قیافا

**قیافا**، کاهن اعظم یهودی در زمانه عیسی ناصری بود. مطابق با نوشته انجیل متی، پس از خیانت یهودا، عیسی مسیح را دستگیر و به خانه قیافا می‌برند. بنا به نوشته‌های کتب عهد جدید در آنجا همه سران یهود گرد آمده بودند و مسیح را دشنام و آزار دادند. در عهد جدید، انجیل‌های متی، لوقا و یوحنا نشان می‌دهند که او یکی از سازمان‌دهندگان توطئه قتل عیسی بوده است. او به عنوان رئیس محاکمه عیسی در سنهدرین به تصویر کشیده شده است. منابع اصلی زندگی قیافا عهد جدید و نوشته‌های یوسفوس هستند. در نوشته‌های یوسفوس آمده است که او پس از عزل سیمون بن کامیتوس، توسط والریوس گراتوس، فرماندار رومی، به مقام کاهنی اعظم منصوب شد.

## ریشه‌شناسی
تلمود بابلی (یِواموت ۱۵ب) نام خانوادگی را کوپای ذکر می‌کند، در حالی که تلمود اورشلیم (یِواموت ۱:۶) از *نِکیفی* نام می‌برد. *میشنا*، پارا ۳:۵، به نام خانوادگی هاک‌کوف (شاید «میمون»، که با نام او برای مخالفت با فریسیان بازی کرده است) اشاره می‌کند.

نام خانوادگی *قیافا* چند ریشه احتمالی دارد:
* از קוּפָּה «سبد»، «وان»، که به صورت קִיֵּף بیان می‌شود، از این رو קַיָּף به معنای «سبدساز» یا کارگری است که از سبدها برای فروش ادویه استفاده می‌کند.
* فصل: از κεφαλή (kephalḗ، «سر») + -ιος (-ios، پسوند صفت) - به معنی: اصلی، رئیس، اصلی، اولیه.
* «به زیبایی» در زبان آرامی
* «دهانه» یا در زبان اکدی «فرورفتگی»

## حساب‌ها
### عهد جدید
#### یوحنا: روابط با رومیان
حنا، پدرزن قیافا (یوحنا ۱۸:۱۳)، از سال ۶ تا ۱۵ میلادی کاهن اعظم بود و همچنان نفوذ قابل توجهی بر امور یهودیان داشت. حنا و قیافا ممکن است با صدوقیان، یک جنبش مذهبی در یهودیه که بیشتر اعضای آن در میان نخبگان ثروتمند یهودی بودند، همدردی می‌کردند. دوره تصدی نسبتاً طولانی هجده ساله قیافا نشان می‌دهد که او رابطه کاری خوبی با مقامات رومی داشته است.

عهد جدید از قیافا انتقاد می‌کند. در انجیل یوحنا (یوحنا ۱۱)، کاهنان اعظم در واکنش به زنده شدن لازاروس، جلسه‌ای از شورای عالی یهود را تشکیل می‌دهند. در حالی که بسیاری از محققان معتقدند که تکرار این نام صرفاً تصادفی است، برخی اظهار داشته‌اند که تمثیل موجود در انجیل لوقا (لوقا ۱۶: ۲۸–۳۰) ممکن است به هم مرتبط باشند. در این تمثیل، مردی ثروتمند و لازاروس گدا مرده‌اند. مرد ثروتمند در حالی که لازاروس با ابراهیم است، رنج می‌کشد. مرد ثروتمند از ابراهیم می‌خواهد که لازاروس را برای هشدار دادن به برادرانش بفرستد. ابراهیم می‌گوید که حتی اگر لازاروس از مردگان برخیزد، «پنج برادر» مرد ثروتمند پیام او را نادیده خواهند گرفت. این امر باعث شده است که کلود-جوزف دریو و دیگران این فرضیه را مطرح کنند که «مرد ثروتمند» خود حمله‌ای به قیافا، پدرزنش و پنج برادرزنش است.

قیافا به همراه «کاهنان اعظم و فریسیان» در مورد عیسی که نفوذش در حال گسترش بود، فکر می‌کرد. آنها نگران بودند که اگر «او را به حال خود رها کنند، همه به او ایمان خواهند آورد و رومیان خواهند آمد و هم مکان مقدس ما و هم ملت ما را نابود خواهند کرد.»

