open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
آنگکور

**انگکور** شهری در شمال غربی کامبوج به عنوان پایتخت امپراتوری کهن خِمِر ساخته شد.
انگکور وات زیباترین معبد شهر تخریب شده انگکور است و مساحتی در حدود ۲٫۵ کیلومتر مربّع را در بر می‌گیرد.
در سال ۲۰۰۷ میلادی، محققان با استفاده از تصاویر ماهواره ای و دیگر روشهای به روز، آنگکور را "بزرگترین شهر قبل از انقلاب صنعتی" نامیدند. در این شهر قدیمی، حدود ۱۰۰۰ کیلومتر مربع منطقه مسکونی پراکنده با راه هایی به معابدی که در مرکز قرار دارند وصل شده اند. 

## شهری در جنگل
در سال ۱۸۵۰ (میلادی) یک مأمور فرانسوی به قصد میانبر هنگام سفر به این منطقه راه خود را از میان جنگل متراکم و گرمسیری کامبوج کوتاه کرد. او در کمال حیرت با ویرانه‌های یک شهر با شکوه روبرو شد؛ طولی نکشید که باستان شناسان برای جستجو و بازسازی این شهر که به شهر معبدها مشهور است از راه رسیدند. بیش از صد معبد در طول بیش از چهار قرن در این جنگل از بین رفته است.
بندانگشتی|چپ|200px|شهر انگکور در نقشه

## پادشاه خِمِر
پادشاهان خِمِر از قرن هشتم تا سیزدهم بر یک تمدن قدرتمند در جنوب شرقی آسیا حکم روایی می‌کردند. قلمرو این پادشاهی هنگامی که جایاوارمان دوم در سال ۸۰۲ میلادی به پادشاهی رسید وسعت بیشتری یافت. او مدّت ۶۰ سال حکومت کرد و در این مدّت بارها پایتخت را تغییر داد. سرانجام او منطقهٔ انگکور را انتخاب و در مقیاس وسیعی شروع به احداث بناهای متعدد کرد.
بندانگشتی|چپ|200px|نقشه شهر انگکور

## شهری در ساحل یک رودخانه
انگکور که در زبان خِمِر به معنی شهر است نزدیک ساحل شمالی دریاچه‌ تانل سَپ (یعنی دریاچهٔ بزرگ) ساخته شده است. این دریاچهٔ بزرگ و کم عمق که رودخانهٔ فرعی مکونگ را تغذیه می‌کند زمانی مملو از ماهی و زمین‌های اطراف آن حاصل خیز بود.

## استفاده از دریاچه
آب دریاچه به ثروتمند شدن شهر انگکور کمک کرد. کشاورزان خمر با استفادهٔ از کانال‌های آبیاری هر سال سه بار محصول برداشت می‌کردند. این بدان معنی است که غذای کافی و فراوان برای افزایش جمعیت این ناحیه وجود داشته است.

## معبد سوریاوارمان
معبد انگکور وات در اوایل سدهٔ دوازدهم برای شاه سوریاوارمان دوم ساخته شد و سپس به ویشنو خدای هندو اهدا شد. معبد آنگکور وات بزرگترین معبد تک مذهبی در جهان است. متن صفحه.
این ساختمان سه طبقه دارای یک ردیف حصارهای راست گوشه و مستطیلی است. برج‌های آن مانند غنچه‌های نیلوفر آبی و ارتفاعشان ۶۰ متر است. در معبد، ردیفی از مجسمه‌ها و نقوش کنده کاری شده وجود دارند که نشان دهندهٔ صحنه‌هایی ارگز اسطوره‌های کهن هستند. این ساختمان با دو ردیف دیوار احاطه شده است. یک خندق بزرگ نیز وجود داشت که به وسیلهٔ یکی از دو مخزن بزرگ شهر تغذیه می‌شده است. کاربرد این دو مخزن صرفاً برای آبیاری محصولات در فصل بی آبی بوده است. زمانی که سوریاوارمان در گذشت، معبد او به مقبره اش تبدیل شد.

## پایان انگکور
در سال ۱۴۳۱ میلادی سربازان تایلندی به شهر انگکور هجوم آوردند و آن را ویران کردند. ویرانهٔ شهر به حال خود رها شد. به تدریج گیاهان و درختان در اطراف شهر روییدند و آن را در خود پنهان ساختند تا این که ۱۵۰ سال پیش دوباره کشف شد.

## نگاره

پرونده:Angkor 2005 7.JPG
پرونده:Angkor1866.jpg
پرونده:Bayon Angkor in Cambodia 001.JPG
پرونده:AngkorWat08b.jpg



## پانویس

## منابع
* کتاب شگفتی‌های جهان مجموعه چهار جلدی
* 

## پیوند به بیرون

رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در کامبوج
رده:جاذبه‌های گردشگری در استان سیم ریپ
رده:شهرهای کامبوج
رده:گردشگری در کامبوج
رده:مناطق مسکونی پیشین در کامبوج
رده:میراث جهانی در کامبوج
فرش ایرانی (فیلم)

***فرش ایرانی*** مجموعهٔ پانزده فیلمِ کوتاه از پانزده فیلم‌ساز است دربارهٔ قالیِ ایرانی.

فیلم‌ها به ترتیبِ نامِ خانوادگیِ کارگردان‌ها به نمایش درمی‌آیند:
# *فرش عشایری* از بهروز افخمی
# *مشترک مورد نظر در دسترس نیست* از رخشان بنی‌اعتماد
# *[[قالی سخن‌گو]]* از بهرام بیضایی
# *گره‌گشایی* از جعفر پناهی
# *فرش زمین* از کمال تبریزی
# *تار و پود* از سیف‌الله داد
# *فرمایش آقا سید رضا* از مجتبی راعی
# *قالی جادو* از نورالدّین زرّین‌کلک
# *فرش، اسب، ترکمن* از خسرو سینایی
# *فرش و زندگی* از بهمن فرمان‌آرا
# *[[کجاست جای رسیدن؟]]* از عبّاس کیارستمی
# *دست‌آفرینی هدیه به دوست* از مجید مجیدی
# *فرش و فرشته* از داریوش مهرجویی
# *خاطره، خاطره . . .* رضا میرکریمی
# *کپی برابر اصل* از محمّدرضا هنرمند

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:فیلم‌ها به زبان فارسی
رده:فیلم‌ها به کارگردانی بهرام بیضایی
رده:فیلم‌ها به کارگردانی بهروز افخمی
رده:فیلم‌ها به کارگردانی بهمن فرمان‌آرا
رده:فیلم‌ها به کارگردانی جعفر پناهی
رده:فیلم‌ها به کارگردانی خسرو سینایی
رده:فیلم‌ها به کارگردانی داریوش مهرجویی
رده:فیلم‌ها به کارگردانی رخشان بنی‌اعتماد
رده:فیلم‌ها به کارگردانی رضا میرکریمی
رده:فیلم‌ها به کارگردانی سیف‌الله داد
رده:فیلم‌ها به کارگردانی عباس کیارستمی
رده:فیلم‌ها به کارگردانی کمال تبریزی
رده:فیلم‌ها به کارگردانی مجتبی راعی
رده:فیلم‌ها به کارگردانی مجید مجیدی
رده:فیلم‌ها به کارگردانی محمدرضا هنرمند
رده:فیلم‌های ایرانی
رده:فیلم‌های چندگانه ایران
عصر یخبندان

[بندانگشتی|چپ|300px|[یخسارها در عصر یخبندان گسترش می‌یابند. این تصویر یخساری در جنوبگان را نشان می‌دهد.]]
**عصر یخبندان**  یا **عصر یخی** ، دورهٔ درازمدت کاهش دمای آب و هوای زمین است که در گسترش یخسارهای قاره‌ای، یخسارهای قطبی و یخسارهای آلپی اثرگذار است. از دیدگاه یخبندان‌شناسی، عصر یخبندان بیشتر به دوره‌ای از یخسارها در نیمکرهٔ شمالی و جنوبی، گفته می‌شود؛ با این تعریف، ما هنوز در عصر یخبندان هستیم. چرا که یخسارهای گرینلند و قطب جنوب هنوز وجود دارند. به زبان گفتاری (محاوره‌ای)، هنگامی که دربارهٔ چند میلیون سال آینده، سخن گفته می‌شود، عصر یخبندان برای اشاره به دوره‌های سردتر با یخسارهای پهناور در قاره‌های شمالی آمریکا و اوراسیا گفته می‌شود: با این دید، آخرین عصر یخبندان، نزدیک به ۱۱،۰۰۰ سال پیش، پایان یافت.

## تاریخچه
در سال ۱۷۴۲، پیر مارتل (۱۷۰۶–۱۷۶۷)، مهندس و جغرافیدان ساکن ژنو، از درهٔ چامونیکس در آلپ‌های ساووی بازدید کرد. دو سال بعد، وی شرح سفر خود را منتشر کرد. وی گزارش داد که ساکنان آن دره پراکندگی تخته‌سنگ‌های نامنظم را به یخچال‌های طبیعی نسبت می‌دهند و می‌گویند که آن‌ها زمانی بسیار دورتر گسترش یافته‌اند. بعداً توضیحات مشابهی از دیگر مناطق آلپ گزارش شد. در سال ۱۸۱۵، نجار و شکارچی ژان پیر پیراودین (۱۸۱۵–۱۷۶۷) تخته‌سنگ‌های ناپایدار در وال دو بانگنز در کانتون سوئیس *Valais* را توضیح داد که دلیل این یخچال‌های طبیعی است که پیش‌تر بیشتر گسترش می‌یافتند. یک نجار چوب ناشناخته از میرینگن در برنز اوبرلند از یک ایدهٔ مشابه در گفت‌وگو با جغرافی‌دان شارپنتییر (۱۷۸۶–۱۸۵۵) در سال ۱۸۳۴ با یک زمین‌شناس سوئیسی و آلمانی دفاع کرد. توضیحات قابل مقایسه‌ای نیز در مورد *Val de Ferret* در *Valais* و *Seeland* در غرب سوئیس و در کارهای علمی گوته وجود دارد. چنین توضیحاتی را می‌توان در سایر مناطق جهان نیز یافت. هنگامی که ارنست فون بیبرا، طبیعت‌نگار باواریایی (۱۸۰۶–۱۸۷۸) از آندهای شیلی در ۱۸۵۰–۱۸۴۹ بازدید کرد، بومیان یخ‌های فسیل را به اقدامات پیشین یخچال‌های طبیعی نسبت می‌دادند.

