۱۳۸۱ (خورشیدی)

سال **۱۳۸۱ خورشیدی**، هزار و سیصد و هشتاد و یکمین سالِ گاه‌شماری هجری خورشیدی است.سرآغاز آن پنجشنبه ۱ فروردین ۱۳۸۱ (برابر با ۲۱ مارس ۲۰۰۲ میلادی و ۶ محرم ۱۴۲۳ قمری قراردادی) و لحظهٔ تحویل آن، ساعت ۲۲:۴۶:۰۲ روز چهارشنبه ۲۹ اسفند ۱۳۸۰ خورشیدی به وقت ایران بوده است. این سال عادی و روز پنجشنبه ۲۹ اسفند پایان آن بود.

## نام‌گذاری‌ها
75px|چپ|سال اسب
* این سال در گاه‌شماری جانوری سال اسب  است.

## رویدادها
* فروردین - انتشار آلبوم خیالی نیست، شادمهر عقیلی.
* ۹ فروردین - مراسم تشییع جنازه الیزابت، ملکه مادر در کلیسای وست‌مینستر لندن برگزار می‌شود.
* ۲۶ فروردین - پرواز ایر چین در هنگام بارندگی شدید و مه در نزدیکی بوسان، کره جنوبی به دامنه تپه سقوط کرد و منجر به کشته شدن ۱۲۹ نفر شد.
* ۱۴ اردیبهشت - حادثه پارک شهر تهران در پارک شهر تهران
* ۳ خرداد - در مسکو، جورج دبلیو بوش، رئیس‌جمهور ایالات متحده و ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، معاهده کاهش استراتژیک حمله را جایگزین پیمان موشکی ضد بالستیک ۱۹۷۲ و پیمان START II 1993 کردند.
* ۳۱ مرداد ـ زمین‌لرزه در بوئین‌زهرا
* ۱۷ مهر - جنایت میدان کتابی؛ قتل فاطمه سحرخیزان؛ خیّر و همسر اول ناصر محمدخانی 

## زادروزها

### شهریور
* ۱۱ خرداد - حمیدرضا فرخی‌پور، تاجر ایرانی ، مؤسس دژفول حفاظ

### شهریور
* ۲۴ شهریور - مهلا مؤمن‌زاده، تکواندوکار ایرانی

### آبان
* ۳ آبان - مهدی قربانی، بازیگر سینما و تئاتر

## درگذشتگان
### فروردین

Yadollah Sahabi Portrait.jpg| یدالله سحابی
Jalal-rabouki.jpg| جلال رابوکی
* فروردین - جلال رابوکی، کوهنورد (زادهٔ ۱۳۲۵)
* ۱۴ فروردین - احمد بیرشک، ریاضی‌دان و پژوهشگر تاریخ علم ایران (زادهٔ ۱۲۸۵)
* ۱۸ فروردین - جمشید اسماعیل‌خانی، بازیگر (زادهٔ ۱۳۲۹)
* ۲۳ فروردین - یدالله سحابی، از بنیان‌گذاران نهضت آزادی ایران (زادهٔ ۱۲۸۴)

### اردیبهشت

Modir-shaanehchi kaazem.jpg| کاظم مدیر شانه‌چی
* ۲۳ اردیبهشت - یوسف علی‌آبادی، فیلسوف (زادهٔ ۱۳۲۶)
* ۲۴ اردیبهشت - کاظم مدیر شانه‌چی، از علمای عرصه حدیث و روایت و از پژوهشگران و اندیشمندان ایرانی (زادهٔ ۱۳۰۶)
* ۲۶ اردیبهشت - ولی‌الله اردشیری، فیزیک‌دان (زادهٔ ۱۳۲۴)
* ۲۹ اردیبهشت - سهیل ایوانی، آهنگساز (زادهٔ ۱۳۳۸)

