open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
علی قوی‌تن

**علی قوی‌تن** (زاده ۱ مرداد ۱۳۴۳ - درگز) کارگردان، نویسنده، تهیه‌کننده، تدوین‌گر و طراح لباس و صحنه اهل ایران است.

## کارنامه
وی با اجرای تعدادی نمایشنامه و ساخت فیلم‌های کوتاه و مستند پا به عرصه فیلمسازی گذاشت و در سال ۱۳۷۰ با ساخت فیلم سینمایی «عشق من شهر من» وارد سینمای حرفه‌ای شد.
قوی‌تن پس از ساخت ۷ فیلم سینمایی تجاری در ژانرهای مختلف، از سال ۱۳۸۸ سبک نوینی را در پیش گرفت و به سینمای فرهنگی با محوریت کودک و نوجوان روی آورد، و توانست با فیلم‌های «پرواز بادبادکها» و «آفتاب مهتاب زمین» دو سال متوالی در بخش بین‌الملل و سودای سیمرغ سی امین و سی و یکمین جشنواره فیلم فجر حضور داشته و سیمرغ بلورین بهترین فیلمنامه بخش بین‌الملل و سیمرغ بلورین بهترین فیلم فجر را از آن خود نماید. او از سال ۲۰۱۲ تاکنون با فیلم‌هایش در فستیوال‌های بین‌المللی چون جیفونی ایتالیا، گدنیا لهستان، سینه کید هلند، کیکیفه آلمان، قاهره مصر، الیمپیا یونان، بمبئی هند، گوا هند، چنای هند، کرالای هند، داکا بنگلادش، مالتی آرت انگلستان، زلین چک، و غیره حضور پیدا کرد و توانست جایزه بهترین فیلم را از فستیوال داکا۲۰۱۸ و جایزه ویژه هیئت داوران فستیوال الیمپیا یونان و جایزه یونیسف در الیمپیا یونان ۲۰۱۷، را برای فیلم پل سفید از آن خود نماید.

وی از نظر چهره شباهت زیادی با شاعر معاصر سهراب سپهری وجود دارد و پیشنهادهای هم برای بازی در نقش این شاعر بزرگ به وی شده و از جمله در فیلم رؤیای سهراب نقش سهراب سپهری را ایفا کرده‌است.

## کارگردان
* *زندگی و زندگی* (۱۴۰۰)
* رؤیای سهراب (۱۳۹۷)
* پل سفید (۱۳۹۶)
* آسمان آبی مادرم (۱۳۹۴)
* بازگشت (۱۳۹۲)
* آفتاب، مهتاب، زمین (۱۳۹۱)
* پرواز بادبادکها (۱۳۹۰)
* سنجاقک‌های برکه سبز (۱۳۸۹)
* بادهای بهاری (۱۳۸۸)
* نسکافه داغ داغ (۱۳۸۴)
* سرود تولد (۱۳۸۳)
* آدمک‌ها (۱۳۸۰)
* تنها (۱۳۷۶)
* توطئه (۱۳۷۴)
* ضربه طوفان (۱۳۷۲)
* عشق من شهر من (۱۳۷۰)

## نویسنده
* *زندگی و زندگی* (۱۴۰۰)
* رؤیای سهراب (۱۳۹۷)
* پل سفید (۱۳۷۴)
* آفتاب، مهتاب، زمین (۱۳۹۱)
* سنجاقک‌های برکه سبز (۱۳۸۹)
* نسکافه داغ داغ (۱۳۸۵)
* سرود تولد (۱۳۸۳)
* آدمک‌ها (۱۳۸۰)
* تنها (۱۳۷۶)
* توطئه (۱۳۷۴)
* آسمان آبی مادرم (۱۳۷۴)
* بازگشت (۱۳۷۴)
* پرواز بادبادکها (۱۳۷۴)
* بادهای بهاری (۱۳۷۴)

## تهیه‌کننده
* *زندگی و زندگی* (۱۴۰۰)
* پل سفید (۱۳۷۴)
* آسمان آبی مادرم (۱۳۷۴)
* بازگشت (۱۳۷۴)
* آفتاب مهتاب زمین (۱۳۷۴)
* پرواز بادبادکها (۱۳۷۴)
* سنجاقک‌های برکه سبز (۱۳۸۹)
* بادهای بهاری (۱۳۷۴)
* دویدن در میان ابرها (۱۳۸۷)
* نسکافه داغ داغ (۱۳۸۵)
* آدمکها (۱۳۷۴)
* تنها (۱۳۷۶)

## تدوین
* نسکافه داغ داغ (۱۳۸۵)
* سرود تولد (۱۳۸۳)

## طراح صحنه و لباس
* سرود تولد (۱۳۸۳)
* تنها (۱۳۷۶)

## منابع

رده:افراد زنده
رده:اهالی درگز
رده:تدوینگران اهل ایران
رده:تهیه‌کنندگان فیلم اهل ایران
رده:زادگان ۱۳۴۳
رده:فیلم‌نامه‌نویسان اهل ایران
رده:کارگردانان فیلم اهل ایران
فهرست آتشفشان‌های ایران

[بندانگشتی|300px|فوران [گوگرد از یک دودخان در نزدیکی قله دماوند.]]براساس پژوهش‌ها و بررسی‌های صورت گرفته توسط زمین‌شناسان، در ایران ۱۰ کوه آتشفشانی وجود دارد که عبارتند از: دماوند، تفتان، سبلان، سهند، بزمان، قلعه‌حسن‌علی، ملک سیاه کوه، سراخر، درازو و میدان آتشفشانی شهسواران. از این بین ۳ آتشفشان تفتان، دماوند و بزمان در زمرهٔ آتشفشان‌های نیمه‌فعال قرار می‌گیرند. دماوند با ارتفاع ۵٬۶۱۰ متر بلندترین آتشفشان قاره آسیا است و بزمان جوان‌ترین آتشفشان ایران به‌شمار می‌آید. فعالیت‌های آتشفشانی کواترنری در حقیقت ادامه فعالیت‌های ترشیاری در ایران است و در مناطقی که آتشفشان‌های کواترنری فعالیت داشته‌اند، عموما آتشفشان‌های ترشیاری نیز با شدت بیشتری فعال بوده‌اند. آتشفشان‌های جوان در ایران فعالیت خود را از دوره میوسن به ویژه میوسن پسین یا دوره پلیوسن شروع کرده‌اند و تا کواترنری ادامه یافته‌اند.

جدول زیر فهرستی از آتشفشان‌های فعال و منقرض شده در ایران می‌باشد.

## جستارهای وابسته
* فهرست کوه‌های ایران
* هفت کوه آتشفشانی

## منابع

* 

رده:آتشفشان‌های ایران
رده:فهرست زمین‌چهرهای ایران
ایران
رده:فهرست‌های آتشفشان‌ها
رده:فهرست‌های مربوط به ایران
*
رابرت کاکرین

**رابرت کاکرین**  یا **باب کاکرین** یکی از سازندگان سریال تلویزیونی ۲۴ است. قبل از این سریال، او و جول سارنو تهیه‌کنندگی سریال نیکیتای افسونگر را بر عهده داشتند. او بعداً به عنوان مشاور سریال‌های تلویزیونی نیز به کار پرداخت.

## منابع

## پیوند به بیرون
* رابرت کاکرین در پایگاه اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها

رده:افراد زنده
رده:برندگان جایزه امی ساعات پربیننده
رده:تهیه‌کنندگان اجرایی تلویزیون
رده:تهیه‌کنندگان تلویزیونی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه استنفورد
رده:فیلم‌نامه‌نویسان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فیلم‌نامه‌نویسان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان تلویزیونی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان مرد تلویزیونی
رده:نویسندگان تلویزیونی مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:تهیه‌کنندگان تلویزیونی اهل کالیفرنیا
جول سارنو

**جول سارنو**  (۱۸ دسامبر ۱۹۵۵) نویسنده و تهیه‌کننده آمریکایی است. او به علت ساختن سریال‌های تلویزیونی همچون سریال ۲۴ و نیکیتای افسونگر شناخته شده است.

## زندگی
جول در اصل لیتوانیایی تبار است. پدر و مادر او یهودی بوده‌اند. آن‌ها ابتدا در میشیگان و سپس در لس‌آنجلس زندگی می‌کردند. سارنو در مدرسهٔ فیلم دانشگاه کالیفرنیا در سال ۱۹۷۶ فارغ‌التحصیل شد.
بلافاصله پس از فارغ‌التحصیلی شروع به نوشتن فیلم‌نامه برای سریال‌های تلویزیونی کرد.
او پنج فرزند دختر دارد. دو دختر از ازدواج قبلی و سه دختر دیگر از همسر فعلی خود دارد.

## سارنو در سیاست
به گفته خودش، او یکی از حامیان حزب جمهوری‌خواهان آمریکا است. حتی به برخی کاندیداهای انتخاباتی نیز کمک مالی کرده‌است.

## پیوندها
* جول سارنو در پایگاه اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها

## منابع

رده:افراد آمریکایی لیتوانیایی‌تبار
رده:افراد آمریکایی یهودی‌تبار
رده:افراد زنده
رده:برندگان جایزه امی ساعات پربیننده
رده:تهیه‌کنندگان اجرایی تلویزیون
رده:تهیه‌کنندگان تلویزیونی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:تهیه‌کنندگان تلویزیونی اهل کالیفرنیا
رده:جمهوری‌خواهان اهل کالیفرنیا
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه کالیفرنیا، لس آنجلس
رده:دانش‌آموختگان مدرسه فیلم یوسی‌ال‌ای
رده:زادگان ۱۹۵۵ (میلادی)
رده:فیلم‌نامه‌نویسان اهل کالیفرنیا
رده:فیلم‌نامه‌نویسان اهل میشیگان
رده:نویسندگان اهل دیترویت
رده:نویسندگان اهل لس آنجلس، کالیفرنیا
رده:نویسندگان تلویزیونی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان مرد تلویزیونی
رده:نویسندگان یهودی
رده:نویسندگان تلویزیونی مرد اهل ایالات متحده آمریکا
حمل (ابهام‌زدایی)

**حمل** می‌تواند به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
* برج حمل، اولین برج فلکی
* حَمَل، نام دیگر صورت فلکی بره
* حَمَل، نام دیگر فروردین ماه سال هجری خورشیدی
* حَمل، نوعی گزاره در علم منطق
اگزیستانسیالیسم مسیحی

**اگزیستانسیالیسم مسیحی** جریان فلسفی است که از میان شناخته شده‌ترین اگزیستانسیالیست‌های مسیحی می‌توان از سورن کی‌یرکگارد، گابریل مارسل، و کارل یاسپرس نام برد.

