open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
فهرست پژوهشگاه‌های دریایی ایران

فهرست **پژوهشگاه‌های دریایی ایران** از این قرار است:

* دانشکده مهندسی دریا دانشگاه صنعتی امیرکبیر (تهران)
* پژوهشکده دریایی دانشگاه جامع امام حسین (ع)
* پژوهشکده علوم و تکنولوژی زیردریا (اصفهان)
* مؤسسه تحقیقات شیلات ایران
* مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری
* مرکز تحقیقات مهندسی فارس
* مرکز توسعه فنآوری صنایع دریایی دانشگاه صنعتی شریف
* مرکز تحقیقات و آموزش وزارت راه و ترابری
* سازمان تحقیقات و جهاد خودکفایی ندسا (ساتخ ندسا)
* مرکز مطالعات و پژوهشهای خلیج فارس - دانشگاه خلیج فارس
* مرکز تحقیقات سازمان بنادر و کشتیرانی 
* پژوهشکده زیرسطحی اصفهان
* پژوهشکده هوا-دریا (شیراز)
* مرکز تحقیقات آب وابسته به وزارت نیرو
* پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی
* معاونت تحقیقات و جهاد خود کفایی نیروی دریایی ارتش

## جستارهای وابسته
نام مؤسسه ملی اقیانوس‌شناسی به پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی تغییر پیدا کرده‌است.

## منابع

پژوهشگاه‌های دریایی ایران
تفنن

**سَرگَرمی** یا **تَفَنُّن** به فعالیت‌هایی گفته می‌شود که در آن توجه مخاطبان یا شرکت‌کنندگان به موضوعی یا کنشی سرگرم‌کننده جلب می‌شود. به کسی که این کار را انجام می‌دهد، *سرگرمی‌ساز* می‌گویند.

نمونه‌های تفنن و سرگرمی از این دستند:
* پویانمایی
* شرط‌بندی
* گپ زدن
* سیرک
* رقص
* می‌گساری
* شکار
* گیشا
* خنداندن (کاری که دلقک‌ها، کمدین‌ها، جوک‌گوها، یا وبگاه‌های اینترنتی شوخی‌آمیز می‌کنند)

## جستارهای وابسته
* شعبده‌بازی
* رسانه‌های گروهی
* شاهنامه خوانی
* بازی
* ورزش
* موسیقی
* تئاتر
* پیک‌نیک
* تیراندازی
* جورچین

## منابع

رده:سرگرمی
رده:سرگرمی‌ها
رده:مفهوم‌های زیبایی‌شناسی
انتقال سیگنال

[بندانگشتی|از [آنتن برای انتقال امواج بی‌سیم استفاده می‌شود.]]

در مخابرات، **انتقال سیگنال**  یا **تراگسیلش سیگنال** (با کوته‌نوشت **TX** یا **Xmit**) فرایند ارسال و انتشار سیگنال آنالوگ یا سیگنال دیجیتال در یک محیط انتقال فیزیکی نقطه به نقطه یا نقطه به چندنقطه با سیم، فیبر نوری، یا بی‌سیم است.

فناوری‌های سامانه انتقال، معمولاً به وظایف پروتکل لایه فیزیکی مانند مدولاسیون، دمودولاتور، کدگذاری خط، برابرسازی، تشخیص و تصحیح خطا، بیت هماهنگ‌ساز، تسهیم‌سازی، دیجیتالی‌سازی، و فشرده‌سازی داده‌ها می‌پردازد.

نمونه‌هایی از انتقال، ارسال‌کردن سیگنال، با یک دیرش  محدود هستند، برای مثال، بسته یا مجموعه داده، تماس تلفنی، یا ایمیل است.

انتقال پیام دیجیتال یا سیگنال آنالوگ دیجیتالی‌شده، انتقال داده نامیده می‌شود.

## منابع

رده:مهندسی مخابرات
مطالعات کلاسیک

**مطالعات کلاسیک** شاخهٔ علمی مطالعه پیرامون آثار یا اندیشه‌های ماندگاری است که رفته رفته بخشی از میراث بشری به شمار آمده و می‌آیند. جنبه‌های گوناگون فرهنگی زمانی که به یک حد تکاملی نزدیک بشوند نمونه‌های برجسته‌ای از خود تولید می‌کنند. پس از آن نمونه‌های بهتر و بهتر یا دست کم همسطح پدید می‌آید ولی معمولاً همان نمونه‌های تکمیل اولیه را آثار کلاسیک این یا آن رشته فرهنگی و هنری و فنی می‌نامند. آثار کلاسیک معمولاً الگوی کارهای بعدی قرار می‌گیرند.

برای نمونه کار استانداردسازی زبان نوشتاری فارسی نو پیرامون ۱۲۰۰ سال پیش (سده ۲ و ۳ هجری) آغاز شد و پس از غربال و پیرایش‌های پیاپی مردم پارسی‌گو رفته رفته به یک زبان استاندارد نوشتاری دارای چارچوب و معیار دست یافتند (فارسی یکی از نخستین زبان‌های دنیاست که استاندارد نوشتاری پیدا کرد). پس از آن سرایندگان و نویسندگان بسیاری طبع و توان خود را در پروراندن و تکمیل کردن و زیباسازی سبک نوشتاری پارسی آزمودند و هر کس کار شخص پیش از خود را پی گرفت تا اینکه توان نوشتاری پارسی به سطح آفریدن اثری مانند گشتاسپ‌نامه دقیقی و سپس به پیدایش شاهنامه فردوسی رسید. پس از شاهنامه آثار بسیاری در تقلید و تکمیل آن نوشته شد مانند گرشاسب نامه اسدی توسی و غیره ولی نمونه برتر و تکامل‌یافته اولیه همان شاهنامه فردوسی است که به این خاطر از آثار کلاسیک زبان پارسی به شمار می‌رود.
به همین ترتیب ما آثار سرآمد و ماندگار یا همان کلاسیک در زمینه موسیقی، تندیس‌گری، معماری، پژوهش‌های فنی و غیره داریم.

اروپائیان و در پی آن‌ها آمریکائیان در زبان‌های خود با نادیده گرفتن نقش دیگر تمدن‌های جهان در پیشرفت فرهنگ انسانی تنها به دستاوردهای فرهنگی یونان و روم نام کلاسیک داده و دوران‌های باستانی یونان و روم را «دوران کلاسیک» نامگذاری کرده‌اند. این نامگذاری نتیجه روند ریشه‌دار و طولانی اروپامحوری است.

## جستارهای وابسته
* شعر کلاسیک فارسی

## منابع

* Wellek, René. ''Classicism in Literature'', Dictionary of the History of Ideas, Studies of Selected Pivotal Ideas, ed. by Philip P. Wiener, Charles Scribner's Sons, NY, l968, l973.

رده:روم باستان
رده:علوم انسانی
رده:مفهوم‌ها
رده:مطالعات باستانی
رده:مطالعات روم باستان
رده:یونان باستان
تعطیلات

[بندانگشتی|[تعطیلات در منتون اثر چارلز کوندر]]
**تَعطیلات** به روزهایی که مردم یا گروهی از کار و پیشه مرخصی داشته و آزادند گفته می‌شود. در سالنمای همه کشورها روزهایی که بیشتر سالگرد یا زادروز بزرگان است به عنوان روزهای تعطیل نهادینه شده‌است.

از مهم‌ترین تعطیلات هر کشور می‌توان به جشن‌های آغاز سال، روز استقلال و روزهای تولد یا مرگ شخصیت‌های مهم، تعطیلات فصلی مثل تعطیلات تابستان، تعطیلات ترم دانشگاه و مدرسه اشاره کرد.

## کار
دو سوم مردم موقع تعطیلات هنوز کار می‌کنند.

## نگارخانه

پرونده:Spring Break hyper masculinity.jpg|alt=|تعطیلات در جهان غرب


## جستارهای وابسته
* تعطیلات عمومی در ایران
* تعطیلات رسمی در ایالات متحده آمریکا

## منابع


رده:انواع سفر
رده:سنت‌های فصلی
رده:فعالیت‌های گردشگری
رده:مرخصی
پیش‌رانش

[بندانگشتی|[الماس‌های ضربه‌ای|الماس‌های ضربه ای در خروجی اگزوز موشک پرنده آرمادیلو اروسپیس نمایش دهنده یک سیستم پیشرانش [وآ تر (Wātor)] است.|جایگزین=وآ تر (Wātor)]]

**پیش‌رانش** [وآ تر (Wātor)] در فیزیک به نیروی تولید شده توسط اعمال مختلف مانند کشیدن یا راندن یک جسم برای تغییر در حرکت انتقالی می‌گویند. که جسم را بیشتر صلب در نظر گرفته می‌شود اما ممکن است به شاره نیز ممکن است اشاره کند. یک سامانه پیش‌ران شامل یک منبع نیروی مکانیکی و یک پیش‌راننده (به معنای تبدیل‌کننده این نیروی مکانیکی به نیروی پیش‌رانش گر) نیست.

یک سامانه فنی از موتور به عنوان نیروی محرک، و از مکانالماس‌های ضربه اییزم چرخ و محور، ملخ یا نازل پیش‌ران برای تولید نیروی پیش‌ران و به عنوان پیش‌راننده استفاده می‌کند. اجزایی مانند کلاچ و جعبه دنده نیز ممکن است به چرخ‌ها یا ملخ متصل شوند.

سیستم وآ تر (Wātor) بیولوژیکی حیوانات از ماهیچه‌ها به عنوان نیروی محرک و از بال‌ها، پاها به عنوان پیش‌راننده استفاده می‌کند.

