open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
لومار

**لومار**، شهری در بخش مرکزی شهرستان سیروان در استان ایلام ایران است. این شهر، مرکز شهرستان سیروان می‌باشد. این شهر که در سال ۱۳۷۲ خورشیدی به‌صورت رسمی به درجه شهر ارتقا یافت، در نقشه جغرافیایی کشور، با مختصات تقریبی ۳۳°۳۴′۰۵″ شمالی و ۴۶°۴۸′۵۰″ شرقی مشخص شده و در ارتفاعی در حدود ۷۷۰ تا ۸۰۰ متر از سطح دریا واقع است.

در سال ۱۳۹۵خورشیدی جمعیت لومار حدود ۲٬۶۹۶ نفر در ۷۶۴ خانوار برآورد شده است؛ این شهر مرکز شهرستان سیروان است که در سال ۱۳۹۱ از شهرستان چرداول مستقل شد. همچنین، لومار دهستان لومار را نیز مدیریت می‌کند که جمعیت آن در همان سال نزدیک به ۱٬۵۸۴ نفر بوده است.

مردم شهرستان سیروان که لومار نیز جزیی از آن است، عمدتاً کرد هستند و به زبان کردی کلهری سخن می‌گویند. در کنار این، مذهب غالب در میان اهالی، اسلام شیعه اثناعشری است.

شهر لومار، با وجود اهمیت اداری به عنوان مرکزیت شهرستان سیروان، با چالش‌ها و مشکلاتی در زمینه زیرساخت‌های شهری و رفاهی روبرو است. با وجود استقرار فرمانداری و مرکزیت اداری، لومار برای رسیدن به جایگاه مطلوب یک مرکز شهرستان، نیازمند توجه ویژه در حوزه اعتبارات و توسعه زیربنایی است.

## جغرافیا
جغرافیای منطقه پایکوهی است؛ رودخانه سیمره در فاصله‌ای کوتاه از شهر عبور می‌کند و کوه‌هایی چون لاره (در حدود ۳ کیلومتری شرق) و چرمی (حدود یک کیلومتری شمال) در حوالی شهر قرار دارند.

از لحاظ موقعیت راه‌ها، لومار در انتهای مسیری قرار دارد که از ایلام به سمت گیلانغرب و جنوب‌شرقی امتداد دارد. فاصله شهر تا مرکز استان (ایلام) حدود ۱۶۰ کیلومتر است.

لومار، در منطقه‌ای با ظرفیت‌های کشاورزی و دامداری واقع شده است. اقتصاد منطقه به کشاورزی آبی و دیم و محصولاتی چون برنج، گندم، جو و انواع صیفی‌جات وابسته است.

آب‌وهوا در لومار نیمه‌خشک و معتدل است؛ بیشترین دما در تابستان تا حدود ۳۷ درجه سانتی‌گراد و گاهی کمتر از منفی ۶ درجه در زمستان گزارش می‌شود. میانگین بارندگی سالانه نیز در حدود ۴۵۰ میلی‌متر است.

این شهر همچنین در گزارش‌های هواشناسی استان ایلام به دلیل ثبت بارش‌های قابل توجه یا دماهای بالا در فصول مختلف سال مورد توجه قرار می‌گیرد.

## پیشینه
به گفته باستان‌شناسان، مجموعه آثار باستانی «کل سه پا درویشان» واقع در جنوب شهر لومار، نشان‌دهنده سابقه شهرنشینی در دوره تاریخی در این منطقه است. این محوطه باستانی که از مهم‌ترین مکان‌های باستانی سیروان به‌شمار می‌رود، دارای آثار گسترده‌ای از جمله:

چهارطاقی و ابنیه‌ای با معماری دوره ساسانی.

شواهد فرهنگی متراکم مانند سفالینه‌های متنوع و ابزارهای سنگی.

آثار یک قلعه و مکانی حکومتی در ادوار تاریخی.

نزدیکی به ارتفاعات، دشت حاصلخیز و منابع آب از عوامل اصلی سکونت و استقرار جمعیت در این شهر باستانی بوده است.

## منابع

https://www.isna.ir/news/1403030804959/سابقه-شهرنشینی-در-کل-سه-پا-درویشان-سیروان-متعلق-به-دوره-تاریخی

رده:شهرستان سیروان
رده:شهرهای استان ایلام
رده:شهرهای شهرستان سیروان
میمه (دهلران)

**مِیمه** شهری در بخش سراب میمه شهرستان دهلران استان ایلام ایران است. میمه در مرکز بخش سراب میمه شهرستان دهلران قرار دارد و این شهر دارای آب و هوایی معتدل کوهستانی است و دارای روستاهایی دیدنی به نام تختان، آگره بید، گوراب بالا، گوراب پایین، فرخ‌آباد و بهرام آباد است.

## زبان
مردم میمه کرد هستند و به زبان کردی جنوبی تکلم می‌کنند.

## گردشگری
میمه به علت ارتفاع ۱٬۱۹۳ متری از سطح دریا دارای آب و هوای معتدل می‌باشد که در تابستان‌های داغ پذیرای مهمانان و گردشگران از اقصی نقاط شهر مخصوصاً شهرهای جنوب استان ایلام است این شهر سومین شهر استان ایلام است که دارای شهرداری بوده‌است.
* *تپه میمه* با دیرینگی ۴٬۵۰۰ تا ۴٬۱۰۰ سال پ.م. از مکان‌های باستانی منطقه است.
* *آبشار آبتاف* در مسیر میمه به پهله زرین‌آباد در زمره مکان‌های گردشگری استان ایلام است.
* «میمه» دارای طبیعتی سرسبز وباغات زیبا می‌باشد.
* چک دوسلی (دوستعلی) که به روایت کاوشگران اروپایی در قبل از انقلاب منطقه ای مسکونی است که در زیر خاک رفته‌است
* قلعهٔ به جای منده از دوران قبل از اسلام در محلهٔ پشت قلعه
* سنگ نوشته دوران قاجار
* باغات انجیر و گردو و…
* امامزاده سید فلک الدین ع
* امامزاده سید اکبر تختان
* منطقه طبیعی گردشگری میانه وار تختان
* آبشار زیبای چپی راسی تختان
* چشم‌اندازهای طبیعی رشته کوه کبیر کوه در شمال این شهر
* جنگل‌های انبوه بلوط

## منابع

رده:شهرهای استان ایلام
رده:شهرهای شهرستان دهلران
رده:شهرستان دهلران
رمکو کامپرت

**رمکو کامپرت**،  (۱۹۲۹—درگذشتهٔ ۴ ژوئیهٔ ٢٠٢٢) نویسنده و شاعر هلندی.

## زندگی
Remco Wouter Campert شاعر و نویسنده. از نسل نویسندگان معروف به پنجاهی‌ها (دههٔ پنجاه میلادی). او در سال ۱۹۲۹ در شهر لاهه متولدشد. فرزند نویسنده و شاعر Jan Campert و بازیگر Joekie Broedelet بود. وقتی که سه ساله بود پدر و مادر او از هم جداشدند، و او تا مدتی با پدربزرگ و مادربزرگ خود زندگی می‌کند. پدر او در سال ۱۹۴۳ در اردوگاه کار اجباری نازی‌ها در Neuengamme درگذشت. Remco سپس با مادرش زندگی می‌کند. بعد آن‌ها در سال ۱۹۴۵ به آمستردام پس از جنگ جهانی دوم نقل مکان می‌کنند، پس از سه سال اقامت در شهر Epe.

در آمستردام، او تحصیلات متوسطه را گذراند و به نوشتن مقالات یا کشیدنِ نقاشی و کمیک استریپ برای روزنامهٔ مدرسه روآورد و بعدها اوقات خود را بیشتر در سینما و کلوب‌های‌های جَز یا میخانه میگذراند، به نحوی که پیش از موعد مدرسه را ترک کرد. او در ۱۹۵۰ با یکی از دوستان مدرسه، نشریهٔ Braak را منتشر کرد.

رمکو کامپرت در طی سالیان آینده چندبار ازدواج کرد، از جمله یا یک زن نویسنده، یا زوج عوض کرد. با آن‌ها در آمستردام، آنتورپن (بلژیک) و پاریس سکونت گزید. حتا صاحب دو فرزند شد اما این هم او را به ازدواج پایبند نکرد. پیش از موفقیت ادبی اش مدتی برای گذران زندگی به کارهای دیگر از جمله ویرایش متون تجاری و ترجمه رو آورد.

تا دههٔ ۱۹۷۰، او بیشتر شعر می‌سرودو کم داستان نوشته بود. اما بعد داستانسرایی را با جدیت بیشتر دنبال کرد. Somberman's actie را در ۱۹۸۵ نوشت. یکی از پرفروش‌ترین رمانهای او Het leven is vurrukkulluk' است که آن را در برنامهٔ رادیویی روخوانی هم کرده.

کتابشناسی:
*برای مشاهدهٔ فهرست آثار او به لینک صفحهٔ انگلیسی یا هلندی رمکو کامپرت در ویکی‌پدیا نگاه کنید. *

## در فارسی
* مفقود شدن برچه، س، ترجمهٔ نسیم خاکسار در مجموعهٔ داستان کوتاه جلد چهارم
* یه واموندهٔ تن لش Een ellendige nietsnut، مجموعه داستان کوتاه در دست ترجمه توسط رامین فراهانی

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* از دور بر آتش، ترجمهٔ شعری از کامپرت به فارسی. بازبینی شده در ۲۶ اسفند ۱۳۸۵.

