open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
لیون

**لیون**  (; , ,; , ; زبان اکسیتان: *Lion*, hist. *Lionés*) سومین شهر بزرگ در شرق فرانسه پس از پاریس و مارسی است. لیون، یک مرکز بزرگ اقتصادی است که در بین پاریس و مارسی قرار گرفته‌است و شاهراه ارتباطی محسوب می‌شود. این شهر در تاریخ سینما، نقش بسیار مهمی ایفا کرده‌است. تیم فوتبال المپیک لیون، مهم‌ترین تیم ورزشی این شهر است و لیون از این جهت، رشد برجسته‌ای در قهرمانی در بازی‌های اروپا کرده‌است.

شهر لیون با احتساب حومه‌اش، دومین شهر بزرگ و پرجمعیت فرانسه، پس از پاریس محسوب می‌شود. برپایهٔ آمار تخمینی، جمعیت این شهر و حومه‌اش در سال ۲۰۱۸ میلادی، بالغ بر ۱٬۶۶۹٬۰۰۰ نفر بوده‌است؛ ولی جمعیت خود شهر، بالغ بر ۵۰۶٬۶۱۵ نفر تخمین زده می‌شود.

لیون با دارا بودن بیش از ۱۵۵٬۰۰۰ دانشجو، یکی از مهم‌ترین مراکز دانشجویی در فرانسه و اروپا می‌باشد.

## اقتصاد
لیون مرکز بزرگ صنعتی و مرکز شیمیایی، دارویی و زیست‌شناسی در سطح فرانسه است. این شهر همچنین یکی از قطب‌های تولید نرم‌افزار و بازی‌های رایانه‌ای محسوب می‌شود.

بابولات، تفأل و مولینکس از جمله برندهای مستقر در لیون هستند که به سرتاسر جهان صادر می‌شوند.

## فرهنگ
لیون به‌عنوان پایتخت آلپ در فرانسه، شناخته شده‌است. این شهر به دلیل داشتن معماری تاریخی، مقر سازمان جهانی یونسکو (بخش میراث تاریخی) در آن قرار گرفته‌است.

موزه هنرهای زیبای لیون و انستیتو لومیر از جمله میراث فرهنگی این شهر هستند.

لیون شهری تاریخی است و پایتخت ابریشم جهان محسوب می‌شود و در کرانهٔ دو رود رون و سون قرار دارد.
این شهر به علاوه، شبکهٔ خبری یورونیوز را نیز، در خود جای داده‌است.

## ترابری
متروی لیون در سال ۱۹۷۸ تأسیس شده و هم‌اکنون دارای ۴ خط و ۴۰ ایستگاه می‌باشد، همچنین تراموا این شهر در سال ۲۰۰۱ تأسیس شده و دارای ۶ خط و ۸۴ ایستگاه است.

## نگارخانه

پرونده:Place Jacobins Lyon.jpg|
پرونده:Lyon. Iglesia de St-Nizier.jpg|
پرونده:Université Lyon III et le pont de l'université de nuit.JPG|
پرونده:Lyon - Basilika Notre-Dame de Fourvière at night.jpg|
پرونده:Lyon lion maison des avocats.jpg|شیر، نماد شهر، نمایش در خانهٔ وکلا
پرونده:Lyon lion door knocker.jpg|


## یادداشت‌ها

## پانویس


رده:شهرهای اوورنی-رون-آلپ
رده:شهرهای فرانسه
رده:کمون‌های کلان‌شهر لیون
رده:مراکز شهرستان و ناحیه در فرانسه
رده:مناطق مسکونی در رون
رده:میراث جهانی در فرانسه
کان

**کان** ممکن است به موارد زیر اشاره کند:
* معدن
* کان (رود)
* کان (دهانه)

## جای‌ها
* کان (سرباز)، روستایی از توابع بخش سرباز شهرستان سرباز در استان سیستان و بلوچستان ایران
* کان (فرانسه)، مرکز استان نرماندی سفلی فرانسه

## جستارهای وابسته
* کن
صلاله

**صَلاله** **(**به عربی: **صَلاله**) بزرگ‌ترین شهر و همچنین مرکز استان ظفار در کشور پادشاهی عمان است. صلاله، شهری است بندری که از دو منطقهٔ خشک کوهستانی در شمال، و جنگلی و ساحلی در جنوب تشکیل شده‌است.

یکشنبه ۲۴ مارس ۲۰۱۹ ارتش آمریکا توافقنامه‌ای برای استفاده از دو بندر دقم و صلاله در عمان امضا کرد.

نیروگاه ری‌سوت، در فاصلهٔ سال‌های ۱۳۷۷ تا ۱۳۷۸ خورشیدی، توسط شرکت مپنا در این شهر ساخته شد.

## جمعیت
صلاله بزرگترین شهر در جنوب عمان است. جمعیت این شهر و حومهٔ آن در سال ۲۰۰۹ میلادی برابر با ۱۹۷٬۱۶۹ نفر و در سال ۲۰۱۶ برابر با ۳۴۰٬۸۱۵ نفر گزارش شده‌است. این شهر، زادگاه سلطان قابوس بن سعید بود و سلطان قابوس نیز بیشتر در این شهر اقامت داشت.

## جشنوارهٔ پائیزی صلاله
* جشنوارهٔ پائیزی صلاله
هر سال جشنوارهٔ صلاله که به «جشنوارهٔ پائیزی صلاله» معروف است، در این شهر ساحلی برگزار می‌شود. شهر صلاله، مرکز فعالیت‌های اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و گردشگری عمان به شمار می‌آید.
در این جشنواره، گردشگران زیادی از تمام استان‌های عمان و همچنین کشورهای حوزهٔ خلیج فارس و غیره به این شهر می‌آیند. «خریف صلاله» (خزان صلاله) مفهومی است که نزد گردشگران، باران موسمی و سرسبزی و آب روان را تداعی می‌کند.

در نوار ساحلی شهر صلاله، درختان بلند نارگیل و موز و القافای و قصب قند وجود دارد که بر زیبایی این شهر ساحلی افزوده‌است.

## توریست
صلاله، شهری در استان ظفار عمان، بهشتی زمردین در میان شبه جزیره عربستان است. این شهر به واسطه طبیعت بکر، آب و هوای خنک و مطبوع در فصل گرم سال، و فرهنگ غنی، به یکی از پرطرفدارترین مقاصد گردشگری عمان تبدیل شده است.

یکی از نقاط برجسته صلاله، شهرک هاوانا صلاله است. این شهرک مدرن و تفریحی، با بهره‌گیری از معماری زیبا، امکانات رفاهی و تفریحی متنوع، و ساحل شنی سفید 7 کیلومتری، تجربه‌ای بی‌نظیر از آرامش و لذت را برای گردشگران رقم می‌زند.

در هاوانا صلاله، هتل‌های مجلل، رستوران‌های بین‌المللی، مراکز خرید، و انواع ورزش‌های آبی و زمینی، برای هر سلیقه‌ای چیزی برای ارائه دارند. همچنین، گردشگران می‌توانند از جاذبه‌های طبیعی اطراف صلاله مانند سواحل بکر، کوه‌های سرسبز، و آبشارها دیدن کنند و خاطرات به یاد ماندنی خلق کنند.

## وجهه مذهبی صلاله
مقبرهٔ عمران نبی، (با پدر مریم مقدس اشتباه نشود) در این شهر قرار دارد که این قبر طویل‌ترین قبر جهان با پهنای ۸۰ سانتی‌متر و درازای ۳۰ متر می‌باشد.

## نگارخانه

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی
* 
* السلطان:قابوس، البوسعید، * موسوعة * دلیل الأعلام: مسقط، چاپ اول، سال ۱۹۹۸ میلادی. (به عربی).
عربی).
* عمان فی عام ۱۹۸۶ *(عام الحصاد والتراث)* إصدار وزارة الإعللام، دارالعرب للطباعة والنشر والتوزیع، ۱۹۸۶ میلادی
* لفتنانت کونیل، سیر آرنولد ویلسون، * «(تاریخ عمان والخلیج)» * ، انتشار سال ۱۹۸۸ میلادی..
* بدوی، محمد، آلسعید، * (دلیل أعلام عُمان) *، دانشگاه سلطان قابوس، مکتبه لبنان چاپ دوم، سال ۲۰۰۶ میلادی. (به عربی).
* دکتر:ادوارد، هندرسون، “ (ذکریات عن دولة الإمارات و سلطنة عمان) “، چاپ موتیف آیت للنشر، مطبعة راشد، عجمان ۱۹۸۸ میلادی.

رده:صلاله
رده:اقیانوس هند
رده:شهرستان‌های عمان
رده:شهرهای بندری در شبه‌جزیره عربستان
رده:مناطق مسکونی در استان ظفار
جده

**جَدّه**  شهری در غرب شبه جزیره عربستان، قطب اقتصادی و گردشگری عربستان سعودی و دومین شهر بزرگ آن پس از ریاض است. این شهر بر کرانهٔ دریای سرخ، در نقطه میانی آن قرار دارد، و به «عروس دریای سرخ» ملقب است.

## جمعیت
جمعیت جده طبق سرشماری عمومی سال ۲۰۲۲ میلادی، برابر با ۳٬۷۵۱٬۷۲۲ میلیون نفر بوده است که ۵۲٪ آن بومی بوده‌اند.

## پیشینهٔ تاریخی
تاریخ جده به ۳۰۰۰ سال پیش بر می‌گردد که توسط ماهی‌گیرانی که بعد از توقف صید در این مکان استقرار می‌گرفتند نامگذاری شده‌است. بعد از آن قبیله قضاعه قبل از ۲۵۰۰ سال به آنجا کوچیده‌اند. اما تحول تاریخی این شهر در عهد خلیفه سوم عثمان بن عفان بوده، که در سال ۶۴۷ میلادی هنگامی که به دستور وی اولین بندرگاه برای استقبال حجاج که از راه دریا می‌آمدند و به زیارت مکه برای ادای عمره و حج می‌رفتند ساخته شد.

