open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
سس تند

بندانگشتی|سس تند
**سس تند** ، سس فلفل قرمز یا سس فلفل به هر نوع سس تند که می‌تواند از انواع فلفل های تند مختلف  و دیگر ترکیبات ساخته شده باشد، گفته می‌شود.
البته به این موضوع هم باید اشاره کرد که مصرف بیش از حد غذاهای تند می‌تواند باعث کج خلقی  شود

## منابع

رده:چاشنی‌ها
رده:سس‌ها
رده:سس‌های تند
آسمان اکتبر

***آسمان اکتبر***  یک فیلم بیوگرافی آمریکایی است که در سال ۱۹۹۹ به کارگردانی جو جانسون  و بازیگری جیک جیلنهال، کریس کوپر ولورا درن ساخته شده است. این فیلم بر اساس داستان واقعی هومر هیکام ، فرزند یک معدنچی زغال سنگ است، که الهام بخش پرتاب اسپوتنیک-۱ شد.

## منابع

رده:آثار موسیقی مارک آیشام
رده:تجسم‌های فرهنگی از مهندسان
رده:فیلم‌ها به زبان انگلیسی
رده:فیلم‌ها به کارگردانی جو جانستون
رده:فیلم‌های ۱۹۹۹ (میلادی)
رده:فیلم‌های آمریکایی درام مرتبط با سن بلوغ
رده:فیلم‌های آمریکایی دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های آمریکایی مرتبط با سن بلوغ
رده:فیلم‌های اقتباس‌شده از رویدادهای واقعی
رده:فیلم‌های اقتباس‌شده از زندگی‌نامه
رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های آمریکایی
رده:فیلم‌های با فریم کشیده
رده:فیلم‌های جنگ سرد
رده:فیلم‌های درام ۱۹۹۹ (میلادی)
رده:فیلم‌های درام زندگی‌نامه‌ای آمریکایی
رده:فیلم‌های درام زندگی‌نامه‌ای دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های درام مرتبط با سن بلوغ دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های درام مرتبط با نوجوانان آمریکایی
رده:فیلم‌های درباره فناوری
رده:فیلم‌های زندگی‌نامه‌ای آمریکایی
رده:فیلم‌های زندگی‌نامه‌ای درباره دانشمندان
رده:فیلم‌های زندگی‌نامه‌ای دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در تنسی
رده:فیلم‌های مرتبط با سن بلوغ دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در ۱۹۵۷ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در آپالاشیا
رده:فیلم‌های واقع‌شده در دهه ۱۹۵۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در ویرجینیای غربی
رده:فیلم‌های یونیورسال پیکچرز
جدول تناوبی (متنی)

این جدول تناوبی، نسخه‌ای متنی از جدول تناوبی بزرگ است که در آن رنگ‌ها و پیوندها حذف شده‌اند.

رده:جدول تناوبی
غارتگران دره سیلیکون

**غارتگران درهٔ سیلیکون**  فیلمی برگرفته شده از کتاب *آتش در دره* که در سال ۱۹۹۹ با موضوع ساخت اولین رایانهٔ شخصی توسط پال فربرگر و مایکل سؤان ساخته شده‌است. این فیلم برای نمایش در تلویزیون با نویسندگی و کارگردانی مارتین برک به سندیت ظهور رایانه‌های شخصی در رقابت میان رایانه‌های اپل و مایکروسافت ساخته شده‌است. آنتونی مایکل هال نقش بیل گیتس و نوا وایل نقش استیو جابز را بر عهده داشتند.

## منابع

رده:آثار درباره اپل
رده:آثار درباره مایکروسافت
رده:استیو جابز
رده:بیل گیتس
رده:نمودهای فرهنگی بیل گیتس
رده:فرهنگ خوره
رده:فیلم‌ها به زبان انگلیسی
رده:فیلم‌های اقتباس‌شده از رویدادهای واقعی
رده:فیلم‌های برگرفته از کتاب‌های غیرداستانی
رده:فیلم‌های آمریکایی
رده:فیلم‌های تلویزیونی ۱۹۹۹ (میلادی)
رده:فیلم‌های تلویزیونی آمریکایی
رده:فیلم‌های تلویزیونی درام
رده:فیلم‌های در مورد رایانه
رده:فیلم‌های درام ۱۹۹۹ (میلادی)
رده:فیلم‌های درام زندگی‌نامه‌ای آمریکایی
رده:فیلم‌های درام زندگی‌نامه‌ای دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های درباره استیو جابز
رده:فیلم‌های درباره فناوری
رده:فیلم‌های درباره کسب و کار آمریکایی
رده:فیلم‌های درباره کسب و کار دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های زندگی‌نامه‌ای آمریکایی
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در لس آنجلس
رده:فیلم‌های واقع‌شده در دهه ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در دهه ۱۹۸۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در سان‌فرانسیسکو
رده:فیلم‌های آمریکایی دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
هاله ماده تاریک

بندانگشتی|یک هاله تاریک شبیه‌سازی شده
**هاله ماده تاریک** ، یک جزء فرضی از یک کهکشان است که تا آن سوی مرز قابل رؤیت کهکشان ادامه داشته و بر جرم کلی آن غلبه دارد. تا زمانی که ماده تاریک در درون آن‌ها است، هاله‌ها به صورت مستقیم قابل دیدن نیستند؛ اما از تاثیرشان بر حرکت ستاره‌ها و گازهای کهکشان‌ها می‌توان به وجودشان پی برد.

## جستارهای وابسته
* شکل‌گیری و تکامل کهکشان‌ها‌
* دستگاه مختصات کهکشانی‌
* دیسک کهکشانی‌
* برآمدگی کهکشانی‌
* هاله کهکشانی‌

## منابع

رده:کهکشان‌ها

رده:ماده تاریک
ان‌جی‌سی ۳۶۲۱

**ان‌جی‌سی ۳۶۲۱**  یک کهکشان مارپیچی است که حدود ۲۲ میلیون سال نوری با زمین فاصله داشته و در صورت فلکی مار باریک واقع شده‌است. این کهکشان نسبتا روشن بوده و با تلسکوپ‌هایی با اندازه متوسط نیز به خوبی قابل دیدن است.

## نگارخانه

File:NGC 3621 ESO VLT.jpg|


## منابع

رده:اجرام ان‌جی‌سی
رده:صورت فلکی مار باریک
رده:کهکشان‌های مارپیچی بدون میله
رده:اجرام پی‌جی‌سی
رده:اجرام کاتالوگ ایراس
کمیسیون ماده ۱۰ احزاب

**کمیسیون ماده ۱۰ احزاب و جمعیت‌ها**، نهادی است که بر اساس ماده ۱۰ قانون فعالیت احزاب و جمعیت‌ها مصوب ۳۰/۳/۱۳۶۱ هیئت وزیران، تشکیل شده‌ است.

وظیفه این کمیسیون بررسی درخواست تأسیس انجمن‌های سیاسی و نهادهای صنفی و ارائه آن برای صدور مجوز تأسیس به وزارت کشور و پس از آن معرفی به قوه قضاییه برای ثبت در آن قوه به منظور فعالیت رسمی تشکل است.

ترکیب کمیسیون ماده ۱۰:
# نماینده دادستان کل کشور
# نماینده رئیس قوه قضاییه
# یک نماینده از میان دبیران کل احزاب ملی و یک نماینده از میان دبیران کل احزاب استانی دارای پروانه فعالیت
# معاون سیاسی وزارت کشور
# دو نماینده به انتخاب مجلس از بین نمایندگان داوطلب.
فعالیت این کمیسیون از سال ۱۳۷۷ شکل منظم و سازمان یافته‌تری گرفت و بسیاری از تشکل‌های سیاسی شامل احزاب مختلف و صنفی شامل نهادهای ورزشی، فرهنگی و صنعتی طی سال‌های پایانی دهه ۷۰ خورشیدی با تأیید این نهاد برابر قانون از وزارت کشور و قوه قضاییه مجوز تأسیس و فعالیت گرفتند.

از اقدامات چند سال اخیر کمیسیون ماده ۱۰ احزاب، جلوگیری از فعالیت تشکل‌های سیاسی همچون جبهه مشارکت ایران اسلامی و سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران و ارائه پرونده آنان به قوه قضاییه برای ابطال مجوز است.

## پانویس

## منابع
* خبرگزاری دانش جویان ایران
* خبرگزاری فارس 
* خبرگزاری مهر 

رده:وزارت کشور (ایران)
کین و لینچ ۲: روزهای سگی

***کین و لینچ ۲: روزهای سگی***  عنوان یک بازی ویدئویی نئو-نوآر به سبک تیراندازی سوم شخص است که توسط آی‌او اینتراکتیو توسعه یافته و به‌وسیلهٔ اسکوئر انیکس برای پلت‌فرم‌های مایکروسافت ویندوز، اکس‌باکس ۳۶۰، و پلی‌استیشن ۳ عرضه شده‌است؛ که پس از انتشار نسخه اول این بازی در ادامهٔ آن در سال ۲۰۱۰ منتشر شد.

## گیم پلی
در این قسمت برخلاف نسخهٔ قبل کنترل بازی در دست لینچ هست به جز قسمت آخر کار که مجدداً کنترل به دست کین می‌رسد. اما در صورت انجام این بازی به صورت آنلاین افراد حق انتخاب کین را نیز در مراحل خواهند داشت. همچنین این بازی قابلیت دانلود سه پکیج برای تمامی کنسول‌ها را دارد.

## داستان
پس از سری اول بازی لینج که کنترل بازی در دست وی است از ونزوئلا به شانگهای می‌رود و زندگی جدیدی را برای خودش شروع می‌کند. چندی بعد رئیس سابقش که در شماره قبل نیز حضور داشت با وی تماسی می‌گیرد و در مورد قاچاق اسلحه در آفریقا توضیح می‌دهد. سپس لینچ با کین تماس می‌گیرد و جریان را برای وی توضیح می‌دهد و کار این دو شروع می‌شود، اما این تنها قسمت داستان نیست بلکه این دو وظیفهٔ پیدا کردن دختر کین که در سری قبل زنده مانده است را نیز دارند...

