open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
کوکو (غذا)

بندانگشتی|کوکو از غذاهای معروف آشپزی ایرانی است. در فرهنگ دهخدا در تعریف خبیص البیض به نقل از تحفه حکیم مؤمن اثر محمد مؤمن حسینی دیلمی تنکابنی طبیب ابن محمد زمان دیلمی تنکابنی طبیب شاه سلیمان صفوی که در سال ۱۰۸۰ ه‍.ق به فارسی نگاشته شد
**کوکو** از غذاهای معروف آشپزی ایرانی است. در فرهنگ دهخدا در تعریف خبیص البیض به نقل از تحفه حکیم مؤمن می‌خوانیم: «خبیص البیض را به‌فارسی خاگینه گویند و با سبزیها کوکو نامند کثیرالغذا و دیرهضم و مُسَدِّد و مُوَلِد خلط غلیظ و با دارچین و خولنجان و ادویهٔ باهیه مقوی باه است.» ماده اصلی کوکو تخم مرغ است و در طبخ انواع مختلف این غذا از سبزی، پیاز، سیر، فلفل دلمه‌ای، قارچ، سیب زمینی و ادویه استفاده می‌شود. کوکو را به صور و اشکال گوناگون می‌پزند.

انواع کوکو به‌صورت غذای گرم و سرد ارائه می‌شود.

## انواع کوکو
* کوکو سبزی
* کوکو والک
* کوکو سیب‌زمینی
* کوکو تره
* کوکو لوبیا سبز

## منابع
* 
* 

رده:آشپزی آذری
رده:آشپزی ایرانی
رده:آشپزی تالش
رده:آشپزی کردی
رده:خوراکی‌های تهیه‌شده از تخم‌مرغ
*
رده:واژه‌ها و عبارت‌های فارسی
کویت (شهر)

**شهر** **کویت**، پایتخت و بزرگ‌ترین شهر کشور کویت است. شهر کویت مرکز سیاسی، فرهنگی و اقتصادی کشور کویت است و کاخ سیف کویت، ادارات دولتی و دفتر مرکزی اکثر شرکت‌ها و بانک‌های کویتی را در خود جای داده است. شهر کویت یک شهر جهانی است. نیازهای تجاری و حمل و نقل کویت از طریق فرودگاه بین‌المللی کویت، استان شویخ (بندر شویخ) و استان احمدی (بندر احمدی) تأمین می‌شود.

## تاریخچه
### تاریخ اولیه
در اوایل تا اواسط دهه ۱۷۰۰، شهر کویت یک دهکده ماهیگیری کوچک بود. در اواسط دهه ۱۷۰۰، بنی عتبه در کویت ساکن شدند.
در سال ۱۶۱۳، شهر کویت امروزی تأسیس شد. در سال ۱۷۱۶، حاکمان کویت در کویت مستقر شدند. در زمان ورود حاکمان، چند ماهی‌گیر در کویت ساکن شده بودند. در قرن هجدهم، کویت به تدریج به یک مرکز تجاری اصلی برای ترانزیت کالا بین هندوستان، مسقط، بغداد، ایران و عربستان تبدیل شد. در دوران سلطنت مبارک الصباح، کویت به دلیل پویایی اقتصادی‌اش که طیف وسیعی از مردم را به خود جذب می‌کرد، «مارسی خلیج» لقب گرفته بود. از سال ۱۹۴۶ تا ۱۹۸۲، کویت دوره‌ای از رفاه را تجربه کرد که به لطف نفت و فضای لیبرال آن رقم خورد. در سال ۱۹۵۰، یک برنامه بزرگ عمرانی آغاز شد تا کویتی‌ها بتوانند از یک استاندارد زندگی خوب بهره‌مند شوند. در ژوئن ۱۹۶۱، کویت با پایان یافتن قیمومیت بریتانیا مستقل شد و شیخ عبدالله سالم الصباح به عنوان امیر منصوب شد. طبق مفاد قانون اساسی تازه تدوین شده، کویت اولین انتخابات پارلمانی خود را در سال ۱۹۶۳ برگزار کرد.

## جمعیت
تا سال ۲۰۱۸، منطقه شهری کویت تقریباً سه میلیون نفر جمعیت داشت که بیش از ۷۰٪ از جمعیت کشور کویت را شامل می‌شود.

## حمل و نقل
دو فرودگاه در کویت وجود دارد. فرودگاه بین‌المللی کویت به عنوان قطب اصلی سفرهای هوایی بین‌المللی عمل می‌کند. شرکت هواپیمایی دولتی کویت ایرویز بزرگترین شرکت هواپیمایی این کشور است. بخشی از مجموعه فرودگاه به عنوان پایگاه هوایی المبارک تعیین شده است که شامل ستاد نیروی هوایی کویت و همچنین موزه نیروی هوایی کویت است. در سال ۲۰۰۴، اولین شرکت هواپیمایی خصوصی کویت، جزیره ایرویز، راه‌اندازی شد.

## شهرهای خواهر
*  سلط، اردن
* 22px بیضا، لیبی
*  تونس، تونس
*  مکه، عربستان سعودی
*  مدینه، عربستان سعودی

## نگارخانه

Image:Kuwait City cropped.jpg|
Image:Kuwait highway.jpg|

Image:MarinetimeMKuwaitAlshami.jpg|
پرونده:Aquaparkq8.jpg|

پرونده:Marinetimemuseum.jpg|
پرونده:The Avenues Kuwait.jpg|

پرونده:Kuwait - Aqua Park.jpg|
پرونده:Kuwait towers.jpg|
پرونده:Kuwait city skyline.jpg|
پرونده:Kuwait Stock Exchange.jpg|
پرونده:Sciencemuseumkuwait.jpg|
پرونده:Kwt Sunset Clouds.jpg|


## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی


رده:پایتخت فرهنگ عربی
رده:پایتخت‌های آسیا
رده:شهرها و شهرک‌های بندری خلیج فارس
رده:شهرهای بندری در کویت
رده:شهرهای کویت
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۷۵۲ (میلادی)
رده:مناطق مسکونی در کویت
رده:مناطق مسکونی ساحلی در کویت
آیت‌الکرسی

بندانگشتی|330x330پیکسل

**آیَتُ الکُرسی**، نام یک یا چند آیه از قرآن است که به عقیده مسلمانان خواندن آن ثواب زیادی داشته و شخص را از بلایا دور می‌کند. شیعیان آن را در نماز وحشت نیز می‌خوانند.

## متن آیت‌الکرسی
متن آیت‌الکرسی که آیه ۲۵۵ سوره بقره است و همچنین آیات ۲۵۶ و ۲۵۷ سوره بقره به قرار زیر است:

طبق اکثریت روایات و احادیث و منابع، آیه ۲۵۵ از سوره بقره قرآن است. هر چند در بعضی روایات آمده‌است که علاوه بر آیه ۲۵۵، بهتر است آیات ۲۵۶ و ۲۵۷ سوره بقره هم خوانده شود. همچنین طبق نظر بیشتر مراجع شیعه، در نماز وحشت بهتر است هر سه آیه تلاوت شود.

## واژه و علت نامگذاری
[بندانگشتی|سنگ نوشته آیت‌الکرسی در [مسجد ابن طولون]]
علت نامگذاری ایت الکرسی بخاطر این است که تنها موردی که در قرآن از کرسی خداوند آمده‌است و آن همین آیه ۲۵۵ سوره بقره است: «وَسِعَ کُرْسیُّهُ السَّموٰاتِ وَ الْاَرَضَ: کرسی او به پهنای آسمانها و زمین است» این آیه در زمان پیامبر اسلام نیز به آیةالکرسی معروف بوده‌است.

در متون اسلامی برای «کُرسی» معانی زیر نظر گرفته شده‌است:
* **علم الهی**: کرسی همان جسم بزرگ کیهانی است که زمین، خورشید و آسمان و نیز سایر اجزای آسمان را در بر می‌گیرد.
* **جسم بزرگ کیهانی**: کرسی را می‌توان همان یک جسم و جرم بزرگ کیهانی تصور کرد که تمام اجزایی که در آسمان و زمین است در آن جای می‌گیرد که از علی بن ابیطالب نقل شده‌است که آسمان و زمین و تمام موجودات در داخل این کرسی قرار دارند که چهار فرشته به فرمان خدا آن را حمل می‌کنند.
* **قدرت و سلطنت الهی**: کرسی همان جهان هستی است که این جهان تماماً تحت سلطه خدا بوده و هیچ‌کس از دایره قدرت او خارج نمی‌شود و بدون اذن او هیچ تغییری ایجاد نمی‌شود.
* **عرش**: در لغت همان کرسی است که عرش در فارسی به معنی رکن و اساس هر چیز یا سقف خانه گفته می‌شود؛ بنابراین با توجه به این دو تعریف در مورد کرسی و عرش مشخص می‌شود که کرسی ظاهر و عرش باطن هر چیز را گویند.

## اهمیت آیت‌الکرسی

شهرت آیه ۲۵۵ سوره بقره به آیت‌الکرسی، به صدر اسلام بر می‌گردد. ترسیم رابطهٔ خداوند با آفریدگانش به ویژه انسان و جامعیت این ترسیم در آیت‌الکرسی، موجب امتیاز این آیه بر دیگر آیات شده و مفسران را واداشته است تا با اهتمامی ویژه، به شرح آن بپردازند یا در این باره نوشته‌های مستقلی بنگارند.

### شأن نزول
#### آیهٔ ۲۵۶
در مورد نزول این آیه گفته شده مردی از انصار، «صبیح» خدمتکار سیاه‌پوست خود را به پذیرش دین اسلام مجبور کرد و چون این عمل کاملاً برخلاف مبنی و روش دین اسلام بود این آیه فرود آمد و مسلمانان را از این عمل برحذر داشت.

