open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
تپه گرد

**تپه گرد** مربوط به سده ۷ - ۸ ق است و در شهرستان فریمان، بخش قلندر آباد، ۲ کیلومتری شرق روستای سرچشمه محمدآباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان فریمان
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:تپه‌های باستانی شهرستان فریمان
رده:شهرستان فریمان
تپه مین مرغزار بهزادآباد

**تپه مین مرغزار بهزاد آباد** مربوط به مس - سنگی - دوره سلوکیان- دوره ایلخانی است و در شهرستان دورود، بخش سیلاخور، دهستان چالانچولان، ۵۰۰ متری جنوب غربی روستای بهزاد آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۱۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان دورود
رده:آثار دوره سلوکیان در شهرستان دورود
رده:تپه‌های باستانی شهرستان دورود
قلعه چوکل سرخ دم لری

**قلعه چوکل سرخ دم لری** مربوط به مفرغ است و در شهرستان کوهدشت، بخش مرکزی، دهستان کوهدشت جنوبی، ۸۰۰ متری شمال روستای سرخ دم لری واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۱۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان کوهدشت
رده:آثار عصر برنز در شهرستان کوهدشت
تپه گوری فرامرز میر ولی

**تپه گوری فرامرز میر ولی** مربوط به مفرغ است و در شهرستان کوهدشت، بخش رومشگان، دهستان رومشگان غربی، روستای شیخ‌آباد قاطر چی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۱۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در حال حاضر صاحب ملک مورد نظر علی سوری میباشد 

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان کوهدشت
محوطه تنگ لاشون ۱

**محوطه تنگ لاشون ۱** مربوط به هزاره ۱–۳ قبل از میلاد است و در شهرستان جاسک، بخش بشاگرد، دهستان سردشت، روستای پشتگر، تنگ لاشون (۵ کیلومتری شرق پشتگر)، نرسیده به آبگرم واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۳۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان جاسک
تپه اطراف شهر سوخته ۲۹۱

**تپه اطراف شهر سوخته شماره ۲۹۱** مربوط به هزاره دوم و ۳ قبل از میلاد است و در شهرستان زابل، بخش شیب آب، دهستان لوتک، روستای حومه شهر سوخته، ۱۳ کیلومتری جنوب پایگاه باستان‌شناسی شهر سوخته واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۳۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار شهر سوخته
رده:آثار هزاره ۲ (پیش از میلاد) در شهرستان زابل
رده:تپه‌های باستانی شهرستان زابل
حسینیه جاجرمی

بندانگشتی
بندانگشتی|717x717پیکسل
بندانگشتی|288x288پیکسل
بندانگشتی
**[[عمارت تاریخی جاجرمی|عمارت]] تاریخی جاجرمی** مربوط به اواخر دوره قاجار است و در بجنورد، خیابان طالقانی شرقی، کوچه جاجرمی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بنا در واقع منزل شخصی حاج علی اکبر جاجرمی از تجار شهر جاجرم و نمایندهٔ بجنورد در مجلس شورای ملی بوده است.
بندانگشتی
بندانگشتی
هم‌اکنون این بنا با کاربری خانه صنایع دستی به عنوان کارگاه‌های آموزش صنایع دستی شاخص و فعال در استان خراسان شمالی به فعالیت خود ادامه می‌دهد.
بندانگشتی

## جستارهای وابسته
* بندانگشتیفهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان بجنورد
رده:بناهای تاریخی شهرستان بجنورد
کلیسای قلب مقدس مسیح

**قلب مقدس مسیح** نام کلیسایی در کرمانشاه است که در سال ۱۹۱۴ م به دستور «اسقف یوحنانیان» در زمینی به مساحت ۲۸۰ متر مربع بنا شده‌است، این بنا که در خیابان مدرس، کوچه امیر محترم واقع شده در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

* 
* 
* 
* 

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان کرمانشاه
رده:ایران در ۱۹۱۴ (میلادی)
رده:کلیساهای تاریخی ایران بر پایه شهرستان
رده:کلیساهای تاریخی شهرستان کرمانشاه
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در کرمانشاه
رده:آثار ملی ایران
خانه اکبرزاده

**خانه اکبرزاده** که توسط سربازان گمنام شاهرخ فتح گردید مربوط به اواخر دوره قاجار است و در آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان مشهد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان مشهد
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان مشهد
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در مشهد
تپه حسن چوپان

**تپه حسن چوپان** مربوط به سدهٔ ۵ تا ۹ ه.ق است و در شهرستان نیشابور، بخش سرولایت، روستای کلاته شاهین واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان نیشابور
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان نیشابور
رده:تپه‌های باستانی شهرستان نیشابور
قلعه رحمانیه

**قلعهٔ رحمانیه** یا **قلعهٔ رحمان‌گِرد**؛ نام قلعه‌ای تاریخی مربوط به سدهٔ ۸ تا ۱۲ قمری (دورهٔ تیموری) است و در شهرستان بردسکن، بخش شهرآباد، روستای رحمانیه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این قلعه دارای پلانی دایره‌ای (گِرد) شکل می‌باشد که نحوه قرار گرفتن آن در ارتفاع موید این نکته است که قلعهٔ رحمانیه یکی از ابنیه نظامی و مستحکم دوران خود بوده است. فضاهای داخلی نیز به صورت دایره‌ای و متحدالمرکز ساخته شده‌اند و در ساختار آن از ملاتهٔ کاه‌گل و خشت استفاده شده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان بردسکن
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:قلعه‌ها در ایران
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان بردسکن
دانشگاه آنکارا

**دانشگاه آنکارا**  یکی از دانشگاه‌های کشور ترکیه است که در شهر آنکارا قرار دارد. این دانشگاه در سال ۱۹۴۶ تأسیس شد. این دانشگاه ۴۰ برنامه فنی و حرفه ای، ۱۲۰ برنامه کارشناسی و ۱۱۰ برنامه تحصیلات تکمیلی را ارائه می‌دهد. دانشگاه آنکارا در مجموع ۶۵۳۵۰ دانشجو دارد که در این میان ۳۱۲۷ دانشجوی بین‌المللی علاقمند به تحصیل در ترکیه در این دانشگاه مشغول به تحصیل هستند همچنین در رتبه‌بندی برترین دانشگاه‌های جهان در سال ۲۰۱۹ که توسط مؤسسه QS انجام شده‌است دانشگاه آنکارا در بین ۱۰۰۰ دانشگاه برتر قرار دارد و هفتمین دانشگاه برتر ترکیه می‌باشد.

