الفبای روسی

بندانگشتی|الفبای روسی با حروف بزرگ

[بندانگشتی|چپ|350px|کارت یادبود جانوران شگونه (خوش‌یُمن) [بازی‌های المپیک زمستانی ۲۰۱۴ به خط روسی]]
**الفبای روسی** ( *روسکیی الفاوِت*) یک گونه از الفبای سیریلیک است که در قرن دهم میلادی پدید آمد. الفبای امروزیِ روسی ۳۳ حرف دارد.

## ویژگی‌ها
الفبای روسی معاصر از ۳۳ حرف تشکیل شده است:
* ۱۰ واکه (مصوت)، یعنی حروفی که برای تلفظشان از حنجره و تا حدودی لب‌ها کمک گرفته می‌شود.[۱]
* ۲۱ همخوان (صامت)، یعنی حروفی که به کمک زبان با لب یا دندان یا کام ادا می‌شوند.[۲]
* ۲ علامت به نام نشانه نرم و نشانه سخت به‌ترتیب ь و ъ. که به‌ترتیب «میاخْکی‌زْناک» و «تیوْیُردی‌زْناک» خوانده می‌شوند.[۴]

مصوت‌ها عبارت اند از:
 а, о, у, е, ё, ю, я, и, й, ы
در برخی از کتب دستور زبان روسی й "نیم مصوت" نامیده می‌شود.[۳]

صامت‌ها عبارت اند از:
 б, в, г, д, ж, к, л, м, н, п, р, с, т, ф, х
صامت‌ها و مصوت‌ها هرکدام به دو نوع تقسیم می‌شوند. همچنین علامت‌های ь و ъ دارای کاربردهای ویژه‌ای هستند.

