open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
باغ نشاط (تقی‌آباد)

**باغ نشاط (تقی‌آباد)** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان فیروزه، شمال روستای تقی‌آباد د ر۳ کیلومتری شهرفیروزه و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۴۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان فیروزه
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* اجلال خان گنجی

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان فیروزه
رده:باغ‌های تاریخی شهرستان فیروزه
تپه عبدالحسین

**تپه عبدالحسین** مربوط به دوره نوسنگی است و در شهرستان دلفان، بخش مرکزی، در دهستان خاوه جنوبی و در روستای عبدالحسین واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۲۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

از اوایل هزارهٔ هفتم پیش‌ازمیلاد سکونت‌گاهی در تپه عبدالحسین تشکیل شد که کمپ فصلی عشایر رمه‌گردان بوده‌است.
قدیمی‌ترین لایه‌های تپهٔ عبدالحسین شامل مجموعه‌ای است از اجاق‌ها، مربوط به دورهٔ پیش‌ازسفال، و لایه‌های بعدی، از دورهٔ با سفال، دیوارهای خشتی دارد.
به‌نظر می‌رسد بین این دوره‌های سکونت، عبدالحسین برای چندهزار سال رها شده بوده باشد.
## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

شهرستان دلفان
رده:تپه‌های باستانی شهرستان نورآباد ممسنی
تپه زلیوا

**تپه زلیوا** مربوط به دوره نوسنگی - عصر برنز - دوره اشکانیان است و در شهرستان دلفان، بخش مرکزی، دهستان خاوه شمالی، روستای زلیوا واقع شده. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۲۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان دلفان
رده:آثار دوره نوسنگی در شهرستان دلفان
رده:تپه‌های باستانی شهرستان دلفان
تپه البرز یک

**تپه البرز یک** مربوط به هزاره ۴ تا هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان قم، بخش مرکزی، روستای البرز واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۴۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان قم
رده:تپه‌های باستانی شهرستان قم
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
خانه ابریشمی

**خانه ابریشمی کاشان** مربوط به اواسط دوره قاجار است و در کاشان، محله سلطان امیر احمد، خیابان علوی، کوچه ترک آباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۲۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان کاشان
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان کاشان
چهارطاقی سیمین دشت

**بنای چهار طاقی سیمین دشت** مربوط به سدهٔ ۳ و ۴ ه.ق است و در شهرستان فیروزکوه، روستای حصار بن واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۴۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:چهارطاقی‌های تاریخی شهرستان فیروزکوه
آرامگاه درویش ابراهیم یقین

**بقعهٔ درویش ابراهیم یقین** مربوط به سدهٔ ۶ و ۷ ه‍.ق است و در شهرستان فیروزکوه، روستای نجف در واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۴۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان فیروزکوه
امامزاده پیر محمد

**امامزاده پیر محمد** مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ ه.ق است و در شهرستان آبدانان، روستاهای پشت قلعه و جابر الانصار واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۳۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان آبدانان
تپه ایشان الفرج ۳

**تپه ایشان الفرج ۳** مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان شوشتر، روستای بنه اسد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۳۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان شوشتر
رده:تپه‌های باستانی شهرستان شوشتر
تپه سفالی اتکا

**تپه (پشته) سفالی اتکا** مربوط به هزاره سوم و۱ قبل از میلاد است و در ۴ کیلومتری جنوب شرقی داورزن واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۴۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان داورزن
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۳ (پیش از میلاد) در شهرستان داورزن
رده:تپه‌های باستانی شهرستان داورزن
قلعه زاربلاغ

**قلعه زاربلاغ** مربوط به دوره مادی است و در شهرستان قم، بخش مرکزی، جاده تهران، گردنه علی‌آباد واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شماره ثبت ۴۳۷۳ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بندانگشتی|تابلو نصب شده قلعه زاربلاغ دوره مادی توسط میراث فرهنگی و گردشگری
## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان قم
رده:مادها
رده:قلعه‌های مادها
رده:قلعه‌ها در ایران
مگس تپه

**مگس تپه** واقع در روستای مگس تپه در شهرستان گرمسار واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۲۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان گرمسار
رده:مناطق مسکونی در شهرستان آرادان
قلعه فهندژ

**قلعه فَهَندِژ**(پَهن دژ) مربوط به  هخامنشیان است و در شیراز، بلوار بوستان، روبروی باغ دلگشا، بالای کوه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۵۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان شیراز
رده:قلعه‌های تاریخ شهرستان شیراز
غار سن ایک

**غار سن ایک** که با نام غار کُهک نیز شناخته می‌شود با قدمتی بیش از میلیونها سال است و در منطقه شکار ممنوع کهک شهرستان دلیجان، دهستان دودهک، روستای کهک واقع شده و به همین علت این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۶۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

غار کهک از پُرپرتگاهترین و از معدود غارهای ایران است که دارای بلندترین و در عین حال زیباترین چکیده‌های مخروطی و مرمرین سرخ و مجموعه‌ای از آبشارسنگ‌هاست که از تعدادی سکوهای بزرگ متوالی تشکیل گردیده است که شامل پرتگاه هایی ۱۰ تا ۲۰ متری می باشد که این پرتگاه ها به علت ریزش عظیمی که در زمانهای دور در داخل غار رخ داده است تشکیل شده اند، ساختار  که مجموعه های زیبایی از استالاگمیت و استالاکتیت است رنگهای متنوع و منحصر به فردی را پدید آورده که به علت بافت آهکی و وجود ترکیب گل رس، آهن و جیوه است، طول برخی از این چکیده و چکنده ها بیش از ۱۰ متر می رسد و یکی از بلند ترین ستون های آهکی غارهای ایران با بیش از ۱۴ متر طول در این غار قرار دارد .

با توجه به غارسنگ‌های بزرگ و طویل غار، به نظر می‌رسد غار کُهک از قدیمی‌ترین غارهای زایش‌یافتهٔ ایران باشد.