## تسمیت
وجه تسمیه شهر جده سه قول معروف وجود دارد.
* به کسر جیم: گویند جِده نام شیخ قبیلهٔ قضاعه بوده‌است.
* به ضم جیم: جُده بمعنای ساحل دریا (به عربی شاطیء البحر). این مقوله را یاقوت حموی در معجم‌البلدان و ابن بطوطه در سفرنامه خود ذکر کرده‌است.
* به فتح جیم: به معنای جَدَه یا مادربزرگ است؛ جَدۀ بنی بشر، حوا زوجهٔ آدم، در جده مدفون است.

## شهرهای خواهر

## نگارخانه

پرونده:Jeddah map.png
پرونده:Jeddah-seaport-saudiarabia.PNG
پرونده:Naseef House.jpg


## جستارهای وابسته
* جایزه بزرگ عربستان سعودی

## منابع

* شامی، یحیی، *(موسوعة المدن العربیة والاسلامیة) *، دارالفکر العربی، بیروت، چاپ سال ۱۹۹۳ میلادی به (عربی).
* زاهیة، قدوره، *(تاریخ العرب الحدیث) *، دارالنهضة العربیة چاپ سال ۱۹۸۰ میلادی به (عربی).
* المستشار: مانع، محمد، مانع، الموسوعة الخلیجیة*(العواصم والمدن الخلیجیة)، ناشر، وکالة باناجة للاعلام، چاپ سال، ۱۹۸۷ میلادی به (عربی).
* السید عبدالعزیز، بن سالم، *(تاریخ العرب فی العصر الجاهلیة) *، دارالنهضة العربیة چاپ سال ۱۹۷۸ میلادی به (عربی).
* زاهیة، قدوره، *(شبه الجزیرة العربیة) *، دارالنهضة العربیة چاپ سال ۱۹۸۵ میلادی به (عربی).
* الحموی، یاقوت، ابوعبدالله، *(مُعجَم اَلبُلدان) ''، دارالکتب العلمیة، بیروت، لبنان، جلد یکم، چاپ سال ۱۹۹۰ میلادی به (عربی).


رده:جغرافیای عربستان سعودی
رده:دریای سرخ
رده:شهرها و شهرک‌های بندری دریای سرخ
رده:شهرهای بندری در شبه‌جزیره عربستان
رده:شهرهای بندری در عربستان سعودی
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در سده ۶ (پیش از میلاد)
رده:مناطق مسکونی در استان مکه
رده:مناطق مسکونی ساحلی در عربستان سعودی
رده:میراث جهانی در عربستان سعودی
زوریخ

**زوریخ**  بزرگ‌ترین و پرجمعیت‌ترین شهر در کشور سوییس و مرکز کانتون زوریخ است. براساس آخرین آمار سرشماری در تاریخ ۱۱ دی ۱۳۹۵ جمعیت شهر زوریخ ۴۰۲٬۷۶۲ نفر بوده‌است. این شهر در شمال مرکزی سوییس، در دامنهٔ کوه‌های آلپ جای گرفته‌است. زوریخ، مهم‌ترین قطب اقتصادی سوییس به‌شمار رفته و گاه از آن به عنوان پایتخت فرهنگی این کشور یاد می‌شود؛ حال‌آن‌که پایتخت سیاسی سوییس، شهر برن است. زوریخ شهری با بهترین کیفیت زندگی در جهان شناخته می‌شود. این شهردر تاریخ ۲۸ شهریور سال ۱۳۹۴ به عنوان گرانقیمت‌ترین شهر جهان شناخته شد.

## تقسیم‌بندی شهری
شهر زوریخ از ۱۲ منطقه یا به آلمانی سوئیسی از ۱۲ حلقه (Kreis) تشکیل شده‌است. این منطقه‌ها به ترتیب از یک تا دوازده نامگذاری شده‌اند. منطقه یک بخش قدیمی شهر زوریخ می‌باشد.
بندانگشتی|مناطق شهر زوریخ به ترتیب شماره گذاری

## دانشگاه‌های زوریخ
دانشگاه زوریخ، با بیش از ۲۵٬۰۰۰ دانشجو در مقاطع مختلف تحصیلی، بزرگ‌ترین دانشگاه در کشور سوئیس محسوب می‌شود. در حال حاضر این دانشگاه دارای دانشکده‌های هنر، اقتصاد، حقوق، علوم پزشکی، دام‌پزشکی، علوم کاربردی، الهیات و فلسفه است.

دانشگاه پلی تکنیک زوریخ، یکی از دانشگاه‌های مهم کشور سوئیس است که مرکز آن در شهر زوریخ قرار گرفته‌است.

دانشگاه پلی تکنیک زوریخ در سال ۱۸۵۴ تأسیس شد و در سال ۱۸۵۵ پذیرش دانشجو را آغاز کرد. در ابتدا دارای دانشکده‌های معماری، مهندسی عمران، مهندسی مکانیک، شیمی، جنگل داری بود.
این دانشگاه همچنین در فهرست «برترین دانشگاه‌های جهان» که توسط مؤسسهٔ اروپایی تحقیقات دانشگاهی انجام شد، در ردهٔ ۲۴ جهان قرار دارد. جایگاه این دانشگاه در بین برترین‌های جهان، در رشته‌های مهندسی، ردهٔ ۱۳ جهان و در رشته‌های علوم و ریاضیات، ردهٔ ۱۵ جهان می‌باشد.
این دانشگاه ۲۱ برندهٔ جایزهٔ نوبل را در لوح افتخارات خود دارد که یکی از آن‌ها آلبرت اینشتین بوده‌است.

در حال حاضر، بیش از ۱۷۱۸۷ در مقطع کارشناسی، دانشجویان تحصیلات تکمیلی و دکترا ثبت نام کرده‌است. پرسنل دانشگاه ۱۰۰۴۰ نفر می‌باشند.
[thumb|left|300px|یک [تالار اپرا در شهر زوریخ سوئیس است. این مکان در زگسلایتنپلاتز واقع شده‌است و از سال ۱۸۹۱ خانه اپرای زوریخ بوده و همچنین سالن تئاتر برنهارد زوریخ را در خود جای داده‌است. این مکان همچنین خانه باله زوریخ است.]]
## پانویس


رده:انحلال‌های ۱۳۵۱ (میلادی) در امپراتوری مقدس روم
رده:انحلال‌های ۱۴۴۰ (میلادی) در امپراتوری مقدس روم
رده:انحلال‌های سده ۱۵ (میلادی) در کنفدراسیون سوئیس قدیم
رده:بنیان‌گذاری‌ها در سده دوم (میلادی) در اروپا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۲۱۸ (میلادی) در امپراتوری مقدس روم
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۳۵۱ (میلادی) در امپراتوری مقدس روم
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۴۵۰ (میلادی) در امپراتوری مقدس روم
رده:بنیان‌گذاری‌های سده ۱۴ (میلادی) در کنفدراسیون سوئیس قدیم
رده:بنیان‌گذاری‌های سده ۱۵ (میلادی) در کنفدراسیون سوئیس قدیم
رده:شهرهای دانشگاهی در سوئیس
رده:شهرهای سوئیس
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در سده ۲ (میلادی)
رده:مناطق مسکونی در دریاچه زوریخ
رده:شهرهای امپراتوری روم
آراگون

بندانگشتی|مشاهیر آراگون‌ها
**آراگون** (اسپانیایی: Aragón) یکی از ۱۷ بخش خودمختار اسپانیا است. پایتخت آن ساراگُسا است. اهالی آراگون به زبان آراگونی تکلم می‌کنند.

## تقسیمات
این بخش از سه استان تشکیل شده‌است که عبارتند از:
* استان ساراگوسا
* استان هوئسکا
* استان تروئل

## منابع

* http://en.wikipedia.org/wiki/Aragon

رده:آراگون
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۸۲ (میلادی)
رده:بخش‌های خودمختار اسپانیا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۸۲ (میلادی) در اسپانیا
رده:دومین سطح کد جغرافیایی اتحادیه اروپا
آستوریاس

**آستوریاس** (به اسپانیایی: Asturias) یکی از ۱۷ بخش خودمختار اسپانیا است. این بخش خود یکی از پنجاه استان اسپانیا است. پایتخت آن اُبیه‌دو است. این استان ۷۸ دهستان دارد.

## تاریخ
آستوریاس ابتدا توسط انسان راست‌قامت (هومو ارکتوس) و سپس توسط نئاندرتال‌ها ساکن شد. از دوران پارینه‌سنگی زیرین و در دوران پارینه‌سنگی زبرین، آستوریاس با نقاشی‌های غار در قسمت شرقی منطقه مشخص می‌شد. در دوره میان سنگی، فرهنگ بومی، فرهنگ آستوریاس توسعه یافت و بعدها، با معرفی عصر برنز، خرسنگ‌ها و گورپشته‌ها ساخته شدند. در عصر آهن، قلمرو تحت تأثیر فرهنگی سلت‌ها قرار گرفت. مردمان محلی سلت‌ها، معروف به آستورها، از قبایلی مانند لوگون‌ها، پسیکوها و دیگران تشکیل شده بودند که کل منطقه را با کاستروها (شهرهای تپه‌ای مستحکم) پر می‌کردند. امروزه نفوذ فرهنگ سلتی آستور در نام‌های مکان‌ها، مانند نام رودخانه‌ها و کوه‌ها همچنان ادامه دارد.