## بازتاب‌ها

کین و لینچ ۲ نظرات مختلفی را پس از انتشار بدست آورد که به طور میانگین برای رایانه شخصی ۶۶ از ۱۰۰، برای کنسول پلی‌استیشن ۳ ۶۲ از ۱۰۰ و برای کنسول اکس‌باکس ۳۶۰ امتیاز ۶۳ از ۱۰۰ را بدست آورد.
جف گرسمن از جاینت بامب نمره ۳ از ۵ را داد و دلیل آن را کم بودن تعداد شخصیت‌های قابل استفاده در ایکس باکس لایو اعلام کرد.

### فروش
این بازی مقام اول را در هفتهٔ اول در جدول بریتانیا بدست آورد. در هفته دوم نیز مقام دوم این جدول را بدست آورد. در پایان یک ماه در بین ده بازی برتر ماه قرار گرفت و نزدیک به یک میلیون نسخه از آن در سراسر جهان به فروش رفت.

## منابع

رده:بازی‌های اسکوئر انیکس
رده:بازی‌های ایکس‌باکس ۳۶۰
رده:بازی‌های پلی‌استیشن ۳
رده:بازی‌های تولیدشده در دانمارک
رده:بازی‌های ویدئویی ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:بازی‌های ویدئویی با رده‌بندی سنی بالغ
رده:بازی‌های ویدئویی تک‌نفره و چندنفره
رده:بازی‌های ویدئویی جرائم سازمان‌یافته
رده:بازی‌های ویدئویی دنباله
رده:بازی‌های ویدئویی سانسورشده
رده:بازی‌های ویدئویی نئو-نوآر
رده:بازی‌های ویدئویی واقع‌شده در چین
رده:بازی‌های ویدئویی واقع‌شده در شانگهای
رده:بازی‌های ویندوز
رده:تجاوز جنسی در بازی ویدئویی
رده:تیراندازی سوم شخص
رده:سانسور بازی ویدئویی
رده:نئو نوآر
رده:آثار پست مدرن
رده:بازی‌های ویدئویی دلهره‌آور روان‌شناختی
رده:بازی‌های ویدئویی مورد اقتباس در کمیک‌ها
رده:بازی‌های تولیدشده در هلند
شاعر زباله‌ها

***شاعر زباله‌ها*** فیلمی ایرانی محصول ۱۳۸۴ به کارگردانی محمّد احمدی است.

## خلاصه
یک رفتگر از طریق جمع‌آوری زباله‌ها از در خانه‌ها، پی به اسرار درون منازل می‌برد و به این ترتیب درگیر ماجراهای عاطفی و اجتماعی می‌شود...

## منابع

* شاعر زباله‌ها در وبگاه سوره سینما
* شاعر زباله‌ها در وبگاه ایران‌آکتور

رده:فیلم‌ها به زبان فارسی
رده:فیلم‌های ۱۳۸۴
رده:فیلم‌های ایرانی
رده:فیلم‌های ۲۰۰۵ (میلادی)
انجمن شیمی آمریکا

بندانگشتی|300px

**انجمن شیمی آمریکا** یا **جامعه شیمیایی آمریکا**  معروف به **ای سی اس**، تأسیس ۱۸۷۶، بزرگترین سازمان علمی جهان است و در آمریکا قرار دارد.

این سازمان ۳۹ ژورنال علمی و بیش از ۱۶۰٬۰۰۰ عضو دارد، و مرکز آن در واشینگتن دی. سی. است.

نشان پریستلی متعلق به این سازمان است.

## مجله‌ها

* اکونتس آو کمیکال ریسرچ
* ACS Applied Materials & Interfaces
* ای سی اس کاتالایسیس
* ACS Chemical Biology
* آی‌سی‌اس نانو
* ACS Chemical Neuroscience
* ای سی اس ماکرو لترز
* ACS Medicinal Chemistry Letters
* شیمی تجزیه (مجله)
* Biochemistry
* Bioconjugate Chemistry
* Biomacromolecules
* Chemical & Engineering News

* Chemical Research in Toxicology
* کمیکال ریویوز
* Chemistry of Materials
* Crystal Growth & Design
* Energy & Fuels
* علوم و فناوری محیط زیست
* Industrial & Engineering Chemistry Research
* Inorganic Chemistry
* Journal of Agricultural and Food Chemistry
* ژورنال انجمن شیمی امریکا (جکس)
* Journal of Chemical & Engineering Data

* مجله آموزش شیمی (Division of Chemical Education)
* Journal of Chemical Information and Modeling (formerly Journal of Chemical Information and Computer Sciences)
* Journal of Chemical Theory and Computation
* Journal of Combinatorial Chemistry
* Journal of Medicinal Chemistry
* مجله فرآورده‌های طبیعی—Copublished with the Am. Soc. of Pharmacognosy
* ژورنال آو اورگانیک کمیستری

* Journal of Physical Chemistry Letters
* Journal of Physical Chemistry A
* Journal of Physical Chemistry B
* Journal of Physical Chemistry C
* Journal of Proteome Research
* Langmuir
* Macromolecules Journal
* Molecular Pharmaceutics
* Nano Letters
* ژورنال اورگانیک لترز
* Organic Process Research & Development
* اورگانومتالیکس

## منابع

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه رسمی سازمان

رده:انجمن شیمی آمریکا
رده:انجمن‌های آموزشی ایالات متحده آمریکا
رده:انجمن‌های شیمی
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۷۶ (میلادی) در نیویورک (ایالت)
رده:سازمان‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۷۶ (میلادی)
رده:سازمان‌های علمی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۷۶ (میلادی)
رده:سازمان‌های علمی و آموزشی آمریکا
رده:سازمان‌های میهنی و ملی منشورشده بر پایه کنگره ایالات متحده آمریکا
رده:سازمان‌های واشینگتن، دی.سی.
رده:شرکت‌های انتشاراتی دانشگاهی
رده:شیمی سبز
رده:واشینگتن، دی. سی.
پیتر سین‌کوتی

**پیتر چین‌کدی**  (زاده ۱۱ ژوئیه ۱۹۸۳ در نیویورک)، خواننده آمریکایی، ترانه‌سرا و پیانیست است.

چین‌کدی که نواختن پیانو را در سن سه سالگی آغاز کرده بود در سال ۲۰۰۰ در «فستیوال مانترو جاز» موفق به کسب جایزه‌ی بازگردانی از دیزی گیلیسپی "شب در تونس " شده است او در سال ۲۰۰۲، شماره ۱ در چارت بیلبورد جاز سنتی، به‌عنوان جوان‌ترین هنرمند انفرادی به دست آورد.

## آلبوم‌ها
* 2003 - Peter Cincotti
* 2003 - My favorite time of Year
* 2004 - On the Moon
* 2007 - East of Angel Town

## تک‌آهنگ‌ها
* 2007 - Goodbye Philadelphia
* 2008 - Angel Town
* 2008 - December Boys

## منابع

* 

رده:افراد آمریکایی ایتالیایی‌تبار
رده:اهالی نیویورک
رده:پیانونوازان سده ۲۱ (میلادی)
رده:خوانندگان اهل نیویورک
رده:خوانندگان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان مرد سده ۲۱ (میلادی)
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه کلمبیا
رده:نوازندگان پیانو اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نوازندگان پیانو جاز اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نوازندگان پیانو سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نوازندگان پیانو مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان کلمبیا کالج (نیویورک)
رده:موسیقی‌دانان جاز اهل نیویورک (ایالت)
رده:خوانندگان مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
موزه تاریخ طبیعی لس آنجلس

بندانگشتی|300px

**موزه تاریخ طبیعی شهرستان لس آنجلس**  یکی از مشهورترین موزه‌های ایالات متحده آمریکا و جهان است و در لس آنجلس قرار دارد.

این موزه در ۱۹۱۳ تأسیس شد.
[بندانگشتی|چپ|[سه‌شاخ‌چهره]]
بندانگشتی|چپ|عکس موزه در سال ۱۹۵۶

در سال ۲۰۱۱ دانشمندان موزه تاریخ طبیعی لس آنجلس اعلام کردند که بقایای یک کرگدن را در تبت کشف کرده‌اند که به دوران قبل از عصر یخبندان بازمی‌گردد.

## جستارهای وابسته
* موزه ملی تاریخ طبیعی (آمریکا)

## منابع

## وبگاه رسمی
* www.nhm.org

رده:باغ پروانه‌ها
رده:باغ‌ها در کالیفرنیا
رده:باغ‌های گیاه‌شناسی در کالیفرنیا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۱۳ (میلادی) در کالیفرنیا
رده:دیرین‌شناسی در کالیفرنیا
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های ثبت ملی شده در حال ساخت در لس آنجلس
رده:ساختمان‌های دولتی کامل‌شده در ۱۹۱۳ (میلادی)
رده:علم و فناوری در منطقه لس آنجلس بزرگ
رده:کانی‌شناسی
رده:موزه‌های باستانی در کالیفرنیا
رده:موزه‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۱۳ (میلادی)
رده:موزه‌های بومیان آمریکا در کالیفرنیا
رده:موزه‌های تاریخ طبیعی در کالیفرنیا
رده:موزه‌های دایناسورها در ایالات متحده آمریکا
رده:موزه‌های زمین‌شناسی در کالیفرنیا
رده:موزه‌های علمی در کالیفرنیا
رده:موزه‌های کالیفرنیا
رده:موزه‌های کانی‌شناسی
رده:موزه‌های لس آنجلس
غربال مولکولی

بندانگشتی|چپ| یک نوع '''الک مولکولی''' داخل شیشه خالی آنتی‌بیوتیک.

