open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
قانقاریا

[بندانگشتی|[زخم‌شدگی دیابتیک با قانقاریای «خشک» در وسط و قانقاریای خیس در کناره‌ها و مقداری التهاب یاخته‌ای صعودی.]] 
**قانقاریا**  یا **سیاه‌مُردِگی** یا **گانگرِن**  فساد و عفونتی است که در قسمتی از ماهیچه یا استخوان پیدا شود و آن را سیاه و فاسد کند.

این بیماری در اثر عفونت با باکتری کلوستریدیوم پرفرنژنس که حتی در زباله های خانگی هم یافت می‌شود . همچنین نوعی دیگر از این بیماری با نام قانقاریا استرپتوکوکی توسط استرپتوکوک پیوژنز یا همان استرپتوکوک‌های گروه A ایجاد می‌شود. 
این بیماری یکی از انواع بافت‌مردگی در بدن است و عفونت زخم‌ها یا آسیب خوردن به بافت‌ها باعث آن می‌شود.

هنگامی که بافت بخشی از بدن به خاطر فقدان خون‌رسانی بمیرد قانقاریا رخ می‌دهد. مرض قند یا سختی رگ نیز می‌تواند باعث سیاه‌مردگی شود.

علائم شایع قانقاریا پوست آبی یا سیاه، درد و ترشح بدبو است.
درمان این بیماری به فراخور شدت آسیبی که بافت دیده از تجویز آنتی‌بیوتیک تا قطع بخش مبتلای بدن متفاوت است.

## نگارخانه

پرونده:Gangrene Foot 01.jpg
Image:Dry Gangrene with dead toes and visible bone.JPG|
Image:AUTOAMPUTATE1.JPG|
image:Gangrenous intestine.JPG|


## منابع

رده:قانقاریا
رده:بیماری‌های عفونی
رده:علائم و نشانه‌های بیماری: عروقی
رده:تأثیرات تنباکو بر سلامت انسان
رسالت (روزنامه)

***رسالت*** روزنامه خبری تحلیلی چاپ صبح تهران است که معمولاً دیدگاه‌های جناح محافظه‌کار جمهوری اسلامی (جامعه روحانیت مبارز و تشکل‌های همسو) را منعکس می‌کند. این روزنامه به صاحب امتیازی بنیاد رسالت، مدیرمسئولی محسن پیرهادی و سردبیری مسعود پیرهادی منتشر می‌شود. از سال ۶۶ تا ۹۷ مرتضی نبوی مدیرمسئول این روزنامه بوده‌ است.

## تاریخچه
تأسیس روزنامه رسالت به سال ۱۳۶۴ بازمی‌گردد که جمعی از مخالفین میرحسین موسوی و اعضای گروه ۹۹ نفر مانند احمد آذری قمی به عنوان صاحب امتیاز، احمد توکلی به عنوان سردبیر و سید مرتضی نبوی به عنوان مدیر مسئول، این روزنامه را برای بازتاب دیدگاه‌های خود منتشر کردند. 

این روزنامه کار خود را در حالی آغاز کرد که  این نشریه سخنگوی و نماینده جناح سیاسی بود که در دولت اول موسوی دارای وزیر بود اما در دولت دوم نماینده‌ای نداشتند و به همین علت انتقاد از سیاست‌های دولت برای آنها آسان‌تر و قابل هضم‌تر بود. اسفند سال ۱۳۶۶ و در بحبوحه جنگ ایران و عراق، انتقادهای شدید این روزنامه از عملکرد دولت (از جمله چاپ سه سرمقاله در سه روز پیاپی در نقد سیاستهای دولت وقت) باعث شد تا سید روح‌الله خمینی رهبر جمهوری اسلامی ایران به منظور جلوگیری از تضعیف روحیه رزمندگان، توزیع آن را در جبهه ممنوع کند. البته محمد کاظم انبارلویی بعدها در گفتگویی منع توزیع این روزنامه از سوی خمینی را رد کرد.

روزنامه رسالت پس از پایان جنگ و در دوره ریاست جمهوری اکبر هاشمی رفسنجانی، نقدهایی بر رد سیاست‌های دولت سازندگی می نوشت و در انتخابات ریاست جمهوری دوره هفتم در سال ۱۳۷۶ به تبلیغ از نامزد جریان اصلی جناح راست سنتی آن زمان و محافظه کار فعلی یعنی علی‌اکبر ناطق نوری می‌پرداخت. لازم به ذکر است که ستون پیام‌های تلفنی این روزنامه یکی از بخشهای پرطرفدار روزنامه بود که خوانندگان بسیاری داشت. از بهار سال ۱۳۷۹ رسالت پس از ۱۵ سال با قطع بزرگ و چاپ عصرگاهی خود خداحافظی کرد و به قطع کوچک و چاپ صبح رجعت نمود.

بعضی از نویسندگان و تحریریه سیاسی این نشریه را نزدیکان حزب مؤتلفه اسلامی تشکیل می‌دهند ولی امیر محبیان دبیر سیاسی رسالت و عضو شورای سردبیری آن که شناخته‌ترین نویسنده آن به‌شمار می‌رفت، خود مؤسس حزب نواندیشان ایران اسلامی شد که حزبی میانه‌رو، مدرن ولی اصولگرا به‌شمار می‌رود، نویسندگانی چون محمدمهدی انصاری، ناصر ایمانی، حنیف غفاری دارای گرایش‌هایی اصولگرایانه ولی با فاصله از حزب مؤتلفه می‌باشند.
در اواخر دهه۸۰ واوایل دهه۹۰ نیز این روزنامه ماهنامه ای تحت عنوان سیاست‌نامه داشت که بیشترین مقالات و یادداشت‌های آن به قلم صدیقه بیگم (راحله) آجودانی از تحلیلگران سیاسی با مشی اصولگرایی و نزدیک به اندیشه‌های حزب موتلفه بود که پس از چندین شماره دیگر منتشر نشد.

محسن پیرهادی که پس از ۳۱ سال مدیرمسئول این روزنامه شده‌است، عضو دوره چهارم شورای شهر تهران بوده‌است و دبیرکل جمعیت پیشرفت و عدالت ایران اسلامی است که نزدیک به محمدباقر قالیباف است.

حشمت‌الله فلاحت‌پیشه دبیر سابق سیاسی خارجی این روزنامه در مجلس دهم نماینده اسلام‌آباد غرب و رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی بود.

## منابع

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۳۶۴ در ایران
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۸۶ (میلادی) در ایران
رده:رسانه در تهران
رده:روزنامه‌های اصول‌گرای ایران
رده:روزنامه‌های ایران
رده:روزنامه‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۸۶ (میلادی)
رده:روزنامه‌های فارسی‌زبان
رده:نشریه‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۸۶ (میلادی)
رده:روزنامه‌های تهران
تل تخت

بندانگشتی
بندانگشتی
**تُل تخت** یا **دژ داریوش**، که به *تخت مادر سلیمان* هم معروف است، یکی از بناهای محوطه پاسارگاد می‌باشد.

داریوش بزرگ سومین پادشاه هخامنشی که تخت جمشید را بنیان نهاد در حاشیه بنای پاسارگاد دژ **تل تخت** را بنیان گذاشت که این بنا در محدوده‌ای به وسعت دو هکتار سامان یافته‌است.

تل تخت در زمان ایران باستان به عنوان بنایی تشریفاتی و مذهبی مورد استفاده قرار می‌گرفت و پادشاهان هخامنشی از این بنا با ساخت دژ و برج و بارو حفاظت می‌کردند.

در این دژ تالارهای ستون دار، انبار، اتاق‌ها و سکوهایی بزرگ وجود دارد که بخش عمده‌ای از این بناها در کاوشهای دیوید استروناخ در ۴۰ سال پیش کشف شده‌است.

داریوش بزرگ، سومین پادشاه هخامنشی پس‌ از به قدرت رسیدن، علاوه بر احداث **تخت‌جمشید** در مرودشت، برخی اقدامات دیگر نیز در پاسارگاد انجام می‌دهد که از آن‌جمله تغییر کاربری بنای باستانی تل‌تخت در شمال پاسارگاد از یک بنای تشریفاتی به دژی مستحکم با وسعت دو هکتار است.

تل‌ تخت در مسیر راه باستانی مناطق مرکزی ایران با ناحیه فارس به عنوان نخستین ایستگاه در محل ورود به پارسه‌کده (ده پارسه یا همان پاسارگاد) و دره بلاغی بنا و سپس در دوره سلوکیان و حکومت محلی ناحیه فارس و دوره اسلامی مسکونی شد.

## جستارهای وابسته
* پاسارگاد
* داریوش بزرگ

## منابع
* 

رده:بناهای تاریخی شهرستان پاسارگاد
دانکلوستئوس

**دانکل‌استخوان** یا دانکلوستئوس،  یکی از ماهی‌های دورهٔ دونین می‌باشد که بین ۳۸۲ تا ۳۵۸ میلیون سال پیش می‌زیست.

## ویژگی‌ها
بندانگشتی|چپ|450px
تا کنون حدود ۱۰ گونه از دانکل استخوان‌ها کشف شده است بزرگ‌ترین گونه حدود ۶ متر طول و ۱ تن وزن داشته است دانکل استخوان از خانواده ماهی‌های زره دار بود و احتمالاً بزرگ‌ترین نوع در میان آن‌ها بود این موجود دارای اسکلت استخوانی سنگینی بوده و به جای دندان یک سری صفحهٔ استخوانی تیز در دهانش قرار داشت قدرت گازگرفتن این جانور نیرویی در حدود ۵۰۰ کیلوگرم را وارد می‌کرد که به راحتی با آن می‌توانست گوشت قربانیان خودش را تکه‌تکه و استخوان‌هایشان را خرد کند فسیل‌های بیشماری از این جانور در آمریکای شمالی، لهستان، بلژیک و مراکش پیدا شده است.