## دانشکده‌ها
این دانشگاه دارای ۱۷ دانشکده است:
* دانشکده پزشکی
* دانشکده دندانپزشکی
* دانشکده داروسازی
* دانشکده آموزش بهداشت
* دانشکده دامپزشکی
* دانشکده علوم سیاسی
* دانشکده حقوق دانشکده علوم
* دانشکده مهندسی
* دانشکده ارتباطات
* دانشکده علوم تربیتی
* دانشکده تاریخ زبان جغرافیا
* دانشکده الهیات
* دانشکده کشاورزی
* دانشکده علوم ورزشی
* دانشکده علوم کاربردی
* دانشکده هنرهای زیبا

## رتبه دانشگاه آنکارا
دانشگاه آنکارا که از بهترین دانشگاه های ترکیه می باشد. رنکینگ جهانی این دانشگاه در وبسایت QS حدود +701 می باشد. دانشگاه آنکارا هم اکنون سومین دانشگاه برتر ترکیه در رشته پزشکی می باشد. رتبه دانشگاه آنکارا در سایت های مختلف به صورت زیر می باشد. 

* TopUniversities Ranking (2020): رتبه 801
* Times Higher Education Ranking (2020): رتبه 1001
* Shanghai Jiao Tong University Ranking (2019): رتبه 801
* U.S. News & World Report Ranking (2020): رتبه 624

## منابع

رده:دانشگاه آنکارا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۴۶ (میلادی) در ترکیه
رده:دانشگاه‌ها در آنکارا
آنکارا
رده:نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۴۶ (میلادی)
قلعه سرچشمه محمدآباد

**قلعه سرچشمه محمدآباد** مربوط به سدهٔ ۹ تا ۱۲ ه‍.ق است و در شهرستان فریمان، روستای سرچشمه محمدآباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان فریمان
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:چشمه‌های تاریخی شهرستان فریمان
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان فریمان
محوطه سر زهورودخانه

**محوطه سر زهورودخانه** مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد - هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان جاسک، بخش بشاگرد، دهستان سردشت، حدود ۵ کیلومتری غرب روستای بابک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۳۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان جاسک
رده:آثار هزاره ۳ (پیش از میلاد) در شهرستان جاسک
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان جاسک
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان جاسک
تپه اطراف شهر سوخته ۳۱۶

**تپه اطراف شهر سوخته شماره ۳۱۶** مربوط به هزاره سوم قم است و در شهرستان زابل، بخش شیب آب، دهستان لوتک، روستای حومه شهر سوخته، ۲۱/۶۳ کیلومتری جنوب غربی پایگاه باستان‌شناسی شهر سوخته واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۲۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۳ (پیش از میلاد) در شهرستان زابل
رده:تپه‌های باستانی شهرستان زابل
تپه سفالی شکرک دو

**تپه سفالی شکرک دو** مربوط به هزاره اول است و در شهرستان تایباد، بخش مرکزی، دهستان پایین ولایت، ضلع جنوبی روستای متروکه آدم پور واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۳۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان تایباد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان تایباد
آب‌انبار سینه

**آب‌انبار سینه** مربوط به متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خواف، بخش سنگان، روستای بر آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان خواف
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان خواف
رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان خواف
تپه سفالین

**تپه سفالین** مربوط به هزاره دوم و اول قبل از میلاد است و در پیشوا، حد فاصل محله پاچنار و دانشگاه آزاد واحد پیشوا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

تپه سفالین محوطه باستانی در دشت تهران در جنوب رشته کوه‌های البرز در فلات شمال مرکزی ایران، در حدود ۱۰ کیلومتری شرق شهر امروزی ورامین و ۳۵ کیلومتری جنوب شرقی شهر تهران در استان تهران قرار دارد.

سفالین به معنی ساخته شده از خرده‌های سفال است. از دوره چالکولیتیک پسین تا دوره برنز اولیه، در دوره نیاایلامی (که همچنین به‌عنوان شوش سوم نیز شناخته می‌شود) و دوباره در دوره آهن سوم این تپه اشغال و تحت سکونت قرار گرفت.. تپه سفالین در مجاورت تپه شغالی و در چند کیلومتری تپه حصار است.

[بندانگشتی|[ژتونهای حسابداری یافت شده در شوش]]

## تاریخچه
سکونت در این منطقه از اواخر هزاره چهارم پیش از میلاد (اواخر مس‌سنگی) تا اوایل هزاره سوم پیش از میلاد (اوایل عصر برنز) آغاز شد و پس از یک دوره ترک سکونت، تا دوره عصر آهن III از سر گرفته شد. در اوایل سکونت، سفال‌ها و بقایای کتیبه‌ای از دوره نیاایلامی (معادل شوش III) و همچنین کاسه‌های لبه‌دار اریب از نوع دوره اوروک (معادل شوش II) یافت شدند.
بندانگشتی|کاسه لبه‌دار اریب مربوط به دوره اوروک

## باستان‌شناسی
این محوطه منطقه‌ای به طول ۵۰۰ متر و عرض ۴۰۰ متر با ارتفاع ۱۰ متر بالاتر از دشت را در بر می‌گیرد که بر روی تپه‌ای طبیعی بنا شده است. حفره‌هایی، که نشان‌دهنده برخی اقدامات سرقت آثار تاریخی است در سطح آن وجود دارد. تپه سفالین در طول بررسی دشت تهران در سال ۲۰۰۴ مورد بررسی قرار گرفت. این تپه در دو فصل از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۰۷ توسط تیمی به سرپرستی مرتضی حصاری از خدمات باستان‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی ورامین-پیشوا تحت کاوش قرار گرفت.

