open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
دمیاط

**دمیاط** نام شهر و شهرستانی در استان دمیاط مصر می‌باشد.

## مشاهیر
* یوسف ادریس
* فاروق شوشه
* علی مصطفی مشرفه

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای مصر


رده:استان دمیاط
رده:شهرهای بندری دریای مدیترانه
رده:مراکز استان‌های در مصر
رده:مکان‌های جنگ‌های صلیبی
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در سده ۶ (میلادی)
رده:مناطق مسکونی در استان دمیاط
رده:مناطق مسکونی ساحلی در مصر
اخمیم

**اخمیم** نام شهر و شهرستانی در استان سوهاج مصر است. اخمیم نام شهری در ساحل شرقی نیل و شهرستانی در استان سوهاج مصراست. آثار شهر باستانی و یونانی با نوپولیس در آن دیده می‌شود. در دوران مسیحی به دیرهای فراوان شهرت یافت.

## نگارخانه

پرونده:Akhmim3.jpg
پرونده:Akhmim15.jpeg
پرونده:Akhmim13.jpeg
پرونده:Akhmim10.jpg
پرونده:Sarcofago di Ken-Hor - Akhmim-Sohag. 26a dinastia (intorno al 600 a.C.) - Neues Museum, Berlino.jpg
پرونده:AkhmimSeifeinOldDome.jpg
پرونده:AkhmimHasanRoof.jpg
پرونده:Akhmim6.jpg
پرونده:Akhmim1.jpg
پرونده:AkhmimGateway.jpg


## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای مصر

## منابع

* 

رده:شهرهای مصر
رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در مصر
رده:مناطق مسکونی در استان سوهاج
جرجا

**جرجا** نام شهر و شهرستانی در استان سوهاج مصر است.

جرجا از شهرهای مهم اسلامی در دوران عثمانی‌ها و مملوک‌ها بود.

در جرجا آثار اسلامی زیادی از جله مسجد چینی، مسجد حسن و مسجد جلال و گرمابه به چشم می‌خورد.

نام جرجا از نام یکی از فرعون‌های مصر به نام جرجیو یعنی خواهر رامسس دوم گرفته شده‌است.

## روستاها
روستاهای پیرامون جرجا عبارت‌اند از:

المجابره المجابره، مزاتا والشیخ جبر، الزواتنه البحریه، الزواتنه القبلیه، کوم الصعایدهنجع بهنسی البربا البربا، خارفة جرجا، المساعید، بندار التبینات، بندار الرملیه، اولاد بهیج، نجوع بندار بیت علام بیت علام، کوم اشکیلو، الزنقور، المشاوده بیت داود بیت داود، المحاسنه، بیت خلاف، بیت الخریبی، الجواهین، الرقاقنه العوامر بحری العوامر بحری، العوامر قبلی-القرعان، بنی عیش، نجوع الغباشی

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای مصر

## منابع

رده:شهرهای مصر
رده:مناطق مسکونی در استان سوهاج
جهینه (شهر)

**جهینه** نام شهر و شهرستانی در استان سوهاج مصر است.

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای مصر

رده:مناطق مسکونی در استان سوهاج
رده:مناطق مسکونی در استان قنا
رده:روستاهای مصر
رده:شهرهای مصر
هلیوپلیس (مصر)

**هلیوپولیس** یا **مصر جدید** ، یکی از حومه‌های قاهره است که در خارج از شهر واقع شده‌است که به مرور زمان به قسمت اصلی و مرکزی شهر متصل شده‌است. این منطقه توسط شرکت واحهٔ هلیوپولیس که توسط بلژیکی‌ها کنترل می‌شد، در سال ۱۹۰۵ میلادی تأسیس شد. فرودگاه بین‌المللی قاهره نیز در این منطقه قرار دارد. جمعیت این منطقه طبق آمار سال ۲۰۱۶، ۱۴۲ هزار نفر برآورد شده‌است.

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای مصر

رده:استان قاهره
رده:انجمن‌های جماعت ارمنیان پراکنده
رده:تاریخ قاهره
رده:مناطق قاهره
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۰۵ (میلادی)
غرب القاهره

**غرب القاهره** نام شهر و شهرستانی در استان قاهره مصر است. ناحیه‌های این شهر شامل گاردن‌سیتی، زمالک و قصر النيل هستند.

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای مصر

رده:استان قاهره
حلوان (مصر)

**حلوان** نام شهر و شهرستانی در استان قاهره مصر است.شهر حلوان باتوجه به موقعیت جغرافیایی ویژه ای که دارد می توانند برای بازدیدکنندگان به استان قاهره زیبایی ویژه ای را به معرض نمایش بگذارد ؛ از جمله زیبایی این منطقه مجاورت این شهر با رود پرخروشان نیل می باشد که در آن سوی رود نیل اهرام ثلاثه مصر حضور دارد که چشم انداز ویژه ای برای مردمان این منطقه ایجاد کرده ، همه روزه مردمان این منطقه با حضور در کنار رود نیل و تماشای هنر باستانی اهرام ثلاثه می توانند خاطرات زیبایی را برای خود ایجاد کنند .

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای مصر

رده:استان قاهره
رده:بنیان‌گذاری‌های سده ۷ (میلادی) در خلافت امویان
رده:مناطق قاهره بزرگ
رده:مناطق مسکونی در استان قاهره
رده:منف
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در سده ۷ (میلادی)
مطریه (استان قاهره)

**مطریه** نام شهر و شهرستانی در استان قاهره مصر است.

## نگارخانه

File:Ebad Arrahman NGO, Mataryia Cairo.jpg|
File:CairoVirginTreeTotal.jpg|
File:The Masalla- Matarayyiah.JPG|


## منابع
* 

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای مصر

رده:مناطق مسکونی در استان قاهره
مرج (مصر)

**مرج** نام شهر و شهرستانی در استان قاهره مصر است.

## منابع

* 

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای مصر

رده:استان قاهره
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۴ (میلادی) در مصر
رده:مناطق قاهره
رده:مناطق قاهره بزرگ
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۹۴ (میلادی)
سیده زینب (قاهره)

**سیده زینب**  نام شهر و شهرستانی در استان قاهره مصر است. مسجد سیده زینب (قاهره) در همین منطقه شهر قاهره قرار دارد که زیارتگاه شیعیان و غیرشیعیان است.

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای مصر
* مسجد سیده زینب (قاهره)

رده:استان قاهره
رده:تاریخ قاهره
ابو حماد

**ابو حماد** نام شهر و شهرستانی در استان شرقیه مصر است.

## منبع

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای مصر

رده:استان شرقیه
رده:مناطق مسکونی در استان شرقیه
ابو کبیر

شهر **ابو کبیر**  در استان شرقیه در کشور مصر واقع شده‌است. جمعیت این شهر ۱۰۶٫۰۵ نفر است.

## جستارهای وابسته
* مصر
* فهرست شهرهای مصر

## منابع

رده:استان شرقیه
رده:شهرهای مصر
رده:محله‌های تل‌آویو
رده:مناطق مسکونی در استان شرقیه
بلبیس

**بـِلبَیس** نام شهر و شهرستانی در استان شرقیه مصر است. این شهر در کرانه شاخه‌ای از رود نیل به نام ابن منجا واقع شده.

بلبیس از شهرهای مهم اسلامی در قدیم بوده. نام آن از نام فلبس قبطی آمده.
بلبیس نخستین استراحتگاه سپاهیان عرب بود که از مصر برای حمله به فلسطین حرکت می‌کردند.

در سال ۱۱۶۴ میلادی، شیرکوه، عموی صلاح‌الدین ایوبی در این شهر به مدت سه ماه از سوی شاور بن مجیر سعدی و آمالریک یکم (شاه اورشلیم) محاصره شد.

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای مصر

## منابع

رده:استان شرقیه
رده:دلتای رود نیل
رده:شهرهای مصر
رده:مناطق مسکونی در استان شرقیه
فاقوس

**فاقوس** ( **) نام شهری در استان شرقی مصر است و دارای جاذبه‌های محلی شامل بناهای تاریخی مصر باستان است.

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرهای مصر

رده:مناطق مسکونی در استان شرقیه
رده:شهرک‌های مصر
برگه‌ی گسترده

**برگه‌ی گسترده**  به صفحات جدول‌بندی شده که قابلیت انجام محاسبات ریاضی را دارند گفته می‌شود. برگه‌ی گسترده، نوعی نرم‌افزار رایانه‌ای است که برای ساده کردن ورود اطلاعات و انجام محاسبات ریاضی طراحی شده‌اند. نرم‌افزارهای لیبره‌آفیس سالاس و مایکروسافت اکسل و همچنین SPSS نمونه‌ای از این برنامه‌ها هستند.
نرم‌افزارهای برگه‌ی گسترده این امکان را فراهم می‌نمایند که داده‌ها را به صورت سطر و ستون وارد نمایید. بعد از وارد کردن داده‌ها عملیاتی نظیر محاسبات، مرتب‌سازی و فیلتر نمودن را روی آن‌ها انجام داده، همچنین می‌توان این داده‌ها را چاپ کرد و نمودارهایی نیز براساس آن‌ها ایجاد نمود.