## ریشهٔ نام
نام غار از کوهی منفرد و کم‌ارتفاع گرفته شده که قلعه قدیمی روستا در قله آن قرار داشته است. این کوه کم‌ارتفاع را کوه کوچک یا کوهک نامیده و به اختصار کُهک می‌گویند. غار کُهک تعدادی سکوی بزرگ متوالی دارد که با پرتگاه ۱۰ تا ۲۰ متری از هم جدا می‌شوند و همهٔ آن‌ها از ابتدا تا انتها زیر تاقدیس مرتفع و بزرگ غار قرار دارند. این غار مانند چاهی عظیم به قطر ۳۰ متر است که با زاویه ۴۵ درجه و بر اثر فرایند غار زایشی پدید آمده است.


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان دلیجان
رده:غارهای تاریخی شهرستان دلیجان
قلعه اره تی (هره تی)

**قلعه اره تی (هره تی)** مربوط به دوره ایلخانی است و در لالی، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۶۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان لالی
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان لالی
باغ سرای مند

**باغ سرای مند** مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان گناباد، بخش مرکزی، روستای مند واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۵۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان گناباد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:باغ‌های تاریخی شهرستان گناباد
رده:سرای‌های تاریخی شهرستان گناباد
رباط قره‌بیل

**رباط قره بیل** مربوط به دوره تیموریان - دوره صفوی است و در شهرستان گرمه، روستای فره بیل واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۵۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

* 

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان گرمه
رده:رباط‌های تاریخی شهرستان گرمه
پل علی ابن حمزه

**پل علی ابن حمزه** مربوط به دوره زندیان است و در شیراز، خیابان حافظ، واقع بر رودخانه خشک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۵۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این پل در فاصله ۵ کیلومتری دروازه قرآن شهر شیراز و حد فاصل مقبره امام زاده علی بن حمزه شیراز و بازار وکیل‌الرعایا قرار دارد. این پل تاریخی بر روی رودخانه خشک قرار دارد. بنا به تصمیم شهرداری شیراز و میراث فرهنگی مدتی است مسیر حرکت خودروها از روی این پل تغییر پیدا نموده است. این پل در زمان فرمانروایی آل بویه بر روی رودخانهٔ «خشک» شیراز احداث شده و بارها مورد مرمت قرار گرفته و سرانجام در زمان کریم خان زند به سال ۱۱۸۵ هجری قمری تجدید مرمت و نوسازی شده است.

## موقعیت
شیراز، خیابان حافظ، بین دروازه اصفهان و چهارراه حافظیه، واقع بر رودخانه خشک

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره زندیان در شهرستان شیراز
رده:پل‌های شیراز
چهارطاقی کنار سیاه

**چهار طاقی کنار سیاه** بنایی چهار طاقی مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان فیروزآباد، بخش احمدآباد، منطقه کنار سیاه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۵۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

در سال ۱۳۹۶ بخش‌هایی از دیواره‌ها، گنبد و طاق‌های این بنا و بناهای کناری با رویکرد پایداری‌بخشی به بنا با اعتبار ۴۰۰ میلیون ریالی بازسازی شد.

منطقه کنار سیاه از آثار دوره ساسانی و اوایل اسلام است و در تقسیمات کشوری در شهرستان فیروزآباد در جنوب غربی استان فارس واقع شده است و در دی ماه سال ۱۳۸۰ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است. این اثر در فهرست آثار ملی کشور به نام شهرستان فیروزآباد ثبت و اعتبار ملی مرمت آن نیز به شهرستان فیروزآباد تخصیص و با نظارت اداره میراث فرهنگی فیروزآباد مرمت شده است. این اثر از نظر موقعیت جغرافیایی در حوزه شهرستان فیروزآباد قرار دارد.

فیروزآباد در جنوب غربی استان فارس و در 100 کیلومتری شیراز قرار دارد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* چهارطاقی
* فهرست چهارطاقی‌های ایران

## منابع

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان فیروزآباد
رده:چهارطاقی‌های تاریخی شهرستان فیروزآباد
قلعه گبری دژگاه

## '''قلعه گبری دهرم''' مربوط به [[دوره ساسانیان]] - [[تاریخ ایران پس از اسلام|دوران‌های تاریخی پس از اسلام]] است و در [[شهرستان فراشبند]]، شهر [[دهرم]] واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۵۱۲ به‌عنوان یکی از [[فهرست آثار ملی ایران|آثار ملی ایران]] به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان فراشبند
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان فراشبند
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان فراشبند
قلعه بیاضه

**قلعه بیاضه** یا **ارگ بیاضه** قلعه‌ای قدیمی است که در روستای بیاضه قرار دارد. این بنای چند طبقه و خندق عریض و عمیق و مجموعه خشتی گسترده و به هم پیوسته پیرامون آن، نمونه ارگ و دژ کویری است. مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خور و بیابانک، روستای بیاضه واقع شده‌است.

این قلعه باستانی با سبک معماری ساسانی، قرن‌ها کارکردهای دفاعی و مسکونی داشته و در دوره اسماعیلیه پایگاه هواداران حسن صباح بوده‌است. اتاق‌های متعدد و طبقات مختلف قلعه تا چند سال قبل به عنوان محل نگهداری اموال و انبار غله روستاییان مورد استفاده قرار می‌گرفت.

ذکر روستای بیاضه و قلعه آن در کتاب‌های احسن التقاسیم، صورت‌الارض ابن حوقل، سفرنامه ناصرخسرو و همچنین در سندی موسوم به جنگ نامه امامزاده ابومحمد ابراهیم (که در همین روستا مدفون است) آمده‌است.

بنا بر سفرنامه ناصرخسرو او هنگام عبور از مسیر نائین به طبس در این روستا و به گفته خودش در «پیاده» توقف داشته و در سفرنامه خود از قلعه کهن آن یاد کرده‌است.

در دوره‌های معاصر جهانگردان غربی مانند سون هدین، آلفونس گابریل و مک کرگور هنگام عبور از کویر مرکزی ایران از آن سخن گفته‌اند.

