قاره آمریکا در کارولینای شمالی
رده:سرخپوستان
رده:قبایل بومی آمریکایی در آلاباما
رده:قبایل بومی آمریکایی در اکلاهما
رده:قبایل‌های بومی ایالات متحده آمریکا در کارولینای جنوبی
رده:قبیله چروکی
گواهر (آذرشهر)

**روستای گواهر** نام یکی از روستاهای شهرستان آذرشهر است که در بخش حومه قرار دارد.

## جمعیت
این روستا در دهستان ینگجه قرار داشته و براساس سرشماری سال ۱۳۸۵جمعیت آن ۱۵۸نفر (۳۱خانوار) بوده‌است.

## مردمشناسی

اهالی آن، غالباً دامدار و کشاورز هستند. گواهر از سمت غرب به دهستان ینگجه از شرق به روستاهای قاضی‌کند و قرمزگل، از سمت شمال به کوه و از سمت جنوب هم به کوه ختم می‌شود و در کنار رودخانه آذرشهر واقع است.
این روستا مردمی بسیار مهربان و مهمان نواز دارد که به زبان ترکی آذربایجانی تکلم دارند.

## منابع
* موقعیت جغرافیایی گواهیر

## پیوند به بیرون

رده:روستاهای شهرستان آذرشهر
تاپ تاپان

چشمه‌های آب معدنی **تاپ‌تاپان** در نزدیکی شهر آذرشهر در استان آذربایجان شرقی واقع شده. آب‌های آن چشمه‌ها که دارای مواد معدنی و بویژه فسفر است برای درمان بسیاری از بیماری‌های پوستی سودمند می‌باشد. منشاء آبی این چشمه کوه سهند است.

رده:چشمه‌های آب گرم استان آذربایجان شرقی
گواهیر (ابهام‌زدایی)

**گواهیر** می‌تواند در معانی زیر به کار رود:
* روستای **[[گواهیر]]**، روستایی در استان آذربایجان شرقی.
* گواهیر (Gwahir)، سلطان عقابها و پرندگان در دنیای خیالی تالکین (نویسندهٔ انگلیسی)، زمین میانه.
علی آقا چایچی

**میرزا علی آقا چایچی** (درگذشته امرداد ۱۳۱۳ خورشیدی) از تجار معتبر رشت و از اعضای حزب دموکرات این شهر در دوره قاجار و از هواداران نهضت جنگل بود.

علی آقا چایچی در آذر ۱۳۰۴ از رشت به نمایندگی مجلس مؤسسان اول برگزیده شد که کار آن تغییر قانون اساسی برای انقراض قاجاریه و تأسیس سلطنت پهلوی بود. در سال ۱۳۰۹ به نمایندگی از تبریز (دوره هشتم) و در ۱۳۱۱ به نمایندگی رشت (دوره نهم) را به مجلس شورای ملی رفت. در بیشتر این دوره در مجلس حضور نداشت. از اوائل خرداد تا اواخر آذر ۱۳۱۲ از مجلس غایب بود و از اردیبهشت ۱۳۱۳ به مجلس نرفت تا اینکه در همین دوره درگذشت.

## منابع
* «نمایندگان گیلان در مجالس قانونگذاری»، با همکاری هومن یوسفدهی، نشریه گیله وا، شماره ۷۰، صفحهٔ ۱۴.

رده:اهالی رشت 
چایچی، علی آقا
رده:نمایندگان دوره نهم مجلس شورای ملی
رده:درگذشتگان ۱۳۱۳ (قمری)
رده:نمایندگان دوره هشتم مجلس شورای ملی
رده:نمایندگان تبریز در مجلس شورای ملی
تیتان (ابهام‌زدایی)

* قمر تیتان
* تیتان (اساطیر یونان) در اساطیر یونان
* نیسان تیتان، نوعی وانت ساخت نیسان
* فیلم تیتان (Titan A.E)، محصول سال ۲۰۰۰، آمریکا 

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
گوردخمه صحنه

بندانگشتی|در عصر محمدشاه
بندانگشتی|یکی از گورهای درون "گوردخمه دربند"

**گوردخمه صحنه**، **گوردخمه دربند**، **قبر کیکاوس** یا **دخمۀ شیرین و فرهاد** در بدنهٔ کوه شوق علی واقع در شمال شهر صحنه و سمت راست دربند صحنه در استان کرمانشاهِ ایران حجاری شده‌است.
این گوردخمه‌ها در بین اهالی محل به قبر کیکاوس، فرهاد تراش و گور شیرین و فرهاد معروف است. در طول مسیر رسیدن به گور دخمه صحنه، که برخی آن را یکی از نادرترین گوردخمه‌های دو طبقه مادها می‌دانند، درختان میوه و درختان جنگلی وجود دارد که پوشش زیبایی را به این منطقه بخشیده‌اند.