**غربال مولکولی**  موادی هستند که در آن منافذ ریز با اندازهٔ دقیق و یکنواخت قرار دارند که به عنوان جاذب گازها و مایعات استفاده می‌شود.

مولکول‌های کوچک به اندازه کافی برای عبور از طریق منافذ جذب سطحی در حالی که مولکول‌های بزرگتر نیستند. این عمل از فیلتر عادی متفاوت است چون عمل غربال مولکولی در سطح مولکولی است.

مثلاً، در میدان پزشکی، مطلوب است که قرص داخل شیشه از آب دور باشد (آبی که درهر حالت وجود داشته باشد، مایع یا گاز). به این دلیل، غربال ملکولی معمولاً به عنوان خشک نگهدار استفاده می‌شود.

## منابع

.Danilczuk, M. ، Długopolska, K. ، Ruman, T. ، & Pogocki

(۰۱ ژانویه ۲۰۰۸).**غربال مولکولی در پزشکی. بررسی کوتاه در دارویی شیمی**، ۸، ۱۳، ۱۴۰۷–۱۷.

*(Danilczuk, M. ، Długopolska, K. ، Ruman, T. ، & Pogocki, D. (۰۱ ژانویه ۲۰۰۸). *'Molecular sieves in medicine. Mini Reviews in Medicinal Chemistry،*' ۸، ۱۳، ۱۴۰۷–۱۷.)*

رده:خلأ
رده:فناوری‌های گاز
رده:فیلترها
رده:گازهای صنعتی
رده:مهندسی شیمی
رده:مهندسی فرایندهای شیمیایی
رده:نم‌گیرها
تپه منصورآباد

تپهٔ منصورآباد می‌تواند در پیوند با یکی از جاهای زیر باشد:
* تپه منصورآباد (شهرستان مرودشت) از آثار باستانی در نزدیکی شهرستان مرودشت.
* تپه منصورآباد (شهرستان فیروزآباد) از آثار باستانی در نزدیکی شهرستان فیروزآباد.
ایستادگی (رمان)

**ایستادگی**  یک رمان ترسناک/فانتزی پسارستاخیزی است که توسط استیون کینگ، نویسنده آمریکایی نوشته شده‌است. وی سناریوی این کتاب را قبلاً در داستان کوتاه *گشت‌وگذار شبانه* نشان داده بود. این رمان در اصل در سال ۱۹۸۷ منتشر شده بود و سپس در سال ۱۹۹۰ با عنوان *ایستادگی: ویرایش کامل و حذف نشده*، دوباره منتشر شد. کینگ از سال ۱۹۸۰ تا ۱۹۹۰ قسمتی از متن اصلی را بازگردانی و برای اختصار حذف کرد. وی بخش‌هایی را اضافه و تجدیدنظر کرده، موقعیت داستان را تغییر داده و بر این اساس برخی از ارجاعات فرهنگ عامه را به روزرسانی کرد. *ایستادگی*، برای دریافت جایزه فانتزی جهانی برای بهترین رمان در سال ۱۹۷۹ نامزد شده بود و برای ساخت یک مینی‌سریال تلویزیونی از شبکه ای‌بی‌سی و یک رمان گرافیکی منتشرشده توسط مارول کمیکس نیز از این رمان اقتباس شده است.

## در ایران
این کتاب در ایران با عنوان *ابلیس* و با ترجمه نرسی خلیلی‌فر منتشر گردید.

## منابع

* 

رده:تجاوز جنسی در رمان
رده:جنگ‌افزارهای بیولوژیک در فرهنگ عامه
رده:رمان‌های ۱۹۷۸ (میلادی)
رده:رمان‌های آمریکایی ۱۹۷۸ (میلادی)
رده:رمان‌های استیون کینگ
رده:رمان‌های پسارستاخیزی آمریکایی
رده:رمان‌های ترسناک ایالات متحده آمریکا
رده:رمان‌های خیال‌پردازی ایالات متحده آمریکا
رده:رمان‌ها درباره رؤیا
رده:رمان‌ها درباره کابوس‌ها
رده:رمان‌های مورد اقتباس در کمیک‌ها
رده:رمان‌های مورد اقتباس در مجموعه‌های تلویزیونی
رده:رمان‌های واقع‌شده در آتلانتا
رده:رمان‌های واقع‌شده در آرکانزاس
رده:رمان‌های واقع‌شده در اکلاهما
رده:رمان‌های واقع‌شده در مین (ایالت)
رده:رمان‌های واقع‌شده در ایندیانا
رده:رمان‌های واقع‌شده در بولدر، کلرادو
رده:رمان‌های واقع‌شده در تگزاس
رده:رمان‌های واقع‌شده در دره لاس وگاس
رده:رمان‌های واقع‌شده در دهه ۱۹۸۰ (میلادی)
رده:رمان‌های واقع‌شده در دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:رمان‌های واقع‌شده در نیوهمپشایر
رده:رمان‌های واقع‌شده در نیویورک سیتی
رده:رمان‌های واقع‌شده در ورمانت
رده:رویدادهای تخیلی
رده:شیطان‌ها در فرهنگ عامه
رده:کتاب‌های دوبلدی (ناشر)
رده:رمان‌های خیال‌پردازی ۱۹۷۸ (میلادی)
رده:رمان‌های خیال‌پردازانه تیره‌وتار
رده:رمان‌های درباره کابوس‌ها
ابلیس (ابهام‌زدایی)

کاربردهای نام ابلیس:

* ابلیس نام مهمترین شیطان در آیین اسلام
* ابلیس (رمان) عنوان ترجمه فارسی کتاب *ایستادگی* اثر استیون کینگ
* عزازیل (ابلیس) نام شیطان پیش از رانده شدن از بهشت
مونته سن جورجو

**مونته سن جورجو** یا کوه سن جورجو  به ارتفاع ۱٬۰۹۷ متر، کوهی هرمی‌شکل و پوشیده از جنگل در جنوب دریاچهٔ لوگانو در کانتون تیچینو در سوئیس است که بنا بر قانون آن کشور در منطقه‌ای حفاظت‌شده قرار دارد. این منطقه یکی از از بهترین مناطق برای مطالعهٔ پیشینهٔ فسیلهای جانداران دریایی در دورهٔ تریاسه (۲۴۵ – ۲۳۰ میلیون سال پیش) به‌شمار می‌رود. دیرینه‌شناسان موفق به ثبت زندگی در یک محیط تالابی استوایی شده‌اند که بخشی از آن توسط صخره‌ای دریایی از دریای آزاد جدا شده و انواع متنوعی از جانوران دریایی همچون خزندگان، ماهیها، دوکفه‌ای‌ها، آمونیتها، خارپوستان و سخت‌پوستان در آن به‌وجود آمده بود. 

از آنجا که این تالاب در نزدیکی خشکی قرار داشت علاوه بر فسیل‌های موجودات آبزی، فسیل‌های موجودات خشکی‌زی همچون خزندگان، حشرات و گیاهان نیز در این منطقه قابل بررسی است و همین موضوع مونته سن جورجو را به یکی از غنی‌ترین منابع فسیلی در جهان تبدیل کرده‌است.

اهمیت مونته سن جورجو از نظر تنوع فسیلی و یگانگی آن به‌عنوان منبعی شناخته‌شده برای مطالعهٔ زیست دریایی در دورهٔ تریاسه سبب شد تا نام بخش سوئیسی آن در سال ۲۰۰۳ به عنوان میراثی طبیعی در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گیرد. سمت ایتالیایی کوه نیز با توجه برآورده‌سازی الزامات مورد نیاز از نظر یکپارچگی فسیلی، در سال ۲۰۱۰ به‌عنوان بخش فرعی این ناحیه از سوی یونسکو به فهرست پیشین اضافه شد.

## منابع

رده:کوه‌های سوئیس
رده:کوه‌های کانتون تیچینو
رده:کوه‌های یک‌هزار متری سوئیس
رده:میراث جهانی در ایتالیا
رده:میراث جهانی در سوئیس
حق مخصوص من

**حق مخصوص من** (به انگلیسی:***My Prerogative***) نام آهنگی از خواننده و آهنگ‌ساز پاپ آمریکایی بریتنی اسپیرز است که به عنوان اولین تک آهنگ از آلبوم بهترین آهنگ‌ها: حق مخصوص من در تاریخ ۲۱ سپتامبر ۲۰۰۴ به فرمت دیجیتال دانلود به بازار عرضه شد.
تهیه‌کنندگی کار بر عهدهٔ تیم سوئدی بلادشی و اونت (تیمی که تهیه‌کنندگی ترانه زهرآگین را بر عهده داشت) بود. متن این ترانه در مورد ویژگی‌های قابل تغییر در زن است. این ترانه مقام اول را در ایرلند، ایتالیا، نروژ و فنلاند را بدست آورد.

## منابع

رده:ترانه‌های انگلیسی‌زبان
رده:ترانه‌های بریتنی اسپیرز
رده:ترانه‌های تهیه‌شده توسط بلادشای اند اوانت
رده:ترانه‌های دنس پاپ
رده:تک‌آهنگ‌های ۱۹۸۸ (میلادی)
رده:تک‌آهنگ‌های ۱۹۹۵ (میلادی)
رده:تک‌آهنگ‌های ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:تک‌آهنگ‌های با رتبه یک در ایتالیا
رده:تک‌آهنگ‌های با رتبه یک در ایرلند
رده:تک‌آهنگ‌های با رتبه یک در بیلبورد هات ۱۰۰
رده:تک‌آهنگ‌های با رتبه یک در ترانه‌های داغ آراندبی/هیپ‌هاپ بیلبورد
رده:تک‌آهنگ‌های با رتبه یک در فنلاند
رده:تک‌آهنگ‌های با رتبه یک در نروژ
رده:تک‌آهنگ‌های جایو رکوردز
رده:نماهنگ‌های کارگردانی‌شده توسط جیک ناوا
رده:ترانه‌های ۱۹۸۸ (میلادی)
پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی ایران

**پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی ایران** یک مؤسسه پژوهشی در زمینه پلیمر، پتروشیمی و رنگ می‌باشد. این پژوهشگاه در سال ۱۳۶۵ در راستای سیاست رشد صنایع وابسته به نفت از جمله تولید مواد پتروشیمیایی و مصنوعات پلیمری تأسیس شد. ریاست این مرکز در حال حاضر بر عهده مسعود اسفنده می‌باشد.

