open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
مسجد جامع محمدآباد جرقویه

**مسجد جامع محمدآباد جرقویه** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان جرقویه، محمدآباد، بلوارامام خمینی، کوچه حسینیه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۵۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد جامع محمدآباد در مرکز شهر در مجاورت حسینیه شهر قرار دارد که به نام مسجد میر پنج نیز معروف می‌باشد، قدمت این مسجد به ۱۵۰ سال قبل می‌رسد. درزمینی به مساحت نزدیک به ۲۵۰۰ مترمربع ساخته شده است. سبک معماری آن همانند سبک معماری مسجد حکیم اصفهان و در نوع خود بی نظیر می‌باشد. این مسجد دارای دو شبستان زمستانه وتابستانه و فضای زیر گنبد می‌باشد. ارتفاع گنبد آن به ۱۳ متر می‌رسد که در زیر آن دو کتیبه سنگی به چشم می‌خورد که مقتضیات مسجد و شرایط و نحوه اجرای آن بیان شده است. گنبد زیبای این مسجد در کنار بادگیرهای باغ میر شهر به عنوان دو المان زیبای مذهبی و سیاسی خود نمایی می‌کنند. شبستانهای این بنا دارای ۲۴ عدد ستون سنگی می‌باشد که سقف بر آن قرار گرفته و در ساخت این بنا تماماً از اجر استفاده شده است. این بنا با شماره ۱۱۵۵۰ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است. لازم است ذکر شود که کنبد این بنا توسط مرحوم استاد مرتضی معتمدی ساخته شده که از دیگر شاهکارهای این استاد معمار می‌توان از زورخانه تاریخی اهواز نام برد.

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اصفهان
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان اصفهان
خانه تقوی

**خانه تقوی (حاج آخوند قهی) ** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اصفهان، بخش جلگه، روستای تاریخی قهی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۵۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این بنا بدستور **حاج ميرزا صادق خان قلعه** درحدود سال ۱۱۷۰ ه‍.ش (۱۲۰۶ ه‍.ق) ساخته شد وفرزندش محمد جعفر و نوه اش حاج میرزا باقر قهی در ان زندگی می کردند. سپس آيت الله حاج ميرزا ابوالحسن قهي ( معروف به **حاج آخوند قهي**) در ان زندگی کرده و نهایتا خانواده تقوی مالکیت ان را در دست گرفته و به مرمت و بازسازی  این اثر تاریخی پرداختند. از اینرو این بنا به خانه تقوی معروف است  

## نگارخانه

Taghavi House- Interior Design- Qehi village, Isfahan Provinceخانه تقوی -نقاشیهای تزیینی - روستای قهی - شهرستان اصفهان-.jpg|نقاشیهای تزیینی


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع
* دانشنامه تاریخ معماری و شهرسازی ایران خانه تقوی

## پانویس

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اصفهان
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان اصفهان
رده:بناهای تاریخی روستای قهی
تپه شهر سوخته ۳۶۸

**تپه شهر سوخته ۳۶۸** مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در شهرستان زابل، بخش شیب آب، دهستان لوتک، روستای حومه شهر سوخته، ۹/۲ کیلومتری جنوب شرق پایگاه باستان‌شناسی شهر سوخته واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۶۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار شهر سوخته
رده:آثار هزاره ۳ (پیش از میلاد) در شهرستان زابل
رده:تپه‌های باستانی شهرستان زابل
تل گورستان نویه

**تل قبرستان نویه** مربوط به هزاره ۴ و ۳ قبل از میلاد است و در شهرستان بوانات، بخش سرچهان، دهستان سرچهان، ۳۰۰ متری غرب روستای نویه، سمت راست جاده فرعی آسفالته توجردی به قلات واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۷۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان بوانات
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان بوانات
سنگ‌نگاره نازیل ۲

**سنگ نگاره نازیل ۲** در شهرستان خاش، بخش نوک آباد، دهستان نازیل، ۵/۷ کیلومتری شرق روستای نازیل واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۶۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:سنگ‌نگاره‌های تاریخی شهرستان خاش
خانه ستارخان

**خانه ستارخان** مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، خیابان شمس تبریزی، کوی امیرخیز، کوچه ستارخان غربی، کاشی ۲۱ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۷۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## پانویس

## منابع
## پیوند به بیرون

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان تبریز
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان تبریز
محوطه شماره ۱۱ حوزه رودخانه بمپور

**محوطه شماره ۱۱ حوزه رودخانه بمپور** مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان ایرانشهر، بخش بمپور، دهستان بمپور غربی، در فاصله ۱۰۰ متری جنوب شرق روستای ملک آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۷۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان ایرانشهر
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان ایرانشهر
رده:محوطه‌های باستانی شهرستان ایرانشهر
خانه امین الله قرهی

**خانه امین‌الله قرهی** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اصفهان، بخش جلگه، بافت روستای تاریخی قهی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۵۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.وسعت این خانه ۷۰۰متر و متشکل از ۶اطاق و ۱حوضخانه است.اب قنات از وسط این خانه می گزرد و جلوه خاصی به خانه داده است.این خانه در حال حاضر در دست نوه مرحوم حاج امین الله به نام بهادر قرهی است و از ان نگهداری می شود.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اصفهان
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان اصفهان
رده:بناهای تاریخی روستای قهی
تکیه روستای فیروزکلا

**تکیه روستای فیروزکلا** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان آمل، بخش دشت‌سر، روستای فیروزکلا علیا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۶۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.این تکیه قدیمی با گچ بریهای ظریف دارای یک درب ورودی و یک سر بخاری و ۱۲ طاقچه بالای طاقچه‌های کتیبه ای از اشعار محتشم کاشانی گچ بری شده و بالای هر طاقچه یک رف است. سه ستون چوبین با سه سر ستون بسیار ظریف جلوی بنا و دیوار بنا که از خشت خام و چینه پوششیده شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان آمل
رده:تکیه‌های ایران
رده:تکیه‌های تاریخی شهرستان آمل
بردگوری الگی پایین