## منابع
* وبگاه بی‌بی‌سی انگلیسی
* 

رده:جانداران پدیدآمده در دوونین پسین
رده:جانوران دوونین پسین
رده:دانکل‌استخوانان
رده:دیرین‌شناسی در بلژیک
رده:دیرین‌شناسی در پنسیلوانیا
رده:دیرین‌شناسی در تنسی
رده:دیرین‌شناسی در کانادا
رده:دیرین‌شناسی در مراکش
رده:دیرین‌شناسی در میزوری
رده:سنگواره‌های توصیف‌شده در ۱۸۷۳ (میلادی)
رده:سنگواره‌های توصیف‌شده در ۱۹۵۶ (میلادی)
رده:شکارگران اوج
رده:فسیل‌های اوهایو
رده:فسیل‌های بلژیک
رده:فسیل‌های کانادا
رده:فسیل‌های مراکش
رده:ماهیان پیشاتاریخ آفریقا
رده:ماهیان پیشاتاریخ آمریکای شمالی
رده:ماهیان پیشاتاریخ اروپا
رده:ماهیان پیشاتاریخ
رده:ماهیان زره‌دار آفریقا
رده:ماهیان زره‌دار آمریکای شمالی
رده:ماهیان زره‌دار اروپا
رده:ماهیان زره‌دار
رده:نمادهای اوهایو
کاخ جنجان

**کاخ جنجان** یکی از کاخ‌های هخامنشی در شهر لیدوما نزدیک نورآباد ممسنی است. این بنای هخامنشی درست در مسیر راه شاهی قرار دارد.

کاخ جنجان واقع شده به فاصله ۸۰۰ متری  رودخانه فهلیان  واقع شده  و در پشت این کاخ کوه *بالاسبز* دیده می‌شود. کاخ جنجان در کنار نقش برجسته کورانگون  که توسط ایلامیان در ۳۵۰۰ سال پیش، ساخته شده، قرار گرفته است. 
از سوی دیگر در حدود ۴ کیلومتری این کاخ و در دشت فهلیان محوطه‌ای به نام تل‌اسپید وجود دارد.

## معماری کاخ
به دلیل سبک معماری قوی و هنرمندانه این کاخ، به نظر می‌رسد که از بناهای حکومتی هخامنشیان بوده است.

کاخ جنجان حدود ۶۰ متر مربع وسعت داشته باشد و از نظر معماری با کاخ برزن جنوبی تخت جمشید همسان است. این کاخ از بناهای تخت جمشید کوچکتر است اما از نظر نوع پایه ستون‌ها، با پایه ستون‌های کاخ صد ستون تخت جمشید همسانی زیادی دارد. کاخ جنجان  یکی از زیباترین کاخ‌های دروان  هخامنشیان بوده است  و  ایوانی به طول ۴۰ متر دارد و به نظر می‌رسد که ۸ ستون در این ایوان جای می‌گرفته است. از این میان ۳ ستون در جای خود قرار گرفته و یک ستون نیز در بخش بالایی ایوان افتاده‌است. دو ستون دیگر نیز جابجا شده و در تپه‌های اطراف این کاخ پیدا شده‌است. قطر این پایه ستون‌ها بیش از یک متر است.  به این ترتیب ستونی که روی این پایه ستون‌ها قرار می‌گرفته بین ۱۲ تا ۱۴ متر بوده‌است. کاخ جنجان سه راه‌پله داشته که دو راه‌پله در گوشه‌ها و یک راه‌پله در وسط قرار گرفته‌است. سنگ‌های افتاده در کنار این راه‌پله‌ها به ایوان تعلق دارد. روی این سنگ‌ها کنگره‌های به سبک تخت جمشید قرار گرفته بوده که در هر یک متر یک کنگره قرار داشته‌است. با این حساب ۱۵ کنگره در این ایوان سوار بوده است.

از دیگر بخش‌های به‌دست آمده از این کاخ قوس‌ها و طاق‌های درگاه‌ها است که با بست‌های فلزی چفت و بست می‌شدند. اما یکی از نکات مهم ساخت این بنای هخامنشی سه پلکانی بودن آن است که تا کنون در هیچ یک از بناهای تخت جمشید نمونه آن دیده نشده است.

## قلعه کلی
حدود ۲۰۰ یا ۳۰۰ سال پیش و در زمان  قاجار با استفاده از سنگها و ستون‌های بجا مانده از کاخ جنجان، بار دیگر قلعه‌ای روی این بنای هخامنشی ایجاد می‌شود. این قلعه قاجاری به **قلعه کلی**  یا **قلعه  کهنه** شهرت داشته است. در سال ۱۹۲۴  زمانی که پروفسور  ارنست امیل هرتسفلد از این مکان دیدن می‌کند این قلعه وجود داشته است. ساخت این قلعه روی محوطه باعث ویرانی بیشتر آن شده است.

## منابع

* 

* 

رده:بناهای تاریخی شهرستان ممسنی
رده:کاخ‌های دودمان هخامنشی
ورزشگاه شهید درفشی‌فر

**ورزشگاه درفشی‌فر** یک ورزشگاه فوتبال در جنت‌آباد، تهران است که ۲۵۰۰ تماشاگر گنجایش دارد.

دارندهٔ ورزشگاه باشگاه فوتبال پرسپولیس است و در گذشته این ورزشگاه میزبان تمرین تیم‌های بزرگسالان و پایهٔ مردان پرسپولیس بوده است. هم‌اکنون، تیم‌های پایهٔ پرسپولیس در ردهٔ مردان و تیم بزرگسالان زنان پرسپولیس از این ورزشگاه بهره‌برداری می‌کنند.

ورزشگاه اگرچه کوچک شمرده می‌شود اما دارای زیرساخت نسبی و دیزاین‌های ویژه برای نما با برند باشگاه پرسپولیس است.

ورزشگاه در هنگام مدیریت محمدحسن انصاری‌فرد به بخش خصوصی اجاره داده شده بود، اما در ۱۲ ژانویه ۲۰۱۳، با مدیریت محمدرضا رویانیان در پرسپولیس به‌طور کامل و برای همیشه در اختیار باشگاه پرسپولیس قرار گرفت.

## پیشینه
ورزشگاه درفشی‌فر میزبان تمرین تیم فوتبال مردان پرسپولیس بوده است. در فوریه ۲۰۱۹، برانکو ایوانکوویچ، سرمربی تیم بزرگسالان مردان باشگاه، از این ورزشگاه بازدید کرد و از زیرساخت آن، ابراز خشنودی کرد.

از فصل ۲۰۲۴، باشگاه فوتبال زنان پرسپولیس در این ورزشگاه تمرین‌ها و بازی‌های خود را برگزار کرده است.

## جستارهای وابسته
* باشگاه فوتبال پرسپولیس
* تیم‌های پایه و تیم ب فوتبال باشگاه پرسپولیس

## منابع

## پیوند به بیرون
* سایت رسمی باشگاه پرسپولیس
* آپارات رسمی باشگاه پرسپولیس
* یوتیوب رسمی باشگاه پرسپولیس
* 
* 
* اکانت اینستاگرام رسمی باشگاه پرسپولیس

رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در تهران
رده:مکان‌های ورزشی در تهران
رده:ورزش در تهران
رده:ورزشگاه‌ها در منطقه ۵ تهران
شهید درفشی‌فر
رده:ورزشگاه‌های فوتبال ایران
رده:ورزشگاه‌های میزبان باشگاه پرسپولیس
محمدرضا هدایتی

**محمّدرضا هدایتی** (زادهٔ ) بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر، صداپیشه و خوانندهٔ اهل ایران است. او بیشتر به دلیل نقش‌های کمدی در سریال‌های تلویزیونی به کارگردانی مهران مدیری شهرت پیدا کرده است. وی پیش از آنکه به شهرت برسد، در عرصهٔ تئاتر بسیار فعال بوده است.

## زندگی
او زادهٔ شهرستان زابل، سیستان و بلوچستان است و که در کوچهٔ طالقانی ۱۳ شهر، زندگی و در خانهٔ فردی به نام داوود، دامنگیری می‌کرد. وی از دوران کودکی به تئاتر روی آورده است.

### آلبوم‌های استودیویی
* برگ و باد (۱۳۸۷) (خواننده)
* ماه می‌خنده (۱۳۹۱) (خواننده و آهنگساز) (رسمی)

### تک آهنگ‌ها
* من دیوانه نیستم
* دنیا کوچیکه
* مشتاق
* سایه
* سیستانی
* تو خونسران (طاهری)
* بارونی
* تو باشی
* بریم زیره بارون
* الههٔ نازم (به همراه پژمان جمشیدی)
* ساعت خواب (به همراهی رشید رفیعی)
* دلم بیقراره
* کاشکی زمستون نبودم
* روزای دلتنگی
* آخرین ستاره (به همراه پژمان جمشیدی)
* تو از من سیری
* دلبسته
* چه دردی
* عطر تو
* فصل بهار

## ممنوعیت فعالیت در فضای مجازی
بانی فیلم، وب‌سایت خبری سینمای ایران در روز ۷ آذر ۱۴۰۱ نوشت: به گزارش رسیده، محمدرضا هدایتی، بازیگر سینما و تلویزیون، روز گذشته پس از دریافت احضاریه به دلیل برخی از فعالیت‌هایش در فضای مجازی، در دادسرای اوین حضور پیدا کرد و پس از تفهیم اتهام، به قید وثیقه آزاد شد. بر این اساس، بازپرس پرونده، حکم ممنوعیت فعالیت در فضای مجازی را به مدت یک‌سال به وی ابلاغ کرده است.

## فیلم‌شناسی
### مجموعه‌های تلویزیونی

### سینمایی

### تئاتر
# نیرنگ باری
# لولوی عزیز من
# میزان
# خواستگاری
# گوریل پشمالو
# دلم دریا
# زمانی برای کشتن
# دزد و مهتاب
# بار دیگر هابیل
# شب بخیر سرهنگ

### شبکه خانگی

## پانویس

## منابع

* 
* 
* مصاحبهٔ محمد رضا هدایتی با مجلهٔ دنیای تصویر، شمارهٔ ۱۵۵ اسفند ۱۳۸۴

رده:افراد زنده
رده:اهالی چابهار
رده:بازیگران تئاتر مرد اهل ایران
رده:بازیگران مرد تلویزیونی اهل ایران
رده:بازیگران مرد فیلم اهل ایران
رده:خوانندگان مرد اهل ایران
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه سوره
رده:زادگان ۱۳۵۲
رده:زادگان ۱۹۷۳ (میلادی)
رده:صداپیشگان مرد اهل ایران
رده:عوامل مجموعه کلاه‌قرمزی
رده:کمدین‌های اهل ایران
برگ و باد (آلبوم)

**برگ و باد** نام آلبومی از محمدرضا هدایتی است. به آهنگسازی میثم کزازی.

این آلبوم شامل آهنگ‌های زیر می‌باشد:
# تو
# پل‌ها
# یادته
# عابر
# نیمکت چوبی
# سکهٔ خورشید
# برگ و باد
# دیوارها
# Medly

## منابع
*تبیان
*موزیک ما

رده:آلبوم‌های هنرمندان اهل ایران
کتاب آکسفورد دانش‌نویسی مدرن

**کتاب آکسفورد دانش‌نویسی مدرن** گلچینی ادبی از گفته‌های مشهور علمی است، که توسط ریچارد داوکینز در دانشگاه آکسفورد انتخاب و معرفی شده‌است. کتاب در ماه مارس ۲۰۰۸ منتشر شده؛ و شامل مطالبی با درازای گوناگون، از کمتر از یک صفحه تا حدود هشت صفحه‌است. تمام مطالب از نوشته‌های بعد از ۱۹۰۰ است؛ که شامل اشعار، حکایات و مطالب عمیق و کلی فلسفی می‌شود.

