open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
میپل

300px|بندانگشتی|یک نگارهٔ پویا، ایجادشده با نرم‌افزار میپل
**نرم‌افزار مِیْپـِلْ** یا **سامانهٔ رایانه‌ای جبری مِیْپِل**  یکی از نرم‌افزارهای مشهور ریاضی است.

نام آن به معنی درخت افرا (درختی شبیه چنار) است که عکس برگ آن بر پرچم کانادا وجود دارد. دلیل این نام‌گذاری نوشته‌شدن این نرم‌افزار در دانشگاه‌های کانادا خصوصاً دانشگاه واترلو است.

میپل نرم‌افزاری بسیار قوی در زمینهٔ ریاضی است که کار عملی ۱۰۰ دانشجو بوده‌است.

از دیگر خصوصیات این نرم‌افزار راهنمای بسیار قوی آن است که کار کردن با این نرم‌افزار را بسیار راحت می‌کند. جدیدترین نگارش این نرم‌افزار نگارش ۲۰۱۶٫۲ آن است که در تمام زمینه‌های ریاضی از جمله جبر خطی و ریاضیات گسسته و حسابان و حتی ریاضیات مقدماتی برای دانش‌آموزان دبیرستانی می‌تواند مفید واقع شود.

## طرز کار میپل
کاربران می‌توانند ریاضیات را با علائم تجاری در آن وارد کنند. واسط کاربری نیز می‌تواند توسط کاربر درست شود.
میپل یک زبان برنامه‌نویسی مرکب از زبان‌های دستوری و زبان‌های پویا است. همچنین واسط‌هایی برای کار با دیگر زبان‌ها مثل سی، فورترن، جاوا، متلب و ویژوال بیسیک وجود دارند.

چند مثال:

انتگرال:

;int(cos(x/a), x);

دستور فوق انتگرال (cos(x/a را بر حسب متغیر x می‌گیرد.

رسم نمودار سه بعدی:

;(plot3d(x^2+y^2,x=-1..1,y=-۱..۱;

دستور فوق نمودار تابع x^2+y^2 را بر حسب دو متغیر x و y در بازه [-۱٬۱] برای آنها رسم می‌نماید.

نرم‌افزار میپل یک نرم‌افزار ریاضی است، که شامل دستورها متنوع برای انجام عملیات گوناگون ریاضی است.

نکته: در maple دستورها با حروف کوچک نوشته می‌شود و بین حروف کوچک و بزرگ تفاوت وجود دارد.

## ورژن‌های قبلی
* [Maple 2016: 2016]
* [Maple 2015: 2015]
* [Maple 18: 2014]
* [Maple 17: 2013]
* [Maple 16: 2012]
* [Maple 15: 2011]
* [Maple 14: 2010]
* [Maple 13: 2009]
* [Maple 12: May, 2008]
* [Maple 11: ۲۱ فوریه ۲۰۰۷]
* [Maple 10: ۱۰ مه ۲۰۰۵]
* [Maple 9.5: ۱۵ آوریل ۲۰۰۴]
* [Maple 9: ۳۰ ژوئن ۲۰۰۳]
* [Maple 8: ۱۶ آوریل ۲۰۰۲]
* [Maple 7: ۱ ژوئیه ۲۰۰۱]
* [Maple 6: ۶ دسامبر ۱۹۹۹]
* [Maple V R5: ۱ نوامبر ۱۹۹۷]
* [Maple V R4: January, 1996]
* [Maple V R3: ۱۵ مارس ۱۹۹۴]
* [Maple V R2: نوامبر ۱۹۹۲]
* [Maple V: August, 1990]
* [Maple 4.3: March, 1989]
* [Maple 4.2: December, 1987]
* [Maple 4.1: May, 1987]
* [Maple 4.0: April, 1986]
* [Maple 3.3: March, 1985 (first publicly available version)]
* [Maple 3.2: April, 1984]
* [Maple 3.1: October, 1983]
* [Maple 3.0: May, 1983]
* [Maple 2.2: December, 1982]
* [Maple 2.15: August, 1982]
* [Maple 2.1: June, 1982]
* [Maple 2.0: May, 1982]
* [Maple 1.1: January, 1982]
* [Maple 1.0: January, 1982]

## جستارهای وابسته
* ماکسیما
* مثمتیکا

## پیوند به بیرون
* وبگاه شرکت میپل‌سافت
* خودآموز مقدماتی میپل در وبگاه دانشگاه ایندیانا

رده:جبر خطی
رده:جبر محاسباتی
رده:رایانش موازی
رده:زبان‌های برنامه‌نویسی آماری
رده:زبان‌های برنامه‌نویسی داده محور
رده:زبان‌های برنامه‌نویسی شبیه‌سازی
رده:زبان‌های برنامه‌نویسی عددی
رده:زبان‌های تابعی
رده:سیستم‌های نرم‌افزاری اثبات قضیه
رده:محصولات معرفی‌شده در ۱۹۸۲ (میلادی)
رده:نرم‌افزارهای ایریکس
رده:نرم‌افزارهای تجاری اختصاصی برای لینوکس
رده:نرم‌افزارهای تحلیل عددی لینوکس
رده:نرم‌افزارهای تحلیل عددی ویندوز
رده:نرم‌افزارهای چند سکویی مالکیتی
رده:نرم‌افزارهای چندسکویی
رده:نرم‌افزارهای داده‌کاوی و یادگیری ماشین
رده:نرم‌افزارهای رسم
رده:نرم‌افزارهای ریاضی
رده:نرم‌افزارهای عددی
رده:نرم‌افزارهای فیزیک
رده:نرم‌افزارهای مصورسازی داده
رده:نرم‌افزارهای نوشته‌شده با سی
نرم‌افزار سیستم

بندانگشتی|الگوریتم نرم افزار
**نرم‌افزار سیستم**  به نرم‌افزاری در رایانه گفته می‌شود که به کارکرد سیستم رایانه یا کاربردهای سطح پایین (یا Low Level) رایانه مربوط باشد. این نرم‌افزارها به ساختار فیزیکی سخت‌افزار رایانه وابسته هستند و در نوشتن آن‌ها از زبان‌های سطح پائین مانند زبان اسمبلی استفاده می‌شود. سیستم‌عامل، پوسته ها، درایور ها، میان‌ افزار ها، سیستم های پنجره بندی، موتورهای بازی سازی و نرم افزارهای سودمند از نرم‌افزارهای سیستم هستند. از جمله زبان‌هایی که برای نگارش نرم‌افزارهای سیستمی استفاده می‌شود، زبان برنامه‌نویسی C می‌باشد. کار کردن با سی برای برنامه نویسان راحت‌تر است و آنان این زبان را به اسمبلی ترجیح می‌دهند. اگر برای نگارش نرم‌افزار سیستمی مشکل محدودیت فضای سخت‌افزاری داشته باشیم بهتر است با زبان اسمبلی کار کنیم که حجم آن پایین‌تر است. نرم‌افزارهای سیستمی به سخت‌افزار وابسته‌اند.

در برابر نرم‌افزار سیستم، نرم‌افزار کاربردی قرار دارد که برای کاربردهای سطح بالا و غیر سیستمی رایانه است و معمولاً به زبان‌های سطح بالا نوشته می‌شود که از جزئیات سخت‌افزاری سیستم مستقل است.

## جستارهای وابسته
* نرم‌افزار 
* نرم‌افزار کاربردی

## منابع
رده:نرم‌افزار سیستم
مریم روح‌پرور

**مریم روح‌پرور** ( – ) خواننده آهنگ‌های عامه‌پسند ایرانی در دهه ۱۹۶۰ میلادی بود.

نخستین بار صدای او توسط یکی از رادیوهای تهران به نام رادیوی نیروی هوایی پخش شد، و به این خاطر مردم او را تا مدت‌ها به نام روح‌پرور نیرو هوایی می‌شناختند.

روح‌پرور بعدها از خواننده‌های لاله‌زاری شد و به خاطر برخورداری از صدایی قدرتمند در اجرا، به او لقب ام کلثوم ایران را داده بودند. در مورد مرگ وی روایات متفاوتی وجود دارد. برخی نقل می‌کنند روح‌پرور بعد از انقلاب به ترکیه رفته و سال ۱۳۷۰ در همان جا درگذشته است. برخی نیز مرگ او را در اثر اصابت موشک به خانه‌اش در طی جنگ ایران دانسته‌اند. طبق گفته سوزان (یکی از دوستان روح‌پرور که خود خواننده بود)، روح‌پرور در سال‌های آخر عمر خود، ناراحتی ریوی داشت. روح‌پرور در ۱۲ دی ماه سال ۱۳۶۶ در سن ۵۵ سالگی در تهران درگذشت و در بهشت زهرا قطعه ۱۰۴، ردیف ۶۷، شماره ۴۶ به خاک سپرده شد.

## منابع

## پیوند به بیرون
* شنیدن آهنگ‌های روحپرور در ایرانین.کام
* صفحه طرفداران روحپرور در فیسبوک

رده:زادگان ۱۳۱۱
رده:خاک‌سپاری‌ها در بهشت زهرا
رده:خوانندگان زن اهل ایران
رده:خوانندگان موسیقی سنتی ایرانی اهل ایران
رده:درگذشتگان ۱۳۶۶
وغ‌وغ ساهاب

***وَغ‌وَغ ساهاب*** کتابی است به طنز نوشتهٔ صادق هدایت و مسعود فرزاد که اوضاع اجتماعی، سیاسی، و ادبی زمان نوشته شدنش را به تصویر می‌کشد.

*وغ‌وغ ساهاب* به صورت مجموعه‌ای از «قضیه»ها نوشته شده‌است که هر قضیه به موضوع خاصی می‌پردازد. بعضی از این قضیه‌ها به قلم صادق هدایت و برخی به قلم مسعود فرزاد است. موضوع این «قضیه»‌ها متنوّع است و از مسخره‌کردن ادبای کهنه‌پرست و پول‌پرستی یهودیان گرفته تا عقاید فروید و سینماهای خیابان لاله‌زار را شامل می‌شود. کتاب سرشار از غلط‌های عمدی املایی است و قضیه را غزیه یا مثلا را مثلن بکار برده است. راویان داستان، هدایت و فرزاد، در این کتاب خود را یاجوج و ماجوج می‌نامند. 

