open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
باغ گلشن (طبس)

**باغ گلشن** مربوط به دوره زند - دوره قاجار است و در طبس واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این باغ باشکوه یکی از مهم‌ترین باغهای ایرانی به‌شمار می‌رود.

## پیشینه
بندانگشتی|280px|نمایی از درون باغ
باغ گلشن به وسیله میرحسن خان سومین (شیبانی)، از سلسله خان‌هایی که به وسیله نادرشاه به حکومت طبس منصوب شدند، ساخته شده است. باغ گلشن، خیابان باغ گلشن، میدان مرکزی شهر تا دروازه دشتغران وقف بر خلایق است که رفت و آمد کنند و هر ده سال یکبار باید وقف نامه امیرحسنخانی نوشته و با تأیید علمای طبس برسد.

در دومین شماره بخش باغ گردی پایگاه اینترنتی دیلی تلگراف، باغ گلشن طبس در زمره باغ‌های زیبای جهان قرار گرفت. باغ گلشن در منطقه‌ای واقع شده است که در میان دو کویر نمک زار ایران یعنی دشت لوت و دشت کویرقرار دارد، اما کیفیت معجزه آسای آب این منطقه، آبشارها و استخرهای طبیعی زیبایی را تشکیل داده‌اند که با چمنزارهای زیبا تزیین شده است. احساس واحه گونه این منطقه با وجود درختان قدیمی نخل، انار و مرکبات به همراه رایحه گلهای رز و ختمی تکمیل می‌شود. باغ گلشن طبس یکی از باغ‌های نادر ایرانی است که آب جاری دایمی در آن جریان دارد. درختان میوه بسیاری در این بنای تاریخی هشت هکتاری، طبیعت بی نظیری آفریده است. در این باغ گونه‌های مختلف گیاهان سازگار با اقلیم‌های متفاوت آب و هوایی مانند درخت چنار که خاص مناطق سردسیر است در کنار خرما که فقط در مناطق گرمسیری رشد می‌کند، وجود دارد.

## معماری
طراحی این باغ بر اساس نمونه چهارباغ است. معمار اولیه باغ، طبیعت سبز آن را با توجه به نوع درختان به صورت شطرنجی طراحی و کشت کرده است. جهانگردانی چون سون هدین سوئدی و آندره گدار فرانسوی که از طبس دیدن کرده‌اند، باغ گلشن را توصیف و از درختان خرما و مرکبات، سایه خنک نخل‌ها، نغمه زیبای آب روان جوی‌ها، چمن‌های میان دو جوی، زمزمه باد در میان درختان و فواره‌های متعدد که آب را مانند تحفه‌ای به آسمان می‌فرستند بسیار تعریف کرده‌اند. خانم گدار همسر آندره‌گدار معمار معروف فرانسوی، باغ گلشن را این چنین توصیف کرده است: «در این باغ حوضی بزرگ با فواره‌های متعدد وجود دارد که آب یعنی این ماده با ارزش را مانند تحفه‌ای به آسمان می‌فرستد…»

یک نکته منحصربه‌فرد در باغ گلشن که تنها در تاج محل هند مانند آن تکرار شده، این است که باغ به صورت مربع است، یعنی طول و عرض باغ با هم برابرند و خیابان‌های موازی، طول و عرض این باغ را به هم متصل می‌کنند. ساختمان سردرب باغ گلشن در زلزله ویرانگر شهریور ۵۷ طبس به کلی از بین رفت که اکنون همانند گذشته بازسازی شده است. باغ گلشن طبس در فصل بهار که یکی از جذاب‌ترین و دیدنی‌ترین جاذبه‌های شرق کشور و استان خراسان جنوبی به‌شمار می‌رود.

## نگارخانه


پرونده:1داخل باغ گلشن.JPG|نمای درونی باغ
پرونده:داخل باغ گلشن4.JPG|استخر باغ
پرونده:باغ گلشن.JPG|باغ گلشن
پرونده:گلشن.JPG|باغ گلشن
پرونده:سر در باغ گلشن.JPG|سر در باغ گلشن
پرونده:مسیر آب باغ گلشن.JPG|مسیر آب


## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* باغ ایرانی

## منابع

http://hamshahrionline.ir/news-65316.aspx
خبرگزاری میراث فرهنگی وگردشگری و صنایع دستی https://web.archive.org/web/20080920225405/http://www.chn.ir/news/?section=2&id=48074
http://www.mehrnews.com/fa/newsdetail.aspx?NewsID=1277364

رده:آثار دوره زندیان در شهرستان طبس
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان طبس
رده:باغ‌ها در ایران
رده:باغ‌های تاریخی شهرستان طبس
رده:شهرستان طبس
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
کاروانسرای کوهاب نطنز

**کاروانسرای کوهاب** یا **رباط کوهاب** یا **کاروانسرای نطنز** یا **قلعه کوهاب**  کاروان‌سرا یا رباطی مربوط به دوره صفوی است و در نطنز، بلوار شهید بهشتی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۴۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این کاروانسرای چهار ایوانی، دارای جلوخان و سردری با کتیبه سنگی به خط ثلث است که قسمتی از آن تخریب شده‌است. این بنا از آجر، سنگ لاشه و ملات گچ نیم کوب ساخته شده‌است. کاروان‌سرای کوهاب در زمان شاه عباس اول توسط میرابوالمعالی برزرودی یکی از امرای مقرب و مجلس‌نویس شاه ساخته شد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:کاروانسراهای استان اصفهان
رده:آثار دوره صفویان در شهرستان نطنز
رده:کاروان‌سراهای تاریخی شهرستان نطنز
رده:کاروان‌سراهای تاریخی شهرستان
رده:کاروانسراها در ایران
مسجد ورزنه

**مسجد ورزنه (مسجد جامع ورزنه)** مربوط به سدهٔ ۶ و ۷ ه‍.ق است و در۱۰۵ کیلومتری جنوب شرقی شهرستان اصفهان در شهر تاریخی ورزنه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## نگارخانه

بندانگشتی|نمای بیرونی مسجد جامع ورزنه

بندانگشتی|تصویری از درب ورودی مسجد جامع ورزنهبندانگشتی|تصویر هوایی از مسجد جامع ورزنه

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان اصفهان
رده:آثار ملی شهر اصفهان
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان اصفهان
ایوان مسجد امام حسن

**ایوان مسجد امام حسن عسکری** بخشی از مسجد امام حسن عسکری مربوط به دوره صفوی است و در قم، ابتدای خیابان آذر واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان قم
رده:ایوان‌های شهرستان قم
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان قم
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در قم
امامزاده اسحق (گرگان)

**امامزاده اسحق** مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان گرگان، بخش مرکزی، محله سر چشمه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان گرگان
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان گرگان
آرامگاه امامزاده شعیب

**بقعه امامزاده شعیب** مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار - دوره معاصر است و در سبزوار، مرکز قدیم شهر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## نگارخانه

Mausoleum of Shoayb 01.jpg
Imamzadeh Shoayb by Hadi Dehghanpour-02 (3) resize.jpg|نمای کلی از بالا


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان سبزوار
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان سبزوار
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان سبزوار
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان سبزوار
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان سبزوار
مسجد گلشن

**مسجد گلشن** مربوط به دوره قاجار است و در گرگان، ابتدای خیابان شهید رجایی واقع شده است. بنای اصلی مسجد از دوره صفویه می‌باشد ولی در دوره قاجاریه تغییرات زیادی در آن انجام‌شده است.

