ته‌جو، پادشاه گوریو

**پادشاه ته‌جو** (، سلطنت: ۹۱۸~۹۴۳ میلادی)؛ با زادنام **وانگ گون** ()، همچنین با عنوان **ته‌جو وانگ گون** (، جد بزرگ وانگ گون)، بنیانگذار پادشاهی گوریو بود. او درسال ۹۳۶ میلادی به اتحاد سه پادشاهی پایانی دست یافت.

## پیشینه
وانگ گون در سال ۸۷۷ در یک خانواده قدرتمند تاجر دریایی از تبار گوگوریو ساکن سونگاک ( که سونگ امروزی ) به عنوان پسر ارشد وانگ ریونگ متولد شد. بر اساس *پیون نیون تونگ نوک* ( 편년통록 ؛編年通錄)، که در *گوریئوسا* نقل شده است، پدربزرگ وانگون، چاکچگون، پسر امپراتور سوزونگ از تانگ بود. بر اساس *دایره المعارف فرهنگ کره* و *دایره المعارف دوسان*، این یک روایت قدیسی است. در *پیون نیون تونگ نوک* (حدود اواخر قرن دوازدهم) آمده است: چاکچگون ۱۶ ساله در حالی که در یک سفر دریایی برای ملاقات با پدرش، امپراتور سوزونگ از سلسله تانگ، بود، با یک پادشاه اژدها روبرو شد، یک روباه تغییر شکل دهنده را کشت و با یک زن اژدها ازدواج کرد. زن اژدها بعداً به یک اژدها تبدیل شد و رفت. بر اساس نوشته‌های *سونگ‌ولوک* ( 성원록 ؛聖源錄) که در *گوریوسا نقل شده است، «زن اژدها» دختر تو اون-چوم از پیونگجو (* شهرستان پیونگسان امروزی ) بود. این داستان که وانگ گون از نوادگان سوزونگ یا شوان‌زونگ بوده است، توسط گردآورندگان سلسله چوسون گوریوسا رد شد. مدرن معتقدند که اجداد وانگ گون، *هوجوک‌های* (اربابان) بانفوذ گوگوریو بودند که نسل‌ها تجارت دریایی با چین را انجام می‌دادند. بر اساس *گائولی توجینگ* (حدود اوایل قرن دوازدهم) که توسط فرستاده سلسله سونگ، شو جینگ، نوشته شده است، اجداد وانگ گون از اشراف گوگوریو بودند. به گفته جانگ دئوخو، اجداد او پناهندگان گوگوریو بودند که در اطراف سونگاک ساکن شدند و از طریق تجارت دریایی ثروت زیادی جمع‌آوری کردند و کنترل منطقه، از جمله رودخانه ریسونگ، را به دست گرفتند. در طول دوره شیلا متاخر، مناطق شمالی، از جمله سونگاک، دژهای پناهندگان گوگوریو بودند،  و سونگاک، زادگاه وانگ گون، در سال ۹۰۱ به پایتخت اصلی گوگوریو متاخر تبدیل شد. 

بر اساس سندی که در زمان سلطنت پادشاه اویجونگ از گوریو تهیه شده است، راهب شیلا، دوسون، پیشگویی کرد که وانگ گون پس از ملاقات با پدر وانگ گون به قدرت خواهد رسید و پادشاه خواهد شد.

