کی‌کاووس

**کَی‌کاووسْ** یا **کَی‌کاوُسْ** (به اوستایی: 𐬐𐬀𐬎𐬎𐬌 𐬎𐬯𐬀𐬥 )، در اوستا فرزند «کی‌اَپیوِه» است که او فرزند «کی‌قباد» است؛ ولی در *[[شاهنامه|شاهنامهٔ]]* فردوسی و در روایت‌های پسین، کی‌کاووس را فرزند کی‌قباد دانسته‌اند. او یکی از پادشاهان نامدار کیانی است. برخی روایت‌های او با نمرود شباهت دارد. سوگنامهٔ رستم و سهراب و داستان سیاوش نیز به دوران پادشاهی کی‌کاووس تعلق دارد. کی‌کاووس در داستان‌های اسطوره‌ای ایران بیشتر به عنوان مظهر و قدرتی یاد شده است که با همهٔ تسلط و شکوه، در برابر جهان، ناچیز و رفتنی است. وی صد و پنجاه سال پادشاهی کرد و پس از او کی‌خسرو به پادشاهی رسید.

## در فرهنگ عامیانه

بنا بر باورهای ایرانیان کهن، کیکاووس بر دیوان و آدمیان هفت کشور فرمانروایی مطلق می‌یابد. او بر سر کوه البرز هفت کاخ می‌سازد: یکی از زر، دو از سیم، دو از پولاد و دو از آبگینه. او از این کاخ‌ها بر همه حتی بر دیوان مازندران فرمان می‌راند. این هفت کاخ چنانند که هر کسی بر اثر پیری نیرویش کم شود، به کاخ او می‌آید و دوباره توان به او بازمی‌گردد و جوان می‌شود.

### سفر به آسمان
[بندانگشتی|تخت شهریاری کی‌کاووس در آسماننگاره‌ای از ''[شاهنامه* متعلق به ۳۱ اکتبر ۱۶۷۴ م. ([[ایران صفوی|دورهٔ صفوی]])جای نگهداری: [[کتابخانه دانشگاه پرینستون]]]]
بر پایهٔ اسطوره‌های ایرانی کی‌کاووس همچون [[فریدون]] و [[جمشید]]، [[بی مرگی|بی‌مرگ]] آفریده شده بود و دیوان برای این که [[مرگ]] را بر او چیره گردانند، [[ائشمه|دیو خشم]] (ائشمه) را به یاری می‌گیرند و او را می‌فریبند. دیوها، کیکاووس را فریب داده و به فرمانروایی هفت کشور مغرورش می‌کنند آن‌گاه هوس [[پرواز]] به آسمان را در دل او زنده می‌کنند. آمده است که کیکاووس در اصرار بر پرواز از لجاجت دست برنداشت و تخت خود را بر پای چهار [[عقاب]] بست و پرواز کرد تا مرز نور و تاریکی پیش رفت و از همراهان جدا ماند. در آسمان‌ها [[فر|فرّه‌ایزدی]] از سیمایش پر کشید و از آن جای بلند بر زمین سقوط کرد.








[[نریوسنگ]]، پیک [[اهورامزدا]]، می‌خواهد او را بکُشد که ناگاه، [[فروهر|فره‌وشی]] [[کی‌خسرو]]، که هنوز به دنیای مادی نیامده بود، در می‌رسد و به او می‌گوید: او را مکش که از او [[سیاوش]] و از سیاوش من به وجود خواهم آمد. پس بدین طریق کیکاووس از مرگ رهایی یافت، اگرچه پس از آن میرا شد.











=== نشان ===
در *شاهنامه'' در مورد نشان و پرچم کی‌کاووس آمده است که خیمه‌گاهی حریر و رنگارنگ داشت و پرچمش بنفش رنگ بود که در آن ماه زرین نقش شده بود:

## جنگ با دیوان
کی‌کاووس پس از آن‌که فریب کوش پیل دندان را می‌خورد، با وجود مخالفت‌های پهلوانان و بزرگان به ویژه زال، آهنگ جنگ مازندران کرده تا آن‌جا را فتح کند. شاه مازندران از دیو سپید کمک می‌خواهد. دیو سپید جادو کرده و چشمان کیکاووس و همراهانش را تیره و نابینا می‌سازد و لشکر ایران پریشان و پراکنده می‌شود. کیکاووس در این هنگام به یاد پندهای زال و بزرگان ایران می‌افتد و به رستم پیغام می‌فرستد که او را یاری نماید. زال هم رستم را برای یاری روانهٔ مازندران می‌کند. رستم پس از آزمایش‌ها و نبردهای شگفت‌انگیز از هفت منزل - که به هفت‌خان رستم معروف است - می‌گذرد و بر دیو سپید پیروز می‌گردد.

کیکاووس و همراهانش توسط رستم از چنگ دیو سپید نجات می‌یابند و علاج بینایی کیکاووس قطره‌ای از خون جگر دیو سپید بود که رستم آن را دریده و در چشمان کیکاووس چکاند تا نور و روشنی به چشمش بازگشت.

## مرگ
کی‌کاووس پس از صد و بیست سال پادشاهی، پادشاهی‌اش را به نوه‌اش کی‌خسرو واگذار می‌کند و در زمان پادشاهی کی‌خسرو درمی‌گذرد.

[بندانگشتی|یک فرش کهن [کاشان|کاشانی از دورهٔ قاجاری که دور تا دور آن نقش پادشاهان اسطوره‌ای ایران قرار گرفته‌اند. در میانهٔ آن، نگارهٔ چند تن از شاهان ایران نوین جا داده شده است.]]

## پانویس

## جستارهای وابسته
* پادشاهی کی‌کاووس

## منابع
* 

## پیوند به بیرون

رده:اسطوره‌شناسی ایرانی
رده:اسطوره‌های طول عمر
رده:پادشاهان در اسطوره‌شناسی
رده:پادشاهان کیانی شاهنامه
رده:شخصیت‌های شاهنامه