## جستارهای وابسته
* نوسان اقلیم
* یخ‌تاق
* مغزه یخی

## منابع

* Wikipedia contributors, "Ice age," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Ice_age&oldid=201835990

رده:اقلیم‌شناسی
رده:تاریخ اقلیم
رده:تاریخ زمین‌شناختی دریاچه‌های بزرگ
رده:تاریخ علم
رده:دینامیک جوی
رده:زمین‌شناسی
رده:زمین‌گاه‌شناسی
رده:شیمی جو
رده:عصرهای یخبندان
رده:نوسان
رده:یخ آب
رده:یخچال‌شناسی
رده:تاریخ تغییرپذیری و تغییر اقلیم
دهستان گرکان

250px|left|thumb| نمایی از دهستان گرکان
**دهستان گَرَکان** دهستانی از توابع بخش مرکزی شهرستان آشتیان در استان مرکزی ایران است.

## جمعیت
جمعیت این دهستان بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵ ۲۶۰۳ نفر (۹۵۹ خانوار) متشکل از ۱۳۱۷ مرد و ۱۲۸۶ زن بوده‌است.

## فهرست روستاها
* آهو
* بن چنار
* خورچه
* زرنوشه
* سقرجوق
* سعدآباد
* شوره بالا
* شوره پایین
* گرکان
* محسن‌آباد
* مزرعه جنت
* موسی‌آباد
* نادرآباد

## منابع

رده:دهستان‌های شهرستان آشتیان
رده:شهرستان آشتیان
رده:مناطق مسکونی در شهرستان آشتیان
رده:مناطق مسکونی در استان مرکزی
دهستان مزرعه نو

**دهستان مزرعه نو** دهستانی از توابع بخش مرکزی شهرستان آشتیان در استان مرکزی ایران است. 

## جمعیت
جمعیت این دهستان بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، ۳۱۴۲ نفر (۱۱۱۳ خانوار) متشکل از ۱۵۴۸ مرد و ۱۵۹۴ زن بوده‌است.

## فهرست روستاها
* امیرآباد
* انانجرد
* بهارستان
* خوراک آباد
* دوگوش
* سرهرود
* سعیدآباد
* صالح آباد
* کردیجان
* کوشکک
* محمدآباد (خالی از سکنه)
* مزرعه نو
* ورسان
* هزارآباد

## منابع

رده:دهستان‌های شهرستان آشتیان
رده:شهرستان آشتیان
رده:مناطق مسکونی در شهرستان آشتیان
مریم پالیزبان

**مریم پالیزبان** (، ارومیه) بازیگر سینما و تئاتر و شاعر اهل ایران است.

## زندگی
مریم پالیزبان دارنده دکترای فلسفه و علوم انسانی با گرایش مطالعات تئاتری از دانشگاه فرای برلین (Freie Universität Berlin) و فارغ‌التحصیل رشته هنرهای نمایشی از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران است. وی از سال ۱۳۷۸ در حوزهٔ شعر و تئاتر شروع به فعالیت کرد و در نخستین تجربهٔ بازیگری خود در سینما با فیلم نفس عمیق کاندید بهترین بازیگر زن از جشنواره فیلم فجر شد. از دیگر تجربه‌های او در حوزهٔ بازیگری می‌توان به فیلم‌های لرزاننده چربی و لانتوری اشاره کرد.

مریم پالیزبان از محققان مرکز تحقیقات مطالعات فرهنگ و ادبیات برلین (ZFL) بوده و دورهٔ فوق دکترای خود را در مطالعات مذهبی با گرایش مطالعات تئاتری از دانشگاه بوخوم در کالج کِته هامبورگر (Käte Hamburger Kollegs) گذرانده است. تألیفات و سخنرانی‌های وی به زبان‌های آلمانی، انگلیسی و فارسی در حوزهٔ مطالعات فرهنگی و گرایش بینارشته‌ایست. رسالهٔ دکترای او با عنوان ابعاد نمایشی قتل در سال ۲۰۱۶ به زبان آلمانی به چاپ رسیده است که به موضوع آیین و نمایش خشونت در حوزه مطالعات تئاتری، به‌خصوص تعزیه می‌پردازد.

در حوزهٔ اجرایی تئاتر، فعالیت‌های وی بیشتر بر تئاتر آزمایشی و تجربی تمرکز داشته و در پروژه‌های مختلف نمایشی در آلمان و سایر کشورهای اروپایی حضور داشته است. آخرین تجربهٔ تئاتری وی در مقام بازیگر، نمایش زمستان /داخلی/خانه‌ی عروسک است که در بهمن و اسفند سال ۱۳۹۸ در ایران به روی صحنه رفته است.

## حجاب
مریم پالیزبان از بازیگران زنی بود که در جریان خیزش ۱۴۰۱ ایران به نشانه همراهی با زنان ایرانی، حجاب از سر برداشت.

## کتاب‌شناسی
* م‍ن ای‍ن ج‍ا ن‍ی‍س‍ت‍م. ت‍ه‍ران: م‍اه ری‍ز، ۱۳۸۰. 
* خواب‌های من هر روز صبح با دیدن تو تعبیر می‌شوند. تهران: بن‌گاه‏، ۱۳۹۱. 
* حذفیات یتیم. تهران: پایان، ۱۳۹۹. 

## فیلم‌شناسی

## جوایز
* ۱۳۸۱- نامزد سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن از بیست و یکمین جشنواره فیلم فجر برای بازی در فیلم نفس عمیق.
* ۱۳۸۲- نامزد جایزهٔ بهترین بازیگر نقش اول زن در پنجمین جشن خانهٔ سینما برای بازی در فیلم نفس عمیق.

## منابع

* 
* 

## پیوند به بیرون
* 
* 

رده:افراد زنده
رده:اهالی ارومیه
رده:بازیگران آذری اهل ایران
رده:بازیگران تئاتر زن اهل ایران
رده:بازیگران زن تلویزیونی اهل ایران
رده:بازیگران زن سده ۲۱ (میلادی) اهل ایران
رده:بازیگران زن فیلم اهل ایران
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه تهران
رده:زادگان ۱۳۶۰
رده:زادگان ۱۹۸۱ (میلادی)
رده:شاعران آذری اهل ایران
رده:شاعران زن اهل ایران
رده:فعالان مخالف حجاب اجباری
رده:وبلاگ‌نویسان اهل ایران
رده:شاعران سده ۲۱ (میلادی) اهل ایران
رده:بازیگران زن اهل برلین
رده:بازیگران زن اهل تهران
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه آزاد برلین
استان سامورا

**سامورا** (به اسپانیایی: Zamora دراسپانیایی صدای ز وجود ندارد و z به صورت س تلفظ می‌شود) استانی در غرب اسپانیا، در غرب بخش خودمختار کاستیا-لئون است. 

این استان هم‌مرز با استان‌های اورنس، لئون، بالادولید، سالامانکا و کشور پرتغال است.

مرکز استان شهر سامُرا است. 

جمعیت این استان ۲۰۰٬۶۷۸ نفر است (۲۰۰۲) که از این میان یک سوم در شهر سامورا ساکن هستند. 

مساحت استان ۱۰٬۵۶۱کیلومتر مربع است و ۲۵۰ دهستان دارد.

## جستارهای وابسته
* استان‌های اسپانیا

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخه ۸ فوریه ۲۰۰۸

## پانویس

سامرا
سامرا
گاگرا

**گاگْرا** (به آبخازی و روسی: Гагра، به گرجی: გაგრა) شهر کوچکی است در جمهوری آبخاز واقع در کشور گرجستان.

گاگرا در راستای ۵ کیلومتر از کرانهٔ دریای سیاه و در کوه‌پایه‌های قفقاز واقع شده است. کوهستان گاگرا در نزدیکی شهر گاگرا به دریای سیاه نزدیک می‌شود و به این خاطر که راه رسیدن بادهای سرد و خشک از شمال و شرق را سد می‌کند، نقش مهمی در تعدیل آب‌وهوای این شهر دارد.
این شهر به خاطر آب‌وهوای نیمه‌گرمسیری خود، در زمان روسیه تزاری و شوروی از تفرج‌گاه‌های محبوب بود.

جمعیت گاگرا در سال ۱۹۸۹ برابر با ۲۶٬۶۳۶ نفر بوده است ولی پس از آن در پی کشمکش‌های قومی در منطقه کاهش یافته است.

## تاریخچه
گفته شده که در دوران باستان یک کوچ‌نشین یونانی به نام تریگلیت، در جای این شهر وجود داشته است که ساکنان آن را یونانی‌ها و کولخیس ها تشکیل می‌داده‌اند.
این شهر بعدها در تصرف پادشاهی پونتوس و پس از آن در سدهٔ یکم پ.م. تحت سیطره امپراتوری روم قرار گرفت.