## مایکروسافت اکسل
از سال ۱۹۸۵ که صفحهٔ گسترده اکسل معرفی شد، تقریباً هر دو سال یکبار، نسخه‌ای جدید از این نرم‌افزار عرضه شده‌است. سهولت کار با اکسل، امکان ارتباط با سایر نرم‌افزارهای آفیس و توانایی‌های مختلف در زمینهٔ تحلیل داده‌ها سبب معرفی این نرم‌افزار شده‌است.

اکسل نرم‌افزار برگه‌ی گسترده‌ای است که به کاربر اجازه می‌دهد تا ظاهر صفحه را، از قبیل نوع قلم و مشخصات نویسه‌ها و ظاهر خانه‌ها را تعیین کند. همچنین اگر محتویات خانه‌ای به خانه‌های دیگر وابسته باشد، به محض تغییر محتویات خانه‌های مبدأ، اطلاعات خانه‌های وابسته به‌طور خودکار تغییر می‌کند. از توانایی‌های دیگر اکسل قابلیت‌های زیاد آن در رسم نمودار است.

از اشکالات این برنامه، مانند سایر برنامه‌های آفیس، علاوه بر قیمت زیاد و برخی مشکلات امنیتی، غیرقابل دسترس بودن کد اصلی برنامه است که در مواردی، کاربران حرفه‌ای نیاز به تغییر آن دارند.

## انواع نرم‌افزارهای برگه‌ی گسترده

* Calc
* Lotus
* Gnumetric
* Quattro pro
* ZCubes

## جستارهای وابسته
* اختراع‌ها در ایالات متحده (۱۹۴۶–۱۹۹۱)

## یادکرد ویکی‌پدیا
الگو:یادکرد-و

رده:اختراع‌های آمریکایی
رده:نرم‌افزارهای صفحه گسترده
شبگرد مصری

**شبگرد مصری**، **شبگرد دشتی** یا **شبگرد بیابانی**، پرنده‌ای از راسته شبگردسانان است. شبگرد مصری شبگردی نیمه‌کوچک است که در جنوب غربی آسیا و شمال آفریقا دیده می‌شود و در مناطق گرمسیری آفریقا زمستان‌گذرانی می‌کند. این گونه درحال حاضر با پراکنش گسترده وجود دارد و با هیچ تهدید آشکاری بجز تخریب زیستگاه مواجه نیست، بنابراین اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت وضعیت حفاظتی این گونه را به عنوان «کمترین نگرانی» طبقه‌بندی کرده است.

## ویژگی‌های ریخت‌شناختی

پرهای رنگارنگ این پرنده بسیار رنگ پریده تر از شبگرد معمولی است. نوع بالغ آن به رنگ شنی با اشکالی نوار مانند و رگه‌دار به رنگ قهوه‌ای بر روی تن خود می‌باشد. همچنین قسمت‌های سفید رنگی هم در نقاطی از بدن دیده می‌شود. این گونه کوچکتر از گونه‌های دیگر است اما نسبتاً بال و دم بلندتری نسبت به دیگر گونه‌های رایج دارد. مانند دیگر شبگردها، شبگرد مصری هم دارای بالهای بلند، پرهای نرم و فعالیت شبانه است. نر دارای لکه‌های ریز سفیدرنگ روی بال‌ها است. طول این پرنده ۲۵ سانتی‌متر و طول بال‌های آن ۵۵ سانتی‌متر است. آواز آن یک کرو-کرو-کرو تکراری و یکنواخت است که با چرخش سر پرنده به چپ و راست زیر و بم می‌شود.

## پراکندگی و زیستگاه

شبگرد مصری بومی شمال آفریقا، شبه جزیره عربستان و خاورمیانه است. پس زیستگاه این پرنده شامل افغانستان، الجزایر، بحرین، چاد، مصر، ایران، عراق، اسرائیل، اردن، قزاقستان، کویت، لیبی، مالی، موریتانی، مراکش، نیجریه، عمان، پاکستان، عربستان سعودی، سنگال، سودان جنوبی، سودان، تونس، ترکمنستان، امارات متحده عربی، ازبکستان، یمن و تاجیکستان است. این پرنده همچنین به‌طور نادر در دانمارک، آلمان، ایتالیا، مالت، سوئد و بریتانیا به تعداد محدود دیده شده است. زیستگاه معمولی آن بیابان‌هایی با چند درخت یا بوته پراکنده است. به طوری که اغلب در نزدیکی آب در مناطقی با پوشش گیاهی کم یافت می‌شوند.

## بوم‌شناسی
در طول روز، این شبگرد بی‌صدا روی زمین می‌خوابد و با کمک رنگ خاکی مانند خود در شن‌ها پنهان می‌شود. شبگرد مصری در خاک شنی به خوبی استتار می‌کند تشخیص آن در خاک دشوار است. اغلب در غروب آفتاب، با پروازی نرم و بی صدا مانند پروانه شروع به بال زدن می‌کند. این بال زدن را به‌طور عمد به نوعی انجام می‌دهد که خاکی شدن حاصل از مخفی شدنش از سر و بدنش پاک شود. در این گونه هیچ لانه ای ساخته نمی‌شود. در هنگام تخم‌گذاری دو تخم دراز و بیضوی روی زمین قرار می‌گیرند. پرنده ماده اغلب با مخفی شدن در نزدیکی تخم‌های خود از آنها محافظت می‌کند. حشرات پگاه‌رو مانند بید غذای شبگرد مصری هستند.

## پانویس
Caprimulgiformes

## منابع
* 
* برابرهای علمی از: تنوع جانوری منطقهٔ چغازنبیل

رده:پرندگان اروپا
رده:پرندگان ایران
رده:پرندگان پاکستان
رده:پرندگان توصیف‌شده در ۱۸۲۳ (میلادی)
رده:پرندگان خاورمیانه
رده:پرندگان شمال آفریقا
رده:پرندگان مرکز آسیا
رده:پرندگان مهاجر آفریقا
رده:پرندگان
رده:شبگردان
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
پگاه‌رو

[چپ|بندانگشتی|[شب‌تاب بالغ که سوسکی پگاه‌رو است.]]

**تاری‌کوشا**  یا **دوگاه‌زی**  در زیست‌شناسی، اصطلاحاً به جانورانی گفته می‌شود که اصولاً در زمان پگاه و شفق صبح‌گاهی فعال هستند.
به همین شیوه، به جانوران فعال در شب، شب‌گرد (شب‌زی)، و فعالان در روز را روزگرد (روززی) می‌نامند.

جانوران دوگاه‌زی ممکن است در شب‌های صاف مهتابی هم فعال شوند.
جانوران دوگاه‌زی به نوبۀ خود به "پگاه‌زی" (matutinal) و "شامگاه‌زی" (vespertine) تقسیم می‌شوند که دستهٔ نخست، در سپیده‌دم صبح، و دستهٔ دوم، در شامگاه فعال هستند.

الگوهای فعالیت جانداران گوناگون، در پاسخ به زمان انتخابی جانوران شکارگر تعیین می‌شود. غذایابی برخی شکارگران، در شب شدت می‌گیرد، در حالی‌که برخی دیگر، ظهرها و روزها غذایابی می‌کنند.

## جستارهای وابسته
* روزگرد
* شب‌گرد
* پگاه‌زی
* شامگاه‌زی

## پانویس
# crepuscular 
# nocturnal 
# diurnal
# matinal یا matutinal
# vespertine 
# *Photuris lucicrescens*

## منابع

* 
* بخشی از برابرهای واژه‌های علمی از: 
عطری، مرتضی، واژه‌نامه علوم زیستی، دوجلدی، همدان: اداره انتشارات دانشگاه بوعلی‌سینا، ۱۳۸۴.

رده:رفتارشناسی جانوران
رده:شب
نقل قول

**نقل قول**، **واگویه** یا **واگفت** تکرار یک عبارت به عنوان بخشی از دیگری است، به‌خصوص وقتی که عبارت گفتاورد شده مشهور باشد یا به‌صراحت با ارجاع به منبع اصلی بدان نسبت داده شده باشد، و آن را با علامت گفتاورد مشخص می‌کنند (نشان‌گذاری می‌کنند).

*[[لغت‌نامه دهخدا|لغت‌نامهٔ دهخدا]]* این تعریف را به دست داده است: «بازگفتن سخن دیگری. از قول کسی سخنی را نقل و روایت کردن.»

همچنین گفتاورد به معنای تصرف در کلمات یک جمله، ابیات یا قطعاتی از یک اثر (ادبی) است، به‌علاوه تصرف در یک مقام موسیقی یا طرحی هنرمندانه را گویند. به عبارتی دیگر، «بخش‌های قابل‌شناسایی از اثری معروف که در یک اثر نو تعبیه گردد و منشأ آن بازشناخته شود.» گفتاورد با اهداف متفاوتی مانند طنز، انتقاد، تأیید، تکریم یا تقدیس محتوا به کار گرفته می‌شود. منابع گفتاورد می‌تواند از آثار دیگران باشد.