در ارتفاعی که بیش از پنجاه متر از سطح رودخانه فاصله دارد، محلی به طول چهارده و نیم و ارتفاع یازده متر تراشیده‌اند و در آن دخمهٔ بزرگتر را ساخته‌اند که درگاه آن رو به جنوب است. در جلوی گوردخمه، فضای ایوان مانندی ایجاد کرده‌اند. در جلوی این ایوان، صُفّه‌ای در صخره تراشیده‌اند. در دو طرف ایوان دو ستون سنگی وجود داشته که تنها پایه و بخشی از ساقه آن بر جای مانده‌است. این دو ستون بر اثر شلیک گلوله توپ توسط روس‌ها به منظور گشودن در ورودی از بین رفته است همچنین این کار موجب از بین رفتن حکاکی‌های سر در دخمه شده‌است. بر اساس بخش‌های باقی مانده، پایه ستون‌ها به شکل زنگوله برگشته است. بدندٔ این پایه ستون‌ها دارای شیارهایی شبیه به پایه ستون‌های دوره هخامنشی است.

## نمای اثر
در نمای بالا ورودی آرامگاه، تصویر خورشید بال داری حجاری شده‌است. در این گوردخمه پس از ایوان ستون دار، ورودی دخمه قرار دارد که به اتاقی به ابعاد ۳×۲۰/۳ متر و ارتفاع ۵۴/۲ متر منتهی می‌شود. در هر یک از اضلاع شرقی و غربی این اتاق، سکوی ایجاد شده‌است. بر روی هر یک از این سکوها، گوری به طول ۱/۶۲ متر و عرض ۸۲ سانتیمتر کنده شده‌است.

در میان دو سکو، مدخل مستطیل شکلی وجود دارد که به اتاق زیرین پیوند داده می‌شود. درون این اتاق، گوری در داخل سنگ کنده شده‌است. در کنار این قبر نیز سکویی دیده می‌شود. در دیوار شمالی این اتاق، دو طاقچه کوچک برای قرار دادن نذورات و هدایا کنده شده‌است. با توجه به شکل پایه ستون، نوع تراش و سقف اتاق زیرین به نظر می‌رسد که این گوردخمه نیز متعلق به دوره [فراهخامنشی] باشد.

به فاصله یک صدمتری از گوردخمه بزرگ، گوردخمه دیگری وجود دارد که جهت آن به سوی شرق است. با توجه به این که نوع تراش این گوردخمه شبیه گوردخمه بزرگتر است، بنابراین می‌توان گفت که این دو دخمه هم‌زمان ساخته شده‌اند.

## جستارهای وابسته
* گوردخمه‌ها
* گوردخمه سرخ‌ده
* گوردخمه اسحاق‌وند
* غار قلعه جوق
* دکان داود
* گوردخمه قیزقاپان در استان سلیمانیه
* دخمه روانسر

## پانویس

## منابع
پورتال استان کرمانشاه

## پیوند به بیرون

رده:بناهای تاریخی استان کرمانشاه
رده:گوردخمه‌های ایران
رده:جاذبه‌های گردشگری استان کرمانشاه
گربه‌سگ

***گربه‌سگ***  کارتونی اثر پیتر هانان محصول کمپانی نیکلودین است.

این کارتون در ۵ اکتبر سال ۱۹۹۸ به صورت مجموعه تلویزیونی در آمریکا پخش شد، گربه سگ داستان دوبرادر به هم چسبیده (گربه و سگ) است که دارای دو بعد هوشیاری و عاطفی هستند. گربه سگ از والدین خود که یک قورباغه و یک موجود پاگنده بودند ، توسط گردباد جدا شدند. مکان زندگی گربه سگ در خانه‌ای در حومه نیربورگ است. خانه گربه سگ نیمی به شکل ماهی و نیمی به شکل استخوان است و در این خانه با وینزلو (موش) زندگی می‌کنند. این مجموعه در اوایل دهه ۸۰ از شبکه یک پخش شد.