در هجوم نایب حسین کاشی و قشون او به صفحات کویر در سالهای ۱۳۲۸–۱۳۲۷ هجری قمری تمام قلاع منطقه از نائین تا طبس سقوط کرد ولی مهاجمان با وجود به توپ بستن قلعه از تسخیر آن عاجز ماندند. ماشاءالله خان پسر نایب حسین با اصرار بر ماندن نیروهایش در منطقه تا تسخیر آخرین دژ کویر در نامه‌ای تهدیدآمیز خواستار تسلیم روستاییان شد ولی آنان به پشتوانه استحکامات موجود و آمادگی دفاعی و موقعیت قلعه با این شعر به وی پاسخ دادند:

بالاخره مهاجمان در برابر پایداری قلعه نشینان مجبور به ترک منطقه شدند.

این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۷۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان خور و بیابانک
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان خور و بیابانک
رده:آثار ملی شهر اصفهان
رده:قلعه‌ها در ایران
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان خور و بیابانک
رده:قلعه‌های ساسانیان
رده:مراکز اسماعیلیه
مدرسه اسماعیلیه

**مدرسه اسماعیلیه** مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، محله قصر منشی، خیابان نشاط، کوچه باروت کوبها واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۶۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اصفهان
رده:آثار ملی شهر اصفهان
رده:مدرسه‌های تاریخی شهرستان اصفهان
آب‌انبار کهک

**آب‌انبار صفوی کهک** مربوط به دوره صفوی است و در کهک، خیابان ملا صدرا، بالاتر از کوچه ملاصدرا ۹، جنب مسجد جامع واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۶۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان کهک
رده:آثار دوره صفویان در شهرستان کهک
امامزاده بابا احمد وگورستان پیرامون

**امامزاده بابا احمد وقبرستان پیرامون** مربوط به دوره صفوی است و در لالی، تنگه بابا احمد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۶۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان لالی
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان لالی
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان لالی
مجموعه بازارهای قدیمی بم

**مجموعه بازارهای قدیمی بم ** مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در بم، مرکز شهر، مجاور امامزاده اسیری واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۶۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان بم
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان بم
رده:بازارهای تاریخی شهرستان بم
رده:مجموعه‌های شهرستان بم
خانه جلال‌الدین تهرانی

**خانه جلال الدین تهرانی ** مربوط به دوره قاجار است و در تهران، ضلع غربی خیابان ری، نرسیده به سه راه امین حضور واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۵۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان تهران
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان تهران
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
کاروانسرای ده بید

**کاروانسرای ده بید** مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان خرم‌بید، ده بید، خیابان اصلی واقع شده وپیگیری های  انجمن پژوهشگران  این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۵۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان خرم‌بید
رده:سرای‌های تاریخی شهرستان خرم‌بید
رده:کاروان‌سراهای تاریخی شهرستان خرم‌بید
رده:کاروانسراها در ایران
رده:کاروانسراهای استان فارس
خانه جعفرزاده

**خانه جعفرزاده** مربوط به دوره قاجار است و در سبزوار، خیابان بیهق، کوچه نه بام، کوچه حاج آقا فخر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۵۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## نگارخانه

Jafarzadeh Historic House 01.jpg


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان سبزوار
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان سبزوار
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان سبزوار
بقعه سید تاج‌الدین غریب

**بقعه [[سیدتاج الدین]] غریب** مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، دروازه کازرون، بلوار سیبویه، ابتدای گذر سنگ سیاه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۵۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

این آرامگاه مدفن دو سید به نام‌های جعفربن فضل بن جعفر ملقب به تاج الدین از نوادگان حضرت ابوالفضل  و محمدبن حسن مثنی ابن حسن از نوادگان امام حسن مجتبی است.

بنای این آرامگاه شامل یک بقعه با گنبدی به رنگ لاجوردی است که با کاشی‌های زیبای هفت رنگ منقش به گل و بوته و آیاتی از قرآن کریم به خط ثلث و تصاویری از واقعه کربلا تزیین شده است.

سر در ورودی بقعه دارای کاشی کاری منقش به اشکال گل وبوته و آیات قرآنی و صحنه های وقایع کربلاست. تاریخ کاشی کاری به سال 1310هجری قمری باز می گردد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان شیراز
رده:آرامگاه‌ها در استان فارس
رده:امامزاده‌ها در استان فارس
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان شیراز
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان شیراز
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در شیراز
رده:فرزندان موسی کاظم
رده:مکان‌های مقدس شیعه دوازده‌امامی
س
مسجد حاج علی

**مسجد حاج علی** مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، خیابان لطفی خان زند، ضلع شرقی مدرسه خان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۵۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

مسجد حاج علی در محله گود عربان در فاصله 4 دقیقه ای از مسجد نصیر واقع گردیده است و در سال 1200 ه. ق ساخته شده است. در حال حاضر این مسجد بیش از دو قرن و نیم قدمت دارد . ستون های این مسجد از نظر معماری بسیار مشابه ستون های مسجد وکیل می باشد و آجرکاری و کاشی کاری های این مسجد از ویژگی های برجسته این مسجد قدیمی در شیراز است .

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان شیراز
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان شیراز
ح
مسجد میرزا هادی

**مسجد میرزا هادی (امامی)** مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله سنگ سیاه، جنب بیبی دختران واقع شده است. این مسجد با طاق های بسته ی تیزه دار و با هنر آجرکاری زیبای خود، فضای چشم نوازی را برای مخاطبان به تصویر می کشد. حوضی بزرگ در میانه ی حیاط، در راستای سبک معکاری ایرانی، تعدیل دمای محیط را تامین می کند و نیز مانند فیروزه ای زلال، آبی برای وضوی نمازگزاران را در اختیار می گذارد. رواق های زیبا - از زیبایی های معماری مساجد ایران - در این مسجد نیز به چشم می خورد و نیز حیاط خلوتی در ضلع شرقی این مسجد خلوت گاهی برای پناهندگان به فضای معنوی این بناست. 

