فلج بل

**فلج بل**  نوعی فلج صورت است که منجر به ناتوانی موقت در کنترل عضلات صورت در سمت آسیب‌دیدهٔ صورت می‌شود. در بیشتر موارد، این ضعف موقتی است و طی چند هفته به‌طور قابل‌توجهی بهبود می‌یابد. نشانه‌ها می‌توانند از خفیف تا شدید متغیر باشند. این نشانه‌ها ممکن است شامل پرش عضلات، ضعف یا از دست دادن کامل توانایی حرکت یک طرف یا در موارد نادر، هر دو طرف صورت باشد. دیگر نشانه‌ها شامل افتادگی ابرو، تغییر در حس چشایی و درد در اطراف گوش است. نشانه‌ها معمولاً طی ۴۸ ساعت ظاهر می‌شوند. فلج بل می‌تواند باعث افزایش حساسیت به صدا شود که با عنوان هیپراکوزیس (پرشنوایی) شناخته می‌شود.

علت فلج بل ناشناخته است و این عارضه می‌تواند در هر سنی رخ دهد. عوامل خطر شامل دیابت، عفونت اخیر دستگاه تنفسی فوقانی و بارداری است. این وضعیت ناشی از اختلال عملکرد عصب جمجمه‌ای هفت (عصب صورت) است. بسیاری معتقدند این بیماری به‌دلیل عفونت ویروسی ایجاد می‌شود که منجر به تورم می‌گردد. تشخیص بر اساس ظاهر فرد و رد سایر علل احتمالی انجام می‌شود. شرایط دیگری که می‌توانند باعث ضعف صورت شوند عبارت‌اند از تومور مغزی، سکته مغزی، سندرم رامسی هانت نوع ۲، میاستنی گراویس و بیماری لایم.

این عارضه معمولاً خودبه‌خود بهبود می‌یابد و بیشتر افراد به عملکرد طبیعی یا تقریباً طبیعی دست پیدا می‌کنند. مشخص شده است که کورتیکواستروئیدها پیامدها را بهبود می‌بخشند، در حالی که داروهای ضد ویروسی ممکن است تنها مزیت افزودهٔ اندکی داشته باشند. برای جلوگیری از خشک شدن چشم، باید از قطرهٔ چشم یا چشم‌بند استفاده شود. انجام جراحی معمولاً توصیه نمی‌شود. اغلب نشانه‌های بهبودی طی ۱۴ روز آغاز می‌شود و بهبودی کامل معمولاً طی شش ماه حاصل می‌گردد. تعداد کمی از بیماران ممکن است به‌طور کامل بهبود نیابند یا دچار عود نشانه‌ها شوند.

فلج بل شایع‌ترین علت فلج یک‌طرفهٔ عصب صورت است (حدود ۷۰٪ موارد). این بیماری سالانه در ۱ تا ۴ نفر از هر ۱۰٬۰۰۰ نفر رخ می‌دهد. حدود ۱٫۵٪ از افراد در مقطعی از زندگی خود به این عارضه مبتلا می‌شوند. این بیماری بیشتر در سنین ۱۵ تا ۶۰ سال رخ می‌دهد. مردان و زنان به‌طور مساوی در معرض ابتلا قرار دارند. نام این بیماری از جراح اسکاتلندی چارلز بل (۱۷۷۴–۱۸۴۲) گرفته شده است که برای نخستین‌بار ارتباط عصب صورت با این عارضه را توصیف کرد.

اگرچه فلج بل به‌عنوان یک نوروپاتی محیطی (درگیری تنها یک عصب) تعریف می‌شود، اما افرادی که به آن مبتلا هستند ممکن است «نشانه‌های عصبی بی‌شماری» داشته باشند، از جمله «گزگز صورت، سردرد یا گردن‌درد متوسط یا شدید، مشکلات حافظه، مشکلات تعادل، پارستزی اندامِ سمت مبتلا، ضعف اندامِ همان سمت و احساس دست‌وپاچلفتی بودن»؛ نشانه‌هایی که «با اختلال عملکرد عصب صورت قابل توضیح نیستند».

