بند قیصر

**پل شادُروان/شادِروان شوشتر** یا **بند قیصر** قدیمی‌ترین پل ایران، و یکی از کهن‌ترین پل‌های جهان و مربوط به دوران ساسانی است. این پل‌بند بزرگ‌ترین پل بند سنگی جهان، یکی از میراث جهانی یونسکو و یکی از بخش‌های ۱۳ گانه سیستم آبی تاریخی شوشتر است. پل شادروان شوشتر دارای ۴۴ دهنه بوده که اکنون برخی دهانه‌های آن از بین رفته‌ است. وصف ساخت پل در شاهنامه فردوسی آمده‌ است. فردوسی معمار پل را برانوش سپهدار اسیر شده رومی معرفی می‌کند، که در ازای ساخت پل به او وعده آزادی داده می‌شود. و پس از ساخت آزاد می‌گردد. 

به موجب روایات شرقی شاپور یکم شاهنشاه ساسانی پس از اسارت والریانوس امپراتور روم او را مجبور کرد که در ساختن این پل-بند در شوشتر کار کند. این سد ۱۵۰۰ قدم طول داشت و برای برگرداندن آب کارون از طریق رود تاریخی داریون به مزارع بکار می‌رفت. احتمال قوی می‌رود که شاهنشاه ایران اسیران رومی را در ناحیهٔ گندی شاپور و شوشتر مستقر کرده باشد.

[بندانگشتی|چپ|300px|[شاپور یکم ساسانی در نقش رستم، شاپور ساسانی از اسیران رومی در ساخت پلها و بندها و رودها در شوشتر استفاده کرد. این نقش، شکست والریانوس، امپراتور روم را به تصویر می‌کشد.]]

## ثبت ملی و ثبت در فهرست میراث جهانی
بندانگشتی|300px|نقاشی بند قیصر (شادُروان) در دهه ۱۸۸۰ میلادی

بند قیصر یا پل شادُروان شوشتر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. در سال ۲۰۰۹ نیز
این پل-بند به همراه ۱۵ اثر تاریخی آبی دیگر شوشتر به صورت یکجا در نشست سالانه کمیته میراث جهانی یونسکو در ۲۶ ژوئن ۲۰۰۹ (۵ تیرماه ۱۳۸۸) در شهر سویل اسپانیا، با احراز معیارهای ۱، ۲ و ۵ با عنوان نظام آبی تاریخی شوشتر به عنوان دهمین اثر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو با شماره ۱۳۱۵ به ثبت رسید.

## پیشینه
بندانگشتی|چپ|300px|نقاشی بند قیصر (شادُروان) در دهه ۱۸۸۰ میلادی

این سد ۱۵۰۰ قدم طول داشت و احتمال قوی می‌رود که شاهنشاه ساسانی ایران برای ساخت آن اسیران رومی را در ناحیهٔ گندی شاپور و شوشتر بکار گماشته باشد. پل بند شادروان دارای ۴۴ دهانه بوده که درحال حاضر تعداد ۳۷ دهانه آن موجوداست. در ظاهر، این پل در طول تاریخ چند بار به عمد تخریب شده‌است.

## ساخت پل بنا بر [[شاهنامه فردوسی]]
فردوسی در شاهنامه ساخت این پل را به دوره شاپور یکم ساسانی، توسط معمار رومی برانوش که اسیر جنگی بود، نسب می‌دهد، که در مقابل به برانوش وعده آزادی پس از ساخت پل را می‌دهد. فردوسی در شاهنامه ساخت پل شادروان را چنین آورده‌است.

## نگارخانه

پرونده:A historical painting of Shadirwan Bridge.jpg|نقاشی پل شادروان
پرونده:Roman.Bridge.Shushtar.jpg
پرونده:پل معروف به بند قیصر - شوشتر.jpg
پرونده:نمایی دیگر از پل معروف به بند قیصر - شوشتر.jpg
پرونده:نمایی از پل معروف به بند قیصر.jpg
پرونده:Golestan Palace Album No. 137-4.jpg|پل شادروان که توسط دوربین ناصرالدین شاه قاجار ثبت گردیده است.


## جستارهای وابسته
* نبرد ادسا
* شاپور اول
* برانوش
* ساسانیان
* معماری ساسانی

## منابع

* زرین کوب، عبدالحسین. تاریخ مردم ایران. تهران: انتشارات امیر کبیر، ۱۳۶۴
* کریستین سن، آرتور. ایران در زمان ساسانیان، ترجمهٔ رشید یاسمی. چاپ پنجم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۷
* شاهنامه فردوسی، نسخه مسکو، جلد هفتم

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان شوشتر
رده:آثار ملی ایران
رده:بندهای تاریخ شهرستان شوشتر
رده:پل‌ها در ایران
رده:پل‌ها در رومی
شادروان شوشتر، پل و بند
رده:پل‌های تاریخ شهرستان شوشتر
رده:پل‌های سنگی
رده:پل‌های کامل‌شده در سده ۳ (میلادی)
رده:جاذبه‌های گردشگری استان خوزستان
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در استان خوزستان
رده:سازه‌های آبی شوشتر
رده:سدهای ایران
رده:سدهای روم باستان
رده:سرریزها
رده:شاپور یکم
رده:شوشتر
رده:معماری ساسانی
رده:میراث جهانی در ایران
رده:واژه‌ها و عبارت‌های فارسی
رده:آثار تاریخی و باستانی ایرانی در معرض آسیب
رده:پل‌های سنگی در ایران