به منظور حفاظت و پایداری این بنا، مرمت های مستمر بر روی آن از سوی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی انجام می شود. در سال 91 رواق های ضلع شرقی و غربی و نیز حیاط خلوت این مسجد مورد مرمت قرار گرفت و هم اکنون نیز در خرداد ماه 1399 خورشیدی در حال مرمت های بیشتر می باشد. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۵۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان شیراز
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان شیراز
م
مسجد حاج نظام

**مسجد حاج نظام** مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، خیابان لطفعلی خان، محله اسحق بیگ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۵۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

از ویژگی های بارز مسجد **حاج نظام الملک** طاق های آجرکاری و شبستان ستون دار می باشد. مساجد شبستانی از بخش سرپوشیده در جانب قبله و حیاط مرکزی و ایوان جلوی آن و صفه هایی در اطراف تشکیل یافته اند. این مسجد با ساختاری شبیه خانه های قدیمی به  فضای دلپذیر و روح انگیز جهت راز و نیاز با خالق تبدیل شده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان شیراز
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان شیراز
ح
مسجد علی (شیراز)

**مسجد علی** مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، بلوار سیبویه، دروازه شاهداعی الله داخل بازارچه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۵۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. شبستان این مسجد دارای ستونهای زیبایی به سبک مسجد وکیل است و می‌توان از آجرکاری و کاشی های طاق نمای حیاط به عنوان وجه تمایز این مسجد نام برد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان شیراز
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان شیراز
ع
خانه زنجیرچی یزدی

**منزل زنجیرچی یزدی** مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله اسحق بیگ، کوچه نصیر نظام، پشت مسجدعلی خان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۶۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است که در زمان گذشته منزل حاج عبدالرسول زنجیرچی بود.

## نگارخانه

File:zanjirchi1.jpg
File:zanjirchi2.jpg
File:zanjirchi3.jpg


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان شیراز
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان شیراز
آرامگاه شاه ابوالقاسم

**بقعه شاه ابوالقاسم **یا** شاه گردن بلند** یا** شاه مال بابادی** مربوط به دوره قاجار است و در لالی، شاه آباد سادات واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۶۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان لالی
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان لالی
مسجد جامع میمند

**مسجد جامع میمند** مربوط به دوره قاجار است و در مرکز شهر میمند، واقع شده‌است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۵۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان فیروزآباد
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان فیروزآباد
کلیسای میناس مقدس

**کلیسای میناس مقدس**  مربوط به دوره قاجار است و در تهران، ده ونک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شماره ثبت ۴۶۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## تاریخ
حسن مستوفی‌الممالک تعدادی از ارمنیان استان چهارمحال و بختیاری را به تهران آورد و در ده ونک اسکان داد. او در سال ۱۲۳۵ خورشیدی (۱۸۵۶ میلادی)، این کلیسا را برای ارمنیان ده ونک به هزینه خود ساخت. مستوفی‌الممالک صلیبی از برنز به کلیسا اهدا کرده‌است. بر روی صلیب این عبارت حک شده‌است:

«مستوفی الممالک ونک فی شهر ذیقعده الحرام ۱۲۷۸.»

## معماری کلیسا
کلیسا دارای پلان مستطیلی شکل با سمت شرق به غرب است به طول ۱۷ متر و عرض ۹/۵ متر. مصالح بکار رفته در آن آجر و خشت است. دیوارهای داخلی آن با گچ پوشانده شده‌است. سقف کلیسا توسط شش ستون که قبلاً از جنس چوب بوده‌است محافظت می‌شود. سطح بنای کلیسا از سطح حیاط دو پله پائین‌تر قرار داشته و دارای نورگیرهایی در سه سمت بنا است و سه ورودی در سمت غربی و جنوبی است که در بالای ورودی جنوبی ناقوس خانه کوچک کلیسا قرار دارد. قبرستان اهالی روستا در تپه‌های مشرف به کلیسا بوده‌است که در حال حاضر در محل آن ورزشگاه آرارات بنا شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست کلیساهای ایران
* خلیفه‌گری ارامنه تهران
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

* 
* 
* 
* 

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان تهران
رده:جاذبه‌های گردشگری تهران
رده:کلیساهای تاریخی شهرستان تهران
رده:کلیساهای کلیسای حواری ارمنی در تهران
رده:معماری ایرانی
رده:صومعه‌ها و کلیساهای اسقف‌نشین تهران
مسجد عثمان ذوالنورین

**مسجد عثمان ذوالنورین** مربوط به قرون اولیه اسلام در شهرستان درمیان، طبس مسینا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۶۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

قدمت این مسجد که در داخل قلعه قدیمی شهر طبس مسینا از توابع شهرستان  درمیان خراسان جنوبی واقع است با توجه به سابقه دیرینه شهر و منابع تاریخی متعدد به قرن اولیه اسلام می رسد که در دوره های مختلف مورد بازسازی قرار گرفته است.

آجرکاری نمای ورودی بنا که در دوره قاجار ایجاد شده اند و نیز تزئینات محراب از جمله عوامل تزئینی این بنا به شمار می رود. وجود کتیبه های متعدد بر روی ستونها و دیوارهای داخلی مسجد و نیز کتیبه ای به تاریخ 1208  نشان دهنده وجود این بنا قبل از دوره قاجار است

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان درمیان
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان درمیان
آس‌بادهای طبس مسینا

**آسبادهای طبس مسینا**یا **آسیاب بادی طبس مسینا** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان درمیان، شهر طبس مسینا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۶۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. 

در شهر طبس مسینای خراسان جنوبی اکنون ۶۰ باب آسباد موجود است و از این رو باید آن را پایتخت آسبادهای دنیا دانست.

آسباد که برخی آن را نخستین ساخته صنعتی  بشر می‌دانند قدمتی به بلندای تاریخ دارد. در پهنه وسیعی از خراسان بزرگ تاریخی از شمال هرات تا جنوب سیستان با بهره‌گیری از بادهای ۱۲۰ روزه، درست در فصلی که مقارن با برداشت غلات است آسبادها به کار می‌افتادند.

در میان پهنه‌های شرق ایران بزرگ شامل آسبادهای خراسان جنوبی، رضوی و سیستان که از فناوری آسباد بهره می‌بردند خراسان جنوبی از اهمیت خاصی برخوردار است و همین اهمیت موجب شده که مطابق آخرین شناسایی‌های انجام شده این استان با ۲۵۹ باب آسباد موجود بیشترین تعداد آسباد را در سطح کشور داشته باشد.

