open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
قلعه تپه لادیز

**قلعه تپه لادیز** مربوط به دوره ساسانیان -اوایل دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان میرجاوه، بخش لادیز، شهر لادیز واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۷۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:شهرستان میرجاوه
رده:بناهای تاریخی شهرستان میرجاوه
میل امامزاده جعفر

**میل امامزاده جعفر** مربوط به دوره سلجوقی است و در شهرستان قم، بخش سلفچگان، روستای دیزیجان واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شماره ثبت ۶۶۰۳ به نوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:میل‌های تاریخی شهرستان قم
رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان قم
بند فیض‌آباد

**بند فیض آباد** مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان زرقان، روستای فیض آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۷۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان مرودشت
رده:بندهای تاریخی شهرستان مرودشت
مسجد جامع خضری

**مسجد جامع خضری** مربوط به دوره صفوی است و در ۱ کیلومتری شهر خضری دشت بیاض و در منطقه خضری قدیم واقع شده. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۶۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:مسجدهای تاریخی ایران بر پایه شهرستان
آتشکده دولت‌خانه

**آتشکده دولت خانه** مربوط به دوره صفوی است و در کرمان، خیابان صمصام، کوچه مهدیه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۷۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

از دوره صفویه تا کنون هر ساله در دی ماه مراسمی تحت عنوان« گهنبارها شاه عباسی» در این آتشکده برگزار می گردد.این مراسم مختص کرمان و این آتشکده است‌.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* فهرست آتشکده‌های ایران

## منابع

رده:آتشکده‌های تاریخی شهرستان کرمان
رده:آثار دوره صفویان شهرستان کرمان
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان کرمان
رده:نیایشگاه‌های باستانی ایران
سرای زهدی

**بنای سرای زهدی** مربوط به دوره صفوی است و در نیشابور، راسته بازار واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۷۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان نیشابور
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان نیشابور
رده:سرای‌های تاریخی شهرستان نیشابور
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان نیشابور
امامزاده ابراهیم زیارت سر

**امامزاده ابراهیم زیارت سر** مربوط به دوره صفوی است و در روستای فولاد محله از توابع شهرستان مهدیشهر (سنگسر) واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۹۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* فولاد محله
* شهرستان مهدیشهر

## منابع

رده:آثار تاریخی شهرستان مهدی‌شهر
رده:آثار دوره صفویان در شهرستان مهدی‌شهر
رده:شهرستان مهدی‌شهر
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان مهدی‌شهر
امامزاده سلیمان

**امامزاده سلیمان** مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان کرج، بخش مرکزی، روستای ارنگه واقع شده است. ساختمان بنای امامزاده از یک ایوان ورودی رو به شمال، یک تالار مستطیل شکل که کاربری نمازخانه دارد و اتاقی مربع شکل جهت نگهداری ضریح فلزی امامزاده، تشکیل گشته است.
گنبد مدور امامزاده کاملاً کاشیکاری و داخل امامزاده با اندود گچ و گچبری پوشش داده شده است؛ و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۵۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## پانویس

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان کرج
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان کرج
پل کوچه

**پل کوچه** پلی تاریخی مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان کنگاور، دهستان گودین، روستای کوچه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۶۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان کنگاور
رده:پل‌های تاریخی شهرستان کنگاور
کاروانسرای فخرآباد

**کاروانسرای فخرآباد** مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان بجستان، بخش یونسی، روستای فخرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۶۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## ثبت در فهرست میراث جهانی
در ۲۶ شهریور ۱۴۰۲ در جریان چهل و پنجمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در ریاض، کاروانسرای فخرآباد به‌همراه ۵۳ کاروانسرای تاریخی دیگر (جمعاً ۵۴ کاروانسرا در ۲۴ استان ایران) تحت عنوان کاروانسراهای ایرانی در فهرست میراث جهانی قرار گرفتند. این مجموعه جهانی به عنوان بیستمین و هفتمین اثر جهانی کشور ایران شناخته می‌شود.

## جستارهای وابسته

* فهرست کاروانسراهای ایران
* فهرست آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* کاروانسرا
* معماری ایرانی

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان بجستان
رده:سرای‌های تاریخی شهرستان بجستان
رده:کاروانسراهای ایرانی ثبت‌شده در میراث جهانی
رده:کاروان‌سراهای تاریخی شهرستان بجستان
رده:کاروانسراهای استان خراسان رضوی
رده:کاروانسراها در ایران
امامزاده بی‌بی زبیده خاتون

**زبیده خاتون **
‍‍ ‍  
 مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در ۷ کیلومتری جنوب شرقی نراق واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۹۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان دلیجان
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
خانه ارشادی

**خانه ارشادی** مربوط به دوره قاجار است و در اردبیل، خیابان کاشانی، کوچه اوچدکان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۶۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع
*آجر به آجر با تاریخ/ خانه‌هایی که از تاریخ و فرهنگ اردبیل می‌گویند

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اردبیل
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان اردبیل
کاروانسرای انار

**کاروانسرای انار** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان انار، جنوب شرقی امامزاده محمد صالح واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۷۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان رفسنجان
رده:سرای‌های تاریخی شهرستان رفسنجان
رده:کاروان‌سراهای تاریخی شهرستان رفسنجان
رده:کاروانسراها در ایران
رده:کاروانسراهای استان کرمان
رده:بناهای تاریخی استان کرمان
رباط فیض‌آباد

**رباط فیض آباد** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان مه‌ولات، شهر فیض‌آباد، خیابان امام خمینی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۸۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان مه‌ولات
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان مه‌ولات
رده:رباط‌های تاریخی فیض‌آباد
یخدان جو مؤیدی

**یخدان جو مؤیدی** کرمان مربوط به دوره قاجار است و در بلوار پیروزی ۱۶ یا نام جدید بلوار سیدحمیدرضا شهید هاشمی نژاد کوچه ۴ پشت شهرک آریا دارایی سابق واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۷۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## معماری
عناصر تشکیل دهنده این یخدان عبارت اند از: مخزن، حصار، استخر و چاله یخ.

پلان مخزن دایره شکل و گنبدی از نوع پستو روی آن احداث کرده‌اند. حصارش نسبتاً بلند و ۱۲ متر ارتفاع دارد. بنا از خشت خام و ملات گل ساخته شده‌است. کاربری یخدان در گذشته نگهداری یخ برای ایام تابستان مردم شهر بوده‌است.