این مسجد در سال‌های اخیر علی رغم ثبت تاریخی، تخریب و مسجد جدیدی با اسلوب مشابه مسجد قدیمی جایگزین آن شده است. گفته می‌شود که ایوان جنوبی مسجد به بنای اولیه مربوط است، اما ظاهر بنا نشان می‌دهد که به‌صورت کامل بازسازی و تزئین شده است. 

این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این بنا توسط حاج امیر مولودی و حسین صفرنژاد مدیریت می‌شود.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان گرگان
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان گرگان
رده:فهرست جاذبه های گردشگری گرگان
مصلای سبزوار

**مصلی سبزوار** مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در سبزوار، خیابان خواجه نظام الملک (شهدا) واقع شده این بنای آجری مصلی شهر در قرون گذشته بوده‌است که جهت برگزاری نمازهای جمعه و اعیاد مورد استفاده قرار می‌گرفته و مشتمل بر چهار طاقی اصلی (فضای مرکزی)، با گنبدی بر فراز آن و ایوانی بزرگ است. عناصر معماری طرفین ایوان به صورت برج‌های نیم استوانه‌ای نقش پشتیبان پایه‌های طرفین ایوان و جلوگیری از رانش دیوارهای این قسمت را داشته‌اند فضای معماری چهار طاقی انتهای ایوان دارای گنبدی بلند است که به وسیلهٔ آجرهای خفته- راسته پوشش یافته‌است. اگر چه برخی از صاحب نظران بنای مصلی را به دوره سربداریه نسبت می‌دهند اما شیوه ساختمانی آن قابل مقایسه با معماری دوره صفویه است؛ و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. عده‌ای از سربداران در دفن شده‌اند.

Historical_Mosalla_of_Sabzevar_1.jpg|نمایی دیگر از مصلی تاریخی سبزوار


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان سبزوار
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان سبزوار
رده:مصلی‌های تاریخی شهرستان سبزوار
آرامگاه بی‌بی شاه زینب

**بقعه بی‌بی شاه زینب** مربوط به دوره صفوی است و در ۳۰ کیومتری کاشان در فاصله راه قم واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان کاشان
تکیه و آرامگاه طاهر و منصور

**تکیه و بقعه طاهر و منصور** مربوط به دوره قاجار است و در کاشان، محله طاهر و منصور واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان کاشان
رده:آرامگاه‌های تاریخ شهرستان کاشان
رده:تکیه‌های ایران
رده:تکیه‌های تاریخ شهرستان کاشان
مدرسه علیا و مدرسه حبیبیه فردوس

**مدرسه علیا و مدرسه حبیبیه فردوس** مربوط به سدهٔ ۱۰ ه.ق است و در جنوب شرق فردوس، محوطه تون واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


مدرسه علیا فردوس 01.jpg
مدرسه علیا فردوس 02.jpg
مدرسه علیا فردوس 03.jpg
مدرسه علیا فردوس 04.jpg
مدرسه علیا فردوس 05.jpg
مدرسه علیا فردوس 06.jpg


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:مدرسه‌های تاریخی شهرستان فردوس
آرامگاه صائب تبریزی

**آرامگاه صائب تبریزی** مربوط به دوره پهلوی است و در اصفهان، خیابان بهشتی، خیابان صائب واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

صائب تبریزی یکی از شعرای معروف قرن یازدهم هجری است که نسبش به شمس مغربی، از صوفیان شاعر در نیمهٔ دوم سدهٔ هشتم و اوایلِ سدهٔ نهم می‌رسد. سنگ قبر او تاریخ ۱۰۸۷ ه‍.ق را بر خود دارد. همچنین نقاش معروف اصفهانی طراح ضریح ائمه محمود فرشچیان در تاریخ دوشنبه ۲۷ مرداد ماه ۱۴۰۴ در این مکان به خاک سپرده شد.

## باغ تکیه میرزا صائب
آرامگاه صائب، به همراه فرزند و نوه‌اش میرزا محمد محسنا و میرزا محمدعلی در مرکز این باغ قرار گرفته بود. مادی نیاصرم در کنار آن جاری است. پیش از تأسیس و سامان یافتن آرامگاه این باغ موقوفه مجهول التولیه بوده که به مسجد لنبان واگذار می‌شود و طی این مدت، دوسوم باغ دچار تصرف و تخریب می‌شود. با همکاری استانداری، وزارت فرهنگ و انجمن آثارملی این ملک از اداره اوقاف اجاره می‌گردد و آرامگاه صائب که در خطر امحا بوده حفظ می‌گردد.

## احداث آرامگاه
### تصمیم به ساخت
در تاریخ ۲۵ اردیبهشت ۱۳۴۲ اعضای هیئت مؤسسین انجمن آثار ملی در جلسه‌ای در کاخ چهلستون تصمیم قطعی به ساخت آرامگاهی به سبک معماری صفوی برای صائب تبریزی گرفتند. نقشهٔ آرامگاه را مهندس محسن فروغی به با هزینه شخصی تهیه کرد.

### ساختمان
در تاریخ ۵ مهر ۱۳۴۲ کلنگ احداث آرامگاه به وسیله استاد جلال‌الدین همایی زمین‌خورد. معماری این بنا را حسین معارفی بر عهده داشته است.

### افتتاح بنا
در تاریخ ۱۶ مهر ۱۳۴۶ آرامگاه صائب طی مراسمی با حضور مقامات افتتاح شد.

## نگارخانه

File:آرامگاه صائب تبریزی در اصفهان.jpg
مقبره صائب.jpg


## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

* کتاب دیدنی‌های اصفهان

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان اصفهان
رده:آثار ملی شهر اصفهان
رده:آرامگاه‌ها در اصفهان
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان اصفهان
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در اصفهان
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
رده:معماری دوره پهلوی
رده:ساختمان‌های مذهبی کامل‌شده در ۱۹۶۷ (میلادی)
کاخ فرح‌آباد (تهران)

**کاخ فرح‌آباد** ساختمانی متعلق به دوره قاجار در دوشان‌تپه تهران، انتهای خیابان پیروزی (فرح‌آباد پیشین) جای گرفته است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این کاخ گاهی با قصر فیروزه که از بین رفته است، اشتباه گرفته می‌شود.

## پیشینه
به دستور مظفرالدین شاه قاجار ساخت کاخ سلطنتی فرح‌آباد در سال ۱۲۸۱ خورشیدی (۱۳۲۰ ه‍. ق)، در دهکده فرح‌آباد، در شرق تهران آغاز شد و در سال ۱۲۸۳ خورشیدی (۱۳۲۲ ه‍. ق) به پایان رسید. این کاخ که با الگو گرفتن از طرح کاخ تروکادرو پاریس، به شکل نیم‌دایره و با چند ردیف ایوان‌های روباز دورتادور ساختمان ساخته شد. گنبد فیروزه‌ای بر سقف کاخ ساخته شد.