این کتاب بازخوردهای خوبی داشته‌است. به گفتهٔ نیو ساینتیست: «اگر در تمام عمر تنها یک کتاب علمی می‌توانستید بخوانید، احتمالاً این آن کتاب بود».

## منابع
* 

رده:آثار ریچارد داوکینز
رده:ریچارد داوکینز
رده:کتاب‌های انتشارات دانشگاه آکسفورد
رده:کتاب‌های علمی
رده:کتاب‌های غیرداستانی ۲۰۰۸ (میلادی)
رده:مطالعات علم
گادسمک

**گادسمک**  گروه موسیقی آلترناتیو متال آمریکایی از شهر لارنس واقع در ایالت ماساچوست است که در سال ۱۹۹۵ تشکیل شد. اعضای گروه سالی ارنا (گیتاریست و خواننده)، تونی رامبولا (گیتاریست)، رابی مریل (باسیست) و شنون لارکین (درامر) هستند. گادسمک تا به امروز ۷ آلبوم استودیویی، یک ای‌پی، ۴ دی وی دی و یک آلبوم برگزیده آثار منتشر کرده‌است. ۳ آلبوم گروه با نام‌های *[[چهار (آلبوم گادسمک)|آی وی]]*، *[[بی چهره]]* و *[[وحی (آلبوم)|وحی]]* در زمان انتشارشان در رده اول بیلبورد ۲۰۰ قرار گرفته‌اند. گادسمک همچنین چهار بار نامزد جایزه گرمی شد.

آخرین اثر گروه با نام When Legends Rise در تاریخ ۲۷م آوریل ۲۰۱۸ منتشر شد.

## آلبوم‌ها
* گادسمک 
* بیدار
* بی چهره
* آی وی
* وحی
*هزار اسب بخار
*هنگامی که اسطوره ها بر می خیزند

### اعضا
* سالی ارنا – آواز، ریتم گیتار
* تونی رامبولا – گیتار لید
* رابی مریل – گیتار بیس
* شنون لارکین – درام، پرکاشن

## منابع

* 

* http://www.godsmack.com
* ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:گادسمک
رده:اهالی لارنس (ماساچوست)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۵ (میلادی) در ماساچوست
رده:گروه‌های آلترنتیو متال آمریکایی
رده:گروه‌های اینداستریال متال ایالات متحده آمریکا
رده:گروه‌های پست گرانج آمریکایی
رده:گروه‌های موسیقی تشکیل‌شده در ۱۹۹۵ (میلادی)
رده:گروه‌های موسیقی چهارنفره
رده:گروه‌های موسیقی دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:گروه‌های موسیقی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:گروه‌های موسیقی نو متال
رده:گروه‌های نیومتال آمریکایی
رده:گروه‌های هارد راک آمریکایی
رده:گروه‌های هارد راک ماساچوست
رده:گروه‌های هوی متال آمریکایی
رده:گروه‌های هوی متال ماساچوست
رده:هنرمندان یونیورسال رکوردز
رده:گروه‌های آلترناتیو راک ماساچوست
عشا مؤمنی

**عِشا مؤمنی** (زاده ۱۳۵۹ تهران) دانشجوی کارشناسی ارشد رشته ارتباطات و هنر در دانشگاه ایالتی کالیفرنیا نورتریج و از فعالان کمپین یک میلیون امضا است که ۲۴ مهر ۱۳۸۷ در تهران بازداشت شد. جایزه سالانه آزادی آکادمیک از سوی دانشگاه ایالتی کالیفرنیا در نورتریج در ۵ مه ۲۰۰۹ به وی داده شد.

وی که برای دیدار با خانواده و به پایان بردن پروژه دانشگاهی‌اش دربارهٔ فعالان جنبش زنان ایران به ایران آمده بود و در حدود دو ماه در ایران ساکن بود به شیوه‌ای غیرمعمول توسط پلیس بزرگراه بازداشت شد. خودروی او به دلیل سبقت غیرمجاز توسط گشت نامحسوس بزرگراه در بزرگراه مدرس متوقف شد و چند ساعت بعد به بند ۲۰۹ زندان اوین منتقل شد.
همچون اغلب دستگیری‌های اینچنینی، نیروهای امنیتی از خانواده وی خواستند که خبر بازداشت وی را مخفی نگه دارند و از گرفتن وکیل خودداری کنند، در غیر اینصورت برخورد بدتری با وی خواهد شد.

مأموران پس از بازداشت، وی را به خانه‌اش برده و دستنوشته‌هایش و تصاویری که از یکی از جلسات کمپین تهیه کرده بود را توقیف کردند.
پس از آنکه تلاش خانواده وی جهت کسب اطلاع پیرامون سرنوشت او از دادگاه انقلاب بی‌حاصل ماند، آنان خبر دستگیری وی را منتشر کردند.

عفو بین‌الملل، و دانشگاهی که وی در آن مشغول به تحصیل بود در این باره واکنش نشان دادند.
محمد علی دادخواه که از سوی خانواده عشا وکالت او را برعهده گرفته‌است، بازداشت وی را ناقض قوانین داخلی و معاهده‌های جهانی ایران دانست. در ۵ مه ۲۰۰۹ جایزه سالانه آزادی آکادمیک از سوی دانشگاه ایالتی کالیفرنیا در نورتریج به خاطر «پیگیریِ حقیقت، برابری و عدالت اجتماعی در تحقیقات دانشگاهی» به وی که در ایران ممنوع‌الخروج بود اهدا شد.

## منابع

رده:افراد آمریکایی ایرانی‌تبار
رده:افراد زنده
رده:اهالی تهران
رده:اهالی لس آنجلس
رده:تاریخ جمهوری اسلامی ایران
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه ایالتی کالیفرنیا در نورتریج
رده:زادگان ۱۳۵۹
رده:زادگان ۱۹۸۰ (میلادی)
رده:زندانیان اهل ایران
رده:زندانیان و بازداشت‌شدگان اهل ایران
رده:فعالان حقوق زنان اهل ایران
رده:زندانیان اهل آمریکا در ایران
رده:اتباع خارجی بازداشت شده در ایران
رده:زندانیان زندان اوین
رده:هیئت علمی دانشگاه کالیفرنیا، لس آنجلس
زغی

**زغی** (زُغَی) منطقه‌ای است گردشگری از توابع شهرستان خصب در شبه‌جزیره و استان مسندم در کشور پادشاهی عمان است، ویکی از (نقاط دیدنی سلطنت عمان) به‌شمار می‌آید.
این مکان در قلهٔ کوه مسندم در رشتهٔ زنجیره کوه حجر در منطقه رؤوس الجبال مسندم قراردارد.
منطقه ایست بسیار عالی و جالب و دیدنی در ارتفاعات سلسلهٔ کوه حجر، مخصوصاً برای آرامش واستجمام، این مکان در ارتفاع ۱۳۰۰ متری منطقهٔ (رؤوس الجبال) واقع شده‌است، ودارای أماکن آسایش وخواب وپذیرایی می‌باشد. امکانات فراوانی نیز برای بازدیدکنندگان وگردشگران وزایرین در نظر گرفته شده‌است.

## منابع
* 
* السلطان:قابوس، البوسعید، * موسوعة * دلیل الأعلام: مسقط، چاپ اول، سال ۱۹۹۸ میلادی. (به عربی).

## نگارخانه


|زغی
|منطقه زغی



|زغی
|منطقه زغی



رده:جغرافیای عمان
ریچارد داوکینز: چگونه یک دانشمند نحوه اندیشیدن ما را دگرگون کرد؟

**ریچارد داوکینز: چگونه یک دانشمند نحوهٔ اندیشیدن ما را دگرگون کرد؟** کتاب یادبودی است که شامل ۲۵ مقاله در مورد زندگی و کار ریچارد داوکینز است. کتاب در سال ۲۰۰۶ همزمان با سالگرد سی‌ام کتاب نخست داوکینز، *[[ژن خودخواه]]* انتشار یافت. کتاب شامل بخش‌های گوناگونی با موضوعاتی چون زیست‌شناسی فرگشتی، فلسفه و روانشناسی است. بخش‌هایی هم به نوشته‌های افرادی اختصاص یافته که با داوکینز هم‌داستان نیستند.

نام کتاب به دلیل تأثیر اندیشهٔ داوکینز در نسل‌هایی از زیست‌شناسان انتخاب شده‌است. نیویورک تایمز کتاب را چنین توصیف کرده‌است: «تصویر روشنی از اینکه چگونه یک نفر با قدرت تحلیل موشکافانه و با قلم واضح خود، به نسلی از زیست‌شناسان آموزش داد که چگونه دربارهٔ فرگشت (تکامل) بیندیشند.»

## منابع
* 

## پانویس

رده:ادبیات علوم شناختی
رده:یادنامه‌ها
رده:ریچارد داوکینز
رده:کتاب‌های غیرداستانی ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:کتاب‌های تدوینی
رده:مطالعات علم
رده:کتاب‌های انتشارات دانشگاه آکسفورد
وقش (روستا)

** وقش** (در عربی: ** الوَقَش **)
نام روستایی است در دهستان بَنُو قیَس از توابع استان حَجّه در کشور یمن در شبه جزیره عربستان.

## جمعیت
جمعیت آن (۸۰ ) نفر (۹ خانوار) می‌باشد.
## منابع
* المقحفی، ابراهیم، احمد ، *(مُعجَم المُدُن وَالقَبائِل الیَمَنِیَة) *، منشورات دار الحکمة، صنعاء، چاپ وانتشار سال ۱۹۸۵ میلادی به (عربی). 

## جستارهای وابسته

رده:روستاها در استان حجه
تل‌اسپید

**تل‌اسپید** محوطه‌ای باستانی در استان فارس است.
تل‌اسپید در روستاي منگودرز شهرستان رستم واقع است.

بر اساس پژوهشهای باستانشناسی، در این منطقه توالی گسترده‌ای از دوره ایلامیان، هخامنشیان، ساسانیان و ورای آنان شناسایی شده.

