open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
گنج قارون

***گنج قارون*** فیلمی ایرانی است که در سال ۱۳۴۴ ساخته شد. این فیلم ساخته سیامک یاسمی است و محمدعلی فردین، فروزان و تقی ظهوری از بازیگران اصلی این فیلم هستند. این فیلم نخستین فیلم سینمای ایران بود که به فروش میلیونی (یک میلیون تومان) رسید.

گنج قارون را احمد شیرازی به صورت سیاه‌وسفید و رنگی (قسمت رقص فیلم رنگی بود و با چشمداشت به صحنهٔ رقص معروف و مشتری‌پسند فیلم هندی سنگام طرح‌ریزی شد) فیلمبرداری کرد. در این فیلم، صدای چنگیز جلیلوند و صدای ایرج بر چهره محمدعلی فردین بود. همچنین ایرج در این فیلم سه ترانه («علی بی غم»، «گنج قارون» و «اومدم از هند اومدم») را اجرا کرد که بعد از فیلم گنج قارون به شهرت زیادی رسید.

گنج قارون و موجی که به دنبالش آمد تحرک بی‌سابقه‌ای به صنعت فیلمسازی ایران داد و با جلب انبوه تماشاگران برای سالهای متمادی نقش مهمی در تثبیت موقعیت آن در قبال هجوم فیلم‌های خارجی داشت.

## خلاصه داستان
جوانی (فردین) به‌همراه دوستش (تقی ظهوری)، مرد ثروتمندی با نام قارون (آرمان) را که از روی یأس قصد خودکشی در زاینده‌رود اصفهان را دارد، نجات می‌دهد و در خانهٔ خود از او نگهداری می‌کند. بعد، از طریق مادر خود درمی‌یابد که قارون پدرش است که سال‌ها قبل به خاطر هوس‌بازی‌هایش او و مادرش را رها کرده است. پسر، پدر را از خود می‌راند. قارون که وارثی ندارد، ضمن اینکه از گذشتهٔ خود نادم است، به‌دفعات سعی می‌کند پسرش را به دست آورَد و سرانجام نیز موفق می‌شود.

## بازیگران

چپ|بندانگشتی|تقی ظهوری (سمت راست) و محمد علی فردین در فیلم ''گنج قارون'' - ۱۳۴۴

## واکنش‌ها
هشتصد هزار نفر از جمعیت حدود یک میلیونی آن وقت تهران، بلیت *گنج قارون* را خریدند و برای تماشای فیلم به سینماها رفتند.

این فیلم از نظر فنی مورد نقد برخی منتقدین و هنرمندان قرار داشته و دارد تا حدی که عده‌ای از آن به عنوان سمبل «فیلم‌های فارسی» یاد می‌کنند.

فردین و فروزان در ابتدا می‌خواسته‌اند سهم خود را از این فیلم بفروشند؛ چون با توجه به عدم استقبال از فیلم در چند روز اول، فکر نمی‌کرده‌اند به دلیل تنوع و طولانی بودن قصه فروش خوبی داشته باشد ولی این فیلم با موفقیت روبرو می‌شود و بیست و پنج میلیون ریال فروش داشته است.

## پانویس

## منابع
* 

## پیوند به بیرون

* 

رده:فیلمفارسی
رده:فیلم‌ها به زبان فارسی
رده:فیلم‌ها به کارگردانی سیامک یاسمی
رده:فیلم‌ها درباره خودکشی
رده:فیلم‌های ۱۳۴۴
رده:فیلم‌های ۱۹۶۵ (میلادی)
رده:فیلم‌های ایرانی
رده:فیلم‌های بخشی رنگی فیلم‌برداری‌شده
رده:فیلم‌های درام رمانتیک دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های موزیکال عاشقانه دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های درام عاشقانه
رده:فیلم‌های سیاه‌وسفید ایرانی
رده:فیلم‌های فیلمبرداری‌شده در ایران
رده:فیلم‌های موزیکال ایرانی
رده:فیلم‌های موزیکال عاشقانه
رده:فیلم‌های واقع‌شده در اصفهان
دالاهو (فیلم)

***دالاهو*** فیلمی ایرانی محصول سال ۱۳۴۶، به کارگردانی سیامک یاسمی و نویسندگی ابراهیم زمانی آشتیانی است. دالاهو نام شهرستانی در کرمانشاه است هچنین چند سکانس از این فیلم در پای کوه قلاقیران در منطقه شیشدار ایلام فیلمبرداری شده است.

## بازیگران اصلی

## داستان فیلم
در خانواده قدیمی و ثروتمند «مدبر» وصیتی اجرا می‌شود که سبب حوادث خونینی می‌شود. در این خانواده ارث نباید تقسیم شود و فرزند ذکور عملاً وارث محسوب می‌شود. پیش از اینکه این شیوه بار دیگر عمل شود، همسر مدبر به وسیلهٔ مردی به نام «سیف» که همسر خواهر مدبر است به قتل می‌رسد. فرزند مدبر «برزو» با دخالت به موقع یک شکارچی نجات پیدا می‌کند و با ناپدید شدن برزو وارث ثروت مدبر «آرزو» برادرزاده اش می‌شود. پس از بیست سال وقتی که سیف قصد دارد با عملی کردن ازدواج پسرش با آرزو ثروت مدبر را بدین ترتیب به خود منتقل سازد، برزو پیدایش می‌شود. سیف چندبار سعی می‌کند برزو را به قتل برساند اما پس از یک سلسله عملیات معلوم می‌شود که پسر مدبر با توطئه سیف نمرده و زنده است و با آشکار شدن این حقیقت سیف گرفتار شده و آرزو و برزو نیز با هم ازدواج می‌کنند و بار دیگر انتقال ارثیه به همان شیوه قدیمی صورت می‌گیرد.

## خلاصه داستان

## گروه موسیقی

## تولید فیلم

## نمایش فیلم

## دیگر عوامل فیلم

## پانویس

## منابع
* 
* ترانه «شهزاده رؤیا» ساخته همایون خرم از فیلم «دالاهو» (با صدای عهدیه، رقص فروزان)

رده:فیلم‌های ۱۳۴۶
رده:فیلم‌های ایرانی
رده:فیلم‌ها به کارگردانی سیامک یاسمی
رده:فیلم‌های بازخلق‌شده
رده:فیلم‌ها به زبان فارسی
دالاهو (کوهستان)

**دالاهو** نام کوهستانی در رشته‌کوه زاگرس در استان کرمانشاه است. دالاهو از دو واژه دال و هو تشکیل شده که احتمالا دال به معنای عقاب و هو از واژه هووگه به معنای محل و مأوا است، و دالاهو به معنای مأوای عقاب است.

## نقاط دیدنی
در این کوهستان زیبا جنگل و چشمه‌های زیادی و جود دارد مثل نره کانی، میری حصار، سراب قورچی واشی و سراب گوراجوب و سراب سفرشاه.
همین‌طور بسیاری از محل‌ها و زیارتگاه‌های مقدس آیین یاری و جامعه یارسان در این کوهستان واقع شده‌اند، از جمله محموعه زیارتگاه بابایادگار، چشمه غسلان، مر خاموش، تکیه حیدری، زیارتگاه‌های پیرموسی و پیربنیامین در کرند، خویار، سید درویش و ... .
تعداد پرشماری درختان و چشمه‌ها و غارهای مقدس برای یارسانیان در دالاهو جای گرفته و به‌طورکلی می‌توان کوهستان دالاهو را سرزمین مقدس یارسانان در نظر گرفت.

## گیاهان طبی و خوراکی
همچنین در کوهستان دالاهو گیاهان دارویی و خوراکی زیادی در این منطقه یافت می‌شود مثل چونویر که باعث معروفیت روغن کرمانشاهی شده‌است؛ این گیاه را داخل روغن ریخته تا مزه و طعم روغن را عوض کند و روغن بسیار خوشمزه و خوشبو شود. گیاهان خوراکی دیگری مثل کنگر، زو، پیرچک و ریواس نیز در این منطقه یافت می‌شود.

رده:کوه‌های زاگرس
رده:کوه‌های استان کرمانشاه
رده:ناهمواری‌های استان کرمانشاه
کالسکه

**کالسکه** (وام‌واژه از زبان روسی، از ) یکی از وسایل نقلیه است.

کالسکه معمولاً چهار چرخ دارد و توسط اسب و یا الاغ کشیده‌می‌شود. کالسکه‌ها معمولاً سرپوشیده هستند.

## کالسکه بچه
کالسکه بچه نمونه کوچکی از کالسکه‌های بزرگ است که برای جابجایی کودکان در بیرون از خانه استفاده می‌شوند که انواع گوناگونی دارد.

## پیوندهای مرتبط

* ارابه
* درشکه
* کجاوه
* گاری
* گردونه
* Horse-drawn vehicle
* Horse harness
* Driving (horse)
* Horseless carriage

## منابع

رده:کالسکه
رده:اسب‌سواری
رده:خودروهای با نیروی جانوران
رده:فناوری‌های منسوخ‌شده
درشکه

[300px|بندانگشتی|چپ|درشکه در انتظار مسافر، [میدان نقش جهان اصفهان]]

**دُرُشْکه** نوعی وسیله نقلیهٔ قدیمی است.

درشکه گردونه‌ای است چهارچرخ که با اسب یا قاطر کشیده می‌شود و سایه‌بان آن باز و بسته می‌شود.

## جستارهای وابسته
* دلیجان
* ارابه
* کالسکه
* گردونه
* گاری

## منابع

* 

رده:ارابه
رده:کالسکه
رده:گاری‌ها
رده:وام‌واژه‌های روسی
شنل

[بندانگشتی|[کازپلی سوپرگرل که شنل سرخ را نمایش می‌دهد.]]