باغ و کاخ از سه بخش گوناگون شکل گرفته است: محوطه نخست جایگاه اقامت کارکنان کاخ به همراه یک اصطبل آجری، یک باغ کوچک و سرانجام بخش سوم یک باغ و استخر بسیار بزرگ است. در هر طبقه کاخ نیز یک اتاق مرکزی و چند اتاق پیرامونی وجود دارد. در طراحی باغ قرینه‌سازی در نظر گرفته نشده است و به نیمه خاوری آن بیش از نیمه باختری پرداخته شده است. معماری کاخ سراسر اروپایی است.

پس از مظفرالدین شاه، تا دوره سلطنت احمد شاه توجهی به کاخ نشد و در دوره او بود که کاخ به رونق گذشته بازگشت و عمارت اندرونی به آن افزوده شد. در دوره پهلوی نیز، رضا شاه اهمیتی به این کاخ نداد، و در دوره محمدرضا شاه بود که کاخ بازسازی و دگرگون شد. سپس در پیرامون و دامنه‌های سرسبز آن منطقه خانه‌های ویلایی اشرافی ساخته شد.

## وضعیت کنونی
بعد از انقلاب ایران، این منطقه به سپاه پاسداران تعلق یافت و کاربری نظامی پیدا کرد. پس از چند سال این کاخ به موزه نیروی دریایی سپاه پاسداران تبدیل شد، اما اجازه بازدید همگانی از آن داده نمی‌شود.

## نکات
این کاخ به اشتباه «قصرفیروزه» معرفی شده است. در صورتی که «قصرفیروزه» به دستور ناصرالدین شاه قاجار و توسط مهندس میرزامهدی خان شقاقی معروف به ممتحن الدوله ساخته شده و امروزه اثری از آن ساختمان وجود ندارد و به صورت کلی تخریب شده است.

## نگارخانه

پرونده:DushanTappe1.jpg|نقاشی منطقه دوشان‌تپه و کاخ فرح‌آباد اثر یحیی غفاری
پرونده:The Trocadero, Exposition Universal, 1900, Paris, France.jpg|کاخ فرح‌آباد با الگو از کاخ تروکادورو پاریس طراحی شده است
پرونده:Kakh Farahabad Tehran Qasr E Firozeh کاخ فرح‌آباد تهران قصر فیروزه.jpg|وضعیت کنونی کاخ


## جستارهای وابسته
* کاخ یاقوت
* کاخ عشرت‌آباد
* قصر قاجار
* قصر فیروزه

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان تهران
رده:کاخ‌های دودمان قاجاریان
رده:کاخ‌های تاریخی شهرستان تهران
منطقه سیراف

**منطقه سیراف** مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در بندر سیراف (طاهری) واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان کنگان
رده:بناهای تاریخی شهرستان کنگان
مجموعه قلعه جلالی و یخچال‌های مجاور

**مجموعه قلعه جلالی و یخچال‌های مجاور** مربوط به دوره سلجوقیان است و در کاشان، محدوده شهر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


پرونده: 2006-11-16 09-30-38 - Iran - - EK flight IKA-DXB.JPG|قلعه جلالی در مرکز تصویر
پرونده:مجموعه قلعه جلالی.jpg


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* فهرست جاذبه‌های گردشگری استان اصفهان
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان کاشان
رده:آثار ملی ایران
رده:ایران در قرون وسطی
رده:تاریخ ایران باستان
رده:تجارت یخ
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در کاشان
رده:فناوری سردکردن
رده:قلعه‌های تاریخ شهرستان کاشان
رده:قلعه‌های تاریخی ایران بر پایه شهرستان
رده:مجموعه‌های تاریخ شهرستان کاشان
رده:یخچال‌های تاریخی شهرستان کاشان
حمام سلطان امیر احمد

**حمام سلطان امیراحمد** مربوط به دوره قاجار است و در کاشان، خیابان علوی ـ کوچه سلطان امیر احمد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

[بندانگشتی|چپ|300px|نمایی از [معماری ایرانی حمام سلطان امیر احمد، کاشان.این حمام تاریخی در ۱۱ اسفند ۱۳۵۵ با شماره ۱۳۵۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.]]

این حمام یکی از لوکیشن های سریال قبله عالم (مجموعه نمایش خانگی) بوده است .

## سراسرنماها

## جستارهای وابسته
* امامزاده سلطان امیر احمد

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان کاشان
رده:استان اصفهان
رده:جاذبه‌های گردشگری کاشان
رده:حمام‌ها
رده:حمام‌های تاریخ شهرستان کاشان
رده:حمام‌های عمومی در ایران
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در کاشان
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های کامل‌شده در سده ۱۶ (میلادی)
رده:معماری ایرانی
رده:معماری سده ۱۶ (میلادی)
تپه کاخداد (منزلگاه پنجم راه شاهی)

**تپه کاخداد (منزلگاه پنجم راه شاهی)** مربوط به دوره هخامنشی است و در شهرستان ممسنی، روستای گچکران واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره هخامنشیان در شهرستان ممسنی
رده:تپه‌های باستانی شهرستان ممسنی
رده:کاخ‌های تاریخی شهرستان ممسنی
مسجد جامع فرخ‌شهر

**مسجد جامع فرخ شهر، **مربوط به اواخر دوره صفوی است و در فرخشهر، مرکز شهر واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان شهرکرد
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان شهرکرد
یخچال خلیلی

**یخچال خلیلی** مربوط به دوره معاصر بود و در تهران، خیابان ۱۷ شهریور، اتوبان شهید محلاتی، ایستگاه ورزشگاه آیت‌الله سعیدی (درخشان سابق یا خلیلی) واقع شده بود. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده بود. 

یخچال خلیلی در اوایل دههٔ ۱۳۶۰ از فهرست آثار ملی خارج و به منظور ایجاد فضای سبز به طور کلی توسط جمهوری اسلامی منهدم شد. امروزه به جای آن ورزشگاه آیت‌الله سعیدی ساخته شده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:چال‌های تاریخی شهرستان تهران
رده:یخچال‌های تاریخی شهرستان تهران
رده:آثار ملی تخریب‌شده در ایران
تپه عباسلو

**تپه عباسلو** مربوط به هزاره ۴ و ۳ قبل از میلاد است و در شهرستان ساوه، بخش مرکزی، روستای بندچای واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در سال ۱۳۷۲ با بستن سد بر روی رودخانه قره چای که به سد ساوه معروف است، این منطقه بدون کاوش‌های باستانی به زیر آب رفته و در طی سال‌های اخیر با افت آب رودخانه قره چای چندین بار توسط افراد سودجو برای غارت اموال آن اقدام شده ولی به خاطر گل لای متراکم روی آن فعلاً کاری از پیش نبرده‌اند. محیط این منطقه شبیه دلتا است که نوک آن به سمت کوه و کف قاعده آن به سمت رودخانه است که نشان دهندهٔ قلعه‌ای در این منطقه بوده و با طغیان رودخانه از بین رفته و روستا به سمت غربی این منطقه جابجا شده و این روستا نیز با بستن سد نیز جابجا شده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان ساوه
خانه مستوفی‌الممالک

**خانهٔ مستوفی‌الممالک** مربوط به اواخر دوره قاجار است و در محله سنگلج تهران، گذر مستوفی واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۵۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. بانی این خانه حسن مستوفی‌الممالک نخست‌وزیر مشهور پس از مشروطیت بوده که آنرا در زمین‌های پدری خود بنا کرد. پس از انقلاب این بنا به مالکیت شرکت پست درآمد و از نوادگان مستوفی‌الملک خریداری شد. این بنا لوکیشن فیلم‌های متعددی از جمله سلطان صاحبقران، عروسی خوبان، دلشدگان، خوب بد جلف و شهرزاد بوده است. اکنون این خانه به صورت نیمه‌متروک درآمده و قرار بر مرمت آن است. اتاق پروانهٔ این خانه از نمونه‌های کم‌نظیر در تهران است. به گزارش همشهری قرار است، عمارت مستوفی‌الممالک با همکاری سازمان نوسازی شهرداری تهران مرمت و احیا شود. 