در انجیل یوحنا (یوحنا ۱۸)، عیسی نزد حنا آورده می‌شود، که کاخش نزدیکتر بود. حنا از او در مورد شاگردان و تعالیمش سؤال کرد و سپس او را نزد قیافا فرستاد. قیافا یک محاسبه سیاسی انجام می‌دهد و می‌گوید که بهتر است «یک نفر» (عیسی) بمیرد تا اینکه «تمام ملت» نابود شود. ایده‌های مشابهی را می‌توان در بحث‌های خاخام‌ها در تلمود و میدراش یافت. طبق یوحنا ۱۱: ۵۲–۵۱، آمده است که «او این را از خود نگفت، بلکه چون در آن سال کاهن اعظم بود، پیشگویی کرد که عیسی برای ملت خواهد مرد، و نه فقط برای ملت، بلکه برای گرد هم آوردن فرزندان خدا که پراکنده‌اند.»

پس از آن، عیسی را نزد پونتیوس پیلاطس، فرماندار رومی یهودیه، می‌برند. پیلاطس به کاهنان می‌گوید که خودشان عیسی را قضاوت کنند، اما کاهنان در پاسخ می‌گویند که صلاحیت انجام این کار را ندارند. پیلاطس از عیسی سؤال می‌کند و پس از آن می‌گوید: «من هیچ دلیلی برای اتهام علیه او نمی‌بینم.» سپس پیلاطس به جمعیت حاضر پیشنهاد می‌دهد که یک زندانی را آزاد کنند - که گفته می‌شود یک سنت عید فصح است - و آنها به جای عیسی، جنایتکاری به نام باراباس را انتخاب می‌کنند.

#### متی: محاکمه عیسی

بندانگشتی|«مسیح در برابر قیافا». کاهن اعظم در حالی به تصویر کشیده شده است که از شدت اندوه به خاطر کفرگویی عیسی، ردای خود را پاره می‌کند.
در انجیل متی (متی ۲۶: ۵۶–۶۷)، قیافا و دیگر اعضای شورای عالی یهود در حال بازجویی از عیسی به تصویر کشیده شده‌اند. آنها به دنبال مدرکی برای محکوم کردن عیسی هستند، اما نمی‌توانند مدرکی پیدا کنند. عیسی در طول دادرسی سکوت می‌کند تا اینکه قیافا از عیسی می‌خواهد که بگوید آیا او مسیح (که به معنای مسیح موعود است) است یا خیر. عیسی پاسخ می‌دهد: «این سخنان از خود شماست: و پسر انسان را خواهید دید که در دست راست قدرت نشسته و بر ابرهای آسمان می‌آید.» (مرقس ۱۴:۶۲) قیافا و دیگر مردان او را به کفرگویی متهم می‌کنند و به خاطر جرمش به مجازات بدنی محکوم می‌کنند.

#### پیامدهای سیاسی
قیافا داماد حنا از طریق ازدواج با دخترش بود و بیش از هر کاهن اعظم دیگری در دوران عهد جدید حکومت کرد. برای رهبران یهودی آن زمان، نگرانی‌های جدی در مورد حکومت روم و یک جنبش شورشی زیلوت برای بیرون راندن رومیان از اسرائیل وجود داشت. رومی‌ها به دلیل نقض هلاخا اعدام نمی‌کردند، بنابراین اتهام کفر برای پیلاطس اهمیتی نداشت؛ بنابراین، موضع قیافا این بود که ثابت کند عیسی نه تنها به خاطر کفر، بلکه به خاطر اعلام خود به عنوان مسیح نیز گناهکار است، که به عنوان بازگشت پادشاهی داوودی تلقی می‌شد.

#### اعمال رسولان: پطرس و یوحنا از سکوت خودداری کردند
بعدها، در اعمال رسولان ۴، پطرس و یوحنا پس از شفا دادن یک گدای فلج، نزد حنا و قیافا رفتند. قیافا و حنا صلاحیت حواریون را برای انجام چنین معجزه‌ای زیر سؤال بردند. وقتی پطرس، پر از روح‌القدس، پاسخ داد که عیسی ناصری منبع قدرت آنهاست، قیافا و دیگر کاهنان متوجه شدند که این دو مرد هیچ تحصیلات رسمی ندارند، اما با فصاحت دربارهٔ مردی که آنها ناجی خود می‌نامیدند، صحبت می‌کنند. قیافا حواریون را فرستاد و با دیگر کاهنان موافقت کرد که خبر معجزه بیش از حد پخش شده است و نمی‌توان آن را رد کرد، و در عوض، کاهنان باید به حواریون هشدار دهند که نام عیسی را پخش نکنند. با این حال، وقتی آنها این دستور را به پطرس و یوحنا دادند، آن دو امتناع کردند و گفتند: «خودتان قضاوت کنید که آیا در نظر خدا درست است که از شما به جای خدا اطاعت کنیم؛ زیرا ما نمی‌توانیم از صحبت کردن دربارهٔ آنچه دیده و شنیده‌ایم، خودداری کنیم.»