## احادیثی در فضیلت قرائت آیت الکرسی
در حدیثی از پیامبر اسلام، محمد خطاب به علی ابن ابیطالب چنین آمده‌است:در حدیثی از علی ابن ابیطالب چنین آمده‌است:
در حدیثی از پیامبر اسلام چنین آمده‌است:در حدیثی از پیامبر اسلام چنین آمده‌است:
در حدیثی از محمد باقر امام پنجم شیعیان چنین آمده‌است:
در حدیثی از محمد خطاب به علی ابن ابیطالب چنین آمده‌است:
در حدیثی از حسن عسکری آمده‌است:
در حدیثی از علی بن ابی‌طالب آمده‌است:

اگر خواص آیة الکرسی را می‌دانستید در هیچ زمانی خواندن آن را ترک نمی‌کردید.

## جستارهای وابسته

* بقره
* و ان یکاد
* چهار قل

## پانویس

## منابع
* ثواب آیت الکرسی، نشر صلاه، ۱۳۸۳، ۹۶۴-۷۴۳۶-۰۹ ISBN

## پیوند به بیرون

* آیت الکرسی

رده:آیه‌های نام‌دار قرآن
رده:الهیات اسلامی
رده:بقره (سوره)
رده:خدا در اسلام
رده:قرآن
جهانگیرنامه

***جهانگیرنامه*** یکی از حماسه‌های منظوم ملی ایران به زبان فارسی است در بحر متقارب (هم‌وزن شاهنامه). این حماسه‌نامه درباره دلاوریهای جهانگیر پسر رستم است. ناظم این داستان در یکی از ابیات پایانی خود را قاسم مادح معرفی می‌کند. از احوال شاعر اطلاع دیگری در دست نیست. نظم این دفتر که حدود ۶۳۰۰ بیت است، چنان‌که از بیت پایانی منظومه بر می‌آید، در هرات بوده‌است.

این منظومه از تأثیر افکار متأخر اسلامی خالی نیست و کاربرد واژگان عربی در آن به مراتب بیشتر از حماسه‌های متقدم‌تر است. از این رو ذبیح‌الله صفا تاریخ نظم آن را در پایان قرن ششم هجری یا به احتمال بیشتر در اوایل قرن هفتم هجری می‌داند. لیکن از آنجا که گاه ترکیبات و اصطلاحاتی که به طرز عجیبی متأخرتر است در منظومه یافت می‌شود صفا نتیجه می‌گیرد که در قرن نهم هجری در آن دست برده‌اند و ابیاتی به آن افزوده‌اند و ابیات احیاناً سست یا نارسای موجود در منظومه را باید نتیجهٔ الحاقات شاعر متأخرتر دانست.
## منابع
* 

رده:اسطوره‌شناسی ایرانی
رده:حماسه‌های فارسی
رده:حماسه‌های ملی ایران
رده:شعرهای هندی
ایام هاء

در تقویم بهائی هر سال شامل ۱۹ ماه ، و هر ماه ۱۹ روز است. در این بین ۴ یا در سال‌های کبیسه ۵ روز اضافه می‌آید که ایام «**هاء**» نام گرفته‌است. «هاء» یا همان "ه" در حروف ابجد شماره ۵ را دارد که همان نهایت تعداد این روزها است. ضمن اینکه در دین بهائی حرف "ه" از اسرار و رموز خاصی بر خوردار است.

ایام «هاء» دقیقاً قبل از ماه روزه در دین بهائی قرار دارد.این ایام که بین ماه هیجدهم و نوزدهم قرار گرفته، اختصاص به جشن و سرور دارد.

## منابع

رده:بهائیت
رده:گاه‌شماری‌ها
رده:مناسبت‌های فوریه
رده:مناسبت‌های مارس
گاه‌شماری بهائی

این روز شمار و گاه‌شمار با قدمتی کمتر از دویست سال، از جدیدترین گاه‌شمارهای رایج به‌شمار می‌رود. تقویم بدیع یا تقویم بهائی توسط سید علی محمد باب (مؤسس دیانت بابی) در کتاب بیان تدوین شده‌است و بعدها توسط بهاءالله مورد تأیید و به عنوان تقویم بهائی معرفی شد. دور بهائی از اظهار امر سید علی محمد باب (مؤسس دیانت بابی) در سال ۱۸۴۴ میلادی آغاز شده‌است. سال بهائی مانند سال خورشیدی ۳۶۵ روز است که از ۱۹ ماه ۱۹ روزه تشکیل شده‌است که جمعاً ۳۶۱ روز می‌شود و چهار روز باقی‌مانده که در سال‌های کبیسه پنج روز می‌گردد، به ایام هاء مشهور است.

تحویل سال و شروع سال در این تقویم مطابق با نوروز ایرانی است.

## ساختار تقویم
در این گاه‌شمار، سال به ۱۹ ماه با اسم‌های خاص تقسیم شده‌است؛ که هر ماه دارای ۱۹ روز است.

در این گاه‌شمار، سال از ۳۶۱ روز تشکیل می‌شود و از آنجایی‌که سالِ بَیانی با سال شمسی تطابق دارد، کسریِ آن در سال‌های عادی ۴ و در سال‌های کبیسه ۵ روز به نام [ایّام هاء] به آن اضافه می‌شود و پیش از آخرین ماهِ سال، یعنی بین ماه ۱۸ و ۱۹ قرار دارد.

هر ۱۰۰ سال یک قرن بدیع نامیده می‌شود.

## اسامی ماه‌ها و ایام هفته
ایام هفته در این گاه‌شمار مانند دیگر گاهشمارها داری هفت روز و هریک به نام‌های ویژه است.

اسامی ماه‌های تقویم برگرفته از دعای سحر ماه مبارک رمضان است.

## ایام هاء
در هر سال ۴ روز و در سال‌های کبیسه ۵ روز باقی می‌ماند که به **[[ایام هاء]]** در دین بهائی نام‌گذاری شده‌است. این ایام دقیقاً قبل از شهرالعلاء (ماهی که در آن بهائیان روزه می‌گیرند) قرار گرفته‌است و به نوعی تأکیدی بر اهمیت ماه روزه در این دین می‌باشد.

## تغییر گاهشماری بهائی توسط بیت العدل در سال ۱۳۹۴
از آنجایی‌که برخی از ایام تعطیل و مخصوص تقویم بهایی بر اساس تقویم قمری تعیین گردیده بود، به ویژه روز تولد باب و بهاءالله که در روز اول و دوم ماه محرم قرار داشت. بیت العدل در نامه مورخه ۱۰ ژوئیه ۲۰۱۴ (میلادی)، توضیحی دربارهٔ استفاده بهائیان از تقویم و تعطیلات بهایی اعلام کرد. بیت العدل تاریخ بعضی روزهای تاریخی بهائی مانند تولد بهاءالله و باب را در تقویم جدید تغییر داد و از بهائیان خواست که از سال ۱۳۹۴ معادل سال ۱۷۲ بهائی به تقویم جدید عمل کنند (پیام بیت العدل، مورخه ۱۰ ژوئیه ۲۰۱۴). شوقی افندی در نوشته‌ای به این عدم تطابق روزها اشاره کرده و از شمسی شدن تمام روزها در آینده خبر داده بود ولی جزئیات آن را مطرح نکرد.

## ایام محرمه

در هر سال بهائی ۹ روز به نام ایام محرمه وجود دارد که در آن روزها بهائیان کار اداری، مالی و تجاری را تعطیل می‌کنند. این روزها در حقیقت سالروز وقایعی مربوط به شخصیت‌های بارز این دین است و به قرار زیر می‌باشند:
# عید صیام و نوروز، پایان ماه روزه بهائیان و سال نو خورشیدی (مطابق اول فروردین، ۲۱ مارس)
# روز نخست عید رضوان، روز اظهار امر علنی بهاءالله و آغاز سال جدید بهائی (مطابق با اول اردیبهشت، ۲۱ آوریل)
# روز نهم عید رضوان، (مطابق با ۹ اردیبهشت، ۲۹ آوریل سال ۱۸۶۳)
# روز دوازدهم عید رضوان، (مطابق با ۱۲ اردیبهشت، ۲ مه)
# روز بعثت باب، (مطابق با ۲ خرداد، ۲۳ مه سال۱۸۴۴)
# روز وفات بهاءالله، (مطابق با ۸ خرداد، ۲۹ مه)
# روز تیرباران باب، (مطابق ۲۸ شعبان)
# روز ولادت باب، (مطابق با اول محرم۱۸۱۹)
# روز ولادت بهاءالله، (مطابق با دوم محرم۱۸۱۷)

## پیوند به بیرون
تقویم بهائی

## منابع

* گفتاری کوتاه پیرامون امر بهائی، دکتر مؤمن موژان، ۱۹۹۷ وان ورلد آکسفورد، شابک: ۱۸۵۱۶۸۱۲۰۵

رده:احکام بهائی
رده:بهائیت
بهائی
رده:گاه‌شماری‌های خورشیدی
رده:گاه‌شماری‌های ویژه
اینهریار

**اینهریار Einherjar** در اساطیر نورس پهلوانانی هستند که دلیرانه در میدان‌های نبرد به خاک می‌افتند. این رزم آوران را والکیریها از میان کشتگان نبردها برمی‌گزینند و به والهالا، تالار ویژه اودین در آسگارد می‌برند تا در آنجا خود را برای نبرد پایانی در روز راگناروک آماده کنند. به گفتاری دیگر این جنگجویان را اودین و فریا میان خود پخش می‌کنند.