## به قدرت رسیدن
وانگ گون دوران حرفه‌ای خود را در دوران آشفته سه پادشاهی پسین آغاز کرد. در سال‌های پایانی شیلا، بسیاری از رهبران محلی و راهزنان علیه حکومت ملکه جین‌سونگ که رهبری یا سیاست‌های قوی و خردمندانه‌ای برای بهبود وضعیت بد مردم نداشت، شورش کردند. در میان این شورشیان، گونگ یه از منطقه شمال غربی و گیون هوان از جنوب غربی قدرت بیشتری به دست آوردند. آنها بسیاری از گروه‌های شورشی دیگر را که سربازانشان علیه مقامات محلی شیلا و راهزنان راهپیمایی می‌کردند، شکست دادند و جذب کردند. در سال ۸۹۵، گونگ یه نیروهای خود را به دورترین قسمت شمال غربی شیلا، جایی که سونگدو قرار داشت، هدایت کرد. پدر تجو، وانگ ریونگ، به همراه بسیاری از قبایل محلی، به سرعت تسلیم گونگ یه شدند. وانگ گون پس از پدرش، تحت فرمان گونگ یه، رهبر آینده ته‌بونگ، به خدمت درآمد و خدمت خود را تحت فرماندهی گونگ یه آغاز کرد.

توانایی وانگ گون به عنوان یک فرمانده نظامی خیلی زود توسط گونگ یه شناخته شد، کسی که او را به درجه ژنرالی ارتقا داد و حتی او را برادر خود دانست. در سال ۹۰۰، او یک لشکرکشی موفق علیه طوایف محلی و ارتش بکجه جدید در منطقه چونگجو رهبری کرد و شهرت و شناخت بیشتری از پادشاه به دست آورد. در سال ۹۰۳، او یک لشکرکشی دریایی معروف را علیه خط ساحلی جنوب غربی بکجه جدید در گوم‌سونگ، که بعدها ناجو نامیده شد، رهبری کرد، در حالی که گیون هوان در حال جنگ با شیلا بود. او چندین لشکرکشی نظامی دیگر را رهبری کرد و همچنین به مردم تحت سلطه شیلا که در فقر زندگی می‌کردند، کمک کرد. مردم به دلیل رهبری و سخاوت او، او را دوست داشتند.

در سال ۹۱۳، او به عنوان نخست وزیر کشور تازه تغییر نام یافته ته بونگ منصوب شد. پادشاه آن، گونگ یه، که رهبری‌اش به تأسیس پادشاهی کمک کرد اما خود را بودا می‌نامید، شروع به آزار و اذیت افرادی کرد که با استدلال‌های مذهبی او مخالفت می‌کردند. او بسیاری از راهبان، و سپس حتی همسر و دو پسر خود را اعدام کرد و عموم مردم شروع به رویگردانی از او کردند. آیین‌های پرهزینه و حکومت خشن او باعث مخالفت بیشتر شد.

## به تخت نشستن و تأسیس گوریو
در شب ۲۴ ژوئیه ۹۱۸، چهار ژنرال ارشد ته بونگ - هونگ یو (홍유;洪儒)، پائه هیون-گیونگ (배현경;裵玄慶)، سین سونگ-گیوم و پوک چیگیوم (복지겸;卜智謙) - مخفیانه ملاقات کردند و توافق کردند که حکومت گونگ یه را سرنگون کرده و وانگ گون را به عنوان پادشاه جدید خود تاجگذاری کنند. وانگ گون ابتدا با این ایده مخالفت کرد اما بعداً با نقشه آنها موافقت کرد. گونگ یه در یک کودتا سرنگون و در نزدیکی پایتخت، چئوروون، کشته شد. در طلوع آفتاب روز بعد، ژنرال‌ها وانگ گون را به عنوان پادشاه جدید منصوب کردند. ته جو نام پادشاهی را به گوریو تغییر داد و بدین ترتیب سلسله گوریو آغاز شد. سال بعد او پایتخت را به زادگاهش، گئگ‌یونگ، منتقل کرد.

