open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
احمد تگودار

**سلطان احمد تگودار** پس از پدرش هولاکوخان و برادرش اباقا سومین پادشاه سلسلۀ ایلخانان ایران بود. او در ابتدا یک مسیحی نسطوری بود اما بعداً به دین اسلام (مذهب تسنن) گروید، خود را احمد نامید و به سنت پادشاهان مسلمان خود را سلطان نامید. او برخلاف اخلافش و نیز برخلاف رای و نظر امیران و بزرگان مغول دشمنی و جنگ با مملوکان مصر را ادامه نداد و برای سلطان مملوک پیام دوستی فرستاد. همین کار باعث تضعیف جایگاه او نزد بزرگان مغول شد. ارغون فرزند اباقا که از ابتدا مدعی جدی تاج و تخت ایلخانی بود دست به شورش نهاد و با پشتیبانی امرا و بزرگان مغول تگودار را به زیرآورد و برتخت او نشست و تگودار که پیشتر در راه تثبیت قدرتش یکی از شاهزادگان مغول به نام قونقورتای را به قتل رسانده بود، به همین جرم محاکمه و در بیست و ششم جمادی‌الاول ۶۸۳ ه‍.ق /۱۲۸۴ م. با شکستن کمرش اعدام شد. این نوع اعدام برای ریخته نشدن خون بزرگان مغول انجام می‌شده‌ است.

## خانواده
**همسران**
* توکوز خاتون، از قبیلهٔ قنقرات
* آرمینی خاتون، از قبیلهٔ قنقرات
* بایتگین خاتون، دختر حسین آغا
* توداگو خاتون، دختر موسی کورکان
* ایل قتلق خاتون، دختر کینگشو
* تودای خاتون (ازدواج ۶ آوریل ۱۲۸۴)، بیوهٔ اباقا خان
* قورقوچین آگاچی، مادر نوقاچی
* قونقورچین آگاچی، مادر کلتورمیش خاتون

**پسران**
* قپلان‌چی - از آرمینی خاتون
* ارسلان‌چی - از آرمینی خاتون
* نوقاچی - از قورقوچین آگاچی

**دختران**
* کوچوک خاتون - از توکوز خاتون، ازدواج با الیناق
* کونچاک خاتون - از آرمینی خاتون، ازدواج با ایرینجین (پسر ساروچا آغا)
* چچک خاتون - از آرمینی خاتون، ازدواج با بوراچو (پسر دورابای)
* مینو خاتون - از آرمینی خاتون، ازدواج با جندان (پسر گارای باورچی)
* سیلون خاتون - از توگادو خاتون، ازوداج با قراچه
* کلتورمیش خاتون - از قونقورچین آگاهچی، ازدواج نخست با شادای (پسر بوغو)، ازدواج دوم با توغان (پسر شادای)

## جستارهای وابسته
* ایلخانان مغول

## منابع

* تاریخ ایران کمبریج، جلد پنجم از آمدن سلجوقیان تا فروپاشی دولت ایلخانان، جی.آ. بویل، انتشارات امیرکبیر

رده:اعدام‌شدگان سده ۱۳ (میلادی)
رده:ایلخانیان
رده:بورجیگین
رده:حاکمان ایلخانی
رده:حکم‌رانان آسیا در سده ۱۳ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۱۲۸۴ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۶۸۳ (قمری)
رده:مسلمانان امپراتوری مغول
رده:مسیحیان مسلمان‌شده
رده:مغول‌ها
رده:نوادگان چنگیز خان
رده:نوکیشان مسلمان
رده:زادگان دهه ۱۲۴۰ (میلادی)
امیدرضا میرصیافی

**امیدرضا میرصیافی** فعال فرهنگی و وبلاگ‌نویس ایرانی بود که توسط دادگاه انقلاب ایران به اتهام توهین به روح‌الله خمینی و علی خامنه‌ای به دو سال حبس محکوم گردید.
و در زندان اوین و در سن ۲۸ سالگی درگذشت.

## معرفی
امیدرضا میرصیافی متولد ۱۲ مرداد ۱۳۵۹ نویسنده وبلاگ «روزنامه‌نگار» و تهیه‌کننده مقاله در زمینه هنر موسیقی و مصاحبه با هنرمندان برای رادیو زمانه و همچنین برنامه «سیری در ادبیات آهنگین ایران» بود. برنامه‌ای که به وسیلهٔ تورج نگهبان تهیه و از طریق شبکه‌های ماهواره‌ای پخش می‌شد. امیدرضا همچنین سابقه همکاری با: «روزنامه جوان» (۲۰۰۵ تا ۲۰۰۶) – «روزنامه آینده نو» (۲۰۰۷) – «رادیو همصدا در سوئد» (۲۰۰۴ تا ۲۰۰۶) «رادیو زمانه» (۲۰۰۷) – «سایت هنر و موسیقی» (۲۰۰۴ تا ۲۰۰۷) را در کارنامه کاری خود دارد.

وی به‌دلیل مطالبی که در وبلاگ «روزنامه‌نگار» (آرشیو بلاگ) منتشر ساخته بود ۳ اردیبهشت ۱۳۸۷ دستگیر و پس از طی ۴۱ روز بازداشت با وثیقه ۱۰۰ میلیون تومانی آزاد گردید. وی در آبان همان سال از سوی دادگاه انقلاب به اتهام فعالیت تبلیغی علیه نظام به شش ماه زندان، و به اتهام توهین به رهبر قبلی و فعلی جمهوری اسلامی به دو سال حبس محکوم گردید.

## مرگ در زندان اوین
وی در ۲۸ اسفند ۱۳۸۷ در زندان اوین و در سن ۲۸ سالگی درگذشت. «مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران» علت درگذشت وی را «فشار روانی و عدم دریافت کمک‌های پزشکی» اعلام کردند. اندکی پیش از این نیز، امیر حشمت ساران، زندانی سیاسی دیگر، در زندان گوهردشت درگذشته بود.

سازمان گزارشگران بدون مرز یک هفته پس از درگذشت وی با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد:
به گفته این سازمان گزارش‌های که حاکی از قتل وی در زندان است. به گفته گزارشگران بدون مرز همچنین مقامات زندان درخواست کالبد شکافی را که از سوی وکیل او مطرح شده بود را رد کرده و جسدش را بلافاصله دفن کردند.

برادر وی نیز وضعیت جسد او را این‌گونه توصیف می‌کند:

## تناقضات
مقام‌های ایرانی تاکنون رسماً در مورد مرگ امیدرضا میرصیافی اظهار نظر نکرده و به درخواست تحقیقات دربارهٔ مرگ وی پاسخ نداده‌اند.

## پانویس

## ویدئوها
http://www.youtube.com/watch?v=A_pad3VCxRE

## جستارهای وابسته
* رسیدگی قوه قضائیه ایران به موارد ترور و شکنجه
* ستار بهشتی

## پیوند به بیرون
* وبلاگ امیدرضا میر صیافی
* گزارش پزشکی مرگ امیدرضا میرصیافی در زندان اوین
* نامه وبلاگ نویسان به خامنه‌ای در مورد مرگ امید رضا میرصیافی

رده:درگذشتگان ۲۰۰۹ (میلادی)
رده:درگذشتگان در زندان اهل ایران
رده:روزنامه‌نگاران اهل ایران
رده:روزنامه‌نگاران درگذشته در حبس
رده:روزنامه‌نگاران فرهنگی اهل ایران
رده:زندانیان اهل ایران
رده:زندانیان درگذشته در زندان‌های ایران
رده:وبلاگ‌نویسان اهل ایران
رده:جان‌باختگان اعتراضات ایران
رده:محکومان به تبلیغ علیه نظام در ایران
رده:محکومان به توهین به رهبری در ایران
رده:جان‌باختگان اعتراضات در ایران
شورای فرهنگی بریتانیا در تهران

**شورای فرهنگی بریتانیا در تهران** نهادی نیمه دولتی زیر نظر شورای فرهنگی بریتانیا است که در باغ قلهک تهران قرار دارد. این مؤسسه فرهنگی فعالیت خود را از سال ۱۹۴۲ در تهران آغاز کرد. فعالیت این نهاد در ایران تا انقلاب سال ۱۳۵۷ ایران ادامه داشت. پس از انقلاب این نهاد موفق شد کار خود را از سال ۲۰۰۱ از سر گیرد. به گفتهٔ مقامات بریتانیایی در سال ۲۰۰۸، ۱۳۰۰۰ ایرانی از خدمات این مجموعه استفاده کرده‌اند.

## تعطیلی اجباری
پس از روی کار آمدن دولت محمود احمدی‌نژاد روابط ایران با کشورهای غربی به تیرگی گرایید و به گفته مقامات انگلیسی دولت ایران از تمدید ویزای کارکنان بریتانیایی این مجموعه نیز خودداری کرد.

اندکی پس از آغاز به کار تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی که با واکنش شدید دولت محمود احمدی‌نژاد مواجه شد، ۱۶ نفر پرسنل ایرانی این مجموعه به نهاد ریاست جمهوری احضار و تهدید شدند تا از سمت خود کناره‌گیری کنند. بدین ترتیب فعالیت این مرکز در ایران از ابتدای سال ۲۰۰۹ با فشار دولت ایران متوقف شد.

سخنگوی دولت احمدی‌نژاد گفت: «چنین شورایی مجوز نداشته و در پروتکل همکاری سفارتخانه‌ها نیز نبوده‌است». وی همچنین تهدید اتباع ایرانی فعال در این مرکز را رد نکرد و گفت: «مسائل اتباع ایرانی مربوط به حاکمیت کشور است و حاکمیت کشور می‌تواند در مورد اتباعش تصمیم بگیرد».

## منابع

## پیوند به بیرون
*وب‌سایت شورای فرهنگی بریتانیا

رده:روابط ایران و بریتانیا
حامد نیک‌پی

**حامد نیک‌پی** (زادهٔ ۲۰ مهر ۱۳۵۶) خواننده سبک تلفیقی، نوازنده، آهنگساز و مجری ایرانی است. او از اوایل دههٔ هشتاد شمسی (۲۰۰۰ میلادی) در زمینهٔ موسیقی تلفیقی فعالیت می‌کند.

