open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
واکه مرکب

**واکه مرکب** یا **مصوت مرکب** یا **آواگروه** به واکه‌ای گفته می‌شود که در هنگام ادای آن، حالت اندام گفتار دگرگون می‌شود و در پی آن، رنگ یعنی لرزش‌های فرعی آوا نیز مختلف می‌شود و صدا از یک واکه به سوی واکهٔ دیگر می‌لغزد، چنان‌که می‌توان آن را هم‌چون دو واکه شمرد که با هم آمیخته و در هجایی واحد گرد هم آمده باشند.

آواگروه بسیط نیست، اما یک واج شمرده می‌شود.

در الفبای آوانگاری بین‌المللی، آواگروه‌ها را با دو حرف آوانویسی می‌کنند. نمونه: واژهٔ sign انگلیسی به صورت: [saɪ̯n].

## در زبان فارسی
به باور دسته‌ای از زبان‌شناسان، در زبان فارسی دو آواگروه وجود دارد؛ یکی «ـُو» در نمونه‌هایی مانند روشن، فردوسی، نوروز؛ و دیگری آواگروه «ـِی» در نمونه‌هایی مانند نی، دی، ری.

یکی از دگرگونی‌های مهم دستگاه آوایی زبان فارسی از دورهٔ باستان به دورهٔ میانه و نو، از میان رفتن دو آواگروه است.
برای نمونه، واژهٔ «روز»، که در فارسی باستان رَئوچَه بوده، در فارسی میانه از حالت آواگروه درآمده و به شکل رُز (با  کشیده) تلفظ شده که آن نیز در فارسی امروزی به شکل «روز» درآمده‌است.

## زبان انگلیسی

## جستارهای وابسته
* دونگاره
* التقای واکه‌ها
* واکه ساده
* نیم‌واکه
* واکه سه‌گانه

## منابع

* باقری، مهری، *تاریخ زبان فارسی*، تهران: نشر قطره، ۱۳۷۳، ص۱۲۵.

* Schane, Sanford (1995), "Diphthongization in Particle Phonology", in Goldsmith, John A. , *The Handbook of Phonological Theory*, Blackwell Handbooks in Linguistics, Blackwell, pp.&nbsp;586–608

رده:آواشناسی
رده:واکه‌ها
خلیج پاترای

**خلیج پاترای** (، *Patraikós Kólpos*) در جنوب کشور یونان قرار دارد و به خاطر بندر پاترای به نام خلیج پاترای شهرت یافته‌است.

## منابع

* اطلس جامع گیتاشناسی 

رده:جغرافیای پاتراس
رده:خلیج‌های دریای یونان
رده:خلیج‌های یونان
رده:زمین‌چهرهای آخا
حوضچه تعمید

[بندانگشتی|چپ|یک حوضچه تعمید در [گوتلاند.]]
**حوضچه تعمید** سنگاب یا حوضچه‌ای است که در مکان‌های مذهبی مسیحی برای نگاهداری آب تعمید و تعمید دادن کودکان و بزرگ‌سالان استفاده می‌شود. این حوضچه‌ها در تعمیدگاه‌ها قرار دارند.

حوضچه تعمید را معمولاً از سنگ، چوب، یا فلز می‌سازند. در ساختمان‌های جدید گاه این حوضچه‌ها را از شیشه هم می‌سازند. برخی از حوضچه‌های تعمید شکل‌هایی نمادین دارند؛ برای نمونه حوضچه‌های تعمید با شکل سه‌گوش نشان‌گر باور به تثلیث‌ند.

## نگارخانه

پرونده:Baptismal Font Magdeburg.jpg|حوضچه غسل تعمید هشت ضلعی در کلیسای جامع ماگدبورگ، آلمان.
پرونده:Baptismal font @ RMC.jpg|ناقوس کشتی به‌عنوان حوضچه تعمید در کلیسای کوچک، تالار یو، کالج نظامی سلطنتی کانادا.
پرونده:Lenzen Stadtkirche Taufbecken.jpg|حوضچه تعمید در کلیسایی در لنزن، براندنبورگ (آلمان).
پرونده:St Roberts Interior 035.jpg|حوضچه تعمید از سنگ مرمر بیضی، ساخته‌شده قبل از 1686، کلیسای سنت رابرت، پانال، یورکشایر شمالی.
پرونده:Baptismal font at Ft Michilimackinac.jpg|حوضچه تعمید در فورت میشیلیماکیناک در مکیناو سیتی، میشیگان.
پرونده:Baptistery St Bartholomew church in Marne Italy.JPG|حوضچه تعمید کلیسای سنت بارتولومئو در مارن، ایتالیا.
پرونده:Hedesunda Church font late 13th century in Swedish History Museum Stockholm.jpg|حوضچه تعمید کلیسای هدسوندا، اواخر قرن سیزدهم، در موزه تاریخ سوئد، استکهلم


## منابع

Wikipedia-bijdragers, "[//nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Doopvont&oldid=19092179 Doopvont]," Wikipedia, de vrije encyclopedie, (accessed mei 3, 2010).

رده:اثاث
رده:غسل تعمید
رده:معماری کلیسا
رده:موضوعات مذهبی مسیحیت
کوارتت زهی نمره دو

کوارتت زهی نمره ۲ اثر سید مهدی حسینی در تابستان سال ۱۳۸۶ در مدرسه یوهان برامس واقع در مورزوشلاگ اتریش برای فستیوال موسیقی سامر آکادمی ساخته شده‌است. این اثر ترکیبی است از قطعات مقام گاه گریو یا گاه گیری، شیر علی مردان، حوری حوری، چشمهٔ کوه رنگ، چوب بازی، سحر ناز، پیش نوازی و لچک ریالی. این اثر در سال ۱۳۸۸ توسط انتشارات کامپازیتار سن پترزبورگ روسیه با مقدمه‌ای به سه زبان: روسی، انگلیسی و فارسی انتشار پیدا کرده‌است.

## پانویس

رده:کوارتت‌های زهی
آزمایش انتخاب تاخیردار ویلر

**آزمایش انتخاب تاخیردار ویلر**  یک آزمایش پیشنهاد شده در باب کیهان‌شناسی و خودآگاهی توسط جان ویلر است.

این آزمایش فکری  نوعی تغییر یافته از آزمایش دوشکافی یانگ است. در این آزمایش، مشاهده نتایج آزمایش، بر روی خود آزمایش تأثیر می‌گذارند، *ولو اینکه عمل مشاهده پس از انجام خود آزمایش به وقوع پیوسته باشد*. به عبارت دیگر، آزمایش انتخاب تاخیردار ویلر بیانی عطف به ماسبق یا پس‌کنشی  از آزمایش دوشکافی یانگ است.

آزمایش‌های پیشنهاد شده ویلر با همگرایی گرانشی و کوازارها ارائه گردید. اما در آزمایشگاه مشابهات این آزمایش انجام داده شده و تأیید شده‌اند.

ویلر مشاهده‌گر را یک موجود صاحب خودآگاهی عنوان کرد. آزمایش گزینش با تأخیر آزمایش است که خاصیت دوگانگی ذرات نور را مشخص می‌کند این آزمایش توسط جان ویلر در سال ۱۹۷۸الی ۱۹۸۴ انجام شد و خاصیت دو گانگی موجی ذره ای نور را مشخص کرده است

## شرح آزمایش
250px|بندانگشتی
[بندانگشتی|450px|بر طبق این آزمایش، مشاهده‌گر بر مسیر انتخابی فوتونهای قابل مشاهده از یک [همگرایی گرانشی تأثیر می‌گذارد. مسیرهایی که میلیون‌ها سال نوری با یکدیگر تفاوت دارند. نکته اساسی این است که مشاهده‌گر *پس از پیمودن مسیر* بر آن تأثیر می‌گذارد، و به قول ویلر «تاریخ گذشته مسیر فوتون را در زمان حال (یعنی زمان مشاهدهٔ نور کوازار) می‌سازد».]]
در این آزمایش از یک لیزر دو عدد تقسیم‌کننده نور و یک شکاف باریک و یک پرده و یک عدد کلید به یک اشکار ساز متصل است، استفاده می‌شود.

اگر کلید وصل باشد باریکه منحرف شده و در آشکار ساز مشاهده می‌شود و اگر کلید قطع باشد پرتو منحرف نخواهد شد و با پرتو دیگر ترکیب می‌شود. در طول این آزمایش مشاهده می‌کنیم که اگر کلید قطع باشد خاصیت موجی را مشاهده می‌کنیم و اکر کلید وصل باشد، خاصیت ذره ای نور را مشاهده می‌کنیم.

اگر نور رفتار ذره ای داشته باشد باریکه شکاف ان را یا در مسیر A می‌فرستد یا در مسیرB و در ذره فقط یک مسیر را طی می‌کند اما اگر نور رفتار موجی داشته باشد ان را در هردو مسیر می‌فرستد و شدت اش را تقسیم می‌کند و لیزر ای که در این آزمایش استفاده کردیم به حدی کم توان بود که در هر لحظه یک تک فتون تولید می‌کرد.

