۶۱۶ (میلادی)

**۶۱۶ (میلادی)** ششصد  و شانزدهمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس
* جنگ ایران و روم شرقی (۶۰۲–۶۲۸): یهودیان اورشلیم کنترل کامل شهر را به دست می‌گیرند؛ بخش عمده‌ای از یهودیه و جلیل به یک استان یهودی خودمختار در امپراتوری ایران تبدیل می‌شود. معبد یهودیان توسط نحمیا بن هوشیل (رهبر تبعیدی اورشلیم) بازسازی می‌شود و او یک کاهن اعظم تأسیس می‌کند.
* ارتش ایران به فرماندهی شاهین بهمن زادگان، شهر ساردیس، از جمله کنیسه آن را ویران می‌کند. اهمیت آن به دلیل بزرگراهی است که از داخل شهر به سواحل دریای اژه منتهی می‌شود. شاهین از طریق آناتولی پیشروی می‌کند و بارها بیزانسی‌ها را شکست می‌دهد.

#### اروپا

* آدالالد، ۱۴ ساله، جانشین پدرش آگیلوف به عنوان پادشاه لومبارد ایتالیا می‌شود. او تحت فرمان مادرش تئودلیندا به عنوان نایب‌السلطنه سلطنت می‌کند. پادشاهی لومبارد به تدریج شروع به گرویدن به کاتولیک می‌کند و با فرماندار کل امپراتوری بیزانس صلح برقرار می‌کند.
* پادشاه سیزبوت در شورای تولدو دستور می‌دهد که یهودیان به مسیحیت روی آورند. کودکان از والدینشان جدا شده و به صومعه‌ها سپرده می‌شوند، جایی که آنها در پادشاهی ویزیگوت‌ها تعلیمات بشارت را می‌آموزند.

#### بریتانیا

* پادشاه رادوالد از آنگلیای شرقی، نورثامبریا (شمال انگلستان) را در نبرد رودخانه آیدل فتح می‌کند. پادشاه اتلفریت در طول نبرد کشته می‌شود و فرزندانش مجبور به فرار به شمال می‌شوند. وارث او، شاهزاده ایانفریث (26 ساله)، به خانواده مادرش، احتمالاً در گودودین (اسکاتلند امروزی)، پناه می‌برد و به شمال، به پیکتلند، نقل مکان می‌کند. شاهزاده‌های اسوالد (12 ساله)، اسویو (4 ساله) و دیگران به دربار شاه ایوخاید بوید از دال ریاتا فرار می‌کنند، جایی که توسط راهبان ایونا به مسیحیت گرویده می‌شوند. 
* ردوالد، ادوین را به عنوان پادشاه نورثامبریا منصوب کرد و عملاً او را به عنوان برتوالدا تأیید نمود. او قدرت را در زادگاهش دیرا و برنیسیه به دست گرفت. سلطنت او نشانگر تسلط نورثامبریا به عنوان ایالت پیشرو آنگلوساکسون در جزایر بریتانیا بود.
* ۲۴ فوریه - اتلبرت، اولین پادشاه مسیحی آنگلوساکسون، پس از ۲۶ سال سلطنت در کنت درگذشت. پسر بت‌پرستش، ایدبالد، جانشین او شد که طبق رسم پیش از مسیحیت، فوراً با نامادری‌اش اما ازدواج کرد.
* شاه سیبرت از اسکس پس از ۱۲ سال سلطنت درگذشت و پسرش سکسرد جانشین او شد. او به همراه دو برادرش، سوارد و سیگبرت، حکومت کردند؛ آنها مبلغان مسیحی را بیرون راندند و به بت‌پرستی بازگشتند.
* نبرد چستر (ولزی باستان: Guaith Caer Legion؛ ولزی: Brwydr Caer)، که ولز (غربی) را از ولز «شمالی» کامبریا جدا می‌کند - که نشانگر تشکیل ولز است - درگرفت (تاریخ تقریبی).
* کادفان آپ یاگو جانشین پدرش یاگو آپ بلی، به عنوان پادشاه گوینِد (ولز) شد (تاریخ تقریبی).

### بر اساس موضوع

#### دین

* ملیتوس، اسقف لندن، توسط سکسرد و برادران بت‌پرستش (سوارد و سیگبرت) تبعید می‌شود. او مجبور به پناه بردن به گل می‌شود و سال بعد به انگلستان بازمی‌گردد.
* طایفه‌های قریش برای اعمال فشار بر پیروان مسلمان و موعظه‌های اسلامی او، شروع به تحریم حضرت محمد و بنی‌هاشم می‌کنند.
* زیارتگاهی در محل کلیسای وست‌مینستر آینده (لندن) تأسیس می‌شود (تاریخ تقریبی).

## زادگان

* ۲۸ سپتامبر - جوانشیر، پادشاه آلبانی قفقاز (درگذشته ۶۸۰)
* گریمولد مهتر، شهردار کاخ اوسترازیا (درگذشته ۶۵۷)

## درگذشتگان

* ۲۴ فوریه - اتلبرت، پادشاه (برتوالدا) کنت 
* اتلفریت، پادشاه نورثومبریا (تاریخ تقریبی)
* آگیلوف، پادشاه لومباردها (تاریخ تقریبی)
* آناستاسیوس، پاتریارک قبطی اسکندریه
* گوندوآلد، نجیب‌زاده باواریایی
* ایاگو آپ بلی، پادشاه گوینِد (تاریخ تقریبی)
* یوحنای مهربان، پاتریارک اسکندریه
* نِختان دوم، پادشاه پیکت‌ها (تاریخ تقریبی)
* شابرت، پادشاه اسکس (تاریخ تقریبی)
* سِکوندس نون، راهب لومباردی
* سلِف آپ سینان، پادشاه پویس
* یون ته‌جو، نخست‌وزیر گوگوریو (تاریخ تقریبی)
* یوان هومو، ملکه ژو شمالی
* یوون شو، ژنرال سلسله سوئی

## منابع
رده:۶۱۶ (میلادی)