## علائم و نشانه‌ها
[بندانگشتی|353x353پیکسل|[عصب چهره‌ای: هسته‌های عصب صورت در ساقه مغز قرار دارند (در نمودار با "θ" نشان داده شده است). نارنجی: اعصابی که از نیمکره چپ مغز می‌آیند، زرد: اعصابی که از نیمکره راست می‌آیند. توجه داشته باشید که عضلات پیشانی از هر دو نیمکره (زرد و نارنجی) عصب می‌گیرند.]]
فلج بل با افتادگی یک‌طرفهٔ صورت مشخص می‌شود که طی ۷۲ ساعت بروز می‌کند. در موارد نادر (کمتر از ۱٪)، این عارضه می‌تواند هر دو طرف صورت را درگیر کرده و منجر به فلج کامل صورت شود.

عصب صورت بسیاری از اعمال مانند پلک زدن و بستن چشم‌ها، لبخند زدن، اخم کردن، اشک‌ریزی، ترشح بزاق، باز شدن سوراخ‌های بینی و بالا بردن ابروها را کنترل می‌کند. این عصب همچنین حس چشایی دوسوم قدامی زبان را از طریق شاخهٔ طناب صماخی منتقل می‌کند؛ به همین دلیل، افراد مبتلا به فلج بل ممکن است دچار از دست دادن حس چشایی در دوسوم قدامی زبان در سمت مبتلا شوند.

عصب صورت همچنین عضلهٔ رکابی در گوش میانی را از طریق شاخهٔ تمپان عصب‌دهی می‌کند که به‌طور انعکاسی انتقال صداهای بلند را کاهش می‌دهد. ازاین‌رو، فلج بل می‌تواند باعث درک بیش‌ازحد بلند صداهای عادی (هیپراکوزیس) شود؛ دیساکوزیس نیز امکان‌پذیر است، اما به‌ندرت از نظر بالینی مشهود است.

## علت
علت فلج بل ناشناخته است. عوامل خطر شامل دیابت، عفونت اخیر دستگاه تنفسی فوقانی و بارداری است.

تصور می‌شود برخی ویروس‌ها، ازجمله ویروس واریسلا زوستر و ویروس اپشتین–بار، که هر دو از خانوادهٔ ویروس‌های هرپس هستند، می‌توانند عفونت نهفته و بدون نشانه ایجاد کنند. فعال شدن مجدد این عفونت‌های نهفته به‌عنوان یکی از علل فلج بل حاد مطرح شده است. در واکنش به عفونت، عصب صورت متورم و ملتهب می‌شود و این امر با ایجاد فشار در کانال فالوپ، جریان خون و اکسیژن به سلول‌های عصبی را محدود می‌کند. عفونت‌های ویروسی و باکتریایی دیگری مانند اچ‌آی‌وی و بیماری لایم نیز با بروز فلج بل مرتبط دانسته شده‌اند. این فعال شدن مجدد ممکن است توسط تروما، عوامل محیطی یا اختلالات متابولیک یا عاطفی تحریک شود.

وراثت خانوادگی در ۴ تا ۱۴ درصد موارد مشاهده شده است. همچنین ممکن است با میگرن ارتباط داشته باشد.

در دسامبر ۲۰۲۰، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) پس از گزارش چندین مورد ابتلا در کارآزمایی‌های بالینی، توصیه کرد دریافت‌کنندگان واکسن‌های کووید-۱۹ فایزر و مدرنا از نظر بروز نشانه‌های فلج بل پایش شوند؛ هرچند داده‌ها برای تعیین رابطهٔ علّی کافی نبودند.