## نحوه ساخت یخ
در پشت دیوارهای بلند و قطور آن سطوحی صاف تعبیه می‌کردند که در شب‌های زمستان به‌طور یکنواخت روی آن آب قرار می‌گرفت و در سرمای شدید زمستان یخ می‌بست وظیفه دیوار بلند این بود که در طول روز از تابش آفتاب بر روی آب‌های منجمد شده قبلی جلوگیری کند در صورتی که در شرق و غرب کمی آفتاب بر روی سطوح یخ‌گیری می‌تابید آن وقت در این نقاط هم دیوارهای جانبی بنا می‌کردند.

مقدار آبی که هر شب روی توده‌های منجمد از یخ‌های قبلی هدایت می‌شد تا حدودی بود که سرمای یک شب بتواند آن را منجمد سازد یا به عبارت دیگر ارتفاع آب روی سطوح یخ گیر از چند سانتی‌متر تجاوز نمی‌کرد این شرط فنی به خوبی می‌رساند که یخچال سازان مجبور بودند با کمال دقت سطوح یخ‌گیری را طراز کنند.

پس از آن تقریباً قطر یخ به ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر می‌رسید، یخ‌ها را قطعه قطعه کرده و به داخل یخدان که در مجاورت سطوح یخ‌گیری قرار داشت می‌بردند و انبار می‌کردند. در کف یخدان، یک یا چند چاه پیش‌بینی شده بود تا آب هائی که احتمالاً در فصل گرما از آب شدن یخ‌ها به وجود می‌آمد از کف یخدان دور گردد و روی هر طبقه از یخ‌ها مقداری کاه می‌ریختند تا از چسبیده شدن آن‌ها به یکدیگر جلوگیری شود.

## نگارخانه

پرونده:یخدان جو مؤیدی1.jpg|یخدان جو مؤیدی کرمان
پرونده:یخ سازی.jpg|در حال درست کردن یخ


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* یخدان مویدی
* یخدان زریسف
* یخدان لنگر

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان کرمان
رده:یخدان‌های تاریخی کرمان
رده:یخدان‌های شهرستان کرمان
مسجد جامع نمین

**مسجد جامع نمین** مربوط به دوره قاجار است و در نمین، خیابان امام خمینی، نرسیده به بازار، جنب صارم السلطنه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۶۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان نمین
رده:آثار ملی ایران
رده:حمام‌ها
رده:ساختمان‌های مذهبی دارای گنبد
رده:ساختمان‌های مسجد دارای گنبد
رده:مسجدهای استان اردبیل
رده:مسجدهای ایران
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان نمین
رده:مسجدهای جامع
مسجد جامع کوشه

**مسجد جامع کوشه** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بردسکن، روستای کوشه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۶۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

فضای درونی مسجد متشکل از ۶ شبستان ستون دار با پایه‌های چهارضلعی به ابعاد ۱/۶۰ متر ساخته شده‌است و بر رأس پایه‌ها گنبدی با ظاهر ساده و بسیار زیبا با آجر که نمادی از مأذنه می‌باشد به چشم می‌خورد در درون حجره دوم محرابی در وسط ستون با گچ بری ساده تزئین شده این بناء به همت خانمی به نام معصومه فرزند علی جمعه همسر مرحوم محسن نژاد با پول چرخ ریسی به سال ۱۲۹۴ هجری شمسی ساخته شده و هنوز مورد توجه مردم است ونماز جماعت در آن اقامه می‌شود.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان بردسکن
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان بردسکن
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان بردسکن
یخچال‌های شمال کمربندی سبزوار ۲

**یخچالهای شمال کمربندی سبزوار۲** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان سبزوار، حاشیه جنوبی اتوبان مشهد به تهران واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۶۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* یخچال‌های شماره ۱ سبزوار
* فهرست آثار ملی شهرستان سبزوار
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان سبزوار
رده:یخچال‌های تاریخی شهرستان سبزوار
پل تیروان

**پل تیروان** مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان خداآفرین، بخش مینجوان، دهستان دیزمارشرقی در نزدیکی روستای دینور که در زمانهای گذشته قصبه‌ای بزرگ و تاریخی بوده است بر روی رودخانه مردانقم واقع شده و در اصل برای عبور و مرور اهالی قصبه دینور به مراتع خود در زمان قدیم بنا شده است که پس از مهاجرت کلیه ساکنین دینور روستایی بنام تیروان در نزدیکی آن بنا شده است که این پل نیز بنام روستای اخیر مشهور شده است و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۶۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

 تاریخ ارسباران محمد حافظزاده

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان خداآفرین
رده:پل‌های تاریخی شهرستان خداآفرین
راه سنگ‌فرش شریف‌آباد

**بقایای راه سنگ‌فرش شریف‌آباد** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان مشهد، حد فاصل روستای ده غیبی و رباط طرق واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۶۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان مشهد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان مشهد
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
رده:بناهای تاریخی شهرستان مشهد
فخر المدارس

**بنای فخر المدارس** مربوط به دوره قاجار - دوره پهلوی است و در تربت جام، خیابان جامی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۸۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان تربت جام
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان تربت جام
رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان تربت جام
رده:مدرسه‌های تاریخی شهرستان تربت جام
تپه گورستان و سردابه ماروسک

**تپه قبرستان و سردابه ماروسک** مربوط به دوره قاجار تا سدهٔ ۸ ه‍.ق است و در شهرستان نیشابور، بخش سرولایت، روستای ماروسک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۷۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان نیشابور
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان نیشابور
رده:تپه‌های باستانی شهرستان نیشابور
تپه نازلیان

**تپۀ نازلیان** مربوط به عصر مس است و در شهرستان هرسین، روستای نازلیان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۸۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

محوطۀ باستانی نازلیان حدود ۱.۵ هکتار وسعت و قدمت آن به حدود ۸ هزار سال پیش بازمی‌گردد. این محوطه به دلیل متروکه شدن روستای نازلیان و توسعۀ کشاورزی و باغات در معرض آسیب قرار دارد.