او در موسیقی فیلم مهمان مامان نوازندگی عود را بر عهده داشته‌است.

علاوه بر این در اجرای موسیقی نمایش‌هایی چون سیاوش خوانی و گل و قداره حضور داشته‌است.

او همچنین در موسیقی فیلم‌ها و سریال‌هایی مانند Sniper: Legacy , Of kings and prophets , 3 hikers, la sentinelle, 11 weeks به عنوان نوازندهٔ سازهای شرقی و خواننده همکاری کرده‌است.

## همکاری با سایر هنرمندان و عضویت در گروه‌های موسیقی
او عضو گروه دف نوازان دالاهو به سرپرستی مسعود حبیبی بوده‌است. حامد نیک‌پی فعالیت در حوزهٔ موسیقی تلفیقی را با همکاری با عماد بنکدار و گروه ساقی آغاز کرد. وی در آلبوم رومی ۱ اثر پدرام درخشانی به عنوان آهنگساز و خواننده حضور داشته‌است. او کنسرت‌های مشترکی را با سوسن دیهیم، فرامرز اصلانی، محسن نامجو و یاسمین لوی اجرا کرده‌است.

## منابع

## پیوند به بیرون
* وبگاه رسمی

رده:آهنگسازان اهل ایران
رده:افراد آمریکایی ایرانی‌تبار
رده:افراد زنده
رده:اهالی تهران
رده:خوانندگان مرد اهل ایران
رده:خوانندگان موسیقی سنتی ایرانی اهل ایران
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه سوره
رده:زادگان ۱۳۵۶
پرچم ارمنستان

**پرچم [[ارمنستان]]**، (به ارمنی: եռագույն؛ *Erraguyn*)، پرچمی افقی متشکل از سه رنگ که در بالا قرمز، آبی در وسط، و نارنجی در پایین است. این پرچم در ۲۴ اوت ۱۹۹۰ به تصویب رسیده است.

## جستارهای ویژه
* فهرست پرچم‌های ارمنستان
* فهرست مقالات مرتبط با ارمنستان

## پیوند به بیرون

* 
* The Evolution of the Armenian Flag
*  Flags of Armenia
* Armenica.org - Symbolic values and information about the Armenian flag and coat of arms

رده:ارمنستان
ارمنستان
رده:پرچم‌ها با صلیب
رده:پرچم‌های ارمنستان
رده:پرچم‌های سه رنگ
رده:پرچم‌های معرفی‌شده‌های ۱۹۱۸ (میلادی)
رده:پرچم‌های معرفی‌شده‌های ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:نمادهای ملی ارمنستان
خاصیت‌های کشسانی عناصر (صفحه اطلاعات)

<< *[[منابع اطلاعاتی عناصر شیمیایی]]*

## مادیولس یانگ

## نسبت پوازی

## Bulk modulus

## مدول کرنش

## یادداشت
All values from CRC refer to room temperature. All values from WebElements presumably are also at room temperature.

## منابع
### WEL
As quoted at http://www.webelements.com/ from these sources:
* A.M. James and M.P. Lord in *Macmillan's Chemical and Physical Data*, Macmillan, London, UK, 1992.
* G.W.C. Kaye and T. H. Laby in *Tables of physical and chemical constants*, Longman, London, UK, 15th edition, 1993.
* G.V. Samsonov (Ed.) in *Handbook of the physicochemical properties of the elements*, IFI-Plenum, New York, USA, 1968.
* D.R. Lide, (Ed.) in *Chemical Rubber Company handbook of chemistry and physics*, CRC Press, Boca Raton, Florida, USA, 79th edition, 1998.
### CRC
As quoted in an online version of:
* David R. Lide (ed), *CRC Handbook of Chemistry and Physics, 84th Edition*. CRC Press. Boca Raton, Florida, 2003; Section 4, Properties of the Elements and Inorganic Compounds; Physical Properties of the Rare Earth Metals
which further refers to:
* Scott, T., in *Handbook on the Physics and Chemistry of Rare Earths*, Vol. 1, Gschneidner, K.A., Jr. and Eyring, L., Eds., North-Holland Physics, Amsterdam, 1978, 591.

رده:خواص شیمیایی
رده:شیمی نظری
دایم (سکه ایالات متحده آمریکا)

بندانگشتی|تصویر یک دایم
**دایم** سکه‌ای در ایالات متحده آمریکا است با ارزش ده سنت یا یک دهم دلار آمریکا. دایم کوچکترین و باریک‌ترین سکه در ایالات متحده است که هنوز در بازار کاربرد دارد.و شخصیت حکاکی شده در جلوی آن تصویر فرانکلین روزولت ۳۲مین رئیس‌جمهور ایالات متحده است.

نسبت فلزهای به کار رفته در آن ۹۱.۶۷ درصد نیکل و ۸.۳۳ درصد مس است.

## پیوند به بیرون
* Official specifications for all U.S. legal tender coins 
* US Dimes by year and type. Histories, facts, photos, and more.

رده:سکه‌های ایالات متحده آمریکا
رده:فرانکلین دلانو روزولت
رده:معرفی‌شده‌های ۱۷۹۶ (میلادی)
آواز نهنگ‌ها

[چپ|بندانگشتی|275px|[نهنگ گوژپشت شناخته شده‌ترین نهنگ آوازخوان است]]
**آواز نهنگ‌ها** صدایی است که نهنگها از خود درمی‌آورند و از آنجایی که این صدا موزون است بدان آواز می‌گویند.

سازوکار این آواز بسیار مشابه دیگر پستانداران دریازی مانند دلفینها و گراز دریایی است. نهنگ‌ها از این آوا برای پیدا کردن جفت خود استفاده می‌کنند و این آوا می‌تواند تا ده‌ها کیلومتر به گوش نهنگ‌های دیگر برسد.

## منابع
* ویکی‌پدیای انگلیسی:

## پیوند به بیرون

* Voices in the Sea که دربردارندهٔ پرونده‌های شنیداری‌ای از آوای نهنگ‌ها و دلفین‌ها و نیز برخی پرونده‌های دیداری-شنیداری تفسیرگرایانه است.

* Cornell University's Bioacoustics Research Program

رده:آواز نهنگ‌ها
رده:آب‌بازسانان
رده:ارتباط جانوران
رده:فرم‌های ترانه
رده:هوش جانوران
اس‌ان ۱۵۷۲

[بندانگشتی|نمایی از بقایای ستارهٔ «اس‌ان ۱۵۷۲» که در پرتوهای ایکس [رصدخانه پرتو ایکس چاندرا دیده می‌شود.]]
**اس‌ان ۱۵۷۲**  یا **ابرنواختر تیکو**  یا **نواختر تیکو**  یا **بی ذات الکرسی** یا ***3C 10*** یک ابرنواختر در صورت فلکی قیفاووس بود که یکی از هشت ابرنواختر دیده شده توسط چشم غیرمسلح انسان در طول تاریخ است. این ابرنواختر برای اولین بار در حدود ۴ نوامبر ۱۵۷۲ رصد شد.

## جستارهای وابسته
* فهرست ابرنواخترهای مهم

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی

## پیوند به بیرون

* solstation.com: Tycho's Star 
* SN 1572، Tycho's Supernova
* The Search for the Companion Star of Tycho Brahe's 1572 Supernova
* cnn.com: Important days in history of universe

رده:۱۵۷۲ (میلادی)
رده:ابرنواخترها
رده:اجرام اچ‌آر
رده:اجرام بایر
رده:باقی‌مانده‌های ابرنواخترها
رده:تیکو براهه
رده:ستاره‌های موجود در فهرست نظرسنجی بن
رده:صورت فلکی ذات‌الکرسی
رده:علم در ۱۵۷۲ (میلادی)
رده:جسم‌های ۳سی
جو مشتری

بندانگشتی|300px|نقشهٔ جو مشتری
**جوّ مشتری** بزرگترین جو سیاره ای در منظومه شمسی است. جو مشتری عمدتاً از هیدروژن مولکولی و هلیوم در نسبت‌های تقریباً خورشیدی تشکیل شده‌است. سایر ترکیبات شیمیایی فقط در مقادیر کم وجود دارند و شامل متان، آمونیاک، سولفید هیدروژن و آب می‌باشند. اگرچه تصور می‌شود که آب در اعماق اتمسفر مشتری قرار دارد، غلظت اندازه‌گیری شده آن بسیار کم است. فراوانی نیتروژن، گوگرد و گازهای نجیب در جو مشتری به شکل ارزش نسبی سه برابر بیشتر از خورشید است.
جو مشتری فاقد حد و مرز درونی (زیرین) مشخص است و به تدریج به درون مایع سیاره منتقل می‌شود. *تروپوسفر*، *استراتوسفر*، *ترموسفر* و *اگزوسفر* از پایین‌ترین به بالاترین لایه‌های جوی مشتری هستند. هر لایه دارای شیب دمایی مشخصی است. پایین‌ترین لایه، تروپوسفر، دارای سیستم پیچیده‌ای از ابرها و مه است که شامل لایه‌هایی از آمونیاک، هیدروسولفید آمونیوم و آب است.

## ترکیب شیمیایی




## منابع
### پانویس

### منابع

* 

رده:مشتری (سیاره)
رده:منظومه شمسی
رده:جو سیارات منظومه شمسی
آغبلاغ کورانلو

**آغبلاغ کورانلو** یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان چاراویماق جنوب شرقی بخش شادیان شهرستان چاراویماق واقع شده‌است.این روستا ۶۳۷ نفر جمعیت دارد.

## منابع

* 

رده:روستاهای شهرستان چاراویماق
اوچبلاغ

اوچبلاغ در تلفظ اوشبیلاغ یکی از روستاهای بخش شادیان شهرستان چاراویماق استان آذربایجانشرقی میباشد.این روستا ۲۹ نفر جمعیت دارد.