او بودیسم را به عنوان دین ملی گوریو ترویج داد و ادعای مالکیت بخش‌های شمالی شبه جزیره کره و منچوری را مطرح کرد، که آن را میراث برحق خود به عنوان جانشین گوگوریو می‌دانست. طبق گوریوسا، در سال ۹۱۸، پایتخت باستانی پیونگ یانگ مدت‌ها ویران شده بود و بربرهای خارجی از زمین‌های اطراف به عنوان شکارگاه استفاده می‌کردند و گه‌گاه به مرزهای گوریو حمله می‌کردند. بنابراین، وانگ گون در اولین سال سلطنت خود به عنوان پادشاه، به اتباع خود دستور داد تا پایتخت باستانی را دوباره مسکونی کنند، و خیلی زود پسرعمویش وانگ سینگ-نیوم را برای دفاع از آن فرستاد. پس از آن، او پیونگ یانگ را به عنوان پایتخت غربی تعیین کرد. او همچنین به جای تلاش برای فتح و تحت کنترل مستقیم قرار دادن قبایل محلی، به دنبال اتحاد و همکاری با آنها بود.

## جنگ سه پادشاهی پسین
در سال ۹۲۷ گیون هوان از بکجه جدید نیروهای خود را به پایتخت شیلا گیونگجو هدایت کرد و پادشاه آن پادشاه گیونگه را دستگیر و اعدام کرد. سپس او پادشاه گیونگسون را به عنوان پادشاه دست نشانده خود منصوب کرد قبل از اینکه ارتش خود را به سمت گوریو سوق دهد با شنیدن این خبر تجو با ۵۰۰۰ سواره نظام حمله ای را برای حمله به نیروهای گیون در راه بازگشت به خانه در گونگسان در نزدیکی دگو در نبرد گونگسان برنامه ریزی کرد او با ارتش بکجه جدید روبرو شد و شکست فاجعه باری را متحمل شد و بیشتر ارتش خود از جمله ژنرال هایش کیم ناک و سین سونگ گیوم همان مردی که وانگ را به عنوان پادشاه تاجگذاری کرد را از دست داد. طبق افسانه تجو و سین سونگ گیوم زره های خود را عوض کردند تا پادشاه بتواند از میدان نبرد فرار کند. در حالی که وانگ گون از میدان نبرد فرار کرد سین و ارتش باقی مانده شجاعانه علیه ارتش بكجه جديد جنگیدند. اما سرانجام ارتش او تار و مار شد و سین در جنگل مورد اصابت تیر قرار گرفت و توسط دشمن کشته شد. تجو از این کوه فرار کرد و به تنهایی به کوه آیسان گریخت و چند روزی را در غاری بزرگ در قله آیسان پنهان شد در حالی که تجو از نبرد عقب نشینی کرد و به کوه آیسان گریخت نام های مکانهای زیادی را که به او مربوط میشد در بگو به جا گذاشت. با این حال گوریو به سرعت از شکست خود بهبود یافت و با موفقیت از حمله بکجه جدید در جبهه خود دفاع کرد.

در سال ۹۳۵ آخرین پادشاه ،شیلا پادشاه گیونگ سان احساس کرد که هیچ راهی برای احیای پادشاهی اش وجود ندارد و تمام سرزمین خود را به تجو تسلیم کرد.

تجو با کمال میل تسلیم او را پذیرفت و به او عنوان شاهزاده را داد و پسر عموی اول او را به عنوان همسر پنجم و ملکه خود پذیرفت وانگ شش ملکه و همسران بسیار بیشتری داشت زیرا با دختران هر رهبر محلی ازدواج کرده بود در عوض پادشاه گیون سان با دختر بزرگ پادشاه تجو شاهزاده خانم ناکرانگ ازدواج کرد که دخترش نیز از طریق ازدواج با پادشاه گیونگ جونگ نوه پادشاه تجو و ملکه سین میونگ با خاندان سلطنتی وانگ وصلت کرد.

این امر باعث انزجار زیادی برای گیون هوان شد. پدر گیون آجاگه که ادعای مالکیت بر منطقه سانگجو را داشت نیز از گوریو جدا شد و تسلیم شد و به عنوان پدر یک پادشاه پذیرفته شد.