**بردگوری الگی پایین** مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان کوهرنگ، بخش بازفت، دهستان بازفت، جنوب شرقی روستای الگی پایین واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۷۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان کوهرنگ
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان کوهرنگ
رده:بردگوری‌های تاریخی شهرستان کوهرنگ
آتشکده و مدرسه مبارکه

**آتشکده و مدرسه مبارکه** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان تفت، روستای مبارکه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۶۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* فهرست آتشکده‌های ایران

## منابع

رده:آتشکده‌های تاریخی شهرستان تفت
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان تفت
رده:مدرسه‌های تاریخی شهرستان تفت
رده:آتشکده‌های استان یزد
محوطه و گورستان میهه

**محوطه و گورستان میهه** مربوط به دوره ایلخانی - دوره قاجار است و در شهرستان کوهرنگ، بخش مرکزی، دهستان دشت زرین، روستای قدیمی میهه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان کوهرنگ
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان کوهرنگ
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان کوهرنگ
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان کوهرنگ
آسیاب‌آبی فارغان

**آسیاب آبی فارغان** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان حاجی‌آباد، بخش فارغان، روستای فارغان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۴۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان حاجی‌آباد
رده:آسیاب‌های تاریخی شهرستان حاجی‌آباد
رده:بناهای تاریخی شهرستان حاجی‌آباد
کوشک گودنگون

**بقایای کوشک گودنگون** مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان گچساران، بخش مرکزی، دهستان امامزاده جعفر، ۸ کیلومتری شرق گچساران به طرف سراب ننیز واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۷۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان گچساران
رده:کوشک‌های تاریخی شهرستان گچساران
محوطه امان اله ۱

**محوطه امان اله ۱** مربوط به دوره ساسانیان - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خرم‌آباد، بخش ویسیان، دهستان شوراب، روستای تل امان اله واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان خرم‌آباد
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان خرم‌آباد
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان خرم‌آباد
گورستان حسین‌آباد

**شهرستان مازندران** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بابل ، بخش بازفت، دهستان بازفت، روستای الله رودبار واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۰۲ به‌عنوان یک سنتدرحبابهای گرم وسردالکترونیکی بانک به ثبت رسیده است. که نشناخته 

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان کوهرنگ
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان کوهرنگ
تپه زرگران

**تپه زرگران** مربوط به عصر مس - دوره سلوکیان - دوره اشکانیان - سدهٔ ۷ ه.ق است و در شهرستان دورود، بخش سیلاخور، دهستان چالانچولان، ضلع جنوب شرق روستای زرگران علیا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان دورود
رده:آثار دوره سلوکیان در شهرستان دورود
رده:آثار عصر مس در شهرستان دورود
رده:تپه‌های باستانی شهرستان دورود
آب‌انبار حاج حسن صفی

**آب‌انبار حاج حسن صفی** مربوط به دورهٔ قاجار است و در شهرستان اشکذر، بخش مرکزی، روستای شمسی واقع شده. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۶۴۵ به‌عنوانِ یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## منابع

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان اشکذر
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اشکذر
رده:بناهای تاریخی شهرستان اشکذر
قلعه سام‌آباد

**قلعه سام‌آباد** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان قم، بخش مرکزی، روستای قمرود واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شماره ثبت ۱۱۵۰۳ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان قم
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان قم
رده:قلعه‌ها در ایران
رده:قلعه‌های قاجاریان
گورستان شماره ۴ تیس

**قبرستان شماره ۴ تیس** مربوط به سدهٔ ۴ ه.ق تا دوره صفوی است و در شهرستان چابهار، بخش مرکزی، ضلع جنوبی روستای تیس، ۱۵ متری غرب عیدگاه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۷۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان چابهار
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان چابهار
تپه مرغملک

**تپه مرغملک،** مربوط به سدهٔ ۵ تا ۸ هجری قمری است و در شهرستان شهرکرد و روستای مرغملک واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان شهرکرد
تپه برج سر بند (۲)

**تپه برج سر بند (۲)** مربوط به سده‌های ۱۰–۶ ه.ق است و در زهک، ۱ کیلومتری جنوب گورستان زهک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۷۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:برج‌های تاریخی شهرستان زهک
رده:بندهای تاریخی زهک
رده:تپه‌های باستانی شهرستان زهک
امامزاده هادی بن علی

**امامزاده هادی بن علی** مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان همدان، میدان باباطاهر، محدوده فضای سبز واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۴۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان همدان
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان همدان
سیل‌بند ناهوک

**سیل بند ناهوک** مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سراوان، بخش جالق، دهستان ناهوک، ۲ کیلومتری شمال غربی روستای ناهوک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۷۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان سراوان
رده:بندهای تاریخی شهرستان سراوان
تپه مزارگبری

**تپه مزارگبری** مربوط به دوره هخامنشی - دوره ساسانیان - دوره سلجوقیان است و در شهرستان تویسرکان، بخش قلقل رود، روستای والاشجرد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۴۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان تویسرکان
رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان تویسرکان
رده:آثار دوره هخامنشیان در شهرستان تویسرکان
رده:تپه‌های باستانی شهرستان تویسرکان
محوطه شماره ۱۶ حوزه رودخانه بمپور

**محوطه شماره ۱۶ حوزه رودخانه بمپور** مربوط به مس و سنگ است و در شهرستان ایرانشهر، بخش بمپور، دهستان بمپور غربی، ۲۴۰۰ متری غرب روستای سیدآباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۷۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:خانه‌های تاریخی شهرستان ایرانشهر
رده:محوطه‌های باستانی شهرستان ایرانشهر
پناهگاه صخره‌ای زیر چشمه بستان رود