## منابع

* 

رده:روستاهای شهرستان چاراویماق
قره‌داش (ماهنشان)

**قره‌داش** یکی از روستاهای استان زنجان است که در دهستان شهرستان پری بخش ماهنشان شهرستان ماهنشان واقع شده‌است.

## منابع

رده:روستاهای شهرستان ماه‌نشان
مسنلو

**مسنلو**(در تلفظ محلی موسینلی)، یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی و در ۲۰ کیلومتری جنوب جاده تهران تبریز در ارتفاع ۱۷۰۰ متری از سطح دریا است که در دهستان چاراویماق شرقی بخش شادیان شهرستان چاراویماق واقع شده‌است.

## موقعیت جغرافیایی
این روستا از شمال به روستای اورتاسو، از جنوب به روستای پاییزگاه، از غرب به روستای بایرام کندی و از شرق به استان زنجان و منطقه حفاظت شده انگوران محدود منتهی می‌شود. به نظر می‌رسد اسم این روستا، از یکی از طوایف اصلی چاراویماق-طایفهٔ موسولانلو- گرفته شده‌است. طایفهٔ موسولانلویکی از چهار طایفهٔ اصلی ساکن در منطقه چاراویماق بوده اند.
میزان 90٪ از جمعیت مسنلو را میلیاردرها تشکیل داده‌اند. امید به زندگی مسنلوها از میانگین جهانی و اروپا بیشتر است. از آنجایی که مردم مسنلو در رفاه به سر می‌برند، میزان بیکاری در این منطقه تنها ۲٪ است. همچنین تحصیلات در مسنلو برای کودکان ۶ تا ۱۶ ساله اجباری است که این امر سبب سواد ۱۰۰درصدی مردمش شده است.

طول و عرض جغرافیایی این روستا نیز به صورت ذیل می‌باشد۳۶٫۹۹۸۹۸۸ و ۴۷٫۳۹۲۲۷۳

[موقعیت جغرافیایی این روستا http://maps.google.com/maps?f=q&source=s_q&hl=en&geocode=&q=mosenlu,zanjan&aq=&sll=36.830172,48.383102&sspn=0.32921,0.529404&doflg=ptk&ie=UTF8&hq=&hnear=Mosenlu,+Zanjan,+Iran&ll=37.004746,47.355194&spn=0.164229,0.264702&t=p&z=12&lci=com.google.latitudepublicupdates]

## منابع

* 

رده:روستاهای شهرستان چاراویماق
یاربلاغی

**یاربلاغی** یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان چاراویماق شرقی بخش شادیان شهرستان چاراویماق واقع شده‌است.جمعیت این روستا بالغ بر ۳۰۰ نفر میباشد که در فصل های بهار و تابستان به ۴۰۰ نفر هم میرسد.

## شغل
شغل بیشتر اهالی دامداری و کشاورزی میباشد.

## منابع

* 

کپک

رده:روستاهای شهرستان چاراویماق
شالت

**شالِت** ،  نوعی پیاز کوچک است. برگ‌های این گیاه باریک و دراز و گل‌هایش بنفش مایل به قرمزند. گل آذینش خوشهٔ ساده‌است. در حدود ۴۰ گونه از این گیاه شناخته شده که همگی در نواحی معتدل و مناطق مدیترانه‌ای می‌رویند. برخی از گونه‌های شالت را در باغ به عنوان گل زینتی نیز می‌کارند. پیاز این گیاه خوراکی است و در ترشیها و اغذیه بکار می‌رود و بویش از سیر کمتر است. ایتالیایی‌ها از شالت خوراکی‌های گوناگونی می‌پزند و پیازچهٔ آن را در روغن زیتون، کنسرو می‌کنند.

## نام‌ها
نام «شالت» از اشکلون، یک شهر باستانی در کنعانی، می‌آید، جایی که یونانیان دوران کلاسیک معتقد بودند که شالت از آنجا منشأ گرفته است.

اصطلاح شالت معمولاً به شالت قرمز فرانسوی (Allium cepa var. aggregatum یا گروه A. cepa Aggregatum) گفته می‌شود. همچنین برای شالت ایرانی یا موسیر (A. stipitatum) از کوه‌های زاگرس در ایران و عراق، و شالت خاکستری فرانسوی (Allium oschaninii) که به نام گریزل یا «شالت واقعی» نیز شناخته می‌شود، استفاده می‌شود. وحشی از آسیای مرکزی تا جنوب غربی. نام شالت همچنین برای پیازچه در نیو ساوت ولز، استرالیا و در میان مردم انگلیسی زبان در کبک استفاده می‌شود، در حالی که اصطلاح شالت فرانسوی به گیاهی اشاره دارد که در این صفحه به آن اشاره شده است. در اکثر کشورهای انگلیسی‌زبان، این نام با تأکید بر آخرین هجا، sha-lot تلفظ می‌شود، در حالی که در ایالات متحده تأکید بر هجای اول، shall-ət، معمولاً انجام می‌شود.

اصطلاح eschalot که از واژه فرانسوی échalote گرفته شده است، می‌تواند برای اشاره به شالت نیز به کار رود.

بندانگشتی|راست|شالت.

## جستارهای وابسته
* پیاز
* پیاز قرمز
* پیاز زرد
* پیاز سفید
* پیاز ویدالیا
* پیاز درختی

## منابع
* 

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:ادویه‌ها
رده:پیازها
رده:ریشه‌های خوراکی
رده:سبزیجات آسیایی
رده:سبزیجات چندساله
رده:گونه‌های گیاهی نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:گیاهان دارویی
رده:مقاله‌های بدون منبع
رده:والک
منشأ خانواده، مالکیت خصوصی و دولت

***[[خانوادگی|منشأ خانواده]]، [[مالکیت خصوصی]] و [[دولت]]***  رساله‌‌ای است از فریدریش انگلس به سال  ۱۸۸۴.
انگلس در این کتاب، ماتریالیسم تاریخی را برای بررسی شکل‌گیری و تحولات خانواده و پدید آمدن دولت به‌کار می‌گیرد. کتاب تا قسمتی برپایهٔ یادداشت‌ های کارل مارکس بر کتاب *[[باستانی|جامعهٔ باستان]]* اثر لویس مورگان نوشته شده‌است.

## فصل‌های کتاب
فصل اول کتاب به «دوران‌های ماقبل تاریخی فرهنگ» می‌پردازد و دوره‌های «توحش» و «بربریت» را بررسی می‌کند.

فصل دوم کتاب به «خانواده» پرداخته و از بخش‌های «خانوادهٔ همخون، «خانوادهٔ پونالوائی»، «خانوادهٔ یارگیر»، «خانوادهٔ تک‌همسر» تشکیل می‌شود.

فصل‌های سوم تا نهم کتاب به «تیرهٔ ایروکوئی، تیرهٔ یونانی، پیدایش دولت آتن، تیره و دولت در روم، تیره در میان سلتی‌ها و ژرمن‌ها، تشکیل دولت میان ژرمن‌ها، بربریت و تمدن» اختصاص دارند.

پیوست کتاب شامل «یک مورد تازه‌کشف‌شده از ازدواج گروهی» است.

## ترجمهٔ فارسی
ترجمهٔ فارسی این کتاب در ایران ابتدا به‌صورت خلاصهٔ کتاب توسط تقی ارانی در دههٔ ۱۳۱۰ خورشیدی و بعدها به‌طور کامل توسط دکتر خسرو پارسا انجام گرفته‌است. نکتهٔ جالب آن است که مدت‌ها نام مترجم آن به اشتباه مسعود احمدزاده ذکر شده بود. چون این کتاب مدت‌ها به‌صورت «کتاب جلد سفید» کپی می‌شد، صفحهٔ اول نسخهٔ اصلی، که نام مترجم را داشت، گم شده بود و صفحهٔ دوم که مترجم، کتاب را به مسعود احمدزاده تقدیم کرده بود، ناشران را به این اشتباه انداخته بود.

## پانویس

## جستارهای وابسته
* فمینیسم مارکسیستی

## منابع
* 

* Wikipedia contributors، «The Origin of the Family، Private Property and the State،» Wikipedia، The Free Encyclopedia، http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Origin_of_the_Family,_Private_Property_and_the_State&oldid=263599623 (accessed February 8، 2009).

## پیوند به بیرون
* متن کامل ''The Origin of the Family، Private Property and the State''، به انگلیسی در وب‌گاهِ marxists.org
* متن کامل زبان‌اصلیِ آلمانیِ کتاب

رده:فرگشت جامعه‌شناسانه فرهنگی
رده:خانواده
رده:فمینیسم مارکسیستی
رده:کتاب‌های ۱۸۸۴ (میلادی)
رده:کتاب‌های آلمانی
رده:کتاب‌های سیاسی
رده:کتاب‌های غیرداستانی ۱۸۸۴ (میلادی)
رده:کتاب‌های فریدریش انگلس
رده:کتاب‌های فلسفی
رده:کتاب‌های فمینیستی
رده:کتاب‌های کمونیستی
رده:کتاب‌های مارکسیستی
رده:کتاب‌های مردم‌شناسی
رده:کتاب‌های مطالعات زنان
رده:نظریه‌های تاریخ
طلا مدنی

**طلا مدنی** (زاده ۱۳۵۹ در تهران) نقاش و هنرمند ایرانی آمریکایی است که هم‌اکنون در لوس‌آنجلس در کالیفرنیای آمریکا زندگی می‌کند.

## تحصیلات
* *۲۰۰۶*کارشناسی ارشد هنرهای زیبا در نقاشی، دانشکدهٔ هنر دانشگاه یِیل، نیو هِوِن
* ۲۰۰۴: کارشناسی هنرهای زیبا، دانشگاه ایالتی اُرگون، اُرگون
* کارشناسی علوم سیاسی، دانشگاه ایالتی اُرگون، اُرگون

## سبک
مَردها، موتیوهایی هستند که به فراوانی در نقاشی‌های او به چشم می‌خورند. نکته‌ای که حضور فراگیر و غالب بدن زنانه را به عنوان موتیو در نقاشی به چالش می‌کشد. او سبک نقاشی رهایی دارد. کارهایش فیگوراتیو و روایی هستند که اغلب دربردارندهٔ جنبه‌های فتیشی، عجیب و نامأنوس هستند. خیلی وقت‌ها مردانی که در کارهای او به چشم می‌خورند، دلقک گونه و به سخره گرفته‌شده به نظر می‌رسند، و خطوط رهای قلم‌های هنرمند، به علاوهٔ فضای بصری صاف و مسطح کارها، کیفیتی کارتون‌گونه به نقاشی‌های او می‌دهند.

