۱۳۶۸ (خورشیدی)

سال **۱۳۶۸** هجری خورشیدی سالی  است.
سرآغاز آن سه شنبه ۱ فروردین ۱۳۶۸ خورشیدی برابر با ۲۱ مارس ۱۹۸۹ میلادی (مطابق ۱۳ شعبان ۱۴۰۹ قمری <small>قراردادی</small>) و لحظهٔ تحویل آن، ساعت ۱۸:۵۸:۲۹ روز دوشنبه ۲۹ اسفند ۱۳۶۷ خورشیدی برابر با ۲۰ مارس ۱۹۸۹ میلادی (مطابق ۱۲ شعبان ۱۴۰۹ قمری) به وقت ایران بود.

## نام‌گذاری‌ها
75px|چپ|سال مار
* این سال در گاه‌شماری حیوانی سال مار (蛇) است.

## رویدادها
**فروردین**
* ۶ فروردین - عزل حسینعلی منتظری از قائم مقامی رهبری
* **خرداد**
* ۱۳ خرداد - درگذشت سید روح‌الله خمینی بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران
* ۱۴ خرداد - انتخاب سید علی خامنه‌ای به رهبری ایران توسط مجلس خبرگان رهبری

**مرداد**
* ۶ مرداد - وقوع سیل ۸۰ شهر و ۳۰۰ روستا در سراسر کشور
* ۶ مرداد - همه‌پرسی قانون اساسی ایران، حذف سمت نخست‌وزیری و حذف شرط مرجعیت برای رهبری و تشکیل مجمع تشخیص مصلحت نظام.
* ۱۲ مرداد - انتخاب شدن اکبر هاشمی رفسنجانی به عنوان چهارمین رئیس جمهور ایران

## زادروزها
### فروردین
[150px|بندانگشتی|چپ|[آتنا اشتیاقی]]
[150px|بندانگشتی|چپ|[ندا جبرائیلی]]
* فروردین - ندا جبرائیلی، بازیگر
* فروردین - الناز رکابی، سنگ‌نورد
* فروردین - مهسا قربانی، داور فوتبال
* ۳ فروردین - آتنا اشتیاقی، نوازندهٔ ویولنسل و کنترباس
* ۱۲ فروردین - محمدباقر صادقی، فوتبالیست

### اردیبهشت
[150px|بندانگشتی|چپ|[شجاع خلیل‌زاده‎]]
[150px|بندانگشتی|چپ|[محمدرشید مظاهری]]
* ۵ اردیبهشت - مبینا نصیری، مجری رادیو
* ۶ اردیبهشت - رزیتا علی‌پور، کاراته‌کا
* ۲۱ اردیبهشت - آرش کمالوند، والیبالیست
* ۲۴ اردیبهشت - شجاع خلیل‌زاده، فوتبالیست
* ۲۴ اردیبهشت - فرید بهزادی کریمی، فوتبالیست
* ۲۸ اردیبهشت - محمدرشید مظاهری، فوتبالیست
* ۲۹ اردیبهشت - احمدرضا طالبیان، قایقران

### خرداد
[150px|بندانگشتی|چپ|[حسن رحیمی]]
* ۳ خرداد - مهران عالیقدر، بازیکن فوتسال
* ۱۰ خرداد - آزاده زارعی، بازیگر
* ۲۵ خرداد - حسن رحیمی، کشتی‌گیر
* ۳۱ خرداد - راحله آسمانی، تکواندوکار

### تیر
[150px|بندانگشتی|چپ|[محمد داوودی]]
[150px|بندانگشتی|چپ|[هدی زین‌العابدین]]
* تیر - سیاوش کامکار، نوازندهٔ سنتور
* تیر - محمد داوودی، فیلمنامه‌نویس و کارگردان
* ۱۱ تیر - هدی زین‌العابدین، بازیگر
* ۲۰ تیر - میلاد جعفری، فوتبالیست
* ۲۱ تیر - محمدحسن صنوبر، والیبالیست
* ۲۴ تیر - کیوان قنبرزاده، ورزشکار پرش ارتفاع

### مرداد
[150px|بندانگشتی|چپ|[بشیر باباجان‌زاده]]
[150px|بندانگشتی|چپ|[سپهر محمدی]]
* ۱ مرداد - حمید بوحمدان، فوتبالیست
* ۱۷ مرداد - سپهر محمدی، بازیکن فوتسال
* ۱۸ مرداد - مجید قیدی، کماندار
* ۲۲ مرداد - آرمان قاسمی، فوتبالیست
* ۲۹ مرداد - بشیر باباجان‌زاده، کشتی‌گیر فرنگی‌کار
* ۳۰ مرداد - فاطمه چالاکی، کاراته‌کا

