گیتار الکتریک

**گیتار الکتریک**  نوعی گیتار است که برخلاف گیتارهای آکوستیک، صدای آن به‌وسیلهٔ سیم‌پیجی الکترومغناطیسی بنام پیکاپ گرفته شده و پس از ارسال به تقویت‌کننده (آمپلی‌فایر) ، تقویت شده و از بلندگو پخش می‌شود.
گیتار الکتریک در سبک‌های مختلفی از جمله راک، هارد راک، متال، بلوز، پاپ، جز و کانتری به‌طور گسترده‌ای استفاده می‌شود؛ اما در سبک راک، متال، بلوز و جز به عنوان سازی اصلی مورد استفاده قرار می‌گیرد. گیتارهای الکتریک در انواع گوناگونی ساخته می‌شوند. بدنهٔ این ساز برخلاف گیتارهای آکوستیک، معمولاً توپر است. به همین دلیل وزن این ساز از دیگر انواع گیتار بیشتر است. گرچه نوع توخالی و نیمه‌خالی  آن نیز ساخته می‌شوند. این ساز از نظر تعداد سیم، نوع و تعداد پیکاپ، شکل بدنه، جنس چوب بکار رفته در ساخت، نوع بریج و … به گونه‌های بسیار متنوعی تقسیم می‌شود.

## تاریخچه
فرایند ساخت و استفاده از گیتارهای الکتریک از دهه ۱۹۳۰ میلادی آغاز شد. ایدهٔ پیدایش این ساز از آنجا پیدا شد که در هم‌نوازی‌ها، صدای گیتار آکوستیک در بین صدای سازهای دیگر مانند بیس و درامز و سازهای بادی گُم بود و به وضوح شنیده نمی‌شد. در نتیجه نوازندگان در صدد آن برآمدند تا صدای گیتار را تقویت کنند. برای این منظور از علم الکترونیک یاری جستند. اگرچه تلاش‌ها برای ایجاد یک ساز زهی پیکاپ‌دار به اواخر قرن نوزدهم برمی‌گردد اما اولین گیتار الکتریک واقعی در اوایل دهه ۱۹۳۰ توسط جورج بوشام و با کمک آدولف ریکن‌بکر و برای شرکت الکترو استرینگ اینسترومنت اختراع شد.
بندانگشتی|راست|نقشه اولین گیتار الکتریک ساخت آدولف ریکن‌بکر در سال ۱۹۳۷ میلادی

ورود گیتار الکتریک به عرصه موسیقی موجب پدید آمدن انقلابی در این صنعت و به تبع آن تکنولوژی صدا شد. انقلابی که تا امروز نیز ادامه دارد. 

در دهه‌های ۴۰ و ۵۰ هم‌زمان با اینکه محبوبیت سبک بلوز کم‌کم از مناطق روستایی جنوب آمریکا فراتر می‌رفت و به سمت شهرهای شلوغ مرکزی و شمالی در حرکت بود، گیتار تقویت‌شده، گزینه مناسبی برای شنیده شدن صدای نوازندگان در بارها و کلوپ‌های شلوغ شهرهایی مثل شیکاگو بنظر می‌رسید. از این رو به مرور نوازندگان بزرگی مانند مادی واترز، المور جیمز و هاولین ولف به این ساز گرویدند و پس از چند سال گیتار الکتریک به ساز اصلی سبک بلوز نیز بدل شد.

با پیدایش سبک راک ان رول در دهه ۵۰ میلادی، گیتارهای الکتریکی به سرعت در موسیقی جا باز کردند و به یکی از فراگیرترین و محبوب‌ترین سازهای تاریخ مبدل شدند.
## طرز کار
پیکاپ در گیتار الکتریک یک سیم‌پیچ است که به دور یک هسته از جنس آهن‌ربا پیچیده شده است.  در اطرافش این آهن‌ربا یک میدان مغناطیسی تشکیل می‌شود. وقتی نوازنده سیمی را به صدا درمی‌آورد، ارتعاش ایجادشده در سیم فلزی، میدان مغناطیسی اطراف پیکاپ را دچار اختلال می‌کند. این اختلال در پیکاپ طبق قانون فارادی به یک جریان الکتریکی تبدیل می‌شود. در واقع پیکاپ همانند یک میکروفون عمل می‌کند، با این تفاوت که چون یک سیستم الکترومغناطیسی است، فقط ارتعاشات سیم فلزی گیتار را دریافت می‌کند و با صدای محیط کاری ندارد.این جریان الکتریکی (سیگنال) به تنهایی بسیار ضعیف است و اگر مستقیما به بلندگو فرستاده شود نمی‌تواند انرژی مکانیکی لازم برای تولید صدا در آن را ایجاد کند. در نتیجه سیگنال قبل از ورود به بلندگو باید تقویت شود. پس سیگنال توسط یک کابل به تقویت‌کننده صدای گیتار (آمپلی‌فایر) فرستاده می‌شود. کار اصلی آمپلی‌فایر این است که سیگنال دریافت‌شده از گیتار را برای پخش از طریق بلندگو تقویت کند. گرچه در بسیاری از مدل‌های آمپلی‌فایر، امکاناتی برای دستکاری بیشتر سیگنال قرار گرفته‌ شده است. این تغییرات روی سیگنال، عمدتاً با هدف تولید صداهای گوناگون و متنوع انجام می‌گیرد.