**پناهگاه صخره‌ای زیر چشمه بستان رود** مربوط به میان سنگی - دوره نوسنگی است و در شهرستان خرم‌آباد، بخش ویسیان، دهستان شوراب، روستای زیر چشمه بستان رود واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره نوسنگی در شهرستان خرم‌آباد
رده:پناهگاه صخره‌ای‌های تاریخی شهرستان خرم‌آباد
رده:چشمه‌های تاریخی شهرستان خرم‌آباد
سنگ‌نگاره کله گان

**سنگ نگاره کله گان** مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان گلشن، بخش کله گان ۳ کیلومتری جنوب شرق روستای کله گان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۷۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
*دهستان کله گان

## منابع

رده:شهرستان گلشن
رده:بناهای تاریخی شهرستان گلشن
سنگ‌نگاره جورک

**سنگ نگاره جورک** مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان سراوان، بخش جالق، دهستان ناهوک، ۲۰۰ متری شمال روستای جورک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۷۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان سراوان
رده:سنگ‌نگاره‌های تاریخی شهرستان سراوان
تپه شهر سوخته ۳۶۵

**تپه شهر سوخته ۳۶۵** مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در شهرستان زابل، بخش شیب آب، دهستان لوتک، روستای حومه شهر سوخته واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار شهر سوخته
رده:آثار هزاره ۳ (پیش از میلاد) در شهرستان زابل
رده:تپه‌های باستانی شهرستان زابل
ولسوالی اجرستان

**ولسوالی اجرستان**، **دایه‌فولاد** یا **دای‌فولاد** یکی از ولسوالی‌های ولایت غزنی، به مرکزیت سنگر در جنوب خاوری افغانستان است. حدود ۱۷۷۳ کیلومترمربع مساحت و جمعیت آن در سال ۱۳۹۹ حدودبیش از ۶۹٬۰۲۸ نفر می‌باشد.

بیش از نود در صد ساکنین این ولسوالی را پشتون‌ها تشکیل می‌دهند. ساکنان بومی این منطقه هزاره‌ها بودند که در سال‌های ۱۲۵۹ الی ۱۲۸۰ توسط پشتون‌ها کوچانده شدند.

## جغرافیا

بندانگشتی|تصویری ماهواره‌ای از ولسوالی اجرستان
ولسوالی اجرستان از شمال با ولایت دایکندی، از غرب با ولایت اروزگان، از جنوب با ولسوالی مالستان و از غرب با ولسوالی ناور همسایه است.

## جستارهای وابسته
* ولسوالی‌های افغانستان
* ولایت غزنی

## منابع
* https://en.wikipedia.org/wiki/Ajristan_District.

رده:تاریخ مردم هزاره
رده:ولایت غزنی
رده:ولسوالی‌های ولایت غزنی
رده:هزارستان
تپه بهشت‌آباد

**تپه بهشت آباد** مربوط به هزاره ۴ و ۱ قبل از میلاد - دوره ایلخانی است و در شهرستان اردل، بخش مرکزی، دهستان ناغان، مجاور روستای بهشت آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۷۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان اردل
رده:تپه‌های باستانی شهرستان اردل
سرای دلگشا

**سرای دلگشا** مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان ۱۵ خرداد، بعد از چهارراه گلوبندک، روبروی میدان ارگ، پلاک ۹۵۸ جای گرفته بود. این اثر تاریخی با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۴۸ در سال ۱۳۵۶ خورشیدی به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده بود.

به رغم تلاش‌های سازمان میراث فرهنگی برای جلوگیری از تخریب این اثر تاریخی و ملی، در پاییز سال ۱۳۸۹ خورشیدی، این اثر تاریخی به درخواست مالک و با حکم دیوان عدالت اداری از فهرست آثار ملی ایران خارج و تخریب آن آغاز شد.

در نهایت، در مهر ۱۳۹۰ خورشیدی، بخش‌های باقی‌مانده از این اثر تاریخی و ملی، به‌شکل کامل تخریب شد.
سرای دلگشا در مساحتی بالغ بر ۵۰ هزار مترمربع بازسازی شده است و ۱۶۰۰ واحد تجاری در ۱۰ طبقه در آن فعالیت می‌کنند. این به آن معنا است که به طور متوسط هر واحد باعث اشتغال مستقیم سه نفر و اشتغال غیرمستقیم ده‌ها نفر دیگر شده است. این یعنی سرای دلگشا با احتساب نیروهای خدماتی خود چیزی بیش از ۵۰۰۰ شغل مستقیم ایجاد کرده است. مالک این پروژه خانواده ترامشلو می باشد که در خصوص نحوه تحصیل ثروت این خانواده و شائبه های پشت آن حرف و حدیث بسیار است. 
## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان تهران
رده:آثار ملی تخریب‌شده در ایران
رده:سرای‌های تاریخی شهرستان تهران
رده:نقاط دیدنی تخریب‌شده در تهران
تپه قلعه چم لاواردار

**تپه قلعه چم لاواردار** مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قم، بخش سلفچگان، دهستان نیزار، روستای نیزار واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۱۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان قم
رده:تپه‌های باستانی شهرستان قم
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
تپه تیغستون ۱

**تپه تیغستون ۱** مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان ازنا، بخش جاپلق، دهستان جاپلق شرقی، ۱/۴ کیلومتری شمال شرقی روستای مرزیان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۰۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان ازنا
رده:تپه‌های باستانی شهرستان ازنا
تپه سرخه قلعه نو

**تپه سرخه [[قلعه‌نو (تویسرکان)|قلعه نو]]** مربوط به دوره مادها- دوره هخامنشی - دوره اشکانیان است و در شهرستان تویسرکان، بخش قلقل رود، روستای قلعه نو واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۴۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان تویسرکان
رده:آثار دوره هخامنشیان در شهرستان تویسرکان
رده:تپه‌های باستانی شهرستان تویسرکان
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان تویسرکان
محوطه چهار باغ