### شهریور
[150px|بندانگشتی|چپ|[پریسا پیرزاده]]
[150px|بندانگشتی|چپ|[امیر مهدی‌زاده]]
[150px|بندانگشتی|چپ|[مونا احمدی]]
* شهریور - سعید شیرزاد، عضو جمعیت دفاع از کودکان کار و خیابان و زندانی سیاسی
* شهریور - مونا احمدی، بازیگر
* ۶ شهریور - فرهاد قائمی، والیبالیست
* ۱۹ شهریور - نغمه مرادی، بازیکن فوتسال
* ۲۵ شهریور - پریسا پیرزاده، موسیقی‌دان و نوازندهٔ ویولن
* ۳۰ شهریور - امیر مهدی‌زاده، کاراته‌کا
* ۳۱ شهریور - سید امین علوی، والیبالیست

### مهر
[150px|بندانگشتی|چپ|[بختیار رحمانی]]
[150px|بندانگشتی|چپ|[محمدطاهر وادی]]
* ۱ مهر - بختیار رحمانی، فوتبالیست
* ۱۵ مهر - مهرداد جماعتی، فوتبالیست
* ۱۸ مهر - مهران زارع، والیبالیست
* ۱۹ مهر - محمدطاهر وادی، والیبالیست

### آبان
[150px|بندانگشتی|چپ|[مژده لواسانی]]
[150px|بندانگشتی|چپ|[مهدی رجبیان]]
[150px|بندانگشتی|چپ|[نواب نصیرشلال]]
* آبان - مهدی رجبیان، آهنگساز و نوازندهٔ سه‌تار
* ۱ آبان - نواب نصیرشلال، وزنه‌بردار
* ۳ آبان - کوروش محمدخانی، رانندهٔ فرمول یک
* ۱۱ آبان - محمدرضا سنگ‌سفیدی، بازیکن فوتسال
* ۲۰ آبان - مژده لواسانی، مجری، سردبیر، نویسنده، کارگردان و گوینده

### آذر
[150px|بندانگشتی|چپ|[بهداد سلیمی]]
* ۱ آذر - مهرداد قنبری، فوتبالیست
* ۱۱ آذر - فرید حقیقی، کاراته‌کا
* ۱۱ آذر - ابوالقاسم عروجی، بازیکن فوتسال
* ۱۷ آذر - بهداد سلیمی، وزنه‌بردار
* ۲۸ آذر - بهناز شفیعی، موتورکراس سوار

### دی
[150px|بندانگشتی|چپ|[سیامک کوروشی]]
* ۳ دی - رضا رضوی، کونگ‌فوکار
* ۶ دی - سیامک کوروشی، فوتبالیست
* ۱۰ دی - مژگان رحمانی، دارت‌انداز
* ۱۱ دی - یونس شاکری، فوتبالیست
* ۱۵ دی - نازنین بیاتی، بازیگر
* ۱۷ دی - رضا افضلی، کشتی‌گیر آزادکار

### بهمن
[150px|بندانگشتی|چپ|[سجاد شهباززاده]]
* ۲ بهمن - فرزاد فرخ، خواننده، ترانه‌سرا، آهنگساز، تنظیم‌کننده و نوازنده
* ۳ بهمن - سجاد شهباززاده، فوتبالیست
* ۵ بهمن - سجاد عباسی‌امیر، ووشوکار
* ۱۰ بهمن - مهدی دغاغله، فوتبالیست
* ۱۸ بهمن - عیسی آل‌کثیر، فوتبالیست
* ۳۰ بهمن - جاستینا، خوانندهٔ رپ

