تورین

**تورین** (;  ) شهر، مرکز کلان‌شهر تورین و ناحیهٔ پیه‌مونت و کانون تجاری فرهنگی مهم در شمال ایتالیا می‌باشد. تورین نخستین پایتخت ایتالیا در فاصله سال‌های ۱۸۶۱ تا ۱۸۶۵ بود و از نظر جمعیتی چهارمین و از نظر اقتصادی سومین شهر مهم ایتالیاست. تورین عمدتاً در ساحل غربی رود پو، در پایین‌دست درهٔ سوزا قرار دارد و توسط قوس آلپ غربی و تپهٔ سوپرگا احاطه شده است. جمعیت شهر در محدودهٔ اداری آن در سال ۲۰۲۵ برابر با ۸۵۶٬۷۴۵ نفر بوده است‏، در حالی‌که جمعیت ناحیهٔ شهری آن توسط ادارهٔ آمار اروپا حدود ۱٫۷ میلیون نفر برآورد شده است. همچنین، سازمان توسعه و همکاری اقتصادی جمعیت منطقهٔ کلان‌شهری تورین را حدود ۲٫۲ میلیون نفر تخمین زده است‏.

این شهر در گذشته یکی از مراکز مهم سیاسی اروپا بود. از سال ۱۵۶۳ پایتخت دوک‌نشین ساووی، سپس پادشاهی ساردنی تحت فرمان دودمان ساووی، و از ۱۸۶۱ تا ۱۸۶۵ نخستین پایتخت پادشاهی ایتالیا بود. ‏ تورین گاه «گهوارهٔ آزادی ایتالیا» خوانده می‌شود، زیرا کانون سیاسی و فکری ریسورجیمنتو (جنبش وحدت ایتالیا) بود که به یکپارچگی کشور انجامید و زادگاه چهره‌های برجسته‌ای چون کیامیلو بنسو، کنت کاوور، که در آن نقش‌آفرین بودند. هرچند تا زمان جنگ جهانی دوم بخش زیادی از نفوذ سیاسی خود را از دست داده بود، در دوران بیست‌سالهٔ فاشیسم از مراکز جنبش‌های ضدفاشیستی، از جمله جنبش مقاومت ایتالیا، به‌شمار می‌رفت. تورین سپس به گرهگاهی مهم در اروپا برای صنعت، بازرگانی و تجارت بدل شد و به‌همراه میلان و جنوا بخشی از «مثلث صنعتی» را شکل می‌دهد. از نظر قدرت اقتصادی، پس از میلان و رم در رتبهٔ سوم ایتالیا قرار دارد‏.

بر پایهٔ رتبه‌بندی شبکه تحقیقاتی جهانی شدن و شهرهای جهان (GaWC) در سال ۲۰۱۸، به عنوان یک شهر جهانی در سطح گاما رتبه‌بندی شده است. ‏ تورین همچنین مرکز بخش بزرگی از صنعت خودروسازی ایتالیاست و دفتر مرکزی شرکت‌های فیات، لانچیا و آلفا رومئو را در خود جای داده است. ‏

این شهر فرهنگی و تاریخی غنی دارد و به‌سبب شمار فراوان نگارخانه‌ها، رستوران‌ها، کلیساها، کاخ‌ها، تالارهای اپرا، میدان‌ها، پارک‌ها، باغ‌ها، تئاترها، کتابخانه‌ها، موزه‌ها و دیگر مراکز دیدنی شناخته می‌شود. تورین به معماری باروک، روکوکو، نئوکلاسیک و آرت نوو خود شهرت دارد. بسیاری از میدان‌ها، قلعه‌ها، باغ‌ها و کاخهای مجلل تورین، مانند کاخ ماداما، میان سده‌های شانزدهم تا هجدهم ساخته شده‌اند. بخشی از مرکز تاریخی تورین با نام «اقامتگاه‌های خاندان سلطنتی ساووی» در فهرست میراث جهانی ثبت شده است.

افزون بر این، شهر میزبان موزه‌هایی چون موزهٔ مصرشناسی و نیز موله آنتونلیانا، نماد معماری شهر، است که خود موزهٔ ملی سینما را دربردارد. جاذبه‌های تورین آن را به یکی از ۲۵۰ مقصد برتر گردشگری جهان و دهمین شهر پربازدید ایتالیا در سال ۲۰۰۸ تبدیل کرده است.

تورین همچنین میزبان برخی از برترین دانشگاه‌ها، کالج‌ها، آکادمی‌ها، لیسئوم‌ها و گومنازیوم‌های ایتالیا و اروپا همانند از جمله دانشگاه تورین (بنیان‌گذاری در سدهٔ پانزدهم) و دانشگاه پلی‌تکنیک تورین است.

تورین در جهان به نمادهایی چون کفن تورین، جاندویوتو، برند خودروسازی فیات و باشگاه فوتبال یوونتوس—که با رقیبش تورینو در «دربی دلا موله» رویارو می‌شود—شناخته می‌شود‏. این شهر از میزبانان جام جهانی فوتبال ۱۹۳۴‏ و ۱۹۹۰ بوده و بازی‌های المپیک زمستانی ۲۰۰۶ را نیز برگزار کرده است؛ همچنین مسابقهٔ آواز یوروویژن ۲۰۲۲ را میزبانی کرد و از ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ میزبان فینال‌های تنیس ATP است.

## تاریخ

### دوران باستان
تائورینی‌ها قومی باستانیِ سلت-لیگوری، و آلپی‌تبار بودند که در درهٔ بالادست رود پو، در مرکز پیه‌مونت امروزی، سکونت داشتند. در ۲۱۸ پیش از میلاد، چون هانیبال با دشمنان دیرینهٔ آنان، یعنی اینسوبْرس‌ها، متحد بود، به آنها حمله کرد. شهر اصلی تائورینی (تائوراسیا) پس از سه روز محاصره به دست نیروهای هانیبال افتاد. از این قوم در تاریخ به ندرت یاد شده است. گمان می‌رود پس از ۲۸ پیش از میلاد، مستعمره‌ای رومی با نام «جولیا آگوستا تائورینوروم» (؛ تورین امروزی) تأسیس شد. هم تیتوس لیویوس و هم استرابون از سرزمین تائورینی به عنوان یکی از گذرگاه‌های آلپ یاد می‌کنند که به استفاده گسترده‌تر از این نام در دوران باستان اشاره دارد.
راست|بندانگشتی|200x200پیکسل|برج‌های پالاتین رومی

### دوران رومی
در سدهٔ نخست پیش از میلاد، رومیان «آگوستا تائورینوروم» را بنیان نهادند. خیابان گاریبالدی دقیقاً مسیر دکومانوس شهر رومی را پی می‌گیرد که از «پورتا دِکومانی» آغاز می‌شد؛ این دروازه بعدها در «کاستلّو» (قلعه) یا کاخ ماداما ادغام شد. «پورتا پالاتینا» در ضلع شمالی مرکز کنونی شهر همچنان در پارکی نزدیک کلیسای جامع حفظ شده است. بازمانده‌های تئاتر دورهٔ رومی در محدودهٔ «مانیکا نوئوآ» پابرجاست. جمعیت تورین در آن زمان حدود ۵۰۰۰ نفر بود و همگی درون دیوارهای بلند شهر زندگی می‌کردند.

### سده‌های میانه
پس از سقوط امپراتوری روم غربی، این شهر مانند دیگر بخش‌های شبه‌جزیرهٔ ایتالیا به دست هرول‌ها و اوستروگوت‌ها افتاد و دوباره به دست رومیان بازپس گرفته شد، اما سپس دوباره توسط لمباردها فتح شد؛ قلمرو آنان هم در ۷۷۳ به دست فرانک‌ها تحت فرمان شارلمانی افتاد. کنت‌نشین تورین در دههٔ ۹۴۰ پدید آمد و تا ۱۰۵۰ در دست دودمان آردوینی بود. با ازدواجِ آدلایدِ سوزا با اوتو، پسر اومبرتو بیانکامانو، خاندان کنت‌های ساووی بر شهر مسلط شدند. در دوره‌هایی که عنوان کنت در دست اسقف تورین بود (۱۰۹۲–۱۱۳۰ و ۱۱۳۶–۱۱۹۱)، شهر به صورت شاهزاده-اسقفی توسط آن‌ها اداره می‌شد. در سال‌های ۱۲۳۰ تا ۱۲۳۵ تورین به شکل لردنشینی تحت فرمان مارکی مونفرات، ملقب به «ارباب تورین»، اداره شد. در پایان سدهٔ سیزدهم، هنگامی که به دوک‌نشین ساووی ملحق شد، شهر از پیش حدود ۲۰٬۰۰۰ نفر جمعیت داشت. بسیاری از باغ‌ها و کاخ‌ها در سدهٔ پانزدهم، هم‌زمان با بازطراحی شهر، ساخته شد. دانشگاه تورین نیز در همین دوره بنیان گذاشته شد.
راست|بندانگشتی|250x250پیکسل|تورین در سال ۱۷۰۱

### اوایل دوران مدرن
امانوئل فیلیبرتو که به لقبِ «سرِ آهنین» () نیز شناخته می‌شود، در ۱۵۶۳ تورین را پایتخت دوک‌نشین ساووی کرد. میدان رئاله (که امروزه میدان سان کارلو نام دارد) و خیابان نوئوا (امروزه خیابان روما) به همراه اولین گسترش دیوارها، در نیمهٔ نخست قرن هفدهم اضافه شدند؛ در همین دوره پالاتزو رئاله (کاخ سلطنتی تورین) نیز ساخته شد. در نیمهٔ دوم قرن، دومین توسعهٔ دیوارها برنامه‌ریزی و اجرا شد و خیابان پو با طاق‌نماهایش ساخته شد که میدان کاستلو را از طریق شبکه خیابانی منظم به پل روی رودخانه پو متصل می‌کرد.

در ۱۷۰۶ و در نبرد تورین، فرانسویان ۱۱۷ روز شهر را محاصره کردند، بی‌آنکه آن را فتح کنند. به موجب معاهدهٔ اوترخت، دوک ساووی سیسیل را به دست آورد (که اندکی بعد با ساردنی معاوضه شد) و بخشی از قلمرو پیشین دوک‌نشین میلان را تصرف کرد و عنوان پادشاه ساردنی را گرفت؛ از این رو تورین پایتخت یک پادشاهی اروپایی شد. فیلیپو یووارای معمار بازطراحی گسترده‌ای را آغاز کرد؛ در آن زمان تورین حدود ۹۰٬۰۰۰ نفر جمعیت داشت.
[راست|بندانگشتی|نمایی از تورین در اواخر سدهٔ نوزدهم؛ در پس‌زمینه [مول آنتونلیانا|موله آنتونلیانا در حال ساخت است.]]

### دوران مدرن و معاصر
[راست|بندانگشتی|کارخانهٔ فیات در [لینگاتو|لینگوتو در سال ۱۹۲۸]]
تورین، همچون سراسر پیه‌مونت، در ۱۸۰۲ به امپراتوری فرانسه ملحق شد و تا سقوط ناپلئون در ۱۸۱۴، مقر فرمانداری دپارتمان پو بود. پس از آن پادشاهی پیه‌مونت–ساردنی احیا شد و تورین بار دیگر پایتخت آن گشت. در دهه‌های بعد، این پادشاهی رهبری روند یگانگی ایتالیا را بر عهده داشت. در ۱۸۶۱، تورین، شهری که پیش‌تر کانونِ سیاسی و فکری جنبش «ریسورجیمنتو» بود، پایتخت پادشاهی تازه‌اعلام‌شدهٔ ایتالیا شد؛ اما در ۱۸۶۵ پایتخت به فلورانس و سپس پس از تصرف دولت پاپ در ۱۸۷۰ به رم منتقل شد. افتتاح تونل فراژوس در ۱۸۷۱ تورین را به یک گرهٔ ارتباطی مهم بین ایتالیا و فرانسه تبدیل کرد. در آن دوره شهر ۲۵۰٬۰۰۰ نفر جمعیت داشت. پاره‌ای از شاخص‌ترین نمادهای شهر، مانند موله آنتونلیانا، موزهٔ مصرشناسی تورین، کلیسای گران مادره دی دیو و میدان ویتوریو وِنتو، در همین دوره ساخته شدند. اواخرِ سدهٔ نوزدهم همچنین دورهٔ صنعتی‌شدنِ سریع، به‌ویژه در صنعت خودروسازی بود: فیات در ۱۸۹۹ و لانچیا در ۱۹۰۶ در تورین تأسیس شدند. نمایشگاه جهانی ۱۹۰۲ در تورین غالباً اوجِ سبک آرت نوو دانسته می‌شود و شهر در ۱۹۱۱ نیز میزبان رویدادی مشابه بود. در این زمان جمعیت تورین به ۴۳۰٬۰۰۰ نفر رسید.

پس از جنگ جهانی اول، دشواری‌های اقتصادی موجی از اعتصاب‌ها و اعتراض‌های کارگری را برانگیخت؛ در ۱۹۲۰ کارخانهٔ لینگوتوی فیات به اشغال کارگران درآمد. حکومت فاشیستی ایتالیا این ناآرامی‌ها را با ممنوع‌کردن اتحادیه‌های کارگری و زندانی‌کردن رهبران سوسیالیست، از جمله آنتونیو گرامشی، پایان داد. از سوی دیگر، بنیتو موسولینی برای تأمین نیازهای ارتش، یارانه‌های کلانی به صنعت خودرو اختصاص داد.

تورین در طول جنگ جهانی دوم هدف بمباران استراتژیک متفقین بود و هم مناطق صنعتی و هم مرکز شهر به‌شدت آسیب دید. همراه با میلان، جنوا و لا اسپتزیا، تورین از معدود شهرهای ایتالیا بود که بمباران منطقه‌ای توسط نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا (RAF) را تجربه کرد؛ سنگین‌ترین حمله در ۱۳ ژوئیهٔ ۱۹۴۳ رخ داد، زمانی که ۲۹۵ بمب‌افکن ۷۶۳ تن بمب فرو ریختند و ۷۹۲ نفر را کشتند. در مجموع، این حملات ۲٬۰۶۹ تن از ساکنانِ تورین را کشت و ۵۴٪ از بناهای شهر را نابود یا آسیب‌دیده بر جای گذاشت.
بندانگشتی|رژهٔ آزادی ایتالیا در تورین، ۶ مهٔ ۱۹۴۵
کارزار متفقین در ایتالیا از جنوب آغاز شد و طی دو سال بعد آهسته به سوی شمال پیش رفت و مناطقِ شمالی برای چند سال در اشغال آلمانی‌ها و نیروهای همکارشان باقی ماند. تورین تا پایان حملهٔ بهاری ۱۹۴۵ به تصرف متفقین درنیامد. هنگامی که پیشاهنگ یگان‌های شناسایی زرهی نیروی اعزامی برزیل به شهر رسید، تورین از پیش به دست پارتیزان‌های ایتالیایی آزاد شده بود که از ۲۵ آوریل ۱۹۴۵ علیه آلمانی‌ها و نیروهای جمهوری اجتماعی ایتالیا (RSI) قیام کرده بودند. چند روز بعد، یگان‌هایی از لشکر یکم زرهی و لشکر ۹۲ پیاده‌نظام ارتش ایالات متحده جایگزین برزیلی‌ها شدند.