در همان سال پسر بزرگ گیون ،هوان گیون سین گوم به همراه برادرانش یانگ گوم و یونگ گوم، کودتایی را علیه پدرشان که برادر ناتنیشان کووم گانگ را به عنوان جانشین خود برای تاج و تخت ترجیح میداد رهبری کرد گیون هوان به تبعید فرستاده شد و در معبد گوم سانسا زندانی شد اما به گوریو گریخت و مانند پدر تجو که درست قبل از تسلیم شدنش درگذشت با او رفتار شد.

## پیروزی و اتحاد گوریو
در سال ۹۳۶، وانگ آخرین لشکرکشی خود را علیه سین گوم از بکجه جدید رهبری کرد. سین-گوم با تائجو جنگید، اما با مواجهه با مشکلات فراوان و درگیری‌های داخلی، تسلیم تائجو شد. وانگ سرانجام بکجه جدید را فتح کرد و برای دومین بار از زمان شیلای متحد، ملت را متحد ساخت. او تا سال ۹۴۳ حکومت کرد و بر اثر بیماری درگذشت.

تجو در پی آن بود که حتی دشمنانش را نیز به ائتلاف حاکم خود بیاورد. او به حاکمان و اشراف کشورهای مختلفی که شکست داده بود، عناوین و زمین داد، بعدها بکجه، شیلا و همچنین بالهایی که تقریباً در همان زمان از هم پاشیدند. بنابراین او در پی تأمین ثبات و وحدت برای پادشاهی خود بود که در سال‌های پایانی شیلا فاقد آن بود. 

پس از نابودی بالهه توسط خیتان‌ها در سال ۹۲۶، آخرین ولیعهد بالهه و بخش عمده‌ای از طبقه حاکم آن به گوریو پناه بردند، جایی که تجو به گرمی از آنها استقبال کرد و آنها را در خانواده حاکم گنجاند و بدین ترتیب دو ملت جانشین گوگوریو را متحد کرد. 

تجو خویشاوندی خانوادگی قوی با بالهه احساس می‌کرد و آن را "کشور خویشاوند" و "کشور متأهل" خود می‌نامید، و از پناهندگان بالهه که بسیاری از آنها نیز اصالت گوگوریو داشتند، محافظت می‌کرد. این امر در تضاد شدید با شیلای متأخر بود که رابطه خصمانه‌ای با بالهه داشت. 

تجو دشمنی شدیدی با خیتان‌هایی که بالهائه را نابود کرده بودند، نشان داد. سلسله لیائو در سال ۹۴۲، ۳۰ فرستاده به همراه ۵۰ شتر به عنوان هدیه فرستاد، اما او فرستادگان را تبعید کرد و شترها را به تلافی قتل بالهائه، با وجود پیامدهای دیپلماتیک عمده، زیر پلی از گرسنگی کشت. طبق گفته زیژی تونگجیان، تجو به گائوزو از جین جدید پیشنهاد داد که به عنوان انتقام نابودی بالهائه به خیتان‌ها حمله کنند. علاوه بر این، او در ده فرمان خود به فرزندانش اظهار داشت که خیتان‌ها هیچ تفاوتی با حیوانات ندارند و باید در برابر آنها محافظت شوند. 

## اصل و نسب
اجداد پدری‌اش، از اشراف گوگوریو بودند که بعد از سقوط گوگوریو به تانگ مهاجرت، و بعد از آن به جنوب کره(شیلا) مهاجرت کردند. این پیوند، ابزار قدرتمندی برای جلب حمایت مردمی بود که آرزوی بازگشت شکوه گوگوریو پس از فروپاشی شیلا را داشتند. وانگ گون، خود را وارث مشروع گوگوریو معرفی کرد.

پدربزرگش (وانگ‌یونگ)، فرماندار سونگجو (گائوسونگ امروزی) در شیلا بود، پدرش وانگ ریونگ، تاجر دریایی ثروتمندی بود که با خانمی از قبیله هان که خود با گوگوریو پیوند خورده بودند ازدواج کرد.

