open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
گورستان عاشقان

**قبرستان عاشقان** مربوط به اواخر دوره تیموریان تا دوره قاجار است و در شهرستان مشهد، بخش مرکزی، دهستان طوس، ۱۵۰ متری شمال غرب روستای عاشقان واقع شده که در آن سنگ قبرهای صندوقی با حجاری‌های مذهبی و همچنین سنگ مزار محرابی وجود دارد. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان مشهد

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان مشهد
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان مشهد
قلعه پاسگاه هلالی

**قلعهٔ پاسگاه هلالی** مربوط به اواخر دورهٔ قاجار است و در شهرستان مشهد، بخش مرکزی، دهستان کنویست، ضلع شرقی روستای شرشر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان مشهد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان مشهد
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان مشهد
محوطه و گورستان مالگاه چال کوه پس

**محوطه و گورستان مالگاه چال کوه پس** مربوط به اواخر هزاره دوم و اوایل هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان سیاهکل، بخش دیلمان، دهستان دیلمان، روستای کوه پس واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۵۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان سیاهکل
رده:آثار هزاره ۲ (پیش از میلاد) در شهرستان سیاهکل
رده:چال‌های تاریخی شهرستان سیاهکل
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان سیاهکل
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان سیاهکل
آرامگاه ابوبکر وراق

**آرامگاه ابوبکر وراق** مربوط به اوایل دوره پهلوی است و در شهرستان خواف، بخش مرکزی، دهستان میان خواف، روستای خرگرد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۳۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان خواف
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان خواف
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان خواف
محوطه آشاغی قبرستان

**محوطه آشاغی قبرستان** مربوط به سدهٔ ۱ تا ۵ ه‍.ق - مفرغ است و در شهرستان میانه، بخش کندوان، دهستان گرمی شمالی، چسبیده به غرب روستای تجرق واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان میانه
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان میانه
رده:عصر برنز
تپه جنوب گورستان حمزه‌آباد

**تپه جنوب قبرستان حمزه آباد** مربوط به سدهٔ ۸ تا ۱۲ ه‍.ق است و در شهرستان زابل، بخش شیب آب، دهستان لوتک، ۱/۲ کیلومتری جنوب غربی روستای حمزه آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۶۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان زابل
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان زابل
محوطه دهلیان

**محوطه باستانی دهلیان** مربوط به سدهٔ ۸ و ۹ ه‍.ق است و در شهرستان مشهد، بخش احمدآباد، دهستان پیوه ژن، ۱ کیلومتری شمال شرق روستای حسین آّباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان مشهد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان مشهد
تپه قلعه اسجیل

**تپه قلعه اسجیل** مربوط به سده ۳ تا ۱۲ قمری است و در شهرستان گلبهار، دهستان گلمکان، ۷۰۰ متری جنوب شرق روستای اسجیل واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۳۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان گلبهار
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان چناران
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان چناران
تپه شور قلعه

**تپه شور قلعه** مربوط به سده‌های ۵ تا۹ ه.ق است و در شهرستان سرخس، بخش مرزداران، دهستان پل خاتون، ۳۰۰ متری جنوب شرق روستای کلاته صاحبدار واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان سرخس
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان سرخس
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان سرخس
تپه شیش‌تپه

**تپه شش تپه** مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرمی، بخش موران، دهستان اجارود شرقی، روستای دمیرچلی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۶۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان گرمی
رده:تپه‌های باستانی شهرستان گرمی
آبراهه اسماعیل بگ

**آبراهه اسماعیل بگ** اثری تاریخی مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دالاهو، بخش مرکز ی، دهستان حومه، ۱/۳ کیلومتری جنوب شرقی روستای خسروآباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۴۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آبراهه‌های تاریخی شهرستان دالاهو
رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان دالاهو
جنبه‌هایی از نظریه نحو

***جنبه‌هایی از نظریه نحو*** نام کتابی از نوام چامسکی است که در آن به معرفی اولین نظریه جامع خود دربارهٔ نحو می‌پردازد. این کتاب در سال ۱۹۶۵ منتشر شد.

## نظریه معیار
نظریه معیار، نخستین انگارهٔ زبانی کاملِ دستور زایشی است که توسط چامسکی در این کتاب طرح شد. در این نظریه تمام بخش‌های لازم برای یک نظریهٔ زبانی، شامل واج، صرف، نحو و معنا آمده است.

در این نظریه فرض بر این است که ژرف ساخت‌های نحوی تحت عملکرد گشتارها قرار دارند و در نهایت روساخت نحوی حاصل شده است. محل خوانش معنا در ژرف‌ساخت و محل خوانش واجی در روساخت است.

## منابع
* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Aspects_of_the_Theory_of_Syntax&oldid=406979214 ویکی انگلیسی]

رده:کتاب‌های زبان‌شناسی
رده:کتاب‌های غیرداستانی ۱۹۶۵ (میلادی)
رده:کتاب‌های نوآم چامسکی
تپه چشمه بطال

**تپه چشمه بطال** مربوط به مس و سنگ است و در شهرستان گیلانغرب، بخش گواور، دهستان گواور، ۲۵۰ متری جنوب روستای چشمه بطال واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۳۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان گیلانغرب
رده:چشمه‌های تاریخی شهرستان گیلانغرب
آب‌انبار چهار بادگیری

**آب‌انبار چهار بادگیری** مربوط به دوره پهلوی است و در تفت، خیابان ۲۲ بهمن، محله دربند میرزا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۳۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان تفت
رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان تفت
رده:بادگیرهای تاریخ شهرستان تفت
تپه گل دوست