**محوطه چهار باغ** مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان - سده‌های ۴–۳ ه‍.ق است و در شهرستان اسفراین، بخش بام و صفی‌آباد، ۶ کیلومتری شمال شهر صفی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۹۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان اسفراین
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان اسفراین
رده:محوطه‌های باستانی شهرستان اسفراین
محوطه ارگ روستای مزرج

**محوطه ارگ روستای مزرج** مربوط به سده ۵ تا ۱۰ ق است و در شهرستان قوچان، بخش مرکزی، روستای مزرج واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۶۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان قوچان
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:ارگ‌های تاریخی شهرستان قوچان
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان قوچان
برج اداره

برج اداره که به برج علی عزیز خان نیز معروف است یک بنای تاریخی مربوط به دوره افشار - دوره زند است و در شهرستان مروست، دهستان هرابرجان، روستای هرابرجان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۹۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

این برج به برج علی عزیزخان نیز معروف است. عزیزخان فرزند مرادخان از خوانین مناطق ییلاقی فارس بوده و خودش دارای دو پسر به نام علی و حسن بوده است که پس از وی مجموعه‌ای که اکنون به نام برج اداره شناخته می‌شود به علی به ارث می‌رسد و به همین علت به این برج، برج علی عزیز خان نیز گفته می‌شود.

## جستارهای وابسته
* هرابرجان
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* برج میلاد
* برج آزادی

## منابع

رده:آثار دوره افشاریان در شهرستان خاتم
رده:آثار دوره زندیان در شهرستان خاتم
رده:اداره‌های تاریخی شهرستان خاتم
رده:برج‌های تاریخی شهرستان خاتم
آب‌انبار صفی‌آباد

**آب‌انبار صفی آباد** مربوط به دوره افشار - دوره قاجار است و در شهرستان اسفراین، بخش بام وصفی آباد، مرکز شهر صفی آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۹۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## مرمت
آب‌انبار صفی آباد در سال ۱۳۴۴ شمسی توسط حاج عبدالله ارغیانی مرمت شده است. در شعری نیز که بر سنگی بر سر درب ورودی آب‌انبار آویزان بوده است سابق بر این نوشته شده است که این آب‌انبار توسط صفی‌خان بغایری حاکم بام و صفی‌آباد بنا شده است.

## آب‌انبار در ادبیات

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

* جهان ارغیان تا بام صفی آباد، علی اصغر طاهری صفی آبادی، انتشارات ایران جوان

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان اسفراین
رده:آثار دوره افشاریان در شهرستان اسفراین
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اسفراین
آرامگاه پیر شمس الدین محمد

**بقعه پیر شمس الدین محمد** مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان نائین، بخش خور و بیابانک، دهستان نخلستان، روستای مهرجان، حاشیه جنوبی اردستان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان نائین
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان نائین
خانه بهمنی

**خانه بهمنی** مربوط به دوره پهلوی اول است و در زنجان، خیابان امام (ره)، خیابان خواجه نصیر طوسی، کوچه توفیقی، پ ۷۸/۱، ۷۸ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۱۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان زنجان
رده:خانه‌های تاریخی زنجان
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
خانه الفت اصفهانی

**خانه الفت اصفهانی** مربوط به اواخر دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان نشاط، کوچه امامزاده احمد، بن‌بست الفت واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۴۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اصفهان
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان اصفهان
ویلای نمازی

**ویلای نمازی** خانه مربوط به دوره محمدرضا پهلوی در تهران است.

## موقعیت
این بنا در شهرستان شمیرانات، خیابان شهید باهنر (نیاوران)، خیابان عمار، پلاک ۱۰ واقع شده‌است.

## ساخت
این ویلا به سفارش شفیع نمازی، فرزند مهدی نمازی نماینده مجلس شورای ملی و مجلس سنای ایران بین سال‌های ۱۹۵۷ تا ۱۹۶۴ میلادی ساخته شده است.

## معماری
این اثر به همراه ساختمان شورای برنامه‌ریزی و توسعه عراق در بغداد، تنها آثار جو پونتی، معمار ایتالیایی در خاورمیانه هستند. نمای نورگیر این بنا با سرامیک‌نگاری فاستو ملوتی هنرمند ایتالیایی تزئین گردیده است.

## ثبت در آثار ملی ایران
این بنا در تاریخ  با شماره ثبت ۲۰۱۵۴ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## تخریب
در آذر ۱۳۹۵ با رای شعبه اول دادگاه تجدید نظر دیوان عدالت اداری ایران از فهرست آثار ملی ایران خارج شد تا به جای این بنا یک هتل ۲۰ طبقه ساخته شود.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در تهران
آب‌انبار امامزاده علی‌اکبر

**آب‌انبار امامزاده علی اکبر** مربوط به دوره پهلوی دوم است و در شهرستان گرمسار، بخش آرادان، دهستان یاتری، روستای امامزاده علی اکبر، داخل محوطه امامزاده واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۱۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان گرمسار
رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان گرمسار
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان گرمسار
آرامگاه صدر کبیر

**مقبره صدر کبیر** مربوط به اواخر دوره قاجار است و در مراغه، میدان مسلم، خیابان هشترود، کوچه پسند آباد واقع شده. حاج کبیر آقا فرزند میرفتاح موسوی مراغه‌ای (مقبره ایشان همان آقالار قبری یا مقبره آقالار می‌باشد) بوده‌اند. میرزارضا و میرزااسحاق فرزندان حاج کبیر آقا بوده‌اند. سید حسین صدرکبیر (پدر) و سید همایون صدرکبیر از نوادگان حاج کبیر آقا بوده‌اند این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۴۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این مقبره به دستور ظل السلطان و به خاطر ارادتی که به مراد خود میر فتاح موسوی داشته در سال ۱۱۷۵ ه . ق در مراغه بنا گردیده‌ و در سال ۱۲۴۷ به وسیله حاج عباسعلی بنابی که خود نیز در این مقبره مدفون است مرمت شده‌است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان مراغه
رده:آرامگاه‌های تاریخی مراغه
آب‌انبار ابراهیم‌آباد

