open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
پوزنان

**پوزنان**   یکی از شهرهای بزرگ و مهم لهستان است که در غرب این کشور، در نزدیکی مرز لهستان و آلمان واقع شده‌است.

## جغرافیا
این شهر از نظر جمعیت پنجمین شهر لهستان می‌باشد (طبق آمار سال ۲۰۰۷ جمعیت آن ۵۶۴٫۹۵۱ نفر می‌باشد، که ۵۴٪ از آن را زنان تشکیل می‌دهند).

## تاریخچه
این شهر تا قبل از پایان جنگ جهانی دوم جزئی از آلمان بود و بعد از شکست آلمان نازی در جنگ دوم طی طرح پاکسازی قومی که توسط روسها و لهستانیها در ایالات آلمانی پروس و پومرانی و سیلزی انجام شد اهالی آلمانی این شهر مجبور به ترک شهر خود شدند و به مناطق غربی مهاجرت کردند و این شهر با سکنه جدید لهستانی به بخشی از کشور لهستان بدل شد.

کنفرانس پوزن در این شهر اتفاق افتاد.

## آموزش
این شهر، دارای ۸ مرکز آموزش عالی دولتی، که ۴ مرکز به عنوان دانشگاه دولتی مشغول فعالیت می‌باشد.

علاوه بر این ۱۷ مرکز آموزش عالی غیرانتفاعی نیز در این شهر وجود دارد.

## نگارخانه

پرونده:Poznań - jednostki pomocnicze od 2011.png|
File:PoznanCityHall.JPG|Old Market Square and Poznan City Hall
File:Stary Rynek w Poznaniu - domki budnicze.JPG|Houses on the Old Market Square
File:Stary Rynek w Poznaniu, houses at evening.JPG|Old Market Square houses at evening
File:Stary Rynek w Poznaniu evening.JPG|Old Market Square by night
File:2008-09 UAM Park.JPG|U.A.M Park
File:Bamberka blisko.jpg|Bamberka fountain on the Old Market Square
File:Poznan Radojewo 115-22.jpg|View of Owińska
File:Aquanet Poznań RB1.JPG|Aquanet water supply company
File:Stary Browar Nowy Poznań RB3.JPG|Stary Browar in Poznań
File:Collegium Minus - UAM.jpg|Poznań - Collegium Minus - دانشگاه آدام میکیویچ در پوزنان
File:Poznań Collegium Minus 23.09.2011 p4.jpg|Poznań Collegium Minus by night
File:Poznań Collegium Minus 23.09.2011 p3.jpg|South view of Poznań Collegium Minus
File:Poznań Collegium Iuridicum 23.09.2011 p2.jpg|Poznań Collegium Iuridicum
File:Odwach Poznań.jpg|Guard house
File:Katedra Poznan S1.jpg|View of Basilica of St.Peter and St.Paul from the south by night in Poznań
File:Poznań Katedra Podziemia Grobowiec Mieszka I RB1.JPG|Remanents of grave of میشکو اول لهستان،  underground of Poznań Archcathedral Basilica of St. Peter and St. Paul
File:Poznań Katedra Podziemia Grobowiec Bolesława Chrobrego RB2.JPG|Remanents of grave of بولسلاو یکم (لهستان), underground of Poznań Archcathedral Basilica of St. Peter and St. Paul
File:Absyda Floriana Poznań.JPG|Absyda Floriana
File:AMuz Poznań RB.JPG|Academy of Music
File:Fara Poznan Fasada.jpg|باروک Collegiate Church, built 1651–1701
File:Poznan.PlacKolegiacki.jpg|یسوعی‌ها College established by King زیگیسموند سوم واسا in 1611
File:Instytut Zachodni Poznań RB1.JPG|Western Institute


## ورزش
باشگاه فوتبال لخ پوزنان در این شهر جای گرفته‌است. جشن هواداران این تیم به نام جشن پزنان نام این شهر را در میان هواداران فوتبال در اروپا بلندآوازه کرده‌است.

## منابع

* وبگاه رسمی شهر پوزنان
* وبگاه شهرداری پوزنان


رده:بنیان‌گذاری‌های سده ۸ (میلادی) در اروپا
رده:پایتخت‌های پیشین لهستان
رده:پایتخت‌های پیشین
رده:جنایت‌های جنگی نازی‌ها در لهستان
رده:شهرهای لهستان
رده:مکان‌های هولوکاست در لهستان
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در سده ۸ (میلادی)
ریچارد همینگ

**ریچارد وسلی همینگ** ، ریاضیدانی آمریکایی است که به خاطر خدماتش در نظریه اطلاعات (به ویژه در آشکارسازی و تصحیح خطا) و همچنین ارائه مفاهیمی از قبیل کد همینگ، فاصله همینگ و پنجره همینگ مشهور است. او سومین نفری است که مفتخر به دریافت جایزه تورینگ شده‌است.

## زندگی‌نامه
ریچارد همینگ در سال ۱۹۱۵ در شیکاگو به دنیا آمد. او در ۲۲ سالگی مدرک لیسانس خود را از دانشگاه شیکاگو گرفت. سپس دو سال بعد از آن از دانشگاه نبراسکا فوق لیسانس گرفت و در نهایت بعد از سه سال دیگر یعنی در سن ۲۷ سالگی مدرک دکترای خود را از دانشگاه ایلینوی در اوربانا شامپاین دریافت کرد. او تمامی مدارک خود را در رشته ریاضیات گرفت.

همینگ در سال ۱۹۴۵ در پروژه منهتن شروع به همکاری کرد. پروژه‌ای دولتی که هدفش تولید بمب اتمی بود. با این که پروژه در دانشگاه کلمبیا در منهتن انجام می‌شد، اما همینگ در لس‌آلاموس روی پروژه کار می‌کرد.

بعد از جنگ جهانی دوم، همینگ در سال‌های ۱۹۴۶ تا ۱۹۷۶ در آزمایشگاه‌های بل مشغول به کار بود که در آن‌جا با کلاود شانون همکار بود. سپس همینگ به مدرسه عالی نیروی دریایی رفت تا بالاخره در سال ۱۹۹۷ بازنشسته شد.

مقاله مشهور همینگ دربارهٔ آشکارسازی و تصحیح خطا در سال ۱۹۵۰ انتشار یافت. همچنین همینگ در سال ۱۹۵۶ روی IBM ۳۶۰، یکی از ابتدایی‌ترین کامپیوترهای آی‌بی‌ام کار می‌کرد که کار او منجر به توسعه زبان برنامه‌نویسی جدیدی شد.

ریچارد همینگ در سال ۱۹۹۸، در مونته‌ری، کالیفرنیا و در سن ۸۲ سالگی، بر اثر حمله قلبی درگذشت.

## جوایز و افتخارات
* جایزه تورینگ از انجمن ماشین‌های محاسب، ۱۹۶۸، برای فعالیت‌هایش در زمینه‌های آنالیز عددی، سیستم‌های کددهی خودکار و کدهای آشکارسازی و تصحیح خطا.
* عضویت در IEEE، ۱۹۶۸.
* جایزه امانوئل پیوره از انجمن مهندسان برق و الکترونیک، ۱۹۷۹، برای فعالیت در پردازش اطلاعات.
* عضویت در NAE، ۱۹۸۰.
* جایزه هارولد پندر از دانشگاه پنسیلوانیا، ۱۹۸۱، برای فعالیت در نظریه کدگذاری.
* مدال ریچارد همینگ از انجمن مهندسان برق و الکترونیک، ۱۹۸۸، به همراه جایزه ۱۰۰۰۰ دلاری.
* عضویت در ACM، ۱۹۹۴.
* جایزه ادوارد رین، ۱۹۹۶، به ارزش ۱۳۰۰۰۰ دلار.

## جستارهای وابسته
* جایزه تورینگ
* مدال ریچارد همینگ
* انجمن مهندسان برق و الکترونیک
* انجمن ماشین‌های محاسب

## منابع

* «Richard Hamming." * MacTutor History of Mathematics archive *
* «Richard Hamming." ''Free On-line Dictionary of Computing
* New York Times obituary

* 
* 

## پیوند به بیرون
* 
* 

رده:اعضای پیوسته انجمن مهندسان برق و الکترونیک
رده:اعضای هیئت علمی دانشگاه لوییویل
رده:افراد پروژه منهتن
آآ
رده:پیشگامان رایانه
رده:تحلیل‌گران عددی
رده:دانشمندان رایانه اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه ایلینوی در اوربانا شامپاین
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه شیکاگو
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه نبراسکا در لینکلن
رده:درگذشتگان ۱۹۹۸ (میلادی)
رده:ریاضی‌دانان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:ریاضی‌دانان سده ۲۰ (میلادی)
رده:ریاضی‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:زادگان ۱۹۱۵ (میلادی)
رده:متخصصان نظریه کدگذاری
رده:فلوهای انجمن ماشین‌های حسابگر
رده:رئیسان انجمن ماشین‌های حسابگر
کیانوش

**کیانوش** نام یکی از شخصیتهای اساطیری ایران در شاهنامه فردوسی است. او پسر آبتین و فرانک، و یکی از دو برادر فریدون بود که او را در پیروزی بر ضحاک یاری کرد:

## کیانوش در شاهنامه
کیانوش و برمایه در بحبوحه نبرد فریدون با ضحاک، پادشاهی فریدون بر جهان را حتمی دیدند و رشک و حسد آنان را بر آن داشت تا شبی نقشه قتل فریدون را کشند و صحنه قتل را یک حادثه نشان دهند. اما نقشه آنان جامه عمل نپوشید. هر دو برادر در صحنه‌های رزم مشارکت داشتند:

## کیانوش در سایر منابع
صورت پهلوی واژهٔ کیانوش به احتمال زیاد کَی اَنوش بوده که کَی به معنی پادشاه و اَنوش (مانند اَنوشگ در انوشیروان) به معنی بی‌مرگ، باقی یا خوش و خرم است.