بر اساس مطالعات پروفسور ارنست هرتسفلد در سال ۱۹۲۴ بر روی گل‌نوشته‌های به خط ایلامی که از این تپه بدست آمد، مشخص شد که در تل اسپید نیایشگاهی متعلق به ایزد ایلامی، اینشوشیناک وجود داشته‌ است.

## کشفیات تل‌اسپید
کتیبه پهلوی تل‌اسپید: در تل‌اسپید کتیبه‌ای ساسانی به خط و زبان پهلوی کشف شده که امروزه در موزه‌ی هفت‌ تنان شیراز نگهداری می‌شود. متن ترجمه شده‌ی کتیبه به شرح زیر می‌باشد:
این دخمه برای...
در ماه فروردین
سال 86 یزدگردی
برای روان خویش فرمود ساختن.
یزدان او را بیامرزاد.

## منابع

* 
* 

رده:بناهای تاریخی شهرستان نورآباد ممسنی
رده:تمدن ایلام
آهک شکفته

**آهک نشکفته** همان آهک زنده CaO است که در اثر ترکیب شدن با آب تبدیل به **آهک شکفته** یا آهک مرده یا آهک آب دیده می‌گردد.
نام شیمیایی ترکیب حاصله بعد از واکنش با آب کلسیم هیدروکسید است.

## ترکیب شیمیایی آهک شکفته
آهک زنده میل ترکیبی شدیدی با آب دارد. فرمول این ترکیب به شکل زیر است: 
: Cao + H2O -> Ca(OH)2 +Q

شدت حرارت آزاد شده Q به قدری است که مقداری از آب مصرفی را تبخیر می‌کند و مقداری از سنگ آهک را که کاملاً پخته نشده باشد تبدیل به آهک زنده می‌نماید.

## روش استفاده
در موقع کار اغلب آهک شکفته را سرند کرده و مصرف می‌نمایند. ولی چون ممکن است کلوخه‌های کوچک آب ندیده آهک، از سوراخ‌های سرند گذشته و وارد پی گردند و بعداً در داخل پی باز شوند این روش معمولاً مناسب نیست. برای استفاده صحیح از شیرآهک استفاده می‌شود. به این منظور، ابتدا آهک آب دیده را در حوضچه‌های کوچکی می‌ریزند، روی آن آب می‌بندند و برای مصرف از آن استفاده می‌کنند. اشکال این روش اینست که مصرف‌کننده در محل به رنگ سفید آب آهک اکتفا کرده و اغلب از میزان آهک مخلوط شده در شیر آهک بی اطلاع می‌باشد. در صورت کمتر بودن آهک مصرفی از ۲۰۰ الی ۲۵۰ کیلوگرم بر متر مکعب خاک محل مورد استفاده، شفته به دست آمده نامرغوب بوده و مطمئن نیست. این شفته باید حتماً خارج از محل استفاده (مثل پی) ساخته شده و کاملاً مخلوط گردیده و سپس به محل پی ریخته شود.
## پیوند به بیرون
* پایگاه ملی داده‌های علوم زمین کشور

## منابع

رده:ترکیب‌های کلسیم
رده:ترکیب‌های معدنی
رده:مصالح ساختمانی
رده:هیدروکسیدها
پل شهرستان

300px|بندانگشتی|در سال ۱۲۲۰ شمسی همزمان با حکومت محمدشاه قاجار
**پل شهرستان** یا **پل جی** یا **پل جسر حسین** قدیمی‌ترین پل اصفهان روی رودخانهٔ زاینده رود است. این پل در دوره ساسانیان ساخته شده است و در دوره های دیلمیان و سلجوقیان هم بازسازی و مرمت شده‌است. پل شهرستان در ناحیه جی قدیم و در شرق اصفهان واقع شده‌است. پایه‌های پل بر روی سنگهای طبیعی کف رودخانه قرار گرفته است. طول پل از ستون مدور آجری تا انتهای سنگفرش قدیمی، در حدود ۱۰۵ متر و عرض آن از ۴/۲۵ تا ۵ متر متغیر است. جهت پل، شمالی - جنوبی با کمی انحراف است. پل شهرستان دارای یازده چشمه و دوازده پایه سنگی بزرگ است. اما قسمت فوقانی پل که جهت عبور و مرور بوده خراب شده‌است و فقط پیاده می‌توان از روی آن عبور کرد.

پل شهرستان در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۸۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## موقعیت
پایین پل خواجو نه کیلومتر به طرف مشرق؛ در خیابان مشتاق سوم و مجاورت منطقه جی شیر یا اردیبهشت.

این پل در واقع یک پل جنگی و نظامی بوده‌است. از نظر معماری و قدمت زمان ساختمان در مجموعه پله‌ای قدیمی ایران فقط پل دزفول و پل شوشتر با این پل برابری می‌کنند. آثار بر جای مانده مسجد جامع جی از دوران سلاجقه و مقبره الراشد بالله خلیفه عباسی و قلعه قدیمی اصفهان به نام سارویه (کهندژ) و حصار جی را در مجاورت این پل تاریخی می‌توان مشاهده کرد. در مجاورت این پل از دیر باز مردمی زیسته‌اند که هنوز هم با پسوند فامیل شهرستانی می‌توان آنان را یافت.

در شرقی‌ترین بخش اصفهان که روزگاری «جی قدیم» نام داشت، پلی از دوره ساسانیان برجا مانده که هیبت و شکوه تاریخی‌اش در گذر ایام بی‌گزند مانده است. هرچند در دوره‌های تاریخی دیلمیان و سلجوقیان، مرمت و احیا شده است، اما شالوده ساسانی پل، ارزش آن را صدچندان می‌کند.

این پل، راهی بوده میان یکی از آبادی‌های پیرامون اصفهان به نام شهرستان و اصفهان. پل شهرستان 600 تا 700 سال قدیمی‌تر از سی‌و‌سه پل و پل خواجوست.این پل 143متر طول، حدود 5 متر عرض و 13 دهانه دارد و روی آن یک اتاقک ساخته شده است.

درگذشته، ماموران حکومتی در آن مستقر می‌شدند و از مسافران «باجرا» می‌گرفته‌اند؛ اما اکنون دیدن و گذشتن از این پل نه باج‌راه می‌خواهد و نه حتی بلیت. 

## مصالح به کار رفته در پل
سنگ، آجر، خشت، ملات

## در اشعار و نوشته‌ها
* افروخی اصفهانی در کتاب محاسن اصفهان که به زبان عربی است از این پل به نام جسر حسین یاد کرده‌است و عماراتی را که نزدیک آن هستند به نام قصر مغیره و قصر یحیی نام می‌برد.
* فردریچاردز از این پل به عنوان یک پل جنگی و نظامی یاد کرده‌است.

## نگارخانه


پرونده:Shahrestan Bridge (Isfahan) 004.jpg
پرونده:Shahrestan_bridge.JPG
پرونده:Shahrestan Bridge (Isfahan) 002.jpg
پرونده:Shahrestan Bridge (Isfahan) 003.jpg


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان اصفهان
رده:آثار ملی شهر اصفهان
رده:پل‌ها در ایران
رده:پل‌های استان اصفهان
رده:پل‌های تاریخی شهرستان اصفهان
رده:ترابری در استان اصفهان
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در استان اصفهان
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در اصفهان
رده:معماری ایرانی
رده:معماری ساسانی
رده:مقاله‌های خرد ترابری ایران
رده:پل‌ها در اصفهان
بریتانیای کبیر

**بریتانیای کبیر**  جزیره‌ای در شمال اقیانوس اطلس است که در سواحل شمال غربی قاره پهناور اروپا قرار دارد. بریتانیای کبیر بزرگ‌ترین جزیره از مجموعه جزایر بریتانیا و نیز بزرگ‌ترین جزیره در اروپا و نهمین جزیره بزرگ دنیا (با مساحت ۲۰۹٬۳۳۱ کیلومتر مربع) است.

این جزیره که در شمال غربی قاره اروپا و در کنار جزیره ایرلند جای دارد، بزرگ‌ترین بخش از سرزمین کشوری که با نام بریتانیا شناخته می‌شود، را تشکیل داده‌است. بیش از ۱٬۰۰۰ جزیره کوچک‌تر و جزیرکچه (جزایر بسیار کوچک)، جزیره بریتانیا را دربرگرفته‌اند. انگلستان، اسکاتلند و ولز بیشترین فضای جزیره را در اختیار دارند.

## منابع

رده:اروپای شمالی
رده:اروپای غربی
بریتانیای کبیر
رده:جزیره‌ها
رده:جزیره‌های جزایر بریتانیا
رده:جغرافیای بریتانیا
کبوتر چاهی

**کبوتر چاهی** (*Columba livia*) یک گونه از رده پرندگان و خانواده کبوتران است.

گونهٔ کبوتر چاهی نیای زیرگونه‌های کبوتر اهلی و کبوتر وحشی (کبوتران اهلی وحشی شده) است. کبوترهای چاهی و اهلی یک گونه هستند به راحتی می‌توانند با یکدیگر تولید نسل کنند و در برخی نقاط مثل شهرها جمعیت‌های دورگه کبوترهای چاهی و اهلی دیده می‌شوند.

کبوترهای چاهی رنگ‌های متنوعی دارند ولی همه آنها دو خط سیاه بر روی هر بال خود دارند و این دو خط مهم‌ترین نشانه تشخیص کبوتر وحشی از کبوتر اهلی است. در کبوترهای دورگه نیز گاهی این دو خط دیده می‌شود اما معمولاً به صورت نامنظم و متقاطع است. تشخیص نر و ماده آنها از هم مشکل است.

کبوترها در محیط‌های باز و نیمه باز از جمله مزارع کشاورزی و شهرها زندگی می‌کنند. جمعیت وحشی بر لبهٔ صخره‌ها و کوه‌ها آشیانه می‌سازند.

گونه کبوترهای چاهی در گذشته و قبل از مسدود سازی چاه‌های عمیق آشیانه خود را در چاه‌ها بنا می‌کردند. به همین دلیل به آنها کبوتر چاهی می‌گفتند.

## دشمنان
بندانگشتی|قرقی (بازگنجشک) اوراسیایی ماده و بالغ با شکارش یک کبوتر اهلی
کبوتر طعمه‌های محبوبی برای پرندگان شکاری است و از همین رو پرندگان شکاری را هم به دنبال خود به شهرها کشانده است. بحری و قرقی از مهم‌ترین دشمنان طبیعی کبوتر اند. در برخی شهرها تا ۸۰ درصد خوراک بحری از کبوترهای چاهی و رمیده تأمین می‌شود. پرندگانی که کبوتر شکار می‌کنند، از شاهین‌های کوچکی مثل دلیجه معمولی تا بزرگ‌ترین عقاب‌ها مانند عقاب طلایی و حتی مرغ نوروزی، کلاغ و غراب را شامل می‌شوند.