## نگارخانه


House of Mostowfi 9356.jpg|نمای ورودی خانه
House of Mostowfi 9501.jpg|در ورودی خانه
File:House of Mostowfi 0888.jpg|نگهبان حکاکی شده در ورودی خانه
House of Mostowfi 0927.jpg|پنجره‌های رنگی زیرزمین
House of Mostowfi 0985.jpg|اتاق پروانه
House of Mostowfi 9437.jpg|اتاق پروانه
House of Mostowfi E9396.jpg|شیر و خورشید حکاکی شده 



## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

## پیوند به بیرون
* مستند خونه، فیلم مستندی دربارهٔ خانهٔ مستوفی‌الممالک خبرگزاری ایسنا

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان تهران
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان تهران
کاروانسرای شاه‌عباسی (آهوان)

**کاروانسرای شاه عباسی آهوان** مربوط به دوره صفوی است و در ۳۶ کیلومتری سمنان، در مسیر جاده سمنان به دامغان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## ثبت در فهرست میراث جهانی
در ۲۶ شهریور ۱۴۰۲ در جریان چهل و پنجمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در ریاض، دو کاروانسرای سنگی و آجری آهوان به‌همراه ۵۳ کاروانسرای تاریخی دیگر (جمعاً ۵۴ کاروانسرا در ۲۴ استان ایران) تحت عنوان کاروانسراهای ایرانی در فهرست میراث جهانی قرار گرفتند. این مجموعه جهانی به عنوان بیستمین و هفتمین اثر جهانی کشور ایران شناخته می‌شود.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* کاروانسرا
* معماری ایرانی

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان سمنان
رده:کاروان‌سراهای تاریخی شهرستان سمنان
رده:کاروانسراهای ایرانی ثبت‌شده در میراث جهانی
رده:کاروانسراها در ایران
رده:کاروانسراهای استان سمنان
گرمابه مهدی قلی‌بیگ

**گرمابه [[مهدی قلی‌بیگ]]** یا **گرمابه شاه** مربوط به دورهٔ صفوی است و در مشهد، ابتدای بازار بزرگ، جنب مسجد شاه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
در شهر مشهد و در راسته بازار بزرگ و نزدیک به مسجد هفتاد و دو تن امروزی فضای حمام قدیمی مهدی قلی بیگ بنای یکی از امرای تیموری معروف به مسجد قرار دارد که به سال ۱۰۲۷ قمری ساخته شده‌است. این حمام مجموعه‌ای از فضاهای متعدد بوده و بزرگ‌ترین و زیباترین بخش آن بخش بینه حمام با هشت ستون و تزئینات نقاشی است.

این بنا وقف آستان قدس رضوی گردید که پس از مرمت و بازسازی در سال ۱۳۸۵ شمسی به موزه مردم‌شناسی تغییر کاربری داد. در این موزه اشیایی از قبیل لوازم مورد نیاز در حمام‌های قدیمی، انواع سماورهای ذغالی، قندیل، ظروف مختلف، آبخوری، بخش نمایشگاه عکس قدیم و مردم‌شناسی به نمایش درآمده
است.
فیلمی دربارهٔ حمام در سال ۱۳۸۹ به کارگردانی علی حسن‌زاده ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان مشهد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:حمام‌های تاریخی شهرستان مشهد
کاروانسرای ده‌ملا

**کاروانسرای ده‌ملا** مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان شاهرود، بخش مرکزی، روستای ده‌ملا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان شاهرود
رده:سرای‌های تاریخی شهرستان شاهرود
رده:کاروان‌سراهای تاریخی شهرستان شاهرود
آرامگاه پیر پالان‌دوز

**مقبره [[پیر پالان‌دوز]]** مربوط به دوره صفوی ـ دوره معاصر است و در مشهد، جنب دور برگردان خیابان نواب صفوی، ضلع شرقی حرم امام رضا (ع) واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این مقبره متعلق به محمد عارف عباسی، از عرفای بزرگ قرن دهم هجری و قطب سلسله ذهبیه است. بنای مزبور چهار ضلعی بوده و دارای گنبد پیازی شکل و ایوان آجری زیبا است. در داخل بقعه بر سقف‌ها بقایای نقاشی‌هایی از دوران صفویه وجود دارد. بنا با کاشی‌های ساده فیروزه‌ای رنگ تزئین شده است. تاریخ ساخت بنا مربوط به سال ۹۸۵ قمری می‌باشد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان مشهد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
*درویش محمد کارندهی ملقب به پیر پالاندوز

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان مشهد
رده:آرامگاه‌ها در ایران
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان مشهد
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در مشهد
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
رده:آثار ملی ایران
رده:ساختمان‌های مذهبی کامل‌شده در ۱۵۷۷ (میلادی)
رده:ساختمان‌های مذهبی دارای گنبد
رده:مقبره‌ها در ایران
خانه کبیری

**خانه کبیری** مربوط به اواخر دوره زند است و در خوی، خیابان آیت ا طالقانی، کوچه امیر، بن‌بست اخوان، پ۳ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این بنا در دو طبقه ساخته شده است اولین طبقه آن تزئینات چندانی ندارد و فقط در تالار آن گچ بری هایی به چشم میخورد اما طبقه دیگر بنا که از قسمت های مهم و قابل توجه است با نقاشی های بسیار زیبا از گل و بوته تزئین شده و دارای یک پنجره بزرگ مشبکی یا به اصطلاح ارسی با شیشه های رنگی است که نمای بسیار زیبایی به خانه داده است. سفره خانه ای نیز در حیاط موزه کبیری برای پذیرای از بازدید کنندگان وجود دارد. 

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره زندیان در شهرستان خوی
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان خوی
قم‌تپه (جاجرم)

**قم تپه** مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در روستای دشت، در شهرستان جاجرم خراسان شمالی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۴۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان جاجرم
رده:تپه‌های باستانی شهرستان جاجرم
تپه قلعه‌گبری

**تپه قلعه گبری (گودر قلعه سی)** مربوط به سدهٔ ۶ و ۷ ه.ق است و در قزوین، حومه شهر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان قزوین
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان قزوین
تپه رجب کتی

**تپه رجب کتی** مربوط به هزاره ۱- دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در بابل، میر بازار، ۱۲ کیلومتری جاده آسفالته بابل به بابلسر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان بابل
رده:تپه‌های باستانی شهرستان بابل
پل محمدحسن‌خان

**پل محمدحسن‌خان** پلی قدیمی است که از روی رودخانه بابلرود در شهر بابل می‌گذرد. این پل از آثار دوره زندیه است که به جای پل قدیمی‌تری ساخته شده‌است. به نوشته *تاریخ بیهقی*، در دوره غزنوی در این محل پلی چوبی وجود داشته‌است، که به نوشته *تاریخ طبرستان ابن اسفندیار*، بعدها به دستور نصیرالدوله شاه غازی (۵۵۸-۵۳۶ هجی قمری) «زر به خروارها ریخته شد و پارو در میان زد و … پلی از خشت و آهک بنا کردند».