## پانویس

## منابع
* 
* پارسی نگاشتهٔ شاهنامه، نگارش: فرانک دوانلو، انتشارات آهنگ قلم، چاپ سوم، ۱۳۸۷ (با تغییرات اندک)

## جستارهای وابسته
* کیانوش (نام)

رده:اسطوره‌شناسی ایرانی
رده:داستان‌های شاهنامه
رده:شخصیت‌های شاهنامه
رده:نام‌های ایرانی با پسوند نوش
سیرک (ابهام‌زدایی)

**[[سیرک]]** مکانی است که در آن نمایش‌های مهیج برگزار می‌شود.

**سیرک** همچنین ممکن است به موارد زیر اشاره داشته باشد:
* سیرک (فیلم ۱۹۲۸)، فیلمی صامت به کارگردانی چارلی چاپلین.
* سیرک (آلبوم)، آلبوم موسیقی اثر بریتنی اسپیرز.
* سیرک عجایب، داستانی نوشته دارن شان.
* سیرک مرگبار، داستانی نوشته لمونی اسنیکت.
* سیرک یخچالی، پدیده‌ای در یخچال‌های طبیعی.
* سیرک (فیلم ۲۰۰۰)، فیلمی محصول سال ۲۰۰۰
* سیرک (ترانه)، آهنگی از بریتنی اسپیرز
* سیرک آفتاب، یک شرکت کانادایی تولید کننده تئاتر
مغزی (شیر)

**مغزی** مختص شیرآلات کلاسیک است. شیرآلات اهرمی فاقد مغذی می‌باشند و در عوض دارای کارتریج هستند. مغزی از قسمت‌های زیر تشکیل شده‌است:
* حلزونی
* مهره و درپوش
* مهره نگه دارنده
* دستگیره
* واشر تخت فیبری یا پلاستیکی مغزی و نحوه تعویض آن.

این واشر وظیفه آب‌بندی محل اتصال مغزی به بدنهٔ شیر را به عهده دارد. پس همه مراحل تعویض آن مشابه واشرهای قبل است و سر مغزی همانند واشر تخت عوض می‌شود.

## جستارهای وابسته
شیر

## منابع

رده:لوله‌کشی
لانست

چپ|270px|بندانگشتی|نوعی لانست
**لانست** وسیله‌ای سوزنی شکل که جهت ایجاد سوراخ بسیار کوچکی در پوست استفاده می‌شود و کاربرد پزشکی دارد. از این وسیله معمولاً برای نمونه برداری از خون جهت انجام آزمایش قند خون استفاده می‌شود و اصطلاحاً به لانست خونگیری نیز معروف است. 
لانست‌ها عموماً وسایلی یکبار مصرف می‌باشند.

انواع مختلف این وسیله شامل: لانست معمولی (چهار وجهی)، لانست کتابی (دو وجهی) و سیفتی لانست می‌باشد.

## جستارهای وابسته
* گلوکومتر
* دیابت
* قند خون

## پانویس

## منابع

رده:تجهیزات آزمایش پزشکی
رده:تجهیزات پزشکی
رده:دیابت
رزیدنت ایول: تباهی

***رزیدنت ایول: تباهی*** که در ژاپن با نام ***بایوهزرد: تباهی*** شناخته می‌شود،  اولین فیلم بلند و پویانمایی بزرگسالان سه‌بعدی به کارگردانی ماکوتو کامیا است که بر اساس مجموعه بازی‌های ویدئویی *[[رزیدنت ایول]]* شرکت کپ‌کام، ساخته شده است. خبر ساخت آن توسط کپ‌کام و استودیوی سونی پیکچرز در ۲۹ اکتبر ۲۰۰۷ اعلان گردید. نخستین نمایش فیلم در ۱۱ اکتبر ۲۰۰۸ و در نمایشگاه توکیو گیم شو، واقع در ژاپن بود و سپس در ۱۸ اکتبر ۲۰۰۸ در دیگر مناطق کشور ژاپن منتشر شد.

برخلاف سه‌گانه فیلم پیشین رزیدنت ایول، *رزیدنت ایول: تباهی* دقیقاً در جهانی که مجموعه بازی اصلی آن رخ می‌دهد، اتفاق می‌افتد. شخصیت‌های اصلی عبارتند از لیان اسکات کندی و کلر ردفیلد، که برای اولین بار از زمان *[[رزیدنت ایول ۲]]* با همدیگر حضور دارند. نسخهٔ دی‌وی‌دی و دیسک بلو-ری آن در ۲۶ دسامبر ۲۰۰۸ در ژاپن، ۲۷ دسامبر ۲۰۰۸ در آمریکای شمالی و در انگلستان در ۱۲ ژوئن ۲۰۰۹ منتشر شده است.

## داستان
در نوامبر ۲۰۰۵، فرودگاه هارواردویل مورد حمله یک فرد مبتلا به ویروس تی که در ترمینال فرودگاه است قرار می‌گیرد و رخ دادن اتفاقی مشابه در یک هواپیما سبب سقوط هواپیمای خطوط هوایی می‌شود. کلر ردفیلد، کارمند ترا سیو به‌طور تصادفی با سناتور ران دیویس، مخالف سرسخت ترا سیو برخورد می‌کند و آن‌ها مجبور می‌شوند در سالن وی‌آی‌پی با رانی، خواهرزاده یکی از کارکنان ترا سیو مخفی شوند. هنگام شب، فرودگاه توسط تیم واکنش ویژه محلی و ارتش ایالات متحده مسدود می‌شود و به بازماندگان کمک پزشکی می‌شود. افسران آنجلا میلر و گرگ گلن به همراه مأمور فدرال لیان اس. کندی به آن‌ها ملحق می‌شوند.

## شخصیت‌ها
* پال مرسیه در نقش لیان اس. کندی، مأمور یگان ویژه
* آلیسون کورت در نقش کلر ردفیلد دوست لیان
* لورا بیلی در نقش آنجلا میلر مأمور یگان ویژه، خواهر کورتیس میلر
* راجر کریگ اسمیت در نقش کورتیس میلر، برادر انجلا میلر
* کریسپین فریمن در نقش فردریک داوتینگ
* مری الیزابت مک‌گلین در نقش عمهٔ رانی
* میشل راف در نقش رانی چاولا
* استیون بلوم در نقش گرگ گلن، مأمور یگان ویژه، دوست انجلا

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

* 
* وبگاه رسمی بایوهازارد: تباهی **(ژاپنی)**
* 
* 

رده:بازی‌های آی‌اواس
رده:بازی‌های نوکیا ان-گیج ۲
رده:فیلم‌ها به زبان انگلیسی
رده:فیلم‌های اقتباس شده از بازی ویدئویی
رده:فیلم‌های اکشن دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های انیمه ۲۰۰۸ (میلادی)
رده:فیلم‌های انیمه اقتباس‌شده از بازی‌های ویدئویی
رده:فیلم‌های پویانمایی اقتباس شده از بازی‌های ویدئویی
رده:فیلم‌های پویانمایی ترسناک ژاپنی
رده:فیلم‌های پویانمایی ترسناک
رده:فیلم‌های پویانمایی رایانه‌ای ۲۰۰۸ (میلادی)
رده:فیلم‌های پویانمایی رایانه‌ای
رده:فیلم‌های پویانمایی ژاپنی
رده:فیلم‌های پویانمایی علمی-تخیلی ژاپنی
رده:فیلم‌های ترسناک ۲۰۰۸ (میلادی)
رده:فیلم‌های دارای ضبط حرکت
رده:فیلم‌های رزیدنت ایول
رده:فیلم‌های ژاپنی
رده:فیلم‌های علمی تخیلی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های علمی–تخیلی ژاپن
رده:فیلم‌های مرتبط با شیوع بیماری ویروسی
رده:فیلم‌های واقع‌شده در ۲۰۰۵ (میلادی)
قلعه گردکوه

**قلعه گردکوه** بر روی گرد کوه در دامغان قرار دارد. شهرت این قلعه به زمان اسماعیلیان و مبارزه‌های حسن صباح بازمی‌گردد. **دژ گنبدان** در شاهنامه فردوسی را نیز همین قلعه می‌دانند.رئیس مظفر به توصیه حسن صباح بر آن شد که بر قلعه گردکوه که اهمیت نظامی داشت و در جناح چپ متصرفات و قلاع الموت قرار داشت مستولی شود. در تحقق این مقصود رئیس مظفر با پنهان کردن مذهب خود و با استفاده از روابط نزدیک و صمیمانه‌ای که با امیرداد حبشی داشت وی را بر آن داشت که قلعه گردکوه را با اقطاع از سلطان طلب کند. اینکار عملی بود زیرا که امیرداد خود در دامغان صاحب املاک و اقطاع فراوان بود و گذشته از آن وزراء و امرا و صاحب منصبان سلجوقی با وی روابط خوبی داشتند. امیرداد حبشی امور قلعه گردکوه را نیز ضمن کارهای دیگر خود به رئیس مظفر سپرد. رئیس، خزائن امیرداد را به گردکوه منتقل نمود و سپس به تعمیر قلعه و احداث بناهای جدید در آن پرداخت.
نقشه رئیس مظفر از ابتدا تصرف بدون جنگ و خونریزی قلعه برای اسماعیلیان و سپس قیام بر علیه حکومت بود بنابراین بعد از پایان بازسازی قلعه و به محض مرگ امیرداد حبشی، رئیس مظفر به صورت علنی بر سلجوقیان شورید و تا پایان عمرش قلعه را از دست نداد و بعد از او پسرش شرف الدین محمد جایش را گرفت.