در سال‌های پس از جنگ، تورین به‌سرعت بازسازی شد. صنعت خودروی شهر نقشی محوری در معجزهٔ اقتصادی ایتالیا در دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ ایفا کرد و صدها هزار مهاجر را به‌ویژه از مناطق روستایی جنوب ایتالیا به شهر کشاند. شمار مهاجران به‌قدری بود که دربارهٔ تورین گفته می‌شد «سومین شهر جنوبی ایتالیا بعد از ناپل و پالرمو» است. جمعیت شهر در ۱۹۶۰ به ۱ میلیون رسید و در ۱۹۷۱ به نزدیکِ ۱٫۲ میلیون نفر اوج گرفت. رشد استثنایی شهر لقب «پایتخت خودرو» را برایش به همراه آورد و آن را غالباً با دیترویت، کانون صنعت خودروی آمریکا، مقایسه می‌کردند (این دو شهر از ۱۹۹۸ خواهرخوانده‌اند). در دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰، بحران نفت و صنعت خودروسازی شهر را به‌شدت تحت فشار گذاشت و جمعیت آن به شدت کاهش یافت؛ به طوری که در ۳۰ سال بیش از یک چهارم از کل جمعیت خود را از دست داد. کاهش بلندمدت جمعیت تنها در سال‌های اخیر معکوس شده و شمار ساکنان از حدود ۸۶۵٬۰۰۰ نفر به اندکی بیش از ۹۰۰٬۰۰۰ نفر تا پایان قرن افزایش یافته است. در ۲۰۰۶، تورین میزبان بازی‌های المپیک زمستانی بود.

## جغرافیا
330px|بندانگشتی|چپ|نمایی از شهر تورین

تورین در شمال غربی ایتالیا قرار دارد. این شهر از غرب و شمال توسط رشته کوه‌های آلپ و از شرق توسط تپه‌ای بلند که ادامه طبیعی تپه‌های مونفرات است، احاطه شده است. شهر در برخوردگاه دو رود پو و دورا ریپاریا و بر روی دشت پو واقع شده است. علاوه بر پو و دورا ریپاریا، رودهای استورا دی لانزو و سانگون نیز در آن جریان دارند. به همین جهت، تورین به «شهر چهار رودخانه» نیز شهرت دارد.

### اقلیم و آب‌وهوا
تورین که در شمال غربی ایتالیا و در دامنه کوه‌های آلپ واقع شده است، دارای آب و هوای نیمه‌گرمسیری مرطوب (کوپن: Cfa) چهار فصل با عرض جغرافیایی متوسط است، مشابه آب‌وهوای گرونوبل که در فاصله‌ای نه چندان دور در آلپ فرانسه قرار دارد.

زمستان‌ها نسبتاً سرد و خشک‌اند؛ تابستان‌ها در نواحی تپه‌ای معتدل و در دشت‌ها نسبتاً گرم تا داغ هستند. بارش بیشتر در بهار و پاییز روی می‌دهد؛ در گرم‌ترین ماه‌ها، بارندگی‌ها کم‌تواتر اما سنگین‌تر است (رعدوبرق‌ها رایج‌اند). در ماه‌های پاییز و زمستان، در دشت‌ها توده‌هایی از مه، که گاهی بسیار غلیظ هستند، شکل می‌گیرد، اما به دلیل موقعیت شهر در انتهای درهٔ سوزا، به ندرت خود شهر را می‌پوشاند. بارشِ برف در زمستان غیرمعمول نیست، هرچند انباشت قابل توجه برف چندان رایج نیست.

موقعیت آن در ضلع شرقی آلپ به دلیل اثر باد فون، هوا را خشک‌تر از ضلع غربی می‌کند.

بالاترین دمای ثبت شده تاکنون ۳۷٫۱ سلسیوس (۹۸٫۸ فارنهایت) در ۱۱ اوت ۲۰۰۳ و کمترین آن ۲۱٫۸- سلسیوس (۷٫۲- فارنهایت) در ۱۲ فوریهٔ ۱۹۵۶ بوده است.

## اداره
بندانگشتی|نقشهٔ اداری تورین
تورین به ۸ بخش شهری () تقسیم می‌شود؛ این بخش‌ها الزاماً با محله‌های تاریخی شهر که در منابع محلی بیشتر با نام‌های *quartieri*, *rioni*, *borghi*, *borgate* یا *zone* شناخته می‌شوند منطبق نیستند. این سیستم در ابتدا ۱۰ بخش داشت که با ادغام بخش ۹ در ۸ و بخش ۱۰ در ۲، به ۸ بخش کنونی کاهش یافت.

فهرست بخش‌ها و محله‌های تاریخی واقع در هر یک:

شهردار تورین با رأی مستقیم و هر پنج سال یک‌بار انتخاب می‌شود. شهردار کنونی شهر استفانو لو روسو (حزب دموکراتیک) است که در ۲۰۲۱ برگزیده شد. شهردار تورین همچنین به عنوان شهردار شهر مرکزی، شهردار کلان‌شهر تورین است.

## نمای شهری
### مرکز شهر
چپ|بندانگشتی|''خیابان روما''
معماری تاریخی تورین عمدتاً سبک باروک دارد و در دوران حکومت دودمان ساووی توسعه یافته است. با این وجود، خیابان اصلی مرکز شهر، *روما*، در دوران فاشیسم (از سال ۱۹۳۱ تا ۱۹۳۷) به عنوان نمونه‌ای از خردگرایی ایتالیایی ساخته شد و جایگزین ساختمان‌های قبلی موجود در این منطقه گردید.

خیابان روما بین میدان کارلو فلیچه و میدان کاستلو امتداد دارد. ساختمان‌های بخش بین میدان کارلو فلیچه و میدان سان کارلو توسط معمار خردگرا، مارچلو پیاچنتینی، طراحی شده‌اند. این بلوک‌ها در یک سیستم مشبک ساخته شده‌اند که از ساختمان‌های ساده به سبک خردگرای واضح، مانند هتل چشمگیر *پرینچیپی دی پیه‌مونت* و هتل سابق *ناتزیوناله* در *میدان CLN،* تشکیل شده است. ایوان‌ها در یک اسپر پیوسته ساخته شده‌اند و با ستون‌های دوتایی مشخص شده‌اند تا با ایوان‌های میدان سان کارلو سازگار باشند. بخش خیابان بین میدان سان کارلو و میدان کاستلو به سبک التقاطی با طاق‌هایی از نوع سرلیانا (ونیزی) ساخته شده است. تا به امروز، روما خیابانی است که شیک‌ترین بوتیک‌های شهر را در خود جای داده است.
[چپ|بندانگشتی|''میدان سان کارلو'' و ''کاوال اد برونز'' (اسب برنزی به زبان [زبان پیه‌مونتی|پیمونتی)، بنای یادبود سوارکاری امانوئل فیلیبرتو، دوک ساووی]]
خیابان روما از یکی از میدان‌های اصلی شهر عبور می‌کند: میدان سان کارلو که مخصوص پیاده‌روی است و توسط کارلو دی کاستلامونته در قرن هفدهم ساخته شده است. در وسط میدان، بنای یادبود سوارکاری امانوئل فیلیبرت، که در گویش محلی به *«کاوال اد برونز*» («اسب برنزی») نیز معروف است، قرار دارد. این بنای یادبود، دوک را در حال غلاف کردن شمشیرش پس از نبرد سنت کوئنتین نشان می‌دهد. گذرگاه‌های سرپوشیده میدان سان کارلو میزبان قدیمی‌ترین کافه‌های شهر، مانند *کافه تورینو* و *کافه سان کارلو* هستند.
[راست|بندانگشتی|''میدان کاستلو'' با کاخ پالاتزو رئاله ([کاخ سلطنتی تورین) در پس زمینه]]
در انتهای شمالی خیابان روما، *میدان کاستلو* قرار دارد که به عنوان قلب شهر شناخته می‌شود. این میدان که نیمی از آن به عابر پیاده اختصاص داده شده، میزبان برخی از ساختمان‌های مهم مانند *[[کاخ سلطنتی تورین|کاخ رئاله]]* (خانه سلطنتی سابق ساووی)، *[[کاخ ماداما]]* (که قبلاً میزبان سنای ساووی و برای چند سال، سنای ایتالیا پس از اتحاد ایتالیا بود)، تئاتر سابق باروک رجو دی تورینو (که در دهه ۱۹۶۰، پس از تخریب در آتش‌سوزی، به سبک مدرن بازسازی شد)، کتابخانه سلطنتی تورین که میزبان خودنگارهٔ لئوناردو داوینچی است و کلیسای باروک سلطنتی سان لورنزو است. علاوه بر این، میدان کاستلو میزبان یک ساختمان فاشیستی به نام توره لیتوریا، نوعی آسمان‌خراش است که قرار بود به مقر حزب فاشیست تبدیل شود، اگرچه هرگز به این عنوان عمل نکرد. سبک این ساختمان کاملاً با سبک باروک میدان کاستلو متفاوت است. این میدان به‌طور منظم میزبان رویدادهای اصلی فضای باز شهر، از جمله کنسرت‌های زنده است.

در قسمت جنوبی خیابان، روما به *میدان کارلو فلیچه* و باغ وسیع و حصارکشی شده‌اش، *جاردینو سامبوی*، درست در وسط میدان ختم می‌شود. روبروی میدان کارلو فلیچه، نمای باشکوه ایستگاه راه‌آهن پورتا نوئوا، ایستگاه مرکزی شهر که بین سال‌های ۱۸۶۱ تا ۱۸۶۸ توسط معمار الساندرو ماتزوکتی ساخته شده است، قرار دارد. ساختمان مسافران برای میزبانی از یک مرکز خرید و دفاتر خدمات مسافرتی کارآمدتر بازسازی شد. با این حال، این ساختمان هنوز هم نمونه‌ای از معماری باشکوه است، با سرسرای باشکوه و برخی از مناظر باروک، مانند *سالا رئاله* (اتاق انتظار سلطنتی سابق).
چپ|بندانگشتی|میدان ''ویتوریو ونتو''
در *میدان کاستلو،* برخی از خیابان‌های اصلی مرکز شهر به هم می‌رسند. در میان آنها، یکی از مهم‌ترین خیابان‌ها، خیابان طاق‌دار *پو* است که توسط آمدئو دی کاستلامونته در سال ۱۶۷۴ ساخته شده و دارای ساختمان‌های جالبی مانند اولین و اصلی‌ترین ساختمان دانشگاه تورین و کافه تاریخی فیوریو است که کافه مورد علاقه سیاستمداران قرن نوزدهم بود. خیابان پو به میدان ویتوریو ونتو (که به‌طور محلی به سادگی میدان ویتوریو نامیده می‌شود) که بزرگ‌ترین میدان باروک در اروپا و امروزه قلب زندگی شبانه تورین است، ختم می‌شود. میدان ویتوریو شیک‌ترین بارها را در خود جای داده است و در فاصله‌ای نه چندان دور از اینجا، در امتداد رودخانه پو، اسکله‌های *موراتزی* تا چند سال پیش میزبان چندین بار و باشگاه شبانه بودند که تا صبح باز بودند.
[چپ|بندانگشتی|نمای باروک میدان کارینیانو، موزهٔ [ریسورجیمنتو (وحدت)]]
به موازات خیابان روما، دو خیابان عابر پیادهٔ محبوب دیگر، یعنی *لاگرانجه* و *کارلو آلبرتو*، از خیابان پو تا *خیابان ویتوریو امانوئلهٔ دوم*، از شهر قدیمی عبور می‌کنند. پیاده‌راه‌سازی اخیر، جایگاه تجاری اصلی آنها را بهبود بخشیده است. به‌خصوص، خیابان لاگرانجه اخیراً حضور بوتیک‌های لوکس را افزایش داده است. این خیابان همچنین میزبان موزه مصری تورین است که محل نگهداری یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های آثار باستانی مصر در خارج از مصر محسوب می‌شود.

خیابان‌های لاگرانجه و کارلو آلبرتو به ترتیب از دو میدان مهم شهر عبور می‌کنند. خیابان اول *از میدان کارینیانو* عبور می‌کند که عمدتاً به خاطر نمای موج‌دار و «مقعر-محدب-مقعر» باروک کاخ کارینیانو شناخته می‌شود. این ساختمان قبلاً میزبان *پارلمان سوب‌آلپینو* بود و امروزه موزه ریسورجیمنتو را در خود جای داده است. این میدان همچنین دارای تئاتر کارینیانو، یک تئاتر باروک به خوبی حفظ شده است. خیابان کارلو آلبرتو از *میدان کارلو آلبرتو* عبور می‌کند، میدانی بزرگ که نمای پشتی کاخ کارینیانو را به سبک التقاطی در خود جای داده است. در طرف دیگر، *کتابخانه ملی* باشکوه قرار دارد.
[راست|بندانگشتی|[مول آنتونلیانا|موله آنتونلیانا در سال ۲۰۰۶]]
نه چندان دور از خیابان پو، نماد تورین یعنی موله آنتونلیانا، قرار دارد که به نام معمار سازنده‌اش، آلساندرو آنتونلی، نامگذاری شده است. ساخت و ساز در سال ۱۸۶۳ به عنوان یک کنیسه یهودی آغاز شد. امروزه موزه ملی سینما در آن قرار دارد و باور بر این است که با  ارتفاع، بلندترین موزه جهان است. تصویر این ساختمان روی سکه ۲ سنتی ایتالیایی دیده می‌شود.
[راست|بندانگشتی|گنبد [کلیسای جامع تورین]]
درست پشت *میدان کاستلو،* کلیسای جامع تورین وقف شده به قدیس یوحنای معمدان، قرار دارد که کلیسای اصلی شهر است. این کلیسا در طول سال‌های ۱۴۹۱ تا ۱۴۹۸ ساخته شده و در مجاورت یک برج ناقوس قدیمی‌تر (ساخته‌شده در ۱۴۷۰) قرار دارد. کلیسای کوچک کفن مقدس، محل فعلی دفن کفن تورین، به کلیسای جامع ضمیمه شده است. این کلیسا در سال‌های ۱۶۶۸ تا ۱۶۹۴ به سازه اضافه شد و توسط گوارینی طراحی شده است. کلیسای کورپوس دومینی برای جشن گرفتن معجزه‌ای که ادعا می‌شود در طول غارت شهر در سال ۱۴۵۳ رخ داده است، ساخته شد. در این حادثه، سربازی در حال حمل مجسمه‌ای حاوی عشای ربانی بود. مجسمه به زمین افتاد، در حالی که نان مقدس در هوا معلق ماند. کلیسای فعلی که در سال ۱۶۱۰ برای جایگزینی کلیسای کوچک اصلی که در همان محل قرار داشت ساخته شد، اثر آسکانیو ویتوتزی است.

در کنار کلیسای جامع تورین، برج‌های پالاتین قرار دارند؛ سازه‌ای از رومی باستانی-قرون وسطایی که به عنوان یکی از چهار دروازه شهر رومی در امتداد دیوارهای شهر تورین عمل می‌کرد. این دروازه امکان دسترسی از شمال به *کاردو ماکسیموس*، دومین خیابان اصلی معمول یک شهر رومی، را فراهم می‌کرد. برج‌های پالاتین از جمله بهترین بقایای رومی حفظ شده در شمال ایتالیا هستند. در نزدیکی آنها، *میدان جمهوری* با  مساحت، میزبان بزرگ‌ترین بازار روباز اروپا است که به‌طور محلی با نام «مرکاتو دی پورتا پالاتسو» (بازار پورتا پالاتسو) شناخته می‌شود (پورتا پالاتسو یا پورتا پیلا نام‌های تاریخی و محلی این منطقه هستند).
چپ|بندانگشتی|برج‌های پالاتین
در غرب دروازهٔ پالاتین، *کوادریلاترو رومانو* قرار دارد، منطقه‌ای قدیمی و قرون وسطایی که اخیراً بازسازی شده است. محله فعلی با خیابان‌های کوچک و چندین ساختمان قرون وسطایی‌اش شناخته می‌شود و امروزه به خاطر بارهای *آپریتیوو* و مغازه‌های کوچکش که توسط صنعتگران محلی اداره می‌شوند، محبوب است. مرکز کوادریلاترو، *میدان امانوئل فیلیبرتو* است.