## منابع

رده:آثار صادق هدایت
رده:کتاب‌های ۱۳۱۳
دیزج مرگور

بندانگشتی|راست|تصویری از دیزج

**دزەی مەڕگەوەڕ/ دیزج مرگور** نام روستایی است در دهستان مرگور از توابع شهرستان ارومیه در استان آذربایجان غربی ایران است. 
بندانگشتی|راست|منطقه بهشتی دیزج مرگور
این روستادارای آب و هوای معتدل کوهستانی است و کیلومترها اطراف آن را باغ‌های سیب ، گلابی ،  هلو و سایر میوه‌ها احاطه کرده‌است. شغل اصلی مردم این روستا/شهر را کشاورزی، دامداری و تجارت تشکیل می‌دهد.

از مکان‌ های مذهبی وتفریحی  آن می‌توان به مزار «شیخ عبدالقادر گیلانی‌زاده» و مسجدی با همین نام و قلعه قدیمی دیزج که قدمت آن به حدود ۲۰۰۰ سال قبل برمی گردد که اکنون در ۲۰۰ متری شمال مسجد جامع قرار گرفته‌است اشاره کرد همچنین در ۱۵کیلومتری روستا وجود آبشارهای مرتفع نظیر سوله دوکل دریاچه مامه شیخ. دره بنار ، جنگل باوان و فلکان که روستاهای همجوار با دیزج هستن اشاره کرد.

## زبان و دین
همه اهالی این منطقه مردم کورد هستند ، که به زبان‌های کوردی سورانی و کوردی کرمانجی صحبت می‌کنند ؛ دین‌شان اسلام و پیرو مذهب سنی هستند.

## شناخت از منطقه
این روستا در ۳۵ کیلومتری شهر ارومیه قرار دارد. در این روستا که هم اکنون به یک شهرک تبدیل شده و پرجمعیت ترین روستا در منطقه سیلوانه ، بخش سیلوانه به حساب می‌آید در آن یکشنبه بازار نیز بر پا می‌شود.
### مکان
این روستا در دامنه‌های کوه دالانپر واقع شده‌است.
روستای دز مرگور (دژ مرگور= قلعه ی مرگور)یکی از کهن ترین روستاهای منطقه سیلوانا ، بخش سیلوانا می باشد که صدها سال قلعه مستحکم ایلات هرکی کورد بوده اما اوایل حکومت پهلوی اول توسط تعدادی از مردان ایل سورچی زمین های دیزج و این قلعه که شامل زمین های روستاهای گردوان و خوراسب و قسمت عمده ای از روستای باوان و چریک آباد بود ، از ایلات هرکی خریداری شد واسناد آن تا به امروز نیز موجود است.اما دیزج امروزه به صورت یه شهر تبدیل شده و جمعیت آن را حدودا نزدیک به 14 هزار نفر تشکیل می دهد و مراحل قانونی شهرنشینی شدن این روستا بصورت قانونی در دست اقدام قرار گرفته است.
دژ مرگور نزدیک نقطه ی صفر مرزی بین دو کشور ترکیه و عراق می باشد که حد فاصل مابین دو کشور عراق و ایران در همین نقطه مرزی در دامنه ی کوه بز سینا و همچنین حد فاصل مابین دو کشور ترکیه و ایران در دامنه کوه دالانپر با هم اتصال پیدا کرده اند.

### معنی
دزه = ه حرف معرفه در زبان کردی است که اضافه شده است. دز=دژ=قلعه . کلمات فارسی/کردی که در قدیم معرب شده اند به آخر آنها جیم اضافه شده است مثل برنامه = برنامج و تازه= طازج و نمونه=نموذج بابونه=بابونج و پنجه به فنزج معرب شده است.

## منابع


[1]https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B9%D8%B1%D8%A8%DB%8C_%D8%A8%D8%A7_%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%87_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C

رده:روستاهای شهرستان ارومیه
پیام کافکا

***پیام کافکا*** یکی از آثار غیرداستانیِ صادق هدایت، نویسندهٔ ایرانی است. این اثر نخستین‌بار به‌عنوان پیشگفتاری بر ترجمهٔ فارسی *[[گروه محکومین]]* از حسن قائمیان منتشر شد.

برخی این رساله را وصیت‌نامه ادبی هدایت می‌دانند و معقتدند که هدایت تمام آن چیزهایی را که می‌خواسته در بیشتر آثارش مطرح کند (یعنی همان چیزی را که ما تحت نام «هیچ‌انگاری شبه‌مدرن» می‌شناسیم) به گونه ای در قالب یک مقاله بیان کرده‌است. استفاده از ترفندها و تکنیکهای ادبی و به اصطلاح تمثیلگرایی و استفاده از کهن‌الگوها و غیره در این رساله نیست. صراحت بیان یک مقاله را دارد؛ و خیلی راحت‌تر می‌شود درباره‌اش قضاوت کرد و از طریق آن، به جهانمیانی هدایت پی برد.

## منابع


رده:آثار صادق هدایت
آریامهر

**آریامهر** لقب محمدرضا پهلوی، آخرین پادشاه ایران بود. معنی این نام «خورشید آریایی» یا روشنایی و فروغ قوم ایرانی است. این لقب نخستین بار توسط صادق رضازاده شفق و به پیشنهاد او ساخته و پیشنهاد شد.

## واگذاری لقب
گفته شده که محمدرضا پهلوی به دلیل علاقه و اطمینان زیاد نسبت به صادق رضازاده شفق از وی خواست تا لقبی برای او و فرح پهلوی پیشنهاد کند. شفق مدتی بعد لقب «آریامهر» را برای محمدرضا پهلوی و لقب «شهبانو» را برای فرح پهلوی پیشنهاد نمود. این القاب مورد قبول و پسند شاه واقع شد.

این لقب در تاریخ ۲۴ شهریور ۱۳۴۴ خورشیدی در یک نشست در مجلس شورای ملی به محمدرضا پهلوی رسماً به وی اعطا گردید. تاج‌گذاری او پس از آن یعنی در تاریخ ۴ آبان ۱۳۴۶ خورشیدی انجام یافت.

## سکه‌شناسی
لقب آریامهر، در سال ۱۳۴۱ خورشیدی سه سال پیش از تصویب واگذاری آن برای نخستین بار بر روی نشان یادبود انقلاب سفید که به سفارش مؤسسه اعتباری دانشگاه و طراحی و ضرب شده بود قرار گرفت. این امر حاکی از ساخته شدن لقب و استفاده از آن چندین سال پیش از تصویب است. اما این لقب بر روی نشان یادبود ضرب شده به مناسبت بیست و پنجمین سال سلطنت محمدرضا پهلوی که در شهریور ۱۳۴۴ و همزمان با تصویب واگذاری لقب ضرب شده، دیده نمی‌شود.

لقب آریامهر از سال ۱۳۴۵ خورشیدی در کنار عنوان شاه بر روی سکه‌های رایج نیکلی ضرب و بر روی سکه‌های طلا و نقره ریالی که در سال ۱۳۵۰ خورشیدی به مناسبت دوهزار و پانصدمین سال شاهنشاهی ضرب شده بودند نیز استفاده شد؛ اما تا سال ۱۳۵۴ بر روی سکه‌های رسمی طلا معروف به سکه پهلوی درج نشد. 
پرونده:مدال انقلاب شاه و مردم.jpg|نشان یادبود انقلاب سفید با لقب آریامهر در کنار عنوان شاه؛ ۱۳۴۱ خورشیدی
پرونده:25th anniversary of Mohammad Reza Pahlavi commemorative Medal.jpg|نشان یادبود بیست و پنجمین سال سلطنت محمدرضا پهلوی؛ ۱۳۴۴ خورشیدی
پرونده:Pahlavi 10 Rials Coin.jpg|سکه ده ریالی با آریامهر؛ ۱۳۵۲ خورشیدی
پرونده:One Pahlavi gold coin 1974.jpg|واپسین سکه یک پهلوی بدون لقب آریامهر؛ ۱۳۵۳ خورشیدی
پرونده:One Pahlavi gold coin 1975.jpg|نخستین سکه یک پهلوی با لقب «آریامهر»؛ ۱۳۵۴ خورشیدی


## ورزشگاه آریامهر
ورزشگاه آزادی تهران بزرگ‌ترین ورزشگاه ایران است. این ورزشگاه با طراحی عبدالعزیز فرمانفرماییان برای میزبانی بازی‌های آسیایی ۱۹۷۴ ساخته شد و در تاریخ ۲۶ مهر ۱۳۵۰ گشایش یافت. این ورزشگاه در حقیقت بخشی از مجموعه ورزشی آزادی است. بازی‌های تیم ملی فوتبال ایران و تیم‌های استقلال و پرسپولیس در این ورزشگاه برگزار می‌شود.

این ورزشگاه تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ایران *ورزشگاه آریامهر* خوانده می‌شد و پس از انقلاب، *ورزشگاه آزادی* نام گرفت. مجموعهٔ ورزشی آزادی تهران دارای سالن‌های چند منظوره، سالن دوازده هزار نفری و دریاچه مصنوعی برای آموزش و مسابقات قایقرانی است.

## جستارهای وابسته
* نمادهای ملی ایران

## منابع

* RoyalArk- Persia- Pahlavi dynasty &
* Imperial Persian Orders

رده:تاریخ ایران
رده:سران کشور
رده:عنوان‌ها در ایران
رده:عنوان‌های پادشاهی دوران پهلوی
رده:عنوان‌های نجیب‌زادگان
رده:محمدرضا پهلوی
رده:نشان‌ها
چند میگیری گریه کنی؟

**چند می‌گیری گریه کنی،** فیلمی کمدی به نویسندگی محسن تنابنده و حسن وارسته و کارگردانی شاهد احمدلو و تولید سال ۱۳۸۴ می‌باشد. این فیلم، دیپلم افتخار هیئت داوران بیست و چهارمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر را به دست آورد. این فیلم آخرین بازی منوچهر نوذری پیش از درگذشتش بود. چند میگیری گریه کنی ۲ دنباله این فیلم است که در ۱۳۹۸ تولید شد.