## جستارهای وابسته
* رانش
* موتور جت
* پیشرانش فضایی
* پیشرانش دریایی

## منابع


رده:فناوری وسایل نقلیه
رده:مهندسی هوافضا
رانش

**رانش** یا **تراست** (Thrust) نیرویی واکنشی است، که جسم را در جهت مخالف به حرکت درمی‌آورد، هنگامی که یک سامانه جرمی از یک سو رها ساخته می‌شود یا به بیرون فشرده می‌شود. گاه برای این مفهوم واژه پیشرانش هم بکار می‌رود. پیشرانش، رانش رو به جلو و پسرانش، رانش رو به عقب است. رانش هواپیما را در هوا به جلو می‌برد. رانش برای مقابله با نیروی اصطکاک در هواپیما یا نیروی وزن در راکت استفاده می‌شود. این نیرو در هواپیما به‌دست موتور هواپیما و در راکت به‌دست سیستم‌های سوختی ایجاد می‌شود.
[350px|بندانگشتی|نیروی رانش بر روی یک [ماهی‌واره]]

## تعریف
رانش نیرویی مکانیکی است، برای همین سیستم سوختی باید با سیالی در رابطه باشد. در بیشتر اوقات رانش بر اثر واکنش جرم گاز شتاب‌دهنده به وجود می‌آید. از آنجایی که رانش یک نیرو است، پس مقداری برداری با اندازه و جهت است. موتور در هواپیما روی گاز کار انجام داده و آن را به سوی عقب موتور شتاب می‌دهد. نیروی رانش در سوی مخالف حرکت گاز دارای شتاب ایجاد می‌شود. میزان رانش به اندازۀ گاز شتاب‌گرفته و تفاوت سرعت گاز در درون موتور بستگی دارد.

برای شتاب دادن گاز نیاز به افزودن انرژی است. انرژی موجود گرمایی است، که در اتاقک احتراق، بر اثر سوختن مایع سوختی تولید می‌شود. معادلهٔ رانش شیوۀ تبدیل شتاب گاز به نیروی محرکه را توضیح می‌دهد. سامانه‌های سوختی بسیاری هستند که نیروی رانش را ایجاد می‌کنند. توربین، موتور جت، پروانه یا راکت از نوع هستند.

## قانون دوم نیوتون
رانش از دید کمیتی به‌وسیله قانون دوم نیوتون توصیف می‌شود:
نیروی کل، برابر و همسو است با جرم (m) ضربدر شتابی (a) که بر جسم وارد می‌شود:

:F=ma

## مثال
# زمانی که ملخ‌های چرخان یک هواگرد هوا را جابجا کنند یا گازهایی منبسط شونده از پشت هواگرد به‌دست یک موتور جت رها شود رانش پدید می‌آید. پیشرانش متناسب است با جرم هوا ضربدر سرعت میانگین شارۀ هوا.
# در یک ناو هم می‌تواند نیروی رانش (هم پیشرانش و هم پسرانش) پدید آید. این نیرو هنگامی پدید می‌آید که پروانه‌های ناو چرخیده آب را به پس یا پیش برانند. رانش پدید آمده، ناو را حرکت می‌دهد. این حرکت برابر و دیگرسو است با مجموع تغییرات اندازه حرکت به وجود آمده در آب جریان یافته از سوی پروانه.

## جستارهای وابسته
* رانش معکوس
* جهت‌دهی رانش
* واحد توان کمکی

## پانویس

رده:آیرودینامیک
رده:نرخ‌های زمانی
رده:نیرو
بدل‌کار (سینما)

[بندانگشتی|چپ|300px|بدل‌کاری آتشگیری توسط «جاینت آوتو رودئو» در [بلژیک]]
**بدل‌کار** به شخصی گفته می‌شود که پیشه اش بدل‌کاری است و کارهای نمایشی خطرناکی را در فیلم‌ها و نماهنگ‌ها به جای هنرپیشه اصلی انجام می‌دهد. به طور کلی بدل‌کار یعنی یک بازیگر با توانایی های خاص ذهنی و بدنی  بدل‌کاری شامل کارهایی مانند پریدن از دیوار، هواپیما و جز اینها، بازی کردن نقش کسی که بدنش در حال سوختن است، نمایش‌های ورزش رزمی و غیره می‌شود. پیش از به وجود آمدن جلوه‌های ویژهٔ رایانه‌ای راهی بجز استفاده از افراد واقعی برای فیلمبرداری چنین صحنه‌هایی وجود نداشت.

## بدل‌کار
* درن شهلوی
* مهسا احمدی
* ارشا اقدسی
* جکی چان
* پیمان ابدی
* محسن کلانتری

## جستارهای وابسته
* جلوه‌های بصری
* بدلکاران ۱۳
* بدلکاران گرگان

## منابع

رده:اصطلاح‌شناسی تلویزیون
رده:بازیگری
بدل‌کاران
رده:پیشه‌های تئاتری
رده:ریسک
رده:عوامل تولید فیلم
سرمایش

بندانگشتی|واحد خنک کننده باتری
به فرایند کاهش دادن دما، **سرمایش** یا **برودت** می‌گویند. سامانه‌ها و دستگاه‌های گوناگونی وجود دارد مانند یخچال‌ها، سرماسازها، سردکن‌ها، یخزن‌ها، یخسازها، خنک‌کن‌ها و جز اینها که به وسیلهٔ آنها فرایند سرمایش انجام می‌گیرد.
سرد کردن یا ایجاد سرما واژه نادرستی می‌باشد چراکه معیاری برای سنجش آن وجود ندارد و سرما وجود خارجی ندارد در حقیقت اگر از جسمی گرما گرفته شود به اصلاح ان جسم سرد تر شده است اما ممکن است همین جسم سرد در مقابل جسمی سردتر با عنوان جسم گرم خوانده شود.

**سرمایش ** ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
* سرماشناسی
* رسانش گرمایی
* سلول خورشیدی
* سرمایش لیزری

## جستارهای وابسته
* گرمایش

## منابع

رده:مهندسی مکانیک
رده:تهویه مطبوع
رده:گرمایش، تهویه و تهویه مطبوع
رده:فناوری سردکردن
سردشناسی

بندانگشتی|یک فلاسک دوجداره سایز متوسط در حال پر شدن با نیتروژن مایع از یک مخزن کرایوژنیک بزرگتر.
**زم‌زاییک** یا **کرایوژنیک‌**  یا گاهی فوق سرد شناسی، دانش تولید یا کاربرد دماهای بسیار پایین یا بررسی رفتار مواد در دماهای خیلی پایین است. محدوده دمای زم‌زایی یا کرایوژنیک از منفی ۱۵۰ درجه سلسیوس تا صفر مطلق تعیین شده‌است.

به فردی که خواص مواد را در محدوده دماهای کرایوژنیک مطالعه می‌کند **کرایوژنیسیست**  یا **زم‌زایی‌دان** می‌گویند.

اینکه علم سردسازی یا تبرید در چه نقطه ای تمام شده و *زم‌زایی* شروع می‌شود دقیقاً تعریف نشده‌است اما دانشمندان معمولاً یک گاز را زمانی زم‌زایی یا کرایوژنیک می‌نامند که قابل میعان شدن در دماهای زیر منفی ۱۵۰ درجه سلسیوس (۱۲۳ کلوین) باشد. سیزدهمین کنگره بین‌المللی تبرید IIR (که در واشینگتن دی سی در سال ۱۹۷۱ برگزار شد) با پذیرش آستانه ۱۲۰ کلوین (یا  درجه سلسیوس) برای تمایز این اصطلاحات از تبرید معمولی، تعریف جهانی از «کرایوژنیک» را تأیید کرد. این محدوده یک خط تقسیم منطقی است، زیرا نقاط جوش طبیعی گازهایی که دائمی نامیده می‌شوند (مانند هلیوم، هیدروژن، نئون، نیتروژن، اکسیژن و هوای طبیعی) زیر  است در حالی که مبردهای فریون، هیدروکربن‌ها و سایر مبردهای معمولی دارای نقطه جوش بالاتر از ۱۲۰ درجه سلسیوس هستند. مؤسسه ملی فناوری و استانداردهای ایالات متحده، محدوده علم کرایوژنیک را دمای زیر  درجه سلسیوس (۹۳ کلوین،  درجه فارنهایت) در نظر می‌گیرد.

کشف مواد ابررسانا با دمای بحرانی بسیار بالاتر از نقطه جوش نیتروژن مایع، علاقه جدیدی به روش‌های مطمئن و کم هزینه تولید کرایوژنیک دما-بالا فراهم کرده‌است. منظور از اصطلاح «کرایوژنیک دما-بالا» دماهای بالاتر از نقطه جوش نیتروژن مایع یعنی  درجه سلسیوس (۷۷٫۳۷ کلوین) می‌باشد.

کریوژنیسیست‌ها به جای سلسیوس و فارنهایت از مقیاس دمایی کلوین و رانکین استفاده می‌کنند.

## کاربردهای صنعتی
بندانگشتی|نیتروژن مایع در فوق سردشناسی کاربرد فراوانی دارد.از گازهای مایع مانند نیتروژن مایع و هلیوم مایع در بسیاری از کاربردهای کرایوژنیک استفاده می‌شود. نیتروژن مایع متداول‌ترین عنصر استفاده شده در کرایوژنیک است و از نظر قانونی در سراسر جهان قابل خرید است. از هلیوم مایع نیز معمولاً استفاده می‌شود که اجازه دستیابی به کمترین درجه حرارت قابل دسترس را می‌دهد.

## جستارهای وابسته
* سرمازیست‌شناسی
* سرماداری
* سرمازیستی

## منابع

رده:سرماشناسی
رده:فناوری سردکردن
رده:فیزیک ماده چگال
سرمازیست‌شناسی

**سرمازیست‌شناسی** (cryobiology) دانش پژوهشی بر جانداران در دماهای بسیار پایین است.
شاخه‌های این دانش عبارت‌اند از:
* سرماداری (cryopreservation)
* سرمازیستی (cryonics)

## انجماد در طبیعت
بسیاری از ارگانیزم‌ها توانایی طولانی مدت در دمای زیر صفر آب را دارند. اکثر موجودات زنده مانند پروتئین‌های ضد هسته، پلی‌ال‌ها و گلوکز برای محافظت از خود در برابر آسیب‌های ناشی از انجماد توسط کریستال‌های یخی، محافظ‌های سرما را جمع‌آوری می‌کنند. همچنین بیشتر گیاهان می‌توانند به‌طور ایمن از دمای ۴- تا ۱۲- از خود محافطت کنند.