روی زمین هم گربه‌های اهلی و وحشی هم کبوترها و هم جوجه‌ها یا تخم‌ها شان را تهدید می‌کنند. انسان‌ها نیز گاه انواع کبوتران و قمری‌ها را شکار می‌کنند. در آمریکای شمالی صاریغ، راکون، باز، جغد جیغ‌کش شرقی از دیگر دشمنان طبیعی رایج کبوتران اند.

## نگارخانه

پرونده:Columba livia nest 2 eggs.jpg|دو تخم کبوتر در یک لانه
پرونده:Columba livia 1 day old.jpg|جوجه‌های ۱ روزه
پرونده:PigeonX.jpg|کبوتر چاهی بالغ با شاه‌پرهای نژاد وحشی


## منابع

رده:پرندگان آسیا
رده:پرندگان آفریقا
رده:پرندگان آمریکای شمالی
رده:پرندگان اروپا
رده:پرندگان اوکراین
رده:پرندگان اهلی‌شده
رده:پرندگان ایران
رده:پرندگان با ژنوم تعیین‌شده
رده:پرندگان پاکستان
رده:پرندگان ترکیه
رده:پرندگان توصیف‌شده در ۱۷۸۹ (میلادی)
رده:پرندگان روسیه
رده:پرندگان شمال آفریقا
رده:پرندگان صحرای غربی
رده:پرندگان کانادا
رده:پرندگان نیوزیلند
رده:پرندگان هند
رده:ژنوم‌های تعیین‌شده
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
رده:کبوتر (سرده)
رده:کبوتران
رده:گونه‌های بین‌المللی
رده:گونه‌های جانوری مهاجم در ایالات متحده آمریکا
خوقند

**خوقَند**    شهری در ازبکستان امروزی است. جمعیت آن در سرشماری سال ۱۹۹۹ میلادی، ۱۹۲٬۵۰۰ تَن بوده‌است. خوقَند در دره فرغانه مرکز واحه‌ای پربار و آبیاری شده، در ۲۲۸ کیلومتری جنوب خاوری تاشکند، ۱۱۵ کیلومتری باختر اندیجان، و ۸۸ کیلومتری فرغانه واقع شده‌است. این شهر یکی از مهم‌ترین مراکز داد و ستد در آسیای میانه است. بر پیوندگاه خطوط آهن قرار دارد و صادرات آن ابریشم و پنبه است. چشمگیرترین بنای آن، کاخ خان‌های پیشین خوقند می‌باشد. نام خوقند که به صورت‌های خوکند، کوکند، خُقند، قوقن، خواکند و خواقند نیز به‌کار رفته‌است. بارتولد و باسورث نام این شهر را خوکند و مرکّب از خوک + کند به معنای شهر خوک (گراز) دانسته‌اند.

## پیشینه
خوقند یکی از قدیمی‌ترین شهرهای ازبکستان است. تاریخ آن تا اوایل سدهٔ ۱۲ام ه‍.ق همان تاریخ فَرغانه است و در سال ۱۱۲۲ ه‍.ق (۱۷۱۰م) یکی از نوادگان ابوالخیر شیبانی به‌نام شاهرخ بیک اول در فرغانه مستقر شد؛ دولتی که وی بنیان گذارد به خانات خوقند معروف است که پایتخت آن فرغانه بود. بنیانگذار شکوه شهر و خانات خوقند، امیرعالم خان بود که از ۱۲۱۵ تا ۱۲۲۴ ه‍.ق فرمانروایی کرد، و همهٔ فرغانه را تحت استیلای خود آورد و تاشکند و چیمکند را نیز گرفت و قدرتش بجایی رسید که با امیر بخارا برابری می‌کرد. وی سرانجام کشته شد و پس از او برادرش محمدعمرخان معروف به عمرخان فرمانروا شد (۱۲۲۴–۱۲۲۷ ه‍.ق). او بخشی از فرارود و دشت قرقیزستان را که از آن امیر بخارا بود به خانات خوقند ملحق نمود و خود را امیرالمسلمین لقب داد.

عمرخان شاعر و حامی اهل دانش بود و تلاش‌هایش برای آبادانی، وضع آبیاری فرغانه را بکلی دگرگون ساخت. برادرزاده و جانشین او محمدعلی ابن عمر از حدود ۱۲۳۷ تا ۱۲۵۶ ه‍.ق امارت داشت در ابتدای فرمانرواییش، خانات خوقند به منتهای عظمت خود رسید اما وی مردی خودکامه و ستمکار بود و مردم از دست او به تنگ آمدند.

در روزگار فرمانروایی محمد علی خان بر خوقند، یک چندی پادشاه ختا لشکر به کاشغر کشید و محمد علی خان، درصدد مقابله برآمده و اهل ختا را رانده و فتحنامهٔ آن را توسط عبدالرحمن بیگ از ملازمان خود به اتفاق قاضی خوقند به دربار ایران و عثمانی فرستاد.

سرانجام نصرالله امیر بخارا ظاهراً به دعوت مردم به خانات خوقند تاخت و لشکر محمدعلی را مغلوب و پایتخت وی را تصرف کرد و محمدعلی در حین گریز کشته شد. در همان سال شیرعلی که از عموزادگان عالم خان و عمرخان بود مهاجمان را از آن ناحیه بیرون راند و بر تخت امارت خوقند نشست. از این زمان به بعد خانات خوقند گرفتار اغتشاشات داخلی و یورش‌های قبایل پیرامون و جنگ‌های امیر بخارا شدند.

خوقند در نیمهٔ دوم سدهٔ نوزدهم گرایش‌هایی به طرف خان خیوه پیدا کرد و حکام دو منطقه، علیه نیروهای روسی اقداماتی تدافعی انجام دادند و شکست‌هایی به آن‌ها وارد آوردند؛ اما سرانجام دولت تزار موفق شد «آق‌مسجد» را از قلعه‌های مهم کرانهٔ رود سیردریا و سپس تاشکند را از شهرهای تابع خوقند در ۱۸۶۵م تصرف کند و از آن پس زمینهٔ تحت‌الحمایه‌شدن خوقند به دست روس‌ها فراهم شد.

نخستین جنگ سپاهیان روس با دولت خوقند بسال ۱۲۶۷ ه‍.ق/۱۸۵۰م روی داد و از ۱۸۶۶م به بعد قلمرو خان خوقند منحصر به‌ولایت فرغانه شد و آنهم در ۱۲۹۳ ه‍.ق/۱۸۷۶م ملحق به روسیه گردید.

## شهرهای خواهرخوانده

*  ملایر، ایران، از ۲۰۲۳

## جستارهای وابسته
* خجند

## منابع

رده:خجند
رده:شهرهای راه ابریشم
رده:مناطق مسکونی در ازبکستان
رده:مناطق مسکونی در ولایت فرغانه
رده:شهرها در ازبکستان
کشف‌المحجوب

**کشف‌المحجوب** نام دو کتاب از دو نویسنده است:
* کشف‌المحجوب (سجستانی) در مذهب اسماعیلی از ابویعقوب سجستانی
* کشف‌المحجوب (هجویری) در تصوف از علی بن عثمان هُجویری
کشف‌المحجوب (هجویری)

***کشف‌المحجوب*** کتابی‌ است آموزشی در تصوف از علی بن عثمان هجویری. از نشانه‌ها اینگونه برداشت می‌شود که نوشتن کتاب پیش از ۴۶۵ (قمری) آغاز شده است و پس از ۴۶۹ (قمری) به پایان رسیده است. *کشف‌المحجوب* از جمله کهن‌ترین و معتبرترین کتاب‌هایی‌ است که به زبان فارسی در تصوف نوشته شده است و ویژگی‌های نثر دورهٔ اول زبان فارسی را داراست. به نظر می‌آید که این کتاب یکی از بنمایگان عطار در *[[تذکرةالاولیا]]* بوده است.

## مبارزه با انتحال در کتاب
هجویری در جای‌جای کشف‌المحجوب نام خود را می‌آورد تا در انتساب کتاب به وی تردید نشود. خود در توضیح آوردن نامش در آغاز کتاب، از جمله، می‌گوید که دو بار آثار وی را انتحال کرده‌اند:

…یکی آن که دیوان شعرم کسی بخواست و بازگرفت و حاصل کار جز آن نبود[=همین یک نسخه بود] که جمله را بگردانید و نام من از سر آن بیفکند و رنج من ضایع کرد، تاب‌الله علیه؛ و دیگر کتابی کردم اندر تصوّف، نام آن *منهاج‌الدّین * یکی از مدّعیان رکیک ـ که کرای گفتار او نکند ـ نام من از سر آن پاک کرد، و به نزدیک عوّام چنان نمود که آن وی کرده است، هرچند خواصّ بر آن قول بر وی خندیدندی.


## وضعیت انتشار
این کتاب نخستین بار در سال ۱۹۲۶ میلادی توسط والنتین ژوکوفسکی در لنینگراد انتشار یافت. چاپ دیگری هم به‌اهتمام محمدحسین تسبیحی در سال ۱۳۷۴ شمسی در اسلام‌آباد (مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان) صورت گرفت. چاپ منقّح این کتاب توسّط محمود عابدی در سال ۱۳۸۳ انتشار یافته است.

## پانویس

## منابع
* 
* 
* 
* صفحات اولیۀ کتاب کشف‌المحجوب، تصحیح دکتر محمود عابدی|سایت خانهٔ کتاب

## پیوند به بیرون
* کتاب کشف‌المحجوب|سایت گنجور

رده:کتاب‌های عرفانی
رده:کتاب‌های برگزیده در کتاب سال جمهوری اسلامی ایران
رده:نثر فارسی دوره تکوین
شاه‌بلوط

**شاه بلوط**  درختان و درختچه‌های برگریز از جنس شاه‌بلوط‌ها از خانواده راشیان است. این نام همچنین به آجیل خوراکی آنها اشاره دارد. آنها بومی مناطق معتدل نیمکره شمالی هستند.