## تاریخچه
بر اساس دستور نخست وزیر وقت و پیرو سیاست رشد صنایع وابسته به نفت کمیسیونی با نام کمیسیون هماهنگی علوم و تکنولوژی مواد پتروشیمیایی و صنایع پلیمری تشکیل گردید. مهم‌ترین دست‌آورد این کمیسیون پیشنهاد تشکیل مرکز تحقیقات و توسعه علوم و تکنولوژی مواد پلیمری بود که پس از سیر مراحل قانونی و تصویب، منجر به تأسیس این مرکز در سال ۱۳۶۵ گردید. سرپرستی این مرکز تحقیقات در ابتدا به عهده مرحوم دکتر سلیمی و سپس بر عهده مهندس عباسی ابیانه بود. سپس با تصویب چارت سازمانی، مرحوم دکتر مهدی باریکانی از زمستان ۷۳ تا تابستان ۷۸ عهده‌دار ریاست پژوهشگاه شد. در ادامه دکتر حمید میرزاده از تابستان ۷۸ تا تابستان ۸۹ رئیس پژوهشگاه بودند. این مرکز پژوهشی ابتدا فعالیت خود را در محلی استیجاری با حداقل امکانات آغاز کرد. در همان زمان طرح جامع مجتمع ساختمانی جدید به تصویب رسید که طی آن زمینی به وسعت ۵۰ هکتار در کیلومتر ۱۶ اتوبان تهران کرج برای احداث ساختمان جدید در نظر گرفته شد. از این ۵۰ هکتار زمین ۱۷ هکتار برای پژوهشگاه پلیمر و مابقی به سایر مراکز تحقیقاتی شهرک پژوهش در نظر گرفته شد. عملیات ساخت این مرکز با ۲۲ هزار متر مربع زیربنا که شامل آزمایشگاه‌ها، کارگاه‌ها، کتابخانه، سالن آمفی تئاتر، مرکز کامپیوتر، قسمت‌های اداری، رستوران، بهداری، تعاونی، مهمانسرا، سالن‌های سرپوشیده و روباز ورزشی، مهد کودک، فضای سبز و بخش‌های خدمات و پشتیبانی و … بود در سال ۱۳۷۵ به پایان رسید و در آبان ماه همان سال توسط اکبر هاشمی رفسنجانی افتتاح و مورد بهره برداری قرار گرفت.

## اهداف و سیاست‌ها
از مهم‌ترین اهداف و زمینه‌های فعالیت این مرکز می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

## جستارهای وابسته
* پلیمر
* پتروشیمی
* انجمن پلیمر ایران

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:شرکت‌های پتروشیمی ایران
رده:پژوهشگاه‌های ایران
رقص بختیاری

صدای ساز تُشمال و زنان و مردانی که دایره وار و با تکان دادن دستمال‌های رنگارنگ و با حرکاتی موزون می‌رقصند، مشخصهٔ مراسم عروسی و شادی در بین لرهای بختیاری است. زنان با لباسهای رنگارنگ لُری بختیاری و مردان با شلوار دَبیت و چوقا می‌رقصند و هراز گاهی صدای کِل زدنِ زنها و گالِهٔ مردان به گوش می‌رسد.

## انواع رقصها
رقصهای بختیاری به دو گروه تقسیم می‌شوند.

### گروه اول
رقصی که فقط توسط مردان انجام می‌شود چو بازی است که به آن تَرکه بازی و جنگنومه هم می‌گویند.

#### چوبازی
در این رقص تنها دونفر مرد شرکت کرده و بقیه در اطراف آن‌ها ایستاده و به نوبت وارد رقص می‌شوند. یکی از دونفر چوب بزرگی که به آن دِرَک می‌گویند و دیگری یک عدد ترکهٔ نازک را در دست دارند. کسی که ترکه را در دست دارد سعی می‌کند به هر شکل که شده به پای طرف مقابل ضربه بزند و دیگری هم با کمک دِرَک تلاش می‌کند جلو ضربه را بگیرد و پس از هر ضربه چوبها را عوض می‌کنند. معمولاً پس از یکی دو بار تعویض چوبها، افراد دیگری وارد رقص شده و جای نفرات قبلی را می‌گیرند.

### گروه دوم
رقصهایی که توسط مردان و زنان و معمولاً به صورت مختلط انجام می‌شوند مانند دوپا، سه پا، چهار دستمالی، هِی دِتِه، جیران جیران، رقص مجسمه، چوپی، سرناز

### رقص سه پا
در رقص سه‌پا منوال بدین‌گونه است که رقصندگان با پای راست رقص (به لُری: بازِنه یا باختِه یا دس گِرتِه) را آغاز می‌کنند و سه گام به جلو برمی‌دارند. در رقص‌های لری به‌مانند اکثر رقص‌های گروهی ایرانی، آغاز حرکت با پای راست است. رقصندگان پس از برداشتن سه گام، ابتدا پای راست و بعد پای چپ را خم می‌کنند. دست‌های رقصندگان در این رقص پنجه به پنجه در هم گره می‌خورند و شانه‌های آنان به یکدیگر تکیه دارند (معنای تحت‌اللفظی رقص به لری (دَس گِرتِه)، همین پیوند دستها در هنگام رقص است)

#### چهار دستمالی
مانند رقص سه پا است با این تفاوت که رقصندگان بعد از برداشتن سه قدم، دیگر دو گام به عقب برنگشته بلکه تنها دوگام به صورت درجا برمی‌دارند و بقیهٔ مراحل مشابه رقص سه پا است.

#### رقص هِی دِتِه
در این رقص حرکت دستها و پاها سریع بوده و بدن باید انعطاف خوبی داشته باشد.

#### جیران جیران
از رقصهای گروهی است و مرد وزن در کنار هم می‌رقصند.

#### رقص مجسمه
در این رقص زن و مرد درکنارهم و باصدای ساز می‌رقصند. تشمال هر از گاهی نواختن را قطع می‌کند و در این زمان، رقصنده باید در هرحالتی که هست ثابت و بی حرکت بایستد. در این حال عده‌ای با دادن انعام و شیرینی از تُشمال می‌خواهند تا مجدداً ساز بزند. به این ترتیب نوای موسیقی باردیگر و بی خبرشروع شده و رقص به همین شکل ادامه پیدا می‌کند. مهارت رقصنده در این است که بتواند به موقع توقف کرده، حالت خود را حفظ و به موقع حرکت نماید.

#### رقص دوپا
این رقص معمولاً پس از سه‌پا با تندترشدن آهنگ نوازندگان و رقصندگان انجام می‌گیرد و حرکات پاها و دست‌ها در این رقص همانند رقص سنگین‌سَما (رقص آغازین) است. معمولاً کهنسالان در حرکات آغازین سنگین‌سَما بیشتر مشارکت می‌کنند و حرکات سه‌پا و دوپا که نیاز به انرژی و پویایی بیشتر است بیشتر درمیان جوانان طرفدار دارد، این رقص بیشتر در میان چهارلنگ‌های لرستان و شمال خوزستان و هفت لنگ‌های لرستان و شهر دزفول متداول است.

## جستارهای وابسته
* رقص آذربایجانی
* رقص هالای 
* رقص کردی
* رقص سیستانی
* رقص مازندرانی
* رقص لری
* رقص خراسانی

## پانویس

## منابع
* رقص‌ها
* صدای ایل: نگاهی به موسیقی مقامی بختیاری
* موسیقی در نزد بختیاری‌ها

رده:رقص در ایران
رده:رقص‌های فولکلور
رده:فرهنگ بختیاری
نرم‌افزار مهندسی عمران

نرم‌افزارهای مختلفی برای تخصص‌های گوناگون رشته مهندسی عمران وجود دارند. بیشتر مهندسان عمران، در گرایش‌های مختلف ازقبیل مهندسی خاک و پی، مهندسی سازه، مهندسی ترابری، مهندسی هیدرولیک، مهندسی محیط، مدیریت پروژه و ساخت، مهندسی سواحل بندرها وسازه‌های دریایی و نقشه‌برداری فعالیت دارند.

تمایل آن‌ها برای کار با برنامه‌های مهندسی عمران از علایق آموزشی‌شان برای ورود به قرن بیست و یکم با عنوان یک مهندس عمران ناشی می‌شود. امروزه این علایق و تمایلات محور ادامه تحصیلات شده‌است که ادامه تحصیلات نیز لازمه حفظ مجوزهای حرفه‌ای است. در نتیجه افزایش استفاده و تقاضا برای این نرم‌افزارها نیاز به مشاغلی همچون نقشه‌کشی کم‌تر شد؛ زیرا اکنون یک مهندس در نتیجه رفع نیاز به طراحی دستی، توانایی واردکردن پارامترهای طراحی را به برنامه دارد. نقشه‌کشی یکی از گرایش‌های تخصصی مهندسی عمران است که اتکای فراوانی به رایانه‌ای شدن صنعت دارد. آموزش برنامه‌های نرم‌افزاری در متون کتاب‌های دانشگاهی نیز گنجانده شده‌اند تا دانشجویان، تجربه کار با این برنامه‌ها را فراگیرند.