## منابع

* Official website
Wikipedia contributors, "[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Gagra&oldid=201954434 Gagra]," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed March 30, 2008).

رده:استعمار دوره باستان در گرجستان
رده:استعمارهای دوره باستان در کولخیس
رده:ساحل دریای سیاه گرجستان
رده:شهرهای گرجستان
رده:شهرهای یونان باستان
رده:مناطق مسکونی در ناحیه گاگرا
رده:مناطق مسکونی ساحلی در گرجستان
واردنیس

**واردنیس** (به ارمنی: Վարդենիս) یک شهر در ارمنستان است که در استان گغارکونیک واقع شده‌است. واردنیس در  کیلومتری شمال گاوار، مرکز استان گغارکونیک واقع شده است.

## ریشه‌شناسی
## تاریخچه
از سال ۱۸۳۰ توسط مهاجران ارمنی از ارمنستان غربی مسکونی شد؛ و نام‌های تاریخی این شهر، واساکاشِن (تا سال ۱۹۶۹) بوده‌است.

## جغرافیا و آب و هوا
شهر واردنیس در استان گغارکونیک و در کرانه‌های جنوبی دریاچهٔ سِوان واقع شده‌است.

**واردنیس** ۱۰ کیلومترمربع مساحت و ۱۲٬۶۸۵ نفر جمعیت دارد و ۱٬۹۴۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.  
## جمعیت‌شناسی
## فرهنگ
### مجسمه‌ها
### رسانه‌ها
## ترابری
## اقتصاد
## آموزش و پرورش
## ورزش
## مشاهیر بومی
## دورنمای شهر
## جاذبه‌های تاریخی

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرداری‌های ارمنستان

## نگارخانه


File:Church of the Holy Mother of God, Vardenis3.jpg|کلیسای Surp Astvatsatsin
File:Vardenis khachkars.jpg|خاچکارهای دوره قرون وسطی نزدیکی کلیسای Surp Astvatsatsin
File:Vardenis statue.jpg|بنای یادبود برای سربازان کشته شده در مرکز واردنیس


## پانویس

## منابع
* 	
* 	
* 
* 
* 
* 	
* 
* World Gazeteer: Armenia – World-Gazetteer.com
* 

## پیوند به بیرون

رده:فرمانداری ایروان
رده:مناطق مسکونی در استان گغارکونیک
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۳۰ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۳۰ (میلادی) در ارمنستان
منحنی فراموشی

بندانگشتی|200px|چپ|نمودار نوعی منحنی فراموشی
**منحنی فراموشی**، کاهش توانایی به‌یادآوری حافظهٔ انسان در طول زمان، و نحوهٔ فراموشی اطلاعات زمانی که کوششی برای حفظ آن نشود را نمایش می‌دهد. یک مبحث مرتبط **قدرت حافظه** است که به ماندگاری حافظه در ذهن اشاره دارد. حافظه هر چقدر قوی‌تر باشد، مدت طولانی‌تری می‌توانیم آن را به یاد بیاوریم. نموداری نوعی از منحنی فراموشی نشان می‌دهد که معمولاً انسان‌ها ناخودآگاهانه در طول چند روز یا هفته، بخشی از اطلاعات جدید یادگرفته شده را از خاطر می‌برند مگر اینکه آن را مرور کنند. منحنی یادگیری خاصیت نمایی دارد، به این معنی که فراموشی اطلاعات در چند روز اولیه در بیشترین حد خود است و سپس نرخ فراموشی کاهش می‌یابد.

**منحنی فراموشی** اولین بار توسط روانشناس آلمانی هرمان ابینگ هاوس در سال ۱۸۸۵ معرفی شد. تحقیق وی در سال ۲۰۱۵ مجدداً انجام شده و نتایج مشابهی به دست آمده‌است.

## منابع

* 

رده:فرایندهای حافظه
حزین لاهیجی

**محمدعلی بن ابوطالب متخلص به حَزین و معروف به شیخ علی حزین** (زاده۱۱۰۳ قمری_ درگذشته  ۱۱۸۱ ق) شاعر، عارف و دانشمند ایرانی بود که در اصفهان زاده شد. او از تبار زاهدی‌ها و نوادگان شیخ زاهد گیلانی است. از استادان حزین می‌توان به امیر سید حسین طالقانی اشاره کرد.

او جهانگرد و همچنین دانشمندی جانورشناس بود. وی همچنین از آخرین شاعران بزرگ سبک هندی بود.
از آثار او می‌توان به تذکره شعرا، دیوان اشعار، صفیر دل و حدیقه ثانی در برابر حدیقه سنایی و تذکارات العاشقین در برابر لیلی و مجنون اشاره کرد. تذکره حزین لاهیجی با سبکی ساده و پخته به نگارش درآمده‌است.

حزین در کتاب تاریخ خود به نام «زندگی شیخ حزین به قلم خود او» وضعیت اصفهان در زمان حمله افغانان و نیز اشغال ایران به وسیلهٔ ترکان عثمانی را شرح می‌دهد.

## زندگی
بندانگشتی|یادبود کنگره بزرگداشت حزین لآه‍یجی در کنار استخر شهر لاهیجان
حزین از خانواده‌ای از علما و زمینداران در گیلان برخاسته بود و تبار او به شیخ زاهد گیلانی می‌رسید. پدرش در دورهٔ شاه سلیمان اول صفوی برای تحصیل به اصفهان رفت و محمد با سن کم به عنوان بحر العلوم و شاعر در دربار صفوی پرورش یافت. او علاوه بر ولایات ایران، به هند و عربستان سفرهای متعدد کرد.

حزین لاهیجی در سال ۱۱۴۶ق گویا از ترس نادرشاه افشار به هندوستان رفت و تا پایان در هند زندگی کرد. وی در سال ۱۱۸۱ ق در حدود ۷۸ سالگی در بنارس درگذشت و پیکرش در همان شهر دفن شد.

سکونت محمدعلی حزین لاهیجی در ۱۹ سال آخر زندگی خود در بنارس که تحت حکومت نواب‌های شیعه بود، از رویدادهای مهم در حیات فرهنگی، مذهبی و ادبی این شهر است. آرامگاه او - که مدفن خلیل علی ابراهیم خان نیز در جوار آن است - در بنارس و در محله فاطمان  زیارتگاه مهمی است که زوار آن، علاوه بر شیعیان، سایر مسلمانان نیز هستند. حضور حزین و درسهای او در ترویج و اشاعه تشیع در آن سامان نقش بسیار مهمی داشت.

بخشی از سروده‌های او به زبان فرانسه نیز ترجمه شده‌است.http://www.aftab.ir/news/2006/nov/08/c5c1163005739_art_culture_book_publication.php

## نمونه اشعار

‌

## جستارهای وابسته
* عبدالرضا متین اصفهانی

## منابع

* کریمی، یوسف، زندگی‌نامهٔ مشهورترین شاعران ایران، تهران: ۱۳۸۵، ص۱۶۳.

رده:اهالی ایران در سده ۱۸ (میلادی)
رده:اهالی اصفهان
رده:اهالی لاهیجان
رده:درگذشتگان ۱۱۸۰ (قمری)
رده:درگذشتگان ۱۷۶۶ (میلادی)
رده:زادگان ۱۱۰۳ (قمری)
رده:زادگان ۱۶۹۲ (میلادی)
رده:شاعران اهل اصفهان
رده:شاعران اهل لاهیجان
رده:شاعران ایران بزرگ
رده:شاعران سبک هندی
رده:شاعران فارسی‌زبان اهل ایران
رده:شاعران فارسی‌زبان اهل هند
رده:شاعران فارسی‌زبان سده ۱۲ (قمری)
رده:شاعران مرد اهل ایران
رده:نویسندگان مرد اهل ایران
رده:خاندان زاهدی
رده:ایرانی‌های مهاجرت‌کرده به امپراتوری گورکانی
رده:شاعران سده ۱۸ (میلادی) اهل ایران
فهرست بزرگراه‌های تبریز

شهر تبریز دارای چند بزرگراه است که عبارتند از:

* بزرگراه پاسداران
* بزرگراه کمربندی تبریز
* بزرگراه کمربندی میانی
* بزرگراه چای‌کنار
* بزرگراه سنتو
* بزرگراه دو کمال
* بزرگراه بابایی
* بلوار فتح
*جاده تبریز بستان اباد
*بلوار شهدای غواص
*بلوار فتح 
*بلوار نور
*بلوار ملکی تبریزی
*بلوار رجایی
*بلوار استاد شهریار
*بلوار رسالت
*بلوار صمدی
*لاله غربی
*سهندیه
*ابوذر
*بلوار اذربایجان
*بلوار نیایش 
*بلوار ملاصدرا 
*بلوار منتظری
*بلوار معراج
*بلوار دکتر حسابی
*بلوار کوثر 
*بلوار توحید 
*بلوار تشیع
*انقلاب

## آزادراه‌های تبریز

* آزادراه زنجان-تبریز x32px
* آزادراه شهید کسایی x32px
* آزادراه شهید باکری x32px
* آزادراه تبریز-مرند-بازرگان x32px 32px
* آزادراه تبریز-سهند x32px
* آزادراه تبریز-ارومیه x32px 32px

## منبع
* کتابچه آشنایی با تبریز؛ تألیف شهرداری تبریز؛ چاپ در سال ۱۳۸۶

رده:ترابری در تبریز
رده:راه‌های تبریز
رده:بزرگراه‌های تبریز
نیکا

**نیکا** یک نام دخترانه ایرانی و گاهی پسرانه است. افراد شاخص با این نام از این قرارند.

* نیکا گیلاوری، وکیل و سیاستمدار گرجستان
* نیکا شاکرمی، یکی از کشته‌شدگان خیزش ۱۴۰۱ ایران
* نیکا چخاپلیا، بازیکن فوتبال اهل روسیه
* نیکا بیکلیکلی، مربی بسکتبال ایرانی
* نیکا چخاپلیا، بازیکن مرد فوتبال اهل روسیه

رده:نام‌های زنان
رده:نام‌های زنان یونان
رده:نام‌های مردانه در ایران
رده:نام‌های کوچک مردانه
رده:نام‌های فارسی زنان
رده:نام‌های دخترانه روسی
واصل لاهیجی

**ملا محمد امین واصل لاهیجی** از شاعران قرن ۱۱ بوده‌است. مدتی از عمر خویش را در تبریز و مشهد گذراند و سرانجام به اصفهان رفت و در مدرسه حاج محمد باقر مهابادی به ادامه تحصیل مشغول شد و در همین شهر نیز درگذشت. از وی شعرهایی هم به زبان گیلکی برجای مانده است.
از آثار وی **خلوت راز** است که بر وزن تحفه العراقین سروده شده‌است.