این پل در ۲ کیلومتری مرکز شهر بابل و در جنوب قرار دارد و اطراف آن متشکل از ۵ محله شامل شهرک شهید چمران، شهرک فرهنگیان، محله سرپل محمدحسن‌خان بخش دو و سه و محله سرپل محمدحسن‌خان بخش مرکزی است.

در اوایل حکمرانی کریم‌خان زند، به سال ۱۱۴۶، محمدحسن‌خان قاجار پدر آغامحمدخان قاجار، که شهر *بارفروش* (شهر بابل فعلی) و سایر نقاط مازندران را تصرف کرده و در جنگ بر کریم‌خان زند پیروز شده‌بود به پاس قدردانی از مردم بابل، با صرف هزینه ۱۲۰۰۰ تومان بر روی رودخانه بابل پل بزرگی احداث کرد که تا امروز باقی مانده و به پل محمدحسن‌خان معروف است. این پل دارای هفت چشمه (طاق) اصلی و دو چشمه فرعی است که ارتفاع آن از بستر رودخانه ۱۱ متر است. این پل با طول ۱۴۰ متر و عرض ۶ متر، یکی از پل‌های مهم استان از نظر مسائل اقتصادی و ارتباطی به‌شمار می‌آید.

تا سال ۱۳۴۳ارتباط بابل و آمل از طریق همین پل ممکن بود تا اینکه در همین سال راه جدیدی که از سوی غرب شهر آغاز می‌شد ساخته شد، اما با این که سالیان زیادی از قدمت این پل می‌گذرد کماکان پابر جاست و ماشین‌های سنگین از آن عبور می‌کنند، که این امر با خود انتقادهایی را هم به دلیل صدماتی که می‌تواند به این اثر ملی وارد کند به همراه داشته‌است. هم اکنون از این پل هیچ ماشینی عبور نمی کند و با ساخت مجسمه هایی به یاد قدیم و عبور اسب ها از این به بعد این مکان تنها محل پیاده رو شده است و حتی عبور ماشین های سنگین از زیر ان نیز ممنوع است.  به گزارش خبرگزاری ایرنا در تاریخ ۱۴۰۲/۰۹/۱۱ به دلیل حفاری غیر مجاز جویندگان گنج حفره ای بزرگ در زیر یکی از پایه های پل ایجاد شده که در نتیجه بیم تخریب پل احساس میشود

به همین منظور و به دلیل قابلیت عبور تنها یک باند سواره‌رو و ترافیک سنگین بر روی پل محمدحسن‌خان و به دلیل حجم ترافیک سنگین در محور قدیم بابل به آمل چندی پیش معاونت ساخت و توسعه راه‌های وزارت راه و ترابری تصمیم به ایجاد پلی بتنی یک‌طرفه در کنار پل قدیمی موجود گرفت، که اکنون در حال استفاده می‌باشد.

این پل بزرگ‌ترین راه ارتباطی بخش‌های گتاب، بندپی شرقی و بندپی غربی شهرستان بابل نیز می‌باشد. این پل پیش از این یک‌بار به وسیلهٔ رضاشاه پهلوی مرمت شده‌است. یکی از موارد شاخص این پل معماری صفوی بنا و استفاده از سفیده تخم‌مرغ (البته به گفته برخی زرده تخم‌مرغ و ساروج) در ساخت آن است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۴۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## پل سوم
این پل در اسفند۱۳۹۴ روز منتهی به سال جدید یعنی سال۱۳۹۵ افتتاح رسمی شد و در حال حاضر رفت آمد خودروها از روی این پل متوقف شده‌است و با تلاش شهرداری بابل امکاناتی برای بازدید عموم از این پل فراهم شده‌است؛ که البته با آمدن باران شدید مجبور به برداشتن داربست‌ها شدند

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
بندانگشتی|219x219پیکسل|تصویری از پل در 1400/3/7

## منابع

## پیوند به بیرون
* موقعیت پل محمدحسن‌خان روی نقشه
* پل محمد حسن خان بابل درحال تخریب/عکس : نیوشا رکنی

محمدحسن‌خان
این پل در نزدیکی منزل رقیه حسینی همسر محمد نجفی که دارای دو فرزند به نام های شهاب و نگار است
رده:پل‌ها در ایران
رده:محوطه‌های تاریخی در ایران
آرامگاه امامزاده سید علی کیا سلطان

**بقعه امامزاده سید علی کیا سلطان** مربوط به سدهٔ ۹ و ۱۰ ه.ق است و در شهرستان نوشهر، روستای  سیدعلی کیا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۴۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. ازنوادگان معروف ایشان می توان به سید میرشهاب الدین کیائی که دارای اشعار وتالیفات متعدد می باشد نوه بزرگواردیگر ایشان سید شهرام کیایی بوده که در باب عرفان و ادب تالیفات فراوانی دارد که در دانشگاه های معتبر تدریس می گردد

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان نوشهر
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان نوشهر
تپه دین‌کتی باوند جنید

**تپه دین‌کتی باوند مولاآباد جنید** مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قائم شهر، بخش مرکزی، روستای جنید واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۴۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.روستای جنید قبل انقلاب آبادی نبود و با ورود(مولاخان اسماعیلی قادیکلایی فرزنداسماعیل)، به این منطقه آباد شد، زنده یاد مولا خان اسماعیلی بعد از آباد کردن،در حدود 40 هکتار از زمینهای این منطقه، پس از مدتی، این روستا که قبل انقلاب به مولا آباد نامیده میشده، به روستای پدری چاکسر جاده شیرگاه نقل مکان کرد و تا اخر عمررا در روستای چاکسر گذراند،در واقع این روستا متعلق به زنده یاد مولا اسماعیلی قادیکلایست که مردم، بعد از رفتن او، زمینهایش را غصب کرده اند. 

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان قائم‌شهر
آب‌انبارهای بنارویه

**آب انبارهای بنارویه** مربوط به دوره صفوی است و در لار، محدوده شهر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان لارستان
رده:آثار دوره صفویان در شهرستان لارستان
خانه رحیم یداللهی

**منزل رحیم یداللهی فارسانی** مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان ابن سینا، کوچه صرافها واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. متأسفانه در سالهای اخیر تمام جزئیات و آینه‌ها در این ساختمان به سرقت رفته‌است و الان به یک مخروبه تبدیل شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اصفهان
رده:آثار ملی شهر اصفهان
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان اصفهان
بقعه شاه رکن‌الدین

**بقعه شاه رکن الدین** مربوط به سدهٔ ۱۲ ه‍.ق است و در دزفول، محله شاه رکن الدین ـمرکز محله واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## نگارخانه
>
 پرونده:بقعه شاهرکن الدین نمای صحن زیارت قبر، عکس از حسین درآمد.jpg
 پرونده:بقعه شاهرکن الدین نمای حیاط ، عکس از حسین درآمد.jpg
 پرونده:بقعه شاهرکن الدین نمای ورودی، عکس از حسین درآمد.jpg
پرونده:بقعه شاهرکن الدین نمای خروجی ، عکس از حسین درآمد.jpg
 پرونده:بقعه شاهرکن الدین نمای کج بری بالای سقف، عکس از حسین درآمد.jpg
 پرونده:بقعه شاهرکن الدین نمای درب ورود به محل قبر ، عکس از حسین درآمد.jpg
پرونده:ویدیویی از ورود به صحن بقعه شاه رکن‌الدین، فیلم از حسین درآمد.webm|بندانگشتی|**ویدیویی از ورود به صحن بقعه شاه رکن‌الدین، فیلم از حسین درآمد**


