بختیار علی

**بختیار علی محمد**   از رمان‌نویسان، شاعران و مقاله‌نویسان فعال معاصر کرد عراق است.

## زندگی
بختیار علی نویسنده، شاعر، مقاله‌نویس معاصر کرد در سال ۱۹۶۰ در سلیمانیه عراق زاده شد و ۳۶ سال بعد، در سال ۱۹۹۶ به آلمان مهاجرت کرد.

## فعالیت ادبی
بختیار علی تاکنون آثاری چون «مرگ تک‌فرزند دوم»، «غروب پروانه» و «آخرین انار دنیا» را منتشر کرده و بسیاری او را حرفه‌ای‌ترین نویسندهٔ کردزبان می‌دانند. رمان‌های بختیار در اقلیم کردستان عراق طرفداران بسیار دارد و بیشترین میزان شمارگان کتاب را در این خطه به خود اختصاص داده است.

نخستین رمان او به نام «مرگ تک‌فرزند دوم» (*مه رگی تاقانهٔ دو وه م*) در سال ۱۹۹۷ در سوئد منتشر شد. دومین رمانش غروب پروانه (*ئێوارهٔ په روانه*) در سال ۱۹۹۸ از سوی انتشاراتی رهند در استکهلم سوئد و سومین اثرش، رمان «آخرین انار دنیا» (*دواهه‌مین هه‌ناری دونیا*) در سال ۲۰۰۲ در سلیمانیه به چاپ رسید.
بختیار علی با مدد از رئالیسم جادویی، تاریخ و گذشتهٔ روانی مردمان کرد را بازگو می‌کند، که چنان انسانی مدرن در چنبره‌ای از احساسات، نیات و نبود آنچه پذیرندهٔ بشیریست به دام افتاده‌اند.

## آثار
;رمان:
* مرگ تک‌فرزند دوم ، سوئد: ۱۹۹۷
* غروب پروانه ، سوئد/استکهلم: انتشارات رهند، ۱۹۹۸
* آخرین انار دنیا ، سلیمانیه: ۲۰۰۲
* شهر نوازندگان سپید ، ۲۰۰۶
* غزل‌نویس و باغ‌های خیال ، ۲۰۰۸
* قصر پرندگان غمگین ، ۲۰۰۹
* عمویم جمشیدخان، ، ۲۰۱۰
* کشتی فرشتگان ، ۲۰۱۲
* ابرهای دانیال ، ۲۰۱۵

;شعر:
* گناه و کارناوال 
* مجموعه اشعار  (کلیهٔ اشعار ۱۹۸۳–۱۹۹۸)
* کولی و ستارگان 
* کار در جنگل‌های بهشت 
* تا ماتم گل… تا خون فرشته  (کلیهٔ اشعار ۱۹۸۳–۲۰۰۴)، ۲۰۰۴
* ایمان و جنگاورانش 
* پاسخ‌هایی در دوران غیاب پرسش‌ها  (سیزده مصاحبه با نویسنده)
* خواننده کشنده 
* طعم مرگ‌دوستی 
* سیب سوم 

### ترجمهٔ آثار به فارسی
; مقالات
* پژوهشی در معانی دیگر شعر (نوشتاری در شعر و فلسفه)، باسط مرادی، تهران: انتشارات افراز، ۱۳۹۴

;
;آثار غیرداستانی
:
* داعش، خشونت شرقی و نقد عقل فاشیستی؛ ترجمه سردار محمدی، نشر مرکز، ۱۳۹۴
* آیا با لاکان می‌توان انقلابی بود؟ (مقالاتی در روانکاوی و فلسفهٔ پست مدرن)؛ ترجمه سردار محمدی، انتشارات افراز، ۱۳۹۳
* به عقب نگریستن اورفئوس؛ ترجمه سردار محمدی،انتشارات افراز، ۱۳۹۶

;رمان:
* آخرین انار دنیا: (دو ترجمه) آرش سنجابی، تهران، انتشارات افراز، ۱۳۸۸، مریوان حلبچه‌ای، تهران، ۱۳۹۳.
* شهر موسیقی‌دان‌های سفید، رضا کریم مجاور، تهران: انتشارات مروارید، ۱۳۸۹
* قصر پرندگان غمگین، رضا کریم مجاور، تهران: انتشارات افراز، ۱۳۹۱
* مرگ تک فرزند دوم، سردار محمدی، تهران:نشر افراز ۱۳۹۴
* عمویم جمشیدخان، رضا کریم مجاور، تهران:نشر افراز ۱۳۹۳؛ مریوان حلبچه ایی ۱۳۹۵
* غزلنویس و باغهای خیال، سردار محمدی، تهران:نشر افراز ۱۳۹۵
* شهر همنوازان سپید، الهه قاسم‌زاده، تهران، انتشارات دات۱۳۹۵

;شعر
:
* از سوگ گل تا خون فرشته، آرش سنجابی، تهران، انتشارات افراز، ۱۳۸۸
* نردبانی در غبار: برگزیده‌ای از اشعار کتاب از سوگ گل… تا خون فرشته، عباس محمودی، تهران: انتشارات افراز، ۱۳۹۰

## جوایز
رمان «آخرین انار دنیا» ی بختیار علی برگزیدهٔ جشنوارهٔ ادبی گلاویژ است و تاکنون به چند زبان از جمله آلمانی، انگلیسی، روسی و عربی ترجمه شده است. ترجمهٔ این اثر در ایران نیز با استقبال نسبتاً خوب مخاطبان مواجه شد. این کتاب در ایران توسط دو مترجم (آرش سنجابی و مریوان حلبچه‌ای) به فارسی ترجمه شده است.بختیار علی در شهریور ماه ۱۳۹۶جایزهٔ ادبی نلی زاکس آلمان را دریافت کرد. این جایزه ادبی به ارزش ۱۵ هزار یورو هر دو سال یک بار در شهر دورتموند آلمان برگزار می‌شود.

## پی‌نوشت

## منابع
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* احمدزاده، هاشم، Nation and novel, a study of Persian and Kurdish narrative discourse، اوپسالا ۲۰۰۳، ص ۲۶۸.
* کاوان محمدپور، رمان کردی، آینهٔ قهرمان مسئله دار ،روزنامه ابتکار، شماره ۵۹۴۹ - دوشنبه ۱۰ شهریورماه ۱۳۹۳،
* 

## پیوند به بیرون

* 


رده:استادان دانشگاه اهل عراق
رده:افراد زنده
رده:اهالی بن
رده:اهالی شهر سلیمانیه
رده:اهالی فرانکفورت آم ماین
رده:اهالی کلن
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه سلیمانیه
رده:رمان‌نویسان اهل عراق
رده:زادگان ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۶۶ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:شاعران سده ۲۰ (میلادی) اهل عراق
رده:شاعران سده ۲۱ (میلادی) اهل عراق
علی، بختیار
رده:شاعران کرد
رده:شاعران کردی سورانی
رده:عراقی‌های سده ۲۰ (میلادی)
رده:عراقی‌های سده ۲۱ (میلادی)
رده:کردها در آلمان
رده:کردهای اهل عراق
علی، بختیار
رده:نویسندگان کردی سورانی
رده:نویسندگان مرد کرد