## منابع

واصل لاهیجی
رده:درگذشتگان ۱۱۱۵ (قمری)
رده:شاعران مرد اهل ایران
واج‌آرایی

**واج‌آرایی** (به انگلیسی: Alliteration) یا نغمهٔ حروف در ادبیات به تکرار حرف یا صدایی چه صامت و مصوت در یک بیت گفته می‌شود.

واج‌آرایی یعنی تکرار یک صدا (معمولاً همخوان) در آغاز چند واژهٔ پشت سر هم یا نزدیک به هم، برای خوش‌آهنگی یا تأکید در گفتار و نوشتار.

مثلاً در فارسی وقتی می‌گوییم:
«بادِ بیدادگر» یا «سروِ سرسبز»، تکرار صدای «ب» و «س» نمونهٔ واج‌آرایی است.

## مقدمه
صداهای زبان از دو نقطه نظر مورد مطالعه قرار می‌گیرند، اگر از جهت چگونگی تولید و مشخصات فیزیکی مورد بررسی قرار گیرند آنها را «آوا» می‌نامند، اما اگر آواها از نظر تعداد آنها در یک زبان خاص و چگونگی ایجاد تفاوت معنایی مورد مطالعه قرار گیرند، «واج» نامیده می‌شوند. واج در واقع جنبه ذهنی و انتزاعی آوا است؛ مثلاً، زبان فارسی به‌طور ثابت ۲۹ واج دارد، شامل ۲۳ صامت و ۶ مصوت و تفاوت آن با حروف الفبا این است که واج جنبه تلفظی و حروف جنبه نوشتاری دارند، بدین‌ترتیب حروفی که تلفظ یکسان دارند یک واج محسوب می‌شوند یا مصوت‌های کوتاه که نشانهای در حروف الفبا ندارند، حرف به‌شمار نمی‌آیند درحالی که هر کدام یک واج به حساب می‌آیند.

## تعریف واج‌آرایی
واج‌آرایی تکرار یک یا چند واج صامت یا مصوّت در شعر یا در نثر است، که در کلمه‌های یک مصراع یا بیت به گونه ای که آفرینندهٔ موسیقی درونی باشد و بر تأثیر شعر بیفزاید. موسیقی برخاسته از واج آرایی صامت‌ها عموماً محسوس‌تر از موسیقی است که از واج آرایی مصوّت‌ها ایجاد می‌شود. با این حال مصوّت‌ها نیز تأثیر خاصی در واج آرایی داشته‌اند؛ قدیم تکرار مصوّت «-ِ» را تتابع اضافات می‌نامیده‌اند چنین می‌پنداشتند که مانع روشنی و رسایی سخن است، در حالی که امروزه در ادبیات بر این باورند که این تکرار و همچنین تکرار مصوّت «اُ» موسیقی بیت را بیشتر کرده و بر تأثیر کلام می‌افزاید؛ مانند این بیت از سعدی:

همچنین مصراع نخست این رباعی خیّام که در آن «ف» تکرار شده و مصراع دوم که «س» تکرار شده‌است.

و این بیت از حافظ:

یکی از زیباترین نمونه‌های حس آمیزی را در این بیت حافظ می‌توان دید:

در این بیت علاوه بر تکرار واج «س» در مصراع اوّل و واج «د» در مصراع دوم، نکتهٔ دیگری که به واج آرایی زیبایی دوچندانی بخشیده‌است، بردن ذهن خواننده با تکرار واج «د» به حال و هوای اماکن گنبدی شکل و پیچیده شدن و بازتاب صدای ضرب و آلات موسیقایی چون دف است.

همچنین در بیتی از نظامی می‌توان واج آرایی حرف س را که بسیار موسیقی کلام را دلنواز و شیرین می‌کند را دید:

مثالی دیگر از واج آوایی:

«ما به مام میهن مهر می‌ورزیم.»

در اینجا تکرار حرف میم باعث موسیقی زیبایی در متن شده‌است.

## نغمهٔ حروف
وقتی واج‌آرایی بیانگر یا یادآور صدای خاصی در طبیعت باشد، به آن **نغمهٔ حروف** گفته می‌شود؛ مانند این شعر از فردوسی:

در این شعرِ منوچهری واج «خ» و «ز» تکرار شده‌است. واج «خ» یادآور خرد شدن برگ پاییزیِ درختان در زیر پا است:

در ادبیات پارسی نغمهٔ حروف اولین بار توسط پور سینا مورد توجه و بررسی قرار گرفته‌است.

## پانویس

## منابع
* فنون بلاغت و صناعات ادبی، علامه جلال‌الدین همایی، نشر هما، ویرایش اوّل، چاپ سی‌ویکم، شابک: ۹۷۸۹۶۴۶۱۷۱۰۶۰
* آرایه‌های ادبی (قالب‌های شعر، بیان و بدیع)، کتاب سال سوم آموزش متوسطه، شاخه نظری (رشته ادبیات و علوم انسانی)، مؤلف: دکتر روح‌الله هادی - لینک کتاب

رده:آرایه‌های ادبی
جناس

**جِناس** یا همگونی یعنی بازی با واژه‌هایی که از نظر نوشتن یا خواندن شبیه‌اند، اما معنای متفاوت دارند.

برای نمونه در بیت «بهرام که گور می‌گرفتی همه عمر / دیدی که چگونه گور بهرام گرفت»،
کلمهٔ «گور» یک بار به معنی گورخر است و یک بار به معنی قبر.

پس جناس مانند یک بازی زبانی است که شاعر یا نویسنده با واژه‌های هم‌صدا یا هم‌نوشته می‌کند تا متنش زیباتر و دلنشین‌تر شود.

در آرایهٔ جناس، دو واژه هم‌جنس گاه به جز معنی تفاوتِ دیگری ندارند و گاه علاوه بر معنی، در یک مصوت یا همخوان با هم متفاوت‌اند. به دو واژه هم‌جنس ویا هم‌معنی که در یک مصراع یا بیت به کار می‌رود، ارکان جناس گویند. ارزش جناس به موسیقی و آهنگی است که در سخن می‌آفریند و زیبایی جناس در گرو پیوندی است که با معنی سخن دارد. جناس هم در شعر و هم در نثر به کار می‌رود. جناس تام، یکسانی دو واژه در تعداد و ترتیب واج‌هاست؛ بر موسیقی درونی مصراع یا جمله می‌افزاید. به این بیت شعر از حافظ توجه کنید:

## انواع جناس

### جناس ناقص (ناهمسان) حرکتی
یکسان بودن دو یا چند واژه در صامت‌ها (حروف بی‌صدا) و اختلاف آنها در مصوت‌های (حرف‌های صدادار) کوتاه است. تکرار صامت‌ها، موسیقی درونی مصراع را پدید می‌آورد؛ مانند:
* مثال

در بیت بالا، سه واژهٔ «مَلِک، مُلک، مَلَک» به کار رفته‌اند؛ صامت‌های هر سه واژه یکسان اما واکه‌های کوتاه آنان و همچنان معنی‌شان با هم متفاوت است.
* مثال۲

* مثال۳

دریاب اولی با فتحه است و دریاب دومی با ضمه.

### جناس ناقص (ناهمسان) اختلافی
شباهت یک واژه در حرف اول، وسط یا آخر است. جناس میان دو واژه آنگاه جناس ناقص خوانده می‌شوند که اختلاف آنها بیش از یک حرف باشد. مانند:
* مثال

در این مثال، دو واژه «خروش» و «خروس» در کنار هم آمده‌اند، آخرین صامت دو واژه با هم متفاوت است. هماهنگی این دو واژه در بقیه صامت‌ها و مصوت‌ها و هماهنگی حرف اول آن‌ها با «خیزد» از عوامل آفرینش موسیقی در مصناس در کتب سنتی، به تفکیک اختلاف در حرف اول، وسط و آخر، جناس مضارع، لاحق و مطرف نامیده می‌شده‌است.
* مثال

گُل و مُل در حرف اول با هم اختلاف دارند.
* مثال

دستی، مستی و هستی فقط در حرف نخست باهم متفاوتند.
* مثال

بلا و ولا در حرف نخست با هم متفاوتند.