## انواع گفتاورد
گفتاورد به دو گونه تقسیم می‌شود:
* گفتاورد مستقیم: استفاده از عین عبارت شفاهی یا کتبی شخصی دیگر. گفتاورد مستقیم همیشه با علامت گفتاورد (گیومه) انجام می‌شود و گفتاورد مستقیم بدون استفاده از علامت گفتاورد را از مصادیق سرقت ادبی و سرقت علمی محسوب کرده‌اند.
* گفتاورد غیر مستقیم: نقل دیدگاه یک شخص دیگر، با استفاده از عبارت‌هایی غیر از عبارت‌های او یا با استفاده از خلاصه‌سازی

## جستارهای وابسته
* نقل قول خارج از بطن

## منابع
* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Quotation&oldid=428786234 Quotation]، مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیای انگلیسی، برداشت‌شده در ۱۳ ژوئن ۲۰۱۱.
* *[[لغت‌نامه دهخدا|لغت‌نامهٔ دهخدا]]*

* Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus AG, 2005

## پیوند به بیرون

رده:ارتباطات انسان
رده:ارتباطات
گفتاورد
رده:نوشتن
تله‌موش

بندانگشتی|یک تله‌موش فنرخوابیده
300|بندانگشتی|موش کشته‌شده توسط یک تله‌موش
بندانگشتی|تله‌موش محفظه‌ای با طعمهٔ شکلات
|بندانگشتی|موشی که در این تله‌موش چسبی گیر افتاده بوده توانسته خود را رها کند.
بندانگشتی|دو موش با هم گیر افتاده‌اند. طعمه: (کالباس)

**تَله‌موش** ابزاری است برای به تله انداختن جوندگان کوچک به‌ویژه موشهای خانگی. این ابزار معمولاً از یک تختهٔ کوچک چوبی، یک میلهٔ مربع‌شکل، یک فنر و یک چنگک برای قرار دادن طعمه (پنیر) تشکیل شده‌است.

گونه‌های دیگر تله‌موش عبارت‌اند از محفظه‌ای و چسبی.

## جستارهای وابسته
* اختراع‌ها در ایالات متحده (۱۸۹۰–۱۹۴۵)

## منابع

Wikipedia contributors، "Mousetrap،" Wikipedia، The Free Encyclopedia، http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Mousetrap&oldid=187608855 (accessed January ۳۱، ۲۰۰۸)

رده:ابزارها
رده:اختراع‌های سده ۱۹ (میلادی)
رده:تله
رده:تله‌گذاری آفت
رده:کنترل پستانداران آفت
رده:معرفی‌شده‌های ۱۸۹۴ (میلادی)
رده:موش‌ها
رده:مهار آفت
رده:وسایل خانگی
خط‌القعر

300px|بندانگشتی|تالوگ
**ژرفگاه**، **تالوِگ** ، **خَط‌ّالقَعر** یا **خط مُنَصِّف** به خطی فرضی که از عمیق‌ترین قسمت قابل کشتیرانی رودخانه می‌گذرد و در تعیین مرز کشور ها کاربرد دارد گفته می‌شود.

ژرفگاه در دانش جغرافیا، خطی است فرضی که از به هم پیوستن ژرف‌ترین نقاط بستر یک رودخانه یا دره به دست می‌آید.

از اصلِ ژرفگاه در حقوق بین‌الملل برای تعیین مرز دقیق دو کشور در زمانی که رودخانه‌ای مرز دو کشور باشد، استفاده می‌شود. یکی از مثال‌های تاریخیِ اصل تالوِگ قرارداد الجزایر است که مرز ایران و عراق را، که تا پیش از آن در ساحل شرقی اروندرود قرار داشت، به خط تالوِگ رودخانه تغییر داد؛ رد قرارداد از سوی عراق در شش سال بعد موجب بروز طولانی‌ترین جنگ قرن بیستم شد.

در زمین‌شناسی، ژرفگاه *(trough line)* هر چین زمین‌شناسی، خط فرضی‌ ای است که پایین‌ترین نقاط آن چین را به یکدیگر پیوند می‌دهد. 

## منابع

## پیوند به بیرون
* رأی دیوان بین‌المللی دادگستری در مورد اختلاف بوتسوانا و نامیبیا در مورد جزیره کاسیکیلی

رده:آب‌شناسی
رده:جریان‌های آب
رده:جغرافیای آب
رده:حقوق بین‌الملل
رده:زمین‌چهرها
رده:زمین‌چهرهای رودخانه‌ای
رده:زمین‌شناسی
رده:ژئومورفولوژی
رده:واژه‌ها و عبارت‌های آلمانی
فشار اتمسفری

[بندانگشتی|رابطه تغییر فشار اتمسفر با ارتفاع از سطح زمین. دما برابر ۱۵ درجه سلسیوس و [رطوبت نسبی ۰٪ در نظر گرفته شده است.]]

**فشار اتمسفری**، **فشار جوّ** یا **فشار هواسپهر**  که به آن **فشار بارومتری** نیز می‌گویند، فشار داخل اتمسفر زمین می‌باشد. اتمسفر استاندارد که با نماد atm نشان داده می‌شود واحدی برای اندازه‌گیری فشار می‌باشد که برابر ۱۰۱٬۳۲۵ پاسکال، ۷۶۰ میلی‌متر جیوه، ۲۹٫۹۲۱۲ اینچ جیوه یا ۱۴٫۶۹۶ پوند بر اینچ مربع می‌باشد.

فشار اتمسفر نیرویی است که در هر نقطه برحسب وزنِ ستونی از هوا که در بالای آن نقطه وجود دارد، بر سطح وارد می‌شود. این فشار در سطح آبها و دریاهای آزاد در حدود ۱ کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع است. با افزایش ارتفاع از سطح زمین، به‌دلیل کاسته شدن ارتفاع ستون هوای قرارگرفته در بالای سطح، فشار جو کاهش می‌یابد.

توریچلی فیزیکدان ایتالیایی، نخستین کسی بود که با انجام آزمایشی ساده نشان داد که هوا فشار دارد. وی همچنین با اندازه‌گیری ارتفاع ستون جیوه توانست فشار هوا را در کنار دریا و بالای کوه حساب کند.

این فشار با فشارسنج جیوه‌ای (بارومتر جیوه‌ای) سنجیده می‌شود و واحد آن میلی‌بار است.

## جستارهای وابسته
* فیزیک
* سیالات
* هواشناسی

## منابع

* جعفری، عباس، *فرهنگ بزرگ گیتاشناسی (اصطلاحات جغرافیایی)*، تهران: انتشارات گیتاشناسی، چاپ اول، خرداد ۱۳۶۶.


رده:ترمودینامیک جوی
رده:غواصی
رده:فشار
رده:فیزیک غواصی
رده:هواشناسی
رده:اتمسفر
لیلا خالد

**لیلا خالد**  (زادهٔ ۹ آوریل ۱۹۴۴) عضو شورای مرکزی جبهه مردمی برای آزادی فلسطین و عضو فعلی شورای ملی فلسطین نهاد قانون‌گذاری سازمان آزادی‌بخش فلسطین است.

۲۰۰px|بندانگشتی|راست|لیلا خالد در سال ۱۹۷۰ پس از آزادی و بازگشت از انگلستان

## هواپیماربایی‌ها
در ۲۹ اوت سال ۱۹۶۹، خالد عضوی از گروهی بود که هواپیمای بوئینگ ۷۰۷ پرواز شمارهٔ ۸۴۰ تی‌دبلیوای که در مسیر رم به آتن در پرواز بود را ربودند و آن را در دمشق فرود آوردند. در طول این پرواز، خلبان هواپیما را مجبور کردند که از فراز حیفا بگذرد تا خالد بتواند محل تولدش را (که اجازه نداشت به آنجا بازگردد) را ببیند. با وجود انفجاری که در هواپیما رخ داد کسی در این واقعه صدمه ندید. پس از این هواپیماربایی، خالد برای مخفی‌سازی هویتش تحت چند عمل جراحی پلاستیک قرار گرفت.

در ۶ سپتامبر سال ۱۹۷۰، خالد و پاتریک آرگوئلو، از تابعین نیکاراگوئه، به ربودن پرواز شمارهٔ ۲۱۹ هواپیمایی ال‌عال که از آمستردام به مقصد نیویورک در حال پرواز بود، اقدام نمودند. این رویداد بخشی از چند هواپیماربایی هم‌زمان بود که توسط جبهه مردمی برای آزادی فلسطین برنامه‌ریزی شده بود. آرگوئلو در این هواپیماربایی کشته و خالد دستگیر شد. خلبان هواپیما را به سمت فرودگاه هیث‌رو در لندن هدایت نمود و خالد در آنجا به پلیس تحویل داده شد.

در ۱ اکتبر همان سال، دولت انگلستان خالد را در یک برنامهٔ تبادل زندانیان آزاد کرد. یک سال بعد جبهه مردمی برای آزادی فلسطین هواپیماربایی را به عنوان یک روش تاکتیکی کنار گذاشت.

در سال ۲۰۰۶، لینا مقبول فیلمساز سوئدی فلسطینی‌تبار، فیلم مستندی در مورد لیلا خالد با نام «لیلا خالد: هواپیماربا» ساخت.

