open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
سکزی

**سکزی**، سگزی، سجزی (اهل سیستان) سیستانی، اهل سیستان. منسوب به سگز = سیستان. سیستانی، چه مردم آنجا به سخت جانی و سخت جگری مشهورند لذا سیستان را سگستان گویند، (وجه اشتاق عامیانه) و سجزی (به کسر سین) معرب آن است.
سکزی نامی است که در طول تاریخ به اهالی سکستان(سیستان) گفته می‌شد.
این نامگذاری به تبار سیستانی‌ها باز می‌گردد که نیاکان آن‌ها سکاها بودند.

همچنین **سکزی** واژه‌ای است که در شاهنامه، رستم و فرزندان او بارها از سوی دیگران با آن مورد خطاب قرار گرفته‌اند.

[بندانگشتی|تصویری از [رستم در شاهنامه، واقع در موزه فردوسی که پوشش ببربیان دربردارد]]

### نام کوه
سکزی نام کوهی است از سیستان ما بین کیچ و مکران و دریای سند از پهلوی آن میگذرد و تولد رستم در آن بود و در این تأمل است به حجت نپیوسته است.

سکزی نام کوهی باشد در زابلستان و ساکنان آنجا را به نام آن کوه می خوانند و سگزیان میگویند رستم زال از آنجاست.

## رستم سکزی یا رستم سگزی
پیشینه پسوند سکزی در نام رستم یا به گونه درست‌تر رستم سگزی برگرفته از نام اقوام سکایی است که نام خود را سگ نهاده بوده‌اند. اقوام دیگری نیز از اقوام سکایی که خود را گرگ یا ورگ می‌نامیده‌اند که امروزه شهر گرگان مبین این امر است. از این رو نهادن نام جاندارانی مانند سگ یا گرگ بر روی اقوام سکایی در آن روزگار امری عادی بوده‌است. رستم شاهنامه نیز که از اقوام سکایی بوده‌است منحصراً به قومی که نام سگ را بر روی خود نهاده بوده‌اند تعلق داشته‌است. از همین رو رستم سگزی نیز نامیده می‌شود. اقوام سکایی، اقوام کوچنده‌ای بوده‌اند که از چین تا دریاچه کاسپین را در زیر چیرگی خود داشته‌اند و تنها به یک استان ایران یعنی سکستان محدود نبوده‌اند.

### اشارت به پوشش رستم
همچنین ممکن است یکی از دلایل سگزی خواندن رستم، علاوه بر انتساب او به سیستان، پوشیدن پوست سگ آبی (ببر بیان) در جنگ‌ها باشد، چرا که اگر سگزی، فقط معنای سیستانی را در ذهن متبادر می‌کرد، دلیلی نداشت که رستم از بازخواندن خود با این کنیه سخت در خشم شود و از دیگرسو تنها دشمنان رستم، این واژه را در رویارویی با او به کار ببرند و حتی یک بار هم، هواخواهان رستم او را با این کنیه، نخوانند. از این منظر محتمل است که واژهٔ سگزی علاوه بر انتساب به سیستان، در گذر زمان به عنوان دشنام و خوارداشت رستم، در معنای کسی که مثل سگ زندگی می‌کند، به کار رفته باشد و دلیل این امر هم پوشیدن ببر بیانی بوده‌است که از جنس پوست سگ بوده‌است.
## سکزی‌های معروف
* رستم سکزی (رستم دستان)
* محمد بن وصیف سگزی
* محمد بن مخلد سگزی
* ابویعقوب سکزی
* ابوالفرج سگزی
* ابوالفتح سگزی
* سراج‌الدین سگزی
* محمد پسر مخلد سگزی

## منابع

رده:اقوام در ایران
رده:سکاها
رده:سگ در ایران باستان
رده:سیستان
سرمایه (کتاب)

***سرمایه؛ نقد اقتصاد سیاسی***  نام اثر کارل مارکس، فیلسوف آلمانی قرن نوزدهمی، است که در سه جلد تألیف شده است. در اواخر سال ۱۸۶۶، نسخه‌ی کامل جلد نخستش را به هامبورگ فرستادند و در پاییز سال بعد از طبع خارج گردید. این کتاب به آلمانی نوشته شده بود و تا بیست سال ترجمه‌ی انگلیسی‌اش در دسترس نبود و نخستین ترجمه‌ای که از جلد اولش به چاپ رسید ترجمه‌ی روسی‌اش بود که در ۱۸۷۲ منتشر شد. این کتاب بیش از هجده سال از عمر مارکس را گرفت. هنگامی که وی در کار جمع‌آوری مطالب کتاب خویش بود، فریدریش انگلس، دوست صمیمی مارکس، مخارج خانواده‌ی دوستش را می‌پرداخت اما امید چندانی به خاتمه‌ی کتاب نداشت. هم مارکس و هم انگلس این کتاب را، که هرگز به‌پایان نمی‌رسید، «کتاب لعنتی» نامیده بودند و مارکس اعتراف کرده بود که این کتاب برایش کابوس محض است. به‌هر روی، این کتاب به تحلیل قواعد اقتصادی تولید نظام سرمایه‌داری می‌پردازد.