## موسیقی
* موسیقی آغاز کارتون گربه سگ

رده:برنامه‌های تلویزیونی به زبان انگلیسی
رده:برنامه‌های تی‌وی آساهی
رده:پویانمایی‌های تلویزیونی پخش‌شده در دهه ۱۳۷۰
رده:سگ‌های خیالی
رده:گربه‌های داستانی
رده:مجموعه‌های تلویزیونی آمریکایی آغازشده در ۱۹۹۸ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی آمریکایی پایان‌یافته در ۲۰۰۵ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی آمریکایی
رده:مجموعه‌های تلویزیونی پویانمایی آغازشده در ۱۹۹۸ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی پویانمایی آمریکایی دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی پویانمایی آمریکایی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی پویانمایی خیال‌پردازی کودکانه آمریکایی
رده:مجموعه‌های تلویزیونی پویانمایی درباره برادران
رده:مجموعه‌های تلویزیونی پویانمایی درباره جانوران
رده:مجموعه‌های تلویزیونی پویانمایی درباره دوقلوها
رده:مجموعه‌های تلویزیونی پویانمایی درباره سگ‌ها
رده:مجموعه‌های تلویزیونی پویانمایی درباره گربه‌ها
رده:مجموعه‌های تلویزیونی درباره دوستی
رده:مجموعه‌های تلویزیونی سی‌بی‌اس
رده:مجموعه‌های تلویزیونی کمدی آمریکایی دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی کمدی آمریکایی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی کودکان آمریکایی
رده:مجموعه‌های کمدی کودکان آمریکایی
رده:نمایش‌های تلویزیونی واقع‌شده در کانزاس
رده:نمایش‌های دهه ۱۹۹۰ (میلادی) نیکلودین
رده:نمایش‌های دهه ۲۰۰۰ (میلادی) نیکلودین
رده:برنامه‌های اختصاصی نیکلودین
رده:نیکتونز
رده:برنامه‌های تلویزیونی آمریکایی به زبان انگلیسی
رده:مجموعه‌های تلویزیونی کودکان درباره جانوران سخنگو
رده:مجموعه‌های تلویزیونی پویانمایی کمدی آمریکایی دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی پویانمایی کمدی آمریکایی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:شخصیت‌های کارتونی معرفی‌شده در ۱۹۹۸ (میلادی)
رده:زوج‌های تخیلی
رده:دورگه‌های تخیلی
تابع حالت

**تابع حالت**  یا **تابع نقطه‌ای**، در ترمودینامیک، تابعی است که مسیر فرایند موجب تغییری در مقدار نهایی آن نشده و فقط به نقاط ابتدایی و انتهایی مسیر وابسته باشد.توابع حالت با حروف بزرگ انگلیسی نوشته می‌شوند.

توابع حالت، توابع مستقل از مسیر نیز نامیده می‌شوند

## مثال‌هایی از توابع حالت
* جابجایی
* انرژی درونی
توابع حالت درترمودینامیک:
# دما(T)
#فشار(P)
#حجم(V)
#انرژی‌درونی(E)
#آنتالپی(H)
#آنتروپی(S)
#انرژی آزادگیبس(G)
#تعداد مول(n)
#چگالی(*ρ)*

## جستارهای وابسته
* تابع مسیر

رده:تابع‌های حالت
رده:ترمودینامیک
تابع مسیر

**تابع مسیر** تابعی است که مقدار نهایی آن به مسیر فرآیند وابسته باشد.توابع مسیر با حروف کوچک انگلیسی نوشته می‌شوند.

## مثال‌هایی از توابع مسیر
* مسافت
* کار(w)
* گرما(q)

## جستارهای وابسته
* تابع حالت

رده:ترمودینامیک
هایلبرون

**هایلبرن** (به آلمانی: هایلبرون) یک شهر در آلمان است که در ایالت بادن-وورتمبرگ واقع شده است. این شهر از لحاظ جمعیت هفتمین شهر بزرگ این ایالت جنوبی آلمان است. این شهر در راه پیاده‌گردی و زیارتی مسیر مارتینوس قرار دارد.

## خصوصیات
**هایلبرن** ۱۲۱٬۳۸۴ نفر جمعیت دارد.

## خواهرخوانده
شهرهای سولوتورن، فرانکفورت (اودر)، بزیه، نیث پورت تالبوت و سوبیتسه خواهرخوانده‌های هایلبرن هستند.

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای آلمان

## پانویس
* 

## منابع


رده:ایالت‌ها و قلمروهای پیشین بادن-وورتمبرگ
رده:شهرک‌ها در بادن-وورتمبرگ
رده:شهرها در بادن-وورتمبرگ
رده:شهرهای امپراتوری روم
رده:مکان‌های هولوکاست در آلمان
رده:منطقه اشتوتگارت
رده:وورتمبرگ
جان هریس (نویسنده)

[بندانگشتی|جان هریس، از از نخستین اعضای [انجمن شاهی - ۱۷۱۹|352x352پیکسل]]
**جان هریس**  نویسنده انگلیسی که در حدود سال ۱۶۶۶ متولد شد و در دانشگاه آکسفورد تحصیل کرد. وی از نویسندگان برجسته اولین دائرةالمعارف انگلیسی و بهترین نویسنده فرهنگ لغات فنی و هنری و نیز از نخستین اعضا انجمن شاهی بود و مدتی نیابت ریاست آن انجمن را داشت. هریس در ۷ سپتامبر ۱۷۱۹ وفات یافته‌است.

## منابع

* دانشنامه بریتانیکا

رده:اعضای انجمن سلطنتی
رده:درگذشتگان ۱۷۱۹ (میلادی)
رده:زادگان ۱۶۶۶ (میلادی)
رده:نویسندگان اهل انگلستان
رده:نویسندگان مرد غیرداستانی اهل انگلستان
ورسینگتوریکس

**وِرسینگِتوریکس** Vercingetorix (به فرانسوی ورسان‌ژِتوریکس Vercingétorix، در لاتین و گالیک wer-king-gheto-rīks) (از ۷۲ (پیش از میلاد) تا ۴۶ (پیش از میلاد)) فرمانده قبیله آورن از قبیله‌های سلتی بود.او شورش گل‌ها را علیه جمهوری روم میان سالهای ۵۳-۵۲ (پیش از میلاد) رهبری نمود.نام او در زبان گالیک معنای *اَبَر شاهِ سربازانِ پیاده* معنا می‌دهد.