## پانویس

## منابع
* مصاحبهٔ خالد با شبکه تلویزیونی الجزیره
* 

## پیوند به بیرون
* «زیبای کشنده»، گفتگوی رادیو زمانه با لینا مقبول.

خالد
خالد
خالد
رده:بی‌خدایان اهل فلسطین
رده:پناهندگان اهل فلسطین
رده:جنبش ملی‌گرای عرب
رده:چپ‌گرایان
رده:ربایندگان وسائط نقلیه
خالد
رده:زنان اهل فلسطین در سیاست
رده:زنان اهل فلسطین
رده:سوسیالیست‌های اهل فلسطین
رده:سوسیالیست‌های عرب
رده:سیاستمداران اهل فلسطین
رده:شبه‌نظامیان اهل فلسطین
رده:عرب‌ها در قیومت بریتانیا بر فلسطین
رده:مارکسیست‌های اهل فلسطین
رده:مجرمین سده ۲۰ (میلادی)
رده:ملی‌گرایان اهل فلسطین
رده:ملی‌گرایان عرب اهل فلسطین
رده:نمایندگان مجلس قانون‌گذاری فلسطین
خالد
رده:سیاستمداران سده ۲۰ (میلادی) اهل فلسطین
رده:اعضای مجلس ملی فلسطین
پاتریک آرگوئلو

**پاتریک آرگوئلو**  (با تلفظ اسپانیایی: آرگوئِیّو) یک هواپیماربا وابسته به جبهه مردمی برای آزادی فلسطین بود.

او در سال ۱۹۴۳ در آمریکا متولد شد و بعداً به تبعیت نیکاراگوئه درآمد. در ۶ سپتامبر سال ۱۹۷۰، او و لیلا خالد، به ربودن پرواز شمارهٔ ۲۱۹ هواپیمایی ال‌آل که از آمستردام به مقصد نیویورک در حال پرواز بود، اقدام نمودند. این رویداد بخشی از چند هواپیماربایی هم‌زمان بود که توسط جبهه مردمی برای آزادی فلسطین برنامه‌ریزی شده بود. آرگوئلو در این هواپیماربایی کشته شد (۱۹۷۰).

## منابع

Wikipedia contributors, "Patrick Argüello," *Wikipedia, The Free Encyclopedia,* http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Patrick_Argüello&oldid=116934855 (accessed March 27, 2007).

رده:افراد آمریکایی نیکاراگوئه‌تبار
آرگوئلو، پاتریک
رده:اهالی سان‌فرانسیسکو
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه کالیفرنیا، لس آنجلس
رده:درگذشتگان ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۴۳ (میلادی)
رده:هواپیماربایان
رده:تروریسم در نیکاراگوئه
رده:ربایندگان وسائط نقلیه
رده:اهالی آمریکا در سده ۲۰ (میلادی)
لینا مقبول

**لینا مقبول**  کارگردان سوئدی است.

پدر و مادر او فلسطینی هستند. از فیلم‌های او می‌توان به فیلم ۵۸ دقیقه‌ای «لیلا خالد: هواپیماربا» اشاره کرد. او در این فیلم زندگی اولین هواپیماربای زن را به تصویر می‌کشد.

## فیلمشناخت
* ۲۰۰۶ - «لیلا خالد: هواپیماربا»

## منبع

* 

رده:کارگردانان فیلم اهل سوئد
رده:کارگردانان زن فیلم اهل سوئد
رده:کارگردانان زن فیلم
حقیقت (ابهام‌زدایی)

**[[حقیقت]]** چیزی است که به‌طور قطع و یقین ثابت باشد و می‌تواند به موارد زیر نیز اشاره کند:
* حقیقت (فیلم ۱۹۶۰)
* حقیقت (فیلم ۱۹۶۴)
* حقیقت (فیلم ۱۹۸۸ هنگ کنگی)، ساختهٔ تیلور وانگ
* حقیقت (فیلم ۱۹۹۸ هندی)، ساختهٔ شاجی کایلاس
* حقیقت (فیلم ۱۹۹۸)
* حقیقت (فیلم ۲۰۰۳)
* حقیقت (فیلم ۲۰۰۶)
* حقیقت (فیلم ۲۰۱۵)
* حقیقت (مستند)، مجموعه‌ای مستند از مرتضی آوینی

## جستارهای وابسته
* حقیقی
دفع مضار الاغذیه

***دفع مضار الاغذیه***، کتابی‌است از محمد زکریای رازی در زمینه پزشکی. در این کتاب که از بهترین آثار رازی به شمار می‌آید، دربارهٔ شیوه‌های پیش‌گیری از ضررهای غذاها بحث شده‌است.

ابن ابی اصیبعه در کتاب *عیون الابناء فی طبقات الاطباء* خود دربارهٔ این کتاب آورده است: «این کتاب در دو مقاله است، اولی دفع و زیان غذاها و دومی در استعمال غذاها و دفع تخمه و زیان‌های آن است که رازی برای امیر ابوالعباس احمدبن علی تألیف کرده‌است.» رازی در مقدمه این کتاب می‌گوید: «می‌خواهم کتاب جامعی تألیف کنم که در آن طرق جلوگیری از ضررهایی که در نتیجه خوردن برخی خوراکی‌ها بر انسان می‌رسد، بیان شود و چون خوراک اصلی عموم نان و شراب و آب و گوشت است، بهتر است آغاز کتاب را به این موارد بپردازم.»
این کتاب دو بخش دارد که بخش اول شامل هجده فصل در باب فواید و ضررهای انواع غذاها مانند گندم و گوشت و ماهی و تخم‌مرغ است و بخش دوم که فصل نوزدهم محسوب می‌شود دربارهٔ تمایل انسان به غذا و بهداشت غذایی است. بسیاری از دانشمندان پس از رازی مانند موسی بن میمون طبیب اسرائیلی از این کتاب که شامل تجارب رازی ضمن طبابت است، بهره برده‌اند.

## پانویس

## جستارهای وابسته
* محمد زکریای رازی
* فهرست آثار محمد زکریای رازی
* فهرست شاگردان محمد زکریای رازی

## منابع
* 

رده:آثار زکریای رازی
کاسنیان

250px|بندانگشتی

**کاسنیان** یا **گل‌ستاره‌ایان**  و نیز **مرکبیان** یا **کومپوزیته** ، تیره‌ای از میناسانان (Asterales) با گل‌آذین کپه و پراکندگی گسترده در جهان است. کاسنیان گیاهانی آوندی و گلدار و دولپه‌ای هستند.

تیرهٔ **گل مینا** یا **اسطراطیقوس** یا **گل آفتابگردان** نام‌های دیگر این تیره هستند.

بسیاری از گیاهان تیره کاسنیان علفی بوده ولی تعداد قابل توجهی از آنها به صورت بوته، پیچان یا درخت هستند. گیاهان این تیره در تمام جهان پراکندگی دارند. آنها به ویژه در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری (به ویژه آمریکای مرکزی، شرق برزیل، مدیترانه، بخش لوانت خاورمیانه، جنوب آفریقا، آسیای مرکزی و جنوب غربی چین) بسیار زیاد هستند.

از گیاهان تیره کاسنی، فراورده‌هایی حاصل می‌شود که اهمیت اقتصادی دارند؛ مثل روغن‌های آشپزی، تخم آفتابگردان، کنگر فرنگی، مواد شیرین‌کننده و چای‌های گوناگون.

## گیاهان تیره کاسنیان
* بومادران
* کاسنی
* گل آفتابگردان
* باباآدم
* گندواش
* درمنه‌ها
* انجبار
* بابونه رومی

## پانویس

## منابع
* 

رده:تیره‌های میناسانان
رده:گل‌ستاره‌ایان
رده:گل‌ها
رده:گل‌ستاره‌ای‌ها
رده:جانداران موجود پدیدآمده در کامپانین
خون‌بازی (فیلم)

***خون‌بازی*** فیلمی تلخ و اجتماعی ساختهٔ رخشان بنی اعتماد و محسن عبدالوهاب محصول سال ۱۳۸۵ است.

## خلاصه فیلم
«سارا» معتاد به مواد مخدر است. آرش نامزدش که در تورنتوی کانادا درس می‌خواند از اعتیاد او بی‌خبر است. یک ماه پیش از آن که آرش برای برگزاری مراسم ازدواج به ایران بیاید سارا تصمیم می‌گیرد تا اعتیادش را ترک کند. سارا همراه مادرش عازم سفر می‌شود. تصمیمی سخت در کشاکش وسوسه و مقاومت و…

## بازیگران

## توضیحات
نام فیلم در ابتدا *سفر رؤیا* بود که با پیشنهاد باران کوثری و موافقت تهیه‌کننده و کارگردان و به دلیل تناسب بهتر با موضوع و محتوای فیلم به *خون بازی* تغییر پیدا کرد.