## نمایشگاه‌ها
### ۲۰۱۳
*Rip Image* در موزهٔ هنرهای مدرن مالمو، سوئد

### ۲۰۰۹
*هنر مدرن خاورمیانه* در گالری ساچی لندن (گروهی)

### ۲۰۰۷
*Size Matters: XXL اندازه مهم است:خیلی کوچک-واپسین نقاشی‌های کوچک*، مرکز هنرهای معاصر هودسون ولی، پیکسکیل، ایالات متحده
*Size Matters: XS اندازه مهم است:خیلی کوچک-واپسین نقاشی‌های کوچک*، مرکز هنرهای معاصر هودسون ولی، پیکسکیل، ایالات متحده

### ۲۰۰۵
'نمایشگاه فارغ‌التحصیلان*، گالری گرین، دانشگاه یِیل، ایالات متحده

=== ۲۰۰۳ ===
*نمایشگاه ارشد*، گالری فِیربنکس، دانشگاه اّرگون استیت، اّرگون، ایالات متحده
*نمایشگاه گروهی''، استودیو ۵۸۰، بِند، ایالات متحده

## منابع

رده:افراد آمریکایی ایرانی‌تبار
رده:افراد زنده
رده:اهالی تهران
رده:اهالی نیوهیون، کنتیکت
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه ایالتی اورگن
رده:دانش‌آموختگان کالج هنری ییل
رده:زادگان ۱۳۵۹
رده:زادگان ۱۹۸۱ (میلادی)
رده:نقاشان زن اهل ایران
رده:هنرمندان اهل لس آنجلس
رده:هنرمندان زن اهل ایران
رده:هنرمندان زن سده ۲۱ (میلادی)
استرالوپیتکوس

**آسترالوپیتکوس**  یا **جنوبی‌کَپی**، سردهٔ منقرض‌شده‌ای از انسان‌تباران است.

این سرده به‌سنت شامل انسان‌تبارانی بوده است که ویژگی‌های انسان‌وارانه می‌داشتند، ولی گنجایش جمجمه‌شان کمتر از آن بود که انسان در شمار آیند. سردهٔ پرامردم از این سرده تکامل یافته است. تکامل *[[انسان (سرده)|انسان]]* هم طبق باوری سنتی در دیرین‌مردم‌شناسی از همین سرده بوده است. برخی گونه‌های معروف جنوبی‌کپی از قرار زیر بودند:
* جنوبی‌کپی انامی
* جنوبی‌کپی عفاری
* جنوبی‌کپی آفریقایی
* جنوبی‌کپی گارهی
* جنوبی‌کپی بحرالغزالی

## پانویس


رده:انسان‌تباران
رده:پستانداران پلیستوسن آفریقا
رده:پستانداران پلیوسن آفریقا
رده:پستانداران پیشاتاریخ آفریقا
رده:سرده جنوبی‌کپی
رده:سنگواره‌های توصیف‌شده در ۱۹۲۵ (میلادی)
رده:گونه‌های انتقالی
انگورستان ملک

**انگورستان ملک** مربوط به دوره قاجار است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. انگورستان ملک  در اصفهان، خیابان هشت‌بهشت غربی، خیابان ملک شمالی واقع شده‌است.

## تاریخچه
نام انگورستان ملک‌‏التجار از حاجی محمدابراهیم صدر معروف به ملک‌التجار اصفهان گرفته‌ شده است. گویی محل این بنا در ابتدا تاکستان بزرگی بوده که با گسترش شهرسازی و خیابان‌بندی از میان‌ رفته و قسمت فعلی عمارت باقی‌ مانده، به همین دلیل به انگورستان معروف است. تاریخ تنظیم وقف نامه‌ای که از این خانه در دسترس است به سال ۱۳۴۱ هجری قمری (برابر ۱۳۰۲ خورشیدی) باز می‌گردد. این عمارت برای برگزاری جشن عروسی خانواده‌های کم بضاعت و برگزاری مراسم تعزیه بکار میرفته است که این کار حتی پس از مرگ ملک‌‏التجار هم انجام می‌شده است.

## نگارخانه

-انگورستان ملک.jpg|انگورستان ملک
مهمانخانه انگورستان.jpg|مهمانخانه انگورستان
Malek Vineyard.jpg|پنجره های ارسی
Malek.JPG|نمای داخلی
IMG انگورستان ملک.jpg|
انگورستان ملک.jpg|


## جستارهای وابسته
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اصفهان
رده:آثار ملی ایران
رده:آثار ملی شهر اصفهان
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان اصفهان
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در اصفهان
رده:عمارت‌های تاریخی ایران بر پایه شهرستان
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
ابن سحنون

بندانگشتی
**محمّد بن عبدالسلام، سحنون بن سعید بن حبیب تنوخی قیروانی** مشهور به **ابن سحنون** در سال ۱۹۸ هجری خورشیدی (۲۰۳ قمری/۸۱۹ میلادی) در قیروان تونس، به دنیا آمد و در سال ۲۴۹ هجری خورشیدی در منطقه ساحل از دنیا رفت.

قیروان در زمان ابن سحنون، مرکز دانش‌های اسلامی در شمال آفریقا بود و از همان اواسط سدهٔ یکم هجری، مکتب‌ها و دبستان‌های کودکان در آنجا پدید آمد. او در چنین جامعهٔ متمدنی بزرگ شد و از دانشمندان مصر و حجاز درس آموخت. وی فقه مالکی را از پدرش آموخت و در فن مناظره نیز پیشرفت کرد.

ابن سحنون در حوزه‌های اصول دین، فقه، تاریخ، سیره، و آموزش و پرورش کتاب نگاشته است. او در حیطهٔ آموزش و پرورش، کتاب *آداب المتعلمین* را نوشته است، که نخستین کتاب در این موضوع از مسلمانان می‌باشد.

## منابع

* مولفان حوزه و دانشگاه، *آرای دانشمندان مسلمان در تعلیم و تربیت و مبانی آن* (۴ جلد)، تهران: انتشارات سمت و پژوهشکده حوزه و دانشگاه، ۱۳۷۹ و ۱۳۸۰.
* داغ، محمد، و حفظ الرحمن، و رشید اویمن، *تاریخ تعلیم و تربیت در اسلام*، ترجمهٔ علی‌اکبر کوشافر، انتشارات دانشگاه تبریز، ۱۳۶۹.

رده:اسلام‌شناسان
رده:اسلام‌شناسان مسلمان سده ۹ (میلادی)
رده:الهی‌دانان اهل تونس
رده:امامان اهل تونس
رده:اهالی قیروان
رده:تونس
رده:درگذشتگان ۸۵۴ (میلادی)
رده:زادگان ۷۷۶ (میلادی)
رده:عرب‌های سده ۸ (میلادی)
رده:عرب‌های سده ۹ (میلادی)
رده:فقیهان مالکی اهل تونس
رده:مالکی‌ها
رده:مسلمانان سنی اهل تونس
تارا رید

**تارا دانا رید** ، (زاده ۸ نوامبر ۱۹۷۵) بازیگر و مدل آمریکایی است. رید در نمایش‌های تلویزیونی چون روزهای زندگی ما، رویاهای کالیفرنیا و اسکراب نیز بازی کرده است.

## زندگی
رید در ویکاف، نیوجرسی زاده شد و بزرگ شد. مادرش دانا و پدرش تام رید نام داشت. هر دوی آن‌ها معلمان و صاحبان مرکز مراقبت روزانه بودند. پدرش همچنین در وال استریت کار می‌کرد.

## بخشی از فیلم‌شناسی
مهم‌ترین فیلم‌های او عبارت هستند از:
* *[[لبوسکی بزرگ]]* (۱۹۹۸)
* *[[روزی که مردم زود بیدار شدم]]* (۱۹۹۸)
* *[[کلوچه آمریکایی (فیلم)|کلوچه آمریکایی]]* (۱۹۹۹)
* *[[پای آمریکایی ۲ (فیلم)|پای آمریکایی ۲]]* (۲۰۰۱)
* *[[جوسی و پوسی‌کت]]* (۲۰۰۱)
* *[[ون وایلدر]]* (۲۰۰۲)
* *[[دختر رئیس من]]* (۲۰۰۳)
* *[[تنها در تاریکی]]* (۲۰۰۵)
* *[[کلاغ: دعای شیطانی]]* (۲۰۰۵)
* *[[اگر می‌دانستم یک نابغه هستم]]* (۲۰۰۷)
* *[[تجدید دیدار آمریکایی]]* (۲۰۱۲)
* *[[شارکنادو]]* (۲۰۱۳)
* *[[خانه ویجا]]* (۲۰۱۸)
* *[[سیندرلای رویاپرداز]]* (۲۰۲۶)
## منابع

* Tara Reid - Profile, Latest News and Related Articles

## پیوند به بیرون

* 
* 
* 

رده:افراد آمریکایی اسکاتلندی‌تبار
رده:افراد آمریکایی انگلیسی‌تبار
رده:افراد آمریکایی ایتالیایی‌تبار
رده:افراد آمریکایی ایرلندی‌تبار
رده:افراد آمریکایی فرانسوی‌تبار
رده:افراد آمریکایی مجارستانی‌تبار
رده:افراد آمریکایی هلندی‌تبار
رده:افراد زنده
رده:اهالی ویکاف، نیوجرسی
رده:بازیگران تلویزیون زن اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران زن اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران زن اهل نیوجرسی
رده:بازیگران زن ایتالیایی‌تبار
رده:بازیگران زن سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران زن سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران زن فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران زن کودک اهل ایالات متحده آمریکا
رده:زادگان ۱۹۷۵ (میلادی)
۸۸۰ (خورشیدی)

**۸۸۰** هشتصد و هشتادمین سال هجری خورشیدی است.
## مناسبت‌ها
## رویدادها
* تاجگذاری شاه اسماعیل یکم در تبریز و بنیان‌گذاری پادشاهی صفویه و رسمی شدن مذهب تشیع در ایران، برابر با ۱۵۰۱ (میلادی) و ۹۰۷ قمری.