نام «گوریو»، اشاره‌ای آشکار به گوگوریو است. وانگ گون، با جذب بازماندگان گوگوریو و ادعا بر سرزمین‌های سابق آن، موقعیت خود را به عنوان احیاگر گوگوریو تثبیت کرد.

## میراث

نام مدرن «کره» از نام «گوریو» گرفته شده است، که خود از «گوگوریو» گرفته شده است، که میراث آن (و به‌طور گسترده، قلمرو) وانگ گون و پادشاهی جدیدش ادعا می‌کردند. بسیاری از کره‌ای‌های امروزی به‌عنوان اولین حاکمی که مردم شبه‌جزیره کره را به‌طور کامل‌تر تحت یک دولت واحد متحد می‌کند، برای کاربرد در وضعیت کنونی تقسیم در شبه‌جزیره کره به مثال او نگاه می‌کنند.

در دوران اولیه سلسله گوریو، عنوان تائجو (هانجا: 太子) تنها یک عنوان همتا برای پسران پادشاه بود. عنوان جداگانه ای برای وارث ظاهری به نام جئونگیون (هانجا: 正尹) وجود داشت.

اتحاد سه پادشاهی بعدی در سال ۹۳۶ در تاریخ کره بسیار مهم بود. اتحاد سال ۶۶۸ پس از میلاد توسط شیلا تنها اتحاد تقریباً نیمی از مردم شبه جزیره کره و مجاورت آن بود (که در آن زمان عمدتاً خود را یک قوم تقسیم شده بین بسیاری از ایالت‌ها می‌دانستند)، زیرا بخش شمالی توسط بالهائه اداره می‌شد. خود را به عنوان تناسخ گوگوریو مطرح کرد. با این حال، اتحاد وانگ کن در سال ۹۳۶ یک اتحاد کاملتر بود (که در آن تنها یک دولت واحد در میان مردم پدید آمد، برخلاف قرن هفتم، زمانی که دو کشور، یکپارچه سیلا و بالهای پدید آمدند). مردم شبه جزیره کره پس از آن تا سال ۱۹۴۸ تحت یک دولت واحد و متحد باقی ماندند، زمانی که کره توسط شوروی و نیروهای ایالات متحده به شمال و جنوب تقسیم شد.

## خانواده
* پدر: سجو
* مادر: وینسوک
* همسرها و فرزندان:
# ملکه سین هیه
# ملکه جانگ هوا
## پادشاه هیه جونگ
# ملکه سینمیونگ سونسونگ
## شاهزاده تائه جا
## پادشاه جونگ جونگ اول
## پادشاه گوانگ جونگ
## شاهزاده مونوون
# سینجونگ
# سینسونگ
# جوندوک
# جونگ موک
# دانگ یانگ وون
# سوک موک
# چونان بووون
# هونگ بوکوون
# هودائل یانگ وون
# دائه میونگ جو وون
# گوانگ جو وون
# سوگ وانگ جوو وون
# دانگ سانوون
# یهوا
# دائه سو وون
# سو سو وون
# سو جون وون
# سین جو وون
# وول هوا وون

## منابع
جلد اول گوریوسا (تاریخ گوریو) - پیشینه ته‌جو از گوریو

ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:اهالی که‌سونگ
رده:پادشاهان بودایی کره‌ای
رده:تاریخ کره
رده:حاکمان گوریو
رده:حکمرانان بنیانگذاری
رده:حکم‌رانان آسیا در سده ۱۰ (میلادی)
رده:حکم‌رانان سده ۱۰ (میلادی) اهل کره
رده:درگذشتگان ۹۴۳ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت بیماری
رده:زادگان ۸۷۷ (میلادی)
رده:ژنرال‌های اهل کره
رده:قانون‌گذاران سده ۹ (میلادی) در آسیا