## خلاصه داستان
رضا شایسته پس از سال‌ها زندگی در غربت به ایران می‌آید تا پس از مرگ در خاک وطنش آرام بگیرد. تنها نگرانی شایسته این است که پس از مرگش کسی نیست که برای او مراسم ختم بگیرد و برایش گریه کند…

## بازیگران
* منوچهر نوذری
* ابوالفضل پورعرب
* حمید لولایی
* شهرام حقیقت‌دوست
* الناز شاکردوست
* نیکو خردمند
* آناهیتا همتی
* گیتی معینی
* محبوبه بیات
* هومن حاجی‌عبداللهی
* حسین عابدینی
* کریم اکبری مبارکه
* نورمحمد ذوالفقاری

## منابع

* چند می‌گیری گریه کنی در سوره‌سینما
* چند میگیری گریه کنی در وبگاه ایران‌آکتور

## پیوند به بیرون
* 

رده:فیلم‌ها به کارگردانی شاهد احمدلو
رده:فیلم‌های ۱۳۸۴
رده:فیلم‌های ایرانی
رده:فیلم‌های درام ایرانی
رده:فیلم‌های کمدی ایرانی
رده:فیلم‌های واقع‌شده در گورستان‌ها
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در تهران
ماهاوامسا

**ماهاوامسا** (در زبان پالی به معنی: تاریخچه بزرگ) رساله‌ای تاریخی است که از شاهان بودایی سری لانکا حکایت می‌کند و به زبان پالی نوشته شده است.

این رساله از به قدرت رسیدن شاه ویجایه در ۵۴۳ پیش از میلاد تا دورهٔ شاه ماهاسنا در میانه سده چهارم میلادی را پوشش می‌دهد.

## منابع

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، "[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Mahavamsa&oldid=64052219 Mahavamsa]"، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (نسخهٔ ۱۶ سپتامبر ۲۰۰۶).

رده:ادبیات سری‌لانکا
رده:بوداگرایی در سری‌لانکا
رده:تاریخ بوداگرایی در سری‌لانکا
رده:تاریخ سری‌لانکا
رده:دین در سری‌لانکا
رده:سری‌لانکا
رده:کتاب‌های تاریخی سده ۴ (میلادی)
رده:کتاب‌های تاریخی سده ۵ (میلادی)
رده:متون بودایی پالی
سپاکو

**سِپاکو** مادرخوانده کوروش بزرگ و همسر چوپانی به نام مهرداد بود که کوروش به وی سپرده شد تا کشته شود. هنگامی که کوروش را به مهرداد و سپاکو سپردند، از قضا سپاکو نیز پسری مرده به دنیا آورد، بنابراین سپاکو مانع از کشته شدن کوروش شد و وی را به فرزندی پذیرفت. کوروش تا ۱۲ سالگی نزد مهرداد و سپاکو بود. راجع به ریشۀ نام سپاکو باید گفت که این اسم باید ریشۀ مادی داشته باشد.

## پانویس

رده:کوروش بزرگ
صبح جمعه با شما

**صبح جمعه با شما** نام برنامه‌ای رادیویی بود که در دهۀ ۱۳۵۰ (خورشیدی)، دهۀ ۱۳۶۰ (خورشیدی) و دهۀ ۱۳۷۰ (خورشیدی)، از رادیو ایران پخش می‌شد. این برنامه با تلاش گروهی از هنرمندان صداپیشه، مدت‌ها باب تفریح و خندۀ ایرانیان را در روز جمعه می‌گشود. برنامۀ جمعۀ ایرانی بعداً جایگزین صبح جمعه با شما شد و سپس برنامۀ رادیو جمعه جایگزین این برنامه شد. نهایتا اردیبهشت ۱۳۹۷ صبح جمعه با شما دوباره احیا شد.

محبوبیت و شهرت این برنامه برای تلاش‌های منوچهر نوذری است. او با اجرای نقش‌هایی چون «آقای مُلَوَّن*»* و «آقای دست و دلباز*»* مردم را به شادی و خنده وامی‌داشت. پایه‌گذاران این برنامه شاهرخ نادری، احمد شیشه‌گران، فرهنگ جولایی و صادق عبداللهی بودند.

## هنرمندان

* در این برنامه هنرمندان زیر نقش‌آفرینی می‌کردند:

*  منوچهر نوذری
* عزت‌الله مقبلی
* حسین عرفانی
* شهلا ناظریان
* اصغر افضلی
* رضا عبدی
* مهین برزویی
* شهروز ملک‌آرایی
* منوچهر آذری
* اکبر منانی
* منوچهر والی‌زاده
* بیوک میرزایی
* عباس محبی
* امیرحسین مدرس
* علیرضا جاویدنیا
* مینو غزنوی
* پرویز ربیعی
* پریچهر بهروان
* کنعان کیانی
* حسین امیرفضلی
* پرویز نارنجی‌ها
* فرهنگ مهرپرور
* مهین دیهیم
* محسن هرندی
* میثم عبدی
* مرتضی تبریزی

## عوامل
*تهیه کنندگی، سردبیری و کارگردانی: ساجد قدوسیان
*آهنگسازی و سرپرستی گروه موسیقی: مجتبی تیموری
*نویسندگی حمید پارسا
*بازیگردانی علیرضا جاویدنیا

## آغاز دوباره

این برنامه پس از مدت‌ها توقف پخش، در اردیبهشت ۱۳۹۷ با تهیه‌کنندگی ساجد قدوسیان، بازیگردانی علیرضا جاویدنیا و نویسندگی حمید پارسا زیر نظر گروه ورزش و تفریحات رادیو ایران به مدیریت حمیدرضا افتخاری دوباره آغاز به کار نمود و هر جمعه از رادیو ایران پخش می‌شود. از هنرمندانی که در سری تازه با این برنامه همکاری کرده و می‌کنند می‌توان به عباس محبی، اصغر سمسارزاده، صادق عبداللهی، مرتضی تبریزی، فرانک رفیعی طاری، شوکت حجت، بیوک میرزایی، داوود منفرد، مرحوم حسین محب‌اهری، مهین برزویی، نسرین نخبه زارع، زهره کدخدا زاده، مهدی صباغی، نسیم رفیعی، الهام حاجی نژاد ، حمیدرضا اللهیاری و آرش راسخ اشاره‌نمود.

## پانویس

## منابع

رده:برنامه‌های رادیویی
رده:مجموعه برنامه‌های طنز در ایران
گیرمو موردیو

**گیرمو موردیو**  یکی از کاریکاتوریست‌های معروف بود که برنده چندین جایزه شده‌بود.

موردیلو (زاده چهارم اوت ۱۹۳۲ - درگذشته۳۰ ژوئن ۲۰۱۹)کارتونیست معروف اهل آرژانتین بود. وی عرصه فعالیت‌های هنری خود را تنها به کار در مجلات و چاپ کتاب خلاصه نکرد، بلکه آثار وی به شکل تقویم، کارت پستال‌های فکاهی عروسک و اسباب بازی برای کودکان، نقاشی و پویانمایی نیز در سراسر دنیا عرضه شده‌است.
از مهم‌ترین جوایز وی می‌توان به مدال نقره تولنتینو (ایتالیا ۱۹۶۷)، جایزه اول بولونیا (ایتالیا ۱۹۷۰)، مدال نقره ساریو (بوسنی ۱۹۷۲)، جایزه اول ققنوس آرژانتین و جایزه اول ناکوموری (توکیو ۱۹۷۷) برای آلبوم (کابوی دیوانه) اشاره کرد.

## پیوند به بیرون
وبگاه موردیلو

رده:افراد آرژانتینی اسپانیایی‌تبار
رده:اهالی بوئنوس آیرس
رده:تهیه‌کنندگان فیلم پویانمایی اهل آرژانتین
رده:درگذشتگان ۲۰۱۹ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۳۲ (میلادی)
رده:کارتونیست‌ها
رده:کارگردانان فیلم‌های پویانمایی اهل آرژانتین
رده:کاریکاتوریست‌های اهل آرژنتین
رده:هنرمندان کمیکس اهل آرژانتین
رده:هنرمندان اهل بوئنوس آیرس
میخائیل زلاتکوفسکی

**میخائیل زلاتکوفسکی** (Mikhail Zlatkovsky, Михаил Златковский) از کاریکاتوریست‌های برجستهٔ جهان است.

او در ۲۱ اوت ۱۹۴۴ در روسیه به دنیا آمد. دکترای فیزیک هسته‌ای خود را در سال 1986 از دانشگاه ملی روسیه گرفت .
اوّلین کاریکاتور او در سال 1951 در یک روزنامه محلّی به چاپ رسید، میخائیل در یک نظرسنجی توسّط گاهنامه ویتی‌ورد به عنوان بهترین کاریکاتوریست جهان در سال 1994 انتخاب شد، که باعث مهاجرت او به کشور آمریکا شد، که پس از 6 سال مجدداً به کشور خود بازگشت و در دانشگاه دولتی مسکو مشغول به تدریس این هنر شد.
میخائیل عاشق کارهای کاستونف روسی و توپور فرانسوی است. به نظر او کاریکاتور یک زبان بین‌المللی است برای ابراز نظرات فکری و فلسفی. او تا به حال بیش از 165 جایزه بین‌المللی و 50 جایزه ویژه را از آن خود کرده‌است و بارها داوری نمایشگاه‌های کاریکاتور را برعهده داشته‌است .

