open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
پوستین

[بندانگشتی|250px|چپ|[پالتو|پالتو خز]]

**پوستین**  به لباسی زمستانی گفته می‌شود که تمام یا بخش عمده‌ای از آن به‌طور مستقیم از پوست جانوران ساخته شده باشد.

پوستین یکی از قدیمی‌ترین شکل‌های لباس است و پیشینۀ کاربرد آن به انسان نخستین و آفریقا بازمی‌گردد. در پوستین برخلاف چرم، پشم جانور سترده نمی‌شود.

## تاریخچه
به درستی مشخص نیست که پوستین در چه زمانی توسط انسان به عنوان لباس استفاده شده است. البته معلوم است که نئاندرتالها و گونه‌هایی از کپی‌ها از پوستین استفاده می‌نمودند. بر اساس تصاویر برجامانده بر دیواره غارها، پیشینۀ استفاده از پوستین به عنوان پوشش برای انسان، به حدود پانصدهزار سال پیش می‌رسد.

در تورات (عهد عتیق) آمده است که «خداوند لباس‌هایی از پوست حیوان تهیه کرد و آدم و همسرش را پوشاند (سفر پیدایش، ۳:۲۱)» بر اساس شاهنامه فردوسی، کیومرث نخستین پادشاه جهان، پوستینی از پوست پلنگ داشت که نامش **پلنگینه** بود.

در نقش برجسته‌ای واقع در سرپل ذهاب مربوط به هزاره سوم پیش از میلاد، آنوبانینی اکدی، پادشاه لولوبیان با دامنی از پوست در برابر ایشتار که ردایی از پوستین پوشیده است، ایستاده.

## کاربرد
در کشورهای توسعه‌یافته، خز، نوعی پوشش گران‌بها و تجملی به شمار می‌رود. این در حالی است که به دلیل عایق بودن این نوع از لباس، بسیاری از مردم بومی مناطق نزدیک قطب شمال همچنان به استفاده از آن ادامه می‌دهند. همچنین پوستین نوعی لباس سنتی برای مردم اسکاندیناوی، ژاپنی و روسی به‌شمار می‌رود.

در طول تاریخ شمال روسیه و ترکستان، مرکز صدور پوست به اروپا و خاورمیانه و حتی شمال آفریقا بوده است.

## منابع
در ایران از پوست گوسفند (شامل حداقل بیست نوع مختلف) و سایر حیوانات حلال گوشت برای دوختن پوستین استفاده می‌شود؛ ولی حیوانات دیگر که پوست آنان به منظور تولید خز به کار می‌رود، شامل مینک، سگ آبی، انواع روباه، خرگوش، سمور، راسو، قاقم، گربه و سگ هستند. بدیهی است که ارزش پوستین دوخته‌شده از پوست جانوران گوناگون تفاوت چشمگیری دارد.

## فراوری
فرایند فراوری پوستین (بستگی به میزان مرغوبیت) شامل خیساندن، شستشو، درجه‌بندی، آنزیم‌دهی، رنگ‌برداری، خشک کردن، رنگرزی، واکس و در نهایت ثابت کردن با مواد شیمیایی است.

## در فرهنگ ایران
پوستین و پوستین‌دوزی، در فرهنگ فارسی منشأ کنایه‌هایی است، مانند:
* پوستین باژگونه کردن (تغییر روش دادن)
* پوستین به گازر دادن (کار را به نااهل سپردن)
* پوستین دریدن (پرده‌دری)
* در پوستین کسی افتادن (غیبت کسی را کردن)
* از برهنه پوستین کندن (کار بیهوده کردن)
* پوستین تابستان (کاری که به جای خود نباشد و نابجا و بیهوده باشد)
همچنین ضرب‌المثل «ما پوستین را ول کرده‌ایم، پوستین ما را ول نمی‌کند» کنایه است از گرفتاری در کاری که به امید سودی آغاز شده بود.

## منابع

رده:پوشاک بر پایه جنس
رده:پوشاک
رده:پوشش جنجال‌برانگیز
رده:تاریخ لباس
رده:خز
ابوخالد کابلی

**ابوخالد کابلی** (ملقب به *کنکر*) از یاران  علی بن الحسین (سجاد) **امام چهارم شیعیان** ؛ و از جمله نزدیکترین شیعیان به او بود.
وی از اهالی کابل بود که به حجاز مسافرت کردو از طرفداران محمد بن حنفیه به شمار می رفت،ولی با راهنمایی یحیی بن أم طویل خدمت زین العابدین رسید و شیفته وی شد و به امامت ایشان اعتراف کرد.

## لقب
عنوان کَنکَر، لقبی بود که مادرش در سن کودکی به او داده بود، اما عمده شهرت وی بدین لقب، به زمان علی ابن الحسین بر میگردد که او را به این لقب خواند. 

## تغییر عقیده در مورد امامت
از زندگی وی برمی‌آید که ابوخالد پس از حسین ابن علی، در ابتدا معتقد به امامت محمد بن حنفیه بود، ولی با توجه به با راهنمایی و اصرار یحیی بن ام طویل، به دیدار سجاد(امام چهارم شیعیان) رسید و چون سجاد او را با نام دوران کودکیش (کنکر) خطاب کرد، بر امامت سجاد یقین آورد و در زمره صحابه نزدیک امام چهارم شیعیان درآمد.

## جایگاه ابوخالد در نزد اهل بیت
او چنان به اهل بیت نزدیک شد که او را باب و یکی از ثقات و حواریون سجاد (امام چهارم شیعیان) دانسته‌اند. جعفر صادق در مورد او می‌گوید:«پس از حادثه خونین عاشورا، جز سه تن بیشتر مردم از دین دست کشیدند. این افراد عبارت‌اند از: ابوخالد کابلی، یحیی بن ام طویل، جبیر بن مطعم. سپس مردم به تدریج به آنان پیوسته و به امامت معصومین معتقد شدند.» 

## اوضاع سیاسی و اجتماعی در دوره او
بنابر روایتی در آغاز امامت حسین بن علی، وضع به گونه‌ای شده که اکثر مردم از اطراف خاندان پیامبر اسلام پراکنده شده و تنها چند نفر در کنار ایشان بودند. این دوره مصادف با حکومت حجاج بن یوسف بود و به همین دلیل شیعیان هیچ گونه امنیتی نداشتند. فضل بن شاذان، ابو خالد را یکی از پنج تنی می‌شمارد که در اوایل امامت حسین بن علی از شیعیان حسین به شمار می‌آمدند.

ابوخالد نیز مدتها از دست حجاج متواری بود و در نهایت به مکه رفت تا در آنجا از امویان در امان بماند. پس از درگذشت سجاد، وی در زمره یاران جعفر صادق قرار گرفت.

از ابو خالد حدود هشتاد روایت درباره اعتقادات، اخلاق، تاریخ، مهدویت، تفسیر و... نقل شده‌است.

## استادان

ابوخالد کابلی بیشتر عمر خود را در مدینه از سال ۶۱ تا سال ۱۱۴، از استادان بزرگی چون علی بن حسین، محمد باقر و جعفر صادق دانش آموخت. بیشتر روایات ابوخالد از امام پنجم و ششم شیعیان است.

## شاگردان

برخی از کسانی که از ابوخالد روایت نقل کرده‌اند، عبارتند از:
* *[[ابی حمزه ثمالی]]*
* *ابن عماره*
* *ابن ابوایوب*
* *بشر الکناسی*
* *اسماعیل بن جابر*
* *جمیل بن صالح*
* *حسین بن سلمة*
* *حمید بن صالح*
* *[[سدیر صیرفی]]*
* *[[سعید بن جبیر]]*
* *عبدالحمید طائی*
* *عبدالله بن فضل*
* *محمد بن حمران*
* *میسر بن عبدالعزیز نخعی*
* *معمر بن یحیی بن سام*
* *منصور بن یونس*

## پانویس

رده:اصحاب اهل بیت
رده:رجال حدیث شیعه
رده:شاگردان محمد باقر
رده:شاگردان علی بن حسین
خز

[بندانگشتی|خز [روباه قرمز|روباه‌های قرمز]]

**خَز** به پوست مودار تعدادی از پستانداران گفته می‌شود که اغلب فرآوری و رفو می‌شود تا به عنوان پوستین در لباس‌ها به کار رود.

## استفاده در پوشاک
در صنعت پوشاک، خز چرمی است که مویش به خاطر ویژگی عایق بودن آن نگه داشته شده است. خز از دیرباز به عنوان منبعی برای تهیهٔ لباس از سوی انسان‌ها استفاده می‌شود.

جانورانی که به گونه‌ای معمول برای تهیهٔ خز کشته می‌شود: روباه، خرگوش، سگ آبی، قاقم، سمور آبی، سمور، خوک دریایی، گربه، سگ، کایوت و چینچیلا. عموماً روش‌هایی که برای فراهم نمودن این خز استفاده می‌شود، خشن بوده و مورد انتقاد حامیان محیط زیست است.

## کشورهای تولیدکننده خز
بزرگ‌ترین صادر کنندگان خز دنیا، چین، روسیه، کانادا و اروپا هستند. در اتحادیه اروپا، ۶۰۰۰ پرورشگاه خز وجود دارد. اتحادیهٔ اروپا تولید کنندهٔ ۶۳ درصد پوست راسو و ۷۰ درصد پوست روباه دنیاست. دانمارک، بزرگ‌ترین تولید کنندهٔ اروپایی است و ۲۸ درصد پوست راسوی دنیا را تولید می‌کند. مهم‌ترین تولیدکنندگان بعدی، چین، هلند، ایالات بالتیک و آمریکا هستند. فنلاند بزرگ‌ترین تولید کنندهٔ پوست روباه برای آمریکاست. پرورش حیوانات برای خز در کشورهای اتریش، کرواسی، انگلیس و سویس ممنوع است. در بعضی از کشورهای دیگر مانند آمریکا و اتحادیهٔ اروپا، تولید و فروش پوست برخی از جانوران مانند سگ و گربه ممنوع است.