## جوایز
* جایزه بهترین کارگردانی؛ رخشان بنی اعتماد، محسن عبدالوهاب؛ نخستین دوره جشنواره آسیا پاسیفیک؛ استرالیا (۱۳۸۶)
* تندیس؛ بهترین کارگردانی؛ رخشان بنی اعتماد، محسن عبدالوهاب؛ یازدهمین جشن خانه سینما؛ بخش مسابقه فیلم بلند (۱۳۸۶)
* تندیس؛ بهترین بازیگر نقش اول زن؛ باران کوثری؛ یازدهمین جشن خانه سینما؛ بخش مسابقه فیلم بلند (۱۳۸۶)
* تندیس؛ بهترین صدابرداری؛ یدالله نجفی؛ یازدهمین جشن خانه سینما؛ بخش مسابقه فیلم بلند (۱۳۸۶)
* تندیس حافظ؛ بهترین فیلم؛ جهانگیر کوثری، رخشان بنی اعتماد؛ دهمین جشن دنیای تصویر؛ بخش آثار سینمایی (۱۳۸۶)
* تندیس حافظ؛ بهترین فیلمبرداری؛ محمود کلاری؛ دهمین جشن دنیای تصویر؛ بخش آثار سینمایی (۱۳۸۶)
* تندیس حافظ؛ بهترین چهره پردازی؛ مهرداد میرکیانی؛ دهمین جشن دنیای تصویر؛ بخش آثار سینمایی (۱۳۸۶)
* تندیس حافظ؛ بهترین کار صدا؛ محمدرضا دلپاک؛ دهمین جشن دنیای تصویر؛ بخش آثار سینمایی (۱۳۸۶)
* سیمرغ بلورین؛ بهترین بازیگر نقش اول زن؛ باران کوثری؛ بیست و پنجمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر؛ بخش مسابقه سینمای ایران (سودای سیمرغ) (۱۳۸۵)
* سیمرغ بلورین؛ بهترین فیلمنامه؛ فرید مصطفوی، محسن عبدالوهاب، نغمه ثمینی، رخشان بنی اعتماد؛ بیست و پنجمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر؛ بخش مسابقه سینمای ایران (سودای سیمرغ) (۱۳۸۵)
* سیمرغ بلورین؛ ویژه هنر و تجربه؛ محمود کلاری؛ بیست و پنجمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر؛ بخش مسابقه سینمای ایران (سودای سیمرغ) (۱۳۸۵)
* سیمرغ بلورین؛ بهترین چهره پردازی؛ مهرداد میر کیانی؛ بیست و پنجمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر؛ بخش مسابقه سینمای ایران (سودای سیمرغ) (۱۳۸۵)
* سیمرغ بلورین؛ بهترین تدوین؛ سپیده عبدالوهاب؛ بیست و پنجمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر؛ بخش مسابقه سینمای ایران (سودای سیمرغ) (۱۳۸۵)
* سیمرغ بلورین؛ بهترین کارگردانی؛ رخشان بنی اعتماد، محسن عبدالوهاب؛ بیست و پنجمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر؛ بخش مسابقه بین‌الملل (جام جهان‌نما) (۱۳۸۵)
* دیپلم افتخار؛ بهترین نقش آفرینی؛ باران کوثری؛ بیست و پنجمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر؛ بخش مسابقه بین‌الملل (جام جهان‌نما) (۱۳۸۵)
* تندیس؛ بهترین فیلم؛ جهانگیر کوثری، رخشان بنی اعتماد؛ دومین جشنواره فیلم شهر تهران (۱۳۸۵)

## منابع

* 
* نگاهی به فیلم خون‌بازی: مثل بازی، مثل فیلم، بی‌بی‌سی فارسی

## پیوند به بیرون

* 
* خون‌بازی در وبگاه ایران‌آکتور

رده:فیلم‌ها به زبان فارسی
رده:فیلم‌ها به کارگردانی رخشان بنی‌اعتماد
رده:فیلم‌ها به کارگردانی محسن عبدالوهاب
رده:فیلم‌های ۱۳۸۵
رده:فیلم‌های ایرانی
رده:فیلم‌های برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن
رده:فیلم‌های درباره اعتیاد به هروئین
رده:فیلم‌های درباره رابطه مادر و دختر
رده:فیلم‌های سیاه‌وسفید
رده:فیلم‌های فیلمبرداری‌شده در استان مازندران
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در تهران
کیگالی

**کیگالی** پایتخت و بزرگ‌ترین شهر کشور آفریقایی رواندا است.

## جغرافیا
شهر کیگالی با جمعیت ۸۵۱٬۰۲۴ (در سال ۲۰۰۵) در مرکز رواندا قرار گرفته و از سال استقلال رواندا یعنی سال ۱۹۶۲، پایتخت و کانون اقتصادی، فرهنگی و مواصلاتی این کشور بوده‌است. خانهٔ اصلی و دفترهای پل کاگامه، رئیس جمهور رواندا و وزارت‌خانه‌ها همگی در کیگالی قرار دارند. شهر کیگالی در شهرستان کیگالی و استان کیگالی قرار گرفته‌است.

## تاریخچه

کیگالی در سال ۱۹۰۷ یعنی در دوران چیرگی استعماری آلمان در منطقه، بنیاد شد، ولی در سال ۱۹۶۲ بود که با استقلال رواندا، کیگالی نیز به عنوان پایتخت برگزیده‌شد. پیش از ان، پایتخت سنتی در نیانزا یعنی نشیمن‌گاه شاه موامی قرار داشت در حالی‌که مقر حکومت استعماری در بوتاره واقع شده‌بود. در آغاز بوتاره (که در آن وقت آستریدا نامیده می‌شد) برای پایتخت شدن با کیگالی رقابت داشت اما به‌خاطر موقعیت مرکزی‌تر کیگالی، این شهر را به عنوان پایتخت رواندا برگزیدند . کیگالی از آن زمان رشد بسیار زیادی داشته و مهم‌ترین شهر رواندا به‌شمار می‌آید.

## منابع

* Wikipedia contributors، "Kigali،" Wikipedia، The Free Encyclopedia، http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Kigali&oldid=190043774 (accessed February ۱۹، ۲۰۰۸).

رده:کیگالی
رده:استان‌های رواندا
رده:پایتخت‌های آفریقا
رده:شهرهای دره کافتی بزرگ آفریقا
رده:شهرهای رواندا
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۰۷ (میلادی)
رده:مناطق مسکونی در رواندا
آرامگاه عطار نیشابوری

**آرامگاه عطار نیشابوری** بنایی است تاریخی که در دوره تیموری و به فرمان امیر علیشیر نوایی بر روی سنگ قبر عطار نیشابوری ساخته شد. در دوره‌های پهلوی دوم مرمت کامل و دهه ۷۰ نیز مرمت مختصر شد. این آرامگاه در بلوار شادیاخ (عرفا کنونی)، از مناطق گردشگری شهر نیشابور واقع شده است. آرامگاه کمال الملک نیز در محوطه این بنا قرار دارد. این بنا در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۷۳ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.

## دربارهٔ آرامگاه
فریدالدین عطار نیشابوری شاعر و عارف نامی ایران در حدود سال ۶۱۸ و با حملهٔ مغول به نیشابور درگذشت. آرامگاه وی در خیابان عرفان واقع در نیشابور کنونی هر ساله پذیرای علاقه‌مندان به ادب و فرهنگ ایرانی است. آرامگاه عطار از بناهای دوره امیر علیشیر نوایی است و در سده نهم هجری ساخته شده است. بنای کنونی آرامگاه دارای هشت ضلع و گنبدی کاشی کاری شده و چهار در ورودی است. در نمای بیرونی آن چهار غرفه کاشی کاری شده تعبیه شده است و در وسط بقعه، سنگ قبر عطار و یک ستون هشت ترکی به ارتفاع ۳ متر وجود دارد.

## دربارهٔ عطار

## مدفونان در محوطه آرامگاه (آرامگاه مشاهیر نیشابور)
* پرویز مشکاتیان
* فریدون گرایلی
* حسن نظریان
* کمال الملک
* یعقوب‌علی شورورزی
* محمد قاسم اخویان
* عبدالله سعیدی

## نگارخانه

پرونده:آرامگاه شیخ فرید الدین عطار نیشابوری.jpg|alt=محوطه آرامگاه در باغی محصور است.|محوطه آرامگاه در باغی محصور است.
پرونده:تندیس و مقبره عطار نیشابوری در یک قاب 01.jpg|alt=مجسمه عطار در نزدیکی آرامگاه او|مجسمه عطار در نزدیکی آرامگاه او
پرونده:Kamalolmolk & Attar Neyshabur - panoramio.jpg|آرامگاه کمال الملک و عطار
پرونده:Nishapur Farid ad-Din Attar.jpg|آرامگاه عطار
پرونده:مقبره عطار.jpg|سنگ قبر عطار نیشابوری
پرونده:Tomb of Attar e Neyshabouri 002.jpg|سنگ قبر عطار نیشابوری


## جستارهای وابسته
* آرامگاه کمال‌الملک
* آرامگاه خیام
* فهرست آثار ملی شهرستان نیشابور

## منابع

* هاشم جوادزاده، ۱۳۸۰، کتاب خراسان، ص ۱۴۱، کانون آگهی ایران نوین
* تصاویری دیدنی از آرامگاه عطار نیشابوری 

## پیوند به بیرون
* تصاویر ۳۶۰ درجه از باغ آرامگاه عطار، روز نیشابور

رده:آرامگاه‌ها در ایران
رده:آرامگاه‌ها
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان نیشابور
رده:بناهای دوره تیموریان در شهرستان نیشابور
رده:جاذبه‌های گردشگری استان خراسان رضوی
رده:زیارتگاه‌های صوفیان
رده:عطار نیشابوری
رده:مراکز تصوف
رده:معماری سده ۱۵ (میلادی)
رده:نمادهای نیشابور
رده:ساختمان‌های مذهبی دارای گنبد
رده:معماری دوره تیموریان
نالچیک

**نالچیک (نعلچیک)** (به روسی: На́льчик، به چرکسی قاباردی: Налшык) شهری است در قفقاز و پایتخت جمهوری قابارده و بالقاریه روسیه.

120px|راست|بندانگشتی|نشان شهر نالچیک.
جمعیت نالچیک در سال ۲۰۰۲ برابر با ۲۷۴٬۹۷۴ نفر سرشماری شده‌است.

اقوام محلی قبرده و بلقار در سال ۱۷۴۳ در این نقطه ساکن بوده‌اند ولی برپایی شهر جدید نالچیک به آغاز سدهٔ نوزدهم برمی‌گردد. در آن زمان یعنی سال ۱۸۱۸، افراد امپراتوری روسیه که به منطقه وارد می‌شدند دژی در این محل ساختند که در بالای نشان شهر نیز دیده می‌شود.

