رئوس مطالب یهودیت

دین, فلسفه و طریقت قوم یهود بر پایۀ قوانین عتیق موسی می‌باشد.

## تاریخ یهودیت
* خاست‌گاه یهودیت
* تاریخ یهود
### دوره پیش پادشاهی
* تاریخ قوم اسرائیل &ndash; قوم بنی‌اسرائیل از بازماندگان قبایلی هستند که ابتدا در حدود ۴۰۰۰ سال پیش در جنوب بین‌النهرین ساکن بوده‌اند، بعد به سرزمین کنعانیان(فنیقیهای‌ها)و سپس به مصر مهاجرت کرده‌اند.
* اسطوره اوگاریتی &ndash; منطقه شرق مدیترانه توسط مردمانی محل سکونت شد. ایشان زمینشان را *کانانائوم* نام گرفت.
* ادیان سامی باستانی &ndash; واژه دین‌های سامی باستان٬ شامل ادیان چندخدایی مردم سامی زبان شرق نزدیک و شمال شرقی آفریقا می‌شود.

### دوره سلطنت
#### پادشاهی متحده
* هیکل سلیمان &ndash; پرستش‌گاه اورشلیم بر اساس کتاب مقدس اولین معبد باستانی یهود بوده که در اورشلیم و یر روی تپه صهیون قرار داشته‌است تا زمانی که در سال ۵۸۷ قبل از میلاد توسط بخت النصر بابلی تخریب می‌شود.
* الوهیم &ndash; نام مفرد و جمع که در عبری باستان و مدرن معنی *خدا* یا *خدایان* می‌دهد.
* بعل &ndash; واژه سامی بمعنای سرور و آقا که در شرق مدیترانه باستان نام خدایان محافظ شهرها بود.
* طالوت &ndash; اولین پادشاه پادشاهی متحد اسرائیل بود.
* داوود &ndash; دومین شاه یهود.
* سلیمان &ndash; آخرین شاه پادشاهی متحد.

#### سلطنت داوود

##### پادشاهی یهودا
پادشاهی یهودا
###### شاهان یهودا
* رحبعام
* آسا
* اهاز
* حزقیا
* منسه
* آمون
* صادقیا

###### حوادث پادشاهی یهودا
* اسیران یهودی در بابل &ndash;
* ارمیا (پیامبر)

##### پادشاهی اسرائیل
###### شاهان اسرائیل
* یربعام
* ناداب
* بعشا
* الاک
* عمری
* ذکریای اسرائیل
* شالوم
* حوشع

###### حوادث پادشاهی اسرائیل
* اسارت اسرائیل به وسیله آشوریان &ndash; ۷۲۰ پ م

### بازگشت از اسارت
* عزرا
* نحمیا

### گسترش یهودیت قانون‌دار
:*[[یهودیت خاخامی]]*
دیگر: تنائیم, آمورائیم, تلمود و مبدا مسیحیت
* اسیران یهودی در بابل
* اورشلیم
** پرستش‌گاه اورشلیم
** اورشلیم در یهودیت
* هیرود بزرگ
* سنهدرین
* فریسیان
* صدوقیان
* اسنی‌ها
* نخستین نبرد یهودیان با روم
* شورش بارکوخبا
* تاریخ یهودیت و مسلمانان
* ساباتیان
* هاسکالا
* رهایی قوم یهود
* هولوکاست
* علیا (صهیونیسم)
* تاریخ صهیونیزم
* تاریخ اسرائیل
* سرزمین اسرائیل
* جنبش بعل تشووه

## شاخه‌ها و تقسیمات
* یهودیت
* یهودیت خاخامی
** فریسیان
* صدوقیان
* یهودیت ارتودوکس
** حریدی
*** یهودیت حسیدی
*** ناتوری کارتا
** صهیونیزم مذهبی
** ارتودوکس مدرن
* یهودیت محافظه‌کار
* یهودیت اصلاحگرا
** یهودیت پیشرونده
* بازسازی خواهی در یهودیت
* قرائیم
* سامری‌ها
* یهودیت بشردوستانه

## تلمود و قوانین شفاهی
* تورات شفاهی
** تلمود
*** میشنا
**** تلمود اورشلیم
***** میشنا
****** گمارا
******* آگادا
******* ریشونیم
******** آکارونیم
**** تلمود
***** میشنا
****** گمارا
******* آگادا
******* ریشونیم
******** آکارونیم
** توسفتا
** میدراش
*** میدراش هالاخا
*** آگادا
** فلسفه یهودی
** کابالا
** ادبیات موسار