اینهریار هر روز با بانگ خروسی به نام گولینکامبی، که معنی نامش «زرین شانه» است، از خواب برخاسته، خود را برای نبرد می‌پرورانند. آنها این کار را تا آنجا پی می‌گیرند که همگی یکدیگر را تکه تکه می‌کنند. اما شب هنگام به گونه‌ای بسیار شگفت انگیز زخمهای آنها بهبود یافته و در کنار اودین به جشن و شادمانی می‌پردازند. خوراک و نوشیدنی این جشنها به شیوه‌ای شگفت انگیز فراهم می‌شوند. خوراک آنها بدست آشپزی به نام الدریم نیر از گوشت گرازی به نام سیریم نیر که هر شب کشته شده و روز دیگر بار زنده می‌شود، در دیگی به نام آندریم نیر پخته می‌شود. نوشیدنی ویژه‌ای به نام مید نیز از پستانهای بزی به نام هایدرون، که بر پشت بام والهالا زندگی می‌کند و از برگهای ایگدراسیل می‌خورد جاریست که به گسارش اینهریار و اودین می‌رسد.

در راگناروک، دلیرترین اینهریار سپاه اودین را برای نبرد با یوتونها گردآوری می‌کند و به همراه خدایان به نبردی که سرانجام آن از پیش گفته شده می‌تازند.

وایکینگ‌ها آویزهای تندیس مانند اینهریار را به نشان دلاوری و امید پیوستن به آنها با خود به همراه داشتند.

## در فرهنگ مردم
در بازی عصر اسطوره (AOM) ساخته مایکروسافت در بخش نورس کمپین و در هنگام برگزیدن شهرآیین‌های (تمدن‌های) نوردیک، یکی از کاراکترهایی که یافت می‌شود اینهریار است. این کاراکتر در برابر جنگجویان انسانی نیرومند و در برابر پهلوانان ناتوان است.

در میان ترانه‌های گروه‌های دث متال مدرن اسکاندیناویایی با درون مایه‌های فولک و اپیک هم از اینهریار یاد شده‌است.

## بن مایه‌ها
* برگرفته از دانشنامه علمی-تخیلی فارسی
* About.com
* پانتئون
* ویکی‌پدیا، مدخل هثرون
* طرفداران AOM

رده:ارواح
رده:اسطوره‌شناسی نورس
رده:اودین
کارتینگ

بندانگشتی|یک پیست کارتینگ در ژاپن
**کارتینگ** یا **مسابقه کارتینگ** نوعی از ورزش موتوری با خودروهای چرخ‌باز است. این‌گونه خودروهای چهارچرخه کوچک و چرخ‌باز کارت نام دارند. با ماشین‌های کارت معمولاً در مسیرهای کارت‌سواری که در مقیاسی کوچک نسبت به بزرگ‌راه‌های واقعی ساخته می‌شوند مسابقه داده می‌شود. کارتینگ معمولاً به عنوان قدم اول در مسیر رسیدن به ورزش‌های پرخرج‌تر خودروسواری به‌شمار می‌آید. اگر مسیرگاه کارتینگ درون یک ساختمان باشد به این نوع کارتینگ، کارتینگ سرپوشیده (Indoor Karting) گفته می‌شود.

کارتینگ در کشور ایران توسط مدرسه فرمولا آموزش داده می‌شود که در مجموعه ورزشی آزادی واقع شده است. برای راننده کارتینگ حرفه ای شدن ابتدا باید گواهینامه D و سپس گوهینامه C را دریافت کنید.

پس از گرفتن گواهینامه های فوق باید کارت شخصی خودتان را تهیه کنید تا مجاز به شرکت در مسابقات باشید.

از اشخاص معروف در کارتینگ ایران میتوان به فرهاد موسوی، جواد موسوی، سعید صادقی، هوتن کافی، حامد کافی، فرزاد زنبقی و ... اشاره کرد.

## جستارهای وابسته
* اختراع‌ها در ایالات متحده (۱۹۴۶–۱۹۹۱)

## منابع

Wikipedia contributors, "Kart racing," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Kart_racing&oldid=185052749 (accessed January ۱۸، ۲۰۰۸).

رده:کارتینگ
رده:فعالیت‌های اوقات فراغت
رده:مسابقات چرخ‌باز
رده:ورزش‌های ابداع‌شده در ایالات متحده آمریکا
رده:خودروهای اسپرت مسابقه‌ای
خودروی چرخ‌باز

[200px|thumb|left|خودروی [رنو در فرمول یک|تیم رنو.]]
[200px|thumb|left|خودروی لولا در [مسابقات لیگ ایندی|مسابقات ایندی سال ۱۹۹۳.]]
**خودروی چرخ‌باز**  به خودروهایی که چرخ بیرون از بدنه و بیرون از گلگیرها قرار گرفته اصطلاحاً «چرخ‌باز» گفته می‌شود.

فرمول یک بالاترین رده از دوره‌مسابقات رانندگی با خودروهای تک‌سرنشینه با چرخ‌های بی‌گلگیر (چرخ‌باز) است.

خودروهای به‌کاررفته در ورزش کارتینگ نیز از نوع چرخ‌باز هستند.

## منابع

*ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۹ مارس ۲۰۰۷.

رده:خودروهای مسابقه‌ای
رده:مسابقات چرخ‌باز
بیارجمند

**بیارجُمَند** یکی از شهرهای شهرستان شاهرود در استان سمنان است. این شهر مرکز بخش بیارجمند است. این شهر از شهرهای مهم منطقه سربداران محسوب می‌گردد و تا دی ماه سال ۱۳۱۶ از توابع خراسان و سبزوار بوده است. مردم بیارجمند به زبان فارسی خراسانی صحبت می‌کنند.

## موقعیت
بیارجمند در ۱۱۰ کیلومتری جنوب شرقی شاهرود قرار دارد و تا شهر سمنان، مرکز استان، ۳۱۰ کیلومتر فاصله دارد. بخش بیارجمند از غرب به رشته‌کوه‌های سوخته‌کوه و کی‌کی و از شمال به بزرگراه تهران–مشهد و شهرستان میامی و از جنوب به کویر مرکزی ایران و از شرق به شهرستان‌های طبس، بردسکن، کاشمر و سبزوار محدود می‌باشد.

## مشاهیر
**ابوعلی حسین بن احمد سلّامی بیهقی**
مورخ، شاعر و نویسنده ایرانی است که در قرن سوم هجری در خوارتوران از توابع بیهق خراسان زاده شد. از سلّامی بیهقی تألیفات و تصنیفات بسیاری باقی مانده است. کتاب‌های تاریخ خراسان، المصباح و الثارات از مهم‌ترین آثار او می‌باشند. ابوالحسن بیهقی در تألیف کتاب تاریخ بیهق از کتاب تاریخ خراسان او بهره جسته است. وی در سال ۳۰۰ هجری چشم از جهان بست.

**احمد بن ابراهیم اعسری بیهقی خواری**
شاعر ایرانی است که در قرن سوم هجری در خوارتوران از توابع بیهق خراسان زاده شد. مهم‌ترین اثر وی دیوان اشعار او است.

**ابوعبدالله محمد بن محمد بن جابر بیهقی** شاعر ایرانی است که در قرن چهارم هجری در خوارتوران از توابع بیهق خراسان زاده شد.

## جمعیت
بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت این شهر ۲٬۵۲۸ نفر بوده است.

## آب و هوا
بیارجمند آب و هوای سرد کویری دارد.

## آثار تاریخی
|چپ|250px|
# دخانیات مربوط به دوران پهلوی اول
# یخدان بیارجمند مربوط به دوران قاجاریه
# حمام و مسجد جامع مربوط به دوران افشاریه

## مراکز آموزشی
*  دانشگاه جامع علمی کاربردی بیارجمند

## صنعت
* کارخانه سیمان بیارجمند

## پانویس

## جستارهای وابسته
* جمعیت شهرهای استان سمنان

## منابع
* بر پایه داده‌هایی در: سایت خبر بیارجمند
* بر پایه داده‌هایی در: شرکت سیمان بیارجمند
* بر پایه داده‌هایی در: سایت شهرداری بیارجمند
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
* مختصات و ارتفاع بیارجمند

رده:شهرستان شاهرود
رده:شهرهای استان سمنان
رده:قومس
رده:مناطق مسکونی در شهرستان شاهرود
دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرگان

**دانشگاه آزاد اسلامی گُرگان** از دانشگاه‌های شهر گرگان مرکز استان گلستان ایران است که به عنوان بزرگ‌ترین واحد دانشگاهی استان گلستان شناخته می‌شود. دانشگاه آزاد واحد گرگان تنها واحد مرجع دانشگاه آزاد اسلامی در استان گلستان میباشد . این دانشگاه به عنوان دانشگاه آزاد اسلامی استان گلستان نیز معرفی میگردد. 

این دانشگاه در نیمه دوم سال ۱۳۶۶ تأسیس شد و با پذیرش ۶۰ دانشجو از طریق کنکور سال ۱۳۶۶ دانشگاه در ترم بهمن همان سال کار خود را آغاز کرد. ریاست آن از آغاز تأسیس تا سال ۱۳۷۸ شمسی با دکتر عبدالقیوم ابراهیمی، از دانشگاهیان سرشناس گرگان بود.

آغاز کار این دانشگاه با سه رشته عمران، زیست‌شناسی و کشاورزی بود. محل موقت اداره و کلاسهای دانشگاه ابتدا و در ترم اول سال اول در خانه‌ای مسکونی و اجاره‌ای به مساحت تقریبی ۲۲۰ مترمربع و حدود یکصد مترمربع حیاط در خیابان تختی (کوی ویلا) بود. سپس در سال دوم دانشگاه به مکانی اجاره‌ای در فوقانی ساختمان میرصادقی در خیابان مازندران (جمهوری) منتقل شد که مسافرخانه‌ای با حدود ۲۰ اتاق کوچک و متوسط بود. در سال سوم فعالیت خود دانشگاه در خیابان جرجان شهر گرگان ساختمانی سه طبقه را که دارای حدود ۵۰ مغازه بود به مبلغی حدود ۱۰ میلیون تومان از خانوادهٔ خیر به نام ناظم زمردی خرید. این اقدام گامی بلند برای توسعه دانشگاه بود.
بندانگشتی|چپ|230px|ورودی و ساختمان‌های دانشگاه. سال ۱۳۸۶

این دانشگاه در ۱۳۹۵ دارای ۸۵۰۰ دانشجو و با مراکز تابعه در جمع دارای ۱۳۰۰۰ دانشجو از کاردانی تا دکتری است و ریاست آن سید علی طاهری  است.