## تاریخچه
[بندانگشتی|350px|تندیس ورسیتگتوریکس در [کلرمون-فران از شهرهای فرانسه]]

ژولیوس سزار میان سالهای ۵۸ تا ۵۳ پیش از میلاد چیرگی خود را بر همه سرزمین گل افکند و این سرزمین را به خاک روم پیوند زد و شورشهای گلها را نیز خواباند (جنگ‌های گالی). ولی ورسینگتوریکس توانست گلها را با هم همبسته کند و خود را پادشاه ایشان بخواند و با پیگیری شیوه‌های پیشرفته جنگی به نبرد با رومیان برخیزد.او از زمستان ۵۲ پیش از زایش خیزش خویش را آغاز نمود.در آغاز برخی از جمله عمویش با او مخالفت کردند ولی ورسینگتوریکس با پشتیبانی مردمان فرودست و بیچیزان به پادشاهی رسید و از سد مخالفانش گذشت.او قبیله‌های گوناگون را باهم یکی ساخت و همه قبیله‌های گل او را به عنوان فرمانده کل پذیرفتند.او در برابر لژیونرهای رومی سیاست زمین سوخته را پی گرفت. همچنین او ترجیح می‌داد از سنگرهای طبیعی برای پیشگیری از تازش رومیان سود برده شود. سزار و سربازانش در جنگ با گلها توانستند به شهر مرکز گردآمدن قبیله دست یابند و ۴۰ هزار تن از مردم آن را کشتار کردند.در جنگ پس از آن به نام جنگ گروویا سزار از ورسینگتوریکس شکست خورد.سزار عقب نشینی کردو به دژی به نام آلزیا پناه برد.سزار با شکیبایی بر سنگربندی و برج و باروی این دژ افزود و چشم به راه نیروی کمکی رومیان نشست. سرانجام ۱۰۰ هزار نیروی کمکی برای رومیان از راه رسیدند. ورسینگتوریکس ارتباط میان آنان و سزار را در آغاز گسست ولی سرانجام پیروزی با سزار و سربازانش بود (نبرد آلیزیا). ورسینگتوریکس تسلیم گشت. او را پنج سال به بند کشیدند و آنگاه در سال ۴۶ پیش از میلاد پس از یکی از جشنهای سزار خفه کردند یا به گفته‌ای گردن زدند.

## ورسینگتوریکس در فرهنگ توده
درباره زادروز او اختلاف نظر وجود دارد. او در هفده سالگی گلها را با هم یکی ساخته بود. در فرانسه هنوز یاد و افسانه‌های او به جاست. گفته می‌شود او در بند سزار بسیار مورد خوارداشت و آزار قرار می‌گرفت. شخصیت او در چهره پویانمای آستریکس تجلی یافته‌است.

## منابع

* Wikipedia contributors، «Vercingetorix،» Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Vercingetorix&oldid=221910199

رده:اعدام‌شدگان با چهارمیل کردن
رده:اعدام‌شدگان توسط جمهوری روم
رده:اعدام‌های سده ۱ (پیش از میلاد)
رده:افراد جنگ گالی
رده:تاریخ اروپا
رده:حاکمان سده ۱ (پیش از میلاد) در اروپا
رده:درگذشتگان ۴۶ (پیش از میلاد)
رده:زادگان دهه ۸۰ (پیش از میلاد)
رده:حکمرانان اعدام‌شده
اشتایر

[بندانگشتی|چپ|268px|بخشی از شهر اشتایر در کنار [رود انس|رود اِنس.]]
شهری است در اتریش در ۲۸ میلی جنوب شرقی لینتس نزدیک خط آهن، دارای ۱۷۵۹۲ تن سکنه (در سنه ۱۹۰۰ م). در برخوردگاه ریزشگاه‌های رود اشتایر و رود انس بر فراز تپه بلندی کاخ پرنس لامبرگ که از آثار قرن ۱۰ میلادی است، بنا شده. کلیسای آن به طرز معماری گتی می‌باشد و در ۱۴۴۳ – ۱۵۲۲ م. ساخته‌اند. این شهر عمده مرکز صنایع فولادی و آهن اتریش علیا می‌باشد و کارخانه تفنگ‌سازی اشتایر مانلیشر که در تاریخ ۱۸۳۰ م. به توسط یوزف ورندل بنا شده بزرگ‌ترین کارخانه‌های اتریش می‌باشد، و از سال ۱۸۳۰ به بعد دوچرخه‌سازی و تهیه ادوات و آلات برقی نیز به صنایع سابق اضافه شده. این سرزمین مسقط رأس شاعر مشهور آلوئیس بلوموئر (۱۷۵۵ – ۱۷۹۸ م) می‌باشد. اشتایر در آخر سدهٔ دهم میلادی بنا شده و کنت‌نشینی بوده که در ابتدا به استیریا تعلق داشت ولی در سال ۱۱۹۲ م. به اتریش ملحق گردید.