رده:اهالی آمستردام
رده:اهالی لاهه
رده:جمهوری‌خواهان اهل هلند
رده:رمان‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل هلند
رده:رمان‌نویسان سده ۲۱ (میلادی) اهل هلند
رده:رمان‌نویسان مرد
رده:رمان‌نویسان مرد اهل هلند
رده:زادگان ۱۹۲۹ (میلادی)
کامپرت، رمکو
رده:شاعران مرد اهل هلند
رده:کارتونیست‌های اهل هلند
رده:نویسندگان اهل آمستردام
کامپرت، رمکو
رده:نویسندگان مرد اهل هلند
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی)
رده:نویسندگان مرد سده ۲۱ (میلادی)
رده:هنرمندان کمیکس اهل هلند
رده:طنزپردازان اهل هلند
رده:نویسندگان اهل لاهه
رده:درگذشتگان ۲۰۲۲ (میلادی)
رده:برندگان جایزه پی. سی. هوفت
آبدان (دیر)

**آبدان** نام شهری در استان بوشهر ایران است. شهر آبدان مرکز بخش آبدان در شهرستان دیر است.

## جمعیت
براساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت شهر آبدان ۶٬۸۲۷ نفر (۱٬۸۱۹ خانوار) می‌باشد.

## وجه تسمیه
آبدان یعنی جایی که آب فراوان دارد. چنین اسمی برای این منطقه چندان هم بی مسمی نیست زیرا آبدان دره‌ای به نام درة جاشک دارد که سیلاب‌ها و حوضه آبریز دو رشته کوه که باهم دوازده کیلومتر فاصله دارند، به سوی این دره جاری می‌شود و پس از آبیاری کردن زمین‌های کشاورزی که در دو طرف جاده بوشهر کنگان در شمال آبدان قرار دارد، به خور بردستان و سپس به خلیج زیبای فارس می‌ریزد.

## مردم
مردم آبدان به زبان فارسی جنوبی با گویش منحصر به فرد آبدانی صحبت می‌کنند. گویش آبدانی با زبان اچمی (لارستانی) و گویش بردستانی و گویش دشتیِ خورموجی قرابت دارد.

## تاریخچه
آبدان قدمتی ۳۰۰ ساله دارد. البته آثار و بناهایی مربوط به قبل از اسلام در اطراف وجود دارد که نیاز به حفاری و کارشناسی دقیق دارد اما اصل اینکه چه زمانی آبدان دارای سکنه بوده و به عنوان یک روستای متمرکز وجود داشته و داد و ستد در آن رونق داشته مربوط به دوره افشاریه می‌باشد.

آبدان در سال ۱۳۷۹ از دهستان به شهر تبدیل شد.

## آثار تاریخی
آبدان آثار تاریخی نیز دارد که عبارتند از:
سد ساروجی که از ملاط ساروج ساخته شده و امروز مخروبه است و در کوه گُلی قرار دارد که در شمال شرقی آبدان است.
قلعه پشمه که از چند اتاق تودرتو ساخته شده و در ارتفاع ۸۰۰ متری کوه پشمه در شمال شرقی آبدان قرار دارد. بردن مصالح ساختمانی تا چنین ارتفاعی، امروز نیز کار دشواری است.
کلات منقلی در ۱۰ کیلومتری غرب آبدان در روستای خرگونه (احمدآباد) قرار دارد. ارتفاع این کلات ۸۰ متر است و باد و باران در حال تخریب منقل‌های سفالی این کلات است.
قلعه شیرین نیز در کوه‌های غربی آبدان، نزدیک روستای خرگونه (احمدآباد) است. از این قلعه چشمه‌ای‌آب و چند اتاق مخروبه باقی‌مانده‌است.
تل کچاوه، تل گنبدان، تل اردو، ساروج‌های تنگ نخل، برکه دی‌نظر و سیل‌بند کوه‌نی از دیگر آثار قدیمی آبدان است که تقریباً همگی در حال تخریبند و کاش تا کاملاً نابود نشده‌اند، سازمان میراث فرهنگی برای مرمت این آثار تاریخی اقدام کند.

## پیشه مردم
شغل بیشتر مردم آبدان کشاورزی و تولید گوجه فرنگی است.
آبدان، از نخستین مناطقی است که سال‌ها پیش در جنوب ایران، در فصل زمستان و در زمانی که در هیچ نقطه کشور امکان تولید گوجه فرنگی نبود در این نقطهٔ کشور گوجه فرنگی کاشت، داشت و برداشت شده و روانه شهرها و روستاهای کشور شد. هر چند اکنون در بیشتر مناطق همجوار و حتی استان‌های همسایه گوجه فرنگی کشت می‌شود امابازار سراسر کشور و حتی بازارهای صادراتی کماکان گوجه تولید آبدان را به دلیل برخورداری از طعم و مزه خاصش می‌پسندد.

## راه‌های ارتباطی
# جاده ارتباطی کشوری بوشهر - بندر عباس از شهر آبدان می‌گذرد.
# جاده ارتباطی آبدان-دیّر که از شهر آبدان آغاز شده و به بعد از پل بردستان ختم می‌شود.
## اماکن مذهبی
بقعه بی بی دولت: مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دیر، شهر آبدان واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۸ شهریور ۱۳۸۷ با شمارهٔ ثبت ۲۳۳۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است و همچنین امامزاده میر بهزاد و امامزاده سید عبدالله

## پانویس

* درگاه ملی آمار

آبدان
آبدان
رده:شهرهای شهرستان دیر
رده:ویکی‌سازی رباتیک
رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۰۰ (میلادی) در ایران
امام حسن (دیلم)

**امام حسن** شهری است که مرکز بخش امام حسن از توابع شهرستان دیلم در استان بوشهر است.

[بندانگشتی|300px|نمایی از [خلیج فارس و درختان نخل (بندر امام حسن)]]
این شهر محل دفن **امامزاده حسن** از نوادگان امام موسی کاظم می‌باشد. این شهر بین بندر گناوه و بندر دیلم در بلوک(دهستان) لیراوی در محل بندر باستانی سینیز در کناره خلیج فارس قرار گرفته‌است.

بهرگان یکی از چهار مناطق نفتی ایران نیز در شهر امام حسن قرار دارد که قطب مهم وسازنده تولید نفت خام هست.  
واقع شدن سواحل بکر صخره‌ای در جنوب بندر امام حسن یکی از جاذبه‌های طبیعی این بندر می‌باشد. همچنین پارک ساحلی امام حسن واقع در ساحل این شهر سالانه در ایام بهار پذیرای گردشگران زیادی از شهرستان‌های دیگر می‌باشد.

سواحل ماسه‌ای صخره‌ای این بندر از معدود سواحل بکر و زیبای جنوب است و مناظر نابش در کمتر ساحلی دیده می‌شود.
وجه تسمیه آن به خاطر دفن امامزاده حسن است. در گذشته این بندر بسیار پر رونق و پر رفت و آمد بوده است. در باقی مانده های این بندر آب انبار و چاه‌ها و همچنین سنگ‌های دریایی به جای مانده‌اند. تأسیسات با عظمت شرکت نفت فلات قاره بهرگان نیز در مجاورت این بندر قرار دارد.

## جمعیت
:بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۲٬۷۳۱ نفر (۷۴۹ خانوار) می‌باشد.
:جمعیت این شهر در سال ۱۳۸۵، برابر با ۲٫۱۹۲ نفر بوده‌است.

## زبان
گویش مردم این شهر همانند باقی مردم شهرستان لری لیراوی از شاخه لری جنوبی است.

## پانویس

## منابع
* در گزارش سوک بخوانید: چرا بندر امام حسن به این نام، نامگذاری شد + تصاویر سایت سوک
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۳ خ.

* «سینیز» پایگاه اطلاع‌رسانی بندر امام حسن.

رده:روستاهای شهرستان دیلم
رده:شهرستان دیلم
رده:شهرهای استان بوشهر
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۹ (میلادی) در ایران
اهرم (تنگستان)

**اَهرَم **، شهری است واقع در استان بوشهر در کشور ایران.
اهرم مرکز شهرستان تنگستان است.   

## موقعیت
شهر اهرم بر ۲۸ درجه و ۵۳ دقیقه عرض شمالی و ۵۱ درجه ۱۵ دقیقه طول شرقی قرار دارد.

شهر اهرم در فاصله ۵۵ کیلومتری جنوب شرق بوشهر واقع است.
اهرم ۵ هزار اصله نخل دارد. شمار زیاد نخلستان‌ها باعث کندی در گسترش ساخت‌وساز در این شهر شده‌است و دارای بیمارستانی ۳۲ تخت خوابی (امام حسین) می‌باشد. یکی از دلایل عدم گسترش شهرسازی در اهرم وجود رودخانه باهوش در جنوب و غرب این شهر می‌باشد که عملاً در کنار نخیلات عظیم منطقه به مانند دیواری اطراف شهر را فراگرفته است؛ اما به همت رایزنی و تلاش های دکتر غلامحسین کرمی تنها نماینده تنگستانی حوزه دشتی و تنگستان در مجلس شورای اسلامی و مطالبه گری های اعضای دوره ششم شورای اسلامی شهر اهرم (ابراهیم دهقان‌دوست، دکتر عاطفه شکاری، حاج غلامرضا برقی نژاد، مهندس محمد عاشوری و فرخنده علمداری) عملیات اجرایی پل باهوش در بهمن ماه ۱۴۰۲ با حضور وزیر علوم، تحقیقات و فناوری آغاز شد و این پروژه درحال حاضر درحال فعالیت می باشد.

## گردشگری
چشمه آب گرم اهرم به عنوان یکی از مهمترین جاذبه‌های گردشگری این شهر است و همه ساله مسافران بسیاری از اقصی نقاط کشور به دیدن این جاذبه تفریحی می‌آیند. گفتنی است که در سال ۱۳۸۶، چشمه آبگرم اهرم بوشهر به‌عنوان دهکده نمونه آب درمانی در ایران انتخاب شد.