## پروژه‌ها و فعالیت‌ها
پروژه‌های عمرانی دانشگاه شامل دانشکده فنی و مهندسی، مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، مزرعه آموزشی و تحقیقاتی، استخر سرپوشیده، کتابخانه، مرکز فناوری اطلاعات، آمفی تئاتر، مجموعه ورزشی چندمنظوره، خوابگاه خواهران، مهمانسرا، سردر، بانک مسجد خاتم‌الانبیا، توسعه سلف سرویس و مجموعه ورزشی، احداث بزرگترین سالن تیراندازی در استان و دیگر طرح‌ها در حجمی بالغ بر ۶۰ هزار متر مربع است.

دانشگاه آزاد اسلامی گرگان پنج مرکز آموزشی را زیر پوشش دارد. راه‌اندازی دبیرخانه جذب هیئت علمی استان، راه‌اندازی کمیته منتخب ویژه ارتقا و تغییر وضعیت اعضای هیئت علمی واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی استان، و راه‌اندازی شورای آموزشی منطقه ۱۰ دانشگاه از دیگر فعالیت‌های این دانشگاه است.

## مدیران
سمت مدیر در این دانشگاه در سال ۱۹۸۸ ایجاد شد و از آن تاریخ سه مدیر منصوب و دو جانشین مدیر انجام وظیفه کرده‌اند:

## جستارهای وابسته
* فهرست مراکز دانشگاه آزاد اسلامی

## پیوند به بیرون
* دانشجویان پیشین دانشگاه آزاد گرگان

## منابع
بر پایه داده‌هایی در:
* باشگاه وبلاگ‌نویسان گرگان
* وب‌گاه دانشگاه

رده:آموزش در استان گلستان
رده:استان گلستان
رده:دانشگاه‌های اسلامی
آزاد اسلامی
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در استان گلستان
رده:نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۸۸ (میلادی)
گرگان
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۸۸ (میلادی) در ایران
وارکرفت: ارک‌ها و انسان‌ها

***وارکرفت: اورک‌ها و انسان‌ها***  یک بازی ویدئویی به سبک استراتژی هم‌زمان است که توسط شرکت بلیزارد انترتینمنت ساخته و در تاریخ ۱۵ نوامبر سال ۱۹۹۴ توسط خود بلیزارد در ایالات متحده آمریکا برای ام‌اس-داس، و اوایل ۱۹۹۶ برای کلاسیک مک اواس منتشر شده و سپس توسط اینترپلی اینترتینمنت در اروپا عرضه شد. این بازی اولین عنوان از فرنچایز فانتزی *[[وارکرفت]]* محسوب می‌شود.

## منابع

رده:بازی‌های بلیزارد
رده:بازی‌های تولیدشده در ایالات متحده آمریکا
رده:بازی‌های داس
رده:بازی‌های مک اواس
رده:بازی‌های وارکرفت
رده:بازی‌های ویدئویی ۱۹۹۴ (میلادی)
رده:بازی‌های ویدئویی تک‌نفره و چندنفره
رده:بازی‌های ویدئویی راهبرد بی‌درنگ
استان تعز

**تَعِزّ**  نام استانی در کشور یمن است. مرکز این استان شهر تعز می‌باشد.

## جغرافیا
**استان تعز** در قلهٔ کوه صبر شمالی واقع شده‌است

در حدود ۲۵۶ کیلومتر از شهر صنعا پایتخت یمن فاصله دارد

در ارتفاع ۱۵۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد.

## پیشینهٔ تاریخی
تاریخ بنای این شهر به قرن سوم هجری قمری بر می‌گردد. ساکنان این شهر از دو گروه (قبیله) تشکیل یافته بودند و بنامهای «الصلیحیون» و «الرسولیون» معروف بودند.

این شهر در دوران گذشته بنام (العُدینة) معروف بوده‌است.

## آثار باستانی
در این استان بساری از آثارهای به جا ماندهٔ قدیم به چشم می‌خورد. همچنین آثاری از مساجد ومدارس «(الصلیحیون» و «الرسولیون» نیز وجود دارد. بر فراز کوه قلعهٔ بزرگی وجود دارد که بنام «قلعهٔ القاهره» مشهور است، این قلعه مقر حاکم آن دوران «ملک المظفر الرسولی» بوده‌است. دور تا دور شهر حصاربند بوده‌است، آثار این حصار (سور) هنوز در گوشه و کنار شهر دیده می‌شود. این حصار مابین سالهای ۹۴۳ و ۹۵۰ هجری قمری ساخته شده‌است.

## جمعیت
تعداد جمعیت این استان در حدود ۳۱۱۶۳۸۲ نفر می‌باشد، شغل بیشتر ساکنان استان کشاورزی است.

اکثر جمعیت این استان سنی مذهب شافعی هستند.

## منابع

* المقحفی، ابراهیم، احمد، *(مُعجَم المُدُن وَالقَبائِل الیَمَنِیَة) *، منشورات دارالحکمة، صنعاء، چاپ وانتشار سال ۱۹۸۵ میلادی به (عربی).
* استاد. دکتر: الجرو، سعید، اسمهان، *(دراسات فی التاریخ الحضاری للیمن القدیم)، دارالکتاب الحدیث، چاپ عدن، ۲۰۰۳ میلادی به (عربی).
* دکتر: زاهیه، وهبة، * (شُبه الجَزیرَة العَربیَة) * دارالنهضة العربیة للطباعة والنشر، چاپ و انتشار سال ۱۹۷۷ میلادی.
* الصنعانی، محمد بن یحیی بن عبدالله بن احمد، الیمانی. *(اَلأنَباءَ عَن دُولةَ بَلقِیسَ وَ سَبأَ) ''، منشورات دارالیمنیة للنشر والتوزیع، صنعاء، چاپ وانتشار سال ۱۹۸۴ میلادی به (عربی).

تعز
تعز
کافی‌نت

بندانگشتی|239x239px
بندانگشتی|240px

**کافی نت** یا **نِت‌سرا**  مکانی عمومی برای استفاده از اینترنت می‌باشد که معمولاً به ازای ارائه خدمات اینترنتی از مشتریان، به ازاء هر ساعت استفاده، مبلغی دریافت می‌کند. با توجه به گسترش اینترنت در ایران و همچنین روی آوردن موسسات و مراکز اداری به ارائه خدمات الکترونیکی امروزه بسیاری از امور که قبلاً توسط شخص و به صورت سنتی انجام می‌شد در کافی نت و از طریق اینترنت انجام می‌شود.

## تاریخچه
اولین کافه آنلاین در کره جنوبی ایجاد شد و *کافه الکترونیک* نامیده می‌شد. این کافه روبروی دانشگاه هنگیک (Hongik University) در سال ۱۹۸۸ توسط Ahn Sang-Su و Keum Nuri در سئول ایجاد شد.

در ایران کارهایی مثل ثبت نام‌های کنکور و اعلام نتایج و حتی انتخاب رشته برای دانشگاه و ثبت اظهارنامه که از طریق اینترنت صورت می‌گیرد از جمله کارهایی است که در کافی نت انجام می‌شوند.

## جستارهای وابسته
* گیم نت

## منابع

رده:اختراع‌های کره جنوبی
رده:انواع کافه‌ها
رده:انواع هتل
رده:خدمات اینترنتی
رده:علم و فناوری در کره جنوبی
رده:فرهنگ کافه‌نشینی
رده:کافی‌نت‌ها
رده:ویکی‌سازی رباتیک
پورتو آلگری

**پورتو آلگری** (local ; *Joyful Harbor*) شهری بندری در برزیل است با جمعیتی حدود یک و نیم میلیون نفر. این شهر پایتخت و بزرگترین شهر در ایالت برزیلی ریوگرانده دوسول می‌باشد. جمعیت این شهر ۱٬۵۰۹٬۹۳۹ (۲۰۱۰) است. پورتو آلگری جنوبی‌ترین پایتخت در یک ایالت برزیلی است و یکی از مهمترین مراکز فرهنگی، سیاسی و اقتصادی در برزیل می‌باشد.

بیشتر ساکنان این شهر از قومیت‌های اروپایی هستند. این شهر در کنار رود گوآیبا قرار دارد. در سال‌های اخیر پورتو آلگری میزبان انجمن اجتماعی جهانی بوده‌است که سازمان‌های غیردولتی در آن شرکت می‌کنند. این شهر میزبان جام جهانی فوتبال ۲۰۱۴ نیز بوده‌است.

## جغرافیا
این شهر در کنار دریاچه اردک‌ها (Lagoa dos Patos) واقع شده‌است و همچنین این شهر با ساحل دریاچه گوآیبا نیز همجوار است که اکوسیستم بی‌نظیری دارد.

## مترو
متروی پورتو آلگری در سال ۱۹۸۵ تأسیس شده و هم‌اکنون دارای ۱ خط و ۲۲ ایستگاه می‌باشد.

## منابع

رده:پورتو آلگری
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۷۷۲ (میلادی) در برزیل
رده:ریو گرانده دو سول
رده:شهرهای برزیل
رده:شهرهای بندری در برزیل
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۷۷۲ (میلادی)
رده:مناطق مسکونی در ریو گرانده دو سول
مفاتیح‌العلوم

**مَفاتیحُ العلوم** (به معنی:گشایندهٔ دانش‌ها، کلید دانش‌ها) دانشنامه‌ای است که ابوعبدالله کاتب خوارزمی بین سال‌های ۳۷۶-۳۷۲ هجری قمری نوشته‌است و یکی از کهن‌ترین دانشنامه‌های دورهٔ اسلامی می‌باشد و تا امروزه ارزشمند شمرده می‌شود.