## صنعت خز
بندانگشتی|پشم‌چینی در لیسمور، ایالت ویکتوریا.
در سال‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰، در نتیجهٔ تلاش‌های سازمان‌های حقوق حیوانات و خارج شدن خز از مد، صنعت خز دچار رکود شده بود و پوشیدن پالتوها و لباس‌های خز در بسیاری از کشورهای دنیا کم‌رنگ شده بود و لااقل در بسیاری از کشورهای پیشرفته با نگاهی منفی به این لباس‌ها نگاه می‌شد. ولی بعد از سال ۲۰۰۰ صنعت خز توانست با ترفندهای مختلف دوباره بازار و سالن‌های مد را تسخیر کند. مهم‌ترین استراتژی صنعت خز، تولید خزهای کوچک برای یقه‌ها، پشم روی کلاه‌ها و کیف‌ها و کفش‌ها و … به جای تولید پالتوها یا کت‌های تمام خز چند هزار دلاری بود. صنعت خز با این ترفند ساده توانست خز را به محصولی ارزان قیمت تبدیل کند که هر کسی می‌تواند آن را بخرد. با افزایش تقاضا برای محصولات خز در دنیا، تولید خز در کشورهایی مانند چین، روسیه و لهستان به شدت افزایش پیدا کرده است و این تولید انبوه هم به خودی خود باعث وفور خز در دنیا و کاهش دوبارهٔ قیمت آن شده است.

## منابع


رده:فراورده‌های جنگلی غیرچوبی
رده:کالبدشناسی پستانداران
ایمو

بندانگشتی|200px|یکی از طرفداران ایمو با پوشش و آرایش مخصوص این سبک

**ایمو**  یکی از زیرشاخه‌های موسیقی راک و برآمده از سبک هاردکور پانک است. واژهٔ ایمو (که «emotional hardcore» و «emocore» هم گفته می‌شود) اوّلین بار برای توصیف آثار گروه‌های هاردکوری به‌کار رفت که «آهنگ‌های ملودیک» و «اشعار احساسی سوگوارانه و اعتراف‌گونه» شان باعث تفاوت‌شان از دیگر ژانرهای پانک راک می‌شد.

از اولین آثار موسیقایی که در شکل‌گیری ایمو نقش قابل توجهی داشت می‌توان از آلبوم ۱۹۸۴ گروه هاردکور پانک Hüsker Dü با نام *Zen Arcade* یاد کرد. این آلبوم راه‌گشای گروه‌های هاردکور دیگر شد تا در آثارشان به موضوع‌های شخصی‌تر بپردازند و آهنگ‌های گوش‌نوازتری بسازند. در سال‌های میانی دههٔ ۸۰ میلادی بود که در منطقهٔ واشینگتن دی‌سی اولین گروه‌های ایمو ظهور کردند که از میان آن‌ها می‌توان به رایتز آو اسپرینگ و اِمبریس اشاره کرد.

موضوعی که در شعرهای هنرمندان ایمو بیشتر به آن پرداخته می‌شود «شکست یا ناکامی در روابط عاشقانه» است و وجه تمایزشان با اشعار متداول عاشقانه سعی در برانگیختن حسّ ترحّم شنونده به حال عاشق ناکام است. پرداختن به این‌گونه مضامین باعث شده بیشتر مخاطبان ایمو نوجوان‌ها باشند.

علاوه بر موسیقی، واژهٔ ایمو برای تعریف یک خرده‌فرهنگ که علاقه‌مندانش مشخصه‌های ظاهری و رفتاری مخصوص به خودشان را دارند هم استفاده می‌شود. این واژه برای توصیف نوعی رابطهٔ خاص میان هنرمندان ایمو و هواداران و جنبه‌های گوناگون مرتبط با مُد، فرهنگ و خصوصیّات رفتاری‌شان هم کاربرد دارد.

## منابع

* تاریخچهٔ موسیقی ایمو


رده:ایندی راک
رده:پاپ پانک
رده:پانک راک
رده:پست-هاردکور
رده:خرده‌فرهنگ‌ها
رده:خرده‌فرهنگ‌های موسیقایی
رده:سبک‌های آلترنتیو راک
رده:سبک‌های موسیقی بریتانیایی
رده:سبک‌های موسیقی پانک
رده:سبک‌های موسیقی راک
رده:سبک‌های موسیقی کانادایی
رده:کلیشه‌ها
رده:مناقشات دهه ۲۰۰۰ (میلادی) در ایالات متحده آمریکا
رده:مناقشات دهه ۲۰۱۰ (میلادی) در ایالات متحده آمریکا
رده:مناقشه‌های دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:مناقشات سده ۲۱ (میلادی) در ایالات متحده آمریکا
رده:مناقشه‌ها در عراق
رده:مناقشه‌ها
رده:مناقشه‌های دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:مناقشه‌های سده ۲۱ (میلادی)
رده:مناقشه‌های موسیقی
رده:موسیقی آلترناتیو
رده:موسیقی ایالت نیویورک
رده:موسیقی در دهه ۱۹۸۰ (میلادی)
رده:موسیقی در دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:موسیقی در دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:موسیقی در دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:موسیقی نیوجرسی
رده:موسیقی واشینگتن، دی.سی.
رده:نوواژه‌های دهه ۱۹۸۰ (میلادی)
رده:هاردکور پانک
رده:مدها و تمایلات دهه ۲۰۰۰
رده:مناقشه‌ها در روسیه
رده:سبک‌های موسیقی هاردکور پانک
رده:موسیقی و مد
غار یخچالی

بندانگشتی|نمایی از غار یخچالی در کشور سوئیس - ۲۰۰۶
**غار یخچالی**، غاری است که درون یک یخچال تشکیل می‌شود. غار یخچالی را گاهی به اشتباه غار یخی می‌نامند.

بیشتر غارهای یخچالی با جریان آب درون یا از زیر یخچال تشکیل می‌شوند. منشا این آب اغلب از سطح خود یخچال است که به تدریج و با تغییر دما، ذوب می‌شود و در لایه‌های زیرین یخچال جریان می‌یابد و بیرون می‌زند. انتقال دما می‌تواند یخ را آن‌قدر ذوب کند که حفره‌ای را ایجاد کند که هوا در آن جریان یابد.حرکت هوا با ذوب تدریجی یخ در تابستان و متصاعد شدن در زمستان، به بزرگ شدن حفره کمک می‌کند.

بعضی از غارهای یخچالی بر اثر گرمای درون زمین و حفره‌های آتش‌فشانی یا چشمه‌های داغ زیر یخچال‌ها تشکیل می‌شوند، یکی از مثال‌های بارز این پدیده غار یخچالی Kverkfjöll  در یخچال Vatnajökul در ایسلند است که در دهه ۱۹۸۰ اندازه‌گیری شده‌است و ۲/۸ کیلومتر طول و عمقی در حدود ۵۲۵ متر دارد.

بعضی از غارهای یخچالی نسبتاً ناپایدارند و این به دلیل حرکت یخچال و ذوب شدن آن است، این غارها امکان فروریزی یا از بین رفتن و ناپدید شدن به دلیل عقب‌نشینی یخچال‌ها را دارند. یک مثال برای روشن شدن طبیعت پویای غارهای یخچالی، غارهای یخی موسوم به بهشت Paradise Ice Caves در کوه راینیر در ایالات متحده است که از اوایل سال‌های ۱۹۰۰ شناخته شده است، در میانهٔ دههٔ ۱۹۴۰ تصور می‌رفت که این غارها کاملاً ناپدید شده‌اند، حال آن‌که غارنوردان در سال ۱۹۷۸ گذرگاه‌هایی را به صول ۱۳/۲۵ کیلومتر در این غارهای یخچالی شناسایی و اندازه‌گیری کردند و این طولانی‌ترین سامانهٔ غارهای یخچالی جهان است. غارهای یخچالی بهشت در دههٔ ۱۹۹۰ فرو ریختند و بین سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۶ کاملاً ناپدید شدند.  غارهای یخچالی ممکن است مورد توجه یخچال‌شناسان باشد تا به مطالعه درون یخچال‌ها بپردازند و موضوع مطالعه غارهای یخچالی گاهی غار یخچال‌شناسی  نامیده میشود.

## منابع

* W. R. Halliday, Glaciospeleology Cave Science Topics, Caving International no. 4, July 1979
* J.Schroeder, Inside the Glaciers – Svalbard, Norway The Canadian Caver vol.22 no.1, 1990

* https://web.archive.org/web/20120207065317/http://glaciercaves.com/html/glacie_12.htm

رده:زمین‌چهرهای یخچالی
رده:غارها
رده:یخچال‌شناسی
رده:غارها بر پایه نوع
سعید بن جبیر

**سعید بن جُبَیر** (۴۶ - ۹۵ قمری)، از شیعیان برجسته و از یاران و شاگردان امام چهارم شیعیان، زین العابدین (علی بن الحسین) بود که به همین دلیل در سال ۹۵ قمری به دست حجاج بن یوسف ثقفی کشته شد.

## زندگی
وی در سال ۴۶ در شهر کوفه به دنیا آمد. دوران کودکی و جوانی را همان جا گذراند. بعدها به مدینه رفت و جزو شاگردان علی بن الحسین، امام چهارم شیعیان شد.

او در میان اصحاب اهل بیت جایگاهی ویژه داشت تا جایی که جعفر صادق در وصف سعید بن جبیر گفته‌است:

او از تابعین بود و در مکه سکونت داشت. فضل بن شاذان گفته‌است او یکی از پنج نفری بود که در اعتقاد به امامت علی بن حسین (زین العابدین) باقی بود.

## شاگردان

*عبدالملک* و *عبدالله* (دو فرزندش)، *[[یعلی بن حکیم]]* و *یعلی بن حلم*، ابواسحاق سبیعی و دیگران که از او حدیث نقل کرده‌اند.

