اندرو کارنگی

**اَندرو کارنِگی**  (۱۸۳۵–۱۹۱۹) سرمایه‌دار و نیکوکار اسکاتلندی‌تبار آمریکایی بود. او بنیان‌گذار شرکت فولاد کارنگی بود که سپس به شرکت فولاد ایالات متحده یا همان یو.اس. استیل تبدیل شد.

او در طول ۱۸ سال پایانی عمر خود، حدود ۳۵۰ میلیون دلار از دارایی اش را (تقریباً ۶٫۵ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۳) وقف فعالیت‌های خیرخواهانه نمود.

## تولد و کودکی
اندرو کارنگی فرزند مارگارت و ویلیام کارنگی در یک کلبه روستایی که تنها یک اتاق داشت در شهر دانفرملین در کشوراسکاتلند متولد شد. آن کلبه علاوه بر محل زندگی خانواده کارنگی، محل کسب و کار پدر خانواده یعنی بافندگی نیز بود. خانواده کارنگی در این کلبه با خانواده دیگری نیز هم‌خانه بودند. بد نیست بدانید که نام او برگرفته شده از نام پدربزرگ پدری‌اش می‌باشد.

تجارت بافندگی پدر کارنگی رو به پیشرفت بود. با افزایش طرفداران پارچه داماسک که برای لباس‌های انگلیسی مورد استفاده قرار می‌گرفت. آنها به خانه‌ای بزرگ‌تری در خیابان ادگار نقل مکان کردند. تا کسب و کارشان را گسترش دهند. او در مدرسه آدام رولان واقع در دانفرملین تحصیلات خود را شروع نمود.

جورج لادر عموی مادری اندرو کارنگی بود که به عنوان یک رهبری سیاسی از او یاد می‌شود. وی تأثیر زیادی بر دوران کودکی اندرو کارنگی گذاشت. او اندرو کارنگی را با آثار رابرت برنز و قهرمانان اسکاتلندی مانند: روبرت یکم، ویلیام والاس و راب روی مک گرگور آشنا کرد. که این آشنایی تأثیر عمیقی بر روی تفکرات اندرو کارنگی گذاشت.

هنگامی که اندرو کارنگی ۱۲ سال داشت کسب و کار بافندگی پدرش شکست خورد. خانواده آنها روزهای سختی را از نظر مالی پشت سر می‌گذاشتند. اوضاع آنها روز به روز بدتر می‌شد تا اینکه پدر خانواده تصمیم گرفت مقداری پول از جورج لادر قرض بگیرد تا به ایالات متحده آمریکا نقل مکان کنند.

## وقف ثروت کارنگی
کارنگی بیشتر ثروت خود را صرف تأسیس موسسات سودمند همگانی مانند کتاب‌خانه‌ها و مدارس و دانشگاه‌ها (همانند دانشگاه کارنگی ملون) کرد. وی در مدت عمر خود ۳۰۰۰ کتابخانه عمومی (همانند کتابخانه مرکزی سیاتل) تأسیس نمود، این کتابخانه‌ها در شهرهای مختلف آمریکا، کانادا، انگلستان، نیوزیلند، اسکاتلند و در فیجی با صرف بیش از ۶۰ میلیون دلار ساخته شدند و در اختیار عموم مردم قرار گرفتند. او همین‌طور قریب ۳۵۰ میلیون دلار صرف ساخت اماکنی همچون تالار کارنگی و حمایت از برنامه‌های فرهنگی نمود. او تلاشهای زیادی برای گسترش صلح در جهان نمود. تأسیس دادگاه بین‌المللی لاهه در هلند یکی از فعالیتهای او در زمینه صلح جهانی است. با توجه به علاقه وافری که به شهر زادگاه در اسکاتلند داشت مبلغ هنگفتی از ثروتش را صرف ساخت ورزشگاه‌ها وسایر مکانهای فرهنگی وهنری در آنجا کرد. همچنین بسیاری از شعرا، نویسندگان، ادبا و محققان برای انجام کارهای فرهنگی و هنری خود از کمکهای او بهره‌مند می‌شدند. او معتقد بود هر فرد ثروتمندی که با نشان دادن شایستگی‌هایش ثروتش را از جامعه به‌دست می‌آورد بایستی بخش مازاد بر نیازش را به جامعه برگرداند تا بتوان صاحب جامعه بهتر شد.
به گفته او:

## جستارهای وابسته

* دانشگاه کارنگی ملون
* موقوفه کارنگی برای صلح بین‌المللی

## منابع
* ثروتمندترین مرد تاریخ کیست؟


رده:اسکاتلندی‌های مهاجرت‌کرده به ایالات متحده آمریکا
رده:افراد دارای تابعیت ایالات متحده آمریکا
رده:افراد دانشگاه کارنگی ملون
رده:اقتصاددانان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:اهالی اسکاتلند
رده:اهالی ایالات متحده آمریکا
رده:اهالی پنسیلوانیا
رده:اهالی دانفرملین
رده:اهالی لناکس، ماساچوست
رده:بازرگانان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بخشش در ایالات متحده آمریکا
رده:بشردوستان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بنیانگذاران شرکت اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بنیان‌گذاران دانشگاه‌ها و کالج‌ها
رده:جمهوری‌خواهان اهل ماساچوست
رده:خاک‌سپاری‌ها در گورستان اسلیپی هالو
رده:دادارباوران اهل ایالات متحده آمریکا
رده:درگذشتگان ۱۹۱۹ (میلادی)
رده:دوره ترقی در ایالات متحده آمریکا
رده:رئیسان دانشگاه آبردین
رده:رئیسان دانشگاه سنت اندروز
رده:راه‌یافتگان به تالار مشاهیر آمریکاییان بزرگ
رده:زادگان ۱۸۳۵ (میلادی)
رده:صنعتگران اهل ایالات متحده آمریکا
رده:صنعتگران جنگ داخلی آمریکا
رده:عدم مداخله
رده:عصر طلایی
رده:فعالان اهل ماساچوست
رده:کارآفرینان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارآفرینان اهل پیتسبرگ
رده:کارآفرینان سده ۱۹ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارآفرینان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:میلیاردرهای اهل اسکاتلند
رده:میلیاردرهای اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نیکوکاران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نیکوکاران
رده:یواس استیل
رده:اعضای مجمع فیلسوفان آمریکا
رده:اهالی ساترلند