## دیباچه
خوارزمی دربارهٔ این اثرش در دیباچه توضیح داده:

## ساختار
این کتاب را در دو بخش (مقاله) تدوین شده. بخش اول، شامل علوم شریعت و آن مقدار از علوم عربی (ادبیات و زبان‌شناسی عرب و تاریخ) است که به این مبحث مربوط می‌شود. بخش دوم در علوم عجم (مردم غیرعرب) است؛ یعنی علوم ایرانی‌ها، یونانی‌ها و دیگر ملت‌ها.

مقاله اول: شش باب دارد با بیست و پنج فصل:۱. علم فقه، یازده فصل ۲. علم کلام، هفت فصل۳. علم نحو، دوزاده فصل. ۴. علم دبیری یا نویسندگی؛ در هشت فصل. ۵. علم شعر و عروض، پنج فصل. ۶. علم اخبار، در نه فصل.

مقاله دوم: نه باب است که به چهل و یک فصل تقسیم می‌شود. ۱. فلسفه، سه فصل. ۲. منطق، نه فصل. ۳. در علم طب، هشت فصل. ۴. علم عدد، در پنج فصل. ۵. در علم هندسه، چهار فصل. ۶. علم نجوم، چهار فصل. ۷. علم موسیقی، سه فصل. ۸. علم حیل، دو فصل. ۹. علم کیمیا، سه فصل

## نسخهٔ دیجیتال
* در ویکی‌مدیا: https://upload.wikimedia.org/wikisource/ar/5/54/مفاتيح_العلوم.pdf

## پیوند به بیرون
* در ویکی نبشتهٔ عربی

رده:دانشنامه‌های عربی
الواح وصایا

**الواح وصایا** وصیت‌نامهٔ عبدالبهاء، مبین آثار آیین بهائیت است. این اثر شامل ۳ لوح است، که در آن وظایف ایادیان امرالله و همچنین مقام ولایت امری مشخص گردیده‌ است. عبدالبهاء در این الواح، شوقی افندی را به عنوان جانشین خویش در مقام «ولی امرالله» اعلام می‌کند و نظامی برای انتخابات بیت‌العدل اعظم، مؤسسه‌ای که بهاءالله تشکیل آن را تعیین کرده بود، مشخص می‌نماید. الواح وصایا نخستین بار به‌صورت عمومی در ۳ ژانویهٔ ۱۹۲۲، یک ماه بعد از فوت عبدالبهاء خوانده شد.

## پانویس

## پیوند به بیرون

* درگذشت عبدالبهاء

رده:آثار عبدالبهاء
رده:کتاب‌های بهائی
رده:کتاب‌های مقدس
هرمود

**هرمود** به یکی از موارد زیر اشاره دارد:

* هرمود (لارستان) روستایی از توابع بخش صحرای باغِ شهرستان لارستان استان فارس
* هرمودمهر خوئی روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان لارستان در استان فارس
* هرمود (اساطیر) در اساطیر اسکاندیناوی، پیام‌رسان ایزدان، پسر اودین و فریگ
* منطقه حفاظت‌شده هرمد یا هرمود، نام منطقه ای حفاظت شده در ایران

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی روستاهای ایران
رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
ثور (ابهام‌زدایی)

**ثور** نام چند چیز است:

* برج ثور از برج‌های دایرةالبروج
*  ثور، نام گاو است.
* رو ثور نام یک ستاره در صورت فلکی ثور
* ثور (اساطیر)، از خدایان اساطیر نورس
* ثور (شخصیت کامیک)، از شخصیت های تخیلی دنیای مارول کامیکس
* کوه ثور، کوهی در شهر مکه
* غار ثور، غاری در شهر مکه
* ثور نام دیگر اردیبهشت ماه خورشیدی
نومولیت

**نومولیت** (nummulite) یا **شاه‌دانهٔ عدسی** یا **سِکه‌سنگ** فسیل جانوری تک‌سلولی از ردهٔ روزن‌داران راسته روتالیدا (Rotaliida) است که دارای صدفی مارپیچ و نازک شبیه سکه است. صدف نومولیت از تعداد زیادی خانهٔ کوچک درست شده که جانور همیشه در آخرین خانهٔ آن زندگی می‌کرده‌است.این جانور در دوران سوم زمین‌شناسی بسیار فراوان بوده به طوری که ته‌نشست‌های دریایی دو دورهٔ اول دوران سوم زمین‌شناسی با فسیل این جاندار مشخص می‌شود و این دو دوره را دوران نومولیتیک می‌خوانند.

قطر نومولیت ها به ۶ سانتیمتر می‌رسد و در صخره‌های ترشیاری یافت می‌شوند بویژه در پیرامون دریای مدیترانه.

نام این فسیل از واژه لاتین *nummulus* به معنی سکه کوچک گرفته شده‌است.این فسیل یعنی نومولیت در ایران در کوه های استان خوزستان بسیار زیاد یافت میشود!سازندهای آهکی آسماری و میشان دارای سنگواره های زیادی از نومولیت ها می باشند. نوموليت فسیل سکه‌مانند بزرگی، شامل تعدادی حلقه که به‌شکل مارپیچ مسطحی پیچ خورده‌اند. این حلقه‌ها را تیغه‌هایی به‌صورت حجره تقسیم می‌کنند. نومولیت‌ها بقایای تک‌یاخته دریایی‌اند که در صخره‌های دوران ترشیاری مخصوصاً سنگ آهک‌های بازمانده از دورۀ ائوسن در مصر و سایر نقاط، یافت می‌شوند. نومولیت فسیل شاخص ارزشمندی است. قطر نومولیت به حداکثر اندازه‌ای که یک تک‌یاخته ممکن است برسد، یعنی حدود ۶ سانتی‌متر، می‌رسد. نومولیت‌ها در جنس Nummulites، راستۀ روزنه‌داران، ردۀ گرانولوریتیکولوزا زیرشاخۀ آمیب‌ها، شاخۀ آمیبی‌ها ـ تاژک‌داران قرار دارند.

بسیاری از آثار تاریخی مصر چون مجسمه ابوالهول و هرم کپس در جیزه کلکسیونی از سنگ های کربناته پر فسیلی ساخته شده اند. این فسیل ها در دیواره آثار سرنخ هایی از چگونگی ساخت این بناهای عظیم نشان میدهند. از جمله این فسیل ها نومولیت ها هستند. در مصر باستان از پوسته نومولیت ها به عنوان سکه استفاده میشد و اهرام معروف مصر از سنگ آهک های نومولیت دار ائوسن تا میوسن ساخته شده اند. نام نومولیت از ریشه لاتین نومولوس به معنی سکه کوچک گرفته شده است.

## منابع

بخشی از مطالب از: ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۱۱ مارس ۲۰۰۷.

## پانویس

فرهنگ فشرده فارسی به انگلیسی آریانپور، یک‌جلدی، تهران: ۱۳۷۱.

رده:زندگی در الیگوسن
رده:زندگی در ائوسن
رده:زندگی در پالئوسن
رده:روزن‌داران
رده:زندگی درپیشاتاریخ
نخود سیاه

**نخود سیاه** نوعی نخود است به رنگ بنفش تیره است که چون باعث تیره شدن آش می‌شود، معمولاً به صورت خوراک نخود استفاده می‌شود. چون مصرف آن رایج نیست، کمیاب است. به همین دلیل ضرب‌المثل «کسی را به دنبال نخود سیاه فرستادن» وجود دارد.

اخیراً به دلیل خواص درمانی، مورد مصرف انگلیسی‌ها قرار گرفته‌است؛ چون انگلیسی‌ها عادت به پختن تنوعی از مواد اولیه ندارند.

## منابع

## جستارهای وابسته
* نخود
* نخود فرنگی
* نخودچی
* آرد نخودچی
* لپه
* نخود کفتری

رده:آشپزی انگلیسی
رده:حبوبات خوراکی
رده:حبوبات
رده:خوراکی با بنشن
رده:غذای خیابانی در بریتانیا
رده:گیاهان دارویی آسیا
رده:گیاهان دارویی
سیاوش دیلمی رزم‌خواه

سرلشکر سیاوش دیلمی رزمخواه (۱۲۸۲–۱۳۷۳ ه‍.ش در دیلمان) از اعضای نهضت جنگل، از افسران عالی‌رتبه ارتش ایران، استاندار آذربایجان غربی و سناتور انتخابی گیلان در دوره هفتم مجلس سنا بود.

## زندگی
غلامحسین (سیاوش) دیلمی رزمخواه فرزند جعفربیگ متولد ۱۲۸۲ ه‍.ش از نوجوانی به نهضت جنگل به زعامت میرزا کوچک خان جنگلی پیوست و تعلیمات نظامی را تحت نظر افسران آلمانی و ایرانی و ترک و روس سفید فراگرفت.

پس از پایان کار نهضت در سال ۱۳۰۰ ه‍.ش مدتی زندانی بود ولی اندکی پس از آزادی، به ارتش ایران پیوست و در سال ۱۳۰۷ به دریافت درجه افسری نائل شد.

او به تدریج مدارج ترقی را طی کرد و در سال ۱۳۳۹ ه‍.ش استاندار آذربایجان غربی شد و تا سال ۱۳۴۲ این سمت را عهده‌دار بود و با مردم به حسن سلوک رفتار می‌کرد.

او در سال ۱۳۵۴ در دوره هفتم مجلس سنا به نمایندگی از اهالی گیلان عضویت یافت که کار آن با انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ خاتمه یافت. پس از انقلاب زندانی و محاکمه شد ولی از اتهامات منتسبه تبرئه گردید و آزاد شد. نامبرده عاقبت در سال ۱۳۷۳ در سن ۸۱ سالگی بدرود حیات گفت.

