open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ماریو بوتا

**ماریو بوتا** (به انگلیسی: Mario Botta)؛ (متولد۱۹۴۳) معمار اهل سوئیس است.

## زندگی‌نامه
او در سال ۱۹۵۸ به عنوان کار آموز با مهندسانی چون Luigi Camenisch و Tita Carloni کار کرد.

تحصیلات خود را در سال ۱۹۶۱_۱۹۶۴ در «Liceo Artistico» میلان و تا ۱۹۶۸ در «l'Istituto Universitario di Architettura» ونیز ادامه داد و همزمان در سال ۱۹۶۵ در آتلیهCorbusier به کار پرداخت.

در سال ۱۹۷۰ اولین دفتر مهندسی خود را در راه اندازی کرد، در سال ۱۹۷۸ عضو فدراسیون مهندسان سوئیس شد و پس از آن در سال‌های ۱۹۸۲–۱۹۸۷ عضو کمیسیون فدرال هنرهای زیبا بود.

اثر او الهام گرفته از اثر Le Corbusier،]،[Carlo Scarpa] و Louis Kahn]] است.

ماریو بوتا پس از ساختن اثر زیادی در کشور سوئیس کم‌کم به کشورهای خارجی راه پیدا کرد و به یک معمار بین‌المللی در سطح جهانی تبدیل شد.

## جوایز
* دریافت رتبه مریت (Merit) در جایزهٔ AIA برای طراحی موزهٔ هنرهای مدرن در سان فرانسیسکو
* دریافت جایزه آنوال پریکس 2005 (Annual Prix 2005) برای برج کیوبو (Kyobo) در سئول کره جنوبی، این جایزه هر سال توسط آکادمی بین‌المللی معماری در صوفیه بلغارستان (IAA) به برترین اثر اجرا شده در سال گذشته اهدا می‌گردد
* دریافت جایزه میراث فرهنگی اروپا – جایزه نوسترا (European Union Prize for Cultural Heritage / Europa Nostra Awards) هلند
* و همچینین جایزه بین‌المللی معماری ۲۰۰۶ انجمن ادبی شیکاگو: موزه معماری و طراحی (the International Architecture Award of the Chicago Athenaeum Museum of Architecture and Design) برای نوسازی و بازسازی تئاتر آل اسکالا (al scala) در میلان ایتالیا

## آثار
بندانگشتی|300px|چپ**مهمترین آثار او:**
* موزه هنرهای معاصر سان فرانسیسکو
* www.botta.ch

آثار وی غالباً از مواد آجری استفاده می‌برد.

**سایر آثار:**
* ۱۹۶۷ مرکز ملی تحقیقات جوی در بولدر، کلرادو (ایالات متحده آمریکا)
* ۱۹۷۱ خانه‌های شخصی در کدنزو کدنزو (Cadenazo (۱۹۷۰–۷۱، ریوا سن ویتل (Riva San Vitale (۱۹۷۱–۷۳، لیگرنتو(Ligornetto (۱۹۷۵–۷۶، ستبیو Stabio (لا کسا رتندا، ۱۹۸۲)، مربیو سوپریوره Morbio Superiore (۱۹۸۴، دارو(Daro (۱۹۹۲
* ۱۹۸۷ بانک استانی فریبورگئویسfribourgeoise، فریبورگFribourg (سوئیس)
* ۱۹۸۷ خانهٔ فرهنگ، چمبری Chambéry (فرانسه)
* ۱۹۸۷ خانهٔ کتاب، تصویر و صدا فرآنکولرسایس میترراند François Mitterrand، ویللوربننVilleurbanne (فرانسه)
* ۱۹۸۸ لا بنکا دل گتردوLa Banca del Gotardo، لوگنو Lugano (سوئیس)
* ۱۹۹۴ کلیسای سنت جین‌باتیست د مگنو Saint Jean-Baptiste d Mogno، تسین Tessin (سوئیس)
* ۱۹۹۴ موزه هنر مدرن، سن فرانسیسکو (آمریکا)
* ۱۹۹۵ کلیسای جامع معاد La Cathédrale de la Résurrection، آوری (فرانسه)
* ۱۹۹۶ کلیسای سنتا ماریا دگلی آنجلی، مونته تمروو Monte Tamaro (سوئیس) و موزه جین تینگولیJean Tinguely در بال
* ۱۹۹۸ کلیسای سیمبلیستا، دانشگاه تل‌آویو (اسراییل)
* ۱۹۹۹ موزه بنیاد مارتین بدمر، کلگنی (سوئیس)
* ۲۰۰۰ کلیسای ازنو دی سروزا Azzano di Seravezza (ایتالیا)
* ۹۷۲–۷۷ مدرسه در مربیو اینفریرMorbio Inferiore، کنتن دود تسینcanton du Tessin (سوئیس)

## نگارخانه

File:Bellinzona Fernmeldedirektion detail.jpg|
File:Watarium.jpg|
File:San Francisco Museum of Modern Art in 2011.jpg|


## منابع

رده:افراد زنده
رده:اهالی ماندریزیو
رده:زادگان ۱۹۴۳ (میلادی)
رده:ساختمان‌های ماریو بوتا
رده:معماران اهل تیچینو
بوتا
رده:معماران پست‌مدرن
رده:معماران سده ۲۰ (میلادی) اهل سوئیس
رده:معماران سده ۲۱ (میلادی)
رده:معماران نوگرا
خورش

**خورش** یا **خورشت** به گروهی از غذاها گفته می‌شود که ترکیبی آب‌دار از سبزیجات سرخ شده یا حبوبات آب‌پز هستند که معمولاً همراه با گوشت پخته و کمی آب سرو می‌شوند.

کلمهٔ خورش از برساخت‌های فعل خوردن است. در ایران قدیم قوت اصلی مردم نان بوده است و برای قابل خوردن کردن آن چیزی با آن همراه می‌کردند که به آن «نان خورش» می‌گفتند؛ مثلاً سعدی می‌گوید «یکی نان خورش جز پیازی نداشت». به تدریج واژهٔ خورش به مفهومی جدا از نان گفته شده است، تا جایی که امروزه معمولاً خورش‌ها همراه با برنج (پلو یا چلو) خورده می‌شوند.

## در آشپزی ایرانی
خورش در آشپزی ایرانی کاربرد فراوان دارد و معمولاً خورش با نان یا برنج ساده، که ممکن است به صورت پلو یا کته تهیه شده باشد، خورده می‌شود. خورش‌های ایرانی ترکیبی از گوشت، سبزیجات خشک یا تازه و حبوباتی چون عدس و لوبیا هستند. ایرانیان **چلوخورش** که به آن **برنج و خورش** هم گفته می‌شود را در غذاهای روزانه، میهمانی‌ها و مراسم رسمی استفاده می‌کنند.

از انواع خورش‌های ایرانی می‌توان به خورش‌های فسنجان، قرمه سبزی، خورش قیمه، قیمه بادمجان، خورش کرفس، خورش آلو اسفناج، خورش هویج، خورش کنگر، خورش بامیه، خورش خلال بادام، خورش آلوبخارا، خورش به، خورش ریحان، خورش گل‌کلم با سیر، باقالی خورش، خورش آلو، سیرقلیه گیلانی، میرزا قاسمی گیلانی، خورش گوشت چرخ‌کرده با لوبیا قرمز، خورش کَوَر و انواع خورش مرغ (مانند مرغ ترش و مسمای مرغ) اشاره کرد.

## نگارخانه

## منابع

۱. کتاب آشپزی طلایی، *طرز تهیه خوراکی‌ها، خورش‌ها* .
* نجاتی، فروغ، *هنر آشپزی ایرانی*، تهران: خشایار، ۱۳۷۴.
* علی‌اکبری، مهین، *هنر آشپزی بهارک*، تهران: هدیه، ۱۳۶۲.

رده:آشپزی آذری
رده:آشپزی استان گیلان
رده:آشپزی افغانستانی
رده:آشپزی ایرانی
رده:آشپزی ایرلندی
رده:آشپزی بریتانیایی
رده:آشپزی پاکستانی
رده:آشپزی تاجیکی
رده:آشپزی ترکی
رده:آشپزی کردی
رده:آشپزی یونانی
رده:اصطلاحات آشپزی
*
رده:خورش‌های ایران
رده:فنون آشپزی
رده:واژه‌ها و عبارت‌های فارسی
خورش مرغ ترش

**خورش مرغ ترش** یک نوع از ده‌ها نوع مختلف خورش‌های اصیل است که در شمال ایران در  طبخ آن از گوشت مرغ، لپه، آب غوره، ادویه جات مخصوص و سبزی گشنیز استفاده و با سبزی پلو مصرف می‌شود.

## منابع

مرغ تورش غذای شمالی

رده:خورش‌ها
رده:غذاها
رده:آشپزی استان مازندران
رده:آشپزی استان گیلان
رده:آشپزی مازندرانی
خورش قیمه گیلان

**خورش قیمه گیلان** یکی از ده‌ها نوع خورش ایرانی غذای اصیل ایرانی و همانگونه که از اسمش مشخص است متعلق به گیلان است. در طبخ این خورش از گوشت قرمز چرخ کرده، لپه، رب گوجه فرنگی، گوجه فرنگی رنده شده، پیاز، ادویه جات، رب آلوچه، زعفران، زردچوبه و بادنجان استفاده می‌شود.

## منابع

رده:آشپزی ایرانی
رده:خورش‌ها
رده:غذاها
خورش به‌آلو

**خورش به‌آلو** یکی از ده‌ها نوع انواع خورش‌های اصیل ایرانی است ، که در طبخ آن از گوشت قرمز به آلو پیاز روغن آفتابگردان ادویه جات استفاده و با پلو ایرانی مصرف می‌شود.