## زادگان
## درگذشتگان

رده:سده ۹
رده:۸۸۰
۱۱۷۵ (خورشیدی)

**۱۱۷۵** هزار و صد و هفتاد و پنجمین سال هجری خورشیدی است.

## مناسبت‌ها
## رویدادها
* به پادشاهی رسیدن فتحعلی شاه قاجار

## زادگان
## درگذشتگان
***[[شاهرخ میرزا]]**، (زاده: ۱۱۱۲)،چهارمین پادشاه سلسله افشاریه. 
*  ۲۷ اردیبهشت - قتل **[[آقامحمد خان]] [[قاجار]]**، (زاده: ۱۱۲۱)،در شوشی به دست فراشان حکومتی.

## منابع
* صفحهٔ شاهرخ میرزا در ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:۱۱۷۵
رده:سده ۱۲
۱۱۹۲ (خورشیدی)

**۱۱۹۲** هزار و صد و نود و دومین سال هجری خورشیدی است.

## رویدادها
* ۲ آبان: انعقاد عهدنامه گلستان میان ایران دوره قاجاریه و روسیه تزاری، برابر با ۲۴ اکتبر ۱۸۱۳ (میلادی)

رده:۱۱۹۲
۱۱۲۶ (خورشیدی)

**سال ۱۱۲۶ [[هجری خورشیدی]]**

## رویدادها
* آغاز پادشاهی عادل‌شاه افشار و قتل فرزندان نادرشاه به دست او

## زادروزها

## درگذشت‌ها
*  ۲۸ یا ۳۰ خرداد- قتل **[[نادر شاه| نادرشاه افشار]]**، (زاده: ۱۰۶۷)
* قتل رضاقلی میرزا ، فرزند ارشد نادرشاه افشار.

## منابع

رده:۱۱۲۶
رده:سده ۱۲
۱۱۰۱ (خورشیدی)

**سال ۱۱۰۱ [[هجری خورشیدی]]**

## رویدادها
* ۱ آبان - تسلیم شدن شاه سلطان حسین صفوی به محمود افغان و تصرف اصفهان به دست افغانها
* فروپاشی حکومت صفویه و تجزیه ایران
* تصرف ایالات داغستان، شروان، و گیلان کشور ایران توسط روسیه تزاری
* تصرف ایالات گرجستان، ارمنستان، آذربایجان، خوزستان، کردستان، و لرستان کشور ایران توسط امپراتوری عثمانی

## زادروزها

## درگذشت‌ها
* فتحعلی خان داغستانی 

## منابع
* صفحهٔ شاه سلطان حسین در ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:۱۱۰۱
رده:سده ۱۲
انتشارات اختران

**انتشارات اختران** یکی از ناشران ایرانی است که در حوزه‌های تاریخ، علوم اجتماعی و علوم انسانی فعالیت دارد. مدیریت این انتشارات از سال ۱۳۷۹ برعهده «منصور اعرابی اردهالی» بوده‌است.

## کتاب‌های برگزیده
برخی از کتاب‌های انتشارات اختران:
* خورشید گوشه چهارم، فرهاد جم، چاپ اول ۱۳۹۸.
* ترس ترامپ در کاخ سفید، باب وودوارد، میلاد فشتمی، چاپ دوم ۱۳۹۹.
*خروس (کتاب)، از ابراهیم گلستان، ۱۳۷۴.
* جنبش حقوق زنان در ایران، طغیان، افول و سرکوب از ۱۲۸۰ تا انقلاب ۵۷، از الیزا ساناساریان، ترجمه نوشین احمدی خراسانی، ۱۳۸۴.

## منابع

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه رسمی انتشارات اختران

‌‌

رده:شرکت‌های انتشاراتی کتاب ایران
اختران
۱۲۵۶ (خورشیدی)

سال **۱۲۵۶** هجری خورشیدی، سالی عادی است.

## رویدادها

## زادروزها
* ۱۱ فروردین - محمد قزوینی، معروف به علامه قزوینی ، ادیب و پژوهشگر تاریخ و فرهنگ ایران
* ۱۸ آبان - اقبال لاهوری، اندیشمند و شاعر مسلمان پاکستانی
* ۸ دی - احمد قوام، سیاستمدار ایرانی در دورهٔ قاجار و پهلوی
* ۲۴ اسفند - رضاشاه، پهلوی در سوادکوه مازندران

## درگذشت‌ها

رده:۱۲۵۶
روناک فرج

**روناک فرج** فعال حقوق زنان کرد عراقی است.
او مدیریت مرکز اطلاع‌رسانی و روشنفکری زنان «ریوان» را برعهده دارد و سردبیر نشریه ریوان است.

## زندگی‌نامه
روناک فرج در شهر سلیمانیه در کردستان عراق زاده شده و در رشته تاریخ در دانشگاه سلیمانیه تحصیل کرده‌است.
او می‌گوید:

او همچنین تحقیق میدانی گسترده‌ای در کردستان عراق دربارهٔ ناقص‌سازی جنسی زنان (ختنه زنان) انجام داده‌است که با نام *ختنه کچان* منتشر شده‌است. در این پژوهش، بیش از ۴۰۰۰۰ فرم در شهرها، روستاها، اردوگاه‌ها، محلات، مدارس و دانشگاه‌ها پخش کرده و مصاحبه‌های بسیاری با زنان انجام داده‌است. همچنین پس از به‌دست آوردن آمارهای هشداردهنده، همراه با چند تشکّل زنان دیگر مبارزه عیله این سنت را علی‌رغم فشارهای افراطیون، فرهنگ غلط و انتفادهای ملی‌گرایان افراطی، در کردستان عراق به پیش برده‌است.

## جستارهای وابسته
* جنبش زنان کرد و جنبش زنان خاورمیانه

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:افراد زنده
رده:افراد زنده بدون سال تولد
رده:زنان اهل عراق
رده:فعالان حقوق زنان اهل عراق
رده:فمینیست‌های اهل عراق
رده:کردهای اهل عراق
رده:عراقی‌های سده ۲۱ (میلادی)
رده:عراقی‌های سده ۲۰ (میلادی)
ماتئی ویسنی‌یک

**ماتئی ویسنی‌یک** یا ماتِی ویشنیِک  (زاده ۲۹ ژانویه ۱۹۵۶ در ردوتس رومانی) نمایشنامه‌نویس، شاعر و روزنامه‌نگار فرانسوی رومانیایی تبار است. یکی از معروف‌ترین آثار او، نمایشنامه‌ای با نام بلند *«داستان خرس‌های پاندا به روایت یک ساکسیفونیست که دوست دختری در فرانکفورت دارد»* (۱۹۹۶) است که به زبان‌های مختلف دنیا ترجمه و اجرا شده است. ویسنی‌یک پس از مهاجرت به فرانسه از سال ۱۹۸۸ آثارش را به زبان فرانسوی می‌نویسد.

## زندگی
ماتئی ویسنی‌یک در سال ۱۹۵۶ در شهر ردوتس رومانی زاده شد. او در رشته تاریخ و فلسفه ادامه تحصیل داد و از سال ۱۹۷۷ نمایشنامه‌نویسی را آغاز کرد. او در سال ۱۹۸۴ جایزه اتحادیه نویسندگان رومانیایی را برای بهترین کتاب شعر دریافت کرد. ویسنی‌یک در طی ۱۰ سال، نمایشنامه‌های زیادی نوشت که همه آنها در کشورش ممنوع شدند. یک رمان و دو فیلمنامهٔ او نیز به همین سرنوشت دچار شدند. او در سپتامبر ۱۹۸۷ در پی دعوت بنیاد فرهنگی پاریس به فرانسه رفت و پس از درخواست پناهندگی سیاسی در این کشور اقامت گزید. پس از سقوط حکومت کمونیستی رومانی، ویسنی‌یک در دسامبر ۱۹۸۹ به کشورش بازگشت و افزون بر انتشار آثارش در رومانی، فعالیت‌های ادبی و هنری را از سر گرفت.

## برخی از آثار
### نمایشنامه‌ها
* *نان در جیب* (۱۹۸۴)
* *سه شب با مادوکس* (۱۹۹۵)
* *دستنویس‌های قلابی* (۱۹۹۵)
* *داستان خرس‌های پاندا به روایت یک ساکسیفونیست که دوست‌دختری در فرانکفورت دارد* (۱۹۹۶)
* *اسب‌های پشت پنجره* (۱۹۹۶)
* *آخرین گودو* (۱۹۹۶)
* *تئاتر تیکه شده یا مرد زباله‌ای* (۱۹۹۶)
* *نامه‌ای به درخت‌ها و پرنده‌ها* (۱۹۹۷)
* *من چه جوری ممکنه یه پرنده باشم؟* (۱۹۹۷)
* *پیکر زن، یک میدان مبارزه در جنگ بوسنی* (۱۹۹۷)
* حواستون به پیرزنهایی که از تنهایی پوسیدن باشه (۲۰۰۴)
* *تماشاچی محکوم به اعدام* (۲۰۰۶)
* *ریچارد سوّم اجرا نمی‌شود*
* *دندان
* *مهاجرااااان!: تو این قایق لعنتی دیگه جا نیست'' (۲۰۱۸)

تاکنون پنج نمایشنامه از میان آثار ویسنی‌یک توسط تینوش نظم‌جو، مترجم مقیم فرانسه به زبان فارسی ترجمه شده‌اند.

نمایشنامه «ریچارد سوّم اجرا نمی‌شود: یا صحنه‌هایی از زندگی مایر هولد» در تابستان سال ۱۳۹۷ به کارگردانی روح‌الله جعفری به روی صحنه رفت، اما با عدم پذیرش در جشنوارهٔ تئاتر فجر روبرو شد.