یکی دیگر از زیرشاخه‌های تخصصی این رشته، یعنی طراحی زیرساخت نیز وابستگی بالایی به برآورد میزان بار، فشار، زه‌کشی و جریان آب دارد. برخی از شرکت‌های تولیدکننده نرم‌افزار، در تلاش هستند تا برنامه‌های طراحی ویژه‌ای را برای رشته‌های گوناگون طراحی زیرساخت به صورت یکپارچه فراهم کنند. اگرچه معمولاً استفاده از نرم‌افزارهایی مثل مایکروسافت اکسل با قیمتی به مراتب پایین‌تر نیز مفید است. هنگام طراحی مرحله ساخت‌وساز، روش‌های مختلف مدیریت پروژه برای تخمین عواملی همچون قیمت، جدول زمان‌بندی و منابع مفید هستند. بسته‌های نرم‌افزاری گوناگون، بر مبنای معادلات و نظریات مختلفی که پایه و اساس این محاسبات هستند، ساخته شده‌اند. یک طراح جاده ممکن است برای مثال موقعیت کنونی لوله‌های زیر زمین را اصلاح کند. نرم‌افزار سیویل دیزاینر  یک نمونه از بسته طراحی است که از جمع‌آوری داده‌های یک پارچه، ترسیم، مدل‌سازی سطحی و سیستم طراحی برای زیرساخت مهندسی عمران تشکیل شده‌است.

از نگاه مهندسان عمران، این گونه از نرم‌افزارها تنها برای زیرسازی زمین زیر ساختمان‌ها استفاده نمی‌شوند؛ بلکه برای حفاظت از آن‌ها نیز کاربرد دارند؛ آنچنان که اخیراً در سال ۲۰۱۱ برنامه‌هایی ساخته شده‌اند که به مهندس این اجازه را می‌دهند که ترک خوردگی در پل‌ها و ساختمان‌ها را زیر نظر بگیرند. همان‌طور که شبکه‌های توزیع آب، شکست و ترک در لوله‌های سطحی را از طریق سنسورهای نصب شده تحت کنترل دارند. این ویژگی، به مهندسان اجازه می‌دهد تا بخشی از هزینه‌های مربوط به بازرسی‌های انسانی را کاهش دهند. اتوکد سیویل ۲۰۱۲ این قابلیت را ارائه می‌کند که کار با این نرم‌افزار را آسان می‌کند؛ همان‌طور که برنامه‌های اتودسک دیگر با ساده کردن کار و کاهش دادن هزینه‌ها برای مهندسان این کار را انجام می‌دهند. در نتیجهٔ قابلیت ترکیب اطلاعات بیشتر در این نرم‌افزارها، نسبت به ورژن‌های ۵ سال سرعت بالاتری دارند. نرم‌افزارهای جدید مدل‌سازی اطلاعات ساختمان BIM امروزه کمک بسزایی در تحول در مهندسی عمران و اجرای طرح‌های عمرانی کرده‌اند و تولیدکنندگان بزرگی همچون شرکت اتودسک نیز علاوه بر تولید نرم‌افزارهای قدیمی خود مانند اتوکد رو به طراحی نرم‌افزارهای جدید با هسته کاملاً متفاوت و مبتنی بر فلسفه مدل‌سازی اطلاعات ساختمان کرده‌است که ازجمله این نرم‌افزارها می‌توان به نرم‌افزار رویت Revit اشاره نمود.

## جستارهای وابسته
* طراحی به کمک رایانه
* اتوکد
* اتودسک
* مایکروسافت اکسل

## منابع

رده:مهندسی به کمک رایانه
رده:مهندسی سازه
رده:مهندسی عمران
رودلف یکم

**رودُلف یکم**  (زادهٔ ۱ مه ۱۲۱۸ – مرگ ۱۵ ژوئیه ۱۲۹۱) پادشاه آلمان از سال ۱۲۷۳ تا زمان مرگش بود. او نقش کلیدی‌ای را در رسیدن دودمان هابسبورگ به فرمانروایی بر امپراتوری مقدس روم بازی‌کرد.

رودلف در آغاز کنت سواب بود. وی نخستین تن از دودمان هابسبورگ بود که به فرمانروایی اشتایرمارک و اتریش رسید. این سرزمین‌ها پیرامون ششصد سال بخشی از قلمرو امپراتوری هابسبورگ گردید و امروزه کشور اتریش را تشکیل می‌دهند.

## زندگی
رودلف یکم وارث دژ هابسبورگ در ایالت آرگاو بود. نزدیکی او به فریدریش دوم و پسرش کنراد چهارم سبب پیشرفت او شد. پاپ اینوسنت چهارم وی را از آنجا که پشتیبان کنراد چهارم بود تکفیر نمود.

با از میان رفتن دودمان اشتاوفر آلمان شاهد یک دورهٔ فترت بود. این زمان مناسبی بود تا کنت رودلف به نیرومندسازی پایه‌های قدرتش بپردازد. به زودی وی سرشناس‌ترین شاهزاده در بخش جنوبی آلمان شد تا اینکه در ۱۲۷۳ امرای انتخاباتی در فرانکفورت آم ماین وی را به شاهی برگزیدند. رودلف در این زمان ۵۵ ساله بود. در این میان پرمیسل اوتاکار دوم که با فیلیپ سوابی پادشاه پیشین آلمان نسبت خویشی داشت، نامزد پادشاهی میان امرای انتخاباتی بود و خود را برای پادشاهی آلمان شایان‌تر از رودلف می‌دید به تنهایی به مخالفت با وی پرداخت.

بندانگشتی|200px|مُهر رودل یکم
از دیگر سو رودلف برای گرفتن تأیید پاپ از حقوق آلمان در رم، ایتالیا و سیسیل درگذشت و قول داد که به زودی یک جنگ صلیبی را راه‌اندازی کند. گرگوری دهم پاپ آن زمان نیز که با اوتاکار دوم مشکل داشت او را پذیرفت.

مرگ رودلف در اشپایر رخ‌داد.

## منابع

* 

رده:آلمان در دهه ۱۲۷۰ (میلادی)
رده:آلمان در دهه ۱۲۸۰ (میلادی)
رده:افراد تکفیرشده توسط کلیسای کاتولیک رومی
رده:امپراتوری مقدس روم در دهه ۱۲۷۰ (میلادی)
رده:امپراتوری مقدس روم در دهه ۱۲۸۰ (میلادی)
رده:اهالی آلمان در سده ۱۳ (میلادی)
رده:اهالی اتریش در سده ۱۳ (میلادی)
رده:پادشاه رومن‌ها
رده:پادشاهان آلمان
رده:پادشاهان پیرو کلیسای کاتولیک روم
رده:حکم‌رانان اروپا در سده ۱۳ (میلادی)
رده:خاک‌سپاری‌ها در کلیسای جامع اشپیر
رده:درگذشتگان ۱۲۹۱ (میلادی)
رده:دودمان هابسبورگ
رده:دودمان هاپسبورگ سده ۱۳ (میلادی)
رده:دور از وطن‌های اهل اتریش در آلمان
رده:دوک‌های اتریش
رده:دوک‌های اشتایرمارک
رده:زادگان ۱۲۱۸ (میلادی)
رده:مسیحیان جنگ صلیبی پروسی
کیری

**کیری** می‌تواند اشاره به یکی از موارد زیر باشد:
* کیر، اصطلاح عامیانه
* کیری (شرکت)، شرکت نوشابه‌سازی در استان کبک کانادا
* کیری (موسیقی) نوعی موسیقی نیایش در مسیحیت
* کیری (نام تجاری) یا کیبی، برند بین‌المللی پنیر محصول گروه بل
* کیری‌گامی، هنر ژاپنی که با بریدن کاغذ به ساختن اثر می‌پردازد

## افراد
* کیری ت کانه‌وا

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی نام خانوادگی
رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
وستفالی

[بندانگشتی|این نقشه‌ای از مناطق گروه‌های گویشی در [ایالت نوردراین-وستفالن و مناطق مجاور است]]
**وستفالی** نام مجموعه مهمی از گویش‌های آلمانی پایین ست. این گویش‌ها عبارتند از: گویش‌های منطقه مونستر لاند، گویش‌های ایستفالنی (منطقه دتمولد)، گویش‌های زاورلاندی و گویش‌های وست مونستری. گستره این گویش‌ها بخش‌های شمال غربی ایالت نوردراین-وستفالن (به جز منطقه زیگرلاند و ویگنشتاین) و برخی مناطق غربی نیدرزاکسن (منطقه امسلاند و اسنابروک) است.

برجسته‌ترین ویژگی این گویش‌ها دو آوایی شدگی (به انگلیسی: diphthongization) است. بسیاری از اشکال دستوری و شیوه‌های آوایش قدیمی در این گویش‌ها دست نخورده باقی‌مانده‌اند. در واقع این گویش‌ها امروزه کاربرد چندانی ندارند و تنها در بین افراد مسن رواج دارند.

## منابع

* ویکی‌پدیای آلمانی
* ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:ایالت نوردراین-وستفالن
رده:زبان آلمانی پایین
رده:زبان‌های آلمان
رده:گویش‌های آلمانی
رده:گویش‌های هلند
سکو (معماری ایرانی)

**سکو** (پیرنشین) در معماری سنتی ایرانی به محلی در دو سوی در ورودی، برای استراحت در هنگام انتظار برای ورود یا گفتگو با همسایه‌ها گفته می‌شود.
سر در ورودی هلال تزئینی روی در و تنها بخش بیرون از خانه است که بیشتر کاشی‌کاری دارد و معمولاً طوری ساخته می‌شده که در زمستان‌ها از ریزش برف و باران پیشگیری می‌کرده و در تابستان‌ها نیز بازدارنده‌ای برای تابش مستقیم آفتاب به‌شمار می‌رفته است. 

سکو عنصری است که عموما به‌صورت زوج ساخته می‌شده است. در برخی از شهرها این سکوها را "خواجه‌نشین" یا "پیرنشین" می‌نامیده‌اند. افزون‌براین سکوهای پیرامون هشتی هم دارای همین کارکرد بودند. این عنصر در فضاهای ورودی جدید حذف شده است.