با فتح آستوریاس توسط رومیان تحت فرمان آگوستوس (۲۹–۱۹ پیش از میلاد)، این منطقه وارد تاریخ ثبت شده شد. رومیان بر آستورها تسلط یافتند، اما هرگز به‌طور کامل قادر به فتح آن نشدند. پس از چندین قرن بدون حضور خارجی، آنها در طول تهاجمات ژرمن‌ها در اواخر قرن چهارم پس از میلاد از احیای کوتاهی برخوردار شدند، در طول قرن پنجم پس از میلاد در برابر حملات سوئبی‌ها و ویزیگوت‌ها مقاومت کردند و اما با حمله مورها به اسپانیا به پایان رسید. با این حال، همان‌طور که برای رومیان و ویزیگوت‌ها بود، مورها نیز قلمرو کوهستانی را به راحتی فتح نمی‌کردند، و سرزمین‌های امتداد ساحل شمالی اسپانیا هرگز بخشی از اسپانیای اسلامی نشدند. با آغاز حملات مورها در قرن هشتم، این منطقه به پناهگاهی برای اشراف مسیحی تبدیل شد و در سال ۷۲۲، یک پادشاهی مستقل بالفعل به نام پادشاهی آستوریاس  تأسیس شد که قرار بود مهد اولیه بازپس‌گیری اندلس  شود.

در قرن دهم، پادشاهی آستوریاس جای خود را به پادشاهی لئون داد و در قرون وسطی انزوای جغرافیایی این قلمرو، ارجاعات تاریخی را کمیاب کرد. از طریق شورش شاهزاده هنری (بعدها انریکه دوم، پادشاه کاستیا) در قرن چهاردهم، شاهزاده آستوریاس تأسیس شد. مشهورترین طرفداران استقلال گونزالو پلاز و ملکه اوراکا بودند که در عین پیروزی‌های قابل توجهی، در نهایت توسط نیروهای کاستیایی شکست خوردند. آستوریاس پس از ادغام با پادشاهی اسپانیا، اشراف بلندپایه‌ای را در اختیار دربار اسپانیا قرار داد و نقش مهمی در استعمار آمریکا ایفا کرد. از سال ۱۳۸۸، وارث تاج و تخت کاستیا (بعدها اسپانیا) به عنوان شاهزاده (یا شاهزاده خانم) آستوریاس نامیده می‌شود. در قرن شانزدهم، جمعیت برای اولین بار به یکصدهزار نفر رسید و در یک قرن دیگر این تعداد به دلیل ورود ذرت آمریکایی دو برابر شد.

## زبان‌ها
تنها زبان رسمی در استان زبان اسپانیایی است. در این استان علاوه بر اسپانیایی زبان بومی منطقه بنام زبان آستوریایی نیز رواج دارد که در حدود چهارصد هزار تن گویشور دارد. در مناطق شرقی این استان زبان اوناویایی نیز بکار گرفته می‌شود.

## جاذبه‌های گردشگری

Image:Somiedo.jpg|دریاچه سمیدو (Somiedo)
Image:TraditionalHorreo.jpg|خانه سنتی در استان
Image:Francisco de Goya y Lucientes - Gaspar Melchor de Jovellanos.jpg|ژولانوس (Jovellanos)، نویسنده و فیلسوف اسپانیایی[//upload.wikimedia.org/wikipedia/en/0/02/NE_800ad.jpg آسیای نزدیک در ۸۰۰ میلادی، به همراه نقشه آستوریاس]
ساحل برای شنا

## منابع
* ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخه ۶ فوریه ۲۰۰۸

## پانویس


رده:اسپانیای سبز
رده:استان‌های اسپانیا
رده:دومین سطح کد جغرافیایی اتحادیه اروپا
رده:کشورها و سرزمین‌های سلتی‌زبان
رده:بخش‌های خودمختار اسپانیا
رده:ناحیه‌های معدن‌کاری زغال‌سنگ در اسپانیا
کاستیا-لا مانچا

**کاستیا-لا مانچا**  یکی از ۱۷ بخش خودمختار اسپانیا است. پایتخت آن تولدو است.

* استان کوئنکا
* استان آلباسته
* استان سیوداد رئال
* استان گوادالاخارا
* استان تولدو

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخه ۷ فوریه ۲۰۰۸

رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۸۲ (میلادی)
رده:کاستیا-لامانچا
رده:بخش‌های خودمختار اسپانیا
رده:دومین سطح کد جغرافیایی اتحادیه اروپا
کاستیا و لئون

**کاستیا و لئون**  یکی از ۱۷ بخش خودمختار اسپانیا و بزرگ‌ترین آن‌ها است.

این بخش بر پایه منطقه‌های تاریخی کاستیا قدیم و لئون تشکیل شده‌است.

این بخش مساحت ۹۴۲۲۳ کیلومترمربع از خاک اسپانیا را پوشش می‌دهد و دارای ۲/۵ میلیون نفر جمعیت (سال ۲۰۰۵) می‌باشد.

پایتخت آن بالادولید است.

## تقسیمات

این بخش از نه استان تشکیل شده‌است که عبارتند از:

* استان لئون
* استان پالنسیا
* استان بورگس
* استان سویا
* استان زامورا
* استان والادلید
* استان سگوبیا
* استان سالامانکا
* استان آویلا

راست|320px|thumb

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:کاستیا و لئون
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۸۳ (میلادی)
رده:بخش‌های خودمختار اسپانیا
رده:دومین سطح کد جغرافیایی اتحادیه اروپا
رده:کاستیا
اکسترمادورا

**اکسترمادورا** (؛ ؛ ؛ Fala: *Extremaúra*) یک بخش‌های خودمختار اسپانیا از اسپانیا می باشد. پایتخت آن مریدا و بزرگترین شهر آن باداخوس می باشد. قرار گرفته شده در قسمت  مرکزی-غربی شبه جزیره ایبری، از قسمت شرق به غرب توسط رودخانه های تاگوس و رود گوادیانا گذر می کند. جامعه خودمختار توسط دو منطقه بزرگترین استان اسپانیا ایجاد گردیده است: کاسرس و باداخوز. 
اکسترمادورا از قسمت غرب با پرتغال و با جوامع خودمختار کاستیل و لئون قسمت(شمال)، کاستیا-لا مانچا قسمت(شرق) و اندلس قسمت(جنوب) هم مرز می باشد.

این یک ناحیه اساسی برای حیات وحش می باشد، به اختصاص با ذخیره‌گاه مهم در مونفراکونه، که در سال ۲۰۰۷ به عنوان پارک ملی گزینش گردید، و پارک طبیعی رودخانه بین‌المللی تاگوس ("پارک طبیعی بین المللی تاگوس"). سازمان اجرایی ناحیه ای که از جانب رئیس‌جمهور اکسترمادورا پیشوایی می گردد، مفصل اکسترمادورا نام برده می‌شود.

روز اکسترمادورا در تاریخ ۸ سپتامبر ضیافت گرفته می شود.  این روز مقارن است با ضیافت کاتولیک بانوی ما گوادالوپ.

این ناحیه که دارای مازاد انرژی کبیر و میزبان ذخایر لیتیوم می باشد، در خط مقدم برنامه های اسپانیا برای گذار انرژی و کربن زدایی قرار دارد.

بندانگشتی|right

## منابع

* ویکی‌پدیای اسپانیایی، بازیابی ۰۱ می ۲۰۰۸

رده:اکسترمادورا
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۸۳ (میلادی)
رده:بخش‌های خودمختار اسپانیا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۸۳ (میلادی) در اسپانیا
رده:دومین سطح کد جغرافیایی اتحادیه اروپا
رده:زبان اکسترامادورایی
گالیسیا (اسپانیا)

**گالیسیا** (به اسپانیایی: Galicia) یکی از بخش‌های خودمختار اسپانیا است و در شمال غرب شبه‌جزیره ایبری واقع شده‌است. پایتخت آن شهر باستانی و مذهبی سانتیاگو د کمپوستلا است. گالیسیا از سوی شرق با مناطق خودمختار «کاستیا و لئون» و «آستوریاس» و از سوی جنوب با کشور «پرتغال» هم‌مرز می‌باشد.

زبان‌های رسمی گالیسیا زبان اسپانیایی و زبان گالیسی هستند و زبان‌های دیگری مانند فالا و لئونی نیز در این منطقه رواج دارند.

گالیسیا کشوری با فرهنگ و آداب «سلتی» است. از هنگام به دست آوردن خودمختاری در سال ۱۹۷۸ گالیسیا توسط دولت این منطقه (Xunta de Galicia) اداره می‌شود.

## آب و هوا
آب و هوای این منطقه با شرایط جوی اقیانوس اطلس پیوندی مستقیم دارد؛ معتدل و به شدت مرطوب است. بارانهای شدید از ویژگی‌های خاص این منطقه می‌باشد. میانگین دمای هوا در ساحل دریا در لاکرونیا ۱۳٬۸ درجه سانتیگراد و در ویگو ۱۴٬۷ درجه است. در کوهپایه میانگین دمای هوا در سال حدود ۱۴ درجه و در مناطق کوهستانی مانند «پدرافیتا دو کابریرو» ۸ درجه است. میانگین میزان بارش سالیانه در گالیسیا حدود ۱۴۰۵ لیتر بر هر متر مربع برآورد شده‌است. شمال غرب گالیسیا با داشتن میانگین ۱۵۰ روز بارندگی در سال پر باران‌ترین بخش کّل اسپانیا می‌باشد.

## تقسیمات
این بخش از چهار استان تشکیل شده‌است که عبارتنداز:
* استان لاکرونیا
* استان لوگو
* استان اورنسه
* استان پونتودرا

## اقتصاد
گالیسیا یک منطقه با کنتراست اقتصادی بسیار بالاست. ساحل غربی گالیسیا با شهرهای بندری بزرگ مانند "ویگو" و صنایع دریائی و ماهیگیری مرفه و جمعیت آن رو به افزایش است. با این حال مناطق داخلی گالیسیا ("اورنسه" و "لوگو") با زمین‌های کوچک کشاورزی از نظر اقتصادی وابستگی کامل به کشاورزی دارند و از نظر اقتصادی ضعیف هستند. با این همه صنایع گردشگری رو به رشد، جنگلداری پایدار و کشاورزی ارگانیک توانسته‌اند بدون به خطر انداختن منابع طبیعی و فرهنگ‌های محلی در رشد اقتصادی گالیسیا سهیم باشند.