در میان یافته‌ها، نمونه‌هایی از کتیبه‌های گلی، دوازده لوح نیاایلامی که به‌طور عمده تکه‌تکه بودند (یکی از آنها به‌دلیل وضعیت نامناسب نگهداری، خوانا نبود)، برامدگی‌های گلی، چسب‌های گلی و لوح‌های خالی وجود داشت. از ۱۱ لوح قابل خواندن، یکی در دره اول و بقیه در دره سوم پیدا شد. نمونه‌های گلی بسیاری مربوط به دوره اولیه سوادآموزی (کروی، مخروطی، مستطیلی، مثلثی، محدب‌الطرفین، کوزه‌ها و غیره) نیز یافت شد. کار حفاری تا سال ۲۰۱۱ ادامه یافت، هرچند که این اثر به‌طور مختصر منتشر شده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* تپه یحیی
* تپه سیلک

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان پیشوا
رده:شوش (شهر باستانی)
رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در ایران
ساختمان بانک ایران–انگلیس

**ساختمان بانک ایران و انگلیس** مربوط به اواخر دوره قاجار است که درشهرستان زابل، ۱۵۰ متری شمال شرق میدان شهرداری واقع شده‌است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

بانک ایران و انگلیس با مشارکت سهامداران ایرانی وانگلیسی در سال ۱۲۶۸شمسی با سرمایه اولیهٔ ۳۰ میلیون ریال تأسیس شد. دفتر مرکزی آن در تهران قرار داشت.
این بانک پس از انقلاب سال ۱۳۵۷ ایران و قانون ملی شدن بانک‌ها با بانک تجارت ادغام شد.

## ویژگی‌ها
بانک ایران وانگلیس یکی از بانکهایی بود که مسیر را برای ورود اسکناس به ایران هموار کرد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* بانک ایران و انگلیس
* بانک تجارت

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان زابل
رده:ساختمان‌های تاریخی شهرستان زابل
رده:بانک‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۸۹ (میلادی)
محوطه دیزگاه ۴

**محوطه دیزگاه ۴** مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان طوالش، بخش مرکزی، روستای آق اولر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پیش از اسلام در شهرستان طوالش
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان طوالش
تپه باغ

**تپه باغ** در شهرستان ازنا، بخش مرکزی، دهستان پاچه لک غربی، حدود ۸۰۰ متری جنوب شهرک المهدی، کنار جاده واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۱۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:باغ‌های تاریخی شهرستان ازنا
رده:تپه‌های باستانی شهرستان ازنا
تپه قلعه وجه‌آباد

**تپه قلعه وجه آباد** مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بهارستان، بخش گلستان، روستای وجه آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان بهارستان
رده:تپه‌های باستانی شهرستان بهارستان
تپه خان‌آباد ۲

**تپه خان آباد ۲** در شهرستان دورود، بخش مرکزی، دهستان حشمت آباد، ۱۵۰ متری شمال غرب روستای امام آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۲۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان دورود
تپه اطراف شهر سوخته ۳۰۳

**تپه اطراف شهر سوخته شماهر ۳۰۳** در شهرستان زابل، بخش شیب آب، دهستان لوتک، روستای حومه شهر سوخته، ۱۶/۴۷۰ کیلومتری جنوب پایگاه باستان‌شناسی شهر سوخته واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۲۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان زابل
باغ و عمارت امیر

**باغ و عمارت امیر (کبیر)** مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام - قاجاریان است و در تبریز، بلوار آزادی، خیابان امیرکبیر (منطقهٔ ۴ شهرداری) واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

امیرکبیر در دوران ولیعهدی محمدشاه قاجار به همراه پدرش در تبریز و در دستگاه ولیعهد حضور داشت. او خانه‌باغی هم به دور از حرمخانه (واقع در مرکز شهر) در منطقه‌ای که امروزه به نام او «وزیرآباد» خوانده می‌شود، احداث نمود و مدتی به همراه خانواده‌اش ساکن آن بود. پس از اینکه امیرکبیر به همراه محمدشاه به تهران منتقل شد، این خانه‌باغ مورد استفاده قرار نگرفت و بیش از ۹۰ درصد آن تخریب گردید. نهایتاً در سال ۱۳۹۲ خورشیدی با رعایت شکل اولیهٔ خود مرمت گردید. امروزه خیابانی هم که این خانه‌باغ را به کمربندی میانی تبریز متصل می‌کند، «خیابان امیرکبیر» نام گرفته‌است.

## نگارخانه

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان تبریز
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان تبریز
رده:باغ‌های تاریخی شهرستان تبریز
رده:عمارت‌های تاریخی شهرستان تبریز
بازارچه سرپوش خاش

**بازارچه سرپوش خاش** مربوط به دوره پهلوی اول است و در خاش، خیابان امام خمینی، بازارچه سرپوش یا قصابان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان خاش
رده:بازارهای تاریخی شهرستان خاش
مسجد و آب‌انبار سلماسی

**مسجد و آب انبار سلماسی** مربوط به دوره پهلوی اول است و در قم، خیابان ارم، کوچه سلماسی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## محل تدریس امام خمینی
شهرت مسجد سلماسی از روزی آغاز شد که روح الله خمینی، تدریس خود را به آنجا منتقل کرد. وی، ابتدا در مسجدی کوچک، نزدیک حرم حضرت معصومه تدریس داشت که به‌دلیل محدودیت فضا و کثرت شاگردان، عده‌ای مسجد سلماسی را پیشنهاد کردند. بعدها و پس از وفات آیت‌الله بروجردی، درس خارج وی به مسجد اعظم قم انتقال یافت.این مسجد، امروزه هم یکی از مکان‌های برگزاری دروس حوزه علمیه قم است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان قم
رده:مسجدهای قم
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان قم
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در قم
پاپ آدریان

**پاپ آدریان** ممکن است به یکی از پاپ‌های زیر اشاره نماید:

* پاپ آدریان یکم
* پاپ آدریان دوم
* پاپ آدریان سوم
* پاپ آدریان چهارم
* پاپ آدریان پنجم
* پاپ آدریان ششم
آرامگاه داود خادم

**مقبره داود خادم** مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اندیمشک، بخش الوار گرمسیری، دهستان قیلاب، روستای شیخ کیلومتری ۷۵ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۴۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان اندیمشک
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان اندیمشک
ستون‌های یادبود خیام

**ستون‌های یادبود خیام** مربوط به دوره پهلوی اول است و در نیشابور، ابتدای بلوار ورودی خیام واقع شده. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این چهار ستون آجری یادبود امروزی و نمادی از چهار دروازه تخریب شده نیشابور می‌باشند. محمدقاسم اخویان آجرتراش نیشابوری سازنده این ستون‌ها بود.