## منابع

رده:سبک‌های معماری
رده:عمارت‌های تاریخی ایران بر پایه شهرستان
رده:معماری ایرانی
رده:مقاله‌های خرد معماری
دالان (معماری ایرانی)

**دالان** در معماری ایرانی، راهرویی است که وارد شونده را با پیچ و خم از هشتی به حیاط خانه هدایت می‌کرد.
دالان‌ها بیشتر برای سازماندهی فضای بنا و ساختن فضاهای مرکّب و نسبتا پیچیده به کار می‌رفتند. نقش دیگر دالان، ارتباط دادن فضاهای مختلف است. از آن‌جا که دالان‌ها پیش‌فضایی برای فضاهای اصلی بنا هستند، در کنترل و نگهبانی از فضای اصلی نیز نقش دارند. هم‌چنین در بسیاری از بناها، دالان‌ها زاویه‌های نامتجانس را در درون خود حل کرده و به کل فضاهای مجاور خود زوایای مناسبی می‌دهند.

از نخستین کاربردهای چشمگیر دالان در معماری ایرانی می‌توان به دژ حسنلو اشاره کرد. همچنین در چهارطاق آتشکوه، آتشکده آذرگشنسب و تخت جمشید می‌توان کاربرد دالان‌ها را دید. می‌توان گفت در معماری ایرانی پیش از آنکه حیاط‏‌ها نقش اصلی خود را به عنوان سازمان‏‌دهندهٔ فضاها پیدا کنند، در معماری پیش از اسلام تا اوایل دوره اشکانی دالان تنها عنصر مهم تلفیق فضاها است.

## منابع

رده:معماری ایرانی
رده:مقاله‌های خرد معماری
گویش خوئینی

**گویش خوئینی** (به تاتی: *دی*، *دیه زوان*) یکی از گویش‌های زبان تاتی از دستهٔ زبان‌های ایرانی شاخه شمال غربی است. این گویش در روستای خوئین در استان زنجان و پیرامون آن صحبت می‌شود ولی در دهه‌های اخیر بیشتر از پیش با زبان ترکی آذربایجانی جایگزین گردیده است. تاتی خوئینی جزء زبان‌های در خطر انقراض است. گویش خوئینی در میان گویش‌های تاتی، دارای ویژگی‌های خاصی می‌باشد.

## پانویس

## منابع‌ها
Yarshater, E., 2002. The Xo'ini dialect. Persica, Vol. 18, P. 85-102. 

## پیوند به بیرون
* Ethnologue report on Kho'ini

زنجان
رده:تات
رده:زبان تاتی
رده:زبان‌های ایران
رده:زبان‌های ایرانی در خطر
رده:زبان‌های ایرانی شمال غربی
زبان‌های تاتی تبار
رده:زبان‌های در خطر ایران
خوئینی
رده:مقاله‌های زبان‌شناسی نیازمند توجه متخصص زبان
تالار (معماری ایرانی)

[بندانگشتی|چپ|[تالار سلام در کاخ گلستان]]
[بندانگشتی|یک تالار سدهٔ نوزدهمی ([قاجاریان|دورهٔ قاجار) معمولاً در مرکز زیر ایوان اصلی قرار می‌گرفته‌است. نگاره‌ای از خانهٔ عامری‌ها در کاشان]]

**تالار** در معماری سنتی ایرانی، عموماً فضایی بود با تزئینات بسیار زیبا و پرکار که در کنار اتاق‌های سادهٔ زندگی در خانه‌های سنتی کاملاً مشهود بود. تالار با گچ‌بری، آینه‌کاری، نقاشی روی گچ، مقرنس و با نقاشی روی چوب تزئین می‌شد.

تالاریا کربال یا تروال به معنای ساختمان بزرگ است. تمامی بررسیها و کاوشهای باستانشناسی حکایت از آن دارد که تالار از دیر باز در معماری ایران جایگاهی ویژه داشته.

این فضا برای استفاده درفصل گرما بوده و به هوای باز راه داشته است. در کنار تالار راهروهای بزرگی بنام تختگاه بوده که در انتهای آن راه پله ای برای زیر زمین و بالا خانه قرار می گرفته است. در طبقه بالای آن، بالا خانه  که اتاقی دنج وراحت بود قرار داشته است. بالاخانه های دو طرف تالار را گوشوار نیز می گویند.در معماری سنتی در کل هر فضایی را که در وسط قرار گیرد میانوار و دو طرف آن را بروار می گویند. ساخت این فضاها بدلایل گوناگونی بوده است. با توجه به ارتفاع زیاد تالار و رانشی که از طرف طاقهای آن بوجود می آمد این فضاهای کمک در رفع رانش می کردند.جبهه رو به حیاط تالار با ارسی های ۵ دری یا ۷ دری به حیاط خانه مربوط می شدند. 

به غیراز جوانب فیزیکی و کالبدی، نوعی فضای ادراکی و نمادین هستند که با اجتماع و فرهنگ جامعه پیوندی ناگسستنی دارد و شکلی از فرهنگ درساختار آن نمایش داده میشود و این فضا به نوعی حامل میراث تاریخی جامعه است.

تالار برای مراسمات ملی،مذهبی،آیینی و پذیرایی از مهمانان مخصوص مورد استفاده قرار می گرفت.

## منابع

رده:سبک‌های معماری
رده:عمارت‌های تاریخی ایران بر پایه شهرستان
رده:معماری ایرانی
رده:مقاله‌های خرد معماری
رده:اختراع‌های ایرانی
رده:واژه‌ها و عبارت‌های فارسی
رده:عناصر معماری ایرانی
آشپزخانه (معماری ایرانی)

**آشپزخانه** در معماری سنتی ایرانی، معمولاً مربع یا مستطیل و نزدیک آب انبار و چاه آب ساخته می‌شد. که در خانه مشیرالملک پیشرفته ترین آن دیده می شود که در درون آشپزخانه، محلی برای پخت و پز، ذخیره چوب و تنور پخت نان و در درون دیوار آن تاقچه‌ای برای قرار دادن ابزار آشپزی و غذا تعبیه می‌شده است.  

## منابع

رده:عمارت‌های تاریخی ایران بر پایه شهرستان
رده:سبک‌های معماری
رده:معماری ایرانی
رده:مقاله‌های خرد معماری
خوئینی

* کسی که اهل منطقه خوئین در استان زنجان باشد.
* زبان خوئینی: یکی از لهجه‌های تات

همچنین بنگرید به خوئینی‌ها.

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی
توالت و حمام (معماری ایرانی)

**توالت و حمام** در معماری سنتی ایرانی، معمولاً در سطح پایین‌تری قرار می‌گرفتند. این عمل به دلیل سهولت در استفاده از آب و زهکشی آن و همچنین گرمای آن انجام می‌شد. حمام به دو بخش تقسیم می‌شد، یکی برای تعویض لباس که به سر بینه موسوم بود و دیگری برای شست وشو که گرم‌خانه نام داشت.  

## منابع

رده:عمارت‌های تاریخی ایران بر پایه شهرستان
رده:سبک‌های معماری
رده:معماری ایرانی
رده:مقاله‌های خرد معماری
گودال باغچه

**باغچال** یا **گودال باغچه** به حیاطی می‌گویند که پایین‌تر از سطح زمین ساخته شده باشد. این گونه از حیاط‌ها عموماً در مناطق گرم و خشک دیده می‌شود.

## معماری ایران
در معماری سنتی ایرانی، در وسط حیاط مرکزی ساخته می‌شده‌است و یک طبقه در داخل زمین فرومی‌رفته‌است. نمونه‌های این فضا در اقلیم‌های بسیار خشک کویری از جمله در کاشان، نائین و یزد دیده می‌شود. گودال باغچه علاوه بر تأمین خاک مورد نیاز خشت‌های استفاده شده در بنا، امکان دسترسی به آب قنات را هم فراهم می‌کرده‌است.
این مسئله، در شهرهایی مثل نائین که یک شبکهٔ پیچیدهٔ قنات داخل شهر داشته‌اند بسیار مهم بوده‌است؛ بنابراین معمولاً در گودال باغچه آب روانی می‌بینیم که حوض میانی را پر می‌کرده و سر ریز آن به خانه‌های دیگر می‌رفته‌است. در حاشیهٔ این حیاط اغلب رواق و گاه چند اتاق به شکلی نیمه باز ساخته می‌شده و کاشت درخت انار، پسته و انجیر در این گودال باغچه‌ها مرسوم بوده‌است. با توجه به کوچکتر و پایین‌تر بودن این حیاط‌ها و استفاده از رطوبت و خنکی زمین، علاوه بر رطوبت گیاهان و خنکی آب، در واقع فضایی به مراتب اقلیمی تر از حیاط شکل می‌گرفته‌است.
گودال باغچهٔ خانهٔ پیرنیا در نائین و مسجد آقابزرگ در کاشان نمونه‌های خوبی از این فضاها هستند.
معماری خانه طباطبایی‌ها به شیوه گودال باغچه متقارن و درون‌گرا است، در کویر خانه‌ها را گود می‌ساختند تا بنا عایق حرارت و صدا بوده و دسترسی به آب قنات هم راحت‌تر و در مقابل زلزله مقاوت تر باشد.

تبدیل حیاط های بسته به پادیاو و گودال باغچه با تاکید بر معماری درونگرایانه ایرانی فضای ایمن و راحت را که با روحیات فرهنگی ایرانیان سازگار بود ایجاد میکرد. قابل به ذکر است که این فضا به دلیل گود بودن نسبت به بقیه ساختمان با توجه به حمایت بستر زمین مقاوم بودن بنا در برابر زلزله را بیشتر میکرد و همانطور که در تابستان خنک بود با اقلیم زمستان هم سازگاری داشت و در فصل سرد سال فضای گرم تری ایجاد میکرد.