## پانویس

رده:اصحاب اهل بیت
رده:امامان اهل عراق
رده:اهالی کوفه
رده:تابعین
رده:درگذشتگان ۷۱۴ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۹۵ (قمری)
رده:زادگان ۴۶ (قمری)
رده:زادگان ۶۶۵ (میلادی)
رده:شیعیان اهل عراق
رده:صحابه محبوب شیعه
رده:عراقی‌های سده ۷ (میلادی)
رده:عراقی‌های سده ۸ (میلادی)
رده:عرب‌های سده ۷ (میلادی)
رده:شاگردان علی بن حسین
باشگاه فوتبال اسپانیول

**رئال کلوب دپورتیوو اسپانیول د بارسلونا** (به کاتالان: **Real Club Deportiu Espanyol de Barcelona**) باشگاهی ورزشی است که در شهر بارسلون از کاتالونیا اسپانیا قرار دارد. شهرت این باشگاه بیشتر به دلیل تیم فوتبال آن است. محل انجام بازی‌های خانگی تیم فوتبال این باشگاه هم‌اکنون در ورزشگاه استیج فرانت است که ۴۰٬۵۰۰ نفر گنجایش دارد. این ورزشگاه در ۲ اوت ۲۰۰۹ افتتاح شد، و در بازی افتتاحیهٔ آن اسپانیول به مصاف لیورپول رفت که توانست ۰–۳ این تیم را شکست دهد. این تیم در فصل ۲۰۱۹_ ۲۰۲۰ به لیگ سکوندا دیژون سقوط کرد ولی موفق شد مجدد به لالیگا بازگردد.

یکی از بزرگ‌ترین پیروزی‌های این تیم مقابل رئال مادرید با نتیجه ۸–۱ در سال ۱۹۳۰ رقم خورده است.

## افتخارات
**[[کوپا دل ری]]**
* قهرمان (۴): ۱۹۲۹، ۱۹۴۰، ۲۰۰۰، ۲۰۰۶

**[[جام یوفا]]**
* نایب قهرمان (۲): ۸۸–۱۹۸۷، ۰۷–۲۰۰۶

**[[سگوندا دیویژن]]**
* قهرمان (۱): ۹۴–۱۹۹۳

## جستارهای وابسته
* لالیگا
* شهر بارسلونا

## پانویس

## پیوند به بیرون

* وبگاه اختصاصی //
* وبگاه اختصاصی تیم بانوان باشگاه 
* وبگاه اختصاصی دروازه‌بان تیم جوانان  

باشگاه فوتبال اسپانیول
رده:باشگاه‌های سگوندا دیویسیون
رده:باشگاه‌های فوتبال اسپانیا
رده:باشگاه‌های فوتبال بارسلون
رده:باشگاه‌های فوتبال بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۰۰ (میلادی)
رده:باشگاه‌های فوتبال کاتالونیا
رده:باشگاه‌های لالیگا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۰۰ (میلادی) در اسپانیا
رده:ورزش در بارسلون
رده:ادغام‌ها و اکتساب‌های ۲۰۲۵ (میلادی)
برنج وحشی

بندانگشتی|برنج وحشی پخته شده
برنج وحشی از خانواده برنج نیست. به رنگ و شکل مغزی مداد فشاری (اتود) می‌باشد. سختر از برنج است بنابراین پخت طولانی تری دارد. سرخ پوستان آمریکایی آن را با برنج معمولی مخلوط می‌کنند و می‌پزند.

## منابع

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:آشپزی آمریکایی
رده:آشپزی بومیان آمریکا
رده:آشپزی چینی
رده:آشپزی کانادایی
رده:آشپزی مینه‌سوتا
رده:انواع برنج
رده:برنج
رده:چمن‌های ایالات متحده آمریکا
رده:چمن‌های چین
رده:چمن‌های کانادا
رده:سبزیجات ساقه‌ای
رده:سرده‌های گندمیان
رده:غذای روز شکرگزاری
رده:غلات
رده:گونه‌های گیاهی مهاجم
رده:گونه‌های گیاهی نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:گیاگان آمریکای شمالی
رده:گیاگان پنسیلوانیا
رده:گیاگان دلاور (ایالت)
رده:گیاگان مریلند
رده:گیاگان مینه‌سوتا
رده:گیاگان واشینگتن، دی.سی.
رده:گیاگان ویرجینیا
رده:گیاگان ویرجینیای غربی
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۷۵۳ (میلادی)
رده:محصولات کشاورزی از خاستگاه ایالات متحده آمریکا
رده:محصولات کشاورزی از خاستگاه چین
رده:محصولات کشاورزی از خاستگاه قاره آمریکا
رده:نمادهای مینه‌سوتا
ارزن

250px|farme|بندانگشتی|چپ|دانه رسیده ارزن
**ارزن** غله‌ای دارای دانه‌های کروی شکل و زرد رنگ و خشک است. ارزن می‌تواند به رنگ‌های زرد، سفید یا قهوه‌ای باشد. جوانهٔ ارزن مانند ذرت نسبت به اندازه دانهٔ غله بزرگ است. ارزن شبیه به گاورس است و به عنوان غذای پرندگان استفاده می‌شود. در برخی از نقاط جهان آن را مانند برنج می‌پزند. به خاطر نوع ماتریکسِ پروتئین نشاستهٔ ارزن می‌تواند تحت نور کدر، شفّاف و نیمه شفاف باشد. ارزن حاوی آهن است.
[بندانگشتی|مزرعه ارزن و گاورس در [زیبد]]

## منابع

* https://web.archive.org/web/20130328154016/http://www.loghatnaameh.org/dehkhodaworddetail-9b5bf50435fd4ac2a41347a8c7057598-fa.html

رده:آشپزی چادی
رده:ارزن‌ها
رده:غلات
رده:گونه‌های گیاهی مهاجم
رده:نام‌های رایج گیاهان
رده:محصولات کشاورزی
انواع گوشت

3 نوع گوشت داریم که عبارتند از:

جایگزین=سینه مرغ|بندانگشتی|گوشت سفیدگوشت سفید 

که میتوان با ان **خورش مرغ کاری با ماست و خامه** و **شنیسل مرغ** را درست کرد

گوشت قرمز

که میتوان با ان **بیف استراگانوف** و **داوود پاشا** ( یک خورشت ترکیه ای ) را درست کرد
بندانگشتی|گوشت قرمز

گوشت ماهی و فراورده‌های آن 

که میتوان با ان **ماهی با سیب‌زمینی** و **[[ماهی سوخاری]]** را درست کرد

بندانگشتی|گوشت ماهی

علت جدا کردن گوشت ماهی از گوشت سفید این است که با اینکه در گوشت ماهی هم مثل گوشت سفید میزان میوگلوبین کمتر از گوشت قرمز است اما عضلات ماهی‌ها با شرایط زندگی آنها سازگار گشته است و کاملاً با گوشت مرغ و بوقلمون و... که در دسته گوشت‌های سفید قرار دارند متفاوت است.

## منابع

* جزوه صنایع گوشت و شیلات دکتر کدیور. دانشگاه صنعتی اصفهان

رده:گوشت
MOP

**MOP** در معانی زیر کاربرد دارد:
* نفوذگر مهمات انبوه (Massive Ordnance Penetrator) 
* عروسک‌گردان (Master of Puppets) 
* کف‌شوی (Mop)
بلا چاو

**بلا چاو** (به ایتالیایی: Bella ciao؛ به معنیِ «بدرود ای زیبا») نام ترانه‌ای است که نسخه اولیه آن در قرن ۱۹ میلادی و در اعتراض به وضعیت کار زنان در مزارع برنج شمال ایتالیا ساخته شد. بنا به روایاتی نسخه جدید و پارتیزانی این آهنگ را در زمان جنگ جهانی دوم (میان سال‌های ۱۹۴۳ تا ۱۹۴۵ در بحبوحهٔ جنگ داخلی ایتالیا) پارتیزان‌ها و مخالفان فاشیسم در ایتالیا می‌خواندند، این آهنگ در زمان ورود سپاه تفنگداران دریایی ایالات متحده آمریکا به ایتالیا به شدت معروف شد و به سرعت در برخی ایالت‌های آمریکا مانند: نیویورک و نیوجرسی و ماساچوست گسترش یافت؛ هر چند هیچ منبعی از نسخه پارتیزانی این آهنگ پیش از ضبط رسمی آن در سال ۱۹۵۳ وجود ندارد؛ این آهنگ که به نماد مبارزات آزادی‌خواهانه تبدیل شده، به زبان‌های بسیاری ترجمه شده‌است و خوانندگان مختلفی آن را اجرا کرده‌اند.

## تاریخچه
«بلا چاو» را در اصل کارگران فصلی مزارع گندم و زنان دهقان شالیزارهای ایتالیا از اواخر قرن نوزدهم تا اوایل قرن بیستم با متن‌های مختلفی زمزمه می‌کردند. مضمون این ترانه، جوانی زودگذر و سختی کار در مزارع بود. «بلا چاو» را بار دیگر پارتیزان‌ها و جنبش ضدفاشیسم ایتالیا در دههٔ ۱۹۴۰ احیا کردند این بار با مضمون مقاومت و ترانه‌ای دربارهٔ شورش، خشونت و مرگ.

## ملودی
جیوانا دافینی خوانندهٔ فولک ایتالیایی این ترانه را سال ۱۹۶۲ در وزن چهارتایی ضبط کرد.
\relative c' {
  \language "deutsch"
  \autoBeamOff
  \clef treble
  \key f \major
  \partial 4. a8 d e
  f8 d4. ~ d8 a d e
  f8 d4. ~ d8 a d e
  f4 e8 d f4 e8 d
  a'4 a a8 a g a
  b b4. ~ b8 b a g
  b a4. ~ a8 a g f
  e4 a f e
  d2 r8
  \bar "|."
}
\addlyrics {
  U -- na mat -- ti -- na __
  mi son sve -- glia -- to,
  o bel -- la ciao, bel -- la ciao,
  bel -- la ciao ciao ciao,
  u -- na mat -- ti -- na mi son sve -- glia -- to,
  e ho tro -- va -- to l'in -- va -- sor.
}


## متن آهنگ

## بازخوانی به فارسی
این ترانه توسط چریک‌های فدایی خلق ایران، پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ساخته شد. سراینده فارسی این ترانه نیز مانند ترانه اصلی که به ایتالیایی است، ناشناس است.  توجه به معنی و مفهوم ابیات ترانه به خوبی آن را ثابت می‌کند، در طول اعتراض‌ها به نتایج انتخابات سال ۸۸ نیز نماآهنگی با ترانه اصلی و زیرنویس فارسی از «بدرود ای زیبا» منتشر شد.