این‌که این کتاب دربارهٔ اقتصاد سیاسی است یا نه، جای بحث دارد. برای نمونه، در نخستین ترجمهٔ آن به فارسی، عنوان فرعی کتاب، یعنی «نقد اقتصاد سیاسی» روی جلد درج نشده بود، ولی برخی بر آنند که کتاب بیش‌تر نقدی بر ایدئولوژی است.

گروهی دیگر بر آنند که این کتاب در کندوکاو انتقادی نظام سرمایه‌داری، پیامدهای اقتصادی آن و نظریات اقتصاددانان دربارهٔ سرمایه‌داری است. مارکس نتوانست قبل از مرگ جلد دوم و سوم سرمایه را کامل کند اما فردریش انگلس دوست و همکارش پس از مرگ او جلد دوم و سوم را بر اساس دست‌نوشته‌های مارکس به ترتیب در سال‌های ۱۸۸۵ و ۱۸۹۴ منتشر کرد.

## ترجمه به فارسی
جلد اول ***سرمایه؛ نقدی بر اقتصاد سیاسی*** را نخستین بار ایرج اسکندری عضو حزب تودهٔ ایران به فارسی ترجمه کرد که انتشارات حزب تودهٔ ایران آن را منتشر نمود. همین ترجمه با تصحیح عزیزالله علیزاده در انتشارات فردوس چاپ شد. انتقادهایی بر اسکندری دربارهٔ اعمال عقاید حزبی در ترجمه وارد شده‌است. البته ترجمه جلد سوم این کتاب ناتمام ماند و به همان شکل ناقص منتشر شد. اخیراً ف. فرخی ادامه کار ایرج اسکندری را تا پایان جلد سوم ترجمه کرده‌است. جمشید هادیان در کانادا ترجمه جدیدی از جلد اول سرمایه منتشر ساخت. در سال‌های اخیر، حسن مرتضوی جلدهای اول و دوم و سوم این کتاب را ترجمه کرده‌است. کمال خسروی و حسن مرتضوی نخستین ویراست فصل «کالا» در کتاب «سرمایه» را ترجمه کرده‌اند. سرمایه جلد چهارمی هم دارد، که کائوتسکی آن را تهیه و تنظیم کرده‌است. این اثر با نام تئوری ارزش اضافه نیز شناخته می‌شود. اما بر سر شناسایی این کتاب به عنوان جلد چهارم سرمایه، اختلاف‌نظر وجود دارد و عموماً آن را ادامه کتاب سرمایه نمی‌دانند. ضمناً این کتاب به صورت کتابی مستقل به تازگی توسط نشر سمندر چاپ شده‌است.

## پانویس

## منابع
* سرمایه (کاپیتال): کارل مارکس، مترجم: ایرج اسکندری، مصحح: عزیزالله علیزاده، فردوس، ۱۳۷۹، (وزیری، گالینگور)، ۹۰۰ صفحه. ISBN 978-964-320-063-9
* سرمایه (کاپیتال): کارل مارکس، مترجم: ایرج اسکندری، مصحح: عزیزالله علیزاده، فردوس، ۱۳۸۳، (وزیری، گالینگور، ۳ جلدی)، ۱۶۴۴ صفحه. ISBN 978-964-320-223-2

رده:علم اقتصاد در ۱۸۶۷ (میلادی)
رده:کتاب‌های ۱۸۶۷ (میلادی)
رده:کتاب‌های ۱۸۸۵ (میلادی)
رده:کتاب‌های ۱۸۹۴ (میلادی)
رده:کتاب‌های اقتصادی
رده:کتاب‌های انتشاریافته پس از مرگ پدیدآورنده اثر
رده:کتاب‌های سیاسی
رده:کتاب‌های غیرداستانی ۱۸۶۷ (میلادی)
رده:کتاب‌های غیرداستانی ۱۸۸۵ (میلادی)
رده:کتاب‌های غیرداستانی ۱۸۹۴ (میلادی)
رده:کتاب‌های فلسفه سیاسی
رده:کتاب‌های کارل مارکس
رده:کتاب‌های کمونیستی
رده:کتاب‌های ناتمام
رده:کتاب‌های نقد سرمایه‌داری
رده:مارکسیسم
رده:ویکی‌سازی رباتیک
رده:کتاب‌های درباره سوسیالیسم
مثلث متساوی‌الاضلاع