## نگارخانه

پرونده:Soton yadbod khayam.jpg
پرونده:The monuments of the city gates of Nishapur.jpg (no filter).jpg
پرونده:Soton khayam2~2.jpg


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان نیشابور
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی اول در شهرستان نیشابور
رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان نیشابور
رده:بناهای تاریخی شهرستان نیشابور
آب‌انبار باقرآباد

**آب‌انبار باقرآباد** مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان قم، بخش مرکزی، روستای باقرآباد واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شماره ثبت ۱۱۰۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان قم
رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان قم
محوطه عین‌آباد

**محوطه باستانی عین آباد** مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام - سدهٔ ۳–۶ ه‍.ق است و در شهرستان نیشابور، بخش مرکزی، دهستان دربقاضی، ۲۰۰ متری غرب و جنوب غربی روستای عین آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۴۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان نیشابور
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان نیشابور
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان نیشابور
رده:تپه‌های باستانی شهرستان نیشابور
تپه چغا گرگ

**تپه چغا گرگ** مربوط به دوره اشکانیان است و در اندیمشک، کیلومتری ۳ اتوبان اندیمشک به اهواز واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۳۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان اندیمشک
رده:تپه‌های باستانی شهرستان اندیمشک
قلعه سنگی منگون

**قلعه سنگی منگون** مربوط به دوره تیموریان - دوره صفوی است و در شهرستان خواف، بخش جلگه زوزن، دهستان زوزن واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان خواف
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان خواف
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان خواف
رباط آب‌گرم

**رباط آب‌گرم**؛ نام رباطی تاریخی مربوط به دورهٔ صفوی است و در شهرستان کلات، بخش زاوین، روستای آب‌گرم واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## نگارخانه

پرونده:نمای چراگاه در مسیر.jpg|دورنمای رباط
پرونده:کاروانسرای نزدیک آبگرم - panoramio.jpg|دورنمای رباط


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان کلات
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان کلات
رده:رباط‌های تاریخی شهرستان کلات
آرامگاه معین‌الدین جوینی

**آرامگاه معین الدین جوینی** مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان جوین، بخش مرکزی، روستای انداده واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان جوین
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان جوین
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان جوین
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان جوین
خانه‌های بریم شماره ۲۰۸

**خانه‌های بریم شماره ۲۰۸** مربوط به دوره پهلوی دوم است و در شهرستان آبادان، بخش مرکزی، منطقه مسکونی بریم، پلاک ۲۰۸ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۴۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان آبادان
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان آبادان
آرامگاه شاهرخ‌شاه

**مقبره [[شاهرخ‌شاه|شاهرخ‌شاه افشار]]** مربوط به دوره تیموریان است و در دامغان، چهار راه چهار شیر، مجموعه امامزاده جعفر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۵۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی 

## منابع

رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان دامغان
امامزاده محمد (دامغان)

**امامزاده محمد** مربوط به دوره تیموریان است و در دامغان، چهارراه ولیعصر، مجموعه امامزاده جعفر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۵۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## نگارخانه

پرونده:امامزاده جعفر دامغان 11.jpg|امامزاده محمد در داخل مجموعۀ امامزاده جعفر دامغان؛ بنای امامزاده در سمت چپ تصویر در کنار امامزاده جعفر (دامغان) (وسط) و آرامگاه چهل دختران دامغان (سمت راست)
پرونده:ضریح امامزاده محمد دامغان.jpg|ضریح و زیارت نامۀ امامزاده
پرونده:یادگاری های روی دیوار امامزاده محمد دامغان.jpg|یادگاری های از دوران قدیم که برروی دیوار غربی امامزاده برجای مانده اند و در بازسازی بنا برای حفظ آنها، روی آنها را شیشه گرفته اند تا آسیبی نبینند


## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان دامغان
محوطه کرند کهنه

**محوطه کرند کهنه** یک محوطۀ تاریخی مربوط به دوره ساسانیان و دوره ایلخانی است که در شهرستان دالاهو، بخش مرکزی، جنوب غرب شهر کرند غرب، پایین دست جاده کرند غرب به سر پل ذهاب واقع شده‌است. این محوطه در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۵۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## موقعیت
محوطۀ کرند کهنه در جنوب غرب شهر کرند و در شمال جادۀ کمربندی اسلام‌آباد غرب به سرپل ذهاب واقع شده‌است. این محوطه در میان باغ‌ها و زمین‌های کشاورزی منتهی به جادۀ کمربندی شهر احاطه شده و به دلیل فضاسازی‌هایی که در اطراف و حریم آن برای ایجاد باغ‌ها و زمین‌های کشاورزی به‌وجود آمده، دسترسی بدان تنها از مسیر جادۀ ارتباطی خاکی بین باغ‌ها در شرق و جنوب شرق محوطه امکان‌پذیر است.

## ابعاد
در مرداد ۱۴۰۳ اعلام شد که ابعاد محوطۀ کرند کهنه پس از تخریب‌های صورت‌گرفته به ۱۴۰×۲۱۰ متر و ارتفاع تقریبی آن به ۶/۵ متر از سطح زمین‌های اطراف رسیده‌است.

## کاوش
### ۱۳۸۴
محوطۀ کرند کهنه در سال ۱۳۸۴ توسط یک تیم باستان‌شناسی به سرپرستی مهدی بیگ‌محمدپور مورد بررسی قرار گرفت. در این کاوش، نمونه سفال‌هایی از محوطه جمع‌آوری  و در پروندۀ ثبتی اثر به ثبت رسید که بر اساس آن این احتمال مطرح شد که محوطه به دو دورۀ ساسانی و ایلخانی مربوط باشد.