**شِنِل** جامه‌ای است بدون آستین که به صورت پارچه‌ای بزرگ درست می‌شود و تنها بخش پشت بدن پوشنده آن را می‌پوشاند.

شنل تنها در گردن به بدن پوشنده وصل می‌گردد. پیشینه پوشیدن گسترده آن به اروپای قرون وسطی برمی‌گردد.

## ریشه‌شناسی
واژه شنل (به روسی: Шинель، تلفظ: شینِل) از زبان روسی وارد فارسی شده‌است، و در آن زبان به معنی پالتوی بلند نظامی است.

## منابع

مشیری، مهشید، *فرهنگ واژه‌های اروپایی در فارسی،* تهران: نشر البرز، ۱۳۷۱خ.

رده:پوشاک
رده:رداها
رده:وام‌واژه‌های روسی
بالالایکا

**بالالایکا** (به روسی: Балала́йка) گونه‌ای ساز زهی مضرابی و جز ساز سنتی و قدیمی روسی است.
## ساختار
* سازی روسی است که از چوب ساخته می‌شود. بدنه این ساز معمولاً به شکل مثلث است و دسته بلندی دارد.
* سه سیم و گاه شش سیم دارد که در سه جفت مرتب می‌شوند.
## پانویس

## منابع

* Wikipedia contributors, "Balalaika," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Balalaika&oldid=212004299 (accessed May 13, 2008).
 

رده:اختراع‌های روسی
رده:سازهای روسیه
رده:سازهای زهی
رده:سازهای زخمه‌ای
رده:واژه‌ها و عبارت‌های روسی
رده:گیتار
رده:معرفی‌شده‌های دهه ۱۶۸۰ (میلادی)
رده:سازهای خانواده لوت
ساسون

بندانگشتی|ساسون
**ساسون** یا **پنس** چین کوچکی است که در پشت پارچه در قسمت‌های گشادتر لباس دوخته می‌شود تا لباس قالب تن شود.
## جستارهای وابسته

## منابع

رده:بخش‌های لباس
رده:درزها
رده:دوزندگی
رده:واژه‌ها و عبارت‌های روسی
کلاشینکف (فیلم ۱۳۹۲)

***کلاشینکف*** یک فیلم درام ایرانی به کارگردانی سعید سهیلی محصول سال ۱۳۹۲ می‌باشد. این فیلم برای نخستین بار در سی و دومین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر به نمایش درآمد.

قسمت‌هایی از این فیلم در بیمارستان فیروزآبادی و دژ رشکان در شهر ری و همچنین صحنه‌های پایانی فیلم در برج میلاد تصویربرداری شده‌است.
[300px|بندانگشتی|چپ|[دژ رشکان، منطقه‌ای که قسمت‌هایی از فیلم در آن تصویربرداری شده‌است.]]

## خلاصه داستان
داستان در مورد جوان سربازی است که خواهرش مورد آزار و اذیت فرد ناشناسی قرار می‌گیرد و وی با شنیدن این خبر، چون با مرخصی او موافقت نمی‌شود از روی نگرانی با سلاح کلاشنیکفی که به منظور حفاظت از یک بانک تحویل وی داده شده‌است، ترک پست کرده و بعد از درگیری با شوهر خواهرش او را به قتل می‌رساند.
او برای تهیه هزینه عمل خواهرش بسیار تلاش کرده و در این راه شخصیت‌های جدیدی وارد داستان می‌شوند.

## شخصیت‌ها

## نقد فیلم
* مهدی ناصاری، منتقد سینما، لوکیشن فیلم‌برداری این فیلم را با لوکیشن فیلمبرداری چند متر مکعب عشق مشترک دانست که به عقیده وی از فقر موضوعی این فیلم نشأت می‌گیرد.
* احسان ناظم بکایی، منتقد سینما، روند داستانی فیلم را بین درام و کمدی، سرگردان دانست.
* محمدرضا شهیدی‌فرد، فیلم را تأسف‌برانگیز توصیف کرد. وی فیلم کلاشینکف را مروج رفتارهای غیراخلاقی و خودسری‌های اجتماعی دانست.
* بشیر حسینی، پیام فیلم را ضعف قانون و امنیت در جامعه و لزوم اجرای عدالت به صورت سلیقه‌ای توسط هر یک از افراد دانست که مبلغ آنارشیسم می‌باشد.
* طهماسب صلح‌جو، این فیلم را دلنشین و احیاگر سینمای ایران برشمرد و آن را ادای احترامی به فیلم فارسی خواند.

## منابع

## پیوند به بیرون
طراحی پوستر این فیلم بر عهده ایمان یاری بوده است.
* 

رده:فیلم‌ها به کارگردانی سعید سهیلی
رده:فیلم‌های درام ایرانی
رده:فیلم‌های ۱۳۹۲
رده:فیلم‌های ایرانی
پله‌پله تا ملاقات خدا

**پله پله تا ملاقات خدا** کتابی‌است نوشتهٔ عبدالحسین زرین‌کوب.

این کتاب در مورد زندگی، اندیشه و سلوک مولانا جلال‌الدین محمد بلخی (رومی) می‌باشد. عبدالحسین زرین‌کوب در این کتاب برخلاف سایر تألیفات خود از دادن مراجع و منابع مختلف و متعدد در داخل کتاب خودداری کرده و همه مطالب را به قلمی بسیار ساده، روان و عامه فهم نوشته‌است.

عنوان کتاب یادآور این بیت دفتر سوم مثنوی معنوی است: از مقامات تبتل تا فنا، پله پله تا ملاقات خدا.

## بخشی از مقدمه کتاب
«پله پله تا ملاقات خدا، و این عنوان را از آن‌رو برای این نوشته برگزیده‌ام که خطّ سیر زندگی مولانا جلال‌الدین محمّد بلخی رومی معروف به مولوی را در سلوک روحانی تمام عمر او نشان می‌دهد؛ هرچند خود در مثنوی معنوی وی به شکل یک مصرع شعر، از زبان طعانه‌ای نقل می‌شود که به پندار خویش هیچ نشانی از آن در مثنوی -که خود یک رویه از زندگی و سلوک مولاناست- نمی‌یابد. جزء اخیر مصرع مولانا هم تعبیری ترجمه گونه مأخوذ از کریمهٔ «وَ منْ یَرجُو القاءَ ربّه» در قرآن کریم (۱۱۰/۱۸) است و با استناد به کلام لاریب در باب تعبیر و عنوان بر گوینده و نویسنده مجال ریبی نمی‌ماند اگر چه امکان تأویل در این باب نیز توقف در ظاهر تعبیر را الزام نمی‌کند.»

## سر فصل‌های کتاب
این کتاب دارای ۴۰۰ صفحه و ۱۰۰بخش است. این کتاب در سر فصل‌های «بهاءولد و خداوندگار»، «هجرت یا فرار»، «لالای پیر در قونیه»، «طلوع شمس»، «غیبت بی‌بازگشت»، «رقص در بازار»، «حسام الدین و قصه مثنوی»، «عبور به ماوراء شعر»، «از مقامات تبتل تا فنا»، «سال‌های پایان» و «یادداشتها و کتابنامه» منتشر شده‌است.

## بخشی از کتاب
در کتاب دربارهٔ زنان آمده‌است: وقتی در مجالس فیه ما فیه خاطر نشان می‌کرد که در آنچه به رفتار با زنان مربوط است «غیرت را ترک کن اگر چه وصف رجال است ولیکن بدین وصف نیکو وصف‌های بد در تو می‌آیند» از رسم رایج عصر که زن را به بهانه ئ غیرتمندی در حرم خانه‌ها محبوس می‌داشتند انتقاد می‌کرد و به دستاویز حدیث «الانسان حریص علی ما منع» موجب تشدید رغبت در بین زن و مرد نشان می‌داد و تأکید می‌کرد که ترک اعتماد بر زن در این زمینه آنچه را مرد اصلاح می‌پندارد به افساد تبدیل می‌کند. مولانا می‌پنداشت برای اهل دل زنی که در چادر می‌رود وقتی روی پوشیده نیست کمتر مایه ئ تشویش و فتنه است با این حال برای آن‌ها که اهل نفس هستند و هنوز از هوس‌ها پاک نشده‌اند نباشند بیشتر مایه ئ ایمنی از فتنه است. این اقوال که با رسم اهل عصر به‌شدت تفاوت داشت. نمونه‌ای از اعتقاد او به ترک تعصب‌هایی بود که آنها نیز با اهل عصر تفاوت داشت. در مورد زنان وی حتی برای آنها مجالس سماع و وعظ خاص بر پا می‌کرد و هفته‌ای یک بار در خانه‌ی امین الدین میکائیل نایب السلطنه آن‌ها را با لطایف معارف آشنا می‌کرد. حتی با آن‌ها نماز می‌خواند و در حضور آنها آیین سماع برگزار می‌کرد.

## به زبان‌های دیگر
این کتاب به انگلیسی، ترکی و کردی ترجمه و منتشر شده است.

## منابع

* 

رده:کتاب‌های عبدالحسین زرین‌کوب
رده:کتاب‌های فارسی
رده:مولوی
کارن او

**کارن لی اورزولک** (به ؛ زادهٔ ) خواننده-ترانه‌پرداز و موسیقی‌دان آمریکایی کره‌ای‌تبار می‌باشد. وی خوانندهٔ اصلی گروهٔ موسیقی ایندی راک یه یه یهس است.

او مدتی با اسپایک جونز، کارگردان مشهور آمریکایی، رابطهٔ عاشقانه داشت تا اینکه در سپتامبر و اکتبر ۲۰۰۵ به هم زدند.