## نگارخانه

Bummerlhaus_Stadtplatz_32_Steyr_DSC_2800w.jpg|
File:Steyr_rathaus_nacht.jpg|
File:Steyr_museum_arbeitswelt.jpg|
File:Steyr_Town_01.jpg|
File:Steyr_Town_02.jpg|


## منابع

* دانشنامه بریتانیکا


رده:دوک‌نشین اشتایرمارک
رده:شهرها و شهرک‌ها در اوبراسترایش
رده:شهرها و شهرک‌های اتریش
رده:قلعه‌ها در اتریش
مایع

150px|مایع شکل ظرف را به خود می‌گیرد|thumb

**مایع**  به فارسی **مایه**  یکی از حالت‌ها میان هفت حالت ممکن (جامد، مایع، گاز، پلاسما، نوترونی،چگالش بوز-انیشتین و چگال فرمیونی) برای ماده است که ماده می‌تواند به آن شکل باشد.

مایعات موادی هستند که ذرات تشکیل دهندهٔ آن‌ها قابلیت تغییر مکان دارند. بنابر این مایعات بر خلاف جامدات شکل ثابتی ندارد.

اگر دقت کرده باشید واحد اندازه‌گیری مایعات بر اساس حجم است، دلیل این امر این است که با وجود نداشتن شکل ثابت، حجم مایعات ثابت است.

مایع می‌تواند جریان داشته باشد، شکل یک ظرف را به خود بگیرد و اگر در یک ظرف در بسته قرار گیرد، فشار وارد شده را به‌طور یکنواخت، در تمام سطوح ظرف توزیع می‌کند.

ذرات تشکیل دهندهٔ مایع (اتم/مولکول) می‌توانند تغییر مکان بدهند؛ اما نیروهای بین‌مولکولی کماکان آن‌ها را در کنار هم نگه می‌دارد؛ بنابراین مایعات (برخلاف جامدات) شکل ثابتی ندارند. چون فاصلهٔ ذرات در حالت مایع قابل تغییر نیست، بنابراین نمی‌توان آن‌ها را فشرده کرد و (برخلاف گازها) حجم ثابتی دارند.

همهٔ مواد را می‌توان با بالا بردن (یا پایین آوردن) دما به مایع تبدیل کرد.

مشخصه مایع: حجم ثابت دارد ولی شکل ثابت ندارد و سیال است.

## مقدمه

مایع یکی از چهار حالت اولیه ماده است که بقیه آن جامد، گاز و پلاسما است . مایع یک مایع است . برخلاف جامد، مولکول‌های یک مایع آزادی حرکت بسیار بیشتری دارند. نیروهایی که مولکول‌ها را در یک جامد به یکدیگر متصل می‌کنند، فقط در یک مایع موقتی هستند و به مایع اجازه می‌دهند در حالی که یک جامد صلب باقی می‌ماند، جریان پیدا کند.

مایع، مانند گاز، ویژگی های یک سیال را نشان می دهد. یک مایع می تواند جریان داشته باشد، شکل یک ظرف را به خود بگیرد و اگر در یک ظرف دربسته قرار گیرد، فشار وارد شده را به طور یکنواخت در تمام سطح ظرف توزیع می کند. اگر مایع در کیسه قرار داده شود، می توان آن را به هر شکلی فشرده کرد. بر خلاف گاز، مایع تقریباً تراکم ناپذیر است، به این معنی که تقریباً حجم ثابتی را در محدوده وسیعی از فشارها اشغال می کند. معمولاً برای پر کردن فضای موجود در ظرف منبسط نمی شود، بلکه سطح خود را تشکیل می دهد و ممکن است همیشه به راحتی با مایع دیگری مخلوط نشود. این خواص باعث می شود که مایعی برای کاربردهایی مانند هیدرولیک مناسب باشد .

ذرات مایع به طور محکم متصل می شوند اما نه به طور صلب. آنها می توانند آزادانه در اطراف یکدیگر حرکت کنند و در نتیجه تحرک ذرات محدود است. با افزایش دما، افزایش ارتعاشات مولکول ها باعث افزایش فاصله بین مولکول ها می شود. هنگامی که یک مایع به نقطه جوش خود می رسد ، نیروهای انسجامی که مولکول ها را از نزدیک به یکدیگر متصل می کنند، شکسته می شوند و مایع به حالت گازی خود تغییر می کند (مگر اینکه گرمای فوق العاده رخ دهد). اگر دما کاهش یابد، فاصله بین مولکول ها کمتر می شود. هنگامی که مایع به نقطه انجماد خود می رسد ، مولکول ها معمولاً در یک نظم بسیار خاص به نام کریستالیزاسیون قفل می شوند و پیوندهای بین آنها سفت تر می شوند و مایع را به حالت جامد خود تغییر می دهند (مگر اینکه ابر سرد شدن رخ دهد)

