نافلزها

[بندانگشتی|چپ|350px|نافلزات در [جدول تناوبی:غیر از هیدروژن، بقیه نافلزات در منطقه بلوک پی قرار گرفته‌اند. هلیوم، اگر چه یک عنصر متعلق به بلوک اس است، اما به‌طور معمول در بالای نئون و در بلوک پی قرار می‌گیرد، علت آن هم دارا بودن خاصیت گاز نجیب است.]]
**نافلزها** گروهی از عناصر شیمیایی هستند. در جدول تناوبی عناصر فلز، نافلز یا شبه فلز هستند.

نافلزات عبارتند از:
* هیدروژن (H)
* در گروه ۱۴: کربن (C)
* در گروه ۱۵: نیتروژن (N)، فسفر (P)
* در گروه ۱۶: اکسیژن (O)، گوگرد (S)، سلنیوم (Se)
* در گروه ۱۷: هالوژن‌ها
* در گروه ۱۸: گازهای نجیب

## خصوصیات اصلی
* • در مقایسه با فلزات، عموماً رسانندهٔ گرما و الکتریسیته نیستند؛ البته برخی از آنها مانند کربن و الماس می‌توانند به دلیل ساختار بلوری خاص خود به ترتیب جریان الکتریسیته و گرما را از خود عبور دهند.
* • اکسید آن‌ها خواص اسیدی نشان می‌دهد، درحالی‌که اکسید فلزات خاصیت بازی دارد.
* • در شکل جامد آن‌ها مات و شکننده هستند، جلای فلزی ندارند، شمش پذیر نیستند و خاصیت چکش خواری ندارند.
* • معمولاً جرم حجمی یا چگالی پایین‌تری نسبت به فلزات دارند.
* • به‌طور قابل توجهی دمای ذوب و جوش پایین‌تری نسبت به فلزات دارند.
* • نافلزات خاصیت تمایل الکترون‌گیری (الکترونگاتیویته) بالاتری دارند.
* • حالت عمومی آنها گازی می‌باشد که البته برم نافلزی مایع و گوگرد، فسفر، ید، سلنیم و کربن حالت جامد دارند.
* • در واکنش‌های شیمیایی تمایل به گرفتن الکترون و تشکیل آنیون ویا به اشتراک گذاشتن الکترون را دارند.

## تقسیم‌بندی نافلزات
این عناصر از نظر تعداد اتم در مولکول‌هایشان به سه دسته نافلزات چند اتمی، نافلزات دو اتمی و و گازهای نجیب تقسیم می‌شوند.

### نافلزات چند اتمی
این نافلزات شامل عناصر کربن و سلنیم و گوگرد و فسفر است.
[چپ|120px|[فسفر سفید، برای جلوگیری از اکسایش آن را در اب نگه می‌دارند]]
تمامی این نافلزات در دمای اتاق به حالت جامدند. این عناصر مولکولهایی بیش از دواتم تشکیل می‌دهند. کربن می‌تواند جامدهای کووالانسی غول آسایی مانند گرافیت و الماس بسازد. این عناصر نسبت به گروه بالا رسانای بهتری برای برق اند مثلاً گرافیت یک ماده نیمه رساناست. این گروه نسبت به گروه اول عدد الکترونگاتیوی کمتری دارند و بنا راین بیشتر تمایل دارند تا الکترون‌های خود را به اشتراک بگذارند و پیوند کووالانسی تشکیل دهند اگر چه عدد الکترونگاتیوی آن‌ها نسبت به فلزات بسیار بیشتر است. این گروه در ایجاد چرخه حیات بسیار نقش مهمی دارند و کربن ماده اصلی سازنده مولکول‌های زیستی است. این گروه دمای ذوب و جوش بسیار بالاتری نسبت به گروه دوم دارند.

### نافلزات دواتمی
[بند انگشتی|چپ|150px|A vial of [برم in an acrylic cube]]
این نافلزات شامل نه عنصر یعنی تمامی هالوژن‌ها و عناصر دو اتمی اکسیژن و نیتروژن و هیدروژن است.
این عناصر رسانای بسیار ضعیف برق اند ولی بسیار الکترونگاتیو بوده و در ترکیبات یونی پیوندهای محکمی تشکیل می‌دهند. نکته دیگر این است که از میان این عناصر برم به حالت مایع و ید به حالت جامد در دمای اتاقند.

### نافلزهای واکنش پذیر

دسته ای متنوع از نافلزات در جدول هستند که شامل عناصر کربن، نیتروژن، فسفر، اکسیژن، گوگرد، سلنیم، فلوئور، کلر، برم و ید می‌باشد. این عناصر از راست به گازهای نجیب و از چپ به شبه فلزات محدود می‌شوند.
از نظر فیزیکی ۵ عضو این گروه جامد، یک عضو آن مایع (برم) و ۵ عضو دیگر گازی هستند در نتیجه از این منظر این گروه تنها گروهی است که در دمای اتاق هر سه حالت فیزیکی ماده را شامل می‌شود.

### گازهای نجیب
[بندانگشتی|140px|چپ|یک تکه کوچک [آرگون یخی درحال ذوب]]
گاز نجیب (**گازهای کمیاب** یا **گازهای بی‌اثر**) که بی‌بو و بی‌رنگ هستند، به عنصرهای هلیوم، نئون، آرگون، کریپتون، گزنون، رادون و آن‌ان‌اکتیوم گفته می‌شود که همه در دمای اتاق گازی هستند و در گروه A8 جدول مندلیف قرار دارند. به استثنای هلیوم، تمام گازهای نجیب دارای آرایش الکترونی خارجی ns2 np6 هستند که آرایش‌های بسیار پایدارند.

تمامی این گازها تک اتمی هستند و به مقدار کم در اتمسفر یافت می‌شوند. (تنها حدود یک درصد حجم هوا را تشکیل می‌دهند). در بین گازهای بی‌اثر، رادون عنصری رادیواکتیو و خطرناک است. گازهای بی‌اثر بیشترین انرژی یونیزاسیون را داشته و الکترونگاتیویته آن‌ها بسیار کم و ناچیز است. این گازها نقطه ذوب پایینی دارند (هلیوم کمترین مقدار نقطه ذوب را دارد) و همگی در هوای اتاق به شکل گاز هستند.

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی
** Wiberg N 2001, ''Inorganic chemistry,* Academic Press, San Diego, ISBN 0-12-352651-5*


رده:جدول تناوبی
رده:عناصر چند اتمی نافلز
رده:عناصر دو اتمی نافلز
رده:عناصر شیمیایی