کارن از مادری کره‌ای و پدری لهستانی به دنیا آمد و دوران کودکی را در نیوجرسی گذراند اما بعدها به دانشگاه نیویورک راه یافت.

او به انجام کارهای عجیب و غریب در صحنه کنسرت مثل تف کردن آّب یا شراب به روی تماشاچیان یا پرت کردن انگور به سمت آن‌ها معروف است.

## منابع
*

## پیوند به بیرون

* 

رده:افراد آمریکایی کره‌ای‌تبار
رده:افراد آمریکایی لهستانی‌تبار
رده:افراد دارای تابعیت ایالات متحده آمریکا
رده:افراد زنده
رده:اهالی انگلوود، نیوجرسی
رده:برندگان جوایز ان‌ام‌ای
رده:خوانندگان اهل نیوجرسی
رده:خوانندگان اهل نیویورک
رده:خوانندگان راک اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان راک زن اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان راک زن
رده:خوانندگان زن اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان زن سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان زن سده ۲۰ (میلادی)
رده:خوانندگان زن سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان زن سده ۲۱ (میلادی)
رده:خوانندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خواننده-ترانه‌پردازان زن اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه نیویورک
رده:دانش‌آموختگان کالج ابرلین
رده:زادگان ۱۹۷۸ (میلادی)
رده:زنان کره‌ای‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان مدرسه هنر تیش
رده:کره جنوبی‌های مهاجرت‌کرده به ایالات متحده آمریکا
رده:موسیقی‌دانان آمریکایی لهستانی‌تبار
رده:موسیقی‌دانان اهل بوسان
رده:موسیقی‌دانان اهل کره جنوبی
رده:موسیقی‌دانان اهل نیوجرسی
رده:موسیقی‌دانان ایندی راک اهل ایالات متحده آمریکا
رده:موسیقی‌دانان کره‌ای‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:موسیقی‌دانان اهل سئول
رده:خواننده-ترانه‌پردازان اهل نیویورک (ایالت)
رده:خوانندگان اهل سئول
توماس استروس

**توماس اِستروس**  (زاده ۲۶ ژانویه در گالیواره، سوئد) سیاست‌مدار سوئدی و عضو حزب سوسیال دموکرات است. او وزیر کنونی صنعت و تجارت سوئد است.

در پی سفر محرمانه حسن جلیلی، معاون وقت وزارت امور خارجه ایران به سوئد در روزهای ۵ تا ۷ دسامبر ۲۰۰۵ و دیدار او با توماس اوستروس این قضیه از جانب برخی نشریات سوئدی افشا شد و جنجالی آفرید. حزب کمونیست کارگری ایران به این قضیه اعتراض کرد و هیئت نمایندگی از این حزب (افسانه وحدت و محمد امیرِی) در ۱۹ دسامبر ۲۰۰۵ با مسئول بخش خاورمیانه و آفریقای شمالی وزارت خانهٔ مربوطه، سوزان نیلسون، دیدار کردند و اعتراض خود را اعلام کردند.

## منابع

* 

رده:اعضای ریکسداگ (۲۰۰۶–۲۰۰۲)
رده:افراد زنده
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه اوپسالا
رده:زادگان ۱۹۶۵ (میلادی)
رده:افراد سوئدی فنلاندی‌تبار
رده:سیاستمداران حزب کارگران سوسیال دموکرات سوئد
رده:نمایندگان ریکسداگ
رده:وزیران دولت سوئد
رده:وزیران آموزش و پرورش سوئد
اعتصاب ۲۰۰۵ کارگران ترابری شهری نیویورک

[چپ|بندانگشتی|200px|ورودی بسته‌شدهٔ ایستگاه متروی خیابان چهل و پنجم در محلهٔ سانست پارک، [بروکلین]]

**اعتصاب کارگران حمل و نقل شهری نیویورک**، اعتصاب بسیار عظیمی بود که در اواخر ماه دسامبر ۲۰۰۵ توسط ۳۵ هزار نفر از کارگران بخش حمل و نقل شهر نیویورک که در شعبه ۱۰۰ «اتحادیه کارگران حمل و نقل» (تی دبیلو یو) متشکل بودند سازمان داده شد. این اعتصاب پس از به نتیجه نرسیدن مذاکراتی بر سر حقوق بازنشستگی و افزایش حقوق صورت گرفت. اعتصاب در ساعت ۳ صبح ۲۰ دسامبر ۲۰۰۵ (میلادی) آغاز شد و در ساعت ۲:۳۵ بعد از ظهر ۲۲ دسامبر به‌طور رسمی خاتمه یافت. این اعتصاب تمام نیویورک را تحت تأثیر قرار داد و طبق محاسبات روزی ۴۰۰ میلیون دلار به اقتصاد نیویورک ضرر زد.

اعتصاب سال ۲۰۰۵ در یکی از شلوغ‌ترین هفته‌های سال صورت گرفت و شدیداً بر اقتصاد محلی تأثیر گذاشت. (به این دلیل که بسیاری تصمیم گرفتند در خانه بمانند و خریدها را یا در روزهای آینده یا از طریق اینترنت انجام دهند).

هم کارگران و هم کارفرمایان «قانون تیلور» را زیرپا گذاشتند. بر اساس این قانون کارگران حق اعتصاب ندارند و کارفرمایان حق ندارند تغییر در حقوق بازنشستگی را به قراردادی اتحادیه‌ای تحمیل کنند. به همین دلیل کارگران به ازای هر روز اعتصاب، دو روز دستمزد کامل خود را جریمه شدند و اتحادیه روزی ۱ میلیون دلار جریمه شد. در حال حاضر دادگاه‌های نیویورک در حال اقدام برای آغاز محاکمهٔ رهبران اعتصاب هستند.

## پیش‌زمینه اعتصابات در نیویورک
این سومین بار در تاریخ است که اعتصابی اینچنین در نیویورک روی می‌دهد. اولین بار اعتصاب ۱۲ روزه‌ای در سال ۱۹۶۶ بود که باعث ایجاد قانون تیلور گشت. دومین بار اعتصابی ۱۱ روزه در ۱۹۸۰ بود.

## منابع

Wikipedia contributors, "2005 New York City transit strike," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=2005_New_York_City_transit_strike&oldid=205756318

رده:اعتصاب‌های ترابری نیویورک سیتی
رده:درگیری‌ها و اعتصابات کاری ۲۰۰۵ (میلادی)
رده:ترابری ریلی در ۲۰۰۵ (میلادی)
رده:نیویورک (ایالت) در ۲۰۰۵ (میلادی)
هنر، حقیقت و سیاست

**«هنر، حقیقت و سیاست»** نام نطق هارولد پینتر در سال ۲۰۰۵ به مناسبتِ دریافت جایزه نوبل ادبیات بود. او در این نطق به سیاست‌های دولت آمریکا و جنگ عراق سخت حمله کرد. تصویر این سخنرانی با مقدّمهٔ دیوید هر در ۷ دسامبر ۲۰۰۵ در آکادمی سوئد به نمایش درآمد. همین تصویر سپس‌تر با مقدّمهٔ سلمان رشدی منتشر شد.

## واکنش‌ها
جی پارینی از برگزیدگی و نیز محتوای سخنرانی پینتر دفاع کرد.

## منابع

* 

رده:جایزه نوبل ادبیات
رده:جنگ علیه تروریسم
رده:سخنرانی‌های ۲۰۰۵ (میلادی)
رده:هارولد پینتر
رده:مقاله‌های که ابهام‌زدایی آنها به‌اشتباه به‌جای پرانتز با کاما صورت گرفته
رده:فیلم‌های ۲۰۰۶ (میلادی)
بانوی اول ایالات متحده آمریکا

[thumb|left|280px|بانوان اول پیشین (از سمت راست): [روزالین کارتر، باربارا بوش، هیلاری کلینتون، لورا بوش و میشل اوباما]]
**بانوی اول ایالات متحده آمریکا**  عنوانی غیررسمی است که معمولاً به همسر رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا در کاخ سفید گفته می‌شود. بانوی اول کنونی ملانیا ترامپ است. از بانوهای اول پیشین می‌توان به مارتا واشنگتن، مری تاد لینکلن، النور روزولت، جکلین کندی، پت نیکسون، هیلاری کلینتون، میشل اوباما و جیل بایدن اشاره کرد.

از آن جایی که این عنوان سنتاً به همسر رئیس‌جمهور آمریکا می‌رسد بعضی مواقع از آن تنها برای نام بردن از همسر رئیس‌جمهور استفاده می‌کنند اما در طول تاریخ زنان بسیاری این عنوان را داشته‌اند بدون این که همسر رئیس‌جمهور باشند. این معمولاً وقتی اتفاق می‌افتد که رئیس‌جمهور مجرد یا بیوه باشد. در این گونه مواقع معمولاً این پست به یکی از دختران یا خویشاوندان مؤنث رئیس‌جمهور می‌رسد.

## جستارهای وابسته
* بانوی اول
* بانوان و آقایان دوم ایالات متحده آمریکا
* فهرست بانوان اول ایالات متحده آمریکا

## منابع

Wikipedia contributors, "First Lady of the United States," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=First_Lady_of_the_United_States&oldid=206944095

*
رده:ریاست‌جمهوری در آمریکا
حزب ناسیونال دموکرات (لهستان)

**حزب ناسیونال دموکرات** حزبی سیاسی و دست راستی بود که پیش از جنگ جهانی دوم در لهستان فعالیت می‌کرد. رومن دمووسکی از مؤسسان این حزب بود.
بندانگشتی|چپ|رومن دمووسکی.

