استیون پینکر

**استیون آرتور پینکر**  (زادهٔ ۱۸ سپتامبر ۱۹۵۴) زبان‌شناس، روان‌شناس فرگشتی، روان‌شناس تجربی، دانشمند علوم شناختی کانادایی-آمریکایی و نویسندهٔ کتاب‌های علمی است. او در سال ۲۰۰۳ استاد روان‌شناسی خانواده جانستون در دانشگاه هاروارد شد.

پینکر به خاطر فعالیتش در روان‌شناسی تکاملی و نظریه محاسباتی ذهن شناخته شده است. تخصص او شامل رشته‌های روان‌شناسی زبان، ادراک بصری، تصویر برداری ذهن، تشخیص شکل، توجه بصری، تکامل زبان در کودکان، پدیده‌های قاعده‌مند و بی‌قاعده در زبان، پایهٔ عصبی کلمات و دستور زبان است. او نویسندهٔ هفت کتاب به نام‌های «غریزهٔ زبان»، «ذهن چگونه کار می‌کند»، «کلمات و قواعد»، «لوح سپید»، «مواد ذهن»، «جنس اندیشه: زبان به‌عنوان پنجره‌ای به طبیعت انسان» و «فرشتگانِ بهترِ ذات ما» است.

تخصص دانشگاهی پینکر علوم شناختی دیداری و روان‌شناسی است. تحصیلات دانشگاهی او شامل آزمایش‌های بر روی تصویرسازی ذهنی، ساختار شناخت، توجه دیداری، پیشرفت زبان در کودکان، پدیده‌های منظم و نامنظم در زبان، ریشه‌های عصبی کلمات و دستور زبان و روان‌شناسی کنایه و تعبیر، است. او دو کتاب فنی منتشر کرد که نظریهٔ عمومی‌ای را پیرامون فراگیری زبان و به‌کارگیری آن در یادگیری افعال در کودکان، پیشنهاد می‌داد. در کتابهایی کمتر دانشگاهی، او زبان را به عنوان یک «غریزه» یا سازگاری بیولوژیکی که توسط انتخاب طبیعی شکل گرفته، مورد استدلال قرار می‌دهد. در این دیدگاه، او در مقابل نوام چامسکی و دیگر کسانی است که توانایی انسان برای یادگیری زبان را محصول جانبی سایر سازگاری‌ها می‌دانند.

## زندگی‌نامه
پینکردر خانواده یهودی در سال ۱۹۵۴ منترال بزرگ‌ترین شهر استان کبک در کانادا متولد شد. وضعیت اقتصادی خانوادهٔ او متوسط بود. والدین او رزالین (ویسنفلد) و هری پینکر بودند. اجداد او در سال۱۹۲۶ از رومانی و لهستان به کانادا مهاجرت کردند و صاحب کارخانهٔ کوچک کراوات در مونترال شدند. پدر او که وکیل بود که در ابتدا به عنوان صاحب کارخانه شروع به کار کرد و مادرش هم به عنوان معمار شروع به کار کرد و سپس به عنوان مشاور و پس از آن به نایب مدیر مدرسه کار کرد. او یک خواهر و برادر کوچکتر از خود دارد. برادرش رابرت تحلیلگر سیاسی دولت کانادا است خواهرش، سوزان پینکر، روان‌شناس و نویسنده کتاب تضاد جنسی و تأثیر روستا است.

## تحقیق و تئوری
تحقیقات پینکر بر روی شناخت بصری با همکاری استفان کسلین مشاور پایان‌نامه شروع شد. او در تحقیقات خود نشان داد که تصاویر ذهنی نشانگر مناظر و اشیا هستند (چیزی مشابه تصویر سه بعدی) و به همین ترتیب بنا به نظریه یک عصب‌شناس به نام دیوید مور «طرح دو و نیم بعدی» است. او همچنین نشان داد که این سطح در دقت بصری و در تشخیص اشیا (حداقل برای تشخیص اشکال نامتقارن) مورد استفاده می‌باشد. در مقابل در تئوری مور که می‌گوید برای تشخیص دادن، دیدگاه مستقل مورد استفاده قرار می‌گیرد.

### استیون پینکر و نقد انتخاب گروهی
[بندانگشتی|چپ|180px|[استیون پینکر؛ روان‌شناس فرگشتی برجسته و از مدافعان نظریه «دین به مثابه محصول جانبی». او معتقد است باورهای مذهبی نتیجه فرعی و ناخواسته سایر سازوکارهای فرگشت‌یافته مغز برای بقا هستند.]]