دیگر جاذبه‌های گردشگری این شهر عبارتند از: قلعه زائر خضر خان تنگستانی (قلعه کلات)، امامزاده ابراهیم، امامزاده جعفر، منطقه خائیز، سد انحرافی اهرم و آب درمانی غوچرک واقع در امامزاده زین الشهدا و نخلستانهای فراوان می‌باشد. دلوار و ساحل زیبای آن از دیگر جاذبه‌های اهرم است.

## افراد سرشناس و مشهور
از جمله افراد سرشناس و مشهور شهر اهرم:
* باقرخان تنگستانی از مبارزان تنگستانی
* احمدخان تنگستانی فرزند باقرخان (از سرداران مبارزه با استعمار)《فرمانده قوای تنگستانی در مبارزات علیه استعمار انگلیس》
* زایر خضرخان اهرمی (صاحب قلعه کلات و مبارز تنگستانی و همرزم ریسعلی دلواری «رهبر مبارزه با استعمار در جنوب کشور»
* سید مرتضی مجتهد اهرمی، وی سردستهٔ مشروطه خواهان بوشهر بود.
* معتقد اهرمی، عالم، شاعر و نویسنده سده ۱۴ قمری
* دکتر غلامحسین کرمی تنها نماینده تنگستانی حوزه انتخابیه دشتی و تنگستان در مجلس شورای اسلامی
* حجت‌الاسلام حسین حق شناس از افراد مشهور و معتمدین تنگستانی که فرزند وی 
* محمدجواد حق شناس فرزند حسین رئیس کمیسون فرهنگی شورای اسلامی تهران و سردبیر چندین روزنامه می‌باشد
* محمدعرفان زاهدی رئیس مجلس دانش آموزی کشور
* رضا خالدی را به عنوان روسای مجلس دانش آموزی کشور

## کشاورزی در اهرم
کشاورزی غالب در این منطقه کشت درخت نخل ، تنباکو و کاشت صیفی جات است. مردم این منطقه به دلیل پیشینه تاریخی خود در کشاورزی علی‌رغم سایر شغل‌ها از قبیل شغل‌های اداری و آزاد، به کار در مزارع خرما نیز مشغول می‌باشند.

ضمن اینکه کشاورزی تنباکو مختص منطقه محمود احمدی و آباد از شهرستان تنگستان می باشد که به نام تنباکوی برازجانی معروف می باشد .

کشاورزی در این منطقه در فصول پاییز و زمستان نیز رونق خاص خود را دارد. کاشت گندم و جو به دو صورت دیم و آبی انجام می‌شود. باران‌های فصلی و آب و هوای مناسب این شهر باعث شده که رشد این گیاه در این فصول، بهتر صورت بگیرد.

## پانویس

## منابع
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۳ خ.
* مختصات اهرم
* روزنامه جمهوری اسلامی

رده:روستاهای شهرستان تنگستان
رده:شهرستان تنگستان
رده:شهرهای استان بوشهر
رده:شهرهای دارای نام با ریشه زبان پهلوی
بندر ریگ

[چپ|200px|بندانگشتی|محدوده استان بوشهر در قسمتی از [نقشه ایران در دوره افشاریه  در این نقشه نام بندر ریگ به انگلیسی Bender Rik ذکر شده‌است.]]
**بندر ریگ** شهری است در استان بوشهر ایران. بندر ریگ مرکز بخش ریگ در شهرستان گناوه است.وجه تسمیه این بندر از کلمه ریگ به زبان پرتغالی یعنی دکل کشتی گرفته شده‌ است. این بندر در سالهای دور دارای کشتی‌رانی به تمام نقاط دسترس جهان از جمله زنگبار هندوستان و حتی ممالک شرق دور مثل چین بوده‌ است. نمای دوردست و چشم‌انداز این بندر باستانی با دکل‌های زیبای کشتی‌های بادبانی جلوه خاصی به آن بخشیده بوده است. بندر ریگ جزیی از بلوک حیات داوود و متعلق به خاندان لر حیات داوود بود.

## جغرافیا
بندر ریگ در فاصله ۱۲۸ کیلومتری شمال بندر بوشهر، ۱۷ کیلومتری جنوب شرقی بندر گناوه و ۳۰ کیلومتری جزیره خارگ تکیه داده بر خلیج فارس در مختصات ۲۹ درجه و ۳۰ دقیقه عرض شمالی و ۵۰ درجه و ۳۸ دقیقه طول شرقی در ارتفاع صفر تا ۴ متری از سطح دریا واقع شده‌ است.

## مردم‌شناسی
### جمعیت
جمعیت بندر ریگ در چهار دهه اخیر کمی بیش از دو برابر شده است. این افزایش، در مقایسه با روند عمومی جمعیت کشور، عادی است و اهمیت کم اقتصادی، بویژه صنعتی و بازرگانی شهر و حوزه نفوذ آن را نشان می‌دهد. شغل مردم شهر ماهیگیری، کشاورزی، مشاغل دولتی (ایران. وزارت دفاع. اداره جغرافیائی ارتش؛ رزم آرا، همانجاها) و خرید و فروش اجناسی است که از کشور‌های ساحلی خلیج فارس می‌آورند.
### زبان
مذهب‌&nbsp;مردم‌&nbsp;شیعه‌ و&nbsp;زبان‌&nbsp;آنها زبان لری است‌.

## منابع

رده:شهرستان گناوه
رده:شهرهای استان بوشهر
ریگ
رده:شهرهای شهرستان گناوه
چغادک

**چُغادَک** شهری است در استان بوشهر ایران و در مسیر جاده بوشهر به برازجان قرار دارد.
چغادک در سال ۱۳۹۸ به بخش تبدیل شد.
چغادک مرکز بخش چغادک است.

در زمان جنگ جهانی اول، وقتی که انگلیسی‌ها به ایران حمله کردند، غضنفرالسلطنه برازجانی و یارانش در حوالی آن سنگربندی کردند و در برابر انگلیسی‌ها مقاومت نمودند.

## تاریخچه شهر چغادک
در ارتباط با با تاریخچه شهر چغادک دو روایت وجود دارد:
* روایت اول:
زمان جنگ جهانی اول و حضور ارتش آلمان بر می‌گردد که نقطه ای که هم‌اکنون بعنوان شهر چغادک معروف می‌باشد در آن زمان به عنوان آخرین نقطه که هم‌اکنون بعنوان شهر چغادک معروف می‌باشد درآن زمان به عنوان آخرین نقطه حضور ارتش آلمان بوده‌است که در اصطلاح آلمان به نام چغدک (به معنی پایان راه) معروف بوده و بعداً در بین افراد بومی به چغادک تغییر یافته‌است.
* روایت دوم:
به زمان دورتر برمی گردد به طوری که محل کنونی در شهر تپه‌هایی وجود داشت که به اصطلاع محل این تپه‌ها به چغ معروف بوده‌است و روی تپه‌های مذکور نیز گیاهی به نام کتکه می رویده و این تپه‌ها به علت کوچک بودن به چغادک معروف شده بودند؛ که بعدها به نام روستایی که روی این تپه‌ها ایجاد گردید، نسبت داده شد.

## موقعیت جغرافیایی
شهر چغادک در بخش چغادک شهرستان بوشهر در فاصله ۱۵ کیلومتری مرکز استان بوشهر واقع شده‌است.

شهر چغادک با مساحت ۲۷۹هکتار به دو قسمت کوی غربی با مساحت ۱۰۰ هکتار و کوی شرقی با مساحت ۱۷۹ هکتار تقسیم می‌شود.

## مردم
* دین:
از نظر دین ساکنان شهر چغادک پیرو دین اسلامی و همگی شیعه می‌باشند.
* زبان:
زبان اکثریت مردم چغادک بوشهری می‌باشد. اما دارای گویش‌های متفاوتی نیز می‌باشد چنانچه عربها، تنگستانیها، دشتی‌ها و سایر لرهای استان بوشهر و مردمانی از سایر شهرها کشور و روستاهای اطراف نیز در این شهر ساکن هستند.
* خصوصیت اجتماعی:
از لحاظ خصوصیات اجتماعی شاهد ۲ تقسیم‌بندی می‌باشیم:
۱. چغادک شرقی
۲. چغادک غربی

## جمعیت
جمعیت آن در سال ۱۳۸۵ تعداد ۱۶۴۲۵ نفر (۳۴۹۷خانوار) بوده. و بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ برابر با ۱۸٬۷۰۲ نفر می‌باشد. و از نظر بافت جمعیتی از اقوام متنوع برخوردار است.