## نگارخانه

File:Paramount_Plaza_south_IRT_W50_jeh.JPG|گودال باغچه در پارامونت پلازا، نیویورک
File:Cave_Dwelling_-_Courtyard.jpg| گودال باغچه در یک خانهٔ صخره‌ای،  شاآنشی، چین
File:Mezquita de Agha Bozorg, Kashan, Irán, 2016-09-19, DD 81.jpg|گودال باغچه درمسجد آقابزرگ، کاشان،  ایران
Taghavi House in Qehi village, Isfahan Province-خانه تقوی- روستای قهی - شهرستان اصفهان.jpg|گودال باغچه در خانه تقوی روستای قهی


## منابع

* فرامرز پارسی (مجله معمار، شماره ۴۸، فروردین و اردیبهشت ۸۷)

رده:حیاط‌ها
رده:سبک‌های معماری
رده:عمارت‌های تاریخی ایران بر پایه شهرستان
رده:معماری ایرانی
رده:مقاله‌های خرد معماری
سرابستان

**سرابستان** در معماری سنتی ایرانی، باغ کوچکی بوده که کنار خانه ساخته می‌شده و تأثیر اقلیمی زیادی بر خانه داشته‌است. نمونه بسیار خوب آن در کنار خانه پیرنیا در نائین در قسمت جنوبی حیاط وجود دارد، در واقع متمولین با ساختن چنین فضایی نوعی ییلاق در کنار خانه خود به وجود می‌آورده‌اند.

## منابع

رده:سبک‌های معماری
رده:عمارت‌های تاریخی ایران بر پایه شهرستان
رده:معماری ایرانی
رده:مقاله‌های خرد معماری
زمستان‌نشین

**زمستان‌نشین** در معماری ایرانی پیش از آنکه نام فضای معینی باشد، به همه فضاهایی که در وجه شمالی حیاط ساخته می‌شوند تا از آفتاب زمستان که با زاویه‌ای مایل به درون اتاق‌ها می‌تابد استفاده کنند، گفته می‌شود، اما مجموعه معینی از فضاها با رابطه‌ای خاص، مجموعه فضاهای زمستان‌نشین را تشکیل می‌دهند که عبارتند از سه‌دری، پنج‌دری و شکم‌دریده، که روی محور اصلی قرار می‌گرفته‌اند و دو فضای ارتباطی که می‌توانند راهرو یا تخت‌گاه باشند و گوشواره‌هایی که از سه‌دری، اتاق ارسی یا تهرانی و اتاق دودری تشکیل شده‌اند و گوشه‌های این بخش را تشکیل می‌دهند. فضای اصلی زمستان‌نشین روی محور اصلی قرار گرفته‌اند و برای ورود بیشتر نور خورشید اغلب پنجره‌های آن را از ارسی‌های بزرگ می‌ساخته‌اند. داخل فضاهای مرکزی با توجه به بسته بودن فضا، تزیینات پیچیده‌ای چون قطارهای مقرنس و آیینه کاری‌های بسیار پیچیده دیده می‌شود.  

## منابع

رده:سبک‌های معماری
رده:عمارت‌های تاریخی ایران بر پایه شهرستان
رده:معماری ایرانی
رده:مقاله‌های خرد معماری
گویش کیلیتی

**کیلیتی** یکی از گویش‌های زبان تاتی از دستهٔ زبان‌های ایرانی شاخه شمال غربی است. این گویش در روستای کیلیت در ۱۲ کیلومتری جنوب باختری اردوباد در نخجوان، جمهوری آذربایجان و پیرامون آن روستا صحبت می‌شده است و تنها گویش شناخته شده تاتی در پایانگاه غربی و شمال غربی مناطق تاتی بوده است.. تاتی کیلیتی به احتمال زیاد منقرض شده و جای خود را به زبان ترکی آذربایجانی داده است. اطلس زبان‌های در خطر یونسکو آن را منقرض‌شده اعلام نموده است.

## پانویس

## پیوند به بیرون
* Talysh.com Talyshi International Forum  

رده:ایرانیان در قفقاز
رده:تات
رده:زبان تاتی
رده:زبان‌های ایرانی شمال غربی
زبان‌های تاتی تبار
رده:زبان‌های مرده
رده:زبان‌های منقرض‌شده در سده ۲۰ (میلادی)
رده:زبان‌های جمهوری آذربایجان
تابستان‌نشین

**تابستان‌نشین** در معماری سنتی ایرانی، موقعیتی مانند زمستان‌نشین دارد با این تفاوت که در وجه جنوبی حیاط قرار گرفته‌است تا در تابستان از تابش مستقیم آفتاب در امان بماند و روی محور اصلی آن معمولاً فضای نیمه باز با تالار قرار می‌گیرد. این تالارها و ایوان‌ها جز در مواقع بسیار سرد سال مهم‌ترین فضایی زندگی در خانه بوده‌اند، و اگرچه همیشه تزیینات داشته‌اند، اما با توجه به باز بودن و نفوذ گرد و خاک، از تزیینات بسیار پیچیده در آن‌ها پرهیز و به نقوش ساده گچی در ترکیب با آجر یا سیم گل قناعت می‌شده‌است.

## منابع

رده:سبک‌های معماری
رده:عمارت‌های تاریخی ایران بر پایه شهرستان
رده:معماری ایرانی
رده:مقاله‌های خرد معماری
کیلیت

* روستایی در ۱۲ کیلومتری جنوب باختری اردوباد در نخجوان، جمهوری آذربایجان. زبان تاتی کیلیتی زمانی در این روستا صحبت میشده است.
* در برخی لهجه‌های فارسی همچون لهجه یزدی به کلید گویند.
شهرستان (ابهام‌زدایی)

**[[شهرستان]]** از واحدهای تقسیمات کشوری ایران است. 

**شهرستان** می تواند اشاره به یکی از موارد زیر نیز باشد. 

* شهرستان (جماعت) نام یک بخش تاریخی در ناحیه سغد در تاجیکستان است. 
* شهرستان (فسا)
* شهرستان (خنج)
* شهرستان (خشکبیجار)
* شهرستان (سنگر)
* شهرستان (چالوس)
* شهرستان (آبیک)
* شهرستان علیا
* شهرستان سفلی
* شهرستن
* ولسوالی شارستان، نام یک ولس‌والی (شهر) در ولایت دایکندی در افغانستان است. 

## جستارهای وابسته
* شهرستانک

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
دستمال توالت

بندانگشتی|چپ|200px|یک کاغذ توالت
**کاغذ توالت** ، نوعی کاغذ نرم از نوع دستمال کاغذی می‌باشد که بیشتر برای حفظ بهداشت شخصی و پس از دفع مدفوع یا ادرار مورد استفاده قرار می‌گیرد. با این حال می‌توان از آن برای تمیز کردن بینی در هنگام سرماخوردگی نیز استفاده کرد. کاغذ توالت می‌تواند سه‌لایه چهار لایه و حتی پنج لایه باشد که ضخامت آن می‌تواند موجب مقاومت، نرمی و جذب بیشتر مایعات کمک کند. در برخی موارد این کاغذها دارای رنگ‌ها و بوهای متنوعی می‌باشد. هر چند برخی از آن‌ها می‌تواند برای مصرف‌کننده‌ای که به آن عطر حساسیت دارد مشکل‌زا باشد. تفاوت کاغذ توالت با دیگر فراورده‌های کاغذی در این است که از کاغذ های ضخیم تر تهیه میشود . بیشتر کاغذ توالت‌ها به دور یک استوانه مقوایی پیچیده شده‌اند.

## تاریخچه
اگرچه از قرن ۲ قبل از میلاد کاغذ به عنوان مواد بسته‌بندی و لفاف در چین شناخته شده بود، اولین استفاده مستند از کاغذ توالت در تاریخ بشر به قرن ششم میلادی، در اوایل قرون وسطی در چین بازمی‌گردد. در سال ۵۸۹ میلادی یان زیتویی (۵۳۱–۵۳۱) محقق رسمی در مورد استفاده از کاغذ توالت نوشت:

### اسناد استفاده در دربار چین
در اوایل قرن چهاردهم، ثبت شد که فقط در استان ژجیانگ، ده میلیون بسته از ۱۰۰۰ تا ۱۰٬۰۰۰ ورقه کاغذ توالت سالانه تولید می‌شد. در خلال سلسله مینگ (۱۳۶۸–۱۶۴۴ میلادی)، در سال ۱۳۹۳ ثبت شد که سالانه ۷۲۰٬۰۰۰ ورق کاغذ توالت (اندازه دو در سه فوت) برای استفاده عمومی دربار امپراتوری در پایتخت نانجینگ تولید می‌شود. از سوابق دفتر لوازم امپریال در همان سال، همچنین ثبت شده‌است که برای خانواده امپراتوری Hongwu به تنهایی، ۱۵۰۰۰ ورقه کاغذ توالت مخصوص نرم ساخته شده‌است، و هر برگه کاغذ توالت عطر شده‌است.

### به عنوان کالای تجاری
جوزف گایتی به عنوان مخترع کاغذ توالت مدرن تجاری در ایالات متحده شناخته می‌شود. کاغذ توالت گایتی که برای اولین بار در سال ۱۸۵۷ معرفی شد، تا اواخر دهه ۱۹۲۰ عرضه شد. دستمال‌های دارویی گایتی در بسته‌های ورق‌های مسطح، با علامت نام مخترع فروخته می‌شد. در تبلیغات اصلی این محصول از برچسب «بزرگترین ضرورت عصر! دستمال دارویی گایتی برای دستشویی» استفاده شده‌است.

## ویژگی‌ها
کاغذ توالت در انواع کاغذ، انواع مختلفی از الگوها، تزئینات و بافت‌های مختلف موجود است و ممکن است مرطوب یا معطر شود، اگرچه رایحه‌ها گاهی اوقات برای کاربرانی که به عطر حساسیت دارند مشکلاتی ایجاد می‌کند. متوسط اقدامات یک رول کاغذ مدرن نوع c است. ۱۰ سانتی‌متر پهنا، ۱۲ سانتی‌متر طول و وزنی حدود ۲۲۷ گرم (۸ اونس) دارد. 