* فهرست کاریکاتوریست‌ها
## منبع
دنیای کارتون و کاریکاتور (برداشت آزاد با ذکر منبع)

## پیوند به بیرون
درباره زلاتکوفسکی (وب‌گاه ایتالیایی)

رده:زادگان ۱۹۴۴ (میلادی)
رده:کاریکاتوریست‌های اهل روسیه
فهرست شهرهای عراق

عراق

## شهر و روستاهای مدرن
بندانگشتی|250px|نقشه عراق
[بندانگشتی|250px|[بغداد، پایتخت عراق]]
[بندانگشتی|250px|[موصل]]
[بندانگشتی|250px|[بصره]]
**جمعیت شهرهای عراق در سال ۲۰۰۸**

## شهر و روستاهای باستانی
* بغداد
*بابل (دولت‌شهر) (ܒܒܝܠ) (بابل)
* تیسفون (مدائن، المدائن)
* اریدو (إریدو)
* هترا (حضر)
* کیش (سومر) (کیش)
* لاگاش (لجش)
* نینوا (ܢܝܢܘܐ) (نینوی)
* نیپور (نیبور)
* نوزی (Nuzu)
* سومریان (سومر)
* دوره عبید (تل عبید)
* اور (أور)
* اوروک (أوروک)
* سامرا، عراق

## منابع

شهرهای عراق
ع
ع
رده:فهرست‌های مربوط به عراق
رده:فهرست‌های مرتبط با جغرافیای عراق
رده:مناطق مسکونی در عراق
سحر ولدبیگی

**سحر ولدبیگی** (زاده ۱ تیر ۱۳۵۶، خرّم‌آباد) هنرپیشه سینما و تلویزیون اهل ایران است.

## زندگی
وی دختر مسعود ولدبیگی و همسر نیما فلاح  بازیگر سینما و تلویزیون است. وی دارای مدرک دیپلم اداری بازرگانی از هنرستان شهید مدرس است. سحر ولدبیگی یک دوره بازیگری را در کارگاه آزاد بازیگری گذراند و پس از بازی در چند مجموعه تلویزیونی، با سریال «دختران» به شهرت رسید.

## فیلم‌شناسی

### مجموعه تلویزیونی

### فیلم سینمایی
* رها و انگشتر جادو (۱۴۰۱)
* مجرد ۴۰ ساله (۱۳۹۳)
* شهر موشها ۲ (۱۳۹۳)
* یک فراری از بگبو (۱۳۹۰)
* شیرین (فیلم)  (۱۳۸۸)
* خاله سوسکه (۱۳۸۸)
* اگه می‌تونی منو بگیر (۱۳۸۵)
* قلقلک (۱۳۸۴)
* ازدواج غیابی (۱۳۷۹)

### نمایش خانگی
* عطسه (۱۳۹۴)
* سیگنال موجود است (۱۳۹۴)
* شوخی کردم (۱۳۹۲)
* رالی ایرانی (۱۳۹۱)
* دامادی به نام صفر (۱۳۸۹)

### تله فیلم
* من پلیس نیستم (۱۳۹۰)
* چشماتو ببند (۱۳۸۹)
* کادوی در به در (۱۳۸۸)
* فرشته نزدیک است (۱۳۸۸)
* سکه‌های شانس (۱۳۸۸)
* قاتلین پیرمرد (۱۳۸۷)

## پانویس

## منابع
* 
* 

## پیوند به بیرون
* 
* 

رده:افراد زنده
رده:زادگان ۱۳۵۶
رده:زادگان ۱۹۷۷ (میلادی)
رده:اهالی تهران
رده:بازیگران زن اهل تهران
رده:بازیگران زن فیلم اهل ایران
رده:بازیگران زن تلویزیونی اهل ایران
رده:بازیگران زن سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
رده:بازیگران زن سده ۲۱ (میلادی) اهل ایران
رشته‌کوه

[thumb|رشته کوه [هیمالیا]]
**رشته‌کوه** که پارسی‌زبانان فرارود بدان **قطارکوه** می‌گویند به گروهی از کوه‌های به‌هم‌پیوسته که توسط زمین‌های کم ارتفاع احاطه شده باشند گفته می‌شود. در میان رشته‌کوه‌های گوناگون معمولاً رودخانه‌ها و دره‌هایی قرار دارند. زمین‌های یک رشته‌کوه لزوماً دارای پیشینه زمین‌شناختی یکسان نیستند. رشته‌کوه‌ها معمولاً در جهت طولی کشیده شده‌اند و در اثر عوامل زمین‌ساختی مانند فشار دو صفحه زمین‌ساختی به همدیگر در اثر حرکت قاره‌ها پدید آمده‌اند.

رشته‌کوه هیمالیا در اثر برخورد صفحه هندوستان به صفحه آسیایی پدید آمده‌است. رشته‌کوه‌های البرز و زاگرس در ایران بخاطر برخورد و فشار صفحه عربستان به صفحه اوراسیا پدید آمده‌اند.

## رشته‌کوه‌های بزرگ
[thumb|200px|رشته‌کوه [آند (رشته‌کوه)|آند واقع در آمریکای جنوبی]]
* آند - طویل‌ترین رشته‌کوه جهان
* هیمالیا
* سیرا نوادا
* آلپ
* اورال
* زاگرس
* البرز
* پامیر
* هندوکش
* آلتائی
* دولومیت
* قفقاز
* پیرنه
* اطلس

## جستارهای وابسته
* کوه
* قله
* یال (کوه)

## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی.

رده:پدیده‌های جغرافیایی
رشته‌کوه‌ها
رده:کوه‌ها
فرشاد

**فَرشاد** یکی از نام‌های پسر اصیل ایرانی است. این نام از دو جزء فر و شاد تشکیل شده. فَر به معنی پشتیبانی ایزدی است همچنین فر به معنای روحی است که خداوند در بدن پادشاهان درستکار میدمیده تا بوسیله این روح و این فر ایزدی بر مردم حکمت کنند و شاد به معنای "شاد از اینکه فر دارد" است در اینجا فرشاد به صفتی از پادشاهانی گفته می‌شود که از فر ایزدی برخوردار هستند که از داشتن این فر ایزدی شادمان هستند.
* *فرشاد* به معنای عقل، روح و سیارهٔ مرکوری(عطارد) است.
* در لغت نامه دهخدا *فرشاد* به معنای بالاترین شادی‌هاست.همچنین فرشاد به معنای نفس و جان معنا می‌کردند.

رده:نام‌های ایرانی مردان
توزیع فوق‌هندسی

\,
| pdf      = 
| cdf      = 1-}\over {N \choose K}} \,_3F_2\!\!\left[\begin{array}{c}1,\ k+1-K,\ k+1-n \\ k+2,\ N+k+2-K-n\end{array};1\right], 

که در آن \,_pF_q همان تابع فوق‌هندسی همگانی است.
| mean     = n {K \over N}
| median   =
| mode     = \left \lceil \frac{(n+1)(K+1)}{N+2} \right \rceil-1, \left \lfloor \frac{(n+1)(K+1)}{N+2} \right \rfloor
| variance = n{K\over N}{(N-K)\over N}{N-n\over N-1}
| skewness = \frac{(N-2K)(N-1)^\frac{1}{2}(N-2n)}{[nK(N-K)(N-n)]^\frac{1}{2}(N-2)}
| kurtosis =  \left.\frac{1}{n K(N-K)(N-n)(N-2)(N-3)}\cdot\right.
\Big[(N-1)N^{2}\Big(N(N+1)-6K(N-K)-6n(N-n)\Big)+{}
{}+6 n K (N-K)(N-n)(5N-6)\Big]
| entropy =
| mgf     = \frac
**توزیع فوقِ‌هندسی**  مجموعه ای از N عضو را در نظر بگیرید که k عضو آن دارای یک ویژگی و بقیه، فاقد این ویژگی هستند. مانند 500 لامپ موجود در یک جعبه که 300 تای آن سالم و بقیه معیوب باشند. حال فرض کنید می خواهیم از این مجموعه، n عضو به صورت تصادفی (بدون جایگذاری) انتخاب کنیم. دراین صورت اگر متغیر تصادفی X تعداد عناصری در n برداشت باشد که دارای ویژگی موردنظر هستند، می گوئیم X دارای توزیع فوق هندسی است. 
## تعریف
ابتدا برای درک بهتر این توزیع یک مثال مطرح می‌کنیم. فرض کنید از جعبه‌ای شامل D فیوز معیوب و N-D فیوز سالم، n فیوز را به‌طور تصادفی و بدون‌جایگذاری انتخاب‌کنیم. به‌علاوه فرض‌کنیدn، تعداد فیوزهای استخراجی از تعداد فیوزهای معیوب و فیوزهای سالم تجاوز نکند. فرض‌کنید متغیرتصادفی X تعداد فیوزهای معیوب خارج شده باشد. بنابراین:
تعریف: فرض کنید D,N و n اعداد صحیح و مثبت‌اند، با 
n\le min(D,N-D). دراینصورت،

 p(k)=P(X=k) = \quad\quad\quad for\quad k\in{0,1,2,...,n}

را تابع جرم‌احتمال توزیع فوق‌هندسی می‌گویند.
## اثبات ترکیبیاتی تابع احتمال بودن
با استفاده از اتحاد ترکیبیاتی واندرموند به راحتی می‌توان نتیجه‌گرفت که

\sum_{k=0}^n 
که با استفاده از آن برای همه‌ی مقادیر k به‌سادگی می‌توان 
 \sum_{k=0}^n p(k)=1 را نتیجه‌گرفت.
## متوسط و واریانس متغیرتصادفی فوق‌هندسی
برای متغیرتصادفی فوق‌هندسی X که در بالا تعریف شد داریم:

\operatorname{E}[X] =\frac{nD}{N}  

\operatorname{Var}[X] = \frac{nD(N-D)}{N^2}(1-\frac{n-1}{N-1}).
توجه‌کنید که اگر آزمایش استخراج n قلم کالا از جعبه‌ای شامل D قلم کالای معیوب و N-D قلم کالای سالم را با جایگذاری انجام‌دهیم، دراینصورت X دارای توزیع دوجمله‌ای با پارامترهای n و D\over N  است. پس:

    \operatorname{E}[X] = \frac{nD}{N}  

 \operatorname{Var}[X] = n\frac{D}{N} (1-\frac{D}{N})=\frac{nD(N-D)}{N^2}.
اینها نشان‌ می‌دهند که اگر اقلام با جایگذاری انتخاب شوند، دراینصورت امیدریاضی X تغییر نمی‌کند اما واریانس X افزایش پیدامی‌کند. با وجود این اگر n بسیار کوچکتر از N باشد دراینصورت باتوجه به فرمول واریانس، استخراج باجایگذاری تقریب خوبی برای استخراج بدون‌ جایگذاری است.