### یوسفوس
یوسفوس، مورخ یهودی قرن اول میلادی، معتبرترین منبع ادبی خارج از کتاب مقدس برای قیافا محسوب می‌شود. آثار او حاوی اطلاعاتی در مورد تاریخ تصدی مقام کاهنی اعظم توسط قیافا، به همراه گزارش‌هایی در مورد سایر کاهنان اعظم است و همچنین به ایجاد توصیفی منسجم از مسئولیت‌های مقام کاهنی اعظم کمک می‌کند. یوسفوس (*Antiquitates Judaicae* ۱۸٫۳۳–۳۵) نقل می‌کند که قیافا در یک دوره آشفته به مقام کاهنی اعظم رسید. او همچنین بیان می‌کند که لوسیوس ویتلیوس بزرگ، نماینده سوریه، قیافا را عزل کرد(*Antiquitates Judaicae* 18.95–97) روایت یوسفوس بر اساس منبعی قدیمی‌تر است که در آن متصدیان مقام کاهنی اعظم به ترتیب زمانی فهرست شده‌اند.

به گفته یوسف، قیافا در سال ۱۸ میلادی توسط والریوس گراتوس رومی که پیش از پونتیوس پیلاطس می‌کرد، منصوب شد.

به گفته یوحنا، قیافا داماد کاهن اعظم، حنا، بود که به‌طور گسترده با حنان پسر شیث که یوسفوس از او نام برده است، یکی دانسته می‌شود.

### ادبیات خاخامی
به گفته هلن باند، ممکن است در ادبیات خاخامی اشاراتی به قیافا وجود داشته باشد.

## باستان‌شناسی
بندانگشتی|استخوان‌دانی با نام קפא که در کنار آن حک شده است، در سال ۱۹۹۰ در اورشلیم یافت شد.

در نوامبر ۱۹۹۰، کارگران هنگام آسفالت کردن جاده‌ای در جنگل صلح در جنوب محله ابوتور اورشلیم، یک استودان آهکی مزین پیدا کردند. این استودان ظاهراً اصیل بود و حاوی بقایای انسانی بود. تصور می‌شد کتیبه‌ای به زبان آرامی در کنار آن نوشته شده باشد «یوسف پسر قیافا» و بر این اساس، استخوان‌های یک مرد مسن متعلق به قیافا در نظر گرفته شد. از زمان کشف اولیه، این شناسایی توسط برخی از محققان به دلایل مختلف، از جمله املای کتیبه، عدم ذکر مقام قیافا به عنوان کاهن اعظم، سادگی مقبره (اگرچه خود استودان به همان اندازه که از کسی در رتبه و خانواده او انتظار می‌رود، مزین است) و دلایل دیگر، به چالش کشیده شده است.

در ژوئن ۲۰۱۱، باستان‌شناسان دانشگاه بار-ایلان و دانشگاه تل‌آویو از کشف یک استخوان‌دان دزدیده شده که از مقبره‌ای در دره ایله به سرقت رفته بود، خبر دادند. این استخوان‌دان با این متن حکاکی شده است: «مریام، دختر یِشوعا، پسر قیافا، کاهن معزیا از بیت ایمری». سازمان آثار باستانی اسرائیل آن را معتبر اعلام کرد.

## ادبیات و هنر
### ادبیات
در متن فرانسوی قرن سیزدهم، *«استوار دل سنت گرال»*، قیافا مسئول زندانی کردن یوسف اهل رامه است. امپراتور روم، و سپاسیان، قول می‌دهد که برای کسب اطلاعات در مورد یوسف، او را نکشد یا نسوزاند. اما برای مجازات او، او را در دریا رها می‌کند.

در *کتاب دوزخ*، دانته آلیگیری، قیافا را در ششمین طبقه از هشتمین طبقه جهنم قرار می‌دهد، جایی که ریاکاران در زندگی پس از مرگ مجازات می‌شوند. مجازات او مصلوب شدن ابدی در مسیر ریاکارانی است که تا ابد بر او پا می‌گذارند.

در سراسر آثار ویلیام بلیک از قیافا به عنوان نمادی برای خائن یا فریسی یاد شده است.

نام قیافا در بیت نوزدهم *کتاب «تصنیف زندان ریدینگ»* اثر اسکار وایلد آمده است:او از میان سقف شیشه‌ای به آسمان خیره نمی‌شود؛ با لب‌های گلی دعا نمی‌کند تا رنجش فروکش کند، و بوسهٔ قیافا را بر گونهٔ لرزانش حس نمی‌کند.او همچنین در *کتاب «مرشد و مارگاریتا»* اثر میخائیل بولگاکف، در حال بحث با پونتیوس پیلاطس در مورد صدور حکم اعدام علیه عیسی به تصویر کشیده شده است.