## منبع

* کتاب گیلان، ج ۱ ص ۶۸۱ 
* شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران، باقر عاقلی، ج ۲ ص ۶۹۵ .

دیلمی رزمخواه، سیاوش
رده:استانداران آذربایجان غربی
رده:سناتورهای انتخابی مجلس سنا از رشت
چارلز بلگریو

**سر چارلز دارلیمپل بلگریو**  (۱۸۹۴–۱۹۶۹) بیش از ۳۰ سال نماینده سیاسی و کارگزار دولت انگلیس در خلیج فارس بود.

او بعد از مراجعت به انگلستان در سال ۱۹۶۶ کتابی دربارهٔ سواحل جنوبی خلیج فارس منتشر کرد و در آن نوشت که «عرب‌ها ترجیح می‌دهند خلیج فارس را خلیج عربی بنامند». این نماینده قطعاً پیش از انتشار کتاب و مراجعت به انگلستان در تماس با مقامات امارات جنوبی خلیج فارس این فکر را در آنها القا کرده‌است و تصادفی نیست که بلافاصله پس از انتشار کتاب سرچارلز بلگریو که نام قبلی سواحل جنوبی خلیج فارس یعنی «ساحل دزدان» را بر روی کتاب خود نهاده اصطلاح «الخلیج العربی» در مطبوعات کشورهای عربی رواج پیدا کند و در مکاتبات رسمی به زبان انگلیسی نیز اصطلاح «آرابیان گولف» جایگزین اصطلاح معمول و رایج قدیمی «پرشین گولف» می‌شود.

## منابع

* http://en.wikipedia.org/wiki/Charles_Belgrave

رده:اهالی تانگانیکا (قلمرو)
رده:بحرین در سده ۲۰ (میلادی)
رده:تاریخ بحرین
رده:دانش‌آموختگان کالج لینکلن، آکسفورد
رده:درگذشتگان ۱۹۶۹ (میلادی)
رده:دور از وطن‌های اهل بریتانیا در بحرین
رده:زادگان ۱۸۹۴ (میلادی)
رده:شوالیه‌های فرمانده نشان امپراتوری بریتانیا
پازیکس

**رابط سیستم‌عامل قابل‌انتقال**  یا به اختصار **پازیکس** (**POSIX**؛ ) خانواده‌ای از استانداردها است که توسط IEEE Computer Society مشخص شده‌اند تا سازگاری میان سیستم‌عامل‌ها حفظ شود.

برای تعریف یک سطح مشخص از سازگاری، پازیکس جنبه‌های مختلفی از قابلیت‌ها را مشخص می‌کند که می‌توان آن‌ها را در قالب رابط برنامه‌نویسی کاربردی(API)، پوسته خط فرمان و دستورات پوسته دسته‌بندی کرد.

این استاندارد در ابتدا از APIها، پوسته‌ها و دستورات رایج در یونیکس الهام گرفته شد (تا حدی به این دلیل که یونیکس مستقل از تولیدکننده در نظر گرفته می‌شد). امروزه بسیاری از سیستم‌ها با این استاندارد سازگار هستند. از جمله سیستم‌های یونیکس تجاری، سیستم‌های شبه‌یونیکس و بسیاری از سیستم‌هایی که در گذشته ارتباطی با یونیکس نداشتند.

خط فرمان کاربر استانداردشده و رابط اسکریپت‌نویسی بر اساس UNIX System V و پوسته بورن (Bourne shell) طراحی شده‌اند.

بسیاری از برنامه‌ها، سرویس‌ها و ابزارهای سطح کاربر (از جمله awk، echo و اد (ویرایشگر نوشتار)) نیز استاندارد شده‌اند که نسخه‌های آن‌ها بر اساس UNIX System V بوده است؛ همچنین سرویس‌های الزامی در سطح برنامه (از جمله ورودی/خروجی پایه: فایل، ترمینال و شبکه) نیز تعریف شده‌اند. پازیکس همچنین یک API استاندارد برای چندنخی تعریف می‌کند که توسط بیشتر سیستم‌عامل‌های مدرن پشتیبانی می‌شود.

استاندارد پازیکس توسط Austin Group توسعه داده می‌شود (یک گروه کاری مشترک میان IEEE، The Open Group و ISO/IEC JTC 1/SC 22/WG 15).

پازیکس برای استفاده هم توسط توسعه‌دهندگان نرم‌افزارهای کاربردی و هم توسط توسعه‌دهندگان سیستم طراحی شده است.

## نامگذاری
این استانداردها از پروژه‌ای پدید آمدند که در سال ۱۹۸۴ آغاز شد و بر پایهٔ فعالیت‌های مرتبط در انجمن */usr/group* بنا شده بود.  
ریچارد استالمن نام *POSIX* را به IEEE پیشنهاد داد تا جایگزین نام پیشین *IEEE-IX* شود.

در ابتدا، POSIX به استاندارد IEEE Std 1003.1-1988 اشاره داشت که در سال ۱۹۸۸ منتشر شد. خانوادهٔ استانداردهای POSIX به‌طور رسمی با نام **IEEE 1003** شناخته می‌شوند و شمارهٔ استاندارد آن‌ها در ISO/IEC برابر با ISO/IEC 9945 است.

POSIX یک نشان تجاری متعلق به مؤسسه مهندسان برق و الکترونیک(IEEE) است.

## منابع

## پیوند به بیرون
* استاندارد پازیکس در سایت IEEE


رده:استانداردهای آی‌ئی‌سی
رده:استانداردهای آی‌تریپل‌ئی
رده:استانداردهای اوپن گروپ
رده:استانداردهای ایزو
میانه‌سو

**میانه‌سو** از ییلاقهای بخش خورگام است و در ارتفاع ۲۵۰۰ متری از سطح دریا قراردارد. مهاجرین دائمی این ییلاق از روستاهای ماشمیان وسرمل هستند. زبان این مردمان کرمانجی می باشد.

## راههای دست رسی

# جاده رستم آباد .چهارمحل . بربن .میانه سو
# لوشان. معدن. بربن .میانه سو
# جیرنده . داماش . میانه سو

## منطقه های گردشگری میانه سو

# تپه میلان
# لوطیسرا
# نفت چال
# لاربار
# سایت پروازی
# تک سل
# دشت شقایق

## چشمه آب

# چشمه لابار(چشمه اصلی)
# کورچشمه
# چشمه خاک سفید
#چشمه لوپعت

## نقشه

{
  "type": "FeatureCollection",
  "features": [
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {},
      "geometry": {
        "type": "LineString",
        "coordinates": [
          [
            49.727039337158,
            36.746724886516
          ],
          [
            49.728240966797,
            36.739434379449
          ],
          [
            49.773902893066,
            36.741222681133
          ],
          [
            49.775791168213,
            36.744799159504
          ],
          [
            49.777164459229,
            36.749200750238
          ],
          [
            49.775104522705,
            36.751538992623
          ],
          [
            49.752616882324,
            36.751263908982
          ],
          [
            49.742317199707,
            36.751814075278
          ],
          [
            49.732875823975,
            36.750851281672
          ],
          [
            49.726524353027,
            36.747962828363
          ]
        ]
      }
    },
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {},
      "geometry": {
        "type": "LineString",
        "coordinates": [
          [
            49.727210998535,
            36.746587336189
          ],
          [
            49.72635269165,
            36.748100376224
          ]
        ]
      }
    },
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {},
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [
          49.75656509399415,
          36.74878811183201
        ]
      }
    }
  ]
}


## پوشش گیاهی

## وجود پوشش گیاهان دارو متنوع مانند گرزنه. نعناع .سیرکوهی
رده:ییلاق‌های استان گیلان
کیت توسعهٔ نرم‌افزار

بندانگشتی|بسته‌بندی از کیت توسعه نرم‌افزار آمیگا ۲۰۰۰ که در سال ۲۰۰۰ توسط شرکت آمیگا منتشر شد
**کیت توسعهٔ نرم‌افزار** یا SDK مجموعه توابع و کتابخانه‌های کامپایل شده‌ای که تولیدکنندگان نرم‌افزار برای آسان کردن برنامه‌نویسی برای محیط یا سکوی خاصی فراهم می‌کنند و در اختیار برنامه‌نویسان کاربردی قرار می‌دهند.

در واقع SDK مجموعه ای از زبان برنامه‌نویسی، مجموعه ای از واسط‌های برنامه‌نویسی کاربردی، یک محیط توسعه یکپارچه پیشنهادی، احتمالاً یک برابرساز و مجموعهٔ مستندات و فایل‌های مثال و کمک می‌باشند که برای تولید برنامه و نرم‌افزار برای یک سکوی خاص مورد نیاز هستند.

برای مثال یکی از پرکاربردترین کیت‌های توسعهٔ نرم‌افزار، اندروید اس‌دی‌کی است که شامل موارد زیر است:
* زبان برنامه‌نویسی جاوا
* مجموعه ای از Google API و IDE که پیشنهاد گوگل اندروید استودیو است
* برابرساز گوشی اندروید بر روی کامپیوتر
و همچینن مجموعه ای عظیم از مستندات که تمام کلاس‌ها و اینترفیس‌ها مورد استفاده در برنامه‌نویسی اندروید را کاملاً توضیح داده و در نهایت یک کامپایلر ART که برنامه نوشته شده به زبان جاوا را به کدهای مقصد که قابل فهم برای سیستم عامل اندروید باشند تبدیل می‌کند. در آخر یک برنامه مدیر بسته که از فایل‌های کامپایل شده فایلی قابل نصب (با پسوند APK) تولید می‌کند.