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار ملی ایران
رده:آرامگاه‌های تاریخی دزفول
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان دزفول
رده:ساختمان‌های مذهبی دارای مناره
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
__نمایه__
__بی‌فهرست__
تپه‌های خرم‌آباد

**تپه‌های خرم‌آباد** مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان ساوجبلاغ، بخش مرکزی، روستای خرم‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان ساوجبلاغ
رده:تپه‌های باستانی شهرستان ساوجبلاغ
تپه گلور

**تپه گلور** مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان مانه و سملقان، شرق حصه گاه کیکانلو واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۴۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان مانه و سملقان
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان مانه و سملقان
رده:تپه‌های باستانی شهرستان مانه و سملقان
گنبد چهارسوق

**گنبد چهارسوق** مربوط به دوره صفوی است و در ساوه، خیابان سلمان ساوجی واقع شده‌است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این بنا در تاریخ ۲۸ مرداد ۱۳۸۶ به مناسب روز جهانی صنایع دستی به عنوان موزه مردم‌شناسی شهرستان ساوه مورد بهره‌برداری قرار گرفت. در این موزه اشیایی همچون کتب خطی و دست‌نویس، انواع قفل‌های قدیمی، ظروف مسی و سفالی، سکه و اسناد خطی و سنگ قبرهایی مربوط به دوره قاجار به نمایش درآمده است.

## نگارخانه

Charsough 6.jpg
Charsough 1.jpg
Charsough 2.jpg
Charsough 5.jpg
Charsough 3.jpg


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان ساوه
رده:چهارسوق‌های تاریخی شهرستان ساوه
رده:گنبدهای تاریخی شهرستان ساوه
برج غربی خرقان

بندانگشتی|عکس برج غربی خرقان
**برج غربی خرقان** مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان بوئین‌زهرا، بخش آوج، روستای حصار ارمنی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان بوئین‌زهرا
رده:برج‌های تاریخی شهرستان بوئین‌زهرا
کاروانسرای سنگی محمدآباد (قم)

**کاروانسرای سنگی محمدآباد** مربوط به دوره سلجوقی است و در شهرستان قم، بخش مرکزی، روستای محمدآباد واقع شده است. این کاروانسرا مساحتی چند هکتاری دارد و یکی از بزرگترین کاروانسراهای ایران است.     این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۱۳۸ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

 

این کاروانسرا در نزدیکی قلعه گلی محمدآباد یک قعله تاریخی که قدمتشان به بیش از دو هزار سال قبل یعنی دوره اشكاني بر می گردد. 

این دو اثر بزرگ از مهمترین آثار ملی ایران هستند.
## جستارهای وابسته

* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان قم
رده:کاروانسراهای تاریخی شهرستان قم
رده:کاروانسراها در ایران
رده:کاروانسراهای استان قم
بازار نائین

**بازار نائین** مربوط به دوره تیموریان است و در نائین، حد فاصل دروازه چهل دختران واقع شده و این اثر در تاریخ  با شماره ثبت ۱۵۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. بازار تاریخی نایین روزگاری مرکز تجاری این شهر بوده که به طول ۴۰۰ متر با ۱۷۰ باب مغازه کوچک و بزرگ در آن قرار داشته است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بازارهای تاریخی شهرستان نائین
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
مجموعه ملاوردیخان

**مجموعه ملاوردیخان** مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در قزوین، خیابان پهلوی ـ غرب خیابان مولوی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۴۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان قزوین
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان قزوین
رده:مجموعه‌های تاریخی شهرستان قزوین
موزه مردم‌شناسی کویر

**خانه پیرنیا (موزه مردم‌شناسی کویر)** در نائین واقع است.
این اثر تاریخی که مربوط به دوران صفوی است در کنار مسجد جامع نائین قرار گرفته‌است.

خانه پیرنیا در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۹۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## نگارخانه

پرونده:Pirnia traditional house2.jpg||راست|


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان نائین
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان نائین
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
رده:موزه‌های نائین
تپه بابا قلعه سی

**تپه بابا قلعه سی** مربوط به سدهٔ ۶ و ۷ ه.ق است و در شهرستان خدابنده، روستای چقلوی سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۴۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.همزمان با ثبت این اثر در آثار ملی به دو آن حصارهایی کشیده شد و مورد توجه قرار گرفت. بعد از انقلاب به دلیل بی توجهی مس/ولین حصارهای آهنی این قلعه سرقت شده واین قلعه به حال خود رها شد و هم‌اکنون به کوهی تبدیل شده‌است ولی باز هم آثار گرانبهایی از نظر تاریخی و ملی را درون خود جای داده است که در سال‌های گذشته بسیاری از انسان‌های کم خرد  دست به حفاری برای سرقت اشیای گرانبهای این اثر زده اند

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان خدابنده
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان خدابنده
تپه قوچی کندی

**تپه قوچی کندی** مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در شهرستان زنجان، روستای چایرلو واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۴۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۲ (پیش از میلاد) در شهرستان زنجان
رده:تپه‌های باستانی شهرستان زنجان
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
چهل‌ستون (بهشهر)

**چهل‌ستون بهشهر** یا **باغ شاه** یا **کاخ شاه بهشهر** مربوط به دورهٔ صفوی است و در بهشهر، خیابان شهید هاشمی‌نژاد، ساختمان شهرداری واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۵۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. در این باغ از شیب زمین بهره‌گیری شده‌است. جنگل و کوه‌های پیرامون، آن را زیباتر کرده‌است.

## مشخصات
این باغ که به پارک‌ملت بهشهر نیز شهرت دارد با ابعاد ۱۷۰ متر عرض و۵۵۰ متر درازا، در سال ۱۰۲۱ق به دستور شاه عباس بزرگ طرح‌ریزی و طی چند سال احداث شده و محل بارعام و تشریفات شاه عباس بزرگ و پذیرایی مهمانان بوده‌است. این باغ دارای دو خیابان اصلی می‌باشد که محور طولی باغ با چشم‌اندازی به سوی شمال و دریا است، و در نقطه تقاطع آنها، استخر بزرگ باغ قرار دارد.
شاه عباس بزرگ نیز در همین کاخ درگذشت.