در طول جنگ جهانی دوم این حزب در ائتلافی بود که دولت تبعیدی لهستان را تشکیل می‌داد. این حزب رابطهٔ نزدیکی با «نارودوه سیلی زبرونجه» (در لهستانی: نیروهای مسلح ملی) سازمان زیرزمینی جنجالی که بخش کوچکی از جنبش مقاومت لهستان بود داشت.

## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی.


رده:احزاب امپراتوری روسیه
رده:احزاب سیاسی منحل‌شده در لهستان
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۸۶ (میلادی) در لهستان
رده:تاریخ لهستان (۱۹۳۹-۱۹۴۵)
رده:حزب‌ها در لهستان
رده:حزب‌های ملی‌گرا در لهستان
رده:لهستان در جنگ جهانی دوم
رده:لهستان
رده:محافظه‌کاری در لهستان
رده:یهودستیزی در لهستان
رده:محافظه‌کاری ملی
رده:یهودستیزی راست‌گرایانه
رومن دمووسکی

**رومن استانیسلاو دمووسکی**  (زاده ۹ اوت ۱۸۶۴ در ورشو – درگذشته ۲ ژانویه ۱۹۳۹ در دروزدوو) سیاست‌مدار، دولت مرد و نظریه‌پرداز لهستانی و از مؤسسان حزب ناسیونال دموکرات بود.

## منابع

Wikipedia contributors, "[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Roman_Dmowski&oldid=310756580 Roman Dmowski]," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed August 29, 2009).

رده:افراد پادکمونیست اهل لهستان
رده:اهالی ورشو
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه ورشو
رده:درگذشتگان ۱۹۳۹ (میلادی)
رده:دریافت‌کنندگان نشان اورنج-ناساو
رده:دیپلمات‌های اهل لهستان
رده:روزنامه‌نگاران اهل لهستان
رده:زادگان ۱۸۶۴ (میلادی)
رده:سیاستمداران اهل لهستان
رده:فعالان مستقل
رده:کاتولیک‌های رومی اهل لهستان
رده:لهستانی‌های تبعیدشده در امپراتوری روسیه
رده:ملی‌گرایان اهل لهستان
رده:نویسندگان اهل ورشو
رده:نویسندگان سیاسی اهل لهستان
شاعر شیرخوار در دخمه سنگی

«**شاعر شیرخوار در دخمهٔ سنگی**»  به انگلیسی: Lion-Eating Poet in the Stone Den) نام شعری معروف به زبان چینی است که شاعر آن ژائو یوانرن بوده و ۹۲ هجا دارد و همگی آن هجاها «شی» ([ʂɻ̩]) هستند، که در زبان چینی ماندارین دارای نواختِ خاص خود هستند.

## منابع

## پیوند به بیرون
* پروندهٔ صوتی کامل و متن چینی شعر

رده:اشتراک لفظ
رده:بازی با واژه‌ها
رده:زبان چینی کلاسیک
رده:زبان چینی
رده:شعرهای چینی
رده:لاتین‌نویسی چینی
رده:نوشتن با شرایط محدود
رده:هم‌آوا در چینی
هفت وادی

**هفت وادی** یکی از آثار بهاءالله، شارع دین بهائی است.
این کتاب در حدود سال ۱۸۶۰ میلادی و پس از بازگشت بهاءالله از کوه‌های سلیمانیه به بغداد در جواب سؤالات طریقتی یک درویش به نام شیخ محیی‌الدین، قاضی خانقین نوشته‌شده‌است.

در ابتدای هفت وادی این چنین آمده‌است:

«... مراتب سیر سالکان را از مسکن خاکی به وطن الهی هفت رتبه معین نموده‌اند، چنانچه بعضی هفت وادی و بعضی هفت شهر ذکر کرده‌اند و گفته‌اند که سالک تا از نفس هجرت ننماید و این اسفار را طی نکند، به بحر قرب و وصال وارد نشود و از خمر بی‌مثال نچشد. اول وادی **طلب** است، مرکب این وادی صبر است و مسافر در این سفر بی‌صبر به جائی نرسد و به مقصود واصل نشود و باید هرگز افسرده نگردد…»

## هفت وادی
# وادی طلب
# وادی عشق
# وادی معرفت
# وادی استغناء
# وادی توحید
# وادی حیرت
# وادی فقر حقیقی و فنای اصلی

## پیوند به بیرون
* متن کتاب
* درباره هفت وادی (به انگلیسی)
* انتشار هفت‌وادی بهاءالله به عنوان آثار اسلامی و تجلیل از نگارش

## منابع

رده:آثار ۱۸۶۰ (میلادی)
رده:آثار بهاءالله
رده:بهائیت
رده:دین در ۱۸۶۰ (میلادی)
رده:کتاب‌های ۱۸۶۰ (میلادی)
ادبیات چینی

**[[ادبیات چینی|ادبیات]] چینی** به آفرینش ادبی در چین اشاره دارد. ادبیات چینی عمدتاً به زبان‌های چینی و چینی ماندارین است، اما شامل آثار ادبی به سایر زبان‌های اقلیت نیز می‌شود. ادبیات چینی نیز تأثیر زیادی در توسعه ادبی کشورهای همسایه دارد. ژاپن، کره و ویتنام تعداد زیادی اشعار چینی را در تاریخ خلق کرده‌اند.

ادبیات چینی هزاران سال دوام آورده. نمونه‌های اولیه را می‌توان در سوابق اسناد دولتی ردیابی کرد. ادبیات چینی همیشه با سیاست مرتبط بوده است. ادبیات چینی به‌طور گسترده حاوی نظرات و عقاید سیاسی است، درست مانند جمله معروف کائو پی در دوران سه پادشاهی: «مقالات دلیل بزرگ اداره یک کشور و یک رویداد جاودانه هستند.» مردم چین عموماً بر این باورند که ادبیات دارای نیروی قدرتمندی است که در توسعه کشور تأثیرگذار است. در تاریخ چین افرادی که با نوشته‌های اخلاقی خود به مقام رسمی رسیدند کم نیست؛ کسانی که به سیاست مشغول بودند تعداد زیادی آثار ادبی نیز نوشتند. ادبیات چینی متأثر از مفهوم وحدت طبیعت و انسان است و سنت «نوشتن برای انتقال تائو» دارد. بسیاری از آثار ادبیات چینی زندگی واقعی را مضمون خود می‌دانند.

از نظر ژانر، ادبیات چینی همیشه تحت سلطه (شعر) بوده است. فرم‌ها شامل شعر، کلام، شعر، نثر موازی و غیره است. شعر چینی در سلسله تانگ به اوج خود رسید و شاعران بزرگی چون لی بای و دو فو ظهور کردند. محتوای شعر چینی بیشتر اشعار غنایی با مضامینی مانند توصیف مناظر طبیعی و ستایش دوستی است، مانند «گل‌های رودخانه بهار و شب مهتاب» اثر ژانگ روکسو در سلسله تانگ. همچنین اشعار روایی معروفی مانند «طاووس به سمت جنوب شرقی پرواز می‌کند» و «مولان سی» وجود دارد. نثر چینی در دوره پیش از کین عمدتاً تاریخ، مذهب، اندیشه و غیره را توصیف می‌کرد (نثر ژوزی). ادبیات منثور در سلسله تانگ شکوفا شد و هشت نویسنده بزرگ سلسله تانگ و سونگ ظهور کردند. رمان‌های اولیه چین را می‌توان به «رمان‌های جادویی» سلسله‌های جنوبی و شمالی و «افسانه‌های» سلسله تانگ ردیابی کرد، اما آنها تا زمان سلسله‌های مینگ و چینگ به جریان اصلی تبدیل نشدند.

در گفتمان **چینی**، واژه «**ادبیات**» برای اولین بار در «فصل پیشرفته کنفوسیوس» مشاهده شد. در این بخش، کنفوسیوس دانش آموزان را با توجه به استعدادشان به چهار دسته تقسیم کرد: فضیلت، گفتار، سیاست و ادبیات، نسل‌های بعدی آن را «چهار موضوع و ده فلسفه کنفوسیوس» نامیدند. با توجه به حاشیه‌نویسی زینگ بینگ از سلسله سونگ شمالی، این «مقالات دانشی» است، به این معنی که او با بسیاری از اسناد و دانش باستانی و مدرن آشنا است. بر اساس این بیانیه، در معنای وسیع، ادبیات را می‌توان به دانش یا فرهنگ توسعه یافته بر اساس آن تعبیر کرد. اگر از معنای محدود کنونی استفاده کنیم، ادبیات را می‌توان به عنوان چهار پژوهشی که امپراتور ون از سلسله سانگ جنوبی در قرن پنجم تأسیس کرد: کنفوسیوس، متافیزیک، تاریخ و ادبیات. پس از آن، «زندگینامه ادبی» در تاریخ رسمی که اقدامات ادبای برجسته را ثبت می‌کند، این معنا را دارد. با این حال، این نوع ادبیات فقط نشان دهنده ادبیات طبقه بالاست و شامل ادبیات عامه پسند مانند رمان، اپرا یا ادبیات جریان اصلی مدرن نمی‌شود.

## جستارهای وابسته
* شاعر شیرخوار در غار سنگی

## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی، ۵ آوریل ۲۰۰۷.


رده:ادبیات بر پایه کشور
رده:تاریخ ادبیات
رده:چین در ادبیات داستانی
رده:چین
رده:رمان‌های کلاسیک چینی
رده:فرهنگ در چین
رده:فلسفه چینی کلاسیک
رده:فلسفه چینی
اشکفت تنب مش

** اشکفت تنب مش ** غار کوچکی (اشکفتی) است در بون «کوه زیر» در جنوب دهستان کوخرد در بخش کوخرد شهرستان بستک و در غرب استان هرمزگان در جنوب ایران.