**با توجه با اینکه شدت بادهای ۱۲۰ روزه در مناطق محتلف خراسان جنوبی نیز یکسان نیست  و از طرفی نیاز به نیروی باد برای تولید آرد از غلات تابع نیازهای جامعه هدف و یا تولید غلات در محل است، اکنون از نظر تعداد شهرستان درمیان بیشترین تعداد آسباد را در سطح شهرستان‌های ایران دارد و پس از آن نهبندان در رده دوم قرار دارد.**

در حال حاضر آسبادها علاوه بر درمیان و نهبندان در شهرستان‌های بیرجند، سربیشه، قاینات و خوسف نیز دیده می‌شوند. در شهر تاریخی طبس مسینا که بنیان آن حداقل به دوره اشکانی می‌رسد به خاطر وجود  دشتی حاصل خیز که خود تولیدکننده غلات فراوانی بوده تعداد آسبادها بالاست؛ به نحوی که در شهر طبس مسینا در حال حاضر ۶۰ باب آسباد موجود است و از این رو باید آن را پایتخت آسبادهای دنیا دانست.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان درمیان
رده:آس‌بادهای تاریخی شهرستان درمیان
کارخانه قند کهریزک

**کارخانه قند کهریزک** نخستین کارخانه قند ایران و واقع در ، شهر کهریزک است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۶۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به عنوان اثر ملی به ثبت رسید اما در ۲۵ خرداد ۱۳۹۸ به حکم دیوان عدالت اداری از فهرست آثار ملی خارج شد.

در دوران ناصرالدین شاه قاجار، میرزا علی خان امین‌الدوله امتیاز تولید قند در ایران را گرفت و با مشارکت یک کمپانی بلژیکی، «شرکت سهامی بلژیکی برای قندسازی» را به راه انداخت که مکان امروزی را برای ساخت کارخانه انتخاب کرد. چون زمین‌های آبرفتی و مساعد کشاورزی داشت. ساخت کارخانه در اول ذی‌الحجه ۱۳۱۲ (پنجم خرداد ۱۲۷۴ خورشیدی) آغاز شد و حدود یک سال بعد، پایان یافت. ظرفیت کارخانه هشتاد تا صد تن چغندر در روز و ماشین‌های آن ساخت انگلستان و از کارخانه ویلکاک بود. اما این کارخانه در سال ۱۳۱۷ قمری (۱۲۷۹ خورشیدی) ورشکسته و تعطیل شد.

از جمله علل تعطیلی کارخانه، جای آن بود که در منطقه‌ای کم‌آب بود که روستاهایش فاصله زیاد از هم دارند و نمی‌تواند چغندر مصرفی کارخانه را به بهای مناسب تأمین کند. در حدود سال ۱۳۰۵ خورشیدی، افرادی این کارخانه را خریدند و برای راه‌اندازی دوباره آن کوشیدند. در سال ۱۳۰۸ کسری ماشین‌آلات از کمپانی آلمانی وولف خریداری و نصب شد و اولین بهره‌برداری مجدد آن در سال ۱۳۱۰ صورت گرفت. دولت با گذراندن مصوبه‌ای در مجلس در ۲۵ تیر ۱۳۱۲ همه سهام کارخانه را خریدار و اداره کارخانه را به دست گرفت.

سرانجام کارخانه به علت فرسودگی ماشین آلات در ۱۳۴۳ متوقف شد و بعد از انقلاب به تصرف بنیاد مستضعفان درآمد تا این که اخیراً شرکت ساختمانی آن را خریداری کرد تا تخریب و آپارتمان‌سازی کند. این شرکت در اوائل سال ۱۳۹۵ با طرح شکایت به دیوان عدالت اداری، درخواست خروج از ثبت بنا را مطرح کرد و سرانجام حکم دلخواه خود را از این دیوان گرفت.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان ری
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان ری
رده:کارخانه‌های تاریخی شهرستان ری
رده:کارخانه‌های دورۀ پهلوی
رده:کارخانه‌های دورۀ قاجار
مسجد جامع عبدالله نوقاب

**مسجد جامع حاج عبدالله نوقاب** مربوط به دوره قاجار است و در نوغاب (گناباد)، واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شماره ثبت ۴۵۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

مسجد حاج عبدالله در فاصله 2 کیلومتری از مرکز شهرستان در نوقاب (خیابان قائم) واقع می باشد. این بنا مربوط به دوره قاجار می باشد که در زمان پهلوی نیز استحکاماتی به آن افزوده شده، مصالح به کار رفته در این بنا خشت، آجر در ابعاد 27*27، آهک و گچ و کاه گل می باشد.

در سال 80-81 توسط اداره اوقاف-میراث فرهنگی و افراد خیر ،شبستان آن مرمت شده و آجر فرش صحن آن تعویض گردیده، در کنار این مسجد اب انبار و یک حمام قدیمی و ساباط،حسینیه قرار داشته که متاسفانه در طرح تعریض خیابان تخریب شده و فقط مخزن آب انبار باقی مانده است.

از نظر پلان مسجد دارای یک ایوان،در جنوب، دو جبهه رواق در ضلع غرب و شرق و یک شبستان در ضلع شرقی دارد.مساحت کل بنا 850 متر مربع می باشد.

سقف ایوانی به صورت طاق و تویزه پوشش و شبستان آن به صورت گنبدی پوشش یافته است.

مسجد جامع عبدالله نوقاب از نظر ملکی وقفی بوده و متولی آن در اصل حاج عبدالله نوقاب می باشد که دارای موقوفات بسیار زیاد است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان گناباد

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان گناباد
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان گناباد
آسیاب شماره ۵ کورسا

**آسیاب شماره ۵ کورسا** مربوط به دوره قاجار -اوایل دوره پهلوی است و در شهرستان کهگیلویه، روستای شهید دارکوب واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۵۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان کهگیلویه
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان کهگیلویه
رده:آسیاب‌های تاریخی شهرستان کهگیلویه
کاروانسرای سرخ‌حصار

**کاروانسرای سرخه حصار** مربوط به دوره قاجار - دوره معاصر است و در شهرستان دماوند، ۸ کیلومتری جاده تهران به دماوند واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۶۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان دماوند
رده:سرای‌های تاریخی شهرستان دماوند
رده:کاروان‌سراهای تاریخی شهرستان دماوند
رده:کاروانسراهای استان تهران
رده:کاروانسراها در ایران
خانه طالبی