## نمونه‌ها
* Microsoft Windows SDK
* Xcode
* Android SDK

## جستارهای وابسته
* رابط برنامه‌نویسی نرم‌افزار(API)

رده:ابزارهای برنامه‌نویسی
رده:برنامه‌نویسی
رده:توسعه نرم‌افزار
رده:کیت‌های توسعه نرم‌افزار
استان جوف (یمن)

**استان جوف** ، استانی در شمال یمن است.

## جغرافیا
استان جوف، بین دو کوه و در کناره (دره) وادی الجوف الکبیر واقع شده‌است.

منطقهٔ «الجوف» یکی از غنی‌ترین مناطق آثاری یمن به‌شمار می‌آید.

وسعت این منطقه به طول ۶۰ کیلومتر، وعرض ۳ کیلومتر از شمال به جنوب می‌باشد.

چهار دره بزرگ (درواه) «رودخانهٔ فصلی» از این منطقه عبور می‌کند.

در اطراف وکناره‌های این دره‌ها پر از جنگلهای انبوه‌است و حیات وحش گوناگونی در این دره‌ها وجود دارند.

## دره‌های الجوف
چهار درهٔ بزرگ الجوف به شرح زیر می‌باشند:
* درهٔ ** الخارد **.
* درهٔ ** خبش **.
* درهٔ ** مغربه **.
* درهٔ ** المنبج **.

مسیلات این دره‌ها به روستاهای قدیمی یام و مرهبة ملح و سران و مسوره و جبال نهم می‌ریزند.

## محدوده الجوف
محدوده الجوف: از شمال صنعا، از جنوب بلاد الجدعان در «قبائل نهم»، از مغرب جبل یام، و از سمت مشرق به جبل هیلان محدود می‌گردد.

## روستاهای الجوف
الجوف شامل روستاهای متعددی است، مشهورتیرن روستاهای این منطقه عبارت‌انداز:

الزاهر، حصن الدیمه، حصن آل احمد، حصن ابن سعد.

همچنین بلادهایی که تابع حکم حمیر بوده‌است: براقش، معین، السود، کمن، الخربه.

## شهرستان‌ها
* برط العنان
* حزم
* الحمیدات
* خب والشعف
* خراب المراشی
* الخلق
* رجوزة
* الزاهر
* الغیل
* المتون
* المصلوب
* المطمة

## جمعیت
تعداد جمعیت استان الجوف در حدود ۳۱۵۵۰ نفر می‌باشد.
اکثر جمعیت این استان شیعیان زیدی هستند. حدود ۷۵ تا ۸۵ درصد جمعیت الجوف را شیعیان تشکیل می دهند

## منابع

* المقحفی، ابراهیم، احمد، *(مُعجَم المُدُن وَالقَبائِل الیَمَنِیَة) *، منشورات دارالحکمة، صنعاء، چاپ وانتشار سال ۱۹۸۵ میلادی به (عربی).
* استاد. دکتر: الجرو، سعید، اسمهان، *(دراسات فی التاریخ الحضاری للیمن القدیم)، دارالکتاب الحدیث، چاپ عدن، ۲۰۰۳ میلادی به (عربی).
* دکتر: زاهیه، وهبة، * (شُبه الجَزیرَة العَربیَة) * دارالنهضة العربیة للطباعة والنشر، چاپ و انتشار سال ۱۹۷۷ میلادی.
* الصنعانی، محمد بن یحیی بن عبدالله بن احمد، الیمانی. *(اَلأنَباءَ عَن دُولةَ بَلقِیسَ وَ سَبأَ) ''، منشورات دارالیمنیة للنشر والتوزیع، صنعاء، چاپ وانتشار سال ۱۹۸۴ میلادی به (عربی).

رده:استان جوف (یمن)
جوف
استان حجه

** حجه ** به عربی (** محافظة حجة **) نام استانی در کشور یمن در شبه جزیره عربستان است. این استان در شمال غرب یمن ، دارای خط ساحلی و مرز مشترک با عربستان سعودی است.

## جغرافیا

این استان در ۱۲۷ کیلومتری شمال غربی شهر صنعا واقع شده‌است.

ارتفاع «حجه» از سطح دریا ۱۹۰۰ متر می‌باشد و بروی تپه بلندی قرار دارد. 

استان حجه شامل مناطق گوناگونی است که به شرح زیر می‌باشند.

## جمعیت
در سرشماری سال ۲۰۰۴ جمعیت این استان حدود ۱،۵ میلیون نفر بوده است. 

جمعیت این استان متشکل از شیعیان زیدی با حدود ۵۰_۶۰ درصد جمعیت و سنی های شافعی با حدود ۳۵_۴۵ درصد است. اقلیت نسبتا کوچکی هم از شیعیان دوازه امامی در این استان حضور دارند.

## دهستان‌ها وروستاهای حجه

ناحیه بنی العوام: 

کوهستان روحان در جنوب استان حجه و هم مرز با صنعا

## دره‌های حجه
بنا به روایت الویسی: دره‌های حجه عبارت‌اند از:
* درهٔ ** عین علی ** .
* درهٔ ** بنی عُکاب ** .	
* درهٔ ** عیان ** .
* درهٔ ** مور ** .
* درهٔ ** شِرس ** 

مسیل این دره‌ها به مناطق حاصلخیز و دشت‌های: الخیر و الظفیر و صبابات شمال حجه و شرق الجاهلی می‌ریزند.

## آثار
این استان شامل آثار باستانی و قلعه‌های تاریخی متعددی می‌باشد که در قلل کوه‌های اطراف آن ساخته شده‌است. 

از مشهورترین قلعه‌های آن: «قلعهٔ نعمان» و «قلعهٔ القاهره» است که برفراز تپه‌ای در جنوب حجه بنا نهاده شده‌است.

## مشاهیر

از مشاهیر این استان : حجة بن اسلم بن علیان بن زید بن جُشم بن حاشد می‌توان نام برد. وی یکی از حکمرانان پیشین این منطقه بوده‌اند. 

## منابع

* المقحفی، ابراهیم، احمد ، *(مُعجَم المُدُن وَالقَبائِل الیَمَنِیَة) *، منشورات دار الحکمة، صنعاء، چاپ وانتشار سال ۱۹۸۵ میلادی به (عربی).
* استاد.دکتر: الجرو، سعید، اسمهان، ، *(دراسات فی التاریخ الحضاری للیمن القدیم)، دار الکتاب الحدیث، چاپ عدن، ۲۰۰۳ میلادی به (عربی).
* دکتر: زاهیه، وهبة،. * (شُبه الجَزیرَة العََربیَة) * دار النهضة العربیة للطباعة والنشر، چاپ و انتشار سال 1977 میلادی.
* الصنعانی، محمد بن یحیی بن عبدالله بن احمد، الیمانی. ، *(اَلأنَباءَ عَن دُولةَ بَلقِیسَ وَ سَبأَ) ''، منشورات دار الیمنیة للنشر والتوزیع، صنعاء، چاپ وانتشار سال ۱۹۸۴ میلادی به (عربی).

حجه
حجه
دگرپروردگی

[thumb|300px| چرخهٔ بین '''دگرپروردگی''' و '''خودپروردگی'''

'''خودپروردگی‌ها''' با استفاده از نور، [کربن دی‌اکسید|کربن‌دی‌اکسید (CO2)، آب و اکسیژنْ ترکیبات آلی تولید می‌کنند و برای این کار عمدتاً از راه فتوسنتز (فلش سبز) به نتیجه می‌رسند. هر دو گونه ارگانیسم به‌وسیلهٔ تنفس یاخته‌ای از چنین ترکیباتی برای تولید (آدنوزین تری‌فسفات ATP) استفاده می‌کنند و دوباره CO2 ول می‌دهند (دو فلش قرمز).]]

**دگرپروردگی** یا **هتروتروفی** فرایندی است که در آن، ارگانیسم برای تأمین انرژی و رفع نیازهای غذایی خود از مواد آلی ساخته‌شدهٔ دیگر جانداران زنده استفاده می‌کند.

متضاد این فرایند، خودپروردگی یا (اتوتروفی autotrophsy) است.

**دگرپرورد** یا **هترتروف** (heterotroph؛ به یونانی ἕτερος heteros = "دیگری"، "متفاوت" و trophe τροφή = "تغذیه") ارگانیسمی است که می‌تواند مولکول‌های کربنی ترکیبات آلی را جذب یا هضم کند؛ (به جای استفاده از فرایند تثبیت کربن از منابع غیر آلی مانند کربن دی‌اکسید)، و با استفاده از آن‌ها رشد و زندگی کند. فرایند متقابل با آن خودپروردگی (اتوتروف autotrophs) است؛ مانند گیاهان و جلبک‌ها، که می‌توانند با استفاده از انرژی نور خورشید (photoautotrophs)، یا ترکیبات معدنی (lithoautotrophs)، ترکیبات آلی مثل کربوهیدرات‌ها، چربی‌ها، پروتئین‌ها و دی‌اکسید کربن غیرآلی را تولید کنند.  نودوپنج درصد یا بیشتر از تمام انواع موجودات زنده دگرخوار هستند. برای مثال جانوران، قارچ‌ها، و برخی از باکتری‌ها و آغازیان همه دگرخوارند.

اصطلاح **هتروتروف** در میکروب‌شناسی در سال ۱۹۴۶ به عنوان بخشی از طبقه‌بندی میکروارگانیسم‌ها بر اساس نوع تغذیه آن‌ها به‌وجود آمد. این اصطلاح در حال حاضر در بسیاری از زمینه‌ها؛ مانند محیط زیست در توصیف زنجیره غذایی، استفاده می‌شود.

هتروتروف‌ها خود ممکن است بر اساس منبع انرژی آن‌ها تقسیم شوند. اگر هتروتروفی از انرژی شیمیایی استفاده کند، آن را یک هتروتروفِ شیمی‌پرورد (Chemoautotroph) می‌دانند؛ (مثلاً انسان و قارچ). اگر از نور برای تأمین انرژی استفاده کند، این یک فتوهتروتروف است (به عنوان مثال، باکتری‌های غیرگوگردی سبز.