این اندیشه مبتنی بر سه محوری که کی یر کگارد بیان می‌کند، اولاً جهان یک وجود متناقض است و بزرگترین تناقض پیوند خدا با انسان و شخص مسیح است. دوما ایجاد رابطه فردی با خدا فرای هر نوع اخلاق و ساختار اجتماعی است و بالاخره رعایت قراردادها و نرم‌های اجتماعی در اصل یک انتخاب کاملاً فردی است. 

## منابع

http://en.wikipedia.org/wiki/Christian_existentialism

رده:اگزیستانسیالیسم مسیحی
رده:اگزیستانسیالیسم
رده:اگزیستانسیالیسم دینی
رده:انواع اگزیستانسیالیسم
رده:جنبش‌های الهیاتی مسیحی
رده:سورن کییرکگور
رده:فلسفه مسیحی
رده:نظریه‌های سیاسی
رده:رادیکالیسم مسیحی
عقرب (ابهام‌زدایی)

**[[عقرب]]** نام گونه‌ای از بندپایان است.

**عقرب** همچنین به موارد زیر نیز گفته می شود: 
* عقرب (صورت فلکی)
* برج عقرب، از برج‌های فلکی
* عقرب (ماه)، نام دیگر آبان ماه سال هجری خورشیدی
* ''عقرب'' (فیلم ۱۹۷۳)، به کارگردانی مایکل وینر
* ''عقرب'' (فیلم ۲۰۰۰)
* ''عقرب'' (فیلم ۱۳۷۵)
* عقرب (کارملیا بلک)
قوس (ابهام‌زدایی)

**قوس** نام چند چیز است:
* قوس، نام دیگر صورت فلکی کمان
* برج قوس، از برج‌های فلکی
* قوس، نام دیگر آذر ماه سال هجری خورشیدی
جدی (ابهام‌زدایی)

**جَدی** یا **جُدَی** ممکن است اشاره به موارد زیر باشد:

* *جَدی* نام دیگر صورت فلکی بزغاله
* برج جدی از برج‌های فلکی
* *جَدی*، نام دیگر دی ماه در گاه‌شماری هجری خورشیدی
* جدی (ستاره) *(جُدَی)*، نام ستاره قطبی
*'مدار رأس‌الجدی مدار تابش عمودی خورشید در انقلاب زمستانی
دلو (ابهام‌زدایی)

**دلو** (*دول* مقلوب آن) بمعنی ظرف آبکشی و آبخوری، به موارد زیر نیز اشاره دارد:
* دلو، از برج‌های دوازده‌گانه فلکی منطقةالبروج
* دلو (صورت فلکی)، یکی از صورت‌های فلکی در منطقةالبروج
* دلو، نام دیگر بهمن از ماههای سال هجری خورشیدی
* دولاب، تجهیزات قدیمی آبکشی از چاه با دلو به همراه چرخ چوبی و ریسمان
* دولچه، ظرف آبخوری قدیمی
حوت (ابهام‌زدایی)

**حوت** نام چند چیز است:

* حوت نام دیگر صورت فلکی ماهی
* برج حوت از برج‌های فلکی
* حوت نام دیگر اسفند ماه سال هجری خورشیدی
* حوت (موشک) نام دیگر نوعی اژدر
قصه آشنا

***قصهٔ آشنا*** نام مجموعه داستان کوتاهی از احمد محمود است که توسط انتشارات نگاه نخست در سال ۱۳۷۰ انتشار یافت و پس از آن‌ به چاپ‌های متعدد رسید.

## داستان‌های مجموعه
۱.قصه آشنا

۲. جستجو

۳. عصای پیری

۴. ستون شکسته

۵. سایه

۶. خرکُش

## پانویس

## منابع
* محمود، احمد. *قصه آشنا*. تهران: موسسه انتشارات نگاه، چاپ سوم، ۱۳۷۷.

رده:کتاب‌های ۱۳۷۰
رده:مجموعه‌های داستان کوتاه احمد محمود
بین‌الملل

**بین‌المللی** یا **میان‌مردمی** یا **میان‌کشوری** یا **میان‌کشورانی** به هر چیزی (شرکت، شخص،سازمان یا زبان) گفته می‌شود که بیش از یک کشور در آن شرکت دارند. اصطلاح بین‌المللی به عنوان یک واژه به معنای دخالت، تعامل بین بیش از یک ملت یا فراتر از مرزهای ملی است. برای نمونه، قانون بین‌المللی، قانونی است که در بیش از یکی از کشورهای دنیا اجرا شود یا زبان بین‌المللی است که زبان ساکنان بیش از یک کشور است.

## ریشه واژه بین‌المللی
اصطلاح اینترنشنال (بین‌المللی) توسط جرمی بنتام، فیلسوف، حقوقدان و اصلاح‌گر اجتماعی انگلیسی، در مقدمه ای بر اصول اخلاق و قانون، در سال ۱۷۸۰ و ۱۷۸۹ منتشر شد.

## جستارهای وابسته
* جهانی شدن
* جامعه بین‌المللی
* روابط بین‌الملل
* شرکت چندملیتی
* کشور کثیرالمله
* سازمان ملل متحد

## منابع
* ویکی‌پدیای انگلیسی

## پیوند بیرونی

*Meaning of international on The Free Dictionary
*Meaning of international  on Cambridge dictionary
*Meaning of international  on Oxford dictionary.

رده:جغرافیای سیاسی
رده:روابط عمومی
رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی
اثیری

***اثیری*** فیلمی معمایی با مایه های متافیزیکی به کارگردانی، نویسندگی و تهیه‌کنندگی محمدعلی سجادی ساخته سال ۱۳۸۰ است. این فیلم در تاریخ ۱۳ شهریور ۱۳۸۱ بر روی پرده سینما رفت.

## بازیگران
* خسرو شکیبایی (عمو)
* امین حیایی (سمندر)
* هانیه توسلی (خورشید)
* عباس امیری (حبیب آقا)
* آزیتا لاچینی (مادر سمندر)
* عباس شادروان (دکتر)
* افسانه ناصری (مادر خورشید)

## خلاصه فیلم
خورشید که به تازگی با سمندر ازدواج کرده حوادث عجیبی را در خانه می‌بیند درها مدام باز و بسته می‌شوند و وسایل خانه نابهنگام حرکت می‌کنند و…

## جشنواره‌ها
*اثیری* در ششمین دوره جشن خانه سینما (۱۳۸۱) در سه بخش بهترین کیفیت لابراتواری، بهترین طراحی لباس (فرامرز بادرامپور) و بهترین فیلم‌نامه (محمدعلی سجادی) کاندید تندیس زرین بوده است.

## منابع

رده:فیلم‌ها به زبان فارسی
رده:فیلم‌ها به کارگردانی محمدعلی سجادی
رده:فیلم‌های ۱۳۸۰
رده:فیلم‌های ایرانی
رده:فیلم‌های ترسناک ایرانی
رده:فیلم‌های جنایی ایران
رده:فیلم‌های فراطبیعی ایرانی
گابریل مارسل

**گابریل اونوره مارسل**  (۷ دسامبر ۱۸۸۹، پاریس - ۸ اکتبر ۱۹۷۳، پاریس) فیلسوف فرانسوی بود. او یکی مهمترین فیلسوفان اگزیستانسیالیسم مسیحی به‌ شمار می‌رود و نویسنده‌ی حدود ۳۰ نمایشنامه است. وی علاوه بر فلسفه و تئاتر منتقد موسیقی نیز بود.

مهم‌ترین اثر مارسل کتاب «راز وجود» (Mystery of Being) نام دارد که در آن فلسفهٔ خود را «مذهب نوسقراطی» یا «مذهب سقراطی مسیحی» می‌خواند. از دیدگاه او موضوع فلسفه وجود است، اما وجود انسان نه وجود از آن جهت که وجود دارد. محوری‌ترین اندیشهٔ مارسل این است که وجود یک راز است و موضوعات دیگر پیرامون این عقیده قرار می‌گیرند.

نقادی مارسل از آرمان‌گرایی و دفاع او از ایمان شبیه نقادی کی‌یرکگور در مورد هگل است. اما مارسل برخلاف کی‌یرکگور ایمان را مرهون یک جهش غیر عقلی نمی‌داند و آن را امری صرفاً فردی محسوب نمی‌کند. نزدیکی مارسل به هایدگر از آن جهت است که دیدگاه آنان دربارهٔ ماهیت حقیقت و زبان و تلاش برای بازگرداندن وزن وجودی به تجربه بشری به هم نزدیک است. هر چند، مارسل برخلاف هایدگر عنصر اطمینان مربوط به تحقق وجودی را که بخشی از درک ایمانی خداوند به عنوان حضور مطلق است به وجودشناسی خود می‌افزاید. نسبت مارسل با بوبر از آن جهت است، که هر یک از آن‌ها به‌طور مستقل به شرح و بسط فلسفه‌ای مبتنی بر دیالوگ و ارتباط دوسویه‌ای پرداختند که در آن تمایز میان دو نوع رابطه شخص محور و شیء محور نقشی اساسی دارد.

## پیشینه
گابریل مارسل، فیلسوف معروف فرانسوی در ۱۸۸۹ در پاریس به دنیا آمد و در اکتبر ۱۹۷۳ درگذشت. پدرش مردی فرهیخته و با فرهنگ بود که سمت‌های اجرایی مهمی در کتابخانه ملی و موزه ملی فرانسه داشت. گابریل در چهار سالگی مادرش را از دست داد. او در خانه‌ای که ندانم‌گرایی پدرش و مذهب پروتستان اخلاق‌گرای خاله‌اش بر آن حاکم بود، بزرگ شد. تجربه‌های تکان دهنده جنگ جهانی اول او را به این نتیجه رساند که فلسفهٔ انتزاعی با خصلت تراژیک و سوگناک وجود انسان سازگار نیست. مارسل در ۱۹۲۹ به مذهب کاتولیک گروید اما این قضیه اساساً جهت فکری او را تغییر نداد، گرچه بر پایبندی‌اش به این عقیده افزود که فیلسوف باید منطق درونی ایمان و امید را مد نظر داشته باشد.