اقتصاد گالیسیا به صورت سنتی بر ماهیگیری و کشاورزی استوار است و در مقایسه با مناطق دیگر اسپانیا مهم‌ترین منبع درآمد گالیسیا ماهیگیری است. بر همین اساس آژانس کنترل شیلات اروپا در «ویگو» مستقر است.

با این همه از سال ۲۰۰۲ بخش خدمات با شاغل کردن بیش از ۵۸۲۰۰۰ نفر از کّل جمعیت کارگری (۱۰۷۲۰۰۰ نفر) بزرگ‌ترین بخش اقتصادی گالیسیا به‌شمار می‌رود.

صنایع بزرگ گالیسیا شامل کشتی‌سازی ("ویگو" و "فرول")، صنایع نساجی و سنگ (کارخانجات گرانیت در "لاکرونیا") می‌باشند.

## جمعیت
بر اساس سرشماری سال ۲۰۱۴ جمعیت گالیسیا ۲۷۴۸۶۹۵ نفر می‌باشد که ۵۱٬۷٪ آن را زنان و ۴۸٬۳٪ را مردان تشکیل می‌دهند.

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی
* ویکی‌پدیای اسپانیایی

## پیوند به بیرون

* تصاویری از ایالت گالیسیا

رده:اسپانیای سبز
رده:بخش‌های خودمختار اسپانیا
رده:دومین سطح کد جغرافیایی اتحادیه اروپا
گالیسیا
رده:ملت‌های سلتی
رده:منطقه‌های اروپا دارای زبان‌های رسمی چندگانه
مورسیا

**مورسیا** یا **مورثیا** یا **مرسیه** یکی از ۱۷ بخش خودمختار اسپانیا است و یکی از ۵۰ استان آن است.

## جغرافیا
پایتخت بخش خودمختار و مرکز استان مورسیا است.

این استان ۴۶ دهستان دارد.

نام کامل رسمیِ این منطقه **جامعهٔ خودمختار بخش مورثیا**  است.

برخلاف دیگر بخش‌های خودمختار اسپانیا که چندین استان را دربرمی‌گیرند، این بخش از یک استان تشکیل شده است.

270px|thumb|right|بخش خودمختار مورسیا


رده:استان‌های اسپانیا
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۸۲ (میلادی)
رده:بخش‌های خودمختار اسپانیا
رده:دومین سطح کد جغرافیایی اتحادیه اروپا
مورسیا (شهر)

**مورسیا**  شهری در منطقه خودمختار مورسیا در کشور اسپانیا است.

## وجه تسمیه
منابع عربی و اسلامی نام این شهر را مُرسیه گفته‌اند. بنیادگذار این شهر عبدالرحمن داخل نام داشت.

## مشاهیر
* محی‌الدین ابن عربی (۱۱۶۵–۱۲۴۰)، اندیشمند صوفی)).
* دیگو دساودرا فاخاردو (۱۵۸۴–۱۶۴۸)، نویسنده و دیپلمات.
* فرانسیسکو سالزیو (۱۷۰۷–۱۷۸۳)، پیکرتراش در سبک باروک.
* خوزه مونیینو، کنت فلوریدابلانکا (۱۷۲۸–۱۸۰۸)، سیاست‌مدار و وزیر شارل سوم شاه اسپانیا.
* خوآن دلا سیروا (۱۸۹۵–۱۹۳۶) مخترع هواچرخ.
* فرانسیسکو سانچز باوتیستا (۱۹۲۵-)ٔ شاعر.

## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۷ آوریل ۲۰۰۷.


رده:بنیان‌گذاری‌های سده ۹ (میلادی) در اسپانیا
رده:شهرهای اسپانیا
رده:شهرهای دانشگاهی در اسپانیا
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در سده ۹ (میلادی)
رده:مورسیا
نابارا

**نابارا** (به اسپانیایی: Navarra) یکی از ۱۷ بخش خودمختار اسپانیا و یکی از ۵۰ استان آن است.

پایتخت بخش خودمختار و مرکز استان، پامپلونا است.

این استان ۲۷۲ دهستان دارد.

جشن‌های ۱۰ روزهٔ سن فرمین یکی از معروف‌ترین جشن‌های دنیاست که همه ساله از ۱۷ ژوئیه شروع و به مدت ۱۰ روز ادامه پیدا می‌کند.

در این جشن با رها کردن گاو در خیابان‌های شهر به جشن و پایکوبی می‌پردازند.

طبق آمار به دست آمده از سال ۱۹۲۴ تا سال ۲۰۰۸، ۱۳ نفر بر اثر برخورد با گاوهای خشمگین جان خود را از دست داده‌اند.

## نگارخانه

File:Escudo Navarra diseño 1910.svg|
File:Escudo de Navarra II República.svg|
File:Escudo de Navarra con laureada.svg|


## منابع

* هفته نامه همشهری جوان شماره ۱۷۵

رده:نابارا
رده:استان‌های اسپانیا
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۸۲ (میلادی)
رده:بخش‌های خودمختار اسپانیا
رده:دومین سطح کد جغرافیایی اتحادیه اروپا
رده:شهرهای دانشگاهی در اسپانیا
رده:منطقه‌های اروپا دارای زبان‌های رسمی چندگانه
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۸۲ (میلادی) در اسپانیا
مادرید (بخش خودمختار)

**مادرید** (تلفظ اسپانیایی: کُمونیداد دِ مادرید Comunidad de Madrid) یکی از ۱۷ بخش خودمختار اسپانیا است و پایتخت آن مادرید است.  



پرونده:Madrid (autonomous community) coa.svg|
پرچم شهر مادرید


## پیوند به بیرون

* http://www.madrid.org/cs/Satellite?pagename=ComunidadMadrid/Home

رده:مادرید (بخش خودمختار)
رده:استان‌های اسپانیا
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۸۳ (میلادی)
رده:بخش‌های خودمختار اسپانیا
جزایر بالئاری

**جزایر بالئار** ، مجمع‌الجزایری در غرب دریای مدیترانه و نزدیک به ساحل شرقی شبه‌جزیرهٔ ایبری است

یکی از ۱۷ بخش خودمختار اسپانیا و یکی از ۵۰ استان آن به‌شمار می‌آید.

پایتخت این استان پالما د مایورکا و ۶۷ دهستان دارد.

این منطقه شامل جزیره‌های مایورکا و مینورکا، ایبیزا، فورمنترا و چند جزیرهٔ کوچک دیگر است که همه از مناطق گردشگری مشهور اروپا هستند.


Baleares-rotulado.png|جزایر بالئاری


## منابع

رده:استان‌های اسپانیا
رده:جزایر بالئارس
رده:جزیره‌های اسپانیا
رده:جغرافیای جنوب غرب اروپا
رده:دریای بالئار
رده:دومین سطح کد جغرافیایی اتحادیه اروپا
رده:کشورها و سرزمین‌های کاتالان‌زبان
رده:مجمع‌الجزایر اسپانیا
رده:منطقه‌های اروپا دارای زبان‌های رسمی چندگانه
رده:بخش‌های خودمختار اسپانیا
رده:جغرافیای اروپا
مالاگا

**مالاگا**  شهری است در بخش خودمختار اندلس در جنوب کشور اسپانیا مرکز شهرستانی به همین نام. این شهر با جمعیت ۵۶۱۲۵۰ خود در سال ۲۰۰۷ ششمین شهر پرجمعیت سراسر اسپانیاست.

مالاگا در منتهی‌الیه غرب دریای مدیترانه و در ۱۰۰ کیلومتری تنگهٔ جبل الطارق واقع شده‌است. منابع عربی و اسلامی نام این شهر را ملاقه و مالقه گفته‌اند. مالاگا یکی از بنادر پرتردد اروپا است. نقاش و مجسمه‌ساز، پابلو پیکاسو، شاعر عبری و فیلسوف یهودی سلیمان بن گابیرول و بازیگر آنتونیو باندراس در مالاگا به دنیا آمدند.

## تاریخ
تاریخ مالاگا حدود ۲۸۰۰ سال را در بر می‌گیرد و آن را به یکی از قدیمی‌ترین شهرهای اروپا و یکی از قدیمی‌ترین شهرهای دائماً مسکونی در جهان تبدیل می‌کند. به گفته بیشتر پژوهندگان، این شهر حدود ۷۷۰ پیش از میلاد توسط فنیقی‌ها و به نام مالاکا تأسیس شد. از قرن ششم قبل از میلاد، این شهر تحت هژمونی کارتاژ باستان بود و از سال ۲۱۸ پیش از میلاد تحت حکومت جمهوری روم و سپس امپراتوری مالاکا (لاتین) قرار گرفت. پس از سقوط امپراتوری و پایان حکومت ویزیگوت‌ها، به مدت ۸۰۰ سال با نام عربی‌شده مالقة زیر حکومت اسلامی بود، اما در سال ۱۴۸۷، شاه کاستیل در بحبوحه جنگ غرناطه کنترل را به دست آورد. بقایای باستان‌شناسی و بناهای تاریخی دوران فنیقی، رومی، عربی و مسیحی، مرکز تاریخی شهر را به یک «موزه باز» تبدیل کرده است که تاریخ نزدیک به سه‌هزارساله این شهر را به نمایش می‌گذارد.

## اقتصاد
مهم‌ترین بخش‌های تجاری در مالاگا گردشگری، ساخت و ساز و خدمات فناوری هستند، اما بخش‌های دیگری مانند ترابری و تدارکات شروع به گسترش کرده‌اند. مالاگا به‌عنوان مرکز فناوری تجمیع‌شده عمل می‌کند و شرکت‌ها عمدتاً در پارک فناوری مالاگا (پارک فناوری اندلس) متمرکز شده‌اند. این شهر میزبان بزرگترین بانک منطقه، یونیکاجا، است و چهارمین شهر اسپانیا از نظر فعالیت اقتصادی پس از مادرید، بارسلون و والنسیا است. از نظر حمل و نقل، مالاگا توسط فرودگاه مالاگا-کاستا دل سول و بندر مالاگا خدمات‌رسانی می‌شود، در حالی که شهر از سال ۲۰۰۷ به شبکه راه آهن پرسرعت متصل است.