### مواد سازنده
محصولات کاغذ توالت در عوامل فنی متمایز مانند اندازه، وزن، زبری، نرمی، باقیمانده‌های شیمیایی، مقاومت در برابر «دستیابی به انگشت»، جذب آب، و غیره متفاوت است. شرکت‌های بزرگ خصوصیات فنی را با وجه به نیاز بازار تنظیم می‌کنند. کاغذ توالت مدرن ممکن است دارای یک پوشش سبک از لوسیون یا موم باشند که در کاغذ کار گذاشته می‌شود تا زبری را کاهش دهد.

کیفیت معمولاً با توجه به تعداد لایه‌ها (ورق‌های انباشته)، میزان جذب و نرمی و لطافت ، سیاه نشدن کاغذ بعد از خیس شدن و غیره تعیین می‌شود. کاغذ توالت مؤسسه ای با درجه پایین، معمولاً از پایین‌ترین درجه کاغذ، فقط یک یا دو لایه، بسیار درشت و گاه حاوی مقادیر کمی از کاغذ توالت سفیدنشده/خمیرنشده تهیه شده‌است.

## جستارهای وابسته
* بیسفنول ای

## منابع

رده:ابزارهای خانگی
رده:اختراع‌های چینی
رده:بهسازی
رده:توالت
رده:کاغذ
رده:کاغذ توالت
رده:ویکی‌سازی رباتیک
گامالاما

**گامالاما** یا **قلهٔ ترنت**، آتشفشانی تقریباً مخروطی‌شکل به ارتفاع ۱۷۱۵ متر است که تمامی جزیرهٔ ترنت در ساحل غربی هالماهرا را در برمی‌گیرد. جزیرهٔ ترنت برای قرن‌های متمادی یکی از مراکز مهم منطقه‌ای تجارت ادویه برای هلندی‌ها و پرتغالی‌ها بود و آنان تاریخچهٔ دقیقی از فعالیت‌های آتشفشانی گامالاما در این دوران را به‌ثبت رسانده‌اند. سه مخروط که هرچه به سمت شمال می‌روند از سنشان کاسته می‌شود قلهٔ گامالاما را تشکیل می‌دهند. چندین دهانهٔ آتشفشانی گسترده و منفذهایی، شکافی آتشفشانی را به موازات قوس جزیره هالماهرا تشکیل می‌دهند که گامالاما را به دو بخش تقسیم می‌کند.

گامالاما یکی از فعالترین آتشفشان‌های اندونزی است و فوران‌های مکرر آن از سدهٔ شانزدهم تا کنون به‌ثبت رسیده است. این فوران‌ها معمولاً از دهانه‌های واقع در قلهٔ کوه صورت می‌پذیرد با این‌حال، گزارش‌هایی نیز از فوران گامالاما از کناره‌هایش در سال‌های ۱۷۶۳، ۱۷۷۰، ۱۷۷۵ و ۱۹۶۲-۳ وجود دارد. آخرین فوران گامالاما در سال ۲۰۰۳ بوده است.

## منابع

رده:آتشفشان‌های چینه‌ای
رده:آتشفشان‌های فعال اندونزی
رده:ترنیت
رده:جغرافیای ملوک شمالی
رده:زمین‌چهرهای ملوک شمالی
رده:کوه‌های اندونزی
رده:آتشفشان‌های چینه‌ای اندونزی
شفت (مهندسی عمران)

بندانگشتی|نمای بیرونی از شفت
**شَفت** در مهندسی عمران، یک گذرگاه عمودی یا شیب دار زیرزمینی است. شفت‌ها بنا به دلایلی ساخته می‌شوند. از جمله:
* برای احداث یک تونل
* برای تهویه یک تونل یا سازه زیرزمینی
* به عنوان یک شفت قطره‌ای برای تونل آب یا فاضلاب
* برای دسترسی به یک تونل یا سازه زیرزمینی

## روش ساخت
چندین روش برای ساختن یک شفت به کار می‌رود. مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:
* استفاده از شمع‌های ورقه‌ای، دیوارهای دیافراگم (میان‌پرده) یا شمع‌های سوراخ‌شده برای ساخت یک شفت حایل مربع یا مستطیل
* استفاده از پوشش قطعه‌قطعه نصب شده در زیربنا یا حفاری کیسون برای احداث یک شفت دایره‌ای
* حفاری پیش‌رونده با یک شاتکریت مدور یا پوشش بیضی‌شکل
* حفاری پیش‌رونده پشتیبانی شده با شاتکریت، پیچ و مهره سنگی، کابل لنگر و قطعات فولادی

شفت‌ها را می‌توان در محیط‌های خشک یا در برخی روش‌ها همچون روش کیسون در محیط‌های مرطوب نیز حفاری کرد. حفاری یک شفت در محیط خشک، به این معنی است که آب‌هایی که به محل حفاری راه می‌یابند، به وسیله پمپ به محل مطمئنی که مشکلی ایجاد نکند یا به پایین شفت منتقل می‌شوند. در حفاری شفت در محیط مرطوب نیز عبور سیل و طغیان رودخانه از میان شفت مجاز است که لجن‌های قسمت زیر آب شفت نیز توسط بیل حفاری جرثقیل‌ها به بیرون منتقل می‌شوند. روش‌های حفاری مشابه دیگری نیز برای این منظور وجود دارند. به خاطر این که آب‌گرفتگی شفت، پوشش آن نباید در سطحی که حفاری انجام می‌گیرد، نصب شود. در نتیجه، این روش تنها در جایی مناسب است که پوشش شفت، قبل از فرورفتن آن در آب نصب شود (همچون استفاده از شمع‌های ورقه‌ای) یا در جایی که پوشش شفت، همراه با آن به زیر آب برده شود. برای مثال، در روش کیسون به این ترتیب عمل می‌شود.

## منابع

رده:تونل‌ها
رده:ساخت‌وساز تونل
رده:ساخت‌وساز
رده:مهندسی عمران
جام خیریه انگلستان ۲۰۰۹

بندانگشتی|ترکیب دو تیم منچستریونایتد و چلسی در بازی
** جام خیریه انگلستان ۲۰۰۹ **، ۸۷امین رقابت سالانه مابین قهرمانان لیگ برتر انگلستان و جام حذفی فوتبال انگلستان است.

این مسابقه در تاریخ ۹ اوت ۲۰۰۹ مابین تیم‌های منچستر یونایتد و چلسی در ورزشگاه ومبلی لندن برگزار شده‌است. تیم چلسی در این مسابقه درضربات پنالتی ۴ بر ۱ به پیروزی دست یافت. این بازی در زمان قانونی با نتیجه دو بر دو پایان یافته‌بود.

## جزئیات مسابقه

## منابع

رده:جام خیریه انگلستان
رده:ضربات پنالتی فوتبال
رده:فوتبال انگلستان در ۲۰۰۹–۱۰ (میلادی)
رده:لندن در ۲۰۰۹ (میلادی)
رده:مسابقات باشگاه فوتبال چلسی
رده:مسابقات باشگاه فوتبال منچستر یونایتد
سیتوکروم اکسیداز سی

**سیتوکروم اکسیداز** آخرین آنزیم زنجیره تنفسی میتوکندری است و وظیفه انتقال الکترون                       از سیتوکروم احیا شده به اکسیژن را برعهده دارد. سیتوکروم اکسیداز خود یک کمپلکس پروتئینی در غشا داخلی میتوکندری است. این کمپلکس از ۱۳ زیر واحد پروتئینی تشکیل شده که ۱۰ عدد آن توسط ژنوم هسته و ۳ عدد باقی‌مانده توسط ژنوم میتوکندری کد می‌شود. زیر واحدهای کد شده توسط ژنوم میتوکندری نقش اساسی را در فعالیت آن به عهده دارند. وزن این کمپلکس 200 KD است.

سیتوکروم اکسیداز C یک پروتئین غشایی بزرگ است که در باکتریها نیز یافت می‌شود.

## قدمت آنزیم
آنزیم سیتوکروم c اکسیداز آنزیمی است که به طور عموم در کلیهٔ موجودات زنده وجود دارد. این قضیه پیشنهاد می‌کند که این آنزیم خیلی قدیمی است و احتمالاً در یک موجود قدیمی ابتدا به وجود آمده و طی تکامل و ایجاد نسل‌های بعدی به همهٔ موجودات انتقال یافته است.

## جستارهای وابسته
* سیتوکروم
* سیتوکروم پی ۴۵۰

## نگارخانه

 Image:Mitochondrial electron transport chain (annotated diagram).svg|
 Image:Komplex IV.png|


## منابع
مجلهٔ دانشگاه علوم پزشکی بابل، دوره دهم، شمارهٔ ۱، فروردین - اردیبهشت ۱۳۸۷ صفحه ۱۴–۱۹

رده:پروتئین‌های سرتاسری غشاء
رده:تنفس سلولی
رده:سیتوکروم
رده:آنزیم‌های مس
شفت

**شفت** ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:

## علمی
* شفت (محور) عضو دورانی یا رفت و برگشتی‌ای است که برای انتقال نیرو و گشتاور بکار می‌رود.
* شفت (مهندسی عمران) یک گذرگاه عمودی یا شیب دار زیرزمینی
* شفت (گیاه‌شناسی) میوه‌ای که یک پوستهٔ نازک، میانه‌ای گوشتی و یک هستهٔ سخت دارد
* شفت (میوه)

## مکان‌ها
* شفت (گیلان) یکی از شهرهای استان گیلان
* شهرستان شفت از شهرستان‌های استان گیلان
* شفت، مریلند
* جزیره شیف

## سینما
* شفت (فیلم ۱۹۷۱)، فیلم گوردون پارکس
* شفت (فیلم ۲۰۰۰)، فیلم جان سینگلتون
*شفت (مجموعه تلویزیونی)
*شفت (فیلم ۲۰۱۹)
*تم موسیقی شفت

## دیگر

* شفت (استودیو)