بعدها در مراسم گرامی‌داشت چهلمین روز مرگ فرخنده ملک‌زاده، این شعر فارسی روی این موسیقی اجرا شد. شکیب مصدق، خوانندهٔ این قطعه بعدها آن را به‌صورت استودیویی نیز ضبط و منتشر کرد.

همچنین توسط ثمین و بهین بلوری، برای مهسا امینی و واکنش به خیزش ۱۴۰۱ ایران خوانده شده‌است.

## جستارهای وابسته
* سرود پارتیزان‌ها
* کاتیوشا
* بدرود فرمانده

## منابع

رده:ترانه‌سرا نامعلوم
رده:ترانه‌ها درباره آزادی
رده:ترانه‌ها درباره کار
رده:ترانه‌های ایتالیایی
رده:ترانه‌های ایتالیایی‌زبان
رده:ترانه‌های با سال خلق نامعلوم
رده:ترانه‌های جنگ جهانی دوم
رده:ترانه‌های میهن‌پرستانه ایتالیایی
استاندارد اویل

[بندانگشتی|چپ|260px|[پالایشگاه شماره یک استاندارد اویل کلیولند، اوهایو. ۱۸۹۹]]

**استاندارد اویل**  اولین شرکت نفتی چندملیتی آمریکایی بود، که در سال ۱۸۸۲ توسط جان دیویس راکفلر تأسیس گردید. زمینه فعالیت این شرکت تولید، حمل و نقل، پالایش و بازاریابی نفت و مشتقات آن بود.

## تاریخچه
تا اول اکتبر ۱۹۰۸ که هنری فورد، نخستین خودرو فورد مدل تی خود را به بازار عرضه کرد، نفت هنوز کالایی کم‌اهمیت شمرده می‌شد و عمدتاً برای روشنایی و گرمایش بکار می‌رفت. با این حال شرکت استاندارد اویل که یک شرکت خانوادگی بود، توانست تقریباً انحصار نفت و مشتقات آن در آمریکا را بدست بگیرد. با ورود اتومبیل‌های فورد به بازار، سهم درآمد این شرکت به قدری شد که راکفلر را به ثروتمندترین فرد جهان (تا آن تاریخ) مبدل ساخت.

## انحلال
در سال ۱۹۱۱ بر اساس قانون ضد تراست شرمن، دیوان عالی ایالات متحده حکم به انحلال و شکسته شدن این شرکت به اجزای کوچکتر داد. بر اثر این حکم شرکت‌های اکسون (استاندارد اویل نیوجرسی که بازمانده شرکت اصلی بود) موبیل (استاندارد اویل نیویورک که بعدها با ادغام با اکسون، شرکت اکسون موبیل را تشکیل داد) شورون (استاندارد اویل کالیفرنیا) و آموکو (استاندارد اویل ایندیانا) شکل گرفتند. این شرکتها بعدها در کنار شرکت‌های نفت ایران و انگلیس (بعدها بریتیش پترولیوم)، گلف و تکزاکو هفت خواهران نفتی را تشکیل دادند.

## نفت شمال ایران

در سال ۱۹۲۱ مذاکراتی با استاندارد اویل برای واگذاری امتیاز نفت شمال ایران شد. این مذاکرات را حسین علاء وزیرمختار ایران در واشینگتن پیش می‌برد. در پی ابراز تمایل اولیه استاندارد اویل، مجلس شورای ملی در سی‌ام آبان ۱۳۰۰ قانونی در پنج ماده تصویب کرد که به دولت ایران اجازه می‌داد جهت اعطای امتیاز کشف و استخراج نفت از منابع آذربایجان، گیلان، مازندران، استرآباد و خراسان به مدت پنجاه سال در برابر دریافت ده درصد از درآمد نفت با استاندارد اویل وارد مذاکره شود. اما این مذاکرات پیش نرفت چون استاندارد اویل خواهان این بود که شرکت انگلیسی نفت جنوب ایران هم در این امتیاز شریک شود و دولت ایران (در زمان مشیرالدوله) این شرط را نپذیرفت. در این میان شرکت آمریکایی نفت سینکلر هم برای بررسی در مورد نفت شمال ایران دو کارشناس به ایران فرستاد و مجلس قانونی را که برای استاندارد اویل تصویب کرده بود اصلاح کرد و به دولت اجازه داد با هر شرکت امریکایی دیگری وارد مذاکره شود. اما در نهایت واگذاری امتیاز نفت شمال به شرکت‌های آمریکایی به جایی نرسید.

## نگارخانه

File:Standardgasstation.jpg|
File:Esso Diesel.jpg|


## منابع


رده:انحلال‌های ۱۹۱۱ (میلادی) در نیویورک
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۷۰ (میلادی) در اوهایو
رده:خانواده راکفلر
رده:شرکت‌های آمریکایی منحل‌شده در ۱۹۱۱ (میلادی)
رده:شرکت‌های انرژی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۷۰ (میلادی)
رده:شرکت‌های اوهایو
رده:شرکت‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۷۰ (میلادی)
رده:شرکت‌های چندملیتی
رده:شرکت‌های کلیولند، اوهایو
رده:شرکت‌های منبع تجدیدناپذیر بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۷۰ (میلادی)
رده:شرکت‌های منبع تجدیدناپذیر منحل‌شده در ۱۹۱۱ (میلادی)
رده:شرکت‌های منحل‌شده اوهایو
رده:شرکت‌های منحل‌شده در ۱۹۱۱ (میلادی)
رده:شرکت‌های نفتی ایالات متحده آمریکا
رده:شرکت‌های نیویورک سیتی
ابوالبشر فرمانفرمائیان

**ابوالبشر فرمانفرمائیان** (۱۹۲۱–۱۹۹۱) یکی از پسران عبدالحسین میرزا فرمانفرما و از مادری کرد اهل کرمانشاه (بتول احشمی) بود.  در جوانی مدتی ایلخان ایل کرد زوله کرمانشاه بود. در ایران به‌طور انحصاری از پاپیون استفاده می‌کرد. و دارای دکترای علوم سیاسی از دانشگاه شیکاگو و جی دی از دانشگاه کلمبیا بود. در جریان ملی شدن صنعت نفت ایران از مخالفین ملی شدن بود و مقالاتی از وی در روزنامه کیهان آن زمان به چاپ رسید. او مدتی پس از انقلاب ایران درگذشت.

وی همسر دوم منیر شاهرودی فرمانفرمائیان بود. او در کنار برادرش منوچهر در قبرستان اوکلند در سگ هاربر لانگ آیلند نیویورک مدفون است.

## منابع

رده:خاندان فیروز-فرمانفرمائیان
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه کلمبیا
رده:درگذشتگان ۱۹۹۱ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۱۹۹۸ (میلادی)
رده:دور از وطن‌های اهل ایران در ایالات متحده آمریکا
رده:روزنامه‌نگاران اهل ایران
رده:زادگان ۱۹۱۹ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۲۱ (میلادی)
رده:کارآفرینان اهل ایران
فرهنگستان علوم پادشاهی سوئد

**فرهنگستان علوم پادشاهی سوئد**، که با نام **آکادمی علوم پادشاهی سوئد**  نیز شناخته می‌شود، موسسه‌ای علمی و غیردولتی در کشور سوئد است که وظیفهٔ انتخاب برندهٔ جایزه نوبل در رشته‌های فیزیک و شیمی را برعهده دارد.

همچنین فرهنگستان علوم پادشاهی سوئد، وظیفه انتخاب برندگان جایزه علمی کرافورد و نیز «جایزه علوم اقتصادی بانک مرکزی سوئد به یاد آلفرد نوبل» که به جایزه نوبل اقتصاد معروف است را برعهده دارد.

مقر فرهنگستان علوم پادشاهی در شهر استکهلم قرار دارد.

## منابع

*
رده:اعضای شورای بین‌المللی علوم
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۷۳۹ (میلادی) در سوئد
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۷۳۹ (میلادی)
آکادمی علوم سوئد
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در استکهلم
رده:سازمان‌های علمی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۷۳۹ (میلادی)
رده:سازمان‌های مردم‌نهاد اروپا
رده:سوئد در ۱۷۳۹ (میلادی)
رده:سوئد در سده ۱۸ (میلادی)
رده:اعضای بین‌المللی شورای علمی
کلنل سندرز

کلنل **هارلَند دیوید سَندِرز** (زاده ۹ سپتامبر ۱۸۹۰ - درگذشته ۱۶ دسامبر ۱۹۸۰) کارآفرین آمریکایی و مؤسس رستوران مرغ سوخاری کنتاکی بود.

## زندگی‌نامه
سندرز در ۱۸۹۰ در ایندیانا، آمریکا متولد شد و مشاغل مختلفی از جمله فروشندگی، کارمندی بیمه، کار در مزرعه و پمپ بنزین انجام داد. در ۴۰ سالگی یعنی ۱۹۳۰، کارش را با یک رستوران کوچک بین راهی در اتاقکی در یک پمپ بنزین شروع کرد و از ابتدا خودش سرآشپز و صاحب امتیاز بود. او به زودی معروف شد و در سال ۱۹۳۶، فرماندار ایالت به او لقب افتخاری کلنل داد. در سال ۱۹۳۷، یک متل در کنار مجموعه رستورانش ساخت. در ۱۹۴۰، اولین دستور مرغ کنتاکی را خلق کرد و نه سال بعد در اوج شهرت با همسرش کلودیا (Claudia Price) ازدواج کرد. سرهنگ سَندِرز در سال ۱۹۸۰ در زمانی که حدود ۶,۰۰۰ شعبه در سراسر جهان داشت، بر اثر عوارض ناشی از سینه‌پهلو و سرطان خون درگذشت و پرچم‌های ایالت کنتاکی، ۴ روز تمام به احترام او به حالت نیمه افراشته درآمد.