**خانه طالبی** مربوط به اواخر دوره صفوی است و در بیرجند، خیابان منتظری، نزدیک خانه گلاوی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۶۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان بیرجند
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان بیرجند
آب‌انبار پنج برکه

**آب‌انبار پنج برکه** مربوط به اواخر دوره قاجار است و در بندرگنک، محله پیمایی، کنارگورستان اهل تسنن واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۶۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان بندر لنگه
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان بندر لنگه
رده:برکه‌های تاریخی شهرستان بندر لنگه
باغ اسکویی

**باغ اسکویی** مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان سبزوار، روستای ابارش واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۵۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## نگارخانه

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان سبزوار
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان سبزوار
رده:باغ‌های تاریخی شهرستان سبزوار
کاروانسرای مرندیز

**کاروانسرای مرندیز** مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان بجستان، روستای مرندیز واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۶۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این کاروانسرا به علت بی‌توجهی شرکت نفت روستا دچار حریق شد که تاکنون از طرف سازمان میراث فرهنگی و گردشگری مرمتی صورت نگرفته‌است.

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان بجستان
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان بجستان
رده:سرای‌های تاریخی شهرستان بجستان
رده:کاروان‌سراهای تاریخی شهرستان بجستان
خانه خانیکی

**خانه خانیکی** مربوط به اواخر دوره قاجار -اوایل دوره پهلوی است و در گناباد، پشت دانشگاه علوم پزشکی گناباد واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۵۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این خانه به حاج محمد حسن خانیکی تعلق داشته که از بزرگان و معاریف منطقه گناباد بوده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان گناباد

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان گناباد
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان گناباد
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان گناباد
منزل جوکار

**منزل جوکار** مربوط به اوایل دوره پهلوی است و در شیراز، محله تاریخی اسحق بیگ، ابتدای کوچه نصیر نظام واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۶۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## نگارخانه

File:jokarhome1.jpg
File:jokarhome2.jpg
File:jokarhome3.jpg
File:jokarhome4.jpg


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان شیراز
دارالشفاء دلویی (قدمگاه علی)

**دارالشفاء دلویی (قدمگاه علی)** مربوط به سدهٔ ۱۳ ه.ق است و در شهرستان گناباد، روستای دلویی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۶۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان گناباد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* دارالشفا دلویی

## تصاویر

||دارالشفای دلویی
||تصویر کامپیوتری دارالشفاء دلویی


## منابع

رده:آثار دوره اسلامی در شهرستان گناباد
رده:قدمگاه‌های تاریخی شهرستان گناباد
تل گاوی

**تل گاوی** مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان فیروزآباد، بخش میمند، روستای چنار سوخته واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۵۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان فیروزآباد
رده:تل‌های تاریخی شهرستان فیروزآباد
تم میان ده

**تم میان ده** مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان جیرفت، بخش مرکزی، روستای میان ده واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۵۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان جیرفت
رده:تم‌های تاریخی شهرستان جیرفت
قلعه تپه امیران دشت

**قلعه تپه امیران دشت** در شهرستان دامغان، روستای چهادره واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۶۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این قلعه بر روی تپه ای نسبتا مرتفع قراردارد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:تپه‌های باستانی شهرستان دامغان
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان دامغان
تپه مراد آباد نورعلی

**تپه مراد اّباد نورعلی** مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان دلفان، بخش مرکزی، روستای مراد اّباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۷۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پیش از اسلام در شهرستان دلفان
رده:تپه‌های باستانی شهرستان دلفان
میل میم

**میل مزرعه نو کهک** مربوط به دوره سلجوقی است و در شهرستان کهک، بخش فردو، مزرعه نو (کهک) واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شماره ثبت ۴۷۷۴ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:میل‌های تاریخی شهرستان کهک
رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان کهک
برج نگهبانی شهرد

**برج نگهبانی شهرد (خضرنبی)** مربوط به دوره صفوی است و در دهدشت، بلوار خروجی، پشت پارک جنگلی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۷۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان کهگیلویه
رده:برج‌های تاریخی شهرستان کهگیلویه
مسجد آقا لر

**مسجد آقا لر** مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، خیابان بین الحرمین، بالاتر از مدرسه منصوریه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۷۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. محراب ، ستون ها و حتی آجر کاری های این مسجد در نهایت سادگی بسیار چشم نواز هستند . از دیگر زیبایی های این مسجد میتوان به معماری و کاشی کاری های ورودی این مسجد اشاره کرد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان شیراز
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان شیراز
آ
مسجد علمدار

**مسجد علمدار** مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، خیابان بین الحرمین، کوچه امامزاده پنج تن واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۷۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مسجد علمدار یکی از مساجد قدیمی در دل کوچه پس کوچه‌های بافت تاریخی شیراز است و به عنوان یکی از مقاصد گردشگری مذهبی در بافت قدیم شیراز شناخته شده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان شیراز
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان شیراز
ع
آرامستان ارامنه اخته‌خانه

**گورستان ارامنه اخته‌خانه** مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان سلماس، روستای اخته‌خانه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۷۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

این گورستان با وسعت ۸۰۰ مترمربع در یک کیلومتری روستای آخته خانهٔ شهرستان سلماس واقع شده‌است و قدمت آن به دورهٔ قاجاریه می‌رسد. در این قبرستان یک کلیسای تاریخی نیز وجود دارد که در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده‌است. در محوطهٔ قبرستان سنگ قبرهایی از سنگ‌های سیاه آتشفشانی با نوشته‌هایی به خط ارمنی وجود دارد که تاریخ آنها اکثراً به اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم می‌رسد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان سلماس
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان سلماس
رده:آرامستان‌های ارمنیان
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان سلماس
امامزاده زنجیری

**جلال‌الدین بن علی زین‌العابدین**، معروف به سیدالحرمین و **امامزاده زنجیری** در شیراز، محله گود عربان و جنب مسجد نصیرالملک واقع شده است.