### خرداد
* خرداد - هوشنگ گرمان، مترجم، فیزیک‌دان و اخترشناس (زادهٔ ۱۳۰۶)

### تیر

Vahag Vartanian.jpg| واهاک وارطانیان
Nabi sarvari.gif| نبی سروری
Mmmalayeri.JPG| محمد محمدی ملایری
* ۱ تیر - محمد محمدی ملایری، ادیب و تاریخ‌نگار (زادهٔ ۱۲۹۰)
* ۲ تیر - واهاک وارطانیان، فیلم‌بردار ایرانی ارمنی‌تبار (زادهٔ ۱۲۹۲)
* ۶ تیر - نبی سروری، کشتی‌گیر آزادکار (زادهٔ ۱۳۱۲)
* ۸ تیر - حبیب‌الله کسمایی، فیلمنامه‌نویس (زادهٔ ۱۳۰۹)
* ۱۷ تیر - منصور حکمت، تئوریسین، رهبر حزب کمونیست کارگری ایران (زادهٔ ۱۳۳۰)

### مرداد

M.Rahimi.jpg| مصطفی رحیمی
Dr Javad Hadidi.jpg| جواد حدیدی
* مرداد - محمدنقی براهنی، روان‌شناس و پدر علم روان آزمایی ایران (زادهٔ ۱۳۱۱)
* ۹ مرداد - داوود اسماعیلی، کارگردان و نویسنده (زادهٔ ۱۳۲۰)
* ۹ مرداد - مصطفی رحیمی، روشنفکر، حقوقدان، جامعه‌شناس، نویسنده و مترجم (زادهٔ ۱۳۰۵)
* ۲۹ مرداد - رشید اصلانی، بازیگر (زادهٔ ۱۳۱۰)
* ۲۹ مرداد - جواد حدیدی، مترجم و نویسنده (زادهٔ ۱۳۱۱)

### شهریور

مولود عاطفی.jpg| مولود عاطفی
Farhad Mehrad.jpg| فرهاد مهراد
* ۹ شهریور - فرهاد مهراد، خواننده، آهنگساز و نوازندهٔ ایرانی (زادهٔ ۱۳۲۲)
* ۱۶ شهریور - رشید غفاری، جنگلبان (زادهٔ ؟)
* ۲۱ شهریور - داریوش زرگری، نوازنده تنبک (زادهٔ ۱۳۳۷)
* ۲۶ شهریور - حسن هنرمندی، مترجم و شاعر (زادهٔ ۱۳۰۷)
* ۲۹ شهریور - مولود عاطفی، گوینده رادیو (زادهٔ ۱۳۰۷)
* ۲۹ شهریور - سید محمدعلی موحد ابطحی، مرجعه تقلید شیعه (زادهٔ ۱۳۰۹)
* شهریور - حسن هنرمندی، شاعر و مترجم (زادهٔ ۱۳۰۷)
* شهریور - اسدالله آل بویه، ریاضی‌دان و سیاستمدار (زادهٔ ۱۲۸۷)

### مهر

پروین ملکوتی.jpg| پروین ملکوتی
Ahmad Mahmoud.jpg| احمد محمود
* مهر - اردشیر نیک‌پور، مترجم ادبیات کودک و نوجوان (زادهٔ ۱۲۹۷)
* ۸ مهر - مهین دیهیم، گوینده، صداپیشه و بازیگر (زادهٔ ۱۳۰۴)
* ۱۰ مهر - پروین ملکوتی، بازیگر و دوبلور (زادهٔ ۱۳۱۷)
* ۱۲ مهر - احمد محمود، نویسندهٔ معاصر ایرانی (زادهٔ ۱۳۱۰)
* ۱۷ مهر - فاطمه سحرخیزان ، خیّر ، همسر اول ناصر محمدخانی و مقتول پرونده جنایت میدان کتابی (زادهٔ ۲۲ آبان ۱۳۴۹)
* ۲۴ مهر - مهدی رجاییان، تدوینگر (زادهٔ ۱۳۲۲)
* ۲۵ مهر - محسن مهدوی، بازیگر (زادهٔ ۱۳۰۴)