## نامگذاری
وجه تسمیه این اشکفت (غار) به نام «اشکفت تنب مش» به خاطر این است که اشکفت در پائین تپه (تنب) بلندی که به نام «** تنب مش **» معروف است قرار دارد.

اشکفت تنب مش «غاری» است به وسعت ۴متر در ۳ متر که در انتهای آن سوراخی درسقف اشکفت است که به مانند دود کش می‌ماند وقتی آتش می‌زنند دود از آن سوراخ به بالا می‌رود.
در بالای اشکفت دوخُمرَه از زمان‌های قدیم درون زمین کار گذارده شده که آب باران در آن جمع می‌شود. 
## راه‌های اشکفت تنب مش
راه اصلی این اشکفت از پشتخه او شیرینو و نرگ او شیرینو شروع می‌شود و از سنگر راه صِنخُوه بالا می‌رود، 
این راه در زمان خیلی قدیم به‌وسیله قافله‌های تجارتی که از بنادر چارک و مغویه کالا می‌آوردند سنگ چین شده‌است وقافله‌های شتر از این راه به کوخرد می‌آمدند که بعداً از کوخرد به مناطق لارستان و شیراز می‌بردند، این راه سر بالاهی زیادی دارد، قسمت‌های سنگ چین زیادی از راه باپیچ وخم منظم مانند زنجیری از بالا به پائین دیده می‌شود ومنظره وجلوه زیبائی دارد.

همچنین راه دیگری نیز به این غار وجود دارد که ازراه صنخوه هموارتر است ولی اندکی دوتر از راه صنخوه، این راه از مرخاو شروع می‌شود و از سربالائی «چُک گروهی مد عبدالرحیمی» بالا می‌رود و در کمر گروهی به برکه عبدالقادر خردجو می‌رسد، مسافران بعد از اندکی استراحت ونوشیدن لبی ازآب خنک و گوارای برکه به مسیر خود ادامه می‌دهند، راه از جلو اشکفت ماوی رو به طرف مغرب می‌رود و بعد از عبور از تپه‌ای نسبتاً بلند به مسافت ۱۰۰۰ متر به تنب مش می‌رسد، این راه هموار بوده ولی در اثر باران وعوارض طبیعی در چند سال اخیر در اثر ریخته شدن سنگ از بالای کوه وسَرگرد نرگ مرخاو قسمتی از راه خراب شده‌است ولی به راحتی می‌توان ازآن عبور نمود.



پرونده:|بیرون اشکفت تنب مش

پرونده:|برکه تنب مش



## ارتفاع غار
غار اشکفت تنب مش تقریباً در ارتفاع ۲۰۰۰ متری کوه جنوب 
کوخرد که به گویش محلی به «کوه زیر» معروف است واقع شده‌است، تنب مش در بالای غار قرار دارد، و تقریباً بلندترین تنبی است که در آن منطقه وجود دارد، وقتی که به گشت ویا به شکار می‌روند یکی از جوانان به بالا تنب می‌رود از آنجا به اطراف کوه و دره‌ها دوربین می‌اندازد و وقتی که مطمئن شدند که کسی یا دزدی در آن منطقه وجود ندارد با خیال راحت در غار می‌خوابند.
جلو غار باز است و در شب چراغهای دهستان کوخرد دقیقاً درپائین کوه به وضوع دیده می‌شود. جاهی است بسیار زیبا مخصوصاً در فصل زمستان وسرماء، جوانان درآنجا به گشت وتفریح می‌روند وشب در آن غار می‌خوابند. 
این غار یکی از تفریحگاهای مردم بخش کوخرد وتوابع است.

## پانویس

## فهرست منابع و مآخذ
* محمدیان، کوخردی، محمد ، * «شهرستان بستک و بخش کوخرد» *، ج۱. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۵ میلادی.
* نگاره‌ها از: محمد محمدیان.
*الکوخردی، محمد، بن یوسف، *(کُوخِرد حَاضِرَة اِسلامِیةَ عَلی ضِفافِ نَهر مِهران Kookherd, an Islamic District on the bank of Mehran River)* الطبعة الثالثة، دبی: سنة ۱۹۹۷ للمیلاد.

رده:پدیده‌های جغرافیایی شهرستان بستک
رده:عوارض جغرافیایی شهرستان بستک
گدسبی (رمان)

**گدسبی** (Gadsby) داستانی است نوشته ارنست وینسنت رایت (Ernest Vincent Wright). گدسبی چهارمین کتاب رایت است. این داستان ساخته شده از ۵۰٬۱۰۰ واژه است که در هیچ‌کدام از آنها از حرف E استفاده نشده‌است.
اینگونه بازی با واژه‌ها را اصطلاحاً نوشته‌های واج‌اُفتان (Lipogram) می‌گویند.

## پیوند به بیرون
* داستان گادسبی را به‌صورت رایگان می‌توانید از اینجا دریافت کنید. (داستان از رقم شماره ۱ در بالا یا پایین صفحه آغاز می‌شود)

رده:بازی با واژه‌ها
رده:رمان‌های ۱۹۳۹ (میلادی)
رده:رمان‌های آمریکایی ۱۹۳۹ (میلادی)
رده:ستردگی‌ها
ستردگی

بندانگشتی|تصویری از ستردگی یا حذف
اگر در شعری یا نثری نویسنده در سراسر آن از بکار بردن حرفی از حروف الفبا خودداری کرده باشد به این کار **سِتُردگی** یا **حذف** می‌گویند. فن ستردگی گونه‌ای بازی با واژه است.

در فارسی بیشتر حذف الف برای این منظور استفاده می‌شود. برای نمونه رشیدالدین وطواط در ستایش اتسز خوارزمشاه شعری سترده به این صورت سروده:

در انگلیسی بیشتر شعرهای سترده را با حذف حرف e درست می‌کنند.

از نمونه متون سترده در انگلیسی می‌شود به داستان گدسبی اشاره کرد.

## منابع

کزازی، میرجلال‌الدین، *زیباشناسی سخن پارسی، (۳) بدیع،* چاپ دوم، کتاب ماد، تهران ۱۳۷۳.

رده:بازی با واژه‌ها
رده:ستردگی‌ها
رده:شعر
بازی با واژگان

آنچه را** بازی با واژگان** می‌نامیم پاره‌ای کاربردهای ویژه در بدیع است که ارزش هنری چندانی ندارند. این کاربردها تنها بازی‌هایی دشوار و پیچیده با واژه‌ها هستند که برای دو گروه می‌توانند سودمند باشند:
* ۱- شاعران تازه‌کار که به کمک این بازی‌ها می‌توانند طبع خویش را در سخنوری ورزیده و تیز و توانا کنند و بر شگردها و ترفندهای سخن چیره شوند.
* ۲-استادان شعر و ادب که از راه بازی با واژگان می‌توانند چیرگی و توانایی خودشان را بر سخن آشکار نمایند.

## انواع بازی با واژه
* واروخوانه
* ستردگی (حذف)
* رَقطا
* خَیفا
* گسسته (مُقَطع)
* پیوسته (موَصّل)
* بازبسته (موقوف)
* لب‌گسل (تفصیل)
* لب‌پیوند (توصیل)
* هجا
* چارسویه (مربع)
* خُردگی (تصغیر)
* آمیختگی
* گشتگی (تصحیف)

## منابع

کزازی، میرجلال‌الدین، *زیباشناسی سخن پارسی، (۳) بدیع،* چاپ دوم، کتاب ماد، تهران ۱۳۷۳.

رده:بازی با واژگان
رده:بازی با واژه‌ها
رده:بازی‌های واژه‌ای
رده:شعر
رده:علوم بلاغی
رده:گونه‌های کمدی
رده:معناشناسی
تحقیق ماللهند

بندانگشتی|نگارهٔ روی جلد ترجمهٔ انگلیسی این کتاب مربوط به ۱۹۱۰ میلادی

***تحقیق ماللهند*** (نام کامل کتاب به عربی: ***تحقیق ما للهند من مقولة مقبولة فی العقل أو مرذولة***) کتابی است نوشتهٔ ابوریحان بیرونی، دربارهٔ گذشته و فرهنگ هند. اهمیت کتاب *ماللهند* در معتبر و مستند بودن اطلاعات آن است، و امروز که هزار سال از نگارش آن می‌گذرد هنوز به عنوان مرجعی معتبر شناخته می‌شود. بیرونی این کتاب را پس از سفری که همراه لشکر سلطان محمود به هند کرد نوشت.

ادوارد زاخائو آن را نخست به آلمانی و سپس با عنوان *Albiruni's India* به انگلیسی ترجمه کرد. این کتاب را محمد عربی به فارسی ترجمه کرده‌است. منوچهر صدوقی‌سها این کتاب را به فارسی ترجمه کرده است. اکبر داناسرشت بخش فلسفه این کتاب را ترجمه کرده است.

## روند نگارش
بیرونی مدت زیادی از عمر خویش را، البته به صورت متناوب در هند به سر برد. او در این مدت طولانی به مطالعه و بررسی در تاریخ، عقاید، رسوم و فلسفه مردم هند پرداخت.

گفته می‌شود که علمای هند در آغاز آشنایی با ابوریحان، به دیده شک در او می‌نگریستند و از مجالست و مصاحبت با او طفره می‌رفتند و حتی او را از نظر علمی در حد مباحثه نمی‌دانستند، اما چندی نگذشت که بیرونی توانست اعتماد دانشمندان هندی را جلب کرده و با دعوت از آنان و ترتیب دادن جلسات متعدد توانست شمه‌ای از تمدن اسلامی ایران را به ایشان نشان داده و در مقابل مطالعات عمیقی در رسوم و پیشینه آنان داشته باشد.