### ژنتیک
یک متاآنالیز از مطالعهٔ گستردهٔ همراهی ژنوم (GWAS) اولین ارتباط قطعی با فلج بل را شناسایی کرد.

## پاتوفیزیولوژی
بندانگشتی|آناتومی صورت
فلج بل نتیجهٔ اختلال در عملکرد عصب صورت (عصب جمجمه‌ای ۷) است که عضلات صورت را کنترل می‌کند. فلج صورت معمولاً با ناتوانی در حرکت دادن عضلات مربوط به حالت‌های چهره مشخص می‌شود. این فلج از نوع تحت‌هسته‌ای/نورون حرکتی تحتانی است.

تصور می‌شود که در نتیجهٔ التهاب عصب صورت، فشار بر روی این عصب در محل خروج آن از جمجمه و درون کانال استخوانی آن (سوراخ استیلوماستوئید) ایجاد می‌شود و این امر باعث مسدود شدن انتقال سیگنال‌های عصبی یا آسیب به عصب می‌گردد. بیمارانی که دچار فلج صورت هستند و می‌توان برای آن‌ها علت زمینه‌ای پیدا کرد، به‌خودی‌خود مبتلا به فلج بل محسوب نمی‌شوند. علل احتمالی فلج صورت شامل تومور، مننژیت، سکته، دیابت شیرین، ترومای سر و بیماری‌های التهابی اعصاب جمجمه‌ای (مانند سارکوئیدوز، بروسلوز و غیره) است. در این شرایط، یافته‌های عصبی به‌ندرت به عصب صورت محدود می‌شوند. نوزادان می‌توانند با فلج صورت متولد شوند. در چند مورد، فلج دوطرفهٔ صورت با عفونت حاد HIV مرتبط بوده است.

در برخی پژوهش‌ها، ویروس هرپس سیمپلکس نوع ۱ (HSV-1) در اکثر موارد تشخیص‌داده‌شده به‌عنوان فلج بل، از طریق نمونه‌برداری از مایع اندونوریال شناسایی شده است. بااین‌حال، پژوهش‌های دیگری نیز وجود دارد که از مجموع ۱۷۶ مورد تشخیص‌داده‌شده به‌عنوان فلج بل، HSV-1 را در ۳۱ مورد (۱۸٪) و هرپس زوستر را در ۴۵ مورد (۲۶٪) شناسایی کرده‌اند.

علاوه‌بر این، عفونت HSV-1 با دمیلیناسیون اعصاب مرتبط است. این مکانیسم آسیب عصبی با مورد ذکرشده در بالا متفاوت است؛ در آن مورد، ادم، تورم و فشردگی عصب در کانال باریک استخوان مسئول آسیب عصبی هستند. دمیلیناسیون حتی ممکن است مستقیماً توسط ویروس ایجاد نشود، بلکه ناشی از یک پاسخ ایمنی ناشناخته باشد.

## تشخیص
فلج بل یک تشخیص مبتنی بر رد دیگر احتمالات است، به این معنی که با حذف دیگر احتمالات منطقی، تشخیص داده می‌شود. طبق تعریف، هیچ علت مشخصی را نمی‌توان تعیین کرد. هیچ تست آزمایشگاهی یا تصویربرداری روتینی برای تشخیص لازم نیست. میزان آسیب عصبی را می‌توان با استفاده از نمرهٔ هاوس–براکمن ارزیابی کرد.

یک مطالعه نشان داد که ۴۵٪ از بیماران به متخصص ارجاع داده نمی‌شوند، که این امر حاکی از آن است که فلج بل از نظر پزشکان یک تشخیص ساده تلقی می‌شود که مدیریت آن آسان است.

دیگر بیماری‌هایی که می‌توانند نشانه‌های مشابهی را ایجاد کنند، عبارت‌اند از هرپس زوستر، بیماری لایم، سارکوئیدوز، سکته مغزی و تومورهای مغزی.