**آب‌انبار ابراهیم‌آباد** اثری تاریخی مربوط به دوره پهلوی است و در شهرستان نائین، بخش خورو بیابانک، دهستان بیابانک، روستای ابراهیم‌آباد، سمت شمال جاده ورودی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان نائین
رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان نائین
محوطه مگیری

**محوطه مگیری** مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان ایرانشهر، بخش دلگان، دهستان جلگه چاه هاشم، ۱۵ کیلومتری شمال غرب روستای باغباغون واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۹۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان ایرانشهر
رده:محوطه‌های باستانی شهرستان ایرانشهر
تپه گبری حسین‌آباد میش‌مست

**تپه گبری حسین‌آباد میش مست** مربوط به دوره ساسانیان - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قم، بخش مرکزی، دهستان قنوات، روستای حسین‌آباد میش مست واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۱۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان قم
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان قم
رده:تپه‌های باستانی شهرستان قم
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
قلعه نابر

**قلعه نابر** مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان کاشان، بخش برزک، شهر برزک، جاده کاشان، برزک، ۱۵ کیلومتری شهر برزک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان کاشان
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان کاشان
قلعه گل شکنان

**قلعه گل شکنان** مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اردستان، بخش زواره، دهستان سفلی، روستای گل شکنان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
در روستاهای اردستان فقط دو قلعه سنگی وجود داردکه یکی از آنها در روستای گل شکنان می‌باشد و یکی از تاریخی‌ترین قلعه‌های آن منطقه است که از سنگ ساخته شده‌است. بناهای داخلی آن تخریب گردیده و درب چوبی آن به سرقت رفته و دیوارهای آن نیز در حال تخریب می‌باشد. ما اهالی این روستا از مسئولان ذیربط با این مسئله تقاضا داریم که اقدامات لازم را جهت تخریب نشدن این بنای بسیار تاریخی و ملی که درمیراث فرهنگی هم به ثبت رسیده‌است مبذول نمایند.

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اردستان
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان اردستان
رده:قلعه‌ها در ایران
مسجد حاجی کفران

**مسجد حاجی کفران** مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اصفهان، بخش بن رود، دهستان روددشت شرقی، روستای کفران، خیابان مسجد حاجی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اصفهان
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان اصفهان
حمام نواب (زورخانه)

**حمام نواب (زورخانه)** مربوط به اوایل دوره قاجار است و در تربت حیدریه، خیابان فرمانداری، کوچه باشگاه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۶۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان تربت حیدریه
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان تربت حیدریه
رده:حمام‌های تاریخی شهرستان تربت حیدریه
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان تربت حیدریه
خانه نوری زینال (خوئی)

**خانه نوری زینال (خوئی)** مربوط به دوره قاجار است و در اردبیل، میدان سرچشمه، کوچه معصوم شاه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۱۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع
*آجر به آجر با تاریخ/ خانه‌هایی که از تاریخ و فرهنگ اردبیل می‌گویند

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اردبیل
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان اردبیل
رده:جاذبه‌های گردشگری استان اردبیل
خانه امیران

**خانه امیران** بنایی تاریخی مربوط به دوره قاجار است که در محله راهمیان اردستان واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۰۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در اردستان
رده:جاذبه‌های گردشگری اردستان
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اردستان
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان اردستان
آرامگاه امامزاده محمدی

**مقبره امامزاده محمدی** مربوط به سدهٔ ۴ و ۵ ه.ق است و در شهرستان سلسله، بخش مرکزی، روستای امیر علیا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۷۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان سلسله
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان سلسله
قلعه کسیلیان

**قلعه حسن بور** مربوط به دوره ساسانی در ۷ کیلومتری شمال روستای سرخکلا در جنگلهای شاهکوه و لیلی واقع شده و تا قرن ۶ و ۷ ه.ق مورد استفاده قرار می‌گرفت است و در شهرستان سواد کوه، بخش مرکزی، روستای سرخ کلاً واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۵۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

نام آن در برخی منابع «قلعه کسلیان» و امروزه به «قلعه حسن بور» شناخته می‌شود.

به دلیل عدم مراقبت و شرایط فرسایشی اقلیم رطوبتی و همچنین رویش درختان تنومند جنگلی و آسیب‌های ناشی از فشار ریشه‌های این درختان و حفاریهای غیرمجاز انسانی، متأسفانه از همه جوانب به شدت مغلوب فرسایش و تخریب قرارگرفته و اکنون پس از گذر قرنها حدود ۸۰ درصد این اثر ارزشمند و باستانی از بین رفته است

قطر پایه‌ها و دیواره‌های قلعه در برخی نقاط به ۵متر هم می‌رسد که مصالح بکار رفته در آن سنگ، آجرها در ابعاد مختلف و ساروج است.

در محوطه قلعه آثار زیادی از سفالهای ناودانی شکل دیده می‌شود و در مرکزیت بنا آب انباری با حجم خیلی زیاد وجود داشته که شواهد گویای وجود سیستم پیشرفته جمع‌آوری و انتقال آب باران به مخزن اصلی و استفاده آب در طول سال می‌باشد؛ که دوام سفالها و استحکام آن پس از قرن‌های متمادی و همچنین طراحی مهندسی مخزن و سیستم انتقال آب جای افتخار و تحسین دارد.

در ضلع شرقی قلعه درب ورودی وجود داشته که بقایای آن نشانگر تشابه با قلعه‌های یونان باستان است. دو برج نگهبانی در طرفین قلعه همچنان پابرجا هستند و از قطورترین و محکم‌ترین نقاط قلعه بشمار می‌روند.