## جستارهای وابسته
* نهان‌زیوی

## منابع

* Wikipedia contributors, "Cryobiology," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Cryobiology&oldid=206456905

## پیوند به بیرون
* Cell Preservation Technology
* Cellular cryobiology and anhydrobiology
* An overview of the science behind cryobiology at the Science Creative Quarterly


رده:گذارهای فاز
رده:زیست‌شناسی
رده:سرمازیستی
رده:سرماشناسی
سرماداری

[بندانگشتی|چپ|250px|سرماداری جوانهٔ گیاه. مخزن باز [نیتروژن مایع در پشت.]]
**زَم‌داری** یا **حفظ سرمایشی** یا **سرماداری** یا **انجماد** فرایندی است که طی آن یاخته‌ها یا بافت‌ها از طریق سرمایش زیر صفر نگهداری و حفاظت می‌شوند. دماهای بکار رفته معمولاً پیرامون -۸۰° یا -۱۹۶° سانتیگراد است (یعنی نقطه جوش نیتروژن مایع).
در چنین دماهای پایینی همه فعالیتهای زیستی حتی فعالیتهای زیست-شیمیایی که به مرگ یاخته‌ها می‌انجامد بازمی‌ایستد. البته یاخته‌های سرماداری شده (منجمد) اغلب به هنگام ذوب به دمای اتاق آسیب می‌بینند.

## پیوند به بیرون
* https://web.archive.org/web/20080415180118/http://www.ivf.com/boston.html
* http://www.alcor.org/Library/html/newtechnology.html
* http://www.marine.csiro.au/microalgae/methods/cryopreservation.htm
* http://www.sharedjourney.com/define/cryo.html

## پی‌نوشت

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی


رده:روش‌های نگهداری
رده:سرمازیست‌شناسی
رده:فناوری
رده:فناوری‌های نوپدید
کوخرد

**کوخرد**، روستایی در دهستان کوخرد بخش کوخرد هرنگ شهرستان بستک در استان هرمزگان ایران است. این روستا، مرکز بخش کوخرد هرنگ است.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با **۴٬۳۹۰** نفر (**۱٬۱۹۶** خانوار) بوده است.

## منابع

رده:روستاهای شهرستان بستک
آبزی‌پروری

[بندانگشتی|مزرعه ماهی آزاد در [اقیانوس اطلس، جزایر فارو]]
**آبزی‌پروری** یا **پرورش آبزیان**  از شاخه‌های صنعت است و هدف از آن پرورش دادن آبزیان نظیر ماهیان، میگوها، گیاهان آبزی و جلبک‌ها برای مصرف خوراکی و صنعتی است.

## پرورش ماهی در اسطوره‌های ایرانی
در اسطوره‌های ایرانی جمشید را نخستین انسانی پنداشته‌اند که به پرورش ماهی پرداخت، جمشید پادشاه پیشدادی بود. ایرانیان محل پرورش ماهی را ماهی‌خانه می‌نامیدند.
گذشته از پرورش ماهی در ایران پیشین و باستان در سال ۱۳۰۱ الی ۱۳۰۲ پرورش ماهی در ایران به شکل متمرکز آغاز شد، تاس ماهی‌ها با تکثیر ساده و روش پروش راحتی که دارند در ابتدا برای این کار انتخاب شدند.
در نوشته‌ها شکار ماهی و گرفتن ان به صورت زنده به هدف زیباسازی به خصوص برای درباریان حتی در دوران باستان هم یاد شده است.

## جستارها
* فهرست فراورده‌های دریایی

## منابع


رده:جانوران اهلی
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها برای جانوران
رده:سیستم غذایی پایدار
بازی‌های ایرانی

نام برخی از **بازی‌ها و بازیچه‌های سنتی ایرانی** و اصطلاحات در بازی‌ها:
* گل یا پوچ
* شطرنج
* دارچوپ (الش ماسه، کیلی بازی، کلیکا، دارگَتِلاو…)
* ۴۱۱۴۸
** آپوق
* آتش فراز
* آ؛ تشین مار
* آخردست
* آفتاب دزدک
* آغوز بازی (گردو بازی مازندرانی و گیلانی)
* اَلو پلو
* آوند (نام پارسی شطرنج است)
* اتل متل توتوله
* اتولوک بازی، **رینگ و اتولوک بازی** (Raing - o - Otoloc Bazi)، رایج در اشکذر یزد
* اخلکندو
* ارغشتک
* ارک
* ارهنگ ارهنگ اسب چه رنگ؟
* استا سلام حیدری
* استخوان مهتاب
* استوپ هواییهوایی
* قایم باشک
* اسم بازی
* اسم پیشونی
* اسم فامیل
* اسمی
* اشتالنگ
* بازی اش تی تی
* الک‌دولک
* انگلندو
* بادافره (فرفره)
* بادبادک بازی
* بادبر
* بادپیچ
* بادفرنگ
* بادبادک بازی
* بادکنک بازی
* بازی رنگها
* بازی شناسایی
* بازپیچ
* بازنیچ
* بانوچ
* بالا بلندی
* بَد بَده (زو)
* بر زدن
* بژول (استخوان اشتالنگ)
* بشین و پاشو
* بورک
* بیست سؤالی
* پاسپار (لگدبازی)
* پانتومیم
* پژول (گلولهٔ بازی)
* پشتک
* پک
* پگ
* پل
* پله
* پِل چُفتِه (بازی مهردشتی)
* پهنه
* پیاده
* تاپ‌تاپه‌خمیر
* تیله بازی (بازی یزدی)
* تتی (خمیربازی)
* تخته نرد (نرد بازی)
* تَخش (تیر آتشبازی)
* تخم مرغ بازی
* تُرتُرک (بازی سرخوردن از کوه در شیراز)
* تشت و خایه
* تَشیره (تیله)
* تک
* توپ بازی
* توپ چرخی
* توژی (غذا خوردن دانگی بچه‌ها)
* تیرتخش
* تیله بازی
* جدانک یا کوزه گردان
* جرنگ جرنگ
* جمله سازی
* جَمهَلو
* جنگ بازی
* جوگندم
* چال
* چالیک
* چپچله
* چرخوک
* چشم بندک
* چشمک
* چفته
* چلانک
* چلک
* چنچولی (تاب بازی)
* چوگان
* چوگانی (اسب درخور بازی چوگان)
* خاله بازی
* خاله بزغاله
* خرپلیس
* خروس جنگی
* خونه بازی
* دبلنا
* دستش ده (دست رشته، دشتش نه)
* دستمال پشتی
* دست بازی
* دوز
* دومینو
* دیدار قاتل
* ریگک
* زو
* سنگ کاغذ قیچی
* سنگ کرنو
* شاه دزد وزیر
* شیطونک
* شکرپنیر
* شمع گل پروانه
* عروسک بازی
* قایم‌باشک
* کلاغ پر
* گرگم‌به‌هوا
* گرگی‌لی‌لی
* مامان بازی
* ماروپله
* مافیا (بازی)
* مشاعره
* منچ
* نقطه خط
* نون بیار کباب ببر
* نه(۹) ریگک
* هپ
* هفت‌سنگ
* یک‌قل‌دوقل
* یه مرغ دارم
* چری نری
* اوسولولو
* دورنا وردی
* آرادا قالدی (وسطی)

## جستارهای وابسته
* بازی‌های محلی لرستان
* دال پلان یا پلو
* جوزو
* کلورونکی
* پنج قاچی
* گوم زایس
* نتور
* کوشک صلاخ
* دار، دارو
* خرمن چوش
* اچل مچلو، گله حالو مرده له، کی می چرو
* ستاره شیپ شیپ
* کرو
* ترفه بازی
* سه پر
* گو بازی
* کور وگردله
* خرمن چوش
* کلاورکنی
* کردرکی
* دال پلو
* گل زرکی
* جفتو
* هرازکنی
* مورد فهرست گلوله‌ای
* بازی‌های محلی قزوین
* جرنگ جرنگ
* سنگ کرنو

## منابع
* فرهنگ برهان قاطع (گاهنامه هنرهای زیبای کشور، شماره ۲، ۱۳۴۱ خورشیدی).

## پیوند به بیرون


رده:بازی‌ها
رده:فرهنگ در ایران
سلول‌شناسی

**زیست‌شناسی سلولی** یا **سلول‌شناسی** یا **سیتولوژی**  دانش شناخت و بررسی سلول‌ها است. این علم شاخه‌ای از زیست‌شناسی به‌شمار می‌رود که به مطالعه ساختار، عملکرد و رفتار سلول‌ها می‌پردازد. همه جانداران زنده از سلول ساخته شده‌اند. سلول واحد اساسی حیات است که وظیفه زندگی بخشی و عملکرد جانداران را بر عهده دارد.

زیست‌شناسان سلولی مطالعه واحدهای ساختاری و عملکردی سلول‌ها را بر عهده دارند. سلول‌های پروکاریوتی و یوکاریوتی هر دو در این شاخه بررسی می‌شوند و این شاخه دارای موضوعات فرعی بسیاری است که ممکن است شامل مطالعه متابولیسم سلولی، ارتباط سلولی، چرخه سلولی، بیوشیمی و ترکیب سلولی باشد.