## منابع

## نگارخانه

پرونده:Chestnuts at Ljubljana Central Market.JPG|میوه شاه‌بلوط
پرونده:Châtaignier 120807 4.jpg|برگ شاه‌بلوط
پرونده:Chestnut flowers.jpg|*شاه‌بلوط ساتیوا*  شاتون نر (نخودی کم‌رنگ) و شاتون ماده (سبز، خاردار، تا حدی توسط برگ‌ها پنهان شده است)
پرونده:Sweet chestnut DSCF0160.JPG|تنه درخت شاه‌بلوط
پرونده:Japanese Chestnut01.jpg|گل‌های ماده
پرونده:Japanese Chestnut02.jpg|گل‌های نر


## پیوند به بیرون


* Germplasm Resources Information Network: ''Aesculus''
* Forest, F., Drouin, J. N., Charest, R., Brouillet, L., & Bruneau A. (2001). A morphological phylogenetic analysis of Aesculus L. and Billia Peyr. (Sapindaceae). *Canad. J. Botany* 79 (2): 154-169. Abstract.
* ''Aesculus glabra'' (Ohio buckeye) King's American Dispensatory
* Ohio Buckeye Trivia Cards tell about the buckeye, buckeye tree, buckeye history, buckeye folklore and more.



رده:آجیل و دانه‌های خوراکی
رده:درختان میوه
رده:شاه‌بلوط‌ها
رده:غذاهای کریسمس
رده:گیاهان دارویی
اکس‌ویکی

برنامهٔ **اِکس‌ویکی**  یک موتور ویکی  است که به زبان جاوا نوشته شده‌است؛ و تحت مجوز آزاد ال‌جی‌پی‌ال منتشر شده‌است. توسعه دهندگان اکس‌ویکی اعلام نمودند که با ارایهٔ نسل دوم این ویکی در کنفرانس JavaPolis که در کشور بلژیک برگزار خواهد شد، تصمیم دارند تا از رقیب خود یعنی Confluence که محصولی تجاری و انحصاری شرکت Atlassian است پیشی بگیرند. (در حال حاضر Confluence در بیش از ۴۰۰۰ شرکت در حال استفاده است حال آنکه اکس‌ویکی تنها در بیش از ۱۰۰ شرکت در حال استفاده است).

قابلیت‌هایی که اکس‌ویکی بر روی آن‌ها بسیار مانور می‌دهد امکان استفاده به صورت توکار با Google Doc، امکان استفاده از محیط توسعه Eclipse و نیز استفاده از Groovy یا Velocity برای توسعهٔ اکس‌ویکی یا برنامه‌های جانبی آن است. (Pluginهای XWIKi توسط Groovy و Velocity نوشته شده‌اند).

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه XWiki

رده:سامانه‌های مدیریت محتوای آزاد
رده:نرم‌افزارهای آزاد چندسکویی
رده:نرم‌افزارهای آزاد نوشته‌شده با جاوا
رده:نرم‌افزارهای آزاد ویکی
رده:ویکی شرکتی
داتا دربار

[بندانگشتی|200px|آرامگاه هجویری در [لاهور به نام **داتا دربار**.]]
**داتا دربار** نام آرامگاه علی جلابی هُجویری (ملقب به داتا گَنج‌بَخش) از عارفان سدهٔ پنجم قمری خراسان است.

این آرامگاه در لاهور پاکستان واقع است.
مجموعهٔ بزرگی در این مکان قرار دارد که شامل آرامگاه هجویری، جمعیت هجویریه و مسجد هجوری است.

## نگارخانه

Image:data_durbar_(7).JPG|
Image:data_durbar_(2).JPG|
Image:data_durbar_(8).JPG|
Image:data_durbar_(6).JPG|
Image:data_durbar_(4).JPG|
Image:data_durbar_(1).JPG|
Image:data_durbar_(3).JPG|
Image:data_durbar_(10).JPG|
Image:data_durbar_(5).JPG|


## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی.

رده:آرامگاه‌ها در پاکستان
رده:اندرون لاهور
رده:بریلوی
رده:زیارت
رده:زیارتگاه‌ها در لاهور
رده:زیارتگاه‌های صوفیان در پاکستان
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در لاهور
رده:لاهور
رده:مسجد در پنجاب، پاکستان
رده:مسجد در لاهور
رده:مسجدهای پاکستان
رده:مسجدهای تسنن در پاکستان
رده:میراث فرهنگی در پنجاب
آبشار لاتون

**آبشار لاتون** بارز اوُ، ۱۵ کیلومتری جنوب شهرستان آستارا، شهر لوندویل روستای کوته کومه استان گیلان جای گرفته‌است. ارتفاع تقریبی آبشار لاتون ۱۰۵ متر است که به لحاظ بلندی، مرتفع‌ترین آبشار ایران به حساب می‌آید.

علاوه بر آبشار اصلی، آبشاری دیگر در ۱۰ متری آن قرار دارد که ۶۵ متر ارتفاع دارد و سرریز آب آن نسبت به آبشار اصلی بیشتر و پر عرض تر است. در بالا دست آبشار بزرگ لاتون، سه حوض بزرگ طبیعی با سه آبشار ۱۰ متری وجود دارد.

این آبشار در سال ۱۳۹۹ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد.

## مسیر صعود
فاصله از روستای کوته کومه تا آبشار حدود ۶ کیلومتر است که در مدت طی این مسافت ۳/۵ ساعتی در حدود ۷۵۰ متر ارتفاع زیاد می‌شود.

مسیر صعود آبشار تپه‌هایی جنگلی و بسیار زیباست که در طول مسیر چشمه‌های فراوانی با آبی خنک و نوشیدنی دیده می‌شود. انتهای مسیر نیز دارای پرتگاه‌هایی خطرناک و مرگبار است. آبشار از فاصلهٔ ۶۰۰ متری قابل رویت است

در مسیر صعود به آبشار لاتون به روستای قدیمی آسیو شوان می‌رسیم که تقریباً خالی از سکنه است. به زبان تالشی، آسیو به معنی آسیاب و شوان به معنی کنار رودخانه می‌باشد.

در حاشیهٔ آبشار یکی از زیباترین جنگل‌های متراکم بکر و دست‌نخوردهٔ گیلان با انبوهی از درختان آلو، به، گلابی، گردو، فندق و سیب وحشی وجود دارد که در ۹ ماه از سال سرسبزی و زیبایی خود را حفظ می‌کند.

از تنوع جانوری اطراف آبشار نیز می‌توان به گرگ، گراز، خرس (نادر)، جوجه تیغی، اسب، گاو، و… اشاره کرد.

## سرچشمه آبشار
این آبشار از دامنه‌های شرق کوه اسپیناس «اسپینه» سرچشمه گرفته و به رودخانهٔ لوندویل که با طول ۱۷ کیلومتر خود نیز از کوه اسپیناس «اسپینه» سرچشمه گرفته سرازیر می‌شود و با شیب تندی به سمت کوته کومه و لوندویل حرکت کرده و در آخر وارد دریای کاسپین می‌شود.
## مستند
*مستند سرریز آسمان* توسط بابک مجیدی در ۲۶ دقیقه به سفارش شبکه استانی باران در مورد آبشار لاتون کلید خورده‌است.

## نگارخانه

پرونده:LATON10.jpg|جنگلهای سرسبز لاتون
پرونده:LATON11.jpg|قله اسپیناس لاتون
پرونده:LATON12.jpg|کوه‌های لاتون
پرونده:LATON14.jpg|جنگلهای سرسبز لاتون
پرونده:LATON15.jpg|نمایی از زیر آبشار لاتون
پرونده:LATON17.jpg|نمایی از آبشار لاتون
پرونده:LATON18.jpg|نمایی از آبشار لاتون
پرونده:LATON19.jpg|نمایی از آبشار لاتون
پرونده:LATON20.jpg|نمایی از آبشار لاتون


## منابع

* خبرگزاری میراث فرهنگی

لاتون
رده:جاذبه‌های گردشگری آستارا
رده:جاذبه‌های گردشگری استان گیلان
رده:رشته‌کوه البرز
رده:زمین‌چهرهای استان گیلان
رده:شهرستان آستارا
رده:مقاله‌های خرد آبشار
رده:آبشارهای ایران
۱۸۰۰

**۱۸۰۰ (میلادی)** هزار و هشتصدمین سال تقویم میلادی است.

## مناسبت‌ها
## رویدادها
* ۱۶ نوامبر – فرستادهٔ کمپانی هند شرقی بریتانیا به نام سر جان ملکم به حضور فتحعلی‌شاه قاجار در تهران پذیرفته شد.

## زادگان
* ۷ ژانویه – میلارد فیلمور، سیاست‌مدار آمریکایی (د. ۱۸۷۴)
* ۱۵ آوریل – جیمز کلارک راس، کاشف بریتانیایی (د. ۱۸۶۲)
* ۱۵ ژوئیه – سیدنی بریز، قاضی، وکیل، و سیاست‌مدار آمریکایی (د. ۱۸۷۸)
* ۱۲ اوت – ژان-ژاک آمپر، زبان‌شناس، نویسنده، و تاریخ‌نگار فرانسوی (د. ۱۸۶۴)
* ۳ دسامبر – فرانس پرشرن، شاعری اهل اسلوونی که به زبان‌های اسلونیایی و آلمانی شعر می‌سرود (د. ۱۸۴۹)

## درگذشتگان
* ۲۱ مارس – ویلیام بلونت، سیاست‌مدار آمریکایی (ز. ۱۷۴۹)
* ۱۸ مه – الکساندر سوورف، نظامی روسی (ز. ۱۷۲۹)
* ۳۰ ژوئن – لرد سیدنی، سیاست‌مدار بریتانیایی (ز. ۱۷۳۲)

## منابع
* 

رده:۱۸۰۰ (میلادی)
۱۸۰۱

**۱۸۰۱ (میلادی)** هزار و هشتصد  و یکمین سال تقویم میلادی است.

## مناسبت‌ها
## رویدادها
## زادگان
* ۱ فوریه - توماس کول، نقاش آمریکایی
* ۱ ژوئن - بریگهم یانگ، رهبر مذهبی آمریکایی
* ۱۷ سپتامبر - ادوارد ویلیام لین، خاورشناس بریتانیایی و پژوهشگر زبان و ادبیات عرب
* ۱۶ اکتبر - یوسیپ یلاچیچ، فرماندهٔ ارتش و بان کرواسی
* ۳ نوامبر - وینچنتزو بلینی، آهنگساز ایتالیایی
* فی دانشو، نقاش چینی 
* بارون دو سلان - خاورشناس ایرلندی
* ۳۰ ژوئن &ndash; فردریک باستیا، سیاست‌مدار، اقتصاددان، نویسنده، و فیلسوف فرانسوی (د. ۱۸۵۰)
* ۵ ژوئیه &ndash; دیوید فارگوت، افسر آمریکایی (د. ۱۸۷۰)
## درگذشتگان
* 23 مارس - پاول یکم : امپراتور روسیه.
* ۲۵ مارس &ndash; نووالیس، شاعر و نویسنده آلمانی (ز. ۱۷۷۲)
* ۱۴ ژوئن &ndash; بندیکت آرنولد، افسر آمریکایی (ز. ۱۷۴۱)
* ۵ نوامبر &ndash; موتواوری نوریناگا، زبان‌شناس، نویسنده، شاعر، و فیلسوف ژاپنی (ز. ۱۷۳۰)
## منابع
*