## منابع

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۳ خ.
* جنگ جهانی اول در جنوب ایران
* بلندا و جایگاه

## پیوند به بیرون
* http://choghadaknews.ir/

رده:شهرستان بوشهر
رده:شهرهای استان بوشهر
رده:شهرهای شهرستان بوشهر
رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۰۰ (میلادی) در ایران
دالکی

شهر **دالکی** در بخش مرکزی شهرستان دشتستان در استان بوشهر قرار دارد.
بندانگشتی|تصویری از چاه نفت احداث شده توسط آلبرت هوتسن (بر طبق امتیاز هوتز) در دالکی، دهه ۱۸۸۰ میلادی
این شهر به‌دلیل قرار گرفتن در کنار مسیر ارتباطی بنادر استان بوشهر با نواحی داخلی ایران از قدیم دارای اهمیت فوق العاده بالا و رونقی فراوان بوده‌است. وجود چشمه آب شیرین در شمال دالکی و عبور رودخانهٔ دالکی از کنار این شهر از دیرباز سبب سکونت در این ناحیه شده‌است. آثار یافت شده در نخلستان‌های دالکی و نقاطی همچون قلعهٔ دختر دلیلی بر این مدعاست. از چهره‌های سرشناس این شهر می‌توان به محمد بحرانی (خاور دشتستانی)، رضا معتمد (شاعر، روزنامه‌نگار و فعال سیاسی)، رامین بحرانی (فیلمساز)، مهندس احمد دالکی (پدر علم نجوم آماتور ایران) و احمد شیخی (استاد دانشگاه، پژوهشگر و عضو فرهنگستان علوم) و… اشاره کرد. ا

## آثار تاریخی و جاذبه‌های گردشگری
* کاروانسرای دالکی: در ۱۸ کیلومتری شمال شهر برازجان در کنار راه قدیمی شیراز به بوشهر و در وسط شهر دالکی قرار دارد که از اواخر دوره قاجار به‌جای مانده‌است. این کاروانسرا به‌دستور مشیرالدوله والی وقت فارس بنا شد. عمده مصالح تشکیل دهنده آن قلوه‌سنگ‌های رودخانه و ملات گچ است. در چهارگوشه بیرونی کاروانسرا برج‌هایی قرار گرفته که دارای تزئینات گچ‌بری هستند و روزنه‌هایی در این برج‌ها ساخته شده‌است. این اثر تاریخی یک طبقه بوده و در چندین مرحله مورد مرمت قرار گرفته‌است و به شماره ۲۰۸۳ در شماره آثار ملی کشور به‌ثبت رسیده‌است.
* پل مشیر: دارای ۱۳۰ متر طول می‌باشد. ارتفاع بلندترین دهانه آن ۱۱٫۴۰ متر و عرض آن ۱۰٫۵۰ متر است. این پل دارای شش دهانه است. این پل در زمان ناصرالدین شاه قاجار به‌دستور میرزا ابوالحسن خان مشیرالملک و با معماری محمدرحیم شیرازی به‌صورت کامل مورد مرمت و بازسازی قرار گرفت و تا اواخر دوران پهلوی اول استفاده می‌شد. این اثر تاریخی در فهرست آثار تاریخی ایران به شماره ۲۵۴۶ مورخ ۷۸/۸/۱۰ به‌ثبت رسیده‌است.
* چشمه آبگرم دالکی: این چشمه در ۱۸ کیلومتری برازجان قرار دارد. اهمیت آن علاوه‌بر آبیاری نخلستان‌های اطراف به‌دلیل خواص درمانی آن است. در اطراف این چشمه چاه‌های نفتی قرار دارد که اولین تلاش‌ها برای کشف نفت در این منطقه بوده‌است.
* از دیگر مکان‌های دیدنی شهر دالکی می‌توان به حمام قدیم، بقعه شاهزاده احمد، نخلستان‌ها و رود دالکی اشاره کرد.

## منابع

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۳ خ.
* شهر دالکی وبگاه مرجع شهرهای ایران

رده:شهرستان دشتستان
رده:شهرهای استان بوشهر
رده:شهرهای شهرستان دشتستان
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۹ (میلادی) در ایران
دلوار

**دِلوار** شهری است بندری بر کرانهٔ خلیج فارس در استان بوشهر ایران.
دلوار مرکز بخش دلوار شهرستان تنگستان و بزرگ‌ترین بخش، استان بوشهر است.

دلوار زادگاه رئیس‌علی دلواری مردی تنگستانی از قوم لر  و قهرمان مبارزه با انگلیسی‌ها در جنوب ایران است. رئیسعلی در زمان خود کدخدای روستای دلوار بود.

## اقتصاد
پیشه بخشی از مردم این شهر ماهیگیری است. بخشی از مردم این شهر در اسکلهٔ بندر دلوار مشغول به کار تجارت با کشورهای حوزه خلیج فارس بخصوص کشور امارات و شهر دوبی هستند.

## موزه‌ها
* موزه رئیسعلی دلواری

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های استان بوشهر
* فهرست شهرهای استان بوشهر
* شهرستان تنگستان

## منابع

* مختصات و ارتفاع

## پیوند به بیرون
*برخی از عکس‌های قدیمی مردم شهر دلوار

رده:شهرستان تنگستان
رده:شهرها و شهرک‌های بندری خلیج فارس
رده:شهرهای استان بوشهر
رده:شهرهای شهرستان تنگستان
شبانکاره (دشتستان)

**شَبانکاره،** شهری در استان بوشهر و شهرستان دشتستان است.

## موقعیت و جمعیت
شهر شبانکاره در فاصله ۹۵ کیلومتری شمال شرقی بوشهر قرار دارد.

جُرج لوریمر در کتاب راهنمای خلیج فارس، شبانکاره را چنین معرفی می‌کند: «شبانکاره از مغرب به رود شور محدود است که آن را از حیات داوود جدا نموده و از شمال و مشرق به کوهستان خارج از مناطق ساحلی ایران محدود می‌گردد که این کوهسار در این قسمت موسوم به «طویسه» است و از جانب رودخانه حله آن را محدود می‌کند؛ بنابراین طول آن از شمال باختری - جنوب خاوری نزدیک به ۲۰ میل و عرض آن ۱۲۰ میل است.»

این شهر بر اساس سرشماری رسمی سال ۱۳۸۵، تعداد ۶٬۹۷۵ نفر جمعیت داشته است.

ساکنان این بخش از طوایف مختلفی تشکیل شده‌اند از جمله طوایف: محمدی، شبانکاره، اسماعیلی، قلی، خواجه، صالحی، نصرتی، دهدشتی، عسکری و …(نیازمند تکمیل).

## پیشینه و تاریخچه
شبانکاره از قدیم ده‌کهنه نام داشته و در دوران‌های باستان آن را بخشی از ایالت اَنشان در دولت ایلام دانسته‌اند و پس از آن جزئی از منطقه پارس. بهرام‌آباد که هم‌اکنون محله‌ای از شهر آب‌پخش می‌باشد در عهد باستان تا اواخر ساسانیان شهر بزرگی بوده است که از روستای چهاربرج کنونی تا شهر شبانکاره جدید (دهکهنه قدیم) امتداد داشته و شبانکاره (دهکهنه) بازمانده‌ای از بهرام‌آباد بوده که در یک جنگ ویرانگر نابود شد و بعد از مدتها باقی‌مانده‌ای از شمالیترین نقطه شهر را دهکهنه نامیدند.
حاکم شبانکاره در قدیم اسماعیل خان (درگذشته ۱۳۴۴ ق) بود که منطقه را از سعدالملک اجاره کرده بود. اسماعیل خان آبادی سعدآباد را به افتخار سعدالملک در این منطقه بنا نمود پس از درگذشت اسماعیل خان، فرزندانش محمدعلی خان و لطفعلی خان و پس از آن فرزندان محمد علی خان یعنی ملک منصور خان و اردشیر خان شبانکاره‌ای بر مناطق سعدآباد و شبانکاره حکومت کردند.

## مردم‌شناسی
عمده مردم شهر شبانکاره را قوم لر تشکیل می‌دهند، و در برخی از روستاهای منطقه تعدادی خانواده‌های ایرانیان آفریقایی‌تبار و عرب زندگی می‌کنند، مردم شبانکاره به زبان لری جنوبی صحبت می‌کنند.

## جاذبه‌های گردشگری و تاریخی
قلاسوز در ۶ کیلومتری خاور شبانکاره از آثار دیدنی آن است.

از مکانهای گردشگری و تفریحی شبانکاره می‌توان:، قدمگاه حضرت علی، شیخ اولیاء، درختان ابوجهل، چشمه خانی، چشمه بیدو، منطقه دوگوش، آب‌انبار ملک منصور خان، سد رئیسعلی دلواری شبانکاره و بوستان آزادی را نام برد.

## منابع

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۳ خ.
* مختصات و ارتفاع

رده:شهرستان دشتستان
رده:شهرهای استان بوشهر
رده:شهرهای شهرستان دشتستان
کاکی

**کاکی** شهری است در استان بوشهر ایران. شهر کاکی مرکز بخش کاکی در شهرستان دشتی قرار دارد.

کاکی در سال ۱۳۷۰ به شهر تبدیل شد. قرار گرفتن این شهر در مسیر ارتباطی بوشهر – عسلویه به استقرار و توسعه این شهر کمک کرده‌است. شهر کاکی به دلیل همجواری نزدیک با گنبد نمکی جاشک (دشتی) و پارس شمالی از پتانسیل گردشگری و اقتصادی بالایی برخوردار است. این شهر از قدیم الایام مراکز علمی ـ فرهنگی - سیاسی جنوب بوده و سادات و علمای بزرگی در آن حضور داشته‌اند.

بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۲٫۱۱۹ نفر است.

## تاریخ کاکی
کاکی حدود سه قرن تاریخ مدون دارد. بنا به گفته فارسنامه ناصری، کاکی حاکم‌نشین خوانین دشتی بوده است. نخستین شخصیت تاریخی از خوانین دشتی و بنیانگذار رئیس‌جمال حاجیانی بوده است. وی پس از کودتایی علیه خاندان حاکمه وقت معروف به شیخیان‌ها قدرت را در منطقه دشتی قدیم قبضه می‌کند. پس از رئیس جمال، فرزندش رئیس حسین به قدرت می‌رسد. روزگار رئیس حسین با سلطنت کریم خان زند مصادف بود. کریم خان برای تقدیر از خدمات وی، به او لقب خان دشتی اعطا کرد و پس اطز آن به رئیس حسین خان مشهور شد. پس از وی فرزندش جمال خان اول قدرت رسید. پس از جمال خان، صالح خان مشهور به حاجی خان قدرت دشتی را در دست گرفت. حاجی خان فردی با اراده و جنگجو بود. وی به اطراف لشکر برد، در جنوب ملک رئیس حیدر بردستانی را تصرف کرد، در شمال خاندان خورموجی را برانداخت و خورموج را تصرف کرد تا اهرم پیش رقت و آنجا را از دست باقرخان بیرون آورد. وی بیشتر ایام خود را در شُنبه می‌گذراند زیرا کاکی محیط بازی داشت و به آسانی می توانست مورد تهاجم دشمن واقع شود. اما شنبه مانند یک دژ طبیعی بود، در دل کوه قرار داشت و منابع آب و کشاورزی آن بدان اهمیتی دو چندان می داد.