### اسفند
[150px|بندانگشتی|چپ|[سهراب اعرابی]]
[150px|بندانگشتی|چپ|[احسان حاج‌صفی]]
[150px|بندانگشتی|چپ|[رامین رضاییان]]
[150px|بندانگشتی|چپ|[حمیده عباسعلی]]
* ۱ اسفند - سورن در-بوغوسیان، بسکتبالیست ایرانی ارمنی‌تبار
* ۴ اسفند - سهراب اعرابی، از کشته شدگان تظاهرات‌ها و اعتراض‌های مردمی پس از انتخابات در ایران (مرگ ۱۳۸۸)
* ۴ اسفند - حنانه شهشهانی، بازیگر
* ۵ اسفند - احسان ابوئی، بازیکن هندبال
* ۵ اسفند - مرضیه زارعی، مخترع (مرگ ۱۳۸۷)
* ۶ اسفند - احسان حاج‌صفی، فوتبالیست
* ۱۲ اسفند - فتانه ملک‌محمدی، بازیگر
* ۱۳ اسفند - بهنام بیات، تکواندوکار
* ۱۴ اسفند - هادی علیزاده، کشتی‌گیر
* ۱۵ اسفند - احمدرضا شاه‌حسینی، بازیکن فوتبال پنج نفره
* ۲۳ اسفند - حمیده عباسعلی، تکواندوکار
* ۲۷ اسفند - رامین رضاییان، فوتبالیست

## درگذشت‌ها
**فروردین**
[150px|بندانگشتی|چپ|[سید کامل امامی]]
* فروردین - سید کامل امامی، شاعر (زادهٔ ۱۲۸۲)
* فروردین - عزت‌الله یزدان‌پناه، سیاستمدار (زادهٔ ۱۲۹۶)
* فروردین - ابراهیم زمانی آشتیانی، نویسنده و فیلم‌نامه‌نویس (زادهٔ ۱۲۹۴)
* ۶ فروردین - فاطمه مدرسی، مترجم، نویسنده و از اعضای حزب توده ایران (زادهٔ ۱۳۲۷)

**اردیبهشت**
[150px|بندانگشتی|چپ|[احسان طبری]]
[150px|بندانگشتی|چپ|[لیلا کسری]]
* ۹ اردیبهشت - احسان طبری، نویسنده، شاعر، نظریه‌پرداز مارکسیسم-لنینیسم، عضو حزب توده ایران و فیلسوف (زادهٔ ۱۲۹۵)
* ۱۰ اردیبهشت - یوسف کلانتری، شاعر (زادهٔ ۱۲۸۳)
* ۱۵ اردیبهشت - حیدرعلی قلمداران، نویسنده و مترجم (زادهٔ ۱۲۹۲)
* ۲۶ اردیبهشت - لیلا کسری، شاعر، ترانه‌سرا و نویسنده با نام هنری «هدیه» (زادهٔ ۱۳۱۸)

**خرداد**
[150px|بندانگشتی|چپ|[سید روح‌الله خمینی]]
[150px|بندانگشتی|چپ|[حسین لنکرانی]]
* خرداد - مظفر فیروز، سیاستمدار و از نوادگان عبدالحسین میرزا فرمانفرما (زادهٔ ۱۲۸۵)
* ۱ خرداد - رضا هوشمند، بازیگر و چهره‌پرداز (زادهٔ ۱۳۰۲)
* ۱۳ خرداد - سید روح‌الله خمینی، مجتهد، از مراجع تقلید شیعه و رهبر انقلاب ۱۳۵۷ ایران و بنیان‌گذار جمهوری اسلامی و اولین رهبر نظام جمهوری اسلامی ایران (زادهٔ ۱۲۸۱)
* ۱۸ خرداد - حسین لنکرانی، مدرس حوزه علمیه و سیاستمدار (زادهٔ ۱۲۶۸)

**تیر**
* ۲ تیر. میشل عفلق: بنیان‌گذار مسیحی حزب بعث سوریه و رییس حزب بعث عراق.
* ۷ تیر - *[[عبدالعلی وزیری]]* خواننده (زادهٔ ۱۲۹۰)
* ۱۲ تیر - زین‌العابدین رهنما، نویسنده، مترجم و روزنامه‌نگار (زادهٔ ۱۲۷۳)
* ۲۲ تیر - عبدالرحمان قاسملو، فعال سیاسی چپ‌گرا و دبیرکل حزب دموکرات کردستان ایران و از قربانیان قتل‌های زنجیره‌ای ایران (زادهٔ ۱۳۰۹)

**مرداد**
[150px|بندانگشتی|چپ|[داوود منشی‌زاده]]
[150px|بندانگشتی|چپ|[علی سامی]]
* مرداد - محمدولی فرمانفرمائیان، از شاهزادگان قاجار و سومین پسر عبدالحسین میرزا فرمانفرما (زادهٔ ۱۲۶۹)
* ۱۲ مرداد - محسن بدیع، کارگردان (زادهٔ ۱۲۸۷)
* ۱۳ مرداد - داوود منشی‌زاده، نویسنده، زبان‌شناس، بنیان‌گذار حزب سومکا و هوادار ایدئولوژی نازیسم (زادهٔ ۱۲۹۴)
* ۲۲ مرداد - علی سامی، نویسنده، محقق و استاد دانشگاه (زادهٔ ۱۲۸۹)