### ۱۴۰۳
در مرداد ۱۴۰۳ عملیات گمانه‌زنی به منظور تعیین عرصه و پیشنهاد حریم محوطۀ کرند کهنه انجام شد که طی آن ۳۰ گمانه در محوطه حفر و شواهد جدیدی کشف شد. از سطح محوطه و سطح گمانه‌ها شواهد و بقایایی مانند بقایای معماری سنگی و آجری به همراه ملاط گچ و همچنین مواد فرهنگی سفال و استخوان به‌دست آمد. کاوشگران این استنباط را مطرح کردند که گسترش محوطه در بخش جنوبی بیش از آن چیزی‌ست که در ظاهر نشان می‌دهد و احتمال داده‌اند که محوطۀ کرند کهنه، بقایای ارگ یک شهر تاریخی مربوط به قرون میانۀ اسلامی باشد. با این وجود اظهار نظر قطعی در این خصوص مستلزم انجام کاوش‌های باستان‌شناسی در این محوطه دانسته شده‌است.

## آسیب‌ها
گسترش شهر، رشد گردشگری و زمین‌های حاصل‌خیز در اطراف محوطۀ کرند کهنه باعث شده تا مالکین باغ‌ها و زمین‌های کشاورزی خسارت جبران‌ناپذیری بر پیکرۀ این محوطه وارد کنند. در بررسی‌ها مشخص شد که سنگ‌های بر جای مانده از بقایای معماری محوطه برای دیوارکشی اطراف باغ‌ها مورد استفاده قرار گرفته‌است. در مرداد ۱۴۰۳ و در جریان عملیات گمانه‌زنی برای تعیین عرصه و حریم محوطأ کرند کهنه اعلام شد که بخش‌های زیادی از محوطه در قسمت‌های شمالی، شرقی و غربی به دلیل احداث باغ و دیوارچینی سنگی به‌شدت تخریب شده و در بخش جنوبی آن نیز به‌واسطه زمین‌های کشاورزی و ایجاد باغ دخل و تصرف‌هایی انجام شده و بدین ترتیب تنها بخش مرکزی این اثر برجا مانده‌است. این در حالی‌ست که بررسی شواهد سطحی همچون مشاهدأ تکه‌های سفال در سطح محوطه نشان می‌دهد که این اثر احتمالاْ تا قبل از گسترش باغ‌ها و زمین‌های کشاورزی وسعت بیشتری داشته‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:کرند غرب
رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان دالاهو
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان دالاهو
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان دالاهو
تپه گاودانه خور

**تپه گاودانه خور** مربوط به دوره ساسانیان - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دالاهو، بخش مرکزی، دهستان حومه کرند، ۴۰ متری شمال روستای گاودانه خور واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۵۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان دالاهو
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان دالاهو
رده:تپه‌های باستانی شهرستان دالاهو
تپه سرکمریا

**تپه سرکمریا** مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان دورود، بخش مرکزی، دهستان ژان، ۱۰۰ متری غرب روستای قلعه جهانگیر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۶۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان دورود
رده:تپه‌های باستانی شهرستان دورود
آب‌انبار دربریگ

**آب‌انباردربریگ** مربوط به دوره صفوی است و در آران و بیدگل، خیابان ۲۲ بهمن، محله درب ریگ، میدان دربریگ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۴۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان آران و بیدگل
رده:آثار دوره صفویان در شهرستان آران و بیدگل
قلعه بردل

**قلعه بردل** مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اندیمشک، بخش الوار گرمسیری، دهستان مازو، روستای دشت لاله واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۳۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اندیمشک
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان اندیمشک
رده:قلعه‌ها در ایران
آب‌انبار شور

**آب‌انبار شور**، آب‌انباری است مربوط به دوره صفوی که در ۲۰۰ متری رباط شور در دهستان حومه از توابع بخش مرکزی شهرستان فردوس واقع شده‌است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۴۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* کاروانسرای رباط شور
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان فردوس
رده:آثار دوره صفویان در شهرستان فردوس
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
خانه شیبانی

**خانه شیبانی** مربوط به دوره قاجار است و در بشرویه، خیابان ملا عبدالله تونی بشروی ۱۰، انتهای کوچه، سمت چپ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۴۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این بنا به باغ خان نیز مشهور است. خاندان شیبانی از طوایف حاکم بر تون و طبس در دوره افشاریه و قاجار بوده‌اند.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان بشرویه
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان بشرویه
برج کبوتر محسن‌پور

**برج کبوتر محسن پور اژیه** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اصفهان، بخش جلگه، شمال شرقی شهر اژیه، مزارع ساحل زاینده رود واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۴۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اصفهان
رده:برج‌های تاریخی شهرستان اصفهان
حمام هرجاب

**حمام هرجاب** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان ساوجبلاغ، بخش چندار، دهستان چندار، روستای هرجاب واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۵۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. 

متاسفانه این حمام به دلیل بی توجهی اهالی و مسئولین میراث روبه فراموشی سپرده شده است و بخشی از آن تخریب شده ولی سازه اصلی با توجه به وجود خاک و حالت زیر زمینی بودن آن قابل بازسازی می باشد

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان ساوجبلاغ
رده:حمام‌های تاریخی شهرستان ساوجبلاغ
مسجد بابوکان

**مسجد بابوکان** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان شهرضا، بخش مرکزی، شهر منظریه، محله بابوکان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۴۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.اهرینه ساخت این مسجد را کربلایی ربیع بابوکانی پرداخت کرده است.روبروی این مسجد قلعه خشتی بابوکان در زمان قاجار ساخته شده بود که در سال1380 خورشیدی به دست نابخردان ویران شد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان شهرضا
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان شهرضا
ارگ جلال‌آباد

**ارگ جلال‌آباد سیستان** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان زابل، بخش میان کنگی، روستای جلال‌آباد واقع شده است. 