مطالعه سلول‌ها با استفاده از چندین تکنیک میکروسکوپی، کشت سلولی و شکنش سلولی (آسیب رساندن به آن) انجام می‌شود. دانستن اجزای سلول‌ها و نحوه عملکرد سلول‌ها برای همه علوم زیستی اساسی است و در عین حال برای تحقیقات در زمینه‌های زیست پزشکی مانند سرطان و دیگر بیماری‌ها کمک می‌کند. تحقیقات در زیست‌شناسی سلولی با زمینه‌های دیگری مانند ژنتیک، ژنتیک مولکولی، زیست‌شناسی مولکولی، میکروبیولوژی پزشکی، ایمونولوژی و سیتوشیمی مرتبط است.

## تشخیص سرطان با سیتولوژی
در اکثر مواقع از سیتولوژی برای مشخص نمودن نوع‌های متفاوت سرطان در بافت یا نمونه‌های بیوپسی استفاده می‌کنند. سرطان در اکثر مواقع توسط یک متخصص تشخیص داده می‌شود که به بررسی و مطالعه به کمک میکروسکوپ نمونه‌ها سلولی یا بافتی می‌پردازد. گاهی، آزمایش‌های سلولی، RNA و DNA باعث شناخته شدن سریع‌تر سرطان می‌شوند. بهترین گزینه درمانی را می‌توان با استفاده از نتیجه این آزمایش‌ها استفاده کرد.

به عنوان مثال، اگر یک پزشک دربارۀ سرطانی بودن یک توده اطمینان خاطر نداشته باشد، می‌تواند یک بخش کوچک از آن را جدا کرده و آن را از لحاظ وجود بودن سرطان، عفونت و مشکلات دیگر مورد بررسی قرار دهد. اما در بیوپسی معمولاً بخشی از یک توده را جدا می‌کنند و مورد آزمایش قرار می‌دهند. به نمونه بافت برداشته شده، نمونه بیوپسی نیز می‌گویند.

اگر یک توده سرطانی با آزمایش تصویربرداری شناسایی شود یا توسط معاینه‌های فیزیکی تشخیص داده شود، باز هم برای تشخیص دقیق باید یک بخش از بافت بیوپسی برای آزمایش در زیر میکروسکوپ برداشته شود. چرا که در اکثر مواقع تومورها، تومورهای سرطانی نیستند. مشخص نمودن اینکه کدام توده برای بدن دارای خطر است، بر عهده علم سیتولوژی می‌باشد.
چپ|بندانگشتی|300x300پیکسل|فهم سلول‌ها بر حسب مؤلفه‌های مولکولی آن‌ها

## جستارهای وابسته
* بیوانفورماتیک
* بیولوژی مولکولی
* علوم حیات

## منابع

## پیوند به بیرون
* بیوایران
* زیست‌شناسی سلولی بروس آلبرت و همکاران، چاپ دوم ۱۳۸۷
* نشریه الکترونیکی ژنتیک پزشکی

رده:زیست‌شناسی سلولی
رده:زیست‌شناسی مولکولی
بافت‌شناسی

چپ|بندانگشتی|255x255پیکسل|بافت‌شناسی (۱۹۵۰)
**بافت‌شناسی** علم بررسی میکروسکوپی تشکیل، ساختار و کارکرد بافت‌ها است.

دانش‌های زیستی مرتبط با بافت‌شناسی از این قرارند:
* یاخته‌شناسی یعنی بررسی یاخته‌ها، این دانش یک سطح پایین‌تر از بافت‌شناسی قرار دارد.
* کالبدشناسی: بررسی اندام‌ها
* ریخت‌شناسی: بررسی کلیه سازواره‌ها (ارگانیسم‌ها)

چهار نوع بافت وجود دارند:
۱.پیوندی
۲.عصبی
۳.ماهیچه‌ای
۴.پوششی

## منابع

* بافت‌شناسی و زیست‌شناسی سلولی - نویسندگان: لزلی پی گارتنر، جیمزال هیئت، جودی استروم - مترجمان: ولی‌الله مرادی، محسن شاه طاهری، مریم سهرابی - نشر: دانشگاه علوم پزشکی همدان، معاونت پژوهشی (۱۸ دی، ۱۳۸۴) - شابک: ۹۶۴-۹۶۲۶۷-۴-۳

## جستارهای وابسته
* بافت

## پیوند به بیرون
* http://histology-online.com/index.php/login
* https://www.youtube.com/watch?v=ONiSuxgaOUE&list=PLoZ44XqULVoSvfpb-4N9__MO5-pp0dldb

رده:بافت‌شناسی
رده:زیست‌شناسی
رده:فیزیولوژی
رده:واژگان پزشکی
کلروپلاست

بندانگشتی|250px|کلروپلاست در گیاه آویشن

**سبزدیسه** یا **کلروپلاست**  بخشی از سلول‌های گیاهی و بعضی جلبک‌هاست که درونشان رنگدانه‌ای به نام کلروفیل وجود دارد. همین کلروفیل است که به گیاهان رنگ سبز می‌دهد و مهم‌تر از آن، انرژی نور خورشید را می‌گیرد و آن را به انرژی شیمیایی تبدیل می‌کند. این فرآیند که به آن فتوسنتز (نورساخت) می‌گویند، باعث می‌شود گیاهان از نور خورشید، آب و دی‌اکسید کربن قند بسازند و این قند هم برای خود گیاه انرژی و مادهٔ سازنده فراهم می‌کند و هم منبع اصلی غذا برای بیشتر موجودات زنده روی زمین می‌شود. در کنار تولید قند، کلروپلاست‌ها اکسیژن آزاد می‌کنند که برای نفس کشیدن همهٔ جانوران و انسان‌ها حیاتی است. به زبان ساده، می‌توان کلروپلاست را مثل آشپزخانهٔ سبز سلول در نظر گرفت که هم غذای گیاه را می‌پزد و هم هوایی تولید می‌کند که ما بدون آن نمی‌توانیم زنده بمانیم.

بنابراین، سبزدیسه پلاست‌هایی دارای کلروفیل (سبزینه) اند که در سیتوپلاسم سلول‌های گیاهی یافت می‌شوند. کلروپلاست‌ها به امواج مختلف طیف مرئی حساس‌اند و با استفاده از سبزینهٔ خود انرژی فوتونها را به مولکولهای شیمیایی تبدیل می‌کنند. شمار کلروپلاست‌ها به‌طور ژنتیکی معین است. همچنین کلروپلاست از واحدهایی به نام گرانوم ساخته شده است که انرژی خورشید را به دام می‌اندازد و خود این گرانوم‌ها نیز از واحدهایی به نام تیلاکوئید تشکیل شده‌اند. درون کلروپلاست مایعی سیال به نام استروما (بستره) تشکیل شده است. در واقع کار اصلی کلروپلاست فوتوسنتز است (فوتوسنتز فرایندی است که با جذب دی‌اکسید کربن و انرژی خورشید، آن را به صورت مواد غذایی یا قندها تبدیل می‌کند). کلروپلاست دارای دو غشا است که عبارتند از:
# غشای درونی
# غشای بیرونی که این دو غشا فضای درون کلروپلاست رو به سه بخش تقسیم می‌کنند که عبارت اند از:
الف- فضای بین غشا داخلی و خارجی

ب- فضای درون غشای درونی (استروما) که گرانوم‌ها (شامل تیلاکوئیدها) در ان قرار دارد.

پ- فضای درون تیلاکوئیدها.

همچنین درون کلروپلاست DNA حلقوی و کلروفیل (a,b) و کاروتنوئید که از اجزای مهم کلروپلاست است وجود دارد که به نام دی‌ان‌ای کلروپلاستی شناخته شده است.

تمام قسمت‌های سبز گیاهان شامل ساقه‌های سبز و میوه‌های نارس، کرولوپلاست دارند ولی برگ‌ها منبع غالب فتوسنتز در اکثر گیاهان هستند.
در یک برگ با مساحت سطح یک میلی‌متر مربع حدود نیم میلیون کلروپلاست وجود دارد. کلروپلاست‌ها بیشتر در سلول‌های مزوفیل دیده می‌شوند.

## منابع
* زیست‌شناسی و آزمایشگاه ۱، پایهٔ دوم دبیرستان، زیست‌شناسی دوره پیش دانشگاهی، وزارت آموزش و پرورش
زیست‌شناسی کمپبل جلد دوم
* ویکی‌پدیای فرانسوی

رده:اندامک‌ها
رده:رویدادهای درون‌همزیستی
رده:فتوسنتز
رده:فیزیولوژی گیاهی
سبزینه

بندانگشتی|استخراج سبزینه از علفبندانگشتی|646x646px|این تصویر نتیجهٔ کروماتوگرافی کاغذی سوزنی‌های سرخدار (Taxus baccata) را نشان می‌دهد. نوارهای قابل مشاهدهٔ اصلی، سبزینه ای و بی هستند. به‌عنوان حلال از محلول ۱۰ درصد استون در بنزین استفاده شد.

**سبزینه** یا کلروفیل  سبزینه همان رنگدانهٔ سبزی است که در برگ‌ها و دیگر بخش‌های سبز گیاهان دیده می‌شود. این ماده نقش اصلی را در فرایند فتوسنتز دارد، یعنی همان تبدیل نور خورشید به انرژی شیمیایی. سبزینه نور آبی و قرمز طیف خورشید را جذب می‌کند و نور سبز را بازمی‌تاباند، به همین دلیل ما گیاهان را سبز می‌بینیم.

یک نکتهٔ جالب این است که سبزینه از نظر ساختار شیمیایی شباهت زیادی به مولکول هموگلوبین در خون انسان دارد. تنها تفاوت بزرگ این است که در مرکز سبزینه یک اتم منیزیم قرار دارد، در حالی که در هموگلوبین یک اتم آهن وجود دارد.

سبزینه تنها یک نوع نیست، بلکه چند گونهٔ مختلف دارد، مثل سبزینه ای و سبزینه بی که در گیاهان سبز دیده می‌شوند و سبزینه‌های دیگر که در جلبک‌ها و باکتری‌های فتوسنتزکننده وجود دارند. هر نوع از این سبزینه‌ها طول موج‌های متفاوتی از نور را جذب می‌کنند و همین تنوع به موجودات کمک می‌کند تا در شرایط نوری گوناگون بتوانند انرژی لازم خود را تأمین کنند.