پس از حاجی خان قلمرو خوانین دشتی انسجام خود را از دست داد. حسین خان، معروف به حسین خان بزرگ یا حسین خان دوم به عنوان جانشین پدر در کاکی می‌نشست. اما برادران به ویژه محمد حسن خان که در شنبه بود و محمدخان که در خورموج می‌نشستند حاضر به اطاعت از برادر ارشد نبودند. حیدرخان هم مانند دو برادر دیگر بردستان را در دست داشت.

پس از حسین خان دوم، پسرش جمال خان دوم به قدرت رسید. اما در یک نزاع کشته شد. پس از وی به ترتیب، جمال خان سوم معروف به جمال خان میرپنجه، حیدرخان و محمدخان یکم سیادت خوانین دشتی را در دست داشتند. کاکی در دست آمنه خان همسر جمال خان دوم (وی دختر مظفرخان دشتی بود) بود که سرپرستی اولاد صغیر خود ا در دست داشت.

پس از محمد خان اول، حسین خان سوم فرزند جمال خان دوم به قدرت رسید. روزگار حسین خان سوم با روی کار آمدن خاندان پهلوی مصادف بود. در سال 1308 نیروهای دولتی برای خلع سلاح وارد دشتی شدند و پس از یک درگیری کوچک حسین خان سوم مغلوب و سپس کشته شد. پس از وی فرزند ارشدش، محمدخان دوم و پس از وی برادر این شخص موسوم به جمال خان چهارم به قدرت رسید. در نیمه دهه دوم حکومت رضاشاه جمال خان به دست ژاندارمری سربه نیست شد و چون دیگر مردی از تخمه حسین خان نمانده بود ملکی خان قدرت را به دست گرفت. حاج مالکی خان تا سال 1336 در قید حیات بود.

همان طور که دیده شد پس از حاجی خان شاخه های فرعی در اطراف قلمرو خوانین دشتی رویئدند. آخرین شخصیت مهم خوانین دشتی فردی به نام حاج داراب خان دشتی از شاخه خوانین دشتی در شُنبه و تسوج بود.

## منابع
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۳ خ.
* به روایت فرهنگ دهخدا، فرهنگ جغرافیایی ایران و فارسنامهٔ ناصری

رده:شهرستان دشتی
رده:شهرهای استان بوشهر
رده:شهرهای شهرستان دشتی
گلستان (بهارستان)

**گلِستان،** مرکز بخش گلستان در شهرستان بهارستان از توابع استان تهران است. شهر گلستان در جنوب غرب استان تهران و در فاصلهٔ ۲۴ کیلومتری از شهر تهران قرار دارد از محلات مهم آن می‌توان به شهرک سبزدشت اشاره کرد.
گلستان از شرق به شهرستان اسلامشهر از شمال به شهر نسیم‌شهر و از غرب به رباط‌کریم محدود می‌شود.

یکی از مشکلات بزرگ این شهر نبود کمربندی حمل نقل برای عبور ماشین‌های سنگین است که ترافیک زیادی در مسیر جاده قدیم ساوه ایجاد می‌کند.

## جمعیت
بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵، این شهر جمعیتی برابر با ۲۳۹٬۵۵۶ نفر داشته است.

## مراکز درمانی
* بیمارستان ۱۲۰ تختخوابی امام حسین سبزدشت
*شبکه بهداشت و درمان شهرستان بهارستان

## نگارخانه

پرونده:میدان امام علی واقع در جاده ساوه.jpg|میدان امام علی واقع در جاده تهران-ساوه
پرونده:بوستان مادر.jpg|بوستان مادر
پرونده:سه راهی آدران.jpg|سه راهی آدران
پرونده:Hassan Rahimi 2016 Summer Olympics.jpg|حسن رحیمی (کشتی‌گیر المپیکی اهل گلستان)


## پانویس

رده:شهرهای استان تهران
رده:شهرهای شهرستان بهارستان
رده:مقاله‌های خرد استان تهران
رده:شهرستان بهارستان
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۶ (میلادی) در ایران
مشکین‌دشت

**مِشکین‌دَشت** شهری واقع در غرب شهرستان فردیس در جنوب استان البرز ایران است. این شهر مرکز بخش مشکین دشت می‌باشد. بخش مشکین‌دشت یکی از دو بخش شهرستان فردیس است.نزدیکترین شهر به مشکین دشت، فردیس است. مشکین‌دشت در قدیم روستایی از توابع کرج به نام مشکین‌آباد نامیده می‌شد. مشکین دشت از شرق با فردیس، شمال با کلانشهر کرج، غرب با محمدشهر و جنوب با صفادشت همسایه است. 

سازمان سنجش، پژوهشگاه مواد و انرژی و مرکز رشد واحدهای فناوری تهران اداره خاک‌شناسی کرج در محدوده مشکین دشت قرار دارند. پیش‌شماره مشکین دشت بعد از کد ۰۲۶–۳۶۲۰ و ۳۶۲۱ می‌باشد

با توسعه شهری مشکین‌دشت و گسترش مناطق مسکونی در سال‌های اخیر، مهاجرت پذیر بودن و نزدیکی ارتباط جاده ای با تهران، موقعیت خاصی را به این منطقه افزوده است. مناطق گردشی و تفریحی آن شامل دشت بهشت، باغ الهیه و بازارچه دائمی صنایع دستی استان است.

## محیط شهری
بلوار دشت بهشت این منطقه مرکز بزرگ‌ترین بازار مبل و صندلی و پاساژهای معتبر منطقه می‌باشد که در انتهای شرقی آن ضلع جنوب ایستگاه اتوبوس خیابانی به مرکز مبل امام علی ختم می‌شود.

## تاریخچه
در جلد نخست کتاب فرهنگ جغرافیایی ایران نوشته حسینعلی رزم‌آرا که در تیرماه ۱۳۲۸ به چاپ رسیده است، دربارهٔ مشکین‌دشت اینگونه آمده است که نشان دهنده وضعیت این منطقه در آن دوران است: **مشگین‌آباد** دهی جزء دهستان حومه بخش کرج شهرستان تهران است. در ۸ کیلومتری جنوب باختر کرج کرج و ۳ کیلومتری باختر راه کرج به اشتهارد. در جلگه و آب و هوای معتدل. دارای ۲۰۶ سکنه شیعه و فارسی و ترکی زبان. دارای قنات و آب از رود کرج. محصولات غلات بن‌شن، چغندر قند و صیفی قلمستان. شغل مردم زراعت. در بهار ایل میش‌مست به‌طور موقت به این ده می‌آیند. دارای راه مالرو. از نصیرآباد می‌توان ماشین برد.

## زمین‌لرزه ۲۹ آذر ۱۳۹۶
بندانگشتی|مشکین دشت
**زمین‌لرزه ۲۹ آذر تهران**، ساعت ۲۳:۲۷:۳۷ ۲۹ آذر ۱۳۹۶ زمین‌لرزه‌ای تهران و کرج را لرزاند.  مرکز این زمین‌لرزه مشکین دشت یا ملارد بوده و قدرت آن ۵٫۲ گزارش شده است. این شهر بر روی گسل فعال قرار گرفته است و خطر زمین‌لرزه شدید در این شهر بالااست.

## منابع

رده:شهرستان فردیس
رده:شهرهای استان البرز
رده:شهرهای شهرستان فردیس
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۶ (میلادی) در ایران
نسیم‌شهر

بندانگشتی|سیتی‌سنتر نسیم‌شهربندانگشتی|بلوار امام خمینی نسیم‌شهر
**نسیم‌شهر**، که پیشتر با نام **اکبرآباد** شناخته می‌شد، یکی از شهرهای استان تهران واقع در شهرستان بهارستان است. این شهر در جنوب غربی تهران واقع شده است و به دلیل نزدیکی به پایتخت، منطقه رشد جمعیتی سریعی داشته و محلی برای اسکان افرادی‌ست که پی زندگی در محیطی آرام‌تر از شلوغی‌های پایتخت‌اند.

نسیم‌شهر دسترسی مناسبی به جاده‌ها و بزرگراه‌های اصلی دارد و می‌تواند به عنوان یک منطقهٔ راهبردی برای افراد شاغل در تهران تلقی شود. به‌مرور و با رشد شهرنشینی، نسیم‌شهر به خدمات شهری بهتری دست یافته و انتظار می‌رود با گسترش زیرساخت‌ها و افزایش سرمایه‌گذاری‌ها، بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.

از جمله ویژگی‌های این شهر می‌توان به مساحت نسبتاً کوچک آن، جمعیت رو به افزایش و تنوع فرهنگی ساکنان اشاره کرد. همچنین، نسیم‌شهر به‌دلیل قرارگیری در حومهٔ تهران، مشکلاتی چون ترافیک و آلودگی را کمتر از مرکز استان تجربه می‌کند.

## شهرها و روستاهای توابع [[نسیم‌شهر|نسیم شهر]]
* سعیدآباد
* خیرآباد
* خیرآباد پایین
* همدانک
* اسماعیل‌آباد
* روستای تاجیک
* اورین بهارستان
* وجه‌آباد
* احمدآباد

## نگارخانه

پرونده:Baharestan35.jpg| اداره فرهنگ و ارشاد نسیم‌شهر
پرونده:Baharestan31.jpg|شهرداری نسیم‌شهر
پرونده:Baharestan34.jpg|یکی از پاساژهای بزرگ نسیم‌شهر
پرونده:Baharestan33.jpg
پرونده:Baharestan12.jpg| آتش‌نشانی نسیم‌شهر


## منابع

رده:شهرهای استان تهران
رده:شهرهای شهرستان بهارستان
رده:مقاله‌های خرد استان تهران
سد اکباتان

**سد اکباتان،** مهمترین سد استان همدان است. این سد از پنج کیلومتری جاده همدان به ملایر منشعب شده و راه دسترسی به آن به سمت روستای تفریجان و یلفان است، بر روی رود آبشینه، پایین‌تر از محل تلاقی رودخانه‌های یلفان و رود ابرو احداث شده‌است.