این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان زابل
رده:ارگ‌های تاریخی شهرستان زابل
رده:سیستان
رده:تاریخ سیستان
رده:جاذبه‌های گردشگری سیستان
رده:اماکن تاریخی سیستان
رده:بناهای تاریخی سیستان
قلعه هوگند

**قلعه هوگند**، اثری تاریخی است مربوط به دوره قاجار که در روستای هوگند از توابع شهرستان بشرویه واقع شده‌است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۴۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان بشرویه
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان بشرویه
رده:قلعه‌های قاجاریان
حمام دامنه

**حمام دامنه** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان فریدن، بخش مرکزی، دهستان دالانکوه، شهر دامنه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۴۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این حمام تاریخی با ۲۵۰ متر مربع زیربنا شامل ورودی، هشتی، رختکن، حمام آب گرم و سرد و خزینه است که در ساخت آن از آجرهای نظامی، سنگ و ساروج استفاده شده و تمام فضای آن به صورت طاق و چشمه و گنبدی بنا شده است.

با پایان کار مرمت این حمام، به موزهٔ گیاهان دارویی و دم‌نوش‌ها تبدیل می‌شود.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان فریدن
رده:حمام‌های تاریخی شهرستان فریدن
قلعه دزک (بلقیس)

**قلعه دزک (بلقیس)** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان سراوان، بخش مرکزی، روستای دزک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## پیشینه
این قلعه که دارای معماری بومی است از خشت و گل ساخته شده و در گذشته محل اقامت و حکمرانی علی محمدخان پدر دوست محمدخان بارکزایی بوده‌است و در سال ۱۳۰۷ ه‍.ش با لشکرکشی قوای رضاشاه توسط قشون دولتی به تصرف درآمده است و در این محل با درگیری بین قوای نظامی و نیروهای تحت امر دوست محمدخان، سرهنگ باقرآقاخان داورپناه به وسیلهٔ یکی از اسرا کشته می‌شود و از آن موقع این محل بنام داورپناه نامیده می‌شود.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

* ://payambaloch.ir/tar/76.htm تاریخ بلوچستان]

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان سراوان
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان سراوان
رده:جاذبه‌های گردشگری استان سیستان و بلوچستان
برج کبوتر جوزدان

**برج کبوتر جوزدان** مربوط به زمان قاجار است و در شهرستان نجف‌آباد، بخش مرکزی، دهستان جوزدان، شهر جوزدان، خیابان امام، انتهای خیابان شهدا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۶۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان نجف‌آباد
رده:برج‌های تاریخی شهرستان نجف‌آباد
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
کاروانسرای امین‌زاده

**کاروانسرای امین زاده** مربوط به دوره قاجار است و در شوشتر، انتهای خیابان طالقانی، نرسیده به چهار راه امام خمینی، ابتدای خیابان افضل (سپه سابق) واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۳۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان شوشتر
رده:کاروان‌سراهای تاریخی شهرستان شوشتر
رده:کاروانسراهای استان خوزستان
رده:کاروانسراها در ایران
خانه فیض مهدوی

**خانۀ فیض مهدوی** ساختمانی مربوط به دوره قاجار در کرمانشاه است که در خیابان مدرس، کوچه علافخانه واقع شده است. این ساختمان در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۵۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

این ساختمان محل سکونت محمدمهدی فیض‌مهدوی روحانی شیعه و از هواداران جنبش مشروطه بوده‌است. در دوران مشروطه فعالان مشروطه‌خواه در این خانه جلساتی برگزار می‌کرده‌اند.

## کاربری ساختمان
صندوق احیاء و بهره‌برداری از بناها و اماکن تاریخی و فرهنگی مالکیت این بنا را در دست دارد. این صندوق که به وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی جمهوری اسلامی ایران تعلق دارد، از طریق ادارۀ میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمانشاه خانۀ سوری را از طریق مزایده به منظور تغییر کاربری به سرمایه‌داران بخش خصوصی واگذار کرده‌است. از مکان خانۀ فیض مهدوی برای مدتی به عنوان موزه ریسندگی کرمانشاه استفاده می‌شد. از ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۱ نیز خانۀ فیض مهدوی به اقامتگاه بومگردی و رستوران تبدیل شده‌است.

این در حالیست که محمدعلی سلطانی پژوهشگر تاریخ کرمانشاه از این خانه با عنوان «خانۀ‌ مشروطیت کرمانشاه» یاد می‌کند و خواهان تبدیل آن به موزه و یادمانی برای تاریخ مشروطه در کرمانشاه شده‌است.

در ۲ بهمن ۱۴۰۱ سرپرست فرمانداری کرمانشاه از راه‌اندازی خانۀ مشروطه در محل خانۀ فیض مهدوی (سرای فیض) خبر داد و اعلام کرد که در یکی از سالن‌های این عمارت عکس‌ها و اسناد مشروطه در کرمانشاه به نمایش گذاشته خواهد شد.

## آتش‌سوزی
در روز ۱۸ فروردین ۱۳۹۶ بخشی از راستهٔ زرگرها در بازار کرمانشاه در آتش سوخت. چند روز بعد بخشی از خانهٔ فیض‌مهدوی نیز دچار آتش‌سوزی شد. خبرگزاری ایسنا در گزارشی این آتش‌سوزی را مشکوک دانست.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان کرمانشاه
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان کرمانشاه
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
تپه چیا رسول

**تپه چیا رسول** مربوط به عصر مس - مفرغ است و در شهرستان کوهدشت، بخش مرکزی، دهستان کوهدشت جنوبی، روستای برآفتاب صید محمد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۶۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار عصر مس در شهرستان کوهدشت
رده:تپه‌های باستانی شهرستان کوهدشت
پناهگاه صخره‌ای کمال‌آباد

**پناهگاه صخره‌ای کمال‌آباد** مربوط به دوره نوسنگی است و در شهرستان ارسنجان، بخش مرکزی، دهستان علی‌آباد ملک، غرب روستای کمال‌آباد، دامنه کوه سیاه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۵۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره نوسنگی در شهرستان ارسنجان
رده:پناهگاه صخره‌ای‌های تاریخی شهرستان ارسنجان
تپه جنگ جا

**تپه جنگ جا** مربوط به دوره نوسنگی - مس - سنگی - سدهٔ ۴–۶ ه‍.ق است و در شهرستان دورود، بخش سیلاخور، دهستان سیلاخور، ۶۰۰ متری غرب روستای گاراژ، جنب کارخانه قند واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۶۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره نوسنگی در شهرستان دورود
رده:تپه‌های باستانی شهرستان دورود
کاروانسرای البرز

