التون جان

**سِر التون هِرکیولِس جان** (؛ زادهٔ ۲۵ مارس ۱۹۴۷ با نام **رِجینالد کِنِث دوایت**) خواننده و ترانه‌نویس انگلیسی است. موسیقی و سبک نمایشی او تأثیر عمیق و ماندگاری بر صنعت موسیقی داشته است، و همکاری او در ترانه‌سرایی با برنی تائوپین، شاعر، یکی از موفق‌ترین همکاری‌ها در تاریخ موسیقی به‌ شمار می‌رود. جان نوزدهمین فرد در تاریخ است که به دریافت EGOT (برنده جوایز امی، گرمی، اسکار و تونی) مفتخر شده است. او با فروش بیش از ۳۰۰ میلیون نسخه از آثارش در سراسر جهان، یکی از پرفروش‌ترین هنرمندان موسیقی در تمام دوران‌هاست.

جان از سنین پایین نواختن پیانو را آموخت و بورسیه‌ای از آکادمی سلطنتی موسیقی دریافت کرد. در دهه ۱۹۶۰، گروه بلوئزولوژی در سبک بلوز را تشکیل داد، به همراه تائوپین برای دیگر هنرمندان ترانه نوشت و به عنوان نوازنده در جلسات ضبط فعالیت کرد، و سپس اولین آلبوم خود، *[[آسمان خالی]]* (۱۹۶۹)، را منتشر کرد. او در طول شش دهه بعدی با انتشار ۳۲ آلبوم استودیویی، از جمله *[[خداحافظ جاده خشتی زرد]]* (۱۹۷۳) جایگاه خود را به عنوان نماد فرهنگی تثبیت کرد. تک‌آهنگ‌های موفق او شامل «ترانه تو»، «رقاص کوچک»، «راکت من»، «قلبم را نشکن»، «فداکاری» و «قلب سرد» می‌شوند. او همچنین در فیلم‌ها و تئاترهای موزیکال موفقیت‌هایی کسب کرده و برای آثاری چون *[[شیرشاه]]* (۱۹۹۴) موسیقی ساخته است. تور نهایی او، «خداحافظ جاده آجر زرد» (۲۰۱۸–۲۰۲۳)، در زمان خود به پرفروش‌ترین تور تاریخ تبدیل شد. زندگی و حرفه او در فیلم *[[راکت‌من (فیلم)|راکت‌من]]* (۲۰۱۹) به تصویر کشیده شد.

جان از اواخر دهه ۱۹۸۰ در زمینه جمع‌آوری کمک‌های خیریه برای مبارزه با اچ‌آی‌وی/ایدز فعالیت داشته است. او در سال ۱۹۹۲ بنیاد ایدز التون جان را تأسیس کرد که بیش از ۳۰۰ میلیون پوند جمع‌آوری کرده است، و یک سال بعد میزبانی مهمانی سالانه جوایز اسکار بنیاد ایدز را آغاز کرد که به یکی از برجسته‌ترین مهمانی‌های اسکار در صنعت فیلم هالیوود تبدیل شده است.او از سال ۱۹۷۶ تا ۱۹۸۷ و دوباره از ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۲ رئیس و مدیر باشگاه فوتبال واتفورد بود و اکنون رئیس افتخاری مادام‌العمر این باشگاه است. از اواخر دهه ۱۹۷۰ تا اواخر دهه ۱۹۸۰، جان با اعتیاد شدید به مواد مخدر و الکل دست‌وپنجه نرم کرد، اما از سال ۱۹۹۰ پاک و هوشیار بوده است. در سال ۲۰۰۵، با شریک زندگی طولانی‌مدت خود، دیوید فرنیش فیلمساز کانادایی، وارد رابطه مدنی شد و در سال ۲۰۱۴، پس از قانونی شدن ازدواج همجنس‌گرایان در انگلستان و ولز، با او ازدواج کرد.