## آثار ترجمه شده به فارسی
* بودن و داشتن،ترجمه ی صدیقه فراهانی، کتاب پارسه(سبحان)
* فلسفه اگزیستانسیالیسم،ترجمه ی شهلا اسلامی،نگاه معاصر
* انسان مسئله گون،ترجمه ی بیتا شمسینی،ققنوس

## منابع

* یوزف ماری بوخنسکی، «گابریل مارسل»، ترجمه شرف الدین خراسانی، مؤسسه فرهنگی و هنری نور راسخون.
* مفهوم «راز» در فلسفه گابریل مارسل، دائرةالمعارف طهور.

رده:اخلاق‌گرایان
رده:اعضای فرهنگستان علوم اخلاقی و سیاسی فرانسه
رده:افراد فرانسوی یهودی‌تبار
رده:اگزیستانسیالیست‌ها
رده:اگزیستانسیالیسم مسیحی
رده:الهی‌دانان اگزیستانسیالیست
رده:برندگان جایزه اراسموس
رده:بی‌خدایان و ندانم‌گرایان سابق
رده:فرانسوی‌های عضو کلیسای کاتولیک روم
رده:فیلسوفان اهل فرانسه
رده:فیلسوفان سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
رده:فیلسوفان کاتولیک
رده:فیلسوفان مسیحی
رده:گروندگان به کاتولیسیزم رومی از بی‌خدایی یا لاادری‌گری
رده:منتقدان بی‌خدایی
رده:منتقدان موسیقی اهل فرانسه
رده:نمایشنامه‌نویسان اهل فرانسه
رده:نمایشنامه‌نویسان سده ۲۰ (میلادی)
رده:نمایشنامه‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
رده:نمایشنامه‌نویسان مرد اهل فرانسه
رده:نویسندگان اهل پاریس
رده:نویسندگان کاتولیک اهل فرانسه
رده:نویسندگان مرد اهل فرانسه
رده:هستی‌شناسان
رده:پدیدارشناسان
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه پاریس
قوی سیاه (ابهام‌زدایی)

**[[قوی سیاه]]** در حالت معمول نام پرنده‌ای از خانواده اردکیان در استرالیا است.

این نام همچنین می‌تواند به یکی از موارد زیر نیز اشاره داشته باشد:

## فیلم و تلویزیون
* قوی سیاه (فیلم ۱۹۴۲)، به کارگردانی هنری کینگ
* قوی سیاه (فیلم ۲۰۱۰)، به کارگردانی دارن آرونوفسکی
## ادبیات
* قوی سیاه (کتاب)، اثر نسیم طالب

## موسیقی
* قوی سیاه (ترانه)، از بی‌تی‌اس

## دیگر کاربردها
* نظریه قوی سیاه، نظریه‌ای در رابطه با فلسفه ریاضیات

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی کشتی
اینه وسکس

**اینه** یا **اینی**  (درگذشتهٔ ۷۲۶ یا بعدتر) پادشاه آنگلوساکسون ساکسون غربی (وسکس) از ۶۸۸ تا ۷۲۶ بود. او قدرتمندترین پادشاه وسکس تا پیش از آلفرد بزرگ به‌شمار می‌رود و نخستین فرمانروای ساکسون غربی است که قوانینی را وضع نمود که سنگ بنای جامعهٔ انگلیسی محسوب می‌شوند.

## زندگینامه
اینه پس از کناره‌گیری کِدوالا از فرمانروایی وسکس جانشین او شد و در ۶۹۴ اهالی کنت را مجبور به پرداخت غرامت کشتن مول، برادر کدوالا نمود. او سپس علیه بریتون‌های کورنوال وارد جنگ شد و در ۷۱۰ نانا، شاه ساکسون جنوبی (ساسکس) نیز در این نبرد به یاری او پرداخت. با این حال اینه در ۷۲۲ و ۷۲۵ به ساسکس لشکر کشید زیرا آن‌ها رقیب و مدعی تاج و تخت او را در سرزمین خود پناه داده بودند. اینه در ۷۲۶ از قدرت کناره‌گیری کرد و بقیهٔ عمر خود را در رم گذراند و در همان سال یا بعدتر درگذشت.

## منابع

* 

رده:پادشاهان استعفاداده
رده:پادشاهان مسیحی
رده:حکم‌رانان انگلیسی در سده ۷ (میلادی)
رده:حکم‌رانان انگلیسی در سده ۸ (میلادی)
رده:خاندان وسکس
رده:درگذشتگان ۷۲۶ (میلادی)
رده:زادگان ۶۷۰ (میلادی)
رده:زادگان سده ۷ (میلادی)
رده:سلحشورهای آنگلوساکسون
رده:فرمانروایان وسکس
رده:درگذشتگان سده ۸ (میلادی)
خوک

[بندانگشتی|[مانگالیتسا، گونه‌ای از خوک اهلی با موی ضخیم و مجعد]]

**خوک** پستانداری از خانوادهٔ گرازان و راستهٔ جفت‌سم‌سانان است. خوک‌ها اهلی می‌شوند، اما نیای آن‌ها به گونه‌ای از گراز وحشی می‌رسد. خوک‌ها جانورانی همه‌چیزخوار، به شدت اجتماعی و باهوش هستند.

## ویژگی‌ها و رفتار
چپ|بندانگشتی|شیر دادن خوک
یک خوک معمولی دارای یک سر بزرگ با پوزه دراز است که با استخوان‌های ویژه پیش‌دماغی و یک دیسک غضروفی در نوک تقویت شده‌است. پوزه برای جستجوی خاک به منظور یافتن غذا مورد استفاده قرار می‌گیرد و عضو بسیار حساسی است. در هر پا چهار انگشت سُم‌دار وجود دارد. بیشتر وزن جانور روی دو انگشت بزرگتر میانی تحمل می‌شود؛ اما دو انگشت بیرونی نیز در زمینهای نرم مورد استفاده قرار می‌گیرند.

فرمول دندان خوک‌های بالغ ۳٬۴٬۱٬۳ در هر فک است، که در مجموع ۴۴ دندان می‌شوند. دندانهای عقب برای خرد کردن سازگاری یافته‌اند. در نرها دندان‌ها به شکل عاج بوده و به‌طور مداوم رشد می‌کنند و در اثر اصطکاک با زمین دائماً تیز می‌شوند.

## گوشت خوک

در یهودیت و اسلام، گوشت خوک جزء خوردنی‌های تابو و حرام دانسته شده‌است. مسلمانان و یهودیان بر این باورند که خوک ناقل بیماری‌های زیادی است و به‌همین علت از خوردن گوشت آن اجتناب کرده و خوردن آن را گناه می‌دانند. در قرن نوزدهم برخی علت اجتناب از خوردن گوشت خوک در خاورمیانه را وجود انگل تریشین اعلام کردند.

امروزه با پیشرفت علم و تولید داروهای ضدانگل تا حدود زیادی از رشد انگل تریشین،  در خوک ها جلوگیری می‌شود و کشورهای پرورش دهنده خوک در پرورش‌گاههای خوک تدابیر بهداشتی خاصی را اعمال می‌کنند.و با رژیم غذايي سالم به پرورش این حیوان می‌پردازند. 

توضیحی عمومی برای ناپاک شمردن خوک در خاورمیانه این است که خوک‌ها همه‌چیزخوارند و در رژیم غذایی آن‌ها تفاوتی میان گوشت و گیاه نیست. تمایل به خوردن گوشت، آن‌ها را از گروه جانوران اهلی مانند گاو، گوسفند و بز که فقط گیاه می‌خورند، جدا می‌کند.

در مواردی در کتب غیرعلمی در مورد کثیف بودن خوک مسائل مختلفی مانند خوابیدن در گِل یا مدفوع‌خواری مطرح می‌شود. خوک‌ها در طبیعت به‌طور طبیعی مدفوع‌خواری نمی‌کنند و بیش از ۹۰٪ از گیاهان تغذیه می‌کنند. برخلاف باورهای رایج گروهی از خوک‌ها حتی میوه‌ها را قبل از خوردن در آب می‌شویند. این حیوانات به‌دلیل اینکه سیستم تعریق ندارند، از آب گل‌آلود برای خنک کردن بدن خود استفاده می‌کنند؛ زیرا آب گل‌آلود دیرتر از آب معمولی بخار می‌شود.

## بیماری‌ها
### آنفلوآنزای خوکی

آنفلوآنزای خوکی بیماری تنفسی است که از ویروس آنفلوآنزای A نشأت می‌گیرد. این آنفلوآنزا توسط ویروس ارتومیکسوویریده در میان خوک‌های بوم‌گیر ایجاد می‌شود، امّا هرساله مواردی از ابتلای انسان به این بیماری، به ویژه از راه تماس با این جانور یا از فرد مبتلا، گزارش می‌شود. نشانه‌های معمول آن در انسان تب، سرگیجه، خشکی مفصل‌ها، حالت تهوع و در موارد پیشرفته، بیهوشی و مرگ است.

## جمعیت
فهرست بزرگ‌ترین پرورش دهندگان خوک بر اساس گزارش فائو در سال ۲۰۱۸:

## جستارهای وابسته
* خوک اهلی
* مانگالیتسا
* چربی خوک
* بیکن
* سالا (غذا)

## منابع

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:پستانداران توصیف‌شده در ۱۷۵۸ (میلادی)
رده:خوردنی‌های تابو
رده:خوک‌ها
رده:سرده‌های پستانداران
رده:گونه‌های جانوری نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:گونه‌های کاربر ابزار
تندیس چوپان نی‌زن

**چوپان نی‌زن** تندیسی  است که توسط ملک‌دادیار گروسیان در بهمن ۱۳۸۱ طراحی و ساخته شد. این مجسمه در ضلع جنوب غربی سی و سه پل قرار دارد.