نام نالچیک از واژه عربی نعل و پسوند تصغیر -چیک درست شده و معنای «نعل کوچک» می‌دهد. در زبان‌های ترک‌تبار و همچنین در زبان کاباردین -چیک پسوند تصغیر است.

## منابع

Wikipedia contributors, "Nalchik," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Nalchik&oldid=117330560 (accessed January 5, 2008).

رده:سکونتگاه‌های دارای چشمه آب گرم در روسیه
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۱۸ (میلادی) در امپراتوری روسیه
رده:شهرهای افتخار نظامی
رده:شهرها و شهرک‌ها در کاباردینو-بالکاریا
رده:مراکز تقسیمات کشوری جمهوری‌های روسیه
رده:مکان‌های هولوکاست در روسیه
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۱۸ (میلادی)
مهدیه (تونس)

**مَهدیه** شهری است در تونس.

پایتخت امپراتوری فاطمی در شمال آفریقا بود. فاطمیان که دودمانی شیعه بودند شهر مهدیه را که به نام مهدی، خلیفه عبیدالله المهدی نامیده شده در سال ۹۰۹ میلادی بنیاد کردند.

اولین شهری که ساخته شد.درساحل شرقی تونس عبیدالله مهدی وقتی دولت تشکیل دادرقاده را از اغالبه گرفت وشهر جدیدی به نام مهدیه ساخت کاخ ومسجدی درآنجا ساخت روبه روی کاخ خودش کاخ پسرش القائم قرار داشت نقشه کاخ مستطیل شکل با ستون های فراواون وتقلیدی است از مسجد جامع قیروان
## منابع
The forgotten refugees

رده:بخش‌های تونس
رده:پایتخت‌های خلافت‌ها
رده:فاطمیان
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در سده ۱۰ (میلادی)
تادله

**تادله** یکی از شهرهای کشور مراکش است.

رده:تادله

رده:شهرهای مراکش
احمد چلبی

**احمد عبدالهادی چلبی**  (۳۰ اکتبر ۱۹۴۴ – ۳ نوامبر ۲۰۱۵) سیاستمدار عراقی و دبیر کل کنگره ملی عراق بود که متشکل از چند گروه سیاسی است. پیش از حمله آمریکا و متحدانش به عراق، او یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های مخالف صدام حسین به شمار می‌رفت.

## زندگی
چلبی در سال ۱۹۴۴ در یک خانواده شیعه در کاظمین زاده شد. پدر و پدر بزرگ چلبی در رژیم پادشاهی سابق تا کودتای عبدالکریم قاسم علاوه بر شغل در حکومت در کار بانک و دلالی مشغول بودند.

چلبی در سال ۱۹۵۶ عراق را به همراه خانواده اش ترک کرد و بیشتر زندگی خود را در آمریکا و بریتانیا گذراند. او در میانهٔ دهه ۱۹۶۰، با ویتفیلد دیفی، در مؤسسه فناوری ماساچوست همکاری کرد و لیسانس ریاضیات خود را از آنجا گرفت. او در سال ۱۹۶۹، پی‌اچ‌دی ریاضیات خود را از دانشگاه شیکاگو را تحت سرپرستی جرج گلاوبرمن دریافت کرد، و پس از آن استاد دانشگاه آمریکایی بیروت شد. او بین ۱۹۷۳ و ۱۹۸۰ مقالات متعددی در زمینهٔ جبر مجرد منتشر کرد. عدد اردوش او ۶ بود.

او در ۱۹۷۱ با لیلا عسران دختر عادل عسیران سیاستمدار لبنانی ازدواج کرد و چهار فرزند داشت.

چلبی که او را احمد نیز می‌نامند پس از ترک عراق تا سقوط رژیم صدام و آزادی عراق به کشور بازنگشت. چلبی از دانشگاه آمریکایی بیروت در سال ۱۹۷۷ در رشته ریاضی فارغ‌التحصیل شد. وی با سازمان‌های امنیتی آمریکا همکاری می کرد. از راه این سازمان بود که به نمایندگان دو مجلس آمریکا معرفی شد تا از سوی آن‌ها پشتیبانی شود. اما بعداً مشخص شد وی هم‌زمان برای سازمان اطلاعات ایران نیز کار می‌کرده‌است.

احمد چلبی، در پی حمله قلبی در ۳ نوامبر ۲۰۱۵ (۱۲ آبان ۱۳۹۴) در سن ۷۱ سالگی در بغداد درگذشت.

## منابع

* [//ar.wikipedia.org/w/index.php?title=أحمد_الجلبی&oldid=1479818 أحمد الجلبی،" ویکیبیدیا، الموسوعة الحرة (accessed مارس ۷، ۲۰۰۸)]

## پیوند به داخل
* فهرست مشاهیر عراق

رده:اهالی کاظمین
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه آمریکایی بیروت
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه شیکاگو
رده:دانش‌آموختگان مؤسسه فناوری ماساچوست
رده:درگذشتگان ۲۰۱۵ (میلادی)
رده:ریاضی‌دانان اهل عراق
رده:زادگان ۱۹۴۴ (میلادی)
رده:سیاستمداران کنگره ملی عراق
رده:سیاست‌مداران اهل عراق
رده:شیعیان اهل عراق
رده:عراقی‌های سده ۲۰ (میلادی)
رده:عراقی‌های سده ۲۱ (میلادی)
رده:کارآفرینان اهل عراق
رده:مخالفان اهل عراق
رده:نجات‌یافتگان از ترور
رده:نخست‌وزیران عراق
رده:وزیران دولت عراق
رده:وزیران نفت عراق
رده:زادگان ۱۹۴۵ (میلادی)
ناجی صبری

بندانگشتی|صفحه اول روزنامه «بغداد آبزرور» به سردبیری ناجی الحدیثی (ناجی صبری)
**ناجی صبری احمد الحدیثی**  آخرین وزیر امور خارجه در زمان حکومت حزب بعث در عراق بود .

وی هم‌اکنون در قطر مشغول به تدریس خبرنگاری است .

## منابع

* ویکی‌پدیایی انگلیسی

## پیوند به داخل
* فهرست مشاهیر عراق

رده:استادان دانشگاه اهل عراق
رده:استادان دانشگاه بغداد
رده:افراد زنده
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه بغداد
رده:زادگان ۱۹۵۱ (میلادی)
رده:سفیران عراق در اتریش
رده:سیاستمداران حزب بعث (عراق)
رده:عراقی‌های سده ۲۰ (میلادی)
رده:عراقی‌های سده ۲۱ (میلادی)
رده:وزیران دولت عراق
رده:وزیران امور خارجه عراق
جورج بنسون

**جرج بنسن**  زادهٔ ۲۲ مارس ۱۹۴۳ در پنسیلوانیا، آهنگساز و یکی از نوازندگان نامدار گیتار در سبک جاز نرم است. بنسون تابع سبک آهنگسازی دانی هاثوی است.

ساز جرج بنسن گیتار آکوستیک الکتریک پیکاپ دار است. امضای (تضمین)این نوازندهٔ بزرگ روی سه گیتار ساخت کمپانی آیبانز به نام‌های gb۲۰۰ gb۱۰ gb۵ وجود دارد. وی تا کنون برنده جایزه گرمی نیز بوده‌است.

## پانویس

رده:آهنگسازان جاز اهل ایالات متحده آمریکا
رده:آهنگسازان جاز مرد
رده:آهنگسازان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:آهنگ‌سازان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:افراد آفریقایی-آمریکایی سده ۲۰ (میلادی)
رده:افراد زنده
رده:اهالی انگلوود، نیوجرسی
رده:برندگان جایزه گرمی
رده:پیاده‌روی مشاهیر هالیوود
رده:ترانه‌پردازان آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:ترانه‌پردازان اهل آریزونا
رده:ترانه‌پردازان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:ترانه‌پردازان اهل پنسیلوانیا
رده:خوانندگان آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان اهل آریزونا
رده:خوانندگان اهل پنسیلوانیا
رده:خوانندگان جاز اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خواننده-ترانه‌پردازان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خواننده-ترانه‌پردازان اهل پنسیلوانیا
رده:خواننده-ترانه‌پردازان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:زادگان ۱۹۴۳ (میلادی)
رده:شاهدان یهوه اهل ایالات متحده آمریکا
رده:گیتارنوازان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:موسیقی‌دانان اهل پیتسبرگ
رده:موسیقی‌دانان اهل فینیکس، آریزونا
رده:موسیقی‌دانان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:موسیقی‌دانان مرد سده ۲۰ (میلادی)
رده:موسیقی‌دانان مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:موسیقی‌دانان مرد سده ۲۱ (میلادی)
رده:نوازندگان گیتار آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نوازندگان گیتار اهل آریزونا
رده:نوازندگان گیتار اهل پنسیلوانیا
رده:نوازندگان گیتار جاز اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نوازندگان گیتار جز آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نوازندگان گیتار جز نرم
رده:نوازندگان گیتار ریتم اند بلوز اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نوازندگان گیتار سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نوازندگان گیتار سده ۲۰ (میلادی)
رده:نوازندگان گیتار سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نوازندگان گیتار سده ۲۱ (میلادی)
رده:نوازندگان گیتار فانک اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نوازندگان گیتار لید
رده:هنرمندان پرستیژ رکوردز
رده:هنرمندان کلمبیا رکوردز
رده:هنرمندان وارنر رکوردز
رده:هنرمندان ورو رکوردز
رده:خوانندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:گیتارنوازان جاز فیوژن
نر (جنس)

[بندانگشتی|نماد خدای رومی [مارس (اسطوره‌شناسی)|مارس (خدای جنگ) معمولاً برای نمایش جنس نر به کار می‌رود. این همچنین برای سیاره مارس (بهرام، مریخ) می‌ایستد و نماد کیمیاگری برای آهن است.]]