در جنوب کوادریلاترو رومانو، *خیابان گاریبالدی*، یکی دیگر از خیابان‌های محبوب شهر، قرار دارد. این خیابان با  طول، عابر پیاده بین میدان کاستلو و *میدان استاتوتو* که برخی از مغازه‌های قدیمی شهر را در خود جای داده، است. *میدان استاتوتوی* بزرگ نمونهٔ دیگری از میدان باروک با طاق‌های قوسی است.

یکی دیگر از خیابان‌های اصلی مرکز شهر*، خیابان پیترو میکا* است که از میدان کاستلو شروع می‌شود و در میدان بزرگ *سولفرینو* به پایان می‌رسد. این خیابان از *خیابان چرنایا* تا *میدان هجدهم دسامبر* ادامه دارد که ساختمان مسافربری سابق ایستگاه راه‌آهن پورتا سوزا در آن قرار دارد و در سال ۲۰۱۲ کمی به سمت جنوب منتقل شد. ساختمان مسافربری جدید و بزرگتر، سازه‌ای از شیشه و فولاد با  طول و  ارتفاع، بین *خیابان‌های بولزانو* و *اینگیلترا* واقع شده و نمونه‌ای از معماری معاصر است. پورتا سوزا در حال حاضر ایستگاه مرکزی بین‌المللی شهر (با قطارهای پرسرعت به پاریس) است و در حال تبدیل شدن به قطب مرکزی حمل و نقل ریلی شهر است، ایستگاهی که در آن قطارهای محلی و کلان‌شهری، قطارهای ملی و قطارهای سریع‌السیر ملی و بین‌المللی به هم می‌رسند.

نزدیک به خیابان چرنایا، چ*یتادلا* در باغ آندره‌آ گولیلمینتی قرار دارد. آنچه از قلعهٔ قدیمی قرون وسطایی و مدرن شهر باقی مانده است، نقطه شروعی برای گشت و گذار در تونل‌های قدیمی زیر شهر است.

### سان سالواریو
بندانگشتی|''بورگو مدیوواله''
[چپ|بندانگشتی|قلعهٔ والنتینو در پارک والنتینو که یکی از [اقامتگاه‌های خاندان سلطنتی ساووی بوده و درحال حاضر دانشکدهٔ معماری دانشگاه پلی‌تکنیک تورین است.]]
در جنوب شرقی مرکز شهر، منطقه *سان سالواریو* قرار دارد که از *خیابان [[ویتوریو امانوئله دوم]]* تا خ*یابان برامانته* امتداد دارد و از سمت غرب توسط راه‌آهن تورین-جنوا و از سمت شرق توسط رودخانه پو محصور شده است. این منطقه که محل زندگی برای مهاجران رو به افزایش است، نمونه‌ای از ادغام فرهنگ‌های مختلف است. همچنین پس از افتتاح چندین بار و رستوران ارزان قیمت، زندگی شبانه در آن افزایش یافته است.

دو جادهٔ اصلی *نیتزا*  و  *ماداما کریستینا* از سان سالواریو عبور می‌کند و درست مانند مرکز شهر، با طرح شبکه‌ای معمول محله‌های قدیمی تورین شناخته می‌شود. مرکز این منطقه، *میدان ماداما کریستینا* است که میزبان یک بازار بزرگ روباز است، در حالی که چندین فعالیت تجاری در اطراف آن رونق دارد.

پارک مشهور والنتینو در ضلع شرقی سان سالواریو واقع شده است و اگرچه در مرکز شهر قرار ندارد، اما نوعی پارک مرکزی تورین به‌شمار می‌آید. به لطف نزدیکی به مرکز شهر، این پارک در بین مردم محلی، چه در طول روز و چه در شب، به دلیل وجود بارها و کلوپ‌های شبانه متعدد، بسیار محبوب است. از تراس‌های پارک دل والنتینو، می‌توان مناظر بسیاری از تپه‌های آن طرف رودخانه را تماشا کرد.

در مرکز پارک، قلعهٔ والنتینو قرار دارد که در قرن هفدهم ساخته شده است. این قلعه به شکل نعل اسب است و دارای چهار برج مستطیل شکل، یکی در هر زاویه، و یک حیاط داخلی وسیع با سنگفرش مرمری است. سقف طبقات فوقانی کاذب به سبک *ترانس آلپینو* (به عبارتی فرانسوی) است. نمای بیرونی آن دارای نشان بزرگ خاندان ساووی است. امروزه، قلعهٔ والنتینو به عنوان دانشکدهٔ معماری دانشگاه پلی‌تکنیک تورین فعالیت می‌کند.

یکی دیگر از مجموعه ساختمان‌های این پارک، *بورگو مدیوواله* (دهکدهٔ قرون وسطایی) است که ماکتی از قلعه‌های کوهستانی قرون وسطایی پیه‌مونت و دره آئوستا است و برای نمایشگاه بین‌المللی ۱۸۸۴ ساخته شده است.

از دیگر ساختمان‌های خیابان *ماسیمو دازلیو* می‌توان به مجموعهٔ تورینو اسپوزیزیونی با ورودی باشکوه و ایوانی تمام‌قد، یک تالار اصلی طراحی‌شده توسط پیر لوئیجی نروی از بتن آرمه و *تئاتر نوئوو*، تئاتری که عمدتاً بر نمایشگاه‌های باله تمرکز دارد، اشاره کرد. بزرگ‌ترین کنیسه شهر، در *میدان پریمو لوی* است؛ معماری آن در نمای اصلی شهر قرار دارد و با چهار برج بزرگ به ارتفاع  که در بالای آن چهار گنبد پیازی شکل قرار دارد، شناخته می‌شود.

### کروچتا
چپ|بندانگشتی|''یادبود ویتوریو امانوئله دوم''
بندانگشتی|نمای تابستانی از آسمان‌خراش سان‌پائولو و کوه مونته روزا، عکس گرفته‌شده از دانشگاه پلی‌تکنیک تورین
در جنوب *چنترو* (مرکز شهر)، منطقه *کروچتا* قرار دارد که به دلیل ساختمان‌های مسکونی ممتاز، یکی از گران‌ترین مناطق شهر محسوب می‌شود. در قلب این منطقه، فضایی قرار دارد که تا حدودی عابر پیاده است و از میان آن خیابان‌های تریسته، ترنتو و *دوکا دائوستا* عبور می‌کند. تعداد زیادی ساختمان مسکونی قابل توجه به سبک التقاطی، نئوگوتیک و آرت نوو در آن دیده می‌شود. این منطقه بین سال‌های ۱۹۰۳ تا ۱۹۳۷ ساخته شد و جایگزین زمین رژهٔ قدیمی شد که به قسمت جنوبی شهر منتقل شده بود.

در شمال این منطقه*، گالری هنر مدرن* یکی از دو موزهٔ هنرهای مدرن منطقهٔ کلان‌شهری تورین قرار دارد. این موزه در مقابل بنای یادبود عظیم ویتوریو امانوئله دوم در مرکز میدان بین خیابان *ویتوریو امانوئله دوم* و خیابان *گالیلئو فراریس* قرار گرفته که مجسمهٔ پادشاه ساووی که بر روی ستونی به ارتفاع ۳۹ متر قرار دارد. در کنار موزه، یک ساختمان مسکونی مهم دیگر قبلاً دفتر مرکزی یوونتوس، یکی از دو باشگاه اصلی فوتبال تورین به همراه باشگاه فوتبال تورینو، بوده است.

در غرب این منطقه، ساختمان اصلی دانشگاه پلی‌تکنیک تورین در امتداد *خیابان دوکا دلی آبروتزی* قرار دارد. این مجتمع ساخته‌شده در سال ۱۹۵۸، با  مساحت میزبان تقریباً ۳۰٬۰۰۰ دانشجو است و یکی از مؤسسات اصلی فناوری کشور محسوب می‌شود. علت این جایگاه، عمدتاً به دلیل گرایش شهر به صنعتی شدن، که توسط بخش خودروسازی تقویت شده است. این مؤسسه به‌تازگی در منطقه غربی تورین، چ*نیسیا،* با ساختمان‌های مدرن افزوده گسترش یافته است.
راست|بندانگشتی|''اسپینا چنتراله'' یک بلوار جدید و در حال ساخت است که بر روی راه‌آهن زیرزمینی ساخته شده است. بخشی از بلوار که در کروچتا قرار دارد از قبل تکمیل شده است.
کروچتا توسط خیابان‌های بزرگ و مدرنی مانند *دوکا دلی آبروتزی*، *گالیلئو فراریس* و *اینائودی* قطع می‌شود. این خیابان‌ها دارای ردیف‌های طولانی درختان هستند که نمادی از شهرنشینی معمول تورین است. با این حال، محبوب‌ترین خیابان، *د گاسپری* است که اگرچه از سایر خیابان‌های این منطقه کوچک‌تر است، اما میزبان یکی از شیک‌ترین بازارهای روباز شهر به نام *مرکاتو دلا کروچتا* است.

مرز غربی کروچتا نمونه‌ای از معماری معاصر است. این خیابان عظیم که از *خیابان‌های مدیترانئو* و *کاستلفیداردو* تشکیل شده، بخشی از بلوار *اسپینا چنتراله* است و اخیراً بر روی راه‌آهن قدیمی (که اکنون زیرزمینی است) ساخته شده است؛ در نتیجه، این خیابان بسیار بزرگ است ( و مدرن، با مصالح باارزش، از جمله یک سیستم روشنایی شاخص که برروی تیرهای بلند سفید است، بازسازی شده است. این خیابان میزبان نمونه‌هایی از هنر معاصر، مانند فواره *ایگلو* اثر ماریو مرز یا بنای *اپرای تورینو* اثر پر کرکبی در *لارگو اورباسانو* *است*.

ضلع شرقی این منطقه همچنین با نام *بورگو سان سکوندو* شناخته می‌شود که نام خود را از کلیسایی به همین نام که در *خیابان سان سکوندو*، یکی از خیابان‌های اصلی این محله، قرار دارد، گرفته است. این خیابان نزدیک ایستگاه راه‌آهن پورتا نوئوا است و از بقیهٔ منطقه قدیمی‌تر است و دارای چندین ساختمان آپارتمانی از اواخر قرن نوزدهم است، از جمله زادگاه و خانه نویسنده پریمو لوی در خیابان ره اومبرتو. یک بازار محلی روباز در *میدان سان سکوندو* و در امتداد *خیابان لنیانو* برگزار می‌شود. میدان بازار همچنین محل گرمابه و رخت‌شوی‌خانهٔ پیشین محله است که از کهن‌ترین نمونه‌های این‌گونه بناها در تورین به‌شمار می‌آید (۱۹۰۵).

یکی از خیابان‌های اصلی که از بورگو سان سکوندو عبور می‌کند، *خیابان ساکی* است که به عنوان دروازه‌ای به مرکز شهر عمل می‌کند: طاق‌های سرلیان آن در ضلع غربی خیابان (ضلع شرقی توسط ساختمان‌های خدماتی ایستگاه راه‌آهن *پورتا نوئوا* محصور شده است) میزبان برخی بوتیک‌ها و هتل‌های مهم مانند شیرینی‌فروشی تاریخی *پفاتیش* و *هتل کاخ تورین* (که در سال ۲۰۱۵ کاملاً بازسازی و بازگشایی شد) هستند. در جنوب خیابان *ساکی*، *اوسپداله مائوریزیانو* یکی از بیمارستان‌های باستانی و بزرگ شهر قرار دارد. با حرکت به سمت جنوب، می‌توان مجموعه‌ای مسکونی از خانه‌های عمومی قدیمی که در اطراف *خیابان آرکواتا* قرار دارند را مشاهده کرد.

### چنیسیا
راست|بندانگشتی|میدان کارلو آلبرتو
[راست|بندانگشتی|یک [نیروگاه حرارتی]]
این منطقه کوچک که با خیابان‌های *کاستلفیداردو*، *ویتوریو امانوئله دوم*، *تراپانی* و *پسکیه‌را* هم‌مرز است، عمدتاً به دلیل میزبانی از توسعهٔ اخیر موسسهٔ فناوری پلی‌تکنیک تورین اهمیت دارد. این توسعه پس از احداث راه‌آهن در زیر *خیابان کاستلفیداردو* و سپس تخریب ساختمان‌های قدیمی اختصاص داده شده به تعمیر و نگهداری قطارهای موجود در این منطقه امکان‌پذیر شد. پلی‌تکنیک امکانات خود را از طریق دو ساختمان روگذر عظیم بر فراز خیابان، که به ساختمان‌های جدید در ضلع غربی متصل هستند، گسترش داد. این مجموعهٔ ساختمان‌ها، میدانی تداعی‌کننده با سبک معماری منحصر به فرد را تشکیل می‌دهند. ساختمان اصلی در ضلع غربی میزبان یک مرکز تحقیقاتی جنرال موتورز به نام *سیستم‌های پیشرانهٔ جهانی جنرال موتورز* که قبلاً با نام *جنرال موتورز پاورترین اروپا* شناخته می‌شد، است. منطقه *پلی‌تکنیک* تا *خیابان بوجو* امتداد دارد.

در شمال تأسیسات *پلی‌تکنیک*، ساختمان اصلی مجموعه سابق *OGR*، که از سه ساختمان موازی مشترک به طول ۱۸۰ متر تشکیل شده است، اخیراً به یک فضای باز بزرگ تبدیل شده است که میزبان نمایشگاه‌های موقت است و در فصول گرم، فضاهای خارجی آن به مکانی شیک برای صرف یک *پیش‌غذای* معمول ایتالیایی تبدیل می‌شود.

در شمال *OGR*، یک مجتمع زندان سابق به نام *له نوئووه* وجود دارد که نمونهٔ قابل توجهی از ساختمان زندان‌های قدیمی اروپایی است. این مجتمع بین سال‌های ۱۸۵۷ تا ۱۸۶۹ در زمان سلطنت ویتوریو امانوئله دوم ساخته شد. پس از کنار گذاشته شدن در دهه ۱۹۹۰، این مجتمع به موزه تبدیل شد و بازدید از آن امکان‌پذیر شد.

نمونه‌ای از هنر معاصر، کارخانهٔ گرمایش در خیابان *فروچی* است که با پنل‌های آلومینیومی پوشانده شده است. ساختمان دیگری (قرن نوزدهمی) که اکنون متروکه است، کارخانهٔ سابق ترمز قطار وستینگهاوس (که در سال ۲۰۰۰ توسط کنور برمزه خریداری شد) واقع در خیابان *بورسلینو* است.

منطقه مسکونی و تجاری این منطقه به سمت غرب، فراتر از دیوار گمرک سابق (که اکنون تخریب شده است) گسترش می‌یابد، که قبلاً شهر را از چشم‌انداز عمدتاً روستایی که حومهٔ تورین که مشخصهٔ آن تا اواخر قرن نوزدهم بود، جدا می‌کرد. شهرسازی در خارج از دروازه محلی شهر منجر به ساخت یک محلهٔ صنعتی و کارگری در اوایل قرن بیستم شد، اگرچه کارخانه‌ها مدت‌هاست که متوقف شده‌اند، تخریب شده‌اند یا امروزه به کاربری‌های دیگری تبدیل شده‌اند. *چنیسیا* همراه با منطقه *سان پائولو*، میزبان یک بازار خیابانی گسترده در امتداد خیابان راکونیجی است که به صورت محلی به عنوان طولانی‌ترین بازار خیابانی اروپا شناخته می‌شود.