همچنین سبزینه با افزایش سن برگ‌ها کاهش پیدا می‌کند و همین باعث زرد شدن برگ‌ها در پاییز می‌شود. در واقع، وقتی سبزینه تجزیه می‌شود، رنگدانه‌های دیگری مثل کاروتنوئیدها نمایان می‌شوند که رنگ زرد و نارنجی برگ‌ها را به وجود می‌آورند.

سبزینه در بیشتر گیاهان، خزه‌ها و سیانوباکترها و نورپروردها که کلروپلاست ندارند یافت می‌شود. سبزینه بخش بزرگ نور آبی و قرمز را جذب، و نور سبز و زرد را از بین طیف‌های الکترومغناطیسی بازتاب می‌کند. رنگ سبز گیاهان به دلیل بازتاب نور سبز از سبزینه‌هاست. عملیات فتوسنتز باعث سبز ماندن گیاهان می‌شود.

گیاهان، برای ساخت غذا به سبزینه نیاز دارند و با کمک آن واکنش می‌دهند. سبزینه ماده‌ای شیمیایی است که تقریباً در برگ و ساقه تمام گیاهان وجود دارد. وظیفهٔ سبزینه، فتوسنتز است، به این معنی که کربن دی‌اکسید موجود در هوا را با آب مکش شده توسط ریشه گیاه از زمین را در حضور نور ترکیب می‌کند و قند و اکسیژن می‌سازد یا به‌طور ساده گیاه را توانا می‌سازد که از نور خورشید انرژی کسب کند.

## نگارخانه

پرونده:Leavessnipedale.jpg|رنگ سبز برگ به علت سبزینه
پرونده:Clorofila 3.jpg|سبزینه در کلروپلاستهای سلول‌های گیاهی
پرونده:AYool SEAWIFS annual.png|میانگین سطح دریا از سبزینه برای دوره ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۶

## جستارهای وابسته
* کلروپلاست
* کلروزوم

## منابع

رده:افزودنی‌های عدد ئی
رده:تتراپیرول‌ها
رده:رنگ‌دانه‌های فتوسنتزی
رده:سبز
واغارشاپات

**اِچمیادزین** (یا **اِجمیاتزین**) با نام رسمی **واغارشاپات** (Վաղարշապատ) (**ولاش‌آباد**)، نام یک شهر و همچنین یک مکان مقدس در کشور ارمنستان است.

اچمیادزین در زمانی که بخشی از ایران بود سه‌کلیسا و اوچ‌کلیسا نامیده می‌شد.

آستان قدس اچمیادزین (در ارمنی Էջմիածին) که در استان آرماویر، ارمنستان واقع شده، مرکز کلیسایی ارمنیان و مکانی بسیار مقدس برای مردم این کشور است. جاثلیق کل ارامنه در این شهر زندگی می‌کند و کلیسای اچمیادزین که در سال ۴۸۰ ساخته شده در آنجا قرار دارد. واژه اچمیادزین به معنای ظهور تک‌فرزند (منظور عیسی به‌عنوان تنها فرزند خدا) است، زیرا به باور مردم، عیسی خود در آنجا از آسمان به زمین فروآمد تا مکان دلخواهش را برای ساخت کلیسا نشان دهد.

## پیشینه
[راست|بندانگشتی|360px|حمله کردهای محلی به همراه ایرانیان به سه‌کلیسا (اچمیادزین). نگاره از [گریگوری گاگارین، پاریس. ۱۸۴۷.]]
شهر اچمیادزین که تا پیش از سال ۱۹۴۵ به نام ولاش‌آباد (به ارمنی: واغارشاپات) معروف بود به دست ولاش‌شاه (واغارشاک شاه از دودمان ایرانی پارتی) (۱۴۰ - ۱۱۷) در محل باستانی واردکِساوان بنیاد شد. رومی‌ها پس از ویران ساختن آرتاشات در سال ۱۶۳ پایتخت ارمنستان را به ولاش‌آباد منتقل کردند. پس از اینکه در سال ۳۰۱، مسیحیت به این منطقه آمد، تیرداد سوم دژ وِلاش‌آباد را ویران کرد و به‌جای آن کلیسای جامع اچمیادزین مقدس را بنا کرد. پس از اعلام شدن مسیحیت به‌عنوان دین رسمی در ارمنستان، در سال ۳۰۱ وِلاش‌آباد یا همان اچمیادزینِ بعدی، به عنوان مرکز دینی این کشور برگزیده شد.

کلیسای جامع اچمیادزین کهن‌ترین کلیسای ارمنستان است و به دست گریگور روشنگر ساخته شده‌است.

در بهمن ماه ۱۱۸۲ (ژانویه ۱۸۰۴)، سپاه ایران به سرداری عباس میرزا ولیعهد، نیروهای روسیه را در نزدیکی «سه‌کلیسا» (اچمیادزین)، شکست داد. روس‌ها به دنبال این شکست، دست به محاصره شهر و قلعه ایروان زدند. اما سپاه ایران و مردم شهر در برابر این حصر پایداری کردند. در نتیجه با وجود گلوله‌باران شدید، روس‌ها موفق به گشودن دژ ایروان نشدند. سرانجام و به دنبال شکست و ناکامی در همه جبهه‌ها، ژنرال سی‌سیانوف در نوامبر ۱۸۰۴ (آبان ماه ۱۱۸۳)، دستور عقب‌نشینی را برای نیروهای روسی صادر کرد. بدین‌سان روس‌ها، کمابیش به پشت مرزهای خود عقب نشستند.

در سال‌های اخیر نام شهر اچمیادزین به‌صورت رسمی دوباره به واغارشاپات تغییر کرده‌است ولی بیشتر منابع و افراد همچنان نام اچمیادزین را به‌کار می‌برند.

## نگارخانه

File:4.2.16.2_Խաչքար_Սուրբ_Գայանե_եկեղեցու_գավիթում.jpg|
File:Թանգարանի_շենք._Զվարթնոցի_թանգարանի_շենքը_04.JPG|
File:Եղիազար_Ա_Այնթափցի_կաթողիկոսի_գերեզմանը.JPG|
File:Էջմիածնի_Մայր_տաճարի_լուսանկարները_27.jpg|
File:The_belfry_of_the_St._Hripsime_church_02.JPG|
File:Բնակելի_տուն,_Վաղարշապատ,_2015.jpg|
File:The_rampart_of_the_St._Hripsime_church_06.JPG|
File:Տրդատադուռ_02.jpg|
File:Նկուղ_սբ._Գայանեի_բակում_03.JPG|
File:Տուն-թանգարանի_շենք._Հովհաննես_Հովհաննիսյանի_տուն_թանգարանը,_2015.jpg|
File:Saint Gayane church.jpg|Saint Gayane Church of 630
File:Surp Hripsime Church 618AD.jpg|Saint Hripsime Church of 618


## جستارهای وابسته
* چلیپاسنگ

## پانویس

## منابع

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون


رده:پایتخت‌های پیشین ارمنستان
رده:شهرها و شهرک‌های ارمنستان
رده:شهرهای مقدس
رده:فرمانداری ایروان
رده:فرهنگ در ارمنستان
رده:کلیساها
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در سده ۷ (پیش از میلاد)
رده:مناطق مسکونی در استان آرماویر
رده:میراث جهانی در ارمنستان
یادمان نسل‌کشی ارمنی‌ها

**یادبود قربانیان نسل‌کشی ارمنی‌ها** ( *Hayots tseghaspanut'yan zoheri hushahamalir*) نام بنای یادبودی است که به یادبود کشته‌شدگان ارمنی به‌دست ترکان عثمانی (ترکان جوان) که در سال ۱۹۱۵ میلادی روی داد ساخته شده است. این بنا بر فراز دره هرازدان در شهر ایروان پایتخت ارمنستان قرار دارد و در سال ۱۹۶۵ به فراخور پنجاهمین سالگرد نسل‌کشی ارمنی‌ها بر پا شد.

معماری آن توسط کالاشیان و مکرچیان انجام شده است.

## نمادپردازی
نام این بنا در زبان ارمنی **زیزِرْناکابرْت** به معنی قلعه پرستوها (زیزرناک = پرستو و برت = قلعه) است. ۱۲ ستون همگرا نماینده ۱۲ استانی است که ارمنی‌ها در آنجا کشتار شدند. در میان این ستون‌ها آتش جاویدان قرار دارد که نماینده روح و روان خاموشی ناپذیر ارمنی‌ها است. نام این بنا از آنجا گذاشته شده است که پرستو پرنده‌ای است که همیشه به آشیانه خود بازمی‌گردد حتی اگر آشیانه‌اش نابود شده باشد.

ستون ۴۴ متری سوزن شکل کنار آن نماد زایش دوباره مردم ارمنی است.

در طول بوستان پیرامون این بنا، دیواری ۱۰۰ متری قرار دارد که نام شهرها و روستاهایی که نسل‌کشی در آنها صورت گرفته بر روی آن نوشته شده.