**شهریور**
[150px|بندانگشتی|چپ|[عزت روح‌بخش]]
[150px|بندانگشتی|چپ|[منوچهر محجوبی]]
* شهریور - عزت روح‌بخش، خواننده (زادهٔ ۱۲۸۷)
* ۴ شهریور - غلام کشاورز، عضو اتحاد مبارزان کمونیست و کومله زحمتکشان کردستان و از قربانیان قتل‌های زنجیره‌ای ایران (زادهٔ ۱۳۳۴)
* ۱۱ شهریور - منوچهر محجوبی، نویسنده، شاعر، طنزنویس و محقق (زادهٔ ۱۳۱۵)
* ۱۳ شهریور - صدیق کمانگر، فعال سیاسی کمونیست کرد، وکیل، از اعضای بنیانگذار حزب کومله و حزب کمونیست ایران و از قربانیان قتل‌های زنجیره‌ای ایران (زادهٔ ۱۳۲۵)

**مهر**
[150px|بندانگشتی|چپ|[مرتضی حنانه]]
* مهر - نصرالله فاطمی، عارف، استاد دانشگاه و نویسنده (زادهٔ ۱۲۷۹)
* مهر - محمود لطفی، بازیگر "شیرعلی قصاب دایی‌جان ناپلئون (مجموعه تلویزیونی)" (زادهٔ ۱۳۰۰)
* ۲۴ مهر - مرتضی حنانه، موسیقی‌دان و آهنگساز (زادهٔ ۱۳۰۱)

**آبان**
[150px|بندانگشتی|چپ|[آرشاویر در آوانسیان]]
* آبان - آرشاویر در آوانسیان، بنیان‌گذار خام‌گیاه‌خواری در ایران (زادهٔ ۱۲۷۶)
* ۲ آبان - میرزا جوادآقا تهرانی، فقیه و مدرس (زادهٔ ۱۲۸۳)
* ۷ آبان - سید عبدالله ضیایی‌نیا، سیاستمدار (زادهٔ ۱۳۰۲)

**آذر**
[150px|بندانگشتی|چپ|[عباس یمینی‌شریف]]
[150px|بندانگشتی|چپ|[گنجعلی صباحی]]
* آذر - گنجعلی صباحی، نویسنده (زادهٔ ۱۲۸۵)
* ۲۱ آذر - غلامرضا قدسی، شاعر (زادهٔ ۱۳۰۴)
* ۲۸ آذر - عباس یمینی‌شریف، نویسنده و مترجم (زادهٔ ۱۲۹۸)

**دی**
[بندانگشتی|203x203پیکسل|[هایده]]
[150px|بندانگشتی|چپ|[محمود نامجوی]]
* ۲۲ دی - صدیقه پهلوی، نخستین فرزند رضاشاه (زادهٔ ۱۲۹۵)
* ۳۰ دی - هایده، خواننده (زادهٔ ۱۳۲۱)
* ۳۰ دی - محمود نامجوی، وزنه‌بردار (زادهٔ ۱۲۹۷)

**بهمن**
[150px|بندانگشتی|چپ|[اسماعیل علم‌خواه]]
* بهمن - اسماعیل علم‌خواه، کشتی‌گیر آزادکار (زادهٔ ۱۳۱۵)
* ۱۰ بهمن - حسنعلی نجابت، عارف (زادهٔ ۱۲۹۶)
* ۲۰ بهمن - رضا مشایخی، نویسنده و مترجم (زادهٔ ۱۲۸۴)

**اسفند**
[150px|بندانگشتی|چپ|[حسین قوامی]]
[150px|بندانگشتی|چپ|[حبیب‌الله ثابت]]
* ۱ اسفند - حبیب‌الله ثابت، بازرگان، کارآفرین و پایه‌گذار سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران و کارخانه پپسی (زادهٔ ۱۲۸۲)
* ۱۷ اسفند - حسین قوامی، خواننده (زادهٔ ۱۲۸۸)

## منابع

رده:۱۳۶۸
رده:سده ۱۴