## منابع

رده:تندیس‌ها
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در اصفهان
واکسیناسیون

**واکسیناسیون**  یا **ایمن‌سازی** به تزریق و استفادهٔ واکسن گفته می‌شود که با هدف جلوگیری از ایجاد عفونت یا کاهش عوارض بیماری در شخص یا ایجاد ایمنی طبیعی، با تزریق آنتی‌بادی یا آنتی‌ژن به دست می‌آید. واکسیناسیون با تزریق عضلانی یا وریدی (رگی)، یا چکاندن در دهان (مانند فلج اطفال) انجام می‌شود. دوام این نوع ایمنی‌سازی کوتاه‌مدت است و وابستگی به نیمه عمر آنتی‌بادی در بدن فرد دریافت‌کننده دارد و این مدت در حدود سه تا چهار هفته می‌باشد. در صورت تجویز آنتی‌ژن که شامل میکرو ارگانیسم ضعیف شده، کشته‌شده یا اجزاء آن می‌شود، دستگاه ایمنی فرد دریافت‌کننده تحریک و به‌طور فعال آنتی‌بادی تولید می‌کند. ایمنی به‌دست آمده در این حالت را ایمنی فعال گویند. دوام این نوع ایمنی، طولانی‌تر از نوع غیرفعال است.

واکسیناسیون اقدام مهمی است که به وسیلهٔ آن با هزینه کم می‌توان از ابتلاء به بیماری‌های عفونی جلوگیری کرد.

## بهبود بقا و سلامت
از سال ۱۹۷۴ تاکنون، واکسیناسیون مانع از مرگ ۱۵۴ میلیون نفر در جهان شده است که شامل ۱۴۶ میلیون کودک زیر ۵ سال می‌شود که از این تعداد نیز، ۱۰۱ میلیون نوزاد زیر ۱ سال بوده‌اند. به ازای هر مرگی که جلوگیری شده، به‌طور متوسط ۶۶ سال سلامت کامل به دست آمده است، که به معنای کسب ۱۰٫۲ میلیارد سال سلامت کامل است. واکسیناسیون مسئول کاهش ۴۰ درصدی مرگ و میر نوزادان در جهان و ۵۲ درصدی در منطقه آفریقا بوده است. در سال ۲۰۲۴، احتمال زنده ماندن یک کودک زیر ۱۰ سال تا تولد بعدی، ۴۰٪ بیشتر از یک سناریوی فرضی بدون واکسیناسیون در گذشته است. افزایش احتمال بقا حتی تا بزرگسالی نیز مشاهده می‌شود.

## جستارهای وابسته

* ایمنی جمعی

## منابع

## پیوند به بیرون
* https://web.archive.org/web/20200615065603/https://www.historyofvaccines.org/timeline/all جدول زمانی و تاریخچهٔ واکسیناسیون در جهان

رده:پزشکی پیشگیری
رده:واکسن‌ها
واکسیناسیون
رده:ویروس‌شناسی
کدوالای وسکس

**کدوالا**  یا **کدوالادر**  (زادهٔ پیرامون ۶۵۹ — درگذشتهٔ ۲۰ آوریل ۶۸۹) پادشاه ساکسون غربی (وسکس) بود. سیولین، از شاهان نخستین پادشاهی وسکس، جد او به‌شمار می‌رود.

## زندگینامه
کدوالا در حدود سال ۶۵۹ پس از میلاد زاده شد. در جوانی او را از وسکس تبعید نمودند و او به یاغیگری روی آورد. کدوالا در ۶۸۵ به ساکسون جنوبی (ساسکس) حمله کرد و آنجا را غارت نمود و در همان سال توانست تاج و تخت وسکس را به چنگ آورد. او سپس ساسکس، پادشاهی کنت و جزیره وایت را مورد حملات وحشیانهٔ خود قرار داد.

کدوالا ناگهان در ۶۸۸ به مسیحیت گروید و به‌دنبال آن یک سال بعد با کناره‌گیری از قدرت به رم رفت. او در آنجا در دهم آوریل ۶۸۹ غسل تعمید داده شد و پس از مرگش در بیستم آوریل همان سال در کلیسای سنت پیتر به خاک سپرده شد.

## منابع

* 

رده:پادشاهان استعفاداده
رده:حکم‌رانان انگلیسی در سده ۷ (میلادی)
رده:خاندان وسکس
رده:درگذشتگان ۶۸۹ (میلادی)
رده:زادگان ۶۵۹ (میلادی)
رده:سلحشورهای آنگلوساکسون
الکساندر سوم

**الکساندر سوم** ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:

* الکساندر سوم مقدونیه ملقب به اسکندر کبیر
* الکساندر (امپراتور بیزانس) ملقب به الکساندر سوم، امپراتور بیزانس
* الکساندر سوم (پاپ)، پاپ کلیسای کاتولیک روم
* الکساندر سوم اسکاتلند، پادشاه اسکاتلند
* الکساندر سوم روسیه، تزار روسیه

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی نام افراد
الکساندر دوم (ابهام‌زدایی)

**الکساندر دوم** ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:

* الکساندر دوم، پادشاه سلوکی سوریه.
* اسکندر دوم، پادشاه مقدونیه.
* الکساندر دوم، پاپ کلیسای کاتولیک روم.
* الکساندر دوم، پادشاه اسکاتلند.
* الکساندر دوم، امپراتور روسیه.

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی نام افراد
زبان گالیسی

[بندانگشتی|270px|چپ|زبان گالیسی (رنگ آبی) که بین سال‌های هزار تا ۱۹۰۰ میلادی، کم تکلم تر و محدود به منطقه [گالیسیا گردید.]]

**زبان گالیسی** از زیر مجموعه‌های زبان‌های رومی یا زبان‌های لاتین (زبان‌های لاتین نو)، شاخه‌ای از زیرخانوادهٔ زبان‌های ایتالیک در خانوادهٔ زبان‌های هندواروپایی است. این زبان جزء زبان‌های ایبرو رومی غربی محسوب می‌شود و بیشتر گویشوران آن در ناحیه گالیسیا از بخش‌های خود مختار اسپانیا واقع در شمال غربی این کشور زندگی می‌کنند. زبان گالیسی در قرن سیزدهم میلادی به عنوان زبان رسمی دربار اسپانیا معرفی شده بود، اما کم‌کم‌اهمیت و جایگاه خود را از دست داده و امروز تنها در منطقهٔ گالیسیا در مجاورت مرزهای شمالی پرتغال بدان مکالمه می‌شود. قانون اساسی ۱۹۸۷ اسپانیا زبان مزبور را به عنوان زبان رسمی این مناطق شناسایی نموده‌است و امروزه حدود ۷٪ جمعیت اسپانیا به این زبان صحبت می‌کنند.

## جستارهای وابسته
* زبان لئونی
* زبان فالا

## منابع

زبان گالیسی
رده:زبان‌های اسپانیا
رده:زبان‌های ایبریایی-رومی
سرود روحانی

بندانگشتی|سرود روحانی
**هیم** یا **سرود مذهبی**  نوعی سرود است که جنبهٔ مذهبی داشته و مشخصاً برای حمد، ستایش، پرستش یا عبادت نوشته‌شده باشد و به‌طور معمول به وصف خدا یا خدایان یا یک شخصیت برجسته بپردازد. واژه *هیم* کلمه‌ای یونانی (*ὕμνος*) مشتق‌شده از *hymnos* می‌باشد که به معنی «ترانهٔ ستایش» می‌باشد. در زبان انگلیسی مجموعه‌ای از سرودهای مذهبی را *Hymnals* یاد می‌کنند و گاهی با عنوان *Hymnbooks* (کتاب هیم) نیز از آن یاد می‌شود.

## ریشه
از بین قدیمی‌ترین هیم‌ها می‌توان به *هیم بزرگ به آتن* مصریان اشاره‌کرد که توسط فرعون آخناتون تصنیف‌شده‌بود؛ ودا، مجموعه‌ای از سرودهای مذهبی که مربوط به فرهنگ هندویسم می‌باشد؛ و مزامیر، مجموعه‌ای از سرودهای آئین یهودیت، اشاره کرد. سُنت سرودخوانی و سرودسازی غربی همراه با سرود هومر، قدیمی‌ترین سرود از مجموعهٔ هیم‌های باستانی یونان که در هفتم پیش از میلاد نوشته‌شده‌بود و به تمجید خدایان ادیان باستانی یونان می‌پرداخت، آغاز شد.

پدران کلیسا شروع به استعمال واژهٔ *ὕμνος*، یا همنوس *hymnus* در لاتین به‌جای *سرودهای مسیحی* نمودند، و غالباً به عنوان کلمهٔ مترادف از «Psalm» استفاده می‌کردند.

## سرودخوانی مسیحی
مسیحیان از ابتدا «سرودهای مذهبی و هیم و روحانی» می‌خواندند، که در دعاهای شخصی و جداگانه یا در عبادت‌های دسته‌جمعی سروده و خوانده می‌شد (; ; ; ; ; ; ).