**تپه گل دوست** مربوط به مس وسنگ - دوره اشکانیان است و در شهرستان کرمانشاه، بخش ماهیدشت، دهستان چغانرگس، ۲/۵ کیلومتری جنوب شرق روستای کله سواری واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۴۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان کرمانشاه
رده:تپه‌های باستانی شهرستان کرمانشاه
خانه مسکونی علیزاده

**خانه مسکونی علیزاده** مربوط به دوره پهلوی است و در مشهد، خیابان شهید رجایی، کوچه شوکت الدوله، پلاک ۴ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۳۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان مشهد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان مشهد
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان مشهد
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در مشهد
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
غار تنگ گناره

**غار تنگ گناره** مربوط به مفرغ است و در شهرستان دالاهو، بخش مرکزی، دهستان حومه، ۱/۵ کیلومتری جنوب روستای سرچقا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۳۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:غارهای تاریخی شهرستان دالاهو
رده:آثار عصر برنز در شهرستان دالاهو
گورستان شمشاد سرا

**گورستان شمشاد سرا** مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان رودسر، بخش رحیم آباد، دهستان رحیم آباد، روستای راه لنگا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۵۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان رودسر
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان رودسر
خانه عزیزآقا عزیزی

**خانه عزیزآقا عزیزی** مربوط به دوره زند -اوایل دوره قاجار است و در ابرکوه، خیابان شهید مفتح، کوچه شهید رسول عزیزی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۶۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره زندیان در شهرستان ابرکوه
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان ابرکوه
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان ابرکوه
تپه گورستان گونجیک

**تپه گورستان گونجیک** مربوط به هزاره اول پیش از میلاد - شاهنشاهی هخامنشی و شاهنشاهی اشکانی - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اهر، بخش مرکزی، دهستان گویجه بیل، ۱ کیلومتری ضلع شرقی روستای گونجیک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۵۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
*آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان اهر
رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان اهر
رده:آثار دوره هخامنشیان در شهرستان اهر
رده:آثار هزاره ۱ پیش از میلاد در شهرستان اهر
رده:تپه‌های باستانی شهرستان اهر
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان اهر
قلعه رازلیق

**قلعه رازلیق** مربوط به هزاره اول پیش از میلاد  است و در شهرستان سرآب، بخش مرکزی، دهستان رازلیق، پنج کیلومتری شمال روستای رازلیق واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۵۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* سنگ‌نبشته رازلیق
* رازلیق

## پانویس

## منابع
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## پیوند به بیرون

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان سرآب
رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان سرآب
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان سرآب
رده:قلعه‌های استان آذربایجان شرقی
رده:قلعه‌ها در ایران
تپه حاج علی پاشایری

**تپه حاج علی پاشایری** مربوط به هزاره دوم و اول قبل از میلاد - دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان مراغه، بخش مرکزی، دهستان سراجوی شمالی، ۱۷۰ متری روستای گل واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۵۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان مراغه
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان مراغه
رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان مراغه
رده:تپه‌های باستانی شهرستان مراغه
رده:آثار هزاره ۲ (پیش از میلاد) در شهرستان مراغه
محوطه دره محمدعلی

**محوطه دره محمد علی** مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان سنقر، بخش مرکزی، روستای دره وزم واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۵۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان سنقر
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان سنقر
محوطه کاگور ۱

**محوطه باستانی کاگور ۱** مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد - دوره اشکانیان است و در شهرستان ایرانشهر، بخش مرکزی، دهستان دامن، روستای قلعه تاروان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۶۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان ایرانشهر
رده:آثار هزاره ۳ (پیش از میلاد) در شهرستان ایرانشهر
رده:محوطه‌های باستانی شهرستان ایرانشهر
کاروانسرای آیراندیبی

**بقایای کاروانسرای آیراندیبی** مربوط به دوره صفوی است و در جاده مرند جلفا، سه راهی روستای میابهرزند واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته

* فهرست کاروانسراهای ایران
* فهرست آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* کاروانسرا
* معماری ایرانی

## منابع

رده:کاروانسراهای تاریخی شهرستان جلفا
رده:کاروانسراهای استان آذربایجان شرقی
رده:کاروانسراها در ایران
سرای رضوی

**کاروانسرای شاه** یا **سرای شاه** یا (پس از انقلاب ۱۳۵۷) **سرای رضوی** مربوط به دوره صفوی است و در قزوین، جنوب مجموعه بازار واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۵۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## پیشینه
ساخت بنای کاروانسرای شاه (سرای رضوی) متعلق به دوره سلطنت  شاه طهماسب صفوی (۹۸۳–۹۳۰ ه‍.ق) است. این سرا به صورت دو ایوانی ساخته شده و مجموعه حجره‌ها در دو طبقه گرداگرد حیاط مستطیل شکل آن را فرا گرفته‌اند. کاروانسرای در گذشته به صورت کاروانسرا بود و از آن به عنوان بارانداز کاروانیان و از شترخان آن برای چهارپایان آن‌ها استفاده می‌شد.