### سیت تورین
چپ|بندانگشتی|''کازا دلا ویتوریا'' (۱۹۱۸–۱۹۲۰) نمونه ای از معماری نئوگوتیک تورین است.
کوچک‌ترین منطقه شهر، *سیت تورین* (به زبان پیه‌مونتی به معنای «تورین کوچک») است. این مثلث کوچک که توسط خیابان *ویتوریو امانوئله دوم*، خیابان *فرانچا* و خیابان اینگیلترا احاطه شده است، شامل برخی از ساختمان‌های مسکونی ممتاز است و توسط مردم محلی به عنوان یک محلهٔ مشهور و پرآوازه معتبر شناخته می‌شود.
[راست|بندانگشتی|دفتر مرکزی گروه بانکی [اینتسا سانپائولو|اینتسا سان‌پائولو]]
این منطقه ساختمان‌های زیادی به سبک آرت نوو، آرت دکو و نئوگوتیک دارد. در میان آنها، یکی از چشمگیرترین و مشهورترین آنها *خانۀ ویتوریا* است. نمونه قابل توجه دیگر خانۀ فنولیو-لافلور است. هر دو ساختمان رو به خیابان فرانچا هستند.

این منطقه به خاطر فعالیت‌های تجاری‌اش، عمدتاً در دو خیابان اصلی‌اش، یعنی *خیابان دوکسا یولاندا*  و *خیابان پرینچیپی داکایا*، که در میان باغ‌های *جاردینو لوئیجی مارتینی* به هم می‌رسند و میزبان یک بازار روباز محبوب هستند، شهرت دارد.

این منطقه همچنین با ساختمان‌های عظیم جدید شناخته می‌شود؛ *کاخ جوستیتزیا**،* دادگاه جدید تورین که در دههٔ ۱۹۹۰ ساخته شد (در یک تأسیسات ۳۵۰ متری) و اولین آسمان‌خراش واقعی تورین، برج اینتسا سانپائولو، که دفتر مرکزی اینتسا سانپائولو، یکی از بانک‌های خصوصی بزرگ ایتالیا در آن قرار دارد.

### سان دوناتو
بندانگشتی|کلیسای ''نوسترا سینیورا دل سوفراجو و سانتا زیتا''
بندانگشتی|برج ''لیتوریا''
منطقه *سان دوناتو* بین خیابان‌های *فرانچا*، *لچه*، *پوتنزا*، *نوله*، *پارک دورا* و *پرینچیپه اودونه* قرار دارد. این منطقه از دوران قرون وسطی مسکونی بوده است، اما در طول قرن نوزدهم بزرگتر می‌شود و در اطراف کانال *سان دوناتو* که دیگر وجود ندارد و در حال حاضر با خیابان مرکزی منطقه، *سان دوناتو،* جایگزین شده است، رونق می‌گیرد. ساختمان‌های این منطقه نسبتاً جدید هستند (حدود سال ۱۸۲۰)، به جز قدیمی‌ترین گروه خانه‌های کوچک در محلهٔ *بروزاکور (Brusachœr؛* ساختمان *پالاتزو فورنریس*) در امتداد *خیابان پاچینوتی* در نزدیکی میدان کوچک *پاراویا*. به‌سبب حفظ خود خیابان و این بنای تاریخی، صافی خیابان سان دوناتو دستخوش تغییر شده است؛ خیابان با قوسی ملایم تا پیش از پایان یافتن در میدان مرکزی استاتوتو پیش می‌رود و با خیابان پاچینوتی موازی شود.

کلیسای اصلی منطقه، *نوسترا سینیورا دل سوفراجو و سانتا زیتا* است که با  ارتفاع برج ناقوس آن به عنوان پنجمین سازهٔ بلند شهر تورین، پس از موله آنتونلیانا، آسمان‌خراش اینتسا سان‌پائولو، برج لیتوریا و دو برج ورزشگاه یوونتوس شناخته می‌شود. این کلیسا میزبان مؤسسهٔ عالی زنان ایتالیا است و توسط فرانچسکو فا دی برونو طراحی و ترویج شده است. افسانه‌های محلی می‌گویند که او می‌خواست بلندترین برج ناقوس شهر را بسازد و ساعتی را در بالای آن قرار دهد تا همه فقرا به‌طور رایگان از زمان مطلع شوند. ساختمان کوچک نزدیک کلیسا، بقایای *خانۀ تارتالینو*، یک ساختمان مسکونی کوچک است که توسط فا دی برونو گسترش و اصلاح شده است.

*ویلینو چیبراریو* در خیابان *ساکارلی،* یکی دیگر از ساختمان‌های مهم طراحی شده توسط بارنابا پانیتزا در سال ۱۸۴۲ است. این ساختمان مجهز به یک باغ بزرگ بود که برای ساخت خیابان، حذف شد. این محله دارای تراکم بالایی از ساختمان‌های تاریخی به سبک آرت نوو است که توسط معمار پیترو فنولیو طراحی شده‌اند (از جمله ساختمان مشهور *ویلینو رابی* در خیابان فرانچا). از دیگر ساختمان‌های مهم می‌توان به *ویلا بورینگیری* در خیابان سان دوناتو و سایر ساختمان‌های آرت نوو و نئوگوتیک در خیابان‌های *پیفتی* و *دوراندی* اشاره کرد.

در میان ساختمان‌های مدرن این منطقه، مهم‌ترین آنها، برج *BBPR* است (که نام خود را از دفتر معماری که آن را طراحی کرده گرفته است). این ساختمان نمایانگر *معماری پسا-خردگرایانه ایتالیایی* است (همان سبک برج شناخته‌شده‌تر ولاسکا در شهر میلان). این برج رو به میدان مرکزی استاتوتو است. از این منطقه چند خیابان مهم عبور می‌کند. همانند خیابان *سویتزرا* که از شمال به جنوب از این منطقه عبور می‌کند و رو به مرکز تجاری *پیرو دلا فرانچسکا* است که دفتر مرکزی توتو اسپورت (یکی از سه روزنامهٔ روزانهٔ ورزشی ملی) در آن قرار دارد. همچنین در *خیابان سویتزرا* یکی از قدیمی‌ترین بیمارستان‌های شهر، بیمارستان *آمدئو دی ساوویا*، متخصص در بیماری‌های عفونی، قرار دارد. باقی خیابان‌های اصلی، *اومبریا* و *تاسونی* هستند.

یکی دیگر از خیابان‌های بزرگ که از شرق با این منطقه هم‌مرز است، خیابان *پرنچیپه اودونه* است که در گذشته در امتداد راه‌آهن به میلان قرار داشت. در حال حاضر، راه‌آهن به صورت زیرزمینی ساخته شده است. این خیابان گسترش خواهد یافت و همان سبک معماری بخش جنوبی خیابان *اینگیلترا* در مرکز شهر را خواهد داشت و به یکی از خیابان‌های اصلی تورین تبدیل می‌شود. بخش شمالی این منطقه بخشی از منطقهٔ صنعتی سابق تورین بود که اخیراً به پارکی به نام *پارکو دورا* تبدیل شده است. بخش اصلی بازتبدیل‌شده در سان دوناتو مربوط به زمین‌هایی بود که پیش‌تر در اختیار کارخانهٔ میشلن (در غرب خیابان لیوورنو؛ *Via Livorno*) و کارگاه‌های آهن فیات (در شرق) قرار داشت. برخلاف سایر بخش‌های *پارکو دورا*، این بخش کاملاً به پارک تبدیل شده است، بدون اینکه هیچ نشانه‌ای از منطقهٔ صنعتی باقی بماند، به جز برج خنک‌کننده‌ای که در امتداد خیابان *اومبریا* قرار دارد و به نمادی از پارک تبدیل شده است. کارها در منطقهٔ غربی به پایان رسیده است، جایی که خیابان *مورتارا (Corso Mortara)* به روی ترافیک بسته شده و کمی به سمت شمال منتقل شده و توسط یک تونل مصنوعی پوشانده شده است. دسترسی به ساحل جنوبی رودخانهٔ دورا امکان‌پذیر است. در جنوب پارک، یک معماری با طبقات مختلف، میزبان یک مرکز خرید جدید به نام چنترو کومرچاله پارکو دورا (*Centro Commerciale Parco Dora*) است. در شرق *خیابان لیورنو*، کارها هنوز تا حدی در حال انجام است و رودخانه دورا هنوز توسط یک تخته سنگ بزرگ که قبلاً کارخانه‌های فیات روی آن قرار داشتند، پوشانده شده است. در غرب *خیابان لیورنو*، *پارک محیط زیست که* یک مرکز تحقیقاتی برای انرژی‌های تجدیدپذیر است، قرار دارد.

### آرورا
چپ|بندانگشتی|خیابان‌های کوچک ''بورگو دورا''
*آرورا* یکی از قدیمی‌ترین مناطق است که از دیوارهای قرون وسطایی شهر، در شمال مرکز تاریخی شهر، توسعه یافته است. این منطقه از مرزهای شمالی مرکز شهر در خیابان *رجینا مارگریتا* (*Corso Regina Margherita؛* یک شاهراه طولانی و مهم تورین) تا *خیابان‌های ویگِوانو (Corso Vigevano)* و *نووارا (Corso Novara)* در ضلع شمالی امتداد دارد؛ مرز غربی *خیابان پرینچیپه اودونه* (که اکنون بخشی از بلوار *اسپینا چنتراله* است) و مرز شرقی رودخانه دورا است.

این منطقه به نام آرورا نامگذاری شده است که برگرفته از *کاشینا آرورا* (*Cascina Aurora*)، یک مزرعه قدیمی واقع در شمال رودخانهٔ دورا، درست در تقاطع بین *کورسو جولیو چزاره (Corso Giulio Cesare)* و *کورسو امیلیا (Corso Emilia)* است. این مزرعه مدت‌هاست که تخریب شده و این منطقه به ساختمان‌های اداری تبدیل شده است و تا اوایل قرن بیست و یکم، دفتر مرکزی شرکت نساجی تورینی (*Gruppo Finanziario Tessile;* *GFT*) در آن قرار داشت.

مرکز تاریخی این منطقه، *بورگو دورا* (Borgo Dora) است، محله‌ای کوچک در کنار *پورتا پالاتزو* و محصور شده توسط *کورسو رجینا مارگریتا*، *ویا چینیا (Via Cigna)*، رودخانه دورا و *کورسو جولیو چزاره*. این محله زمانی با نام *بورگو دل پالونه* (Borgo del Pallone) یا *بالون* در زبان پیه‌مونتی شناخته می‌شد. این محله به خاطر *بازارچهٔ بالون* یا به اختصار *بالون*، بازارچهٔ دست‌دوم‌فروشی تورینی که هر شنبه در خیابان‌های کوچک و پیچ‌درپیچ آن باز می‌شود، مشهور است. بورگو دورا میزبان چندین مکان قابل توجه است. مانند *پیکولا کاسا دلا دیوینا پروویدنزا* (*Piccola Casa della Divina Provvidenza؛* «خانهٔ کوچک مشیت الهی»)، که با نام *کوتولنگو (Cottolengo)* نیز شناخته می‌شود، یک سازمان خیریهٔ مشهور که تقریباً ۲۰۰ سال در این شهر فعالیت داشته است؛ *آرسناله دلا پاچه* (*Arsenale della Pace؛* «زرادخانهٔ صلح»)، یک کارخانهٔ اسلحه‌سازی سابق که در حال حاضر میزبان دفتر مرکزی *خدمات مبلغین جوانان* (*Servizio Missionario Giovani;* *SERMIG*)، یک انجمن غیرانتفاعی که به فقرا و بی‌خانمان‌ها کمک می‌کند؛ *کازرما کاوالی* (*Caserma Cavalli؛* «پادگان کاوالی»)، یکی از نمادین‌ترین ساختمان‌های این منطقه، یک سربازخانهٔ سابق با برج ساعت که اکنون میزبان مدرسهٔ قصه‌گویی و هنرهای نمایشی *سکئولا هولدن (Scuola Holden)* است؛ و *کورتیله دل مالیو* (*Cortile del Maglio؛* «حیاط مالت»)، یک منطقهٔ عابر پیادهٔ سرپوشیده با بارها و کلوپ‌ها. روبروی *کورتیله دل مالیو* و *آرسناله دلا پاچه*، یک منطقه عابر پیادهٔ وسیع قرار دارد که دارای یک بالون هوای گرم است، اشاره‌ای آشکار به نام قدیمی محله*، بالون.* این بالن که اخیراً نصب شده است، برای عموم آزاد است و می‌توان از این نقطه دید مرتفع جدید، منظره‌ای از شهر را تماشا کرد.

درست در مرزهای بورگو دورا، بخشی از بازار روباز *پورتا پالاتزو* قرار دارد که میزبان سالن نمایشگاه جدیدی است که توسط معمار ایتالیایی ماسیمیلیانو فوکساس طراحی شده است. این ساختمان جایگزین *بازار لباس*، یکی از چهار غرفهٔ سرپوشیده بازار پورتا پالاتزو، شده است، اما این ساختمان شیشه‌ای با سایهٔ سبز به دلیل عدم قابلیت استفاده برای فعالیت‌های تجاری، اگرچه نمونه‌ای از معماری معاصر است، بسیار مورد انتقاد قرار گرفته است.

یکی دیگر از ساختمان‌های در مرزهای این محله، پورتا میلانو (معروف به *ایستگاه چیریه-لانزو*) است، یک ایستگاه راه‌آهن سابق قرن نوزدهمی که تا دهه ۱۹۸۰ پایانهٔ خط آهن چیریه-لانزو بود. تا به امروز، این ایستگاه و همچنین ریل‌های منتهی به *میدان بالدیسرا (Piazza Baldissera)* دیگر مورد استفاده قرار نمی‌گیرند. ساختمان ایستگاه اخیراً بازسازی شده و اکنون میزبان برخی از لوکوموتیوهای قدیمی است، اگرچه برای عموم باز نیست. ریل‌های قدیمی که از این منطقه عبور می‌کنند کاملاً بلااستفاده و مورد بی‌توجهی قرار گرفته‌اند.

بورگو دورا، مانند بسیاری از مناطق دیگر آرورا، با چند قومیتی بودن قابل توجه جمعیت خود شناخته می‌شود و محل زندگی جامعه بزرگی از مهاجران از کشورهای نوظهور است.
چپ|بندانگشتی|''پرستشگاه مریم یاور''
در غرب بورگو دورا *ریونه والدوکو* (*Rione Valdocco؛ "*محلهٔ والدوکو") قرار دارد که توسط *خیابان چینیا*، *خیابان رجینا مارگریتا، خیابان پرینچیپه اودونه* و رودخانهٔ دورا محصور شده است. این محله میزبان معماری قابل توجه *پرستشگاه مریم یاور* (*Santuario di Maria Ausiliatrice*) در میدانی به همین نام است و در پشت پرستشگاه قبرستان قدیمی سان پیترو این وینکولی (*San Pietro in Vincoli)* قرار دارد.

به‌طور کلی، معابر اصلی ضلع غربی آرورا عبارتند از: *ویا چینیا* که از شمال به جنوب از این منطقه عبور می‌کند، *کورسو ورچلی* (*Corso Vercelli*)، یک خیابان تاریخی که از شمال رودخانه دورا شروع می‌شود و *کورسو پرینچیپه اودونه*، بخشی از بلوار طولانی *اسپینا چنتراله* که بر روی راه‌آهن زیرزمینی تورین-میلان ساخته خواهد شد. با این حال، پروژه *اسپینا چنتراله* به دلیل کمبود بودجه به کندی پیش می‌رفته و بلوار هنوز توسط یک کارگاه بزرگ در امتداد آن اشغال شده است. پس از تکمیل، منطقه آرورا به لطف ارتباط بهتر بین جاده‌های دو منطقهٔ مجاور به شرق *سان دوناتو* متصل خواهد شد.