در ابتدا گیتارهای الکتریک تنها یک پیکاپ داشتند، اما امروزه با دو یا سه پیکاپ ساخته می‌شوند. صدای سیم مرتعش، در نقاط مختلف ساز کمی متفاوت است. هر چه به انتهای سیم و به سمت بریج نزدیک‌تر شویم، از دامنه ارتعاش سیم کم می‌شود و صدای سیم اصطلاحاً تیزتر می‌شود. برای همین، در گیتارها معمولاً دو یا سه عدد پیکاپ در قسمت‌های مختلف زیر سیم‌ها نصب می‌شود نوازنده به تمام این صداها دسترسی داشته باشد. انتخاب اینکه کدام پیکاپ فعال باشد از طریق سوویچی به نام **انتخاب‌گر پیکاپ** انجام می‌شود. 

## اجزای تشکیل‌دهنده
مرکز|1000x280px| قسمت‌های مختلف گیتار الکتریک

### بخش ۱) سردسته
۱٫۱. پیچ‌های کوک 
۱٫۲. درپوش **میلهٔ تنظیم‌کننده** دسته   
۱٫۳. نگهدارنده سیم‌ها (مدل درون عکس از نوع *[[فلوید رز]]* می‌باشد)
۱٫۴. نات  (در سازهای گران از جنس استخوان ساخته می‌شوند و در سازهای معمولی از جنس پلاستیک)

### بخش ۲) دسته
۲٫۱. رودسته یا صفحه انگشت‌گذاری (نام‌های دیگر: *فرت‌بورد* - *فینگربورد*)
۲٫۲. علامت‌هایی راهنمای روی فرت‌بورد (رودسته) (برای آنکه نوازنده بتواند به سرعت بفهمد در کجای صفحه انگشت‌گذاری قرار دارد.)
۲٫۳. پرده‌ها
۲٫۴. مفصل اتصال دسته با بدنه (اکثر گیتارهای الکتریک به شکل دو تکه ساخته می‌شوند. یعنی بدنه و دسته جدا از هم هستند و توسط پیچ به هم وصل می‌شوند. به این نوع از گیتارها Bolt-on یا پیچ‌شده گفته می‌شود. اما برخی از گیتارها نیز یک‌تکه هستند که به Set-in Neck مشهورند و به‌دلیل فرایند ساخت پرهزینه‌تر معمولا گران‌تر هستند.)

### بخش ۳) بدنه
۳٫۱. پیکاپ سمت دسته 
۳٫۲. پیکاپ سمت بریج 
۳٫۳. سدل  - معادل خرک در سازهای ایرانی
۳٫۴. بریج  یا تَنِش‌گاه (مدل درون عکس از نوع فلوید رز می‌باشد)
۳٫۵. کوک‌کننده پشتی و سیم گیر 
۳٫۶. دسته ویبراتو  (نام‌های دیگر: دسته ترمولو  - وَمی بار
۳٫۷. کلید انتخاب پیکاپ یا پیکاپ سلکتور )
۳٫۸. پیچ‌های تنظیم‌کننده شدت صدا و تون
۳٫۹. خروجی کابل گیتار با رابط تی‌اس (جک مونو)
۳٫۱۰. میخ‌های نصب بند گیتار یا استرپ

**استرپ**: تسمه‌ یا بندی پارچه‌ای، برزنتی یا چرمی است که به ساز وصل می‌شود تا به‌وسیلهٔ آن، ساز روی شانه نوازنده آویز شود و برای نوازندگی در حالت ایستاده استفاده می‌شود.

## کوک
گیتار الکتریک را نیز مانند تمام دیگر انواع سازهای زهی می‌توان به گونه‌های مختلفی کوک کرد اما کوک رایج آن مشهور به کوک استاندارد (Standard Tuning)،در استاندارد ایزو ۱۶ (A4 = ۴۴۰Hz) به ترتیب از سیم اول تا ششم به صورت جدول زیر است: 

متداول‌ترین کوک‌های گیتار الکتریم بعد از کوک استاندارد، کوک «**Drop D**» و کوک «**نیم‌پرده بم**» هستند. کوک Drop D مانند کوک استاندارد است با این تفاوت که نت E2 سیم ششم، یک پرده بم‌تر می‌شود و به نت D2 با فرکانس ۷۳٫۴۲ هرتز تبدیل می‌شود. این کوک در سبک‌های هارد راک و متال بسیار متداول است، زیرا نواختن پاورکوردها  را آسان‌تر می‌کند. 