## منابع

* https://web.archive.org/web/20100406035115/http://www.tarikhaneh.com/chehreha/damghan/gerd%20koh.htm
* حسن صباح (چهره شگفت‌انگیز تاریخ)

رده:اماکن تاریخی شهرستان دامغان
رده:بناهای تاریخی استان سمنان
رده:دژها
رده:شهرستان دامغان
رده:قلعه‌های استان سمنان
رده:قلعه‌های اسماعیلیان
رده:قومس
دژ گنبدان

```

```


**دژ گنبدان** (دز گنبدان) (دو گنبدان شهرستان گچساران فعلی )نام ارگ یا دژی در شاهنامه است که اسفندیار در آن زندانی شد.

در دوران مزبور دستگاه سیاسی و نظامی کشور بعد از کیخسرو به شهر بلخ در شمال شرقی ایران انتقال یافت. شاهنامه در بیتی پر مفهوم چنین عقیده دارد:

## دژ گنبدان در شاهنامه
گشتاسپ به تحریک گرزم، اسفندیار را متهم به چشم داشتن به تاج و تخت شاهی کرده و او را در **دژ گنبدان** زندانی کرد و خود از بلخ به سیستان سفر کرد. ارجاسپ شاه توران از خلاء قدرت در پایتخت و دربند شدن اسفندیار آگاهی یافته و به ایران لشکر کشید.

ارجاسپ  بلخ پایتخت ایران را تسخیر لهراسپ پیر را کشته و دختران گشتاسپ را به اسامی به‌آفرید و همای  به اسارت گرفته با خود می‌برد. گشتاسپ به بلخ بازگشته، اما در شکست ارجاسپ ناتوان می‌ماند. سرانجام بنا به پیشنهاد جاماسپ، اسفندیار از بند آزاد گشته در پیکاری ارجاسپ را پس می‌راند امّا خواهرانش را تورانیان به اسارت می‌برند.

گشتاسپ عقیده داشت پسرش اسفندیار هنوز آمادگی مناصب مهم را ندارد و اگر قدرت به او تفویض شود هوای نفس  بر او غالب شده از قدرت سوء استفاده خواهد کرد به همین خاطر در سپردن مناصب مهم لشکری و کشوری به ایشان تعلل می‌کرد، امّا اسفندیار هم عقیده داشت پدرش  به اغیار بیشتر علاقمند است تا به خاندان. سرانجام گشتاسپ روزی فرمان حبس با غل و زنجیر را برای اسفندیار صادر نمود:

## گنبدان در دیگر مآخذ
چون هم طبری نام  دژ گنبدان را به گونهٔ «دژ زنان» ترجمه کرده و هم ثعالبی آن را کمیذان ضبط کرده که گونهٔ تحریف‌شدهٔ کمنذان است، اینگونه پیشنهاد شده است که واژه «گنبدان» خود تحریف‌شدهٔ کَنْبَدان باشد.

## پانویس

## منابع
* 

## پیوند به بیرون

رده:شهرهای افسانه‌ای
رده:شهرهای افسانه‌ای در ادبیات ایران
رده:قلعه‌ها و دژهای افسانه‌ای
رده:جای‌ها در شاهنامه
سازمان دانش‌آموختگان ایران اسلامی

**ادوار تحکیم وحدت** یا **سازمان دانش‌آموختگان ایران اسلامی** یک سازمان سیاسی و دانشگاهی منتقد حکومت ایران است که اعضای سابق دفتر تحکیم وحدت که پس از فارغ‌التحصیلی تمایل به ادامهٔ فعالیت تشکیلاتی دارند به عضویت آن در می‌آیند. 

این سازمان به عنوان حزبی رسمی فعالیت خود را در دوران ریاست جمهوری محمد خاتمی شروع کرد. اما فعالیت های این سازمان پس از حوادث ۱۳۸۸ در ایران کمرنگ شد. 

## گرایش‌های سیاسی سازمان

* این سازمان در انتخابات دور نهم ریاست جمهوری ایران در موضع تحریم بود اما در دور دوم از اکبر هاشمی رفسنجانی حمایت کرد.
* این سازمان در انتخابات دور دهم ریاست جمهوری از مهدی کروبی حمایت کرد.

## بازداشت اعضاء و ضبط اموال
بسیاری از اعضای ادوار تحکیم وحدت در جریان اعتراضات بعد از انتخابات ریاست جمهوری دهم دستگیر شدند

در سال ۱۳۸۵ ماموران حکومتی با حکم قضایی، اموالی از این سازمان را در دفتر سامان ضبط کردند. در سال ۱۳۹۷ این سازمان توانست مجددا کنگره خود را برگزار کند. از جمله دبیرکل این سازمان احمد زیدآبادی است که به ۶ سال زندان و تبعید در گناباد و محرومیت مادام‌العمر از فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی محکوم شد. عبدالله مومنی، سخنگوی این سازمان نیز به ۶ سال حبس تعزیری و ۲ سال حبس تعلیقی محکوم شده است.

## پانویس

## پیوند به بیرون
* پایگاه اطلاع‌رسانی ادوار تحکیم وحدت 

رده:ادوار تحکیم وحدت
رده:تشکل‌های دانشجویی
رده:ائتلاف فراگیر اصلاح‌طلبان: گام دوم
توماس فولر (برده)

**توماس فولر**  (۱۷۱۰-۱۷۹۰)، برده‌ای آفریقایی تبار در آمریکا بود که به سبب توانایی بالایش در محاسبات ریاضی مشهور شد.

## منابع

*
* http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Cite&page=Thomas_Fuller_(slave)&id=257661301

رده:آفریقایی‌تبارهای اهل ایالات متحده آمریکا
رده:افراد آمریکایی آفریقایی‌تبار
رده:بردگان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:درگذشتگان ۱۷۹۰ (میلادی)
رده:زادگان ۱۷۱۰ (میلادی)
رده:نابغه‌های محاسبات

رده:اهالی آفریقا در سده ۱۸ (میلادی)
رده:افراد آفریقایی-آمریکایی سده ۱۸ (میلادی)
ساز بادی چوبی

[300px|بندانگشتی|نوازنده [فلوت چوبی]]
**ساز بادی چوبی** () زیرمجموعه‌ای از سازهای بادی است. تولید صدا در سازهای بادی چوبی از طریق فشار هوا صورت می‌گیرد و نوازنده نمی‌تواند بیش از مدتی معین، صدا تولید کند. زیروبمی صدا در بادی‌های چوبی بستگی به اندازه و قطر ساز دارد و هر مقدار لوله‌های ساز کوتاه‌تر و نازک‌تر باشد صدای حاصله زیرتر است.
## ساختار
تولید صدا در سازهای بادی چوبی از سه طریق انجام می‌گیرد، از همین رو به سه دسته تقسیم می‌گردند:
* سازهای بی‌زبانه (قمیش).
* سازهای زبانه‌دار ساده.
* سازهای دو زبانه‌ای.

سازهای بادی چوبی بی زبانه (بی قمیش) به سازهائی گفته می‌شود که تولید صدا در آن‌ها از طریق برخورد هوا با تیغه هوائی که در بدنه آن‌ها وجود دارد صورت می‌پذیرد. (معمولاً لوله یا مجرای توخالی هستند که در آن ستونی از هوا در اثر دمیدن نوازنده در دهنی مانند نی، یا تیغۀ هوائی مانند فلوت به ارتعاش در می‌آید).

سازهای بادی چوبی زبانه‌دار (با قمیش) به سازهائی گفته می‌شود که تولید صدادر آن‌ها از طریق دمیدن هوا و به حرکت درآمدن و ارتعاشات بخش کوچکی که از جنس نی یا پلاستیک است (قمیش - زبانه) انجام می‌شود. مانند کلارینت که اجرای نت‌های مختلف و تغییر ارتفاع صدا در آن با باز و بسته کردن کلیدها یا حفره و سوراخ‌های هوائی (برای بلند وکوتاه کردن طول لوله تشدید کننده) انجام می‌شود.