### تفکر یهودی، عرفان و اخلاق
* **[[آگادا]]**:
* **[[فلسفه یهودی]]**:
** فیلون اسکندرانی
** اسحاق بن سلیمان اسرائیلی
* **[[اسرار یهودیت]]-[[کابالا]]**:
** سفر یتزیرا
** بحیر
** زوهر
** سفر رازیل هاملخ

### مناجات نامه
* سیدور ونماز (یهودیت)

## خاخامیت
### کارهای جئونیم
جئونیم خاخام *سورا* و *پومبدیطا* بابل (دولت‌شهر) (۶۵۰-۱۲۵۰) :
* سعادیا گائون
* سیدور

### تورات کلاسیک و تفسیر تلمود
تورات کلاسیک و/یا تفسیر تلمود توسط این اشخاص نگارش شده:
* جئونیم
** سعادیا گائون, قرن دهم بابل
* ریشونیم
** راشی
** ابراهیم بن عزرا
** موشه بن نحمان
** اسحاق ابرونئیل (۱۴۳۷-۱۵۰۸)

## روزهای مقدس
* شبات
* **روزهای مقدس اصلی**
** پسح
** شاوت
** روش هشانا
** یوم‌کیپور
** جشن سایه‌بان‌ها
** سیمچات
** شمینی آضرت
* **روزهای مقدس فرعی**
** پوریم
** حنوکا
** سالروز استقلال اسرائیل
* **روزه‌داری**
** هفدهم تموز
** تیشا بآو
** روزه استر
** روزه گدالیا

## فلسفه و قضا
* فلسفه یهودی
* اصول ایمان یهود
* یهودیان به عنوان قوم برگزیده
* فرجام‌شناسی یهودی
** گنوات دعات
** قوانین هفت‌گانه نوح
* هلاخا
* تئولوژی هولوکاست
* کابالا
* کوشر
* مشیاح در یهودیت
* نامهای خدا در یهودیت
* قوانین هفت‌گانه نوح
* زداکاه(صدقه)
* صنیوت
* شاتنظ

## قانون

* یکتاپرستی
* قوانین هفت‌گانه نوح
* ده فرمان
* شولحان عاروخ

### جزا در تورات
* کارث
* سنگسار

## زندگی
* یهودی کیست
* بر میتسوا و بت میتسوا
* ختنه‌سوران
* ازدواج در یهودیت
* نیدا
* پیدیون هابن
* شیدوخ
* زود هباط
* کانورسیون

### شریعت در تغذیه و پوشش
* کوشر
** حیوانات کوشر در یهودیت
** ماهیهای کوشر در یهودیت
** غذاهای کوشر
** شراب کوشر
* ماشگیچ
* شیر و گوشت در یهودیت
* شچیتا (قربانی)
* هچشر
* بزی‌خواری در یهودیت

### عرفان و باطن

***
*** آرمیلوس
*** یأجوج و مأجوج
*** سال ۶۰۰۰
*** مسیح بن یوسف
*** مسیاح بر دروازه‌های روم
*** :رده:متون کابالا
** :رده:کابالا
*** :رده:چهار دنیا
*** :رده:فرشته‌ها در یهودیت
*** ترتیب فرشتگان در یهودیت
*** :رده:سفیروت

## [[نامهای خدا در یهودیت]]
* :رده:یهوه
** شمهمفوراش
* ال (خدا)
* El Roi
* El Shaddai
* الوهیم
* هستم آنکه هستم

## کتاب‌ها و شخصیت‌های مقدس

* چوماش
* تنخ
* تورات
* نوییم
* کتوویم

## مقالات و ادعیه در یهودیت
* منوره
* منورا
* ادعیه یهود
* سفر (تورات)
* نماز (یهودیت)
* شمع ییسرائل
* شوفار
* تالیت
* تفیلین
* کیپا

## تعامل با سایر ادیان و فرهنگ ها
* دین ابراهیمی
* مسیحیت و یهودیت
** یهود-مسیحی
* یهودیت موعودباور
* مورمونیسم
* اسلام و یهودیت

## منابع

رده:آخرت‌شناسی یهودی
رده:رئوس مطالب
رده:عرفان یهودی
رده:فهرست‌های مرتبط با یهودیت
رده:یهودیت