## مواد لازم
* به
* گوشت خورشتی
* آلو خورشتی
* پیاز
* رب گوجه فرنگی
* روغن مایع
* نمک و ادویه

## شیوهٔ پخت
ابتدا پیازها را خلالی خرد می‌کنیم و در روغن سرخ می‌کنیم.سپس گوشت خورشتی را به همراه پیاز سرخ شده کمی تفت می‌دهیم تا رنگش تغییر کند. لپه‌ها را پس از شستشو، همراه با رب گوجه فرنگی داخل مواد ریخته و کمی تفت می‌دهیم، سپس چند لیوان اضافه می‌کنیم، و اجازه می‌دهیم گوشت بپزد. در صورت تمایل می‌توانید در این مرحله آلوی خورشی را هم پس از شستن به مواد اضافه کنید. اکنون به را مانند پرهای پرتقال برش داده و از وسط نصف می‌کنیم. توجه داشته باشید که به زود پخته می‌شود و ممکن است له شود، به همین دلیل نیم ساعت آخر طبخ غذا به را اضافه می‌کنیم. نمک، فلفل سیاه و دارچین را هم اضافه کرده و در صورتی که می‌خواهید خورش طعمی ملس داشته باشد، آبلیمو و شکر را هم به آن بیفزایید. پس از چند قل خورش حاضر است.

## پانویس

رده:خورش‌ها
رده:آشپزی ایرانی
رده:غذاها
دریاچه کبود

**دریاچه کبود** یا **چال کبود** یا **سیاه‌چال**، آبگیری در دامنه جنوبی سالن کوه است. این دریاچه یکی از شگفتی‌های استان خوزستان تلقی می‌شود. با توجه به بیضی شکل و قیفی بودن آن و قطر حدود ۱۴۰ متر و سایر مشخصات، به نظر می‌رسد محل برخورد شهاب سنگ باشد.

## منابع

رده:دریاچه‌های استان خوزستان
خورش دال عدس

**خورش دالْ عدس** (عدس سرخ) یک نوع از انواع مختلف خوراک سنتی است که شهرت خاصی میان شهروندان جنوب کشور دارد. در پخت این خورش از عدس سرخ، گاهی تمر هندی (کسانی که به ترشیجات علاقه دارند)، سیر، پیاز، روغن و ادویه‌جات استفاده می‌شود و با نان یا پلو مصرف می‌شود.

## منابع

رده:آشپزی گیاهی ایرانی
رده:خورش‌ها
رده:غذاها
خورش چشم‌بلبلی

**خورش چشم بلبلی** یکی از ده‌ها نوع خورش‌های اصیل ایرانی است که در طبخ آن از گوشت قرمز چرخ کرده پیاز رب گوجه فرنگی ادویه جات مخصوص و لوبیا چشم بلبلی یا (لوبیا رشتی) استفاده و با پلو مصرف می‌شود.

این خورش متعلق به شهرهای شمال کشور به خصوص مازندران و اردبیل است.

رده:خورش‌ها
رده:آشپزی ایرانی
رده:غذاها
خورش گوجه‌سبز

**خورش گوجه سبز** یکی از خورش‌های سنتی استان مازندران در شمال ایران است. این خورش به دلیل استفاده از گوجه سبز تازه و سبزی‌های محلی، طعمی متمایز و خاص دارد و معمولاً با پلو سرو می‌شود.

## مواد لازم
* مرغ: ۵۰۰ گرم
* گوجه سبز: ۳۰۰ گرم
* پیاز: ۲ عدد بزرگ
* آرد: ۱ قاشق غذاخوری
* جعفری خشک: ۱ قاشق غذاخوری
* نعنا خشک: ۱ قاشق چای‌خوری
* ادویه‌جات: نمک، فلفل، زردچوبه، دارچین (به مقدار لازم)
* روغن: برای سرخ کردن

## روش تهیه
# پیاز را خرد کرده و در روغن تفت دهید تا طلایی شود.
# مرغ را به قطعات مناسب خرد کرده و به پیاز اضافه کنید و کمی سرخ کنید.
# گوجه سبز‌ها را شسته و به خورش اضافه کنید.
# آرد را با کمی آب مخلوط کرده و به خورش اضافه کنید تا خورش غلیظ شود.
# جعفری خشک، نعنا و ادویه‌ها را اضافه کرده و حرارت را کم کنید تا خورش جا بیفتد.
# خورش را با پلو داغ سرو کنید.

## نکات
* می‌توان از گوشت گوسفند یا گوشت گوساله به جای مرغ استفاده کرد.  
* برای طعم ترش‌تر، گوجه سبز کال‌تر استفاده شود.  
* افزودن کمی لیمو عمانی به خورش، طعم و عطر خاصی به آن می‌دهد.

## منابع
* 
* 
* 

رده:خورش‌ها
رده:غذاها
رده:آشپزی مازندرانی
خورش قلیه‌میگو

قلیه میگو یکی از غذاهای سنتی و محبوب در آشپزی ایرانی، به‌ ویژه در مناطق جنوبی ایران مانند خوزستان و بوشهر است. این غذا نوعی خورش یا خوراک است که معمولاً با میگو، سبزیجات معطر، ادویه‌جات و تمر هندی تهیه می‌شود. قلیه میگو به دلیل طعم ترش و تند، عطر خاص و ارزش غذایی بالا، از جایگاه ویژه‌ای در فرهنگ غذایی این مناطق برخوردار است و اغلب در مهمانی های خانوادگی سرو می‌شود.

**تاریخچه**

ریشه قلیه به آشپزی سنتی جنوب ایران بازمی‌گردد، جایی که دسترسی به مواد دریایی مانند میگو، ماهی و خرچنگ فراوان است. این غذا تحت تأثیر فرهنگ‌های مختلف از جمله عربی، هندی و آفریقایی شکل گرفته است. استفاده از تمر هندی در قلیه میگو، نشان‌دهنده تأثیرات تجاری و فرهنگی در امتداد خلیج فارس است. قلیه میگو به‌عنوان بخشی از میراث غذایی ایران، در کنار قلیه ماهی و قلیه بامیه، از غذاهای شاخص این منطقه محسوب می‌شود.

**مواد تشکیل‌دهنده**

مواد اصلی قلیه میگو شامل موارد زیر است:

* میگوی تازه
* سبزیجات معطر شامل گشنیز و شنبلیله
* پیاز و سیر
* ادویه‌جات (زردچوبه، فلفل قرمز به مقدار زیاد)
* تمر هندی 
* روغن، نمک
* گوجه‌فرنگی
* سیب زمینی

## منابع

رده:خورش‌ها
رده:غذاها
رده:آشپزی استان خوزستان
خورش قیمه یزدی

**خورش قیمه یزد** یک از انواع خورش‌های ایرانی است که شهرت خاصی میان شهروندان یزدی دارد(غذاهای سنتی یزد) و همان‌طور که از اسمش مشخص است متعلق به شهر یزد است. در طبخ این خورش به جای لپه از نخود استفاده می‌شود. نخود از ۲ روز قبل خیسانده و پوست آن جدا شده و به دو نیم می‌شود. برای تهیهٔ آن نیازی به سیب زمینی نیست. دیگر مواد آن گوشت قرمز، پیاز داغ، دارچین، روغن، رب گوجه فرنگی، لیمو عمانی و زعفران هستند و با پلوی ایرانی صرف می‌شود.

### مواد لازم
پیاز متوسط، روغن (ترجیحاً حیوانی) نخود، گوشت، نمک و فلفل.

## پانویس

## منابع
* 
* طرز تهیه قیمه یزدی در وبسایت زرشمیم zarshamim.ir/blog

رده:خورش‌ها
رده:غذاها
رده:آشپزی استان یزد
سنترینو

سنترینو  نام یکی از انواع پردازنده‌های مخصوص دستگاه‌های قابل حمل  می‌باشد که توسط شرکت اینتل ساخته شده‌است. از خصوصیات این سی‌پی‌یو می‌توان به عمر بیشتر باتری و استهلاک کمتر بخاطر ایجاد گرمای کمتر اشاره نمود.
## منابع

رده:ریزپردازنده‌های اینتل
رده:لپ‌تاپ‌ها
رده:واحد پردازشگر مرکزی
مانی (خدا)

بندانگشتی|تصویری از مانی و سول (۱۸۹۵)
**مانی** در اساطیر اسکاندیناوی، تجسم شخصیت ماه است. این خدا از چهره‌های واقعه آخرالزمان راگناروک است. بر اساس مجموعه‌های ادای شاعرانه و ادای منثور، او برادر ایزدبانوی خورشید، سول و فرزند موندیلفاری به‌شمار می‌رود. در افسانه‌های شمال، هر شب گرگی به نام هاتی در آسمان سعی می‌کرد ماه را بگیرد و از طرفی برادرش اسکول نیز در تعقیب خورشید بود. این دو گرگ سرانجام در دورهٔ راگناروک، ماه و خورشید را گرفتند. *مانی* هر شب ماه را پایین می‌کشد.

## منابع

* Bellows, Henry Adams (1923). The Poetic Edda. The American-Scandinavian Foundation
* Byock, Jesse (Trans.) (2005). *The Prose Edda*. Penguin Classics. 
* Faulkes, Anthony (Trans.) (1995). *Edda*. Everyman. 
* Larrington, Carolyne (Trans.) (1999). *The Poetic Edda*. Oxford World's Classics. 
* Lindow, John (2001). *[https://books.google.com/books?id=KlT7tv3eMSwC Norse Mythology: A Guide to the Gods, Heroes, Rituals, and Beliefs]*. Oxford University Press. 
* Orchard, Andy (1997). *Dictionary of Norse Myth and Legend*. Cassell. 
* Simek, Rudolf (2007) translated by Angela Hall. *Dictionary of Northern Mythology*. D.S. Brewer. 
* Thorpe, Benjamin (Trans.) (1907). *The Elder Edda of Saemund Sigfusson*. Norrœna Society.