ما وقتی آزمایش را انجام می‌دهیم هر گاه از نوع موجی انجام می‌دهیم رفتار موجی می‌بینیم و هر کاه از نوع ذره ای انجام می‌دهیم رفتار ذره ای می‌بینیم شاید شاید شکاف می‌داند که ایا تمام شدت را باید در یک مسیر بفرستد به گونه ای که ما ذره مشاهده کنیم یا شدت راتقسیم کند به طوری که ما رفتار ذره ای را می‌بینیم برای همین دانشمندان علاوه بر این که لیزری کم توان به کار بردند از کلید نوری خیلی سریعی به کار بردند که زمان پاسخ آنها از زمان رفتن فتون به دستگاه کمتر است یعنی حالت کلید به از اینکه نور از شکاف رد شد می‌تواند عوض شود بنابر این شکاف نمی‌داند که آزمایش از نوع ذره ای انجام می‌شود یا از نوع موجی و این از مایش را گزینش با تأخیر می‌نامند چون آزمایش گر زمانی که نور را در مسیر می‌بیند انتخاب که آزمایش از نوع ذره ای صورت بگیرد یا از نوع موجی این آزمایش دانشمندان پی بردند که هر وقت کلید را قطع کنند نقش تداخل امواج را مشاهده می‌کنند اما هر وقت کلید وصل بود ذرات را در آشکار ساز دیدند به بیان دیگر هر وقت آزمایش از نوع موجی انجام دادند امواج مشاهده کردند و هر موقع از نوع ذره انجام دادند ذره ار آشکار ساز مشاهده کردند و مشاهده کردند که این سرشت مربوط به نور است و نه دستگاه

## منابع

## پیوند به بیرون
* انجام آزمایش انتخاب تاخیردار ویلر در سال ۲۰۰۷ (انگلیسی)
* بیانی دیگر (انگلیسی)

رده:آزمایش فکری در مکانیک کوانتوم
رده:آزمایش‌های فیزیک
رده:فلسفه ذهن
مونلوسون

بندانگشتی|120px|نماد مونلوسون
**مونلوسون** شهری در شمال ایالت اوورنی فرانسه است. این شهر به خطوط راه‌آهن فرانسه متصل است.

## منابع

اطلس جامع گیتاشناسی 


رده:زیرمراکز شهرستان و ناحیه در فرانسه
رده:شهرهای فرانسه
رده:کمون‌های آلیه
فصل تازه

**فصل تازه** چهارمین آلبوم موسیقی احسان خواجه‌امیری است که در ۳۰ بهمن ۱۳۸۷ توسط شرکت ایران‌گام منتشر شد.

میکس و مسترینگ: ایمان حجت

ضبط صدا: احسان خواجه امیری

## ترانه‌ها

## منبع

## پیوند به بیرون
* ''فصل تازه'' در وب‌گاه موسیقی‌ما

رده:آلبوم‌های احسان خواجه‌امیری
رده:آلبوم‌های ایران‌گام
رده:آلبوم‌های ۱۳۸۷
جرد بزرگ

**جِرد بزرگ** یا **جِربیل بزرگ** بزرگ‌ترین نوع جربیل است که در نواحی بیابانی آسیای میانه زندگی می‌کند.

جرد بزرگ بومی مناطق بیابانی کشورهای مغولستان، چین، ترکمنستان، قزاقستان، تاجیکستان، ازبکستان و ایران است. این حیوان از جوندگان حاشیه شهری است و در ایران در حاشیه شهرهای مشهد، اصفهان، یزد، ترکمن‌صحرا، بلوچستان و شیراز دیده می‌شود.

جربیل از مهم‌ترین مخازن انگل عامل بیماری سالک است و یک آفت عمده برای کشاورزی و باغبانی شمرده می‌شود، به همین جهت گاه برنامه‌های وسیعی برای نابودی آن اجرا می‌شود. از جمله از سال ۲۰۰۸ در چین طعمه‌های حاوی داروی ضدبارداری و سقط جنین در جلوی لانه‌های این حیوان در بیابان‌های شمال غربی چین قرار داده می‌شود که موجب کاهش جمعیت این حیوان شده‌است.

این جونده ۱۵ تا ۲۰ سانتیمتر طول دارد. پنجه‌های بزرگ پاهای جلویی به او اجازه حفر خاک برای لانه‌سازی را می‌دهد. لانه‌های او بسیار بزرگ با چندین ورودی هستند که از آن‌ها برای ذخیره غذا هم استفاده می‌کند. غذای او نیز بیشتر از منابع گیاهی است. آنها زندگی گروهی دارند و معمولاً چندین جربیل در یک لانه مشترک زندگی می‌کنند. طول عمر آن‌ها دو تا چهار سال است و برخلاف بیشتر جوندگان عمدتاً روزگرد هستند.
## منابع

رده:پستانداران آسیا
رده:پستانداران افغانستان
رده:پستانداران ایران
رده:پستانداران پاکستان
رده:پستانداران ترکمنستان
رده:پستانداران توصیف‌شده در ۱۸۲۳ (میلادی)
رده:پستانداران خاورمیانه
رده:پستانداران قزاقستان
رده:پستانداران مغولستان
رده:جربیل‌ها
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
جربیل

**جِربیل** یا **جِرد** نام گروهی از جوندگان کوچک است که در زیرخانوادهٔ **جربیلیان** از خانوادهٔ موش‌سانان قرار می‌گیرند. برخی از جربیل‌ها ممکن است جرد یا موش صحرایی نامیده شوند. طول بدن جربیل‌ها معمولاً بین ۱۵ تا ۳۰ سانتی‌متر است ولی جربیل بزرگ بزرگ‌ترین نوع جربیل تا ۴۰ سانتی‌متر هم رشد می‌کند. جربیل‌ها برخلاف بیشتر جوندگان دیگر معمولاً روزگرد می‌باشند.
 
برخی انواع جربیل به‌ویژه جربیل مغولی به‌عنوان حیوان خانگی در برخی کشورها نگهداری می‌شوند.

## منابع

* Wikipedia contributors, "Gerbil," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Gerbil&oldid=353679710 (accessed May 3, 2010). 

رده:پستانداران مغولستان
رده:جربیل‌ها
رده:زیاگان آسیای مرکزی
رده:زیاگان مغولستان
رده:زیرتیره‌های پستانداران
رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط جان ادوارد گری
مرتب‌سازی درختی

**مرتب‌سازی درختی** یک الگوریتم مرتب‌سازی می‌باشد که یک درخت جستجوی دودویی از کلیدهایی که باید مرتب شوند می‌سازد و آنگاه با پیمایش میان ترتیب درخت کلیدهای مرتب شده را به‌دست می‌آوریم.

## زمینه کاربرد
معمولاً هنگامی از مرتب‌سازی درختی استفاده می‌شود که هدف مرتب‌سازی یک رشته ورودی از یک فایل باشد.
در اغلب الگوریتم‌های مرتب‌سازی داده‌ها باید در یک ساختمان داده موقت ذخیره شوند و سپس عملیات مرتب‌سازی بر روی آن انجام شود. درحالی‌که در مرتب‌سازی درختی بارگذاری یک عنصر در ساختمان داده بر مرتب‌سازی آن است.

## تحلیل کارایی
درج یک عنصر در یک درخت جستجوی دودویی به طور میانگین از مرتبه((O(log(n است. بنابراین ساخت یک درخت جستجوی دودویی با n عضو از مرتبه((O(n log(n می‌باشد که یک درخت جستجو می‌سازدو همچنین یک مرتب‌سازی بهینه است.

### بدترین حالت
اضافه کردن ک عنصر جدید به یک درخت جستجوی دودویی از(O(n زمان می‌برد. یعنی هنگامی که درخت شبیه به یک لیست پیوندی ساده می‌شود باعث می‌شود که در بدترین حالت این الگوریتم از مرتبه (O(n۲ زمان می‌برد.البته با استفاده از گسترش‌هایی از درخت دودویی جستجو می‌توان رفتار بدترین حالت را بهبود داد و در بدترین حالت هم از((O(n log(n باشد. پس مرتب‌سازی درختی به لحاظ تئوری هم بهینه است.

## غالب پردازش
غالب پردازش در یک مرتب‌سازی درختی درج در درخت دودویی است با فرض اینکه زمان بازیابی اطلاعات (O(n باشد.

## برنامه نویسی
در زیر تکه برنامه سی پلاس پلاس را آورده‌ایم.
multiset کلاسی در سی پلاس پلاس می‌باشد که در حقیقت یک درخت جستجوی دودویی خاص می‌باشد که این امکان را فراهم می‌سازد که در بدترین حالت هم درج بهینه در این داده ساختار از ((O(log(n داشته باشیم.


```cpp
#include <set> // for multiset
#include <algorithm> // for copy
#include <iterator> // for iterator_traits
 
template <typename Iterator>
void binary_tree_sort(Iterator begin, Iterator end)
{
    // C++'s multiset class is a self-balancing binary search tree that allows duplicates
    // Add each element in input range to the tree
    std::multiset<typename std::iterator_traits<Iterator>::value_type> tree(begin, end);
 
    // Read elements in ascending order by simply traversing the tree.
    std::copy(tree.begin(), tree.end(), begin);
}
```


## پانویس

## منابع
* قدسی، محمد. *داده ساختارها و مبانی الگوریتم ها*. موسسه فرهنگی فاطمی: نشر، ۱۳۸۸.
* کتاب CLRS
* 

http://www.google.com/url?sa=t&source=web&ct=res&cd=10&ved=0CDUQFjAJ&url=http://www.cs.sjsu.edu/~lee/cs146/24SpL8binarytree2.ppt&ei=h2rgS6atMYP48AaMnaSlBw&usg=AFQjCNG7QyTODSQHwsEagIMXQYTduDkyoQ

http://www.knowledgerush.com/kr/encyclopedia/Binary_tree_sort

## برای اطلاعات بیشتر
* Binary Tree Java Applet and Explanation

رده:الگوریتم‌های مرتب‌سازی
رده:مرتب‌سازی برخط
هیو اورت

**هیو اورت سوم**  (۱۹۳۰ واشینگتن دی.سی. - ۱۹۸٢ ویرجینیا)، فیزیکدان آمریکایی بود.

او را بخاطر نظریه جنجالی تفسیر دنیاهای چندگانه می‌شناسند.