## مثال
در یک کیسه 24 مهره وجود دارد که 4 تای آن قرمز و مابقی سفید هستند. اگر از این کیسه 6 مهره به تصادف و بدون جایگذاری برداریم وX تعداد مهره‌های قرمز باشد؛ توزیع احتمال X را به دست آورید. احتمال اینکه هیچ مهره قرمزی بدست نیاید چقدر است؟
داریم n=6 ,D=4 , N=24 بنابراین توزیع احتمال X فوق هندسی و به صورت زیر است:

 p(k)=\quad\quad\quad k\in{0,1,2,3,4}
در نتیجه احتمال اینکه هیچ مهره‌ای قرمز نباشد می‌شود:

 p(0)==0.288
## منابع

* 

فوق هندسی
رده:موضوعات فاکتوریل و دوجمله‌ای
دستی کشیدن

بندانگشتی|ماشینی در حال دستی کشیدن
**دستی کشیدن** یکی از اصطلاحات رانندگی با خودرو سواری است.

دستی کشیدن به معنی بالا کشیدن ناگهانی ترمز دستی برای لغزاندن عمدی خودرو در جهت کناری است.
از روش دستی کشیدن برای رد کردن هرچه سریعتر یک پیچ در مسابقات یا برای چرخاندن خودرو دور محورش به منظور نمایش یا تفریح استفاده می‌شود.

برای این کار، راننده به هنگام حرکت، وزن ماشین را بر روی چرخ‌های بیرونی می‌اندازد و سپس با گرفتن ترمز دستی یعنی قفل کردن چرخ‌های عقب محل تماس این چرخ‌ها با سطح آسفالت را دچار لغزش می‌کند. با تمرین می‌توان با رها کردن به موقع ترمز دستی و گاز دادن به‌هنگام، خودرو را دوباره دقیقاً در مسیر دلخواه قرار داد.

در مسابقات رالی هم گاه از این روش استفاده می‌شود.

در صورت بالا بودن سرعت و حفظ تعادل و همچنین آسفالت مناسب خودرو با دستی کشیدن تا چند دور به دور خود می‌چرخد.

## منابع
ویکی‌پدیای انگلیسی.

رده:رانندگی
رده:فنون رانندگی
جندابه

**جندابه** روستایی در دهستان تودشک بخش تودشک شهرستان کوهپایه استان اصفهان ایران است.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این روستا ۳۹۸ نفر (۱۳۳خانوار) بوده‌است.

## ریشه نام روستا
نام این روستا در اصل گند آب بود است، ولی به دلیل تسلط اعراب بر ولایات ایران و از آنجایی که اعراب از تلفظ حرف «گ» عاجز بودند، نام رسمی این روستا به جُندابه تغییر کرد. هنوز هم اهالی این روستا و روستاهای اطراف، این روستا را به همان نام قبل تلفظ می‌کنند. به زبان نائینی «گِنداوَه»

نقل دیگر در مورد نام روستا، قند آب است که بعدها به گند آب تغییر نام داده است به این دلیل که وقتی از سمت کویر به طرف دامنه کوه برویم، آب قنات های این روستا قابل شرب و اصطلاحاً شیرین است. 

## منابع

رده:روستاهای شهرستان اصفهان
بمب کثیف

**بمب کثیف**  نوعی جنگ‌افزار است که زباله ها را به مکان های مختلف پرتاب میکند

## عملکرد
این بمب نیازی به داشتن مواد پرتوزای غنی شده مانند مواد بکار رفته در بمب هسته‌ای را  ندارد. در عوض می‌تواند از مواد پرتوزای پسماند پرتوزای بیمارستانی، نیروگاه‌های هسته‌ای، یا آزمایشگاه‌های تحقیقاتی استفاده کند. استفاده از پسماند پرتوزا باعث می‌شود که ساخت بمب کثیف بسیار ارزان‌تر و سریعتر از جنگ‌افزار هسته‌ای باشد. برای نمونه می‌توان آنها را در صندوق عقب یک خودرو جابجا کرد.

برای اینکه پخش مواد پرتوزا در یک بمب کثیف در یک منطقه، مؤثر باشد باید به شکل پودر در آیند. اما اگر این ذرات خیلی ریز باشند یا با باد شدید پراکنده شوند شعاع پراکندگی آنقدر گسترده می‌شود که احتمال آسیب‌زایی آن کم می‌شود.

## آلودگی
بمب کثیف می‌تواند منطقه وسیعی را آلوده کند. اگر یک بمب کثیف با ۹ گرم کبالت-۶۰ با ۵ کیلوگرم تی‌ان‌تی در منهتن نیویورک منفجر شود کل شهر برای چندین دهه غیر قابل سکونت خواهد بود. برای همین بمب‌های کثیف به نام «جنگ‌افزار اخلال جمعی» نیز شناخته می‌شوند و کاربرد آنها به عنوان جنگ‌افزار بسیار غیر قابل اعتماد است.

## پیشینه
تا کنون هیچ حمله موفقی با بمب کثیف در هیچ نقطه جهان گزارش نشده است. اما تلاش‌هایی صورت گرفته است.

در سال ۱۹۹۶ شورشیان چچن یک بمب کثیف حاوی دینامیت و سزیم-۱۳۷ را در پارک ایزمایلوو مسکو کار گذاشتند. آنها سزیم را از تجهیزات درمان سرطان برداشته بودند. سازمان‌های اطلاعاتی روسیه جای بمب را یافته و آن را خنثی کردند.

در دسامبر ۱۹۹۸ سرویس اطلاعاتی چچن یک بمب کثیف را که در نزدیکی یک خط راه آهن در چچن قرار داده شده بود را پیدا و خنثی کرد.

در سال ۲۰۰۲ خوزه پادیلا  که زاده آمریکا بود و با القاعده ارتباط داشت به ظن برنامه‌ریزی برای حمله با بمب کثیف در شیکاگو دستگیر و به ۲۱ سال زندان محکوم شد.

در سال ۲۰۰۴ دیرن باروت، یک تبعه بریتانیایی و عضو القاعده، به دلیل طراحی حملات با بمب کثیف در ایالات متحده و بریتانیا در لندن دستگیر شد. او در سال ۲۰۰۶ به ۳۰ سال زندان محکوم شد.

## پانویس

## منابع
* 
* مجلهٔ جنگ‌افزار شمارهٔ ۲۰، صفحهٔ ۱۹.

رده:بمب‌ها
رده:تروریسم هسته‌ای
رده:جنگ سرد
رده:جنگ‌افزار پرتوزا
رده:جنگ‌افزارهای هسته‌ای
سوهان

**سوهان** به یکی از موارد زیر اشاره دارد:

* سوهان (شیرینی) نوعی حلوا که از جوانهٔ گندم ساخته می‌شود
* سوهان (ابزار) یکی از ابزارهای دستی که در درودگری و فلزکاری بکار می‌رود
* سوهان (چناران) روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان چناران
* سوهان (ساوجبلاغ) روستایی از توابع بخش طالقان استان البرز

## جستارهای وابسته
*سوهان‌ماهی
سوهان (ابزار)

**سوهان** یکی از ابزارهای دستی است که در درودگری و فلزکاری ، تمیز کاری و صیقل بکار می‌رود.
سوهان یک ابزار براده برداری است.  این ابزار شامل یک تیغه از جنس  فولاد  تندبر با یک یا چند سطح  زبر است. منظور از سطح زبر، سطحی  آجیده است. درمورد سوهان، منظور، سطحی با شیارهای منظم و متراکم و معمولاً متوازی و یا متقاطع با لبه های تیز برنده است. 
انواع سوهان، بر اساس شکل مقطع و درجه زبری ، طبقه بندی میشوند. 
درجه زبری معمولاً بر اساس تعداد شیار و یا دندانه در هر اینچ مربع ، طبق نظام TPI (انگلیسی به معنی دندانه  در هر اینچ مربع) تعیین میشود. در عمل یک سوهان از نظر زبری میتواند ، خشن، متوسط ، نرم و یا بسیار نرم باشد. از نظر شکل مقطع میتواند، مستطیل(تخت) ،مربع ،مثلث،گِرد و یا نیمه گرد باشد. 
تیغه سوهان دارای یک زبانه بعنوان دستگیره است که در یک حافظ چوبی یا پلاستیک فرو میکنند تا از دست حفاظت شود.

از سوهان برای ساییدن و صاف کردن سطوح از جمله چوب و فلز و همچنین در صنایع دستی مانند منبت‌کاری و معرق‌کاری استفاده می‌شود.

به کار با سوهان، سوهان‌کاری گفته می‌شود. به بکاربرنده این ابزار، سوهان‌کار یا سوهانگر، به عمل یک سوهان‌کار، سوهان زدن و به قابلیت سایش‌پذیری یک سطح توسط سوهان، سوهان‌خواری می‌گویند.

## گونه‌ها
بندانگشتی|راست|انواع شکل مقطع

## منابع

Wikipedia contributors, "File (tool)," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=File_(tool)&oldid=229129297

رده:ابزارها
رده:ابزارهای دستی نجاری
رده:فلزکاری
رده:درودگری
__نمایه__
__بخش‌جدید__
دریاچه‌های ایران

[thumb|400px|[دریاچه پریشان کازرون]]
[thumb||400px|دریاچه درون‌شهری [دریاچه کیو|کیو در شمال شهر خرم‌آباد]]
[thumb|400px|[دریاچه اوان الموت در استان قزوین]]
[جایگزین=عکس از معادن استخراج نمک در دریاچه حوض سلطان در فصل بارندگی|بندانگشتی|[معدن‌کاری|معادن استخراج نمک در دریاچه حوض سلطان در فصل بارندگی]]
ایران بخشی از سرزمین‌های نیمه‌خشک و خشک آسیا با بارش سالانهٔ به نسبت کم است. از همین‌رو، آب‌های داخلی (دریاچه‌ها) آن کم و اغلب در فروافتادگی‌های زمین‌ساختی جوان، قرار دارند. با وجود این، پاره‌ای از دریاچه‌های ایران، مانند دریاچه‌های تار و گَهَر در بلندی‌ها قرار دارند. دریاچه‌های دائمی ایران بیشتر به مناطق پر باران شمال – باختری و جنوب باختری ایران محدود است. در مناطق خشک و صحرایی، دریاچه‌ها از نوع فصلی و پایانه‌ای بوده و آب شور دارند.

## ایجاد دریاچه‌های جدید در ایران و حتی در فلات مرکزی ایران
به دلیل بارندگی‌های زیاد طی دو سال ۹۸ و ۹۹ چندین دریاچه در فلات مرکزی ایران از جمله در کویر زواره اصفهان و کویر لوت ایجاد شده‌است. در طرح ایران رود نیز احتمال تشکیل دریاچه در مناطق پست کویری پیش‌بینی شده‌است. بارندگی‌های اسفند ۹۸ و به خصوص فروردین‌ماه ۹۹ حدود ۵۰ دریاچه جدید ایجاد کرده که تاکنون وجود نداشته‌است.

