محمد درخشش

**محمد درخشش** (۱۲۹۵ در تهران – ۱۲ خرداد ۱۳۸۴ در مریلند) معلم، دولتمرد، و قانون‌گذار ایرانی بود.

## اوایل زندگی
پدرش یدالله نام داشت. او تحصیلات ابتدایی، متوسطه، و عالی خود را در ایران گذراند و لیسانس خود را از دانشسرای عالی در رشتهٔ تاریخ و جغرافی گرفت. پس از اتمام تحصیلات، به نظام‌وظیفه پیوست و دو سال خدمت کرد. سپس به تدریس فیزیک، شیمی، و ریاضی در دبیرستان‌های تهران، ازجمله دبیرستان‌های آلیانس و پهلوی، پرداخت.

## فعالیت‌های سیاسی
همراه با جمعی از دوستانش جامعه فارغ التحصیلان دانشسرای عالی را راه انداخت که روزنامه‌ای هم انتشار داد. همچنین باشگاه مهرگان را تأسیس کرد.
محمد درخشش از سید محمد بهشتی، محمد جواد باهنر و محمد مفتح به عنوان فعالان
و مبارزان باشگاه مهرگان نام برده است.

روزنامه مهرگان ارگان باشگاه بود که به صورت هفتگی چاپ می‌شد. درخشش در مصاحبه خودش آن را نه فقط یک روزنامه صنفی بلکه روزنامه ای معرفی می‌کند که برای دفاع از حقوق ملت ایران و دفاع از آزادی مطلب منتشر می‌کرد. علی اصغر حاج سید جوادی و عبدالحسین زرین کوب از جمله سردبیران این روزنامه بودند.
درخشش محمد مصدق را رهبری صادق و شریف می‌دانست.پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ به نمایندگی تهران در مجلس شورای ملی انتخاب شد (دوره هجدهم). در این مجلس فعال‌ترین نماینده علیه قرارداد کنسرسیوم نفت بود. سه روز پیاپی به مدت هفت ساعت علیه قرارداد سخنرانی کرد و همراه با ابوالحسن حائری‌زاده (نماینده مجلس شورای ملی)، مصطفی کاشانی، امیرتیمور کلالی و شمس قنات‌آبادی به قرارداد رأی مخالف داد.

با اینکه درخشش در هنگام بحث بر سر قرارداد، در جبهه مقابل علی امینی بود، هفت سال بعد در پی اعتصاب سراسری معلمان کشور و کشته شدن ابوالحسن خانعلی در دولت امینی وزیر فرهنگ شد و دوره وزارت پرآشوبی داشت.

درخشش در مجموعه تاریخ شفاهی ایران در دانشگاه هاروارد ادعا می‌کند که تا قبل از وزیر شدن درخشش تمامی روسای دانشگاه‌های ایران بجز دانشگاه تهران به‌وسیلهٔ وزیر فرهنگ انتخاب می‌شدند و او برای اولین بار این موضوع را به وسیله رای‌گیری به عهده استادان همان دانشگاه گذاشت که این موضوع در برخی موارد به مذاق حکومت خوش نمی‌آمد و توصیه به عدم انتخاب یا توصیه به انتخاب اشخاصی می‌کردند. به‌طور مثال در یک نامه محرمانه به امضای خود محمدرضا پهلوی از درخشش خواسته می‌شود که بیت الله جمالی که در زمان سید جعفر پیشه‌وری با او همکاری داشته به دلایل امنیتی از سمت خود برکنار کند ولی درخشش با تهدید به استعفا به بهانه انتخاب بیت الله جمالی به‌وسیلهٔ رای‌گیری این دستور را مخالف دمکراسی می‌داند و آن را نمی‌پذیرد درخشش در این مجموعه مصاحبه‌ها می‌گوید که تمام تلاشش را برای عدم راهیابی افراد توده ای در وزارت فرهنگ کرده و به چندین نفر به دلیل انتصاب اعضای حزب توده شدیداً انتقاد نموده و از آنها می‌خواهد که توده ای‌ها را به کار نگیرند. پس از وزارت فرهنگ سمتی به او داده نشد و او از ایران خارج شد و در فرانسه و سپس آمریکا ساکن شد.

جعفر شریف امامی نخست‌وزیر وقت ایران که کشته شدن ابوالحسن خانعلی در زمان مسئولیت او روی داد بعد از انقلاب در مصاحبه ای محمد درخشش را آتش بیار تظاهرات معلمان خواند.
محمد درخشش در مصاحبه ای که بعد از انقلاب صورت گرفت گفته است پانصد هزار نفر در اعتراضات معلمان در شهر تهران حضور داشتند.در حالی که در آن زمان جمعیت تهران بر اساس جمعیت‌شناسی تهران حدود دو میلیون نفر بوده است.

## جستارهای وابسته
* ستاره درخشش
* درایه درخشش

## منابع

رده:وزیران دولت علی امینی

رده:اهالی تهران
رده:درگذشتگان ۱۳۸۴
رده:زادگان ۱۲۹۵
رده:مصاحبه‌شوندگان پروژه تاریخ شفاهی ایران
رده:نمایندگان تهران در مجلس شورای ملی
رده:نمایندگان دوره هجدهم مجلس شورای ملی
رده:وزیران دولت حسنعلی منصور
 رده:وزیران فرهنگ (ایران)