بعضی از سازهای بادی چوبی از دسته سازهای انتقالی محسوب می‌شوند.
## جستارهای وابسته
* سازهای بادی برنجی
* ساز
* سازهای بادی
* سازهای کوبه‌ای
## پانویس

## منابع
* 
* 
## پیوند به بیرون

رده:سازهای بادی چوبی
پارک ملی تامان نگارا

**پارک ملی تامان نگارا**  در سالهای ۱۹۳۸ و ۱۹۳۹ تحت نام پارک ملی جورج شاه ۴ در مالزی با وسعتی بیش از ۴۳۴۳ کیلومتر مربع افتتاح شد.
بعد از استقلال کشور مالزی به نام امروزی تغییر یافت که در زبان بومی مالایی بمعنای پارک یا جنگل ملی می‌باشد.
این جنگل در سه محدودهٔ ایالتی گسترده شده‌است : پاهنگ ، کلانتان  و ترنگانو . این جنگل در ایالت پاهنگ بیشترین وسعت را دارد که بالغ بر ۲۴۷۷ کیلومتر مربع می‌باشد.
این پارک به یکی از بزرگترین مراکز بوم‌گردی بدل شده‌است. جاذبه‌های متنوع زیست‌شناسی و زمین شناسی بسیاری در این محدوده به چشم می‌خورد. این محدوده خانهٔ برخی پستانداران کمیاب است مثل: ببر هندوچینی، کرگدن سوماترایی و گاو وحشی مالایی و فیل آسیایی.
رودخانهٔ تاهان که از میان این جنگل می‌گذرد توانسته نمونه کمیابی از ماهی مالایی را در خود حفظ کند.

از دیگر جاذبه‌های این منطقه می‌توان به پلهای معلق در جنگل و غارهای اطراف و بومینشین‌های منطقه اشاره کرد.

برای عکاسی و فیلمبرداری در این منطقه نیاز به کسب مجوز است و هتلها و اقامت‌گاه‌های متفاوتی در آن وجود دارد.

## منابع

* وب‌گاه رسمی تامان نگارا

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۳۹ (میلادی) در مالایای بریتانیا
رده:پارک‌های ملی مالزی
رده:جاذبه‌های گردشگری در پاهانگ
رده:جاذبه‌های گردشگری در ترنگانو
رده:جاذبه‌های گردشگری در کلانتان
رده:جغرافیای پاهانگ
رده:جغرافیای ترنگانو
رده:جغرافیای کلانتان
رده:رده II اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت
رده:قرارگاه‌های کوهستانی در مالزی
رده:پایگاه‌های پرنده‌نگری در مالزی
رده:مناطق حفاظت‌شده بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۳۹ (میلادی)
ساز بادی برنجی

[بندانگشتی|چپ|x300px|شش ساز بادی برنجی، سمت چپ از بالا به پایین: ترومپت باروک، [ترومپت مدرن در سی بمل، ترومپت مدرن در ر، ترومپت پیکولو در سی بمل، فلوگل‌هورن در سی بمل و سمت راست کورنت]]
**ساز بادی برنجی** () دسته‌ای از سازهای بادی ارکستر سمفونیک، از دستهٔ شیپورها است که سابقاً از مس ساخته می‌شد و امروزه از برنج ساخته می‌شود.
در این دسته از سازها تولید صدا از طریق ارتعاش لب‌های نوازنده در درون کاسه دهنی حاصل می‌شود.
مانند ترومپت، ترومبون و توبا.
## ساختار
جنس سازهای این خانواده از مس یا برنز می‌باشد. در این سازها صدا توسط ارتعاش لب‌های نوازنده تولید می‌شود. سازهای برنجی از لوله‌ای تشکیل می‌شود که حداقل دو بار خمیده شده باشد. شکل لوله در این سازها مخروطی و انتهای آنها به شکل قیف یا فنجان است. در این نوع سازها هر چقدر وسعت صوت بم‌تر باشد، دهانهٔ ساز گودی بیشتری دارد. لوله‌های این سازها فاقد سوراخ هستند و صدا از طریق دریچه‌هایی که به وسیلهٔ دکمه‌هایی در زیر انگشتان نوازنده قرار دارد، تولید می‌شود. در سازهایی که صدای زیر دارند سه دریچه و سازهایی که بم هستند چهار دریچه تعبیه شده‌است. در برخی از این نوع، سازها فاقد دریچه هستند و تولید صدا از طریق فشار هوا انجام می‌گیرد و از دو لوله متصل به شکل (**U**) تشکیل می‌شود.

در سازهای این خانواده نیز از «سوردین» برای تضعیف صدا و تغییر رنگ صوتی ساز استفاده می‌شود. سوردین در این سازها قطعه‌ای مخروطی از چوب یا پلاستیک است که در دهانهٔ انتهایی ساز قرار می‌گیرد.

## جستارهای وابسته
* سازهای بادی
* برس‌کوئینتت

## پانویس

## منابع
* 
* 
## پیوند به بیرون


رده:اشیاء فلزی
قمارخانه

**قمارخانه** یا **کازینو** محلی برای انجام انواع بازی‌ها و قمار کردن بر سر آن‌هاست. اغلب قمارخانه‌های دنیا به همراه مجموعه‌های تفریحی، هتل‌ها، رستوران‌ها و فروشگاه‌های بزرگ ساخته شده‌اند. برخی قمارخانه‌ها مرکز برگزاری مجالس متنوع مثل نمایش‌های کمدی و کنسرت‌های بزرگ می‌باشند.

## تاریخچهٔ قمارخانه‌ها
[250px|چپ|بندانگشتی|نمایی از ماشین‌های شانس یا اصطلاحاً «اسلات» در محیط داخلی یک کازینو در یکی از هتل‌های گران‌قیمت در شهر [لاس‌وگاس.]]

منبع اولیهٔ پیدایش قمار ناپیداست. چینی‌ها برای نخستین بار ۲۳۰۰ سال پیش از میلاد مسیح انجام قمار را ثبت کرده‌اند ولی قمار در تمام جوامع و دوره‌های تاریخی به چشم خورده است. از دوره‌های یونان و روم باستان و ایران صفوی باستان تا ناپلئون و دربار فرانسه و انگلیس قصه‌های بسیاری سرشار از بازی‌های مختلف بر سر پول و اموال یکدیگر بر مبنای شانس و احتمالات دیده می‌شود.

قمارخانه یا همان کازینوها ابتدا در آمریکا به سالن شهرت داشتند و توسعه و شکل‌گیری انواع این سالنها به چهار شهر مهم مربوط می‌شده است: نیو اورلئان، سنت لوییس، شیکاگو و سانفرانسیسکو. در این سالنها مسافران می‌توانستند اشخاصی را بیابند که با آن‌ها هم صحبت شوند، بنوشند و قمار کنند. در ابتدای قرن بیستم، قمار در آمریکا ممنوع اعلام شد اما بعدها در سال ۱۹۳۱ در ایالت نوادا - لاس وگاس قانونی اعلام شد. بعد از آن در سال ۱۹۷۸ ایالت نیوجرسی، شهر آتلانتیک نیز به صنعت قمار آمریکا اضافه شد.

## انواع بازی‌ها
بندانگشتی|تصویر مربوط
در اغلب قمارخانه‌ها بازی‌هایی با دستگاهی به نام اسلات ماشین یا بازی‌های بر اساس شانس دیگری مثل: رولت ترفند با  کارت وجود دارد.
بازی‌های دیگری که بر اساس ترفند‌ها و توانایی‌های ذهنی انجام می‌شوند نیز موجود هستند: پوکر و بلک‌جک. اما تمام این بازی‌ها باکارات اساس قوانین احتمالات ساختاری دارند که موجب می‌شود صاحب خانه یعنی قمارخانه در تمام زمان برندهٔ کلی باشد. با استفاده از این‌گونه قوانین معمولاً قمارخانه‌ها فرمولی برای محاسبه امتیاز بازیکنان در قمارخانه دارند. هر چه زمان بیشتری و پول بیشتری در قمارخانه صرف کنند، اصطلاحاً امتیاز بیشتری کسب می‌کنند و می‌توانند از این امتیازات برای دریافت نوشیدنی
و یا اقامت رایگان در هتل قمارخانه و ... بهره ببرند.

## درآمد
در سال ۲۰۱۲ میلادی، درآمد قمارخانه‌های ماکائو مبلغی بالغ بر ۳۸ میلیارد دلار در مقایسه با قمارخانه‌های لاس‌وگاس با تنها ۶ میلیارد دلار بود.

## نگارخانه

File:Casino Estoril.jpg|


## پانویس

رده:قمارخانه
رده:قمار
جان مک‌لاود (فیزیولوژیست)

**جان مک‌لاود**  پزشک, روانشناس اسکاتلندی برنده جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی در سال ۱۹۲۳ به خاطرکشف انسولین بود.
## منابع

* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_Nobel_laureates_in_Physiology_or_Medicine&oldid=267858783 Wikipedia contributors, "List of Nobel laureates in Physiology or Medicine," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed February 3, 2009).]

رده:استادان دانشگاه تورنتو
رده:استادان دانشگاه لایپزیگ
رده:اعضای انجمن سلطنتی
رده:اهالی پرث و کینروز
رده:برندگان جایزه نوبل اهل اسکاتلند
رده:برندگان جایزه نوبل اهل کانادا
رده:برندگان جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی
رده:پزشکان اهل اسکاتلند
رده:پزشکان سده ۱۹ (میلادی) اهل اسکاتلند
رده:پزشکان سده ۲۰ (میلادی) اهل اسکاتلند
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه آبردین
رده:درگذشتگان ۱۹۳۵ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۷۶ (میلادی)
رده:زیست‌شناسان اهل اسکاتلند
رده:زیست‌شیمی‌دانان اهل اسکاتلند
رده:فیزیولوژیست‌های اهل اسکاتلند
رده:مخترعان اهل اسکاتلند
ویلم اینتهوون

**ویلم اینتهوون**  زیست‌شناس هلندی برنده جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی در سال ۱۹۲۴ به خاطر کشف سازوکار نوار قلبی بود.