## پانویس

* 

## پیوند به بیرون
* 
* 
* —شامل بیش از ۲۰۰۰ صفحه از متن‌های سروهای روحانی مسیحی

رده:اصطلاحات مسیحی
رده:ترانه‌های مسیحی
رده:سبک‌های موسیقی مسیحی
رده:نویسندگان سرودهای روحانی اهل امپراتوری روم شرقی
رده:سرودهای روحانی
رده:سرودهای مسیحی
رده:فرم‌های ترانه
رده:موسیقی دینی
رده:موسیقی مسیحی
تام جونز (ابهام‌زدایی)

**تام جونز** می‌تواند به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:

* تام جونز، خوانندهٔ اهل ویلز
* تام جونز، سیاست‌مدار اهل استرالیا
* تام جونز، بازیکن بیس‌بال اهل آمریکا
* تام جونز، بازیکن کریکت اهل ویلز
* تام جونز، فوتبالیست اهل ویلز
* تام جونز، فوتبالیست اهل انگلستان
* تام جونز، رانندهٔ مسابقات اتوموبیلرانی اهل آمریکا
* تام جونز، ترانه‌نویس نمایشنامه‌های موزیکال اهل آمریکا

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی نام افراد
فرماندار کل کانادا

**فرماندار کل کانادا** نمایندهٔ پادشاهی بریتانیا (اکنون پادشاه چارلز سوم) در سطح فدرال یا ملی در کانادا است. فرماندار کل توسط پادشاه به پیشنهاد نخست‌وزیر منصوب می‌شود. دورهٔ انجام وظایف این سمت نامحدود است اما ۵ سال زمان معمول می‌باشد. از ۲ اکتبر ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱ ژولی پایِت به عنوان فرماندار کل کانادا بود. مری سایمون نخستین فرد بومی کانادایی است که از ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۱ به عنوان ۳۰مین *فرماندار کل کانادا* این نمایندگی را عهده‌دار است.
در ۶ ژوئیه ۲۰۲۱، نخست‌وزیر جاستین ترودو اعلام کرد که ملکه الیزابت دوم انتصاب سیمون را به عنوان فرماندار کل بعدی کانادا تأیید کرده‌است.

## منابع

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۶۷ (میلادی) در کانادا
رده:پادشاهی در کانادا
رده:دولت کانادا
رده:فرمانداران کل کانادا
رده:کانادا و کشورهای همسود
رده:کانادا
رده:نظام وستمینستر
مارک روته

**مارک روته**  (زادهٔ ۱۴ فوریه ۱۹۶۷) یک سیاستمدار هلندی از حزب مردم برای آزادی و دموکراسی و دبیر کل ناتو از اکتبر ۲۰۲۴ است. وی از ۱۴ اکتبر ۲۰۱۰ تا ۲ ژوئیه سال ۲۰۲۴ نخست‌وزیر هلند بود.

در ۷ ژوئیه ۲۰۲۳، روته پس از اینکه ائتلافش در مورد چگونگی رسیدگی به مهاجرت فزاینده پناهندگان به توافق نرسید، استعفای دولت خود را اعلام کرد. دولت او تا زمان استقرار کابینه بعدی تا انتخابات پاییز ۲۰۲۳ نقش سرپرستی را بر عهده داشت. روته به دلیل توانایی‌اش در بیرون آمدن از رسوایی‌های سیاسی و حفظ اعتبار خود، «مارک تفلون» نامیده می‌شود.

## تحصیلات
روته در لاهه، در استان هلند جنوبی، در یک خانواده اصلاح طلب هلندی به دنیا آمد. او کوچک‌ترین فرزند ایزاک روته (۵ اکتبر ۱۹۰۹–۲۲ آوریل ۱۹۸۸)، بازرگان و همسر دوم او، هرمینا کورنلیا دیلینگ (۱۳ نوامبر ۱۹۲۳–۱۳ مه ۲۰۲۰)، منشی است. ایزاک روته در یک شرکت بازرگانی کار می‌کرد. ابتدا به عنوان وارد کننده در هند شرقی هلند، بعداً به عنوان مدیر در هلند. همسر دوم او خواهر همسر اول خود، پترونلا هرمانا دیلینگ (۱۷ مارس ۱۹۱۰–۲۰ ژوئیه ۱۹۴۵) بود، همسر او در ۲۰ ژوئیه ۱۹۴۵ درگذشت، در جریان جنگ جهانی دوم، در تیدنگ، یک اردوگاه اسیران در باتاویا که اکنون جاکارتا است او و همسرش را با هم زندانی کردند.

## نخست‌وزیری
بندانگشتی|نخست وزیر روته در هواپیمای دولتی در مسیر اجلاس مشارکت شرقی در ورشو، روزنامه فایننشال تایمز را می‌خواند.
در انتخابات عمومی ۲۰۱۰، VVD بیشترین تعداد آراء را به دست آورد، در نتیجه آنها برای اولین بار در تاریخ حزب به بزرگ‌ترین حزبی که در مجلس نمایندگان اکثریت را به دست آوردند تبدیل شدند. پس از مذاکرات طولانی مدت ائتلاف، روته به عنوان نخست‌وزیر هلند که کابینه اول روته را رهبری می‌کرد سوگند یاد کرد. هنگامی که روته در ۱۴ اکتبر ۲۰۱۰ سوگند یاد کرد، او اولین نخست‌وزیر لیبرال در ۹۲ سال گذشته و دومین و جوانترین نخست‌وزیر تاریخ هلند به‌شمار می‌رفت.

بن‌بست در مذاکرات در مورد بودجه منجر به سقوط زودهنگام دولت وی در آوریل ۲۰۱۲ شد، اما انتخابات عمومی بعدی باعث شد VVD بالاترین تعداد کرسی‌های خود را حفظ کند، در نتیجه برای تشکیل دولت منجر به ائتلاف VVD و حزب کارگر شد. در دولت هلند وی اولین نفری بود که دوره کامل خود را از سال ۱۹۹۸به بعد گذراند و در حالی که در انتخابات عمومی ۲۰۱۷ VVD کرسی‌های خود را از دست داد، اما همچنان بزرگ‌ترین حزب باقی ماند. پس از یک دوره حفظ رکورد طولانی صدارت، روته با ائتلاف جدیدی بین احزاب VVD , CDA , D66 و CU موافقت کرد و در ۲۶ اکتبر ۲۰۱۷ به عنوان نخست‌وزیر سوگند یاد کرد.

## رسوایی
در ۱۵ ژانویه ۲۰۲۱ مارک روته ضمن پذیرش مسئولیت سال‌ها سوء مدیریت در زمینه کمک هزینه کودکان که باعث تباهی مالی هزاران خانواده شده استعفای جمعی اعضای دولت خود را اعلام کرد.

## منابع

رده:آموزگاران اهل هلند
رده:آموزگاران سده ۲۱ (میلادی) اهل هلند
رده:اعضای مجلس نمایندگان هلند
رده:افراد زنده
رده:افراد یونیلیور
رده:افسران بزرگ لژیون دونور
رده:اهالی لاهه
رده:بحران گرینلند
رده:پیانونوازان کلاسیک سده ۲۱ (میلادی)
رده:تاریخ‌نگاران اهل هلند
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه لیدن
رده:دبیران‌کل ناتو
رده:رهبران حزب مردم برای آزادی و دموکراسی
رده:زادگان ۱۹۶۷ (میلادی)
رده:سیاستمداران اهل لاهه
رده:سیاستمداران حزب مردم برای آزادی و دموکراسی
رده:سیاستمداران سده ۲۰ (میلادی) اهل هلند
رده:سیاستمداران سده ۲۱ (میلادی) اهل هلند
رده:فعالان حقوق ال‌جی‌بی‌تی اهل هلند
رده:کارآفرینان سده ۲۰ (میلادی) اهل هلند
رده:کارآفرینان سده ۲۱ (میلادی) اهل هلند
رده:مدیران کارآفرین اهل هلند
رده:نخست‌وزیران هلند
رده:نوازندگان پیانو اهل هلند
رده:نوازندگان پیانو کلاسیک اهل هلند
عبدمناف

**عَبدِ مَناف بن قصی بن کلاب** پرده‌دار کعبه و از بزرگان قبیلهٔ قریش و شهر مکه بود. منابع نامش را مغیره گزارش کرده‌اند و لقبش را قمر البطحاء دانسته‌اند. 

عبد مناف از یک سو پدر هاشم (بزرگ خاندان بنی‌هاشم) و جد سوم محمد بن عبدالله پیامبر اسلام و از سوی دیگر پدربزرگ امیه بن عبدشمس (بزرگ خاندان بنی‌امیه) است. وی از برادرش عبدالدار کوچکتر بود. وی پس از صحبت با برادر خویش بر سر تقسیم این وظایف به توافق و مصالحه رسیدند. مادر عبدمناف را از خزاعه گزارش کرده‌اند.

## سخنان دیگران درباره عبد مناف
علی بن ابیطالب درباره او می گوید: «به خدا سوگند پدر و جدم عبدالمطلب و هاشم و عبد مناف هیچ گاه بتی را پرستش نکردند، از او پرسیدند: پس آنان چه چیزی را پرستش می کردند؟ فرمود: آنها به سوی خانه کعبه نماز می خواندند و تمسک به آیین ابراهیم داشتند.»

## منابع

رده:اهالی مکه
رده:خانواده محمد
رده:زادگان ۴۳۰ (میلادی)
رده:عرب‌ها
رده:نسب محمد
رده:نیاکان صحابه
رده:عرب‌های سده ۵ (میلادی)
رده:قریش
رده:عرب‌های باستان
جیرفتی (کمنزیل)

**جیرفتی** یا **مرغ جیرفتی (کمنزیل)** ، پرندهای بومی جنوب شرق ایران جیرفت است. از نظر ظاهری جنس نر و مادهٔ این پرنده شبیه به هم بوده ولی جنس نر کمی بزرگتر است. طول بدن این پرنده حدوداً ۳۰ سانتیمتر است. رنگ این پرنده قهوه‌ای است. زیستگاه این پرنده در دشت‌ها و در کنار درختچه‌ها و بوته‌زارهای گز و زمین‌های کشاورزی‌ست. مرغ‌های جیرفتی، عموماً از دانه‌های گیاهان، سرشاخه‌ها و حشرات و نرم‌تنان زیرخاک تغذیه می‌کنند. این پرنده لانهٔ خود را در زیر بوته‌ها و درختچه‌ها برای دور ماندن از خطر شغالها و روباهها می‌سازد. مرغ جیرفتی در هر بار تخم‌گذاری، میان ۴ تا ۸ تخم می‌گذارد. نام گذاری این پرنده به دلیل صدای جیرفت جیرفتی که از خود درمی‌آورد به مرغ جیرفتی مشهور شده‌است.