## منابع

* آشنایی با تاریخ زبان‌شناسی، کورش صفوی، تهران: پژواک کیوان

رده:کتاب‌های ابوریحان بیرونی
رده:ابوریحان بیرونی
رده:کتاب‌های عربی سده دهم (میلادی)
رده:کتاب‌های درباره هند
رده:آثار جغرافیایی اسلام قرون وسطی
تجارب‌الامم

**تجارب الامم و تعاقب الهمم** کتابی است تاریخی، نوشتهٔ احمد بن محمد مسکویه که رویدادهای سال‌های بین ۲۹۵-۳۶۹ق را دربر دارد.

از آن روی که مسکویه خود خزانه‌دار و وزیر  خاندان بویه در باختر ایران بوده‌است، کتاب او ارزش ویژه‌ای دارد. جلد نخست این اثر شِش جلدی، توجه به تاریخ همگانی دارد و به ویژه از نوشته‌های گذشتگان مانند طبری استفاده کرده‌است. به کارگیری او از اسناد و مدارک دولتی، به ویژه در جلدهای آخرین، بر ارزش نوشته مسکویه بسیار افزوده است.

## جستارهای وابسته
* گای لو استرنج
* اخلاق ناصری

## منابع

رده:کتاب‌های تاریخی
رده:کتاب‌های تاریخی سده ۴ (قمری)
الهی قمشه‌ای

**اِلهی قُمشه‌ای** نام خانوادگی افراد زیر است:
* مهدی الهی قمشه‌ای حکیم و عارف معاصر و مترجم قرآن و فرزندانش:
** حسین محی‌الدین الهی قمشه‌ای استاد دانشگاه، نویسنده و سخنران
** مرتضی الهی قمشه‌ای
** مهدیه الهی قمشه‌ای استاد زبان و ادبیات فارسی
** نظام‌الدین الهی قمشه‌ای رئیس کتابخانه دانشگاه تهران
حسینقلی‌خان جهانسوز

**حسینقلی‌خان جهانسوز** (۱۱۶۴ (قمری) – ۱۱۹۱ (قمری)) پسر دوم محمدحسن‌خان رئیس ایل قاجار، برادر تنی آقامحمدخان و پدر فتحعلی‌شاه بود.

پس از کشته شدن محمدحسن‌خان قاجار، حسینقلی‌خان و برادرش آقامحمدخان با دستور کریم‌خان زند به‌عنوان گروگان به شیراز برده شدند. کریم‌خان در سال ۱۱۸۲ (قمری) حکومت دامغان را به حسینقلی‌خان سپرد.

## شورش
حسینقلی‌خان در سال ۱۱۸۴ (قمری) زمانی که حاکم دامغان بود، دست به شورش زد. در این که وی برای انتقام خون پدرش از حسن‌خان دولّو (بیگلربیگی استرآباد) شورش نمود یا برای نافرمانی از کریم‌خان مورد اختلاف است.
نخستین حمله حسینقلی‌خان به حصار نمکه دامغان بود که در آن بسیاری را کشت و از همین رو به جهانسوز ملقب شد. سپس به جهت تعقیب حسن‌خان دولّو به مازندران لشکر کشید. کریم‌خان سپاهی را به فرماندهی زکی‌خان به آن خطه فرستاد؛ اما این سردار کاری از پیش نبرد چرا که حسینقلی‌خان پس از تحمل چندین شکست به میان ترکمانان گریخت. سرانجام با وساطت آقامحمدخان (که در شیراز به سر می‌برد) بین حسینقلی‌خان و کریم‌خان صلح برقرار شد.

## مرگ
حسینقلی‌خان در سال ۱۱۹۱ (قمری) به دست یکی از غلامانش کشته شد و در گرگان مدفون شد. هنگامی که همسرش قصد زیارت عتبات را داشت، استخوان‌های او و محمدحسن‌خان (پدرشوهرش) را با خود به نجف برده و آنجا دفن کرد.
اندکی پس از کشته شدن حسینقلی‌خان، پسرش به‌دنیا آمد که نام او را حسینقلی گذاشتند.

## منابع
* حکیم‌الهی: کتاب *از کورش تا پهلوی*.

رده:اهالی گرگان
رده:حاکمان زند دامغان
رده:درگذشتگان ۱۷۷۷ (میلادی)
رده:زادگان ۱۷۵۰ (میلادی)
رده:قاجاریان
رده:زادگان سده ۱۸ (میلادی)
رده:ایل قاجار
غار سراب

غار سراب، در روستای امیدآباد از توابع شهرستان فارسان در استان چهارمحال و بختیاری قرار دارد. این غار سرچشمه‌ رودخانه سراب است.

## دسترسی

از جاده آسفالت تا خود غار حدود ۳۰دقیقه راه است که ۲۰ دقیقه آن جاده خاکی و بقیه راه در حال حاضر جز پیاده‌روی امکان رفتن با هیچ وسیله دیگری وجود ندارد. 
برای وارد شدن به غار باید از باریکراهی به موازات دره‌ای که آبی در بستر آن جاری است به طرف سرچشمه بالا آمد. 

پس از رسیدن به سرچشمه، باریکه راهی در طرف چپ چشمه دیده می‌شود که ما را به دهانه اصلی غار هدایت می‌کند، دهانه غار در میان صخره‌های زمخت و بوته‌های گون وحشی قرار دارد. ورودی این غار زیبا و شگفت انگیز نسبتاً کوچک است، پس از یکی دو قدم که خمیده می‌رویم، غار به یک دالان تالارمانندی منتهی می‌شود که ارتفاع تا ۱۵ متر می‌رسد. کف غار به دلیل کنده کاری و حفاری‌های متعدد حالت طبیعی خود را از دست داده است، این دالان زیباترین قسمت غار است که به قندیلهای زیبایی آراسته شده است. 

پس از دالان، غار به دو راهرو اصلی تقسیم می‌گردد که هر کدام از این راهروها خود به شاخه‌ها و حفره‌های دیگری منتهی می‌گردند. فعلاً بیش از ۶۰۰ متر از این دو دهانه قابل دسترسی نیست.این غار محل مناسبی برای غار نوردی حرفه ای میباشد. از یکی ازدهانه‌های غار، آب سردِ خروشانی بیرون می‌آید که در بستر غار به صورت چشمه آب سردی جاری است. 

## پانویس

## منابع
* فارسانی، محسن. *سرزمین شیرهای سنگی*، ص ۴۸.
* میراحمدی باباحیدری، سیدمحسن.

رده:غارهای استان چهارمحال و بختیاری
رده:جاذبه‌های گردشگری استان چهارمحال و بختیاری
سد قشلاق

**سد قشلاق** یا **سد وحدت،** سدی خاکی با هسته رسی بر روی رودخانه قشلاق است که در ۱۲ کیلومتری شمال سنندج، مرکز استان کردستان و در مسیر جاده سقز قرار دارد و آب آشامیدنی و کشاورزی منطقه را تأمین می‌کند. این سد روی کوه‌های منطقه ساتله و تیرگران احداث شده است. دریاچه پشت این سد ۱۱ کیلومتر درازا دارد و وسعتی معادل ۹۳۴ هکتار را در بر می‌گیرد و با توجه به سطح دریا و حجم آب، زمینه مناسبی برای انواع ورزش‌های آبی به وجود آورده است. سد قشلاق در فاصله سال‌های ۱۳۵۳–۱۳۵۸ خورشیدی ساخته شده.

این دریاچه هم چنین محل زیست ماهیان مختلف از خانواده کپور ماهیان است که از آن جمله می‌توان به ماهی عروس، شاه کولی، سیاه ماهی، آلبورنوس کاپیتو، ماهی سیاه و سس ماهی اشاره کرد. به همین دلیل شرایط ماهی‌گیری تفریحی نیز فراهم شده است. دریاچه پشت سد با فضای سبز و جنگل کاری اطراف از دیدنی‌های شهر محسوب می‌شود. هم چنین امکانات تفریحی و اسکله قایق‌رانی دریاچه هر ساله تعداد زیادی علاقه‌مندان به ورزش‌های آبی را به سوی این مکان جذب می‌کند. در این سد تعاونی ۶۹۵ صیادان از سال ۷۶ مشغول به فعالیت هستند و روزانه صید ماهی‌های این سد را بر عهده دارند. تعاونی صیادان سنندج متشکل از ۳۸ مرد است که در ۴ شیفت به صورت روزانه مشغول به صید ماهی هستند.

## نگارخانه
.
پرونده:Gheshlagh Dam 20190404 02.jpg|بدنه سد قشلاق و اسکله قایق‌ها
پرونده:Gheshlagh Dam 20190404 09.jpg|سرریز کردن سد قشلاق در سال ۱۳۹۸
پرونده:Gheshlagh Dam 20190404 24.jpg|نمایی از رود قشلاق به سمت دریاچه سد وحدت
پرونده:Gheshlagh Dam 20190404 21.jpg|آبگرفتگی مناطق اطراف دریاچه با سرریز شدن سد قشلاق، سال ۱۳۹۸
پرونده:Gheshlagh Dam 20190404 07.jpg|رهاسازی آب از مجرای خروجی آب سد وحدت
پرونده:Gheshlagh Dam 20190404 01.jpg|سد در حال سرریز کردن


## جستارهای وابسته
* پل قشلاق
* سنندج

## منابع

* وبگاه شهرداری سنندج؛ جاذبه‌های گردشگری سنندج
* وبگاه تخصصی مهندسی آب و خاک

رده:سدهای استان کردستان
آنتونوف-۱۴۰

**آنتونوف ای‌ان-۱۴۰** هواپیمایی ملخدار است که محصول شرکت هواپیماسازی آنتونوف در خارکوف اوکراین است. این هواپیما به‌عنوان جایگزینی برای آنتونوف-۲۴ و آنتونوف-۲۶ در نظر گرفته شد. عمده ویژگی‌های بارز این هواپیما نسبت به مدل‌های پیشین عبارتند از:سقف پروازی بلندتر، نیاز به باند فرود کوتاه به مسافت۱۷۰۰ متر، سازگار با شرایط آب و هوایی از -۵۵ تا +۴۵ درجه سانتیگراد، افزایش امکانات و آسایش کابین برای مسافران.