## منابع

* 

رده:استفاده نظامی از کودکان
رده:افراد آمریکایی انگلیسی‌تبار
رده:افراد آمریکایی ایرلندی‌تبار
رده:افراد آمریکایی هلندی‌تبار
رده:افراد کی‌اف‌سی
رده:افراد میشلن
رده:اهالی ایالات متحده آمریکا
رده:اهالی شهرستان کلارک، ایندیانا
رده:اهالی شهرستان لاورل، کنتاکی
رده:اهالی کربین، کنتاکی
رده:اهالی گرینوود، ایندیانا
رده:اهالی میسیساگا
رده:درگذشتگان ۱۹۸۰ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت سرطان خون
رده:درگذشتگان به علت سرطان در کنتاکی
رده:درگذشتگان به علت سینه‌پهلو
رده:رستوران‌داران اهل ایالات متحده آمریکا
رده:زادگان ۱۸۹۰ (میلادی)
رده:سربازان ارتش ایالات متحده
رده:سربازان ارتش ایالات متحده آمریکا
رده:فراماسون‌های اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فرهنگ کنتاکی
رده:کارآفرینان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارآفرینان اهل ایندیانا
رده:کارآفرینان اهل لویی‌ویل، کنتاکی
رده:کارآفرینان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:مرغ سوخاری کنتاکی
رده:نظامیان اهل ایندیانا
دنتون کولی

**دنتون آرتور کولی**  متولد ۲۲ اوت ۱۹۲۰ - درگذشته ۱۸ نوامبر ۲۰۱۶ در هیوستون در تگزاس، جراح آمریکایی برجستهٔ قلب بود.

دنتون در سال ۱۹۶۹ نخستین قلب مصنوعی را به یک انسان پیوند زد.

کولی و همکارانش با ۱۰۰٬۰۰۰ پیوند قلبی، رکورددار کنونی جهان است. او بیش از ۱۳۰۰ مقاله به چاپ رسانیده و ۱۳ کتاب نگاشته‌است.

او دانش آموختهٔ دانشگاه تگزاس در آستین، شاخه پزشکی دانشگاه تگزاس، و دانشگاه جانز هاپکینز است.

او عضو هیأت علمی بخش پیوند قلب مرکز علوم درمانی دانشگاه تگزاس در هیوستون و بیمارستان کودکان تگزاس بود. دنتون آرتور کولی در ۱۸ نوامبر ۲۰۱۶ در سن ۹۶ سالگی درگذشت.

## جستارهای وابسته
* مؤسسه قلب تگزاس
* مایکل دباغی

## منابع

## پیوند به بیرون
* وبگاه رسمی
* نماهنگ وزارت دفاع آمریکا از خدمات دنتون کولی

رده:اعضای فرهنگستان علوم و هنر صربستان
رده:انگلیکان‌های سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:اهالی تگزاس
رده:اهالی هوستون
رده:بازیکنان بسکتبال مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:پزشکان اهل تگزاس
رده:پیروان کلیسای اسقفی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:جراحان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:جراحان قلب و عروق
رده:جراحان قلب و عروق اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه جانز هاپکینز
رده:درگذشتگان ۲۰۱۶ (میلادی)
رده:دریافت‌کنندگان مدال رئیس‌جمهوری آزادی
رده:دریافت‌کنندگان مدال ملی فناوری
رده:زادگان ۱۹۲۰ (میلادی)
رده:نویسندگان اهل تگزاس
رده:دور از وطن‌های اهل ایالات متحده آمریکا در اتریش
رده:نظامیان اهل تگزاس
مسجد امیر سلطان

**مسجد امیر سلطان** در بورسای ترکیه، در بین سال‌های ۱۴۲۴ تا ۱۴۲۶ و به دستور سلطان مراد دوم ساخته شده‌است و شامل مسجد، مدرسه، عمارت، حمام و دوازده آرامگاه می‌شود.

مسجد امیر سلطان و مقبره واقع در آن دو دوران حکومت سلطان مراد دوم از طرف همسر امیر سلطان ساخته شده‌است. این مسجد روی تپه‌ای در کنار گورستان امیر سلطان در شرق شهر بورسا واقع شده‌است.

## معماری

مسجد این مجموعه از جهت هنر معماری عثمانی در گروه «مساجد زاویه‌دار» که در اوایل دوران عثمانی رایج بود قرار می‌گیرد. محراب و منبر این مسجد به سبک باروک ساخته شده و باقی‌مانده از سده ۱۸ می‌باشد. کنده‌کاری‌های در ورودی زیباترین عصر خود را نمایان می‌سازد. در مجموعه مرادیه دوازده مقبره متعلق به سلطان مراد دوم و خانواده وی وجود دارد.

## منابع

* Wikipedia contributors, "Emir Sultan Mosque," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Emir_Sultan_Mosque&oldid=285543102 (accessed October 9, 2009).

## پیوند به بیرون
* تصاویری از مسجد

جعبه اطلاعات بنای مذهبی

رده:جاذبه‌های گردشگری در بورسا
رده:ساختمان‌های مذهبی دارای گنبد
رده:ساختمان‌های مذهبی کامل‌شده در ۱۹۰۴ (میلادی)
رده:ساختمان‌های مسجد دارای گنبد
امیر سلطان
رده:مساجد عثمانی در بورسا
رده:مسجدهای باروک امپراتوری عثمانی
رده:مسجدهای بورسا
رده:مسجدهای سده ۱۴ (میلادی)
رده:مسجدهای سده ۲۰ (میلادی)
رده:مسجدهای کامل‌شده در ۱۹۰۴ (میلادی)
رده:معماری باروک در امپراتوری عثمانی
رده:معماری در ترکیه
رده:معماری سده ۱۴ (میلادی)
رده:معماری عثمانی در بورسا
رده:معماری عثمانی
عثمان بن حنیف

**عثمان بن حنیف** از یاران پیامبر اسلام و علی، امام اول شیعیان بود. وی در دوران خلافت علی بن ابی طالب و عمر بن خطاب، والی بصره بود. برخی منابع او را از اعضاء شرطة الخمیس می‌دانند.

## زندگی و فعالیت‌های سیاسی
وی از شرکت کنندگان در جنگ احد بود. برخی از حضور وی در صلح حدیبیه سخن گفته‌اند. وی در دوران خلافت عمر بن خطاب، والی بصره و مأمور اندازه گیری سرزمین های خراجی عراق بود.پس از وفات محمد و فتح عراق، عمر بن خطاب او را مسئول خراج (مالیات) سواد عراق کرد و برای او حقوقی معین کرد که هر روز یک چهارم شاهی و پنج درهم بود. او همچنین دستور داد که زمین‌های سواد را اندازه‌گیری کند تا مالیات آن‌ها تعیین شود. در سال اول، خراج سواد به ۸۰ میلیون درهم رسید و پس از آن به ۱۲۰ میلیون درهم افزایش یافت.

بر اساس منابع شیعی ،پس از آن عایشه در ماجرای جنگ جمل از وی خواست تا وی را همراهی کند، اما او استنکاف کرد. یاران عایشه تمام موهای سر و صورت او را کندند و نزد عایشه بردند، عایشه او را آزاد کرد. وی به سپاه علی پیوست و در جنگ جمل بر ضد عایشه بود. وی در نهایت در کوفه و در دوران حکومت معاویه از دنیا رفت. برخی محل مرگ وی را مدینه گزارش کرده‌اند. علی در آغاز سال ۳۶ هجری که به خلافت رسید، عثمان بن حنیف را به سمت فرمانداری بصره منصوب کرد. وی را جزء یاران خاص علی بن ابی‌طالب گزارش کرده‌اند که عضوی از اعضاء شرطة الخمیس بوده‌است. 

## پانویس

رده:اهالی سده ۷ (میلادی)
رده:صحابه
رده:صحابه شرکت‌داشته در غزوه احد
رده:صحابه مرد
رده:عرب‌های سده ۷ (میلادی)
رده:کارگزاران علی بن ابی‌طالب
رده:اعضای شرطة الخمیس
رده:یاران علی بن ابی‌طالب
آکادمی زبان سوئدی

**آکادمی زبان سوئدی** یا **فرهنگستان زبان سوئدی**  یکی از آکادمی‌های سلطنتی سوئد است که در سال ۱۷۸۶ توسط گوستاو سوم تأسیس شده‌است. این آکادمی ۱۸ عضو دارد که به طور مادام‌العمر انتخاب می‌شوند. خارج از کشور سوئد، شهرت این آکادمی شهرت این آکادمی به دلیل مسئولیتش در انتخاب برندهٔ جایزهٔ نوبل در رشتهٔ ادبیات است.

تعیین برندهٔ جایزهٔ ادبیات نوبل، تنها وظیفهٔ آکادمی سوئد نیست، بلکه یکی از وظایف مهم آن، پاسداشت زبان سوئدی نیز هست. آکادمی سوئد وظیفهٔ مراقبت از زبان سوئدی را از طریق تنظیم و انتشار منظم فرهنگ لغت این زبان انجام می‌دهد.

## عدم اهدای نوبل ادبیات در سال ۲۰۱۸
آکادمی زبان سوئدی، که برگزارکنندهٔ جایزهٔ نوبل ادبیات نیز هست، در سال ۲۰۱۸ اعلام کرد که پس از ۷۵ سال اعطای این جایزه، برای نخستین بار، نوبل ادبیات را در این سال اهدا نمی‌کند.