رده:آسیر
رده:اسطوره‌شناسی نورس
رده:خدایان ماه
رده:شخصیت‌بخشی‌ها در اسطوره‌شناسی نورس
رده:شخصیت‌بخشی‌ها
تاریخ مسعودی

* *تاریخ مسعودی*، نام دیگر کتاب *[[مروج‌الذهب و معادن‌الجوهر]]*
* *تاریخ مسعودی*، نام دیگر کتاب *[[تاریخ بیهقی]]*
* *[[تاریخ سرگذشت مسعودی]]* کتابی نوشتهٔ مسعود میرزا ظل‌السلطان
بخش کشاورز

**بخش کشاورز**، بخشی از شهرستان شاهین‌دژ، از توابع استان آذربایجان غربی است. این بخش مشتمل بر یک شهر و دو دهستان است که شهر کشاورز، مرکز بخش است و طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، در این بخش ۲۱۰۷۰ نفر ساکن بوده‌اند که از این تعداد ۱۰۳۷۰ نفر مرد و ۱۰۷۰۰ نفر آن‌ها زن بودند.

## تقسیمات کشوری
تقسیمات کشوری این بخش، بنابرآنچه در نتایج آمارگیری سرشماری سال ۱۳۸۵ کل کشور آمده است، بر حسب شهر، دهستان و روستا به شرح زیر است:

### شهرها
* شهر کشاورز 
 
### دهستان‌ها
* دهستان کشاورز 
* دهستان چهاردولی (شاهین‌دژ)
 
## منابع

رده:بخش‌های استان آذربایجان غربی
رده:شهرستان شاهین‌دژ
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۰ (میلادی) در ایران
رده:مناطق مسکونی در شهرستان شاهین‌دژ
دهستان چهاردولی (شاهین‌دژ)

**دهستان چهاردولی**، دهستانی از توابع بخش کشاورز در شهرستان شاهین‌دژ، واقع در استان آذربایجان غربی است.

مرکز این دهستان، روستای صورین است

## جمعیت
طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، تعداد ۱۳۲۴ خانوار شامل ۶۳۵۳ نفر در این دهستان ساکن بوده‌اند که از این تعداد ۳۰۸۶ نفر مرد و ۳۲۶۷ نفر آن‌ها زن بودند.

## تقسیمات کشوری
تقسیمات کشوری این دهستان، بنابرآنچه در نتایج آمارگیری سرشماری سال ۱۳۸۵ کل کشور آمده‌است، بر حسب روستا به شرح زیر است:

## جستارهای وابسته
* چهاردولی

## منابع

رده:دهستان‌های شهرستان شاهین‌دژ
رده:شهرستان شاهین‌دژ
رده:مناطق مسکونی در شهرستان شاهین‌دژ
شهرک صنعتی (شاهین‌دژ)

**شهرک صنعتی** شاهین دژ از توابع دهستان محمودآباد بخش مرکزی واقع در استان آذربایجان غربی در ۴ کیلومتری جاده میاندوآب در شمال غرب شهر شاهین دژ قرار دارد این شهرک در سال ۱۳۷۵ تأسیس شد.

رده:روستاهای شهرستان شاهین‌دژ
رده:شهرک‌های شرکتی در ایران
دهستان محمودآباد

**دهستان محمودآباد** ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
* دهستان محمودآباد (پارس‌آباد) نام دهستانی در شهرستان پارس‌آباد است.
* دهستان محمودآباد (اصفهان) نام دهستانی در شهرستان اصفهان است.
* دهستان محمودآباد (شاهین‌دژ) نام دهستانی در شهرستان شاهین‌دژ است.
* دهستان محمودآباد سید (سیرجان) نام دهستانی در شهرستان سیرجان است.

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
دهستان هولاسو

**هولاسو**، دهستانی از توابع بخش مرکزی شهرستان شاهین دژ واقع در استان آذربایجان غربی است. مرکز این دهستان، روستای هولاسو است این دهستان در شرق و جنوب شرق شهر شاهین دژ قرار دارد.

## جمعیت
طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، تعداد ۲۶۳۷ خانوار شامل ۱۲۳۹۶ نفر در این دهستان ساکن بوده‌اند که از این تعداد ۶۰۶۷ نفر مرد و ۶۳۲۹ نفر آن‌ها زن بودند.

## منابع

رده:دهستان‌های شهرستان شاهین‌دژ
رده:شهرستان شاهین‌دژ
رده:مناطق مسکونی در استان آذربایجان غربی
رده:مناطق مسکونی در شهرستان شاهین‌دژ
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۸۷ (میلادی) در ایران
عشین

**اشین، اَشین** یا **عَشین** یکی از روستاهای حاشیه کویری در غرب انارک و شمال شرقی استان اصفهان است که درمسیر جهانگردان کویری قرار گرفته‌است.

این منطقه جزئی از ایران مرکزی است که در کناره جنوبی دشت کویر با شرایط سخت آب وهوایی واقع است. این منطقه در ۲۰ کیلومتری شمال غرب انارک با طول جغرافیایی ۵۳٫۲۹٫۰ و عرض ۳۳٫۲۹٫۳۰ درجه قرار دارد. آلفونس گابریل در سال ۱۹۳۳ در سفر به کویرهای ایران اقامت کوتاهی در این روستا داشته و آنرا در کتاب *عبور از صحاری ایران* توصیف کرده‌است. عکس روی جلد این کتاب؛ اشین را در سال ۱۳۱۲ نشان می‌دهد.

وجود ذخایر و کانسارهای معدنی در سنگ‌های مجموعه افیولیتی اشین به‌عنوان بازمانده‌ای از دریاها و آبراهه‌های گذشته ایران مورد بررسی قرار گرفته‌است.

در فرهنگ لغت نام‌ها و آبادیها نوشته محمد مهریار اشین به معنای سرزمین آب‌های جاری است و وجود تعداد چشمه‌های زیاد در اطراف این روستا هویدا این حقیقت است. این روستا شامل خانه‌ها؛ قلعه دفاعی و حمام می‌باشد که متعلق به اوایل قرون اسلامی و قبل از آن است. روستا پس از حدود نیم قرن متروک و مخروب شدن در سال ۱۳۹۳ توسط مهندس مژگان باقری ثبت میراث ملی کشور شد. این روستا پذیرای مسافرانی از کشورهای آسیایی در زمینه زمین‌شناسی و معادن؛ میراث و ابنیه تاریخی؛ نجوم و ستاره‌شناسی؛ کویرشناسی و بیابان‌گردی می‌باشد.

برای احیای روستای اشین و با هزینه شخصی، مژگان باقری در سه فاز تا سال ۱۴۰۰ حدود یک سوم بافت روستا را مرمت و احیا کرد. اشین با مجوز رسمی از میراث فرهنگی، اقامتگاه بومگردی است.

## منابع

رده:روستاهای شهرستان نائین
رده:ویکی‌سازی رباتیک
ابر اورت

[400px|بندانگشتی| فاصلهٔ '''ابر اورت''' تا [خورشید هزار برابر فاصلهٔ خورشید از کمربند کویپر، و دیسک پراکنده است.]]
بندانگشتی|چپ|فاصلهٔ ابر اورت از منظومهٔ شمسی
ابر اورت ؛ بر اساس نظریهٔ یان اورت  اخترشناس هلندی، **ابر اورت** نام مکانی است که خیلی از دنباله‌دار‌ها از آن سرچشمه می‌گیرند و برابر این تئوری علمی در فاصلهٔ ۵۰٬۰۰۰ واحد نجومی تقریباً یک سال نوری از خورشید قرار دارد. به عبارت دیگر، فاصله خورشید تا لبه درونی این ابر تقریباً یک‌پنجم فاصله تا نزدیکترین ستاره، یعنی پروکسیما قنطورس است و فاصله خورشید تا لبه بیرونی ابر اورت تقریباً به نصف فاصله تا این ستاره می‌رسد.

یان هندریک اورت در سال ۱۳۲۹ خورشیدی (۱۹۵۰ میلادی) اعلام کرد به این دلیل که دنباله‌دارها از همه سو به طرف زمین می‌آیند، پس بایستی از مکانی که دُور منظومه شمسی را فراگرفته است سرچشمه گرفته باشند. نظریهٔ «اورت» مورد پذیرش گروه زیادی از ستاره‌شناسان قرار گرفت و پس از آن، این مکان «ابر اورت» نام‌گذاری شد.

ابر اورت در خارج کمربند کویپر واقع شده و عرض آن از فاصلهٔ ۱۰۰ واحد نجومی از زمین شروع شده و تا یکصد هزار واحد نجومی ادامه دارد و از این رو، آن سوی ابر اورت را باید میانهٔ راه خورشید و نزدیک‌ترین ستاره‌ها به ما مثلاً خانوادهٔ آلفا قنطورس به حساب آورد.

ابر اورت را دربردارندهٔ حدود ده تریلیون جرم فضایی برآورد می‌کنند.

این ابر که عمدتاً از خرده‌سیاره یخی فرّار در اطراف خورشید تشکیل شده به دو منطقه تقسیم می‌شود: یک ابرِ اورتِ درونیِ دیسک شکلِ قرص پیرا-ستاره‌ای که ابر هیل است، و یک ابر اورت بیرونی کروی شکل. هر دو منطقه فراتر از منظومه شمسی و هلیوسفر، و در فضای میان-ستاره‌ای جا دارند. کمربند کویپر، و دیسک پراکنده، دو مخزن دیگر از اجرام فرانپتونی هستند که فاصلهٔ آن‌ها تا خورشید کمتر از یک هزارم فاصلهٔ خورشید از ابر اورت است.

## منابع

* سالاری، حسین. دهر-*پویشی در جهان بیکران*. تهران:نشر مهاجر، ۱۳۸۵ 

رده:ابر اورت
رده:دنباله‌دارها
رده:ریز سیاره‌ها
رده:فرضیه‌های اخترشناسی
رده:قرص‌های پیرا-ستاره‌ای
رده:منطقه فرانپتونی
رده:منظومه شمسی
رده:نوشتارهای صوتی
رده:یان اورت
شرح دعای سحر

***شرح دعای سحر***، اولین تألیف سید روح‌الله خمینی است که در سال ۱۳۴۷ قمری (۱۳۰۷ خورشیدی) و در سن ۲۷ سالگی توسط او نوشته شده‌است. سید روح‌الله خمینی این کتاب را با تکیه بر آیات قرآن و روایات اهل بیت شیعه در شرح *دعای مباهله* معروف به دعای سحر، در سال ۱۳۴۷ هجری قمری (۱۳۰۷ هجری خورشیدی) و به زبان عربی نوشته‌است. این کتاب توسط سید احمد فهری به زبان فارسی ترجمه شده‌است.