## منابع

* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_Nobel_laureates_in_Physiology_or_Medicine&oldid=267858783 Wikipedia contributors, "List of Nobel laureates in Physiology or Medicine," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed February 3, 2009).]

رده:آموزگاران پزشکی
رده:استادان دانشگاه لیدن
رده:اعضای خارجی انجمن سلطنتی
رده:اعضای فرهنگستان سلطنتی هنر و علوم هلند
رده:افراد هلندی سوئیسی‌تبار
رده:الکتروفیزیولوژیست
رده:اهالی سمارانگ
رده:برندگان جایزه نوبل اهل هلند
رده:برندگان جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی
رده:پزشکان اهل هلند
رده:خاک‌سپاری‌ها در هلند
رده:خاک‌سپاری‌ها در هلند جنوبی
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه اوترخت
رده:درگذشتگان ۱۹۲۷ (میلادی)
رده:راه‌یافتگان به تالار مشاهیر مخترعین ملی
رده:زادگان ۱۸۶۰ (میلادی)
رده:زیست‌شناسان اهل هلند
رده:فیزیولوژیست‌های اهل هلند
رده:مخترعان اهل هلند
رده:هلندی‌های یهودی‌تبار
یوهانس فیبیگر

**ژوهانس فیبیگر**   زیست‌شناس دانمارکی برنده جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی در سال ۱۹۲۶ به خاطر کشف Spiroptera carcinoma بود.

## منابع

* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_Nobel_laureates_in_Physiology_or_Medicine&oldid=267858783 Wikipedia contributors, "List of Nobel laureates in Physiology or Medicine," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed February 3, 2009).]

رده:آسیب‌شناسان
رده:آسیب‌شناسان اهل دانمارک
رده:اعضای هیئت علمی دانشگاه کپنهاگ
رده:برندگان جایزه نوبل اهل دانمارک
رده:برندگان جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی
رده:پزشکان اهل دانمارک
رده:دانشمندان اهل دانمارک
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه کپنهاگ
رده:درگذشتگان ۱۹۲۸ (میلادی)
رده:رئیسان دانشگاه کپنهاگ
رده:زادگان ۱۸۶۷ (میلادی)
رده:زیست‌شناسان اهل دانمارک
شارل نیکول

**شارل ژول آنری نیکول**  زیست‌شناس فرانسوی برنده جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی در سال ۱۹۲۸ به خاطر مبارزه علیه تیفوس بود.

## منابع

* 

رده:استادان کلژ دو فرانس
رده:اعضای فرهنگستان علوم فرانسه
رده:انستیتو پاستور
رده:اهالی روان (فرانسه)
رده:برندگان جایزه نوبل اهل فرانسه
رده:برندگان جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی
رده:درگذشتگان ۱۹۳۶ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۶۶ (میلادی)
رده:زیست‌شناسان اهل فرانسه
رده:فرانسوی‌های عضو کلیسای کاتولیک روم
رده:میکروب‌شناسان اهل فرانسه
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه پاریس
فردریک گولاند هاپکینز

**فردریک گولاند هاپکینز**  زیست‌شناس انگلیسی برنده جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی در سال ۱۹۲۹ به خاطر کشف ویتامین بود.

در دههٔ اول سالهای ۱۹۰۰، هاپکینز، به موضوع جالبی دست یافت: او مخلوطی از انواع هیدرات‌های کربن، چربیها، پروتئینها و نمکها را - که همگی برای یک زندگی سالم ضروری هستند - به یک گروه از موش‌ها خورانید. چند هفته بعد مشاهده کرد که موش‌ها همگی مرده‌اند؛ ولی گروه دیگر موش‌ها که در همان مدت دقیقاً همان مخلوط غذایی را همراه با مقدار بسیار کمی شیر خورده بودند، زنده مانده بودند؛ بنابراین نتیجه گرفت که شیر ظاهراً موادی دارد که برای زنده ماندن و رشد موش‌ها لازمند. این مواد ضروری، ویتامینها بودند.

## منابع

* 

رده:دانشگاهیان دانشگاه کمبریج
رده:اعضای افتخاری آکادمی علوم اتحاد شوروی
رده:اعضای انجمن سلطنتی
رده:اعضای فرهنگستان ملی دانش آمریکا
رده:اعضای نشان شایستگی
رده:اعضای وابسته خارجی آکادمی ملی علوم
رده:اهالی ایست‌بورن
رده:برندگان جایزه نوبل اهل انگلستان
رده:برندگان جایزه نوبل اهل بریتانیا
رده:برندگان جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی
رده:برندگان مدال پادشاهی
رده:دارندگان عنوان شوالیه
رده:دانشگاهیان دانشگاه کینگز لندن
رده:دانش‌آموختگان ترینیتی کالج، کمبریج
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه کینگز لندن
رده:درگذشتگان ۱۹۴۷ (میلادی)
رده:دریافت‌کنندگان مدال کاپلی
رده:رئیسان انجمن سلطنتی
رده:زادگان ۱۸۶۱ (میلادی)
رده:زیست‌شیمی‌دانان اهل انگلستان
رده:ندانم‌گرایان اهل انگلستان
رده:اعضای کالج ترینیتی، کمبریج
رده:اعضای مجمع فیلسوفان آمریکا
کارل لندشتاینر

**کارل لندشتاینر**  (زاده ۱۴ ژوئن ۱۸۶۸، وین - درگذشته ۲۶ ژوئن ۱۹۴۳، نیویورک)، زیست‌شناس اتریشی برنده جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی در سال ۱۹۳۰ به خاطر کشف گروه‌های خونی بود. پس از اکتشافات او ایمنی انتقال خون یا اجزای خون افزایش یافته‌است.

## زندگی
پدر کارل لندشتاینر، لئوپولد لندشتاینر دکترای حقوق، روزنامه‌نگار و اولین سردبیر روزنامه دی پرسه وین، وقتی که کارل شش ساله بود، درگذشت. بعد از فوت پدر، مادرش سرپرستی او را بر عهده گرفت. لندشتاینر پزشکی را در دانشگاه وین در سال ۱۸۹۱ به پایان رساند و در سال ۱۹۱۶ با هلن ولاستو ازدواج کرد.

## پژوهشها و کارهای آکادمیک
بندانگشتی|کارل لندشتاینر، برنده جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی ۱۹۳۰
در سال ۱۸۹۱ مقاله‌ای دربارهٔ تأثیر رژیم غذایی در ترکیب مواد تشکیل دهنده خون منتشر ساخت. او برای افزایش دانش خود در زمینه شیمی با آرتور هانچ در زوریخ، امیل فیشر در وورتسبورگ و اویگن بامبرگر در مونیخ کار کرد.

پس از بازگشت به وین، مطالعات خود را در بیمارستان عمومی وین از سرگرفت و در سال ۱۸۹۶ دستیار ماکس فون گروبر در مؤسسه بهداشت وین شد و در این زمان به مکانیسم ایمنی بدن علاقه‌مند شد.

تا سال ۱۹۱۹، پس از بیست سال کار بر روی آناتومی پاتولوژیکی، لندشتاینر با تعدادی از همکارانش مقاله‌های بسیاری از یافته‌های خود درزمینه سرم‌شناسی، باکتری‌شناسی، ویروس‌شناسی و ایمنی‌شناسی منتشر کرده بودند. او در این ضمن حقایق جدیدی در مورد ایمنی‌شناسی سیفیلیس کشف کرد. در سال ۱۹۰۹، او گروهای خونی را در چهار گروه A, B، AB و O طبقه‌بندی کرد. لندشتاینر پیش از این، در ۱۹۰۱-۱۹۰۳، ادعا کرد که ویژگی‌های گروه‌های خونی ارثی هستند.

در نیویورک با همکاری با لوین، کار بیشتر بر روی گروه‌های خونی انجام داد که منجر به کشف عامل RH در خون شد. لندشتاینر عمر خود را، صرف بررسی گروه‌های خونی و آنتی‌ژن، آنتی‌بادی و سایر عوامل ایمونولوژیک خون کرد و در سال ۱۹۳۹ استاد ممتاز بازنشسته در انستیتو راکفلر شد.

## مرگ
در تاریخ ۲۴ ژوئن ۱۹۴۳، لندشتاینر در آزمایشگاه خود دچار حمله قلبی شد و دو روز بعد درگذشت.

## جستارهای وابسته
فهرست برندگان جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی

## منابع

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Karl Landsteiner»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۱۴ ژوئن ۲۰۱۶).

## پیوند به بیرون

رده:آسیب‌شناسان اهل اتریش
رده:آسیب‌شناسان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:اتریشی‌های مهاجرت‌کرده به ایالات متحده
رده:اعضای خارجی انجمن سلطنتی
رده:اعضای فرهنگستان ملی دانش آمریکا
رده:افراد آمریکایی اتریشی یهودی‌تبار
رده:افراد دارای تابعیت ایالات متحده آمریکا
رده:اهالی بادن بی وین
رده:ایمنی‌شناسان اهل اتریش
رده:برندگان جایزه نوبل اهل اتریش
رده:برندگان جایزه نوبل اهل ایالات متحده آمریکا
رده:برندگان جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی
رده:برندگان یهودی جایزه نوبل
رده:پیروان کلیسای کاتولیک رم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خون‌شناسان
رده:دانشمندان یهودی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:درگذشتگان ۱۹۴۳ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۶۸ (میلادی)
رده:زیست‌شناسان اهل اتریش
رده:کاتولیک‌های رومی اهل اتریش
رده:نوکیشان کلیسای کاتولیک روم
رده:یهودیان اهل اتریش
رده:دور از وطن‌های اهل اتریش در هلند
رده:مخترعان یهودی
رده:پزشکان یهودی
رده:برندگان جایزه نوبل اهل اتریش-مجارستان
رده:اعضای آکادمی علوم لئوپلدینه آلمان
رده:اعضای مجمع فیلسوفان آمریکا
اتو واربورگ

**اتو هاینریش واربورگ**  زیست‌شناس آلمانی برنده جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی در سال ۱۹۳۱ به خاطر کشف مکانیسم آنزیم بود.