کارل-هنریک هلدین، رئیس هیئت مدیرهٔ بنیاد نوبل، اظهار داشت: «این بحران در آکادمی زبان سوئدی تأثیرهایی منفی بر روی جایزهٔ نوبل داشته‌است. تصمیم آن‌ها تأکید بیشتری بر جدیت موقعیت می‌گذارد و باعث می‌شود از اعتبار جایزهٔ نوبل در طولانی‌مدت حفاظت شود. هیچ‌یک از این مسائل بر اهدای جوایز دیگرِ نوبل در سال ۲۰۱۸ تأثیر نخواهد گذاشت.»

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از گاردین، آکادمی زبان سوئدی که به‌خاطر ارتباطش با مردی که متهم به حملهٔ جنسی به زنان شده، گرفتارِ یک رسوایی بزرگ طی چند ماه اخیر شده، اعلام کرد سال ۲۰۱۸ جایزهٔ نوبل ادبیات اهدا نخواهد شد تا آکادمی بتواند با نتایج بی‌سابقهٔ این مسئله کنار بیاید.

در رسوایی یادشده، موضوع بر سرِ مردی به نام ژان-کلود آرنو است که به‌عنوان شخصیتی فرهنگی در سوئد شناخته می‌شود. او در رابطهٔ نزدیک با آکادمی سوئد قرار دارد. روزنامهٔ *دگنس نوهتر* چند ماه پیشتر گزارش داده بود که آرنو طی سال‌های اخیر، ۱۸ زن را که عضو آکادمی یا همسر و دختر اعضای آکادمی بوده‌اند، مورد آزار یا سوءاستفادهٔ جنسی قرار داده‌است.

## منابع
* [//https://en.wikipedia.org/wiki/Swedish_Academy مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیای انگلیسی]


رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۷۸۶ (میلادی) در سوئد
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۷۸۶ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های سده ۱۸ (میلادی) در سوئد
رده:سازمان‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۷۸۶ (میلادی)
رده:سوئد در ۱۷۸۶ (میلادی)
رده:سوئد در سده ۱۸ (میلادی)
رده:فرهنگستان‌های سلطنتی سوئد
رده:تنظیم‌کنندگان زبان
مؤسسه کارولینسکا

[بندانگشتی|250px|چپ|تصویری از کتابخانه مؤسسه پزشکی کارولینسکا در حوالی [استکهلم.]]

**مؤسسه کارولینسکا** (; ) یکی از بزرگ‌ترین دانشگاههای علوم پزشکی اروپا است که در شهر استکهلم، سوئد واقع شده‌است. مؤسسه کارولینسکا، موسسه‌ای علمی و غیردولتی است که وظیفه انتخاب برنده جایزه نوبل در رشته فیزیولوژی و پزشکی را برعهده دارد.

## تاریخچه

انستیتو کارولینسکا در سال ۱۸۱۰ میلادی به فرمان کارل سیزدهم پادشاه سوئد و نروژ تأسیس شد، در ابتدا هدف آن تربیت جراحان ماهر ارتش در جنگ فنلاند بر ضد روسیه تزاری بود. گرچه پس از آن زمینه فعالیتهایش گسترش یافته و به یکی از مراکز اصلی تولید و تحقیق دانش پزشکی در اروپا و جهان بدل شد. این مؤسسه از سال ۱۸۹۵ میلادی امتیاز انحصاری اعطای جایزه نوبل پزشکی را در اختیار دارد.

## رتبه‌بندی و شهرت

انستیتو کارولینسکا هر ساله بین یک تا پنج دانشگاه برتر اروپا و چهل دانشگاه برتر جهان ارزیابی می‌شود.

در رشته دندانپزشکی رتبه اول در دنیا و در رشته پزشکی رتبه ششم در دنیا را دارد.

## پانویس

رده:انستیتوی کارولینسکا

رده:آموزش عالی در استکهلم

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۱۰ (میلادی) در سوئد

رده:دانشکده‌های پزشکی در سوئد

کارولینسکا

رده:سازمان‌های مردم‌نهاد اروپا

رده:صنعت علوم زیستی

رده:دانشکده‌های پرستاری در سوئد

رده:مراکز دانشگاهی علوم زیستی

رده:نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۱۰ (میلادی)
مسجد جامع آدانا

بندانگشتی|250px|مسجد جامع آدانا در ترکیه
**مسجد جامع آدانا**  مسجدی است در شهر آدانای ترکیه، در سال ۱۵۰۷ بدستور خلیل بیگ ساخته شده و متشکل است از مسجد، مدرسه و مرقد خلیل بیگ.

## معماری

بنای مسجد مربع گونه است. معماری آن نمایشگر سبک دوران‌های ملوک الطوایفی و سلجوقیان است. این بنا همانقدر که بخاطر سبک معماری‌اش مورد توجه‌است. بجهت تزئینات با سنگ و بویژه سنگ‌های رنگارنگ و کاشی نیز مشهور است.

## نگارخانه

Image:Ulucamimeyavuz2008_12_26_02.JPG|
Image:Ulucamimeyavuz2008_12_26_03.JPG|
Image:Ulucamimeyavuz2008_12_26_04.JPG|
Image:Ulucamimeyavuz2008_12_26_05.JPG|
Image:Ulucamimeyavuz2008_12_26_06.JPG|
Image:Ulucamimeyavuz2008_12_26_07.JPG|
Image:Ulucamimeyavuz2008_12_26_08.JPG|
Image:Ulucamimeyavuz2008_12_26_09.JPG|


## پانویس

رده:بناهای شاخص در آدانا
رده:ساختمان‌های مذهبی دارای گنبد
رده:ساختمان‌های مذهبی کامل‌شده در ۱۵۴۱ (میلادی)
رده:ساختمان‌های مسجد دارای گنبد
آدانا
رده:مسجدهای آدانا
رده:مسجدهای جامع
رده:مسجدهای سده ۱۶ (میلادی)
پال مال (سیگار)

**پال مال** ، نام یک برند بریتانیایی سیگار می باشد که توسط بریتیش امریکن توباکو در کشور بریتانیا تولید می شودبندانگشتی|چپ|200px|پاکت پال مال در هلند(سیگارت کشنده است)مارک پال مال برای اولین بار در سال ۱۸۹۹ تولید شد.

## جستارهای وابسته

* کمل (سیگار)
* اسه (سیگار)
* دانهیل

## منابع

رده:نشان‌های تجاری آر.جی. رینولدز توباکو کمپانی
رده:نشان‌های تجاری بریتیش امریکن توباکو
رده:نام‌های سیگار
میرزا محمدعلی نوری

[بندانگشتی|200px|میرزا محمدعلی (غصن اکبر)، از پسران [میرزا حسینعلی نوری (بهاءالله)|جایگزین=]]
**میرزا محمدعلی** (۱۸۵۳–۱۹۳۷) یکی از پسران میرزا حسینعلی نوری (بهاءالله)، بنیان‌گذار آیین بهائی، بود. بهاءالله به پسران خود لقب اغصان (جمع کلمه غصن به معنی شاخه) داده بود. او پسر ارشدش، عبدالبهاء، را «غصن اعظم» و محمدعلی را «غصن اکبر» نامید.

## سال‌های آغازین زندگی
میرزا محمدعلی دومین پسری بود که از بهاءالله بر جای ماند. او در اولین سال تبعید پدرش در بغداد به دنیا آمد. مادر او مهدعلیا بود.

## جانشینی بهاءالله
بهاءالله به‌طور رسمی و مشخص در وصیت‌نامه‌اش(کتاب عهدی) که به دست‌خط خود نوشته بود عبدالبهاء را به عنوان جانشین خود اعلام نموده و از بازماندگان خواسته بود تا پس از وی به عبدالبهاء روی بیاورند. این وصیت‌نامه اندک زمانی پس از درگذشت بهاءالله در جمع بزرگی خوانده شد. در این وصیت‌نامه همچنین ذکر شده بود که میرزا محمدعلی -پسر دوّم بهاءالله- در رتبهٔ دوم بعد از عبدالبهاء قرار دارد. بهاءالله، عبدالبهاء را «غصن اعظم» به معنی بزرگ‌ترین شاخه و محمدعلی را «غصن اکبر» به معنی شاخهٔ بزرگ‌تر نامید. جانشینی عبدالبهاء دور از انتظار و تعجب‌برانگیز نبود و اکثریت قریب به اتفاق بهائیان مطابق کتاب عهدی، عبدالبهاء را به عنوان مبیّن و مفسّر رسمی آثار بهاءالله، مرکز عهد و میثاق و سرمشقی از زندگی بهائی پذیرفتند.

اندکی بعد امّا، محمدعلی، برادر ناتنی عبدالبهاء، برخلاف این وصیت‌نامه عمل کرده، مرجعیّت عبدالبهاء را انکار کرد و در ابتدا به صورت پنهان و سپس آشکار به مخالفت با او پرداخت. اگرچه این مخالفت‌ها نتوانست در وفاداری تودهٔ بهائیان به عبدالبهاء خللی وارد کند، امّا باعث بروز مشکلات برای عبدالبهاء از جانب مقامات عثمانی شد. از جمله زیر نظر گرفتن عبدالبهاء توسط دولت عثمانی و برنامه برای تبعید او به بیایان‌های شمال آفریقا که مورد دوم به دلیل انقلاب ترکان جوان در سال ۱۹۰۸ که به آزادی زندانیان سیاسی دولت عثمانی انجامید اتفاق نیفتاد.

این مخالفت‌های طولانی مدّت باعث شد که عبدالبهاء توّجه بهائیان را به اصل «عهد و میثاق» جلب نماید. این اصل بیان می‌کند که در هر زمان، پیروی از آن مرجعی که برای ادارهٔ جامعه تعیین شده، باعث حفظ اتحاد جامعهٔ بهائی می‌شود. عبدالبهاء کسانی که این عهد و میثاق را زیر پا گذاشته بودند از جمله میرزا محمدعلی را «ناقض عهد و میثاق» اعلام کرد.