## پیوند به بیرون
* متن کامل «شرح دعای سحر»
* ویدئو کامل شرح دعای سحر

## منابع

رده:آثار سید روح‌الله خمینی
رده:کتاب‌های سید روح‌الله خمینی
مصباح الهدایه الی الخلافة و الولایة

**مصباحُ الهِدایَة الی الخِلافَة و الوِلایَة** یکی از آثار عرفان اسلامی در دوره متأخر است که سید روح‌الله خمینی آن را در سال ۱۳۴۹ هجری قمری (۱۳۰۹ هجری شمسی) و در سن ۲۹ سالگی به پایان رسانیده‌است. این اثر همراه با مقدمه بسط گونه و شرح گونه جلال‌الدین آشتیانی انتشار یافته‌است. ترجمه دیگری از این کتاب نیز در سال ۱۳۸۹ توسط حسین مستوفی منتشر گردید.

## نگارش
این اثر کتابی عرفانی است که سید روح الله خمینی در ۲۵ شوال ۱۳۴۹ قمری و در سن ۲۹ سالگی نگارش آن را پایان داده‌است. کتاب به زبان عربی نوشته شده‌است. آغاز کلام اين کتاب، در بيان حديثی منسوب به محمد پیامبر اسلام است که خطاب به خداوند می گوید: « نشناختم تو را آنچنان که حق شناختن توست، و نپرستیدیم تو را آنچنان که حق پرستيدن توست». اين کتاب با مقدمه جلال‌الدین آشتیانی، به چاپ رسیده است.
## موضوع
در این اثر، از مباحث توحید، علم الاسماء، مسائلی از قبیل بحث بدا، سرّ قدر، علم حق به اشیا پیش از کثرت، به طریقه حکما گفت وگو شده‌است.
## بخش‌ها
کتاب به دو بخش کلی با عنوان  مشکوه اول، شامل ۵۴ فصل و مشکوه دوم، با سر فصل‌هایی مانند :نور، مطلع و ... تقسیم‌بندی شده‌است. در بخش نخست از عیب مطلق، کثرت و وحدت، خلیفه الله، و حقیقت اسماء و صفات و خلافت محمدیه و ولایت علویه بحث شده‌است.
در بخش دوم، برخی از اسرار خلافت و ولایت، نبوت سر امانت الهی، شرح چند حدیث، صادر اول، حقیقت عقلیه، ارکان اربعه توحید و اسفار اربعه مطرح شده‌است.
## ترجمه
این کتاب توسط سید احمد فهری در ۲۲۲ صفحه ترجمه شده و تا کنون توسط انتشارات پیام آزادی بارها چاپ و منتشر گردیده است.

## منابع

رده:آثار سید روح‌الله خمینی
رده:کتاب‌های سید روح‌الله خمینی
یوجین ویگنر

**یوجین پاول ویگنر**   (متولد ۱۷ نوامبر ۱۹۰۲ بوداپست − درگذشته‌ی ۱ ژانویه ۱۹۹۵ پرینستون) فیزیک‌دان مجاری‌تبار آمریکایی بود. او کارهای مهمی در فیزیک کوانتومی انجام داده‌است.

او در سال ۱۹۶۳ به همراه ماریا گوپرت مایر و هانس یِنسِن آلمانی به‌طور مشترک و بخاطر تحقیقات و فعالیتشان برای توضیح هسته اتم و همچنین بابت گسترش تئوری مکانیک کوانتوم در مورد طبیعت ذرات پروتون و نوترون برنده جایزه نوبل فیزیک شدند. وی تا روزهای آخر زندگیش استاد دانشگاه پرینستون بود.

## منابع

## پیوند به خارج
* صفحه بیوگرافی ویگنر بر روی وبگاه مؤسسه نوبل

رده:استادان دانشگاه پرینستون
رده:استادان دانشگاه گوتینگن
رده:استادان دانشگاه ویسکانسین-مدیسن
رده:اعضای انجمن فیزیک آمریکا
رده:اعضای خارجی انجمن سلطنتی
رده:اعضای فرهنگستان ملی دانش آمریکا
رده:افراد آمریکایی مجارستانی‌تبار
رده:افراد آمریکایی یهودی‌تبار
رده:افراد پروژه منهتن
رده:افراد دارای تابعیت ایالات متحده آمریکا
رده:اهالی پشت، مجارستان
رده:اهالی مجارستان
رده:برندگان جایزه نوبل اهل ایالات متحده آمریکا
رده:برندگان جایزه نوبل اهل مجارستان
رده:برندگان جایزه نوبل فیزیک
رده:برندگان مدال ماکس پلانک
رده:برندگان نشان ملی دانش
رده:برندگان یهودی جایزه نوبل
رده:بی‌خدایان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بی‌خدایان اهل مجارستان
رده:بی‌خدایان یهودی
رده:دانشمندان فیزیک نظری
رده:دانشمندان یهودی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانشمندان یهودی
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه فنی برلین
رده:درگذشتگان ۱۹۹۵ (میلادی)
رده:ریاضی‌دانان اهل اتریش-مجارستان
رده:ریاضی‌دانان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:ریاضی‌دانان اهل مجارستان
رده:ریاضی‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل مجارستان
رده:ریاضی‌دانان سده ۲۰ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۰۲ (میلادی)
رده:عارفان
رده:فیزیک‌دانان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فیزیک‌دانان اهل مجارستان
رده:فیزیک‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فیزیک‌دانان هسته‌ای اهل مجارستان
رده:فیزیک‌دانان یهودی
رده:گروندگان به مسیحیت از یهودیت
رده:لوتریان‌های اهل مجارستان
رده:لوتری‌های اهل ایالات متحده آمریکا
رده:مجارستانی‌های مهاجرت‌کرده به ایالات متحده آمریکا
رده:مدفونان در گورستان پرینستون
رده:ندانم‌گرایان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:ندانم‌گرایان یهودی
رده:یهودیان اهل مجارستان
رده:یهودی‌تبارهای مجارستانی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:ریاضی‌فیزیک‌دانان
رده:برندگان جایزه نوبل اهل اتریش-مجارستان
رده:اعضای مجمع فیلسوفان آمریکا
رده:فیزیکدانان آمریکایی یهودی
امت

**امت**  در زبان‌های فارسی و عربی دارای دو معنای متضاد است. در فارسی، به گروهی از انسان‌ها امت می‌گویند لزوماً در یک منطقه جغرافیایی یا یک کشور زندگی نمی‌کنند و ممکن است ساکن کشورهای مختلف باشند ولی به یک آیین مشترک باورمندند. ولی در عربی استاندارد مدرن، درست برخلاف این تعریف، امت با *Nation* مترادف است و اعضای امت ممکن است دارای دین‌های مختلفی باشند. مانند *الامة الإیرانیة* که به معنای همهٔ دارندگانِ تابعیت ایرانی است، یا *الامة العربیة* به معنای *Arab Nation*، یا *منظمة الأمم المتحدة* که به معنای *سازمان ملل متحد* است. در فارسی برای این مفهوم کلمهٔ *ملت* به کار می‌رود در حالی که در عربی، *ملت* به معنای دین و مذهب می‌باشند.

## مفهم امت
از ریشه «ام» یا «یوم» میباشد، امت مجموعه از انسان هاست که جهت هدف و مقصد واحدی گرد هم جمع آمده اند. مرز میان امت ها مرز عقیدتی میباشد. امت ها از نظر اسلام مهمترین تقسیم بندی جوامع بشری است.

## معادل در مسیحیت
در دنیای مسیحی از کلمه یکمان  ecumene برای توضیح امت مسیحی استفاده میشود. 

## منابع

## پیوند به بیرون
;رسانه
* 

رده:انواع جوامع
رده:بومیان آمریکای شمالی
رده:جامعه‌شناسی
رده:جغرافیای سیاسی
رده:ساختار قدرت
رده:سرخپوستان ایالات متحده آمریکا
رده:قومیت
رده:ملیت
رده:واژگان علوم سیاسی
رده:اتحاد اسلام
رده:ایدئولوژی‌ها
رده:واژه‌ها و عبارت‌های عربی در احکام اسلام
دانشگاه دوک

بندانگشتی|تالار بالدوین
**دانشگاه دوک**  یک دانشگاه تحقیقاتی خصوصی در شهر دورهام واقع در ایالت کارولینای شمالی آمریکا است که در سال ۱۸۳۸ میلادی بنیان‌نهاده شده‌است. این دانشگاه وابستگی مذهبی بسیاری به کلیسای متودیسم دارد. در سال ۱۹۲۴، صنعتگر تنباکو و برق جیمز بیوکنن دوک دانشگاه دوک را تأسیس کرد، در آن زمان دانشگاه نامش را به افتخار پدر درگذشتهٔ او، واشینگتن دوک عوض کرد.

پردیس دانشگاه  در سه پردیس همجوار در دورهام و یک آزمایشگاه دریایی در بووفرت را دربرمی‌گیرد.

دانشگاه دوک همواره جزو بهترین دانشگاه‌های جهان در بسیاری از رده‌بندی‌های معتبر قرار گرفته‌است. بر اساس مطالعهٔ نشریهٔ نیویورک تایمز، فارغ‌التحصیلان این دانشگاه در زمان استخدام بسیار مورد توجه و احترام می‌باشند. از دانش آموختگان این دانشگاه می‌توان چارلی رز، ملیندا گیتس، و ران پال را نام برد.

## رتبه‌بندی
در رتبه‌بندی برترین دانشگاه‌های جهان در سال ۲۰۲۰ که مؤسسه QS آن را ارائه داده‌است دانشگاه دوک در رتبه ۲۵ جهان و ۱۳ آمریکا قرار گرفته‌است. بر اساس رتبه‌بندی مؤسسه تایمز در سال ۲۰۲۰ نیز این دانشگاه در رتبه ۲۰ دانشگاه‌های جهان قرار دارد. بر اساس رتبه‌بندی سال ۲۰۲۲ نشریه US News، دانشگاه دوک در بخش تحقیقات پزشکی در جایگاه سوم آمریکا، پس از دانشگاه هاروارد و دانشگاه نیویورک قرار گرفته‌است.