در مورد بقیه آرورا، از این منطقه توسط یک شاهراه مهم *کورسو جولیو چزاره*، بلواری طولانی که از پورتا پالاتزو تا ورودی بزرگراه تورین-تریسته در حاشیهٔ شمالی شهری تورین امتداد دارد، عبور می‌کند. سایر جاده‌های مهم عبارتند از *کورسو پالرمو (Corso Palermo؛ "خیابان [[پالرمو]]")*، *ویا بولونیا (Via Bologna؛ "خیابان [[بولونیا]]")* و *کورسو رجو پارکو (Corso Regio Parco؛ "خیابان منطقهٔ پارکی")*، که عمدتاً در سمت شرقی آرورا قرار دارند و به *بورگو روسینی* (*Borgo Rossini*) معروف هستند. رودخانهٔ دورا عنصر مهمی برای کل منطقه است و از غرب به شرق منطقهٔ کشیده شده است.
[چپ|بندانگشتی|[لاواتسا، برند معروف قهوهٔ تورین]]
منطقهٔ شمال رودخانه ترکیبی از ساختمان‌های مسکونی قدیمی و بقایای کارخانه‌ها و تأسیسات سابق از قرن بیستم را در خود جای داده است. به عنوان مثال، بقایای کارخانه فیات *افیچینه گراندی موتوری* (*Officine Grandi Motori;* *OGM*) در خیابان کورسو ویگِوانو (Corso Vigevano)، یک کارخانهٔ قدیمی که موتورهای دیزلی بزرگ صنعتی و خودرویی تولید می‌کرد و نوعی نماد تاریخ صنعتی تورین است، دیده می‌شود. یکی دیگر از تأسیسات متروکه، *آستانتریا مارتینی* (*Astanteria Martini؛* "بخش اورژانس مارتینی") در ویا چینیا، یک بخش اورژانس سابق از دهه ۱۹۲۰ است که مدت‌هاست خالی مانده است.

در مورد ساختمان‌های مسکونی قدیمی این منطقه، این بخش از آرورا میزبان قدیمی‌ترین بلوک مسکن دولتی شهر است که توسط *مؤسسهٔ خودمختار پوپولاری* (*Istituto Autonomo Case Popolari*; *IACP*) در سال ۱۹۰۸ به جای یک مزرعهٔ کوچک و مخروبه قدیمی که زمانی با نام ک*یابوتو دله مرله* شناخته می‌شد، ساخته شده است.

با وجود ظاهر فرسوده، شرکت معروف قهوه لاواتسا به همراه مدرسه طراحی *IAAD*، این بخش از شهر را به عنوان محل دفتر مرکزی جدید خود انتخاب کردند که در ساختمانی مدرن به نام *نوولا* (*Nuvola؛ "*ابر") درست در مرزهای *بورگو روسینی* ساخته خواهد شد. این پروژه که توسط معمار جینو زوکی طراحی شده است، هنوز در حال انجام است، اما کاوش‌های انجام شده در این منطقه، بقایای یک گورستان قرون وسطایی و یک کلیسای جامع مسیحی اولیه را آشکار کرده است که به عموم مردم نشان داده خواهند شد.

*بورگو روسینی* میزبان تعدادی از کسب و کارها است، به عنوان مثال، فروشگاه پرچمدار کاپا، برند معتبر ایتالیایی پوشاک ورزشی است که در تورین تأسیس شده است و *چینه‌پورتو* (Cineporto) با نام مستعار *La Casa dei Produttori* ("خانه فیلمسازان"، که محل *بنیاد کمیسیون فیلم تورین پیه‌مونت* است).

### وانکیلیا
[چپ|بندانگشتی|[پیدمانت|ستاد منطقه پیه‌مونت با  ارفاع، یکی از بلندترین آسمان‌خراش‌های ایتالیا]]
*وانکیلیا (Vanchiglia)* با *کورسو سان مائوریتزیو (Corso San Maurizio)،* *کورسو ریجو پارکو* و رودخانهٔ پو همسایه است. همچنین رودخانه دورا ریپاریا و دو خیابان بزرگ *کورسو رجینا مارگریتا* و *کورسو تورتونا (Corso Tortona)* از آن عبور می‌کند.

*بورگو* *وانکیلیا* منطقه‌ای تاریخی است: یک مثلث کوچک در کنار مرکز شهر، واقع بین *کورسو سن مائوریتزیو، کورسو رجینا مارگریتا* و رودخانه پو. این منطقه امروزه به دلیل نزدیکی به قلب زندگی شبانه تورین بسیار محبوب است و *میدان ویتوریو ونتو (Piazza Vittorio Veneto)*، بسیاری از بارها و رستوران‌ها در این منطقه افتتاح شده‌اند. با این حال، *وانکیلیا* شامل منطقه‌ای به نام *وانکیلیتا* (*Vanchiglietta؛ "وانکیلیای کوچک"*)، در شمال *بورگو وانکیلیا* نیز می‌شود.

کلیسای قابل توجه در *بورگو وانکیلیا* کلیسای نئوگوتیک فرانسوی *سانتا جولیا (Chiesa di Santa Giulia)* است که در میدانی به همین نام واقع شده است.
راست|بندانگشتی|''فتا دی پولنتا''، ضلع شمالی
یک ساختمان قابل توجه و غیرمعمول در این منطقه، به اصطلاح *فتا دی پولنتا* (*Fetta di Polenta؛* ) است. که قبلاً با نام *کاسا اسکاکاباروتزی (Casa Scaccabarozzi)* شناخته می‌شد. این ساختمان جایی است که *کورسو سان مائوریتزیو* به خیابان *ویا جولیا دی بارولو (Via Giulia Di Barolo)* می‌رسد و یکی از عجیب‌ترین نمونه‌های معماری تورین است. این ساختمان در زمینی با شکل ذوزنقه‌ای باریک قرار دارد: پهنای آن در سمت ویا جولیا دی بارولو ۲۷ متر، در سمت کورسو سان *مائوریتزیو* ۵ متر و در باریک‌ترین بخش انتهایی تنها ۰٫۷۰ متر است. این بنا در سال ۱۸۴۰ توسط آلساندرو آنتونلی برای همسرش، فرانچسکا اسکاکاباروتزی، طراحی شد. نام عجیب آن از شکل کاخ گرفته شده است که شبیه یک «برش پولنتا» است، و همچنین به این دلیل که با رنگ اخرایی رنگ‌آمیزی شده است.

در *خیابان وانکیلیا*، خانهٔ ذوزنقه‌ای دیگری وجود دارد، البته با طراحی کمتر افراطی؛ به همین دلیل این ساختمان با نام مستعار «*فتا دی فورماجو*» (*Fetta di Formaggio؛* ) شناخته می‌شود که در سال ۱۸۳۲ برای خانواده ثروتمند *مارکسه بیراگو دی ویسکه* توسط معمار *آنتونیو تلنتینو* ساخته شد.

از دیگر ساختمان‌های قابل توجه می‌توان به حمام‌های عمومی شهر، ساختمانی التقاطی که در سال ۱۹۰۵ ساخته شده است و تئاتر دلا کادوتا (*Teatro della Caduta)* که در سال ۲۰۰۳ در *خیابان میکله بونیوا* افتتاح شد، اشاره کرد که با ۴۵ صندلی، کوچک‌ترین تئاتر تورین و از کوچک‌ترین تئاترهای اروپا است.

در کورسو رجینا مارگریتا، ساختمان قابل توجه دیگری، *اوپرا پیا راینرو (Opera pia Reynero)* سابق*، که* یک سازمان خیریه بود. این ساختمان در سال ۱۸۹۲ ساخته شده است. بعد از اینکه در سال ۱۹۹۶ تعطیل شد، مدت طولانی رها شد و سپس توسط مرکز اجتماعی آسکاتاسونا (Askatasuna)، یک سازمان غیرانتفاعی آنارشیست اشغال شد که از آن زمان فعالیت‌های مختلفی مانند کنسرت‌ها، شام‌ها، سمینارها و طرح‌های همبستگی بی خانمان را میزبانی می‌کند.
بندانگشتی|پردیس لوئیجی ایناودی
شمال *کورسو رجینا مارگریتا* با فضای معماری معمول مرکز شهر تورین متفاوت است، زیرا بخش قابل توجهی از این منطقه قبلاً توسط کارخانه‌ها اشغال شده بود که امروزه تا حدی متروکه شده یا با ساختمان‌های مدرن جایگزین شده‌اند. یک نمونهٔ قابل توجه، منطقه‌ای بود که توسط شرکت‌های گاز بین کورسو رجینا مارگریتا و رودخانهٔ دورا اشغال شده بود، که تا حدی تخریب شدند تا ساختمان جدید و مدرن دانشکدهٔ حقوق دانشگاه تورین (پردیس "لوئیجی ایناودی") که توسط معمار نورمن فاستر طراحی شده بود، ساخته شود. این ساختمان توسط شرکت تلویزیونی آمریکایی سی‌ان‌ان در بین ۱۰ ساختمان دیدنی دانشگاهی جهان طبقه‌بندی شده است. در حیاط دانشگاه، یک مجسمهٔ چوبی بزرگ که نمایانگر یک گاو نر (نماد شهر تورین) است توسط ماریو چرولی ساخته شده است. این منطقه همچنین میزبان یک پردیس دانشجویی است.

در کنار دانشگاه، یک پل دوچرخه‌سواری و عابر پیادهٔ جدید بر روی رودخانهٔ دورا در ۱۶ آوریل ۲۰۱۰ افتتاح شد که محوطهٔ دانشگاه را به خیابان *کورسو ورونا (Corso Verona)* متصل می‌کند. *پارک کولتا* (*Parco Colletta*) یک منطقهٔ پارکی بزرگ است که توسط دو رودخانهٔ منطقه متصل می‌شود و همچنین میزبان برخی از امکانات ورزشی، عمدتاً زمین‌های فوتبال و یک استخر شنا است.

این منطقه با گورستان یادبود (*)* تکمیل می‌شود. این مجموعه عظیم (که قبلاً با نام *Cimitero Generale* به معنی «گورستان عمومی» شناخته می‌شد) بزرگ‌ترین گورستان در تورین و از نظر تعداد افراد دفن شده (بیش از ۴۰۰٬۰۰۰ نفر) جزو اولین گورستان‌ها در ایتالیا است. این گورستان نزدیک به پارک *کولتا* است. بخش باستانی گورستان از ورودی اصلی خیابان کورسو نووارا با شکل هشت ضلعی خود بالا می‌رود. این گورستان شامل مقبره‌های تاریخی متعدد و  طاق است که با مجسمه‌های هنری غنی شده‌اند (به همین دلیل است که به آن «گورستان یادبود» می‌گویند). در طول سال‌ها، الحاقات بعدی به بدنهٔ تاریخی مرکزی در سمت پارک کولتا انجام شده است. در این گورستان، یک معبد کورهٔ جسدسوزی وجود دارد که در سال ۱۸۸۲ ساخته شده است و یکی از بزرگ‌ترین‌ها در نوع خود در ایتالیاست.

### کلیساهای اصلی
[راست|بندانگشتی|[کلیسای جامع تورین با کلیسای کوچک کفن مقدس]]
[چپ|بندانگشتی|[کلیسای جامع سوپرگا]]
سانتواریو دلا کونسولاتا ("پرستشگاه کونسولاتا")، پرستشگاهی که زائران زیادی به آن رفت و آمد دارند، در محل صومعهٔ سنت اندرو مربوط به قرن دهم قرار دارد و اثری از گوارینی است. این بنا در سال ۱۹۰۳ به طرز مجللی بازسازی شد. در خارج از شهر، کلیسای *نوسترا سینیورا دل سوفراجو* ساخته شده توسط سنت جووانی بوسکو، کلیسای مادر بزرگ ساخته شده در سال ۱۸۱۸ به مناسبت بازگشت شاه ویکتور امانوئل اول و سانتا ماریا دل مونته (۱۵۸۳) در مونته دی کاپوچینی قرار دارند.

در تپه‌های مشرف به شهر، کلیسای جامع سوپرگا منظره‌ای از تورین را در پس‌زمینه‌ای از کوه‌های آلپ پوشیده از برف ارائه می‌دهد. این کلیسا مقبرهٔ بسیاری از دوک‌های ساووی و همچنین بسیاری از پادشاهان ساردنی را در خود جای داده است. کلیسای سوپرگا توسط آمادئوس دوم، کنت ساووی به عنوان نذری برای آزادی تورین (۱۷۰۶) ساخته شد و از سال ۱۷۷۲ به عنوان آرامگاه سلطنتی مورد استفاده قرار گرفت.

### ویلاها، پارک‌ها و باغ‌ها
بندانگشتی|دهکدهٔ قرون وسطایی در پارک والنتینو
بندانگشتی|پارک منطقه‌ای لا ماندریا
محبوب‌ترین پارک شهر پارکو دل والنتینو است. در سال ۱۹۶۱ در جریان جشن‌های *ایتالیا۶۱* (صدمین سالگرد اتحاد ایتالیا)، یک نمایشگاه بین‌المللی مهم (*FLOR61: گل‌های جهان در تورین*) با حضور ۸۰۰ غرفه‌دار از ۱۹ کشور در این پارک برگزار شد. به همین مناسبت، طرح نورپردازی جدید پارک، به همراه فواره‌ها و مسیرهای آن، به گویدو کیارلی، مهندس ارشد شهرداری، واگذار شد.

پارک‌های بزرگ دیگر عبارتند از *پارکو دلا پلرینا*، *پارک کولتا*، *پارک رینیون*، *پارک کولونتی* و باغ‌های گیاه‌شناسی دانشگاه تورین. در اطراف شهر چندین پارک دیگر مانند پارک منطقه‌ای لا ماندریا و پارک کاخ شکار استوپینیجی، که زمانی شکارگاه ساووی‌ها بود، و پارک‌های روی تپه‌های تورین وجود دارد. بسیاری از پارک‌ها در مناطق مختلف و کوچک‌تر هستند؛ همچنین در مجموع ۲۴۰ زمین بازی در این پارک‌ها وجود دارد. در اوایل دههٔ ۱۹۶۰، شهردار آمدئو پیرون اولین باغ در ایتالیا را با بازی‌هایی برای کودکان افتتاح کرد. طبق گزارش لگامبینته از سال ۲۰۰۷، تورین اولین شهر ایتالیایی از نظر ساختارها و سیاست‌های مربوط به مراقبت از کودکان است. یکی از معروف‌ترین پارک‌هایی که دارای زمین بازی کودکان است، *پارکو دلا تسوریرا* است که همچنین محل *کتابخانهٔ موسیقی شهرداری آندره‌آ دلا کورته* است. این مرکز در ویلا تسوریرا (ساخته شده در سال ۱۷۱۵ و زمانی محل اقامت خزانه‌دار سلطنتی) قرار دارد. *پارکو دلا تسوریرا* در حومهٔ پارِلا (سمت غربی تورین) واقع شده و در تابستان میزبان کنسرت‌های زیادی است.

رزا ورچلانا، که عموماً با نام *روسینا* و در زبان پیه‌مونتی با نام *لا بلا روسین* ("روسین زیبا") شناخته می‌شود، معشوقه و همسر بعدی شاه ویکتور امانوئلهٔ دوم بود. او به عنوان کنتس میرافیوری و فونتانافردا منصوب شد، اما هرگز ملکهٔ ایتالیا نشد. از آنجایی که خانواده ساووی اجازه دفن او در کنار همسرش در پانتئون را ندادند، فرزندانش مقبره‌ای به شکلی مشابه و در مقیاسی کوچکتر در تورین، در کنار جاده قلعه میرافیوری، برای او ساختند. این بنای نئوکلاسیک گنبدی مسی دایره‌ای، که با یک صلیب لاتین پوشانده شده و توسط یک پارک بزرگ احاطه شده است، توسط آنجلو دیمتزی طراحی و در سال ۱۸۸۸ تکمیل شد.

## گردشگری
بندانگشتی|271x271پیکسل|نمایی از شهر تورین
به‌طور کلی ابنیه و اماکن دیدنی این شهر شامل میدان‌ها، موزه‌ها، کلیساهای قدیمی، پارک‌ها، قلعه‌ها و تپه زیبای مشرف به شهر در کرانه شرقی آن و به امتداد ساحل رود پو می‌شود. محوریت ابنیه تاریخی در تورین، هویت سلطنتی شهر است (به عکس بسیاری از شهرهای ایتالیا که در آنها هویت مذهبی و فراز و نشیب‌های قرون وسطی خودنمایی می‌کنند)

به جز کلیسای جامع سن جووانی باتیستا که متعلّق به اواخر سدهٔ پانزدهم است، بیشتر بناهای عمومی مهم در تورین متعلّق به سده‌های ۱۷ و ۱۸ هستند که به سبک باروک ساخته شده‌اند.