## جستارهای وابسته
* عبدالبهاء
* بهاءالله

## پانویس

رده:اهالی بغداد
رده:خانواده بهاءالله
رده:درگذشتگان ۱۹۳۷ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۵۲ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۵۳ (میلادی)
رده:جانشینی در آئین بهائی
آمپول

thumb|left|آمپول‌هایی حاوی محصولات داروئی
**آمپول**  کپسول شیشه‌ای یا پلاستیکی بی‌منفذ، حاوی یک یا چند دارو یا واکسن به صورت محلول سترون وجود دارد.
آمپول معمولاً به دو شیوه داخل وریدی و عضلانی به بیمار تزریق می‌شود. البته شیوه‌های غیر مرسومی مانند تزریق داخل جلدی، زیرجلدی و داخل مفصلی نیز وجود دارند.

## جستارهای وابسته
* فهرست وام‌واژه‌های فرانسوی در فارسی
* سرسوزن
* اشکال دارویی
* ویال

## منابع

رده:اشکال دارویی
رده:بسته‌بندی
رده:ظرف‌ها
مسجد یاغ

بندانگشتی|250px|مسجد یاغ در آدانا
**مسجد یاغ**  واقع در آدانای ترکیه در سال ۱۵۰۱ بدستور رمضان اوغلو خلیل بیگ از طریق اضافه‌سازی بر بنای *کلیسای سن ژاک* به شکل مسجد درآمد.

## معماری
طرح مسجد به سبک معماری مسجد جامع سلجوقیان است.
## پانویس

رده:بناهای شاخص در آدانا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۵۰۱ (میلادی) در امپراتوری عثمانی
رده:ساختمان‌های مذهبی کامل‌شده در ۱۵۰۱ (میلادی)
رده:مسجدهای آدانا
رده:کلیساهای سده ۱۳ (میلادی)
رده:مسجدهای سده ۱۳ (میلادی)
رمی فورتیس

**رمی فورتیس** -که به اختصار **فورتیس** هم گفته می‌شود- خوانندهٔ راک اسرائیلی است. او بیشتر به‌عنوان یکی از هنرمندان پیشرو اسرائیلی در ژانر پانک شناخته شده‌است گرچه شهرت‌اش را مدیون اشعار اعتراض‌آمیز و حرکات‌اش بر روی سِن نیز هست.

فورتیس که زادهٔ ۷ ژوئیه ۱۹۵۴ در تل‌آویو است تبار عراقی/ایتالیایی دارد. او در سال ۱۹۷۳ در جنگ یوم کیپور شرکت داشت و در سال ۱۹۷۵ به‌عنوان نورپرداز گروه راک تموز در یکی از تورهای آن‌ها مشغول به‌کار شد. در یکی از کنسرت‌ها و در زمان تنفس، یکی از اعضای گروه، او را برای اجرای یک آهنگ به روی صحنه دعوت کرد. فورتیس ترانهٔ "Incubator" را اجرا کرد که با استقبال تماشاچی‌ها روبرو شد و باعث شد تا پایان تور او چند بار دیگر اجراهایی در میان کنسرت‌های تموز داشته باشد. یکی از همراهان گروه با نام *رافی ملول* به قدری تحت تاثیر اجرای فورتیس قرار گرفته بود که به او پیشنهاد داد هزینهٔ ساخت و ضبط اولین آلبوم‌اش را تقبل کند.

فورتیس اولین آلبوم‌اش با نام *Plonter* را در سال ۱۹۷۸ منتشر کرد و تا به‌امروز ۱۰ آلبوم استودیویی دیگر نیز منتشر کرده‌است. او در طول بیش از سه دهه فعالیت موسیقی‌اش علاوه بر آثار تکی‌اش با هنرمندان دیگر نیز همکاری‌هایی داشته که از میان آن‌ها می‌توان از گروه موج نو اسرائیلی مینیمال کامپکت در دههٔ ۱۹۸۰ نام برد.

## پانویس

رده:افراد اسرائیلی ایتالیایی-یهودی‌تبار
رده:افراد اسرائیلی عراقی-یهودی‌تبار
رده:افراد اسرائیلی عراقی‌تبار
رده:افراد اسرائیلی یهودی‌تبار
رده:افراد زنده
رده:خوانندگان راک اهل اسرائیل
رده:خوانندگان مرد اهل اسرائیل
رده:داوران ایکس فاکتور
رده:زادگان ۱۹۵۴ (میلادی)
رده:یهودیان در پانک راک
طاهره

منظور از **طاهره** یکی از موارد زیر می‌تواند باشد:
* طاهره قرةالعین: از اولین مومنین به سید علی‌محمد باب و از حروف حی و از افراد برجسته در آیین بیانی
* نام‌ها و لقب‌های فاطمه#طاهره: یکی از القاب فاطمه  دختر پیامبر اسلام، یکی از چهارده معصوم در تشیع
توقف تنفس

**توقف تنفس** یا **آپنه**  به معنی قطع موقت تنفس به هر علت می‌باشد. در هنگام آپنه عضلات تنفسی هیچ‌گونه حرکتی ندارند و حجم ریه ثابت است. در آپنه تبادل گازها در داخل ریه و تنفس سلولی آسیبی ندیده‌اند.

از علل آپنه مسمومیت با داروهایی مانند تریپتامین و تریاک، ترومای مغزی، انسداد راه‌های هوایی، آپنه هنگام خواب و… می‌باشد. اگر آپنه بیش از پنج دقیقه طول بکشد موجب مرگ مغزی یا آسیب های جدی (و احتمالاً پایدار) مغزی می‌شود لذا صرف‌نظر از علت آن باید آپنه به سرعت با تنفس دهان به دهان یا انتوباسیون (لوله گذاری داخل نای) درمان شود.

## آپنه خواب

آپنه خواب عبارتست از وقفه تنفس بیش از ۱۰ ثانیه ضمن خواب، سه نوع آپنه تقسیم‌بندی شده‌است. آپنه می‌تواند انسدادی باشد یعنی در اثر انسداد در راه‌های هوایی فوقانی به وجود آید، می‌تواند مرکزی بوده یعنی به علت مشکلات مغزی ایجاد شود و همچنین می‌تواند مختلط باشد. شیوع‌ آپنه در کل جمعیت حدود ۵٪ است. علت اصلی آپنه انسدادی این است که بافت‌های اطراف گلو درضمن خواب شل شده و روی هم می‌افتند و باعث انسداد می‌شوند. در افرادی که این مشکل را دارند این انسداد در فشار متفاوتی نسبت به افراد نرمال اتفاق می‌افتد. یعنی سریعتر دچار انسداد می‌گردند. آپنه انسدادی بیشتر در افراد چاق و میانسال دیده می‌شود ولی در هر سنی می‌توان این مشکل را دید. همچنین در بچه‌هایی که لوزه بزرگ دارند نیز آپنه انسدادی زیاد دیده می‌شود. آپنه مرکزی بیشتر درافراد مسن و در بیماران قلبی و همچنین بیماران ناشی از سکته مغزی دیده می‌شود.

علائم این اختلال شامل خرناس کشیدن غیرطبیعی یا پر سرو صدا، خواب آلودگی در طول روز، تحریک‌پذیری و افسردگی است.

## جستارهای وابسته
* وقفهٔ تنفسی در خواب یا آپنه خواب
* آزمون آپنه

## منابع

* *واژه‌های مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی*

رده:بیماری‌های تنفسی
رده:تنفس غیرطبیعی
رده:نوزادشناسی
مسجد عیسی بیگ

بندانگشتی|250px|مسجد عیسی بیگ
**مسجد عیسی بیگ**  واقع در ازمیر ترکیه، متعلق به دوران سلجوقیان در سال ۱۳۷۵ میلادی به دستور آیدین اوغلو عیسی بیگ ساخته شده‌است.

از منظر معماری، در این مسجد نشانه‌های گذر از دوران سلجوقی به عثمانی دیده می‌شود.

## نگارخانه

Image:IsabeySelcukToraußen1.jpg|
Image:IsabeySelcukEingangGebetsraum.jpg|
Image:Selcuk 3.jpg|
Image:Ephesos Ayasoluk Isa Bey Mosque.svg|


## منابع

* Wikipedia contributors, "İsa Bey Mosque," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=İsa_Bey_Mosque&oldid=284605362 (accessed October 9, 2009).

## پیوند به بیرون
* تصاویری از مسجد

رده:ساختمان‌های مذهبی دارای گنبد
رده:ساختمان‌های مسجد دارای گنبد
عیسی بیگ
رده:مسجدهای ازمیر
رده:مسجدهای کامل‌شده در ۱۳۷۵ (میلادی)
هکتولیتر

هکتولیتر:
اگر محفظه ای از جنس استیل را در نظر بگیرید که با دانه‌های یک غله پرشده باشد و غله موجود در این محفظه را وزن کردنیم این وزن برابر با وزن یک لیتر از آن غله است.
حال اگر وزن را در صد ضرب کنیم هکتولیتر آن غله حاصل می‌شود.
هرچه هکتولیتر غله ای بیشتر باشد آن غله بهتر است

## پانویس

## منابع
* جزوه غلات دکتر کرامت. دانشگاه صنعتی اصفهان

رده:غلات
دهستان شرق و غرب شیرگاه

**دهستان شرق و غرب شیرگاه**، دهستانی است از توابع بخش مرکزی شهرستان سوادکوه شمالی در استان مازندران. دهستان شرق و غرب شیرگاه شامل 8 روستای کلیج خیل ، چالی ، آهنگرکلا ، آبدنگسر ، شیرجیکلا ، تپه سر و اسلام آباد است که روستای کلیج خیل مرکز این دهستان می باشد .

جمعیت این دهستان بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ در حدود (۲۸۲۶ خانوار) ۱۰۳۹۶ نفر است.