## منابع

رده:مالاگا
رده:محوطه‌های باستان‌شناختی یونان باستان در اسپانیا
رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در اسپانیا
رده:بنیان‌گذاری‌های سده ۸ (پیش از میلاد)
رده:بنیان‌گذاری‌ها در سده ۸ (پیش از میلاد) در اسپانیا
رده:جوامع تاریخی یهودیت
رده:شهرداری‌های استان مالاگا
رده:شهرها و شهرک‌های بندری مدیترانه‌ای در اسپانیا
رده:شهرهای اسپانیا
رده:شهرهای باستانی
رده:شهرهای دانشگاهی در اسپانیا
رده:گردشگری در اسپانیا
رده:محوطه‌های رومی در اسپانیا
رده:مستعمره‌های فینیقیه در اسپانیا
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در سده ۸ (پیش از میلاد)
رده:مناطق مسکونی در امپراتوری بیزانس
رده:مناطق مسکونی ساحلی در اسپانیا
نیم‌کره جنوبی

بندانگشتی|150px|تصویر عمودی لامبرت از نیم‌کرهٔ جنوبی زمین
**نیمکرهٔ جنوبی** نیمی از سطح هر سیاره است که از استوای سیاره در طرف جنوب قرار دارد.

در نیمکرهٔ جنوبی زمین خشکی‌ها و جمعیت بسیار کمتر از نیمکرهٔ شمالی است.

## کشورهای نیم‌کره جنوبی
### کشورهای آفریقای
;کاملاً در نیم‌کره جنوبی
* آفریقای جنوبی
* آنگولا
* بوتسوانا
* بوروندی
* تانزانیا
* رواندا
* زامبیا
* زیمبابوه
* سوازیلند
* سیشل
* کومور
* لسوتو
* ماداگاسکار
* مالاوی
* موریس (جزیره)
* موزامبیک
* نامیبیا

;بیشتر در نیم‌کره جنوبی
* جمهوری دموکراتیک کنگو
* جمهوری کنگو
* گابن

;قسمتی در نیم‌کره جنوبی
* اوگاندا
* سائوتومه و پرینسیپ
* سومالی
* کنیا
* گینه استوایی

### کشورهای آسیایی
;کاملاً در نیم‌کره جنوبی
* تیمور شرقی
;بیشتر در نیم‌کره جنوبی
* اندونزی
;قسمتی در نیم‌کره جنوبی
* مالدیو

### کشورهای اقیانوسیه‌ای
;کاملاً در نیم‌کره جنوبی
* نیوزلند
* استرالیا
* پاپوآ گینه نو
* تونگا
* نیوکالدونیا
* جزایر سلیمان
* ساموآ
* فیجی
* ناورو
* تووالو
* وانواتو

;بیشتر در نیم‌کره جنوبی
* کیریباتی

### کشورهای آمریکای جنوبی
;کاملاً در نیم‌کره جنوبی
* اوروگوئه
* آرژانتین
* بولیوی
* پاراگوئه
* پرو
* شیلی

;بیشتر در نیم‌کره جنوبی
* اکوادور
* برزیل

;قسمتی در نیم‌کره جنوبی
* کلمبیا

## منابع

Wikipedia contributors, "Southern Hemisphere," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Southern_Hemisphere&oldid=192801902 (accessed February 20, 2008).

رده:نیم‌کره‌های زمین
رده:نیم‌کره جنوبی
مریدا

**مِریدا** (در اسپانیایی: Mérida) مرکز ناحیه خودگردان اکسترمادورا در کشور اسپانیا است. شهر مریدا در استان باداخوس واقع شده و در سال ۲۰۰۲ میلادی ۵۰٬۷۰۰ نفر جمعیت داشت.

شهر مریدا در سال ۲۵ میلادی با نام امِریتا آگوستا بنا به فرمان سزار آگوستوس بنا شد. بنای این شهر برای پاسبانی از یک گردنه و پل بر روی رودخانه گوادیانا بود.

## منابع

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، "[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Mérida,_Spain&oldid=61959548 Mérida]"، ویکی‌پدیای انگلیسی، (نسخه ۱۶ ژوئیه ۲۰۰۶).

رده:مریدا
رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در اسپانیا
رده:اسپانیا در سده ۱ (پیش از میلاد)
رده:بنیان‌گذاری‌ها در سده ۱ (پیش از میلاد) در اروپا
رده:بنیان‌گذاری‌ها در سده ۱ (پیش از میلاد) در اسپانیا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۵ (پیش از میلاد)
رده:بنیان‌گذاری‌های دهه ۲۰ (پیش از میلاد) در امپراتوری روم
رده:بنیان‌گذاری‌های سده ۱ (پیش از میلاد) در امپراتوری روم
رده:تماشاخانه‌های رومی در اسپانیا
رده:شهرداری‌ها در استان باداخس
رده:شهرها و شهرک‌های امپراتوری روم در اسپانیا
رده:شهرهای اسپانیا
رده:مناطق مسکونی در استان باداخس
استوا

بندانگشتی|چپ|300px|خط استوا.
[بندانگشتی|300px|کشورهایی که خط استوا از آن‌ها می‌گذرد (رنگ قرمز) و کشورهایی که [نصف‌النهار مبدأ از آن‌ها می‌گذرد (آبی).]]

**اِستِوا**  یا **هموگار** نام خطی فرضی است که کرهٔ زمین را به دو بخش نیمکره شمالی و نیمکره جنوبی تقسیم می‌کند.
فاصلهٔ نقاط بر روی خط استوا از قطب‌های شمال و جنوب به یک اندازه است. خط استوا مبدأ عرض جغرافیایی و درجهٔ آن صفر می‌باشد. ۹۰ درجهٔ عرض جغرافیایی به سمت شمال خط استوا و ۹۰ درجهٔ دیگر آن به سوی جنوب خط استوا کشیده شده است. در کرهٔ زمین، هر یک از این عرض‌ها به فاصله‌های برابر قرار گرفته و به‌طور میانگین هر درجهٔ آن معادل ۱۱۱/۰۴۲ کیلومتر یا ۶۹ مایل محاسبه شده است.

خط استوای زمین همچنین بزرگ‌ترین (طولانی‌ترین) مدار زمین و برابر با طول جغرافیای کره زمین با درازای ۴۰٬۰۷۶ کیلومتر است. هر اندازه به سوی شمال یا جنوب خط استوا برویم، محیط عرض جغرافیایی کوچکتر می‌شود تا اینکه در نقطهٔ قطب به درجهٔ صفر می‌رسد. سطح کرهٔ زمین در خط استوا به مقدار ۴۰٬۰۰۰ کیلومتر در شبانه‌روز حرکت می‌کند. این به‌معنای سرعتی برابر ۱٬۶۷۰ کیلومتر بر ساعت است. این سرعت از تقسیم محیط کرهٔ زمین در خط استوا (حدود ۴۰٬۰۷۰ کیلومتر) بر تعداد ساعات شبانه‌روز (۲۴) محاسبه می‌شود.

## در ادبیات فارسی
نام خط استوا در فارسی کاربردی دیرینه دارد و در اشعار فارسی نیز دیده می‌شود.

نمونه از خاقانی:

از نظامی:

از سعدی:

از منوچری:

## محصولات
در منطقه استوایی، کشت قهوه و کائوچو رواج دارد. چرا که این مناطق محیط بسیار مناسبی برای کشت این محصولات هستند و می‌توان گفت که مواد اولیهٔ بیشتر شرکت‌های مشهور تولید قهوهٔ جهان، در این مناطق وجود دارد و این کارخانه‌ها در مناطق استوایی دارای مزارع انحصاری هستند. در آغاز قرن نوزدهم میلادی هم کشورهای استعمارگر از این مسئله و سود زیادی که در کشت قهوه و کائوچو در این مناطق وجود دارد با خبر بودند. از همین رو در آن سال‌ها بخش زیادی از جنگل‌های استوایی را با آتش زدن یا قطع کردن درختان از بین بردند و به مزارع تبدیل کردند.

## گذر از مناطق

## منابع

رده:دستگاه مختصات سماوی
رده:ژئودزی
رده:سامانه موقعیت‌یاب جهانی
رده:عرض‌های جغرافیایی
رده:مدارگان
رده:ناوبری
مجمع‌الجزایر مالایی

بندانگشتی|چپ|270px|مجمع‌الجزایر مالایی
**مجمع‌الجزایر مالایی** نام گروه بزرگی از جزیره‌ها در جنوب شرقی آسیا، بین هندوچین و استرالیا است.

این مجمع‌الجزایر بزرگ‌ترین گروه از جزیره‌ها در جهان است و بیش از ۱۳ هزار جزیره از اندونزی و در حدود ۷ هزار جزیره از فیلیپین را شامل می‌شود.
در محل، این منطقه را بیشتر با نام «هند شرقی» می‌نامند.
گاه گینه نو را نیز بخشی از این مجمع‌الجزایر به‌شمار می‌آورند.

## منابع

رده:جزیره‌های جنوب شرق آسیا
رده:مجمع‌الجزایرهای جنوب شرق آسیا
رده:مجمع‌الجزایرهای اقیانوس آرام
رده:مجمع‌الجزایرهای اقیانوس هند
رده:مجمع‌الجزایرهای بین‌المللی
رده:ناحیه دریایی جنوب شرق آسیا
رده:منطقه‌های اقیانوسیه
ایرلند

**ایرلند** سومین جزیرهٔ بزرگ اروپا و بیست و دومین جزیرهٔ بزرگ جهان است که در شمال غربی اروپا قرار دارد و شامل جمهوری ایرلند و ایرلند شمالی است. در شرق جزیرهٔ ایرلند، جزیرهٔ بریتانیا قرار دارد و دریای ایرلند در میان این دو جزیره قرار گرفته است. نام کشور در زبان اصلی‌شان ایر (Eire) است و همچنین از ملیت‌شان با عنوان ایرین (Eireann) یاد می‌کنند.