جیرفتی (کمنزیل) ۳۰ سانتیمتر طول دارد. نر و ماده همشکل، سطح پشتی قهوه‌ای مایل به خاکستری با خطوط موجدار خرمائی نخودی است که در وسط هریک از پرها نقش صلیب مانندی به رنگ سفید دیده می‌شود. سطح شکمی این پرنده نخودی کمرنگ با راه‌راه عرضی باریک به رنگ قهوه‌ای است. تارک و پس گردنش قهوه‌ای است و پیشانی و نوار بالای چشم خرمائی رنگ دارد. چانه و گلویش نخودی کمرنگ است با حاشیه قهوه‌ای پرهای کناری دم از خرمائی تا تقریباً سیاه متغیر می‌باشد. پاهایش سرخ‌رنگ است و رفتارش شبیه دراج، ولی روی بوته‌ها یا درختچه‌ها می‌نشیند.

## تغذیه
مرغ جیرفتی عموماً به صورت جفت یا جفت همراه با جوجه‌ها حرکت کرده و ضمن تغذیه از دانه‌ها، سرشاخه‌ها و سایر مواد غذایی گیاهی، به زمین نوک زده و از حشرات و نرم‌تنان استفاده می‌کنند.

## رفتار
هنگامی که این پرندگان بترسند، ابتدا سریعاً راه رفته و در صورت نزدیک شدن خطر، به‌طور ناگهانی پرواز کرده و با بال زدن شدید خود را از خطر دور کرده و فوراً به صورت بال باز پرواز کرده و خود را به زمین رسانده و تا رسیدن به محل امن بر روی زمین می‌دود.
آشیانه را در زیر بوته‌ها به‌شکلی مخفی و دور از دسترس روباه و شغال می‌سازد و در آن ۴ تا ۸ تخم به رنگ زرد کدر یا کرم رنگ می‌گذارد.

## منابع

https://jiroft.ir/ 

رده:پرندگان ایران
رده:پرندگان پاکستان
رده:پرندگان توصیف‌شده در ۱۷۸۹ (میلادی)
رده:پرندگان خاورمیانه
رده:پرندگان هند
رده:دراج
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
عبدشمس

**عَبدِ شَمسِ بن عَبدِ مَناف** از بزرگان قبیلهٔ قریش و شهر مکه بود. نوادگان وی به **[[بنو عبدشمس]]** معروفند و دودمان اموی (نوادگان امیه پسرخوانده عبدشمس) و عثمان خلیفهٔ سوم مسلمانان اهل سنت (نوهٔ ابی‌العاص بن عبدشمس) از جملهٔ آنانند. عبدشمس بزرگترین پسر عبدمناف بود اما جانشینی عبدمناف در پرده‌داری کعبه ابتدا به پسر کوچکش مُطَلِب و سپس به هاشم رسید.

## تولد
بر اساس روایت عبدشمس (پدر یا پدرخواندهٔ امیه) و هاشم همزاد (دوقلو) بودند و به هنگام تولد، انگشت یکی به پیشانی دیگری چسبیده بود؛ چون آن دو را جدا کردند، خون زیادی جاری شد؛ که مردم آن زمان آن را بدشگون دانسته و پیش بینی کردند که تا ابد بین خاندان این دو دشمنی وجود خواهد داشت.

## فرزندان
عبدشمس بازرگان بود و هنگام تجارت از شام برده ای به نام امیه خرید. امیه غلامی بوده از روم که به دلیل زیبایی و ذکاوت او را به رسم عرب در جاهلیت او را به پسرخواندگی قبول کرده است. به نقل برخی از مورخان امیه آزاد شدهٔ بنی ثقیف بود و به جهت خوشگلی و زیبائی اندامش مورد علاقهٔ عبدالشمس قرار گرفت و قرار شد کام دل او را تأمین کند و پسرخواندهٔ او باشد. (در بیشتر منابع از امیه به عنوان  فرزند حقیقی عبد شمس نام برده شده و به همین دلیل حرب فرزند امیه نیز در جنگ‌های فِجار و یوم عکاظ فرماندهی سپاه قریش را در پیش از اسلام به عهده داشته... . و این مسائل فرزند خواندگی بیشتر به خاطر عداوت بنی امیه و بنی هاشم در تواریخ بعدی ذکر شده‌اند.)

## جستارهای وابسته
* قریش
* بنی امیه
* بنی هاشم

## پانویس

رده:اهالی مکه
رده:تاریخ اسلام
رده:عرب‌ها
رده:قریش
رده:فاقد سال درگذشت
رده:زادگان ۴۶۴ (میلادی)
رده:عرب‌های سده ۵ (میلادی)
رده:عرب‌های باستان
بوی بهشت (فیلم)

***بوی بهشت*** فیلمی به کارگردانی، نویسندگی و تهیه‌کنندگی حمیدرضا محسنی ساخته سال ۱۳۸۰ است. این فیلم در دی ۱۳۸۱ بر روی پرده سینما رفت.

## جشنواره‌ها
بوی بهشت در پنجمین دوره جشن خانه سینما (۱۳۸۰) در دو بخش فیلم و عکس حضور داشته است.

## منابع

رده:فیلم‌های ۱۳۸۰
رده:فیلم‌های ایرانی
کوشکی (یوزپلنگ)

[بندانگشتی|350px|کوشکی در [پارک جنگلی پردیسان (۱۳۹۴)]]
**کوشکی** یک یوزپلنگ آسیایی در ایران بود که در حصاری به وسعت ۱۲ هکتار در پناهگاه حیات وحش میاندشت در ۱۰ کیلومتری شرق جاجرم در شرایط نیمه‌اسارت نگهداری می‌شد.

## زندگی
در سال ۱۳۸۶، یک شکارچی به‌نامِ «کوشکی» این یوزپلنگ را که در آن زمان یک توله بود به سازمان محیط زیست هدیه داد. او این یوزپلنگ را از سه چوپان که آن را شکار کرده و قصدِ کشتنش را داشتند خریداری کرده بود. کوشکی در شش - هفت ماهگی به تهران برده شد و سه نفر از مدیران سازمان محیط زیست با یک فیلمبردار برای یادگیری روشِ نگهداری از یوزپلنگ در اسارت، به امارات رفتند. کوشکی پس از نگهداری یک ساله در پارک پردیسان تهران به منطقهٔ حفاظت شدهٔ میاندشت فرستاده شد. کوشکی از نوع یوزپلنگ آسیایی بود.

پیش از او، آخرین یوزپلنگ آسیایی در اسارت ماریتا نام داشت که در سال ۱۳۸۲ در پارک پردیسان تهران درگذشت.

این یوز، در اسفند ۱۳۹۳ و در شرایطی که در قفس بود، اقدام به جفت‌گیری با دلبر نمود ولی در پی عفونت کلیوی دلبر، پزشکان مجبور به سقط جنین دلبر شدند. کوشکی نیز دارای یک سنگ صفرا بوده که دامپزشکان آن را تا قبل از تلف شدنش زیر نظر داشتند.

## مرگ
در ۸ بهمن ۱۴۰۱ غلامرضا ابدالی مدیرکل دفتر حفاظت و مدیریت حیات وحش، از تلف شدن این یوز به دلیل پیری و کهولت سن خبر داد. این یوز در زمان مرگ ۱۶ سال داشت که با در نظر رکورد پیشین ۱۵ سال و ۷ ماه، کوشکی دارای بیشترین طول عمر ثبت‌شده برای یوزهاست.

## مسابقه
در اسفندماهِ سال ۱۳۸۸، سازمان حفاظت محیط زیست ایران، اولین دورهٔ *مسابقهٔ زیست‌محیطیِ کوشکی* را در حوزهٔ عکس و گزارش برگزار کرد.

## جستارهای وابسته

* یوزپلنگ آسیایی
* گونه در بحران انقراض
* ماریتا یوزپلنگ درگذشته در اسارت
* چیتبال
* دلبر (یوزپلنگ)
* مرکز تکثیر و بازپروری یوز آسیایی پردیسان
* روز ملی یوزپلنگ

## منابع

رده:جانوران منحصربه‌فرد در ایران
رده:یوزپلنگ
مزاحم (فیلم ۱۳۸۰)

***مزاحم*** فیلمی ایرانی به کارگردانی سیروس الوند، نویسندگی خشایار الوند و تهیه‌کنندگی سیروس الوند و داریوش بابائیان است که در سال ۱۳۸۰ تولید و در فروردین ۱۳۸۱ اکران شد.

## خلاصه داستان
نیما دادگر، بازیگر شناخته‌شدهٔ سینما، به‌تازگی با بازیگری جوان به نام غزال صابری ازدواج کرده است. آن‌ها هم‌زمان در یک پروژهٔ سینمایی مشغول به کار هستند که تماس‌های تلفنی مشکوک و پی‌درپی آرامش زندگی مشترکشان را برهم می‌زند. فردی ناشناس با صدایی زنانه تنها با نیما تماس می‌گیرد و مدعی می‌شود که او در گذشته همسر سابق نیما را به قتل رسانده و اکنون قصد دارد غزال را نیز به قتل برساند.

ادامهٔ این مزاحمت‌ها باعث تشدید سوءظن و تنش میان نیما و غزال می‌شود. نیما سرانجام موفق می‌شود مزاحم را شناسایی کند و درمی‌یابد که او در واقع مردی جوان است که خود را به‌جای یک زن معرفی کرده است. این فرد، نوید پاینده، از دوستان قدیمی غزال بوده و انگیزهٔ او انتقام‌گیری از رابطهٔ ازدست‌رفته‌اش با غزال است. در رویارویی نهایی، نیما موفق می‌شود اسلحهٔ او را از کار بیندازد و ماجرا بدون وقوع فاجعه پایان می‌یابد.

## بازیگران و نقش‌ها

## جشنواره‌ها و افتخارات
### جشنواره فیلم فجر
فیلم *مزاحم* در بیستمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر در بخش بهترین فیلمبرداری (علی الهیاری) نامزد دریافت سیمرغ بلورین شد.

### جشن خانه سینما
این فیلم در ششمین دورهٔ جشن خانه سینما (۱۳۸۱) در بخش بهترین چهره‌پردازی (عاطفه رضوی و محمدرضا زاهدشکرابی) نامزد دریافت تندیس زرین بود.