## عرصه و حریم
محدوده‌ عرصه و حریم تپۀ نازلیان در ۱۵ دی ۱۴۰۳ طی نشست شورای حریم وزارت میراث فرهنگی مورد تصویب قرار گرفت.

## گمانه‌زنی و کشفیات
طی گمانه‌زنی‌هایی که در مهر ۱۴۰۴ در تپۀ نازلیان انجام شد، آثاری مانند سفال، استخوان و ابزارهای سنگی از دوره‌های مفرغ و مس و سنگ به دست آمد که قدیمی‌ترین آن به اواخر هزارۀ ششم قبل از میلاد مربوط است. یکی از کشفیات قطعات سفالی است که با استفاده از چرخ سفالگری ساخته شده‌اند و قدمت آن به دورۀ مس سنگی قدیم (سفال جی) در اواخر هزارۀ ششم قبل از میلاد بازمی‌گردد. با کشف این قطعات، بر پیشینۀ شناخته‌شدۀ استفاده از چرخ سفالگری در منطقۀ غرب ایران افزوده شد و مشخص شد که استفاده از این ابزار نه از هزارۀ پنجم قبل از میلاد، بلکه از هزارۀ ششم قبل از میلاد در این منطقه رایج بوده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار عصر مس در شهرستان هرسین
رده:تپه‌های باستانی شهرستان هرسین
غار چناران

**غار چناران** مربوط به عصر مس - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان هرسین، روستای چناران واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۸۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان هرسین
رده:آثار عصر مس در شهرستان هرسین
رده:غارهای استان کرمانشاه
رده:غارهای تاریخی شهرستان هرسین
تپه دو آب ۲ ۱۱۶-K

**تپه دو آب ۲ ۱۱۶-K** مربوط به دوره نوسنگی - دوره اشکانیان است و در شهرستان کنگاور، روستای دو آب واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۶۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان کنگاور
رده:آثار دوره نوسنگی در شهرستان کنگاور
رده:تپه‌های باستانی شهرستان کنگاور
مسجد جامع رادکان

**مسجد جامع رادکان** مربوط به اواخر دوره تیموریان -اوائل دوره صفوی است و در شهرستان چناران، بخش مرکزی، روستای رادکان واقع شده است. مسجد رادکان که در شمال غرب چناران در حاشیه خیابان اصلی روستای رادکان واقع گردیده است، دارای یک شبستان ستون‌دار و حیاطی مستطیل شکل است که شبستان مسجد تقریباً دارای وسعتی معادل ۳۳۰۰ متر مربع است و ۱۲ ستون و ۱۲ نیمه ستون دارد و محراب ساده‌ای نیز در ضلع جنوب غربی در ردیف میانی فضای آن قرار گرفته است.
این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۶۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان چناران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان چناران
رده:آثار ملی ایران
رده:ساختمان‌های مذهبی دارای گنبد
رده:ساختمان‌های مسجد دارای گنبد
رده:مسجدهای ایران
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان چناران
رده:مسجدهای جامع
بادگیر منبر گپ

**بادگیر منبر گپ** مربوط به اواخر دوره قاجار است و در بندرعباس، فلکه بلوکی، خیابان امام خمینی، روبروی پاساژ طلا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۷۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان بندرعباس
رده:بادگیرهای تاریخی شهرستان بندر عباس
قلعه کمیز

**قلعه کمیز** مربوط به اواسط دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان رودان، بخش مرکزی، روستای کمیز واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۷۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

قلعه کمیز درفاصله ۱۲ کیلومتری شرق شهرستان رودان (**دِهبارز**) واقع شده‌است. قلعهٔ کمیز که نشان هویت و پایمردی مردم این سامان است، چشم هر بیننده‌ای را به خود جلب می‌کند این قلعه تاریخی به علت عدم توجه رو به ویرانی می‌باشد مهم‌ترین اقوام در مورد قلعه کمیز خبر از نبردهای متعدد قوم **دِهبارز** با دشمنان خارجی می‌دهد و با این حال این قلعه مهم‌ترین منطقهٔ گردشگری شهرستان رودان می‌باشد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

* زنده دل، دستیاران، حسن. *(مجموعه کتابهای راهنمای جامع ایرانگردی استان هرمزگان) * ج۱. چاپ وانتشار سال ۱۹۹۸ میلادی.
* درگاه فهرست آثار ملی ایران
* محمد، صدیق «تارخ فارس» صفحه‌های (۵۰ ـ ۵۱ ـ ۵۲ ـ ۵۳)، چاپ سال ۱۹۹۳ میلادی.

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان رودان
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان رودان
رده:قلعه‌های استان هرمزگان
رده:قلعه‌ها در ایران
آرامگاه امامزادگان هاشم و محتشم

**بقعه امامزادگان هاشم و محتشم** مربوط به سدهٔ ۱۰ ه.ق است و در شهرستان مشهد، بخش احمدآباد، روستای پیوه ژن واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۶۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان مشهد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان مشهد
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان مشهد
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
پل ضیاءالملک

**پل ضیاء الملک** مربوط به سدهٔ ۵ ه.ق است و در شهرستان جلفا، بخش مرکزی، واقع بر رودخانه ارس واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۶۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این پل در طول سالیان به خاطر قشون کشی‌های مختلف تخریب و دوباره به دلیل نیاز حاکمان وقت بازسازی گردیده است. ارتفاع برج‌های پل ۲۰ متر و عمق آنها ۱۰ متر بوده و قطر آنها به ۶٫۵ متر می‌رسد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:پل‌های تاریخی شهرستان جلفا
رده:ارس
تپه قلعه قلندرون

**تپه قلعه قلندرون** مربوط به سدهٔ ۵و۸ ه.ق است و در شهرستان شازند، بخش زالیان، روستای نهرمیان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۹۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

طی کاوش‌های اخیر در این تپه تاریخی، آثاری به دست آمد که مشخص شد قدمت آن به حدود دو هزار و ۵۰۰ سال قبل و دوران هخامنشی می‌رسد.

آثار کشف شده مربوط به دوره هخامنشیان در این تپه تاریخی شامل دیوارهای خشتی بوده و پلان و طرح بنا، سنگ‌ها و ستون‌های اکتشاف شده متعلق به دوران هخامنشی است. تاکنون در منطقه زاگرس جز مناطقی در استان فارس، تپه‌ای با این میزان قدمت اکتشاف نشده است.

شواهد نشان می‌دهد که این تپه سه دوره تاریخی را طی کرده، ساخت و ساز اولیه مربوط به دوره هخامنشی بوده، سپس در دوره سلجوقیان ساخت و سازهایی بر روی همان بنای هخامنشی صورت گرفته و در نهایت دوره سوم ساخت و ساز در این تپه تاریخی به زمان قاجار بازمی‌گردد.