جمعیت این جزیره کمی بیش از ۹ میلیون نفر است که از این تعداد ۷٬۴ میلیون نفر در جمهوری ایرلند ساکن‌اند.

از دیدگاه سیاسی جمهوری ایرلند پنج ششم از جزیره را در اختیار دارد. یک ششم بقیهٔ جزیره را ایرلند شمالی تشکیل می‌دهد که جزئی از کشور پادشاهی متحده است.

## نگارخانه

پرونده:Causeway-code_poet-4.jpg|
پرونده:Klosteranlage_Skellig_Michael.jpg|
پرونده:Newgrange_ireland_750px.jpg|


## جستارهای وابسته
* ایرلند شمالی
* جمهوری ایرلند
* ایرلندی‌ها
* ماده‌های ۲ و ۳ قانون اساسی ایرلند

## منابع
### پانویس

### منابع
* 
* 
* 

رده:اروپای شمالی
رده:اروپای غربی
*
رده:جزیره‌های بین‌المللی
رده:ملت‌های سلتی
رده:مناطق تقسیم‌شده
رده:ویکی‌سازی رباتیک
بورنئو

**جزیرهٔ بورنئو** سوّمین جزیرهٔ بزرگ جهان است که حدود ۷۴۳۳۳۰ کیلومتر مربّع وسعت دارد و در مرکز شبه جزیره مالایا و اندونزی واقع است. بورنئو بخشی از منطقهٔ آسیای جنوب شرقی به‌شمار می‌رود.

جزیرهٔ بورنئو از نظر سیاسی بین کشورهای اندونزی، مالزی و برونئی تقسیم شده‌است و تنها جزیره‌ای در جهان است که بین سه کشور تقسیم شده‌است.

دولت اندونزی در ۸ نوامبر سال ۲۰۲۲ اعلام کرد به خاطر آلودگی هوا در پایتخت کنونی(جاکارتا) می‌خواهد پایتخت را به جزیره بورنئو انتقال دهد.

[بندانگشتی|راست|250px|[کوه کینبالو]]

## منابع

* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Borneo&oldid=184851142 Wikipedia_contributors, "Borneo," Wikipedia, The_Free_Encyclopedia, (accessed_January_18, 2008).]

رده:بورنئو
رده:جزایر سوندای بزرگ
رده:جزیره‌های برونئی
رده:جزیره‌های بین‌المللی
رده:جزیره‌های مالزی
رده:کالیمانتان
رده:مناطق تقسیم‌شده
رده:ناحیه دریایی جنوب شرق آسیا
سنگ‌نگاری

**سنگ‌نگاری** یا **پتروگرافی** شاخه‌ای از سنگ‌شناسی (پترولوژی) است که در آن منشأ سنگ‌ها، به‌ویژه فرایند تشکیل آن‌ها، مورد مطالعۀ علمی قرار می‌گیرد. سنگ‌نگاری بخشی از سنگ‌شناسی است که به توصیف ویژگی‌های سنگ‌های سازندهٔ زمین می‌پردازد و به منشأ و خاستگاه آن‌ها کاری ندارد. این مطالعات در واقع آغازگر سنگ‌شناسی است که در ادامه به دلیل و نحوهٔ تشکیل سنگ‌ها منتهی می‌شود که در سنگ‌زایی مورد مطالعه قرار می‌گیرد. در مقایسه، می‌توان سنگ‌شناسی را به علم مکانیک تشبیه کرد که به دو شاخهٔ سینماتیک و دینامیک تفکیک می‌شود. در این مقایسه، سنگ‌نگاری معادل سینماتیک، و سنگ‌زایی معادل دینامیک است.

## منابع

رده:روش‌ها و اصول باستان‌شناسی
رده:سنگ‌شناسی
رده:کانی‌شناسی نوری
تیمز

**تیمز**  رودی است در جنوب انگلستان به طول ۳۴۶ کیلومتر که عمده شهرتش به دلیل عبور از شهر لندن است. این رود از شهرهای آکسفورد، ریدینگ و وینزر نیز گذشته و در انتها به دریای شمال می‌ریزد. این رود شاه‌راه اصلی بین لندن و وستمینستر در سده‌های ۱۷ و ۱۸ میلادی بوده است. تا قبل از سال ۱۸۱۴ در طی عصر یخبندان کوچک این رود بارها در فصل زمستان دچار یخ‌زدگی می‌شده است ولی پس از آن و به دنبال گرم شدن هوا دیگر هیچ‌گاه به‌طور کامل یخ نزده است. در سال ۱۸۲۵ و به دنبال ساختن پل لندن به دلیل کمتر بودن تعداد پایه‌های پل جدید جریان آب در این رود سریعتر شده است و بیش از پیش مانع یخ زدن آب این رود شده است. در سدهٔ ۱۸ و به دنبال تبدیل لندن به یک مرکز مهم اقتصادی امپراتوری بریتانیا، این رودخانه یکی از پر رفت‌وآمدترین شریان‌های آبی در جهان بوده است.
بندانگشتی|Puente de la Torre, Londres, Inglaterra, 2014-08-11, DD 092
پل‌ها و تونل‌های بسیاری از عرض این رود گذشته و شمال و جنوب لندن را به هم پیوند می‌دهند.

## نگارخانه


پرونده:Thames map.png|رود  تیمز در جنوب انگلستان


## جستارهای وابسته
* لندن، انتاریو
* بریتانیا
* انگلستان
* لندن
* سیتی لندن
* لندن بزرگ
* پل لندن

## منابع

* سایت تور مجازی لندن
* 

## پیوند به بیرون

تیمز
رده:جاذبه‌های گردشگری لندن
رده:دریای شمال
رده:رودهای آکسفوردشر
رده:رودهای اسکس
رده:رودهای بارکشر
رده:رودهای باکینگهام‌شر
رده:رودهای بریتانیا
رده:رودهای ساری (انگلستان)
رده:رودهای کنت
رده:رودهای گلاسترشر
رده:رودهای لندن
رده:رودهای ویلتشر
شبه‌قاره هند

**شبه‌‌قارهٔ هندوستان** بخش شبه‌جزیره‌ای جنوب آسیا است. این شبه‌قاره در برگیرندهٔ کشورهای هند، پاکستان، بنگلادش، نپال، بوتان، مالدیو، سری‌لانکا و گاه میانمار (برمه) و نیمه از پاکستان امروزی ( هنپک) است.

از دید جغرافیایی شبه‌قاره بودن آن به این خاطر است که بر صفحهٔ زمین‌ساختی که در شکل قابل مشاهده است، جدا از قارهٔ آسیا قرار دارد.

گاهی به‌جای اصطلاح شبه‌قارهٔ هند از اصطلاح جنوب آسیا استفاده می‌شود و منظور از این دو اصطلاح، یک ماهیت است. هرچند اصطلاح دوم بار سیاسی دارد و شامل کشورهای ویتنام، بوتان، بنگلادش، پاکستان می‌شود.

## نام
بر اساس فرهنگ لغات انگلیسی آکسفورد، شبه‌قاره (Subcontinent) قسمتی از یک قاره است که از نظر سیاسی، جغرافیایی و فرهنگی دارای تفاوت است. اصطلاح شبه‌قارهٔ هند به‌طور خاص در امپراتوری بریتانیا رایج بوده‌است.

## نگارخانه

پرونده:Himalaya-formation.gif|نحوهٔ جابه‌جایی شبه‌قارهٔ هند بین ۲۰ تا ۵۰ میلیون سال پیش
پرونده:Partition of India 1947 it.svg|تقسیم هند در سال ۱۹۴۷
پرونده:Indischer Subkontinent.svg|کشورهای شبه‌قاره هند
پرونده:South Asia map.jpg|تصویربرداری ماهواره‌ای از شبه‌قاره هند


## جستارهای وابسته
* تاریخ ایرانیان در شبه‌قاره هند
* سرایندگان ایرانی در شبه‌قاره هند
* القاعده در شبه‌قاره هند
* حکومت بریتانیا بر شبه‌قاره هند
* جادهٔ گرند ترانک

## منابع


رده:جغرافیا
رده:جغرافیای آسیا
رده:جغرافیای جنوب آسیا
رده:جنوب آسیا
رده:زمین‌شناسی آسیا
رده:زمین‌شناسی هند
رده:شبه‌جزیره‌های آسیا
رده:قاره‌ها
رده:منطقه‌های آسیا
داهومی

**داهومی** یک پادشاهی در غرب آفریقا که امروزه در درون مرزهای کشور بنین قرار گرفته و از سال ۱۶۰۰ تا ۱۹۰۴ به حیات خود ادامه داد.

## منابع

Wikipedia contributors, "Dahomey," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Dahomey&oldid=194550521 (accessed March 7, 2008).

رده:داهومی
رده:آفریقای غربی فرانسه
رده:انحلال‌های ۱۹۰۴ (میلادی) در آفریقا
رده:ایالات آفریقا پیش از استعمار
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۶۰۰ (میلادی)
رده:ایالت‌ها و قلمروهای منحل‌شده در ۱۹۰۰ (میلادی)
رده:ایالت‌ها و قلمروهای منحل‌شده در ۱۹۰۴ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۶۰۰ (میلادی) در آفریقا
رده:بنیان‌گذاری‌های سده ۱۷ (میلادی) در داهومی
رده:فرمانروایان پیشین
رده:پادشاهی‌های گذشته آفریقا
رده:ال‌جی‌بی‌تی در آفریقا
رده:ال‌جی‌بی‌تی در بنین
رده:کشورهای پیشین در آفریقا
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در سده ۱۷ (میلادی)
رده:پادشاهی‌های پیشین
شهر تونس

**شهر تونِس**، پایتخت کشور تونس است. این شهر در شمال شرقی کشور تونس قرار دارد. همچنین این شهر یک شهر بندری و ساحلی است. همچنین این شهر مهم‌ترین و پرجمعیت‌ترین شهر این کشور است.

