ایم-۹ سایدوایندر

بندانگشتی|موشک سایدوایندر
**اِی آی ام-۹ سایدوایندر** نوعی موشک حرارت‌یاب کوتاه‌برد هوابه‌هوای آمریکایی است که معمولاً توسط هواپیماهای جنگنده، و اخیراً تعدادی از هلی‌کوپترهای هجومی، استفاده می‌شود. این موشک در دهه ۱۹۵۰ وارد ارتش آمریکا شد و مدل‌های جدید آن همچنان در این ارتش و چندین ارتش دیگر دنیا فعال هستند. نام این موشک برگرفته از مار سایدوایندر است که طعمه خود را به وسیله گرمای بدن خود طعمه شکار می‌کند و به خاطر شکل پرواز گونه‌های اولیه این موشک که مانند حرکت مار پرواز می‌کردند.

سایدوایندر یکی از محبوب‌ترین و پرتیراژترین موشک‌های غربی است که بیش از ۱۱۰ هزار تیر از آن برای آمریکا و ۲۷ کشور دیگر تولید شده و حدود یک درصد آن‌ها در جنگ استفاده شده‌اند. این موشک یکی از قدیمی‌ترین، ارزان‌ترین، و موفق‌ترین موشک‌های هوابه‌هوا است که تا به امروز حدود ۲۷۰ هواپیما را سرنگون کرده‌است. سایدوایندر به‌گونه‌ای طراحی شده که قابلیت بالایی برای بهینه‌سازی دارد و انواع و مدل‌های مختلفی از آن با قابلیت‌های متفاوت تولید شده‌اند.

در جنگ ایران و عراق نیز این موشک از موشک‌های اصلی هوابه‌هوای مورد استفاده جنگنده‌های اف-۴، اف-۵ و اف-۱۴ ایرانی بود. ایران ۴۰۰ تیر از مدل E این موشک در سال‌های ۶۹–۱۹۶۸، ۱۷۰۰ تیر از مدل J/p در سال‌های ۷۷–۱۹۷۱، ۲۸۸ تیر از مدل J/p در سال‌های ۷۹–۱۹۷۶، را از آمریکا خریداری کرد و در جریان ماجرای مک فارلین در سال‌های ۸۶–۱۹۸۵ نیز ۳۰۰ تیر از مدل L را از اسرائیل خریداری کرد.

## کاربران
*  آرژانتین - AIM-9Bs in the navy A-4C/Q Skyhawks (retired) and AIM-9L/M in air force لاکهید مارتین ای-۴ای‌آر فایتینگ‌هاوک
*  استرالیا - AIM-9X used by F/A-18Fs
*  اتریش - *replaced by [[IRIS-T]]*
*  بلژیک - *AIM-9M for F-16AM/BM Fighting Falcon*
*  بحرین - *AIM-9P for F-5E Tiger II, AIM-9L for F-16C*
*  برزیل - *replaced by [[MAA-1 Piranha]]*
* Cameroon *AIM-9Bs and AIM-9x
*  [[کانادا]]
*  [[شیلی]] - *received AIM-9Bs and Js for the F-5E Tiger II in 1976, has used AIM-9Ps since the 1980s,in 2007 received for F-16 Block 50/52 plus AIM-9Ms*
*  [[کلمبیا]]
*  [[جمهوری چک]]
*  [[دانمارک]]
*  [[مصر]]
*  [[اتیوپی]]
*  [[فنلاند]]
*  [[فرانسه]] - *AIM-9Bs - replaced by R550 Magic*
*  [[آلمان]] - *replaced by IRIS-T*
*  [[یونان]] - *replaced by IRIS-T*
*  [[مجارستان]] - used on [[ساب ۳۹ گریپن]]
*  [[اندونزی]]، used on [[نورتروپ اف-۵]], [[اف-۱۶ فایتینگ فالکن]] and [[بی‌ای‌ئی هاوک]]
*  [[ایران]]
*  [[عراق]] - *Iraq Ordered 200 AIM-9L/M-8/9 with their new F-16IQs *
*  [[اسرائیل]]
*  [[ایتالیا]] - *replaced by IRIS-T*
*  [[ژاپن]] - used on [[اف-۱۵ ایگل]]، [[میتسوبیشی اف-۱]], [[میتسوبیشی اف ۲]], [[اف-۴ فانتوم ۲]], [[لاکهید اف-۱۰۴ استارفایتر]] (retired), [[اف-۸۶ سیبر]] (retired).
*  [[اردن]]
*  [[کویت]]
*  [[مالزی]]
*  [[مکزیک]] - used on F-5
*  [[مراکش]]
*  [[هلند]]
*  [[نیوزیلند]] - used on RNZAF [[آ-۴ اسکای‌هاوک]]، no longer in use
*  [[نروژ]] - *replaced by IRIS-T*
*  [[پاکستان]] - *AIM-9B: اف-۸۶ سیبر، F-6. AIM-9P/L: اف-۱۶ فایتینگ فالکن، F-6, F-7P/PG, Mirage III/V, جی اف-۱۷ ثاندر. AIM-9M on order for اف-۱۶ فایتینگ فالکن.* Historically used on [[لاکهید اف-۱۰۴ استارفایتر]].
*  [[فیلیپین]] - [[نورتروپ اف-۵|F-5]] and [[ووت اف-۸ کروسیدر]]*
*  لهستان - AIM-9X
*  پرتغال
*  عربستان سعودی
*  سنگاپور: Republic of Singapore Air Force
*  آفریقای جنوبی - Used on the اف-۸۶ سیبر and داسو میراژ ۳, replaced by IRIS-T and A-Darter.
*  کره جنوبی - used on اف-۴ فانتوم ۲, نورتروپ اف-۵, مک‌دانل داگلاس اف-۱۵ئی استرایک ایگل، اف-۱۶ فایتینگ فالکن families. Historically used on اف-۸۶ سیبر.
*  اسپانیا - AIM-9L, L(I) and JULI. Replaced by IRIS-T
*  سوئد - *called Robot 24/24J (B and J equivalents) and Robot 74 (L equivalent), will be replaced by [[IRIS-T]]*.
*  سوئیس
*  تایوان (تایوان) - AIM-9P4: F-5E/F, F-CK-1 A/B/C/D, اف-۱۶ فایتینگ فالکنA/B Block 20, AT-3A/B. AIM-9M/M-2: F-16A/B Block 20. Historically used on اف-۸۶ سیبر، لاکهید اف-۱۰۴ استارفایتر، اف-۱۰۰ سوپرسیبر.
*  تایلند use on JAS 39 C/D, اف-۱۶ فایتینگ فالکن، F-5 E/F/T, L-39ZA/ART (Westernized weapon system), آلفا جت.
*  ترکیه
*  تونس AIM-9J
*  بریتانیا
*  ایالات متحده آمریکا
*  ونزوئلا، AIM-9B on VF-5 and Mirage 50 - AIM-9L on F-16A/B
*  زیمبابوه

## منابع

رده:تجهیزات نظامی (۱۹۵۹–۱۹۵۰)
رده:فناوری فروسرخ
رده:موشک‌های هوابه‌هوا جنگ سرد ایالات متحده آمریکا