## به ترتیب وسعت
بر اساس داده‌های گوگل وسعت برخی دریاچه‌ها به این شرح است:

دریاچه ارومیه: ۲۰۰۸ مایل مربع، دریاچه زریبار ۳ مایل مربع، دریاچه مهارلو ۲۳۲ مایل مربع، دریاچه بختگان ۱۳۵۱ مایل مربع، دریاچه پریشان ۱۹ مایل مربع، دریاچه هامون ۶۱۸ مایل مربع.

## فهرست دریاچه‌ها
* مقاله اصلی: فهرست دریاچه‌های ایران

**دریاچه‌های ایران** شامل فهرست زیر می‌شود:
* دریاچه کافتر
* دریاچه آلا گل
* دریاچه آجی گل
* دریاچه ارومیه
* دریاچه کیو
* دریاچه گهر
* دریاچه بلومان
* دریاچه گهر کوه کلا
* دریاچه شط تمی
* دریاچه نمک
* دریاچه نمک حوض سلطان
* دریاچه بختگان
* دریاچه تنگلی
* هامون جازموریان
* دریاچه هامون
* دریاچه طشک
* دریاچه مهارلو
* دریاچه ولشت
* دریاچه شورمست
* دریاچه تار
* دریاچه قوری گل
* دریاچه گل رامیان
* دریاچه الوبوم
* دریاچه اوان
* دریاچه بزنگان
* دریاچه زریوار
* هامون پوزک
* دریاچه نئور
* دریاچه پریشان

## دریاچه‌های سدها
* دریاچه سد ملاصدرا
* دریاچه سد کرج
* دریاچه سد کلان
* دریاچه سد لتیان
* دریاچه سد دز
* دریاچه سد گتوند
* دریاچه سد گلپایگان
* دریاچه سد سیوند
* دریاچه سد ارس
* دریاچه سد بوکان
* دریاچه سد مهاباد
* دریاچه سد ماملو
* دریاچه سد لار
* دریاچه سد زاینده رود
* دریاچه سد طالقان
*دریاچه  سد تبارک

## جستارهای وابسته
* فهرست دریاچه‌های ایران

## منابع


ایران
کلاچ

بندانگشتی|چپ|200px|صفحه‌کلاچ خشک
**کِلاچ**  یکی از قطعات خودرو است. ریشه لغوی کلاچ واژه‌ای زبان آلمانی به معنی اتصال است. معنی رایج آن وسیله‌ای است که عمل اتصال یا قطع کردن را انجام می‌دهد. در زبان محاوره‌ای به آن **کِلاژ** یا **کلاج** نیز گفته می‌شود.

کلاچ وسیله‌ای است که به کمک آن راننده می‌تواند هر زمان که بخواهد اتصال موتور را از جعبه‌دنده جدا نماید، به طوری که موتور روشن باشد اما چرخ‌دنده‌ها نچرخند و خودرو حرکت نکند. کاربرد اصلی کلاچ در تعویض دنده، متوقف کردن خودرو و کنترل انتقال نیرو از موتور به چرخ‌ها است.

## انواع کلاچ
* **صفحه‌کلاچ خشک** – بیشتر در خودروهای سواری و سبک استفاده می‌شود و نیازمند روغن‌کاری نیست.
* **صفحه‌کلاچ خیس** – با روغن کاری کار می‌کند و اصطکاک کمتری ایجاد می‌کند، معمولاً در خودروهای سنگین و اتومبیل‌های مسابقه‌ای کاربرد دارد.
* **کلاچ ایمنی** (Safety Clutch) – برای حفاظت از ابزارهای صنعتی و برقی در برابر بار اضافی استفاده می‌شود. در صورت افزایش گشتاور یا گیر کردن ابزار، اتصال دو بخش قطع می‌شود و آسیب جلوگیری می‌شود.
* **کلاچ محدوده گشتاور** (Torque Limiter) – بر اساس نیروی مرکزگرا عمل می‌کند و برای محافظت از سیستم‌های مکانیکی حساس استفاده می‌شود.
* **کلاچ هیدرولیکی** – در برخی خودروها و ماشین‌آلات صنعتی برای انتقال نرم‌تر نیرو استفاده می‌شود.
* **کلاچ مغناطیسی** – انتقال نیرو با کمک میدان مغناطیسی، معمولاً در سیستم‌های صنعتی و بعضی وسایل نقلیه خاص.

## عملکرد کلاچ در خودرو
کلاچ یک اتصال اصطکاکی میان موتور و جعبه‌دنده برقرار می‌کند. هنگام درگیر بودن کلاچ، توان موتور به جعبه‌دنده و سپس چرخ‌ها منتقل می‌شود. برای تغییر دنده، راننده پدال کلاچ را فشار داده و موتور را از جعبه‌دنده جدا می‌کند. پس از انتخاب دنده، پدال رها می‌شود و انتقال نیرو دوباره برقرار می‌گردد.

## قطعات کلاچ
* نرم‌کننده کلاچ
* صفحه‌کلاچ
* دیسک کلاچ
* پدال
* دوشاخهٔ کلاچ
* بلبرینگ کلاچ
* فنر صفحه کلاچ – برای جذب ارتعاشات موتور و محافظت از گیربکس

## نگهداری و نکات فنی
* بررسی سطح الکترولیت در باتری‌های کلاچ خیس
* اطمینان از سلامت فنرها و صفحه کلاچ
* جلوگیری از لغزش بیش از حد کلاچ که باعث سایش سریع صفحه می‌شود
* استفاده از روانکار مناسب برای کلاچ خیس
* کنترل صداهای غیرعادی و ارتعاشات هنگام درگیری یا رهاسازی

## مزایا
* حفاظت از موتور و جعبه‌دنده در تغییر دنده و توقف خودرو
* امکان شروع حرکت نرم و جلوگیری از جهش خودرو
* کاهش استهلاک گیربکس و سیستم انتقال نیرو
* در کلاچ‌های ایمنی، جلوگیری از آسیب به ابزارها و ماشین‌آلات صنعتی

## تاریخچه
کلاچ‌ها از دوران اولیه خودروها و ماشین‌های صنعتی وجود داشته‌اند و با پیشرفت تکنولوژی به انواع خشک، خیس، هیدرولیکی و مغناطیسی توسعه یافته‌اند. سیستم کلاچ‌های مدرن امکان کنترل دقیق نیرو و کاهش سایش قطعات را فراهم می‌کند.

## منابع

* 
* 
* 

رده:فناوری‌های انتقال قدرت خودرو
رده:کلاچ‌ها
بوبیان

بندانگشتی|جزیره بوبیان (قرمز) در نقشه کویت

**بوبیان** بزرگ‌ترین جزیره کشور کویت و دومین جزیره بزرگ در خلیج فارس پس از قشم است. این جزیره در شمال خاوری کویت و شمال باختری خلیج فارس قرار گرفته و با پلی به خاک اصلی کویت پیوند دارد.

جزیره بوبیان غیرمسکونی است. ۶۰ درصد از این جزیره منطقه محافظت‌شده است. امروزه چندین پروژه برای ساخت بندر و فرودگاه و شهرک مسکونی در این جزیره جریان دارد. پروژه‌ای نیز وجود دارد که کویت، عراق، عربستان سعودی و ایران را با یک راه‌آهن که از این جزیره عبور خواهد کرد، به هم پیوند بدهد.

مساحت بوبیان ۸۶۳ کیلومترمربع و ۵٪ از مساحت کل کویت را دربر می‌گیرد. این جزیره اکثراً مسطح و پست است، باتلاق‌های نمکی بیشتر ساحل را در بر می‌گیرند. در مرکز جزیره چندین وادی وجود دارد. بوبیان از سمت شمال شرق توسط خور الزبیر از عراق جدا شده و از خاک اصلی کویت نیز از سمت جنوب غربی توسط خور صبیه جدا شده است. خور صبیه در انتهای شمالی جزیره بوبیان ادامه می‌یابد و آن را از جزیره وربه جدا می‌کند. غرب بوبیان به خور عبدالله محدود می‌شود.

بوبیان در جنوبی‌ترین نقطه خود (۵٫۴ کیلومتری شمال غرب راس البرشه) با یک پل بتنی بر روی خور صبیه به خاک اصلی کشور وصل شده است. این پل ۲٫۳۸ کیلومتر طول دارد و در سال‌های ۱۹۸۱–۱۹۸۳ ساخته شده و در فوریه ۱۹۸۳ افتتاح شده است. کاربرد این پل که فقط برای امور نظامی است.

در جریان جنگ ۱۹۹۱ خلیج فارس، چهار دهنه این پل نابود شد. این دهنه‌ها در سال ۱۹۹۹ بازسازی شدند. این جزیره از سال ۱۹۹۱ به یک پایگاه نظامی تبدیل شده و از آن زمان تاکنون همین حالت را دارد. در نوامبر ۱۹۹۴، عراق به‌طور رسمی مرز مشخص شده سازمان ملل با کویت را پذیرفت که در قطعنامه‌های ۶۸۷ شورای امنیت (۱۹۹۱) تعریف شده بود و رسماً ادعای قبلی خود بر جزیره بوبیان را پس گرفت.

## منابع

* «میناء بوبیان | بیئتنا». 2019. Beatona.Net. Accessed November 29 2019. http://www.beatona.net/ar/knowledge-hub/article/content-40623.
ویکی‌پدیای عربی.