رده:۱۸۰۱ (میلادی)
۱۸۰۲

**۱۸۰۲ (میلادی)** هزار و هشتصد و دومین سال تقویم میلادی است.

## مناسبت‌ها
## رویدادها
## زادگان
* **[[نیلس هنریک آبل]]** ریاضیدان نروژی، از پایه‌گذاران جبر مدرن
* **[[یانوش بویویی]]** ریاضیدان مجار-رومانیایی و از بنیانگذاران هندسهٔ نااقلیدسی
* **[[شهاب‌الدین آلوسی]]** فقیه شافعی و مفسر عراقی
* ۲ مه – هاینریش گوستاو ماگنوس، فیزیک‌دان و شیمی‌دان آلمانی (د. ۱۸۷۰)
* ۲۴ ژوئیه – الکساندر دوما (پدر)، نویسنده فرانسوی (د. ۱۸۷۰)
* ۵ اوت – نیلس هنریک آبل، ریاضی‌دان نروژی (د. ۱۸۲۹)
* ۱۹ سپتامبر – لایوس کوشوت، اقتصاددان اهل مجارستان (د. ۱۸۹۴)
* ۱۹ نوامبر – سولومون فوت، سیاست‌مدار و وکیل آمریکایی (د. ۱۸۶۶)
* ۱۵ دسامبر – یانوش بویویی، ریاضی‌دان اهل مجارستان (د. ۱۸۶۰)

## درگذشتگان
* ۱۰ اوت – فرانتس آپینوس، فیزیک‌دان و ریاضی‌دان آلمانی (ز. ۱۷۲۴)
* ۲۶ سپتامبر – یوری وگا، ریاضی‌دان و فیزیک‌دان اتریشی (ز. ۱۷۵۴)
* ۲۲ مه – مارتا واشینگتن، سیاست‌مدار آمریکایی (ز. ۱۷۳۱)

## منابع
* 

رده:۱۸۰۲ (میلادی)
۱۸۰۳

**۱۸۰۳ (میلادی)** هزار و هشتصد  و سومین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
## رویدادها
## زادگان

* ۱۲ مه &ndash; یوستوس فون لیبیش، شیمی‌دان آلمانی (د. ۱۸۷۳)
* ۲۹ نوامبر &ndash; کریستیان دوپلر، ریاضی‌دان و فیزیک‌دان اتریشی (د. ۱۸۵۳)
* ۵ دسامبر &ndash; فیودور تیوتچف، نویسنده، شاعر، و دیپلمات روسی (د. ۱۸۷۳)
* ۲۴ ژوئیه &ndash; آدلف آدام، طراح رقص، موسیقی‌دان، و آهنگساز فرانسوی (د. ۱۸۵۶)
* ۴ سپتامبر &ndash; سارا پولک، سیاست‌مدار آمریکایی (د. ۱۸۹۱)
## درگذشتگان

* ۲ اکتبر &ndash; ساموئل آدامز، سیاست‌مدار آمریکایی (ز. ۱۷۲۲)
* ۹ فوریه &ndash; ژان-فرانسوا دو سن‌لامبر، سرباز، نویسنده، شاعر، و فیلسوف فرانسوی (ز. ۱۷۱۶)
## منابع
*

رده:۱۸۰۳ (میلادی)
۱۸۰۵

**۱۸۰۵ (میلادی)** هزار و هشتصد و پنجمین سال تقویم میلادی است.

## مناسبت‌ها
## رویدادها
## زادروزها
* ۴ اوت - ویلیام همیلتون، ریاضی‌دان و فیزیک‌دان ایرلندی
* ۲ آوریل – هانس کریستیان آندرسن، از معروف‌ترین داستان نویسان جهان‌زاده دانمارک (د. ۱۸۷۵)
* ۲۲ ژوئن – جوزپه ماتزینی، ژورنالیست، فیلسوف، نویسنده، و سیاستمدار ایتالیایی (د. ۱۸۷۲)
* ۲۹ ژوئیه – الکسی دو توکویل، الکسی دو توکویل (د. ۱۸۵۹)
* ۱۴ نوامبر – فانی مندلسون، آهنگساز و پیانیست آلمانی (د. ۱۸۴۷)

## درگذشتگان
* ۲۱ اکتبر - **[[هوریشیو نلسون]]**، دریاسالار انگلیسی (ت. ۱۷۵۸)
* ۲۵ مه – ویلیام پیلی، الهی‌دان و فیلسوف بریتانیایی (ز. ۱۷۴۳)
* ۲۸ مه – لویجی بوکرینی، آهنگساز ایتالیایی (ز. ۱۷۴۳)

## منابع
* 

رده:۱۸۰۵ (میلادی)
۱۸۰۶

**۱۸۰۶ (میلادی)** هزار و هشتصد  و ششمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
## رویدادها
* با منصوب شدن محمد علی میرزا دولتشاه به سمت سرحدداری عراقین، کرمانشاه به یک پایگاه نظامی مجهز علیه دولت عثمانی تبدیل شد.

## زادگان

* ۶ مارس &ndash; الیزابت برت براونینگ، شاعر بریتانیایی (د. ۱۸۶۱)
* ۲۱ مارس &ndash; بنیتو خوارس، وکیل مکزیکی (د. ۱۸۷۲)
* ۱۱ دسامبر &ndash; اتو ویلهلم هرمان فن آبیش، زمین‌شناس آلمانی (د. ۱۸۸۶)
* ۱۲ مارس &ndash; جین پیرس، سیاست‌مدار آمریکایی (د. ۱۸۶۳)
## درگذشتگان
* ۲۳ ژانویه - **[[ویلیام پیت جوان‌تر]]**، نخست‌وزیر انگلستان (زاده ۱۷۵۹)
* ۱۰ ژوئیه &ndash; جرج استابز، نویسنده و نقاش بریتانیایی (ز. ۱۷۲۴)
* ۲۲ اوت &ndash; ژان اونوره فراگونارد، هنرمند و نقاش فرانسوی (ز. ۱۷۴۲)
* ۹ سپتامبر &ndash; ویلیام پترسون، قاضی، وکیل، و سیاست‌مدار آمریکایی (ز. ۱۷۴۵)
* ۲۵ اکتبر &ndash; هنری ناکس، افسر آمریکایی (ز. ۱۷۵۰)
## منابع
*

رده:۱۸۰۶ (میلادی)
۱۸۰۸

**۱۸۰۸ (میلادی)** هزار و هشتصد و هشتمین سال تقویم میلادی است.

## مناسبت‌ها
## رویدادها
* ۱۰ مارس – ورود سر جان ملکم به بوشهر با اعتبارات مالی زیاد برای دربار فتحعلی‌شاه قاجار به‌منظور قطع روابط بین دربار ایران و امپراتوری فرانسه
* آوریل – اعزام سر هارفورد جونس از طرف دربار انگلستان به ایران. با این حال مکاتبات سرجان ملکم با فرمانفرمای انگلیس هندوستان موجب شد تا جونس در بمبئی متوقف شود.
* ۱۲ ژوئیه – خروج سر جان ملکم از بوشهر در پی آنکه دربار ایران به فرستادهٔ او «کاپیتان پاسلی» اجازهٔ ورود به پایتخت را نداد. ملکم، پاسلی را به جای خود در بوشهر گمارد.
* ۱۴ اکتبر – ورود سر هارفورد جونس به بندر بوشهر در پی ناکامی سر جان ملکم برای متقاعد کردن دربار ایران برای همکاری مجدد با انگلستان و قطع روابط با فرانسه. او ۱۲ سپتامبر از بمبئی حرکت کرده بود.
* در این سال بومیان سواحل عمان (ساحل دزدان) کم و بیش تحت فرمان سلطان بن صقر شیخ شارجه درآمده و نیرویی متشکل و بیش از حد تصور نیرومند و خونخوار به وجود آوردند. این‌ها به نیروهای انگلیسی خلیج فارس حمله‌ور شده آنان را غارت کردند و به کشت و کشتار وحشیانه ای در میان آن‌ها دست زدند؛ علاوه بر انگلیسی‌ها، اعراب و ایرانیان و تجارت دریایی آن‌ها نیز بدست دریا زنان به همین سرنوشت گرفتار آمد.

## زادگان
* ۳۱ ژوئیه؛ **[[فردیناند ووستنفلد]]** خاورشناس آلمانی
* ۱۹ ژانویه – لایسندر اسپونر، وکیل آمریکایی (د. ۱۸۸۷)
* ۲۰ آوریل – ناپلئون سوم، سیاست‌مدار فرانسوی (د. ۱۸۷۳)
* ۳ ژوئن – جفرسون دیویس، سیاست‌مدار آمریکایی (د. ۱۸۸۹)
* ۱۳ ژوئن – پاتریس دو مک ماهون، افسر و سیاست‌مدار فرانسوی (د. ۱۸۹۳)
* ۱۷ ژوئن – هنریک ورگلاند، شاعر نروژی (د. ۱۸۴۵)
* ۲۹ دسامبر – اندرو جانسون، افسر و سیاست‌مدار آمریکایی (د. ۱۸۷۵)

## درگذشتگان
## منابع
* 

رده:۱۸۰۸ (میلادی)
یسوکای بهادر

**یَسوکای بهادر** از رهبران بزرگ خاماگ مغول از قبایل مغول و پدر چنگیز خان، خان بزرگ و جهانگشای مغول بود. پیش از او قبایل مغول و تاتار باج‌گزار و زیر فرمان پادشاهان چین شمالی و دودمان جین بودند. او نخستین کسی بود که توانست این قبیله را از زیر این فرمانبرداری خارج کند. یسوکای برخی از قبایل مغول را به اطاعت درآورد و بعضی از طوایف تاتار را نابود ساخت. وی همچنین با پادشاه قبیلهٔ کرائیت پیمان همبستگی و برادری بست و در نبردهای میان این طوایف شرکت جست.