## منابع

## پیوند به بیرون

* گفتگوی همشهری با ماتئی ویسنی‌یک

رده:افراد زنده
رده:اهالی ردوتس
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه بوخارست
رده:دور از وطن‌های اهل رومانی در فرانسه
رده:رومانیایی‌تبارهای اهل فرانسه
رده:زادگان ۱۹۵۶ (میلادی)
رده:شاعران اهل رومانی
رده:شاعران اهل فرانسه
رده:شاعران سده ۲۰ (میلادی) اهل رومانی
رده:شاعران سده ۲۱ (میلادی) اهل رومانی
رده:شاعران مرد اهل رومانی
رده:نمایشنامه‌نویسان اهل رومانی
رده:نمایشنامه‌نویسان اهل فرانسه
رده:نمایشنامه‌نویسان سده ۲۰ (میلادی)
رده:نمایشنامه‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
رده:نمایشنامه‌نویسان سده ۲۱ (میلادی)
رده:نمایش‌نامه‌نویسان سده ۲۱ (میلادی) اهل فرانسه
رده:نویسندگان اهل رومانی
رده:نویسندگان اهل رومانی در فرانسوی
رده:نویسندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
رده:نویسندگان سده ۲۱ (میلادی) اهل فرانسه
رده:نویسندگان مرد اهل رومانی
رده:شهروندان فرانسه از طریق تغییر تابعیت
ایکیو-سان

***ایکیوـ سان***  عنوان یک مجموعه تلویزیونی اَنیمهٔ ۲۹۶ قسمتی، از محصولات توئی انیمیشن است که از اکتبر ۱۹۷۵ تا ژوئن ۱۹۸۲ از کانال تی‌وی آساهی ژاپن پخش شد. داستان مجموعه بر پایهٔ سرگذشت یک راهب مکتب ذِن است. ایکیو سان واقعی در سال ۱۳۹۴ میلادی در کیوتو به دنیا آمد. او پسر امپراتور گو-کوماتسو و خانم آیو بود. ایکیو به‌دنبال کشته‌شدن پدرش پس از کودتا، از پنج سالگی به اجبار از مادرش جدا شد و بعنوان راهب در معبد آنکوکو-جی زندگی‌کرد و در سن ۸۴ سالگی در سال  ۱۴۷۸ میلادی فوت شد. در هر قسمتِ انیمه مشکلی پیش می آید و ایکیو برای فکر‌کردن و حل آن مسئله، در ‌حالت نیلوفری می نشیند و دو انگشت اشاره خود را خیس کرده و بالای سرش می چرخاند. بخش‌هایی از این مجموعه از صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران نیز پخش شده‌است.

## صداپیشگان
دوبلهٔ کارتون ایکیوسان به سرپرستیِ پرویز نارنجی‌ها و پس از درگذشت ایشان توسط مهدی عباس نباتی انجام شد. وی از صداپیشگانِ زیر برای ارائهٔ این اثر به زبان فارسی استفاده کرد.




## پیوند به بیرون

* نقد انیمیشن ایکیو-سان
* 
* ایکیو-سان در وب‌گاه استودیو Toei Animation  

رده:انیمه و مانگا کمدی
رده:برنامه‌های تی‌وی آساهی
رده:پویانمایی‌های تلویزیونی پخش‌شده در دهه ۱۳۷۰
رده:راهب‌های بودایی تخیلی
رده:فیلم‌های انیمه ۱۹۷۸ (میلادی)
رده:فیلم‌های انیمه ۱۹۸۱ (میلادی)
رده:فیلم‌های بودایی
رده:فیلم‌های توئی انیمیشن
رده:مجموعه‌های تلویزیونی انیمه آغازشده در ۱۹۷۵ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی درباره آیین بودایی
رده:فیلم‌های ۱۹۷۸ (میلادی)
رده:فیلم‌های ۱۹۸۱ (میلادی)
رده:فیلم‌های انیمه ۲۰۱۴ (میلادی)
رده:فیلم‌های تلویزیونی انیمه
رده:انیمه و مانگای تاریخی
عدد فرود

بندانگشتی|مدل‌های قایق اثر ویلیام فرود. بدنه‌های قایق‌های سوان (بالا) و ریون (پایین) در موزه علوم لندن به نمایش گذاشته شده‌اند. مجموعه‌ای از مدل‌های ۳، ۶ و (در تصویر نشان داده شده است) ۱۲ فوتی که توسط فرود ساخته شده‌اند و در آزمایش‌های یدک‌کشی برای تعیین مقاومت و قوانین مقیاس‌بندی استفاده شده‌اند. دماغه تیز ریون از نظریه «خط موج» جان اسکات راسل پیروی می‌کرد، اما نیمرخ پهن‌تر سوان مقاومت کمتری را ارائه می‌داد.
**عدد فرود** ، در زمینه جریان سیالات، یک عدد بدون بعد است که به افتخار ویلیام فرود نامگذاری شده‌است. در تعریف این عدد آمده‌است:
.
این نیرو در جریان‌هائی که شکل امواج از نیروی جاذبه متاثر می‌شود مانند حرکت یک قایق بسیار حائز اهمیت است.

این عدد از فرمول زیر بدست می‌آید:
:F_{r}^2=\frac{\rho V^{2}/L}{\gamma}=\frac{V^{2}}{Lg}
که در آن:
:L مشخصه طول(در کانال های باز مشخصه طول برابر با عمق هیدرولیکی D) 
:/rhoچگالی
:V سرعت
:\gamma عددی برابر با چگالی در شتاب گرانشی
:g شتاب گرانشی است.
## منابع

*  , 650 pp.

* شیمز، ایروینگ. *مکانیک سیالات*. ترجمه علیرضا انتظاری. انتشارات نورپردازان. صفحه ۲۹۶.
محاسبه آنلاین عدد فرود
## پیوند به بیرون
* More than 300, freely available, published research articles on open channel flow, hydraulic engineering and related topics by Professor Hubert Chanson, Department of Civil Engineering, The University of Queensland
* https://web.archive.org/web/20070927085042/http://www.qub.ac.uk/waves/fastferry/reference/MCA457.pdf

رده:اعداد بدون بعد
رده:اعداد بدون بعد مکانیک شاره‌ها
رده:دینامیک سیالات
رده:مکانیک سیالات
رده:معماری نیروی دریایی
فهرست حالت‌های اکسایش عنصرها

این صفحه فهرست حالت‌های اکسایش (یا اعداد اکسایش) عنصرهای شیمیایی است.البته باید توضیحی در این مورد که اصولاً عدد اکسایش چیست داده شود. برای این توضیحات صفحهٔ **[[عدد اکسایش]]** را ببینید.

:700px

## منابع
* ویکی‌پدیای انگلیسی:

رده:فهرست‌های عنصرهای شیمی
کربن-۱۲

**کربن-۱۲ **، در میان دو ایزتوپ پایدار عنصر کربن ایزتوپ  فراوان‌تر است، که بین ۹۳ تا ۹۸٪ کربن را تشکیل می‌دهد؛ این فراوانی به خاطر فرایند آلفا سه‌گانه در زمان به وجود آمدن آن در ستارگان است. *کربن-۱۲* از ۶ پروتون ۶ نوترون و ۶ الکترون  تشکیل شده است.

برابر موافقت، جرم اتمی این عنصر دقیقاً ۱۲ برابر AMU است و یک مول از آن ۱۲ گرم جرم دارد.

## تاریخچه

## حالت هویل
حالت هویل، حالتی رزونانسی از کربن-۱۲ است که برانگیخته و بی‌اسپین (بدون چرخش) است. این حالت در فرایند آلفای سه‌گانه تولید می‌شود و فرد هویل وجود آن را در سال ۱۹۵۴ پیش‌بینی کرد.

## تصفیه ایزوتوپیک

## منابع

## جستارهای وابسته
* کربن
* کربن-۱۳
* کربن-۱۴
* ایزتوپ‌های کربن
* مول
* عدد آووگادرو

## پیوند به بیرون
* Atomic Weights and the International Committee — A Historical Review

رده:ایزوتوپ‌ها
رده:ایزوتوپ‌های کربن
جدول هسته‌ها (گسترده)

این صفحه فهرست هسته‌ها است که شامل هسته‌های با نیم‌عمر کمتر از یک روز نیز هست. و برحسب افزایش عدد اتمی نوشته شده‌است.

رنگ هر خانه نمایانگر نیم‌عمر آن است؛ و اگر ماوس را بر روی هر خانه نگاه‌دارید در یک متن زردرنگ نیم‌عمر آن نمایش داده می‌شود.

## جدول

## منابع

## پیوند به بیرون
* An isotope table with clickable information on every isotope and its decay routes is available at chemlab.pc.maricopa.edu
* An example of free Universal Nuclide Chart with decay information for over 3000 nuclides is available at Nucleonica.net.
* Links to other charts of nuclides, including printed posters and journal articles, is available at nds.iaea.org.

رده:ایزوتوپ‌ها
رده:جداول هسته‌ها
انگس یانگ

**اَنگِس مک‌کینون یانگ** (؛ زادهٔ ۳۱ مارس ۱۹۵۵) موسیقی‌دان استرالیایی است که بیشتر به‌عنوان هم‌بنیان‌گذار، گیتاریست اصلی، ترانه‌سرا و تنها عضو ماندگار گروه راک ای‌سی/دی‌سی شناخته می‌شود. او به خاطر نمایش پرانرژی‌اش بر روی سن، شیوهٔ خاص هدبنگ زدن (همراه با پا کوبیدن بر زمین و راه رفتن) و نوع پوشش‌اش (لباس فرم کودکان مدرسه‌ای) در اجراهای زندهٔ گروه شهرت دارد.

مجله *[[رولینگ استون]]* در رده‌بندی سال ۲۰۲۳ از ۲۵۰ گیتاریست برتر تمامی دوران، یانگ را در رتبه ۳۸ قرار داده است. در سال ۲۰۰۳، یانگ و سایر اعضای ای‌سی/دی‌سی وارد تالار مشاهیر راک اند رول شدند.