## دانشکده‌ها
این دانشگاه از دانشکده‌های زیر تشکیل شده‌است
* دانشکده پزشکی
* دانشکده الهیات
* دانشکده مهندسی
* دانشکده محیط‌زیست
* دانشکده کسب‌وکار
* دانشکده حقوق
* دانشکده پرستاری
* دانشکده علوم اجتماعی
* دانشکده هنر

[بندانگشتی|230px|[زنگ‌برج دانشگاه]]
## جستارهای وابسته

* آرتی‌آی اینترنشنال
* مثلث تحقیقاتی
* سامانه کتابخانه دانشگاه دوک
* بیمارستان دانشگاه دوک

## منابع

## پیوند به بیرون

* وبگاه رسمی دانشگاه

*

رده:انجمن ملی کالج‌های مستقل و اعضای دانشگاه‌ها
رده:برنامه تمرینی کالج دریایی وی-۱۲
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۳۸ (میلادی) در کارولینای شمالی
رده:خانواده دوک
دانشگاه دوک
رده:دانشگاه‌ها در دورهام، کارولینای شمالی
رده:دانشگاه‌ها و کالج‌ها در کارولینای شمالی
رده:دانشگاه‌ها و کالج‌ها در مثلث تحقیقاتی
رده:دانشگاه‌ها و کالج‌های خصوصی در کارولینای شمالی
رده:دانشگاه‌ها و کالج‌های معتبر ارزیابی‌شده توسط انجمن دانشگاه‌ها و کالج‌های جنوبی
رده:نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۳۸ (میلادی)
آشتی بلاغ

**آشتی‌بلاغ** روستایی از دهستان چهاردولی، بخش کشاورز، شهرستان شاهین‌دژ، استان آذربایجان غربی در ۲۷ کیلومتری شمال شرقی شاهین دژ قرار دارد. جمعیت این روستا در سال ۱۳۸۵، برابر با ۸۱ نفر و ۲۰ خانوار بوده‌است

## منابع

رده:روستاهای شهرستان شاهین‌دژ
رابرت هنسن (جاسوس)

**رابرت فیلیپ هنسن**  (۱۸ آوریل ۱۹۴۴ – ۵ ژوئن ۲۰۲۳) مأمور ارشد سابق اطلاعاتی اداره تحقیقات فدرال (FBI) بود که پس از سالها تحقیقات دامنه‌دار و مخفی سازمان ضداطلاعات مرکز تحقیقات فدرال مشخص شد که حداقل به مدت ۱۵ سال برای اتحاد جماهیر شوروی و پس از آن دولت فدرال روسیه جاسوسی می‌کرده‌است.

وی در دادگاه فدرال آمریکا با یک درجه تخفیف به حبس ابد، بدون احتمال بخشش محکوم شد. رابرت هانسین، ۲۳ ساعت شبانه روز را در سلولی انفرادی در یک زندان فوق امنیتی به نام ندامتگاه فدرال فلورانس در شهر فلورانس در ایالت کولورادوی، آمریکا می‌گذراند.

راست|thumb
رابرت هانسین در تاریخ ۱۸ فوریه ۲۰۰۱ در پارکی در ایالت ویرجینیا به نام پارک فاکس‌استون دستگیر شد. وی به جرم فروش اطلاعات محرمانه ایالات متحده آمریکا به روسیه برای دریافت بیش از یک میلیون و چهارصد هزار دلار (شامل پول نقد و الماس) در طول پانزده سال، محاکمه شد. نهایتاً در تاریخ ۶ ژوئیه ۲۰۰۱ در دادگاه فدرال آمریکا با قبول تمامی ۱۵ مورد اتهام وارده در قبال تخفیف در مجازات، به زندان ابد محکوم شد. اقدامات وی توسط افراد مرتبط با پرونده، «بدترین فاجعه اطلاعاتی در تاریخ ایالات متحده آمریکا» توصیف شده‌است.

جاسوسی هانسین، تاکنون موضوع ساخت دو فیلم جداگانه دربارهٔ وی شده‌است. سرجاسوس: داستان رابرت هانسین که فیلمی بود که برای تلویزیون ساخته شد و نقش هانسین را ویلیام هارت بازی می‌کرد. این فیلم در سال ۲۰۰۲ از شبکه‌های سراسری آمریکا به نمایش درآمد. رخنه نام فیلم دیگری بود که در سال ۲۰۰۷ برپرده سینماهای آمریکا رفت. در این فیلم، بازی در نقش هانسین به عهده کریس کوپر گذاشته شده بود. همچنین در رمز داوینچی از عضویت و ارتباطش با فرقه مسیحی اپوس دئی سخن به میان رفته‌است.

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:آمریکاییان محکوم شده به خاطر جاسوسی برای اتحاد شوروی
رده:اعضای اپوس دئی
رده:افراد آمریکایی آلمانی‌تبار
رده:افراد آمریکایی دانمارکی‌تبار
رده:درگذشتگان ۲۰۲۳ (میلادی)
رده:افسران اداره پلیس شیکاگو
رده:اهالی شیکاگو
رده:اهالی وین، ویرجینیا
رده:پیروان کلیسای کاتولیک رم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:جاسوسان آمریکایی اتحاد شوروی
رده:جاسوسان اهل شوروی
رده:جاسوسان دوجانبه
رده:جاسوس‌ها
رده:زادگان ۱۹۴۴ (میلادی)
رده:زندانیان ای‌دی‌اکس فلورنس
رده:زندانیان و بازداشت شدگان توسط دولت فدرال ایالات متحده آمریکا
رده:زندانیان و بازداشت‌شدگان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کاتولیک‌های اهل ویرجینیا
رده:مجرمان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:مجرمین سده ۲۰ (میلادی)
رده:نوکیشان کلیسای کاتولیک روم
رده:مجرمان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:مجرمان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:افراد آمریکایی نروژی‌تبار
رده:درگذشتگان در زندان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:زندانیان درگذشته در زندان‌های دولت فدرال آمریکا
گواتمالاسیتی

**گواتمالاسیتی** (نام رسمی در زبان اسپانیایی: La Nueva Guatemala de la Asunción) پایتخت کشور گواتمالا است.

این شهر در سال ۱۹۹۰ میلادی ۱٬۶۷۵٬۵۸۹ میلیون نفر (۲٫۵ میلیون با حومه) جمعیت داشت و پس از مکزیکوسیتی بزرگترین شهر آمریکای مرکزی به‌شمار می‌آید.

گواتمالاسیتی بیش از ۲۰۰ سال است که پایتخت بلامنازع اداری، اقتصادی و فرهنگی گواتمالا است.
این شهر در ۱۵۰۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع‌شده و مرتفع‌ترین پایتخت آمریکای مرکزی است. رشد شهری در گواتمالاسیتی حالت تصاعدی دارد و افراد جویای از شهرها و روستاهای پیرامون با شتابی روزافزون به این شهر مهاجرت می‌کنند.
گواتمالاسیتی در دره‌ای در جنوب این کشور واقع شده‌است و حالت این دره باعث شده تا آلودگی هوا اغلب در هوای شهر باقی بماند.

فراورده‌های کشاورزی منطقهٔ گواتمالاسیتی قهوه، صابون و موز است.

## پیشینه
بازمانده‌هایی از شهر مایایی «کامینالخویو» امروزه در محدودهٔ شهری گواتمالاسیتی واقع شده‌است. گواتمالاسیتی در اوایل دورهٔ استعمار اسپانیا یک شهر کوچک به نام ال کارمن بود. هنگامی که زمین‌لرزه‌ای در سال ۱۷۷۵ باعث ویرانی «آنتیگوآ گواتمالا»، پایتخت پیشین گواتمالا شد، اسپانیایی‌ها پایتخت را از آن شهر به گواتمالاسیتی منتقل کردند. در آن زمان بسیاری از گنجینه‌های هنری نیز از کلیساهای آنتیگوآ به کلیساهای جدید در گواتمالاسیتی آورده‌شد و به سرعت دانشگاهی نیز در آن ساخته شد.

گواتمالاسیتی در سدهٔ نوزدهم پایتخت ایالات متحده آمریکای مرکزی بود. بین سال‌های ۱۸۳۰ و ۱۹۷۶ میلادی، گواتمالاسیتی دچار چهار زمین‌لرزه بزرگ شده‌است و به این خاطر ساخت ساختمان‌های با بیش از دو طبقه در آن ممنوع شده‌بود.

## مناطق
[بندانگشتی|300px|چپ|[گواتمالاسیتی، منطقه ۱۰ شهری.]]
شهر گواتمالاسیتی به ۱۳ منطقه تقسیم شده‌است. منطقهٔ یک، مرکز قدیمی شهر است که کلیسای جامع، کاخ ملی، و دیگر ساختمان‌های دیدنی در آن واقع شده‌است. بیشتر سفارتخانه‌ها، فروشگاه‌های گران‌قیمت و شرکت‌ها در منطقه ۱۰ قرار دارند. فرودگاه شهر به نام «لا آورورا» در منطقهٔ ۱۳ واقع شده که در حدود ۵ کیلومتری جنوب شهر قرار دارد.

## منابع

* Wikipedia contributors, "Guatemala City," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Guatemala_City&oldid=504545125 (accessed July ۳۰، ۲۰۱۲).

رده:پایتخت‌ها در آمریکای مرکزی
رده:پایتخت‌های آمریکای شمالی
رده:گواتمالا
رده:گواتمالاسیتی
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۷۷۳ (میلادی)
رده:مناطق مسکونی در شهرستان گواتمالا
رده:مناطق مسکونی در گواتمالا
کشمیر

بندانگشتی|چپ|295px|دریاچهٔ دال در کشمیر.
**کشمیر** منطقه‌ای در شمال غربی شبه‌قاره هند است که از ایالت جامو و کشمیر تحت کنترل هند، ایالت کشمیر آزاد تحت کنترل پاکستان و منطقه اقصی چین تحت کنترل جمهوری خلق چین تشکیل می‌شود. این منطقه عمدتاً کوهستانی است. کشمیر یکی از حوزه‌های اصلی نفوذ زبان هندوآریایی به‌شمار می‌رود.