این قلعه با وجود اتاقهای زیرزمینی و دالانها نشان دهندهٔ سکونت حاکم و خانواده و درباریان می‌باشد و قلعهٔ دیگری با مساحت کوچکتر در فاصله حدود ۵۰ متری در ضلع شمالی با ارتفاع کمتر قرار دارد که به احتمال فراوان وظیفهٔ نگهبانی از قلعه اصلی توسط سربازان را برعهده داشته است.

آب انبار قلعه: مخزن ذخیره آب و استفاده در طول سال، قابلیت ذخیره حجم بسیار زیادی آب باران و برف را در فضایی خنک را دارا بود. جدارهٔ داخلی آی انبار از آجرهای صفحه‌ای به ضخامت حدود ۵۰ سانتیمتر تشکیل شده و قسمت خارجی آن از سنگ و ساروج است

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان سوادکوه
بافت روستای ندوشن

**بافت تاریخی روستای ندوشن** مربوط به سدهٔ ۷ ه‍.ق تا دوره معاصر است و در روستای تاریخی ندوشن، شهرستان میبد،  واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۵۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
*فهرست آثار ملی استان یزد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بافت‌های تاریخی شهرستان میبد
خانه حاج محمدجعفر

**خانه حاج محمد جعفر** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان آران و بیدگل، بخش مرکزی، دهستان سفیددشت، بلوار اصلی روستای علی‌آباد، کوچه مسجد جامع واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۰۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان آران و بیدگل
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان آران و بیدگل
آرامگاه طاق شفیع

**آرامگاه طاق شفیع** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان پل‌دختر، بخش مرکزی، دهستان میان کوه غربی، ۵۰ متری جنوب روستای چاه شیرین واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۱۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان پلدختر
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان پلدختر
کتیبه تنگ پیرزال

**کتیبه تنگ پیرزال** مربوط به دوره قاجار و در شهرستان چرام، بخش سرفاریاب است، روستای تنگ پیرزال، کیلومتری ۱۸ جاده دهدشت به سرفاریاب واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۹۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان کهگیلویه
رده:کتیبه‌های تاریخی شهرستان کهگیلویه
موزه قلعه یاتری

**موزه قلعه یاتری علیا در دهستان یاتری شهرستان گرمسار**  مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان آرادان، بخش مرکزی، دهستان یاتری، روستای یاتری علیا و در مرکز این روستا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۱۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. بنای این موزه که در محوطه دبستان روستا قرار دارد و در دوره پهلوی اول به موزه تبدیل شده است. ساختمان موزه همانند آب انبار های قدیمی و به صورت پلکانی احداث شده است.
بندانگشتی|نمایی از موزه قلعه یاتری

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان گرمسار
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان گرمسار
2. شاه حسینی، علیرضا. شاه حسینی،  یونس. »کرانه کوه و کویر. مروری بر توانمندی های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی گرمسار ، آردان و ایوانکی».اصفهان: صدرا سپاهان ، 1399. ص 224.
آب‌انبار کهن‌آباد

**آب‌انبار کهن آباد** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان گرمسار، بخش آرادان، دهستان کهن‌آباد، روستای کهن آباد، بعد از میدان، جنب بانک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۱۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان گرمسار
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان گرمسار
حسینیه دیزیچه

**حسینیه دیزیچه** (نویسنده: سعید یزدابادی)مربوط به دوره قاجار است و مسجد المهدی واقع در خیابان امیر کبیرمی باشد.  و در کاشان، خیابان امیرکبیر، روبروی شهرک امیر المومنین، کوچه سید الشهداء، مجموعه حسینیه دیزیچه و مسجد صاحب الزمان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان کاشان
رده:حسینیه‌های تاریخ شهرستان کاشان
خانه مدرسیان

**خانهٔ مدرسیان** مربوط به دورهٔ قاجار است و در کاشان، خیابان محتشم کاشانی، گذر پاقپان، کوی میرنشانه، جنب بقعهٔ میرنشانه واقع شده است. این اثر در روز  با شمارهٔ ثبت ۲۰۰۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان کاشان
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان کاشان
قلعه آسیاباد

**قلعه آسیاباد** مربوط به دوره قاجار است و در مبارکه، محله آسیاباد، کنار جاده زرین شهر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
همچنین این قلعه به متراژ تقریبی ۶۰۰۰ متر مربع دارای دو درب اصلی وچهار برج نگهبانی می‌باشد

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان مبارکه
رده:آسیاب‌های تاریخی شهرستان مبارکه
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان مبارکه
کاروانسرای بازار

**کاروانسرای بازار** مربوط به دوره قاجار است و در نطنز، خیابان مالک اشتر، در حاشیه بازار قدیمی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان نطنز
رده:بازارهای تاریخی شهرستان نطنز
رده:کاروان‌سراهای تاریخی شهرستان نطنز
رده:کاروان‌سراهای تاریخی شهرستان
رده:کاروانسراها در ایران
رده:کاروانسراهای استان اصفهان
خانه احمد امین

**خانه احمد امین** مربوط به دوره قاجار - دوره پهلوی است و در شهرستان آران و بیدگل، بخش مرکزی، دهستان سفید دشت، بلوار اصلی روستای علی‌آباد، کوچه مسجد جامع واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۰۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان آران و بیدگل
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان آران و بیدگل
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان آران و بیدگل
تپه تیغی ۱

**تپه تیغی ۱** مربوط به عصر مس - دوره اشکانیان و دوره ساسانیان است و در شهرستان ازنا، بخش جاپلق، دهستان جاپلق شرقی، ۲ کیلومتری جنوب غربی روستای فرزیان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۰۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان ازنا
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان ازنا
رده:آثار عصر مس در شهرستان ازنا
رده:تپه‌های باستانی شهرستان ازنا
محوطه فیروزیه

