اعزاز

**اعزاز** () شهری در شمال غربی سوریه است که تقریباً در  شمال-شمال غربی حلب واقع شده‌است. بر اساس آمار اداره مرکزی آمار سوریه (CBS)، اعزاز در سرشماری سال ۲۰۰۴ جمعیتی بالغ بر ۳۱٬۶۲۳ نفر داشته‌است. تا سال ۲۰۱۵، ساکنان آن تقریباً به‌طور کامل مسلمانان سنی، عمدتاً عرب و همچنین تعدادی ترکمان بودند.

این شهر از نظر تاریخی به عنوان محل نبرد اعزاز میان دولت‌های صلیبی و ترک‌های سلجوقی در ۱۱ ژوئن ۱۱۲۵ اهمیت دارد. اعزاز به گذرگاه مرز سوریه و ترکیه نزدیک است و از طریق اونجوپینار در جنوب شهر کیلیس وارد خاک ترکیه می‌شود. این شهر پایتخت دولت موقت سوریه بود. کنترل نیروهای طرفدار ترکیه بر این منطقه تا زمان ادغام SIG در دولت سرپرست سوریه در پایان ژانویه ۲۰۲۵ ادامه داشت.

## تاریخچه
این شهر در دوران باستان با نام‌های متفاوتی شناخته می‌شد: در هوری به‌صورت *Azazuwa*، در یونانی قرون وسطی به‌صورت Αζάζιον (*Azázion*)، و در آرامی باستان به‌صورت *Ḥzz* (که بعداً در آشوری نو به *Ḫazazu* تغییر یافت).

### اوایل دوران اسلامی
در کاوش‌های محوطه تل اعزاز، مقادیر قابل توجهی سفال مربوط به اوایل و اواسط دوران اسلامی یافت شد. با وجود اهمیت اعزاز که یافته‌های باستان‌شناسی نشان‌دهنده آن است، در متون اسلامی پیش از قرن دوازدهم به ندرت به این سکونتگاه اشاره شده‌است. با این حال، بازدید موسیقی‌دان مسلمان اسحاق موصلی (۷۶۷–۸۵۰) از این شهر، نشان‌دهنده اهمیت اعزاز در دوران حکومت عباسیان است. حمدانیان حلب (۹۴۵–۱۰۰۲) یک ارگ آجری در اعزاز بنا کردند. این بنا دژی مربعی با دو حصار بود که بر فراز یک تل قرار داشت.

در ۱۰ اوت ۱۰۳۰، توبال در نزدیکی اعزاز صحنه شکست تحقیرآمیز امپراتور بیزانس، رومانوس سوم، به دست مرداسیان شد. در دسامبر همان سال، ژنرال‌های بیزانسی نیکاتاس میستیا و سیمئون، اعزاز را محاصره و تصرف کردند و توبال را به تلافی، با خاک یکسان کردند.

### دوره صلیبیون
در دوران صلیبیون، اعزاز که در منابع صلیبی به نام «*هازارت*» (Hazart) شناخته می‌شد، به دلیل توپوگرافی و موقعیتش که بر منطقه اطراف مشرف بود، اهمیت استراتژیک ویژه‌ای یافت. هنگامی که در دست مسلمانان بود، مانع ارتباط میان دولت‌های صلیبی ادسا و انطاکیه می‌شد، و زمانی که در دست صلیبیون بود، شهر بزرگ مسلمان‌نشین حلب را تهدید می‌کرد. در حدود دسامبر ۱۱۱۸، شاهزاده صلیبی راجر انطاکیه و شاهزاده ارمنی لئو یکم، اعزاز را محاصره کرده و آن را از شاهزاده ترکمان، ایلغازی ماردین، بازپس گرفتند.

در ژانویه ۱۱۲۴، بالاک و طغتمکین، اتابکان بوریان دمشق، دفاع اعزاز را درهم شکستند اما توسط نیروهای کمکی صلیبی عقب رانده شدند. در آوریل ۱۱۲۵، اتابک سلجوقی آق‌سنقر برسقی از موصل و طغتمکین به شاهزاده‌نشین انطاکیه حمله کرده و اعزاز را محاصره نمودند. در پاسخ، در مه یا ژوئن ۱۱۲۵، یک ائتلاف صلیبی ۳۰۰۰ نفره به فرماندهی پادشاه بالدوین دوم اورشلیم با ائتلاف ۱۵٬۰۰۰ نفره مسلمانان در نبرد اعزاز روبرو شد و آن‌ها را شکست داد و محاصره شهر را رفع کرد.

با این حال، پس از سقوط ادسا و تصرف آن توسط زنگیان در سال ۱۱۴۴، ضربه‌ای به قدرت صلیبیون در منطقه وارد شد. پس از آن، دیگر دژهای کنت‌نشین ادسا، از جمله اعزاز، به تدریج نادیده گرفته شدند. در سال ۱۱۴۶، هومفری دوم تورون شصت شوالیه را برای تقویت پادگان اعزاز فرستاد. با وجود استحکامات قوی، دژ اعزاز سرانجام در ژوئن ۱۱۵۰ به دست مسلمانان تحت فرمان امیر زنگی حلب، نورالدین زنگی، سقوط کرد.