بندانگشتی|وسط|تابلوی توضیحات

## نگارخانه


پرونده:Jules Laurens-Aschroff.jpg|کاخ چهل‌ستون بهشهر اثر ژول لورانس (پیش از ۱۸۹۴م)
پرونده:Jules Laurens - Derelict Gardens in Ashraf (Persia).jpg|کاخ چهل‌ستون بهشهر اثر ژول لورانس (پیش از ۱۸۹۴م)


## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* ایران صفوی
* شاه عباس بزرگ
* باغ عباس‌آباد
* کاخ صفی‌آباد
* چشمه عمارت

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان بهشهر
رده:عمارت‌های تاریخی شهرستان بهشهر
رده:باغ‌های ایرانی
رده:آثار تاریخی بهشهر
رده:جاذبه‌های گردشگری بهشهر
رده:جاذبه‌های گردشگری استان مازندران

## پیوند به بیرون
* عکس قدیمی از کاخ اشرف در سال 1913 archive.org/details
تپه قبا سرخ

**تپه قبا سرخ** مربوط به دوره ساسانیان - سدهٔ ۲ و ۵ ه.ق است و در شهرستان بیجار، روستای قبا سرخ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۴۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان بیجار
رده:تپه‌های باستانی شهرستان بیجار
پل میر بهاءالدین

**پل میر بهاءالدین** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان زنجان (شهر زنجان در ابتدای جاده بیجار)، روی رودخانه زنجان رود واقع شده‌است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۴۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

این پل توسط یکی از خیرین شهر زنجان به نام حاج میر بهاءالدین در زمان ناصرالدین‌شاه قاجار احداث گردیده است.

بندانگشتی|راست

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان زنجان
رده:پل‌های تاریخی شهرستان زنجان
رده:جاذبه‌های گردشگری زنجان
چهارسوق بزرگ بازار تهران

**چهار سوق بزرگ بازار تهران** مربوط به دوره زند - دوره قاجار است و در تهران، بازار چهل تن واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۵۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

از شمال به چهارراه بین الحرمین به پله شیرازیها و در نهایت به خیابان پانزده خرداد می‌رسد. 

از جنوب به بازار مسگرها و گذر لوطی صالح و در نهایت به خیابان مولوی می‌رسد. 

از شرق به کوچه آهنگران و بازار حضرتی و در نهایت به چهارراه مولوی می‌رسد. 

از غرب نیز به چهارسوق کوچک و بازار زید و بازار کفاشها و در نهایت به بازار سید ولی و خیابان خیام می‌رسد. 

به چهارسوق بزرگ قلب یا نقطه مرکزی بازار هم گفته می‌شود. 

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره زندیان در شهرستان تهران
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان تهران
رده:بازارهای تاریخی شهرستان تهران
رده:چهارسوق‌های تاریخی شهرستان تهران
خانه محتشم

**خانه محتشم** مربوط به دوره زند - دوره قاجار است و در شیراز، خیابان شاهپور سابق واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۵۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

خانه تاریخی محتشم روبه‌روی بنای تاریخی دیوانخانه کریمخانی در خیابانی کنار ارگ کریمخانی در شیراز قرار دارد و از قدیمی‌ترین خانه‌ها در شیراز محسوب می‌شود.

مدخل اصلی خانه در خیابان شاپور واقع است علاوه بر آن دو درب دیگر نیز در کوچه بن‌بست شمالی قرار دارد.

این خانه از دو بخش تشکیل شده‌است. یک قسمت در شرق که مربوط به دوره قاجار است و بخشی که قدیمی تر بوده و در غرب قرار گرفته و مربوط به دوران زندیه است.

ساختمان اصلی آن در سمت غرب واقع شده‌است. سنگ ایوان حجاری شده و نقش‌های جالب و برجسته حیوانات وحشی و گل‌ها بر آن کنده شده‌است. پشت بام این قسمت که فقط منحصر به تالار اصلی می‌شود شیروانی است.

ساختمان بخش غربی دو طبقه است که طبقه زیرین از حیاط به اندازه دو پله بالاتر است؛ و شامل یک ارسی با شاه‌نشین و گچبری است. سقف‌های چوبی با نقاشی رنگ و روغن است. در دو طرف شاه‌نشین دو اطاقک پستو مانند دیده می‌شود. برای رفتن به طبقه بالا دو راهرو در اطراف شاه‌نشین قرار دارد که در انتهای راهروها پله‌ها قرار گرفته‌است. در سمت راست و چپ این راهروها دو اتاق سه دری روی اتاق‌های سه دری پایین است؛ و دو اتاق موسوم به نمازخانه که دید به تالار اصلی دارد. اتاق‌های طبقه بالا همانند طبقه زیرین دارای تزئینات گچبری و سقف‌های چوبی نقاشی شده‌است. در نمای این ساختمان دو ستون سنگی به چشم می‌خورد که بین درک‌ها قرار گرفته‌است. جرزهای دارای تزئینات کاشی‌کاری است.

در سمت شرق ساختمان که قاجاری است مشرف به خیابان است. این ساختمان دو طبقه و فاقد هنرهای تزئینی است. در سمت شمال جمعاً شش اتاق تو در تو است که راهروی ورودی آن از وسط است. در قسمت زیرین، زیرزمین است که جنبه انباری دارد. محور تقارن بنا به صورت شرقی و غربی است.

در مقایسه این بنا با تعدادی از بناهای دوران زندیه وقاجاریه تشابه گره کاری‌های موجود در ارسی‌ها وپنجره با ارگ کریمخانی کاملأ مشهود است.

ورودی ساختمان از طریق راهرویی به طول هفت متر با دیوارهای آجری امکان‌پذیر می‌شود. در کنار این راهرو و در جوار ضلع شرقی تزئین کاشی هفت‌رنگ از زیبایی خاصی برخوردار است. در ضلع غربی نیز یک ایوان با دو ستون سنگی و سقف چوبی نقاشی شده خودنمایی می‌کند و ارسی‌هایی که به ایوان بازمی‌شوند مزین به تزئینات چوبی بسیار ظریف وآینه کاری هستند.
این ایوان که به آن شاه‌نشین می‌گفته‌اند با گچ‌بری‌های زیبایی تزئین شده که نظر هر بینده‌ای را به خود جلب می‌کند و ضلع جنوبی بنا دیواری مزین به طاقنماست.

حیاط مصفای این بنای تاریخی حالت یک باغ کوچک را دارد که در وسط آن دو حوض سنگی ساخته‌اند، در وسط حوض که به صورت شرقی-غربی طراحی شده چند فواره سنگی وجود دارد.

حجاری‌ها و نقوش برجسته گل و بوته و تصاویر حیوانات بر سنگ‌های ازاره که از جنس گندمک است، سقف‌های چوبی نقاشی شده با رنگ‌های زنده و نقوش ظریف ومتنوع ایوان‌ها و طاق‌های گچ بری شده، کاشیکاری، آینه کاری و گره چینی روی ارسی‌ها و درک‌های چوبی ازجمله تزئینات این بنای تاریخی هستند.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی

## منابع

رده:آثار دوره زندیان در شهرستان شیراز
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان شیراز
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان شیراز
امامزاده سید مرتضی

**امامزاده سید مرتضی** مربوط به دوره خلفای عباسی و زمان ولیعهدی امام رضاست ولی بنای اولیه آرامگاه مربوط به دوره قاجار است و در کاشمر، انتهای بلوار سیدمرتضی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۴۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## مشخصات
این آرامگاه به بقعه سبز استان خراسان رضوی توسط اسماعیل تدینی ملقب شده است و در ۶۰ هکتار فضای سبز و چاه‌موتور مستقل که در یکی از زیباترین بوستان‌های جنگلی منطقه قرار گرفته است.