## جستارهای وابسته
* خودپروردگی

## منابع
 
* 

رده:بوم‌شناسی پروردگی
رده:بیوشیمی
رده:زیست‌شناسی
رده:گیاه‌شناسی
رده:واژگان زیست‌شناسی
ریگا

**ریگا** (لتونیایی: Rīga)، پایتخت و بزرگ‌ترین شهر جمهوری لتونی و یکی از مراکز مهم صنعتی، تجاری، فرهنگی و مالی منطقهٔ بالتیک و یک بندر مهم در منطقه است. ریگا با جمعیت ۷۰۶٫۴۱۳ نفر در سال ۲۰۱۰ بزرگ‌ترین شهر کشورهای حوزهٔ دریای بالتیک و سومین شهر کل منطقهٔ دریای بالتیک پس از سنت پترزبورگ و استکهلم است. مساحت این شهر ۳۰۷٫۱۷ کیلومترمربع است و مرکز تاریخی آن در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارد.

## نگارخانه

[thumb|left|300px|'''[w:en:House of the Blackheads (Riga)|خانه سرسیاه ریگا''' ساختمانی که در شهر قدیمی ریگا، لتونی واقع شده است. ساختمان اولیه در اوایل قرن چهاردهم میلادی برای انجمن برادران سر سیاه که صنفی برای بازرگانان مجرد، مالکان کشتی و خارجی‌ها در ریگا بودند ساخته شد. کارهای عمده در اوایل قرن هفدهم انجام شد وسپس مجسمه‌ها توسط کارگاه آگوست ولز ساخته شده‌اند. علاوه بر این در این مکان اولین درخت کریسمس تزئین شده در سال ۱۵۱۰ برپا شد.]]


رده:اعضای پیمان هانزایی
رده:پایتخت‌ها
رده:پایتخت‌های اروپا
رده:خلیج ریگا
رده:شهرها و شهرک‌های بندری دریای بالتیک
رده:شهرهای بندری در لتونی
رده:شهرهای لتونی
رده:لتونی
رده:مکان‌های هولوکاست در لتونی
رده:مناطق مسکونی ساحلی در لتونی
رده:میراث جهانی در لتونی
آندورا لا ولا

**آندورا لا ولا**  پایتخت و بزرگترین شهرِ کشور آندورا است.

این شهر که ۳۰ کیلومتر مربع مساحت دارد در سال ۲۰۱۴ میلادی ۲۲٫۶۱۵ نفر جمعیت داشته‌است.

## شهرهای خواهر خوانده
شهرهای زیر با آندورا لاولا به عنوان شهر خواهر خوانده محسوب می‌شوند.

## نگارخانه

پرونده:San Andreu.jpg
پرونده:Sant Esteve Church View from Centre de Congresssos.JPG
پرونده:Rúa peonil en Andorra 131.jpg
پرونده:Andorra la Vella - river.jpg


## منابع

## پیوند به بیرون
* City council of Andorra la Vella 
* [MSN Map](http://maps.msn.com/(xptrw1q0xwrsbd551kwsas55)/map.aspx?lats1=42.5&lons1=1.5&alts1=14&regn1=2)
* Sant Esteve church in Circulo Romanico page
* Santa Coloma Church in Circulo Romanico page

رده:آندورا لاولا
رده:آندورا
رده:پایتخت‌های اروپا
رده:مناطق مسکونی در آندورا
شهریورگان

**شهریورگان** یا **آذر جشن** از جملهٔ جشن‌های دوازدگانهٔ سال ایران باستان بوده‌است و از شمار جشن‌های آتش بوده‌است. روز چهارم از هر ماه زرتشتی به نام شهریور می‌باشد و چهارم ماه شهریور جشن شهریورگان می‌باشد. امروزه زرتشتیان این جشن را به عنوان روز پدر در نظر می‌گیرند.

به موجب یزدان‌شناسی اوستایی شهریور میان امشاسپندان یا ملائک و ایزدان شش‌گانه از لحاظ مرتبت و مقام دومین است. نخست بهمن و دوم شهریور. این نام در اوستا خشتره وئیریه آمده که جزء اول به معنی کشور و پادشاهی و جزء دوم به معنی آرزو شده می‌باشد؛ پس روی هم رفته به معنی پادشاهی یا کشور آرزو شده و مجازاً به مفهوم عام از آن بهشت نیز اراده شده‌ است.

چنان‌که همهٔ امشاسپندان دارای دو وجه مینوی و زمینی هستند این امشاسپند در جهان مینوی، نماینده‌ی قدرت و شهریاری مطلقه‌ی اهورامزدا و در زمین، نگاهبان و سرپرست فلزات و جنگ افزارها است. ما نمی‌دانیم چرا شهریورگان از شمار جشن‌های آتش به شمار می‌رفته است.

این جشن آتش‌های خانگی محسوب می‌شد. مردم در خانه‌ها آتش می‌افروختند و ستایش خداوند و شکر نعمت‌های او می‌گزاردند. در خانه‌ها اغلب مهمانی برپا کرده و خوراک‌های گوناگون و ویژه تدارک می‌بینند و به مناسبت تغییر هوا، شب هنگام در بام‌ها نیز آتش می‌افروزند. اما بقایای این جشن نیز میان زرتشتیان فراموش شده و تنها شماری از خانواده‌های قدیم در کرمان به گونه‌ی محدودی این جشن را برگزار می‌نمایند. در دوران اخیر زرتشتیان جشن شهریورگان را به عنوان روز پدر انتخاب کرده‌اند، چرا که شهریور از امشاسپندان مردگونه؛ و به معنای شهریاری بر اراده و نفس است.

## پانویس

## منابع
رضی، هاشم. گاه‌شماری و جشن‌های ایران باستان. تهران: انتشارات فروهر ۱۳۵۸

رده:جشن‌ها و آیین‌ها در ایران
رده:جشن‌های زرتشتی
آبانگان

**آبانگان** (چهارمِ آبان‌ماه به گاهشماریِ زرتشتی، دهمِ آبان‌ماه به گاهشماریِ جلالی) یکی از جشن‌های ایرانی است که در ستایش و نیایش ایزدبانو آناهیتا که ایزد آب‌های روان بوده‌است، برگزار می‌شده‌است. زمان برگزاری این جشن در آبان، روز دهم آبان بوده‌است.

آبان (نامِ دیگرِ ارِدْوی سورَ اَناهیتَا/ناهید) ایزدْبانویِ آب‌ها و نگاهبانِ پاکی و بی‌آلایشی در گیتی است. آناهیتا در اسطوره‌های ایرانی، یکی از فره‌مندترین ایزدان و یکی از کارآمدترین نقشْ‌وَرزان است. در اوستا، سرود بلند و زیبایی به نام آبانْ یَشت با خیالْ‌نقش‌هایی دل‌پذیر، ویژهٔ نیایش و ستایش اوست:

بیرونی در آثار باقیه به نقل از موبدان گزارش می‌کند که در این روز زَو/زاب پسر طهماسپ دستور داد که جوی‌ها و قنات‌ها بکنند و از آن نگهداری کنند. سپس روایت دیگری می‌آورد که در این روز خبر پیروزی فریدون بر بیوراسپ به مردمان هفت‌کشور رسید و دوباره نظم بر جهان حاکم شد. 

در شاهنامه فردوسی پس از سالها جنگ و ویرانی، سپاه زَو طهماسپ و سپاه افراسیاب تورانی صلح کردند. در آن روز پس از چند سال خشکسالی باران بارید و ایرانیان جشن برپا کردند که تلویحا میتواند اشاره ای به جشن آبانگان باشد:

بیامد به نزدیک ایران‌‌سپاه / به سر بر نهاده کیانی‌‌کلاه

...همان بد که تنگی بد اندر جهان / شده خشک خاک و گیا را دهان

نیامد همی زآسمان هیچ نم / همی برکشیدند نان با درم

...سخن رفتشان یک‌به‌یک هم‌زبان/ که از ماست بر ما بدِ آسمان!

ز هر دو سپه خاست فریاد و عَو / فرستاده آمد به نزدیک زو

...بیا تا ببخشیم روی زمین / سراییم یک با دگر آفرین

...بر آن برنهادند هر دو سخن / که در دل ندارند کین کهن

ببخشند گیتی به رسم و به داد / ز کار گذشته نیارند یاد

...پر از غلعل و رعد شد کوهسار / زمین شد و پر از بوی و رنگ و نگار

...به هر سو یکی جشن‌گه ساختند / دل از کین و نفرین بپرداختند

«در جشن آبانگان، پارسیان به ویژه زنان در کنار دریا یا رودخانه‌ها، فرشتهٔ آب را نیایش می‌کنند. ایرانیان کهن آب را پاک (مقدس) می‌شمردند و هیچ‌گاه آن را آلوده نمی‌کردند و آبی را که ویژگی سه‌گانه‌اش (رنگ- بو- مزه) دگرگون می‌شد برای آشامیدن و شستشو به کار نمی‌بردند. زرتشتیان نیز در این روز همانند سایر جشن‌ها به آدریان‌ها (آتشکده‌ها) می‌روند و پس از آن برای گرامی داشت مقام فرشتهٔ آب‌ها، به کنار جوی‌ها و قنات‌ها رفته و با خواندن اوستای آبزور (بخشی از اوستا که به آب و آبان وابسته است) و به دستیاری مُوبَد خوانده می‌شود، اهورامزدا را ستایش کرده و درخواست فراوانی آب و نگهداری آن را کرده و پس از آن به شادی می‌پردازند.»

## منابع
* آناهیتا و ایزدبانوان دیگر در اسطوره‌ها و باورهای ایرانیان، رضا طاهری، نشر فروهر

## جستارهای وابسته
* جشن‌های ایران باستان

رده:آب و دین
رده:آناهیتا
رده:ایزدان مزدیسنا
رده:جشن‌ها و آیین‌ها در ایران
رده:جشن‌های زرتشتی
رده:عناصر چهارگانه