## جدول الفبا
}|||| азъ|| آز**ا**د
|-
| **[[به (سیریلیک)|Бб]]** || бэ|| یا || буки بوکی || **ب**رف
|-
| **[[و (سیریلیک)|Вв]]** || вэ|| یا ||||**و**اژه
|-
| **[[گ (سیریلیک)|Гг]]** || гэ|||| глаголь||**گ**‌ل
|-
| **[[د (سیریلیک)|Дд]]** || дэ|| یا || добро|| با**د**
|-
| **[[اِ (سیریلیک)|Ее]]** || е|| یا || есть|| پا**یه**
|-
| **[[یو (سیریلیک)|Ёё]]** || ё|| یا || – ||ما**یو**
|-
| **[[ژ (سیریلیک)|Жж]]** || жэ|||||| وا**ژ**ه
|-
| **[[ز (سیریلیک)|Зз]]** || зэ|| یا || земля|| با**ز**
|-
| **[[ای (سیریلیک)|Ии]]** || и|| یا || иже|| ف**ی**ل، ن**ی**ل
|-
| **[[ای کوتاه|Йй]]** || и краткое|||| и съ краткой||**یـ**خ
|-
| **[[کا (سیریلیک)|Кк]]** || ка|| یا || како|| پا**ک**
|-
| **[[ال (سیریلیک)|Лл]]** || эл *or* эль *or* || یا || люди||**ل**امپ
|-
| **[[ام (سیریلیک)|Мм]]** || эм|| یا |||| با**م**
|-
| **[[ان (سیریلیک)|Нн]]** || эн|| یا || нашъ|| ز**ن**
|-
| **[[اُ (سیریلیک)|Оо]]** || o|||| онъ|| **اُ**رگ، خ**و**ردن
|-
| **[[پ (سیریلیک)|Пп]]** || пэ|| یا || покой|| '''پ'''نکه
|-
| **[[ار (سیریلیک)|Рр]]** || эр|| یا || рцы|| **ر**قص
|-
| **[[اس (سیریلیک)|Сс]]** || эс|| یا || слово|| پا**س**
|-
| **[[ت (سیریلیک)|Тт]]** || тэ|| یا || твердо|| ما**ت**
|-
| **[[او (سیریلیک)|Уу]]** || у|||| укъ|| ر**و**ز، ن**و**ر
|-
| **[[اف (سیریلیک)|Фф]]** || эф|| یا || фертъ|| بر**ف**
|-
| **[[خا|Хх]]** || ха|||||| شا**خ** *([[voiceless velar fricative]])*
|-
| **[[تسه (سیریلیک)|Цц]]** || це|||| цы|| ع‍**طس‍**ه
|-
| **[[چ (سیریلیک)|Чч]]** || че|||| червь|| **چ**هار (تلفظ و ظاهر مشابه عدد 4)
|-
| **[[شا|Шш]]** || ша|||| ша|| کا**ش** *([[voiceless retroflex fricative]])*
|-
| **[[اشچا|Щщ]]** || ща|||| ща|| خرو**شْچ‍**‍ف (گاهی instead pronounced as with fre**sh ch**eese) *(a [[voiceless alveolo-palatal fricative]])*
|-
| **[[یر|Ъъ]]** || твёрдый знак||  || еръ|| silent, prevents palatalization of the preceding consonant
|-
| **[[یری|Ыы]]** || ы|||| еры|| ros**e**s یا s**i**lly* ([[close central unrounded vowel]]*)
|-
| ** Ь ь** || мягкий знак|||| ерь|| silent, slightly palatalises the preceding consonant
|-
| ** Э э** || э|||| э оборотное||**اِ**سم
|-
| **[[Ю]]ю** || ю|| یا || ю||**یو**زپلنگ
|-
| **[[Я]]я** || я|| یا || я||**یا**ل
|- style="vertical-align:bottom; background:#eee; "
! colspan="6" | حروف حذف‌شده در ۱۹۱۷-۱۹۱۸
|-
| **[[ای ده‌دهی (سیریلیک)|Іі]]** || – || یا || і десятеричное|| مانند **и**
|-
| ***'| Ѳ ''' || – || یا |||| مانند '''ф'''
|-
| ***' || – || یا || ять|| مانند **е**
|-
| ***' || – || یا || ижица|| مانند '''и''' یا گاهی '''в'''
|- style="vertical-align:bottom; background:#eee; "
! colspan="6" | حروف حذف‌شده قبل از ۱۷۵۰
|-
| ***' || – || یا |||| مانند **з**, **дз**
|-
|  || – || یا || кси|| مانند **кс**
|-
|  || – || یا || пси|| مانند **пс**
|-
|  || – |||| омега|| مانند **о**
|-
|  || – || یا || юсъ большой|| مانند **у**
|-
|  || – || یا || юсъ малый|| مانند **я**
|-
|  || – || یا || юсъ большой іотированный|| مانند **ю**
|-
|  || – || یا || юсъ малый іотированный|| مانند **я**
|}

[540px|بندانگشتی|[صفحه‌کلید روسی]]

## جستارهای وابسته
* زبان روسی
* زبان بلغاری
* الفبای سیریلیک

## پانویس

## منابع

* 
* 
* 

* ویکی‌پدیای انگلیسی.
* «روسی در سفر » ،چاپ شانزدهم ۱۳۸۹ ، ( русский язык в путешествии )

## پیوند به بیرون

* Russian alphabet and language learning exercises 
* Cyrillic Virtual Keyboard (Cyrillic Fonts) with Russian Spellcheck 
* CyrAcademisator Bi-directional online transliteration for ALA-LC (diacritics), scientific, ISO/R 9, ISO 9, GOST 7.79B and others. Supports Old Slavonic characters
* Google Knol: How to Read the Russian Alphabet in 75 Minutes
* Russian alphabet audio slowly and at normal speed. Five letters at a time.
* Learn Russian Alphabet (Videos)
* Sounds of individual letters of Russian Alphabet
* How to read Russian (with audio) Course with audio and reading exercises

رده:الفباهای سیریلیک
رده:الفبای سیریلیک
رده:رایانش زبان روسی
رده:زبان روسی