بندانگشتی

## منابع

* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_Nobel_laureates_in_Physiology_or_Medicine&oldid=267858783 Wikipedia contributors, "List of Nobel laureates in Physiology or Medicine," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed February 3, 2009).]

رده:اعضای انجمن ماکس پلانک
رده:اعضای خارجی انجمن سلطنتی
رده:اعضای فرهنگستان علوم آلمان در برلین
رده:افراد آلمانی یهودی‌تبار
رده:اهالی فرایبورگ
رده:برندگان جایزه نوبل اهل آلمان
رده:برندگان جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی
رده:برندگان یهودی جایزه نوبل
رده:پزشکان اهل فرایبورگ
رده:پژوهشگران فتوسنتز
رده:خانواده واربرگ
رده:دانشمندان اهل آلمان
رده:دانشمندان یهودی
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه فرایبورگ
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه هومبولت برلین
رده:درگذشتگان ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:دریافت‌کنندگان پور لو مریت (نشان غیرنظامی)
رده:دریافت‌کنندگان صلیب آهنین (۱۹۱۴) درجه یک
رده:دریافت‌کنندگان صلیب آهنین (۱۹۱۴)
رده:دریافت‌کنندگان صلیب آهنین درجه ۱
رده:دریافت‌کنندگان صلیب آهنین
رده:زادگان ۱۸۸۳ (میلادی)
رده:زیست‌شناسان اهل آلمان
رده:زیست‌شناسی سلولی
رده:فیزیولوژیست‌های اهل آلمان
رده:مسیحیان یهودی‌تبار
رده:نظامیان آلمانی در جنگ جهانی اول
رده:دانشمندان ال‌جی‌بی‌تی اهل آلمان
رده:پزشکان شاریته
چارلز شرینگتون

**چارلز اسکات شرینگتون**  زیست‌شناس انگلستانی برنده جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی در سال ۱۹۳۲ به خاطر کشف نورون‌ها بود.
بندانگشتی|right

## منابع

* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_Nobel_laureates_in_Physiology_or_Medicine&oldid=267858783 Wikipedia contributors، «List of Nobel laureates in Physiology or Medicine،» Wikipedia، The Free Encyclopedia، (accessed February ۳، ۲۰۰۹).]

رده:آسیب‌شناسان
رده:آسیب‌شناسان اهل انگلستان
رده:اعضای انجمن سلطنتی
رده:اعضای کالج مگدالن، آکسفورد
رده:اعضای نشان شایستگی
رده:اعضای وابسته خارجی آکادمی ملی علوم
رده:بازیکنان باشگاه ایپسویچ تاون
رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل انگلستان
رده:برندگان جایزه نوبل اهل انگلستان
رده:برندگان جایزه نوبل اهل بریتانیا
رده:برندگان جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی
رده:برندگان مدال پادشاهی
رده:دانشگاهیان دانشگاه کینگز لندن
رده:دانش‌آموختگان کالج گانویل اند کیس، کمبریج
رده:دانش‌آموختگان مدرسه ایپسوییچ
رده:درگذشتگان ۱۹۵۲ (میلادی)
رده:دریافت‌کنندگان مدال کاپلی
رده:رئیسان انجمن سلطنتی
رده:زادگان ۱۸۵۷ (میلادی)
رده:زیست‌شناسان اهل انگلستان
رده:شوالیه‌های صلیب بزرگ امپراتوری بریتانیا
رده:عصب‌پژوهان اهل بریتانیا
رده:اهالی اسلینگتون
توماس هانت مورگان

**توماس هانت مورگان** ، زیست‌شناس آمریکایی برنده جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی در سال ۱۳۱۲ به خاطر پی بردن به نقش کروموزم‌ها در وراثت بود. مورگان دکترای خود را در جانورشناسی از دانشگاه جانز هاپکینز دریافت کرد. در سال ۱۸۹۰ در کالج برین مار بر روی جنین‌شناسی تحقیق می‌کرد. پس از کشف مجدد وراث مندلی در سال ۱۹۰۰، مورگان شروع به مطالعه ویژگی‌های ژنتیکی مگس سرکه (Drosophila melanogaster) کرد. مورگان در آزمایشگاه مشهور مرتبط با مگس‌هایش در دانشگاه کلمبیا اظهار داشت که ژن‌ها اساس مکانیکی وراثت بوده و بر روی کروموزوم‌ها حمل می‌شوند. این اکتشافات پایه و اساس علم ژنتیک مدرن را تشکیل می‌دهند.

مورگان در طول زندگی برجسته خود ۲۲ کتاب و ۳۷۰ مقاله علمی نوشت. در نتیجه کارهای او، دروزوفیلا ملانوگستر به یک مدل ارگانیسم اصلی مطالعاتی در ژنتیک معاصر تبدیل شد. محققان بخش زیست‌شناسی که توسط وی در موسسه فناوری کالیفرنیا تأسیس شده‌است، هفت برنده جایزه نوبل شده‌اند.

## جستارهای وابسته
* وراثت (ژنتیک)

## منابع

* 

رده:استادان دانشگاه کلمبیا
رده:استادان مؤسسه فناوری کالیفرنیا
رده:اعضای افتخاری آکادمی علوم اتحاد شوروی
رده:اعضای خارجی انجمن سلطنتی
رده:اعضای مکاتبه‌ای آکادمی علوم اتحاد شوروی
رده:اهالی لکسینگتون، کنتاکی
رده:برندگان جایزه نوبل اهل ایالات متحده آمریکا
رده:برندگان جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی
رده:بی‌خدایان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه جانز هاپکینز
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه کنتاکی
رده:درگذشتگان ۱۹۴۵ (میلادی)
رده:دریافت‌کنندگان مدال کاپلی
رده:زادگان ۱۸۶۶ (میلادی)
رده:زیست‌شناسان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نسل‌شناسان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان اهل لکسینگتون، کنتاکی
رده:تاریخ ژنتیک
رده:اعضای فرهنگستان پاپی علوم
رده:اعضای مجمع فیلسوفان آمریکا
جرج ویپل

**جرج ویپل** زیست‌شناس آمریکای برنده جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی در سال ۱۹۳۴ به خاطر کشف اثر کبد در کم‌خونی بود.

## منابع

* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_Nobel_laureates_in_Physiology_or_Medicine&oldid=267858783 Wikipedia contributors، "List of Nobel laureates in Physiology or Medicine،" Wikipedia، The Free Encyclopedia، (accessed February ۳، ۲۰۰۹).]

رده:آسیب‌شناسان
رده:آسیب‌شناسان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:اعضای هیئت علمی دانشگاه کالیفرنیا، سان‌فرانسیسکو
رده:اهالی شهرستان گرفتون، نیوهمپشایر
رده:برندگان جایزه نوبل اهل ایالات متحده آمریکا
رده:برندگان جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی
رده:پزشکان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان آکادمی فیلیپس
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه جانز هاپکینز
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه ییل
رده:درگذشتگان ۱۹۷۶ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۷۸ (میلادی)
رده:زیست‌شناسان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:اعضای مجمع فیلسوفان آمریکا
جرج مینوت

**جرج ریچاردز مینوت** زیست‌شناس آمریکائی برنده جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی در سال ۱۹۳۴ به خاطر کشف اثر کبد بر کم‌خونی بود.

## منابع

* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_Nobel_laureates_in_Physiology_or_Medicine&oldid=267858783 Wikipedia contributors، "List of Nobel laureates in Physiology or Medicine،" Wikipedia، The Free Encyclopedia، (accessed February ۳، ۲۰۰۹).]

رده:استادان دانشکده پزشکی هاروارد
رده:استادان دانشگاه جانز هاپکینز
رده:اعضای فرهنگستان ملی دانش آمریکا
رده:برندگان جایزه نوبل اهل ایالات متحده آمریکا
رده:برندگان جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی
رده:پزشکان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان دانشکده پزشکی هاروارد
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه هاروارد
رده:درگذشتگان ۱۹۵۰ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۸۵ (میلادی)
رده:زیست‌شناسان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان کالج هاروارد
رده:اعضای مجمع فیلسوفان آمریکا
ویلیام مورفی

**ویلیام پری مورفی** (زاده ۶ فوریه ۱۸۹۲ - درگذشته ۹ اکتبر ۱۹۸۷) زیست‌شناس آمریکایی برنده جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی در سال ۱۹۳۴ به خاطر کشف اثر کبد بر کم‌خونی بود.

جایزه سال ۱۹۳۴ همزمان به ۳ دانشمند اعطا شد که یکی از آنها ویلیام مورفی و دو نفر دیگر به نامهای جورج ویپل و جورج مینوت هستند.