### تشخیص افتراقی
وقتی فلج صورت آغاز می‌شود، بسیاری از افراد ممکن است آن را با نشانه‌های سکته مغزی اشتباه بگیرند؛ بااین‌حال، چند تفاوت ظریف وجود دارد. سکته مغزی معمولاً نشانه‌های دیگری مانند بی‌حسی یا ضعف در بازوها و پاها ایجاد می‌کند و برخلاف فلج بل، معمولاً به بیماران اجازه می‌دهد قسمت بالایی صورت خود را کنترل کنند. فردی که دچار سکته مغزی شده است، چین‌وچروک‌هایی روی پیشانی خود خواهد داشت.

در مناطقی که بیماری لایم شایع است، حدود ۲۵٪ از موارد فلج صورت را تشکیل می‌دهد. در ایالات متحده، لایم بیشتر در ایالت‌های نیوانگلند و میانه اقیانوس اطلس و بخش‌هایی از ویسکانسین و مینه‌سوتا شایع است. اولین علامت حدود ۸۰٪ از عفونت‌های لایم، معمولاً یک یا دو هفته پس از گزش کنه ظاهر می‌شود و معمولاً یک بثورات پوستی در حال گسترش است که ممکن است با سردرد، درد بدن، خستگی یا تب همراه باشد. در ۱۰ تا ۱۵ درصد از عفونت‌های لایم، فلج صورت چند هفته بعد ظاهر می‌شود و ممکن است اولین علامت عفونت باشد که مورد توجه قرار می‌گیرد، زیرا بثورات لایم معمولاً خارش ندارند و دردناک نیستند. احتمال اینکه فلج صورت ناشی از بیماری لایم باشد، باید بر اساس سابقهٔ اخیر فعالیت‌های خارج از منزل در زیستگاه‌های احتمالی کنه در ماه‌های گرم سال، سابقهٔ اخیر بثورات پوستی یا نشانه‌هایی مانند سردرد و تب، و این‌که آیا فلج هر دو طرف صورت را درگیر کرده است یا خیر (که در لایم بسیار شایع‌تر از فلج بل است) تخمین زده شود. اگر این احتمال بیش از حد ناچیز باشد، باید تست سرولوژیک برای بیماری لایم انجام شود و اگر این احتمال از ۱۰٪ بیشتر باشد، باید درمان تجربی با آنتی‌بیوتیک‌ها، بدون کورتیکواستروئیدها، آغاز شود و پس از تکمیل تست‌های آزمایشگاهی برای بیماری لایم، مورد ارزیابی مجدد قرار گیرد. مشخص شده است که کورتیکواستروئیدها پیامدهای فلج صورت ناشی از بیماری لایم را به مخاطره می‌اندازند.

یکی از بیماری‌هایی که ممکن است کنار گذاشتن آن در تشخیص افتراقی دشوار باشد، درگیری عصب صورت در عفونت‌های ناشی از ویروس هرپس زوستر است. تفاوت‌های عمده در این وضعیت، وجود تاول‌های کوچک یا «وزیکول» روی گوش خارجی، درد قابل‌توجه در فک، گوش، صورت و/یا گردن و اختلالات شنوایی است، اما گاهی ممکن است این یافته‌ها وجود نداشته باشند (زوستر سین هرپته). فعال شدن مجدد عفونت موجود هرپس زوستر که منجر به فلج صورت با الگویی شبیه فلج بل می‌شود، با نام سندرم رامسی هانت نوع ۲ شناخته می‌شود. پیش‌آگهی بیماران مبتلا به فلج بل عموماً بسیار بهتر از بیماران مبتلا به سندرم رامسی هانت نوع ۲ است.

## درمان
استروئیدها در بهبود فلج بل مؤثر هستند، در حالی که داروهای ضدویروسی چنین تأثیری ندارند. در افرادی که قادر به بستن چشمان خود نیستند، اقدامات محافظتی چشم لازم است. مدیریت در دوران بارداری مشابه مدیریت در افراد غیر باردار است.