ساختمان کنونی امامزاده به سبک معماری صفوی بر بلندای تپه‌ای بنا شده است و درب اصلی آرامگاه به صحن جنوبی باز می‌شود و ایوانی آینه‌کاری شده، گنبد بزرگ در وسط دو گلدسته بلند با کاشی‌هایی به رنگ لاجوردی رؤیت است. گلدسته‌ها و گنبد منقش به کاشی‌کاری معرق و درج اسماءالله و آینه‌کاری داخل آرامگاه و جاذبه‌های اطراف آن برای زائران و گردشگران خیره کنندست، طرح کامل آرامگاه که در حال اجراست، شامل کاربری‌های فرهنگی، اداری، خدماتی، گسترش زائرسراها، ۲ خودروگاه به مساحت ۵ هکتار، ۲ رستوران با ظرفیت پذیرایی از ۳ هزار نفر، شبیه‌خوانی، مهمانسرا، انتظامی، تجاری و فضای سبز هست و احداث انبار ظروف، حمام مجاور، وضوخانه مستقل خواهران و برادران و کفشداری‌های جداگانه از خدمات آن‌است.

## نگارخانه

پرونده:Imamzadeh Morteza2021-05-14 11.jpg|نمای دور آرامگاه
پرونده:Imamzadeh Morteza2021-05-14 34.jpg|نمای آرامگاه
پرونده:Imamzadeh Morteza2021-05-14 20.jpg|نمای آرامگاه
پرونده:Imamzadeh Morteza2021-05-14 18.jpg|نمای آرامگاه
پرونده:Imamzadeh Morteza2021-05-14 25.jpg|نمای دور آرامگاه
پرونده:Imamzadeh Morteza2021-05-14 22.jpg|نمای بیرونی آرامگاه
پرونده:Imamzadeh Morteza2021-05-14 13.jpg|طاق آرامگاه
پرونده:Imamzadeh Morteza2021-05-14 12.jpg|طاق آرامگاه
پرونده:Imamzadeh Morteza2021-07-26 13.jpg|داخل آرامگاه
پرونده:Imamzadeh Morteza2021-07-26 26.jpg|داخل آرامگاه
پرونده:Imamzadeh Morteza2021-05-14 16.jpg|داخل آرامگاه
پرونده:Imamzadeh Morteza2021-05-14 17.jpg|داخل آرامگاه


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان کاشمر
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:امامزاده‌ها در ایران
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان کاشمر
رده:آثار ملی ایران
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان کاشمر
رده:جاذبه‌های گردشگری استان خراسان رضوی
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های کاشمر
رده:فرزندان موسی کاظم
رده:مسجدهای ایران
رده:مکان‌های مقدس شیعه دوازده‌امامی
رده:ساختمان‌های مذهبی کامل‌شده در ۱۸۴۷ (میلادی)
رده:مسجدهای استان خراسان رضوی
موزیک جیگا

بندانگشتی|تابلوی اطلاعات بنا
**موزیک جیگا** بنایی در بندر انزلی است که در سال ۱۳۱۱ به سفارش شهرداری بندر انزلی و توسط مهندسان آلمانی ساخته شد. این بنا بین ساختمان شهرداری و فرمانداری انزلی واقع شده و در گذشته مکانی برای نواختن موسیقی بوده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۵۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان بندر انزلی
رده:ساختمان‌های تاریخی شهرستان بندر انزلی
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
رده:سالن‌های کنسرت در انزلی
میدان شهرداری (رشت)

**میدان شهرداری رشت** کنونی در شهر رشت، با ساختمانهایی به سبک معماری اروپای شرقی مربوط به دوره پهلوی اول است که در دوره قاجار به دلیل وجود عمارات دیوانی رشت به «میدان درب دیوانی» مشهور بود. این میدان که امروزه به یاد شهدای سرپل ذهاب «میدان شهدای ذهاب» نامیده می‌شود، در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۵۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## تاریخچه
بر طبق خبر درج شده در روزنامه پرورش شماره ۱۳۵ چهارشنبه اول تیر ماه ۱۳۰۵، اداره بلدیه رشت در این تاریخ به ساختمان نوساز خود انتقال یافت. ساختمانی که با الهام از معماری نئوکلاسیک اروپا به ویژه معماری سنت پیترزبورگ روسیه و توسط معماران ایرانی مقیم رشت ساخته شد و هم‌اکنون نیز پس از گذشت ۷۵ سال مقر شهرداری رشت است.
350px|بندانگشتی| ساختمان شهرداری رشت
ساختمان شهرداری و برج ساعت آن و هنچنین موزه پست و ساختمان قدیمی هتل ایران، مجموعه بناهای میدان شهرداری رشت در اوایل سلطنت رضا شاه پهلوی (۱۳۰۴-۱۳۲۰ ه‍.ش) هستند. برج ساعت شهرداری که نماد شهر رشت محسوب می‌شود، به هنگام وقوع زلزله مهیب و ویرانگر گیلان در سال ۱۳۶۹ آسیب دیده بود که چندی بعد به صورت سابق بازسازی گردید.
**[[مجموعه شهرداری]]** مربوط به دوره پهلوی است و در رشت، میدان شهرداری واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۵۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

### طرح‌های آتی
ترمیم سگنفرش خیابانهای اطراف میدان شهرداری رشت، تبدیل اداره پست به موزه پست و ساختمان هتل ایران به گنجینه مردم‌شناسی و پس از انتقال شهرداری به ساختمان جدید ساختمان فعلی تبدیل به موزه بلدیه رشت و مرکز اسناد شهرداری رشت خواهد شد.

#### ویژگی‌ها
اجرای موزیک زنده به‌طور روزانه در صبحگاه و مناسبت‌ها توسط گروه ارکستر شهرداری رشت رو به روی درب شهرداری داخل محوطه میدان و در محوطه مخصوص گروه ارکستر از ویژگی‌های بی‌نظیر شهرداری رشت است.

زنگ ساعت مجموعه در هر ساعت برابر با عدد ساعت و هر نیم ساعت یک زنگ به صدا در می‌آید. میدان شهرداری رشت اکنون دارای قدمتی است که می‌توان از آن به عنوان یک مکان تاریخی نام برد چرا که عمر مجموعه بناهای این میدان نزدیک به یک قرن است.

## جستارهای وابسته
* رشت
* شهرداری رشت
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان رشت
رده:بناهای تاریخی رشت
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در رشت
رده:شهرداری رشت
رده:شهرداری‌های تاریخی رشت
رده:گردشگری در رشت
رده:مجموعه‌های تاریخی رشت
رده:میدان‌های استان گیلان
رده:میدان‌های تاریخی شهرستان رشت
رده:نمادهای رشت
کاخ رودسر

**کاخ رودسر ** مربوط به دوره پهلوی است و در رودسر، جنب ساختمان فرمانداری رودسر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۵۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان رودسر
رده:کاخ‌های دودمان پهلوی
رده:کاخ‌های تاریخی رودسر
رده:کاخ‌های ایران
رده:معماری ایرانی
خانه حسنی

**منزل حسنی** مربوط به اواسط دوره قاجار است و در شیراز، بازار حاجی، ابتدای کوچه زنیجیر خانه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۵۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان شیراز
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان شیراز
تپه سلطان میدان

**تپه سلطان میدان** مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان نیشابور، بخش سرولایت، روستای سلطان میدان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۵۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان نیشابور
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان نیشابور
رده:آثار دوره طاهریان در شهرستان نیشابور
رده:تپه‌های باستانی شهرستان نیشابور