### جناس ناقص (ناهمسان) افزایشی
اختلاف یک واژه در معنی و تعداد حروف است. این نوع جناس در کتب سنتی جناس زاید یا مُذَیّل نامیده می‌شده‌است. در جناس ناقص افزایشی، افزایش ممکن است در حرف اول، وسط و آخر رخ دهد. مانند:
* مثال

در این بیت، واژهٔ «چمان» یک حرف بیشتر از «چمن» دارد. حرف در وسط آن افزوده شده‌است. همسانی سه صامت دیگر در این دو واژه و همراهی «چمان» و «چمن» با واژهٔ «چرا» در آفرینش موسیقی درونی نقش داشته‌است.
* مثال

جان و جهان جناس افزایشی دارند.
* مثال

قدم و مقدم جناس افزایشی دارند.
* مثال

دم و دمبدم جناس افزایشی دارند.
* مثال

بیا و بیار جناس افزایشی دارند.
* مثال

جام و جامه جناس افزایشی دارند.
* مثال

عذر و عذار جناس افزایشی دارند.

### جناس تام (همسان)
آن است که دو واژه یا واج در خط و تلفظ یکسان باشند، ولی در معنی با هم تفاوت داشته باشند:
* مثال

(«گور» در مصراع اول به معنی گورخر و در مصراع دوم به معنی قبر است)
* مثال

(رَوان در مصراع نخست به معنی جاری و درمصراع دوم به معنی جان و روح است)
* مثال

(بهشت اول به معنی جنت است و بهشت دوم بمعنی واگذاشت از مصدر هلیدن)
* مثال

(پروانه دوم به معنی پروایی نیست هست)
* مثال

(ترسایی اول با ترس آیی و تر سایی جناس تام دارد)

## جستارهای وابسته
* اشتقاق
* واکه
* همخوان

## منابع

رده:آرایه‌های ادبی
رده:ابهام
رده:جناس‌ها
رده:ریشه‌شناسی
رده:طنز
رده:علم بدیع
رده:نوع کلمه
رده:واژه‌شناسی
رده:واژه‌ها
اشتقاق (زبان‌شناسی)

بندانگشتی|زبان شناسی
در زبان‌شناسی، اشتقاق یکی از روش‌های واژه‌سازی است، همان‌طور که شاد-ی و نا-خشنود از شاد و خشنود، یا تعیین از تعیین کردن ساخته شده‌است. یک تقابل با فرایند صرف معنی می‌شود که نوع دیگری از وند را به منظور ساختن نوع دیگر همان کلمه بکار می‌گیرد. همان‌طور که تعیین کردن / تعیین کردن سوم شخص / در حال تعیین کردن / معین .(۱)

یک وند اشتقاقی معمولاً مربوط به کلماتی از مقوله نحوی است و آن‌ها را به کلماتی از مقوله نحوی دیگری تغییر می‌دهد. برای مثال، پسوند اشتقاقی انگلیسی ly صفت را به قید تبدیل می‌کند. (آهسته = به آهستگی).
مثال‌هایی از الگوهای اشتقاقی انگلیسی و پسوندهای آنان:
* صفت به اسم: ness – (آهسته = آهستگی)
* صفت به فعل: ise – (امروزی = امروزی کردن) در انگلیسی بریتانیا یا ize – (قدیمی = قدیمی‌کردن) در انگلیسی آمریکا و هجی آکسفورد
* صفت به صفت: ish – (قرمز = مایل به قرمز)
* صفت به قید: ly - (آگاه = آگاهانه)
* اسم به صفت: al – (پوش = پوشال)
* اسم به فعل: fy – (دزد = دزدیدن)
* فعل به صفت: able – (نوشیدن = نوشیدنی)
* فعل به اسم (عام): ance – (تحویل دادن = رهایی)
* فعل به اسم (اسم ذات): er – (نوشتن = نویسنده)
اگرچه وندهای اشتقاقی لزوماً مقوله نحوی را توصیف نمی‌کنند، اما معنای پایه را توصیف می‌کنند. در بیشتر موارد، وندهای اشتقاقی هم مقوله نحوی و هم معنا را تغییر می‌دهند: امروزی = امروزی کردن ("نوین کردن"). گاهی تعدیل معنا قابل پیش‌بینی است. صفت + ness = حالت صفت بودن؛ (سفید = سفیدی).

یک پیشوند (نوشتن = بازنوشتن؛ کاستن = فروکاستن) به ندرت مقوله نحوی در انگلیسی را تغییر می‌دهد. پیشوند اشتقاقی -un به صفت (سالم = ناسالم)، به بعضی افعال (انجام دادن = بی‌اثر کردن) متصل می‌شود اما به ندرت به اسم‌ها متصل می‌شود. پیشوندهای -en و -be استثناهای کمی هستند. – en (- em قبل از آوای لبی) معمولاً به عنوان یک نشانه گذرا در افعال بکار می‌روند، اما همچنین می‌توانند به صفات و اسم‌ها متصل شوند تا افعال گذرا بسازند: دور زدن (فعل) = حلقه زدن (فعل)؛ اما ثروتمند (صفت) = ثروتمند کردن (فعل)، بزرگ (صفت) = بزرگ کردن (فعل)، وجد (اسم) = به وجد آوردن (فعل)، برده (اسم) = بنده کردن (فعل).

لیست کاملی از الگوهای اشتقاقی در زبان فارسی و پیشوندها و پسوندها همانند

(پیشوندی)
* ابر+اسم ←اسم: ابرقدرت، ابرجنایتکار، ابرکامپیوتر
* بر+ بن ماضی←اسم: برداشت، برخورد
* ن+بن مضارع←صفت: نخور، ندار
* بر+ بن مضارع ←اسم: برچسب، برانداز
* ...

(پسوندی)
* ار+اسم←اسم:دستار، زنگار
* ار+بن ماضی←صفت:گرفتار
* آسا+اسم←صفت:پلنگ آسا، برق آسا
* آسا+ضمیر←صفت:هم آسا
* اک+بن مضارع←اسم:سوزاک، پوشاک
* آگین+اسم←صفت:زهرآگین، عطرآگین
* ...
در مطالعه ارائه شده توسط قاسمی زاده و رحیمی جمع‌آوری شده‌است.

اشتقاق می‌تواند بدون هیچ تغییری در شکل اتفاق بیفتد. برای مثال تلفن (اسم) و تلفن کردن. این به عنوان تغییر یا اشتقاق صفر شناخته شده‌است. بعضی از زبان شناسان تصور می‌کنند که وقتی مقوله نحوی یک کلمه بدون هیچ تغییری در شکل عوض شده‌است، یک تکواژ پوچ اضافه شده‌است.

## منابع
۱. آرایه‌های ادبی (قالب‌های شعر، بیان و بدیع)، کتاب سال سوم آموزش متوسطه، شاخه نظری (رشته ادبیات و علوم انسانی)، مؤلف: دکتر روح‌الله هادی - لینک کتاب

رده:آرایه‌های ادبی
رده:تکواژشناسی
تکرار (آرایه ادبی)

**تکرار** از آرایه‌های ادبی است که به معنی دوباره یا چندباره آوردن واژه‌ای است، به گونه‌ای که بتواند بر موسیقی درونی بیفزاید و تأثیر سخن را بیشتر سازد. تکرار بیشتر در اشعار مولوی دیده می‌شود، پس از پروین اعتصامی بیشترین میزان تکرار در اشعار حافظ و سعدی است.
*‌ مثال

*‌ مثال

*‌ مثال 

*‌ مثال 

تصدیر نوعی از تکرار است، که در آن واژه‌ای در آغاز و پایان بیتی دوباره آورده می‌شود.
*‌ مثال 

*‌ مثال 

*‌ مثال 

*‌ مثال 

*‌ مثال 

*‌ مثال 

برخی تطریز را نیز نوعی از تکرار دانسته‌اند. در اصطلاح معانی یکی از انواع اطناب است.

## پانویس

## منابع
* 

رده:آرایه‌های ادبی
رده:ادبیات
رده:تایپوگرافی
رده:درام
رده:روش‌های بلاغت
رده:سبک‌های شعر
رده:نظریه ادبی
مراعات نظیر

**مُراعات نَظیر** یا **تَناسب** آوردن  واژه‌هایی از یک دسته است که با هم، هماهنگی دارند؛ این هماهنگی می‌تواند از نظر جنس، نوع، مکان، زمان یا همراهی باشد، سبب تداعی  است. مراعات نظیر، پرکاربردترین آرایهٔ ادبی در ادبیات فارسی است و در اشعار سعدی، مولوی، حافظ  فردوسی به فراوانی یافت می‌شود؛ برای نمونه:

یا:

مراعات نظیر، آوردن واژه‌های فراخور هم است در شعر، مانند جمع‌شدن خسرو با شیرین و لیلی و غیره.

## نمونه‌ها

* مثال

لاله و نرگس هر دو نوعی گل هستند.  

* مثال

ابر و باد و مه و خورشید و فلک همگی 
جز عناصر و پدیده‌های طبیعت هستند

* مثال

ابر بهار، سمن، سنبل و نسرین همه جزء عناصر بهار هستند.

* مثال

نی، قول، نغمه و چنگ همه عناصر موسیقی هستند.

* مثال

داس، درو، مزرع و کشته همگی مربوط به کشاورزی و درو کردن محصول هستند.

* مثال

فلس، ماهی، بحر و نهنگ همه جزئی از دریا هستند.

## منابع

رده:علم بدیع
رده:آرایه‌های ادبی
تضمین

**تضمین** از آرایه‌های ادبی و به معنی آوردن آیه، حدیث، یا سخن مشهور در بین سخن است. همچنین، اگر شاعر تمامی مصراع یا بیتی را از شاعری دیگر در سخن خود بیاورد، تضمین خوانده می‌شود. اگر شاعر یا نویسنده‌ای مثلی را که پیش از وی رواج داشته، در میان نوشته یا سروده خود بیاورد نیز تضمین خوانده می‌شود.

