تیسین

**تیتزیانو وچلی**  مشهور به **تیسین**  (حدود ۱۵۷۶–۱۴۸۷) نقاش و نگارگر ایتالیایی سدۀ شانزدهم میلادی است. او از معروف‌ترین اعضای مکتب ونیز در قرن شانزدهم میلادی بود. او یکی از استادان نامدار دوران رنسانس است که معاصرانش او را «خورشیدی در میان ستارگان خُرد» می‌دانستند.

## زندگی
[thumb|left|300px|'''تدفین اثر تیسین''' یک نقاشی رنگ روغن روی بوم است که در سال ۱۵۵۹ توسط تیسین، به سفارش [فلیپه دوم پادشاه اسپانیا کشیده شده است. این نقاشی، تدفین عیسی را در یک تابوت سنگی نشان می‌دهد و اکنون این نقاشی در موزه دل پرادو در مادرید نگهداری می‌شود.]]
او در سال ۱۴۸۸ در روستای پیوه دی کادوره نزدیک شهر بلونو ناحیۀ ونتو جمهوری ونیز زاده شد. پدرش جورجو وچلیو و مادرش لوچیا نام داشتند. تاریخ دقیقی از تولدش در دسترس نیست.

معلمان وی جنتیله و جووانی بلینی و همچنین جورجو داکستل فرانکو بودند. او همکار جورجنه بود. مدتی در پادوا کار کرد، پس از بازگشت به ونیز نقاش محفل‌های روشن فکر و ثروتمند شد وبا *پیترو آرتینو* دوستی نزدیک برقرار ساخت. به زودی اهمیتی برابر با مقام هنری میکل آنژ پیدا کرد. شاهان و امیران برای استخدام او با هم به رقابت پرداختند. پس از مرگ *بلینی* به مقام نقاش رسمی جمهوری ونیز برگزیده شد (۱۵۱۶). در همان سال دوک فرارا چند نقاشی اساطیری به او سفارش داد. مدتی بعد چهرگان خاندان گندزاگا در مانتوا را نقاشی کرد. مرگ زنش (۱۵۲۳) تأثیری عمیق بر او گذاشت. تی شِن در خلال سال‌های ۱۵۳۰ الی ۱۵۵۰ سبک نمایشی و مهیجی را که با تابلوی *مرگ پیتر مقدس و شهید* آغاز کرده بود گسترش داد. کارلوس پنجم را در بولونیا دید و به پاداش یک نقاشی از چهرهٔ او لقبی اشرافی گرفت (۱۵۳۳). سپس تک چهره‌ای از پاولوس سوم ساخت و دو سال بعد به واتیکان دعوت شد. در رم به ملاقات میکل آنژ رفت و پس از این دیدار گرایشی به منریسم در کارش رخ نمود. در جریان اجرای سفارش‌های دربار اکسبورگ شیوهٔ چهره‌نگاری رسمی را ابداع کرد که بعدها توسط روبنس و دیک به کار گرفته شد. هم چنین پی از آنکه به خدمت فیلیپ دوم درآمد (۱۵۵۳) اسلوب رنگ آمیزی و قلم‌زنی آزادانهٔ خود را به حد کمال رسانید.

تحول کار خلاقهٔ تی شِن همچون روند زندگانیش پر شتاب بود. او به سرعت شیوه‌ای توانمند و بیانگر بر اساس سبک شاعرانهٔ جورجنه پدیدآورد. احساسات درباریان، نیروهای کیهانی، راز زندگی و مرگ، خوشی‌های عشق مقدس و شهوانی از جمله مضمون‌هایی بودند که او در سراسر عمر پربار خود به آنها پرداخت. در مقام یک استاد رنگ‌پرداز به اسلوبی دست یافت که همراه با تکامل نقاشی‌اش بغرنج‌تر و آزادانه‌تر شد و سرانجام به حدی رسید که می‌توان آن را پیش‌آگهی تجربیات امپرسیونیست‌ها دانست. او برای تکمیل طرح زیر رنگی که غالباً روی بوم زبر اجرا می‌کرد لایه‌های متعددی از لعاب رنگ روغنی به کار می‌برد. بدین طریق نه فقط به عمق رنگی و بافت غنی دست می‌یافت بلکه از رنگ چون وسیله‌ای برای سازمان دهی شکل‌ها سود می‌جست.