جان بیش از پنجاه تک‌آهنگ راه‌یافته در فهرست ۴۰ ترانه برتر جدول تک‌آهنگ‌های بریتانیا و ''بیلبورد'' هات ۱۰۰ آمریکا داشته است، از جمله نه تک‌آهنگ شماره یک در هر دو کشور و همچنین هفت آلبوم متوالی شماره یک در آمریکا. او موفق‌ترین هنرمند انفرادی در تاریخ جدول‌های ''بیلبورد'' آمریکا است. تک‌آهنگ ادای احترام او به دایانا، شاهدخت ولز، با عنوان «شمعی در باد ۱۹۹۷»، نسخه بازنویسی‌شده تک‌آهنگ سال ۱۹۷۴ او، با فروش بیش از ۳۳ میلیون نسخه در سراسر جهان، پرفروش‌ترین تک‌آهنگ جدولی تاریخ است. در سال ۲۰۲۱، او اولین هنرمند انفرادی شد که در شش دهه مختلف تک‌آهنگ‌هایی در میان ۱۰ ترانه برتر بریتانیا داشت. جوایز او شامل یک جایزه امی پرایم‌تایم، پنج جایزه گرمی، دو جایزه اسکار، یک جایزه تونی، دو جایزه گلدن گلوب، یک جایزه لارنس اولیویه و جایزه مرکز کندی می‌شود. او در سال ۱۹۹۲ به تالار مشاهیر ترانه‌پردازان و در سال ۱۹۹۴ به تالار مشاهیر راک اند رول راه یافت و عضو آکادمی آهنگسازان بریتانیا (The Ivors Academy) است. در سال ۱۹۹۸ به دلیل خدماتش به موسیقی و امور خیریه به مقام شوالیه (Knight Bachelor) منصوب شد و در سال ۲۰۲۰ به عضویت نشان همراهان افتخار (Order of the Companions of Honour) درآمد.

## زندگی

رجینالد دوایت در پینر، انگلستان به دنیا آمد و والدینش اسکادران لیدر استنلی دوایت و شیلا نام داشتند. آن‌ها در سال ۱۹۶۲، وقتی دوایت ۱۵ ساله بود، از هم طلاق گرفتند و پس از آن مادرش با فرد فربرادر ازدواج کرد.

التون جان در سال ۱۹۷۶ هویت دوجنسگرا خودش را در مصاحبه‌ای با مجلهٔ رولینگ استون آشکار کرد. او در سال ۱۹۸۴ در روز ولنتاین با رینیت بلال ازدواج کرد، اما آن‌ها چهار سال بعد، از هم طلاق گرفتند و چندی بعد جان دوجنسگرا بودن خود را تکذیب کرد و گفت که همجنس‌گرا است.

التون جان با تهیه‌کننده آمریکایی دیوید فرنیش ازدواج کرده و صاحب دو فرزند پسر می‌باشد. لیدی گاگا (خواننده) مادر خوانده فرزندان التون جان است.

طی دوران کاری او، جان با الکل و کوکائین دست و پنجه نرم می‌کرد و شایعه شده بود که او سرمایه‌اش را خرج کرده است. در اواسط دههٔ ۱۹۹۰ جان با مایکل جکسون دوست شد و به دلیل کمکی که به مایکل در دوران اتهامات کودک آزاری سال ۱۹۹۳ کرد، مایکل هم آلبوم ریمیکس «خون روی زمین رقص» محصول سال ۱۹۹۷ را به او تقدیم کرد. اما جان در دادگاه سال ۲۰۰۵ مایکل جکسون ساکت ماند.

التون جان کارهای مشترکی نیز با دیگر خوانندگان جهان انجام داده که از جمله آن‌ها می‌توان به جرج مایکل و پاواروتی اشاره کرد.

در سال ۱۹۸۷ او عمل پولیپ انجام داد که به نظر می‌رسد به دلیل مصرف ماری جوانا به وجود آمده باشد.

فیلم موزیکال راکت من در سال ۲۰۱۹ به کارگردانی دکستر فلچر با الهام از دوران کودکی و زندگی شخصی سر التون جان ساخته و موفق به فروش ۱۹۶ میلیون دلار در گیشه‌های سینما شد.

در سال ۱۹۹۸ التون جان به پاس کارهای خیریه و اجراهایی که برای حمایت از خیریه‌ها انجام داد لقب سر را از ملکه الیزابت دوم دریافت کرد.

## سلامتی
جان در ۱ دسامبر ۲۰۲۴ اعلام کرد که بینایی خود را از دست داده است. او در سپتامبر همان سال گفته بود که در تابستان هنگام اقامت در جنوب فرانسه به عفونت چشمی شدیدی مبتلا شد، و باعث شده او از ناحیه چشم راست نابینا شود و از ناحیه سمت چپ «فقط بینایی محدود» داشته باشد.

