کاووس حسن‌لی

**کاووس حسن‌لی** (زادهٔ ۱ خرداد ۱۳۴۱) شاعر، پژوهشگر، دارندهٔ کرسی حافظ‌پژوهی، مدیر مرکز حافظ‌شناسی و استاد دانشگاه شیراز است.

## زندگی
کاووس حسن‌لی اول خرداد ۱۳۴۱ در خرم‌بید (از شهرستان‌های استان فارس) چشم به دنیا گشود. او در اشاره به سختی‌های دوران کودکی خود می‌نویسد:

وی تحصیلات مقدماتی را در صفاشهر و دو سال دانشسرا را در آباده گذراند. سپس در سال ۱۳۶۳ به دانشگاه شیراز راه یافت و در رشتهٔ زبان و ادبیات فارسی، دوره‌های کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری را به پایان برد. در سال ۱۳۷۸ با درجهٔ استادیار عضو هیأت علمی بخش زبان و ادبیات فارسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شیراز شد و در سال ۱۳۸۹ در همان دانشگاه به مرتبهٔ استادی ارتقاء یافت.
حسن‌لی از پژوهشگران پرکاری است که در حوزه‌های گوناگونی قلم زده و آثار ماندگاری به جا نهاده است؛ جایزهٔ «کتاب سال سعدی» برای «فرهنگ سعدی پژوهی» در سال ۱۳۸۱ و جایزهٔ کتاب سال حافظ برای *[[راهنمای موضوعی حافظ‌شناسی]]* در سال ۱۳۸۹ بخشی از کارنامهٔ علمی اوست. حسن‌لی همچنین در زمینهٔ مدیریت در عرصهٔ آموزش و فرهنگ، دارای سابقه‌ای موفق است؛ کارنامهٔ فعالیت‌های اجرایی وی، گواه این مدعاست.

## کتاب‌شناسی
### الف. مجموعه شعر
#	**پشت کرشمه‌های مرمره**، ترجمه دکتر علی گزل‌یوز (ویرایش دکتر خلیل توکر و احمد چلیک)، انتشارات دماوند، استانبول، ۲۰۱۴.
#	**رنگ از رخ تمام قلم‌ها پریده‌است**، انتشارات روزگار، تهران، ۱۳۸۲.
#	**به لبخند آیینه‌ای تشنه‌ام**، انتشارات هفت اورنگ، شیراز، ۱۳۷۹.
#	**دکمه‌های گیج** (مجموعه شعر به همراه نقد)، به‌کوشش محمدحسین ابراهیمی، انتشارات کوله‌پشتی، تهران، ۱۳۹۵.
#	**لبخند وارونه** (مجموعه طنز)، به کوشش دکتر محمد مرادی، انتشارات نوید، شیراز، 1396.
#	**من ماه تابانم** (شعر کودک)، انتشارات هفت اورنگ، شیراز، ۱۳۷۸.

### ب. آثار تحقیقی، تحلیلی و انتقادی
#	**زبان همدلی (شناخت‌نامهٔ شاعران و نویسندگان نامدار ایرانی)**، انتشارات دماوند، استانبول، زمستان ۱۳۹۲.
#	**آیینهٔ مهرآیین**، انتشارات بنیاد فارس‌شناسی و نشر مصطفوی، ۱۳۹۰.
#	**دریچهٔ صبح**، بازشناسی زندگی و سخن سعدی، انتشارات خانهٔ کتاب، زمستان ۱۳۸۹.
#	**یادهایی رها در باد**، انتشارات تخت جمشید، زمستان ۱۳۸۹.
#	**دفتر نسرین و گل**، انتشارات تخت جمشید با همکاری بنیاد فارس شناسی، ۱۳۸۹.
#	**کارنامهٔ تحلیلی خیام‌پژوهی**(مشترک با دکتر سعید حسامپور)، انتشارات علم، ۱۳۸۹.
#	**دیگرگونه خوانی متون گذشته**، انتشارات علم، تهران، ۱۳۸۸.
#	**[[راهنمای موضوعی حافظ‌شناسی]]**، انتشارات نوید، شیراز، ۱۳۸۸.
#	**غبار زدایی از مسیر تماشا** (مجموعهٔ مقالات)، انتشارات روزگار، تهران، ۱۳۸۶.
#	**چشمهٔ خورشید**، انتشارات آیسسکو، نوید و مرکز حافظ‌شناسی، شیراز، ۱۳۸۵.
#	**سادهٔ بسیار نقش**، انتشارات علمی فرهنگی و حافظ شناسی، تهران، ۱۳۸۴.
#	**وامق و عذرا** (بازنویسی و تلخیص)، انتشارات اهل قلم، تهران، ۱۳۸۳.
#	**گونه‌های نوآوری در شعر معاصر ایران**، نشر ثالث، تهران، ۱۳۸۳. (چاپ ششم:۱401)
#	**ورق درخت طوبا**، انتشارات مرکز سعدی‌شناسی، شیراز، ۱۳۸۳.
#	**[[گلستان سعدی|گلستان]]** (بازنویسی)، انتشارات اهل قلم، تهران، ۱۳۸۲.
#	**شیرین‌تر از قند**، انتشارات اهل قلم، ۱۳۸۱، تهران (چاپ دوم: ۱۳۸۲).
#	**سخن شیرین پارسی**، (مشترک با دکتر اکبر صیادکوه و...) انتشارات سمت، چاپ اول ۱۳۸۱، تهران، (چاپ دهم: ۱۳۸۶).
#	**[[سعدی]] آتش‌زبان** (مجموعه مقالات)، انتشارات هفت اورنگ، شیراز، ۱۳۸۰.
#	**فرهنگ سعدی‌پژوهی**، انتشارات بنیاد فارس‌شناسی و مرکز سعدی‌شناسی، شیراز، ۱۳۸۰.
#	**رستاخیز کلام** (مجموعه مقالات ادبی)، انتشارات پیروی، شیراز، ۱۳۷۹.
#	**سلسلهٔ موی دوست** (مجموعه مقالات)، انتشارات هفت اورنگ، شیراز، ۱۳۷۸.
#	**راهنمای موضوعی سعدی‌شناسی** (مشترک با لیلا اکبری)، انتشارات دانشگاه شیراز، شیراز، ۱۳۹۱.
#	**کارنامهٔ توصیفی نیماپژوهی** (مشترک با الهام کرمی‌زاده)، انتشارات هرمس، تهران، ۱۳۹۶.
#	**بیدل و انشای تحیر** (بازشناسی شعر بیدل دهلوی با شرح سی غزل از پایان دیوانش)، انتشارات معین، تهران، ۱۳۹۹.
#	**بیدل و افسون حیرت**، انتشارات معین، تهران، 1401.
**ت. کتاب‌های ترجمه‌شده**