 

## جستارهای وابسته
* دمای ذوب
* گرانروی
* کشش سطحی
* رئولوژی
* سیال
* گرما
* سرما
* جامد
* گاز

## منابع

رده:گذارهای فاز
رده:حجم
رده:فازهای ماده
رده:گرانروی
رده:مایعات
داستان کوسه

***داستان کوسه***  کارتونی محصول سال ۲۰۰۴ از شرکت آمریکایی دریم‌ورکس انیمیشن است.

## داستان
داستان در زیر دریا و محل زندگی آبزیان اتفاق می‌افتد، یک ماهی به نام اسکار دوست دارد که در رفاه زندگی کند، ناگهان روزی کوسه‌ای اتفاقی در نزدیکی محل زندگی او می‌میرد و همه ماهی‌ها فکر می‌کنند که آن کوسه به دست اسکار کشته شده‌است و اسکار معروف می‌شود…

## جزئیات
* محل تجمع کوسه‌ها کشتی تایتانیک است.
* هنگام جنگیدن کوسه‌ها، اسکار دیالوگ‌های فیلم‌های گلادیاتور، چند مرد خوب و جری مگویر را نقل قول می‌کند.
* در قسمتی از فیلم نوشابه کوکاکولا تبلیغ می‌شود.

## جایزه‌ها
* نامزد جایزه اسکار بهترین کارتون در سال ۲۰۰۴

## گویندگان
* ویل اسمیت (اسکار)
* رابرت دنیرو (دن لینو) 
* رنی زلوگر (آنجی) 
* جک بلک (لنی) 
* آنجلینا جولی (لولا) 
* مارتین اسکورسیزی (ساکس) 
* پیتر فالک (دن ایرا فینبرگ) 
* مایکل ایمپریولی (فرانکی)
* وینسنت پاستور (لوکا) 
* زیگی مارلی (ارنی) 
* داگ ا. داگ (برنی) 
* کریستینا آگولرا (کریستینا) 
* میسی الیوت (میسی)

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* داستان کوسه در IMDB
* وبگاه رسمی

رده:فیلم‌ها به آهنگسازی هانس زیمر
رده:پویانمایی‌های آمریکایی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:تمدن‌های زیر آب در ادبیات داستانی
رده:فیلم‌ها به زبان انگلیسی
رده:فیلم‌های ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:فیلم‌های آمریکایی کودکان
رده:فیلم‌های اولین ساخته کارگردان ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:فیلم‌های اولین ساخته کارگردان
رده:فیلم‌های آمریکایی
رده:فیلم‌های بیبو برژرون
رده:فیلم‌های پویانمایی درباره انتقام
رده:فیلم‌های پویانمایی درباره دوستی
رده:فیلم‌های پویانمایی درباره ماهیان
رده:فیلم‌های پویانمایی درباره مرگ
رده:فیلم‌های پویانمایی رایانه‌ای ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:فیلم‌های پویانمایی رایانه‌ای ایالات متحده آمریکا
رده:فیلم‌های پویانمایی رایانه‌ای
رده:فیلم‌های پویانمایی کمدی کودکان آمریکایی
رده:فیلم‌های جنایی آمریکایی
رده:فیلم‌های کمدی جنایی آمریکایی
رده:فیلم‌های دارای شبیه‌سازی رایانه‌ای
رده:فیلم‌های درباره جانوران
رده:فیلم‌های واقع‌شده در زیر آب
رده:فیلم‌های درباره کوسه‌ها
رده:فیلم‌های درباره ماهی‌ها
رده:فیلم‌های دریم‌ورکس انیمیشن
رده:فیلم‌های راب لترمن
رده:فیلم‌های زوج هنری آمریکایی
رده:فیلم‌های زوج هنری
رده:فیلم‌های شبیه‌سازی شده انسان
رده:فیلم‌های کمدی ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:فیلم‌های کمدی آمریکایی
رده:فیلم‌های کمدی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های کمدی زوج هنری آمریکایی
رده:فیلم‌های کمدی کودکانه آمریکایی
رده:فیلم‌های کمدی
رده:فیلم‌های مافیایی
رده:فیلم‌های واقع‌شده در اقیانوس آرام
رده:فیلم‌های واقع‌شده در اقیانوس اطلس
رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های پویانمایی ماجراجویی آمریکایی کودکان
رده:فیلم‌های گانگستری آمریکایی
رده:نمودهای فرهنگی بازیگران
رده:فیلم‌های ماجراجویی دریایی
مفتون همدانی