## شرکت پاپ فرانسیس در مراسم یادبود نسل‌کشی ارمنی‌ها
در روز جمعه ۲۴ ژوئن ۲۰۱۶ پاپ فرانسیس برای انجام یک سفر سه روزه به ایروان، پایتخت ارمنستان سفر کرد تا در مراسم یادبود نسل‌کشی ارمنی‌ها شرکت کند. پاپ فرانسیس در جریان این سفر از بنای یادمان نسل‌کشی ارمنی‌ها در دوران حکومت ترکیه عثمانی در زمان جنگ جهانی اول دیدار کرد. وی همچنین در جریان این سفر دو کبوتر سفید را به سوی کوه آرارات، که گفته می‌شود کشتی نوح در آن جا است، آزاد کرد. وی در حضور سرژ سرکیسیان، رئیس‌جمهور ارمنستان و هیئت‌های دیپلماتیک حاضر در مراسم یادبود گفت:

## انستیتو-موزه نسل‌کشی ارمنی‌ها
* Genocide Museum | The Armenian Genocide Museum-institute

## جستارهای وابسته
* فهرست یادبودهای نسل‌کشی ارمنی‌ها
* تظاهرات ۱۹۶۵ ایروان

## نگارخانه


Image:Memorial trees planted at the Tsitsernakaberd (2).jpg| ردیف درختان یادبود کاشته شده توسط مقامات خارجی
Image:Ցեղասպանության թանգարան.JPG| نمای هوایی از بنای یادبود و موزه
Image:The Eternal Flame - Armenian Genocide Memorial in Yerevan.jpg|آتش جاویدان در مرکز دوازده ستون همگرا (۲۴ آوریل ۲۰۱۴)
Image:Armenian_Genocide_Museum-Institute_3.JPG|
Image:Rowan williams garegin ii IMG 2506.JPG|عالیجناب گارگین دوم و اسقف اعظم روئن ویلیامز در طی مراسم یادبود
پرونده:A girl putting flowers to Armenian Genocide memorial. View from top.jpg|نمایی هوایی از اهدای گل توسط دختری در پای آتش جاویدان
Yerevan Tsitsernakaberd Armenian Genocide Museum Memorial msu-2018-3008.jpg|نمایی از یادمان نسل‌کشی ارمنی‌ها



## پانویس

## منابع
* آرمنیاپدیا
* Louis, Victor and Jennifer. The Complete Guide to the Soviet Union. New York, 1976.
* https://hy.armradio.am/2021/04/24/երբ-և-ինչպես-է-կառուցվել-ծիծեռնակաբեր-2/

## پیوند به بیرون

رده:بناهای یادبود در اتحاد شوروی
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۶۷ (میلادی) در اتحاد شوروی
رده:جاذبه‌های گردشگری در ایروان
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در ایروان
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های کامل‌شده در ۱۹۶۷ (میلادی)
رده:موزه‌های ایروان
رده:موزه‌های تاریخی در ارمنستان
رده:نسل‌کشی ارمنی‌ها
رده:یادبود نسل‌کشی ارمنی‌ها
رده:یادبودها و یادواره‌ها در ارمنستان
رده:یادبودهای نسل‌کشی ارمنی‌ها
ساردارآباد (ارمنستان)

[بندانگشتی|چپ|250px|صحنه مصور از نمایش سوارکاری کردها و تاتارها توسط گریگوری گاگارین (۱۸۴۰ میلادی، رنگ و روغن روی بوم، موزه [سن پترزبورگ، روسیه). در پس زمینه قلعه سرداری دیده می‌شود در سردارآباد.]]

**ساردارآباد** کنونی (**هوکتمبر** سابق) شهری است در شرق ارمنستان که شکل‌گیری آن به زمانی که ارمنستان کنونی بخشی از ایران بود، برمی‌گردد.

## خصوصیات
**ساردارآباد**  نفر جمعیت دارد و در ارتفاع  متر بالاتر از سطح دریا قرار گرفته است.

## منابع

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

رده:شهرها و شهرک‌های ارمنستان
رده:مناطق مسکونی در استان آرماویر
پارسی (ابهام‌زدایی)

**پارسی** (منسوب به پارس) می‌تواند به موارد زیر اشاره کند:
* زبان پارسی میانه
* زبان پارسی
* ادبیات پارسی
* پارسیان (گروهی از مردمان)
* پارسیان هند
* پارسی (ستاره)
* شیوه پارسی، در معماری
* پارسی بلاگ
* پارسی (سوادکوه)
* تات‌های قفقاز

## افراد
* شهرنوش پارسی‌پور
* آرشام پارسی
* تریتا پارسی

## جستارهای وابسته
* فارسی (ابهام‌زدایی)
* فارس
* پارس (ابهام‌زدایی)
فارس

**فارس** می‌تواند به موارد زیر اشاره کند:
* خبرگزاری فارس
* فارس (سرزمین)
* استان فارس
* Persian Speake
* مردمان فارسی‌زبان
* قوم فارس
* فارس (استان کلیسایی سریانی شرقی)

## دیگر موارد

* خبرگزاری فارس

## جستارهای وابسته
* پارس (ابهام‌زدایی)
* فارسی (ابهام‌زدایی)

رده:واژگان بازگشتی
مذهب

بندانگشتی|گستردگی مذاهب اسلامی در جهان: مذهب مالکی و مذهب حنفی گسترده‌ترین مذاهب اسلام هستند.
**«مذهب»** در اصطلاح علم کلام اسلامی، شکلی خاص در فهم مسائل اعتقادی، خاصه امامت است که منشا اختلاف در آن، توجیه مقدمات منطقی یا تفسیر ظاهر کتاب الهی‌است؛ مانند مذهب شیعهٔ دوازه امامی، اشعری، معتزله و ماتریدی. مذهب در اصطلاح فقهی، روشی خاص در استنباط احکام کلی فرعی از ظاهر کتاب و سنت مانند فقه مذهب شیعه، حنفی، مالکی، حنبلی و غیره است.

## تعریف
مذهب یک سیستم اجتماعی_فرهنگی از رفتارها، تمرینات، سیرت، دیدگاه جهانی، متون، عبادتگاه‌ها، رسالت، اخلاق، یا سازمان‌ها است که بشریت را به عناصر ماوراء الطبیعه، متعالی یا روحی مرتبط می‌کند.

## معنی
مذهب در گذشته به مکتب‌های فکری درون یک دین (مانند مذاهب چندگانه فقه اسلامی) گفته می‌شد. در مغرب‌زمین، واژه «Religion» به معنای "مکتب‌های درون یک دین" و به معنای خود دین به کار می‌رود.
حدود نیم قرن است که در ایران تحت تأثیر این موضوع، کلمه مذهب را به هر دو معنا استفاده می‌کنند. این اصطلاح در زبان عربی و فارسی به دو مفهوم به کار رفته‌‌است. بر این اساس مذهب را می‌توان هر یک از شاخه‌های دینی تعریف کرد.

## در ادبیات فارسی
در ادبیات فارسی دربسیاری از گفتار‌ها، مذهب به معنی روش و پیشه، راه و رسم و طریقت فکری نیز به کار رفته‌است.

### نمونه‌های اشعار:

ناصر خسرو:

در کلیله و دمنه:

حافظ:

مولانا:

## منابع

رده:مذهب
رده:اصطلاحات اسلامی
رده:جامعه‌شناسی دین
رده:فقه
رده:واژه‌ها و عبارت‌های عربی در احکام اسلام
رده:مدارس اسلامی
آنابولیسم

**آنابولیسم**  یا **فراگشت** یک فرایند شیمیایی و سازنده در روند سوخت‌وساز بدن (متابولیسم) است که در آن انرژی مصرف می‌شود تا مواد ساده‌تر مانند اسید آمینو ترکیب گردد و ترکیبات آلی پیچیده‌تر مانند آنزیم و نوکلئیک اسید ساخته شود.
به فرایند برعکس آن یعنی تخریب مولکول‌های آلی پیچیده برای دریافت انرژی کاتابولیسم (فروگشت) می‌گویند.

بیوسنتز و آنابولیسم هر دو به مجموعه‌ای از واکنش‌های شیمیایی در سلول اشاره دارند که طی آن‌ها مولکول‌های پیچیده‌تر از مولکول‌های ساده‌تر ساخته می‌شوند. اما بیوسنتز زیرمجموعه‌ای از آنابولیسم است. آنابولیسم به کل فرآیند ساخت مولکول‌های بزرگ‌تر اشاره دارد، در حالی که بیوسنتز به طور خاص به ساخت مولکول‌های زیستی مانند پروتئین‌ها، کربوهیدرات‌ها، لیپیدها و اسیدهای نوکلئیک اشاره دارد.

## جستارهای وابسته
* متابولیسم (دگرگشت)
*  کاتابولیسم (فروگشت)

## منابع

رده:متابولیسم
رده:زیست‌شناسی
کاتابولیسم

**کاتابولیسم**  یا **فروگشت** یک فرایند گرمازای درون سلولی است که طی آن مولکول‌های پیچیده به مولکول‌های ساده‌تر تجزیه می‌شوند. کاتابولیسم و آنابولیسم دو رکن اصلی متابولیسم بدن هستند.

## جستارهای وابسته
* متابولیسم
* آنابولیسم

## منابع

رده:زیست‌شناسی
رده:متابولیسم
کاپان

**کاپان**  یک شهرک در جنوب‌غربی ارمنستان و مرکز استان سیونیک است آن در  جنوب پایتخت ایروان واقع شده‌است. کاپان در منطقه‌ای جنگلی و در ریزشگاه دو رودخانه واقع شده‌است. این شهرک در دوره شوروی قاپان نامیده می‌شد.

## تاریخچه
از محدوده کاپان فعلی برای نخستین بار در سده پنجم میلادی بعنوان زیستگاهی کوچک یاد شده‌است. کاپان که زمانی یک شهر پر جنب و جوش معدنکاری بود در پایانه‌های سده ۱۹و با سرمایه فرانسویان ساخته شد. این شهر با اینکه از یک معماری شوروی گونه برخوردار است اما نمودی نسبتاً خوب دارد. در میدان اصلی این شهر هتلی بلند و یک موزه قرار دارد.

در کناره غربی شهر بر روی تپ‌های در جنوب رود وُغجی ویرانه‌های دژ هالیدزور بجا مانده‌است. این ساختمان که در سده ۱۷ به‌عنوان یک صومعه ساخته شده بود در آغاز سده ۱۸ قرارگاه داویت بک سردسته جنگجویان آزادی‌بخش ارمنی علیه عثمانیان شد.

نام اصلی این شهر در زمان قاجارها **معدن** بوده که بعدها به **قاپان** و از سال ۱۹۹۱ به **کاپان** تغییر یافته‌است.