آرایه تضمین با ایجاد تنوع، به آرایش سخن کمک می‌کند. همچنین، تضمین پدیدآورنده ایجاز در سخن است و آگاهی شاعر را از قلمروهای گوناگون کلام نشان می‌دهد. در زمانی که شاعر، سخن یا شعر معروفی را تضمین کند، معمولاً نام سراینده یا گوینده نوشته نمی‌شود. اما اگر شعر یا سخن مشهور نباشد، عموماً نام سراینده یا نویسنده سخن نیز ذکر می‌گردد. تضمین هنری یا تضمین طبیعی در نهایت ایجاز انجام می‌پذیرد.

در بیت بالا، حافظ بخشی از آیهٔ هشتم سورهٔ بینه را در کلام خویش عیناً به کار برده‌است، که در این‌جا تضمین هنری به‌شمار می‌آید.

تضمین سعدی از سروده فردوسی:

تضمین هاتف از غزل عراقی:

تضمین دیگری از سعدی از سروده فردوسی:

این دو بیت بخشی از بوستان سعدی است و سعدی بیتی معروف از فردوسی را در میان شعر خود عیناً نقل کرده‌است.

این بیت از دیوان حافظ است که در آن خواجه از اشعار سعدی تضمین کرده‌است:

اصل شعر سعدی چنین است:

اینجا نیز بیت اول از حافظ است که در آن خواجه از بیت دوم که از اشعار سعدی است تضمین کرده‌است:

بیت اول از حافظ است که در آن خواجه از بیت دوم که از اشعار سلمان ساوجی است تضمین کرده‌است.

بیت اول از حافظ است که در آن خواجه از بیت دوم که از اشعار سلمان ساوجی است تضمین کرده‌است.

بیت اول از حافظ است که در آن خواجه از بیت دوم که از اشعار اوحدی است تضمین کرده‌است.

بیت اول از حافظ است که در آن خواجه از بیت دوم که از اشعار اوحدی است تضمین کرده‌است.

بخشی از تضمین منوچهر پازوکی  (شاهین) بر غزل حافظ:

 

## منابع

* همایی، استاد جلال‌الدّین. *فنون بلاغت و صناعات ادبی*، جلد اوّل (صنایع لفظی بدیع و اقسام شعر فارسی)، چاپ سوّم، انتشارات توس، تهران، ۱۳۶۴
* همایی، استاد جلال‌الدّین. *فنون بلاغت و صناعات ادبی*، جلد دوّم (صنایع بدیع و سَرَقات ادبی)، چاپ سوّم، انتشارات توس، تهران، ۱۳۶۴

رده:آرایه‌های ادبی
لف‌ونشر

**لَفّ و نَشر** یکی از آرایه‌های ادبی است که به این معناست: ابتدا چند چیز را پشت سر هم ذکر می‌کنیم (لف)، سپس برای هر یک از آن‌ها، توضیح یا ویژگی مربوط به خودش را می‌آوریم (نشر).

بنابراین لف و نشر، **گردآوری و بازگشایی** است، یعنی گردآوری رشته‌ای از کلمات، و سپس بازگشودن صفات یا ویژگی‌های مربوط به آن‌ها در ادامه بیت. در عربی لف (همریشه با لفافه) به معنی درهم‌پیچیدن و گردآوردن، و نشر به معنی پراکندن و گشودن است.

یک مثال ساده از لف و نشر:

فرض کنید می‌گوییم: «گل و بلبل، زیبا و خوش‌صدا هستند.»

:لف: در این بخش، «گل و بلبل» را گرد هم آورده و ذکر کرده‌ایم.
:نشر: در این بخش، ویژگی‌های مربوط به هر یک را به ترتیب بازگشوده و آورده‌ایم:
* «زیبا» مربوط به گل است.
* «خوش‌صدا» مربوط به بلبل است.

در لف و نشر، ترتیب اهمیت دارد. یعنی اولین کلمه از بخش لف (گل) با اولین کلمه از بخش نشر (زیبا) مرتبط است، و دومین کلمه از لف (بلبل) با دومین کلمه از نشر (خوش‌صدا) مرتبط می‌شود.

مثال‌های بیشتر:

مثال از سعدی:
* «از دل و دیده، خون و اشک آمد.»
: دل ➜ خون
: دیده ➜ اشک

مثال از حافظ:
* «خوشه‌های نیشکر و شهد، لب‌هایت و دهانت را ماند.»
: خوشه‌های نیشکر ➜ لب‌هایت (از نظر شیرینی و شباهت ظاهری)
:  شهد ➜ دهانت (از نظر محل جمع شدن شیرینی)

## گونه‌ها
لف و نشر یا همان گردآوری و بازگشایی می‌تواند سه نوع باشد:

:۱.  مرتب (بسامان): در این نوع، ترتیب میان لف و نشر یکسان است، همانند مثال‌های بالا.
۲.  مشوش (پریشان): در این حالت، ترتیب رعایت نمی‌شود. 
به عنوان مثال:
:در باغ شد از قد و رخ و زلف تو بی آب
:گلبرگ تری، سرو سهی سنبل سیراب 

۳. معکوس (وارونه): اگر نشرها به ترتیب معکوس لف‌ها بیایند، لف و نشر را **معکوس** می‌نامند.
مانند این شعر خاقانی:
:چون ز گهر سخن رود وز شرف و جلال و کین
:چون اسد و اثیر و خور نوری و ناری ونری

برخی بر آنند که لف و نشر معکوس نوعی از لف و نشر مشوش است، و برخی دیگر لف و نشر را به سه دسته تقسیم می‌کنند و می‌گویند لف و نشر اگر مرتب و معکوس نباشد، مشوش نامیده می‌شود.

لف و نشر مرتب، موسیقی معنوی خاصی ایجاد می‌کند که به خاطر درگیری ذهن برای یافتن لف و نشرهاست، به همین دلیل عموماً هنری‌تر است. 

معروف‌ترین مثال لف و نشر در این شعر فردوسی است:

:به روز نبرد آن یل ارجمند
:به شمشیر و خنجر به گرز و کمند
:برید و درید و شکست و ببست
:یلان را سر و سینه و پا و دست

همچنین در این شعر ناصرخسرو، مصراع اول لف و نشر مرتب و مصراع دوم لف و نشر مشوش است.
:بسوزد بدوزد دل و دست دانا
:به بی خیر خارش به بی نور نارش

## لف و نشر در قرآن
این آرایهٔ ادبی در قرآن هم به کار رفته است.

مثلا آیه «و من رحمته جعل لکم اللیل و النهار لتسکنوا فیه و لتبتغوا من فضله: و از رحمت الهی است که شب و روز را برایتان پدید آورد تا در آن آرامش یابید و برای بهره‌گیری از فضل خدا تلاش کنید» (سورهٔ قصص، آیه ۷۳) دارای لف و نشر مرتب است، و منظور این است که در شب آرامش یابید، و در روز از فضل الهی روزی بجویید.

همچنین در آیه «و قالوا کونوا هوداً أو نصاری تهتدوا: و [اهل کتاب به مسلمانان] گفتند: یهودی یا مسیحی شوید تا هدایت یابید!» (سوره بقره، آیه ۱۳۵) منظور این است که یهودیان گفتند یهودی شوید تا هدایت‌یافته شوید، و مسیحیان گفتند مسیحی شوید تا هدایت‌یافته گردید؛ که لف در آن در مرحله اجمال است. همچنین است آیهٔ ۱۱۱ سورهٔ بقره «و قالوا لن یدخل الجنة الاّ من کان هوداً أو نصاری: و [اهل کتاب] گفتند: هیچ‌کس وارد بهشت نمی‌شود مگر آن‌که یهودی یا نصرانی باشد.»

## منابع

رده:علم بدیع
رده:آرایه‌های ادبی
حس‌آمیزی (آرایه ادبی)

**حس‌آمیزی**  در آرایه‌های ادبی، آمیختن دو یا چند حس است در کلام؛ به گونه‌ای که ایجاد موسیقی معنوی به تأثیر سخن بیفزاید. عبارت‌هایی چون «خبر تلخ»، «قیافه بانمک» نمونه‌هایی از حس‌آمیزی در ادبیات عامیانه است که در آن‌ها حس شنوایی و حس بینایی با حس چشایی آمیخته شده‌است. نقطه اوج حس‌آمیزی در شعر فارسی، اشعار بیدل دهلوی و صائب تبریزی و سهراب سپهری است.
* این بیت از بیدل از نمونه‌های حس‌آمیزی است.

* در این بیت حافظ از شنیدن برای حس بویایی استفاده می‌کند:

* یا در این بیت حافظ به‌جای استفاده از شنیدن صدای عشق آن را می‌بیند:

* در این شعر رودکی از حس لامسه در مصرع دوم استفاده می‌کند:

* گاهی شاعر چند حس را با هم استفاده می‌کند. به عنوان مثال حقوقی حس رنگ و صدا را به این شکل با هم درآمیخته است:

* از نمونه‌های دیگر حس آمیزی درهم‌آمیختن سه حس شنوایی، بینایی و بساوایی در این شعر شفیعی کدکنی است:

با حنجره چکاوک خردی که ماه دی

از پونه بهار سخن می‌گوید

وقتی کزان گلوله سربی

با قطره

قطره

قطره خونش

موسیقی مکرر و یکریز برف را

ترجیعی ارغوانی می‌بخشد.
* در این بیت طالب آملی درک حس چشایی را به شنوایی نسبت داده‌است:

* مزه را با حس چشایی در می‌یابیم و عبدالله مستوفی با مزه بودن را با نوشتن که بیشتر مربوط به حس لامسه است، آمیخته‌است:

## پانویس

## منابع
آرایه‌های ادبی (قالب‌های شعر، بیان و بدیع)، کتاب سال سوم آموزش متوسطه، شاخه نظری (رشته ادبیات و علوم انسانی)، مؤلف: دکتر روح‌الله هادی - لینک کتاب

رده:آرایه‌های ادبی
رده:روش‌های بلاغت
رده:شکل‌های سخنرانی
رده:واژگان ادبی
متناقض‌نما (ادبیات)

**متناقض‌نما** یا **تناقض ظاهری** آوردن دو واژه یا دو معنی که به ظاهر متناقض و متضاد به نظر می‌رسند مانند: غم شیرین، جک جدی، یا قیام آرام. متناقض‌نما در کلام، به گونه‌ای که آفریننده زیبایی باشد، جز آرایه‌های ادبی بدیعی قرار می‌گیرد. تناقض معادل **پارادوکس** است که در فارسی به **بیان نقیضی** یا **متناقض‌نما** یا **ناسازنما** نیز آمده‌است. تناقض‌های ظاهری در زمینه‌های متفاوتی بروز می‌کنند.