**محوطه فیروزیه** مربوط به دوره هخامنشی - دوره اشکانیان است و در شهرستان اسفراین، بخش مرکزی، دهستان دامنکوه، ۲ کیلومتری جنوب روستای فیروزیه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۹۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان اسفراین
رده:آثار دوره هخامنشیان در شهرستان اسفراین
رده:محوطه‌های باستانی شهرستان اسفراین
گورستان چما

**قبرستان چما** مربوط به عصر آهن است و در شهرستان مهران، بخش ملکشاهی، دهستان گچی، ۱/۵ کیلومتری غرب روستای مهر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۹۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار عصر آهن در شهرستان مهران
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان مهران
تپه میر قلعه سی

**تپه میر قلعه سی** مربوط به عصر آهن - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مشگین‌شهر، بخش مرکزی، دهستان مشکین شرقی، روستای میرک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۱۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان مشگین‌شهر
رده:تپه‌های باستانی شهرستان مشگین‌شهر
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان مشگین‌شهر
محوطه کهنه‌بام

**محوطه کهنه بام** مربوط به عصر آهن تا دوره قاجار است و در شهرستان اسفراین، بخش بام و صفی‌آباد، دهستان بام، ۴ کیلومتری شمال غرب واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۹۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اسفراین
رده:محوطه‌های باستانی شهرستان اسفراین
باغ کهنه

**باغ کهنه** مربوط به دوره آل بویه است و در شهرستان کاشان، ۶ کیلومتری جنوب غربی جاده کاشان به فین واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۰۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره آل بویه در شهرستان کاشان
رده:باغ‌های تاریخی شهرستان کاشان
آب‌انبار مزرعه کلانتر

**آب‌انبار مزرعه کلانتر** مربوط به ۱۳۱۲ هش است و در میبد، کیلومتری ۸ جاده میبد، یزد، ابتدای ورود به مزرعه کلانتر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۹۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان میبد
رده:بناهای تاریخی شهرستان میبد
نقش‌برجسته سنگ اول تنگ سروک

**نقش برجسته سنگ اول تنگ سروک** مربوط به دورۀ الیمایی است و در شهرستان بهمئی، بخش مرکزی، تنگ سولک، کیلومتری ۱۲ جاده ارتباطی لیکک به ممبی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۹۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* نقش‌برجسته سنگ دوم تنگ سروک
* نقش‌برجسته سنگ سوم تنگ سروک
* نقش‌برجسته سنگ چهارم تنگ سروک

## منابع

رده:نقش‌برجسته‌های تاریخی شهرستان بهمئی
رده:نقش‌برجسته‌های سنگی اشکانی
قلعه مورچان

**قلعه مورچان** مربوط به اواخر دوره آل بویه است و در شهرستان آران و بیدگل، بخش مرکزی، دهستان سفیددشت، روستای علی‌آباد، بلوار اصلی روستا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره آل بویه در شهرستان آران و بیدگل
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان آران و بیدگل
رده:قلعه‌ها در ایران
حسینیه دلیگان

**حسینیه دلیگان** مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان برخوار، بخش برخوار، شهر خورزق، محله دلیگان، بلوار ولی عصر، کوچه مسجد جامع، کوچه حسینیه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

در این حسینیه به مناسبت ایام شهادت اباعبدالله مراسم تعزیه برگزار می‌گردد حسینیه در دو طبقه می‌باشد. حسینیه به شکل مربع بوده و در هر ضلع آن پنج حجره وجود دارد حجره‌های پایین مربوط به مردان و حجره‌های بالا مربوط به زن‌ها می‌باشد هر حجره مرتبط با یکی از خاندان‌های ساکن در این ده بوده‌است و افرادی در این حجره‌ها در روز مراسم تعزیه از مردم و بستگان خود پذیرایی می‌نمایند اصولاً زنان آن خاندان حجره بالا و روبرویی را در اختیار دارند. ورودی زنان از درب کوچه کناری می‌باشد و ورودی مردان از درب اصلی تکیه می‌باشد. سقف تکیه باز بوده و در روزهایی خاص مانند تاسوعا و عاشورای حسینی و اربعین که مراسم تعزیه هم در صبح تا قبل از ظهر و هم از بعد از ظهر تا سر شب هست از چادری قدیمی که منقش به تصاویری از جمله شیر و خورشید و شمشیر است پوشیده می‌شد که بخاطر وجود چند مجلس تعزیه در یک روز از عزادارن در مقابل نور خورشید یا غیره در طول روز محافظت شود. که بر روی سه تیر قدیمی که از درختان کهنسال بود نمونه ای از یک خیمه قدیمی و زیبا و عمود و بلند را به وجو می آورد. در گذشته سه عدد تیرک که از چوب درختان تنومندی (ظاهرا چنار) بود در مرکز چادر و وسط حسینیه برای برپایی چادر استفاده می‌شد. که تقریباً از اوایل ده ۹۰شمسی این سه تیر و چادر قدیمی کنار گذاشته شد و متأسفانه سقف این بنای تاریخی را با قوطی فلزی آهن کشی کرده و از چادرهای و پوشش پلاستیکی امروزی برای سقف آن استفاده می‌شود.

در کنار حسینیه مکینه و حمام عمومی بود که در ساله‌ای اخیر تخریب گردید و به جای آن فضای سبز و پارکینگ خودروها برای منظم تر کردن مراسمات ایجاد شده‌است. همچنین در کنار حسینه تعدادی خانه‌های قدیمی اما با ظاهری نامناسب وجود دارد که گاهی متروکه شده‌است که قسمتی از آنها جهت پارکینگ و فضای سبز یا به فضای جدید حسینیه اضافه و جهت سرویس بهداشتی منظور گردیده‌است.