استیون پینکر  از نخستین کسانی بود که در *کتاب ذهن چگونه کار می‌کند* (۱۹۹۷) ایده محصول جانبی بودن دین را به زبان ساده همه‌گیر کرد. او اگرچه یک روان‌شناس فرگشتی مذهبی نیست، اما نقد جدی او به نظریه انتخاب گروهی، مسیر تبیین‌های دینی را به سمت محصول جانبی سوق داده است. استیون پینکر استدلال می‌کند که دین نه یک سازگاری، بلکه یک «تکنولوژی ذهنی» است که بر روی سایر توانمندی‌های فرگشت‌یافته (مانند زبان، تشخیص علت و معلول و روان‌شناسی خویشاوندی) سوار شده است. نقد تند او به دیوید اسلون ویلسون این است که «ایثار مذهبی» در واقع نتیجه فریب خوردن مکانیزم‌های روان‌شناختی توسط رهبران یا میم‌های قدرتمند است، نه یک پیروزی فرگشتی برای گروه. او دین را مجموعه‌ای از محصولات جانبی برای تسکین ترس از مرگ و ایجاد انسجام خیالی توصیف می‌کند.

پینکر برای ساده‌سازی نقد خود، مغز انسان را به یک کامپیوتر تشبیه می‌کند که برای حل مسائل حیاتی (مثل یافتن غذا یا شناسایی دشمن) برنامه‌ریزی شده است، اما دین مانند یک «ویروس یا بدافزار» از حفره‌های امنیتی این برنامه‌ها استفاده می‌کند. او معتقد است تمایل ما به دیدن «قصد و غرض» در پدیده‌های طبیعی (مثلاً تصور اینکه رعد و برق نشانه خشم کسی است)، در ابتدا برای شناسایی شکارچیان در بیشه‌زار فرگشت یافته بود، اما همین توانایی باعث شده تا انسان‌ها به اشتباه برای کل هستی، خالق یا خدایی متصور شوند. از نظر او، آنچه «ایثار مذهبی» نامیده می‌شود، در واقع نوعی سوءاستفاده از احساسات پاک انسانی است؛ درست مانند غذاهای فرآوری‌شده که از حس چشایی ما (که برای یافتن قند طبیعی فرگشت یافته) سوءاستفاده می‌کنند تا ما را به مصرف کالری‌های مضر ترغیب کنند.

نقد اصلی به پینکر این است که او با ردِ قاطعانه «انتخاب گروهی»، از تبیینِ انسجامِ استثنایی و پیروزی‌های تاریخیِ جوامع مذهبی در رقابت با گروه‌های دیگر ناتوان است. منتقدانی چون دیوید اسلون ویلسون معتقدند که نگاهِ تقلیل‌گرایانه پینکر به دین به عنوان یک «بدافزارِ ذهنی»، نمی‌تواند توضیح دهد که چگونه ادیان توانسته‌اند ایثار و فداکاریِ واقعی را در سطحی جمعی ایجاد کنند که فراتر از محصولات جانبیِ تصادفی است.

## نوشته‌های با سبک نگارش انگلیسی در قرن ۲۱
در کتاب محبوب هفتمش، سبک نگارش: راهنمایی کسی که در قرن ۲۱ دست به قلم می‌برد. (۲۰۱۴) پینکر تلاش کرد که سبکی برای نگارش ابداع کند که از آن طریق علوم روز و روان‌شناسی را بیان کند، فارغ از اینکه نوشتن و توصیف و توضیح علم پیچیده و غیرقابل درک باشد و درک موضوع نیز برای خواننده آسان باشد.

## مناظره‌های عمومی
پینکر اغلب در مناظرات عمومی با موضوعات محیط اطراف و تفسیر جامعه امروزی شرکت می‌کند. مفسران اجتماعی مانند **اد وست** نویسنده کتاب «توهم تنوع» به جسارت و علاقهٔ پینکر در رویارویی با تابوها اشاره کرد. **وست** پس از گذشت یک دهه از چاپ کتابش اینگونه می‌نویسد که این عقیده (مرحله فرضی فکری خالی از افکار و تخیلات) برخلاف تخیلات فانتزی به عنوان یک واقعیت باقی می‌ماند. وست پینکر را اینگونه توصیف می‌کند: «پینکر بدون هیچ بحث و جدلی خواننده را بر آن می‌دارد که خودشان نتیجه را به تصویر بکشند.»