سرای شاه با سه ورودی که به قیصریه، بازار وزیر و بازار بزازها می‌پیوندد در دو طبقه ساخته شده و در جنوب قیصریه جای گرفته‌است. این سرا از آثار دوره صفوی است و ژان شاردن به تفصیل به وصف آن پرداخته‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* مسجد شاه (قزوین)

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان قزوین
رده:سرای‌های تاریخی شهرستان قزوین
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
تپه نخودک

**تپه نخود** در شهرستان چناران، بخش گلبهار، دهستان گلمکان، روستا ی دولت‌آباد واقع شده است و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۳۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان گلبهار
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان چناران
تپه و گورستان مارندگان

**تپه و قبرستان مارندگان** در شهرستان خاش، بخش ایرندگان، دهستان ایرندگان، مرکز روستای مارندگان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۶۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان خاش
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان خاش
گورستان نافچ

**گورستان نافچ** مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان شهرکرد، شهر نافچ واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان شهرکرد
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان شهرکرد
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان شهرکرد
تپه مغ

**تپه مغ(محل آتشکده)** در شهرستان سرباز، بخش سرباز، دهستان سرباز، داخل روستای مغ، واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* محوطه آتشکده مغ

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان سرباز
تپه قلعه کوتی

**تپه قلعه کوتی** در شهرستان سیاهکل، بخش دیلمان، دهستان پیرکوه، روستای پیشکیل جان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۵۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان سیاهکل
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان سیاهکل
آرامگاه ملا علی اکبرخوسفی

**آرامگاه ملا علی اکبرخوسفی** مربوط به دوره قاجار است و در ۳۵ کیلومتری جنوب غربی بیرجند واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۵۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان بیرجند
محوطه شیخ جبرئیل

**محوطه شیخ جبرئیل** در شهرستان گیلانغرب ۰ بخش گواور، دهستان گواور، ۷۰۰ متری جنوب غربی روستای شیخ جبرئیل واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۳۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان گیلانغرب
خانه صباغیان

**خانه صباغیان** از آثار تاریخی مربوط به دوره قاجار است که در شهر اردکان، خیابان آیت‌الله خامنه‌ای، محله چرخاب واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۶۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اردکان
رده:باغ‌های تاریخی شهرستان اردکان
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان اردکان
مسجد آقا میرزا محمد باقر چهارسوقی

**مسجد آقا میرزا محمد باقر چهارسوقی خوانساری** مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، محله چهار سوق شیرازیها، تقاطع خیابان طالقانی و کاشانی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۳۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. در این مسجد همه ساله در ماه محرم مراسم عزاداری بسیار باشکوه برگزار می‌گردد. همچنین مراسم شب‌های قدر نیز هر ساله در این مسجد بر پا می‌شود.
## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اصفهان
رده:آثار ملی ایران
رده:بناهای تاریخی شهرستان اصفهان
رده:جاذبه‌های گردشگری اصفهان
رده:ساختمان‌های مذهبی دارای گنبد
رده:ساختمان‌های مسجد دارای گنبد
رده:مسجدها
رده:مسجدهای استان اصفهان
رده:مسجدهای اصفهان
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان اصفهان
رده:مسجدهای تشیع
رده:معماری ایرانی
رده:مسجدهای ایران
رده:مسجدهای تشیع در ایران
رده:تخت فولاد
کنسولگری روسیه در اصفهان

**کنسولگری فدراسیون روسیه در اصفهان** مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، چهار راه تختی، کوچه مسجد سرخی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۳۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. آندری ژیلتسوف از بهمن ۱۴۰۲ به‌عنوان سرکنسول روسیه در اصفهان فعالیت می‌کند. 

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی

## منابع

رده:ساختمان‌های تاریخی شهرستان اصفهان
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اصفهان
رده:هیئت‌های دیپلماتیک در ایران
رده:وابسته‌های دیپلماتیک روسیه
رده:روابط ایران و روسیه
رده:آثار ملی ایران
خانه داد

**خانه داد** مربوط به دوره پهلوی است و در تفت، محله غیاث آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان تفت
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان تفت
ساخت‌های نحوی

***ساخت‌های نحوی*** یکی از آثار زبان‌شناسی و نوشته نوام چامسکی است که در سال ۱۹۵۷ منتشر شد. در این کتاب، اولین جرقه‌های تکوین دستور زایشی زده شد و به همین دلیل، تاریخ چاپ این کتاب، آغاز یک انقلاب علمی در زبان‌شناسی به‌حساب می‌آید. این کتاب را احمد سمیعی گیلانی در سال ۱۳۶۲ به فارسی ترجمه کرده‌ است.

## منابع

* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Syntactic_Structures مقاله در ویکی‌پدیای انگلیسی]

رده:ادبیات علوم شناختی
رده:فلسفه منطق
رده:کتاب‌های ۱۹۵۷ (میلادی)
رده:کتاب‌های زبان‌شناسی
رده:کتاب‌های غیرداستانی ۱۹۵۷ (میلادی)
رده:کتاب‌های نوآم چامسکی
رده:نحو
خانه میرزا احمد دهقان

**خانه آمیرزا احمد دهقان** مروست مربوط به دوره قاجار و دوره صفوی است و در شهرستان خاتم، بخش مروست، شهر مروست، بافت تاریخی مروست، محله دهقانی‌ها واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

آمیرزا احمددهقان مروست فرزند پنجم حاج محمد اسماعیل و سکینه بیگام از خاندان حاج اسماعیل بزرگ بوده است که پس از فوت پدرش، وارث خانه پدری می‌شود. حاج اسماعیل بزرگ (به تقریب، متولد ۱۲۵۶ شمسی)، فرزند غفور، غفور فرزند کافی، کافی فرزند سعید، سعید فرزند حمزه و حمزه فرزند آسعید بزرگ از تاجرین بزرگ اصفهان بوده است.