*1.    ***قراءة جديدة في حياة حافظ‌الشيرازي و فكره و اشعاره**، مترجم: دكتر شاكر عامري، انتشارات سازمان آيسسكو، مراكش، 2007 (1386).

*2.    * **سعدی شیرازی،** Sirazli Sa'di ، مترجمان: خانم‌ها اسرا چاکار و الیف ناموقلو (Elif Namoglu, Esra Cakar)، انتشارات دماوند، استانبول، 2017.

3.     **پشت کرشمه‌­های مرمره (**Marmara'Nın Cilvelerinin Ardında**)،** مترجم: دکتر علی گزل‌یوز (ویرایش دکتر خلیل توکر و دکتر احمد چلیک)، انتشارات دماوند، استانبول، 2014.

*4.    ***گونه‌های نوآوری در شعر معاصر ایران ''(***Çağdaş İran Şiirinde *Yenileşme Tarzları üzerine**)،** ترجمه‌ی یک فصل (مقدمه)، مترجم: قدیر تورگوت،* مطالعات شرقی دانشگاه استانبول، 2011.

=== ث. تصحیح نسخه‌های خطی ===
#	*'دیوان اشعار شیخ امین الدین بلیانی** (مشترک با محمد برکت)، انتشارات [[فرهنگستان هنر]]، [[تهران]]، ۱۳۸۷.
#	**مثنوی وامق و عذرا** (مشترک با دکتر کاووس رضایی)، انتشارات روزگار، [[تهران]] ۱۳۸۲.
#	**مثنوی اشتر نامه** (مشترک با دکتر کاووس رضایی)، انتشارات زوار، [[تهران]]، ۱۳۸۶.
#	**مثنوی مهر و ماه** (مشترک با دکتر کاووس رضایی)، انتشارات نوید، [[شیراز]]، ۱۳۸۶.
#	**مثنوی وصف الحال** (مشترک با دکتر کاووس رضایی)، انتشارات نوید، [[شیراز]] ۱۳۹۲.
#	**تصحیح دیوان بسمل شیرازی** (در دست تصحیح).

=== یادنامه ===
#	**خاطره‌ها و درنگ‌ها** (شناخت‌نامه‌ی علمی و پژوهشی دکتر کاووس حسن‌لی)، به‌کوشش نازیتا برزگر، علی اسکندری و محمدحسین ابراهیمی. انتشارات نوید، [[شیراز]]، ۱۳۹۴.
#	**لبخند وارونه''' (طنزها و طنزینه‌های دکتر کاووس حسن‌لی)، به‌کوشش دکتر محمد مرادی، انتشارات نوید، شیراز، ۱۳۹۶.