## اماکن
چندین کلیسای قدیمی دیگر نیز در این منطقه موجود است.
سرکنسولگری ایران در کاپان از اماکن مهم دیپلماتیک در ارمنستان است.

## شهرهای خواهرخوانده
*  **[[گلندیل (کالیفرنیا)|گلندیل]]**، کالیفرنیا، ایالات متحده آمریکا
*  **[[باریساو]]**، بلاروس

## نگارخانه

File:Bridge Kapan.jpg|پل تاریخی در کاپان
File:Vahanavank-raffi kojian-DCP 3670.JPG|صومعه واهاناوانک
File:Tatev Monastery from a distance.jpg|صومعه تاتو نزدیکی کاپان
پرونده:Khustup from Kapan.JPG|بندانگشتی|نمای کوه خوستوپ از کاپان]]
پرونده:Kapan locator map.png|موقعیت کاپان در ارمنستان
Խաչքար Աղվանից Սոփի թագուհու (Կապան).JPG|
Եկեղեցի Հալիձորի բերդի մոտ 44.jpg|
Հուշարձան կոթող Վաչագան գյուղում.jpg|
Խաչքար Կապանի երկրագիտական թանգարանի բակում.jpg|
Կապան Բեխ թաղամաս Հուշարձան Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին 02.jpg|
Հալիձորի բերդի սուրբ Աստվածածին եկեղեցի 20.jpg|


## جاذبه‌های تاریخی
## جستارهای وابسته
* کنسول‌گری ایران در کاپان
* فهرست شهرداری‌های ارمنستان

## پانویس

## منابع

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون

* عکس‌های کاپان
* Sunrise in Kapan Armenpress.am 2۴ اکتبر ۲۰۲۴

رده:شهرداری‌های استان سیونیک
رده:شهرها و شهرک‌های ارمنستان
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در سده ۵ (میلادی)
رده:مناطق مسکونی در استان سیونیک
آگاراک (سیونیک)

**آگاراک** (به ارمنی: Ագարակ) یک شهر در ارمنستان است که در استان سیونیک واقع شده‌است. در کیلومتری جنوب کاپان، مرکز استان سیونیک واقع شده‌است. این روستا در سال ۱۹۴۹ بنیانگذاری شده‌است.

آگاراک از شهرهای ارمنستان واقع در استان سیونیک و در مرز ایران است. آخرین شهر در میان راه شهر مغری ارمنستان به سوی ایران شهر کوچک آگاراک است که در سال ۱۹۴۹ ساخته شده‌است. در آنجا یک پل ماشین‌رو و یک پل پیاده‌رو بر روی دوخانه ارس، ایران و ارمنستان را به هم می‌پیوندد. در بالای روستای آگاراک، میان این روستا و روستای کارچِوان، راه خاکی ای است که از کنار یک معدن مس و مولیبدن بزرگ می‌گذرد. در نزدیکی آگاراک محل قدیمی روستای آگاراک قرار دارد که در آن دو کلیسا متعلق به سده هفدهم میلادی به نام‌های «کلیسای آکناخاچ» و «کلیسای آمِناپْرکیچ» جای دارد. جاده آگاراک به ایران به کنار رود ارس می‌رسد و چشم‌اندازی چشمگیر دارد با گردنه‌های خشک و بریده بریده و دره‌های سرسبز.

## جغرافیا و آب و هوا
**آگاراک** ۲٫۵ کیلومتر مربع مساحت و ۴٬۴۲۹ نفر جمعیت دارد و ۶۵۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است. در کیلومتری جنوب کاپان، مرکز استان سیونیک واقع شده‌است.

## جمعیت‌شناسی

## فرهنگ

### خواهرخوانده
شهر سالیهورسک در بلاروس خواهرخواندهٔ آگاراک هست.

## نگارخانه


File:Agarak locator map.png|محل آگاراک در ارمنستان
پرونده:Agarak town Armenia.jpg|


## جستارهای وابسته
* فهرست شهرداری‌های ارمنستان
* خطوط لوله گاز ایران به ارمنستان

## منابع

* 
* 
* 
* 
* 
* بر پایه داده‌هایی از آرمنیاپدیا
* 
* 
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۴۹ (میلادی) در ارمنستان
رده:پایانه‌های مرزی ارمنستان و ایران
رده:شهر و روستاهای ساخته شده در اتحاد شوروی
رده:شهرداری‌های استان سیونیک
رده:شهرها و شهرک‌های ارمنستان
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۴۹ (میلادی)
رده:مناطق مسکونی در استان سیونیک
آرشاگ چوبانیان

**آرشاگ هُوْهانِسی چوبانیان** ، زاده ۱۵ ژوئیه ۱۸۷۲ - درگذشته ۸ ژوئن ۱۹۵۴)، نویسنده داستان کوتاه، روزنامه‌نگار، ویراستار، شاعر، ترجمه، نقد ادبی، نمایش‌نامه‌نویس، لغت‌شناس، و رمان‌نویس ارمنستانی بود.

بجز زبان ارمنی به زبان فرانسوی هم شعر گفته است.

## زندگی‌نامه
آرشاگ چوبانیان در ناحیه بشیکتاش کنستانتینوپل در یک خانواده ارمنی که از اصالتا از روستای Agn (Kemaliye فعلی) بودند به دنیا آمد مادر وی زمانی که وی حدود یک‌ماهه بود درگذشت و پدرش نیز زرگر محترمی بود. وی آموزش خویش را در مدرسه محلی ماکروهیان کسب نمود.

در سال ۱۸۹۸ وی گاهنامه معروف خویش "Anahit" را بنیانگذاری نمود. ارتباطات و آشنایی‌های وی با چهرهای ادبی و فکری برجسته در فرانسه به وی این اجازه را داد که دربارهٔ نسل‌کشی ارمنی‌ها و آزادی ناعدالتی‌های در روزنامه‌های مشهور فرانسوی همچون عطارد فرانسه به نگارد.

## جستارهای وابسته
* فهرست نویسندگان ارمنی
* ارمنی‌های فرانسه
## پانویس

## منابع
* Արշակ Չոպանյան - Վիքիպեդիա՝ ազատ … - Գլխավոր էջ - Wikipedia

*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  

رده:ارمنیان اهل عثمانی
رده:ارمنیان اهل فرانسه
رده:اهالی بشیکتاش (استانبول)
رده:اهالی قسطنطنیه
رده:درگذشتگان ۱۹۵۴ (میلادی)
رده:روزنامه‌نگاران اهل ارمنستان
رده:زادگان ۱۸۷۲ (میلادی)
رده:شاعران اهل ارمنستان
رده:نویسندگان ارمنی‌تبار
رده:نویسندگان اهل ارمنستان
رده:نویسندگان سده ۱۹ (میلادی) اهل ارمنستان
رده:نویسندگان سده ۱۹ (میلادی) اهل امپراتوری عثمانی
رده:نویسندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل ارمنستان
رده:نویسندگان مرد اهل ارمنستان
رده:نثرنویسان ارمنی‌تبار اهل فرانسه
دریاچه سوان

**دریاچهٔ سِوان**  دریاچه‌ای در ارمنستان است. این دریاچه و کرانه‌های آن از جاذبه‌های گردشگری ارمنستان به‌شمار می‌آیند.

## جغرافیا
دریاچهٔ سوان در ۶۰ کیلومتری شمال شرقی ایروان و در استان گغارکونیک قرار دارد. این دریاچه که بزرگ‌ترین دریاچهٔ قفقاز و از بزرگ‌ترین دریاچه‌های کوهستانی آب شیرین در جهان است، در بلندای ۱٬۹۱۶ متری سطح دریا واقع شده‌است.

نام سوان از ریشهٔ اورارتویی *سیونا* و به معنی «سرزمین دریاچه‌ها» گرفته شده‌است. حدود ۳۶ جویبار به این دریاچه می‌ریزند و تنها رودخانه‌ای که از سوان سرچشمه می‌گیرد رود هِرازدان است.

مساحت حوضهٔ دریاچهٔ ۵٬۰۰۰ کیلومتر مربع است و یک ششم مساحت کل ارمنستان را تشکیل می‌دهد.

از گردشگاه‌های پیرامون این دریاچه، چشمهٔ آب معدنی دیلیجان و شهرستانی به همین نام است. ماهی قزل‌آلای مشهوری به نام ایشخان (شاهزاده) بومی این دریاچه است.

از نکات جالب دربارهٔ این دریاچه می‌توان به ابعاد ۱۰ برابری دریاچه در قرن‌های ابتدایی شکل‌گیری آن اشاره کرد (۱۰ برابر بیشتر از حالت کنونی) و سن آن نیز بین ۲۵ تا ۳۰ هزار سال پیش تخمین زده می‌شود.

## اقتصاد
دریاچهٔ سوان در اقتصاد ارمنستان تأثیر بسزایی دارد. این دریاچه منبعی برای تأمین آب، تولید برق با هزینهٔ کم، ماهی‌گیری، گزینه‌ای مناسب برای تفریحات و گردشگری است که بخش زیادی از اقتصاد ارمنستان را تأمین می‌کند.