## افتخارات
بیش از ۳۰۰ میلیون نسخه از آثار جان در جهان به فروش رسیده است و این موضوع او را به یکی از پرفروش‌ترین هنرمندان موسیقی در تمام دوران تبدیل کرده است. او بیش از ۵۰ تک‌آهنگ پرفروش در جایگاه ۴۰ رتبهٔ برتر جدول تک‌آهنگ‌های بریتانیا و ''بیلبورد'' هات ۱۰۰ ایالات متحده به ثبت رسانده است که هفت موردش در جدول بریتانیا و نه موردش در جدول ایالات متحده در جایگاه نخست جدول قرار گرفته‌اند. آهنگ او به اسم «شمعی در باد ۱۹۹۷» بیش از ۳۳ میلیون نسخه در سراسر جهان فروخته است و دومین تک‌آهنگ پرفروش تمام دوران است. بر اساس گزارش سال ۲۰۱۹ مجلهٔ *[[بیلبورد (مجله)|بیلبورد]]*، جان برترین هنرمند تک‌خوان در تاریخچهٔ جدول ایالات متحده (در مجموع سوم) و برترین هنرمند معاصر بزرگسالان در تمام دوران است.

## آلبوم‌شناسی
### آلبوم‌ها

### آلبوم‌های زنده
* ۱۹۷۱ *۱۱-۱۷-۷۰*; #۲۰ UK, #۱۱ US
* ۱۹۷۶ *Here and There*; #۶ UK, #۴ US (اینجا و آنجا)
* ۱۹۸۷ *Live in Australia with the Melbourne Symphony Orchestra*; #۲۴ US (زنده در استرالیا همراه با ارکستر سمفونی ملبورن)
* ۲۰۰۰ *One Night Only*; #۷ UK, #۶۵ US (تنها یک شب)
* ۲۰۰۲ *Live at the Ritz* (زنده در ریتز)

### موسیقی متن
* ۱۹۷۰ Soundtrack for *The Games* (بازی‌ها)
* ۱۹۷۱ *Friends*; #۳۶ US (دوستان)
* ۱۹۹۴ *The Lion King*; #۴ UK (شیرشاه)
* ۱۹۹۹ Soundtrack for *The Muse* (تفکر)
* ۱۹۹۹ *Elton John and Tim Rice's Aida* (آلبوم گردآوری شده); #۲۹ UK, #۴۱ US
* ۲۰۰۰ *The Road to El Dorado*; #۶۳ US (به سوی ال دورادو)
* ۲۰۰۵ Music for *Billy Elliot the Musical* (در دست تهیه)
* ۲۰۰۶ Music for *Lestat* (اعلام شد اما صرف نظر شد)

### از انباره فیلم
* ۱۹۷۹ *The Complete Thom Bell Sessions*; #۵۱ US
* ۲۰۰۱ * فیلم * (فیلم)

### گردآوری شده
* *Greatest Hits* (۱۹۷۴) (بزرگ‌ترین آثار)
* *Greatest Hits Volume ۲* (۱۹۷۷) (بزرگ‌ترین آثار شماره ۲)
* *Lady Samantha* (۱۹۸۰) (بانو سامانتا)
* *Milestones* (۱۹۸۰) (نقاط عطف)
* *Love Songs* (۱۹۸۲) (ترانه‌های عاشقانه)
* *Your Songs* (۱۹۸۵) (ترانه‌هایتان)
* *Greatest Hits, Volume ۳* (۱۹۸۷) (بزرگ‌ترین آثار شماره ۳)
* *To Be Continued...* (۱۹۹۰) (ادامه دارد)
* *The Very Best of Elton John* (۱۹۹۰) (بهترین‌های التون جان)
* *Rare Masters* (۱۹۹۲)
* *Greatest Hits ۱۹۷۶–۱۹۸۶* (۱۹۹۲) (بزرگ‌ترین آثار ۱۹۷۶–۱۹۸۶)
* *Chartbusters Go Pop! ۲۰ Legendary Covers from ۱۹۶۹/۷۰ as Sung by Elton John* (۱۹۹۴)
* *Love Songs* (۱۹۹۶) (ترانه‌های عاشقانه)
* *Greatest Hits ۱۹۷۰–۲۰۰۲* (۲۰۰۲) (بزرگ‌ترین آثار شماره ۱۹۷۰–۲۰۰۲)

### آلبوم قدردانی
* *Two Rooms: Celebrating the Songs of Elton John & Bernie Taupin* (۱۹۹۱)

### دی‌وی‌دی‌ها

* *The Very Best Of Elton John* (۲۰۰۰)
* *One Night Only The Greatest Hits live at Madison Square Garden* (۲۰۰۱)
* *Live In Barcelona* (۲۰۰۲)
* *To Russia with Elton* (۲۰۰۴)
* *Dream Ticket* (۲۰۰۴)

### تک‌آهنگ‌ها

## پانویس

## جستارهای وابسته
* فهرست پرفروش‌ترین خوانندگان

## منابع

* Wikipedia contributors, "Elton John," Wikipedia, The Free Encyclopedia, [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Elton_John&oldid=75625209 Elton John] (دسترسی در ۱۴ سپتامبر ۲۰۰۶).