ارتفاع سد در زمان ساخت ۵۴ متر (از پی) بوده‌است و پس از اتمام طرح افزایش ارتفاع در سال ۱۳۸۵، ارتفاع سد اکباتان به ۷۹ متر رسید. با این افزایش ارتفاع حجم مخزن این سد از ۱۱ میلیون متر مکعب به ۳۶.۴ میلیون متر مکعب رسید.

تا قبل از انقلاب ۱۳۵۷ ایران این سد به اسم **شهناز پهلوی** نام گذاری شده بود که به از انقلاب به سد اکباتان (آبشینه) تغییر نام داده شد.
[راست|بندانگشتی|226x226پیکسل|ذخیره آب این سد در [شهریور سال ۱۴۰۱ تقریباً به پایان رسید به گونه‌ای که ساکنان شهر همدان بیش از سه هفته قطعی آب کامل در بیشتر ساعات روز را تجربه کردند و تانکرهای آبرسانی به محلات شهر آبرسانی می‌کردند.]]

## کاربرد تفریحی
طبیعت زیبای فضای پیرامون، دسترسی مناسب، وجود برق و فاصله اندک آن با شهر همدان این دریاچه را به تفریگاهی مناسب تبدیل کرده‌است. در مسیر و در حاشیه رودخانه و روستای سنگستان و تفریجان، باغات و مزارع کشاورزی قرار دارد. این سد به سد یلفان نیز معروف است.

علاوه بر فضای سبز موجود، در سال‌های اخیر حدود ۱۵ هکتار از اطراف این سد درختکاری شده‌است و از درختانی مانند صنوبر، کاج، اقاقیا و زبان گنجشک پوشیده شده، که به زیبایی و لطافت هوای آن افزوده‌است.

وجود زمینه‌های مذکور، قابلیت ایجاد تعدادی از ورزش‌های آبی مانند قایقرانی، و اسکی روی آب را فراهم آورده و تأسیساتی از قبیل یک باب مهمانسرا، رستوران، تعدادی اتاقک اقامت موقت با امکانات اولیه و یک باب چایخانه سنتی نیز در محل سد ایجاد شده‌است.

سد اکباتان یا شهناز از ۵ کیلومتری جاده همدان به ملایر منشعب شده و راه دسترسی به آن، به سمت روستای سنگستان می‌باشد.

اگر چه تأسیس این سد با هدف تأمین ۳۵٪ آب مصرفی شهر همدان و آب کشاورزی ۸۰۰ هکتار از زمینهای پائین دست سد بوده‌است، ولی به دلیل ویژگی‌هایی مانند نزدیکی به شهر، فضای سبز اطراف و دریاچه سد، موجب شده‌است که کاربری تفریحی نیز به آن افزوده گردد.

## نگارخانه

پرونده:Ekbatan Dam 1.jpg
پرونده:Ekbatan Dam 3.jpg
پرونده:Ekbatan Dam 2.jpg
پرونده:Ekbatan dam.jpg|دریاچهٔ سد


## پانویس

## منابع
* وبگاه تخصصی مهندسی آب و خاک
* مدیریت آب ایران  

رده:سدهای استان همدان
رده:مناطق مسکونی در شهرستان همدان
جوکار

**جوکار** شهری از توابع بخش جوکار شهرستان ملایر در استان همدان است. مردم این شهر از قوم لر و به زبان لری شمالی تکلم می‌کنند.این شهر مرکز بخش جوکار در شمال غربی شهرستان ملایر است. در سال ۱۳۷۹ با مصوبه هیئت دولت با ادغام دو روستای جوکار و عباس‌آباد تشکیل شد.
این شهر در سر مسیر ملایر و همدان قرار دارد و قرارگیری بر سر راه این محور از نکات پیشرفت این شهر بوده است.

## جمعیت
جمعیت شهر جوکار براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، جمعیت آن ۲٬۴۲۵ نفر (۶۴۴ خانوار) بوده است.

## موقعیت
فاصله این شهر تقریباً با شهر ملایر حدود ۲۳ کیلومتر است شهر جوکار با روستاهایی چون حسین‌آباد شاملو، کسب، ننج، همسایه است. فاصله این روستا با اثر تاریخی تپه نوشیجان که به زمان هخامنشیان بازمی‌گردد ۲ کیلومتر هست،

## بخش جوکار
بخش جوکار، از توابع فرمانداری ویژه شهرستان ملایر، متشکل از سه شهر جوکار و ازندریان و اسلام‌شهر آق‌گل سه دهستان جوکار، ترک غربی و المهدی و دارای ۴۲ روستا، بر اساس آخرین سرشماری انجام شده در سال ۱۳۹۰ دارای ۱۱۷۴۹ نفر جمعیت شهری و ۲۷۹۱۲ نفر جمعیت روستایی در نیمه شمالی شهرستان ملایر واقع شده است.

## منابع

اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۳ خ.

رده:شهرستان ملایر
رده:شهرهای استان همدان
رده:شهرهای شهرستان ملایر
دمق (رزن)

**شهر دَمَق مرکز بخش سردرود** در شهرستان رزن در شمال استان همدان است. نام اصلی آن " دمه" است که امروز هم با همین نام، عنوان می‌شود  و به معنی برف و بوران و هوای دم دار است ولیکن به صورت دمق نوشته می‌شود.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت آن ۶٬۳۴۵ نفر (۱۴۵۰ خانوار) بوده‌است.

## زبان و فرهنگ
زبان مردم این شهر ترکی آذربایجانی است. از مکان‌های دیدنی این شهر، می‌توان به حمام تاریخی دمق اشاره کرد که قدمت حدود دویست ساله دارد و در سال ۱۳۹۹ توسط سازمان میراث فرهنگی مورد مرمت قرار گرفت.

## منابع

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۳ خ.

## پیوند به بیرون
* شهرداری دمق

رده:شهرستان رزن
رده:شهرهای استان همدان
رده:شهرهای شهرستان رزن
شیرین‌سو

**شیرین‌سو** شهری در استان همدان درغرب ایران است ومرکز بخش شیرین‌سو شهرستان کبودراهنگ است.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت آن ۵٬۰۶۰ نفر (۷۸۵ خانوار) بوده‌است.

### زبان
مردم شهر شیرین‌سو به زبان ترکی آذربایجانی صحبت می‌کنند.

## منابع

اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۳ خ.

رده:پراکنش آذری‌ها
رده:شهرستان کبودرآهنگ
رده:شهرهای استان همدان
رده:شهرهای شهرستان کبودرآهنگ
فیروزان

**فیروزان** یکی از شهرهای استان همدان در غرب ایران است. این شهر با جمعیت ۵٬۶۳۶ نفر مرکز بخش خزل شهرستان نهاوند است. فیروزان در ۳۶ کیلومتری شمال باختری نهاوند واقع شده است. قلقل‌رود از این شهر می‌گذرد، آن را به دوبخش تقسیم می‌کند و پس از طی چند کیلومتر به رود گاماسیاب می‌ریزد. فیروزان از مراکز بافت قالی نهاوند است همچنین گیوه (کلاش) بافی در آن ناحیه قدمت بسیار دارد.

فیروزان بر گسل  جوان زاگرس واقع شده است. فیروزان در کانون زمین‌لرزه ۱۳۳۶ فارسینج به بزرگی ۷٫۱ ریشتر و زمین لرزهٔ ۱۶ اوت ۱۹۵۸ فیروز آباد نهاوند به بزرگی ۶٫۷ در مقیاس ریشتر قرار داشته است.

## تاریخ
بندانگشتی|فیروز آباد در نقشهٔ ملوک ایران و عثمانی در سال ۱۸۹۳

پس از شکست ایرانیان در جنگ جولاء، سپاه اعراب به قصد فتح فلات ایران در جنگ نهاوند که در بهمن ۶۴۲م انجام شد بر ارتش ساسانیان به فرماندهی فیروزان غلبه کرد.فیروزان (فیروز) در آن نبرد کشته شد و مردم نام آن روستا که فیروزان در جوار آن کشته شد را فیروزان نهادند «تپه فیروزان»، محوطه‌ای متعلق به دوران تاریخی (اشکانی-ساسانی) و اسلامی (سده‌های سوم و چهارم قمری) در حاشیه بافت قدیمی شهر فیروزان قرار گرفته که در سال ۱۳۸۴ با شماره ثبت ۱۳۰۴۴ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.[بندانگشتی|موقعیت فیروزان (فیروزآباد) در نقشه ۱۸۶۵–۱۸۶۹ - [هاینریش کیپرت]]روستای فیروز آباد با تأیید ریاست جمهور در مورخ ۱۳۷۴٫۷٫۱۶ به فیروزان تغییر نام داده و به عنوان مرکز بخش خزل شناخته شد

## مردم
ساکنین فیروزان به زبان‌های لکی و لری سخن می‌گویند. ساکنین آن مردمان ایل خزل و سلگی می باشنددر کتاب فر هنگ جغرافیایی ایران، فیروز آباد خزل دهی با سیصد و ده نفر سکنه در استان کردستان ذکر شده است که در مسیر نهاوند - کرمانشاه قرار داشته و اهالی آن به‌زبان لری ولکی سخن می‌گفته‌اند. کشت آن توتون، تریاک و حبوات بوده است

## جستارهای وابسته
* شهرستان نهاوند
* نهاوند
* برزول
* گیان

## منابع
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۳ خ.

رده:شهرستان نهاوند
رده:شهرهای استان همدان
رده:شهرهای شهرستان نهاوند
قهاوند

**قَهاوَند** مرکز بخش شرا شهرستان همدان می‌باشد.جمعیت شهر قهاوند ۷۴۸۳ نفر در سال ۱۳۹۵ است.

اکثر ساکنان این شهر به کشاورزی و کامیون‌داری مشغول هستند و بیشترین محصولات کشاورزی این شهر (یونجه، گندم، جو، هندوانه و چغندر قند) است.