## درباره
بندانگشتی|یانگ (چپ) و دان اسکات (راست)
یانگ که فرزند یک خانوادهٔ پرجمعیت با ۷ خواهر و برادر بود در گلاسکو به‌دنیا آمد و در سال ۱۹۶۳ به همراه خانواده‌اش به سیدنی استرالیا مهاجرت کرد. او از پنج سالگی علاقه‌اش را به گیتار نشان داد. البته خود یانگ در آن‌موقع گیتار نداشت، یکی از کودکان محل گیتاری داشت که هر وقت همدیگر را ملاقات می‌کردند با گیتار او می‌نواخت. یانگ اولین گیتارش را که یک ساز آکوستیک خیلی معمولی بود از برادر بزرگ‌ترش هدیه گرفت.

در دوران تحصیل هیچ‌گاه یک دانش‌آموز علاقه‌مند نبود و در ۱۵ سالگی تحصیل را رها کرد و به‌عنوان چاپ‌چی برای یک مجلهٔ مخصوص بزرگسالان شروع به‌کار کرد.

یانگ ابتدا برای گروهی به نام Kantuckee به نوازندگی پرداخت و در سال ۱۹۷۳ زمانی که ۱۸ ساله بود به همراه برادر بزرگش مالکوم ای‌سی/دی‌سی را بنیان گذاشتند. آن‌ها عنوان AC/DC را از روی نوشتهٔ بدنهٔ چرخ خیاطی خواهرشان به‌عنوان نام گروه انتخاب کردند.

ای‌سی/دی‌سی بزودی با ترکیب اَنگِس یانگ (لیدگیتار)، مالکوم یانگ (لید گیتار)، کالین برگرز (درامز)، لری ون کریدت (باس) و دیو اوانس (خواننده) کارش را شروع کرد. اولین تک‌آهنگ ای‌سی/دی‌سی «من می‌تونم کنارت بشینم دختر؟» بود که بعدها با اجرای بان اسکات (خوانندهٔ بعدی گروه) هم دوباره ضبط شد.

تا قبل از این‌که انگس یانگ یونیفورم مدرسه‌ای معروف را به‌عنوان لباس خود در اجراهای زندهٔ گروه انتخاب کند، به شکل‌های دیگری مانند اسپایدرمن، زورو، گوریل و سوپرمن روی صحنه ظاهر شده بود و به خاطر این آخری به سوپر-انگ نیز معروف شد. ایدهٔ پوشیدن لباس کودکان مدرسه‌ای از سوی خواهر انگس به او پیشنهاد شد و طرح لباس از روی لباس فرم دبیرستان پسرانهٔ اَشفایلد سیدنی برداشته شده که دومین مدرسه‌ای است که یانگ در آن‌جا تحصیل کرده است.

## پانویس

## پیوند به بیرون

* 

رده:اسکاتلندی‌های مهاجرت‌کرده به استرالیا
رده:اعضای ای‌سی/دی‌سی
رده:اعطای تابعیت استرالیا
رده:افراد استرالیایی اسکاتلندی‌تبار
رده:افراد زنده
رده:برندگان جایزه آپرا
رده:برندگان جایزه کرنگ!
رده:چندنوازان اهل استرالیا
رده:دور از وطن‌های اهل استرالیا در هلند
رده:زادگان ۱۹۵۵ (میلادی)
رده:موسیقی‌دانان اهل سیدنی
رده:موسیقی‌دانان اهل گلاسگو
رده:موسیقی‌دانان بلوز-راک
رده:نوازندگان گیتار راک اهل استرالیا
رده:نوازندگان گیتار هوی متال اهل استرالیا
یامیت

**یامیت**  یکی از شهرک‌های یهودی‌نشین مستقر در قسمت شمالی شبه‌جزیره سینا بود و در حدود ۲٬۵۰۰ نفر جمعیت داشت. شهرک یامیت پس از پیروزی کشور اسرائیل در جنگ شش روزه در سال ۱۹۶۷ میلادی تأسیس شد و نهایتاً در سال ۱۹۸۲ میلادی و در پی امضای قرارداد صلح میان اسرائیل و مصر و در پی بازپس دادن اراضی اشغالی مصر به آن کشور، تخلیه شد.

## تخلیه
تخلیه شهرک یهودی‌نشین یامیت با رغبت انجام نشد و برخی از اهالی حاضر به تخلیه خانه‌ها و زمین‌هایشان نبودند. نهایتاً با مداخله نیروهای دفاعی اسرائیل، و به رغم تهدید برخی از اهالی مبنی بر خودکشی در صورت اجبار در تخلیه، شهرک از ساکنان یهودی آن تخلیه و به مصر بازگردانده شد.

## پانویس

رده:انحلال‌های ۱۹۸۲ (میلادی) در حکومت نظامی اسرائیل
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۶۷ (میلادی) در حکومت نظامی اسرائیل
رده:تاریخ اسرائیل
رده:سکونتگاه‌های پیشین اسرائیلی‌ها در سینا
رده:شهرک‌های اسرائیلی
درصد

چپ|100px

در ریاضیات **درصد** معادل یک صدم هر چیزی است. و با علامت ٪ مشخص می‌شود. برای مثال، ۴۵٪ یا ٪۴۵ (بخوانید چهل و پنج درصد) برابر ۴۵/۱۰۰ یا ۰٫۴۵ است. در اسناد برای جلوگیری از خطا، به صورت ٪۴۵ نوشته می‌شود؛ به دلیل این که در فارسی از علامت / برای اعداد اعشاری نیز ممکن است استفاده شود و ممکن است ۴۵٪ با ۴۵./. به‌ویژه در دست نوشته‌ها اشتباه شود و اشکال ایجاد کند.

این واحد در ریاضیات بدون بعد است و کاربرد آن در بیان سوددهی یا میزان تغییرات واحد (به‌ویژه در مباحث اقتصادی) است.

## تبدیل کسر به درصد
**روش اول:** مخرج را تبدیل به ۱۰۰ می کنیم (بعضی مواقع با ضرب و بعضی مواقع با تقسیم) و همین طور برای صورت هم همان عملی که برای مخرج انجام دادیم و مخرج تبدیل به ۱۰۰ شد انجام می دهیم. بعد صورت کسر به دست آمده را جای درصد میگذاریم.

**روش دوم:** ابتدا صورت کسر را بر مخرج آن تقسیم می‌کنیم. سپس عدد حاصل را بر در ۱۰۰ ضرب می‌کنیم و جواب را با درصد بیان می‌کنیم.

## منابع

## پیوند به بیرون
* percent-change.com percent change calculator

رده:۱۰۰ (عدد)
رده:چهار عمل اصلی
رده:حساب
رده:کسر (ریاضی)
نرم (ریاضیات)

[frame|چپ|نمایش تصویری [دایره واحد در نُرم‌های مختلف برداری.]]
**نُرم** یا **هَنج**  در ریاضی و رشته‌های مربوط به آن در مواردی استفاده دارد که عناصر به مقادیر مثبت محدود باشند. تابع حقیقی \|.\| تعریف شده بر فضای برداری X را **نُرم** نامیم اگر در سه خاصیت زیر صدق کند:
# به ازای هر x\in X، \|x\|\ge0، و \|x\|=0 اگر و فقط اگر x=0
# به ازای هر x و \alpha\in\mathbb R، \|\alpha x\|=|\alpha| \|x\|
# به ازای هر y\in X و x، \|x+y\| \le \|x\|+\|y\| (نابرابری مثلثی)

اگر خاصیت اول از تعریف نُرم را حذف کنیم، تابع جدیدی به دست می‌آید که به آن **نیم‌نُرم** می‌گوییم.

فضای برداری X مجهز به نُرم \|.\| را یک **[[فضای برداری نرم‌دار|فضای برداری نُرم‌دار]]** می‌نامیم. از آنجایی که دامنهٔ تعریف نُرم، فضایی برداری است، بسته به اینکه اعضای فضای برداری چه باشند، نُرم ممکن است برای بردار، ماتریس، یا تابع، تعریف شود. ورودی نُرم، عضوهای فضای برداری و خروجی آن عدد حقیقی مثبتی است پس بُرد هر نُرم، مجموعه اعداد حقیقی مثبت می‌باشد. هر نُرم در فضای برداری تعریف شده بر آن، متری القا می‌کند؛ بنابراین هر فضای نُرم‌دار، یک فضای برداری متری است.

## انواع نرم
### p-نُرم
فرض کنید 1\le p باشد، p–نُرم به صورت زیر تعریف می‌شود:

:\|\mathbf{x}\|_p := \bigg( \sum_{i=1}^n |x_i|^p \bigg)^{1/p}.

اگر مقدار p برابر ۲ باشد، نُرم حاصله، نُرمِ اُقلیدسی نامیده می‌شود.

### نرم درجه اول
همان قدر مطلق است؛ مثلاً ۳= |۳-| و دربارهٔ اعداد مختلط می‌شود:

z = x + iy

|z| = \sqrt{x^2 + y^2}

### نرم درجه دو
که به آن L2 یا نرم اقلیدسی نیز گویند، اندازه آن بردار است:

\|\boldsymbol{x}\|_2  :=  \sqrt{x_1^2 + \cdots + x_n^2}. =  \sqrt{\boldsymbol{x} \cdot \boldsymbol{x}}.

## منابع

* 
* 
* 

رده:جبر خطی
نُرم (ریاضیات)
رده:آنالیز تابعی
سازمان فضایی اسرائیل

**سازمان فضایی اسرائیل** سازمان ملی فضایی کشور اسرائیل است. وظیفه این سازمان، پژوهش در زمینه استفاده از فضا و برنامه‌ریزی برای گسترش فناوری‌های فضایی با استفاده از دانش کارشناسان و مهندسان اسرائیلی و همکاری‌های بین‌المللی است.

اسرائیل اولین کشور در منطقه خاورمیانه و هشتمین کشور در جهان است که توانایی طراحی، ساخت و پرتاب ماهواره را دارا شد.