ایالت هندی جامو و کشمیر حدود ۱۰۱،۴۳۷ کیلومتر مربع وسعت دارد و در سرشماری سال ۲۰۱۱ بیش از ۱۲ میلیون نفر جمعیت داشته‌است. پایتخت تابستانی آن سرینگر مرکز تاریخی منطقه و پایتخت زمستانی آن جامو است. منطقه تحت کنترل پاکستان از کشمیر آزاد به پایتختی مظفرآباد با مساحت ۵٬۶۱۹ کیلومتر مربع و ایالت گلگت بلتستان با مساحت ۷۲٬۴۹۶ کیلومتر مربع تشکیل می‌شود و مساحت مناطق عمدتاً خالی از سکنه تحت کنترل چین هم ۴۲٬۶۸۵ کیلومتر مربع است.

این منطقه تا پیش از استقلال هندوستان در سال ۱۹۴۷ یک دولت سلطنتی تحت‌الحمایه بریتانیا داشت. در جریان جدایی پاکستان از هند هر دو کشور مدعی حکومت بر این منطقه بودند که به وقوع چندین جنگ بین این دو کشور انجامید.

ناحیه کشمیر مورد ادعای هند و پاکستان است. هر دو کشور به‌طور جداگانه بخش‌هایی از این منطقه را اداره می‌کنند و این مناطق توسط خط کنترل از هم جدا شده‌اند.
این مناطق از زمان استقلال پاکستان، مورد منازعه هند و پاکستان بوده و چند دفعه باعث درگیری بین دو کشور شده‌است
پاکستان این مناطق را جزئی از خود می‌داند در صورتی که این مناطق هندو نشین است و هند خواستار آزادی یا الحاق به خاک خود شده‌است
گاندی رهبر هند نیز در زمان حیاتش خواستار این بود که خود مردم کشمیر تصمیم بگیرند به کدام کشور الحاق می‌شوند اما اکنون دولت های هند و پاکستان برای منافع بسیار زیاد این مناطق از انتخابات سرباز می‌زند
علاوه بر این در این بین بیش از ۱۱ هزار زن هندو مورد تجاوز توسط سربازان ارتش پاکستان قرار گرفته‌اند و در سال ۲۰۱۶ تجاوز مرد هندی به دختر ۸ ساله ای خشم دولت و مردم پاکستان، کشمیر و تمام مردم و کشورهای مسلمان را برانگیخت، احزاب و کشورهای مختلف بارها خواستار رسیدگی نهادهای حقوق بشری به مسئله کشمیر شده‌اند اما تاکنون بی‌نتیجه بوده‌است.

## اقتصاد
اقتصاد کشمیر بر پایه کشاورزی است. به‌طور سنتی محصول اصلی این منطقه برنج بوده که غذای اصلی مردم را تشکیل می‌داده‌است. علاوه بر این گندم، ذرت و جو نیز پرورش می‌دهند. با توجه به آب و هوای مناسب این منطقه، محصولاتی از قبیل چغندر، لوبیا و درختانی از قبیل سیب، هلو و گیلاس کشت می‌شود.

از نظر تاریخی، کشمیر با صادرات پشم کشمیر (پشمینه) مشهور است. اهالی این منطقه به خوبی در بافتن شال، فرش و محصولاتی از جنس پشمینه مهارت دارند. اقتصاد این منطقه در اثر زلزله سال ۲۰۰۵ آسیب جدی دید. این زلزله منجر به فوت ۷۰هزار نفر در بخش تحت کنترل پاکستان و حدود ۱۵۰۰نفر در بخش تحت کنترل هند شد.

## جستارهای وابسته
* مناقشه کشمیر
* ناآرامی‌های ۲۰۱۶ کشمیر
* زبان فارسی در کشمیر
* زبان اردو

## منابع


رده:آیین هندو در آسیا
رده:اسلام در آسیا
رده:جغرافیای پاکستان
رده:جغرافیای هند
رده:کشورها و سرزمین‌های کشمیری‌زبان
رده:مناطق مورد مناقشه در آسیا
رده:منطقه‌های آسیا
رده:منطقه‌های تاریخی
رده:منطقه‌های مورد مناقشه
خرمگس (ابهام‌زدایی)

**خرمگس**، ممکن است بر موارد زیر دلالت داشته باشد:
* خرمگس یا خرمُنْج، نوعی مگس بزرگ
* ''خرمگس'' (رمان)، رمانی از نویسندهٔ انگلیسی، اتل لیلیان وینیچ
* خرمگس اجتماعی، شخصی که نظریات غالب جامعه و شرایط امور را به چالش بکشد، پرسش‌های نو بکند و برانگیزاننده و آزاردهنده باشد
لقمان سرخسی

[250px|بندانگشتی| نمایی [آرامگاه بابا لقمان|آرامگاه لقمان سرخسی]]
250px|بندانگشتی| نمای دیگری از آرامگاه

**لُقمان**، یکی از عقلای مجانین و عرفای قرن چهارم هجری اهل سرخس خراسان و معاصر ابوسعید ابوالخیر می‌باشد. آرامگاه بابا لقمان در یک کیلومتری شمال شهر سرخس قرار دارد.

از بناهای قدیمی سرخس که هنور باقی است بنای عظیم و پرشکوه (ولی مخروبه) مقبره بابا لقمان همان لقمان سرخسی عارف شوریده عصر ابوسعید است. بعضی ساختمان کنونی مزار بابا لقمان را اثری از عصر سلجوقی می‌دانند و بعضی مانند پوپ از بناهای قرن هشتم تصور کرده‌اند.

ابن بطوطه درباره لقمان گفته‌است: «*از[[مشهد]] به [[سرخس]] رفتیم که شیخ لقمان سرخسی از مردم آن شهر بوده‌است*.»

درکتاب اسرار التوحید صفحه ۱۶۳ آمده‌است: «*لقمان سرخسی در ابتدا مجاهده بسیار داشت و معامله با احتیاط. ناگاه کشفی افتادش و عقلش برفت. گفتند لقمان آنچه بود و این چیست؟ گفت هرچند بندگی کردم بیش می‌بایست، درماندم و گفتم الهی پادشاهان را چون بنده پیر شود آزادش می‌کنند، تو پادشاه عزیزی و در بندگی تو پیر گشتم آزادم کن. گفت ندایی شنیدم که گفتند ای لقمان آزادت کردیم و نشان آن این بود که عقل از تو برگیریم. پس وی از عقلای مجانین بوده‌است*.»

و از شیخ ابوسعید ابوالخیر روایت کرده‌اند که: «*یک روز از پیش خواجه ابوعلی می‌آمد و به شارستان سرخس رسید، لقمان مجنون بر تلی از خاکستر نشسته بود*.» ابوسعید بسیار گفتی که: «*لقمان آزاد کرده حق است از امر و نهی*.»

شیخ عطار نیشابوری از زبان لقمان سرخسی می‌گوید:

از مشاهیر معاصر با لقمان، می‌توان از شیخ ابوسعیدابی الخیر و شیخ ابوالفضل سرخسی را نام بردو عطارنیشابوری درتذکره الاولیاءاز وی یادکرده‌است.

ازابوسعید درسرخس پرسیدند که ظریف کیست؟
شیخ گفت: در شهر شما لقمان.

در روح الارواح سمعانی آمده: آورده‌اند که لقمان سرخسی را وقتی موی بر سر دراز گشته بود، بر خاطرش گذشت که کاشکی درمی بودی که به گرمابه شدمی و موی باز کردمی. هنوزش این آواز به خاطر نیامده بود که جملهٔ صحرا زر دید. لقمان دیده فرا کرد و با خود گفت:

## جستار
آرامگاه بابا لقمان

## منابع
* 
* 
* 
* 

رده:اهالی سرخس
رده:صوفیان اهل ایران
رده:عارفان اهل ایران
رباط شرف

**رباط شرف** کاروانسرایی در ۴۵ کیلومتری شهر سرخس است که به شیوهٔ رازی ساخته شده و نام معمار آن استاد محمد طرائقی سرخسی ذکر شده‌است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

طبق مدارک و متون تاریخی بانی بنای کنونی «شرف الدین ابوطاهربن سعدالدین عل القمی» است که مدتی حکومت مرو و سرانجام صدرات سلطان سنجر را برعهده داشت. با توجه به کتیبهٔ موجود بنای رباط به سال ۵۴۹ هجری قمری در زمان سلطان سنجر سلجوقی با مصالح آجر و گچ ساخته شده‌است و بی‌شک یکی از شاهکارهای هنر ایرانی به‌شمار می‌رود.

این بنا در حاشیهٔ جادهٔ قدیم نیشابور-سرخس (جادهٔ ابریشم) و شش کیلومتری جادهٔ سرخس -مشهد بعد از تپه‌های کم ارتفاع روستای شورلق قرار دارد. شکل این رباط از دور به دژی بزرگ شبیه است؛ از داخل به مانند یک کاخ جلوه می‌کند.

این بنا دو صحن دارد و هر صحن دارای چهار ایوان به شکل چلیپا (صلیب) و شبستان می‌باشد و همچنین آجرچینی و کتیبه‌های آن جلوه ویژه‌ای دارد. در این رباط چند مسجد و محراب دیده می‌شود که همه با کتیبه‌های گلی و گچی تزئین شده‌اند. کتیبه‌ها عمدتاً باقی‌مانده از دوران سلجوقی هستند. در وسط رباط حوض بزرگ، در اضلاع جنوبی دو اصطبل برای استراحت اسب‌ها و در اطراف دهلیزهایی برای اسکان مسافران وجود دارد.