## برخی از نشان‌ها و جوایز
* دریافت نخستین نشان علمی خیّام، اردیبهشت ۱۳۹۷.
* دریافت کرسی پژوهشی «حافظ» از سوی بنیاد علم ایران (صندوق حمایت از پژوهشگران و فناوران ایران)، اسفند ۱۳۹۵.
* برندهٔ جایزهٔ هشتمین دورهٔ جشنوارهٔ نقد کتاب، مقالهٔ «نقد و بررسی سه کتاب از نویسندگان غیر ایرانی با موضوع تاریخ ادبیات ایران»؛ آذر ۱۳۹۰.
* برندهٔ جایزهٔ کتاب سال حافظ، کتاب «راهنمای موضوعی حافظ شناسی» مراسم یادروز حافظ، ۲۰ مهر ۱۳۸۹.
* برندهٔ جایزهٔ مدیر قطب علمی برتر کشور (قطب علمی «پژوهش‌های فرهنگی و ادبی فارس»)، دهمین جشنوارهٔ پژوهش کشور، ۲۵ آذر ۱۳۸۸، تهران، سالن اجلاس سران.
* برندهٔ جایزهٔ «شاعر برگزیدهٔ کشور»، سومین جشنوارهٔ بین‌المللی شعر فجر، ۱۰ اسفند ۱۳۸۷، تهران، تالار وحدت.
* برندهٔ جایزهٔ کتاب برگزیدهٔ سال ۸۳ در حوزهٔ تحلیلی فرهنگی ادبی (برای «گونه‌های نوآوری در شعر معاصر ایران»)، در جشن فرهنگ فارس.
* برندهٔ جایزهٔ «کتاب نمونهٔ شعر معاصر» (کتاب «رنگ از رخ تمام قلم‌ها پریده‌است») در جشن فرهنگ فارس، آذر ۱۳۸۳.
* برندهٔ جایزهٔ «نویسنده و شاعر برگزیدهٔ کشوری» در مراسم هفتهٔ کتاب، تهران، ۱۹ آذرماه ۱۳۸۲.
* برندهٔ جایزهٔ کتاب سال سعدی، برای کتاب «فرهنگ سعدی پژوهی» مراسم یادروز سعدی، اول اردیبهشت ۱۳۸۱.

## برخی از فعالیت‌های علمی ـ اجرایی
* سردبیر مجلهٔ علمی پژوهشی «مطالعات ادبیات کودک»، دانشگاه شیراز، از ۸۸٫۱۱٫۱۵.
*	 مدیر قطب علمی «پژوهش‌های فرهنگی و ادبی فارس»، از فروردین ۱۳۸۴.
* 	مدیر قطب علمی «شاعران و نویسندگان فارس»، از ۸۳٫۸٫۲۳.
* 	مؤسس مرکز سعدی‌شناسی و مدیر آن مرکز، از سال ۱۳۷۵ تا ۱۳۷۸.
* 	مؤسس مرکز حافظ‌شناسی و مدیر و عضو هیأت مدیره آن مرکز، از سال ۱۳۷۵.	

## نمونهٔ اشعار

### صدای یخ زده

:دست مرا بگیر و دلم را تکان بده
:یعنی کمی به هیکل این مرده جان بده
:
:تا وا شود کمی یخ این جان منجمد
:در زیر زلف خویش مرا آشیان بده
:
:تا وا شود دوباره کمی چشم و گوش من
:از پشت پرده، گوشه‌ی چشمی نشان بده
:
:تاریک مانده ام کف این دخمه‌ی نمور
:از گوشه‌ی دریچه کمی آسمان بده
:
:یخ میزند صدای من از سوز این سکوت
:حرفی بزن، دوباره تنم را توان بده
:
:شاید دوباره زنده شد این مرد منجمد
:یک بوسه‌اش از آن لب معجزنشان بده
::

## پانویس

## منابع
* وب‌گاه شخصی کاووس حسن‌لی
* Personal information of Kavoos Hasanli وب‌گاه رسمی دانشگاه شیراز.
* زندگی‌نامه علمی دکتر کاووس حسن‌لی سوره مهـر.
* زندگی‌نامه علمی دکتر کاووس حسن‌لی فصلنامه شعر، آبان ۱۳۸۷، شماره ۶۲، ص ۱۷-۱۹.

## پیوند به بیرون

* مقالات کاووس حسن‌لی در پایگاه مجلات تخصصی نور
* 
* حافظ‌خوانی به‌هر بهانه‌ای مفید است جام‌جم آنلاین
* طنین شعر معاصر ایران در دانشگاه استانبول سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی
* ترجمهٔ بخشی از کتاب «گونه‌های نوآوری در شعر معاصر ایران» ، مجلهٔ ادبیات شرقی، پاییز و زمستان ۲۰۱۱، سال ۴، شمارهٔ ۶، صفحهٔ ۲۱.

رده:استادان دانشگاه شیراز
رده:افراد زنده
رده:برگزیدگان جشنواره نقد کتاب
رده:پژوهشگران ادبیات فارسی
رده:زادگان ۱۳۴۱
رده:زادگان ۱۹۶۲ (میلادی)
رده:سعدی‌پژوهان اهل ایران
رده:شاعران مرد اهل ایران
رده:شاعران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
رده:شاعران سده ۲۱ (میلادی) اهل ایران