## جوایز و برتری‌ها
پینکر به عنوان یکی از ۱۰۰ فرد برتر تأثیرگذار جهان در سال ۲۰۰۴ در مجله تایمز شناخته شد و به عنوان یکی از ۱۰۰ چهره روشنفکر در هر دو سال ۲۰۰۸ و ۲۰۰۵ شد. در سالهای ۲۰۱۰ و ۲۰۱۱ از او در ردهٔ متفکران جهانی در سیاست‌های خارجی یاد شد. در سال ۲۰۱۶ او به عنوان فرد برتر در آکادمی ملی علوم بیشترین رای را به‌دست‌آورد.

تحقیقات وی در زمینهٔ روان‌شناسی شناختی برنده جایزه شغل اولیه در سال ۱۹۸۴ و برنده جایزه بوید مک کندلس در سال ۱۹۸۶ از انجمن روانشناسان آمریکا شد. از دیگر جوایزی که برنده شد می‌توان به جایزه پروژه ترولند (۱۹۹۳) از انجمن آکادمی ملی علوم، جایزه هنری دال (۲۰۰۴) از مؤسسه رویال بریتانیای کبیر، و جایزه جورج میلر (۲۰۱۰) از جامعه عصب شناسان اشاره کرد. او همچنین دکترای افتخاری از دانشگاه‌های نیوکسل، ساری، تل‌آویو، مک‌گیل، سیمون فریزر و دانشگاه ترومسو دریافت کرد. او دو بار به مرحله فینال برای دریافت جایزه پولیتزر در سالهای ۱۹۹۸ و ۲۰۰۳ راه یافت. در ۱۳ ماه مه ۲۰۰۶ او موفق به دریافت جایزه انسان دوست برتر سال در انجمن انسان‌گرای آمریکایی دربارهٔ درک عمومی از انقلاب بشریت گردید.

از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۸، پینکر ریاست هیئت کاربرد *[[فرهنگ واژگان زبان انگلیسی امریکن هریتیج]]* را بر عهده داشت.

## کتاب‌شناسی
### کتاب
* آموزش‌پذیری زبان و رشد زبان (۱۹۸۴)
* شناخت دیداری (۱۹۸۵)
* پیوندها و نمادها (۱۹۸۸)
* آموزش‌پذیری و شناخت: فراگیری ساختار استدلال (۱۹۸۹)
* معنی‌شناسی واژگانی و مفهومی (۱۹۹۲)
* غریزه زبانی (۱۹۹۴)
* ذهن چطور کار می‌کند (۱۹۹۷)
* واژگان و قواعد: اجزای تشکیل‌دهنده زبان (۱۹۹۹)
* لوح سفید: انکار مدرن طبیعت انسان (۲۰۰۲)
* جنس اندیشه: زبان، پنجره‌ای به طبیعت انسان (۲۰۰۷)
* فرشتگان بهتر طبیعت ما: چرا خشونت کاهش یافته است؟ (۲۰۱۱)
* زبان، شناخت، و طبیعت انسان: مقالات برگزیده (۲۰۱۳)
* سبک نگارش: راهنمایی کسی که در قرن ۲۱ دست به قلم می‌برد. (۲۰۱۴)
* اکنون، روشنگری: دفاعیهٔ خرد، علم، انسان‌گرایی و پیشرفت (۲۰۱۸) ترجمه محمدعلی جعفری، نشر مازیار، در دست مجوز و انتشار
* عقلانیت: چیست؟ چرا کمیاب به نظر می‌رسد؟ چرا اهمیت دارد؟ (۲۰۲۱)

### مقاله
* در باب زبان و تحلیل پیوندگرای مدل پردازش گسترده موازی از فراگیری زبان (۱۹۸۸)(همراه با آلن پرنس)
* قواعد زبان (۱۹۹۱)
* واژگان و قواعد(۱۹۹۸)
* بنیان‌های ذاتی اخلاق، ترجمه الهام ذوالقدر نشر تلنگر ۱۳۹۵ (این مقاله در نیویورک تایمز است که در قالب کتاب در ایران چاپ شد)
* مناظره زمان گذشته دستوری: گذشته و آینده زمان گذشته دستوری (۲۰۰۲) (همراه با مایکل اولمن)