او از شاگردان جان ویلر در دانشگاه پرینستون بود و در سال ۱۹۸۲ درگذشت.

## منابع

## پیوند به بیرون
* اطلاعات بیشتر

رده:اهالی واشینگتن، دی.سی.
رده:بی‌خدایان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بی‌خدایان سده ۲۰ (میلادی)
رده:ترمودینامیک‌دانان
رده:دانشمندان فیزیک نظری
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه پرینستون
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه کاتولیک آمریکا
رده:درگذشتگان ۱۹۸۲ (میلادی)
رده:ریاضی‌دانان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:ریاضی‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:زادگان ۱۹۳۰ (میلادی)
رده:فیزیک‌دانان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فیزیک‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فیزیک‌دانان کوانتوم
رده:فیلسوفان علم
تالاب آلماگل

**تالاب آلماگل** تالاب آب شوری در شهرستان گنبد کاووس، بخش داشلی برون با ۲٬۰۷ کیلومتر مربع مساحت و حداکثر ۲ متر عمق است. این تالاب در زبان محلی به معنی دریاچه سیب است. مجموعه سه تالاب آلماگل، آلاگل و آجی‌گل به عنوان تالاب بین‌المللی از سال ۱۹۷۵ در کنوانسیون رامسر به ثبت رسیده و با مساحت ۱۴۰۰ هکتار تحت حفاظت سازمان محیط زیست است. بارندگی سالانه در این تالاب ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلی‌متر، رطوبت بین ۲۶ تا ۱۰۰ درصد و متوسط دما حداقل منهای پنج و حداکثر ۴۲ درجه سانتی‌گراد است. شوری آب این دریاچه کمتر از دو دریاچه آلاگل و آجی گل است و منبع اصل تأمین آب آن رودخانه اترک است.

## پوشش گیاهی
چنگال آبی، بومادران آبی، جگن، نی، هفت‌بند، آلاله آبی و لویی از جمله گیاهای آبزی و علف شور، جاروی ترکمنی، گزشاهی، خارشتر، یولاف وحشی، چمن و مرغ از گیاهان حاشیه این تالاب می‌باشند. تعدادی از گونه‌های گیاهی غیربومی هم توسط سازمان جهاد کشاورزی در این منطقه کاشته شده‌است.

## جانوران
زردک، سیاه‌ماهی، کپورچه، آمور، کپور معمولی، پاروا، کلمه، اسبله، گامبوزیا و گاوماهی از آب‌زیان این دریاچه هستند که از این بین کپورچه، آمور، کپورمعمولی، پاروا و گامبوزیا از ماهیان غیربومی و وارداتی آب‌های شیرین محسوب می‌شوند.

## دوزیستان
دوزیستانی همچون قورباغه مردابی و وزغ سبز هم به تعداد زیاد در این منطقه وجود دارد.

## خزندگان
لاک‌پشت برکه‌ای اروپایی، لاک‌پشت برکه‌ای خزری، لاسرتای سبزخزری، آگامای خورشیدپرست، بزمجه، مار آبی، کفچه مار و افعی از خزندگان این منطقه می‌باشند.

## پرندگان
۳۶ گونه پرنده هم در تالاب‌های این منطقه جوجه‌آوری می‌کنند.

مهم‌ترین پرندگان مهاجر آبزی و کنار آبزی آلماگل؛ کشیم گردن‌سیاه، باکلان، حواصیل خاکستری، قار، اردک سرسیاه، اردک سیاه‌کاکل، اردک تاج‌دار، اردک سرسفید، خوتکا، چنگر، چوب‌پا، خروس کولی، تلیله کوچک، آبچلیک، کاکایی، قوی گنگ، غاز پیشانی‌سفید و عقاب دریایی دم‌سفید می‌باشند.

از بین این پرندگان اردک سرسفید، اردک سرسیاه، اردک سیاه کاکل، اردک تاجدار، قوی گنگ و غاز پیشانی سفید و عقاب دریایی دم‌سفید از گونه‌های در معرض خطرند.

## پستانداران
مهم‌ترین پستانداران اطراف این تالاب شامل تشی، جرد بزرگ، خرگوش، گربه دشتی، روباه معمولی، روباه سردم سیاه، شغال و گراز می‌شود.

## منابع

رده:تالاب‌های استان گلستان
رده:تالاب‌های ایران
رده:ترکمن‌صحرا
رده:دریاچه‌های ایران
رده:زمین‌چهرهای استان گلستان
رده:گنبد کاووس
رده:مناطق کنوانسیون رامسر در ایران
هساشعر

**هساشعر** (به گیلکی: **هساشعر** و به مازندرانی: **اساشعر)** سبکی مدرن از شعر گیلکی و بعداً مازندرانی است که توسط شاعران گیلک از جمله محمد بشرا، رحیم چراغی و محمد فارسی از اوایل دههٔ هفتاد پایه‌ریزی شد. هساشعر موجز و کوتاه است و علی‌رغم مدرن بودن از لحاظ زبان و شیوهٔ بیان، فضای آن عموماً طبیعت محض و به دور از فضای شهری است. هساشعر را اغلب نزدیک به هایکوی ژاپنی و تأثیرگرفته از آن دانسته‌اند.

## وجه تسمیه
هسا در گیلکی (در مازندرانی: اسا) به معنای «اکنون، حالا» است و هساشعر را می‌توان «شعر زمان حال» یا به عبارتی «شعر نو» ترجمه کرد.

## تاریخچه
جریان‌های روشنفکرانه و نوگرایی‌های شعری در گیلان به تولد هساشعر انجامید. در شهریور ۱۳۷۴ بیانیهٔ هساشعر که توسط رحیم چراغی نوشته شده بود در نشریهٔ محلّی گیله‌وا منتشر شد. پس از آن اشعار زیادی در این سبک سروده شد و در نشریات محلّی گیلان و سپس مازندران به چاپ رسید. هم‌اکنون چند کتاب نیز از اشعار هساشعر در ایران منتشر شده است.

## چند نمونه از هساشعر
* مِئوه اَره

:ای وار ده ـ

:دار.

:او روزِ ره

:کی چئن ـ

:می دسفارس ـ

:نیه.

:Mevə are/ i var de/ dar. / U ruzə re/ ki chen/ mi dəs-farəs/ niyə.

:ترجمه: دیگربار/ درخت میوه می‌آورد/ روزی که/ چیدن/ در دسترس من/ نیست.

:(محمد بشرا)
* ورفِ لاچهلاچه

:لِختِ دارِ سر،

:برسِی میوَه کلاجه.

:Varfə lachə lachə/ lextə darə sar,/ barsey mivə kəlaje.

:ترجمه: برف گلوله گلوله می‌بارد/ بر درخت لُخت/ کلاغان میوه‌های رسیدهاند.

:(جلیل قیصری- به زبان مازندرانی)
* تو روخؤنه او طرف،

:مو ای طرف.

:اگه ایتا پورد نها بی!

:Tu ruxownə u taraf,/ mo i taraf. / Agə ita purd naha bi!

:ترجمه: تو در آنسوی رود، / من در اینسو. / اگر پلی می‌بود!

:(هوشنگ عباسی)
**
:اسپ
:
:بوگَنَس بَبوی
:
:لاتَ بیجَ بادَ مِئن
:
:مادیاُن
:
:تورتوری دَرَه! (داوود خانی لنگرودی)
:
:برگردان: اسب/ خوشبومشام شده است/ توی باد سرد علفزار کنار رود/ مادیان/ شیدایی می‌کند!
:

## شاعران هساشعر
* محمد بشرا
* رحیم چراغی
* کامبیز صدیقی
* داوود خانی لنگرودی
* فریدون سلیمی
* جلیل قیصری (به زبان مازندرانی)
* ضیاءالدین خالقی

## پانویس

## منابع
# نوذری، سیروس. «کوته سرایی». تهران» ققونس ۱۳۸۸

رده:زبان گیلکی
رده:زبان مازندرانی
رده:شعر نو
رده:گونه‌های شعر
رده:سبک‌های شعر
رده:شعر
آهی‌دشت

بندانگشتی|روستای آهی دشت
**آهی‌دشت**، روستایی بود از توابع بخش مرکزی شهرستان ساری در استان مازندران ایران که در سال ۱۳۹۵ به شهر ساری الحاق شد و اکنون یکی از محلات منطقه ۳ شهرداری ساری به‌شمار می‌رود. 

بام شهر ساری، روستای آهی‌دشت، در 3 کیلومتری مرکز شهر ساری واقع شده است. 

روستای آهی‌دشت در شهرستان ساری قرار گرفته است و از شرق به رود اسفیورد و روستای پایین‌دزا، از غرب به تپه و روستای سنگریزه، از جنوب به روستای بالادزا و از شمال به گاچینی و میانرود ختم می‌شود. جمعیت این روستا حدود 2900 نفر (بر اساس سرشماری سال 1385) می‌باشد. 

در طی سال‌های گذشته، این روستا شاهد مهاجرت افراد زیادی بوده است که اکثر این افراد، از نواحی جنوبی شهرستان ساری به این روستا آمده‌اند. ازخانواده‌های قدیمی اینجا میتوان از: خاندان امینی- ساداتی- حسن‌پور- صادقی و .... نام برد. 

در این روستا بیشتر اهالی به حرفه کشاورزی و دامپروری مشغول می‌باشند. محصول مهم این منطقه، مرکبات می‌باشد. دیگر محصول مهم این منطقه برنج می‌باشد. برنج آهی‌دشت، کیفیت خوب و مناسبی دارد. 