## ترابری
راه‌های اصلی این شهر:
# قهاوند به کوریجان: این راه، پس از عبور از روستاهای بوبوک آباد و قرخلر در کوریجان به جاده چهار بانده همدان رزن متصل می‌شود.
# قهاوند به همدان که از مسیر جاده ملایر ارتباط این شهر و بخش را با همدان و ملایر مرتبط می‌سازد. فاصله قهاوند به همدان ۵۵کیلومتر است.
# ارتباط استان مرکزی که از این بخش کمیجان در استان مرکزی را برقرار می‌سازد. فاصله کمیجان تا قهاوند ۵۵ کیلومتر است.
# جاده قهاوند به فامنین که تقریباً از بیست کیلومتری جاده قهاوند به کوریجان جدا شده و بعد از ۱۲کیلومتر وارد شهر فامنین می‌شود. این جاده ۵ کیلومتر مانده به فامنین هم وارد آزادراه همدان-ساوه می‌شود.

## منابع
* مختصات و ارتفاع

رده:پراکنش آذری‌ها
رده:شهرهای استان همدان
رده:شهرهای شهرستان همدان
خرسنگ

**خَرسَنگ**https://web.archive.org/web/20070930171147/http://www.babylon.com/definition/megalith/Farsi به تخته‌سنگ‌های بزرگی گفته می‌شود که در روزگاران باستان یا پیش از تاریخ بر روی هم چیده شده باشد تا سازه‌ای یا یادمانی را پدید بیاورد.
یک سازهٔ خرسنگی می‌تواند از یک تخته‌سنگ تنها هم تشکیل شده‌باشد. در سازه‌های خرسنگی ملات یا دوغاب به‌کار نرفته بلکه تخته‌سنگ‌ها از راه چینش قفلی بر روی هم سوار شده‌اند.

برخی از خرسنگ‌ها به عنوان قطعه یا نشانه‌ای از آرامگاه‌های باستانی به‌جا مانده‌اند.

خرسنگ‌ها به سه دسته تقسیم می‌شوند:
* سنگ‌افراشت ، به صورت ایستاده می‌باشند و ارتفاعی بین نیم متر تا ۶ متر دارند و نمونه‌هایی ۲۳ متری نیز یافت شده‌است.
* میزسنگ ، خرسنگ‌های میزی شکل هستند و معمولاً به‌عنوان گورهای دالانی مورد استفاده بوده‌اند.
* حصار خرسنگی ، نیز خرسنگ‌هایی در محیط دایره‌ای هستند که به نوعی تلفیقی از دو خرسنگ قبلیست مانند بنای استون‌هنج در ۱۲۰ کیلومتری شهر لندن در انگلستان.

## خرسنگ‌های اولیه در آناتولی

## خرسنگ‌های در خاورمیانه
## خرسنگ‌ها در اروپا
استون هنچ انگستان

## خرسنگ‌ها در آفریقا
## خرسنگ‌ها در آسیای شرقی
## خرسنگ‌ها در ملانزی اقیانوسیه
## خرسنگ‌ها در آمریکای مرکزی
## نظریه‌ها
## نگارخانه

Image:Moai Rano raraku.jpg|
Image:Almendres_cromlech_3.jpg|
Image:Sarmizegetusa_Regia.JPG|
Image:abakan08.jpg|
Image:abakan09.jpg|
Image:Guam Dolmen Sites.JPG|
Image:Ales stenar bred.jpg|
Image:BrynCelliDdu3.jpg|
Image:Talaiot.jpg|
Image:Deer-stone.jpg|
Image:Bretagne Morbihan Locmariaquer 14015.jpg|
Image:Cham des Bondons menhir.jpg|


## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۱۷ مارس ۲۰۰۷.

رده:اروپای عصر سنگ
رده:باستان‌شناسی پیشاتاریخ
رده:باستان‌شناسی در آسیا
رده:باستان‌شناسی مرگ
رده:سازه‌ها و یادمان‌های خاک‌سپاری
رده:سازه‌های خرسنگی
رده:عصر سنگ
رده:سنگ‌های مقدس
خاچاطور آبوویان

**خاچاطور آبوویان** (;  یا Abovyan زاده  - ناپدیدشده  نویسنده و چهره ملی اوایل سده نوزدهم میلادی اهل ارمنستان که در سال ۱۸۴۸ به صورت مرموزی ناپدید شد . وی آموزگار، شاعر و مدافع نوین‌گرایی بود. وی به عنوان پدر ادبیات نوین ارمنی شناخته می‌شود.

## نویسندگی
## اسطوره
## برگزیده آثار
### نثر
; رمان‌ها
* زخم‌های ارمنستان (تفلیس ۱۸۵۸)  Վերք Հայաստանի Verk Hayastani
* تاریخ تیگران یا دستور اخلاقی برای کودکان ارمنی (۱۹۴۱)
; غیر داستانی
* (تفلیس ۱۸۳۸)
* (۱۸۶۸)
* (۱۸۳۹)
; سایر
* (تفلیس ۱۹۰۴)
* (وین ۱۹۲۹)
; داستان‌ها
* (ایروان ۱۹۴۱)

### نظم
* The wine jug (Tiflis 1912)
* (ایروان ۱۹۳۹)
* (ایروان ۱۹۴۱)
* (ایروان ۱۹۴۱)
; افسانه‌ها
* (تفلیس ۱۸۶۴)
* (ایروان ۱۹۴۱)

## نگارخانه

File:Bashinjagyan5.jpg|نقاشی خانه ای که آبوویان در آن به دنیا آمد اثر گوروگ باشینجاقیان  ۱۸۸۴
File:Friedrich Parrot.jpg|فریدریش پاروت
File:Album von Dorpat, TKM 0031H 05, crop.jpg| دانشگاه تارتو در میانه سده ۱۹ام میلادی
File:Stamp of USSR 1867.jpg|تمبر یادبود خاچاتوریان آبوویان اتحاد شوروی ۱۸۶۷
File:Khachatur Abovian in Kanaker Yerevan.jpg|مجسمه آبوویان در روستای زادگاهش کاناکار که اکنون بخشی از پایتخت ایروان است.


## پانویس

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* https://bigenc.ru/literature/text/661063

## جستارهای وابسته
* فهرست نویسندگان ارمنی

رده:افراد امپراتوری روسیه‌ای ارمنی‌تبار
رده:ارمنی‌های فارسی‌زبان
رده:افراد مفقودالاثر
رده:اهالی ایروان
رده:پرونده‌های افراد مفقودالاثر دهه ۱۸۴۰ (میلادی)
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه تارتو
رده:دانش‌آموختگان مدرسه نرسیسیان
رده:درگذشتگان ۱۸۴۸ (میلادی)
رده:رمان‌نویسان اهل ارمنستان
رده:زادگان ۱۸۰۹ (میلادی)
رده:فعالان اهل ارمنستان
رده:فهرست افراد برروی تمبرها
رده:کوه آرارات
رده:نویسندگان اهل ارمنستان
رده:نویسندگان اهل ایروان
رده:نویسندگان سده ۱۹ (میلادی) اهل ارمنستان
رده:نویسندگان مرد اهل ارمنستان
حنیف قریشی

**حنیف قریشی** (زاده ) نمایشنامه‌نویس، فیلمنامه‌نویس، فیلمساز و کارگردان بریتانیایی از تبار پاکستانی و انگلیسی است. موضوعات آثار او بیشتر دربارهٔ نژاد، ملی‌گرایی، مهاجرت و جنسیت است. او باور دارد نسل جوانان امروز دلیلی برای امیدواری ندارند.

## زندگی
حنیف قریشی در ۵ دسامبر ۱۹۵۴ در انگلستان زاده شد. وی در کینگز کالج لندن فلسفه خواند و همیشه بزرگ‌ترین مشکل خود را اختلاف فرهنگی میان افراد می‌دانست. وی کار خود را با نمایشنامه‌نویسی‌ آغاز کرد.

او نخستین بار با فیلمنامه *[[رختشویخانه زیبای من]]* در سال ۱۹۸۵ شناخته شد.

حنیف قریشی در ۲۶ دسامبر ۲۰۲۲ با سر زمین خورد و به خاطر آسیب‌های ناشی از آن، قادر به حرکت دادن دست‌ها و پاهای خود نیست و از آن زمان در پنج بیمارستان تحت درمان بوده است. او می‌گوید این موضوع باعث شد رابطه او با پسرهایش بهتر شود. او در حال نگارش کتابی درباره این سانحه است.