در کلیسای کوچک کفن مقدس، واقع در کلیسای جامع، ظرفی وجود دارد که حاوی کفنی است که گفته می‌شود حضرت مسیح را با آن دفن کرده بودند.

از دیگر نقاط قابل توجّه اسلحه‌خانه آرمریا رئاله است که موزه برجسته‌ای از اسلحه و جنگ‌افزار است.

کاخ ماداما مکانی است که اکنون موزه هنرهای باستان است.

کاخ کارینیانو زادگاه ویتوریو امانوئله دوم، اولین پادشاه ایتالیا در سال ۱۸۶۱ تا ۱۸۷۸ است.
راست|بندانگشتی|200px|قلعه والنتینو
نیایشگاه موله آنتونلیانا در سال ۱۸۶۳ به عنوان پرستشگاه یهودیان و فرهنگستان علمی ساخته شده است. هم‌اکنون به نام بنای لا موله شناخته می‌شود و محل موزه ملّی سینمای ایتالیا می‌باشد. این بنا نماد شهر تورین محسوب می‌شود.

کلیسای جامع سوپرگا که در سال ۱۷۳۱ تکمیل شده، آرامگاه خاندان ساووی، دودمان پادشاهی شمال ایتالیا است که در روی تپّه‌ای رو به شهر واقع شده است. در جوار این کلیسا همچنین آرامگاه اعضای تیم فوتبال تورینو که در سال ۱۹۴۹ و از قضا در همان مکان قربانی سانحه هوایی شدند نیز واقع شده است.

از دیگر جاذبه‌های گردشگری مهمّ شهر می‌توان به میدان سن کارلو، میدان ویتوریو ونتو و Piazza Castello (میدان)، قلعه والنتینو (قلعه‌ای که مقر دانشکدهٔ معماری دانشگاه پلی تکنیک تورین نیز می‌باشد)، Chiesa Gran madre di Dio (کلیسا) و موزه مصرشناسی تورین اشاره نمود.

## جمعیت‌شناسی

در سال ۲۰۰۹ جمعیت شهر تورین، ۹۰۸٬۱۹۳ نفر بوده است. آمار یاد شده تنها مربوط به فضای شهری تورین می‌باشد و فضای کلان‌شهر تورین (یعنی با احتساب حومه و شهرهای اقماری متّصل به شهر امّا از حیث اداری جدا) آماری جداگانه و مربوط به خود را داراست.

در سال ۲۰۲۵، تورین جمعیتی بالغ بر ۸۵۶٬۷۴۵ نفر داشته است، که کاهش قابل توجهی نسبت به اوج جمعیت ۱٬۱۶۷٬۹۶۸ نفر در سال ۱۹۷۱ است. این نتیجه به دلیل مهاجرت فزاینده از جنوب ایتالیا و خارج از کشور است.

تا سال ۲۰۰۴، معادل ۷٬۸ درصد از این جمعیّت را اتباع خارجی عمدتاً از اعراب شمال آفریقا و شهروندان شرق اروپا تشکیل می‌داده‌اند. تقریباً ۱۳٫۵ درصد (۱۲۲٬۹۴۶) از جمعیت را خارجی‌ها تشکیل می‌دهند که بیشترین تعداد آنها از رومانی (۵۱٬۰۱۷)، مراکش (۲۲٬۵۱۱)، آلبانی (۹٬۱۶۵)، چین (۵٬۴۸۳) و مولداوی (۳٬۴۱۷) می‌آیند. مانند بسیاری از شهرهای شمالی ایتالیا، نسبت زیادی از بازنشستگان در مقایسه با جوانان وجود دارد. حدود ۱۸ درصد از جمعیت زیر ۲۰ سال سن دارند، در حالی که ۲۲ درصد بالای ۶۵ سال سن دارند. جمعیت منطقهٔ شهری تورین در مجموع ۱٫۷ میلیون نفر جمعیت دارد که در رتبهٔ چهارم ایتالیا قرار دارد، در حالی که منطقهٔ کلان‌شهری تورین ۲٫۲ میلیون نفر جمعیت دارد. میانگین سنی ۴۳٫۷ سال است. در سال ۲۰۲۰، ۱٬۲۰۴ ایرانی در تورین ساکن بودند.

## اقتصاد
[راست|بندانگشتی|250x250پیکسل|ساختمان [لینگاتو|لینگوتو در خیابان نیتزا زمانی دفتر مرکزی جهانی فیات بود.]]
تورین در اوایل قرن بیستم به عنوان یک شهر فوردیستی توسعه یافت، که به معنای تغییر از اقتصاد مبتنی بر خدمات به اقتصاد مبتنی بر صنعت بود. در راستای بسیاری از اقتصادهای فوردیستی، اقتصاد تورین به شدت به صنایع خودروسازی و هوافضای خود متکی است. با وجود رکود عمومی صنعت خودروسازی از زمان بحران نفت در سال ۱۹۷۳، این شهر هنوز هم به شدت به صنعت خودروسازی خود متکی است. از قبل جنگ جهانی دوم، صنعت خودروسازی بزرگ‌ترین استخدام‌کننده در این شهر بوده است و تقریباً تمام صادرات تورین کالاهای تولیدی است. این شهر به عنوان دفتر مرکزی فیات (*Fabbrica Italiana Automobili Torino*؛ کارخانهٔ اتومبیل‌های ایتالیایی تورین) شناخته می‌شود که از آن زمان توسط شرکت مادر خود، گروه فیات کرایسلر (که اکنون استلانتیس نام دارد) که دفتر مرکزی آن در آمستردام، هشتمین شرکت بزرگ خودروسازی جهان است، جذب شده است. تورین هنوز هم میزبان یک کارخانهٔ بزرگ فیات است.

از دههٔ ۱۹۸۰، تورین اقتصاد خود را متنوع کرد و در حال بازگشت به سمت اقتصاد خدماتی است. صنایع فناوری و نوآوری در تورین رونق گرفته‌اند، که از نظر تعداد استارت‌آپ‌ها و شرکت‌های نوآور در بخش فناوری اطلاعات در رتبهٔ سوم قرار دارد و برخی از بیشترین درخواست‌های ثبت اختراع را در ادارهٔ ثبت اختراعات اروپا در میان هر شهری دارد. در سال ۲۰۰۸، تولید ناخالص داخلی این شهر ۶۸ میلیارد دلار بود، که طبق گزارش پرایس واتر هاوس کوپرز، هفتاد و هشتمین شهر ثروتمند جهان از نظر قدرت خرید، و شانزدهمین شهر ثروتمند اروپا است. تورین ۸ درصد از تولید ناخالص داخلی ایتالیا را تشکیل می‌دهد و کنار جنوا و میلان به مثلث صنعتی شمال ایتالیا معروف هستند. این شهر در سال ۲۰۱۰ توسط شبکه جهانی‌سازی و تحقیقات شهرهای جهان به عنوان یک شهر جهانی سطح گاما رتبه‌بندی شده است.

سایر شرکت‌های فعال در تورین عبارتند از: مازراتی، لانچیا، آلفا رومئو، ایوکو، پینین‌فارینا، برتونه، اسپارکو، ایتال‌دیزاین جوجارو، نیو هلند، کوماو، مانیتی مارلی، گراتزیانو اورلیکون، گیا، فیوراوانتی (خودروسازی)، اف‌پی‌تی اینداستریال (موتور و جعبه‌دنده)، بانکا اینترموبایلر، رای (شرکت پخش ملی)، بانک FCA، بانک اینتسا سانپائولو، رئاله موتوآ (مالی)، اینویکتا، کاپا، سوپرگا (مد)، فریرو، لاواتسا، ماریتینی و روسی (غذا و نوشیدنی)، آلپی‌تور (میهمان‌نوازی و گردشگری)، تی‌لب (شرکت پژوهشی مخابراتی)، و آرورا (تولید کنندهٔ قلم).

این شهر همچنین به خاطر صنعت هوافضای خود آلنیا آیروناتیکا، تالس آلنیا اسپیس و آویو شناخته شده است. ماژول‌های ایستگاه فضایی بین‌المللی هارمونی، کلمبوس، ترانکوئیلیتی و همچنین کوپولا و تمام ماژول‌های لجستیک چندمنظوره در تورین تولید شده‌اند. پروژه‌های پرتابگر اروپایی آینده بعد از آریان ۵ نیز توسط شرکت جدید ان‌جی‌ال پرایم، زیرمجموعهٔ شرکت دفاع هوایی و فضایی اروپا (۷۰٪) و بخش هواپیمایی لئوناردو (۳۰٪) از تورین مدیریت خواهند شد.

## فرهنگ
### هنرهای تجسمی و موزه‌ها
[بندانگشتی|شکارگاه سلطنتی [کاخ شکار استوپینیجی|استوپینیجی]]
[چپ|بندانگشتی|نمای داخلی [موزه مصرشناسی تورین|موزهٔ مصر تورین. این موزه پس از موزهٔ قاهره، دومین موزه بزرگ مصرشناسی جهان است.]]
تورین، به عنوان پایتخت سابق پادشاهی ساردنی و پادشاهی ایتالیا، محل سکونت خانواده ساووی است. علاوه بر کاخ سلطنتی قرن هفدهم (محل اقامت رسمی خانواده ساووی تا سال ۱۸۶۵) که برای ماداما رئاله کریستین ماری فرانسوی ساخته شده است، کاخ‌ها، اقامتگاه‌ها و قلعه‌های زیادی در مرکز شهر و شهرهای اطراف وجود دارد. کاخ چیابلسه، زرادخانه سلطنتی، کتابخانه سلطنتی، کاخ ماداما، کاخ کارینیانو، ویلا دلا رجینا و قلعهٔ والنتینو در تورین قرار دارند. مجموعه اقامتگاه‌های خانه سلطنتی ساووی در تورین و در شهرهای مجاور ریوولی، مونکالیری، وناریا رئاله، آلیه، راکونیجی، استوپینیجی، پولنزو و گووونه در سال ۱۹۹۷ توسط یونسکو به عنوان میراث جهانی اعلام شد. یونسکو همچنین تورین را از سال ۲۰۱۴ به عنوان «شهر طراحی» به رسمیت می‌شناسد. در سال‌های اخیر، تورین به یک مقصد گردشگری محبوب تبدیل شده است و در سال ۲۰۰۸ با حدود ۲۴۰٬۰۰۰ گردشگر، رتبه ۲۰۳ در جهان و دهم در ایتالیا را کسب کرد.

موزه مصر تورین در باستان‌شناسی و مردم‌شناسی و به ویژه هنر مصر باستان، تخصص دارد. این موزه محل نگهداری یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های آثار باستانی مصر در خارج از مصر است. در سال ۲۰۰۶ بیش از ۵۰۰٬۰۰۰ بازدیدکننده داشت. موزه هنر شرقی یکی از مهم‌ترین مجموعه‌های هنری آسیایی در ایتالیا را در خود جای داده است.

موزه‌های دیگر عبارتند از: موزهٔ ملی سینما، موزهٔ ملی خودرو، موزهٔ جِی، موزهٔ آناتومی انسان لوئیجی رولاندو، موزهٔ دله ماریونت (موزه عروسکی) و موزهٔ ملی دلا مونتانیا (موزهٔ ملی کوه‌ها). موزه‌های هنری عبارتند از: گالری ساباودا، موزهٔ سیویکو دارته آنتیکا (موزهٔ مدنی هنرهای باستانی)، گالری هنری جووانی و مارلا آنیلی، آکادمی آلبرتینا و گالری هنرهای مدرن و معاصر.

پس از آنکه مدت‌ها چیزی بیش از یک شهر کوچک نبود، در سال ۱۵۵۹ دوک امانوئل فیلیبرت از ساووی، تورین را پایتخت قلمرو خود قرار داد. دوک آرزوی تبدیل این شهر کوچک به یک پایتخت بزرگ هنری و فرهنگی را داشت و در قرن‌های بعد، هنرمندان بی‌شماری در دربار ساووی مشغول به کار شدند، به ویژه معماران و شهرسازانی مانند کارلو دی کاستلامونته و پسرش آمدئو، گوارینو گوارینی و در قرن ۱۸، فیلیپو یووارا و بندتو آلفیری.

در مورد نقاشی و هنرهای تجسمی، تورین به ویژه در قرن بیستم به یک نقطهٔ مرجع تبدیل شد. در دههٔ ۱۹۲۰، نقاش فلیچه کازوراتی الهام‌بخش تعدادی از دانشجویان به نام گروه شش نفرهٔ تورین بود که شامل کارلو لوی، هنری پائولوچی، جیجی کسا، فرانچسکو منزیو، نیکولا گالانته و جسی باسول بودند. از هنرمندان متولد تورین می‌توان به مجسمه‌ساز اومبرتو ماسترویانی و معمار کارلو مولینو اشاره کرد. بین دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰، مرکز بین‌المللی تورین (آرته پوورا)، حضور هنرمندانی مانند آلیگیریو بوئتی، ماریو مرز، جوزپه پنونه، پیرو جیلاردی و میکل‌آنجلو پیستولتو در این شهر را شاهد بود. در آن سال‌ها، تأثیر هنری قوی از طراح آرماندو تستا وجود داشت. از هنرمندانی که در حال حاضر در این شهر فعالیت می‌کنند می‌توان به اوگو نسپولو و کارول راما اشاره کرد.

### موسیقی
چپ|بندانگشتی|خانه اپرای تئاترو رجو
اپرای اصلی شهر، تئاتر رجو دی تورینو است، جایی که پوچینی در سال ۱۸۹۶ اپرای *[[لا بوهم|«لا بوهم»]]* خود را برای اولین بار اجرا کرد. این اپرا در سال ۱۹۳۶ به آتش کشیده شد و پس از جنگ جهانی دوم بازسازی شد. در ۸ اکتبر ۲۰۲۱، اتحادیهٔ پخش اروپا (EBU) و رای پس از پیروزی ایتالیا در یوروویژن ۲۰۲۱ در روتردام، هلند با آهنگ "" که توسط منسکین اجرا شد، اعلام کردند که این شهر میزبان مسابقهٔ آواز یوروویژن ۲۰۲۲ خواهد بود. این مسابقه در پالا آلپیتور برگزار شد و هر دو مرحلهٔ نیمه‌نهایی مسابقه در ۱۰ و ۱۲ مه و فینال بزرگ در ۱۴ مه برگزار شد. این اولین باری بود که تورین میزبان این مسابقه بود و سومین باری بود که ایتالیا در مجموع میزبان یوروویژن بود، آخرین بار، ایتالیا میزبان مسابقهٔ ۱۹۹۱ بود که در رم برگزار شد.

### ادبیات
بندانگشتی|کتابخانه ملی
تورین که قرن‌ها مرکز ادبی بود، تنها پس از تأسیس دربار دوک‌های ساووی، شروع به جذب نویسندگان کرد. یکی از مشهورترین نویسندگان قرن هفدهم، جامباتیستا مارینو بود که در سال ۱۶۰۸ به دربار چارلز امانوئل اول نقل مکان کرد. مارینو توسط رقیبش، گاسپاره مورتولا، مورد سوء قصد قرار گرفت و بعداً به دلیل شایعاتی که علیه دوک گفته و نوشته بود، به مدت یک سال زندانی شد. شاید به همین دلیل، مارینو در سال ۱۶۱۵ تورین را ترک کرد و به فرانسه نقل مکان کرد.