## تاریخچه
مهندسان سازمان هوافضای اسرائیل با همکاری گروهی از دانشجویان رشته هوافضا در دانشگاه صنعتی اسرائیل موفق شدند که برای اولین بار در تاریخ خاورمیانه، ماهواره و موشک ساخت کشور اسرائیل را به نام ماهواره اوفک-۱ در تاریخ ۱۹ سپتامبر ۱۹۸۸ میلادی و با موفقیت به فضا پرتاب کنند.

«اوفک» در زبان عبری به معنای «افق» در زبان فارسی است.

## ماهواره‌های اوفک
[بندانگشتی|180px|چپ|[ایلان رامون، خلبان و فضانورد اسرائیلی بود که در حادثه انفجار فضاپیمای کلمبیا در حال بازگشت به جو زمین کشته شد.]]

* **[[اوفک-۱]]** در تاریخ ۱۹ سپتامبر ۱۹۸۸ میلادی و با موفقیت به فضا پرتاب شد.
* **[[اوفک-۲]]**
* **[[اوفک-۳]]**
* **[[اوفک-۴]]**
* **[[اوفک-۵]]**
* **[[اوفک-۶]]** پس از پرتاب در سال ۲۰۰۴ به دریای مدیترانه سقوط کرد.
* **[[اوفک-۷]]** در تاریخ ۱۱ ژوئن ۲۰۰۷ میلادی (۲۱ خرداد ۱۳۸۶ خورشیدی) با موفقیت به فضا پرتاب شد.
* **[[اوفک-۸]]** در تاریخ ۲۱ ژانویه ۲۰۰۸ به فضا پرتاب شد.
* **[[اوفک-۹]]** در تاریخ ۲۲ ژوئن ۲۰۱۰ به فضا پرتاب شد.
* **[[اوفک-۱۰]]** در تاریخ ۹ آوریل ۲۰۱۴ به فضا پرتاب شد.
* **[[اوفک-۱۱]]** در تاریخ ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۶ به فضا پرتاب شد.

## ماهواره‌ها
* اوفک
* آموس
* اروس
* تک‌سار
## پانویس

رده:آژانس‌های فضایی
رده:برنامه فضایی اسرائیل
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۸۳ (میلادی) در اسرائیل
فضایی
اسرائیل
رده:علم و فناوری در اسرائیل
رده:مهندسی هوافضا
قالی‌کوه

**قالی‌کوه بختیاری یا** **غالیه‌کوه بختیاری** یکی از کوهستان‌های شهرستان الیگودرز در استان لرستان است که از شاخه‌های فرعی رشته‌کوه زاگرس محسوب می‌شود. این کوه مهم‌ترین سرچشمه رود دز است که  به استناد نقشه دِم 30 متر ناسا 4053 متر ارتفاع دارد. 

این کوه از شمال غربی به سراب کیگوران، از شرق به روستای کیزان‌دره و دره دورک و از جنوب شرقی به آبشار آب‌سفید ختم می‌شود. در شمال این رشته‌کوه، دشت لاله‌های واژگون دالانی قرار دارد. دامنه قالی‌کوه ییلاقات و چراگاه عشایر ایل بختیاری است.

## جستارهای وابسته
* فهرست کوه‌های ایران

## منابع

* پایگاه خبری لرنا

رده:استان لرستان
رده:کوه‌های استان لرستان
۱۱۳۹ (خورشیدی)

**۱۱۳۹** هزار و صد و سی و نهمین سال هجری خورشیدی است.

## مناسبت‌ها
## رویدادها
* آغاز حکمرانی کریم‌خان زند بر بخش بزرگی از ایران. برابر با ۱۷۶۰ (میلادی)

## زادگان
## درگذشتگان
## منابع
صفحهٔ کریم‌خان زند در ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:۱۱۳۹
رده:سده ۱۲
۱۱۵۸ (خورشیدی)

**۱۱۵۸** هزار و صد و پناه و هشتمین سال هجری خورشیدی است.

## مناسبت‌ها
## رویدادها
* درگذشت کریم‌خان زند در شیراز و جنگ قدرت میان بزرگان زندیه بر سر جانشینی او؛ چرا که وی جانشینی برای خود انتخاب نکرده بود. و از هم‌گسستگی امور ایران. برابر با ۱۷۷۹ (میلادی)
* تخلیه بصره از سوی ارتش ایران به خاطر درگذشت کریم‌خان زند و بازپس‌گیری آن از سوی حکومت عثمانی 
* فرار آقامحمد خان قاجار از شیراز به سوی تهران و تلاش وی برای به‌دست آوردن قدرت در ایران.

## زادگان
* **[[قائم مقام فراهانی]]**؛ (درگذشت: ۱۲۱۴)، صدراعظم ، سیاستمدار و ادیب ایرانی.

## درگذشتگان
## منابع
صفحهٔ کریم‌خان زند در ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:۱۱۵۸
رده:سده ۱۲
۱۲۱۲ (خورشیدی)

**۱۲۱۲** هزار و دویست و دوازدهمین سال هجری خورشیدی است.

## مناسبت‌ها
## رویدادها
## زادگان
* **[[عزت‌الدوله]]**؛ شاهزاده قاجار، دختر محمدشاه و مهدعلیا (درگذشته ۱۲۸۴)

## درگذشتگان
* ۳ آبان – شاهزاده عباس میرزا، پسر و ولیعهد فتحعلی‌شاه قاجار (زادهٔ ۱۱۶۸)

## منابع
* صفحهٔ فتحعلی شاه در ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:۱۲۱۲
رده:سده ۱۳
مسیه ۴

**مسیه ۴** یا ان‌جی‌سی ۶۱۲۱ یک خوشه ستاره‌ای کروی در صورت فلکی کژدم است که فاصله آن از زمین هفت هزار سال نوری و قدر ظاهری آن ۷.۵ است.
## منابع

Wikipedia contributors, "List of Messier objects," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_Messier_objects&oldid=268876608 (accessed February 9, 2009).

رده:اجرام ان‌جی‌سی
۰۴
رده:خوشه ستاره‌ای کروی
رده:خوشه‌های ستاره‌ای
رده:صورت فلکی کژدم
خوشه پروانه

**خوشه پروانه ای** (معروف به Messier 6 یا M6 و به عنوان NGC 6405) یک خوشه باز از ستارگان در صورت فلکی جنوبی عقرب است. نام آن از شباهت مبهم شکل آن به پروانه گرفته شده‌است.[۵] طبقه‌بندی ترامپلر II 3 r[6] آن را رمزگذاری می‌کند که غنی از ستاره است، رتبه دوم از IV را برای ناهمگونی دارد و تا حد زیادی روشن را با اجزای کم نور ترکیب می‌کند. ۳٫۵ درجه در شمال غربی مسیه ۷، هر دو شمال دم عقرب است.[۷]

اولین منجمی که وجود خوشه پروانه را ثبت کرد، جووانی باتیستا هودیرنا در سال ۱۶۵۴ بود. با این حال، رابرت برنهام جونیور پیشنهاد کرده‌است که ستاره‌شناس قرن دوم بطلمیوس ممکن است آن را با چشم غیر مسلح در حالی که همسایه خود، خوشه بطلمیوس (M7) را مشاهده کرده‌است، دیده باشد. ۷] اعتبار این کشف معمولاً به Jean-Philippe Loys de Chéseaux در سال ۱۷۴۶ داده می‌شود. چارلز مسیه این خوشه را در ۲۳ مه ۱۷۶۴ مشاهده کرد و آن را به فهرست مسیه خود اضافه کرد.[۵]

تخمین‌ها از فاصله خوشه پروانه‌ها در طول سال‌ها متفاوت بوده‌است.[۸] وو و همکاران (۲۰۰۹) تخمین مسافتی را ۱۵۹۰ سال نوری یافت، [۱] که به آن بعد فضایی حدود ۱۲ سال نوری می‌دهد.[۳] اندازه‌گیری‌های مدرن کل روشنایی بصری آن را قدر ۴٫۲ نشان می‌دهند. سن این خوشه ۹۴٫۲ [۱] میلیون سال تخمین زده می‌شود. اعضای خوشه مقدار کمی بالاتر از عناصر سنگین‌تر از هلیوم را در مقایسه با خورشید نشان می‌دهند؛ چیزی که ستاره‌شناسان از آن به عنوان فلزی بودن یاد می‌کنند.

۱۲۰ ستاره، با قدر بصری ۱۵٫۱، به عنوان محتمل‌ترین اعضای خوشه شناسایی شده‌اند.[۸] بیشتر ستارگان درخشان در این خوشه، ستارگان داغ و آبی نوع B هستند، اما درخشان‌ترین عضو، یک ستاره غول‌پیکر نارنجی نوع K, BM Scorpii است که در عکس‌ها به شدت با همسایگان آبی‌اش تضاد دارد. BM Scorpii به عنوان یک ستاره متغیر نیمه منظم طبقه‌بندی می‌شود که درخشندگی آن از قدر ۵٫۵+ تا قدر ۷٫۰+ متغیر است. همچنین هشت ستاره نامزد شیمیایی خاص وجود دارد.[۶][۸]

این خوشه در فاصله ۲۴٫۵۹ ± 0.13 kly (۷٫۵۴ ± 0.04 kpc)[۹] از مرکز کهکشانی قرار دارد و مداری را در کهکشان راه شیری با گریز از مرکز کم ۰٫۰۳ و دوره مداری 204.2 Myr دنبال می‌کند. در حال حاضر 23 ly (7 pc) زیر صفحه کهکشانی است و هر 29.4 Myr از هواپیما عبور می‌کند.[۱]

از ژانویه ۲۰۲۲، خوشه پروانه یکی از معدود اجرام باقی مانده در کاتالوگ مسیه است که توسط تلسکوپ فضایی هابل عکسبرداری نشده‌است.[۱۱]

## منابع

Wikipedia contributors, "List of Messier objects," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_Messier_objects&oldid=268876608 (accessed February 9, 2009).

رده:اجرام ان‌جی‌سی
۰۶
رده:بازوی شکارچی
رده:خوشه ستاره‌ای باز
رده:خوشه‌های ستاره‌ای
رده:صورت فلکی کژدم