جمعیت این شهر در سال ۲۰۰۳ برابر با ۶۹۹٬۷۰۰ بوده و مرکز استان تونس نیز هست.

شهر تونس در انتهای خلیج تونس قرار گرفته است.

## تاریخچه
شهر تاریخی کارتاژ (غرطاجنه در منابع عربی و اسلامی) نزدیک این شهر بوده است.

شهر تونس در سده پنج هجری (۱۳ میلادی) پایتخت دولت حفصی شمال آفریقا شد و تبدیل به یک کانون بازرگانی در دریای مدیترانه گشت.

در سال ۱۵۳۴ میلادی عثمانیان به سرکردگی بارباروس خیرالدین پاشا تونس را اشغال کردند ولی از سال ۱۵۹۱ حکومت محلی به گونه‌ای مستقل از استانبول عمل می‌کرد.

در سال ۱۸۸۱ شهر تونس بدست فرانسویان افتاد و در معماری آن دگرگونی بزرگی پیش آمد. از پایان ۱۹۴۲ تا میانه‌های ۱۹۴۳ شهر تونس در دست نیروهای متفقین بود.

## کوی‌ها و اماکن مهم
بندانگشتی|170px
* خیابان حبیب بورقیبه، اصلی‌ترین خیابان پایتخت
* دانشگاه و مسجد زیتونه
* دروازه علیوه
* دروازه الفّله
* دروازه سعدون
* دروازه سویقه
* بلودر (Belvédère)، از حومه‌های شمال شهر، دارای باغ وحش
* کرانه دریاچه تونس
* کوی گل‌ها
* کوی باغچه‌ها
* المنازه و المنار
* العمران
* لکانیا
* صیقلیه کوچک
* مونفلوری (Montfleury)
* مونپلزیر (Montplaisir)
* موتولویل (Mutuelleville)
* دماغه طابیه
* سیدی حسین
* موزه ملی باردو

## نگارخانه

File:Panorama-tunis01.JPG|
File:Katedra--sw-wincentego.jpg|
File:Porte-de-france.jpg|


## منابع

* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Tunis&oldid=191613219 Wikipedia contributors, "Tunis," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed February ۱۹، ۲۰۰۸).]

رده:بنیان‌گذاری‌ها در هزاره ۲ (پیش از میلاد) در آفریقا
رده:بنیان‌گذاری‌های سده ۷ (میلادی)
رده:پایتخت فرهنگ عربی
رده:پایتخت‌های آفریقا
رده:تونس (شهر)
رده:تونس
رده:جنگ‌های بربری
رده:شبکه شهرهای خلاق یونسکو
رده:شهرها و شهرک‌های بندری مدیترانه‌ای در تونس
رده:شهرهای تونس
رده:شهرهای دارای میراث جهانی یونسکو
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در هزاره ۲ (پیش از میلاد)
رده:مناطق مسکونی در استان تونس
رده:میراث جهانی در تونس
هیسپانیولا

**هیسپانیولا** دومین جزیره از لحاظ وسعت و جمعیت از جزایر آنتیل در دریای کارائیب است که بین کوبا در غرب و پورتوریکو در شرق واقع شده است.

بندانگشتی|راست|260px
کریستف کلمب در ۵ دسامبر ۱۴۹۲ و در سفر دومش در ۱۴۹۳ به این جزیره قدم گذاشت و با کشف دنیای جدید، اولین مستعمره اسپانیا در آمریکا را بنیان گذاشت. در تمامی چهار سفر او تنها از این جزیره بازدید کرد. واسکو نونز ده بالبوآ نیز اینجا زندگی می‌کرد.

این جزیره به‌طور مشترک متعلق به هائیتی و جمهوری دومینیکن است. یک سوم غربی متعلق به هائیتی است و دو سوم شرقی متعلق به جمهوری دومینیکن.

نام بومی این جزیره آییتی («سرزمین کوه‌های بلند») است که به رشته کوه هیسپانیولا و قله‌های بلند آن اشاره دارد. اما در عصر معاصر، این ژان ژاک دسالین، انقلابی هائیتی، بود که این نام را برای اشاره به جمهوری هائیتی به کار برد.

## منابع

Wikipedia_contributors, "Hispaniola," Wikipedia, The_Free_Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Hispaniola&oldid=206390035 (accessed_April_30, 2008).

رده:آنتیل بزرگ
رده:بوم‌ناحیه‌های آب شیرین
رده:جزایر کارائیب
رده:جزیره‌ها
رده:جزیره‌های بین‌المللی
رده:جزیره‌های جمهوری دومینیکن
رده:جزیره‌های هائیتی
رده:کارائیب فرانسه
رده:مناطق تقسیم‌شده
هیسپانیولا
جیبوتی (شهر)

شهر بندری **جیبوتی** پایتخت جمهوری جیبوتی است. این شهر دقیقاً در آنچه شاخ آفریقا محسوب می شود قرار دارد. و دارای بیش از ۶۵۰ هزار نفر جمعیت است که عمده جمعیت جمهوری جیبوتی را تشکیل می دهد. همچنین مساحت آن نیز طبق مقایسه حدوداً دو برابر شهر مشهد در ایران است! این شهر، بندری به خلیج عدن دارد. از آنجایی که در این خلیج تقریباً بیشتر از هر جایی، دزدان دریایی تردد دارند‌؛ دولت جیبوتی در آب های سرزمینی این کشور و خصوصاً شهر جیبوتی، نیروی گارد ساحلی و تفنگداران دریایی ارتش خود را مستقر کرده است. تاکنون این دزدان چندین بار به نزدیکی آب های جیبوتی آمده‌اند و با گارد ساحلی جیبوتی درگیری های شدیدی داشته اند. بخش عمده این شهر در شبه جزیره‌ای است که خلیج عدن را از خلیج تاجوره تمایز می دهد.
     

## تاریخچه
شهر جیبوتی در سال ۱۸۸۸ به عنوان یک بندر توسط فرانسوی‌ها بنیاد شده.

در سال ۱۸۹۱ یکی از سفرنامه‌ها گزارش می‌دهد که شهر جیبوتی دچار بحران هویت بوده است زیرا «پایتختی سکونتی و یکجانشینی برای قومی کوچ‌نشین است، شهری آفریقایی که مانند یک شهر اروپایی طراحی شده، نوعی هنگ‌کنگ فرانسوی در کنار دریای سرخ».

## '''جغرافیا'''
امروزه ۶۵۰٬۰۰۰ نفر جمعیت دارد.
این شهر در شبه جزیره‌ای قرار دارد که خلیج عدن را از خلیج تاجوره جدا می‌کند.

## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی.

رده:اقیانوس هند
رده:بنادر و لنگرگاه‌های اقیانوس هند
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۸۸ (میلادی) در آفریقا
رده:پایتخت‌های آفریقا
رده:جیبوتی
رده:دولت‌شهرها
رده:شهر جیبوتی
رده:شهرهای بندری آفریقا
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۸۸ (میلادی)
رده:مناطق مسکونی در جیبوتی
رده:مناطق مسکونی ساحلی در جیبوتی
رده:منطقه‌های جغرافیایی جیبوتی
خلیج گینه

چپ|310px
چپ|310px
**خلیج گینه** خلیج بزرگی از اقیانوس اطلس در جنوب غربی قاره آفریقا است.
این خلیج مرکز جغرافیایی زمین به‌شمار می‌آید زیرا طول و عرض جغرافیایی در آن هر دو صفر هستند. (خط استوا و نصف‌النهار مبدأ در اینجا به هم می‌رسند).

نام این خلیج به منطقه گینه اشاره دارد که در دوره‌ای نامی کلی برای نواحی جنوبی‌تر در غرب آفریقا بود. ریشهٔ این نام از زبان مردم بربر شمال آفریقا گرفته شده‌است.

خلیج گینه تورفتگی وسیعی از اقیانوس اطلس در سمت غربی قاره آفریقا است. خلیج بنین در شمال غرب و خلیج بانیدر شمال شرق را می‌توان از زیرمجموعه‌های خلیج گینه در نظر گرفت. تورفتگی اقیانوس اطلس در این ناحیه شامل مجموعه‌ای از جزایر آتشفشانی است که بخشی از یک منطقه گسلی به‌شمار می‌آیند؛ گسلی که شامل کوه کامرون و کوه‌های آداماوا نیز می‌شود.

رشته‌جزایر آتشفشانی در خلیج گینه از شمال غرب به جنوب شرق عبارتند از: بیوکو، پرنسیپ، سائوتومه و آنوبون. جزیره دیگر در خلیج گینه، کوریسکو است که در سواحل گابن و گینه استوایی قرار دارد.

از جمله رودخانه‌های زیادی که به خلیج گینه می‌ریزند می‌توان به نیجر، ولتا و ساناگا اشاره کرد. رود نیجر، به ویژه، مقدار زیادی رسوبات آلی را طی میلیون‌ها سال ته‌نشین کرده‌است که در نهایت مقدار بسیار زیادی نفت تولید می‌کند. از این رو این منطقه به عنوان یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین مناطق استخراج نفت جهان شناخته می‌شود.

کشورهای زیر، از غرب تا جنوب شرقی، با خلیج گینه هم‌مرزند یا قرار دارند:
* 24 px ساحل عاج
* 24 px غنا
* 24 px توگو
* 24 px بنین
* 24 px نیجریه
* کامرون
* 24 px گینه استوایی
* 24 px  سائوتومه و پرنسیپ 
* 24 px گابن

## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۲۶ اکتبر ۲۰۰۶.