چهره‌های اصلی ادبی در دوران باروک در تورین، امانوئله تساورو و آلساندرو تاسونی بودند. در قرن بعد، تورین مدتی میزبان شاعر ویتوریو آلفیری از آستی بود. اوضاع در قرن نوزدهم بسیار متفاوت بود، به خصوص از زمانی که این شهر به نقطهٔ مرجعی برای اتحاد ایتالیا و متعاقباً پایتخت پادشاهی ایتالیا تبدیل شد. در واقع، در آن سال‌ها، توماسئو، ستتمبرینی و جان مدوز در این شهر اقامت داشتند. یکی از زنان برجستهٔ ادبی و فرهنگی آن زمان، الیمپیا ساویو بود. در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، تورین محل زندگی نویسندگانی مانند گویدو گوتزانو، ادموندو ده آمیچیس، امیلیو سالگاری و دینو سگره بود که دومی با نام مستعار پیتی گریلی شناخته می‌شد.

تورین پس از جنگ جهانی دوم نقش بسیار مهمی در ادبیات ایتالیا داشت. یکی از انتشارات بزرگ، جولیو اینائودی، آثار نویسندگانی مانند چزاره پاوزه، ایتالو کالوینو، ویتالیانو برانکاتی، پریمو لوی، ناتالیا گینزبورگ، فرناندا پیوانو، بپه فنولیو، کارلو فروترو و فرانکو لوچنتینی را منتشر کرد. در سال‌های اخیر، نویسندگان فعال در این شهر عبارتند از: جووانی آرپینو، نیکو اورنگو، جوزپه کولیکیا، مارگریتا اوجرو، لائورا مانچینلی، آلساندرا مونتروکیو، آلساندرو پریسینوتو، گویدو کوارتز، پیرو سوریا و آلساندرو باریکو. باریکو همچنین یکی از بنیانگذاران سکوئولا هولدن بود که به آموزش تکنیک‌های نوشتن اختصاص داشت.

همچنین یک سنت ادبی در زبان محلی پیه‌مونتی وجود دارد، از جمله نویسندگانی مانند نیکولتو دا تورینو، اینیاس ایسلر (نویسندهٔ اشعار حماسی) و ادوارد کالو.

### دین
این شهر محل کفن معروف تورین است: پارچه‌ای کتانی که تصویر مردی را دارد که به نظر می‌رسد دچار آسیب جسمی به شیوه‌ای سازگار با مصلوب شدن شده است. بسیاری از مسیحیان این کفن را تصویری معجزه‌آسا از عیسی در زمان مرگش می‌دانند. این کفن در کلیسای جامع سلطنتی سنت جان باپتیست (یوحنای تمعید دهنده) در مرکز شهر نگهداری می‌شود. کفن یکی از نمادهای اصلی و جاذبه‌های گردشگری شهر و نمادی از عبادت مذهبی است.

### علم و فناوری
تورین یک رصدخانهٔ نجومی داشت که توسط جووانی پلانا مورد استفاده قرار می‌گرفت. دانشمند آمدئو آووگادرو به عنوان استاد در تورین کار می‌کرد. گالیله فراری، استاد دانشگاه تورین، اصول کار موتور الکتریکی را در قرن نوزدهم کشف کرد.

در دوران مدرن، تورین میزبان آزمایشگاه مخابراتی CSELT بود.

### رسانه
پس از اسکندریه، مادرید، دهلی نو، آنتورپ و مونترال، تورین توسط یونسکو به عنوان پایتخت جهانی کتاب برای سال ۲۰۰۶ انتخاب شد. نمایشگاه بین‌المللی کتاب تورین یکی از مهم‌ترین نمایشگاه‌ها در نوع خود در اروپا است. تورین محل استقرار یکی از روزنامه‌های ملی اصلی ایتالیا، *[[لا استامپا]]*، و روزنامهٔ ورزشی *توتو اسپورت* است. شهر همچنین توسط نشریات دیگری همچون نسخه‌های تورینی روزنامه‌های روزنامه‌های *[[لا رپوبلیکا]]*، *[[ایل جورناله]]*، *لگو*، *سیتی*، *مترو* و *ئه پلیس* پوشش داده می‌شود. رای از سال ۱۹۵۴ یک مرکز تولید در تورین داشته است.

### ورزش
[چپ|بندانگشتی|[ورزشگاه یوونتوس، ورزشگاه خانگی باشگاه فوتبال یوونتوس]]
[چپ|بندانگشتی|[ورزشگاه المپیک تورین|ورزشگاه المپیکو گرانده تورینو، خانهٔ باشگاه تورینو اف سی]]
این شهر به عنوان خانهٔ دو تیم فوتبال تاریخی مهم، میراث ورزشی غنی دارد؛ باشگاه فوتبال یوونتوس (تأسیس شده در سال ۱۸۹۷) و باشگاه فوتبال تورینو (تأسیس شده در سال ۱۹۰۶). یوونتوس به ویژه در سراسر ایتالیا و جهان، هواداران بیشتری دارد، در حالی که تورینو در خود شهر از حمایت بیشتری برخوردار است. این دو باشگاه قدیمی‌ترین دربی ایتالیا، دربی دلا موله، را با هم برگزار می‌کنند. شکل‌گیری سابقه رقابت و حتی دشمنی میان این دو تیم در درجه اول به نحوه شکل‌گیری باشگاه تورینو و در مرحله بعد به طیف طرفداران سنتی آنها بازمی‌گردد: آنجا که هواداران **بانوی پیر** (لقب تیم یوونتوس) متعلّق به صاحبان صنایع، از طبقه متوسّط رو به بالای اجتماع، و هوادارن **تورو** (لقب تیم تورینو) از طبقه متوسّط رو به پایین هستند. از تیم یوونتوس همچنین با عنوان‌های **یووه** یا **بیانکونری** (سپید و سیاه‌ها) نیز یاد می‌شود.

یوونتوس موفق‌ترین باشگاه فوتبال ایتالیا و یکی از موفق‌ترین باشگاه‌های جهان است. این باشگاه در فهرست باشگاه‌های جهان با بیشترین عناوین رسمی بین‌المللی در رتبهٔ دوازدهم مشترک و در بین باشگاه‌های اروپایی رتبهٔ ششم قرار دارد، و اولین و تنها باشگاه در جهان و تاریخ فوتبال است که تمام مسابقات رسمی قاره‌ای ممکن و عنوان قهرمانی جهان را به دست آورده است (، پس از اولین فینال لیگ کنفرانس اروپا یوفا). ورزشگاه اختصاصی یوونتوس در سال ۲۰۱۱ افتتاح شد و میزبان فینال لیگ اروپا ۲۰۱۴ یوفا، فینال لیگ ملت‌های اروپا ۲۰۲۱ و فینال لیگ قهرمانان زنان ۲۰۲۲ بود. این اولین باری بود که این شهر میزبان فینال تک‌بازی یک رقابت باشگاهی فصلی یوفا بود. تیم زنان یوونتوس از زمان تأسیس خود در سال ۲۰۱۷، پنج عنوان قهرمانی متوالی سری آ را کسب کرده و به یکی از پرافتخارترین تیم‌های کشور تبدیل شده است.

باشگاه فوتبال تورینو اف‌سی توسط اتحاد یکی از قدیمی‌ترین تیم‌های فوتبال تورین، باشگاه فوتبال تورینزه (Football Club Torinese؛ بنیان‌گذاری در ۱۸۹۴) با گروهی از جداشدگان از یوونتوس تأسیس شد. این باشگاه در دههٔ ۱۹۴۰ با نام «گرانده تورینو» (Grande Torino) شناخته می‌شد و موفق‌ترین تیم سری آ در آن دوره بود. در سال ۱۹۴۹، در فاجعه هوایی سوپرگا، هواپیمایی که تقریباً کل تیم شامل خدمه، بازیکنان، مربیان، خبرنگاران و مسئولان باشگاه را حمل می‌کرد بر روی کلیسای سوپرگا در تپه‌های تورین سقوط کرد و تمامی سرنشینان جان خود را از دست دادند. تورینو در حال حاضر بازی‌های خانگی خود را در ورزشگاه المپیک "گرانده تورینو" که به نام تیم دههٔ ۱۹۴۰ نامگذاری شده است، برگزار می‌کند. این ورزشگاه میزبان جام جهانی فوتبال ۱۹۳۴ و محل برگزاری مراسم افتتاحیه بیستمین المپیک زمستانی و نهمین بازی‌های پارالمپیک زمستانی و مراسم اختتامیه اولین دوره بود. علاوه بر این، این تیم اخیراً ورزشگاه تاریخی فیلادلفیا را که برای بازی‌های تیم‌های جوانان و تمرینات تیم اول استفاده می‌شد، و همچنین محل برنامه‌ریزی شده موزه تیم، بازسازی کرده است.

این شهر میزبان مراحل نهایی مسابقات یوروبسکت ۱۹۷۹ بود. مهم‌ترین تیم باشگاهی بسکتبال، اکسیلیم تورینو است که در سال ۲۰۰۹ تأسیس شد و در لیگ بسکتبال حرفه‌ای ایتالیا بازی می‌کند. در سال ۲۰۱۸، اکسیلیم تورینو اولین جام بسکتبال ایتالیا را به دست آورد. تورین در فوریهٔ ۲۰۰۶ میزبان المپیک زمستانی ۲۰۰۶ بود. ورزش‌های زمستانی و به‌ویژه اسکی به لطف ارتفاعات آلپ و اقلیم سردسیر منطقه رونق فراوانی در تورین دارند. تورین بزرگ‌ترین شهری است که تاکنون میزبان بازی‌های المپیک زمستانی بوده و در زمان برگزاری نیز بزرگ‌ترین ناحیهٔ کلان‌شهری میزبان به‌شمار می‌آمد. این شهر عنوان پایتخت ورزشی اروپا در سال ۲۰۱۵ را دریافت کرد. نامزدی تورین نشان‌دهندهٔ تعهد جدی شهر به گسترش فعالیت‌های ورزشی بود. این شهر از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ میزبان رویداد تنیس فینال ATP است. تورین میزبان بازی‌های زمستانی جهانی المپیک ویژه در سال ۲۰۲۵ خواهد بود.

### سینما
[بندانگشتی|[مول آنتونلیانا|موله آنتونلیانا]]
تورین شهری در ایتالیا است که کروماتوگرافی فیلم برای اولین بار در آن تأسیس شد. به همین دلیل، زادگاه سینمای ایتالیا محسوب می‌شود. به دلیل نزدیکی تاریخی، جغرافیایی و فرهنگی آن به فرانسه، فیلمسازان ایتالیایی به‌طور طبیعی تحت تأثیر سینمای فرانسه و برادران لومیر قرار گرفتند. اولین نمایش فیلم در سینماهای ایتالیا در مارس ۱۸۹۶ در تورین انجام شد. در نوامبر ۱۸۹۶، فیلمسازان ایتالیایی اولین نمایش فیلم را در سینما برای تماشاگرانی که بلیت می‌خریدند، انجام دادند.

با آغاز قرن بیستم (به‌ویژه پس از سال ۱۹۰۷)، تعدادی از اولین فیلم‌های ایتالیایی در تورین پخش شدند. از جمله می‌توان به فیلم جیووانی پاسترونه، *[[کابیریا|"کابیریا"]]* در سال ۱۹۱۴ اشاره کرد که یکی از اولین فیلم‌های پرفروش تاریخ است.

شرکت *آمبروسیو فیلم* مستقر در تورین، که در سال ۱۹۰۶ توسط آرتورو آمبروسیو تأسیس شد، یکی از نیروهای پیشرو در سینمای ایتالیا بود و اهمیت این شهر را به عنوان یک مقصد فیلمسازی افزایش داد. این شرکت که به ویژه به خاطر حماسه‌های تاریخی خود شناخته می‌شود، تعداد زیادی فیلم تولید کرد تا اینکه در سال ۱۹۲۴ منحل شد.

در طول دهه‌های ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰، تورین میزبان تعدادی از تولیدات سینمایی و استودیوهای بزرگ فیلم (*خانه‌های فیلم*) مانند ایتالیا فیلم، آکویلا و استودیوهای فرت بود. امروزه میراث آنها در استودیوهای مدرن لومیک و اسپای چندرسانه‌ای واقعیت مجازی نهفته است. برجستگی تورین در سینمای ایتالیا تا سال ۱۹۳۷، سالی که چینه‌چیتا در رم افتتاح شد، ادامه یافت.

پس از جنگ جهانی دوم، صحنهٔ سینما در تورین به شکوفایی خود ادامه داد. در سال ۱۹۵۶ موزه ملی سینما افتتاح شد که ابتدا در کاخ کیابلزه داشت و سپس از سال ۲۰۰۰ در دفتر مرکزی باشکوه موله آنتونلیانا است. در سال ۱۹۸۲، منتقد فیلم، جانی روندولینو، جشنوارهٔ بین‌المللی سینما جووانی را تأسیس کرد که بعدها به جشنوارهٔ فیلم تورین تبدیل شد.

امروزه تورین یکی از مراکز اصلی سینما و تلویزیون در ایتالیا به‌شمار می‌آید؛ این جایگاه به‌ویژه به‌دلیل نقش *کمیسیون فیلم تورین* است که تولید بسیاری از فیلم‌ها، سریال‌های احساسی و تبلیغات بازرگانی را ثبت و پشتیبانی می‌کند.

خیابان‌های تورین محل فیلم‌برداری آثار سینمایی گوناگون بوده‌اند؛ از جمله صحنه‌هایی با بازی آدری هپبورن در فیلم *[[جنگ و صلح (فیلم ۱۹۵۶)|«جنگ و صلح»]]*، رانندگی مایکل کین با یک مینی کوپر در فیلم *[[کسب‌وکار ایتالیایی|«کسب و کار ایتالیایی»]]*، ایفای نقش کلودیو بیزیو در مقام رئیس‌جمهور ایتالیا، بازآفرینی نسخهٔ کارلو وردونه از *سیندرلا*، فیلم‌برداری مارکو تولیو جوردانا در "*پیاتزا فونتانا: توطئهٔ ایتالیایی"*، صحنه‌هایی از "''هانا و خواهرانش"'' به کارگردانی وودی آلن، بازی کیت بلانشت در "*[[بهشت (فیلم ۲۰۰۲)|بهشت"]]*، حضور جوانا متزوجورنو در "*وینچره"*، بازی مارچلو ماسترویانی و جکلین بیسیت در "''زن یکشنبه"'' و هاروی کایتل در "''تاجر سنگ"''. افزون بر این، تورین در فیلم "''شیاطین سن‌پترزبورگ"'' در نقش پایتخت تزار بازآفرینی شد.

### آشپزی
بندانگشتی|شکلات معروف ''جاندویوتو''
[راست|بندانگشتی|نوشیدنی شکلاتی ''[بیچرین* در لیوان گرد مخصوص خودش سرو می‌شود]]
تورین به‌خاطر تولید شکلات شهرت دارد؛ به‌ویژه شکلات سنتی *جاندویوتو* (gianduiotto) که به شکل شمش کوچک ساخته می‌شود و نام خود را از *جاندویا*، نقاب محلی [[کمدیا دلآرته|کمدیا دل‌آرته]] گرفته است. افزون بر این، شهر به *بیچرین* (bicerin) نیز معروف است؛ نوشیدنی داغ سنتی که از [[اسپرسو]]، شکلات داغ و شیر کامل تشکیل می‌شود و به‌صورت لایه‌ای در لیوانی گرد کوچک سرو می‌گردد. هر سال تورین جشنوارهٔ شکلاتی «چوکولاتو» (CioccolaTÒ) را برگزار می‌کند که به‌مدت دو هفته ادامه دارد و با حضور تولیدکنندگان اصلی شکلات پیه‌مونتی مانند کافارل (Caffarel)، استرلیو (Streglio)، ونکی (Venchi) و دیگران، همچنین برخی شرکت‌های بزرگ بین‌المللی همچون [[لیندت اند اشپرونگلی|لیندت و اشپرونگلی]] (Lindt & Sprüngli) برگزار می‌شود.
[[پرونده:Aperitivo_al_bar.jpg|راست|بندانگشتی|یک *پیش‌غذای* معمولی ایتالیایی]]
در زمینهٔ [[تنقلات]]، *ترامتزینی* (tramezzini) که امروزه بسیار محبوب‌اند، نخستین‌بار در کافهٔ تاریخی مرکز تورین، یعنی کافه مولاسانو (Caffè Mulassano)، در سال ۱۹۲۵ به‌عنوان جایگزینی برای ساندویچ‌های [[آشپزی انگلیسی|انگلیسی]] چای عرضه شدند. در سال‌های اخیر، یکی دیگر از نوشیدنی‌های شاخص شهر *موله‌کولا* (MoleCola) است؛ نوعی [[کولا|کولای]] ایتالیایی که از سال ۲۰۱۲ وارد تولید شد و به‌سرعت در ایتالیا و خارج از این کشور گسترش یافت.