در آهی‌دشت چشمه آب معدنی وجود دارد به نام **پورکش** که همه‌روزه افراد زیادی برای استحمام به این مکان می‌آیند و بر این باورند که آب پورکش، استخوان‌درد و رماتیسم را درمان می‌کند. البته درختان سر‌به‌فلک‌کشیده این منطقه، زیبایی خاصی را به آن داده است. 

## جمعیت
این محله در شهر ساری قرار داشته و براساس آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۳۸۵ صورت گرفته، جمعیت آن ۲۸۲۷ نفر (۶۹۶ خانوار) بوده‌است. 

## منابع

رده:روستاهای شهرستان ساری
واردمحله

**واردمحله**، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان ساری در استان مازندران ایران است.

## جمعیت
این روستا در منطقه پایین کولا ازدهستان کلیجان رستاق سفلی قرار داشته و براساس آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۳۸۵ صورت گرفته، جمعیت آن ۶۸۲نفر (۱۶۶خانوار) بوده‌است. قدمت این روستا حدوداً به سه قرن بیش نمی‌رسد تا اوایل انقلاب این روستا از اعتبارات پایین کولا بهره‌مند بود بعد از انقلاب نیز تجزیه و از پایین کولا جدا شد.

## منابع

رده:روستاهای شهرستان ساری
پرچین‌کلا

**پرچین‌کلا** یا **پرچی‌کلا** ، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان ساری در استان مازندران ایران. تپه قلعه پرچی‌کلا در این روستا قرار دارد.

## جمعیت
این روستا در دهستان کلیجان رستاق سفلی قرار داشته و براساس آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۳۸۵ صورت گرفته، جمعیت آن ۳۶۷نفر (۸۱خانوار) بوده‌است.

## منابع

رده:روستاهای شهرستان ساری
تنگ‌لته

**تنگ‌لته** منطقه ای است خوش آب و هوا و زیبا که در انتهای ضلع جنوبی شهرستان ساری و در پهنه ی فراخ رود پرآب و بخشنده ی تجن واقع شده که از یک سو به معادن طلای سبز  یا همان جنگل های زیبا و بکر استان و از سوی دیگر به جلگه سرسبز و حاصلخیز کناره تجن مشرف می باشد و از همین حیث به تمامی مناطق همجوار و ‌همتراز برتری نسبی دارد که این امر سبب توجه بیش از اندازه و کم نظیر هم وطنان غیر بومی جهت ساخت و ساز و خوش نشینی در این منطقه گشته که بومیان منطقه نیز با آغوش باز و روی گشاده پذیرای این عزیزان می باشند.

## جمعیت
این روستا در دهستان کلیجان رستاق سفلی قرار داشته و براساس آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۳۸۵ صورت گرفته، جمعیت آن ۹۵۱نفر (۲۴۵خانوار) بوده‌است.

## شورا و دهیار

شورای این روستا زمان زارعی است.
دهیار این روستا مرتضی رمضانی است.

## منابع

رده:روستاهای شهرستان ساری
گوا ترنس

300px|left

**گوا ترنس** فرمی از موسیقی الکترونیک است که مبدا آن سرچشمه از سال‌های اواخر دهه ۸۰ در شهر گوا واقع در ساحل غربی کشور هندوستان می‌گیرد.

## جستارهای وابسته
* گوا گیل

## منابع

* 

رده:گوا ترنس
رده:سبک‌های موسیقی الکترونیک
رده:مکتب‌های موسیقی
آهودشت

**آهودشت** ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
* آهودشت (نور) روستایی از توابع بخش چمستان شهرستان نور در استان مازندران
* آهودشت (ساری) روستایی از توابع بخش کلیجان‌رستاق شهرستان ساری در استان مازندران
* آهودشت (شوش) روستایی در دهستان آهودشت و از توابع شاوو شهرستان شوش در استان خوزستان

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
دهستان چغامیش

**دهستان چغامیش** یکی از دو دهستان بخش چغامیش است.
بندانگشتی|نقشه دهستان‌های شهرستان دزفول
## مناطق دیدنی و باستانی
* تپه چغامیش

## تقسیمات کشوری
روستاها وشهرهای دهستان چغامیش 
* شهرک فضیلی
* روستای کهنک
* روستای شهیدکریمی
* روستای قلعه سردار
* کهنک
* قلعه خلیل
* بلادیه
* مبارزآباد
* چغاپهن
* سیدعنایت
* بدلیان
* شهرچغامیش
* شهرجندیشاپور
* و...

رده:دهستان‌های شهرستان دزفول
رده:شهرستان دزفول
رده:مناطق مسکونی در شهرستان دزفول
رده:مناطق مسکونی در استان خوزستان
چغامیش (ابهام‌زدایی)

**چغامیش** ممکن است به موارد زیر اشاره کند:
* تپه چغامیش تپه ای باستانی در بخش چغامیش
*بخش چغامیش نام یکی از بخش‌های سه‌گانه دزفول
*دهستان چغامیش یکی از دو دهستان بخش چغامیش
* چغامیش (دزفول)
نشکستنی (ترانه وست‌لایف)

"**شکست‌ناپذیر**" ترانه‌ای از گروه موسیقی ایرلندی وست‌لایف است که در آلبوم شکست‌ناپذیر - بهترین آهنگ‌ها جلد اول قرار داده شد. این ترانه ۲۰۰٬۰۰۰ نسخه فروش رفت

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه رسمی وست‌لایف
## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:بالادهای پاپ
رده:بالادهای دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:ترانه‌های وست‌لایف
رده:تک‌آهنگ‌های ۲۰۰۲ (میلادی)
رده:تک‌آهنگ‌های آرسی‌ای رکوردز
رده:تک‌آهنگ‌های با رتبه یک در اسکاتلند
رده:تک‌آهنگ‌های با رتبه یک در ایرلند
رده:تک‌آهنگ‌های با رتبه یک در بریتانیا
رده:تک‌آهنگ‌های سونی بی‌ام‌جی
رده:تک‌آهنگ‌های سونی میوزیک
رده:ترانه‌های ۲۰۰۲ (میلادی)
رده:تک‌آهنگ‌های سایکو میوزیک
عشقم را به پایت می‌ریزم

"**عشقم را به پایت می‌ریزم**" یک ترانه از گروه وست‌لایف است، که در سال ۲۰۰۱ در استرالیا، جنوب آسیا و اروپا به جز انگلیسی و ایرلند منتشر شد.

## پیوند به بیرون
* 
* وبگاه رسمی وست‌لایف

رده:ترانه‌های ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:ترانه‌های ۲۰۰۲ (میلادی)
رده:ترانه‌های وست‌لایف
رده:تک‌آهنگ‌های ۲۰۰۱ (میلادی)
رده:تک‌آهنگ‌های آرسی‌ای رکوردز
رده:تک‌آهنگ‌های سونی بی‌ام‌جی
رده:تک‌آهنگ‌های سونی میوزیک
خودآگاهی باعث فروریزش تابع موج

در مسئلهٔ ذهن-جسم از دیدگاه کوانتمی ، **خودآگاهی باعث فروریزش تابع موج** عنوان گردیده‌است. این دیدگاه یکی از تفاسیر مکانیک کوانتومی است.

در این نظریه، بر نقش داشتن آگاهی  به‌عنوان ناظر (observer) در فروریزش تابع موج  تأکید شده است. لذا در این *تفسیر* از مکانیک کوانتمی، نظارت نظاره‌گر  نه تنها نقش مستقیمی در فروریزش تابع موج دارد، بلکه نظاره‌گر کسی یا چیزی غیر از صاحب «آگاهی» نیست.

برخی این نظریه را تلاشی برای حل پارادوکس ویگنر دانسته، و اذعان می‌دارند که فروریزش تابع موج در زمان نظارت نخستین ناظر واقع می‌گردد. این را نباید با دوالیسم مادی  اشتباه گرفت.

## پیشینه

### زمینه
بنیان‌گذاران مکانیک کوانتومی بر پیوند بین «آگاهی» و مفاهیم نظریهٔ خود واقف بودند. به نوشتهٔ ورنر هایزنبرگ:

برنارد دسپانات، فیزیکدان فرانسوی، همین ایده را مجدداً بازگو کرد:

### نقطه آغازین
اما با انتشار اثر مهم جان فون نویمان در تاریخ فیزیک به‌نام *پایه‌های ریاضی مکانیک کوانتمی* **، وی نخستین شخصی بود که به این مسئله اشاره نمود که ممکن است مکانیک کوانتمی نقش فعالی به «آگاهی» در فرایند خلق جهان حقیقی داده باشد. دیگران همچون والتر هایتلر، فریتز لندن، ادموند باور و یوجین ویگنر نظریهٔ فون نویمان را از این هم فراتر برده و مدعی شدند که جهان نه تنها توسط «آگاهی» در هر لحظه خلق می‌گردد، بلکه این نتیجهٔ غیرقابل گریز تفسیر فون نویمان است. ویگنر در این باب صراحتاً اعلان داشت که ذهن است که بر ماده تاثیرگذار است.

در این بین، جان ویلر حتی معتقد بود که نه تنها «آگاهی» باعث فروریزش تابع موج می‌شود، بلکه برای وجود جهان هستی شرطی لازم و واجب الوجود است. به گفتۀ وی، «آگاهی از ارکان خلق جهان است. حتی در *خلق فعلی* زمان گذشته».

استوارت همروف و راجر پنرز معتقدند که فروریزش تابع موج در میکروتوبول‌های نورون‌ها به‌وقوع می‌پیوندند. به این نظریه، نظریهٔ Penrose-Hameroff «Orch OR» model of consciousness می‌گویند.