تی شِن مضمون باستانی الههٔ برهنه را در نقاشی اروپایی متداول کرد. او در چهره‌نگاری نیز دستی توانا داشت. حدود پنجاه تک چهرهٔ برجامانده از او نخستین نمونه‌های چهره‌نگاری روانشناختی به‌شمار می‌آید. نقاشی‌های مذهبی اش طیفی متنوع از تجسم نفسانیت تا نمایش فاجعه و دردمندی را شامل می‌شود. هنرمندان برجسته‌ای چون روبنس، ولاسکز و رامبراند به میزان زیادی ازین دستاوردهای تی شِن بهره گرفته‌اند.

او در ۲۷ اوت ۱۵۷۶ در همه‌گیری مرض طاعون در ونیز درگذشت.

## آثار
* ونوس اوربینو (۱۵۳۸)
* گذاشتن تاج خار بر سر مسیح (۱۵۷۵)
* جشن می‌گساری (۱۵۱۸)
* مردی با دستکش (۱۵۱۹)
* کارلوس پنجم (۱۵۳۳)

[thumb|left|300px|''[تمثیل احتیاط* یک [[نقاشی رنگ روغن]] روی بوم اثر تیسین است. این نقاشی سه سر انسان را نشان می‌دهد که هر کدام به جهت‌های مختلفی نگاه می‌کنند و بالای سر سه حیوان (از چپ به راست، یک گرگ، یک شیر و یک سگ) قرار دارند. این نقاشی در [[نگارخانه ملی لندن|نگارخانۀ ملی لندن]] نگهداری می‌شود. این نقاشی بین سال‌های ۱۵۵۰–۱۵۶۵ کشیده شده است.]]

== منابع ==


[[پرونده:Religion saved by Spain.jpg|thumb|left|300px|*'دین توسط اسپانیا نجات یافت''' یک نقاشی رنگ روغن روی بوم است که بین سال‌های ۱۵۷۲ تا ۱۵۷۵ توسط تیسین، استاد ایتالیایی مکتب ونیزی به یاد نبرد لپانتو در سال ۱۵۷۱ خلق شده است. این نقاشی یکی از آثار برجسته او محسوب می‌شود. عناوین دیگر آن عبارتند از: اسپانیا، دین را یاری می‌کند یا دین به کمک اسپانیا.

این اثر در سال ۱۵۷۶ برای فلیپه دوم، پادشاه اسپانیا، ارسال شد و متعاقباً در مجموعه سلطنتی اسپانیا باقی ماند و از قرن نوزدهم در موزه دل پرادو نگهداری می‌شود.]]
## پیوند به بیرون

تیسین
رده:اهالی استان بلونو
رده:اهالی ونیز در سده ۱۵ (میلادی)
رده:اهالی ونیز در سده ۱۶ (میلادی)
رده:خاک‌سپاری‌ها در ونیز
رده:درگذشتگان ۱۵۷۶ (میلادی)
رده:درگذشتگان سده ۱۶ (میلادی) به علت طاعون
رده:زادگان دهه ۱۴۸۰ (میلادی)
رده:کاتولیک‌های رومی اهل ایتالیا
رده:مرگ‌ها در ایتالیا
رده:نقاشان اهل ونیز
رده:نقاشان رنسانس اهل ایتالیا
رده:نقاشان سده ۱۶ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:نقاشان کاتولیک
رده:نقاشان مرد ایتالیایی
رده:هنر برهنه
رده:هنرمندان اهل جمهوری ونیز
رده:درگذشتگان به علت بیماری عفونی در ایتالیا