### جشنواره فیلم مومبای
فیلم *مزاحم* در ششمین دورهٔ جشنواره بین‌المللی فیلم مومبای هند (۱۳۸۲) به نمایش درآمد.

## بازخورد
بر پایهٔ گزارش‌های منتشرشده، *مزاحم* اگرچه از نظر داستانی ساختاری آشنا دارد، اما در مقایسه با برخی آثار پیشین سیروس الوند از پرداخت سینمایی منسجم‌تری برخوردار است. این فیلم در زمان اکران توانست تا حدی فضای دلهره و تعلیق را برای مخاطبان ایجاد کند و بازی امین حیایی در نقش نوید پاینده مورد توجه قرار گرفت.

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:فیلم‌های ۱۳۸۰
رده:فیلم‌های ایرانی
رده:فیلم‌ها به کارگردانی سیروس الوند
رده:فیلم‌ها به زبان فارسی
رده:فیلم‌های دلهره‌آور ایرانی
اورانیوم-۲۳۵

**اورانیوم-۲۳۵ **یکی از ایزوتوپ‌های کم‌یاب‌تر اورانیوم است که بین ۰/۷۱۹۸ تا ٠/۷۲۰۲ درصد (کم‌تر از یک درصد) اورانیوم طبیعی را تشکیل می‌دهد؛ برخلاف ایزوتوپ اورانیوم-۲۳۸ که درصد غالب اورانیوم موجود در طبیعت را تشکیل داده است. این ایزوتوپ شکاف‌پذیر است و به عبارتی، اورانیوم-۲۳۵ تنها ایزوتوپ قابل شکافتی است که توانایی ایجاد و تداوم واکنش زنجیره‌ای هسته‌ای را داراست و تنها ایزوتوپ فسیلی با هستهٔ دیرینه است که در طبیعت به اندازهٔ قابل توجهی یافت می‌شود.

اورانیوم-۲۳۵، دارای نیمه عمر ۷۰۳٫۸ میلیون سال است و در سال ۱۹۳۵ میلادی توسط فیزیک‌دان کانادایی آرتور جفری دمپستر کشف شد. سلاح هسته‌ای پسر کوچک که در ششم اوت سال ۱۹۴۵ میلادی در فاجعهٔ هیروشیما به کار رفت از اورانیوم-۲۳۵ ساخته شده بود.

'''فرایند شکافت هسته‌ای در اورانیوم-۲۳۵'''|بندانگشتی|راست|350px

## جستارهای وابسته
* جنگ‌افزار هسته‌ای
* پلوتونیوم-۲۳۹

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

* Uranium | Radiation Protection Program | US EPA
* NLM Hazardous Substances Databank - Uranium, Radioactive
* "The Miracle of U-۲۳۵", *[[پاپیولر مکانیکس]]*, January 1941—one of the earliest articles on U-235 for the general public

رده:آکتینیدها
رده:ایزوتوپ‌های اورانیوم
رده:شکافاها
رده:ایزوتوپ‌های پرتوزای مورد استفاده در تاریخ‌گذاری پرتوسنجشی
پایگاه هوایی العدید

**پایگاه هوایی العُدِیْد** (؛ ) همچنین معروف به **فرودگاه ابونَخله** ()، فرودگاهی نظامی در جنوب‌غربی شهر دوحه، قطر است.
این فرودگاه مرکز نیروهای هوایی سنتکام است.

پهبادام‌کیو-۹ ریپر (General Atomics MQ-9 Reaper) که متعلق به ارتش آمریکا می‌باشد مأموریت ترور قاسم سلیمانی را از این پایگاه برعهده داشت.

این پایگاه یک بار مورد حمله از طرف کشور جمهوری اسلامی ایران قرار گرفته است. این حمله به جبران حمله آمریکا به تأسیات هسته ای فردو نطنز و اصفهان انجام شده است

## منابع

* سفر امیر قطر به تهران در سایه افشای اسناد ویکی لیکس
* http://en.wikipedia.org/wiki/Al_Udeid_Air_Base

رده:پادگان‌های بنیان‌گذاری‌شده در دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:پادگان‌های نظامی بریتانیا در دیگر کشورها
رده:پایگاه‌های نظامی ایالات متحده آمریکا در قطر
رده:پایگاه‌های نیروی هوایی پادشاهی در خاورمیانه
رده:فرودگاه‌های آموزش پرواز نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا
رده:فرودگاه‌های قطر
ادوارد خستو

**ادوارد** ملقب به **ادوارد خستو**، **ادوارد اقرارآورنده** یا **ادوارد معترف**  (زادهٔ در حدود ۱۰۰۳ — درگذشتهٔ ۱۰۶۶) آخرین پادشاه آنگلوساکسون از دودمان وسکس است که از ۱۰۴۲ میلادی تا هنگام مرگش در ۱۰۶۶ میلادی بر انگلستان فرمان راند.

## زندگی‌نامه
ادوارد پسر بزرگ اثلرد بدسگال و امای نورماندی بود. با اشغال انگلستان توسط دانمارکی‌ها او سالیانی را در تبعید در نورماندی گذراند اما در ۱۰۴۱ و در زمان پادشاهی برادر ناتنی‌اش هاردیکانوت (پسر کانوت بزرگ دانمارکی و امای نورماندی) به انگلستان بازگشت و به خانوادهٔ او پیوست. هاردیکانوت که فرزندی نداشت ادوارد را جانشین خود ساخت و پس از درگذشتش در ۱۰۴۲ ادوارد پادشاه انگلستان شد.

ادوارد در ۱۰۴۵ با ادیت، تنها دختر گادوینسون، ارل قدرتمند وسکس ازدواج کرد، با این حال او تا ۱۰۵۲ موضعی نه چندان دوستانه با خانوادهٔ گادوین داشت و خاصگان خود را از میان نورمن‌ها برمی‌گزید تا آن جا که در ۱۰۵۱ ویلیام دوم، دوک نورماندی (بعدتر ویلیام یکم) را به جانشینی خود برگزید. اما گادوین‌ها سرانجام توانستند جایگاه خود را به دست آورند و ادوارد که فرزندی نداشت پیش از درگذشتش در لندن، هارولد گادوین (هارولد دوم) را جانشین خود ساخت. ادوارد در ۱۰۶۶ درگذشت و کمی پس از بر تخت نشستن هارولد، ویلیام موفق به فتح انگلستان و پایان دادن به حکومت خاندان وسکس شد.

## توجه به مذهب
ادوارد در طول حکومتش به پرهیزکاری و تقدس شهره بود. او وست‌مینستر ابی را به سبک معماری رمانسک بازسازی کرد، در ۱۰۶۱ تقدیس شد و او را پس از آن سنت ادوارد یا ادوارد مقدس نامیدند.

## جستارهای وابسته
* تباهی ناپذیری

## منابع

* 

رده:افراد انگلیسی-نرماندی
رده:اهالی انگلستان در سده ۱۱ (میلادی)
رده:پادشاهان سده ۱۱ (میلادی) اهل انگلستان
رده:حکم‌رانان اروپا در سده ۱۱ (میلادی)
رده:حمله نرمن‌ها به انگلستان
رده:خاک‌سپاری‌ها در کلیسای وست‌مینستر
رده:خاندان وسکس
رده:درگذشتگان ۱۰۶۶ (میلادی)
رده:زادگان ۱۰۰۳ (میلادی)
رده:زادگان دهه ۱۰۰۰ (میلادی)
رده:فرمانروایان آنگلوساکسون انگلستان
رده:فرمانروایان انگلستان
رده:قدیسان آنگلوساکسون
رده:قدیسان اشرافی ارتدکس شرقی
رده:قدیسان اهل انگلستان
رده:قدیسان کلیسای آنگلیکان
رده:قدیسان مسیحی در سده ۱۱ (میلادی)
رده:پسران شاهان
سلف (ابهام‌زدایی)

**سلف** ممکن است به موارد زیر گفته شود:
* خود
* رستوران
* قرارداد سلف
* سلف صالح
* سلف (زبان برنامه‌نویسی)
* القاگر، قطعه‌ای در مدارهای الکتریکی
عبدالحسین صنعتی‌زاده

**عبدالحسین صنعتی زاده** (۱۲۷۴ خورشیدی، کرمان -۱۳۵۲ خورشیدی، پاریس) از اولین رمان نویسان ایرانی است.

وی به عنوان پدر رمان تاریخی ایران شناخته می‌شود. مهم‌ترین اثر او مجمع دیوانگان است که نخستین اثر آرمان‌شهر ادبیات فارسی به‌شمار می‌رود. او فرزند علی‌اکبر صنعتی‌زاده، همسر قمرتاج دولت‌آبادی و خورشید همتی و پدر همایون، فریدون، مهدخت، فرشته، ملکه، محسن و شیرین بود.

پدر عبدالحسین، حاج علی‌اکبر صنعتی از فعالان ضد استبداد و مصلحان اجتماعی کرمان در اواخر قاجار بود. به دلیل ناشنوا بودن حاج علی اکبر، عبدالحسین صنعتی زاده از خردسالی واسطه مکالمات پدرش بوده است و از این طریق با حلقه‌های مخفی مبارزین ضد استبداد و همچنین اقلیت‌های مبارز مذهبی آشنا گردید.

صنعتی‌زاده تحصیلات رسمی را دنبال نکرد و در بازار مشغول به کار گردید. با این حال از نوجوانی به خواندن رسائل میرزا آقاخان، طالبوف، ملکم خان و کتاب **حاجی بابای اصفهانی** مشغول شد. همچنین زیر نظر دوست پدرش مدتی را در تهران به رونویسی رسائل به جهت ارسال به ادوارد براون منجمله برخی از رسائل میرزا آقاخان گذراند. در همین دوره با هنر نمایش‌نامه‌نویسی و نیز خرید و فروش کتاب آشنا شد. در بازگشت به کرمان «کتابخانهٔ کرمان» را افتتاح کرد که به پاتوقی برای اهالی اندیشه تبدیل گشت.