غذاهای محلی همچنین شامل نوع خاصی از پیتزا می‌شود که به آن *پیتزا آل پادلینو (pizza al padellino)* یا *پیتزای آل تگامینو (pizza al tegamino)* می‌گویند، که اساساً یک پیتزای کوچک، با خمیر ضخیم و [[پیتزا دیپ دیش|گود]] است که معمولاً در چندین پیتزافروشی تورین سرو می‌شود.

از اواسط دههٔ ۱۹۸۰، پیه‌مونت همچنین از آغاز جنبش [[غذای آهسته]] و ترا مادره (Terra Madre) بهره‌مند شده است، رویدادهایی که ارزش غنی کشاورزی و شراب‌سازی [[دره پو|درهٔ پو]] و شمال ایتالیا را برجسته کرده‌اند.

== آموزش ==
[[پرونده:Palazzo_dell'Università_(Turin).jpg|چپ|بندانگشتی|تالار کاخ ریاست دانشگاه تورین]]
تورین محل یکی از قدیمی‌ترین دانشگاه‌های ایتالیا، [[دانشگاه تورین]] (بنیان‌گذاری در سال ۱۴۰۴ میلادی)، از جمله کالج وابسته به آن کالج کارلو آلبرتو است معتبرترین دانشگاه این شهر [[دانشگاه پلی‌تکنیک تورین]] (بنیان‌گذاری در سال ۱۸۵۹ میلادی) است که مرتباً جزو برترین دانشگاه‌های ایتالیا و اروپا در رشته‌های مهندسی، صنعتی و معماری قرار گرفته است. پلی‌تکنیک تورین در سال ۲۰۲۵ رتبهٔ بیستم در جهان در رشتهٔ معماری قرار گرفت. تورین همچنین میزبان کالج کارکنان سیستم سازمان ملل متحد، بنیاد آموزش اروپا و پردیسی از [[دانشکده بازرگانی ESCP|دانشکدهٔ بازرگانی ESCP]] است که در میان ۱۰ مدرسهٔ بازرگانی برتر اروپا قرار دارد. علاوه بر این، این شهر میزبان سه مؤسسهٔ کوچک آموزش عالی انگلیسی زبان است: دانشگاه بین‌المللی سنت جان، کالج دانشگاهی بین‌المللی تورین و مدرسه توسعهٔ تورین.

در سال ۱۹۹۹ میلادی و همزمان با [[سفر محمد خاتمی به ایتالیا (۱۹۹۹)|سفر رسمی]] رئیس‌جمهور وقت [[ایران]] [[سید محمد خاتمی|محمد خاتمی]] به ایتالیا، دانشگاه تورین از [[سلمان رشدی]] دعوت به عمل آورد و به وی لیسانس افتخاری اعطا نمود.

== حمل و نقل ==
[[پرونده:Arriere-gare-torino-porta-susa.jpg|راست|بندانگشتی|[[ایستگاه راه‌آهن تورینو پورتا سوزا|ایستگاه راه‌آهن پورتا سوزا]]]]
این شهر در حال حاضر تعداد زیادی کارگاه راه‌آهن و جاده دارد. اگرچه این فعالیت‌ها در نتیجه [[المپیک زمستانی ۲۰۰۶]] افزایش یافته است، اما بخش‌هایی از آن از مدت‌ها پیش برنامه‌ریزی شده بود. برخی از این کارگاه‌ها به کارهای جاده‌ای عمومی برای بهبود جریان ترافیک، مانند زیرگذرها و پل‌های هوایی، می‌پردازند، اما دو پروژه از اهمیت بالایی برخوردارند و شکل شهر را به‌طور اساسی تغییر خواهند داد.

یکی از آنها پروژه *اسپینا چنتراله* ("ستون فقرات مرکزی") است که شامل دو برابر کردن خط آهن اصلی عبوری از شهر، یعنی خط آهن تورین-میلان که در محل با نام *پاسانته فروویاریو دی تورینو* (*Passante Ferroviario di Torino؛* "گذرگاه راه آهن تورین") شناخته می‌شود، است. این راه‌آهن پیش‌تر در شیاری زمینی عبور می‌کرد، اما اکنون با احداث یک بولوار اصلی که از شمال تا جنوب تورین امتداد دارد و در موقعیتی مرکزی در شهر قرار گرفته، پوشانده خواهد شد. [[ایستگاه راه‌آهن تورینو پورتا سوزا|پورتا سوزا]]، در این بخش، به ایستگاه اصلی تورین تبدیل خواهد شد تا پایانهٔ [[ایستگاه راه‌آهن تورینو پورتا نوئووا|پورتا نوئوا]] را با یک ایستگاه عبوری جایگزین کند. سایر ایستگاه‌های مهم عبارتند از ایستگاه‌های راه‌آهن استورا، رباودنگو، لینگوتو و مادونا دی کامپانیا، اگرچه همهٔ آنها متعلق به طرح *اسپینا چنتراله* نیستند.

تورین از سامانهٔ ترابری شهری نسبتاً قدرتمندی سود می‌برد. شرکت GTT (Gruppo Torinese Trasporti؛ "گروه حمل‌ونقل تورین") که از چند سال پیش با خریداری و ادغام تمامی شرکتهای متولّی امور حمل و نقل شهری تورین به تنهایی عهده‌دار حمل‌ونقل در سطح شهر و حومه می‌باشد، با شبکه‌ای کامل از اتوبوس، [[تراموا]] و نیز یک شبکهٔ مترو، به جابجایی مسافران شهری می‌پردازد.
[[پرونده:Metro_Torino_station_Fermi.JPG|چپ|بندانگشتی|ایستگاه متروی تورین فرمی]]
پروژهٔ بزرگ دیگر، ساخت خط مترو بر اساس سیستم VAL است که با نام [[متروی تورین|متروتورینو]] شناخته می‌شود. انتظار می‌رود این پروژه سال‌ها ادامه یابد و بخش بزرگ‌تری از شهر را پوشش دهد، اما فاز اول آن به موقع برای [[المپیک زمستانی ۲۰۰۶|بازی‌های المپیک ۲۰۰۶]] به پایان رسید، در ۴ فوریهٔ ۲۰۰۶ افتتاح شد و یک روز پس از آن برای عموم مردم در دسترس بود و هم‌اکنون دارای ۱ خط (لینه‌آ ۱) و ۲۱ ایستگاه است. اولین بخش سامانهٔ مترو، شهر مجاور [[کولنیو]] را به پورتا سوزا در مرکز شهر تورین متصل می‌کرد. در ۴ اکتبر ۲۰۰۷، این خط به پورتا نوئوا و سپس در مارس ۲۰۱۱ به لینگوتو امتداد یافت. انتظار می‌رود در آیندهٔ نزدیک، امتداد جدیدی از به اصطلاح *لینه‌آ ۱* ("خط ۱") به [[ریولی (ایتالیا)|ریولی]] (تا دهکدهٔ کاشینه ویکا) در کمربند غربی تورین و میدان *بنگاسی* در ضلع جنوب شرقی شهر برسد. علاوه بر این، *لینه‌آ ۲* در دست ساخت است که منطقهٔ جنوب غربی میرافیوری را به باریرا دی میلانو در انتهای شمالی متصل خواهد کرد. در ژوئن ۲۰۱۸، این پروژه با انتشار فهرست پیشنهادی ۲۳ ایستگاه در وب‌سایت شهر، وارد مرحلهٔ مشورت عمومی شد.
[[پرونده:Airbus_A320_of_Lufthansa_with_sharklets_(D-AIZS).jpg|راست|بندانگشتی|[[فرودگاه تورین کاسله|فرودگاه بین‌المللی تورین کاسله]]]]
خیابان اصلی مرکز شهر، *روما*، از روی تونلی می‌گذرد که در [[ایتالیای فاشیستی (۱۹۲۲ تا ۱۹۴۳)|دوران فاشیسم]] ساخته شده بود (زمانی که خود خیابان *روما* کاملاً بازسازی شد و به شکل امروزی خود درآمد). قرار بود این تونل میزبان خط مترو باشد، اما اکنون به عنوان پارکینگ زیرزمینی استفاده می‌شود. پروژه‌ای برای ساخت یک سیستم زیرزمینی در دههٔ ۱۹۷۰ آماده بود که بودجهٔ آن توسط دولت و پروژه‌های مشابه در [[میلان]] و [[رم]] تأمین می‌شد. در حالی که دو شهر دیگر این پروژه‌ها را پیش می‌بردند، دولت محلی تورین به رهبری شهردار دیه‌گو نوولی این پیشنهاد را به دلیل اینکه معتقد بود بسیار پرهزینه و غیرضروری است، کنار گذاشت.

این شهر دارای یک فرودگاه بین‌المللی به نام [[فرودگاه تورین کاسله|فرودگاه بین‌المللی کاسله]] [[ساندرو پرتینی]] (کد فرودگاه: TRN) در [[کازل تورینزه|کاسله تورینزه]] با حدود  از مرکز تورین است که از طریق راه‌آهن (از ایستگاه دورا) و اتوبوس (از ایستگاه‌های راه‌آهن پورتا نوئوا و پورتا سوزا) به شهر متصل می‌شود.

از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۳ یک [[سامانه دوچرخه اشتراکی|سیستم اشتراک دوچرخه]] به نام ToBike در شهر بود.
[[پرونده:Tram_in_Torino,_Italy.jpg|چپ|بندانگشتی|یک تراموای شهری. یک اتوبوس هم از پشت دیده می‌شود.]]
منطقهٔ کلان‌شهری توسط خدمات راه‌آهن شهری تورین سرویس‌دهی می‌شود.

مناطق مرکزی با [[تراموا تورین|تراموا]] سرویس‌دهی می‌شوند؛ خطوط ۳، ۴ و ۹ [[قطار سبک شهری]] هستند.

=== آمار حمل و نقل عمومی ===
میانگین زمانی که مردم در تورین در یک روز هفته با حمل و نقل عمومی (مثلاً رفت و آمد به محل کار و برگشت) صرف می‌کنند، ۶۵ دقیقه است. ۱۴٪ از مسافران حمل و نقل عمومی هر روز بیش از ۲ ساعت سوار می‌شوند. میانگین زمان انتظار در ایستگاه یا محل حمل و نقل عمومی ۱۴ دقیقه است، در حالی که ۱۹٪ از مسافران به‌طور متوسط هر روز بیش از ۲۰ دقیقه منتظر می‌مانند. میانگین مسافتی که مردم معمولاً در یک سفر با حمل و نقل عمومی طی می‌کنند  است، در حالی که ۹٪ بیش از  در یک جهت سفر می‌کنند.

== روابط بین‌المللی ==
=== شهرهای خواهرخوانده ===
تورین با شهرهای زیر [[خواهرخواندگی (شهرها)|خواهرخوانده]] است:
*  [[شامبری]]، [[فرانسه]]
*  [[کلن]]، [[آلمان]]
*  [[کوردوبا، آرژانتین|کرودوبا]]، [[آرژانتین]]
*  [[دیترویت]]، [[ایالات متحده]]
*  [[اش-سور-آلزت]]، [[لوکزامبورگ]]
*  [[گلاسگو]]، [[اسکاتلند]]
*  [[لیژ]]، [[بلژیک]]
*  [[لیل (فرانسه)|لیل]]، فرانسه
*  [[ناگویا]]، [[ژاپن]]
*  [[کویتزالتنانگو]]، [[گواتمالا]]
*  [[روساریو، سانتا فه|روساریو]]، آرژانتین
*  [[روتردام]]، [[هلند]]
*  [[سالت لیک سیتی]]، ایالات متحده
*  [[شن‌یانگ]]، [[چین]]
منطقه ششم تورین هم با شهر زیر خواهرخوانده است:
*  [[بنیو، او-دو-سن|بنیو]]، فرانسه

=== توافق‌نامه‌های همکاری ===
تورین همچنین با شهرهای زیر توفق‌نامهٔ همکاری دارد:
*  [[باکائو]]، [[رومانی]]
*  [[بارسلون]]، [[اسپانیا]]
*  [[بیت‌لحم]]؛ [[فلسطین]]
*  [[کامپوگرانده]]، [[برزیل]]
*  [[کن (فرانسه)|کن]]، فرانسه
*  [[فورتالزا]]، برزیل
*  [[حیفا]]، [[اسرائیل]]
*  [[هاربین]]، چین
*  [[هوشی‌مین (شهر)|هوشی‌مین]]، [[ویتنام]]
*  [[خارخورین]]، [[مغولستان]]
*  [[لیون]]، فرانسه
*  [[مارسی]]، فرانسه
*  [[نانت]]، فرانسه
*  [[نیس]]، فرانسه
*  [[شهرداری پرایا|پرایا]]، [[کیپ ورد]]
*  روساریو، آرژانتین
*  [[سنت پترزبورگ]]، [[روسیه]]
*  [[سالوادور، باهیا|سالوادور]]، برزیل
*  [[اسکوپیه]]، [[مقدونیه شمالی|مقدونیهٔ شمالی]]
*  [[شنژن]]، چین
*  [[یانگون]]، [[میانمار]]
*  [[یکاترینبورگ]]، روسیه
*  [[زلین]]، [[جمهوری چک]]


== جستارهای وابسته ==

* [[سیارک ۵۱۲|۵۱۲ تائوریننسیس]]
* [[فهرست شهرهای ایتالیا]]
* [[پیه‌مونت]]
* [[کلان‌شهر تورین]]

== یادداشت‌ها ==



== منابع ==


== پیوند به بیرون ==

* [https://web.archive.org/web/20101023194459/http://www.comune.torino.it/en/ *وبگاه رسمی شهر تورین*]، [https://www.turismotorino.org/en اطلاعات گردشگری]
* [https://www.meteo-torino.it/ آب و هوای تورین]
* [https://www.comearrivare.eu/piemonte/how-to-reach-turin.php چگونه به تورین برسیم؟]
* [http://www.my-italy-piedmont-marche-and-more.com/turin-museums.html *موزه‌های تورین'']
* 

رده:پایتخت کشورهای پیشین
رده:پایتخت‌های پیشین ایتالیا
رده:پایتخت‌های پیشین
تورین
رده:شبکه شهرهای خلاق یونسکو
رده:شهرها و شهرک‌ها در پیمونت
رده:شهرها و شهرک‌های امپراتوری روم در ایتالیا
رده:شهرها و شهرک‌های ایتالیا
رده:شهرهای دانشگاهی در ایتالیا
رده:شهرهای میزبان المپیک زمستانی
رده:صفحه‌هایی که از تصویر چندگانه با مقیاس خودکار استفاده می‌کنند
رده:کلان‌شهر تورین
رده:کومونه‌های کلان‌شهر تورین
رده:مختصات در ویکی‌داده
رده:مستعمره‌های امپراتوری روم
رده:مقاله‌های دارای واژگان به زبان لاتین
رده:یادکردهای دارای منبع به زبان ایتالیایی