نقل است حدود چهارصد سال قبل مروست دچار خشکسالی می‌شود، قاصدی از مروست روانه یزد شده که در راه به کاروان تجاری آسعید بزرگ برخورد می‌کند که ظاهراً از بندرعباس راهی اصفهان بوده است، آسعید بزرگ از مقصود قاصد باخبر شده دستور حرکت کاروان را به سمت مروست می‌دهد. به دستور آسعید بزرگ تمام اموال کاروان بین مردم مروست تقسیم می‌شود. آنها از خشکسالی و فقر رهایی می‌یابند و عزم می‌کنند تا سال بعد که کاروان تجاری او در مسیر اصفهان _ بندرعباس، بازمی‌گردد قرض خود را به اضافه سود آن بازگردانند. آسعید بزرگ از دریافت قرض خود سر باز می‌زند و می‌گوید: «همان سود عرف من را بس.» مردم که متوجه گذشت و جوانمردی او می‌شوند، تصمیم می‌گیرند او را در مروست نگه دارند، از این رو تعدادی پوکه قنات را که در معرض خشکسالی بوده اهدایی به او می‌بخشند تا آباد کند.

آسعید بزرگ هنگام اقامت در مروست فرزند خود حمزه را داشته است. او در سالهای اقامت خود، اقدام به احیای قنواتی چون سعید آباد و … می‌کند و از آن پس نسل در نسل فرزندان او ریاست مروست را بر عهده داشته‌اند.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان خاتم
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان خاتم
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان خاتم
مسجد آزادگان

**مسجد جامع آزادگان** مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان بن، دهستان زاینده رود جنوبی، روستای آزادگان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان بن
رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان بن
رده:مساجد تاریخی شهرستان بن
مسجد ابو محمد

**مسجد ابو محمد،** بنایی تاریخی مربوط به دوره پهلوی دوم است و در شهرکرد، خیابان ملت، کوچه ۵۰ واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان شهرکرد
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان شهرکرد
رده:مسجدهای شهرکرد
حوزه علمیه صادقیه

**حوزه علمیه صادقیه** در سال ۱۳۳۶ در سمنان توسط محمد صالح حائری مازندرانی، تأسیس شد. این حوزه علمیه از آثار ملی استان سمنان و مربوط به دوره پهلوی بوده و در خیابان ابوذر غفاری در سمنان، واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* حوزه علمیه قم
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان سمنان
رده:حوزه‌های علمیه در ایران
رده:شهرستان سمنان
رده:مدارس اسلامی
رده:مدرسه‌های تاریخی شهرستان سمنان
آب‌انبار اسماعیل خان

**آب‌انبار اسماعیل خان** مربوط به دوره قاجار است و در بیرجند، کوچه خواجه‌ها، غرب مسجد خواجه‌ها واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۵۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان بیرجند
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان بیرجند
کول‌تپه قوشه علیا

**کول تپه قوشه علیا** مربوط به دوره ساسانیان - دوره اشکانیان است و در شهرستان مشگین‌شهر، بخش ارشق، دهستان ارشق شمالی، روستای قوشه علیا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان مشگین‌شهر
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان مشگین‌شهر
رده:تپه‌های باستانی شهرستان مشگین‌شهر
رده:کول‌تپه‌های تاریخی شهرستان مشگین‌شهر
تپه نظرآباد علیا ۴

**تپه نظرآباد علیا ۴** مربوط به دوره ساسانیان - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان بالادربند، ۳۰۰ متری جنوب شرق روستای نظرآباد علیا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۸۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان کرمانشاه
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان کرمانشاه
رده:تپه‌های باستانی شهرستان کرمانشاه
تپه طراز ناهید

**تپه طراز ناهید** مربوط به دوره سلجوقیان - دوره ایلخانی است و در شهرستان ساوه، بخش مرکزی، دهستان طرازناهید، روستای طرازناهید واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۰۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان ساوه
رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان ساوه
رده:تپه‌های باستانی شهرستان ساوه
حوضخانه چشمه آبگرم ورتون

**حوضخانه چشمه آب گرم ورتون** مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اصفهان، بخش کوهپایه، دهستان زمزه، ۱۵ کیلومتری جنوب غربی روستای ورتون واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:چشمه‌های تاریخی شهرستان اصفهان
رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اصفهان
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان اصفهان
قلعه قورتان

**قلعه قورتان** مربوط به دوره ساسانیان ۴۲۱–۴۳۹ میلادی است و در استان اصفهان،  شهرستان ورزنه، دهستان گاوخونی واقع شده است .فاصله این اثر تاریخی تا مرکز شهرستان ورزنه ۱٢ کیلومتر است.  این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. مسبر دسترسی به این قلعه :جاده اصفهان _یزد به فاصله ۱۰۰کیلومتری اصفهان قرار دارد .
این ارگ تاریخی خشت و گلی با پنج هکتار مساحت و باروهای شمالی و جنوبی آن ۲۵۰ متر طول دارد و دارای ۱۴عدد برج دیده بانی است که یکی از آنها و بخشی از حصار قلعه بر اثر طغیان و منحرف شدن مسیر زاینده رود تخریب شده است. سه مسجد، یک حمام، دو قلعه خان نشین و بازار از مهمترین ابنیه تاریخی ساخته شده در این ارگ تاریخی است. قلعه نواب که قدمت آن به زمان قبل از ساخت ارگ قورتان و اوایل دوره اسلامی می رسد هم معروفترین قلعه داخل ارگ است. اکنون این قلعه تاریخی دارای بیش از ۴۳ هزار مترمربع مساحت همچنین با بیش از ۵۰ خانه تاریخی، ۳ مسجد، ۲ بازارچه، یک حمام، خانقاه و دو آسیاب است.
QoortanCastle.jpg
QoortanCastle2.jpg
QoortanCastle3.jpg
QoortanCastle4.jpg
QoortanCastle5.jpg
QoortanCastle6.jpg
QoortanCastle7.jpg
QoortanCastle8.jpg
QoortanCastle9.jpg
QoortanCastle10.jpg
QoortanCastle11.jpg
QoortanCastle12.jpg
QoortanCastle13.jpg
QoortanCastle14.jpg
QoortanCastle15.jpg