## کتابشناسی
* *انتهای خط زندگی*
* *جذب کردن حرارت*
* *سرزمین مادری*
* *خط مرزی*
* *حومه*
* *[[رختشویخانه زیبای من]]* (فیلمنامه)
* *بودای حومه‌نشینان*
* *عشق سال‌های غم*

## جوایز
* برنده جایزه ویتبرد (۱۹۹۰)

## پانویس

## منابع
* 

رده:ادبیات پسااستعماری
رده:اعضای انجمن پادشاهی ادبیات انگلستان
رده:افراد انگلیسی پاکستانی‌تبار
رده:افراد زنده
رده:افراد مهاجر
رده:اهالی بروملی
رده:دارندگان عنوان رتبه امپراتوری بریتانیا
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه کینگز لندن
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه لنکستر
رده:رمان‌نویسان اهل انگلستان
رده:رمان‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل انگلستان
رده:رمان‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل بریتانیا
رده:رمان‌نویسان سده ۲۱ (میلادی) اهل بریتانیا
رده:رمان‌نویسان مرد اهل انگلستان
رده:زادگان ۱۹۵۴ (میلادی)
رده:فیلم‌نامه‌نویسان اهل انگلستان
رده:فیلم‌نامه‌نویسان مرد اهل انگلستان
رده:نمایشنامه‌نویسان اهل انگلستان
رده:نمایشنامه‌نویسان اهل پاکستان
رده:نمایشنامه‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل بریتانیا
رده:نمایشنامه‌نویسان سده ۲۱ (میلادی) اهل بریتانیا
رده:نمایشنامه‌نویسان مرد اهل انگلستان
رده:نویسندگان اهل پاکستان
رده:نویسندگان پاکستانی‌تبار اهل بریتانیا
رده:نویسندگان داستان کوتاه اهل انگلستان
رده:نویسندگان داستان کوتاه سده ۲۰ (میلادی)
رده:نویسندگان داستان کوتاه سده ۲۰ (میلادی) اهل بریتانیا
رده:نویسندگان داستان کوتاه سده ۲۱ (میلادی) اهل بریتانیا
رده:نویسندگان داستان کوتاه مرد اهل انگلستان
رده:اعضای کینگز کالج لندن
رده:افراد در مجله آتلانتیک
فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران

**فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران** بلندپایه‌ترین سمت در ارتش جمهوری اسلامی ایران است که به نیابت از فرماندهی کل قوا بر نیروهای چهارگانهٔ ارتش فرماندهی می‌کند. این سمت تا هفته اول مهرماه ۱۳۷۷ وجود نداشت و تا آن زمان رئیس ستاد مشترک ارتش بلندپایه‌ترین مقام ارتشی بود.

در ۸ مهرماه ۱۳۷۷ سید علی خامنه‌ای، با این اعتقاد که ارتش باید فرماندهی متمرکز و مستقلی داشته باشد، علی شهبازی (رئیس وقت ستاد مشترک ارتش) را به عنوان نخستین فرماندهٔ کل ارتش گماشت.

## فهرست

### جانشین فرماندهی‌کل ارتش

## پی‌نوشت‌ها

## منابع
* 
* 
* 
* 
* 

رده:فرماندهان ارتش جمهوری اسلامی ایران
فرمانده کل ارتش
محمد سلیمی

**محمد سلیمی** (زاده ۱۳۱۶ مشهد – درگذشته ۱۰ بهمن ۱۳۹۴ تهران) سرلشکر نیروی زمینی ارتش ایران بود، که در فاصله سال‌های ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۴ به‌عنوان دومین فرمانده کل ارتش فعالیت می‌کرد. وی در کابینه اول میرحسین موسوی از ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۳ وزیر دفاع ملی بود. سلیمی از ۱۳۸۴ تا پیش از درگذشت در سال ۱۳۹۴ مشاور فرمانده کل نیروهای مسلح در امور ارتش بود.

## زندگی‌نامه
محمد سلیمی در سال ۱۳۱۶ در شهر مشهد زاده شد. وی فعالیت نظامی را از سال ۱۳۳۵ در ارتش شاهنشاهی ایران آغاز کرد. او در ابتدای جنگ ایران و عراق، برای مدت یک سال در فاصله سال‌های ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۰ مسئول دفتر مشاوره نظامی سید روح‌الله خمینی و مسئول ستاد جنگ‌های نامنظم بود.

او از اعضای انجمن حجتیه و از افراد بسیار نزدیک به سید علی خامنه ای بود.

سلیمی از خرداد ۱۳۷۹ و پس از کناره‌گیری علی شهبازی از فرماندهی ارتش، با ارتقاء درجه از سرتیپی به سرلشکری به فرماندهی کل ارتش منصوب شد و در شهریورماه ۱۳۸۴ پس از استعفا از این جایگاه، به‌عنوان مشاور رهبر جمهوری اسلامی در امور ارتش منصوب گردید. 

سلیمی در سال ۱۳۷۹ از رهبر جمهوری اسلامی ایران، نشان درجه یک نصر دریافت نمود. 

وی در تاریخ ۱۰ بهمن ۱۳۹۴، پس از یک دوره طولانی بیماری در سن ۷۸ سالگی درگذشت.

## جایزه‌ها و نشان‌های افتخار
این بخش شامل نشان‌ها و جایزه‌های رسمی محمد سلیمی است، که بر روی لباس همسان او نصب می‌شود، ولی جایزه‌های غیرنظامی و غیررسمی را در برنخواهد گرفت.

### آرم‌ها

### نوار نشان‌ها

### نام نشان‌ها

## منابع

* ۱۱ وزیر دفاع؛ از دولت موقت تا دولت دهم *بولتن‌نیوز*

## پیوند به بیرون

رده:اهالی مشهد
رده:دریافت‌کنندگان نشان نصر
رده:درگذشتگان ۱۳۹۴
رده:درگذشتگان ۲۰۱۶ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۳۷ (میلادی)
رده:زادگان ۱۳۱۶
رده:سرلشکرهای ارتش جمهوری اسلامی ایران
رده:فرماندهان ارتش جمهوری اسلامی ایران
رده:وزیران دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح
رده:مشاوران رئیس‌جمهور ایران (سید علی خامنه‌ای)
رده:پرسنل ارتش جمهوری اسلامی ایران در جنگ ایران و عراق
کاروانسرای بستک

**کاروانسرای بستک** واقع در شهر بستک در بخش مرکزی شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان، یکی از آثار تاریخی و از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است. این بنا با هدف مرمت و احیاء به بخش خصوصی واگذار گردیده‌است که اکنون تبدیل به محلی برای اقامت گردشگران شده‌است.

«کاروانسرای بستک» (کاروانسرا) سرپناهی و استراحتگاهی در مسیر جاده بازرگانی لار، بندر لنگه به بندرعباس بوده‌است.

این کاروانسرا دارای حیاط مرکزی بوده و در اطراف اصطبل‌ها، استراحت گاه‌ها قرار داشته بوده‌است،
کاروانسرا در دو ضلع شمالی وجنوبی و در ورودی ایوان ختم می‌شده‌است.

این بنای تاریخی سازه‌ای سنگی با مصالح گچ و اندودهای ساروجی است که بنیان کاروانسرا را تشکیل داده‌اند.
این کاروانسرا در زمان دوره قاجاریه ساخته شده و با شماره ثبت
۲۲۳۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

این اثر تاریخی در شهرستان بستک و در مسیر راه بازرگانی شیراز – لار – بندرلنگه به بندرعباس واقع شده‌است.
این اثر تاریخی در چند سال اخیر توسط سازمان میراث فرهنگی مرمت گردیده‌است.

## ثبت در فهرست میراث جهانی
در ۲۶ شهریور ۱۴۰۲ در جریان چهل و پنجمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در ریاض، کاروانسرای بستک به‌همراه ۵۳ کاروانسرای تاریخی دیگر (جمعاً ۵۴ کاروانسرا در ۲۴ استان ایران) تحت عنوان کاروانسراهای ایرانی در فهرست میراث جهانی قرار گرفتند. این مجموعه جهانی به عنوان بیستمین و هفتمین اثر جهانی کشور ایران شناخته می‌شود.

۵۴ کاروانسراهای ثبت شده شامل: دیرگچین قم، پرند (قلعه سنگی) تهران، رباط شرف خراسان رضوی، سنگی انجیره یزد، جمال‌آباد آذربایجان شرقی، عباس‌آباد تایباد خراسان رضوی، فخر داوود خراسان رضوی، شیخعلی‌خان اصفهان، مرنجاب اصفهان، امین‌آباد اصفهان، گبرآباد کاشان، مهیار اصفهان، گز اصفهان، کوهپایه اصفهان، مزینان خراسان رضوی، ایزدخواست فارس، فخرآباد خراسان رضوی، سرایان خراسان جنوبی، قصر بهرام سمنان، آهوان سمنان، میامی سمنان، عباس‌آباد سمنان، میاندشت سمنان، زین‌الدین یزد، میبد یزد، فارس فرج فارس، خواجه‌نظر آذربایجان غربی، دهدشت کهگیلویه و بویراحمد، بیستون کرمانشاه، گنجعلی‌خان کرمان، گویجه بیل آذربایجان شرقی، خوی آذربایجان غربی، سنگی صائین، تی‌تی گیلان، باغ شیخ مرکزی، زعفرانیه خراسان رضوی، مهر خراسان رضوی، ینگه‌امام البرز، بستک هرمزگان، برازجان بوشهر، خرانق یزد، آجری انجیره یزد، افضل خوزستان، نیستانک اصفهان، چاه کوران کرمان، چمشک لرستان، رشتی یزد، تاج آباد همدان، ده محمد خراسان جنوبی، خان آذربایجان غربی، چهل پایه خراسان جنوبی، سعدالسلطنه قزوین و رباط قِلی خراسان شمالی است.

## جستارهای وابسته
* کاروانسرا
* فهرست میراث جهانی در ایران
* معماری ایرانی

## نگارخانه

پرونده:Bastak Caravanserai Borhan.jpg


## پانویس

## فهرست منابع و مآخذ
* محمدیان، کوخردی، محمد. *(شهرستان بستک و بخش کوخرد)* ج۱. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۵ میلادی.
* 

رده:شهرستان بستک
رده:کاروانسراهای ایرانی ثبت‌شده در میراث جهانی
رده:کاروانسراهای تاریخی شهرستان بستک