زیبایی تناقض در این است که ترکیب سخن به گونه‌ای باشد که تناقض منطقی آن از قدرت اقناع ذهنی و زیبایی آن نکاهد. نقطه اوج تناقض را در اشعار سبک هندی، به ویژه اشعار بیدل دهلوی و صائب تبریزی دانسته‌اند. ترکیب‌هایی چون «لباس عریانی»، «فریاد خاموشی»، «بحر آتش» یا «شرم سرافرازی» در اشعار بیدل بسیار دیده می‌شود؛ و این نمونه‌ای از بیدل:

**نکته‌ای که باید در نظر داشت این است که همواره بیان متناقض به همراه وجود لغات متضاد رقم نمی‌خورد؛** به بیانی دیگر، اگر در بیت یا متنی، دو یا چند لغت متضاد یافتیم، دلیلی بر وجود حتمی آرایه پارادوکس (متناقض‌نما) نیست؛ ولی گه گاه آرایه متناقض‌نما، لغات متضاد را نیز به همراه خود می‌آورد.

برای نمونه:

حافظ در این بیت ترکیب متناقض دولت فقر را درحالی به کار می‌برد که تضاد میان فقر و دولت آشکار است.

حافظ در این بیت بسیار زیبا و شاعرانه تناقض میان وزش باد و افروختن چراغ را به کار می‌برد و تأکید دارد که نسیم باد نوروزی و نه هر بادی مسبب روشنایی و برافروختگی چراغ دل آدمی می‌گردد.

## جستارهای وابسته
* پارادوکس

## پانویس

۱. فنون بلاغت و صناعات ادبی، علامه جلال‌الدین همایی، نشر هما، ویرایش اوّل، چاپ سی و یکم، شابک: ۹۷۸۹۶۴۶۱۷۱۰۶۰

۲. آرایه‌های ادبی (قالب‌های شعر، بیان و بدیع)، کتاب سال سوم آموزش متوسطه، شاخه نظری (رشته ادبیات و علوم انسانی)، مؤلف: دکتر روح‌الله هادی - لینک کتاب
* 

رده:آرایه‌های ادبی
رده:بازی با واژگان
رده:پارادوکس‌ها
رده:روش‌های بلاغت
رده:شوخی
رده:عبارت‌ها
رده:معناشناسی
رده:مفاهیم ادبی
حسن تعلیل

**حسن تعلیل** آوردن دلیلی ادعایی به جای علت اصلی یا ین حسن تعلیل، واقعی، علمی یا عقلی نیست. مخاطب آن را از علت اصلی دلپذیرتر می‌یابد. بیشترین حسن تعلیل در ادبیات فارسی، در اشعار منوچهری دیده می‌شود. هر چند در آثار رودکی، حافظ، سعدی، سنایی و نظامی نیز نمونه‌های بسیاری از آن وجود دارد.

مثال:

آیا هرگز فکر کرده‌اید که چرا خروس به هنگام سحر می‌خواند؟ کسی پاسخ واقعی این سؤال را نمیی مانده‌ایم. ناله سردادن خروس در غم این بی‌خبری است. این علّت ادعایی که سخت پذیرفتنی می‌نماید و توان اقناع مخاطب را دارد، عامل اصلی موسیقی معنوی موجود دراین بیت است.

مثال:

در اینجا حافظ بارش باران بر سبزه زاران را ناشی از گریهٔ ابر بهاری می‌داند که از دست بدعهدی روزگار به ستوه آمده‌است؛ در حالی که در عالم واقع علّت بارش باران برای همگان روشن است.

مثال:

شاعر (محمدتقی بهار) علّت ابر پوش بودن قلّهٔ دماوند را برای ندیدن او بیان کرده‌است.

علت برآمدگی دماوند اینگونه توجیه شده‌است که (دماوند) قلب زمین تصور شده‌است که درد گرفته و از شدت درد، ورم نموده‌است.

به این نمونه دقت کنید:

اقبال لاهوری در این دوبیتی، برای پدیدهٔ به گل نشستن نهنگ‌ها دلیلی غیر واقعی و شاعرانه می‌آورد. در واقع برای آنکه خواننده را متوجه کند که در پی آسایش و سکون مطلق نباشد، غیر مستقیم سرنوشت نهنگ‌های به گل نشسته را به عنوان شاهد می‌گیرد و هشدار می‌دهد نهنگ (آدمی) اگر در پی آرامشی به دور از هر گونه هیاهو باشد، دچار رخوت می‌شود و این رخوت، هلاک آدمی (نهنگ) است.

مثال:

مثال:

گل را هم 'رنگ'ست و هم 'بوی'. جلوه گری گل، عاشق را از احوال یار (دوست) باخبر می‌دارد اما اینک نه چنین است چرا که در هنگامهٔ وزیدنِ باد صبا، فرصت عرض اندام ندارد و هیبت و غیرت باد صبا سبب گشته او خاموش بماند و عطر و بوی خود را نپراکند، چراکه 'فرصت'، فرصت باد صبا است.

مثال:

در این بیت حافظ علت حل شدن شکر در آب را کم آوردن شکر در برابر شیرینی لب یار می‌داند.

مثال:

در این بیت حافظ دلیل سرخی اشک خود را خجلت اشک از فاش کردن راز شاعر می‌داند.

مثال پایانی از صائب:

در این بیت، شاعر برای شکل ظاهری و آویزان بودن شاخه‌ها و برگ‌های درخت بید، علتی شاعرانه اما غیرواقعی آورده‌است و آن، سرافکندگی بید به سبب بی‌حاصلی است.

مثال شعری از رودکی:

من موی خویش را نه از آن می کنم سیاه

تا باز نو جوان شوم و نو کنم گناه

چون جامه‌ها به وقت مصیبت سیه کنند

من موی از مصیبت پیری کنم سیاه

در اینجا شاعر مثال مشکی پوشیدن افراد موقع مصیبت میگوید در حالی که معمولا افراد به خاطر جوان شدن موی خود را سیاه می کنند

*مثال دیگر از سعدی:

در این بیت سعدی دلیل رویش گل‌های رنگارنگ از دل خاک را مدفون بودن انسان های زیبارو و خوش‌اندام در آن دانسته است و این دلیل شاعرانه اما غیرواقعی، حسن تعلیل را پدید آورده است.

*مثال بیشتری از صائب:

صائب دلیل چشمک زدن ستارگان را ناز و کرشمۀ محبوب می‌داند و این دلیل غیرمنطقی اما ادبی و دلنواز، آرایهٔ حسن‌تعلیل را پدید آورده نیست

## منابع
۱. آرایه‌های ادبی (قالب‌های شعر، بیان و بدیع)، کتاب سال سوم آموزش متوسطه، شاخه نظری (رشته ادبیات و علوم انسانی)، مؤلف: روح‌الله هادی - لینک کتاب

رده:آرایه‌های ادبی
آندره دوریه

بندانگشتی|تصویر صفحه اول ترجمه قرآن دوری‌یه
**آندره دوریه**  زاده ۱۵۸۰ اولین مترجم قرآن به زبان فرانسوی بود. وی اولین کسی بود که گلستان سعدی را به فرانسوی ترجمه کرد و آغازگر معرفی این شاعر به دنیای غرب شد.

## زندگی
او در ناحیهٔ سون-ا-لوآر فرانسه به دنیا آمد. تحصیلات مقدماتی را در کشور خود به پایان رساند و سپس عازم ترکیه عثمانی شد در آن جا زبانهای ترکی، عربی و فارسی را آموخت. مدتی در قاهره داد و ستد کرد و همزمان امور کنسولی کشور فرانسه را نیز انجام داد. تا سال ۱۶۳۰ در مصر بود و در این زمان رهسپار استانبول شد و زبان ترکی آموخت.

دوری‌یه پس از بازگشت به کشور فرانسه در سال ۱۶۳۰ مترجم شاه این کشور در زبان‌های شرقی شد.

## آثار
او در حدود سال ۱۶۴۰ به ترجمهٔ قرآن همت گماشت و نخستین بار آن را مستقیماً از روی متن عربی به زبان فرانسه درآورد و در پاریس با عنوان «قرآن محمد» منتشر کرد. در سال ۱۶۴۹ این ترجمه تجدید چاپ شد و در همان سال به زبان انگلیسی سپس به زبان‌های هلندی، آلمانی و روسی درآمد؛ و از تاریخ انتشار تا سال ۱۷۸۵ ۲۴ بار به چاپ رسید و چنین موفقیتی تا آن دوره برای یک کتاب مذهبی متعلق به غیر مسیحیان سابقه نداشت.