## منابع

## پیوند به بیرون
* مقاله: Quantum Cosmology and the Hard Problem of the Conscious Brain
* 

رده:اندازه‌گیری کوانتومی
رده:فلسفه فیزیک
رده:مسئله ذهن-بدن
رده:مسئله‌های فلسفی
رده:مفاهیم فیزیکی
سید محمد محقق داماد

**سیّد محمّد محقّق داماد** (۱۲۸۶ – ۱ اسفند ۱۳۴۷)  فقیه شیعه اهل ایران، از استادان حوزه علمیه قم و داماد عبدالکریم حائری یزدی، مؤسس حوزه علمیه قم بود.

## زندگی
سیّد محمّد محقّق داماد در سال ۱۳۲۵ق در احمدآباد اردکان به دنیا آمد. پدر وی قبل از تولد او برای زیارت به عتبات عالیات رفته و در همین سفر درگذشت. وی در شش سالگی مادرش را نیز از دست داد.

## آثار و تالیفات
آثار و تألیفات او به شرح زیر است:
* حواشی بر العروة الوثقی سید محمد کاظم یزدی (به قلم خود او)
* مباحث حج، صلوة، صوم، اعتکاف، خمس و قسمت عمده زکات وی (تقریر و تحریر از جوادی آملی)
* دورهٔ اصول وی (نوشتهٔ مکارم شیرازی)
* مبحث طهارت و دورهٔ اصول وی (تقریر و تحریر از طاهری اصفهانی)
* بحث صلوة او (تقریر و تحریر از محمد مؤمن)
* بحث حج او (تقریر و تحریر از جوادی آملی)

## درگذشت
سید محمد محقق داماد چهارشنبه ۲ ذی‌الحجه ۱۳۸۸ق بر اثر سکته قلبی پس از ۷۵ روز بیماری درگذشت و در مقبره‌ای از حرم فاطمه معصومه به خاک سپرده شد.

## یادکرد

## منابع

رده:اهالی یزد
رده:خاک‌سپاری‌ها در حرم فاطمه معصومه
رده:درگذشتگان ۱۳۴۷
رده:درگذشتگان ۱۳۸۸ (قمری)
رده:روحانیان شیعه اهل ایران
رده:روحانیان شیعه اهل یزد
رده:زادگان ۱۲۸۶
رده:عالمان شیعه
رده:فقیهان شیعه دوازده‌امامی
رده:مراجع تقلید درگذشته
دیم‌توران

**دیم‌توران**، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان ساری در استان مازندران ایران.

## جمعیت
این روستا در دهستان مذکوره قرار داشته و بر اساس آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۳۸۵ صورت گرفته، جمعیت آن ۲۵۵نفر (۶۷خانوار) بوده‌است.

## منابع

رده:روستاهای شهرستان ساری
قرق (ساری)

**قرق**، روستایی بود از توابع بخش مرکزی شهرستان ساری در استان مازندران ایران، که در سال ۱۳۹۵ به شهر ساری الحاق شد و اکنون یکی از محلات منطقه ۲ شهرداری ساری بشمار می‌رود.

## جمعیت
این محله در شهر ساری قرار داشته و براساس آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۳۸۵ صورت گرفته، جمعیت آن ۶۰۴۶نفر (۱۶۳۴خانوار) بوده‌است.

## منابع

رده:روستاهای شهرستان ساری
رده:مناطق مسکونی در استان مازندران
رده:شهرستان ساری
تجنک سفلی

**تجنک سفلی**، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان ساری در استان مازندران ایران.

## جمعیت
این روستا در دهستان مذکوره قرار دارد و جمعیت آن بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ که توسط مرکز آمار ایران صورت گرفته، ۱۴۴ نفر (۳۷خانوار) بوده‌است.

## منابع

رده:روستاهای شهرستان ساری
بیدگوشچ

**بیدگوشچ** ()    یکی از شهرهای شمالی لهستان است.

جمعیت این شهر در ژوئن سال ۲۰۰۹ بالغ بر ۳۵۸٬۰۲۹ نفر بوده که از این جهت به‌عنوان هشتمین شهر بزرگ لهستان شناخته می‌شود.

## پیوند به بیرون

* وب‌گاه رسمی بیدگوشچ

## نگارخانه

File:Bydgoszcz Mostowa noc.jpg|View of the River Brda 
File:Plac Wolności 1 pionowe 4.jpg|Wolności (Freedom) Square
File:Bydgoszcz katedra wnętrze.jpg|Cathedral of St. Nicholas and Martin (circa 1466), interior
File:Bydgoszcz Plac Solny impreza.jpg|Solny Square with the Bobola Church
File:Bydgoszcz - Bazylika.jpg|Vincent de Paul Basilica, begun in 1924
File:Bydgoszcz kosciol Bernardynow.jpg|Bernardine Church, 1552–1557
File:Kolegium jezuickie w Bydg.jpg|City House (former Jesuit college)
File:Bydgoszcz Kościół NSPJ front.jpg|Church of the Holy Heart of Jesus
File:Bydgoszcz Planty nad kanałem 2.jpg|*Kanał Bydgoski* (Channel of Bydgoszcz)
File:Bydgoszcz Nowe spichrze zima.jpg|Example of modern architecture in Bydgoszcz - *New granaries*
File:Bydgoszcz bulwar Narutowicza.jpg|New embankments on the river
File:Bydgoszcz Stary Port a2.jpg|Old embankments on the river
File:Park centralny panorama 2.jpg|Park-embankments on the river
File:Wyspa Młyńska Bdg 2010 - widok z kładki.jpg|Mill Island - *Wenecja Bydgoska* (Bydgoszcz's Venice)
File:Wyspa Młyńska 2010 łąka Czerwony Spichlerz.jpg|Mill Island -  museum
File:Góra Myślęcińska widok wiosna 2.jpg|Biggest park in Poland - *Leśny Park Kultury i Wypoczynku* (Forest Park of Culture and Rest) "Myślęcinek"
File:Pierzeja al Mickiewicza 3.jpg|Mickiewicz's Street
File:Bydgoszcz Cieszkowskiego 15.jpg|Cieszkowski's Street
File:Rejewski Gdańska jasny zmierzch.jpg|Gdańska Street
File:Bydgoszcz-0431 IMG.jpg|*Filharmonia Pomorska*
File:Urząd Wojewódzki Bydg 1.jpg|Office of region


## منابع

رده:بیدگوشچ
رده:شهرها با حق مالکیت شهرستان
رده:شهرها و شهرک‌ها در استان کویافسکو-پومورسکی
رده:مکان‌های هولوکاست در لهستان
بیاویستوک

**بیاویستوک** ()  بزرگ‌ترین شهر شمال شرقی لهستان و دومین شهر پرتراکم این کشور است. این شهر در نزدیکی مرز لهستان و بلاروس قرار گرفته‌است. جمعیت بیاویستوک در ژوئن سال ۲۰۰۹ بالغ بر ۲۹۴٬۳۹۹ نفر بوده‌است.

## پیوند به بیرون

* وبگاه رسمی بیاویستوک

## نگارخانه

File:PL BI city hall.jpg|City hall
File:Bialystok katedra fc16.jpg|Fountain at the Market Square
File:Kamieniczki, Białystok Rynek Kościuszki 2011.jpg|Old houses on Kosciusko's Market in Białystok
File:Ołtarz Papieski przy Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Białymstoku (2008).jpg|The papal altar at the Shrine of Divine Mercy


## منابع


رده:استان بیاویستوک (۳۹–۱۹۱۹)
رده:استان گرودنو
رده:شهرها با حق مالکیت شهرستان
رده:شهرها و شهرک‌ها در استان پودلاسکی
رده:مکان‌های هولوکاست در لهستان
کوپ هیملب (ل) او

300px|چپ

**کوپ هیملبلاو**  تأسیس ۱۹۶۸، نام یک شرکت معماری مشهور اتریشی است.

## مهمترین آثار معماری
* مجتمع سینمایی یو اف ای

## پیوند به بیرون
* وبگاه رسمی

رده:دیکانستراکتیویسم
رده:شرکت‌های معماری اتریش
رده:معماران اهل اتریش
رده:همکاران افتخاری مؤسسه معماران آمریکا
رده:شرکت‌های وین
رده:شرکت‌های طراحی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۶۸ (میلادی)
کجاوه

[بندانگشتی|چپ|300px| کجاوه در نزدیکی [بندر ترکمن در استان گلستان، ایران.]]
**کَجاوه** اتاقکی است چوبی که بر پشت شتر یا هر چارپای دیگری می‌بندند و یک یا دو نفر در آن می‌نشینند و مسافرت می‌کنند. کجاوه می‌تواند یک اتاقک باشد و روی گرده چارپا قرار گیرد و می‌تواند دو قسمت داشته در دو طرف گرده چارپا آویزان شود.

معمولاً در قدیم زنان و مردان مهم و صاحب مقام را سوار بر کجاوه می‌کردند و مردان بر پشت چارپا نشسته و سفر می‌کردند.
در لغت‌نامه‌های فارسی در مورد کجاوه شرح کافی داده شده‌است: کجاوه. [ ک َ وَ / وِ ] (اِ) کژاوه. گژابه. کزابه. کزاوه. قزاوه. قژاوه. کجابه. کجبه. کجوه، عماری، محمل یا پالکی. (فرهنگ فارسی معین). کجابه‌است که به عربی هودج خوانند. (برهان). آنچه بر پشت شتر بندند و دو شخص در آن مقابل یکدیگر نشینند. (غیاث اللغات). مَحمِل. (منتهی الارب). نشیمن و جایگاهی که بر استر و شتر بار کنند و در هر طرفی یکی بنشیند و در اول کرسی‌واری از چوب ساختند و باریسمان کجن از پهلوی استر آونگ کردند و در آن نشستند و کژاونگ و کژاوه خواندند چون زاء پارسی با جیم تبدیل می‌پذیرد کجاوه گفتند و او را با باء عربی بدل نمودند کجابه نیز نامیده شد. (از آنندراج). نشیمن روپوش دار مانند هودج که از چوب سازند و یک جفت آن را به یکدیگر بندند و بر شتر یا استر بار کنند و در هر یک از آن یک کس نشیند و چوپله نیز گویند. (از ناظم‌الاطبا). دو اتاقک چوبین روباز یا با سایبان که آن‌ها را در طرفین شتر یا استر بندند و در هر اتاقک مسافری نشیند و آن در قدیم وسیلهٔ حمل و نقل مسافران بود. (فرهنگ فارسی معین).