این هواپیما در ایران تحت نام ایران-۱۴۰ توسط شرکت صنایع هواپیماسازی ایران (هسا) تولید شد. امروزه از این هواپیما برای مقاصد نظامی و غیرنظامی در ایران و سایر کشورها استفاده می‌شود.

## طراحی
کار طراحی و توسعه این هواپیما از سال ۱۹۹۳ شروع شد. طراحی این هواپیما کار مشترک مهندسانی از کشورهای روسیه، اکراین، کانادا و آمریکا بوده‌است. شرکت روسی آویاکور و اکراینی کارخانجات هواپیمایی ملی خارکف به‌طور مشترک اقدام به طراحی و ساخت این هواپیما نمودند. 

## مشخصات کلی

## ایران-۱۴۰

در سال ۱۹۹۶ شرکت هواپیماسازی آنتونوف قراردادی را با شرکت هواپیماسازی هسا ایران امضا کرد که به موجب آن اجازه‌نامه تولید این هواپیما در ایران و در استان اصفهان تحت نام ایران-۱۴۰ فراز صادر شد. بعضی قطعات الکترونیکی مدل ساخت ایران، گونهٔ ارتقاءیافته‌تری نسبت به مدل اکراینی می‌باشد. یکی از اهداف ایران از تولید این هواپیما، ایفای نقش گشتزنی دریایی بوده که تا پیش از این بعهده هواپیماهای پی-۳ اوریون بوده‌است. 

## سوانح
بندانگشتی|آنتونوف ای‌ان-۱۴۰
۱. ۲۳ دسامبر ۲۰۰۲، سرنگونی هواپیمای آنتونوف-۱۴۰ در نزدیکی اردستان باعث مرگ شماری از کارشناسان هوافضای اوکراینی و روسی که برای گشایش خط تولید نمونه مشابه به ایران می‌آمدند شد.

۲. ۲۴ دسامبر ۲۰۰۵، یک هواپیمای آنتونوف-۱۴۰ خطوط هواپیمایی جمهوری آذربایجان با ۲۳ مسافر در سواحل دریای خزر سرنگون شد و تمامی مسافران آن کشته شدند.

۳. ۱۵ فوریه ۲۰۰۹، هواپیمای مسافربری ایران ۱۴۰ در حوالی فرودگاه شاهین شهر اصفهان سقوط کرد و تمامی پنج سرنشین هواپیما جان باختند. سانحه سقوط هواپیمای مسافربری ایران ۱۴۰ هنگامی رخ داد که خلبانان یکی از شرکت‌های هواپیمایی شامل یک استاد خلبان و ۴ خلبان در حال آموزش، در حال گذراندن آموزش‌های تایپ (نوع) این هواپیمای دوموتوره جهت ورود به ناوگان این شرکت بوده‌اند.

۴. ۱۰ آگوست ۲۰۱۴، یک هواپیمای آنتونوف-۱۴۰ که از فرودگاه مهرآباد تهران به سمت طبس در حال پرواز بود که در شمال فرودگاه مهرآباد و در ناحیه شهرک آزادی، سقوط کرد و ۳۹ نفر از مسافران کشته شدند و ۹نفر دیگر مجروح شدند.

## ترتیب شناسایی
* آنتونوف-۷۲ - آنتونوف-۷۴ - آنتونوف-۱۲۴ - آنتونوف-۱۴۰ - آنتونوف-۱۴۸ - آنتونوف-۱۷۴ - آنتونوف-۱۸۰

## جستارهای وابسته
* هسا ایران-۱۴۰
* فهرست تجهیزات نظامی ساخت ایران
* نیروهای مسلح ایران
* صنایع دفاعی ایران

## پانویس

## منابع
* 
* The Antonov An-140 *وبگاه خطوط هوایی*
* Ан-۱۴۰

## پیوند به بیرون

* *Global Security* Iran-140 (Antonov ۱۴۰
* Antonov.com An-140

رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۹۷ (میلادی)
رده:هواپیماهای غیرنظامی
رده:هواپیماهای مسافربری اوکراینی دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:هواپیماهای ملخ‌پیشین دوموتوره
رده:هواگردهای آنتونوف
رده:هواگردهای بال بالا
رده:هواگردهای توربوپراپ
رده:هواپیماهای نظامی ایران
ماکسیم سیرو

**ماکسیم سیرو** 
(زاده ۲۵ اکتبر ۱۹۰۷ – متوفی ۲۶ ژانویه ۱۹۷۵) کارشناس معماری از فرانسه و از اولین استادان دانشکده هنرهای زیبا در دانشگاه تهران بود.

وی نخست در هیئت اعزامی موزه لوور فرانسه برای عملیات شناسایی آثار تاریخی به ایران آمد. او در طول این مدت از همکاران نزدیک آندره گدار، ریاست اداره عتیقات ایران، به‌شمار می‌آمد. حاصل این همکاری کتاب «آثار ایران» بود.

وی با پیشنهاد آندره گدار **André Godard** به وزیر معارف وقت، جهت تهیه نقشه‌های جامع، نقشه‌های اجرایی، طرحهای فنی و همچنین نظارت بر امور ساختمانی دانشگاه تهران و موزه ایران باستان استخدام گردید.

## آثار
گسترهٔ آثار سیرو چه از لحاظ تنوع سبک و چه از لحاظ حجم چشمگیر است. آثار مهم او عبارتند از: ساختمان کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار (مدرسه عالی و دانشگاه شهید مطهری)،‌مجتمع دانشکده پزشکی، علوم و چندین دانشکده دانشگاه تهران، کتابخانه ملی ایران، بخش‌های الحاقی به موزه ایران باستان، چند بنای یادبود و بیمارستان و مدرسه و کارخانه و هتل، ویلا برای چندین وزیر و مقام بالای دولتی و همچنین مدارس و بناهای آموزشی در شهرستانها مانند مدرسه ایرانشهر یزد که با همکاری آندره گدار طراحی و ساخته شد.
* دبیرستان پهلوی بروجرد

## منابع

* 
* بانی مسعود، امیر. معماری معاصر ایران. چاپ پنجم. تهران: هنر معماری قرن، ۱۳۹۱.

رده:ایران‌شناسان اهل فرانسه
رده:باستان‌شناسان اهل فرانسه
رده:باستان‌شناسان سده ۲۰ (میلادی)
رده:دانش‌آموختگان اکول ده بوزار
رده:دانش‌آموختگان دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران
رده:درگذشتگان ۱۹۷۵ (میلادی)
رده:دور از وطن‌های اهل فرانسه در ایران
رده:زادگان ۱۹۰۷ (میلادی)
رده:معماران سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
رده:معماری ایرانی
رده:نمایشگاه‌گردان‌های اهل فرانسه
حجرالاسود

**حَجَرالاَسود،** به معنی **سنگ سیاه** در عربی، سنگی است سیاه‌رنگ که بر دیوار پایه کعبه از اماکن مقدس اسلامی در شهر مکه نصب شده‌ است. حَجَرالاَسود سنگ شکسته‌ای است به قطر حدود ۵۰ سانتیمتر که امروزه تکه‌های آن با یک بَست نقره‌ای به هم نگه داشته شده‌ است. همچنین طواف به دور کعبه از این سنگ آغاز می‌گردد.

## تاریخچه
در دوران پیش از اسلام، در جای جای جزیرة العرب پرستشگاه‌هایی ساده قرار داشت که قبایل عرب بت‌های خود را در آن می‌گذاشتند و در آن جا برای عبادت جمع می‌شدند. در هر یک از این پرستشگاه‌ها سنگی «مقدس» جاسازی شده بود که رابط بین زمین و آسمان بود. معروف‌ترین این پرستشگاه‌ها کعبه، در شهر مکه، بود و «حجر الأسود» یا سنگ سیاه، سنگ مقدّس آن بود. به جز آن، پرستشگاهی در شهر «غَیمان» در یمن قرار داشت و «حجر الأحمر» یا سنگ سرخ، سنگ مقدّس آن بود؛ و نیز کعبهٔ شهر العَبلات در جنوب مکه، که «حجر الأبیض» یا سنگ سفید سنگ مقدّس آن بود. پس از اسلام باقی این پرستشگاه‌ها تخریب شدند و تنها کعبه باقی ماند و پرستشگاه همهٔ مسلمانان شد.

### غائله حجرالاسود در میان قریشیان

### خروج از مکه و بازگرداندن مجدد
در سال ۳۱۷ هجری قرمطیان به مکه هجوم بردند و حجر الاسود را نیز به سرزمین خود، احساء بحرین بردند و آن سنگ مدت بیست و دو سال در یک خانه نصب بود تا اینکه در سال ۳۳۹ در زمان حکومت المطیع لله عباسی با وساطت ابوعلی علوی، حجرالاسود را که اکنون شکسته بود به مکه منتقل کرده و آنگاه در جایگاه کنونی آن در کعبه نصب نمودند.

## دیدگاه‌های مختلف
### دیدگاه شیعیان
در باور مسلمانان شیعه بر اساس روایتی از محمد باقر این سنگ از بهشت آمده‌است و ابراهیم نبی و پسرش اسماعیل آن را یافتند و در ساختن کعبه از آن استفاده کردند.