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اصفهان
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اصفهان
رده:قلعه‌های تاریخی ایران بر پایه شهرستان
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان اصفهان
رده:قلعه‌های ساسانیان
محوطه زردکوه ساحل

**محوطه زردکوه ساحل** مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی است و در کاشان، ۴ کیلومتری جنوب غربی کاشان، حاشیه شرقی اتوبان کاشان، اصفهان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران فرا دیرینه‌سنگی شهرستان کاشان
رده:محوطه‌های باستانی شهرستان کاشان
حمام کهنه فرادنبه

**حمام کهنه**(به ترکی: کُینَه حَمام) یا **حمام گلشن** یا **حمام ظلم‌آبادِ** فرادنبه مربوط به دوره قاجار است و در استان چهارمحال و بختیاری، شهرستان بروجن، بخش مرکزی، شهر فرادنبه، میدان شهید کریمی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان بروجن
رده:حمام‌های تاریخی شهرستان بروجن
حمام شمس‌آباد

**حمام شمس‌آباد** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان شهرکرد، بخش مرکزی، دهستان طاقانک، روستای شمس‌آباد، خیابان شهید بهشتی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بندانگشتی|حمام شمس‌آباد

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان شهرکرد
رده:حمام‌های تاریخی شهرستان شهرکرد
گورستان علیا ده شیخ

**قبرستان علیا ده شیخ** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان شیراز، بخش ارژن، دهستان قره چمن، شمال روستای ده شیخ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۰۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان شیراز
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان شیراز
خانه گازر

**خانه گازر** مربوط به دوره قاجار است و در شوشتر، محله دلدل، پشت زینبیه کلانتر، کوچه افضلان، کوچه شهید قصاب نژاد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۰۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

بنای این اثر ملی در دو طبقه و طبقات بالایی روی شبستان ساخته شده است. در ساخت این بنا از مصالحی چون سنگ، آجر و ملات گچ استفاده شده و دارای تزئینات معماری سنتی بسیار زیبا است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
*
*

## منابع
2.«وبگاه سیری در ایران». نوشته شده در تاریخ ۱۳۹۲/۴/۲۴

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان شوشتر
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان شوشتر
تپه توکه مازه پیان

**تپه توکه مازه پیان** مربوط به عصر مس است و در شهرستان الیگودرز، بخش بشارت، دهستان پیشکوه ذلقی، ۸۰۰ متری شرق روستای قلعه پاچه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار عصر مس در شهرستان الیگودرز
رده:تپه‌های باستانی شهرستان الیگودرز
تپه کورآباد

**تپه کورآباد** مربوط به دوره نوسنگی است و در شهرستان میاندوآب، بخش مرحمت آباد، دهستان مرحمت آباد جنوبی، ۵۰۰ متری شرق روستای کورآباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۸۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره نوسنگی در شهرستان میاندوآب
رده:تپه‌های باستانی شهرستان میاندوآب
محوطه شاهرخ‌آباد ۳

**محوطه شاهرخ‌آباد ۳** مربوط به دوره هخامنشی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان میان دربند، ۲۵۰ متری جنوب شرق روستای شاهرخ‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۸۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره هخامنشیان در شهرستان کرمانشاه
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان کرمانشاه
تپه قالا تپه سی

**تپه قالا تپه سی** مربوط به عصر آهن - دوره اشکانیان است و در شهرستان گرمی، بخش مرکزی، دهستان اجارود شمالی، روستای قاطریوران سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان گرمی
رده:تپه‌های باستانی شهرستان گرمی
محوطه سد حسنلو

**محوطه سد حسنلو** مربوط به عصر برنز - هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان نقده، بخش محمدیار، دهستان حسنلو، ۶ کیلومتری شمال روستای شیخ احمد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۸۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان نقده
رده:سدهای تاریخی شهرستان نقده
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان نقده
تپه حاجی فیروز

**تپه حاجی فیروز** مربوط به ۵۵۰۰ قبل از میلاد است و در شهرستان نقده، بخش محمدیار، دهستان حسنلو، واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
ظرف شراب متعلق به حدود ۴٬۵۰۰ سال پیش از میلاد در تپه حسلنو نقده به عنوان نخستین وسیله شراب سازی موجود در دوران نوسنگی کشف گردید. از مهمترین آثار این تپه باستانی جام طلای حسنلو می‌باشد که از آثار باستانی ارزشمند ایران است.

تپه حاجی فیروز محوطهٔ کلیدی دوران نوسنگی در درهٔ اشنویه-نقده است که با فرهنگ حسونه در میانرودان همزمان بوده‌است.
مانند دیگر محوطه‌های معاصر در ایران، حاجی فیروز روستایی کوچک با خانه‌های تک‌خانواده‌ای (خانوادهٔ هسته‌ای) بوده‌است و شهروندان آن مردگانشان را در زیر کف همان خانه‌ها دفن می‌کرده‌اند.
در کل ۱۸ بنای چهارضلعی، هر یک به مساحت بین ۲۷ تا ۳۸ مترمربع، در حاجی فیروز یافت شده‌است. تیغه‌ای کوتاه این خانه‌ها را به دو بخش تقسیم می‌کرده که یکی (که جزئیات تمیزتر و تزئینات داشته) برای زندگی و دیگری برای کار و فعالیت به کار می‌رفته‌است. دیوارها از خشت‌های نامنظم به ضخامت ۴۰ سانتی‌متر ساخته شده‌اند و در ضلع شرقی ساختمان‌ها (جهت وزش بادِ غالب)، دیواره‌ای کوتاه و بدون سقف قرار دارد. جهت درهای ورودی نیز برای دوری از باد غربی به سمت شرق بوده‌است.
سقف بناهای حاجی فیروز احتمالاً مسطح و از لایه‌های نی و گل بر روی تیرهای چوبی کوچک بوده‌است.