## ثبت در فهرست میراث جهانی
در ۲۶ شهریور ۱۴۰۲ در جریان چهل و پنجمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در ریاض، رباط شرف به‌همراه ۵۳ کاروانسرای تاریخی دیگر (جمعاً ۵۴ کاروانسرا در ۲۴ استان ایران) تحت عنوان کاروانسراهای ایرانی در فهرست میراث جهانی قرار گرفتند. این مجموعه جهانی به عنوان بیستمین و هفتمین اثر جهانی کشور ایران شناخته می‌شود.
## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان سرخس

## پانویس

## منابع
* 
* 
* 

رده:آثار ملی ایران
رده:جاذبه‌های گردشگری استان خراسان رضوی
رده:رباط‌های تاریخی شهرستان سرخس
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های کامل‌شده در ۱۱۱۴ (میلادی)
رده:ساختمان‌های مذهبی کامل‌شده در ۱۱۱۴ (میلادی)
رده:کاروانسراهای استان خراسان رضوی
رده:کاروانسراهای تاریخی شهرستان سرخس
رده:مسجدهای ایران
رده:مسجدهای سده ۱۲ (میلادی)
رده:معماری ایرانی
رده:معماری دهه ۱۱۱۰ (میلادی)
رده:کاروانسراهای ایرانی ثبت‌شده در میراث جهانی
رده:معماری سده ۱۲ (میلادی)
رده:کاروانسراها در ایران
رده:رباط‌ها (معماری)
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های ثبت‌شده در فهرست میراث ملی ایران
عزت‌الله نگهبان

** عزّت‌الله نگهبان** (زاده ۱۳۰۰ - درگذشته ۱۶ بهمن ۱۳۸۷) باستانشناس و استاد باستانشناسی در دانشگاه تهران بود. برخی او را «پدر باستان‌شناسی ایران» نامیده‌اند.  عزت‌الله نگهبان فرزند عبدالامیر نگهبان، نمایندهٔ دورهٔ ششم مجلس شورای ملی از حوزهٔ جنوب خوزستان و از رجال سیاسی و فرهنگی آن خطه، بود. مادر عزت‌الله و همسر عبدالامیر نگهبان، دختر شیخ خزعل کعبی بود؛ در نتیجه، عزت‌الله نگهبان نوهٔ شیخ خزعل بود.

## کتاب‌شناسی
* نگهبان، عزت‌الله، ۱۳۸۵: مروری بر پنجاه سال باستان‌شناسی ایران، تهران: سبحان نور، سازمان میراث فرهنگی کشور، ۵۳۴ صفحه. 
* نگهبان، عزت‌الله، ۱۳۵۱: هفت تپه، تهران: وزارت فرهنگ و هنر، ۵۷ صفحه.
* نگهبان، عزت‌الله: حفاری‌های مارلیک (جلد اول)، تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور.
* نگهبان، عزت‌الله: حفاری هفت تپه دشت خوزستان، تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور.
* نگهبان، عزت‌الله: شوش یا کهن‌ترین مرکز شهرنشینی جهان، تهران: سبحان نور.

## جستارهای وابسته
* دانشگاه تهران
* باستانشناسی
* دبیرستان فیروز بهرام

## منابع

## پیوند به بیرون
* خبرگزاری میراث فرهنگی درباره نگهبان
* درباره عزت‌الله نگهبان(روزنامه ایران)

رده:انسان‌شناسان اهل ایران
نگهبان، عزت‌الله
نگهبان، عزت‌الله
رده:باستان‌شناسان سده ۲۰ (میلادی)
رده:تحصیل‌کردگان دبیرستان فیروزبهرام
نگهبان، عزت‌الله
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه تهران
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه شیکاگو
رده:دانش‌آموختگان دبستان جمشید جم
نگهبان، عزت‌الله
رده:درگذشتگان ۲۰۰۹ (میلادی)
نگهبان، عزت‌الله
رده:زادگان ۱۹۲۶ (میلادی)
بندر دولاب

**بندر دولاب** یکی از روستاهای ساحلی جزیره قشم در استان هرمزگان و مرکز دهستان دولاب است. علت نام این روستا را محتمل به دلیل وجود چاه‌های آب شیرین در این منطقه در زمان گذشته می‌دانند که آب آن را با **دولاب** (به گویش محلی: دلو یا دولو) به سطح زمین انتقال می‌دانند. امروزه نیز از این روش برای تأمین آب بخش‌هایی از جزیره قشم استفاده می‌کنند.

## جمعیت
جمعیت بندر دولاب ۱٬۲۸۱ نفر است که شامل ۳۰۵ خانوار، ۶۳۳ نفر مرد و ۶۴۸ نفر زن می‌باشد. این روستا تا سال ۱۳۷۷ شامل دو محله سرریگ و مخ شمال بوده که در این سال محله سرریگ، به روستای سرریگ (قشم) مستقل گردید.

## موقعیت جغرافیایی
این روستا در ۱۰۰ کیلومتری شهر قشم واقع شده و از شرق به روستای سرریگ (قشم) و از غرب به روستای تم گس از شمال به خلیج فارس و از جنوب به گنبد نمکی نمکدان منتهی می‌گردد.

## تحصیلات
بندر دولاب یکی از روستاهای دارای بیشترین تعداد باسواد و تحصیل‌کردگان دانشگاهی به نسبت در جزیره قشم است. این روستا با در مجاورت قرار گرفتن روستای سرریگ مشترکاً دارای بیش از ۱۰۰ نفر معلم، تعداد زیادی فارغ‌التحصیل دانشگاهی با مدرک کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا است.

در بندر دولاب مدارس دخترانه و پسرانه در تمام مقاطع دبستان، راهنمایی، دبیرستان و پیش دانشگاهی وجود دارد.

## مشاغل
شغل اکثر مردم بندر دولاب فرهنگی، لنج‌سازی، صیادی، جاشوی لنج باری است، و تعداد زیادی نیز مغازه‌دار هستند. در کل اکثر درآمد مردم از دریا تأمین می‌شود و بزرگ‌ترین کارگاه لنج‌سازی قشم به نام **شناورسازی فایبرگلاس آزاد** در مجاورت این بندر قرار دارد.

این روستا دارای حدود ۵۰ فروند لنج و شناور فایبرگلاس صیادی و باری و ده‌ها قایق کوچک به عنوان اصلی‌ترین شغل اهالی بوده که با قرار گرفتن در مجاورت روستای سرریگ با داشتن صدها شناور سبک و متوسط یکی از بزرگترین تجمع‌های شناور در جزیره قشم را داشته اما دارای اسکله نیست.

## نگارخانه


پرونده:Old-memories.jpg|بافت قدیمی دولاب
File:پاسگاه-مرزی-ساحلی-دولاب.jpg|پاسگاه مرزی ساحلی
File:پاسگاه.jpg|پاسگاه قدیمی دولاب



## پانویس

## منابع
* ادارهٔ آموزش و پرورش شهرستان قشم، بخش شهاب، سال ۱۳۷۹.
* بلوکباشی علی، جزیره قشم صدف ناشکافته خلیج فارس، دفتر پژوهشی فرهنگی، چاپ دوم، تهران، ۱۳۸۰
* زنده دل، دستیاران، حسن. (مجموعه کتابهای راهنمای جامع ایرانگردی استان هرمزگان) ج۱. چاپ وانتشار سال ۱۹۹۸ میلادی.
* بختیاری، سعید، * «اتواطلس ایران» *، “ مؤسسه جغرافیایی وکارتگرافی گیتاشناسی، بهار ۱۳۸۴ خورشیدی.
* سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، * «فرهنگ جغرافیایی آبادیهای استان هرمزگان: شهرستان قشم (جلد ۵)» *، “ سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، ۱۳۸۳ خورشیدی.

رده:شهرهای بندری در ایران
رده:شهرها و شهرک‌های بندری خلیج فارس
رده:روستاهای شهرستان قشم
بهرگان

**بهرگان** نام یکی از چهار مناطق نفتی ایران در خلیج فارس است که در محل کنونی شهر امام حسن قرار دارد.
این ناحیه شامل میدانهای نفتی هندیجان، بهرگانسر، سروش و نوروز میباشد. از مهم ترین دستاوردهای اخیر این منطقه نفتی صادرات نفت سنتزی در واحد مخازن و بارگیری این منطقه می باشد ، دریافت کاندانسیت پارس جنوبی و همچنین دریافت نفت سکوهای هندیجان و بهرگان و نفت مناطق نفت خیر جنوب و ساخت نفت سنتزی و صادرات آن به پالایشگاه های آبادان ، اصفهان و تهران از دیگر دست آورد های شرکت نفت فلات قاره می باشد. 

## جستارهای وابسته
* میدان‌های نفتی ایران

## منابع
#  پایگاه اطلاع رسانی شهر امام حسن (=موضوع شرکت نفت).

رده:استان بوشهر
رده:میدان‌های نفتی ایران
جکسون‌ویل (فلوریدا)

**جکسونویل** شهر بزرگی در فلوریدا، در ساحل شرقی این ایالت واقع شده است. در سال ۱۹۶۸، با شهر دووال ادغام شد. در حال حاضر بزرگ‌ترین شهر ایالات متحده از نظر مساحت زمینی می‌باشد. پس از این ادغام، جمعیت شهر به حدود ۹۷۱٬۳۱۹ نفر رسید. منطقه جکسونویل، که شامل شهرستان‌های کلی، سنت جانز، ناسائو و بیکر می‌شود، دارای جمعیتی حدود ۱٬۷۳۳٬۹۳۷ نفر است.
جکسونویل در نزدیکی رودخانه سنت جانز در شمال شرق فلوریدا قرار دارد. این شهر حدود ۱۲ مایل به سمت جنوب جورجیا و ۳۵۰ مایل به سمت شمال میامی واقع شده است. سواحل جکسونویل نیز در نزدیکی ساحل اطلس اقیانوس واقع هستند. منطقه ابتدا محل زندگی مردم تیموکوا بود و در سال ۱۵۶۴ مستعمره فرانسوی فورت کارولاین بود.
جکسونویل به یکی از اهمیت‌های مهم بندری در اواخر قرن نوزدهم تبدیل شد. پایگاه نیروی دریایی میپورت، پایگاه هواپیمایی دریایی جکسونویل و سایر پایگاه‌های نظامی در آن واقع شده‌اند. اقتصاد شهر بر اساس خدماتی همچون بانکداری، بیمه، مراقبت‌های بهداشتی و لجستیک استوار است. گردشگری نیز اهمیت زیادی دارد، به خصوص مربوط به گلف با مقر اصلی تور PGA در نزدیکی جزیره پانته ودرا بیچ، فلوریدا.
مردم جکسونویل به جنبه‌های جکسونویلی یا جکسونز خوانده می‌شوند که از اختصار نام شهر، «جکس»، گرفته شده‌اند.