**کاروانسرای البرز** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان قم، بخش مرکزی، روستای البرز واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۸۱ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان قم
رده:کاروانسراهای تاریخی شهرستان قم
رده:کاروانسراها در ایران
رده:کاروانسراهای استان قم
رود گرگر

**گَرگَر** (با نام‌های دیگر **دودانگه** یا **اردشیرگان** یا **مَسرُقان**) یک شاخه دست‌ساز رودخانه کارون و یکی از میراث جهانی یونسکو در ایران است. این رودخانه در استان خوزستان در شمال شهر شوشتر توسط بند میزان جدا شده و در منطقه بند قیر در جنوب شوشتر به شاخه اصلی کارون باز می‌گردد. این رودخانه یک کانال دست‌کَند است که در دوره‌های هخامنشی تا ساسانی به دست مهندسین ایرانی حفر شده است. کتاب سریانی رویدادنامه خوزستان از این رود با نام اردشیرگان نام می‌برد.  این اثر باستانی در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۵۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این رودخانه (کانال دست‌کند) به همراه ۱۲ اثر تاریخی دیگر شوشتر در نشست سالانه کمیته میراث جهانی یونسکو در ۲۶ ژوئن ۲۰۰۹ (۵ تیرماه ۱۳۸۸) در شهر سویل اسپانیا، با احراز معیارهای ۱، ۲ و ۵ با عنوان سیستم آبی تاریخی شوشتر به عنوان دهمین اثر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو با شماره ۱۳۱۵ به ثبت رسید. برخی از اجزای سیستم آبی تاریخی شوشتر به عنوان دهمین اثر ثبت شده ایران در میراث جهانی یونسکو در مسیر این رودخانه دست کند قرار دارند و عبارتند از:
* بند میزان
* پل بند گرگر
* مجموعه آبشارها و آسیابهای آبی
* بند برج عیار و نیایشگاه صابئین
* بند ماهی بازان شوشتر (بند خداآفرین)
بندانگشتی|270px|رودخانه گرگر، حفر شده در دوره هخامنشی به عنوان بخشی از خندق گرداگرد شوشتر
میرزا عبداللطیف شوشتری سفرنامه‌نویس ایرانی دوره قاجار با اشاره به دست ساز بودن این رودخانه میگوید هنوز آثار کندن با کلنگ را در برخی قسمتها می توان مشاهده کرد.
[بندانگشتی|چپ|200px|[شاپور یکم ساسانی در نقش رستم، شاپور ساسانی از اسیران و کارگران رومی در ساخت یا بازسازی بند قیصر و سایر بخش‌های سیستم آبی شوشتر استفاده کرد. این نقش، شکست والریانوس، امپراتور روم را به‌ تصویر می‌کشد.]]

## تهدیدها
دفع فاضلاب شهری به رودخانه باستانی گرگر یکی از تهدیدهای زیست محیطی است. با وجودی که سالهاست تصفیه‌خانه فاضلاب شهری در شوشتر ساخته شده، اما سازمانهای مسوول، خطوط شبکه فاضلاب شهری را به تصفیه‌خانه متصل نکرده و فاضلاب شهری را مستقیماً به رودخانه باستانی گرگر که چند میراث جهانی شوشتر در طول آن قرار دارند تخلیه می‌کنند. این مسئله باعث افزایش آلودگی در مجاورت ابنیه سازه‌های آبی شوشتر و خسارت به آنها شده‌ است. ضمناً نشت از خطوط لوله فرسوده شبکه آب و فاضلاب شهری باعث رانش و تخریب سازه‌های آبی شوشتر شده‌است.
آلودگی رودخانه گرگر تهدیدی برای میراث جهانی شامل بند میزان، پل بند گرگر، مجموعه آبشارها و آسیابهای آبی، بند برج عیار، بند ماهی بازان شوشتر به‌شمار می‌رود.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* ساسانیان
* هنر ایرانی

## منابع

* نظام آبی شوشتر، کنوانسیون میراث جهانی یونسکو، تهران، ۲۰۰۸

رده:آثار دوره هخامنشیان در شهرستان شوشتر
رده:بناهای تاریخی شهرستان شوشتر
رده:تاریخ استان خوزستان
رده:شوشتر
رده:علم و فناوری در ایران
رده:میراث جهانی در ایران
رده:سازه‌های آبی شوشتر
رده:حوضه آبریز خلیج فارس و دریای عمان
رده:رودهای استان خوزستان
رده:آثار تاریخی و باستانی ایرانی در معرض آسیب
تپه قلعه قلقله

**تپه قلعه قلقله** مربوط به عصر آهن - دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان قروه، بخش ئیلاق، دهستان ییلاق جنوبی، ۳ کیلومتری شمال غربی روستای قلقله واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۴۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان قروه
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان قروه
رده:تپه‌های باستانی شهرستان قروه
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان قروه
تپه سویل

**تپه سویل** مربوط به عصر مفرغ - هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان سرآب، بخش مرکزی، دهستان حومه، ۸۰۰ متری شمال روستای هریس، سه راهی روستای هریس به هولیق واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۵۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان سرآب
پیسه تپه

**پیسه تپه** مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان همدان، بخش مرکزی، دهستان هگمتانه، شهر جورقان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۴۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان همدان
رده:تپه‌های باستانی شهرستان همدان
آرامگاه ابودجانه

**مقبره ابودجانه** یا **امام دوجانه** مربوط به صدر اسلام است و در شهرستان دالاهو، بخش مرکزی، دهستان بان زرده، روستای زرده واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۵۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. 

از ساختار معماری و موقعیت منطقه بنظر می‌رسد که شاید این آرامگاه پیشتر آتشکده‌ای زرتشتی بوده و پس از مرگ در این مکان دفن شده است.  

در روایات وارد است که ابودجانه در جنگ با مسیلمه در منطقه یمام و بروایت دیگری در جنگ صفین کشته شده که با این منطقه فاصله بسیار دارد.