### آبان

Cheraghali-Azami.jpg| چراغعلی اعظمی سنگسری
* ۸ آبان - علیرضا نوری، سیاستمدار (زادهٔ ۱۳۴۲)
* ۸ آبان - مسعود هاشمی زهی، سیاستمدار (زادهٔ ۱۳۳۷)
* ۱۴ آبان - محمدرضا زندی، بازیگر، فیلمنامه‌نویس، کارگردان و صداپیشه (زادهٔ ۱۲۹۸)
* ۱۵ آبان - چراغعلی اعظمی سنگسری، نویسنده و فرهنگ‌شناس (زادهٔ ۱۳۰۳)

### آذر

Farajollah Rasaei.jpg| فرج‌الله رسائی
Ashkan.jpg| اشکان
* آذر - اشکان، خواننده (زادهٔ ۱۳۱۸)
* آذر - فرج‌الله رسائی، فرمانده نیروی دریایی ایران در زمان پادشاهی محمدرضاشاه پهلوی (زادهٔ ۱۲۸۷)
* ۱۹ آذر - جهانگیر ملک، نوازنده تنبک (زادهٔ ۱۳۱۱)
* ۲۷ آذر - سید اسماعیل موسوی زنجانی، امام جمعه زنجان (زادهٔ ۱۳۰۲)

### دی

Kanaan Kiani.jpg| کنعان کیانی
MehdiSemsar.jpg| مهدی سمسار
* ۱ دی - سید عباس معارف، عارف (زادهٔ ۱۳۳۳)
* ۴ دی - کنعان کیانی، بازیگر تئاتر و دوبلور، صداپیشه گربه نره در پینوکیو (زادهٔ ۱۳۱۱)
* ۲۳ دی - ملیحه نصیری، بازیگر (زادهٔ ۱۳۰۵)
* ۲۵ دی - مهدی سمسار، مترجم، روزنامه‌نگار و داروساز (زادهٔ ۱۳۰۷)

### بهمن

Yahya Adl.jpg| یحیی عدل
* بهمن - یحیی عدل، پزشک و جراح ایرانی، ملقب به پدر جراحی ایران (زادهٔ ۱۲۸۷)
* ۴ بهمن - عباس ناظری نیک، بازیگر (زادهٔ ۱۲۹۵)
* ۹ بهمن - یوسف صفوت، شطرنج‌باز و نخستین استاد ملی شطرنج ایران (زادهٔ ۱۳۱۰)
* ۱۳ بهمن - محمدعلی حدادیان، نوازنده نی (زادهٔ ۱۳۱۶)
* ۱۶ بهمن - سید نورالدین مجتهدی، رئیس بهداری ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران (زادهٔ ۱۳۰۲)
* ۱۷ بهمن - عبدالکریم قریب، پدر علم زمین‌شناسی ایران و مؤسس دانشگاه اراک (زادهٔ ۱۲۹۱)
* ۲۷ بهمن - رضا ژیان، بازیگر و کارگردان تئاتر سینما و تلویزیون (زادهٔ ۱۳۲۸)

### اسفند

Hossein Abutorabian.jpg| حسین ابوترابیان
Farrokh Tamimi.jpg| فرخ تمیمی
Mohammadbiabani.jpg| محمد بیابانی
* ۳ اسفند - حسین ابوترابیان، مترجم (زادهٔ ۱۳۲۰)
* ۱۹ اسفند - مهرزاد مینویی، تدوینگر (زادهٔ ۱۳۳۰)
* ۲۱ اسفند - محمد بیابانی، شاعر و نویسنده (زادهٔ ۱۳۲۴)
* ۲۳ اسفند - فرخ تمیمی، شاعر (زادهٔ ۱۳۱۲)

## جستارهای وابسته
* فهرست فیلم‌های ایرانی سال ۱۳۸۱

## منابع

رده:۱۳۸۱
رده:سده ۱۴