بقعه این امامزاده توسط نصیرالملک ساخته شده که گنبد بقعه کاشیکاری و مرقد آن را معجری از جنس نقره و استیل دربرگرفته است.

علت نامیدن این امامزاده، به سیدالحرمین و امامزاده زنجیری، به دلیل اعتقاد فراوان میرزا حسن‌خان نصیرالملک فرزند علی اکبرقوام حکمران فارس در زمان قاجار، به این امامزاده است. به طوری که حکایت می‌کنند نصیرالملک، افراد متهم را در این امامزاده زنجیر می‌کرده و اگر زنجیر پاره می‌شد علامت بی‌گناهی شخص متهم بود در غیر این صورت متهم، گناهکار شناخته می‌شد. یا عده ای معتقدند که دلیل این نامگذاری آن است که در گذشته زنجیری به درب ورودی امامزاده متصل بوده که زائران برای برآورده شده حوائج خود به آن دخیل می‌بستند.

یادآور می‌شود، شیرازی‌ها شب‌های سه‌شنبه برای انجام نذر و نیاز و برآوردن حاجات در این امامزاده حضور به هم می‌رسانند.

آرامگاه **امامزاده زنجیری** مربوط به دوره قاجار - دوره پهلوی است و در شیراز، خیابان لطفعلی خان زند، جنب مسجد نصیر الملک واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۷۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## نگارخانه

File:emamzadehzanjir1.jpg
File:emamzadehzanjir2.jpg
File:emamzadehzanjir3.jpg


## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان شیراز
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان شیراز
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان شیراز
ز
کلیسای پطروس پولیس

**کلیسای پطروس پولیس** مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اورمیه، روستای کلیساکندی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۷۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

کلیسای پطروس و پولوس در 5 کیلومتری جادهٔ آسفالتهٔ ارومیه - بندر گلمانخانه قرار دارد و توسط مربختیشوع حکیم، از پزشکان هارون الرشید، خلیفهٔ عباسی در سدهٔ ۸ میلادی ساخته شده‌است. این کلیسا که به نام “‌پطروس و پولوس“ از حواریون عیسی مسیح نامیده می‌شود از قدیمی‌ترین کلیساهای آشوری است. در اطراف این کلیسا بیمارستان و کتابخانه‌ای وجود داشته و مصالح به کار رفته در کلیسا تماماً از نوع سنگ لاشه و قلوه سنگ نامنظم است که با ملاط ماسه و آهک کار شده و با نوعی گچ قسمت بیرونی و داخلی آن به صورت لایه ضخیم اندود شده‌است. ورودی بنا به طرف جنوب و دارای مقرنس کاری زیبایی از نوع گچ و سقف آن سنگی و به صورت تاق گهواره‌ای است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

* 

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان ارومیه
رده:کلیساهای تاریخی شهرستان ارومیه
رده:کلیساهای کلیسای شرق آشوری
رده:آشوریان در ایران
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در استان آذربایجان غربی
رده:کلیسای مشرق در ایران
رده:کلیساهای تاریخی ایران بر پایه شهرستان
تپه غرب روستای چی‌چی‌خوار

**تپه غرب روستای چی چی خوار** مربوط به نیمه اول هزاره اول قم است و در شهرستان سقز، بخش زیویه، روستای چی چی خوار واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۷۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان سقز
رده:تپه‌های باستانی شهرستان سقز
محوطه شورگل

**محوطه شورگل** مربوط به هزاره اول - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سلماس، روستای شورگل واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۷۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان سلماس
رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان سلماس
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان سلماس
تپه گورستان حسن قشلاق ۱

**تپه قبرستان حسن قشلاق ۱** مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان بوئین‌زهرا، بخش آوج، روستای محمودآباد واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۹۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پیش از اسلام در شهرستان بوئین‌زهرا
رده:تپه‌های باستانی شهرستان بوئین‌زهرا
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان بوئین‌زهرا
تپه آوه ۲

**تپه آوه ۲** مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در استان قزوین، شهرستان قزوین، بخش رودبار الموت شرقی، روستای اوه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۸۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* تپه آوه ۱
* تپه تاریخی آوه
* فهرست آثار ملی ایران

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان قزوین
رده:آثار دوران پیش از اسلام در شهرستان قزوین
رده:تپه‌های باستانی شهرستان قزوین
محوطه کالفی

**منطقه کالفی**(کَلفه ی سَر ) مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، بخش الموت، روستای دهک در الموت شرقی ماقبل منطقه بیشه ( ویشه ) واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۹۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
# زنبورستان مهندس مقصود عبدالهی دهکی و  مهندس جعفر عبدالهی دهکی 
## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان قزوین
رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان قزوین
سنگ بلاش

**سنگ بلاش** یا **نقش برجسته بلاش** مربوط به دوره اشکانیان است و در بیستون، محوطه تاریخی، فرهنگی بیستون در کنار و حوالی کوه بلوچ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۸۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## ویژگی‌ها
سنگ بلاش  در دامنۀ کوه بیستون در ۴۰۰ متری شرق نقش‌برجستۀ گودرز اشکانی قرار دارد، تخته‌سنگ بزرگی است که نقوشی بر روی آن حجاری شده‌است. گیرشمن نقوش این صخرۀ مجزا از کوه بیستون را متعلق به امیری دانسته که مشغول قربانی کردن در برابر مذبحی‌ست. مسعود گلزاری نقش روی سنگ را مردی با بلندای ۱۸۰ سانتیمتر با ریش توپی و سبیلی تاب‌داده و گیسوانی بلند توصیف کرده که با سربندی موهای بلندش را تزئین کرده و نیم‌تنه‌ای ساده که از کمر به بالا چسبان است و دامنی گشاد به تن کرده و گردن‌بندی به گردن آویخته و کمربندی به کمر بسته‌است. روبه‌روی این مرد آتشدانی قرار دارد که دست راست خود را به سوی آن دراز کرده و در حال انداختن شیئی در میان آتش است. بر بدنۀ این آتشدان جملاتی حجاری شده‌است که بخشی از متن آن از بین رفته و قابل خواندن نیست. بخش باقی‌مانده بدین صورت است:

با توجه به همین جمله و با توجه به اینکه پنج نفر از شاهان اشکانی از سال ۵۱ تا ۲۲۳ میلادی با نام ولگش حکومت کردند، این نقش‌برجسته متعلق به یکی از جانشینان گودرز دوم دانسته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان کرمانشاه
رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان هرسین
رده:آثار ملی ایران
رده:بناهای تاریخی شهرستان هرسین
رده:جاذبه‌های گردشگری استان کرمانشاه
رده:شاهنشاهی اشکانی
رده:محوطه تاریخی بیستون
رده:نقش‌برجسته‌های سنگی اشکانی
مر خرل

**مر خرل** یا **مر خریل** (به کردی: مه‌ڕ خه‌ره‌ل یا مه‌ڕ خه‌ره‌یل) غاری مربوط به دوران پارینه‌سنگی میانی، جدید و فراپارینه سنگی است و در محوطه تاریخی، فرهنگی بیستون در شمال شرق کرمانشاه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۸۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این غار توسط پروفسور فیلیپ اسمیت، باستان شناس کانادایی کاوش شد و بعدها بقایای جانوری به دست آمده از آن توسط دکتر برایان هس و دکتر مرجان مشکور مطالعه شد. ابزارهای سنگی به دست آمده نیز که در موزه ملی ایران و موزه دانشگاه مونترال کانادا نگهداری می شود توسط دکتر سونیا شیدرنگ مطالعه شده است.
آثار سکونت دوران پارینه سنگی در این غار مربوط به حدود ۶۰ هزار سال پیش تا حدود ۱۲ هزار سال پیش است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:محوطه‌های تاریخی شهرستان هرسین
رده:آثار دوران پارینه‌سنگی در شهرستان هرسین
رده:غارهای تاریخی شهرستان هرسین
پل بهمنشیر آبادان ایستگاه هفت

**پل بهمنشیرآبادان ایستگاه هفت** مربوط به دوره پهلوی اول است و در آبادان، میدان ایستگاه هفت واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۵۰۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان آبادان
رده:پل‌ها در ایران
رده:پل‌های تاریخی شهرستان آبادان
رده:عملیات‌های نظامی جنگ ایران و عراق در ۱۹۸۰ (میلادی)
رده:عملیات‌های نظامی جنگ ایران و عراق در ۱۹۸۱ (میلادی)
رده:آبادان
آرامگاه چهار تاقی

بندانگشتی
**مقبره چهار تاقی** یا **چهارطاقی تیموری** مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان شیروان، روستای زیارت واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۸۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

بنای چهارطاقی یا مقبره تیموری شیروان که متعلق به یکی از سرداران معروف تیمور گورگانی («عید خواجه») است، در بخش شمال‌شرقی امامزاده حمزه رضا (گور تیمور) جای گرفته است و از مصالحی از قبیل خشت و آجر ساخته‌شده و در مواردی با چوب استحکام‌بخشی شده است.

## معماری
این بنا با توجه به ویژگی‌های معماری و کاربری از آثار منحصربه‌فرد استان خراسان شمالی است که دارای ویژگی آرامگاهی است. اگر چه در سنگ‌نوشته قبر داخل مقبره تاریخ این اثر تاریخی 785 ه.ق عنوان شده است، اما اطلاعات کافی از زمان دقیق ساخت خود بنا موجود نیست و در متون هم به ساخت آن اشاره نشده و بخش‌های کمی از کتیبه باقی‌مانده و سنگ بنا نیز از محل اصلی به سرقت رفته است. همچنین با وجود انتساب این بنا به دوره تیموری، «هشت‌ضلعی» بودن سقف و همچنین سردابه‌ای بودن آن، گمانه هم‌دوره بودن با دوره ایلخانی را قوی‌تر می‌کند.

ساختمان این چهارطاقی تیموری خشتی و نمای بیرونی آن هشت‌ضلعی و «طاق‌نماهایی» با پوشش جناقی و آجرچینی خفته راسته که در قسمت ساقه گنبد تزیین‌شده است که فضای درونی آن دارای اندود گچی است.  این هشت‌ضلعی به‌گونه‌ای است که اضلاعی که درگاه ورودی به داخل آرامگاه دارد، نزدیک به 6 متر و دیگر اضلاع 4 متر و 20 سانتی‌متر درازا دارندو بخش بالایی بنا قوسی‌شکل ساخته‌شده است که در زیر و بالای درها، نورگیرهایی به پهنای درها دیده می‌شود. بنا دارای گنبدی است که بلندای آن از بخش بالایی بنا 2 متر و 50 سانت و تا زیر گنبد 4 متر و 20 سانتی‌متر است. بالای سردرها دورتادور به رنگ فیروزه‌ای گچ‌بری و کتیبه‌ای ایجادشده که از نقوش اسلیمی استفاده شده است.

## بازسازی
این بنا در سال ۱۳۵۶ برای نخستین بار بازسازی و بهسازی شد که به اصالت بنا آسیب زیادی وارد شد. در سال‌های ۱۳۸۴ و ۱۳۸۶ نیز برای پیشگیری از ریزش‌ها اقداماتی انجام گرفته که نتیجه آن یافتن ورودی بنا با کف سردابه‌ای و همچنین دیوار محصورکننده در اطراف بنا بود که از خاک بیرون کشیده شد. به‌احتمال بسیار این دیوار محصورکننده در دوره‌های بعد برای پیشگیری از پیشروی قبرها به محل ساخته‌شده است. کف سردابه در عمق 160 سانتیمتری از سطح فعلی زمین قرارگرفته است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* امامزاده حمزه رضا (گور تیمور)

## منابع

رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان شیروان
گورستان آسو

**قبرستان آسو** مربوط به دوره تیموریان - دوره صفوی است و در شهرستان بیرجند، بخش مرکزی، روستای آسو واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۷۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان بیرجند
رده:گورستان‌های تاریخی شهرستان بیرجند
خانه امین الاسلام

**خانه امین الاسلام** مربوط به دوره زند است و در سنندج، بلوار کردستان، کنار پل امین الاسلام، کوچه مردوخ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۵۰۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره زندیان در شهرستان سنندج
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان سنندج