## کتاب‌شناسی فارسی
* آیا روزهای خوشی در انتظار بشر است؟ یک مناظره: استیون پینکر و مت ری‍دل‍ی، تهران: تمدن علمی، ۱۳۹۷، ۱۱۲ صفحه. ISBN 8-88-8127-600-978
* بنیادهای ذاتی اخلاق: استیون پینکر، مترجم: الهام ذوالقدر، تهران: تلنگر، ۱۳۹۶، ۶۴ صفحه.ISBN 2-96949-600-978
* فرشتگان بهتر ذات ما: چرا خشونت کاهش یافته است: استیون پینکر، مترجم: مرتضی مردیها، تهران تمدن علمی، ۱۳۹۹، ۱۲۴۲ صفحه.ISBN 9-23-6310-622-978
* لوح سپید: انکار مدرن ذات بشر: استیون پینکر، مترجم: بهزاد سروری و دانیال قارونی، تهران: نگاه معاصر، ۱۳۹۴، ۵۰۴ صفحه. 4-ISBN 87-5747-600-978

## جوایز
* جایزه تورلند (۱۹۹۳)
* جایزه هنری دیل (۲۰۰۴)
* جایزه کتاب والتر پ. کیستلر (۲۰۰۵)
* جایزه اومانیست سال (۲۰۰۶)
* جایزه جرج میلر (۲۰۱۰)
* جایزه ریچارد داوکینز (۲۰۱۳)

## منابع

## پیوند به بیرون

* وبسایت شخصی استیون پینکر
*سه پیشنهاد استیون پینکر برای رفتار منطقی‌تر در سال جدید

### [[تد|سخنرانی‌ها در تد]]
* اجزاء اندیشه ، ۲۰۰۵
* تاریخچه خشونت، ۲۰۰۷ با نام دیگر افول شگفت‌انگیز خشونت
* صحبت‌های استیون پینکر درباره زبان و تفکر

رده:آمریکایی‌های مولداویایی-یهودی‌تبار
رده:استادان بخش روان‌شناسی دانشگاه استنفورد
رده:استادان دانشگاه اهل مونترآل
رده:استادان دانشگاه هاروارد
رده:استادان دانشگاه یهودی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:اعضای فرهنگستان ملی دانش آمریکا
رده:افراد زنده
رده:انسان‌گرایان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:انسان‌گرایان اهل کانادا
رده:اهالی انگلیسی‌زبان کبک
رده:بی‌خدایان اهل کانادا
رده:بی‌خدایان سده ۲۰ (میلادی)
رده:بی‌خدایان سده ۲۱ (میلادی)
رده:خداناباوران یهودی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانشمندان اهل مونترآل
رده:دانشمندان سده ۲۰ (میلادی) اهل کانادا
رده:دانشمندان سده ۲۱ (میلادی) اهل کانادا
رده:دانشمندان علوم اجتماعی یهودی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان دانشکده علوم دانشگاه مک‌گیل
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه هاروارد
رده:دانش‌آموختگان مدرسه تحصیلات تکمیلی هنر و علوم هاروارد
رده:روان‌شناسان اهل کانادا
رده:زادگان ۱۹۵۴ (میلادی)
رده:زبان‌شناسان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:زبان‌شناسان اهل کانادا
رده:شک‌گرایان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:شک‌گرایان اهل کانادا
رده:فمنیست‌های یهودی
رده:فمینیست‌های اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فمینیست‌های اهل کانادا
رده:فمینیست‌های مرد
رده:فیلسوفان اهل کانادا
رده:فیلسوفان ذهن
رده:فیلسوفان زبان
رده:فیلسوفان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فیلسوفان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کانادایی‌های رومانیایی-یهودی‌تبار
رده:کانادایی‌های لهستانی-یهودی‌تبار
رده:کانادایی‌های مهاجرت‌کرده به ایالات متحده آمریکا
رده:لهستانی‌تبارهای یهودی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:منتقدان پسانوگرایی
رده:منتقدان مارکسیسم
رده:نویسندگان اهل مونترال
رده:نویسندگان علم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان علم اهل کانادا
رده:نویسندگان یهودی اهل کانادا
رده:پژوهشگران روان‌شناسی فرگشتی دین