## جستارهای وابسته
* گاه‌شمار تاریخ ایران از غارنشینی تا ظهور هخامنشیان
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پیشاتاریخ در ایران
رده:آثار ملی ایران
رده:استان آذربایجان غربی
رده:باستان‌شناسی قفقاز
رده:تاریخ شراب
رده:تپه‌های باستانی شهرستان نقده
رده:تمدن‌ها و جاهای باستانی ایران پیش از تمدن ایلام
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در استان آذربایجان غربی
رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در ایران
رده:مناطق مسکونی پیشین در ایران
رده:مناطق مسکونی نوسنگی
رده:تل‌ها (باستان‌شناسی)
آب‌انبار باغ شیخ

**آب‌انبار باغ شیخ** مربوط به اواخر دوره زند است و در شهرستان ساوه، بخش مرکزی، دهستان طراز ناهید، روستای باغ شیخ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۰۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان ساوه
رده:آثار دوره زندیان در شهرستان ساوه
قلعه گه

**قلعه گه** مربوط به اواخر دوره ساسانیان - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دالاهو، بخش مرکزی، دهستان بان زرده، ۳۳۰ متری شرق روستای بان مزاران واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۸۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان دالاهو
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان دالاهو
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان دالاهو
کبوترخانه همزه‌ای‌زاده ۱

**کبوترخانه همزه‌ای زاده ۱** مربوط به اواخر دوره قاجار است و در بناب، خیابان شهید باهنر، خانه باغ همزه‌ای زاده واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۸۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان بناب
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان بناب
رده:کبوترخانه‌های تاریخی شهرستان بناب
کبوترخانه امیرفرهنگی

**کبوترخانهٔ امیرفرهنگی** یک کبوترخانه مربوط به اواخر دورهٔ قاجار است که در بناب، خیابان شهید باهنر واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۸۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

این بنا از سه طبقه تشکیل شده‌است که طبقهٔ بالایی به‌عنوان نگهبانی، طبقهٔ وسط برای نگهداری کبوتر و طبقهٔ پایین به‌عنوان خانه‌باغ مورد استفاده قرار می‌گرفت. این مکان در جنگ جهانی دوم توسط هواپیماهای جنگی روس به گمان این‌که یک برج دیدبانی برای پاسگاه نظامی است مورد هدف قرار گرفت ولی آسیب جدی به آن وارد نشد. این بنا اکنون در وضعیت تخریبی قرار گرفته و اگر مورد مرمت قرار نگیرد به کلی نابود خواهد شد. 

با توجه به یادنوشته‌های روی دیوار این بنا، قدمت آن ۱۱۲ سال تخمین زده می‌شود (سال ۱۲۸۰ ه‍.ش). این بنا اولین بار توسط عباسعلی امیرفرهنگی در سال ۱۳۴۲ ه‍.ش مورد مرمت و بازسازی قرار گرفت و نیز در سال ۱۳۹۰ به درخواست وراث امیرفرهنگی ادارهٔ میراث فرهنگی اقدام به بازسازی اثر کرد و به همت عباسعلی امیرفرهنگی و ادارهٔ میراث فرهنگی این خانه‌باغ پابرجاست و سالانه بازدیدکنندگان زیادی از این اثر بازدید می‌کنند.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* کبوترخانه

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان بناب
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان بناب
رده:کبوترخانه‌های تاریخی شهرستان بناب
حمام شالچیلر

**حمام شالچیلر** مربوط به اواخر قاجاریه است و در تبریز، خیابان شمس تبریزی، کوی شالچیلر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۸۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع
* حمام‌های تاریخی تبریز، عطیه رشید نجفی، انتشارات فن آذر و آشینا، چاپ اول، بهار ۱۳۸۸.

رده:حمام‌های تاریخی شهرستان تبریز
مسجد ابوالفضل چم کاکا

**مسجد ابوالفضل چم کاکا** مربوط به سدهٔ ۱۳ ه.ق است و در شهرستان سامان، بخش مرکزی، دهستان هوره، روستای چم کا کا، محله پایین واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:مسجدهای تاریخی شهرستان سامان
تپه قبچاق

**تپه قبچاق** مربوط به سدهٔ ۳ و ۴ ه.ق است و در شهرستان میاندوآب، بخش مرحمت آباد، دهستان مرحمت آباد جنوبی، ۱ کیلومتری شمال شرق روستای قبجاق واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۸۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان میاندوآب
محوطه عباس برفی

**محوطه عباس برفی** مربوط به سده‌های ۶ تا ۸ ه.ق است و در شهرستان الیگودرز، بخش بشارت، دهستان پیشکوه ذلقی، ۱۰۰ متری جنوب روستای عباس برفی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:محوطه‌های باستانی شهرستان الیگودرز
آسیاب ۱ تل بابونه

**آسیاب ۱ تل بابونه** مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کهگیلویه، بخش چرام، دهستان چرام، ۱ کیلومتری جنوب غربی روستای تل بابونه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان کهگیلویه
رده:آسیاب‌های تاریخی شهرستان کهگیلویه
رده:تل‌های تاریخی شهرستان کهگیلویه
چل قله

**بقایای چل قله** مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گچساران، بخش باشت، دهستان کوه مره خامی، روستای شاه بهرام واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان گچساران
رده:تپه‌های باستانی شهرستان گچساران
آب‌انبار حاجی علی رضا بیک