رده:پهنه‌های آبی آفریقا
رده:پهنه‌های آبی بنین
رده:پهنه‌های آبی توگو
رده:پهنه‌های آبی غنا
رده:پهنه‌های آبی کامرون
رده:پهنه‌های آبی گابن
رده:پهنه‌های آبی گینه استوایی
رده:پهنه‌های آبی نیجریه
رده:جغرافیای آفریقا
رده:خلیج‌ها
رده:دریاهای اقیانوس اطلس
رده:زمین‌چهرهای آفریقا
رده:اطلس حاره‌ای
دریاچه ژنو

[بندانگشتی|چپ|270px|دریاچهٔ ژنو در [مونترو]]
**دریاچه لِمان** یا **دریاچهٔ ژنو** ،  یا ،  دریاچه‌ای در شمال رشته کوه‌های آلپ بوده و در مرز دو کشور سوئیس و فرانسه قرار دارد. دریاچه ژنو یکی از بزرگ‌ترین دریاچه‌های اروپای غربی بشمار می‌آید.
شهرهای ژنو، لوزان، مونترو و ووه سوئیس و فرانسه در ساحل این دریاچه قرار دارند. این دریاچه از زیباترین جاذبه‌های گردشگری در مرز دو کشور سوئیس و فرانسه بشمار می‌رود. قسمتی از شمال کوه‌های آلپ از دریاچهٔ ژنو به خوبی دیده می‌شود. شصت درصد از دریاچه متعلق به سوئیس(۳۴۵.۳۱ کیلومتر مربع) و چهل درصد(۲۳۴.۷۱ کیلومتر مربع) به فرانسه تعلق دارد. این دریاچه عمیق بزرگترین دریاچه در مسیر رود رون است.

## نگارخانه
بندانگشتی|وسط|600px|

File:People bathing in Lake Geneva, Vaud Canton, with Jura Mountains in background, 1968.png
File:Montreux, Switzerland.JPG|
File:Lavaux Alpes et Lac léman.jpg|
File:Geneva Lac Leman.jpg|
File:The Lady of the Lake.jpg|


## منابع

رده:جاذبه‌های گردشگری کانتون ژنو
رده:جغرافیای کانتون ژنو
رده:دریاچه لمان
رده:دریاچه‌های اوت سووآ
رده:دریاچه‌های بین‌المللی اروپا
رده:دریاچه‌های سوئیس
رده:دریاچه‌های فرانسه
رده:دریاچه‌های کانتون ژنو
رده:دریاچه‌های کانتون وله
رده:دریاچه‌های کانتون وو
رده:گردشگری در رون-آلپ
رده:مرز سوئیس و فرانسه
رده:مناطق کنوانسیون رامسر در سوئیس
رده:مناطق کنوانسیون رامسر در فرانسه متروپل
دریای سرخ

**دریای سرخ** *(به [[عربی]]: البحرالاحمر)* خلیجی از اقیانوس هند است که میان شبه‌جزیرهٔ عربستان و شمال شرقی قارهٔ آفریقا قرار دارد. دهانهٔ باب‌المندب آن را به اقیانوس هند پیوند می‌دهد. کانال سوئز در شمال آن را به دریای مدیترانه وصل می‌کند. همسایگان این دریا کشورهای عربستان سعودی، یمن، جیبوتی، اریتره، سودان، مصر،فلسطین( اسرائیل )و اردن می‌باشند. این دریا حد فاصل میان دو قارهٔ آسیا و آفریقا است.
مساحت آن ۴۳۸٬۰۰۰ کیلومتر مربع است که از این حیث پانزدهمین دریای جهان به‌شمار می‌رود. دریای سرخ حدود ۲٬۲۵۰ کیلومتر طول دارد و وسیع‌ترین قسمت آن ۳۵۵ کیلومتر پهنا دارد. عمیق‌ترین نقطهٔ آن حدود ۳۰۴۰ متر عمق دارد و عمق متوسط این دریا ۴۹۰ متر است. دریای سرخ از طریق کانال سوئز به دریای مدیترانه و از طریق باب‌المندب (تنگه مندب) با خلیج عدن و اقیانوس هند ارتباط دارد. همچنین خلیج عقبه در دریای سرخ واقع شده است.
پیشتر به این دریا، دریای قلزم گفته می‌شد. آن را ***دریای عرب *** (به عربی: بحر العربی) و دریای حجاز نیز می‌نامیدند.
بندانگشتی|500x500پیکسل|دریای سرخ که دریای عرب نامیده شده در دریای اریترا ''Periplus of the Erythraean Sea''.

## نام

بیشتر دریاها به دلیل بازتابش رنگ آسمان به رنگ آبی هستند و به همین دلیل وقتی دریا طوفانی است به رنگ خاکستری دیده می‌شوند. اما دو دریا در حالت عادی به رنگ آبی نیستند یکی دریای سیاه که تقریباً سیاه دیده می‌شود و یکی هم دریای سرخ است. در دریای سرخ مقادیر زیادی از نوعی جلبک به نام خاک‌اره دریایی اریتره وجود دارد که مرگ آن‌ها رنگ دریا را به رنگ قهوه‌ای مایل به سرخ درمی‌آورد. هرچند که معمولاً دریا به رنگ آبی–سبز تیره است.
با توجه به اینکه رنگ هر شیئی بر اثر بازتابش نور مشخص می‌شود، بنابراین ترکیبات موجود در آب می‌توانند طیف‌های خاصی از نور را باز تابانند. از این‌رو چون آب خالص بی‌رنگ است، رنگ آن تابع مواد معلق در آن است.

## پانویس

## پیوند به بیرون
* Red Sea Coral Reefs
* Red Sea Photography

رده:بوم‌ناحیه‌های دریایی
رده:پهنه‌های آبی آسیا
رده:پهنه‌های آبی آفریقا
رده:جاذبه‌های گردشگری مصر
رده:جغرافیای شرق آفریقا
رده:جغرافیای غرب آسیا
رده:خلیجک‌ها
رده:خلیجک‌های آسیا
رده:خلیج‌های اقیانوس هند
رده:دره کافتی بزرگ آفریقا
سرخ
رده:دریاهای آسیا
رده:دریاهای آفریقا
رده:دریاهای یمن
دریای سرخ
رده:شاخ آفریقا
رده:کانال سوئز
رده:مرز اریتره و سودان
رده:مرز سودان و مصر
رده:مرز عربستان سعودی و یمن
رده:مکان‌های غواصی
کمشک

**کمشک** روستایی که مرکز دهستان فرامرزان بخش جناح شهرستان بستک استان هرمزگان ایران است.
در ۷۲ کیلومتری جنوب غربی بستک واقع شده‌است.

## محدوده کمشک
محدوده کمشک از شمال به گری رودخانه (کال و پس بند) و گردنه خنجو وزین الدینی و سپس بخش اشکنان شهرستان لامرد استان فارس، از جنوب به کوه دوک، از مغرب به کوه کمشک  و از سمت مشرق به روستای گچویه و کنارسیاه محدود می‌گردد.

## جمعیت
جمعیت این روستا بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت آن ۳٬۶۳۵ نفر (۹۳۲ خانوار)
بوده‌است. که از اهل سنت و از شاخه شافعی هستند یعنی از پیروان امام محمد ادریس شافعی می‌باشند و به زبان اچمی با گویش محلی صحبت می‌کنند.
و دارای دفتر پست ، برق ، لوله‌کشی آب ، استخر شنا ، سالن های ورزشی سرپوشیده ، زمین چمن مصنوعی ، پارک ، دفتر ثبت احوال ، مرکز نیکوکاری کمیته امداد ، درمانگاه ، رادیولوژی ، دندان پزشکی ، تلفن ، بانک ، آب‌انبار ، برکه ، دبستان ، مدرسه راهنمایی و دبیرستان است، نه باب مسجد دارد.

## قنات
دارای دو رشته قنات جاری یکی قنات کوران ۳۰۰ من (۱۲۰۰ کیلو) و از دیگری قنات لاور لب شور ۲۰۰ من (۸۰۰۰ کیلو) زراعت می‌شود. آب زیر زمینی اش شیرین است.
حدود ۸۰۰۰ اصله نخل دیم و ۱۰۰۰۰ من (۴۰۰۰۰کیلو) زمین دیم دارد.
قناتهای کمشک از قدیمیترین قنات‌های استان هرمزگان می‌باشد.

## آرامگاه
آرامگاه سید محمد سیدکامل پیر در کمشک واقع است.

## پانویس

## فهرست منابع و مآخذ
* محمدیان، کوخردی، محمد، * «شهرستان بستک و بخش کوخرد» *، ج۱. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۵ میلادی.
* عباسی، قلی، مصطفی، * «بستک وجهانگیریه»، * چاپ اول، تهران: ناشر: شرکت انتشارات جهان معاصر، سال ۱۳۷۲ خورشیدی.
* سلامی، بستکی، احمد. * (بستک در گذرگاه تاریخ) * ج۲ چاپ اول، ۱۳۷۲ خورشیدی.
* نگاره‌ها از: احمد سلمان گوده‌ای و محمد محمدیان کوخِردی.
* بالود، محمد. * (فرهنگ عامه در منطقه بستک) * ناشر همسایه، چاپ زیتون، انتشار سال ۱۳۸۴ خورشیدی.
* مهندس: موحد، جمیل. *(بستک و خلیج فارس)* چاپ اول، تهران: سال انتشار ۱۳۴۳ خورشیدی.
* بالود، محمد. * (فرهنگ عامه در منطقه بستک) * ناشر همسایه، چاپ زیتون، انتشار سال ۱۳۸۴ خورشیدی.
* الکوخردی، محمد، بن یوسف، *(کُوخِرد حَاضِرَة اِسلامِیةَ عَلی ضِفافِ نَهر مِهران Kookherd, an Islamic District on the bank of Mehran River)* الطبعة الثالثة، دبی: سنة ۱۹۹۷ للمیلاد.
* بختیاری، سعید، * «اتواطلس ایران» *، “ مؤسسه جغرافیایی وکارتگرافی گیتاشناسی، بهار ۱۳۸۴ خورشیدی.
* چمن پیرا، ناصر پاییز ۱۳۷۴ خورشیدی.
* محمد، صدیق «تارخ فارس» صفحه‌های (۵۰ ـ ۵۱ ـ ۵۲ ـ ۵۳)، چاپ سال ۱۹۹۳ میلادی.
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhai Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)

رده:بخش جناح
رده:روستاهای شهرستان بستک