[بندانگشتی|سنگ قبر این شاعر در جوار آرامگاه [باباطاهر|باباطاهر عریان]]
**مفتون همدانی** یا **سید میرآقا کبریائی** از شاعران قرن چهاردهم است. وی متولد ۱۲۶۸ هجری شمسی در همدان و متوفی به سال ۱۳۳۰ هجری شمسی است. سیدمیرآقا در سرودن شعر از سرآمدان معاصر بود و تخلص خود را مفتون انتخاب کرد. از دیوانی حجیم به نام دیوان مفتون به یادگار مانده‌است که سعید نفیسی مقدمه‌ای بر آن نوشته‌است. مفتون از  دراویش گنابادی بوده و به حاج ملّا علی بیدختی نورعلیشاه ثانی و جانشینان او ارادت می‌ورزیده است. به دلیل همین ارادت بود که وی بنا به دستور محمدحسن گنابادی ملقب به صالح‌علیشاه اقدام به ترجمه دعای کمیل به شعر کرد؛ منظومه‌ای که بخشی از مثنوی انسان کامل او بوده و در سال 1329 شمسی توسط شرکت چاپ مهین همدان طبع شده و در اختیار علاقمندان قرار گرفت.

## شور ورزش
عشق سرشار و علاقهٔ مفرط وی به ورزش باستانی و جسم نیرومند و پرتحرک او باعث شد که در عنفوان جوانی در ردیف پهلوانان نامی این رشته قرار گیرد. مفتون شیفتهٔ ورزش بود و ورزشکاران بسیار را تربیت کرد. او طبع شعر خود را در این زمینه نیز آزموده‌است و شاید تنها شاعری است که در اشعارش فنون و اصطلاحات ورزش باستانی و کشتی را که بالغ بر شصت فن است نام برده و در ترجیح‌بندی بالغ بر ۲۶ بند گنجانده‌است.
دیوانش به همّت فرزندش سیّد رضا مفتون «پیمان» چاپ شده‌است.

## تقابل مفتون و شهریار
در شهریور ماه ۱۳۹۲ شمسی این بحث توسط جواد محقق مطرح شد که محمدحسین شهریار شعر معروف «علی ای همای رحمت» خود را از یکی از اشعار مفتون با مطلع «علی ای همای وحدت» اخذ کرده‌است. محمد طاهری خسروشاهی و جمشید علیزاده از پژوهشگران تبریزی به شبهه‌های محقق پاسخ دادند.

متن شعر علی ای همای وحدت:

## ماجرای شعر مفتون و خبرگزاری فارس
همچنین در سال ۱۳۹۲، خبرگزاری فارس، شعری از مفتون همدانی با مطلع زیر منتشر کرد که تا سال ۱۳۹۳ بحثی رسانه‌ای را در پی داشت:

خبرگزاری فارس پس از ۸ ماه از انتشار شعر، آن را از روی خروجی خود حذف کرد و دو ساعت بعد، آن را با کمی ویرایش و حذف منتشر کرد.*متن کامل شعر*:

## آثار مفتون
* دیوان مفتون

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:اهالی همدان
رده:درگذشتگان ۱۳۳۰
رده:زادگان ۱۲۶۸
رده:شاعران مدیحه‌سرا
مرد چاق

**مرد چاق** یا **فت من** (Fat Man) اسم رمز نوعی بمب هسته‌ای است که ایالات متحده آمریکا در ۹ اوت ۱۹۴۵ در ناگاساکی ژاپن انداخت. ناگاساکی دومین و آخرین شهری است که در جریان جنگ جهانی دوم و تاکنون مورد حملهٔ اتمی قرار گرفته است. سه روز پیش از آن، در ۶ اوت ۱۹۴۵، اولین حملهٔ اتمی آمریکا با بمب پسر کوچک علیه شهر هیروشیما انجام شده بود. بمب فت من توسط دانشمندان و مهندسان لابراتوار لوس‌آلاموس و با پلوتونیم فراورده سایت هنفورد ساخته، و از یک هواپیمای بوئینگ بی-۲۹ سوپرفورترس به نام باکسکار به خلبانی چارلز سوئینی بر شهر ناگاساکی انداخته شد.

نام فت من اشاره به اشاره به طراحی اولیه این بمب دارد زیرا شکلی پهن و گرد داشت. فت من یک جنگ‌افزار هسته‌ای از نوع درون‌پاش و دارای یک هستهٔ جامد پلوتونیومی بود. این بمب، خمره‌ای یا تخم‌مرغی شکل بود و ۳ متر و ۳۰ سانتیمتر طول داشت. قطر آن یک و نیم متر، وزن آن ۵/۴ تن و دربردارندهٔ حدود ۱۰ کیلوگرم پلوتونیوم-۲۳۹ بود که بمب اتمی از نوع شکافت محسوب می‌شود. نام این بمب از یکی از شخصیت های رمان (شاهین مالت) نوشته دشیل همت، نویسنده آمریکایی داستان های پلیسی، گرفته شده بود.  رابرت سربر، یکی از شاگردان رابرت اوپنهایمر، پدر بمب اتمی، این نام را برای آن انتخاب کرد.