## تالیفات
* دامگستران یا انتقام خواهان (۱۳۰۴-۱۲۹۹). این اثر با تصحیح مهدی گنجوی و مهرناز منصوری در سال ۱۳۹۹ با نشر مانیاهنر بازنشر شده است.
* سلحشور (۱۳۰۳)
* مجمع دیوانگان (۱۳۰۳. این اثر با تصحیح مهدی گنجوی و مهرناز منصوری در سال ۱۳۹۶ با نشر مانیاهنر بازنشر شده است.
* رمان «مانی نقاش» (۱۳۰۵)
* رستم در قرن بیست و دوم (۱۳۱۳). این اثر با تصحیح مهدی گنجوی و مهرناز منصوری در سال ۱۳۹۶ با نشر آسمانا در تورنتو و نشر نفیر در تهران بازنشر شده است.
* عالم ابدی (۱۳۱۷). این اثر با تصحیح مهدی گنجوی و مهرناز منصوری در سال ۱۳۹۶ با نشر مانیاهنر بازنشر شده است.
* سیاه پوشان یا داستان ابومسلم (۱۳۲۳)
* فرشته صلح یا فتانه اصفهانی (۱۳۳۱)این اثر با تصحیح مهدی گنجوی و مهرناز منصوری در سال ۱۳۹۶ با نشر مانیاهنر بازنشر شده است.
* نادر فاتح دهلی (۱۳۳۶)
* روزگاری که گذشت (۱۳۴۶). این اثر با تصحیح مهدی گنجوی و مهرناز منصوری در سال ۱۳۹۹ با نشر فروغ بازنشر شده است.
* چگونه ممکن است متمول شود

## منابع

1 https://web.archive.org/web/20150801230131/http://www.iranianfiction.com/fa/index.php/%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B5-%DA%AF/item/449-%D8%B5%D9%86%D8%AA%DB%8C%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86

2 صنعتی‌زادهٔ کرمانی، عبدالحسین

3 فرهنگ شاعران و نویسندگان ایران / صنعتی زاده کرمانی عبدالحسین

4 چاپ آثار عبدالحسین صنعتی زاده، پدر رمان تاریخی ایران

5 واضح :: میرزا عبدالحسین صنعتی زاده کرمانی،

6 عبدالحسین صنعتی زاده: شکل‌گیری خیال آرمانشهری در ادبیات فارسی، مهدی گنجوی

رده:اهالی کرمان
ایرانیان مقیم پاریس
رده:درگذشتگان ۱۳۵۲
رده:رمان‌نویسان مرد اهل ایران
رده:روزنامه‌نگاران اهل کرمان
رده:زادگان ۱۲۷۴
رده:نویسندگان مرد اهل ایران
مهندسی فضایی

مهندسی فضایی شاخه‌ای از هوافضا است که به بررسی پیشرانش، ایرودینامیک، سازه و مکانیک پرواز حامل (موشک) و پرتابه (ماهواره) در فضا می‌پردازد. علاوه بر آن در این شاخه بیشتر بر کاربرد فضایی بودن (صرف نظر از درگ) و در نظر گرفتن شرایط ویژه فضا (پرتوهای کیهانی، الکتریسیته ساکن و …) پرداخته می‌شود.

علم مکانیک سماوی در دو قسمت عمده مطرح است. یکی از قسمت‌های این شاخه از علم مرتبط است با حرکت اجرام اجسام در فضا تحت تأثیر جاذبه که این با همان نام مکانیک مدارهای فضایی مطرح بوده‌است.

شاخهٔ دیگر از مکانیک سماوی در خصوص دینامیک وضعیت اجسام (به دور مرکز ثقل خودشان) صحبت می‌کند. (Attitude Dynamics)

دانشگاه‌های مالک اشتر، تهران، امیرکبیر، خواجه نصیر الدین طوسی، شریف، شهید بهشتی و پژوهشگاه هوافضا (پژوهشکدهٔ سامانه‌های فضانوردی) دارای دوره‌های تحصیلات تکمیلی در این رشته می‌باشند.

## منابع

رده:مهندسی هوافضا
مطالعات علم و فناوری

بندانگشتی|درس آناتومی توسط دکتر ون در میر از میشل و پیتر ون میرولت
در مطالعات علم، **سیاست‌گذاری علم و فناوری** یا **مطالعات علم و فناوری**   به مطالعه نحوه تأثیر ارزش‌های فرهنگیِ، سیاسی و اجتماعی بر پژوهش‌های علمی و نوآوری فناورانه می‌پردازد و اینکه در مقابل پژوهش‌های علمی و نوآوری‌های فناورانه چگونه بر بر جامعه، سیاست و فرهنگ اثر گذارند.

## تاریخچه
مانند بسیاری از برنامه‌های تحقیقاتی میان رشته‌ای، سیاست‌گذاری علم و فناوری نیز از تلاقی انواع رشته و گرایش‌هایی پدید آمد که مایل بودند (به‌طور معمول در طول دهه ۱۹۶۰ یا ۱۹۷۰) علم و فناوری را به مثابه عناصری تعبیه شده در بافت اجتماعی درک کنند. اجزای اصلی رشته سیاستگذاری علم و فناوری طور مستقل در آغاز دهه ۱۹۶۰ توسعه یافته و در انزوا از یکدیگر رشد کردند و در دهه ۱۹۸۰ به همگرایی و رشد دست یافتند. گرچه رساله لودویگ فلک (Ludwik Fleck) در سال ۱۹۳۵ با عنوان *پیدایش و توسعه یک واقعیت علمی* بسیاری از موضوعات کلیدی سیاست گذاری علم و فناوری را پیش‌بینی کرده‌است. در دهه ۱۹۷۰ التینگ ماریسون (Elting E. Morison) یک برنامه سیاست گذاری علم و فناوری در موسسه تکنولوژی ماساچوست (MIT) پایه‌گذاری کرد که به عنوان یک مدل در خدمت دیگران قرار گرفت. در سال ۲۰۱۱ ۱۱۱برنامه STS شمارش شدند.

## تاریخچه رشته در ایران
در سال ۱۳۸۷ اولین دوره این رشته در دانشگاه تربیت مدرس برگزار شد.

## منابع

رده:مطالعات علم و فناوری
رده:جامعه‌شناسی علوم
رده:علوم اجتماعی
رده:علوم در جامعه
رده:فناوری در جامعه
رده:مطالعات علم
زبان برتون

[بندانگشتی|150px|چپ|شش منطقه با ملیت سلتی که هر منطقه [زبان خاص بومی خود را که زیر مجموعه زبان سلتی است دارا می‌باشد. رنگ سبز: زبان ایرلندی - رنگ سیاه: **زبان برتون** - رنگ قرمز: زبان ولزی - رنگ کرم: زبان مانکس - رنگ آبی: زبان گالیک اسکاتلندی - رنگ زرد: زبان کورنی]]
**زبان برتون** از خانواده زبان‌های سلتی است که در منطقه بریتانی واقع در شمال غربی کشور فرانسه بدان تکلم می‌شود. زبان برتون از شاخه زبان‌های برتونی است که از گروه زبان‌های سلتی بریتانیایی کهن زاده شده‌است. زبان برتون توسط برتون‌ها در عصر آهن توسط مهاجرین از بریتانیای کبیر به ناحیه آرموریکا (شمال غرب فرانسه) آمده‌است. زبان برتون همانند دیگر زبان‌های برتونی مثل ولزی و کرونی جزء زبان‌های سلتی جزایر بریتانیا محسوب می‌شود.

## منابع
* 


رده:برتاین
رده:تاریخ بروتاین
رده:زبان برتونی
رده:زبان‌های ایزو ۶۳۹–۱
رده:زبان‌های بریتونی
رده:زبان‌های دارای کد ایزو ۶۳۹–۲
برتون
رده:زبان‌های سلتی در خطر
رده:زبان‌های سلتی
برتون
رده:زبان‌های فعل-فاعل-مفعول
دوک یورک

[[شاهزاده اندرو، دوک یورک|شاهزاده اندرو، دوک کنونی یورک|چپ|بندانگشتی|200px]]

**دوک یورک**  یکی از عناوین نجیب‌زادگی بریتانیا است که در طول تاریخ به پسران پادشاه اعطا شده است. این عنوان به طور خاص، از ۱۴۷۴ تاکنون در صورت اعطا همواره به دومین پسر پادشاه یا ملکهٔ آن کشور اعطا شده. وارث تاج و تخت معمولا عنوان شاهزادهٔ ویلز را دریافت می‌دارد. عنوان دوک یورک از قرن چهاردهم میلادی تاکنون هشت بار ایجاد و اعطا شده و دارندهٔ کنونی آن شاهزاده اندرو، دومین پسر ملکه الیزابت است.

نخستین بار ادوارد سوم، عنوان دوک یورک را به چهارمین پسرش ادموند اعطا کرد. بعد از وی، پسرش ادوارد این عنوان را به ارث برد. بعد از مرگ ادوارد در نبرد آزینکورت، عنوان دوک یورک به برادرزاده‌اش ریچارد رسید و پس از وی، پسرش ادوارد وارث این عنوان بود. در هنگام به سلطنت رسیدن ادوارد، عنوان دوک یورک در سلطنت ادغام شد و به صورت مستقل از بین رفت.

دومین ایجاد این عنوان در سال ۱۴۷۴ توسط ادوارد چهارم و برای دومین پسرش ریچارد بود. ریچارد یکی از شاهزادگان در برج بود که بدون وارث درگذشت و عنوان دوک یورک نیز منقرض شد.

سومین بار، عنوان دوک یورک توسط هنری هفتم ایجاد و به دومین پسرش هنری اعطا شد. با درگذشت آرتور، شاهزاده ولز، هنری وارث تاج و تخت شد و با به سلطنت رسیدن او در سال ۱۵۰۹، عنوان دوک یورک مجددا با سلطنت ادغام گردید.

ایجادهای چهارم تا هفتم به ترتیب برای چارلز استوارت، جیمز استوارت، شاهزاده جرج و شاهزاده آلبرت بوده که هر کدام پسر دوم پادشاه بوده‌اند که به سلطنت رسیدند و هر بار این عنوان با سلطنت ادغام شده.

عنوان دوک یورک برای بار هشتم در سال ۱۹۸۶ ایجاد و به اندرو دومین پسر الیزابت دوم اعطا شد.

## جستارهای وابسته
* شاهزاده ولز

## منابع
* 

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۳۸۵ (میلادی) در انگلستان
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۷۱۶ (میلادی) در بریتانیای کبیر
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۹۲ (میلادی) در بریتانیا