الیزابت اولسن

**الیزابت چیس اولسن** (؛ زادهٔ ۱۶ فوریه ۱۹۸۹) بازیگر آمریکایی است. او بازیگری را در چهار سالگی آغاز کرد و اولین حضور او در سینما مربوط به ایفای نقش در تریلر *[[مارتا مارسی می مارلین]]* (۲۰۱۱) بود که برای این نقش‌آفرینی مورد تحسین قرار گرفت. سپس در سال ۲۰۱۳ نقشی را در فیلم ترسناک *[[خانه ساکت]]* ایفا کرد. او در همان سال نامزد دریافت جایزهٔ ستارهٔ نوظهور بفتا شد و دو سال بعد در دانشگاه نیویورک فارغ‌التحصیل گردید. 

اولسن با بازی در نقش واندا ماکسیموف / اسکارلت ویچ در فرنچایز رسانه‌ای دنیای سینمایی مارول به شهرت بیشتری در جهان دست یافت. او این نقش را در چند فیلم ابرقهرمانی از جمله *[[انتقام‌جویان: عصر اولتران]]* (۲۰۱۵)، *[[کاپیتان آمریکا: جنگ داخلی]]* (۲۰۱۶)، *[[انتقام‌جویان: جنگ ابدیت]]* (۲۰۱۸)، *[[دکتر استرنج در چندجهانی دیوانگی]]* (۲۰۲۲)، و همچنین مینی‌سریال *[[وانداویژن]]* (۲۰۲۱) ایفا کرده‌است. نقش‌آفرینی او در *وانداویژن* برایش نامزدی دریافت جوایز امی ساعات پربیننده و گلدن گلوب را به همراه داشت.

غیر از بازی در فیلم‌های مارول، او فعالیت خود را در فیلم‌هایی نظیر فیلم هیولایی *[[گودزیلا (فیلم ۲۰۱۴)|گودزیلا]]* (۲۰۱۴)، فیلم معمایی *[[رودخانه ویند]]* (۲۰۱۷) و کمدی-درام *[[اینگرید به فنا می‌رود]]* (۲۰۱۷) ادامه داد. او همچنین تهیه‌کنندهٔ اجرایی و بازیگر مجموعهٔ درام *[[برای غمت متأسفیم]]* (۲۰۱۸–۲۰۱۹) بود و برای بازی در نقش یک بیوه در این مجموعه، نامزد دریافت جایزهٔ تلویزیونی به انتخاب منتقدان شد.

## زندگی و حرفه
### ۱۹۸۹–۲۰۱۰: اوایل زندگی و تحصیلات
الیزابت چیس اولسن به تاریخ ۱۶ فوریهٔ ۱۹۸۹ در شرمن اوکس، کالیفرنیا به دنیا آمد. مادرش، جارنی، رقاصه سابق و پدرش، دیو، مشاور املاک است. او خواهر کوچک‌تر دوقلوها مری کیت و اشلی اولسن است که از کودکی بازیگران تلویزیون و سینما شدند. اولسن همچنین یک برادر بزرگ‌تر، یک برادر ناتنی کوچک‌تر و یک خواهر ناتنی کوچک‌تر نیز دارد. پدر و مادر او در سال ۱۹۹۶ طلاق گرفتند.

اولسن حرفهٔ بازیگری را از چهار سالگی آغاز کرد. و در پروژه‌های مری کیت و اشلی نظیر فیلم تلویزیونی *غرب چگونه سرگرم‌کننده بود* در ۱۹۹۴ و مجموعهٔ مستقیم به ویدیوی *ماجراهای مری-کیت و اشلی* حضور یافت. او از کودکی کلاس‌های بازیگری را گذراند و وقت خود را در اردوگاه تئاتر موزیکال سپری می‌کرد. اولسن به دلیل توجه رسانه‌ها به اختلال تغذیهٔ مری-کیت در سال ۲۰۰۴ حرفهٔ بازیگری را تقریباً کنار گذاشت. او به مدرسهٔ کمبل هال در استودیو سیتی، لس آنجلس رفت. اولسن در مدرسهٔ هنر تیش دانشگاه نیویورک تحصیل کرد و در طی آن کلاس‌های کمپانی تئاتر آتلانتیک را نیز گذراند و یک ترم را در مدرسهٔ تئاتر هنری مسکو در روسیه گذراند. او در اثر آف برادوی نمایش *غبار* در سال ۲۰۰۸ و اثر برادوی نمایش *امپرسیونیسم* — که منجر به تأمین مدیر برنامه شد — به نقش‌های جانشین دست یافت. اولسن در ژانویه ۲۰۱۳ از دانشگاه نیویورک فارغ‌التحصیل شد.