یک بمب هسته‌ای به نام Gadget اولین بمب از این نوع بود که در آزمایش هسته‌ای ترینیتی کمتر از یک ماه قبل در ۱۶ ژوئیه در پایگاه نیروی هوایی هالومن واقع در نیومکزیکو منفجر شده بود. دو بمب دیگر از این نوع، در جریان آزمایش‌های هسته‌ای عملیات تقاطع در بیکینی آتول در سال ۱۹۴۶ منفجر شد و چیزی حدود ۱۲۰ بمب دیگر از این نوع بین سال‌های ۱۹۴۷ و ۱۹۴۹ تولید شد، تا آنکه این بمب جای خود را به بمب هسته‌ای «مارک-۴» داد. بمب هسته‌ای فت من در سال ۱۹۵۰ رسماً بازنشسته و کنار گذاشته شد.

## جستارهای وابسته
* جنگ‌افزارهای هسته‌ای
* فهرست سلاح‌های هسته‌ای

## منابع

* پاکروح، بهزاد. بمب اتمی، اندیشه سرا، تهران، ۱۳۸۱.

رده:اسامی رمز
رده:بمباران اتمی هیروشیما و ناگاساکی
رده:بمب‌های پرتاب‌شونده از هوای ایالات متحده آمریکا در جنگ سرد
رده:پروژه منهتن
رده:تاریخ پروژه منهتن
رده:تجهیزات نظامی ایالات متحده آمریکا در جنگ جهانی دوم
رده:جنگ‌افزارهای هسته‌ای ایالات متحده آمریکا
رده:جنگ‌افزارها و مهمات معرفی‌شده در ۱۹۴۵ (میلادی)
راه‌سازی

توضیح لوکیشن سنتر شرکت مستغلات در مورد انواع عملیات اصلی راه‌سازی .عبارت‌اند: از ساخت اساس، زیراساس و روسازی. جدول‌کاری و نصب علائم راهنمایی و رانندگی هم در ساخت بسیاری از راه‌ها اجرا می‌شود.
راه‌سازی، روسازی راه و مهندسی ترابری از جمله تخصص‌های مهم یک مهندس عمران، شناخت طرح و محاسبهٔ زیرسازی و روسازی راه‌هاست. بدین منظور، درس‌های یادشده برای فراگیری مطلبی نظیر طراحی و اجرای راه‌ها شامل مسیریابی، عملیات خاکی، مشخصه‌ها و طرح هندسی راه‌ها در مسیرهای افقی و قائم، مشخصه‌های فنی انواع مصالح راه و لایه‌های مختلف روسازی آن، همچنین روش‌های طرح و اجرای روسازی‌های شنی و آسفالتی و نیز شبکهٔ هاب حمل و نقل زمینی، دریایی و هوایی و برنامه‌ریزی‌ها و مدیریت‌های حمل و نقل ارائه می‌شوند.

در درس پروژهٔ راه‌سازی که پس از درس‌های راه‌سازی و مهندسی ترابری ارائه می‌شود، کاربرد اصول راه‌سازی در طرح کامل یک راه، از ابتدا تا انتها به همراه رسم نقشه‌ها و محاسبه‌های مربوط مورد توجه قرار می‌گیرد.
راه‌سازی یکی از دروس مهم رشتهٔ مهنسی عمران است.

## منابع

رده:مهندسی عمران
آذرشهرچای

thumb|left|رودخانهٔ آذرشهر.
**رودخانهٔ آذرشهر** اصلی‌ترین رودخانهٔ شهرستان آذرشهر در استان آذربایجان شرقی است که به دریاچه ارومیه می‌ریزد. از نام‌های دیگر این رودخانه می‌توان به «توفارقان چای» و «سیل‌چای» اشاره کرد. این رودخانه پس از بهم پیوستن دو رود گنبر چایی و آلاکوزه چایی در نزدیکی روستای گواهیر بدین نام نامیده می‌شود.

## حادثه سیل ۱۳۹۶

در جریان سیل ۱۳۹۶ آذربایجان چندین خودرو یه همراه مسافرانشان که در حال عبور از نزدیکی این رود بودند در دام موج بزرگی از سیل افتادند و ۱۷ تن از مسافران  این خودروها در این حادثه کشته شدند.

## نگارخانه



پرونده:A-Yengejeh2.jpg
پرونده:Azar shahr 2.jpg
پرونده:Seil chayee.jpg



## منابع

رده:حوضه آبریز دریاچه ارومیه
رده:شهرستان آذرشهر
رده:رودهای استان آذربایجان شرقی
شرکت آرمه

شرکت آرمه قبل از انقلاب بزرگ‌ترین شرکت ساختمانی در تاریخ ایران - یک شرکت ایرانی - اسرائیلی که در سال ۱۳۵۸ منحل شد. پایه‌گذار طرح ونک‌پارک. این شرکت بعدها به ۳ نهاد  سازمان توسعه راه‌های ایران، شرکت ساختمانی ونک پارک و شرکت توسعه عمران تقسیم شد.

این شرکت همچنین سازنده  سردر دانشگاه تهران در سال ۱۳۴۸ نیز بوده‌است.

## منابع

آرمه