در کاوش از این تپه تاریخی ظروفی نیز به دست آمده که قدمت آن مربوط به دو هزار و ۵۰۰ سال قبل و دوره هخامنشی است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان شازند
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان شازند
بقعه شیخ خلیفه

**بقعه شیخ خلیفه** (زین‌الدین علی خلیفه) مربوط به سدهٔ ۷ ه.ق است و در شهرستان خفر، شهر باب انار، محله جزه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۷۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این آرامگاه مزین به کاشی‌های معرفی است که قسمتی از کاشی‌های محراب آن در سال ۱۳۱۶ خورشیدی از طرف ادارهٔ سابق فرهنگ شهرستان جهرم اقدام به انتقال آن به موزه پارس در شیراز گردیده که اکنون در این موزه قرار دارد. در این آرامگاه تعداد ۶ گور وجود دارد که احتمالاً از دانشمندان و برجستگان خفر بوده‌اند. هنوز مقرنس‌های قسمتی از تاق‌ها سالم باقی مانده‌است.جابر حیدری فرد ایران شناس معتقد است بنای مذکور بر روی بنایی قدیم تر ساخته شده است.
این بنا بسیار زیبا و منحصر به فرد است که به دست فراموشی سپرده شده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

* کتاب اقلیم فارس؛ تألیف محمدتقی مصطفوی.

رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان جهرم
امامزاده شاهزاده عسگری

**امامزاده شاهزاده عسگری** مربوط به سدهٔ ۹ و ۱۰ و ۱۱ ه.ق است و در شهرستان کرج، بخش مرکزی، روستای جور واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۵۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان کرج
تپه گورستان کهنه

**تپه قبرستان کهنه** مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان زنجان، بخش قره پشتلو، روستای جوره کندی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۷۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان زنجان
رده:تپه‌های باستانی شهرستان زنجان
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان زنجان
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
محوطه برد دهو

**محوطه برد دهو** مربوط به هزاره اول است و در شهرستان سقز، بخش مرکزی، روستای عرب اوغلی علیا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۸۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان سقز
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان سقز
تپه امام‌زاده آورزمان

**تپه امام‌زاده آورزمان** مربوط به هزاره دوم و۱- دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ملایر، بخش سامن، روستای‌آور زمان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۰۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
این تپه تاریخی طی سال‌های گذشته به منظور دستیابی به آثار باستانی و عتیقه مورد حفاری و شکاف قرار گرفته که موجب آسیب تپه گردیده است.
این تپه تاریخی در مجاورت یک امام زاده قرار دارد که به این دلیل تپهٔ امام زاده نامیده می‌شود.
ارتفاع این تپه حدود بیست و پنج متر بوده و وسعت محیطی آن به تقریب هزار متر مربع می‌باشد ولی علی‌رغم همین مساحت کم در حفاری‌های غیرمجاز، آثار باستانی زیادی از محل تپه کشف و به سرقت رفته است که امروز آثار این حفاری‌ها هنوز بر پیکر این تپه قابل مشاهده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان ملایر
رده:آثار هزاره ۲ (پیش از میلاد) در شهرستان ملایر
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان ملایر
رده:تپه‌های باستانی شهرستان ملایر
گندلی تپه

**گندلی** نام تپه‌ای تاریخی در شهرستان درگز، بخش لطف‌آباد، دهستان دیباج، یک کیلومتری جنوب غربی روستای خیرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۲۸۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان درگز
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان درگز
آق‌تپه البرز (محوطه ۳۲)

**آق تپه البرز (محوطه ۳۲)** در شهرستان قم، بخش مرکزی، روستای البرز واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۶۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان قم
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان قم
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
قلعه سرماج

**قلعه سَرماج** یا **سه‌رمای** قلعه‌ای تاریخی‌ست که در شهرستان هرسین، روستای سرماج حسین‌خانی واقع شده‌است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۶۹۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

ظاهراً قلعۀ سرماج در مجاورت شهر باستانی دینور قرار داشته‌است، هرچند محل دقیق این شهر هنوز معلوم نیست. یاقوت حموی این قلعه را غیرقابل تسخیر معرفی کرده‌است. حسنویه این قلعه را که به سال ۳۶۹ در آنجا وفات یافت از سنگ‌های تراشیده ساخته‌بود. این حاکم بنا به قول ابن اثیر نزدیک به پنجاه سال در آنجا سلطنت باشکوهی داشته‌است. یک قرن بعد از آن یعنی در سال ۴۴۱ سلطان طغرل سلجوقی صد هزار نفر از لشگریان خود را برای تسخیر قلعه فرستاد و پس از آنکه چهار سال آن را در محاصره داشت توانست برادر خود یون‌‌نال را مقهور کند و از آنجا بیرون آورد.

کشف سنگ‌نوشته‌ای به خط کوفی شجری برخی پژوهشگران را به این نتیجه رسانده که قلعۀ سرماج محل استقرار و حکمرانی پادشاهان حسنویه و محل دفن یکی از آنان بوده است.

برخی از باستان شناسان بر این باورند که قدمت این بنا به اواخر دورۀ ساسانی و پادشاهی خسرو پرویز بازمی‌گردد و این احتمال نیز مطرح شده که سرماج همان مکان معروف به «دکان» باشد که خسرو در آنجا پادشاهان چین، ترک، روم و هند را گردهم آورده‌است.

در آبان ۱۴۰۳ مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمانشاه از برنامه‌ریزی برای تملک واحدهایی که روی آن ساخته شده و آزادسازی محوطۀ باستانی سرماج طی یک دورۀ چند ساله خبر داد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان هرسین
رده:آثار دوره حسنویهیان در هرسین
رده:قلعه‌های ساسانیان
رده:قلعه‌ها در ایران
تل آهک پزی

**تل آهک پزی** مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان اقلید، بخش حسن‌آباد، روستای لاله گون واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۳۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پیش از اسلام در شهرستان اقلید
رده:تپه‌های باستانی شهرستان اقلید
آرامگاه سید محمود

**بقعه سید محمود** مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در دزفول،  کوچه سید محمود واقع شده است؛ این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۰۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. هیئت زنجیرزنان سید محمود که نخستین و بزرگترین هیئت زنجیرزنی در کشور است همه ساله در ایام محرم در این بقعه مشغول به عزاداری می شوند 

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان دزفول
رده:آرامگاه‌های تاریخی دزفول
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
محوطه آراسنج قدیم