### استروئیدها
کورتیکواستروئیدهایی مانند پردنیزون بهبودی را در ۶ ماه تقویت کرده و بنابراین مصرف آن‌ها توصیه می‌شود. درمان زودهنگام (در طی ۳ روز پس از شروع بیماری) برای کسب مزیت ضروری است و احتمال بهبودی را ۱۴٪ افزایش می‌دهد. در مورد استراتژی دوز بهینه، بحث‌هایی وجود دارد که به‌طور کلی به قضاوت پزشک بستگی دارد.

### داروهای ضدویروسی
یک مرور نشان داد که داروهای ضدویروسی (مانند آسیکلوویر) در بهبود فلج بل، فراتر از مصرف استروئیدها به‌تنهایی، در موارد خفیف تا متوسط، بی‌اثر هستند. مرور دیگری نشان داد که ترکیب این داروها با کورتیکواستروئیدها مزایایی دارد، اما اظهار داشت که شواهد موجود برای تأیید این نتیجه‌گیری چندان قوی نیست.

در موارد شدید بیماری نیز این موضوع نامشخص است. یک مرور در سال ۲۰۱۵ هیچ تأثیری را، صرف‌نظر از شدت بیماری، نشان نداد. مرور دیگری مزیت اندکی را هنگام افزودن این داروها به استروئیدها یافت.

این داروها معمولاً به دلیل ارتباط نظری میان فلج بل و ویروس هرپس سیمپلکس و ویروس واریسلا زوستر تجویز می‌شوند. همچنان این احتمال وجود دارد که این داروها مزیتی کمتر از ۷٪ داشته باشند، چرا که این احتمال منتفی نشده است.

### محافظت از چشم
وقتی فلج بل بر رفلکس پلک زدن تأثیر می‌گذارد و مانع از بسته شدن کامل چشم می‌شود، استفادهٔ مکرر از قطره‌های چشمی اشک‌آور یا پمادهای چشمی در طول روز توصیه می‌شود و محافظت از چشم‌ها با چشم‌بند یا بستن آن‌ها با پچ برای دوره‌های خواب و استراحت توصیه می‌گردد.

### فیزیوتراپی
فیزیوتراپی می‌تواند برای برخی از افراد مبتلا به فلج بل مفید باشد، زیرا به حفظ تون عضلانی در عضلات صورت آسیب‌دیده و تحریک عصب صورت کمک می‌کند. مهم است که تمرینات بازآموزی عضلات و تکنیک‌های بافت نرم پیش از بهبودی انجام شوند تا از انقباضات دائمی عضلات فلج‌شدهٔ صورت (فلج کامل صورت) پیشگیری شود. برای کاهش درد، می‌توان از گرما در سمت آسیب‌دیدهٔ صورت استفاده کرد. شواهد با کیفیت بالا برای حمایت از نقش تحریک الکتریکی در درمان فلج بل وجود ندارد.

### جراحی
جراحی ممکن است بتواند پیامدهای فلج عصب صورت را که بهبود نیافته است، بهبود بخشد. تکنیک‌های مختلفی در این زمینه وجود دارد. جراحی لبخند یا بازسازی لبخند یک پروسیجر جراحی است که می‌تواند لبخند را برای افراد مبتلا به فلج عصب صورت بازگرداند. عوارض جانبی شامل کاهش شنوایی است که در ۳ تا ۱۵ درصد افراد رخ می‌دهد. یک مرور کاکرین (به‌روز شده در سال ۲۰۲۱)، پس از مرور کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی و شبه‌تصادفی‌سازی و کنترل‌شدهٔ مربوط، نتوانست مشخص کند که جراحی زودهنگام مفید است یا مضر. از سال ۲۰۰۷، آکادمی مغز و اعصاب آمریکا جراحی کاهش فشار را توصیه نمی‌کند.

### طب جایگزین
اثربخشی طب سوزنی همچنان نامشخص است، زیرا مطالعات موجود از کیفیت پایینی برخوردارند (به دلیل طراحی اولیهٔ ضعیف مطالعه یا شیوه‌های گزارش‌دهی ناکافی). شواهد بسیار اولیه‌ای برای درمان با اکسیژن پُرفشار در بیماری‌های شدید وجود دارد.