در میان ترکمن‌ها و در گذشته، کُجه‌وه یا کجاوه اتاقکی بود از جنس پارچه‌های رنگین و معمولاً چهل تکه که آن را به ویژه بر روی شتر قرار داده، درون و بیرون آن را می‌آراستند. از این کجاوه برای بردن عروس و ینگه های او استفاده می‌شد. از سقف آن زنگی، شبیه ناقوس می‌آویختند تا بر اثر حرکت شتر یا گاو به صدا در آید. صدای زنگ، بیانگر جشن و سرور و عروس‌کشان بود.

نوعی از کجاون «اؤرمه کجبه» (کجاوه‌ای که ساخت آن به روش بافتن، انجام می‌شود) نامیده می‌شد. این کجاوه از بافه‌های سفید گندم بافته و با دوخت پارچه سفید داخل آن پوشانیده می‌شد. هنگام ازدواج، دختران همراه جهیزه، کجاوه‌هایی را که به دست خود بافته بودند، به خانه داماد می‌برده‌اند.

## نمونه اشعار
خاقانی در شعری سروده‌است:

ادیب‌الممالک فراهانی

سعدی، شاعر ایرانی، نیز در غزل مشهور کاروان خود کجاوه را در معنای محمل مورد توجه قرار داده و سروده‌است:

## پیوندهای مرتبط
* گاری
* کالسکه
* [//en.wikipedia.org/wiki/Horse-drawn_vehicle Horse-drawn vehicle]
* [//en.wikipedia.org/wiki/Horse_harness Horse harness]
* [//en.wikipedia.org/wiki/Driving_(horse) Driving_(horse)]
* [//en.wikipedia.org/wiki/Horseless_carriage Horseless carriage]

## منابع

رده:ابزار جانوران
رده:خودروهای با نیروی جانوران
رده:شتر
رده:فرهنگ در هند
رده:واژه‌ها و عبارت‌های بنگالی
رده:فیل‌ها
آدولف لوس

**آدولف لوس**  معمار چکی‌الاصل اتریشی و از برجسته‌ترین نمایندگان معماری مدرن قرن بیستم است.

لوس پس از گذراندن دوره‌هایی در *پلی‌تکنیک درسدن*، در ۱۸۹۳ سفری طولانی به آمریکا انجام داد و در آنجا آثار مکتب شیکاگو و نیز نمودهایی از جنبش هنر و فن را به چشم دید. در بازگشت به اروپا فعالیت حرفه‌ای خود را در وین آغاز کرد و آثاری پدید آورد که تجسم مادی و کامل نظریاتی بودند که او در نوشته‌هایش ارائه می‌داد. خانه‌هایی که او در دو دههٔ نخست سدهٔ بیستم می‌ساخت، در تضاد کامل با جریان یوگندشتیل قرار داشت و تجسم دقیق دیدگاه‌های نظری او بود که در مقالهٔ «معماری» در سال ۱۹۱۰ بیان شده بود. فضاهای داخلی پیراسته از جنس چوب و مرمر با نماهای بیرونی مکعبی‌شکل و اندودپوش، که هیچ تزئینی نداشتند، در تقابل قرار می‌گرفتند. در دههٔ ۱۹۲۰ او معمار ارشد شهر شد، مقامی که به او امکان می‌داد مشغول مسکن‌سازی همگانی شود. لوس با فرهنگ معماری زمانهٔ خود چندان احساس نزدیکی نمی‌کرد و بیش‌تر هوادار آوانگارد اروپایی بود. خانه‌ای انقلابی که او در پاریس برای تریستان تزارا ساخت، نشان‌دهندهٔ تأثیر داداییستها بر اوست.

## پیوند به بیرون
* وبگاه اطلاعات

## منابع

Francesca Prina, Elena Demartini. 1000 Years of World Architecture. Thames & Hudson, 2005. p.&nbsp;399

رده:اهالی برنو، جمهوری چک
رده:خاک‌سپاری‌ها در گورستان مرکزی وین
رده:درگذشتگان ۱۹۳۳ (میلادی)
رده:دور از وطن‌های اهل اتریش در ایالات متحده آمریکا
رده:دور از وطن‌های اهل اتریش در فرانسه
لوس
رده:محکومان به جرم سوء استفاده جنسی از کودکان اهل اتریش
رده:معماران آر نوو
لوس
رده:معماران اهل جمهوری چک
رده:معماران نوگرا
رده:منتقدان معماری
رده:نویسندگان اهل اتریش
رده:نویسندگان معماری اهل اتریش
رده:نظریه‌پردازان معماری
شیگرو بان

**شیگرو بان**  (به لاتین: Shigeru Ban؛ زادهٔ ۵ اوت ۱۹۵۷) معمار برجستهٔ ژاپنی است.

او را بیشتر برای آثارش در معماری با مواد سبک و کم‌ارزش می‌شناسند. شیگرو بان برای کارهای خلاقانه‌اش با کاغذ، به‌ویژه لوله‌های مقواییِ بازیافت‌شده معروف شد که از آنها برای ساختن سریع و مناسبِ خانه برای قربانیان حوادث و بیماری‌ها استفاده کرد. او توسط مجلهٔ *[[تایم]]*، در بخش مخترعان قرن ۲۱ در زمینهٔ معماری و طراحی به جهانیان معرفی شد.

## پیوند به بیرون
* وبگاه رسمی

## منابع
* ویکی‌پدیای انگلیسی

## جستارهای وابسته
* جایزه معماری پریتزکر

رده:استادان دانشگاه کیئو
رده:اعضای آکادمی هنرهای برلین
رده:افراد زنده
رده:اهالی توکیو
رده:برندگان جایزه پریتزکر
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه کوپر یونیون
رده:زادگان ۱۹۵۷ (میلادی)
رده:فرماندهان نشان ادبیات و هنر
بان
هیروشی هارا

**هیروشی هارا** (به ژاپنی:原広司؛  – ) معمار برجستهٔ ژاپنی بود، که تا سال ۱۹۹۷، استاد معماری دانشگاه توکیو بود. گنبد ساپورو و ایستگاه کیوتو از جمله آثار وی می‌باشند.

هارا در ۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، در سن ۸۸ سالگی درگذشت.

## پیوند به بیرون
* وبگاه رسمی

## منابع

* https://en.wikipedia.org/wiki/Hiroshi_Hara_(architect)

رده:استادان دانشگاه توکیو
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه توکیو
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه هاروارد
رده:زادگان ۱۹۳۶ (میلادی)
هارا
رده:معماران سده ۲۰ (میلادی) اهل ژاپن
رده:معماران سده ۲۱ (میلادی) اهل ژاپن
رده:درگذشتگان ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:اهالی کاواساکی، کاناگاوا
سینداری

**زبان سینداری** یک زبان خیالی است که در آثار فانتزی جی. آر. آر. تالکین به‌کار گرفته شده‌است.
این زبان یکی از زبان‌های آردا در رشته‌افسانههای سرزمین میانهٔ تالکین است، این زبان یکی از زبان‌های الفی بود که بیشتر در دوره سوم توسط الف‌های سرزمین میانه استفاده می‌شد. این زبان، زبان الف‌های سیندار بود، گروهی از تله ری که در مهاجرت بزرگ الف‌ها به سمت والینور در عقب جا مانده بودند. سینداری از زبان کهنه‌تری به نام سینداری مشترک اشتقاق یافته بود. اگرچه زبان آن دسته از تلری که در آمان زندگی می‌کردند بسیار به زبان کوئنیا نزدیک بود ولی زبان سینداری تغییرات قابل توجهی پیدا کرده بود. وقتی نولدور به سرزمین میانه بازگشتند، زبان سینداری را قبول کردند اگرچه باور داشتند که زبان کوئنیایی خودشان زیباتر است. سینداری ریشهٔ مشترکی با کوئنیایی دارد و کلمات مشترک بسیاری در آن دو وجود دارد. با این‌حال گفته شده که زبان سینداری بیشتر از سایر زبان‌ها نسبت به زبان کهن تغییر یافته و همچنین تعدادی گویش‌های مختلف منطقه‌ای برای این زبان وجود دارد. زبان سینداری که در دوریات استفاده می‌شود، که به گویش دوریاترین معروف است، بهترین و صحیح‌ترین شکل زبان سینداری است.

پیش از نابودی نومه‌نور اکثر مردمان آن‌جا نیز به این زبان صحبت می‌کردند. دانش این زبان در بین تبعیدشدگان نومه‌نور در دل قلمرو گاندور باقی‌ماند به‌خصوص در بین افراد آموزش‌دیده و باسواد.

در داستان، زبان سینداری قبل از بازگشت نولدور به سرزمین میانه توسط الفبای سریف نوشته می‌شد ولی بعد از آن این زبان بیشتر با خط تنگوار شد.