ویلیام مورفی در ۱۰ سپتامبر ۱۹۱۹ ازدواج کرد که حاصل آن یک پسر و یک دختر می‌باشد.

## منابع

* 

رده:استادان دانشگاه هاروارد
رده:اهالی استوتون، ویسکانسین
رده:اهالی اورگن
رده:برندگان جایزه نوبل اهل ایالات متحده آمریکا
رده:برندگان جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی
رده:پزشکان اهل اورگن
رده:دانش‌آموختگان دانشکده پزشکی هاروارد
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه اورگن
رده:درگذشتگان ۱۹۸۷ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۹۲ (میلادی)
رده:زیست‌شناسان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:اهالی آمریکا در سده ۲۰ (میلادی)
هنس اسپمن

**هنس اسپمن** زیست‌شناس آلمانی برنده جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی در سال ۱۹۳۵ به خاطر کشف مراحل تکوین جنین بود.

## منابع

* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_Nobel_laureates_in_Physiology_or_Medicine&oldid=267858783 Wikipedia contributors, "List of Nobel laureates in Physiology or Medicine," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed February 3, 2009).]

رده:اعضای فرهنگستان ملی دانش آمریکا
رده:اعضای وابسته خارجی آکادمی ملی علوم
رده:اعضای هیئت علمی دانشگاه هومبولت برلین
رده:برندگان جایزه نوبل اهل آلمان
رده:برندگان جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی
رده:درگذشتگان ۱۹۴۱ (میلادی)
رده:رویان‌شناسان
رده:زادگان ۱۸۶۹ (میلادی)
رده:زیست‌شناسان اهل آلمان
رده:رویان‌شناسان اهل آلمان
رده:پزشکان شاریته
رده:اعضای مجمع فیلسوفان آمریکا
معنی‌داری آماری

در آزمون فرض آماری، یک نتیجه موقعی **معنی‌دار آماری**  است که احتمال رخدادش در موقع فرض صفر بسیار کم باشد.

هر گاه احتمال وقوع اتفاقی به صورت تصادفی بسیار اندک بوده باشد و به عبارت دیگر به احتمال زیاد دارای دلیلی غیر از شانس بوده‌است، آن را به لحاظ **آماری معنادار** گویند. «تفاوت معنادار آماری» به معنای وجود اختلاف زیاد یا مهم بین دو نمونه آماری نیست.

عبارت «از نظر آماری معنادار» معیاری است که به ما کمک می‌کند دریابیم آیا همبستگی بین دو عامل واقعاً قابل اعتماد است یا صرفاً به علت تصادف بوده است. اگر شما سکه‌ای را سه بار به هوا بیاندازید و هر سه بار شیر بیاید این به احتمال زیاد یک تصادف بوده است. اما اگر شما سکه‌ای را صد بار به هوا بیاندازید و هر صد بار شیر بیاید، شما می‌توانید تا حدی مطمئن باشید که دو روی سکه شیر است. در این شرایط می‌گوییم رابطهٔ اول از نظر آماری «معنادار» نبوده است، اما رابطهٔ دوم از نظر آماری «معنادار» است- به عبارت دیگر این احتمالات نشان می‌دهد که همبستگی مورد نظر واقعی است، یا صرفاً ناشی از تصادف نبوده است.

زمانی یک رابطه از نظر آماری «معنادار» خوانده می‌شود که به احتمال کمتر از 5% رابطهٔ مورد نظر ناشی از تصادف بوده باشد. معنی‌ این گفته این است که اگر پژوهش تکرار شود، به احتمال 95% به همان نتیجهٔ قبلی خواهد انجامید. تعیین عدد 95% دلبخواهی است؛ و استانداردی است که ما انتخاب کرده‌ایم. یک نقطهٔ قراردادی دیگر که اهمیت دارد نقطهٔ 99% است. وقتی نتیجهٔ یک آزمایش همبستگی 99% باشد، گفته می‌شود که نتیجه از نظر آماری شدیداً معنادار است.

## پیشینهٔ تاریخی
پیشینهٔ معنی‌داری آماری به کارهای جان آربوثنوت و پیر سیمون لاپلاس  در قرن ۱۸ میلادی بازمی‌گردد. کارهایی که در آن‌ها پی-مقدار برای نسبت جنسی انسانی در زمان تولد، با فرض صفر (H_0) برابری احتمال تولد مذکر و مونث در آن محاسبه شد. 

در سال ۱۹۲۵، رونالد فیشر، ایدهٔ آزمون فرض اماری را پیش برد و آن را در نشریهٔ خود *Statistical Methods for Research Workers* آزمون معنی‌داری نام نهاد.  فیشر پیشنهاد کرد که احتمال یک در بیست (0.05) به عنوان یک سطح برش مناسب برای رد فرضیه (H_0) صفر در نظر گرفته شود. در مقالهٔ سال ۱۹۳۳ میلادی جرزی نیمن و اگون پیرسون، این سطح برش را سطح معنی‌داری خواندند، و با \alpha نشان دادند. آن‌ها توصیه کردند که که  \alpha، در همان ابتدا و قبل از جمع‌آوری داده‌ها تعیین شود. 

با وجود مقدار پیشنهادی 0.05 توسط فیشر به عنوان مقدار معنی‌داری، قصد فیشر محدود کردن این مقدار نبود. در مقالهٔ سال ۱۹۵۶ میلادی‌اش، با عنوان روش‌های آماری و استباط آماری، اون پیشنهاد داد که بر اساس شرایط خاص (شرایط خاص مطالعهٔ مورد نظر)، این مقدار عوض شود. 
## اشتباهات رایج
یک اشتباه رایج در مورد معناداری آماری این است که گاه حتی در نوشته‌های علمی وجود تفاوت معنی‌دار آماری به معنای وجود تفاوتی بزرگ یا مهم تلقی می‌شود. در حالی که تفاوتی ناچیز (و احتمالاً کاملاً بدون اهمیت در عمل) برای دو جمعیت آماری بزرگ می‌تواند به معنای تفاوت معنادار آماری باشد.

## جستارهای وابسته
*همبستگی
* پیوستگی
*علیت

## منبع

رده:آزمون‌های فرضی
رده:آمار استنباطی
فریدریش ویلهلم مورنائو

**فردریک ویلهلم «اف. دبلیو» مورنائو**  (زاده ۲۸ دسامبر ۱۸۸۸ – درگذشته ۱۱ مارس ۱۹۳۱) یکی از تأثیرگذارترین کارگردان‌های سینمای صامت آلمان بود. او نقش عمده‌ای در جنبش سینمای اکسپرسیونیست آلمان داشت. در خلال دهه ۱۹۲۰، بعضی از فیلم‌های صامت او مفقود شدند، اما اکثر آن‌ها نجات یافته‌اند.

## زندگی
او با نام اصلی فردریش ویلهلم پلامپ در بیلفلد در استان وست فالیا زاده شد و به دانشگاه *هیلدلبرگ* برای تحصیل در تاریخ هنر رفت. او نام مورنائو را از شهر کوچکی در آلمان گرفت. مورنائو در جنگ جهانی اول خلبان جنگی بود که بعد از آن و تحت تأثیر آن دورانش اولین فیلمش به نام پسر آبی‌پوش را در سال ۱۹۱۹ ساخت.

## فیلم‌های آلمانی
نوسفراتو فیلم بسیار مشهور مورنائو ست که یک اقتباس سینمایی از دراکولای برام استوکر می‌باشد که بعد از اینکارش بیوه استوکر بابت اینکار او برای حق کپی رایت اثر شکایت کرد. مورنائو در دادگاه مغلوب شد و دستور داده شد تا تمام نسخ فیلم نابود شود. اما نسخه‌های قاچاقی اثر از این قضیه نجات یافتند. نقش خون‌آشام در این اثر توسط بازیگر تئاتر آلمان ماکس شرک ایفا شده‌است. خاستگاه آنچه استوکر براساس آن داستان را نگاشته، به یک افسانه رومانیایی مربوط به کنت دراکولا و اینکه احتمالاً هنوز زنده است برمیگردد. یکی دیگر از فیلم‌های برجسته او بعد از نوسفراتو فیلم تحقیرشده‌ترین مرد است که در سال ۱۹۲۴ ساخته شد و فیلم‌نامه آن توسط کارل مایر (یکی از مهمترین چهره‌های جنبش سینمای کامراشپیل است) نوشته شد و بازیگر ستاره آن امیل یانینگز بود.

این فیلم زاویه دید از نظر سوژه دوربین را معرفی کرد که در آن دوربین از دید شخصیت بازی می‌نگرد و از فرمهای بصری برای رساندن حالت روحی شخصیت استفاده می‌کند. این تکنیک همچنین جنبش سینما وریته را به جهت وضعیت سوژه پیش‌بینی می‌کند. علاوه بر این تکنیک در این فیلم، رها کردن دوربین از قیدوبند، ترکیب تصاویر لایه‌های مختلف، پن، تیلت و زوم کردن نیز استفاده می‌شود. همچنین برخلاف کارهای پیشین مورنائو، فیلم تحقیرشده‌ترین مرد بیشتر در جهت سینمای کامراشپیال بوده تا سینمای اکسپرسیونیست. برعکس سینمای اکسپرسیونیست، سینمای کامراشپیل بر اساس مکان بازی دسته‌بندی می‌شوند یعنی اینکه محل بازی فاقد یک طراحی پیچیده است و طرح ماجرا بر اساس بی عدالتی اجتماعی پیش می‌رود.