## پیش‌آگهی
اکثر افراد مبتلا به فلج بل، حتی کسانی که تحت درمان قرار نمی‌گیرند، طی سه هفته عملکرد طبیعی صورت خود را بازمی‌یابند. در یک مطالعه در سال ۱۹۸۲، زمانی که هیچ درمانی در دسترس نبود، از میان ۱٬۰۱۱ فرد بیمار، ۸۵٪ نخستین علائم بهبودی را طی سه هفته پس از شروع بیماری نشان دادند. برای ۱۵٪ دیگر، بهبودی ۳ تا ۶ ماه بعد رخ داد.

پس از پیگیری حداقل یک‌ساله یا تا زمان بهبودی کامل، بهبودی کامل در بیش از دوسوم (۷۱٪) از کل بیماران رخ داده بود. بهبودی در ۱۲٪ از بیماران در حد متوسط و فقط در ۴٪ از بیماران ضعیف ارزیابی شد. مطالعهٔ دیگری نشان داد که فلج‌های ناقص تقریباً همیشه طی یک ماه به‌طور کامل از بین می‌روند. بیمارانی که طی دو هفتهٔ اول دوباره حرکت خود را بازمی‌یابند، تقریباً همیشه به‌طور کامل بهبود می‌یابند. وقتی بهبودی تا هفتهٔ سوم یا بعد از آن رخ ندهد، بخش قابل‌توجهی از بیماران دچار عوارض خواهند شد. مطالعهٔ سوم پیش‌آگهی بهتری را برای بیماران جوان‌تر از ۱۰ سال نشان داد، در حالی که بیماران بالای ۶۱ سال پیش‌آگهی بدتری را نشان دادند.

عوارض احتمالی عمدهٔ این بیماری عبارت‌اند از: از دست دادن مزمن حس چشایی (آگیوزیا), اسپاسم مزمن صورت، درد صورت و عفونت‌های قرنیه. عارضهٔ دیگری که ممکن است رخ دهد، بازسازی ناقص یا نادرست عصب صورت آسیب‌دیده است. عصب را می‌توان به‌عنوان مجموعه‌ای از اتصالات عصبی کوچک‌تر در نظر گرفت که به سمت مقصد مناسب خود منشعب می‌شوند. در طول بازسازی، اعصاب عموماً قادر به ردیابی مسیر اصلی به مقصد صحیح هستند، اما برخی از آن‌ها ممکن است از مسیر منحرف شوند و منجر به وضعیتی به نام سینکینزی شوند. برای مثال، بازسازی اعصابی که عضلات متصل به چشم را کنترل می‌کنند، ممکن است باعث انحراف و همچنین بازسازی اتصالاتی شود که به عضلات دهان می‌رسند؛ به این ترتیب، حرکت یکی بر دیگری نیز تأثیر می‌گذارد. برای مثال، وقتی فرد چشم خود را می‌بندد، گوشهٔ دهانش به‌طور غیرارادی بالا می‌رود.

حدود ۹٪ از افراد پس از ابتلا به فلج بل، نوعی مشکل مداوم دارند؛ معمولاً همان سینکینزی که قبلاً ذکر شد، یا اسپاسم، انقباض، وزوز گوش یا کاهش شنوایی حین حرکت صورت یا سندرم اشک تمساح. این عارضه همچنین رفلکس گوستاتولاکریمال یا سندرم بوگوراد  نامیده می‌شود و در نتیجهٔ آن، فرد هنگام غذا خوردن اشک می‌ریزد. تصور می‌شود که این وضعیت به‌دلیل بازسازی ناقص عصب صورت باشد؛ شاخه‌ای از این عصب، غدد اشکی و بزاقی را کنترل می‌کند. همچنین تعریق چشایی می‌تواند رخ دهد.