### ۲۰۱۱–۲۰۱۴: نقش‌های اولیه و تحسین

اولسن بازیگری در سینما را با ایفای نقش در تریلر *[[مارتا مارسی می مارلین]]* در سال ۲۰۱۱ تجربه کرد. این فیلم به همراه عملکرد او پس از نخستین نمایش در جشنوارهٔ فیلم ساندنس مورد تحسین منتقدان قرار گرفت. اولسن در این فیلم نقش زنی جوان به نام مارتا را ایفا کرد که پس از فرار از زندگی خود در یک فرقه از توهم رنج می‌برد و سپس به خانواده‌اش بازمی‌گردد. این برای این نقش‌آفرینی جایزه‌ها و نامزدی‌های بی‌شماری نظیر نامزدی جایزهٔ سینمایی انتخاب منتقدان برای بهترین بازیگر زن و جایزهٔ ایندیپندنت اسپیریت برای بهترین بازیگر نقش‌اصلی زن کسب کرد. او علاقهٔ خود به این شخصیت را به شیفتگی خودش با بیماری‌های روحی نسبت داد. او سپس در فیلم ترسناک *[[خانه ساکت]]* ظاهر شد که «ارزیابی و نقدهای مثبت» خودش را کسب کرد. این فیلم با وجود اینکه در کنار *مارتا مارسی می مارلین* در جشنواره فیلم ساندنس حضور داشت، اما در سال ۲۰۱۲ منتشر شد، که در طی آن او در تریلر *[[چراغ‌های قرمز (فیلم ۲۰۱۲)|چراغ‌های قرمز]]* و کمدی *[[لیبرال آرتس]]* نیز بازی کرد.

در ژانویه ۲۰۱۳، اولسن نامزد دریافت جایزهٔ ستارهٔ نوظهور بفتا در شصت و ششمین جوایز فیلم آکادمی بریتانیا شد. او در درام زندگی‌نامه‌ای *[[عزیزانت را بکش (فیلم ۲۰۱۳)|عزیزانت را بکش]]* نقش ادی پارکر، همسر اول داستان‌نویس جک کرواک و نویسندهٔ خاطرات نسل بیت *تو می‌توانی خوب باشی* را ایفا کرد. او در بازسازی آمریکایی فیلم کره‌ای *[[اولدبوی (فیلم ۲۰۰۳)|اولدبوی]]* حضور یافت؛ او در نقش ماری سباستین، پرستاری که به شخصیت اصلی، با بازی جاش برولین کمک می‌کند تا دخترش را پیدا کند. در همان سال، او نقش ژولیت را در آف برادوی نمایشنامهٔ *[[رومئو و ژولیت]]* نوشتهٔ ویلیام شکسپیر ایفا کرد. بن برنتلی از *[[نیویورک تایمز]]* ایفای نقش او را «صاف و ساده، حجم کم، متناوب میان زود رنجی گستاخانه و هیجان زیاد» توصیف کرد. او همچنین نقش اصلی را در *[[مخفیانه]]*، اقتباسی از رمان *[[ترز راکن]]* نوشتهٔ امیل زولا در ۱۸۶۷ ایفا کرد. در سال ۲۰۱۴، اولسن در مقابل برایان کرانستون و آرون تیلور-جانسون در فیلم هیولایی *[[گودزیلا (فیلم ۲۰۱۴)|گودزیلا]]* بازی کرد. این فیلم نقدهای مثبتی دریافت کرد و در برابر بودجه تولید ۱۶۰ میلیون دلاری، ۵۲۸ میلیون دلار درآمد از فروش کسب کرد. او و داکوتا فانینگ در فیلم *[[دختران خیلی خوب]]* در نقش دختران نوجوان در بروکلین هم‌بازی شدند که در همان سال منتشر شد. جاش دوبوف از *[[ونتی فر]]* این فیلم را به عنوان بازبینی نامطلوب تعریف کرد.

### ۲۰۱۵–اکنون: دنیای سینمایی مارول و موفقیت در فیلم‌های پیوسته

اولسن در فیلم ابرقهرمانی *[[انتقام‌جویان: عصر اولتران]]* در سال ۲۰۱۵، که دنبالهٔ *[[انتقام‌جویان (فیلم ۲۰۱۲)|انتقام‌جویان]]* است، بازی کرد. او سپس به فرنچایز رسانه‌ای دنیای سینمایی مارول پیوست و به شهرت رسید. او در *انتقام‌جویان: عصر اولتران*، نقش واندا ماکسیموف / اسکارلت ویچ را به تصویر کشید که اولین فیلم با حضور شخصیت این کمیک بوک بود. او برای اولین بار در نقش این شخصیت در کنار تیلور-جانسون — که برادر اسکارلت ویچ، پیترو ماکسیموف / کوئیک سیلور را به تصویر کشید — در سکانس پس از عوامل *[[کاپیتان آمریکا: سرباز زمستان]]* (۲۰۱۴) ظاهر شد. اولسن این فیلم را با لهجه‌ای که از یک کشور خیالی به نام سوکوویا سرچشمه گرفته بود بازی کرد که آن را شبیه اسلواکی توصیف کرد. او این نقش را در *[[کاپیتان آمریکا: جنگ داخلی]]* (۲۰۱۶)، *[[انتقام‌جویان: جنگ ابدیت]]* (۲۰۱۸)، و *[[انتقام‌جویان: پایان بازی]]* (۲۰۱۹) دوباره ایفا کرد. آخرین عنوان به دومین فیلم پرفروش تاریخ تبدیل شد.