رده:جزیره‌های خلیج فارس
رده:جزیره‌های غیرمسکونی کویت
رده:جزیره‌های کویت
رده:سرزمین‌های مورد مناقشه در خلیج فارس
رده:مرز عراق و کویت
رده:مقاله‌های خرد جغرافیای کویت
رده:مناطق کنوانسیون رامسر در کویت
رده:مناطق مورد مناقشه عراق
رده:مناطق مورد مناقشه کویت
پروانه مستندات آزاد گنو

**پروانهٔ مستندات آزاد گنو**  نوعی پروانهٔ کپی‌لفت برای محتویات آزاد است که بنیاد نرم‌افزارهای آزاد آن را برای پروژه‌های گنو طراحی کرده‌است. این پروانه شبیه گنو جی‌پی‌ال است که همان حقوق تکثیر، پخش و تغییر اثر را به خوانندگان می‌دهد. تمام نسخه‌های تکثیرشده و مشتق‌های آن‌ها باید تحت همان پروانهٔ موجود باشند. امکان استفادهٔ تجاری از نسخه‌های تکثیرشده وجود دارد، اما اگر در تعداد بالا تکثیر شود (بیشتر از ۱۰۰) آنگاه سند یا مبدأ کد اصلی باید در دسترس دریافت‌کنندهٔ اثر قرار گیرد.

این پروانه برای راهنماها و دستورالعمل‌ها،کتاب‌ها و مراجع و مطالب آموزشی که معمولاً با نرم‌افزارهای جی‌پی‌ال همراه می‌شوند،طراحی شد.با این وجود امکان استفاده از آن در هر نوع اثر متنی،بدون در نظر گرفتن موضوع آن،وجود دارد. در گذشته دانشنامهٔ همه‌منظورهٔ ویکی‌پدیا از این پروانه برای تمامی متن‌های خود استفاده می‌کرده‌است.

## بخش‌های جانبی
این اجازه‌نامه به‌طور واضح هر گونه سند را از «بخش‌های جانبی»، که امکان یکپارچه‌سازی آن با سند وجود ندارد و به شکل ضمیمه و جلد همراه آن می‌آید، جدا می‌سازد. بخش‌های جانبی می‌تواند شامل اطلاعاتی در مورد ارتباط پدیدآورنده یا منتشرکنندهٔ با موضوع باشد، ولی نمی‌تواند در برگیرندهٔ بخشی از خود موضوع باشد. با وجود این که سند به‌طور کامل قابل ویرایش است و لازم است با اجازه‌نامه‌ای منطبق با جی‌پی‌ال منتشر شود، محدودیت‌هایی در بعضی بخش‌های جانبی تعریف شده‌است که یادکرد مناسب پدیدآورندگان قبلی را تضمین می‌کند.

به‌ویژه باید از پدیدآورندگان نسخه‌های اولیه قدردانی شود و «بخش‌های جانبی» ای که پدیدآورندهٔ اصلی مشخص کرده‌است، قابل تغییر نیست. اگر مطالب تغییر یابد، عنوان آن نیز باید تغییر پیدا کند (مگر اینکه پدیدآورندهٔ اصلی اجازهٔ نگاه داشتن عنوان را بدهد).

## تاریخچه
اف‌دی‌ال برای دریافت نظرات و عکس‌العمل‌ها در سال ۱۹۹۹ منتشر شد. بعد از چند تجدید نسخه، نسخهٔ ۱٫۱ آن در مارس ۲۰۰۰ و نسخهٔ ۱٫۲ آن در نوامبر ۲۰۰۲ و سرانجام نسخهٔ ۱٫۳ در نوامبر سال ۲۰۰۸ منتشر شد.

## دیگر پروانه‌های محتویات آزاد
* کرییتیو کامانز

## منابع

* Wikipedia contributors, "GNU Free Documentation License," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU_Free_Documentation_License&oldid=68546586 (accessed August 13, 2006).

## پیوند به بیرون

* GFDL official text
* The GNU Free Documentation License
* Free Software and Free Manuals
* Draft of Debian position statement about the GFDL
* Why You Shouldn't Use the GNU FDL
* The Free Universal Encyclopedia And Learning Resource

* ترجمهٔ غیررسمی فارسی GFDL، نسخهٔ ۱٫۲، از بایگانی اینترنت.

رده:اجازه‌نامه محتویات آزاد
رده:اجازه‌نامه‌های نرم‌افزاری آزاد و متن‌باز
رده:بنیاد نرم‌افزار آزاد
رده:پروژه گنو
رده:کپی‌لفت
رده:مستندسازی نرم‌افزار
تراشه حافظه

**تراشۀ حافظه**  یک مدار مجتمع است که به ذخیره‌سازی اختصاص دارد. حافظه ممکن است فرّار باشد و داده‌ها را به‌طور موقت نگهداری کند، مانند RAM؛ یا ممکن است غیرفرّار باشد و داده‌ها را دائماً در خود نگه دارد، مانند PROM, EPROM, EEPROM، و دارای RAM و ROM است. ROM فقط خواندنی است، ولی RAM خواندنی و نوشتنی است.

رده:حافظه اصلی
مدل بور

**مدل اتمی بور**  یکی از مدل‌هایی که برای توضیح ساختمان اتم ارائه شده است .
کشف مدل اتمی بور، نیلز بور فیزیک‌دان دانمارکی در زمینه چگونگی طیف نشری خطی اتم عناصر با پذیرفتن مدل اتمی رادرفورد چنین پیشنهاد داد که الکترون‌ها در اطراف هسته اتم در سطوح انرژی مشخصی قرار دارند
و در این سطوح به دور هسته اتم در حال چرخش هستند. انرژی الکترون‌هایی که در سطوح انرژی پایین‌تر به هسته نزدیک‌تر هستند، نسبت به الکترون‌هایی که از هسته دورند، انرژی کمتری دارند. پس برای انتقال الکترون از سطح انرژی پایین به سطح انرژی بالا، باید انرژی معادل اختلاف انرژی بین آن دو سطح را به آن الکترون بدهیم. پس انرژی الکترون‌ها در یک اتم کوانتیده (گسسته) است.

مدل اتمی بور نشان داد که طیف نشر خطی که از اتم عناصر گسیل می‌شود، بر اثر انتقال الکترون‌ها از سطوح انرژی بالا به سطوح انرژی پایین است، که در این انتقال انرژی الکترون کاهش می‌یابد و به صورت نور و گرما آزاد می‌شود. اگر نور آزاد شده را از منشور عبور دهیم طیف آن مشخص می‌شود. بور مدل اتمی خود را بر اساس آزمایش‌هایی که با اتم‌های هیدروژن و هلیم انجام شده بود مطرح می‌ساخت به همین دلیل مدل اتمی او (که به مدل منظومه شمسی معروف است) برای اتم‌های سنگینی مانند اورانیوم، آهن و ... صدق نمی‌کرد. به همین دلیل مدل اتمی کوانتومی (یا ابر الکترونی) با همکاری بسیاری از دانشمندان مانند هایزنبرگ، پلانک و شرودینگر مطرح شد. البته اینشتین با ارائه فرمول‌های خود نیز توانست به این مدل اتمی کمک کند.

## جستارهای وابسته

* مدل‌سازی علمی

## منابع
* 

رده:علم در ۱۹۱۳ (میلادی)
رده:فیزیک کوانتومی بنیادی
رده:فیزیک هسته‌ای
رده:فیزیک هیدروژن
رده:مفاهیم فیزیکی
رده:مقاله‌های دانشنامه رشد
رده:مکانیک کوانتومی
رده:نیلز بور
رده:نظریه کوانتومی قدیمی
رمزگشا

انگشتی|چپ|یک دیکودر ۲ به چهار
lang=fa|بندانگشتی|چپ|300px|نمونه یک دیکودر ۲ به ۴

**کدبردار**  دستگاه، مدار، مبدل، نرم‌افزار، الگوریتم یا شخصی است که پیام/اطلاعات کدگذاری شده توسط کدگذار را به حالت اولش باز می‌گرداند به طوری که اطلاعات اصلی را می‌توان بازیابی کرد.

## مدار منطقی
در مدار منطقی رمزگشا یا دیکودر مداری است که دارای n پایه ورودی و حداکثر ۲n پایه خروجی است که بسته به ترکیب سیگنال‌های ورودی، در هر لحظه **تنها یکی از ۲<sup>n</sup> پایه** فعال می‌شود. دیکودرها دارای انواع دو به چهار، سه به هشت، چهار به شانزده و ... هستند. کاربرد اصلی دیکودر در مدارهای دیجیتال، دسترسی به خانه‌های حافظه است. مدار دیکودر می‌تواند شامل یک سیگنال فعال ساز (En) باشد. اگر سیگنال فعال‌ساز وجود نداشته باشد، مدار دیکودر غیرفعال خواهد شد و عمل نخواهد کرد. دیکودرها را می‌توان به یکدیگر متصل کرد تا یک دیکودر بزرگتر حاصل شود. مثلاً می‌توان دو دیکودر ۲ به چهار را به هم متصل کرد تا یک دیکودر ۳ به ۸ به دست آید.

## پیاده‌سازی توابع بول به کمک رمزگشا
از آنجا که دیکودری با n ورودی مینترم‌های ۰ تا ۲n -۱ را در خروجی ایجاد می‌کند، می‌توان با قرار دادن تعدادی دروازه منطقی OR، توابع بولی که به شکل SOP هستند را پیاده‌سازی کرد.

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:مدارهای دیجیتال
فاویکون

بندانگشتی|300px|تارنماک در تمام مرورگرهای گرافیکی رایج نمایش داده می‌شود.
 (Favicon کوتاه‌شده‌ی favorites icon)  نَماک (icon) تخصیص داده شده به  تاربرگ یا وبگاه اینترنتی است؛ که مرورگرها آن (تارنماک ) را در کنار عنوان تاربرگ یا وبگاه نمایش می‌دهند. تارنماک  صفحه معمولا در بخش نشانک‌های مرورگر، کنار عنوان صفحه، نیز نمایش داده می‌شود.

هنگام نمایش یک صفحه وب نیز مرورگر به صورت خودکار درخواست فایل تارنماک را برای وب سرور ارسال می‌کند.