## منابع

رده:دهستان‌های شهرستان سوادکوه شمالی
رده:شهرستان سوادکوه
رده:شهرستان سوادکوه شمالی
رده:مناطق مسکونی در استان مازندران
دهستان سرخ‌کلا

**دهستان سرخکلا**، دهستانی است از توابع بخش زیراب شهرستان سوادکوه در استان مازندران.

جمعیت این دهستان بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ در حدود (۱۳۶ خانوار) ۵۲۰ نفر است.

سال ۱۳۹۲ سرشماری محلی صورت گرفته بالغ بر ۶۲۰ خانوار و ۲۱۰۰ نفر جمعیت دارد.
مردم این روستا از طوائف کاشی، خسروی، نصیری، هستند
روستا سرخکلا از محله‌های قاسم‌آباد، شهرک، شش خنه سر، چپون خیل، کرکلا (عباسی‌ها. کریمی. امیر پور. خسروی. یوسفی) تشکیل شده‌است.
از خصوصیات بارز سیاسی مردم این روستا شرکت در همه انتخابات است. مصداق مردم همیشه در صحنه هستند. مدتی است دهستان سرخکلا از نظر تقسیمات کشوری جز شهر زیراب شده‌است.

## منابع

رده:دهستان‌های شهرستان سوادکوه
رده:شهرستان سوادکوه
رده:مناطق مسکونی در استان مازندران
رده:مناطق مسکونی در شهرستان سوادکوه
دهستان کسلیان

**دهستان کسلیان**، یا درست‌تر آن **کیسلیان** دهستانی است از توابع بخش زیراب شهرستان سوادکوه در استان مازندران.

جمعیت این دهستان بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ در حدود (۹۲۷ خانوار) ۳۸۷۲ نفر است.

این دهستان از لحاظ تقسیمات کشوری وابسته به شهر زیراب است اما از نظر تاریخی قدمت بیشتری از زیراب دارد.

در تاریخ ابن اسفندیار بارها نام کسلیان و قلعه‌های آن آورده شده‌است. حتی وجه تسمیه این دهستان در این کتاب «کیه سلیان» به معنی خانه یا پناهگاه سلیان دانسته شده‌است.

این دهستان روستاهای متعددی را شامل می‌شود: سه روستای بهمنان، ولوکش، امیرکلا در این سوی رودخانه کسلیان و روستاهای کچید، پاشاکلا، لولاک، مته‌کلا، سنگ نیشت، سی پی، پیرنعیم و اتو در آن سوی رودخانه قرار گرفته‌اند. روستاهای ولیلا، سوخته سرا، لولاک، ززول، لاجیم نیز با فاصله دورتری از این روستاها در عمق جنگل‌های کسلیان قرار گرفته‌اند.

لاجیم را باید مرز جغرافیایی سوادکوه و دودانگه دانست. اما از نظر فرهنگی و اجتماعی مرز مشخصی بین کسلیان و دودانگه وجود ندارد و در گذشته ارتباطات گسترده‌ای بین مردم این روستاها و کسلیان وجود داشت.

بیشتر جمعیت دهستان کسلیان امروزه به زیراب کوچ کرده‌اند. به جرأت می‌توان گفت مردم کسلیان در شکل‌گیری شهر زیراب مهم‌ترین نقش را ایفا کرده‌اند. از این رو امروزه نیز در حیات مدنی و اجتماعی این شهر نقش مهمی را ایفا می‌کنند.

## منابع

رده:دهستان‌های شهرستان سوادکوه
رده:شهرستان سوادکوه
رده:مناطق مسکونی در استان مازندران
رده:مناطق مسکونی در شهرستان سوادکوه
آتروفی

[بندانگشتی|یک [کودک گرسنه]]
**آتروفی** یا **کاهیدگی**  اضمحلال (نابودی، تجزیه) کامل یا جزئی بخشی از بدن است. دلایل آتروفی شامل این موارد است: جهش‌ها (که می‌تواند منجر به نابودی ژن سازنده یک عضو شود)، تغذیه ضعیف، گردش ضعیف، فقدان پشتیبانی هورمونی، فقدان تأمین عصبی به اعضای هدف، آپوپتوز تعداد زیادی از سلول‌ها، تمرین ورزشی بد یا تمرین نکردن، یا بیماری‌های ذاتی خود بافت‌ها. در رویه‌های پزشکی، به ورودی‌های عصبی و هورمونی که یک عضو یا هورمون را حفظ می‌کنند، اثرات *تروفیک* می‌گویند. شرایط عضلات تروفیک تحلیل یافته را *آتروفی* گویند. آتروفی، تقلیل اندازه سلولی، عضوی یا بافتی است، بعد از این که به بلوغ رشد طبیعی خود رسیده باشد. در مقایسه، هیپوپلازیا، تقلیل اندازه یک سلول، عضو یا بافتی است که به بلوغ طبیعی اش نرسیده باشد.

آتروفی، فرایند فیزیولوژیکی عمومی دخیل در بازجذب و تجزیه بافتی می‌باشد. زمانی که آتروفی به دلیل بیماری یا از دست رفتن پشتیبانی تروفیک یا بیماری‌های دیگر به‌وجود می‌آید، به آن *آتروفی پاتولوژیکال* (یا آتروفی آسیب‌شناختی) گفته می‌شود، گرچه که می‌تواند بخشی از تکوین طبیعی بدن و هم-ایستایی نیز باشد.

## جستارهای وابسته
* هیپرتروفی

## منابع

* 

رده:آسیب‌شناسی بارز
رده:آسیب‌شناسی کالبدشناختی
عبدالعلی میرزا فرمانفرمائیان

**دکتر عبدالعلی فرمانفرمائیان** (۱۳۱۳، تهران –۱۳۵۱، تهران) کوچکترین فرزند عبدالحسین میرزا فرمانفرما بود. او در تأسیس اتاق بازرگانی ایران مشارکت داشت و معمولاً معاونت آن را برعهده داشت.

=زندگی=
عبدالعلی فرمانفرماییان فرزند عبدالحسین میرزا فرمانفرما از همسرش بتول احشمی بود. او تحصیلات مقطع ابتدایی را در مدرسه فردوسی و مقاطع متوسطه را در مدرسه البرز و دبیرستان هدف گذراند.  وی پس از اتمام تحصیلات متوسطه به انگلستان رفت و در  در رشته  تلفيقي پي.پي.اي (فلسفه، سياست و اقتصاد) از دانشگاه آکسفورد فارغ التحصیل شد. در سال ۱۳۳۵ به ایران بازگشت و مدتی در کارهای مربوط به کارخانه‌های مشروبات غیرالکلی همکاری داشت.  او در سال ۱۳۳۷  نخستین پالایشگاه نفت خصوصی ایران با عنوان پالایشگاه نفت پارس را تاسیس کرد. این شرکت پس از انقلاب ایران مصادره شد.

عبدالعلی فرمانفرمائیان با نوه دختری حسین ملک، یعنی فاطمه سودآور فرزند صمد سودآور تاجر و نماینده مجلس ازدواج کرد. او در ۱۳ بهمن ۱۳۵۱ در حال اسکی در شمشک بر اثر سقوط بهمن درگذشت.

=فعالیت ادبی=
عبدالعلی فرمانفرمائیان در زمینه فرهنگی و ادبی نیز فعالیت داشت و مجموعه داستان تاریخی اجتماعی «سابقیه» را نوشت. این کتاب اولین بار در سال ۱۳۵۶ از سوی انتشارات آگاه منتشر شد و در سال ۱۳۹۷ نیز به همت همسر او، فاطمه سودآور این مجموعه داستان به همراه تصاویر و اسناد ضمیمه‌ آن از سوی انتشارات ایران‌بوک در آمریکا منتشر شد. نام سابقيه هم يكي از داستان‌هاي كوتاه كتاب است كه الهام گرفته شده از يك نام خيالي از يك عمارت قديمي قاجاري در تهران است. نويسنده در مجموعه سابقيه نيم‌نگاهي به وضعيت خاندان‌هاي سرشناس دوره قاجار و اوايل پهلوي دارد و با نگاهي انتقادي به آن دوران پرداخته است.

«سابقیه»، «گذرگاه»، «عقیم» و «محاوره» نام داستان‌های این مجموعه است.
## منابع

رده:اهالی تهران
رده:خاندان فیروز-فرمانفرمائیان
رده:درگذشتگان ۱۳۵۱
رده:درگذشتگان ۱۹۷۳ (میلادی)
رده:زادگان ۱۳۱۱
رده:زادگان ۱۹۳۲ (میلادی)
رده:شاهزادگان قاجار
رده:مقاله‌های خرد اعضای خانواده سلطنتی ایران
نوار گوش

thumb|300px|چپ|یک شنوایی‌نگاره (اودیوگرام) که نشان‌دهندهٔ شنوایی هنجار است .
نمودار ثبت‌شده آستانه شنوایی در بسامد (فرکانس)های صوتی متفاوت را **نوار گوش** یا شنوایی‌نگاره  می‌نامند. شنوایی‌نگاره یک روش برای تعیین نوع، میزان، شکل و قرینگی کم شنوایی در دو گوش می‌باشد.

تهیه نوار گوش وظیفه شنوایی‌شناس است که با دستگاه شنوایی‌سنج انجام می‌دهد.

ثبت نوار گوش در موارد مشکوک به کم شنوایی یا معاینات رایج پزشکی برای استخدام، بیمه یا طب کار به عنوان بخشی از آزمایش‌های پایه شنوایی انجام می‌گیرد. اغلب شنوایی‌نگاره‌ها در بسامدی بین ۲۵۰ تا ۸۰۰۰ هرتز که محدوده اصلی شنوایی انسان است ثبت می‌شوند.

## جستارهای وابسته
* شنوایی سنجی

## منابع

* *واژه‌های مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی*
* 

رده:توانبخشی
رده:تیم توانبخشی
رده:جانورشناسی
رده:شنوایی
رده:شنوایی‌شناسی