**نَر** (♂)  یا گاهی مذکر، آن جنس فیزیولوژیک یک سازواره است که گامت شناخته‌شده به اِسپِرم را فرمی‌آورد. یک گامت نر می‌تواند با یک گامت مادهٔ بزرگ‌تر یا اُووم، در فراروند بارورش ملحق و یکی شود. یک نر نمی‌تواند بدون دسترسی به دست‌کم یک اووم از یک ماده جنسیگانه بازفرآورد، ولی برخی سازواره‌ها می‌توانند هردوی جنسیگانه و آجنسیگانه بازبیافریند. بیشتر ممال‌های نر، شامل انسان‌های نر، یک فام‌تن Y دارند، که برای فرآورش مقدارهای بزرگ‌تر تستوسترون برای توسعهٔ اندام‌های بازفرآورندهٔ نر کد می‌کند. همهٔ گونه‌ها یک راژمان جنس-نام‌گذاری مشترک به اشتراک نمی‌گذارند. در بیشتر جانوران، شامل انسان‌ها، جنس ژنیکانه تعیین‌شده است؛ هرچند گونه‌هایی همچون شپش زبان‌خوار جنس را وابسته بر شمار ماده‌های حاضر در نزدیکی تغییر می‌دهند. نر می‌تواند همچنین برای بازبرد به جنسیت به کار برود.

در بیشتر جانداران به‌خصوص موجودات فرگشته، دو جنسیت اصلی دیده می‌شود: نر و ماده.
وظیفه جنس نر معمولاً بارورسازی جنس ماده است و جنس ماده نیز وظیفهٔ زایش را بر عهده دارد.

## ریشه‌شناسی
واژه عربی **مُذَکَّر** از ریشه ذَکَر (ḏakar) گرفته شده که به معنای (آلت تناسلی مرد، آلت تناسلی نر، آلت مردی، آلت جنسی، فالوس، نراندامه، کیر، نره) که خود هم‌ریشه است با عبری זָכָר (zachár) که احتمالاً از ریشه ایرانی کیر (kêr) گرفته شده است.

واژه فارسی **نَر** از پارسی میانی *nar* و اوستایی *nairya* (به معنای مرد، مردانه) که هم‌ریشه است با سانسکریت *nara* (به معنای انسان یا حیوان نر) و احتمالاً از ریشه زبان نیاهندواروپایی *h₂nḗr (به معناهای مرد، توان، نیرو، نر، زور، انرژی حیاتی) گرفته شده است*.*

## جستارهای وابسته
* ماده
* مرد
* زن
* نرینگی
* شاه نر

## منابع

رده:پسران
رده:اصطلاحات برای مردان
رده:جنسیت
رده:مردان
رده:جنس (زیست‌شناسی)
مجرد

**تجرد**، **مجرد** یا **تَک** یا گاهی **سینگِل**  در لغت به معنی تنها و بی‌همسر است. در اصطلاح به مرد یا زنی که به هر دلیلی ازدواج نکرده‌است، یا فردی که پس از ازدواج از همسرش جدا شده باشد، گفته می‌شود. همچنین در زبان عامیانه، برای کسانی که در هیچ نوع روابط عاشقانه جدی، ازجمله قرار ملاقات‌های طولانی مدت نیستند، نیز به کار می‌رود.

## عوامل تأثیر گذار بر تجرد

مشکلات ازدواج، افزایش سن ازدواج و افزایش میزان طلاق و نیازهای مالی از عواملی است که تعداد افراد مجرد را در یک جامعه افزایش می‌دهد.

افراد ممکن است به علت‌های مختلفی مجرد بمانند که برخی از آن‌ها شامل:
* فشار مالی
* سلامت روان آن ها
* فرد مجرد به دنبال پیشرفت تحصیلی یا شغلی باشد.
* کمبود شریک مناسب و دارای شرایط
* تغییر در درک ضرورت ازدواج
* اجرا کردن دستورهای مذهبی که به آن‌ها اجازه ازدواج نمی‌دهد. 
* فرد مجرد ممکن است علاقه ای به ازدواج، مشارکت در خانه یا انواع دیگر روابط متعهدانه را نداشته باشد.
* داشتن تجربه‌های آسیب زا مثل خشونت خانگی، خانواده ناکارآمد، تجاوز جنسی یا تعرض جنسی
* افزایش روابطی مثل هم باشی و غیره

برخی افراد تنهایی و عزلت را فرصت می‌دانند و از آن استقبال می‌کنند. برخی افراد به انتخاب خودشان مجرد می‌مانند. علاوه بر انتخاب مجرد بودن به عنوان گزینهٔ ترجیحی، برخی افراد نیز هستند که به دلایل شرعی ازدواج نمی‌کنند. عبارتند از:
* فرهنگ‌های مسیحی کاتولیک، ارتدوکس شرقی و یهودیت
* سنت‌های خاص صومعه‌های بودایی

## جستارهای وابسته
* اتحاد مدنی
* حقوق دگرباشان در ایران
* دین و همجنس‌گرایی

## منابع

رده:۱ (عدد)
رده:اصطلاحات جامعه‌شناسی
رده:خانواده
رده:سبک زندگی
رده:نام‌های قومی-فرهنگی
*
بیوه

**بیوه** به زن یا مردی گفته می‌شود که همسرش درگذشته‌است. به فردی که شوهرش درگذشته باشد، شوهرمرده و به فردی که زنش درگذشته باشد، زن‌مرده می‌گویند.

رفتار با زنان و مردان بیوه در سراسر جهان متفاوت است؛ مثلاً در بسیاری از جوامع روستایی و عشایری ایران، ازدواجی اجباری رسم بوده‌است که اگر شوهر یک زن بمیرد، برادرشوهرش یک سال زمان دارد تا با او ازدواج کند؛ اگر برادرشوهر از بیوه‌زن خواستگاری نکند، بیوه‌زن دیگر ازدواج نخواهد کرد و فرزندان نابالغش هم از او گرفته خواهد شد، مگر این‌که خواستگار داشته باشد. یا رسم دیگر این‌که شوهر می‌توانسته هنگام مرگ دربارهٔ ازدواج دوبارهٔ زن وصیت کند.

## جستارهای وابسته
* یتیم
* ازدواج مجدد
* ساتی (رسم)

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:بیوگی
مازورکا

راست|بندانگشتی|352x352پیکسل|; 1845

## قوانین
*مازورکا ( mazurka )رقصی است لهستانی در ۴/۳ یا به وزن سه تایی با حرکتی معتدل و ملایم که غالباً ضرب دوم و سوم آن آکسانی قوی به خود می گیرد.*

*به عبارت دیگر ضرب سوم مازورکا بر خلاف قاعده کلی تئوریک و میزان های ۴/۳ سه ضربی که ضرب نیمه قوی است، به ضرب قوی بدل می شود آن هم توسط آکسان یا تشدیدی که روی ضرب سوم می گذارند. بافت ساختمانی یا شمای مازورکا از جهت ریتم و جمله بندی تجزیه می شود به بخش هایی که هر یک شامل هشت ضرب است.*

مازورکا همیشه دارای یک جفت نت هشتم سه گانه، تریل، نقطه‌دار (تار) یا یک جفت نت هشتم معمولی قبل از دو ربع (قلاب بافی) است. 

در قرن نوزدهم، این فرم در بسیاری از سالن های رقص در مناطق مختلف اروپا رایج شد. "مازورکا" لهستانی 

است 

### هنرمندان مازورکا
این رقص که از قرن شانزدهم شناخته شده بود، بعد وارد موسیقی علمی شد. آهنگسازان کلاسیک بسیاری مازورکاهای متعددی نوشته اند اما مازورکاهای فردریک شوپن آهنگساز لهستانی برای پیانو سولو برجسته ترین و مشهورترین نوع این فرم موسیقی است. 

از مازورکاهای دیگر می توان به دو مازورکای هنریک ویناوسکی برای ویلن و پیانو نام برد

### مازورکا شوپن از لحاظ ریتم
تمام مازورکاهای شوپن ریتم های ساده سه ضربی دارند که غالبا" هم از نت های سیاه تشکیل شده اند اما نوع ملودی، نحوه اجرا و نوانسهای موجود در قطعات، تفاوت فاحشی میان این فرم با والس بوجود می آورد.

بنابراین دقیقا" با گوش کردن و نگاه کردن به این  موسیقی شما متوجه می شوید که با موتیف های اول و دوم آهنگساز سعی دارد مطلبی را مشخص کند و در موتیف سوم و چهارم شروع به شرح دادن آن میکند. 

بخصوص موتیف چهارم که حالت نتیجه گیری را در انسان القا میکند.[بندانگشتی|300px|بخشی از [نت مازورکا.]]