برخلاف تصویرسازی مرسوم، رمان کوتاه *«عیسی مرد خوب و مسیح رذل*» (۲۰۱۰) نوشته فیلیپ پولمن، قیافا را مردی مهربان به تصویر می‌کشد که از اینکه عیسی باید برای خیر ملت یهود بمیرد، دل‌شکسته است.

### هنر
*مسیح در برابر قیافا،* حدود ۱۴۹۰، یکی از معدود آثاری است که به آنتونیو دلا کورنا نسبت داده می‌شود.
پرونده:Antonio della Corna - Christ Before Caiaphas - Walters 37481 - Detail.jpg|*مسیح در برابر قیافا*، اثر آنتونیو دلا کورنا. موزه هنر والترز.
پرونده:Mattias Stom, Christ before Caiaphas.jpg|نقاشی از دهه ۱۶۳۰ که صحنه‌ای از پیش‌دادگاه عیسی مسیح نزد کاهن اعظم قیافا را نشان می‌دهد.


### آثار سینمایی
بازیگرانی که نقش قیافا را بازی کرده‌اند عبارتند از:
* رودولف شیلدکرات در فیلم *[[شاهنشاه (فیلم ۱۹۲۷)|شاه شاهان]]* (۱۹۲۷) ساخته سیسیل بی. دمیل.
* گای رولف در فیلم *[[شاهنشاه (فیلم ۱۹۶۱)|شاه شاهان]]* (۱۹۶۱) ساخته نیکلاس ری
* رودولفو ویلکاک در فیلم *«[[انجیل به روایت متی (فیلم)|انجیل به روایت متی]]*» (۱۹۶۴) ساخته پیر پائولو پازولینی.
* مارتین لاندو در فیلم *«بزرگ‌ترین داستان گفته شده»* (۱۹۶۵) ساخته جورج استیونز.
* باب بینگهام در فیلم *«[[عیسی مسیح سوپراستار (فیلم)|عیسی مسیح سوپراستار]]»* (۱۹۷۳) ساخته نورمن جویسون.
* آنتونی کوئین در مینی سریال تلویزیونی *«[[عیسی ناصری (مجموعه تلویزیونی)|عیسی ناصری]]*» (۱۹۷۷) ساخته فرانکو زفیرلی
* کریستین کوهلند در *فیلم عیسی* (۱۹۹۹).
* دیوید اسکوفیلد در *فیلم [[معجزه‌گر]]* (۲۰۰۰).
* فردریک بی. اونز در فیلم عیسی مسیح سوپراستار (۲۰۰۰).
* ماتیا اسبراگیا در فیلم *[[مصائب مسیح]]* (۲۰۰۴) ساخته مل گیبسون.
* والنتین گفت در مینی سریال تلویزیونی *«[[استاد و مارگاریتا]]»* (۲۰۰۵).
* برنارد هپتون در *فیلم «[[پسر انسان]]»*، آدریان شیلر در سریال تلویزیونی *«کتاب مقدس»* (۲۰۱۳) و فیلم *«[[پسر خدا (فیلم)|پسر خدا]]»* (۲۰۱۴)، هر دو توسط یک تیم تولید.
* روفوس سیول در *فیلم [[کشتن عیسی (فیلم ۲۰۱۵)|کشتن عیسی]]* (۲۰۱۵).
* ریچارد کویل در *سریال کوتاه «کتاب مقدس ادامه دارد*» محصول شبکه ان‌بی‌سی به کارگردانی مارک برنت و روما داونی.
* مکرم خوری در *استاد و مارگاریتا* (۲۰۲۴).

ریچارد فنسی از فصل چهارم سریال «برگزیدگان» نقش قیافا را بازی کرد و بن کینگزلی در *سریال «شاه شاهان»* صداپیشگی او را بر عهده دارد.
## جستارهای وابسته
عیسی مسیح 

عهد جدید 

## منابع

رده:افراد در انجیل‌های چهارگانه
رده:درگذشتگان دهه ۴۰ (میلادی)
رده:روحانیان سده ۱ (میلادی)
رده:رهبران مذهبی امپراتوری روم
رده:زادگان دهه ۱۰ (پیش از میلاد)
رده:شخصیت‌های عهد جدید
رده:مسیح و تاریخ
رده:مسیحیت
رده:یهودیان سده ۱ (میلادی)