او برادر خونی (آندا (برادر خونی مغول)) طغرل (نسطوری) از قبیله کرائیت‌ها بود.

وی بسیار دلیر بوده‌است و با دیگر اقوام مغول از جمله تاتار و لشکر ختای بسیار جنگیده‌است. او همسرهای بسیاری از اقوام مختلف داشته‌است که بزرگ‌ترین پسر او تموچین یا همان چنگیز خان بوده‌است. هنگامی که چنگیز ۹ ساله بوده‌است پدرش فوت می‌کند.

## جستارهای وابسته
* قبیلهٔ قیات
* طغرل (نسطوری)

## منابع

* بیانی، شیرین، *[[مغولان و حکومت ایلخانی در ایران]]*، سازمان سمت، ۱۳۷۹.
* 

رده:اهالی مغولستان
رده:بورجیگین
رده:چنگیزخان
رده:خان‌های مغول
رده:درگذشتگان ۱۱۷۱ (میلادی)
رده:زادگان ۱۱۳۴ (میلادی)
رده:مغول‌ها
۱۸۱۱

**۱۸۱۱ (میلادی)** هزار و هشتصد  و یازدهمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
## رویدادها
## زادگان
*۲۵ اکتبر: اواریست گالوا، ریاضی‌دان و انقلابی فرانسوی
* ۶ ژانویه &ndash; چارلز سومنر، سیاست‌مدار آمریکایی (د. ۱۸۷۴)
* ۹ ژانویه &ndash; ژیلبرت آبوت ا بکت، نویسنده بریتانیایی (د. ۱۸۵۶)
* ۳ فوریه &ndash; هوراس گریلی، ژورنالیست و سیاست‌مدار آمریکایی (د. ۱۸۷۲)
* ۱۴ ژوئن &ndash; هریت بیچر استو، نویسنده آمریکایی (د. ۱۸۹۶)
* ۱۸ ژوئیه &ndash; ویلیام تاکری، نویسنده بریتانیایی (د. ۱۸۶۳)
* ۲۷ اکتبر &ndash; استیونز تی. میسون، سیاست‌مدار آمریکایی (د. ۱۸۴۳)
## درگذشتگان
## منابع
*

رده:۱۸۱۱ (میلادی)
۱۸۱۲

**۱۸۱۲ (میلادی)** هزار و هشتصد و دوازدهمین سال تقویم میلادی است.

## مناسبت‌ها
## رویدادها
جنگ پادشاهی متحده با ایالات متحده

## زادگان
* ۱۳ ژانویه – ویکتور دو لاپراد، سیاست‌مدار و شاعر فرانسوی (د. ۱۸۸۳)
* ۱۱ فوریه – الکساندر استیفنز، سیاست‌مدار آمریکایی (د. ۱۸۸۳)

## درگذشتگان
## منابع
* 

رده:۱۸۱۲ (میلادی)
۱۸۱۳ (میلادی)

**۱۸۱۳ (میلادی)** هزار و هشتصد  و سیزدهمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
## رویدادها
۲۴ اکتبر - امضای عهدنامه گلستان میان ایران قاجاری و روسیه تزاری 

## زادگان
* سورن کیرکگارد، فیلسوف دین دانمارکی
* ۱۹ ژانویه &ndash; هنری بسمر، مهندس و مخترع بریتانیایی (د. ۱۸۹۸)
* ۲۱ ژانویه &ndash; جان سی. فریمونت، افسر، کاشف، و سیاست‌مدار آمریکایی (د. ۱۸۹۰)
* ۱۸ مارس &ndash; کریستیان فریدریش هبل، شاعر و نویسنده آلمانی (د. ۱۸۶۳)
* ۲۳ آوریل &ndash; استیون ای. داگلاس، قاضی، وکیل، و سیاست‌مدار آمریکایی (د. ۱۸۶۱)
* ۵ مه &ndash; سورن کییرکگور، نویسنده، الهی‌دان، شاعر، و فیلسوف دانمارکی (د. ۱۸۵۵)
* ۱۹ دسامبر &ndash; توماس اندروز (دانشمند)، فیزیک‌دان و شیمی‌دان ایرلندی
## درگذشتگان

* ۲۰ ژانویه &ndash; کریستوف ماتین ویلند، مترجم، نویسنده، و شاعر آلمانی (ز. ۱۷۳۳)
## منابع
*

رده:۱۸۱۳ (میلادی)
۱۸۱۴

**۱۸۱۴ (میلادی)** هزار و هشتصد  و چهاردهمین سال تقویم میلادی است.
## رویدادها
فروپاشی امپراتوری اول فرانسه.

## زادگان
* ۳۰ مه - میخائیل باکونین، آنارشیست روسی
* ۱۹ ژوئیه - ساموئل کلت، اسلحه‌ساز آمریکایی
* ۴ اکتبر - ژان فرانسوا میله، نقاش فرانسوی
* ۶ نوامبر - آدولف ساکس، مخترع و سازندهٔ ساز بلژیکی
* ۸ اوت &ndash; استر هوبارت موریس، قاضی آمریکایی (د. ۱۹۰۲)
* ۱۳ اوت &ndash; آندرش یوناس انگستروم، فیزیک‌دان و ستاره‌شناس سوئدی (د. ۱۸۷۴)
* ۲۷ سپتامبر &ndash; دانیل کیرکوود، ستاره‌شناس آمریکایی (د. ۱۸۹۵)
* ۱۵ اکتبر &ndash; میخائیل لرمونتوف، هنرمند، نویسنده، شاعر، و نقاش روس (د. ۱۸۴۱)
* ۱۳ نوامبر &ndash; ژوزف هوکر، افسر آمریکایی (د. ۱۸۷۹)
## درگذشتگان
* ۲۹ مه - ژوزفین بوهارنه، امپراتریس فرانسه
* ۱۲ ژوئیه &ndash; ویلیام هاو، سیاست‌مدار بریتانیایی
* ۳۱ اوت &ndash; آرتور فیلیپ، سیاست‌مدار بریتانیایی (ز. ۱۷۳۸)
* ۲۳ نوامبر &ndash; البریج جری، سیاست‌مدار آمریکایی (ز. ۱۷۴۴)
* ۲ دسامبر &ndash; مارکی دو ساد، نویسنده فرانسوی (ز. ۱۷۴۰)
## منابع
*

رده:۱۸۱۴ (میلادی)
۱۸۱۵

**۱۸۱۵ (میلادی)** هزار و هشتصد  و پانزدهمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها == اعلام بی طرفی سویس تا به امروز

## رویدادها

## زادگان
* ۱۱ ژانویه &ndash; جان ای. مک‌دانلد، سیاست‌مدار و وکیل کانادایی (د. ۱۸۹۱)
* ۱۶ اوت &ndash; جان بوسکو، نویسنده و کشیش ایتالیایی (د. ۱۸۸۸)
* ۳۱ اکتبر &ndash; کارل وایرشتراس، ریاضی‌دان و معلم آلمانی (د. ۱۸۹۷)
* ۲ نوامبر &ndash; جرج بول، ریاضی‌دان و فیلسوف بریتانیایی (د. ۱۸۶۴)
* ۱۲ نوامبر - الیزابت کدی، فعال اجتماعی و حقوق زنان در آمریکا
* ۱۰ دسامبر &ndash; ایدا لاولیس، ریاضی‌دان انگلیسی، به عنوان اولین برنامه‌نویس شناخته می‌شود (د. ۱۸۵۲)

## درگذشتگان

* ۲۴ فوریه &ndash; رابرت فولتن، مهندس آمریکایی (ز. ۱۷۶۵)
* ۶ اوت &ndash; جیمز ای. بیرد پدر، سیاست‌مدار و وکیل آمریکایی (ز. ۱۷۶۷)
* ۴ مارس &ndash; فرانسس آبینگتون، بازیگر انگلیسی (ز. ۱۷۳۷)
* ۹ سپتامبر &ndash; جان سینگلتون کاپلی، هنرمند و نقاش آمریکایی (ز. ۱۷۳۸)
* ۱۳ اکتبر &ndash; ژواکیم مورات، سرباز و سیاست‌مدار فرانسوی (ز. ۱۷۶۷)
## منابع
*

رده:۱۸۱۵ (میلادی)
۱۸۱۶

**۱۸۱۶ (میلادی)** هزار و هشتصد و شانزدهمین سال تقویم میلادی است. در سال ۱۸۱۵ کوه تامبورا در اندونزی دچار فوران بزرگی شد که با خارج کردن مقادیر زیادی هواپخش موجبات یک زمستان جهانی را فراهم آورد و سال ۱۸۱۶ به دلیل سرمای شدیدش سال بی تابستان نام گرفت.

## مناسبت‌ها
## رویدادها
* بنیان‌گذاری شهر **[[سگینو، میشیگان|ساگینو]]** در ایالت میشیگان، آمریکا.

## زادگان
* ۲۱ آوریل - شارلوت برونته، نویسنده انگلیسی
* ۱۱ سپتامبر - کارل زایس، صنعتگر آلمانی
* ۳ ژانویه – ساموئل سی. پومروی، سیاست‌مدار آمریکایی (د. ۱۸۹۱)

## درگذشتگان
* ۸ نوامبر – گاورنر موریس، سیاست‌مدار و دیپلمات آمریکایی (ز. ۱۷۵۲)

## منابع

* 

رده:۱۸۱۶ (میلادی)
۱۸۱۷

**۱۸۱۷ (میلادی)** هزار و هشتصد و هفدهمین سال تقویم میلادی است.

## مناسبت‌ها
## رویدادها
## زادگان
* ۱۲ ژوئیه – هنری دیوید ثورو، نویسنده و شاعر آمریکایی (د. ۱۸۶۲)
* ۱۰ اکتبر – سی. اچ. دی. بایز بالوت، فیزیک‌دان هلندی (د. ۱۸۹۰)
* ۲۹ ژوئیه – ایوان آیوازوفسکی، نقاش روس (د. ۱۹۰۰)
*٢۶ژوئن -برانول برونته، شاعرو نقاش انگلیسی و تنها برادر خواهران معروف برونته(د. ١٨۴٨)

## درگذشتگان
* ۱۲ آوریل – شارل مسیه، ستاره‌شناس فرانسوی (ز. ۱۷۳۰)
* ۱۸ ژوئیه – جین آستن، نویسنده بریتانیایی (ز. ۱۷۷۵)
* عثمان بن فودیو، عارف، فیلسوف و مصلح انقلابی فولانی (نیجریه) (از ۱۷۵۴)

## منابع
* 

رده:۱۸۱۷ (میلادی)