اولسن نقش آدری ویلیامز، همسر، مدیر و شریک دوئت خواننده آمریکایی هنک ویلیامز (با بازی تام هیدلستون) را در فیلم زندگی‌نامه‌ای *[[من نور را دیدم]]* به کارگردانی مارک آبراهام در سال ۲۰۱۵ به تصویر کشید. در سال ۲۰۱۷، او در نقش یک مأمور تازه‌کار اف‌بی‌آی در فیلم رمز و راز *[[رودخانه ویند|رودخانهٔ ویند]]* و یک اینفلوئنسر شبکه‌های اجتماعی در کمدی-درام *[[اینگرید به فنا می‌رود]]* بازی کرد. هر دو در اوت منتشر شدند و با تحسین منتقدان همراه بودند. دیوید ادلستین از *[[نیویورک (مجله)|والچر]]* «رفتار ناهم‌خوان دبیرستانی» اولسن در *رودخانهٔ ویند* را دچار اشکال دانست، در حالی که پیتر ترورز از *[[رولینگ استون]]* نوشت که او «درس عبرت بالغانه‌ای از یک نقش‌آفرینی» در *اینگرید به‌فنا می‌رود* ارائه داده‌است و آن را «تکامل سمی» ارزیابی کرد. سال بعد، او در فیلم *کوداکروم* از نتفلیکس ظاهر شد و نقش سرپرست عکس‌برداری (با بازی اد هریس) را ایفا کرد. اولسن در مجموعهٔ تلویزیونی *[[برای غمت متأسفیم]]* از وب فیس‌بوک واچ که در سپتامبر ۲۰۱۸ پخش شد، نقش یک بیوه جوان را بازی کرد. او خود نیز تهیه‌کنندهٔ اجرایی این مجموعه بود. این مجموعه با نقدهای مثبتی از سوی منتقدان همراه بود و نقش‌آفرینی اولسن باعث شد وی نامزد دریافت جایزهٔ تلویزیونی منتقدان بهترین بازیگر زن در یک سریال درام شود. نقش‌آفرینی او از سوی منتقدان «خیره کننده»، «منظم و واضح»، و همچنین «سمپاتیک زیرکانه» نام گرفت. این مجموعه در ژانویه ۲۰۲۰ پس از دو فصل لغو شد.

اولسن بار دیگر در مینی‌سریال ابرقهرمانی *[[وانداویژن]]* نقش اسکارلت ویچ را در کنار پل بتانی در نقش ویژن بازی کرد که اولین بار در ژانویه ۲۰۲۱ در دیزنی پلاس پخش شد. منتقدان علاوه بر تعریف و تمجید از جاذبهٔ اولسن و بتانی، گروه بازیگران مجموعه را ستایش کردند. الکس آیبد سانتوس از *[[واکس (وبگاه)|واکس]]* نوشت اولسن در به تصویر کشیدن نقش خود شگفت‌انگیز بود و لیندا هولمز از ان‌پی‌آر در بازبینی مربوط خود به «نقش‌آفرینی اصلی ماندگار» تأکید داشت. او بار دیگر نقش اسکارلت ویچ را در *[[دکتر استرنج در چندجهانی دیوانگی]]* ایفا کرد. این فیلم در مارس ۲۰۲۲ اکران شده‌است. او نقش کندی منتگامری را در مجموعهٔ کوتاه *[[عشق و مرگ (مجموعه تلویزیونی)|عشق و مرگ]]* از شبکهٔ اچ‌بی‌او مکس که دربارهٔ قتل تگزاس در سال ۱۹۸۰ است ایفا کرد.

## زندگی شخصی
بندانگشتی|الیزابت اولسن
اولسن از سن ۱۳ سالگی خداناباور بوده‌است زیرا عقیده داشته‌است «دین باید در مورد اجتماع و داشتن مکانی برای نیایش باشد، نه چیزی که استقلال زنان را تعیین کند.» او سفیر کمپانی بابی براون کازمتیکز است. او و بوید هالبروک، بازیگر آمریکایی از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۴ با هم رابطه داشتند. اولسن در ژوئیه ۲۰۱۹ پس از سه سال رابطه با رابی آرنت، موسیقی‌دان گروه موسیقی مایلو گرین، با او نامزد شد. او و آرنت در لس آنجلس زندگی می‌کنند. اولسن در ژوئن ۲۰۲۱ اعلام کرد که با یک‌دیگر ازدواج کرده‌اند.

## فیلم‌شناسی

### فیلم

### تلویزیون

### تئاتر

## جوایز و نامزدی‌ها

## یادداشت‌ها

## منابع

## پیوند به بیرون

* 
* 
* 
* 
* 

رده:افراد آمریکایی انگلیسی‌تبار
رده:افراد آمریکایی نروژی‌تبار
رده:افراد زنده
رده:اهالی شرمن اوکس، لس آنجلس
رده:بازیگران تلویزیون زن اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران زن اهل لس آنجلس
رده:بازیگران زن سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران زن سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران زن فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران زن کودک اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بی‌خدایان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بی‌خدایان سده ۲۱ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۸۹ (میلادی)
رده:دانش‌آموختگان مدرسه هنر تیش