## منابع

* 

رده:الف‌های خاکستری
رده:زبان‌های تصریفی
رده:زبان‌های ساختگی
رده:زبان‌های سرزمین میانی
تانیا ساچدف

200px|چپ|بندانگشتی|تانیا ساچدف، ۲۰۰۸
**تانیا ساچدف** (زادهٔ ۲۰ اوت ۱۹۸۶ در دهلی) بازیکن شطرنج اهل هندوستان است. او دارای دو عنوان استاد بین‌المللی (۲۰۰۸) و استادبزرگ زنان (۲۰۰۵) است. وی در آخرین رده‌بندی فیده در نوامبر ۲۰۱۰ با ریتینگ ۲۳۸۵ در ردهٔ ۷۸ بین شطرنج‌بازان زن فعال جهان و ردهٔ ۵۳ بین شطرنج‌بازان فعال هندوستان قرار دهد.

## منابع

## پیوند به بیرون
* بازی‌های ساچدف در وب‌گاه بازی‌های شطرنج
* فیده ریتینگ کارت ساچدف

رده:استادان بین‌المللی شطرنج
رده:استادبزرگان زن شطرنج
رده:افراد زنده
رده:رقابت‌کنندگان بازی‌های آسیایی اهل هند
رده:زادگان ۱۹۸۶ (میلادی)
رده:زنان اهل هند
رده:زنان سده ۲۱ (میلادی) اهل هند
رده:شرکت‌کنندگان المپیاد شطرنج
رده:شطرنج‌بازان اهل هند
رده:شطرنج‌بازان در بازی‌های آسیایی ۲۰۱۰
رده:شطرنج‌بازان زن اهل هند
رده:ورزشکاران اهل دهلی
رده:ورزشکاران زن اهل دهلی
رده:اهالی دهلی
گندم معمولی

چپ|150px|thumb
**گندم مکسی پک** (با نام علمی *Triticum aestivum* L) یکی از گونه‌های اصلاح شده گندم است. این گونه از اصلاح دو نوع گندم مکزیکی و پاکستانی در سال ۱۹۶۹ به‌دست آمده است. این نوع گندم اصلاح شده در مناطق گرم و نیمه گرم رشد و حاصل خوب داشته در مقابل امراض گندم به‌خصوص سرخکان مقاومت دارد. ساقه این نوع گندم دارای قد کوتاه و یک برابر می‌باشد بدین اساس در اثنا جمع‌آوری برای ماشین آلات کشاورزی ایجاد مشکل نمی‌کند. پس از به‌دست آمدن این نوع جدید کشورهایی چون افغانستان، ایران، پاکستان، هند و ممالک عربی به نوبه خود این نوع را در کشورهای خود را پرورش داده و بعضاً با انواع گونه‌های بومی خود پیوند داده‌اند. فعلاً این گندم در ۳ قاره آسیا، امریکا و آفریقا اغلبً از طرف دهقانان مورد استفاده قرار دارد. این کشورها تجارب خویش را تحت همکاری سازمان فائو و WDP پیش می‌برند. سازمان پژوهشی بزرگ نباتی ایکاردا ICARDA در کشور سوریه و اکری سات ICRISAT در کشورهند نیز بالای این نوع گندم تجارب را در کشورهای آسیائی انجام دادند که در بعضی کشورها نتایج مثبت داد.

## منابع

فرهنگ نامهای گیاهان ایران، تألیف ولی‌الله مظفریان، انتشارات فرهنگ معاصر، ۱۳۸۶
* زراعت در افغانستان چاپ وزارت زراعت به همکاری استادان فاکولته (دانشکده) زراعت دکتر اسلمی و دکتر کامران سال ۱۳۵۶ کابل افغانستان
* وب سایت ایکاردا ۲۰۰۶ Mega-Project 5 ICARDA Annual Report
* Growth and development of maxipak wheat as affected by soil salinity and moisture levels نوشته R. K. ABDUL-HALIM, H. M. SALIH, A. A. AHMED and A. M. ABDUL-RAHEM چاپ نشرات سپرنگ صفحه ۵
http://link.springer.com/article/10.1007%2FBF02140003#page-1
* ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:ارقام گندم
رده:ژنوم‌های تعیین‌شده
رده:غلات
رده:گندم
رده:گونه‌های گیاهی نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۷۵۳ (میلادی)
رده:گیاهان دارویی آسیا
رده:گیاهان دارویی
سرخس انگوری

**سرخس انگوری**  نام یک سرده سرخس از تیره مارزبانیان است با برگ‌های شانه‌ای و سرشاخه‌های منشعب که هاگدان‌ها را حمل می‌کنند.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون

رده:سرخس‌گیان قاره آمریکا
رده:سرده‌های سرخس باریک‌هاگدان
رده:مارزبانیان
رده:آرایه (زیست‌شناسی) توصیف‌شده در ۱۸۰۲ (میلادی)
تونی شالهوب

**آنتونی مارکوس شالهوب**  بازیگر سینما و تلویزیون آمریکایی لبنانی‌تبار در ۹ اکتبر ۱۹۵۳ در گرین‌بی، ویسکانسین آمریکا زاده شد.

## زندگی شخصی
شالهوب با بروک آدامز ستاره آمریکایی سینما ازدواج کرده‌است. خانواده شالهوب از لبنانی‌های ساکن گرین بای در باختر آمریکا هستند. پدرش از لبنان به آمریکا مهاجرت کرده و با مادرش که او نیز از نسل دوم لبنانی تبارهای ساکن گرین بای است، پیوند زناشویی بسته و برای گذران زندگی خانواده‌اش یک سوپر مارکت در مرکز این شهر دایر کرده‌است.

## زندگی هنری
شالهوب در مجموعه تلویزیونی مانک در نقش کارآگاه زیرکی بازی می‌کند که دچار اختلالات وسواس فکری-رفتاری بسیاری است. برای بازی در این مجموعه شالهوب جایزه امی ۲۰۰۳ و ۲۰۰۵ و همچنین گلدن گلوب ۲۰۰۳ را از آن خود می‌کند.

در سال‌های ۲۰۰۴ و ۲۰۰۵ نیز دو بار Screen Actors Guild را می‌رباید.

## فیلم‌شناسی

## پیوند به بیرون
*  1st Annual Arab-American Film Maker Award 2005

رده:افراد آمریکایی لبنانی‌تبار
رده:افراد زنده
رده:اهالی گرین‌بی، ویسکانسین
رده:بازیگران برادوی
رده:بازیگران تئاتر مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران تئاتر موزیکال مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد اهل ویسکانسین
رده:بازیگران مرد تلویزیونی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:برندگان جایزه امی ساعات پربیننده برای بهترین نقش اول بازیگر مرد در مجموعه تلویزیونی کمدی
رده:برندگان جایزه امی ساعات پربیننده
رده:برندگان جایزه امی
رده:برندگان جایزه بهترین بازیگر مرد در سریال‌های کمدی انجمن بازیگران فیلم
رده:برندگان جایزه تونی
رده:برندگان جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر مرد سریال موزیکال یا کمدی
رده:تهیه‌کنندگان تلویزیونی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:تهیه‌کنندگان تلویزیونی اهل نیویورک
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه ییل
رده:دانش‌آموختگان مدرسه درام ییل
رده:زادگان ۱۹۵۳ (میلادی)
رده:صداپیشگان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارگردانان فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارگردانان فیلم اهل ویسکانسین
رده:مسیحیان اهل لبنان
کبیر ستوری

**کبیر سْتوری** از شاعران ملی‌گرای اهل افغانستان بود.

## زندگی‌نامه
کبیر استوری از خانواده یوسفزی بود. وی بنیادگذار و رئیس انجمن دانشجویان افغان در فرانکفورت آلمان در سال ۱۹۶۶ بود. وی هم‌چنین در سال ۱۹۷۲ رئیس اتحادیه عمومی دانشجویان افغان، و در سال ۱۹۷۶ در فرانکفورت رئیس اتحاد آزادی‌بخش ملی پشتون‌ها و بلوچ‌ها بود.
کبیر ستوری در سال ۱۹۷۳ در بخش پشتو رادیو صدای آلمان کار و فعالیت می‌کرد. وی در فوریه ۱۹۸۱ «حزب سوسیال دموکرات پشتون‌ها» را در آلمان تأسیس کرد و به عنوان نخستین رئیس این حزب برگزیده شد.

## منابع

Wikipedia contributors, "[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Kabir_Stori&oldid=349480172 Kabir Stori]," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed May 4, 2010).

رده:افغان‌های مهاجرت‌کرده به آلمان
رده:اهالی ولایت کنر
رده:مردمان پشتون
رده:دانشمندان اهل افغانستان
رده:درگذشتگان ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:دور از وطن‌های اهل افغانستان در پاکستان
رده:زادگان ۱۹۴۲ (میلادی)
رده:شاعران اهل افغانستان
رده:شاعران پشتوزبان
رده:شاعران سده ۲۰ (میلادی)
رده:ملی‌گرایان پشتون
رده:شاعران پشتو-زبان
رده:شاعران سده ۲۰ (میلادی) اهل افغانستان
گدنیا

**گِدِنیا** ()   یکی از شهرهای شمالی لهستان است.

## جغرافیا
این شهر یکی از بنادر مهم سواحل جنوبی دریای بالتیک در خلیج گدانسک به‌شمار می‌رود.

## جمعیت و مساحت
جمعیت گدنیا بر پایه آمار سال ۲۰۰۹ برابر با ۲۴۸٬۸۸۹ نفر و مساحتش ۱۳۶ کیلومتر مربع است. گدنیا جرء ناحیه کلان‌شهری توریسیتی با جمعیتی بیش از یک میلیون نفر است.

جشنواره فیلم لهستانی که با نام جشنواره فیلم گدنیا نیز شناخته می‌شود هرساله در این شهر برگزار می‌شود.