**محوطه آراسنج قدیم** مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای آراسنج قدیم واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۴۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. آراسنج کنونی بعد از زلزله مهیب شهرستان بوئین زهرا در سال ۱۳۴۱ به تدریج خالی از سکنه شد و تمامی اهالی با اصلیت آراسنجی به آراسنج سفلی (شهرک آراسنج) که بعد از زلزله سال ۱۳۴۱ به عنوان جایگزین برای آراسنج تخریب شده توسط دولت وقت بنا شده بود نقل مکان کردند و آراسنج قدیم نیز با افرادی که از روستاهای اطراف به آنجا کوچ کرده بودند دوباره شکل گرفت. آراسنج سفلی (شهرک آراسنج) با جمعیتی بالغ بر ۵۰۰۰ نفر بر دامنه کوه‌های آراسنج آرام گرفته است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان بوئین‌زهرا
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان بوئین‌زهرا
تل‌قلعه (کوار)

**تل قلعه** مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کوار، بخش مرکزی، روستای آباده آبگرم واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۲۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## تاریخچه

* **دوره عیلامیان**: آثار مربوط به این دوره در منطقه یافت شده است. وجود سنگ‌های بزرگ با نقش‌های انسانی و پایه‌های ستون در این منطقه، نشان‌دهنده‌ی سکونت انسان‌ها در این ناحیه در دوران عیلامیان است. 
* **دوره ساسانیان**: در این دوره نیز آثار معماری و تاریخی در منطقه به‌جا مانده است.
* **دوره قاجار**: در حدود سال ۱۷۹۰ میلادی، قلعه‌ای به‌نام قلعه‌تُل توسط **محمدتقی‌خان چهارلنگ بختیاری** ساخته شد. این قلعه در دوران خود مرکز فرماندهی ایل بختیاری بود و نقش مهمی در تاریخ منطقه ایفا کرد.

## جستارها وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان شیراز
رده:تل‌های تاریخی شهرستان شیراز
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان شیراز
قلعه ارژنگ

**قلعه ارژنگ** مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان طالقان، روستای میناوند واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۰۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

ارژنگ قلعه بر فراز کوه ارژنگ یا ارچنگ در جنوب روستای میناوند از توابع بخش مرکزی شهرستان طالقان واقع شده‌است. این کوه گرچه چندان مرتفع نیست، لیکن به دلیل منفرد بودن قله، شکل مخروطی آن، و بافت صخره‌ای جبهه شمالی قله، از زیبایی و ابهت خاصی برخوردار است. 

از روستای میناوند تا قله کوه یا همان محل قرارگیری قلعه، دو تا سه ساعت راهپیمایی دارد. تا حدود پانصد متری قلعه را با ماشین می‌توان طی کرد. در ایام سرد سال برف مسیر خاکی را می‌پوشاند. قلعه ارژنگ که آثار بجا مانده از آن بالای روستای میناوند قرار دارد در سال ۵۴۴ به به دست امیر کیا محمد بزرگ امید ساخته شده‌است. ارژنگ قلعه را در طول تاریخ دل جنگ و قلادوش هم گفته‌اند. این قلعه یکی از قلاع مهم اسماعیلیه در منطقه طالقان بشمار می‌رفته‌است.با توجه به موقعیت سوق الجیشی قلعه به نظر می رسد که دژ دیده بانی و یا مرکز فرماندهی محلی بوده باشد. گنجینه های فراوانی در اطراف این قلعه مدفون بوده که طی دهه های گذشته توسط حفاران غیرمجاز به تاراج رفته است. در حال حاضر، دو اتاق تو در تو با دیوارهایی از سنگ و ساروج تنها آثار باقیمانده از این قلعه تاریخی می باشد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان طالقان
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان طالقان
رده:قلعه‌های اسماعیلیان
تپه مس (سرسختی)

**تپه مس (سرسختی)** مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است که در بخش مرکزی شهرستان شازند و در روستای سرسختی علیا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۲۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## اسکلت انسان ۷۵۰۰ ساله
در مرداد ۱۳۹۵ تیم کاوش باستان‌شناسی که مشغول حفاری بر روی تپه سرسختی بودند، به اسکلت کاملاً سالم و دست‌نخورده مردی برخورد کردند که پس از آزمایش مشخص شد که ۷۵۰۰ سال قدمت دارد. این اسکلت در عمق زیادی قرار داشت و پس از خارج ساختن آن از زمین توسط گروه انتقال اسکلت اعزامی پژوهشکده حفاظت و مرمت سازمان میراث فرهنگی کشور، به موزه چهارفصل اراک انتقال یافت. فرم این اسکلت به صورت چمباتمه‌ای بوده که احتمالاً نشان از دفن شدن وی رو به آفتاب دارد. در کنار این اسکلت وسایلی از قبیل لاک لاک‌پشت، وسایل مخصوص سایش غلات، و وسایل گرمایشی مانند اجاق کشف شده‌است، که نشان‌دهنده باور گذشتگان به زندگی پس از مرگ است. اسکلت مزبور سالم بوده و حتی دندان‌هایش نیز آسیبی ندیده‌است و تیم کاوش این مسئله را به جنس خاک تپه نسبت می‌دهند که آهک و اسید بسیار پایین و درصد نمک بالایی دارد که موجب جلوگیری از نابودی اسکلت در طول ۷۵۰۰ سال شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* موزه چهارفصل اراک

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان شازند
رده:تپه‌های باستانی شهرستان شازند
رده:ویکی‌سازی رباتیک
قلعه کی‌کویه

**قلعه کی‌کویه** مربوط به دوران پس از اسلام است و در شهرستان کهک، بخش مرکزی، روستای سیرو واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شماره ثبت ۷۰۴۶ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان کهک
رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان کهک
قلعه نیکشهر

**قلعه نیکشهر** مربوط به دوره اشکانیان تا اواخر دوره قاجار است و در نیک شهر، قلعه تاریخی «گه» یکی از آثار تاریخی و باستانی شهرستان نیکشهر است.

قلعه گه در بخش غربی مرکز شهر نیکشهر و در حاشیه رودخانه «گنگ» در فاصله یک کیلومتری از خیابان اصلی شهر (خیابان امام خمینی ره) و شرق محور ترانزیتی چابهار – میلک واقع شده است. پایه زیرین این قلعه از سنگهای رودخانه‌ای ساخته شده تا از نفوذ آب به سمت بالا جلوگیری کند.