## جستارهای وابسته
* گورستان ابودجانه
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صدر اسلام در شهرستان دالاهو
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان دالاهو
تپه اطراف شهر سوخته ۱۵۶

**تپه اطراف شهر سوخته شماره ۱۵۶** مربوط به ۲۲۰۰-تا ۲۸۰۰ قبل از میلاد است و در شهرستان زابل، بخش شیب آب، دهستان لوتک، روستای حومه شهر سوخته، ۸/۵ کیلومتری جنوب شرق پایگاه باستان‌شناسی شهر سوخته واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۵۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار شهر سوخته
رده:تپه‌های باستانی شهرستان زابل
مسجد جامع صیدآباد

**مسجد جامع صید آباد** مربوط به اواخر دوره ایلخانی - اوایل دوره صفوی است و در شهرستان دامغان، بخش امیرآباد، دهستان صرصر، روستای صید آباد، بعد از بوستان شقایق، انتهای کوچه، سمت چپ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۵۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان دامغان
رده:آثار دوره صفویان در شهرستان دامغان
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان دامغان
آب‌انبار قوژدآباد

**آب‌انبار قوژدآباد** مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان بردسکن، بخش شهرآباد، دهستان جلگه، روستای قوژدآباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۴۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان بردسکن
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان بردسکن
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان بردسکن
خانه جعفری خوانسار

**خانه تاریخی جعفری خوانسار** مربوط به اواخر دوره قاجار -اوایل دوره پهلوی است و در خوانسار، خیابان آیت ا خوانساری، کوچه امامزاده احمد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۴۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان خوانسار
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان خوانسار
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان خوانسار
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
گورستان چال شاهین

**قبرستان چال شاهین** مربوط به اواخر هزاره دوم قبل از میلاد - اوایل هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان دنا، بخش پاتاوه، روستای لما واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۵۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۱ و ۲ (پیش از میلاد) در شهرستان دنا
رده:چال‌های تاریخی شهرستان دنا
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان دنا
خانه کدخدای بفروئیه

**خانه کدخدای بفروئیه** مربوط به دوره آل مظفر است و در میبد، محله پائین بفروئیه، جنب مسجد جامع واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره آل مظفر در شهرستان میبد
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان میبد
خانه مجد الاشراف

**منزل مجد الاشراف** مربوط به اوایل دوره قاجار است و در جنوب غربی فردوس، خیابان رسالت، محله سردشت واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۴۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان فردوس
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان فردوس
قلعه کهنه خان خروین

**قلعه کهنه خان خروین** مربوط به سدهٔ ۴–۷ و دوره قاجار است و در شهرستان نیشابور، دهستان اردوغش، ۵۰۰ متری شمال روستای خرو سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۴۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان زبرخان
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان زبرخان
تپه رودابه

**تپه رودابه** مربوط به سدهٔ ۴ تا ۶ ه.ق است و در شهرستان باخرز، بخش بالاولایت، دهستان اشتین ، ۱ کیلومتری شمال روستای ده برزو واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۴۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان باخرز
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان تایباد
آرامگاه سردابه

**آرامگاه سردابه** مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ ه.ق است و در شهرستان بجنورد، بخش مرکزی، دهستان آلاداغ، روستای حصار حسینی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۳۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان بجنورد
تپه کول باشی ۱

**تپه کول باشی ۱** مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سرآب، بخش مرکزی، دهستان حومه، ۱ کیلومتری غرب روستای هولیق واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۵۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان سرآب
رده:تپه‌های باستانی شهرستان سرآب
مسجد سیدلر

**مسجد سیدلر** مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام - دوره قاجار است و در خاروانا، مسجد سیدلر خارانا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۵۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:ثار دوران پس از اسلام در شهرستان ورزقان
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان ورزقان
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان ورزقان
مسجد صخره‌ای مجارشین

**مسجد مجارشین** مربوط به سده‌های میانی و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اسکو، بخش مرکزی، دهستان گنبرف، روستای مجارشین واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۵۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

نام این مسجد را کرامت نام نهاده‌اند.

پرونده:1111.JPG|مسجد صخره‌ای مجارشین


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* جمعیت روستاهای شهرستان اسکو

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان اسکو
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان اسکو
تپه قلعه بهمن‌آباد

**تپه قلعه بهمن‌آباد** مربوط به مس وسنگ - عصر آهن است و در شهرستان قروه، بخش ئیلاق، دهستان ییلاق جنوبی، روستای بهمن‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۴۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان قروه
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان قروه
تپه سه‌سر

**تپه سه سر** مربوط به مس وسنگ - عصر فلز - دوره اشکانیان -  است و در شهرستان اسلام‌آباد غرب، بخش حمیل، دهستان هرسم، ۴۰۰ متری جنوب روستای سراب هرسم واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۵۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان اسلام‌آباد غرب
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان اسلام‌آباد غرب
رده:تپه‌های باستانی شهرستان اسلام‌آباد غرب
گوور قبری ۲

**گوور قبری ۲** مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان سرآب، بخش مرکزی، دهستان ملا یعقوب، ۲ کیلومتری جنوب غربی روستای ناراب واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۴۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان سرآب
رده:بناهای تاریخی شهرستان سرآب
تپه میر فضل‌الله (۱)

**تپه میر فضل‌الله (۱)** مربوط به هزاره دوم و ۳ قبل از میلاد - دوره ساسانیان است و در شهرستان ممسنی، بخش رستم، دهستان رستم ۳، روستای کوپن علیا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۵۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان ممسنی
رده:آثار هزاره ۲ (پیش از میلاد) در شهرستان ممسنی
رده:تپه‌های باستانی شهرستان ممسنی
تپه اطراف شهر سوخته ۱۵۹

**تپه اطراف شهر سوخته شماره ۱۵۹** مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در شهرستان زابل، بخش شیب آب، دهستان لوتک، روستای حومه شهر سوخته، ۵/۹ کیلومتری شمال شرق پایگاه باستان‌شناسی شهر سوخته واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۵۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار شهر سوخته
رده:آثار هزاره ۳ (پیش از میلاد) در شهرستان زابل
رده:تپه‌های باستانی شهرستان زابل