در منابع اسلامی به محمد منسوب است که: «رکن را لمس کنید زیرا آن دست راست خدا در میان خلق است و خدا با آن با مردم مصافحه می‌کند مانند مصافحه با بنده نیازمند؛ و هر که بر سر پیمان، این سنگ را لمس کند، برای او شهادت خواهد داد .»

### دیدگاه‌های علمی دربارهٔ منشأ حجرالاسود
جنس این سنگ منشأ بحث‌های فراوانی گردیده‌است. بنا به عقیده بعضی، این سنگ از بقایای آتش فشانی قدیم عربستان یا یک شهاب سنگ آسمانی است. تا کنون جنس این سنگ از بازالت، آگاتا، شیشه طبیعی یا قطعه‌ای از یک شهاب آسمانی معرفی گردیده‌است. از مهم‌ترین ویژگی‌های این سنگ شناور ماندن آن بر روی آب است که احتمال شهاب سنگ بودن آن را افزایش می‌دهد.
در سال ۱۹۸۰ الیزابت تامسون از دانشگاه کپنهاگ نظریه‌ای را مبنی بر اینکه سنگ از محلی به نام وبر در عمان به مکه حمل شده‌است، مطرح نمود. این منطقه محل برخورد یک شهاب سنگ به زمین در حدود ۶۰۰۰ سال پیش تشخیص داده شده‌است. اخیراً این نظریه به وسیله پژوهشگران موزه تاریخ طبیعی بریتانیا مورد شک قرار گرفته‌است.

## در ادبیات فارسی
خاقانی در سفرنامه مشهور خود (تحفه العراقین) در وصف سنگ حجرالاسود این چنین سروده‌است:

## نگارخانه

File:The_Blackstone.jpg


## منابع

* المعارف و المعاریف، ج ۲، ص ۶۹۳؛ وسائل الشیعه، ج ۹، ص ۴۰۲؛
* تاریخ تحلیلی اسلام، شهیدی، ص ۴۰.
* ویکی‌پدیای انگلیسی.
* برگرفته از دانشنامه رشد.
* ویکی‌پدیای عربی.

رده:اصطلاحات حج
رده:حج
رده:سفرهای زیارتی اسلامی
رده:سنگ
رده:سنگ‌ها
رده:شهاب‌سنگ‌ها در فرهنگ
رده:کعبه
رده:مکه
رده:سنگ‌های مقدس
عفریت

**عِفریت** از موجودات فراطبیعی در فرهنگ عربی است. عفریت نوعی جن است که دارای قدرت زیادی است عفریت ها موجوداتی سرکش و شرور هستند. 

## معنای لغوی
«عفریت» به معنی گردنکش و خبیث آمده‌است. در برخی منابع به قدرت و حیله‌گری آنها اشاره شده عفریت از لحاظ لغوی برگرفته از عفرة است، و به معنای کسی است که پشت دیگران را به خاک می‌مالد؛ و این نشانه قدرت اوست. از معانی دیگر عفریت زبردست و هوشمند و زیرک است. پس خباثت و شرارت برگرفته از معنای لغوی آن نیست. عفریت به شکل «عفاریت» جمع بسته می‌شود.

## عفریت در قرآن
عفریت در قرآن در داستان سلیمان پیامبر واقع در آیه ۳۹ سوره نمل آمده‌است:

جمله «إِنِّی عَلَیْهِ لَقَوِیٌّ أَمِینٌ» که از جهات مختلفی توأم با تأکید است (انّ- جمله اسمیه- لام) نشان می‌دهد که بیم خیانت در این عفریت می‌رفته، لذا در مقام دفاع از خود برآمده و قول امانت و وفاداری داده‌است.

از ظاهر این آیه بر‌می‌آید که عفاریت(جمع عفریت) به جنیان عالم و توانمند گفته می شود.

## عفریت در ادبیات فارسی
نشستم از برش چون عرش بلقیس / بجست او چون یکی عفریت هایل. منوچهری.

عفریت دوستار تو و دستیار تست / جبریل دستیار من و دوستار من. ناصرخسرو.

گرچه عفریت آورد عرش سبائی نزد جم / دیدنش جمشید والا بر نتابد بیش از این. خاقانی.

گفت عفریتی که تختش را به فن / حاضر آرم تا تو زین بیرون شدن. مولوی.

در پذیرم جمله زشتیت را / چون ملک پاکی دهم عفریت را. مولوی.

تو گفتی که عفریت و بلقیس بود / قرین حور زادی به ابلیس بود. سعدی

## جستارهای وابسته
* جن

## منابع

رده:آفریده‌های افسانه‌ای خاورمیانه
رده:ارواح
رده:اسطوره‌شناسی عرب
رده:جن
رده:شیطان‌ها در اسلام
رده:فولکلور
واروخوانه

**واروخوانه** یا **قرینه خوانی** یا **پالیندروم** یا **هامال**  به واژه، جمله، عدد، شعر یا هر چیز دیگری گفته می‌شود که خواندن آن از چپ به راست یا از راست به چپ کاملاً یکسان باشد. به‌عنوان مثال عدد ۱۹۹۱ یک واروخوانه است یا واژه «Malayalam» که نام یکی از زبان‌های محلی جنوب غربی هندوستان است.

چند مثال دیگر از واروخوانه:
داماد

قلق

شاش

شوش

## در ادبیات
واروخوانه را می‌توان در برخی از شعرهای کهن نیز یافت. برای نمونه ابیات زیر دارای نوعی واروخوانه‌اند به‌طوری که هر مصرع از دو طرف، یکسان خوانده می‌شود:

در متون قدیمی به این پدیده قلب مستوی، مقلوب مستوی، بالانعکاس و جناس مالایستحیل هم می‌گفتند.

قلب مستوی به معنای خاص یک آرایه ادبی به شما نمی‌آید، چرا که اگر مخاطب اطلاعی از وجود این پدیده در بیت یا شعر نداشته باشد به وجود آن پی نخواهد برد؛ به عبارتی این صنعت، بر خلاف سایر صنایع ادبی باعث زیبایی شعر نخواهد شد، بلکه تنها یک بخت‌آزمایی شاعرانه است و حتی ممکن است در فصاحت و رسایی شعر مشکل ایجاد کند. برای نمونه:

گاهی واروخوانه، به جای یک مصرع در کل بیت به‌کار برده می‌شود؛ همانند بیت زیر:

در این بیت منسوب به علی بن ابی‌طالب نیز این خاصیت به کار رفته‌است. البته در اینجا هم تمام بیت وارونه خوانی می‌شود:

شعر واروخوانه (回文詩) در ادبیات کلاسیک چینی یک سبک ویژه خود به‌شمار می‌آمد. شعر واروخوانه زیر در زمان دودمان سونگ سروده‌ شده‌است:

枯眼望遙山隔水，往來曾見幾心知。壺空怕酌一杯酒，筆下難成和韻詩。迷路阻人離別久，訊音無雁寄回遲。孤燈夜守長寥寂，夫憶妻兮父憶兒。

جملهٔ آخر این شعر به معنی شوهری است که دلش برای زنش تنگ شده و پدری که دلش برای پسرش تنگ شده؛ در حالی‌که واروخوانهٔ همان جمله به معنی پسری است که برای پدرش دلتنگی می‌کند و زنی که دلش برای شوهرش تنگ شده‌است.

## جستارهای وابسته
*علوم بلاغی

## پیوند به بیرون
* مثال‌هایی در ویکی‌پدیای انگلیسی

## منابع

* کزازی، میرجلال‌الدین، زیباشناسی سخن پارسی. (اصطلاح واروخوانه از این منبع است).
* ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۲۸ ژانویه ۲۰۰۷.

رده:بازی با واژه‌ها
رده:بازی‌های واژه‌ای
رده:واروخوانه‌ها
شاهو

**شاهو ** ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
* کوه شاهو
* بخش شاهو

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی
رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی نام افراد
لوطی صالح

**لوطی صالح** از آشنایان قدیم آغامحمدخان قاجار، سردودمان سلسله قاجار ایران بود. خان قاجار دستور داد بینی او را ببُرند. گذر لوطی صالح در محدوده بازار تهران به نام اوست.

## داستانی دربارهٔ لوطی صالح
آغامحمدخان بعد از قتل برادرش جعفرقلی خان، لوطی صالح را در خلوت خواسته گفت به جهت مسخرگی و صحبت‌هایی که در مجالس اجزای سلطنتی زندیه و در حضور خود وکیل سرمایه و مکنت تو را می‌دانم، باید راست و بی کم و کاست بگویی و تقدیم کنی تا جان تو به سلامت بماند. لوطی صالح گفت راست می‌گویم و تقدیم می‌کنم، اما خداوند در وجود تو گذشت خلقت نفرموده؛ می‌گیری و باز جان مرا تلف می‌کنی. پس از گرفتن مبلغ هشت هزار تومان از او روز دیگر او را خواسته گفت می‌باید در حق تو رفتاری شود که دیگر روی رفتن مجالس را نداشته باشی. حکم شد تا بینی او را بریدند. بعد از بریدن بینی چون لوطی صالح آشنا ایام گرفتاری او بود جرئت کرد و گفت دیدی خداوند تعالی در وجود تو گذشت نیافریده. آغامحمدخان دستور داد آنچه از او گرفته شده بود رد کردند و به او گفت برو و به عتبات مجاور باش، زیرا می‌ترسم باز از طرف من مغضوب واقع شوی و حرف تو راست شود. لوطی صالح بدون آنکه دیناری ضرر مالی تحمل کند با همان دماغ بریده و کمال تردماغی رفت و در مشهد کاظمین تا زمان وفات مجاورت داشت.

## منابع
به نقل از *تاریخ عضدی*.

رده:دلقک‌های درباری
رده:دلقک‌های طهران قدیم
رده:قاجاریان