زیربنای این قلعه را۳۰۵ متر مربع می‌باشد. قلعه گه شامل مسجد، حاکمنشین، آشپزخانه، حمام و دستشویی است و مردم محله «کلیرکان» حتی نماز جماعت خود را در مسجد اقامه میکردندقلعه نیکشهر را یکی از نقاط استراتژیک از لحاظ سیاسی و اقتصادی دوره‌های اخیر بلوچستان دانست. این قلعه مرکز فرماندهی خوانین «شیرانی و مکران» بوده که نشانگر اهمیت آن در زمانهای دور بوده است..
در سال ۱۳۰۷ شمسی این قلعه توسط قوای دولتی تخریب شده و در حال حاضر به جز پی آن اثری باقی نمانده است؛ و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۲۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان نیکشهر
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان نیکشهر
رده:قلعه‌های شهرستان نیکشهر
رده:قلعه‌های اشکانیان
رده:قلعه‌ها در ایران
رده:مناطق باستانی بلوچستان
رده:مناطق گردشگری بلوچستان
تپه شماره ۲ هفت چوبه

**تپه شماره ۲ هفت چوبه** مربوط به دوره ایلخانی - دوره صفوی است و در شهرستان ورامین، بخش جوادآباد، روستای هفت چوبه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۴۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان ورامین
رده:آثار دوره صفویان در شهرستان ورامین
رده:تپه‌های باستانی شهرستان ورامین
خانه مناف زاده

**خانه مناف زاده** مربوط به دوره پهلوی اول است و در اردبیل، میدان سرچشمه، کوچه رحمانی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۴۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این خانه با عمری نزدیک به ۱۰۰ سال و با مساحتی بیش از هزار متر مربع، توسط معمار حاج محمدعلی معماری و به سفارش حسین قلی صادقی، در بخش مرکزی اردبیل ساخته شد و یکی از معروف‌ترین بناها از لحاظ معماری و نوع ساخت در آن زمان به ‌شمار می‌رفت. این عمارت کوشک‌مانند، دارای پلانی مستطیل شکل است که تزیینات به‌کار رفته در آن شامل هره‌چینی آجری، دوال‌بندی و طرح و نقش‌های هندسی نما می‌شود. 

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع
*آجر به آجر با تاریخ/ خانه‌هایی که از تاریخ و فرهنگ اردبیل می‌گویند

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان اردبیل
رده:جاذبه‌های گردشگری استان اردبیل
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان اردبیل
ساختمان اداره گمرک تبریز

**اداره گمرک تبریز** مربوط به دوره پهلوی اول است و در تبریز، در جاده سنتو واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۳۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. گمرک تبریز از گمرکات قدیمی کشور بوده و بنای ساختمانی فعلی آن بیش از ۸۰ سال است تأسیس گردیده این گمرک در ضلع غربی شهر تبریز و در مسیر جاده ترانزیتی ایران - ترکیه قرار گرفته است، از شمال به اداره راه و ترابری، از شرق به جاده تبریز ـ مراغه و از جنوب و غرب به محوطه راه آهن منتهی می‌گردد. یک رشته ریل آهن قطار باری از داخل گمرک عبور می‌نماید، در محل ساختمان اداری گمرک مرکز خدمات صادرات استان قرار گرفته است که کلیه خدمات صادرکنندگان از طرف سازمانهای مستقر در این مرکز انجام می‌گیرد. گمرک تبریز از گمرکات مهم صادراتی کشور بوده و این گمرک نقش عمده‌ای در این امر مهم داشته است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان تبریز
رده:اداره‌های تاریخی شهرستان تبریز
رده:اقتصاد استان آذربایجان شرقی
کوره آجرپزی (دزفول)

**کورهٔ آجرپزی دزفول** مربوط به دورهٔ رضاشاه است و در دزفول، بافت جدید شهر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۰۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان دزفول
رده:کوره‌های تاریخی دزفول
حمام عزت

**حمام عزت** مربوط به دوره پهلوی است و در تربت جام، خیابان قاضی زاده، چهارراه میرقوام الدین، اوائل کوچه مخابرات واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۲۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان تربت جام
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان تربت جام
رده:حمام‌های تاریخی شهرستان تربت جام
بنای موزه هنرهای معاصر

**بنای موزه هنرهای معاصر** مربوط به دوره پهلوی است و در تهران، خیابان کارگر شمالی، نرسیده به چهار راه فاطمی واقع شده و کاربری آن موزه بوده و مجموعه مهم موزه هنرهای معاصر تهران در آن قرار دارد. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۰۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

ین موزه در سال ۱۳۵۶ خورشیدی (۲۲ مهر برابر با ۱۴ اکتبر ۱۹۷۷ میلادی) به کوشش و ابتکار فرح پهلوی و با پشتیبانی دفتر مخصوص او، در گوشهٔ غربی پارک فرح (بوستان لاله کنونی) در امیرآباد تهران بنا شد. بنای موزه را کامران دیبا در سبک معماری مدرن و با الهام از بادگیرهای کویری ایران طراحی کرد.

## نگارخانه

Tehran Museum of Contemporary Art-1.jpg| موزه هنرهای معاصر
Tehran Museum of Contemporary Art-3.jpg| موزه هنرهای معاصر
Tehran Museum of Contemporary Art-4.jpg| موزه هنرهای معاصر


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در تهران
بیمارستان ۱۷ شهریور آبادان

**بیمارستان هفده شهریور** مربوط به دوره پهلوی است و در آبادان، ابتدای جاده خسروآباد، روبروی مخازن صنعت نفت واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۲۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

## پیوند به بیرون
* دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان آبادان
رده:بیمارستان‌های تاریخی آبادان
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
رده:بیمارستان‌ها در ایران
آب‌انبار شاهزاده‌های شیرخانه

**آب‌انبار شاهزاده‌های شیرخانه** آب‌انباری مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان خواف، بخش مرکزی، روستای لاج واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۴۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان خواف
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان خواف
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان خواف
تل قصر بهرام سورمق

**تل قصر [[بهرام گور]] سورمق** مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان آباده، شهر سورمق واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۱۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

با تاسیس شهرداری سورمق در سال ۱۳۸۴، و کوشش شهردار آن‌زمان، مهندس سید جمال تربتی(بنیانگذار شهرداری سورمق و نخستین شهردار) اقداماتی قابل توجه برای مرمت،بهسازی و نگهداری این بنا انجام شد. اما اکنون این اثر همانند بسیاری از آثار و ابنیه تاریخی مورد بی‌مهری قرار گرفته است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان آباده
رده:تپه‌های باستانی شهرستان آباده
چهارطاقی شیرکوه

**چهارطاقی شیرکوه (پاکوه/سپرو)** مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان نائین، روستای سپرو واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۲۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