آخرین فیلم آلمانی مورنائو، فیلم پرهزینه فاوست است که در سال ۱۹۲۶ به بازی *[[یوستا ای‌یکمان]]* در نقش شخصیت خردسال و امیل یانینگز در نقش شخصیت *مفیستو* و *کامیلا هورن* در نقش *گرچن* ساخته شد. این فیلم مورنائو براساس داستان قدیمی فاوست ترسیم شده‌است. این فیلم به خاطر صحنه‌ای که در آن تصویر مفیستو بالدار بر فراز شهر تخم آفت می‌پاشد مشهور است.

## فیلم‌شناسی

## پانویس

## منابع
* 

## پیوند به بیرون
* 

رده:فریدریش ویلهلم مورنائو
رده:آلمانی‌های مهاجرت‌کرده به ایالات متحده آمریکا
رده:اهالی استان وستفیلیا
رده:اهالی بیله‌فلد
رده:تهیه‌کنندگان فیلم اهل آلمان
رده:خاک‌سپاری‌ها در آلمان
رده:درگذشتگان ۱۹۳۱ (میلادی)
رده:درگذشتگان حادثه جاده‌ای در کالیفرنیا
رده:افراد ال‌جی‌بی‌تی اهل آلمان
رده:زادگان ۱۸۸۸ (میلادی)
رده:فیلم‌نامه‌نویسان اهل آلمان
رده:کارگردانان ال‌جی‌بی‌تی
رده:کارگردانان فیلم آلمانی‌زبان
رده:کارگردانان فیلم اهل آلمان
رده:کارگردانان فیلم ترسناک
رده:هنرمندان همجنس‌گرای مرد
رده:هنرمندان اهل آلمان
رده:نظامیان آلمانی در جنگ جهانی اول
پائولا فاکس

**پائولا فاکس**  (زاده ۲۲ آوریل ۱۹۲۳-درگذشته ۱ مارس ۲۰۱۷) نویسنده آمریکایی بود. وی در زمینه رمانهای بزرگسالان، ادبیات کودکان و زندگینامه آثاری را به رشته تحریر درآورده است.
رمان برده رقصان او برنده مدال نیوبری در سال ۱۹۷۴ و جایزه هانس کریستین آندرسن در سال ۱۹۷۸ شد.

## کتاب‌شناسی
* تصویر ایوان (۱۹۶۹)
* اتان خوب (۱۹۷۳)
* *[[برده رقصان]]* (۱۹۷۴)
* *[[گربه یک چشم]]* (۱۹۸۴)
* دهکده ساحلی (۱۹۸۸)

## منابع

* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Paula_Fox&oldid=267213267 Wikipedia contributors, "Paula Fox," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed February 5, 2009).]
* 

رده:اعضای فرهنگستان هنر و ادب ایالات متحده آمریکا
رده:برندگان افتخار نیوبری
رده:برندگان جایزه ملی کتاب ادبیات افراد جوان
رده:برندگان جایزه هانس کریستیان آندرسن برای نگارش
رده:برندگان جایزه‌های ادبی
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه کلمبیا
رده:درگذشتگان ۲۰۱۷ (میلادی)
رده:دریافت‌کنندگان جایزه گوگنهایم
رده:رمان‌نویسان اهل نیویورک (ایالت)
رده:رمان‌نویسان زن اهل ایالات متحده آمریکا
رده:رمان‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:رمان‌نویسان هیسپانیک و لاتین اهل ایالات متحده آمریکا
رده:زادگان ۱۹۲۳ (میلادی)
رده:نویسندگان آمریکایی کوبایی‌تبار
رده:نویسندگان ادبیات کودک اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان اهل نیویورک
رده:نویسندگان زن ادبیات کودک و نوجوان
رده:نویسندگان زن ادبیات کودک و نوجوان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان زن اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان زن سده ۲۰ (میلادی)
رده:نویسندگان زن سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان زن سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان زن علمی تخیلی و فانتزی
رده:نویسندگان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
زبان نروژی

**زبان نروژی** یا **نارویژی** (به *نروژی*: norsk) یک زبان هندواروپایی از شاخهٔ گروه زبان‌های اسکاندیناویایی خانوادهٔ زبان‌های ژرمنی (زبان‌های ژرمنی شمالی) است. نروژی زبان رسمی کشور نروژ است.

گفتنی است که وجود دو زبان در نروژ، باعث پیچیدگی مسائل زبانی این کشور شده‌است. این زبان‌ها، بوکمل (زبان کتابی)، که نزدیک به زبان دانمارکی است، و نینورسک (نروژی جدید)، که نزدیک به لهجهٔ شمال سوئد است، نام دارند. نام‌های غیررسمی این دو زبان به‌ترتیب ریکسمل (به‌معنای زبان سلطنتی) و لاندسمل (به‌معنای زبان روستایی) است.

هردو زبان از سال ۱۸۸۵ به‌عنوان زبان‌های رسمی نروژ شناخته شده‌اند. زبان نروژی نو در سال ۱۸۵۰ توسط ایوار آسن بر پایهٔ زبان سده‌های میانه و لهجه‌های نروژیِ آن دوره ابداع شده‌است. زبان‌های بوکمل و نینورسک، پس از اصلاحات سال ۱۹۳۸، به هم نزدیک‌تر شدند؛ این امر نتیجهٔ سیاست‌های حکومتی برای به‌هم پیوستن دو زبان جهت ایجاد زبان مشترک نروژی به‌نام سام‌نورسک بوده‌است. همه‌پرسی سال ۱۹۴۶ نشان داد که ۷۹٪ مردم نروژ از این سیاست پشتیبانی می‌کنند؛ اما مخالفان این سیاست، اعتراض‌های گسترده‌ای را در دههٔ پنجاه میلادی ترتیب دادند. به‌هرحال، نفوذ سام‌نورسک از سال ۱۹۶۰ کاهش یافت و در سال ۲۰۰۲ رسماً کنار گذاشته شد.

## جستارهای وابسته
* بوکمل
* نروژی نو (نونورسک/نینورسک)

## پانویس

## منابع
* *زبان‌های مردم جهان*، میشل مالِرْب، مترجم: عفت ملانظر، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۸۲.
* 

*
رده:اسکاندیناوی
رده:الگو:اطلاعاتی کشورهای سازمان بین‌المللی
نروژی
نروژی
رده:زبان‌های ایزو ۶۳۹–۱
رده:زبان‌های تصریفی
رده:زبان‌های دارای کد ایزو ۶۳۹–۲
نروژی
رده:زبان‌های نروژ
رده:زبان‌های نواخت‌بر
رده:زبان‌های نهاد-فعل-مفعول
نروژی
جایزه معماری آقاخان

**جایزه معماری آقاخان** (به انگلیسی: Aga Khan Award for Architecture - AKAA) جایزه‌ای است که هر سه سال یک بار از سوی بنیاد شبکه توسعه آقاخان  به یک یا چند معمار زنده اعطا می‌گردد.

این جایزه که در سال ۱۹۷۷ میلادی از سوی کریم آقاخان پایه گذاشته شده، از نظر مالی برترین جایزه معماری در جهان به‌شمار می‌آید. به برندهٔ این جایزه ۱ میلیون دلار آمریکا داده می‌شود. جایزه معماری آقاخان برخلاف جایزه پریتزکر، بر روی شیوه‌های بومی و اسلامی و راه‌کردهای معماری کهن و نوین در توسعه جهان سوم نیز متمرکز است. از دیگر جوایز این شبکه می‌توان به جایزه موسیقی آقاخان و جایزه محیط زیست آقاخان اشاره کرد.

## اهداف
بندانگشتی|یک منزل ساخت '''نائل چاکرخان''' و برندهٔ جایزهٔ ۱۹۸۳ معماری آقاخان به دلیل استفاده از طرح‌های بومی معماری ترکیه.
هدف از این جایزه، شناخت نمونه‌های برتر معماری که هم طرح‌های نوین را دربر گیرد، هم فاکتورهای اجتماعی و بهبود و توسعه آنها، و نیز مفاهیم بازسازی، دوباره استفاده سازی، محافظت و طراحی محیط زیست عنوان گردیده است.

## آثار ایرانی برگزیده
در سال ۲۰۲۲ موزه کارخانه آرگو در تهران در میان پنج اثر برگزیده این جایزه معماری قرار گرفت.

در فهرست نهایی جایزه معماری آقاخان در سال ۲۰۲۵، دو پروژه از ایران یعنی اقامتگاه ماجرا در جزیره هرمز و پلازای متروی جهاد در تهران حضور دارند. 

## داوران
از میان هیئت داوران جایزه آقاخان می‌توان به افراد زیر اشاره کرد:
* نورمن فاستر
* محسن مصطفوی
* فرشید موسوی

## نگارخانه

پرونده:TerrasseSiBouSaid.JPG|


## جستارهای وابسته
* شبکه توسعه آقاخان

## پیوند به بیرون
* وبگاه رسمی
* فهرست برخی برندگان
* لیلا عراقیان و علیرضا بهزادی برندگان «جایزه آقاخان ۲۰۱۶» به خاطر طراحی پل طبیعت

## منابع

رده:اسماعیلیه
رده:برندگان جایزه آقا خان
رده:جایزه‌ها
رده:جایزه‌های معماری
رده:جوایز بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۷۷ (میلادی)
رده:شبکه توسعه آقاخان
رده:معماری اسلامی