اورک (موجود تخیلی)

[بندانگشتی| تصویری از یک اورک از ''[Warhammer Fantasy (setting)|Warhammer Fantasy*]]

*'اورک*' (یا ارک)  ()  یک هیولای [[انسان‌نما|انسان‌نمای]] خیالی مانند یک [[گابلین]] است. اورک‌ها توسط [[رشته‌افسانه‌های تالکین|نوشته های فانتزی]] [[جی. آر. آر. تالکین]]، به ویژه *ارباب حلقه‌ها*، وارد استفاده مدرن شدند. در آثار تالکین، اورک‌ها نژادی بی‌رحم، تهاجمی، زشت و بدخواه از [[هیولاهای تالکین|هیولاها]] هستند که در تضاد با [[الف (سرزمین میانی)|الف‌های]] خیرخواه و در خدمت به یک قدرت شیطانی هستند، هرچند که در حس انسانی [[اخلاق]] مشترک هستند. در میان چندین داستان که تا حدودی متناقض هستند، پیشنهادی وجود دارد که آنها یک نژاد فاسد از الف‌ها هستند.

هیولاهای اساطیری با نام‌هایی شبیه به "اورک" را می‌توان در شعر [[انگلیسی باستان]] *بیوولف*، در اشعار [[عصر جدید اولیه]]، و در [[فولکلور|داستان‌های عامیانه]] و [[قصه پریان|افسانه‌های]] اروپای شمالی یافت. تالکین اظهار داشت که این نام را از *بیوولف* گرفته است. اورک در فهرست موجودات خیالی در دو رمان اواسط دههٔ 1860 [[چارلز کینگزلی]] ظاهر می‌شود.

مفهوم تالکین از اورک‌ها در داستان‌های تخیلی نویسندگان دیگر و در بازی‌های ژانرهای مختلف مانند *سیاه‌چال‌ها و اژدهایان*، *سحر و جادو: گردهمایی* و [[وارکرفت]] اقتباس شده‌است.

== ریشه‌یابی ==

=== انگلیسی باستان ===



کلمه لاتین  به عنوان "*Orc, þyrs, oððe hel-deofol*" ("گابلین، شبح، یا شیطان جهنمی") در *واژه‌نامه‌های انگلیسی باستان قرن دهم کلئوپاترا* تفسیر شده‌است، که [[Thomas Wright (antiquarian)|توماس رایت]] درباره آن نوشت، «اورکوس نام [[پلوتون (اسطوره‌شناسی)|پلوتون]]، خدای مناطق جهنمی بود، از این رو می‌توانیم به راحتی معنای *hel-deofol* را بفهمیم. *اورک*، در آنگلوساکسون، مانند *ثرز*، به معنای شبح، یا گابلین است». *فرهنگ لغت زبان هلندی* *ork* را در زبان [[هلندی باستان]] که به هم بسیار  نزدیک و مرتبط اند به عنوان *هیولای * ("هیولا بلعنده") تعریف می‌کند، و به *nork* ("آدم متعصب، کج‌خلق، شرور") به عنوان یک ریشهٔ احتمالی در هلندی باستان اشاره می‌کند.

این اصطلاح فقط یک بار در *بیوولف* به عنوان ترکیب جمع *orcneas*، یکی از قبیله‌هایی که در کنار [[الف (موجود خیالی)|الف‌ها]] و [[یوتون|اتین‌ها]] (غول‌ها) توسط خداوند محکوم شده‌اند، استفاده می‌شود:





*Orcneas* در بالا به "ارواح شیطانی" ترجمه شده‌است، اما معنای آن نامشخص است. [[Frederick Klaeber|کلیبر]] پیشنهاد کرد که از *orc* < L. *orcus*  "جهان زیرین" + *neas* "اجساد" تشکیل شده است، که ترجمهٔ "ارواح شیطانی" نتوانست عدالت را در مورد آن رعایت کند. به طور کلی فرض بر این است که حاوی یک عنصر *né-*، همزاد با *naus* [[زبان گوتی|گوتی]] و *nár* [[زبان نورس باستان|نورس باستان]]، هر دو به معنای 'جسد' باشد. کلمه رایج انگلیسی باستان برای جسد *líc* است، اما *né-* در *nebbed* 'تخت جسد' ظاهر می‌شود، و در *dryhtné* 'جسد مرده یک جنگجو'، جایی که *dryht* یک واحد نظامی است. اگر قرار است *orcné** به عنوان *orcus* 'جسد' تفسیر شود، معنی ممکن است "جسد از Orcus (به معنی جهان زیرین)" باشد، یا "جسد شیطانی"، که به عنوان نوعی هیولای مرده متحرک شناخته می شود.

=== جدید اولیه ===
از هیولایی به نام *Orcus* در کتاب [[ملکه پریان]] ۱۵۹۰ اثر [[ادموند اسپنسر]] نام برده شده‌است. *فرهنگ انگلیسی آکسفورد* یک *orke* [[عصر جدید اولیه]] را، به معنی "Ogre" ثبت کرده‌است، در افسانهٔ ۱۶۵۶ *دون زارا دل فوگو* نوشتهٔ [[ساموئل هلند (نویسنده)|ساموئل هلند]]، یک [[استقبال (هنر)|پاستیش]] از عاشقانه‌های اسپانیایی مانند *دن کیشوت*.
فرض بر این است که 'orke'/'ogre' از طریق [[قصه پریان|افسانه‌های]] قاره‌ای به انگلیسی آمده‌است، به ویژه از نویسندهٔ فرانسوی قرن هفدهم، [[شارل پرو]]، که بیشتر داستان‌های خود را به عاریت گرفت و "[[ogre]]" خود را از نویسندگان ایتالیایی قرن شانزدهم، [[جیوانی فرانچسکو استراپارولا]] (معتبر با معرفی فرم ادبی قصهٔ پریان) و [[جیامباتیستا باسیل]]، که به [[زبان ناپولی|گویش ناپلی]] می‌نوشت و اظهار داشت که در حال انتقال داستان‌های شفاهی از منطقه خود است، توسعه داد. باسیل در داستان‌ها از *huorco* ،*huerco* یا *uerco*، شکل ناپلی از orco ایتالیایی، ، برای توصیف یک جانور بزرگ، پشمالو، عاج دار و آدم‌نما که می‌توانست صحبت کند، در یک جنگل یا باغ تاریک زندگی می کرد و ممکن بود انسان ها را بگیرد و بخورد، استفاده می‌کرد.

=== قرن نوزدهم ===
این احتمال وجود دارد که تالکین تحت تأثیر منابع جدیدتر بوده‌باشد. "اورک" در یکی از فهرست‌هایی از موجودات خیالی در کتاب *The Water-Babies, A Fairy Tale for a Land Baby* سال ۱۸۶۳ و کتاب *Hereward the Wake* سال ۱۸۶۵ [[چارلز کینگزلی]]، ظاهر می‌شود. تالکین احتمالاً دومی را خوانده‌است زیرا از اصطلاحات نادری مانند "horse-boy" استفاده می‌کند که در آن کتاب یافت می‌شود.

== جستارهای وابسته ==
* [[ترول (سرزمین میانی)]]

== یادداشت‌ها ==


== پانویس‌ها ==

=== اولیه ===

::*این فهرست مکان هر مورد را در نوشته‌های تالکین مشخص می‌کند.''

### ثانویه

## منابع

* 
* 
* 
*  
* 
*            
* 
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون

* 9 milestones in orcs history. Wired magazine article
* RPG.NET Article about Orcs
* Orc Roleplaying Community website

رده:ارک‌ها
رده:الف‌های افسانه‌ای
رده:گابلین
رده:گابلین‌های تخیلی