### چندین آهنگساز دیگر

چندین آهنگساز کلاسیک مازورکا نوشته‌اند که معروف‌ترین آنها 59 آهنگساز فردریک شوپن برای پیانو سولو است. در سال 1825 ماریا شیمانوفسکا بزرگترین مجموعه مازورکای پیانو را نوشت که قبل از شوپن منتشر شد. هنریک وینیاوسکی همچنین دو قطعه برای ویولن با پیانو نوشت («اوبرتاس» محبوب، اپ. 19)، جولیان کوکران مجموعه‌ای از پنج مازورکا برای پیانو و ارکستر تک‌نوازی ساخت و در دهه 1920، کارول شیمانوفسکی مجموعه‌ای از بیست تا برای پیانو و در سال 1934 کار آهنگسازی خود را با یک جفت آخر به پایان رساند. الکساندر اسکریابین که در ابتدا از پیروان شوپن آگاه بود، 24 مازورکا نوشت.
## منابع
*

* *فرهنگ جامع اصطلاحات موسیقی*

رده:مازورکا
رده:رقص‌های اروپایی
رده:رقص‌های ایرلند
رده:رقص‌های لهستان
رده:رقص‌های لهستانی
رده:رقص‌های محلی ایرلند
رده:فرم‌های رقص در موسیقی کلاسیک
رده:موسیقی ایرلند
الابدال

**کتاب ابدال** یا کتاب الابدال الادویه، کتابی مختصر از محمد زکریای رازی در زمینه داروشناسی است. 

در گذشته به دلیل محدود بودن داروها، جانشینی دارو بسیار مهم بوده است و رازی از این‌رو جانشین داروها را برای آن‌گاه که دارویی در محلی پیدا نشود، در این کتاب آورده‌است.
رازی در مقدمه کتاب می‌گوید: «موضوع ابدال داروها در پزشکی امری مهم می‌باشد و کتاب‌هایی که در این باب تالیف شده مطالعه و مرور کردم اما عموماً ترتیب صحیح نداشتند.»  رازی در این کتاب ضمن بیان تجربیات خود، گفته‌های ابن‌ماسویه که از داروسازان بیمارستان جندی‌شاپور بوده و حنین‌بن اسحاق و جالینوس را آورده‌است.این کتاب در سال 1391 تحت عنوان «داروهای جایگزین‌» ترجمه و منتشر شد . در کتاب مذکور مترجم نخست مقدمه ای در باره کتاب و نسخه های خطی آن آورده است. در فصل اول ترجمه فارسی و در فصل دوم متن عربی کتاب ابدال و در پایان شرح نام داروها آمده است.
## پانویس

## منبع
* 
*. کتاب داروهای جایگزین ترجمه رساله ابدال الادویه تالیف محمد بن زکریای رازی ، ترجمه دکتر احسان مقدس، چاپ اول ، آذرماه 1391 ، انتشارات نیلوبرگ ، تهران.

رده:آثار زکریای رازی
جنگل آسفالت (آلبوم)

***جنگل آسفالت*** نخستین آلبوم رپر ایرانی هیچ‌کس است که در ۹ مهر ۱۳۸۵ منتشر شد. همکاران او در ساخت این آلبوم، مهدیار آقاجانی به‌عنوان آهنگساز و ریویل و بیداد به‌عنوان خواننده مهمان هستند.

## ترانه‌های آلبوم

;خرده نوشته‌ها
* در آهنگ «اون منم» از یکی از آهنگ‌های گوگوش به نام «اون منم» استفاده‌شده‌است.

## حواشی
انتشار این آلبوم سر و صدای بسیاری را به پا کرد. سروش لشکری که نتوانسته بود برای پخش آلبوم خود از وزارت ارشاد مجوز بگیرد، به پخش «غیرمجاز و زیرزمینی» آلبوم پرداخت.

پس از پخش این آلبوم، نام هیچ‌کس، بیش از گذشته، در موسیقی رپ مطرح شد.

آهنگ‌هایی با موضوعات اجتماعی و سیاسی چیزی نبود که در آن زمان، مجوز برایش صادر شود. در زمان عرضه این آلبوم خود شخص سروش لشکری اقدام به پخش مویرگی سی‌دی‌های این آلبوم به دست مشتری‌ها نمود، نیروی انتظامی ایران تلاش کرد تا از فروش این آلبوم جلوگیری کند اما با وجود تلاش‌های زیاد، نتوانست. علاوه بر آن بسیاری از وب‌سایت‌ها این آلبوم را برای دانلود، قرار داده بودند، و می‌توان گفت که پس از پخش این مجموعه، وب‌سایت‌های پخش آهنگ امروزی در موسیقی ایران شکل گرفتند.

*جنگل آسفالت* نخستین آلبوم رپ فارسی بود که توانست در وبگاه آی تیونز برای فروش، قرار بگیرد. هیچ‌کس در تابستان ۱۴۰۰ (۲۰۲۱)، موفق شد کاور آلبوم *جنگل آسفالت* را که به صورت اِن‌اِف‌تی (NFT) منتشر کرده بود در مزایده‌ای به قیمت ۱۹۰ اتریوم به فروش برساند.

## نماهنگ
از آلبوم جنگل آسفالت، آهنگ «اختلاف»، به صورت تصویری نیز پخش شد. همان‌طور که آهنگ دارای موضوع اجتماعی بود، در ویدئو نیز به این موضوع توجه شده بود، البته باید دانست که این تک آهنگ از آلبوم، برای فیلم کسی از گربه‌های ایرانی خبر نداره ساخته بهمن قبادی، ضبط شده بود. این ویدئو نخستین نماهنگ، از یک خوانندهٔ رپ ایرانی در کشور ایران بود که بازتاب‌های گسترده‌ای هم در سطح کشور و هم در سطح جهانی داشت.

## منابع

## پیوند به بیرون
* جنگل آسفالت در آی‌تیونز
* هیچ‌کس در سال نو فاز می‌گیرد
* آسفالت داغ هیچ‌کس
* روز هفتم

رده:آلبوم‌های موسیقی سیاسی
رده:آلبوم‌های نخست ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:آلبوم‌های هیچ‌کس (خواننده)
اسکناس پنجاه هزار ریالی

**اسکناس پنجاه هزار ریالی** یا ۵۰۰۰ تومانی یکی از اسکناس‌های رایج در جمهوری اسلامی ایران است. این اسکناس از روز دوشنبه ۲۱ اسفند ۱۳۸۵ در بانک‌های ایران توزیع شد.

## مشخصات
رنگ اسکناس: نارنجی، سبز و بنفشابعاد اسکناس ۷۹ در ۱۶۹ میلی متر.

### مشخصات روی اسکناس
تصویر آیت‌الله خمینی در سمت راست با چاپ برجسته. طرح سه بعدی تصویر آیت‌الله خمینی عیناً در سمت چپ و در خمیره کاغذ "واترمارک" و چاپ شده‌است و در زیر آن عدد ۵۰۰۰۰ به صورت روشن که در مقابل نور از دو طرف اسکناس قابل رویت است. نخ امنیتی پنجره‌ای از نوع هولوگرافی با عرض دو و نیم میلی‌متر با آرم بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران که تغییر رنگی در سطوح طرح درج شده بر روی آن با مقدار کمی تغییر زاویه تابش نور قابل مشاهده خواهد بود. همچنین درج نوشته بی رنگ ۵۰۰۰۰ در متن آن که در مقابل تابش نور به سهولت قابل رویت است. طرح مخفی در قسمت کتیبه پایین سمت چپ تصویر آیت‌الله خمینی که با نوشته حروف انگلیسی پنجاه هزار ریال  با تغییر زاویه دید از روبرو مشخص خواهد شد و همچنین در طرح کتیبه مجاور تصویر در سمت راست تصویر عدد ۵۰۰۰۰ به صورت عمودی درج شده‌است که این عدد از جهت عرضی به سهولت قابل رویت می‌باشد . برای مشاهده این موارد می بایست اسکناس را به صورت خوابیده در کف دست و در مقابل تابش نور نه چندان زیاد در راستای دید چشم قرار داد. سمت چپ و پایین، سه نقطه برجسته "دو نقطه با هم در داخل یک کادر و یک نقطه به تنهایی در داخل یک کادر" به صورت عمودی برای سهولت شناسایی این اسکناس توسط نابینایان در نظر گرفته شده‌است. سمت چپ و پایین "در سمت راست علامت مخصوص نابینایان" بخشی از مبلغ اسمی اسکناس به صورت انگلیسی "50000" ریال چاپ شده که با چاپ قسمت مکمل آن در پشت اسکناس در مقابل نور قابل رویت است.

### مشخصات پشت اسکناس
طرح پشت این اسکناس نقشه ایران با تأکید بر نام خلیج فارس به انگلیسی در پایین آن است و در گوشه نقشه ایران نماد انرژی هسته‌ای به چشم می‌خورد که در آن یکی از احادیث پیامبر اسلام به زبان فارسی و با خط شکسته نستعلیق بدین مضمون چاپ شده‌است:. **دانش اگر در ثریا هم باشد مردانی از سرزمین پارس بر آن دست خواهند یافت.** 

## جستارهای وابسته
* اسکناس پنج هزار ریالی
* اسکناس ده هزار ریالی
* اسکناس بیست هزار ریالی
* اسکناس صد هزار ریالی

## منابع

رده:اسکناس‌ها
رده:اسکناس‌ها در ایران
رده:اسکناس‌های ریالی ایران
رده:یکای پول ایران
رده:یکای پول معرفی‌شده در ۲۰۰۷ (میلادی)