## پیوند به بیرون

* 
* 
* 
* 
* 


رده:آهنگسازان ال‌جی‌بی‌تی
رده:آهنگسازان پویانمایی
رده:آهنگسازان تئاتر موزیکال اهل انگلستان
رده:آهنگسازان سده ۲۰ (میلادی) اهل بریتانیا
رده:آهنگسازان سده ۲۱ (میلادی) اهل انگلستان
رده:آهنگسازان مرد اهل انگلستان
رده:افراد زنده
رده:اهالی پینر
رده:بازیگران مرد انگلیسی سده ۲۰ (میلادی)
رده:بازیگران مرد انگلیسی سده ۲۱ (میلادی)
رده:بازیگران مرد اهل لندن
رده:بازیگران مرد فیلم اهل انگلستان
رده:بازیگران همجنس‌گرای مرد
رده:برندگان جایزه آیور نوولو
رده:برندگان جایزه اسکار بهترین ترانه‌پرداز
رده:برندگان جایزه امی ساعات پربیننده
رده:برندگان جایزه بریت
رده:برندگان جایزه تونی
رده:برندگان جایزه جونو برای آلبوم بین‌المللی سال
رده:برندگان جایزه گرمی
رده:برندگان جایزه مرکز کندی
رده:برندگان مدال ملی علوم انسانی
رده:ترانه‌پردازان ال‌جی‌بی‌تی
رده:ترانه‌پردازان اهل انگلستان
رده:جایزه اسطوره گرمی
رده:خوانندگان ال‌جی‌بی‌تی اهل بریتانیا
رده:خوانندگان اهل لندن
رده:خوانندگان باریتون اهل بریتانیا
رده:خوانندگان پاپ اهل انگلستان
رده:خوانندگان دارای نشان شوالیه
رده:خوانندگان راک اهل انگلستان
رده:خوانندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل انگلستان
رده:خوانندگان سده ۲۱ (میلادی) اهل انگلستان
رده:خوانندگان مرد اهل انگلستان
رده:خوانندگان مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل انگلستان
رده:خواننده-ترانه‌پردازان مرد اهل انگلستان
رده:دارندگان عنوان رتبه امپراتوری بریتانیا
رده:دارندگان عنوان شوالیه
رده:دانش‌آموختگان آکادمی سلطنتی موسیقی
رده:زادگان ۱۹۴۷ (میلادی)
رده:شوالیه‌های لژیون دونور
رده:فعالان اهل انگلستان
رده:فعالان ایدز
رده:لس آنجلس آزتکس
رده:مدافعان حقوق افراد ال‌جی‌بی‌تی اهل انگلستان
رده:مدیران باشگاه فوتبال و سرمایه‌گذاران اهل انگلستان
رده:منتقدان ادیان
رده:موسیقی‌دانان ال‌جی‌بی‌تی اهل انگلستان
رده:موسیقی‌دانان اهل لندن
رده:موسیقی‌دانان برنده جایزه گلدن گلوب
رده:موسیقی‌دانان دارای نشان شوالیه
رده:موسیقی‌دانان دوره شکوفایی ریتم اند بلوز بریتانیا
رده:موسیقی‌دانان گلم راک
رده:موسیقی‌دانان همجنس‌گرای مرد
رده:نوازندگان پیانو پاپ اهل انگلستان
رده:نوازندگان پیانو راک اهل بریتانیا
رده:نوازندگان پیانو سده ۲۰ (میلادی) اهل بریتانیا
رده:نوازندگان پیانو مرد اهل بریتانیا
رده:نوازندگان سافت راک اهل بریتانیا
رده:نوازندگان کیبورد راک اهل انگلستان
رده:نیکوکاران اهل انگلستان
رده:هنرمندان آیلند رکوردز
رده:هنرمندان ئی‌ام‌آی رکوردز
رده:هنرمندان ام‌سی‌ای رکوردز
رده:هنرمندان اینترسکوپ رکوردز
رده:هنرمندان گفن رکوردز
رده:هنرمندان مرکوری رکوردز
رده:هنرمندان هانسا رکوردز
رده:سکولارهای اهل بریتانیا
رده:بنیانگذاران اهل بریتانیا
رده:بنیان‌گذاران سازمان‌های خیریه
رده:افراد در حزب کارگر (بریتانیا)
رده:برندگان جوایز جهانی موسیقی