## جستارهای وابسته
* استان ارمنیه

## نگارخانه

پرونده:Sevanavank-both.jpg|
پرونده:Lake Sevan.jpg|نمایی از شبه‌جزیرهٔ سوان
پرونده:Blick über den Sewansee.jpg|ساحل شبه‌جزیره سوان
پرونده:Blick über den Sewansee3.jpg|سواحل شنا
پرونده:Sevan beach.jpg|ساحل شهر سوان
پرونده:Sevan winter.jpg|سوان در زمستان
پرونده:The Vaskenian Seminary in Sevan from the medieval chapel.jpg|Vaskenian Theological Academy
پرونده:Waiting eternally for her love, Sevan, Armenia.jpg|مجسمهٔ آختامار
پرونده:Hayravank ensemble.jpg|مجموعهٔ صومعهٔ هایراوانک
پرونده:NoraduzKhachkars.JPG|گورستان نوراتوس نزدیکی گاوار، بزرگ‌ترین گورستان موجود خاچکار
پرونده:Lake sevan at sunrise.jpg|*دریاچهٔ سوان هنگام طلوع* اثر گوروگ باشینجاقیان (۱۸۹۴، موزهٔ هنر شرقی، مسکو)
Sevan ship.jpg|


## جستارهای وابسته
* رودها و دریاچه‌های ارمنستان
* کوه‌های ارمنستان
* فهرست آتشفشان‌های ارمنستان
* جغرافیای ارمنستان
* آب و هوای ارمنستان

## منابع
* ویکی‌پدیای انگلیسی

* 
* 

رده:جاذبه‌های گردشگری در استان گغارکونیک
رده:جغرافیای استان گغارکونیک
رده:دریاچه‌های ارمنستان
رده:دریاچه‌های کوهستانی
رده:مناطق کنوانسیون رامسر در ارمنستان
چیرگی اشکانیان بر ارمنستان

در سال ۵۱ میلادی، بلاش یکم (۷۸–۵۱ م) که از نیرومندترین پادشاهان اشکانی ایران بود به پادشاهی رسید و ارمنستان به دومین شاه‌نشین مستقل اشکانی بدل شد. پس از جنگ‌های طولانی میان روم و اشکانیان، نرون امپراتور روم با درخواست بلاش یکم مبنی بر حکومت برادرش تیرداد بر ارمنستان موافقت کرد. تیرداد با اینکه رفتار و سلوک پادشاهان اشکانی را با خود به ارمنستان آورده بود ولی آداب و سنن حکومتی دودمان آرتاشسی به گونه‌ای در ارمنستان ریشه دوانیده بود که وی به خود فرهنگ ارمنی گرفت و مردم ارمنستان نیز با آغوش باز او را پذیرفتند. از زمان فرمانروایی بلاش پنجم (۱۸۰ میلادی) حکومت شاهان اشکانی ارمنستان یا آرشاکیان موروثی شد. سلسله اشکانی ارمنستان با نام آراشکونی خوانده می‌شود.

در سال ۲۲۶ میلادی، اردشیر بابکان که از خاندان ساسان شاه پارس بود اردوان پنجم اشکانی را سرنگون کرد و فرمانروایی ایران به دست ساسانیان افتاد. ساسانیان با گذشت زمان ارمنستان را تسخیر و آن را جزئی از خاک ایران کردند.

## منابع
* 
* 

## جستارهای وابسته

* جنگ‌های ایران و روم

رده:تاریخ ارمنستان
رده:تاریخ نظامی شاهنشاهی اشکانی
رده:جنگ‌های ایران در قفقاز
الفبای ارمنی

**الفبای ارمنی**  نام سامانهٔ نگارشی است که برای نوشتن زبان ارمنی به‌کار می‌رود. این الفبا شامل ۳۹ حرف بزرگ و کوچک است که در سال ۴۰۵ میلادی اختراع گردیده و بعد اختراع، با اندکی تغییر تا امروز برای نگارش زبان ارمنی به کار برده می شود. الفبای ارمنی از چپ به راست نوشته می‌شود.

## تاریخچه
الفبای ارمنی هنگامی ابداع شد که منطقهٔ ارمنی‌نشین از نظر سیاسی میان دو کشور توانمند آن زمان، یعنی ایران و روم شرقی، بخش شده بود و ارزش‌های ملی، قومی و فرهنگیِ ارمنی در آستانهٔ ویرانی و نابودی قرار داشت.
کاهنی به نام مسروپ ماشتوتس ابداع‌کنندهٔ الفبای ارمنی است. او همراه با شاگردان خود به جای‌جای ارمنستان سفر می‌کرد و به ترویج آیین مسیحیت می‌پرداخت و همین سبب شد که او بیش از پیش خطر نابودی دین، فرهنگ و تمدن ملت خود را احساس کند؛ چراکه نبودِ یک الفبای ارمنی، آشنایی مردم با دین را دشوار می‌ساخت؛ بنابراین، در اندیشهٔ ابداع زبان نوشتاریِ ارمنی افتاد. مسروپ برای تحقق آرمان خویش به مرکز رفت و اندیشهٔ خود را با جاثلیق ساهاک پارتو در میان گذاشت و به یاری وی توانست نظر ورامشاپوه، پادشاه ارمنستان شرقی را نیز جلب نماید.

مسروپ گروهی از جوانان را راهی اِدیسا کرد تا زبان سریانی را بیاموزند؛ همچنین گروهی را به ساموسات فرستاد تا زبان یونانی را فراگیرند، و خود در کانون علمی بزرگ آنجا، سامانهٔ آوایی، هجایی، و نوشتار زبان‌های گوناگون را بررسی کرد. الفبایی که مسروپ ماشتوتس ابداع کرد، دارای ویژگی‌های زیر است:
* هر واج تنها یک نشانهٔ ویژه دارد.
* سوی نوشتنِ این الفبا از چپ به راست است.
* الفبای ابداعیِ وی نشانه‌های زیر و زبَر و خط و نقطه ندارد.

در همین زمان، کتاب مقدس عهد عتیق و عهد جدید و دیگر متون دینی، دانشی و فلسفی به زبان ارمنی ترجمه شد و در پی این جنبش فرهنگی، سدهٔ پنجم میلادی به «سدهٔ طلاییِ فرهنگ ارمنی» شهرت دارد.

مسروپ ماشتوتس به پاس خدمات خود در زمره قدیسان کلیسای ارمنی جای گرفت. او در سال ۴۴۰ میلادی چشم از جهان فروبست و در اوشاکان به خاک سپرده شد.

## حروف الفبای ارمنی

## فرم‌های دست‌نویس

ա handwritten.svg | ա
բ handwritten.svg | բ
գ handwritten.svg | գ
դ handwritten.svg | դ
ե handwritten.svg | ե
զ handwritten.svg | զ
է handwritten.svg | է
ը handwritten.svg | ը
թ handwritten.svg | թ
ժ handwritten.svg | ժ
ի handwritten.svg | ի
լ handwritten.svg | լ
խ handwritten.svg | խ
ծ handwritten.svg | ծ
կ handwritten.svg | կ
հ handwritten.svg | հ
ձ handwritten.svg | ձ
ղ handwritten.svg | ղ
ճ handwritten.svg | ճ
մ handwritten.svg | մ
յ handwritten.svg | յ
ն handwritten.svg | ն
շ handwritten.svg | շ
ո handwritten.svg | ո
չ handwritten.svg | չ
պ handwritten.svg | պ
ջ handwritten.svg | ջ
ռ handwritten.svg | ռ
ս handwritten.svg | ս
վ handwritten.svg | վ
տ handwritten.svg | տ
ր handwritten.svg | ր
ց handwritten.svg | ց

փ handwritten.svg | փ
ք handwritten.svg | ք
օ handwritten.svg | օ
ֆ handwritten.svg | ֆ
Ու handwritten.svg | ու
և handwritten.svg | և


## منابع

رده:الفبای ارمنی
رده:ارمنستان در سده ۴ (میلادی)
رده:الفبا
رده:جانمایی‌های صفحه‌کلید
رده:شاهکارهای شفاهی و ناملموس میراث بشری
رده:فرهنگ در ارمنستان
اورکات

**اورکات**  وبگاهی است که بر پایهٔ شبکه‌های اجتماعی و اعتماد پیاده‌سازی شده‌است؛ شما می‌توانید از طریق دوستان خود دوستان نو بیابید یا در انجمن‌های مورد علاقه‌تان عضو شده، انجمن جدیدی را بسازید و در آن فعالیت کنید، در آن می‌توان مشخصات خود را به زعم خود بنویسید. این وبگاه تحت پشتیبانی شرکت گوگل است، و برای نخستین بار در تاریخ ۲۲ ژانویهٔ ۲۰۰۴ میلادی آغاز به کار کرد.

نام «اورکات» از نام کارمند شرکت گوگل، اورکوت بویوک‌کوکتن  از ترکیه است که این سامانه را از شرکت پیشینی که در آن کار می‌کرده با خود به همراه آورده و در گوگل آن را بیشتر گسترش داده‌است.

## آمار
در مارس ۲۰۰۴ از نظر محل اقامت کاربران، به ترتیب سه کشور ایالات متحده (۵۱٪)، ژاپن (۷٪)، و برزیل (۵٪) در رده‌های بالا قرار داشتند.

در تاریخ ۹ ژانویه ۲۰۰۵ وبگاه اورکات توسط قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران فیلتر شده‌است.

## غیرفعال شدن
در ۳۰ ژوئن ۲۰۱۴ گوگل اعلام کرد که تا پایان ۲۰۱۴ این سرویس منحل خواهد شد. کاربران می‌توانستند تا سپتامبر ۲۰۱۶ از اطلاعات خود مانند تصاویر، پروفایل‌ها و مطالب خروجی بگیرند.

## جستارهای وابسته
* گوگل پلاس
* فیس‌بوک
* گوگل باز
* فهرست محصولات گوگل
* فهرست شبکه‌های مجازی دارای بیشترین کاربران فعال

## منابع
* 
* 

## پیوند به بیرون
* وبگاه اورکات
* درباره اورکات

رده:پردازش جمعی اطلاعات
رده:خدمات رهاشده گوگل
رده:خدمات شبکه اجتماعی منحل‌شده
رده:خدمات شبکه‌های اجتماعی
رده:خدمات گوگل
رده:رسانه‌های اجتماعی
رده:گوگل
رده:متعلقات اینترنت بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:متعلقات اینترنت منحل‌شده در ۲۰۱۴ (میلادی)
رده:نرم‌افزار وب‌نوشت
رده:وب ۲٫۰
رده:وبگاه‌ها