نادژدا کروپسکایا

**نادژدا کنستانتیونوا کروپسکایا**  (زاده  – درگذشته ۲۷ فوریه ۱۹۳۹) چهره انقلابی، نویسنده، آموزگار روس، وی همسر ولادیمیر لنین (۱۸۹۹-۱۹۳۹) بود.

## زندگی
نادژدا کروپسکایا در یک خانواده طبقه فرادست ولی فقیر در سال ۱۸۶۹ در سنت پترزبورگ به دنیا آمد. پدرش کنستانتین ایگناتویچ کروپسکی (۱۸۳۷–۱۸۹۷) نجیب‌زاده و افسر ارتش امپراتوری روسیه و مادرش الیزابت واسیلیونا تیستروفا (۱۸۳۶–۱۹۱۵) آموزگار بود و او هم نخست حرفه مادرش را داشت و به کارگران خواندن و نوشتن می‌آموخت. در سال ۱۸۹۴ با حقوق‌دان جوان ولادیمیر لنین ملاقات نمود و از همان دم همراه او به فعالیت سیاسی در گروه‌های مارکسیستی پرداخت. در اکتبر ۱۸۹۶ به اتهام «اخلال علیه حکومت» به دو سال زندان محکوم، ولی پس از گذراندن شش ماه آن، به سیبری نزد لنین تبعید شد و همان‌جا با او ازدواج کرد و از آن پس همواره در ویرایش آثار لنین نقش اول را داشت. او برخلاف لنین سخت به ادبیات علاقه داشت و سازگار با شغل و تحصیلش به امور پرورشی می‌پرداخت و در این زمینه تئوری «پرورش پولیتکنیکی» را پیش کشید که یک شیوه تحصیلی آمریکایی و روشی مانند کار و دانش یعنی «سازگارسازی کار مغزی و دستی و همکاری مدرسه‌ها با کارخانه‌ها» بود. ۳۰ ساله بود که با لنین به سوئیس، آلمان، انگلستان و لهستان رفت و از آنجا که زبان‌های آلمانی، فرانسوی، انگلیسی و لهستانی می‌دانست، یک تنه به کارهای نوشتاری سازماندهی جنبشی که لنین در تبعید به راه انداخته بود می‌رسید. ۴۷ ساله بود که با لنین به روسیه بازگشت و «از پشت صحنه» در استقرار رژیم سوسیالیستی نقش تعیین‌کننده داشت. او با اینکه همیشه با لنین و حزب کمونیست هم‌نظر نبود، اما هرگز مخالفت خود را صریح بیان نکرد. لنین در تبعید با اینِس آرمان، دختر زیبایی از یک خانواده توانگر فرانسوی آشنا و یار شده بود. نادژدا پیشنهاد کرد که با آن زن ازدواج کند، اما لنین رابطه سه‌نفره را ترجیح داد و نادژدا هم بر این کار گردن نهاد. در خاطراتش می‌نویسد: از سال ۱۹۲۹ تا ۱۹۳۹ به عنوان معاون وزیر آموزش و پرورش اتحاد شوروی خدمت نمود. نادژدا کنستانتینوونا کروپسکایا در ۲۷ فوریه ۱۹۳۹ در ۷۰ سالگی در مسکو پایتخت اتحاد شوروی درگذشت.

او در سال ۱۸۹۸ با ولادیمیر لنین ازدواج نمود و تا آخرین لحظات زندگی لنین با او ماند. او در ۱۹۰۱، هنگام انتشار ایسکرا، دبیر هیئت تحریریهٔ آن بود. کروپسکایا نقش مؤثری در به رسمیت شناخته شدن روز جهانی زن در روسیه داشت.

## خاطرات
نادژدا کروپسکایا خاطرات خود را با لنین به نگارش درآورده و منتشر کرد. این خاطرات مربوط به سال‌های ۱۸۹۴ تا ۱۹۱۷ یعنی از زمان نخستین دیدار آن‌ها تا زمان انقلاب اکتبر است. کتاب خاطرات نادژدا کروپسکایا به زبان فارسی ترجمه شده و با مشخصات زیر به چاپ رسیده‌است.
* کروپسکایا، ن. *یادها*، ترجمهٔ ز. اسعد، تهران: انتشارات پژواک، چاپ اول: ۱۳۶۰، چاپ دوم: ۱۳۶۱.

## نگارخانه

Image:Lenin_and_Wife_1918_crop.jpg|کروپسکایا و لنین

Image:Krupskaja.jpg|کروپسکایا
File:Krupskaja-old.jpg|کروپسکایا (وسط) در دهه ۱۹۳۰
File:Krupskaja Spandau.jpg|Board در یک مهد کودک در شپانداو (لوکالیتی), آلمان


## منابع

* 
* 

## پیوند به بیرون

رده:آموزگاران اهل اتحاد شوروی
رده:اعضای افتخاری آکادمی علوم اتحاد شوروی
رده:اعضای حزب سوسیال دموکرات کارگری روسیه
رده:انقلابیون اهل روسیه
رده:اهالی سن پترزبورگ
رده:بلشویک
رده:بلشویک‌های قدیمی
رده:درگذشتگان ۱۹۳۹ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۶۹ (میلادی)
رده:زنان اهل اتحاد شوروی در سیاست
رده:زنان اهل روسیه
رده:سیاستمداران زن سده بیستم (میلادی)
رده:ضدسرمایه‌داران اهل روسیه
رده:کمونیست‌های اهل روسیه
رده:مارکسیست‌های اهل روسیه
رده:مدفونان در آرامگاه دیوار کرملین
رده:نجیب‌زادگی روسیه
رده:نشان‌شناسی روسیه
رده:نویسندگان زن اهل اتحاد شوروی
رده:نویسندگان کمونیست زن
رده:نویسندگان مارکسیست
رده:ولادیمیر لنین
رده:همسران رهبران ملی روسیه و اتحاد شوروی
رده:نویسندگان زن سده ۲۰ (میلادی) اهل روسیه
رده:سیاستمداران اهل سنت پترزبرگ
رده:دریافت‌کنندگان نشان لنین
رده:دریافت‌کنندگان نشان پرچم سرخ کار