مرورگرهای جدید مانند فایرفاکس بدون نیاز به کددهی، در صورت مشاهده پرونده favicon.ico بر روی شاخه ریشه وب گاه، به‌طور خودکار تارنماک را برای همهٔ صفحات آن وب گاه نمایش می دهند. در حالی که برای نمایش آن در Internet Explorer نیاز است که در صفحات به شکل زیر به پرونده متناظر تارنماک، پیوند داده شود:

میتوانید در  favicon.cc یک فاوآیکون برای وب خود بسازید

## نحوه قرار دادن
نحوه قرار دادن تارنماک با استفاده ار تگ HTML می‌باشد که باید بعد از تگ head قرار بگیرد.

**برای تارنماک با فرمت ico.**

```html4strict
<link rel="shortcut icon" href="/favicon.ico" type="image/x-icon"/>
```


**برای تارنماک با فرمت png.**

```html4strict
<link rel="icon" href="/favicon.png" type="image/png"/>
```


**برای تارنماک با فرمت gif.**

```html4strict
<link rel="icon" href="/favicon.gif" type="image/gif"/>
```


## منابع

رده:طراحی وب
رده:فاویکون
رده:معرفی‌شده‌های مرتبط با رایانه در ۱۹۹۹ (میلادی)
رده:نقشک
رده:واژه‌های ابداع‌شده در ۱۹۹۹ (میلادی)
رده:متعلقات اینترنت بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۹۹ (میلادی)
۳۰ آبان

**۳۰ آبان/عقرب** دویست و چهل و ششمین روز سال در گاه‌شماری خورشیدی است. به پایان سال ۱۱۹ روز (۱۲۰ روز در سال کبیسه) باقی‌است.

## رویدادها
* ۹۹۱ - منعقد شدن عهدنامه نصوح پاشا میان امپراتوری صفوی و امپراتوری عثمانی
* ۱۳۱۲ - انتشار فیلم سینمایی دختر لر
* ۱۳۶۵. برکناری ببرک کارمل، از ریاست دولت کمونیستی افغانستان (از جدی ۱۳۵۸) و روی کار آمدن محمد نجیب‌الله (تا ۸ ثور ۱۳۷۱).
* ۱۴۰۱ - کشتار ۱۴۰۱ جوانرود
* ۱۴۰۱ - رقابت ۳۰ آبان ۱۴۰۱ تیم ملی فوتبال ایران با تیم ملی فوتبال انگلستان در جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲
* ۱۴۰۲ - رقابت ۳۰ آبان ۱۴۰۲ تیم ملی فوتبال ایران با تیم ملی فوتبال ازبکستان در مرحله مقدماتی جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ (آسیا) و مرحله مقدماتی جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷

## زادروزها
* ۱۳۰۶ - بیژن جلالی، شاعر
* ۱۳۷۰ - نوشاد عالمیان، بازیکن تنیس روی میز

## درگذشتگان
* ۱۳۹۳ - سید حسن شجاعی کیاسری، نماینده حوزه انتخابیه ساری در دوره دوم مجلس شورای اسلامی و دوره سوم مجلس شورای اسلامی و دوره چهارم مجلس شورای اسلامی و دوره هفتم مجلس شورای اسلامی 
* ۱۳۹۸ - میثم احمدی، از کشته‌شدگان اعتراضات آبان ۱۳۹۸ ایران
* ۱۴۰۰ - اکبر خرمدین، نظامی و قاتل زنجیره ای
* ۱۴۰۱ - عاطفه نعامی، از کشته‌شدگان خیزش ۱۴۰۱ ایران

## منابع

رده:روزهای آبان
۱ آذر

**۱ آذر** دویست و چهل و هفتمین روز سال در گاه‌شماری خورشیدی است. به پایان سال ۱۱۸ روز (۱۱۹ روز در سال کبیسه) باقی‌است.

## رویدادها
* ۸۹۱ - جنگ غجدوان
* ۱۲۸۸ - انتخاب عضدالملک به‌عنوان نایب‌السلطنه احمدشاه در زمان دوره دوم مجلس شورای ملی

## زادروزها
* ۱۳۰۲ - داریوش اسدزاده، بازیگر
* ۱۳۱۲ - منوچهر بی‌بی‌یان، روزنامه‌نگار و تهیه‌کننده موسیقی
* ۱۳۳۰ - فرخ نعمتی، بازیگر
* ۱۳۳۶ - ایرج بسطامی، خواننده
* ۱۳۳۶ - علی اوسیوند، بازیگر
* ۱۳۴۲ - امیر قلعه‌نویی، آموزگار فوتبال
* ۱۳۴۵ - فریبا کوثری، بازیگر
* ۱۳۴۸ - مرجان ساتراپی، نویسنده
* ۱۳۶۵ - جهانگیر عسگری، آموزگار فوتبال

## درگذشت‌ها
* ۸۹۱ - نجم ثانی، از سرداران ایران در زمان دودمان صفوی
* ۱۳۷۷ - داریوش فروهر، از قربانیان قتل‌های زنجیره‌ای ایران
* ۱۳۷۷ - پروانه اسکندری، همسر داریوش فروهر
* ۱۳۸۸ - علی کردان، پانزدهمین وزیر کشور در زمان نظام جمهوری اسلامی ایران
* ۱۳۹۰ - محمدحسین شریعتی، از مخالفان دودمان پهلوی
* ۱۳۹۹ - سید یحیی جعفری، مجتهد و نماینده ولی فقیه در استان کرمان
* ۱۴۰۱ - حسین زرینجویی، بازیگر استندآپ کمدی

## مناسبت‌ها
* ایران - روز اورمزد، آذر جشن. (روز برگزاری **آذر جشن**، یکی دیگر از جشنهای در پیوند با آتش، به مناسبت فرا رسیدن ماه آذر و برافروختن نخستین شعله زمستانی).
* روز اصفهان - روز نکوداشت شهر تاریخی اصفهان.

## منابع

* وبگاه تاریخ ایران در این روز، نوشتهٔ نوشیروان کیهانی زاده
* برگرفته از ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:روزهای آذر
۲ آذر

**۲ آذر/قوس** دویست و چهل و هشتمین روز سال در گاه‌شماری خورشیدی است. به پایان سال ۱۱۷ روز (۱۱۸ روز در سال کبیسه) باقی‌است.

## رویدادها
* ۱۳۶۱ - رقابت ۲ آذر ۱۳۶۱ تیم ملی فوتبال ایران با تیم ملی فوتبال کره جنوبی در بازی‌های آسیایی ۱۹۸۲
* ۱۴۰۰ _ انتقال پایانی آرمان عبدالعالی ؛ دوست و عامل جنایت قتل غزاله شکور به قرنطینه زندان انفرادی پس از تعویق های مکرر برای اجرای حکم قصاص 

## زادروزها
* ۱۰۶۷ - نادرشاه، پایه‌گذار دودمان افشاری
* ۱۳۰۴ - عزیزالله جوینی، نسخه‌شناس
* ۱۳۰۵ - پرویز شهریاری، ریاضی‌دان
* ۱۳۰۸ - ویگن، خواننده و بازیگر
* ۱۳۱۲ - علی شریعتی، جامعه‌شناس و تاریخ‌نگار
* ۱۳۱۵ - ناصر تکمیل همایون، نویسنده و جامعه‌شناس
* ۱۳۳۹ - هما خاکپاش، بازیگر
* ۱۳۵۶ - حمید گودرزی، بازیگر
* ۱۳۵۹ - هومن جعفری، خواننده
* ۱۳۷۸ - مهدی لیموچی، بازیکن فوتبال

## درگذشتگان
* ۱۳۰۵ - درویش‌خان، موسیقی‌دان
* ۱۳۶۴ - غلامحسین ساعدی، نویسنده
* ۱۳۹۵ - سلیم مؤذن‌زاده اردبیلی، مداح
* ۱۳۹۹ - چنگیز جلیلوند، دوبلور
* ۱۴۰۱ - علی کوچک‌زاده، هفتمین فرمانده ژاندارمری ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷
* ۱۴۰۲ - میلاد زهره‌وند، از بازداشت‌شدگان خیزش ۱۴۰۱ ایران
* ۱۴۰۴ - هادی مرزبان، کارگردان تئاتر و بازیگر

## مناسبت‌ها

## منابع

* وبگاه تاریخ ایران در این روز، نوشتهٔ نوشیروان کیهانی زاده
* برگرفته از ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:روزهای آذر
رده:روزهای قوس
۳ آذر

**۳ آذر** دویست و چهل و نهمین روز سال در گاه‌شماری خورشیدی است. به پایان سال ۱۱۶ روز (۱۱۷ روز در سال کبیسه) باقی‌است.

## رویدادها
* ۱۲۸۵ - آغاز انتشار روزنامه مجلس 
* ۱۳۹۲ - توافق موقت ژنو بر روی برنامه هسته‌ای ایران
* ۱۴۰۰ - اجرای حکم آرمان عبدالعالی ؛ دوست و عامل جنایت قتل غزاله شکور 
* ۱۴۰۱ - تصویب قطعنامه S35/L1 شورای حقوق بشر
## زادروزها
* ۱۳۴۲ - کیهان کلهر، موسیقی‌دان
* ۱۳۵۷ - بانیپال شومون، بازیگر
* ۱۳۶۱ - سامی بیگی، خواننده
* ۱۳۶۹ - حامد لک، فوتبالیست

## درگذشتگان
* ۱۳۵۳ - حسین پژمان بختیاری، شاعر و نویسنده
* ۱۳۸۷ - احمد آقالو، بازیگر
* ۱۳۹۵ - سید عبدالکریم موسوی اردبیلی، سومین رئیس قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران
* ۱۳۹۸ - سید ابوالفضل میرمحمدی، نماینده استان تهران در دوره پنجم مجلس خبرگان رهبری
* ۱۴۰۰ - آرمان عبدالعالی، بسکتبالیست ، دانش آموخته حقوق دانشگاه جامع علمی کاربردی ، دانش آموخته و دانشجوی  مهندسی پزشکی دانشگاه پردیس تربیت مدرس ، دوست و عامل جنایت قتل غزاله شکور  
* ۱۴۰۱ - شکرالله عطارزاده، نماینده حوزه انتخابیه بوشهر، گناوه و دیلم در دوره هفتم مجلس شورای اسلامی
* ۱۴۰۱ - شمال خدیری‌پور، از کشته‌شدگان خیزش ۱۴۰۱ ایران

## مناسبت‌ها

* جشن آذرگان

## منابع

* قاضی احمد منشی قمی، *[[خلاصة التواریخ]]* (۲ جلد، تاریخ صفویه از شیخ صفی تا اوایل شاه عباس یکم)، به تصحیح احسان اشراقی. (جلد ۱، صص ۱۱۸ تا ۱۲۳)
* وبگاه تاریخ ایران در این روز، نوشتهٔ نوشیروان کیهانی زاده
* برگرفته از ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:روزهای آذر