### قرن‌های ۱۳ تا ۲۰
امیر ایوبی حلب، العزیز عثمان، سازه قبلی حمدانی در اعزاز را با سنگ بازسازی کرد. در دوران حکومت ایوبیان، در سال ۱۲۲۶، تاریخ‌نگار محلی یاقوت حموی، اعزاز را شهری «نیکو» توصیف کرد و از این سکونتگاه با نام «دیر تل اعزاز» یاد نمود. این شهر مرکز منطقه‌ای به همین نام بود که شامل شهرهای بازاری یا قلعه‌های کفر لطه‌، منغ، یبرین، ارفاد، توبال و اینب می‌شد. سلطنت مملوک از قرن سیزدهم بر این منطقه حکومت کرد. عثمانی‌ها در سال ۱۵۱۶ با پیروزی در نبرد مرج دابق وارد منطقه شدند. اعزاز در دوره عثمانی همچنان توسط ترکمان‌ها مسکونی بود. این شهر به همراه کیلیس یک واحد اداری سنجاق بود. پس از فروپاشی امپراتوری عثمانی در اوایل قرن بیستم، مرز جدید سوریه و ترکیه درست از شمال اعزاز عبور کرد. این شهر ابتدا بخشی از قیمومت فرانسه بر سوریه و لبنان متعلق به امپراتوری استعماری فرانسه بود و از سال ۱۹۴۶ بخشی از کشور مستقل سوریه شد.

## جنگ داخلی سوریه
[بندانگشتی|راست|اعزاز، [جنگ داخلی سوریه ۲۰۱۲]]
با آغاز جنگ داخلی سوریه در ۱۹ ژوئیه ۲۰۱۲، شورشیان مخالف دولت سوریه موفق به کنترل اعزاز شدند. این شهر به شدت به عنوان یک مسیر تدارکاتی در نزدیکی مرز ترکیه - سوریه ارزش دارد.

داعش کنترل اعزاز را در اکتبر ۲۰۱۳ به دست گرفت، اما در فوریه ۲۰۱۴ از شهر خارج شد و از بقیه مناطق آن جدا شد.

پس از خروج داعش، اعزاز تحت کنترل گروه طوفان شمالی قرار گرفت، طوفان شمالی یکی از گروه‌های تحت حاکمیت جبهه اسلامی که در آن زمان بخشی از ارتش آزاد سوریه بود. پس از مدتی یک کمیته شریعت مسئول اجرای قانون شریعت، توسط تیپ طوفان شمالی در شهر تشکیل شد. همچنین شورای شهر اعزاز نیز در زمینه خدمات عمومی نظارت دارد. داعش در طی عملیات شمالی خود در سال ۲۰۱۵ به اعزاز نزدیک شد اما به‌طور مستقیم به شهر حمله کرده و روستای کفره و مناطق اطراف آن را تصرف کرد. تا ماه اکتبر سال ۲۰۱۶ نیروهای داعش در نهایت از فرمانداری حلب بیرون رانده شدند و دیگر قادر به تصرف اعزاز نشدند. با این وجود، اعزاز در ژانویه ۲۰۱۷ مورد یک حمله تروریستی بزرگ قرار گرفت که بعداً داعش مسئولیت حمله را برعهده گرفت.

تا ژانویه ۲۰۱۵، جبهه النصره در شهر حضوری محدود داشت و یک مسجد را کنترل می‌کرد. تا اکتبر ۲۰۱۵، جبهه النصره و یک تیپ از ارتش آزاد سوریه مشترکاً شهر را کنترل می‌کردند. در جریان تهاجم شمال حلب، اعزاز به‌طور محدود مورد حمله قرار گرفت.

سربازان گمنام ترکمن در نوامبر ۲۰۱۵ به عنوان بخشی از اقدام آمریکا و ترکیه علیه دولت اسلامی عراق و شام وارد اعزاز شدند. این نیروها اهل ترکیه بودند و در ترکیه آموزش‌دیده بودند.

ترکیه که از پیشروی نیروهای دموکراتیک سوریه واهمه داشت، پس از مدتی اعزاز را خط قرمز خود دانست و اظهار داشت که نیروهای کرد نباید شهر را تصرف کنند.

تا اواخر سال ۲۰۱۷، اعزاز مرکز دولت انتقالی سوریه بود.

## آب و هوا

## جستارهای وابسته
* سوریه
* فهرست شهرهای سوریه

## منابع

* ویکی‌پدیا انگلیسی

رده:شهرک‌های استان حلب
رده:شهرهای سوریه
رده:مناطق مسکونی در منطقه اعزاز