## جستارهای وابسته
* کتابخانه عمومی جکسون‌ویل

## نگارخانه

File:Bank of America Tower Jacksonville.png|
File:WellsFargoJaxFL.JPG|
File:JacksonvilleAT&TBldg-Feb2010.JPG|
File:Riverplace Tower in Jacksonville.jpg|
File:CarlingHotelJacksonville-2010-07-b.JPG|
File:Friendship Fountain at Night.JPG|


## پیوند به بیرون

* مسکن ایرانیان آمریکا . MaskanUSA
* مرکز اسلامی شمال فلوریدا
* مرکز گردشگری جکسونویل
* اتاق بازرگانی شهر

رده:اندرو جکسون
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۷۹۱ (میلادی) در آمریکای شمالی
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۷۹۱ (میلادی) در ایالات متحده آمریکا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۲۲ (میلادی) در ایالات متحده آمریکا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۲۲ (میلادی) در قلمرو فلوریدا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۳۲ (میلادی) در ایالات متحده آمریکا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۳۲ (میلادی) در قلمرو فلوریدا
رده:جغرافیای جکسون‌ویل
رده:جکسون‌ویل
رده:سکونت‌گاه‌های بندری ایالات متحده آمریکا
رده:شهرهای بندری در فلوریدا
رده:شهرهای دانشگاهی ایالات متحده آمریکا
رده:شهرهای شهرستان دووال (فلوریدا)
رده:شهرهای فلوریدا
رده:شهرهای منطقه کلان‌شهری جکسون‌ویل
رده:مرکز شهرستان‌های فلوریدا
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۷۹۱ (میلادی)
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۲۲ (میلادی)
رده:شهر-شهرستان واحد
تالاهاسی (فلوریدا)

**تالاهاسی** پایتخت ایالت فلوریدا ایالات متحده و مرکز و تنها شهر شهرستان لئون است. تالاهاسی در سال ۱۸۲۴ پایتخت فلوریدا و سپس قلمرو جزء فلوریدا شد. در سال ۲۰۲۰، جمعیت این شهر حدود ۲۲۰ هزار نفر بود. تالاهاسی هشتمین شهر بزرگ در ایالت فلوریدا ایالات متحده و صد و بیست و ششمین شهر بزرگ ایالات متحده است. جمعیت منطقه شهری تالاهاسی تا سال ۲۰۱۸، ۳۸۵۱۴۵ نفر بوده‌است. تالاهاسی بزرگترین شهر در منطقه بیگ بند فلوریدا و منطقه پانهندل فلوریدا و مرکز اصلی تجارت و کشاورزی در مناطق بیگ بند فلوریدا و جنوب غربی جورجیا است. دانشگاه ایالتی فلوریدا در تالاهاسی قرار دارد. این دانشگاه بر اساس اخبار و گزارش جهانی ایالات متحده، هجدهمین دانشگاه برتر دولتی کشور است. همچنین دانشگاه A&M فلوریدا، پنجمین دانشگاه بزرگ از نظر تعداد ثبت نام کنندگان سیاه‌پوست است. کالج اجتماعی تالاهاسی یک کالج ایالتی بزرگ است که عمدتاً به عنوان مدرسه تغذیه ایالت فلوریدا عمل می‌کند. تالاهاسی با جمعیت دانشجویی بیش از ۷۰۰۰۰ نفر به عنوان یک شهر دانشجویی محسوب می‌شود. تالاهاسی به عنوان پایتخت، محل ساختمان کنگره ایالت فلوریدا، دادگاه عالی فلوریدا، عمارت فرماندار فلوریدا و نزدیک به ۳۰ دفتر مرکزی آژانس ایالتی است. این شهر همچنین به دلیل تعداد زیادی شرکت‌های حقوقی، سازمان‌های لابی، انجمن‌های تجاری و انجمن‌های حرفه ای، از جمله بار فلوریدا (کانون وکلای دادگستری) و اتاق بازرگانی فلوریدا، شناخته شده‌است. تالاهاسی یک مرکز منطقه ای شناخته شده برای تحقیقات علمی، و محل آزمایشگاه ملی میدان مغناطیسی بالا است. در سال ۲۰۱۵، تالاهاسی برای دومین بار جایزه آل امریکن سیتی (All-American City Award) را از سوی اتحادیه ملی مدنی دریافت کرد.

## تاریخ
مردم بومی هزاران سال قبل از حمله اروپاییان این منطقه را اشغال کرده بودند. در حدود سال ۱۲۰۰ پس از میلاد، فرهنگ بزرگ و پیچیده می‌سی‌سی‌پی تپه‌های خاکی را در نزدیکی دریاچه جکسون ساخته بود که امروزه بقایای آن موجود است که در پارک ایالتی باستان‌شناسی دریاچه جکسون نگهداری می‌شوند. امپراتوری اسپانیا اولین سکونتگاه استعماری خود را در سنت آگوستین ایجاد کرد. در طول قرن هفدهم، آنها چندین مأموریت در قلمرو آپالاچی برای تهیه غذا و نیروی کار و برای حمایت از اسکان آنها و همچنین تبدیل بومیان به کاتولیک رومی ایجاد کردند.

## مراکز علمی-فرهنگی
* دانشگاه ایالتی فلوریدا
* دانشگاه کشاورزی و مکانیک فلوریدا


FlaSupremeCrtBldgFeb08.JPG|دادگاه عالی ایالت فلوریدا در تالاهاسی


## پیوند به بیرون
* اتاق بازرگانی
* دفتر رسمی گردشگری
* مرکز اسلامی تالاهاسی


رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۲۴ (میلادی) در قلمرو فلوریدا
رده:شهرهای دانشگاهی ایالات متحده آمریکا
رده:شهرهای فلوریدا
رده:مرکز شهرستان‌های فلوریدا
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۲۱ (میلادی)
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۲۴ (میلادی)
۱۳۴۹ (خورشیدی)

**۱۳۴۹** هزار و سیصد و چهل و نهمین سال هجری خورشیدی سالی  است.

## رویدادها
### فروردین
* ۲۱ - نخستین قهرمانی تاج (استقلال تهران کنونی) در جام باشگاه‌های آسیا ۱۹۷۰

### بهمن
* ۱۹ - رویداد سیاهکل

### اسفند
* تصویب قانون تشکیل مناطق آزاد تجاری ایران

## زادروزها
### فروردین
* ۵ فروردین - ریما رامین فر، بازیگر
* ۷ فروردین - حمید ابراهیمی، بازیگر، نویسنده و کارگردان
* ۲۰ فروردین - علی لهراسبی، خواننده
* ۲۸ فروردین - اکبر منتجبی، روزنامه‌نگار
* ۲۹ فروردین - افشین نخعی، بازیگر

### اردیبهشت
* ۳۰ اردیبهشت ـ هنگامه قاضیانی، بازیگر

### خرداد
* ۶ خرداد ـ سعید داخ، بازیگر
* ۱۹ خرداد - امین حیایی، بازیگر

### تیر
* ۱ تیر - مریم کاویانی، بازیگر
* ۴ تیر - الهام صفوی‌زاده، مجری تلویزیون
* ۹ تیر - پیمان معادی، بازیگر
* ۱۶ تیر - بهروز سبط رسول، کارگردان، فیلمنامه‌نویس و فیلم‌ساز

### مرداد
* ۱ مرداد - صالح میرزااقایی، بازیگر
* ۱۷ مرداد - نگار استخر، طراح صحنه و لباس، عروسک‌گردان و بازیگر 
* ۲۵ مرداد - ساقی زینتی، بازیگر

### آبان
* ۱۵ آبان - آرش نوذری، بازیگر
* ۲۲ آبان - لاله سحرخیزان ، خَیّر ، همسر اول ناصر محمدخانی و قربانی جنایت میدان کتابی تهران 

### آذر
* ۱۱ آذر - علی مصفا، بازیگر، کارگردان سینما
* ۱۳ آذر - مریم سرمدی، بازیگر

### بهمن
* ۱۰ بهمن ـ شاه علی سرخانی، بازیگر
* ۲۷ بهمن ـ لیلا اسفندیاری، کوهنورد زن
* ۲۸ بهمن - آرش حجازی، نویسنده، مترجم، روزنامه‌نگار، پزشک، ناشر ایرانی

### اسفند
* ۱ اسفند ـ منصور فرخی، حقوقدان و استاد دانشگاه
* ۸ اسفند ـ نگین صدق‌گویا، بازیگر
* ۲۰ اسفند ـ حسن محمودی، روزنامه‌نگار و منتقد ادبی
* ۲۸ اسفند -یحیی گل‌محمدی، فوتبالیست 

### بدون تاریخ دقیق

* تبسم هاشمی، بازیگر و مجری
* ابراهیم بابائی، محقق، مخترع، دانشمند و استاد ایرانی
* پریسا مقتدی، بازیگر
* ارژنگ امیر فضلی، بازیگر
* بهروز بنیادی، نماینده حوزه انتخابیه کاشمر، بردسکن و خلیل‌آباد در دهمین دوره مجلس شورای اسلامی

## درگذشت‌ها
### اردیبهشت
* ۱۶ اردیبهشت - بدیع‌الزمان فروزانفر، ادیب سرشناس ایرانی و استاد زبان و ادبیات فارسی

### تیر
* ۱۲ تیر - عبدالحسین امینی معروف به علامه امینی، نویسنده کتاب الغدیر

### اسفند
* ۳ اسفند - ابوالحسن قزوینی، خواننده موسیقی ایرانی و صاحب یکی از قوی‌ترین صداها در آواز ایرانی

## منابع

رده:۱۳۴۹
رده:سده ۱۴