## اپیدمیولوژی
تعداد موارد جدید فلج بل از حدود یک تا چهار مورد در هر ۱۰٬۰۰۰ نفر در سال متغیر است. این میزان با بالا رفتن سن افزایش می‌یابد. فلج بل هر ساله حدود ۴۰٬۰۰۰ نفر را در ایالات متحده تحت تأثیر قرار می‌دهد و تقریباً در طول زندگی از هر ۶۵ نفر، یک نفر را مبتلا می‌کند.

طیف وسیعی از میزان بروز سالانه در منابع علمی گزارش شده است: ۱۵، ۲۴، و ۲۵–۵۳ (همهٔ این نرخ‌ها به‌ازای هر ۱۰۰٬۰۰۰ نفر جمعیت در سال هستند). فلج بل یک بیماری قابل گزارش نیست و هیچ ثبت مشخصی برای افراد مبتلا به این تشخیص وجود ندارد، که این امر تخمین دقیق را دشوار می‌کند.

### فراوانی
سالانه حدود ۴۰٬۰۰۰ نفر در ایالات متحده به فلج بل مبتلا می‌شوند. این بیماری می‌تواند هر فردی را با هر جنسیت و سنی تحت تأثیر قرار دهد، اما به نظر می‌رسد میزان وقوع آن در گروه سنی ۱۵ تا ۴۵ سال در بالاترین سطح باشد.

## تاریخچه

پزشک ایرانی، محمد بن زکریا رازی (۸۶۵–۹۲۵)، اولین توصیف شناخته‌شده از فلج صورت محیطی و مرکزی را با جزئیات شرح داد.

کورنلیس استالپارت ون در ویل (۱۶۲۰–۱۷۰۲) در سال ۱۶۸۳ شرحی از فلج بل ارائه داد و توصیف این بیماری را به پزشک ایرانی، ابن‌سینا (۹۸۰–۱۰۳۷) نسبت داد. جیمز داگلاس (۱۶۷۵–۱۷۴۲) و نیکولاس آنتون فریدریش (۱۷۶۱–۱۸۳۶) نیز این بیماری را توصیف کردند.

نوروفیزیولوژیست اسکاتلندی، سر چارلز بل، مقالهٔ خود را در ۱۲ ژوئیهٔ ۱۸۲۱ در انجمن سلطنتی لندن ارائه کرد و نقش عصب صورت را شرح داد. او نخستین کسی بود که اساس نوروآناتومیک فلج صورت را با جزئیات توصیف کرد. از آن زمان، فلج محیطی صورت ایدیوپاتیک به نام او، «فلج بل» نامیده می‌شود.

یکی از افراد مشهور مبتلا به فلج بل، نخست‌وزیر پیشین کانادا ژان کرتین است. در طول انتخابات فدرال ۱۹۹۳، که نخستین انتخابات کرتین به‌عنوان رهبر حزب لیبرال بود، حزب مخالف محافظه‌کار مترقی یک آگهی تهاجمی پخش کرد که در آن صداپیشگان از او به خاطر تصاویری که به نظر می‌رسید حالات غیرطبیعی چهره‌اش را برجسته می‌کند، انتقاد می‌کردند. این تبلیغ به‌عنوان حمله‌ای به ظاهر فیزیکی کرتین تفسیر شد و خشم گسترده‌ای را در میان مردم برانگیخت، در حالی که کرتین از این تبلیغ برای نشان دادن همدلی بیشتر خود با رأی‌دهندگان استفاده کرد. این تبلیغ تأثیر معکوس داشت و باعث افزایش پیشتازی کرتین در نظرسنجی‌ها شد و واکنش شدید پس از آن، پیروزی قاطع را برای لیبرال‌ها در پی داشت.

## واژه‌نامه

## پانویس

## پیوند به بیرون

رده:بیماری‌های مرتبط با هرپس سیمپلکس
رده:بیماری‌های اعصاب
رده:بیماری‌های با علت ناشناخته
رده:پزشکی گوش و حلق و بینی