در «کوک نیم‌پرده بم»، تمام سیم‌ها نیم‌پرده بم‌تر می‌شوند. این کوک، هم گستره صوتی ساز را بیشتر می‌کند و هم به‌دلیل کم شدن تنش سیم‌ها، نوازندگی در برخی سبک‌ها را کمی ساده‌تر می‌سازد. 

## انواع
### از نظر بدنه
این ساز را از نظر بدنه می‌توان به سه دسته کلی تقسیم کرد: گیتار **بدنه [[توپر|بدنه توپر]]**، گیتار **بدنه توخالی** (معروف به **[[گیتار نیمه‌آکوستیک|نیمه‌آکوستیک]]**) و **بدنه نیمه‌خالی**. گیتارهای الکتریک توپر متداول‌ترین نوع گیتار هستند. وزن آن‌ها از دیگر مدل‌ها بیشتر است زیرا بدنه آن‌ها از یک تکه چوب پُر ساخته می‌شود. در گیتارهای مدل توخالی صدای سیم ابتدا در بدنهٔ توخالی ساز تقویت می‌شود و سپس توسط پیکاپ دریافت و به آمپلی‌فایر فرستاده می‌شود. در نتیجه ماهیت صدای آنها با گیتارهای توپر اندکی متفاوت است. گیتارهای بدنه توخالی بیشتر توسط نوازندگان سبک جز و بلوز استفاده می‌شود. در صورتی که گیتار بدنه توپر عموماً در موسیقی راک و متال کاربرد دارد. گرچه هیچ محدودیتی برای انتخاب نوع گیتار برای نوازندگان وجود ندارد و در نهایت همه چیز به سلیقه او بازمی‌گردد.

### از نظر تعداد سیم‌ها
بیشتر گیتارهای الکتریک شش سیم دارند. مدل‌های هفت سیمه نیز نسبتاً متداول هستند. گیتارهای هشت سیم و بیشتر هم موجود هستند اما زیاد متداول نیستند.

### از نظر گونه‌های پیکاپ
پیکاپ‌ها از نظر ساختار درونیِ سیم‌پیچ آنها، به سه نوع کلی هامباکر و سینگل کویل (تک‌سیم‌پیچ) و P-90 تقسیم می‌شوند. همچنین از نظر اینکه برای عملکرد به باتری احتیاج داشته باشند یا نه به دو نوع فعال  و منفعل  تقسیم می‌شوند.

### از نظر چیدمان پیکاپ
هر کدام از پیکاپ‌ها روی گیتار یک نام دارند. متداول‌ترین گیتارها سه پیکاپ بر روی بدنه خود دارند: *پیکاپ سمت بریج*، *پیکاپ میانی* و *پیکاپ سمت دسته*.

## مشهورترین برندها
شرکت آمریکایی فندر مشهورترین سازنده گیتار الکتریک جهان است. گیتار مدل استرتوکستر ساخت این شرکت، محبوب‌ترین گیتار در تاریخ این ساز به‌شمار می‌رود. از دیگر تولیدکنندگان بزرگ گیتار الکتریک می‌توان موارد زیر اشاره کرد:
* گیبسون
* آیبنز
* پی.آر. اس گیتارز
* اپیفون
* شکتر
* یاماها
* گرچ
* ای.اس. پی
* شارول
* ارنی بال میوزیک‌من
* گودین گیتارز
* سِر (به انگلیسی: Suhr)
* ریکن‌بکر
* جکسون
* بی. سی ریچ

## مشهورترین مدل‌ها
برخی از مشهورترین مدل‌های تاریخ گیتار الکتریک به قرار زیر است:
* فندر استرتوکستر
* گیبسون لس‌پال
* فندر تله‌کستر
* فندر جگوار
* فندر جز مستر
* گیبسون اس.جی
* فرانکن استرت ای ون هیلن
* گیبسون فلایین وی
* آیبنز JEM
* گیبسون ES- 335
* لوسیل
## گالری

## یادداشت‌ها

## منابع

## جستارهای وابسته
* اختراع‌ها در ایالات متحده (۱۸۹۰–۱۹۴۵)
* گیتار
* گیتار بیس
* گیتار لید
* گیتار ریتم


رده:ابزار و سازهای قابل اتصال به آمپلی‌فایر
رده:اختراع‌های آمریکایی
رده:بخش ریتم
رده:سازهای ۱۹۳۱ (میلادی)
رده:سازهای زهی
رده:سازهای موسیقی آمریکایی
رده:سازهای موسیقی بلوز
رده:سازهای موسیقی جاز
رده:سازهای موسیقی راک
رده:گیتار