در وصف و تبین دیگر این مکان از آن به عنوان آتشکده سپرو یاد می‌شود. این چهارطاقی برفراز شیرکوه قرار گرفته‌است و در گویش محلی از آن باعنوان چهاردری یاد می‌شود. این مکان تاریخی در دوره‌ای نیز ترمیم و بازسازی شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* فهرست آتشکده‌های ایران
## منابع

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان نائین
رده:چهارطاقی‌های تاریخی شهرستان نائین
رده:آتشکده‌ها
رده:آتشکده‌های استان اصفهان
تپه نیزار

**تپه نیزار** مربوط به دوره سلجوقیان تا دوره ایلخانی است و در شهرستان ورامین، روستای سلمان آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۴۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان ورامین
رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان ورامین
رده:تپه‌های باستانی شهرستان ورامین
بازار بافت تاریخی دهدشت

**بازار بافت تاریخی دهدشت** مربوط به دوره صفوی است و در دهدشت، مجاور مسجد جامع، بافت قدیم واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۴۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان کهگیلویه
رده:بازارهای تاریخی شهرستان کهگیلویه
رده:بافت‌های تاریخی شهرستان کهگیلویه
قلعه رزه (بنا)

**قلعه رزه** (قلعه رضا جودکی) مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اندیمشک، کیلومتر ۴۶ جاده اندیمشک به پل دختر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۱۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## تاریخچه
قلعه رزه (قلعه رزمان یا رزمانان)
این قلعه منزلگاه کاروانیان جاده خرم‌آباد به اندیمشک (صالح آباد قدیم) بوده و اکنون نیز جاده سراسری خوزستان از کنار آن می‌گذرد که در ۴۵ کیلومتری جاده ارتباطی اندیمشک خرم‌آباد و در حدود ۵۰۰ متری جنوب شرقی روستای قلعه رزه و در حاشیه جاده می‌باشد که در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۷۱۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
قلعه رزه که در ادوار گذشته در محلی بنام رزه بر سر راه کاروانها ساخته شده محل حکومت سلاطین اشکانی بوده که گرهشکان یا به زبان محلی گرشکان یا گرشگو در قسمت جنوبی این قلعه وجود دارد که قسمت غرب و جنوب غربی آن رودخانه کرخه می‌باشد.
این کاروانسرا دارای پلان چهارگوش و مستطیل شکل در جهت شرقی و غربی بوده و از نوع چهار ایوانی و از بناهای دوره صفوی می‌باشد؛ و توسط شخصی به نام «حسین خان والی» عصر صفوی در سال ۱۰۰۸ هجری ساخته شده‌است. قلعه رزه دارای ۱۴ اتاق مسکونی بوده که در داخل هر اتاق ۴ طاقچه ساخته شده و تمام اتاق‌ها به هم ارتباط دارند و برای ورود و خروج از قلعه، تنها یک در وجود داشته‌است.
مصالح بکار رفته در ساخت کاروانسرا از سنگ قلوه، ساروج و گچ بوده ولی در دوره‌های بعدی برای بازسازی آن به مقدار بسیار کم از کاروانسرا کنگره‌هایی جهت نگهبانی ساخته شده، در جهت شمالی و جنوبی کاروانسرا به پرتگاه منتهی می‌شود.
قلعه، به هنگام تصرف لرستان به دست قوای دولتی رضاشاه، اهمیت نظامی فراوان داشته و یک از قرارگاه‌های مهم جلوگیری از شورش، یاغیگری و غارت به‌شمار می‌رفته است
ابوعبدالله محمد بن احمد مقدسی (۳۳۶–۳۸۰ ه‍. ق) که ۱۱۰۰ سال پیش می‌زیسته، مسیر «خرم‌آباد» تا «اندیمشک» 
همچنین در شمال این قلعه، یک بنای دو طبقه کوچک‌تر نیز وجود دارد که به حسینه یا قلعه حسینی مشهور است.قلعه رزه در گذشته محل سکونت ایل بزرگ جودکی می باشند.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اندیمشک
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان اندیمشک
رده:قلعه‌ها در ایران
رده:کاروانسراهای استان خوزستان
رده:کاروانسراها در ایران
قلعه کوران (قلعه کورو)

**قلعه مناصر (قلعه کورو)** مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اندیمشک، بخش الوار گرمسیری، روستای چینه روزه واقع شده در گذشته های نه چندان دور این قلعه در قلمرو ایل بزرگ پاپی بوده و قبل از آن نیز قلعه سرحداتی حکومت اتابکان لر (لیریایی) در بخش الوار گرمسیری بوده است و  مردم ایل هنوز از آن به عنوان قلعه مناصر یاد می کنند که نیای خوانین ایل پاپی بوده است. برخی نیز معتقدند قبل از محمد ناصر یا همان مناصر این قلعه در اختیار قربان خان که نیای خوانین پاپی بوده بوده و نام کورو در واقع همان قربان می باشد که دچار تغییر شده است.بعدها بر اثر اختلافات ایلی و قتل عام هایی که صورت می گیرد قلعه رونق خود را از دست می دهد.و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۱۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اندیمشک
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان اندیمشک
رده:قلعه‌ها در ایران
آب‌انبار حاج محمدتقی

**آب‌انبار حاج محمد تقی** از آثار تاریخی مربوط به دوره قاجار است که در شهر شهداد (در نزدیکی کرمان)، میدان امام حسین، کوچه سر میدان واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۲۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:جاذبه‌های گردشگری استان کرمان
رده:معماری ایرانی
رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان کرمان
قلعه افراسیاب خان

**قلعه افراسیاب خان** مربوط به دوره قاجار است و در ارسنجان، خیابان ولی عصر، روبروی مسجد صاحب الزمان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۱۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان ارسنجان
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان ارسنجان
رده:قلعه‌های قاجاریان
ساختمان بانک شاهی

**ساختمان تاریخی موزه بانک تجارت** مربوط به دوره قاجار است و در تهران، ضلع شرقی میدان امام خمینی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۴۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## معماری

عمارت خورشید به عنوان دفتر مرکزی بانک شاهنشاهی ایران بود که تنها میراث ارزشمند باقی‌مانده از بناهای قدیمی میدان توپخانه است؛ دارای طرحی یگانه بوده و استفاده از عناصر تزیینی معماری ایران، همانند کاسه‌سازی در نیم‌گنبد سردر ورودی، کاشیکاری و گچبری را می‌توان از ویژگی‌های برجسته آن شمرد. هم چنین وجود ستون‌های رفیع در فضای داخلی بانک و تلفیق هنرمندانه آن با دوره‌های تیزه‌دار و استفاده از چوب در پوشش سقف، ترکیبی موزون را پدیدآورده است که شکوه و عظمت معماری هخامنشی را به بیننده یادآوری می‌کند. کاشیکاری سردر توسط حسین لرزاده انجام شده است، اما معمار طراح ساختمان مارکار گالستیانس بوده که به سبک معماری رمانسک بنا گردیده است.