در روبروی حسینیه مسجد جامع تاریخی این محل قرار دارد که حتی قدمت این مسجد از حسینیه هم بیشتر برآورد می‌شود که دارای شبستان‌های خشتی بود که متأسفانه بافت تاریخی که نمایانگر قدیمی بودن آن بود در اثر تصمیمات غلط مسولان محلی مسجد در حدود دهه ۸۰ شمسی جهت بازسازی تخریب و و رها شد و به غیر از بافت امروزی چیزی دیگری در دست رس نیست.

در کنار مسجد جامعه هم امامزاده میر ابن احمد ابن زید ابن حسن ابن ابیطالب (نوه اما حسن مجتبی) وجود دارد که این محل از مسجد و حسینیه هم قدیمی تر به نظر می‌رسد.

از تعزیه خوان ه‌های معرف این حسینیه حاج سید رسول میرعلایی (شبیه اباعبدالله) حاج اسماعیل معینی (شمر) و حسن نرگس خانی (ابوالفضل العباس و حر) می‌باشند. پدر حاج اسماعیل معینی از اساتید تعزیه و نقش آفرین بی بدیل شمر بوده که همراه سید رسول میرعلایی در کنار امامزاده ده مدفون هستند

هر ساله جمعیت بی‌شماری در روز تاسوعا و عاشورا برای تماشای مراسم تعزیه به حسینیه می‌آیند و ظهر عاشورا توسط هیت امنا یا خیرین نیز پذیرایی می‌شوند.

و یکی از قطب‌های تعزیه در ایران هست که بخاطر فضای قدیمی و قدمت کهن در حوزه هنر جهانی تعزیه برای ضبط و پخش از شبکه‌های تلوزیونی این مکان جزء اولین انتخاب‌های مستند سازان و برنامه سازان در حوزه نمایش جهانی تعزیه قلمداد می‌شود.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان برخوار
رده:حسینیه‌های تاریخی شهرستان برخوار
خانه رستم برهانی‌نژاد

**خانه رستم برهانی نژاد** مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان گرگان، بخش مرکزی، دهستان روشن آباد، روستای کفشگیری واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۰۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان گرگان
رده:تم‌های تاریخی شهرستان گرگان
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان گرگان
آرامگاه درویش یوسف

**مقبره درویش یوسف** مربوط به سدهٔ ۸ و ۹ ه.ق است و در شهرستان بابل، بخش‌بند پی غربی، روستای بایی کلا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۵۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان بابل
تپه فاضلمند (علی کل)

**تپه فاضلمند (علی کل)** مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان رشتخوار، بخش جنگل، روستای طاهر آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۶۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان رشتخوار
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان رشتخوار
رده:تپه‌های باستانی شهرستان رشتخوار
تپه زرین

**تپه زرین** مربوط به آغاز نگارش - دوره اشکانیان - دوره ساسانیان - دوره صفوی است و در شهرستان ازنا، بخش جاپلق، دهستان جاپلق شرقی، ۲/۵ کیلومتری شمال غربی روستای فرزیان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۰۰۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان ازنا
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان ازنا
رده:آثار دوره صفویان در شهرستان ازنا
رده:تپه‌های باستانی شهرستان ازنا
تپه‌های A، G، F سه گابی

**تپه‌های A, G، F سه گابی** مربوط به مس و سنگ است و در شهرستان تویسرکان، بخش قلقل رود، روستای سه گابی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۴۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان تویسرکان
رده:مقاله‌های که ابهام‌زدایی آنها به‌اشتباه به‌جای پرانتز با کاما صورت گرفته
قلعه جعفرآباد

**قلعه جعفرآباد** مربوط به دوره متاخر اسلامی دوره زند است و در شهرستان مهریز، بخش مرکزی، دهستان میانکوه، روستای طزنج واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره زندیان در شهرستان مهریز
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان مهریز
کاروانسرای زیرو

**کاروانسرای زیرو** یا زیرآب مربوط به دورهٔ متاخر اسلامی، دورهٔ صفوی است و در نزدیکی روستای مغستان اردکان؛ ۱۲۵ کیلومتری جادهٔ یزد مشهد، غرب جاده، مجموعهٔ زیرو واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۹۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اردکان
رده:کاروان‌سراهای تاریخی شهرستان اردکان
حسینیه کسنویه

**حسینیهٔ کِسْنَویّه** مربوط به دوره متاخر اسلامی دوره صفوی است و در یزد، خیابان انقلاب، کوچه کسنویه، کوچه عروه الوثقی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

و در کنار این حسینیه یک نخل وجود دارد که هر ساله اهالی یزد به وقت عاشورا (روز کشته شدن حسین بن علی)مردم این محله نخل را همانند(تابوت)بلند کرده و به دور زمینی که در آن منطقه موجود است، مراسم نخل گردانی را اجرا می‌کنند.

## مشخصات نخل
این نخل حدود سال ۱۳۸۱ خریداری شد و حدوداً ۸متر اندازه دارد و هر ساله به وقت عاشورا از تکیه قمر بنی هاشم واقع در کوچه میرداماد، کسنویه که همان مکان خانهٔ صاحب نخل است، حرکت می‌کنند و به مکانی نخل موجود موجود است می‌روند تا مراسم نخل گردانی را شروع کنند.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان یزد
رده:حسینیه‌های تاریخی شهرستان یزد
تپه سبز مرودشت

**تپه سبز مرودشت** مربوط به هزاره دوم و۱ قبل از میلاد است و در مرودشت، حدفاصل خیابانهای سعدی، رسالت و فردوسی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۷۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۲ (پیش از میلاد) در شهرستان مرودشت
رده:تپه‌های باستانی شهرستان مرودشت
تپه شهرسوخته ۱۲

**تپه شهرسوخته۱۲** مربوط به هزاره سوم و ۲ قم است و در شهرستان زابل، ۴ کیلومتری شمال پایگاه شهر سوخته واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۴۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۳ (پیش از میلاد) در شهرستان زابل
رده:تپه‌های باستانی شهرستان زابل