**آب‌انبار حاجی علی رضا بیک** مربوط به دوره قاجار است و در بیرجند، ضلع جنوبی کوچه خواجه واقع شده‌است. فضای ورودی آب‌انبار حاج علی رضا بیک ساده می‌باشد و مانند دیگر آب‌انبارهای مناطق خشک و گرم دارای فضای ورودی، راه پله، پاشیر، بادگیر، هواکش، منبع ذخیره آب و پوشش منبع است و پوششی به سبک رومی دارد که قوس سردر ورودی آن نیز از نوع جناقی است و سکوهای طرفین راه پله که در برای استراحت و نشستن تعبیه شده بودند هم‌اکنون از بین رفته‌اند همچنین در قسمت بالای سردر نیز کتیبه‌ای وجود دارد که در کتیبه سردر این آب‌انبار اشعاری در وصف و ستایش آب دیده می‌شود. مصالح به کار رفته در این آب‌انبار شامل آجر، گچ، آهک و ساروج می‌باشد و معمار آن حاجی علیرضا بیک بوده‌است.

این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۵۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

## پانویس

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان بیرجند
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان بیرجند
تپه نخود ۲

**تپه نخود ۲** مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، ۹۰۰ متری شمالغرب روستای دوتپه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۸۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان کرمانشاه
رده:تپه‌های باستانی شهرستان کرمانشاه
بافت تاریخی روستای روئین

**بافت تاریخی روستای روئین** مربوط به سده‌های ۶ و ۷ ه.ق است و در شهرستان اسفراین، بخش مرکز ی، دهستان روئین، ۷ کیلومتری شمال غرب اسفراین روستای روئین واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بافت‌های تاریخی شهرستان اسفراین
عمارت خوانساری

**عمارت خوانساری** مربوط به دوره پهلوی اول است و در تهران، خیابان انقلاب اسلامی، ما بین میدان فردوسی و خیابان استاد نجات الهی، کوچه نیایی، پ ۵ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۰۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این بنا در سال ۱۹۳۸ توسط معمار روس، آلکساندر بلین، ساخته شده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

## پیوند به بیرون
* عکس‌هایی از بنا از مجله فرهنگ و معماری، شماره ۵۲. *شهرفرنگ*

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان تهران
رده:عمارت‌های تاریخی شهرستان تهران
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
مجموعه مسجد و آب‌انبار ملا حبیب

**مجموعه مسجد و آب انبار ملا حبیب** مربوط به اواخر دوره قاجار است و در آران و بیدگل، پشت شهرک صنعتی سلیمان صباحی بیدگلی، دشت مزرعتی ملا حبیب واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۰۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان آران و بیدگل
رده:مجموعه‌های تاریخی شهرستان آران و بیدگل
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان آران و بیدگل
گورستان قلعه پایین

**قبرستان قلعه پایین** مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان خاش، بخش ایرندگان، دهستان ایرندگان، ۱ کیلومتری شرق روستای قلعه پایین واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۰۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان خاش
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان خاش
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان خاش
محوطه آب نما

**محوطه آب نما** مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سرباز، بخش پیشین، ۲۰ کیلومتری غرب شهر پیشین، ۱ کیلومتری غرب پل آبنما واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۰۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان سرباز
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان سرباز
سردابه بانی در

**سردابه بانی در** مربوط به دوره ایلخانی - دوره تیموریان است و در شهرستان اسفراین، بخش بام وصفی آباد، دهستان بام، ۵۰۰ متری شمالی شرقی روستای بانی در واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۱۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان اسفراین
رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان اسفراین
رده:سرداب‌های تاریخی شهرستان اسفراین
رده:آثار دوره تیموریان در شهرستان اسفراین
آسیاب کنویست

**آسیاب کنه بیست** مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان مشهد، بخش مرکزی، دهستان کنه بیست، ضلع جنوبی روستای کنه بیست واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۰۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان مشهد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان مشهد
رده:آسیاب‌های تاریخی شهرستان مشهد
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
برج امیر نخعی

**برج امیر نخعی** مربوط به دوره پهلوی است و در راور، فلکه فرمانداری، خیابان معلم (خیابان گلنار)، نبش کوچه شماره ۱۳، پلاک ۵۳۱ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۱۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان راور
رده:برج‌های تاریخی شهرستان راور
مسجد یادگارشاه

**مسجد یادگارشاه** مربوط به دوره تیموریان - دوره قاجار است و در استان آذر بایجان شرقی، بخش تسوج، کوچه مقبره واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۰۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

مسجد یادگار شاه، مسجد سیدالشهداء نیز نامیده می‌شود. این مسجد در مرکز شهر، نزدیک خیابان اصلی واقع شده است طولش از شرق به غرب نزدیک به بیست متر و عرض آن در حدود ده متر می‌باشد سه گنبد ضربی آجری دارد. گویی سه چهار طاق یکنواخت را در کنار هم قرار داده‌اند قطر گنبدها چهار متر است. خواجه نشین‌های جنوبی هر یک ۴×۴ و خواجه نشین‌های شمالی هر سه ۴×۲ متر است. دو پنجره چوبی بزرگ مسجد را به سه قسمت تقسیم می‌کند. اکنون قسمت وسطی مفروش و مورد استفاده عموم قرار گرفته است. مسجد دو در دارد یکی از جانب شرق و دیگری از سوی غرب. تاریخ بنای مسجد در دست نیست اما سالخورده‌گان تسوج می‌گویند از پدران خود شنیده‌ایم که روایت کرده‌اند: یکی از شاهان صفوی هنگام جنگ با سلاطین عثمانی نذر کرده بود که چون بر دشمن غلبه یابد مسجدی در تسوج بنا کند حاجت‌اش برآورده شده و هنگام بازگشت این مسجد را بنا کرده نام مسجد یادگار شاه ماند؛ ولی نام بانی فراموش شده و اکنون کتیبه و سنگ نبشته‌ای در دست نیست تا نام بانی معلوم گردد فقط شیوه بنا و مصالح ساختمانی به کار رفته حکایت از قدمت مسجد می‌کند.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* کتاب تسوج در گذر تاریخ- تألیف مرحوم شادروان عباس نبیی