## نگارخانه


پرونده:Toopkhaneh Bank Shahi.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی ساختمان
File:1396041020154558111279994 خیابان سپه.jpg|نمای ساختمان از نزدیک
File:1396041020154487811279994 خیابان سپه.jpg|بادگیرهای ساختمان


## جستارهای وابسته
* بانک شاهی ایران
* ساختمان بانک شاهی تبریز
* ساختمان بانک شاهی اصفهان
* ساختمان بانک شاهی کرمانشاه
* میدان امام خمینی 
* عمارت شهرداری
* ساختمان تلگرافخانه (تهران)

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان تهران
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان تهران
رده:آثار ملی ایران
رده:بانک‌ها در تهران
رده:تهران قدیم
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در تهران
رده:ساختمان‌های تاریخی شهرستان تهران
رده:ساختمان‌های مدرن با معماری هخامنشی
رده:عمارت‌های تاریخی شهرستان تهران
نیایشگاه آدریان

**نیایشگاه آدُریان** محل نگهداری آتش مقدس است که در شهر تهران، خیابان جمهوری، خیابان میرزا کوچک خان، پلاک ۴، (ضلع شمالی دبیرستان فیروز بهرام) واقع شده‌است. **بنای معبد آدریان** مربوط به دوره قاجار است و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۴۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## تاریخچه بنا
سنگ بنای آدریان یا آتشکده تهران امرداد ماه ۱۲۹۳ خورشیدی، برابر با ۱۳ اوت ۱۹۱۳ میلادی، گذاشته شد و با همازوری پارسیان هند (بهرام‌جی بیکاجی) و زرتشتیان تهران در جشن آذرگان ۱۲۹۶ خورشیدی گشایش یافت. این سازه با همیاری مالی پارسیان هندوستان (بهرام‌جی بیکاجی) و زرتشتیان ایرانی ساکن ایران و هند ساخته شد و آتش ورهرام آن را روانشادان موبد اردشیر رستم رستمی، موبد بهرام رشید شید و موبد هرمزدیار بهرام سروش، از یزد با آیینی ویژه پس از آنکه ۲۵ روز در راه بودند در روز آذر از ماه آذر (جشن آذرگان) در آتشدان آتشکده تهران جای دادند. درون آتشدان آن، آتش چندهزارساله بازمانده از آتشکده کاریان فارس فروزان است. آتشی که موبدان از بامداد تا شامگاه، آن را کُنده و هیزم می‌دهند و پرستاری می‌کنند.

## مشخصات بنا
مساحت کل زمین حدود ۱۳۰۰ مترمربع و بنای مرکزی ۲۰۶ متر مربع می‌باشد. روبروی بنا مانند آتشگاه یزد حوضی بیضی شکل به قطرهای ۸ و ۴ متر دیده می‌شود. ساختمانی با نمای سنگ سفید و کنگره ای در بالای دیوار و شش ستون که در جلوی در ورودی آن زیر طاقی قرار گرفته‌اند و سر ستون‌هایی سنگی که هر کدام چهار سر گاو دارند و گویی تمام وزن این ساختمان را به دوش می‌کشند.

در قسمت مرکزی بنای نیایشگاه اتاقی چهارگوش بنا شده که دیوارهای آن تا ارتفاع ۸۰سانتی‌متری بالا آمده‌اند و پس از دیوارها، شیشه‌های یکدست و ضخیم تا سقف ادامه دارد. در اتاق، یک ظرف مسی قرار دارد که که به آن آفرینگان (مجمر) می‌گویند، داخل آفرینگان (مجمر) کنده‌ای نیم سوخته و خاکستر بسیاری، از آتش به جای مانده و شعله‌ای باریک در میان ظرف، آتش را زنده نگه داشته‌است.

## وجه تسمیه
الف) آدُران: آدریان (آذران) همان آتشگاه یا آتشکده است. به روزگار ایران باستان این کلمه تشکیل یافته از دو بخش  و  است. بخش نخست به معنای آذر یعنی آتش است. در برهان قاطع آمده: آدر بر وزن مادر همان آذر= آتش است. در لغتنامه دهخدا نیز این معنا دیده می‌شد و اما پاره دیگر  است که در نام‌های جغرافیایی علامت نسبت فراوان است، از قبیل گرگان و … بنابراین ترکیب آذر+ان جایی را تداعی می‌کند که آدر= آذر= آتش در آن بسیار است و این یادگاری است به روزگار ایران باستان و رواج دین زردشت

ب) ظرفی که آتش را در آن نگهداری می‌کردند: آدوران، آتشدان و آتشگاه نام گذاری کرده‌اند.

## نگارخانه

پرونده:Adrian Temple.jpg|در ورودی آدریان
پرونده:Adrian temple معبد آدریان 2.jpg|
پرونده:Adorian entry1.jpg | جزئیات سردر ورودی
پرونده:Adorian door.jpg | جزئیات در ورودی
پرونده:Adrian temple معبد آدریان 5.jpg|دهلیز ورودی
پرونده:Adrian temple معبد آدریان 6.jpg|در ورودی آتشکده
پرونده:Adrian temple معبد آدریان 7.jpg| آجرکاری سردر ورودی
پرونده:Adrian temple معبد آدریان 11.jpg|دیواره بیرونی آتشکده
پرونده:دانش آموزان دبیرستان فیروزبهرام.jpg|عکس یادگاری تعدادی از دانش آموزان دبیرستان فیروزبهرام در حیاط آدریان تهران، اردیبهشت ۱۳۲۴ خورشیدی


## جستارهای وابسته
* دین زرتشتی
* فهرست آتشکده‌های ایران
* فهرست آثار ملی ایران

## منابع

## پیوند به بیرون

* آتشکده‌های ایران

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان تهران
رده:ساختمان‌های مدرن با معماری هخامنشی
رده:عمارت‌های تاریخی شهرستان تهران
رده:نیایشگاه‌های زرتشتی
رده:آتشکده‌های تاریخی شهرستان تهران
آرامگاه علی مالک

**بقعه علی مالک** مربوط به دوره قاجار است و در دزفول، بافت قدیم شهر، کوچه علی مالک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۱۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* فهرست آثار ملی شهرستان دزفول
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان دزفول
رده:آرامگاه‌های تاریخی دزفول