فردی تایفور

**فردی تایفور** ؛ ۱۵ نوامبر ۱۹۴۵ – ۲ ژانویه ۲۰۲۵) خواننده، بازیگر، کارگردان، شاعر، آهنگساز، نویسنده و تاجر مسلمان، از موفق‌ترین و مشهورترین افراد ترکیه بود. وی در حالی که دارای بیش از سی آلبوم موزیک و فیلم در دنیای موسیقی و بازیگری خود می‌باشد در سال ۱۹۸۲ شرکت موسیقی Ferdifon Müzik تأسیس کرد. وی همچنین در سال ۲۰۰۹ وارد صنعت عمران نیز شد. **پادشاه آرابسک** (به زبان ترکی استانبولی: Arabesk'in Kralı) لقب متداولی است که مردم ترکیه به وی تقدیم کرده‌اند. همچنین از او به عنوان **فردی بابا** هم یاد می‌شود. برطبق نظرسنجی مردمی برنامه تلویزیونی *Şarkılar Bizi Söyler* در سال ۲۰۲۱ وی عنوان محبوب‌ترین چهره موزیک ترکیه را کسب کرد. او همچنین یکی از پدیدآوران و پیشروان موسیقی ترکیه است.

## زندگی
فردی تایفور، در تاریخ ۱۵ نوامبر سال ۱۹۴۵ میلادی در شهر آدانا محله حریت (آزادی)، در یک خانواده چهار نفره متولد شد. یک برادر بزرگ و دو خواهر گوچک تر از خودش دارد. پدرش به خاطر علاقه ای که به دوبلور ترکیه ای داشت اسم فردی تایفور را بر روی پسرش نهاد. بزرگترین آرزوی پدر وی این بود که پسرش یک انسان بزرگ و تحصیل کرده شود اما مرگ پدرش در هنگامی که فردی تنها پنج سال داشت همه معادلات را برهم زد و از این رو فردی در دوران کودکی مجبور به کار کردن و ترک کردن مدرسه شد. او ابتدا در یک مغازه قنادی شروع به کار کرد و حتی به گفته خودش خواندن و نوشتن را هم برای اولین بار با نوشته آدانا آنجا فرا گرفته است. فردی بعدها به دلیل صدای زیبایی که داشت در مسابقه خوانندگی رادیو آدانا شرکت کرده و موفق به کسب مقام برتر شد. این مقام راه فردی را در سن ۲۲ به شهر استانبول باز کرد. سه سال بعد فردی با ساخت آهنگ (**آرامشی برایم نماند**) که بعد ها توسط خوانندگانی از جمله تاتلیسس بازخوانی شد نام خود را به سرتاسر ترکیه معرفی می کند. در سال ۱۹۷۵ وی به شرکت (Elenor) یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های موسیقی در ترکیه می پیوندد.

در سال ۲۰۰۰ فردی تایفور بر اثر بیماری سکته کرده که به سبب این حادثه شایعه مرگ وی پخش می شود اما خوشبختانه حیات خود را نمی بازد. وی از معدود هنرمندانی است که در طول حیات خود از مشروبات الکلی دور بوده‌است.

فردی تایفور در طول زندگی خود سه بار ازدواج کرده که اولین ازدواج وی در سال ۱۹۷۴ و ازدواج دوم فردی در سال ۱۹۷۶ با بازیگر سینمای ترکیه (**نجلا ناظر**) می‌باشد که این پیوند تا سال ۲۰۰۸ ادامه داشت. وی همچنین دارای پنج فرزند می‌باشد.

## زندگی حرفه‌ای
فردی تایفور در طول سال‌های فعالیت خود بیش از سی آلبوم آهنگ منتشر کرده که بر اساس آمار های سالانه شرکت (Müyap) میانگین فروش آلبوم‌های وی در حدود سه میلیون می‌باشد و هر ساله جزو پنج آلبوم پرفروش بوده‌است.

**Prangalar** آلبومی است که توسط فردی تایفور از شرکت Ferdifon در ۲۲ می ۱۹۹۲ منتشر شد. این آلبوم در مجموع ۵ میلیون نسخه فروش رفت و آن را به پرفروش ترین آلبوم فردی تایفور و ترکیه تبدیل کرد. تایفور در مورد فروش ۵ میلیونی این آلبوم گفت:
 "***این نشان می دهد که هم کسانی که من را دوست دارند و هم کسانی که من را دوست ندارند آن نوار را خریده و به آن گوش داده اند.***"

قطعه ***Emmioğlu*** این آلبوم، ساخته خود تایفور از سمت خوانندگانی همچون ماهسون قرمزی گل به صدا درآمده است.

آهنگ ***Geçen Yıl*** در ایران مشهور به (نیلییم سن یوکسان اگر) معروف ترین قطعه اوست. ورژن عربی این آهنگ با نام (حبك بحر ماله حدود)در سال ۲۰۰۰ منتشر شده است. 	 

یک سال پس از انتشار آلبوم **Prangalar**، کنسرت پارک گلخانه استانبول با حضور بیش از دویست هزار نفر آن هم در زمانی که جمعیت شهر تنها با هفت میلیون برابری می کرد برگزار شد که از آن زمان رکورد عنوان بزرگ‌ترین کنسرت ترکیه را یدک می کشد.

پس از دهه ۹۰، فردی تایفور در سال ۱۹۹۴، ۱۹۹۵، ۱۹۹۹ و ۲۰۰۷ به عنوان بهترین خواننده سال از سوی شبکه کرال تی وی انتخاب شده‌است. وی همچنین در سال‌های ۱۹۹۶، ۱۹۹۷، ۱۹۹۸، ۲۰۰۴، هم نامزد این عنوان شده‌ بود. 

فردی تایفور در طی سال‌های فعالیت خود بیش از ۴۰۰ موسیقی روانه بازار کرده که شعر و موزیک‌های های بیش از نیمی از آنها ساخته خود اوست.

در سال ۱۹۷۶ ساخت فیلمی با نام (**چشمه**) به وی پیشنهاد داده می‌شود و با این فیلم فردی پا به دنیای سینما هم می‌گذارد. با استناد بر صحبت های آقای **محتشم جاندان** از سرمایه گذاران فیلم تعداد بلیط های فروش رفته در حدود ۱۲ میلیون می باشد.  

وی همچنین همکاری های بسیاری با هنرمندانی از جمله اورهان گنجه بای، ماهسون، سلامی شاهین و… دارا می‌باشد. 

## مرگ
فردی تایفور در ۲ ژانویه ۲۰۲۵ در بیمارستانی در آنتالیا در سن ۷۹ سالگی به علت نارسایی کلیوی درگذشت.

## آلبوم‌شناسی

## فیلم‌‌شناسی

## منابع

* 
*
*

رده:اهالی آدانا
رده:بازیگران مرد تلویزیونی اهل ترکیه
رده:بازیگران مرد فیلم اهل ترکیه
رده:خوانندگان پاپ-فولک
رده:خوانندگان مرد اهل ترکیه
رده:خواننده-ترانه‌پردازان اهل ترکیه
رده:درگذشتگان ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۴۶ (میلادی)
رده:مسلمانان اهل ترکیه