## پیوند به بیرون
* وبگاه رسمی گدنیا

## منابع


رده:اسکله‌ها در لهستان
رده:جنایت‌های جنگی نازی‌ها در لهستان
رده:رؤیت اشیای ناشناس پرنده
رده:شهرها و شهرک‌ها در استان پومرانی
رده:شهرها و شهرک‌های بندری دریای بالتیک
رده:شهرهای بندری در لهستان
رده:شهرهای طراحی شده در لهستان
رده:لهستان در ۱۹۲۶ (میلادی)
سوسنوویتس

**سوسنوویتس** (؛ ) یکی از شهرهای جنوبی لهستان است. این شهر به همراه سایر شهرهای حومه‌اش جمعیتی بیش از دو میلیون نفر را در خود جای داده‌است.

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه رسمی ساسنوویتس

## منابع

رده:ساسنوویتس
رده:شهرها و شهرک‌ها در استان سیلسیان
رده:شهرهای لهستان
رده:مکان‌های هولوکاست در لهستان
رده:استان کیلتسه (۳۹–۱۹۱۹)
رده:جنایت‌های جنگی نازی‌ها در لهستان
نیروی مرکزگرا

[بندانگشتی|250px|''(m)'' نقطهٔ [جرم (فیزیک)|جرم ، *(O)* نقطهٔ مرکز دایره و({F_{mpz)نیروی مرکز گرا است که جسم را به سمت خود می کشد.]]
**نیروی مرکزگرا** یا **نیروی سوی مرکز** نیرویی است که بر روی یک جسم گردنده در یک مدار کروی آنگونه تأثیر می‌گذارد که این حرکت همواره به سوی مرکز دایره گرایش داشته‌باشد.
 
نحوهٔ وارد شدن این نیرو به جسمی که در حال حرکت دایره‌ای یکنواخت است (مانند حرکت یک فضاپیما به گرد زمین) به شکلی است که عمود بر بردار سرعت آن است لذا این نیرو نه می‌تواند این مؤلفهٔ سرعت را افزایش و نه آن را کاهش دهد.

و نتیجهٔ آن این است که فضاپیما در حالت سقوط آزاد است.

هر جا که اثری از حرکت دایره‌ای چه یکنواخت (فضاپیما) و چه غیر یکنواخت (حرکت یک گلوله متصل به نخ که در راستای عمودی) و چه بیضوی (حرکت اغلب سیارات به دور ستارگان) دیده شود , می‌توان به دنبال این نیرو گشت به‌طوری‌که در حرکت دایره‌ای به طرف مرکز دایره و در حرکت بیضوی به سمت یکی از کانون‌هایی که منشا نیرو در آن است.

فرمول محاسبه نیروی مرکزگرا: F_{mpz}=\frac{m  v^2}{r}

## شتاب مرکزگرا
شتاب مرکزگرا به راحتی قابل اثبات است:
از قانون دوم نیوتن می‌دانیم:

F=m.a

با برابر قرار دادن رابطه نیوتن با رابطه نیروی مرکزگرا، جرم از معادله حذف می شود و معادله شتاب مرکز گرا به صورت زیر می‌شود:

a=\frac{v^2}{r}

توجه کنید علی رغم آن که سرعت ثابت است، شتاب صفر نیست؛ زیرا سرعت ثابت است ولی مقادیر مولفه های آن و در نتیجه جهت سرعت در حال تغییر است.

## جستارهای وابسته
* نیروی گریز از مرکز
*نیروی مرکزی

## منابع

ویکی‌پدیای هلندی.

رده:چرخش
رده:سینماتیک
رده:شتاب
رده:مکانیک
رده:نیرو
ذغال‌چال

**ذغال‌چال**، روستایی بود از توابع بخش مرکزی شهرستان ساری در استان مازندران ایران، که در سال ۱۳۹۵ به شهر ساری الحاق شد و اکنون یکی از محلات منطقه ۱ شهرداری ساری بشمار می‌رود.

## جمعیت
این محله در شهر ساری قرار داشته و براساس آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۳۸۵ صورت گرفته، جمعیت آن ۳۲۲۸نفر (۸۲۱خانوار) بوده‌است.

## منابع

رده:روستاهای شهرستان ساری
نقارچی‌محله

**نقارچی‌محله**، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان ساری در استان مازندران ایران.

این روستا در دهستان میان‌دورود کوچک قرار داشته و براساس آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۳۸۵ صورت گرفته، جمعیت آن ۲۰۶ نفر (۵۲ خانوار) بوده‌است.

## چشمه سر
چشمه سر در روستای نقارچی است.

## منابع

رده:روستاهای شهرستان ساری
اسپورز

*با [[اسپرز]] سوادکوه اشتباه نگیرید.*

**اسبورز**، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان ساری در استان مازندران ایران. لبنیاتی فرجی دامداری فرجی و لوازم خانگی فرجی قنادی ثمین و لوازم قنادی تیارا آپاراتی رضا از مغازه های معروف این روستا است .

## جمعیت
این روستا در دهستان میان‌دورود کوچک قرار داشته و براساس آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۴۰۱ صورت گرفته، جمعیت آن  (۲۵۵ خانوار) بوده‌است.

## منابع

رده:روستاهای شهرستان ساری
خارکش

**خارکش**، قدیمی ترین روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان ساری در استان مازندران .

این روستا ازغرب به روستای مرمت ازشرق زرین آبادوازجنوب به روستای پایین کولا متصل میشود روستای خارکش دارای بیشترین وصعت جنگلی میباشد ودارای بیش از 250هکتار زمین زراعی میباشد

روستای خارکش دارای بزرگترین امامزاده کل مازندران میباشد به وسعت 8هکتار وزیربنا ساختمانی 1500متر جز این امامزاده ،امامزاده خدیجه،امامزاده زکریا ،امامزاده مونس وقاسم هم دراین محل وجود دارد

دهیاراین روستا درحال حاظر آقای رضا ابراهیمی میباشد که ازسال 93مشغول به کارهستن

Amirghanbariamdg_sari

## جمعیت
خارکش روستایی در دهستان میان‌دورود کوچک قرار داشته و براساس آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۳۸۵ صورت گرفته، جمعیت آن ۱۱۴۴نفر (۳۰۱خانوار) بوده‌است.

## جغرافیا و موقعیت مکانی
این روستا، پس از روستای اسپورز قرار گرفته است. اطراف روستای خارکش را تپه هایی با زمین های کشاورزی پوشانده است.
جایگزین=تپه ای با زمین های کشاورزی در خارکش به همراه تک درختی زیبا|راست|بندانگشتی|تپه ای با زمین های کشاورزی در خارکش به همراه تک درختی زیبا
جایگزین=مکانی در روستای خارکش در اسفند 1399 هجری شمسی|وسط|بندانگشتی|262x262پیکسل|مکانی در روستای خارکش در اسفند 1399 هجری شمسی

خارکش از چند طرف به جنگل های هیرکانی آن مناطق، راه دارد.
جایگزین=نمایی از روستاهای اسپورز و خارکش در زمستان 1399|وسط|بندانگشتی|730x730پیکسل|نمایی از روستاهای اسپورز و خارکش در زمستان 1399
جایگزین=نمایی از بخشی از روستای خارکش|وسط|بندانگشتی|867x867پیکسل|نمایی از بخشی از روستای خارکش

## نگارخانه

پرونده:آستان مقدس امامزاده عبدالجبار، خارکش.jpg|alt=آستان مقدس امامزاده عبدالجبار، خارکش|آستان مقدس امامزاده عبدالجبار، خارکش
پرونده:مکانی در روستای خارکش به همراه نمای کوچکی از جنگل، آپلود از هاشم.jpg|alt=مکانی در روستای خارکش به همراه نمای کوچکی از جنگل|مکانی در روستای خارکش
پرونده:مکانی در روستای خارکش.jpg|alt=مکانی در روستای خارکش|مکانی در روستای خارکش


## منابع

رده:روستاهای شهرستان ساری
اسبوکلا (ساری)

**اسبوکلا**، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان ساری در استان مازندران ایران.

این روستا در میان دو تپه (رودپشت و یور) قرار گرفته‌است و از یک طرف به جنگل‌های انبوه و از طرف دیگر به فاصله ۴ کیلومتری شهرستان ساری قرار دارد.پارک حیات وحش سمسکنده در این روستا واقع است.شغل اصلی مردم این روستا کشاورزی است و محصولات مختلفی از جمله برنج، کلزا و توتون در این منطقه کشت می‌شود. باغ‌های مرکبات نیز در این روستا وجود دارد. از جنگلهای این روستا محصولاتی مانند زغال اخته، تمشک، قارچ و ... برداشت می‌شود.این روستا دارای درختانی همچون راش و ممرز و ... است و دارای چندین چشمه می‌باشد و دارای آبشار به نام اوپرش با فاصله ۶ کیلونتر در دل جنگل و جاده فرعی ماشین رفت است. روستای اسبوکلا دارای آب و هوای معتدل و مرطوب در تابستان و آب و هوای نسبتاً سرد در زمستان است، به طوریکه که دمای آن معمولاً چند درجه سانتی گراد از دمای شهر ساری پایین تر است.امامزادگان قاسم،عظیم،حسن،علی اصغر و سید خانم و بی بی شهربانو از مکان های زیارتی روستا می‌باشد.

## جمعیت

این روستا در دهستان میاندورود کوچک در مسیر کیلومتر 4 جاده شهرستان ساری به شهرستان میاندورود قرار داشته و براساس آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال 1395صورت گرفته، جمعیت آن 3176 (630خانوار) بوده‌است.

## منابع

رده:روستاهای شهرستان ساری