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان شبستر
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان شبستر
تپه قلعچه

**تپه قلعچه** مربوط به دوره ساسانیان - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان شیروان، بخش مرکزی، دهستان گلیان، ۵۰۰ متری شمال روستای تنسوان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۱۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان شیروان
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان شیروان
رده:تپه‌های باستانی شهرستان شیروان
مسجد حسین بن علی

**مسجد حسین بن علی** مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان سلمان فارسی، روبروی پل شهرستان، خیابان بازارچه، نبش کوچه نوروز واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۰۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان اصفهان
رده:مسجدهای تشیع
رده:معماری ایرانی
رده:جاذبه‌های گردشگری اصفهان
رده:مسجدها
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان اصفهان
رده:مسجدهای اصفهان
رده:مسجدهای استان اصفهان
رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اصفهان
محوطه قلعه کدیش پایین

**محوطه قلعه کدیش پایین** مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان آران و بیدگل، بخش مرکزی، دهستان سفیددشت، ۲ کیلومتری شمال غربی روستای تقی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۰۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان آران و بیدگل
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان آران و بیدگل
رده:محوطه‌های باستانی شهرستان آران و بیدگل
قلعه قاچاقاچ

**قلعه قاچاقاچ** مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در ری، بخش فشاپویه، دهستان حسن‌آباد، فرودگاه بین‌المللی امام خمینی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۱۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان ری
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان ری
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان ری
محوطه جوبجی

**محوطه جوبجی** مربوط به دوره عیلامیان است و در شهرستان رامهرمز، بخش مرکزی، دهستان حومه شرقی، روستای جوبجی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۰۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این عرصه باستانی در اثر فعالیت‌های عمرانی در منطقه تخریب گردیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار ملی تخریب‌شده در ایران
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان رامهرمز
برج خلیل‌آباد

**برج خلیل‌آباد** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان رفسنجان، روستای خلیل‌آباد، خیابان ۱۵ خرداد، کوچه برج واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۱۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* رفسنجان
* خلیل‌آباد(رفسنجان)

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان رفسنجان
رده:برج‌های تاریخی شهرستان رفسنجان
حمام نخست

**حمام نخست** مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، خیابان معاصر، کوچه مدیر شهلاه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع
* حمام‌های تاریخی تبریز، عطیه رشید نجفی، انتشارات فن آذر و آشینا، چاپ اول، بهار ۱۳۸۸.

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان تبریز
رده:حمام‌های تاریخی شهرستان تبریز
پل سنگی

**پل سنگی** مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، چایکنار، روبروی مسجد پل سنگی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* پل سنگی (محله)
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان تبریز
رده:پل‌ها در ایران
رده:پل‌های تاریخی شهرستان تبریز
رده:ترابری در استان آذربایجان شرقی
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در تبریز
رده:معماری ایرانی
رده:واژه‌ها و عبارت‌های فارسی
رده:پل‌های سنگی در ایران
آرامگاه مرشد

**مقبره مرشد** مربوط به دوره قاجار است و در ماهان، خیابان امام خمینی، انتهای خیابان مدرّس، سمت راست واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۱۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

مقبره مرشد متعلّق به قرن سیزده هجری ساخت آن به دورة قاجار بر میگردد و این بنا حدود 118-110 سال قدمت دارد. شروع ساخت بنا سال 1275 هـ . ق بوده و اتمام ساخت آن در سال 1268 هـ . ق میباشد. حاج سید محمود خان طباطبایی نائینى(میرزا محمودنائینی) در زمان حیاتش تصمیم به ساخت بنایى به عنوان جایگاهى براى جمع شدن عرفا به عنوان (جمع خانه) خانقاه می‌گیرد با شروع ساخت بنا و نیمه تمام ماندن آن ایشان وفات می‌نمایند. و حاج محمّد ابراهیم نمازى ملقّب به نیاز علیشاه به جانشینی انتخاب شدند. به دستور ایشان پیکر حاج سید محمود طباطبایى نائینى معروف به حیرتعلى شاه و مشهور به حاج سید محمود خان مرشد در این محل به
خاک سپرده شد.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان ماهان
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان ماهان
مسجد شجاع الدوله

**مسجد شجاع الدوله** در اوایل دوره قاجار توسط شجاع الدوله مراغه ای بنا شد. این مسجد در مراغه، خیابان شهید حق نظر واقع شده و در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۰۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. حسینیه الحاقی به این مسجد در تاریخ ۹۸/۱۰/۲۸ بر اثر بارش برف فرو ریخت ولی خوشبختانه به خود مسجد آسیبی نرسید.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان مراغه
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان مراغه
مسجد ملک دینار

**مسجد ملک دینار** مربوط به دوره قاجار - ۱۵۰ تا ۲۰۰ سال قدمت است و در کرمان، خیابان امام خمینی، امام خمینی ۱۷ (کوچه روبروی مسجد امام) واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۱۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان کرمان
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان کرمان
رده:مسجدهای استان کرمان
محوطه نظام‌آباد

**محوطه نظام آباد** مربوط به عصر مس است و در شهرستان کاشان، بخش نیاسر، دهستان نیاسر، ۱ کیلومتری شرق روستای نظام آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۳۰۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار عصر مس در شهرستان کاشان
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان کاشان