او نخستین اروپایی بود که سعدی را به غرب معرفی کرد. در سال ۱۶۳۴ گزیده‌ای از گلستان را به فرانسوی ترجمه کرد و همان ترجمه ناقص باعث آشنایی اروپاییان با سعدی شد و به دنبال آن ده‌ها ترجمه از آثار سعدی (اغلب از فارسی) به دیگر زبان‌های اروپایی انجام گرفت. ترجمه دوریه در ۱۷۶ صفحه، مستقیماً از زبان فارسی انجام شد و در پاریس به چاپ رسید. انتخاب حکایات برای ترجمه عمدتاً شامل چند باب نخست پیرامون توصیه به پادشاهان برای زمامداری بوده‌است. وی در پیشگفتار کتاب این طور بیان می‌کند: «هنگام جستجو در میان معظمترین کتابخانه‌های قاهره و قسطنطنیه به کتابی با عنوان گلستان یا مُلک گلهای سرخ برخوردم که به دلیل ظرافت پندار و لطافت گفتار و آهنگ کلام و جذابیت پندهایش ارزش والایی در نزد خاص و عام داشت. پس تمایل یافتم که پس از مراجعت، ساعاتی از اوقات فراغتم را به برگردان آن اختصاص دهم و جامهٔ فرانسوی بر تن آن بپوشانم.» لازم است ذکر شود که او در برگردان همین حکایتها نیز دخل و تصرفها و حذفیات قابل توجهی داشت.

دوریه علاوه بر این دو ترجمه، نویسنده کتاب دستور زبان ترکی نیز بوده‌است.

## پانویس

## منابع
* انتشارات دانشگاه آکسفورد

## پیوند به بیرون
* اطلاعات در کتابخانهٔ ملی فرانسه BNF
* تصویر صفحات ترجمه قرآن دوریه (pdf)
* بررسی کمی ترجمه‌های فرانسوی گلستان سعدی و بررسی کیفی برگردانِ چند حکایت با رویکرد تطبیقی

رده:ایران‌شناسان اهل فرانسه
رده:خاورشناسان اهل فرانسه
رده:زادگان ۱۵۸۰ (میلادی)
رده:زبان‌شناسان اهل فرانسه
رده:عرب‌شناسان اهل فرانسه
رده:مترجمان از فارسی
رده:مترجمان قرآن
رده:مسلمانان اهل فرانسه
رده:نویسندگان سده ۱۷ (میلادی) اهل فرانسه
رده:نویسندگان لاتین سده ۱۷ (میلادی)
رده:نویسندگان لاتین‌زبان
رده:نویسندگان مرد اهل فرانسه
رده:نویسندگان مرد سده ۱۷ (میلادی)
رده:مترجمان سعدی
رده:درگذشتگان دهه ۱۶۶۰ (میلادی)
رده:درگذشتگان دهه ۱۶۷۰ (میلادی)
ریکشا

بندانگشتی|250px|چپ|ریکشای ژاپنی، سال ۱۸۸۶
**ریکشاها**، گونه‌ای از وسایل حمل و نقل با نیروی انسان هستند: در ریکشاها گاریچی، گاری دوچرخی را می‌کشد که یک یا دو نفر در آن نشسته‌اند. 
ریکشا از آسیا برآمده‌است و بیش‌تر برای ترابری بزرگان به‌کار می‌رفته‌است. البته ریکشاها به دلیل تصادفات و برخوردهای بسیار، از مدت‌ها پیش در بسیاری از کشورهای آسیایی ممنوع شده‌اند.

ریکشاهای کشیدنی در آسیا، با ریکشاهای رکابی جایگزین شدند. از ریکشا در شهرهای کشورهای غربی همچون نیویورک هم استفاده می‌شود.

## واژه‌شناسی

بندانگشتی|150px|چپ|ریکشای رکابی
ریشهٔ واژهٔ ریکشا از واژۀ ژاپنی «جینریکیشا» (ریکشا «جینریکیشا» 人力車 = انسان «جین» 人، نیرو «ریکی» 力، وسیلهٔ نقلیه «شا» 車) است که به معنی «وسیلهٔ نقلیه با نیروی انسانی» می‌باشد.

## جستارهای وابسته
* ریکشای رکابی
* اتوریکشا

## منابع

* Wikipedia contributors، "Rickshaw،" Wikipedia، The Free Encyclopedia، http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Rickshaw&oldid=202009101

رده:اختراع‌های ژاپنی
رده:ریکشاها
رده:خودروهای با نیروی محرکه انسانی
رده:وسیله‌های نقلیه برای اجاره
اتوریکشا

**اتوریکشا**  یا **موتور سه‌چرخ یا سه‌پاچه** یا **توک-توک** (نامی که بیشتر در تایلند کاربر دارد)  (نامی که در عراق به کار برده میشود)خودرو و در واقع موتورسیکلتی است سه چرخه که یکی از عمده‌ترین روش‌های حمل مسافرهای درون‌شهری در بسیاری از کشورها در سراسر جهان، به ویژه در مناطقی که آب و هوای گرمسیری یا نیمه گرمسیری دارند و از جمله بسیاری از کشورهای در حال توسعه مانند هند، پاکستان، نپال، بنگلادش، فیلیپین، سریلانکا، هنگ کنگ، سودان، تایلند، افغانستان و چند کشور دیگر به‌شمار می‌رود. اتو ریکشا هم به عنوان یک وسیله نقلیه کرایه‌ای و هم برای استفاده خصوصی بکار می‌رود و پررونق‌ترین وسیله برای حمل و نقل افرادی است که پول کافی برای استفاده از تاکسی ندارند.

اتوریکشا گونهٔ موتوردار شدهٔ ریکشای سنتی است. ریکشای سنتی یک گاری کوچک دو یا سه چرخه‌است که توسط یک انسان کشیده می‌شود و اگر مانند دوچرخه با رکاب زدن حرکت کند به آن ریکشای رکابی می‌گویند.

شمار کمی از اتوریکشاها را می‌توان امروزه در خیابان‌های شهرک چینی‌های لندن و برخی نقاط دیگر اروپا دید، اگرچه بیش‌تر توسط گردشگران و نه مردم محلی استفاده می‌شود.

اغلب اتوریکشاهای هند ساخت کارخانه باجاج آتو هستند؛ که در مدل‌های مختلف برای حمل تعداد متفاوتی از مسافر یا بار تولید شده‌اند. اتوریکشاهای معمولی برای حمل دو مسافر طراحی شده و حداکثر ظرفیت حمل سه نفر را دارند. این وسیله بسیار کم مصرف بوده و مکانیزم ساده‌ای دارد از این رو متناسب با اقتصاد کشورهای کم درآمد است. در بسیاری از شهرهای هند این وسیله به شکل دوگانه سوز برای استفاده از گاز مایع یا گازی در کنار بنزین تبدیل شده‌است. در برخی از شهرها مانند بمبئی به اختصار به آن اتو و در بعضی شهرها مثل پونا و بوپال به آن ریکشا می‌گویند.

این وسیله را در افغانستان و به‌ویژه در هرات به نام «زرنج» می‌شناسند. شاید به این دلیل که نخست، شهر زرنج مرکز ولایت نیمروز محل اصلی بسته‌بندی و استفاده از این وسیله نقلیه بود که بعداً به دیگر نقاط افغانستان گسترش یافت.

## جستارهای وابسته
* ریکشای رکابی
* ریکشا
* پژو متروپلیس ۴۰۰

## منابع

* Wikipedia contributors, "Auto rickshaw," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Auto_rickshaw&oldid=202012294
* 

رده:ترابری جاده‌ای در بانکوک
رده:ترابری جاده‌ای در پاکستان
رده:ترابری جاده‌ای در فیلیپین
رده:ترابری جاده‌ای در مصر
رده:ترابری در کلانشهر مانیل
رده:ترابری عمومی در تایلند
رده:ترابری عمومی در فیلیپین
رده:ترابری عمومی در هند
رده:ریکشاها
رده:وسیله‌های نقلیه برای اجاره
ریکشای رکابی

[چپ|200px|بندانگشتی|یک ریکشای رکابی در شهر [پکن(بی‌جینگ)]]
[چپ|200px|بندانگشتی|یک ریکشای رکابی مدرن در شهر [هامبورگ آلمان]]

**ریکشای رکابی**،  وسیله‌ای برای حمل مسافر در تعداد و مسافت محدود است و یکی از گونه‌های سه‌چرخه به‌حساب می‌آید. ریکشاهای رکابی با نیروی انسان کار می‌کنند که بیش‌تر برای سوارکردن مسافر و به‌صورت کرایه‌ای به‌کار می‌روند. ریکشاهای رکابی علاوه بر راننده، دارای یک یا چند جای نشستن هستند که برای جابجایی یک یا حداکثر دو سرنشین و ره‌سپار به کار می‌روند. ریکشاهای رکابی در شهرهای بزرگ جهان به‌ویژه در خاور دور، آسیای جنوب شرقی و هندوستان دیده می‌شوند و بیش‌تر برای مراکز شهری بزرگ، جذب گردشگر، و رویدادهایی که شلوغی زیادی ایجاد می‌کنند به‌کار می‌روند. بسیاری از ریکشاهای رکابی با ریکشاهای کم‌بهره که توسط کسی کشیده می‌شد، جایگزین شده‌اند.

## جستارهای وابسته
* سه‌چرخه
* اتوریکشا
* ریکشا
* دوچرخه

## منابع

* Wikipedia contributors، "Cycle rickshaw،" Wikipedia، The Free Encyclopedia، http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Cycle_rickshaw&oldid=202046678

رده:انواع چرخ
رده:ریکشاها
رده:وسیله‌های نقلیه برای اجاره