{4} a^2
| angle     = ۶۰°}}

**مثلث متساوی‌الاضلاع**  یا **سه‌گوشه همسان‌بَر** در هندسه به مثلثی گفته می‌شود که سه ضلع آن برابر باشند. در این مثلث هر سه زاویه داخلی نیز برابرند و اندازه هرکدام ۶۰ درجه است. زوایای خارجی این مثلث نیز برابر بوده و هرکدام ۱۲۰ درجه هستند. همچنین این مثلّث حالت خاصّی از مثلّث‌های متساوی‌الساقین است.

## ویژگی‌ها

با فرضِ اینکه درازای اضلاع مثلث متساوی‌الاضلاع a\,\! باشد، خواهیم داشت:
* مساحت: a^2\frac{\sqrt{3}}{4}
* محیط: P=3a\,\!
* شعاع دایرهٔ محیطی: r=a\frac{\sqrt{3}}{3}
* شعاع دایرهٔ محاطی: r=a\frac{\sqrt{3}}{6}
* و ارتفاع: a\frac{\sqrt{3}}{2}.
این روابط را می‌توان از قضیه فیثاغورس نتیجه گرفت.

ویژگی‌های هندسی این مثلث به این ترتیب می‌باشد.
# دارای ۳ خط تقارن است
# هر سه زاویهٔ آن با هم برابرند، بنابر این دارای ۳ زاویه ۶۰ درجه است.
# دارای یک مرکز ثقل است.
# مرکز تقارن ندارد.

## رسم مثلث متساوی‌الاضلاع
رسم مثلث متساوی الاضلاع با استفاده از خط‌کش و پرگار به صورت پویانمایی زیر است. جایگزین=|وسط|رسم مثلث متساوی الاضلاع با استفاده از پرگار و خط‌کش|بی‌قاب

## منابع

رده:انواع مثلث‌ها
رده:چندضلعی‌های ترسیم‌پذیر
رده:هندسه مثلث
شیرین بینا

**شیرین بینا** با نام اصلی **شیرین صدق‌گویا** (زاده ۲۹ مرداد ۱۳۴۳) بازیگر زن تئاتر، سینما و تلویزیون ایرانی است..

## زندگی
**شیرین بینا**، بازیگر زن ایرانی است که از سال ۱۳۷۲ فعالیت سینمایی خود را با بازی در فیلم «تیک تاک» آغاز کرد. نام اصلی وی شیرین صدق گویا می‌باشد و بینا نام خانوادگی همسر اوست که وی این نام را به عنوان نام هنری خود انتخاب نموده‌است.

به علت آنکه خواهر وی نیز بازیگر است و از اسم صدق‌گویا (نگین صدق‌گویا) استفاده می‌کند، وی از نام فامیل «بینا» استفاده می‌کند.

وی دارای مدرک لیسانس علوم تربیتی از دانشگاه آزاد است. او برای بازی در فیلم تیک تاک، نامزد دریافت جایزهٔ بهترین بازیگر نقش دوم زن در دوازدهمین دورهٔ جشنواره فیلم فجر شد.

## فیلم‌شناسی
### سینما

### مجموعه‌های تلویزیونی

### تله فیلم

### کوتاه
* دفاع مقدس؛ (عبدالله باکیده ۱۳۷۸)
* تکه‌ای از آسمان؛ (امیر فیضی ۱۳۷۹)
* گلی برای نرگس؛ (عبدالرضا فیروزان ۱۳۸۳)
* جنس دوم؛ لاله مستوفی (۱۳۸۲)

### تئاتر
* بر پرده افلاک؛ (حسن سرچاهی ۱۳۸۴)
* امپراتور و آنجلو؛ (امیر دژاکام ۱۳۸۶)
* برگشتن (حسین مسافر آستانه ۱۳۹۸)

## منابع

* 
* شیرین بینا در پایگاه آی فیلم http://en.ifilmtv.com/Artist/Content/2419

## پیوند به بیرون
* 

رده:افراد زنده
رده:اهالی مرند
رده:بازیگران آذری اهل ایران
رده:بازیگران تئاتر زن اهل ایران
رده:بازیگران زن تلویزیونی اهل ایران
رده:بازیگران زن فیلم اهل ایران
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه آزاد اسلامی
رده:زادگان ۱۳۴۳
رده:زادگان ۱۹۶۴ (میلادی)
رده:بازیگران زن سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
رده:بازیگران زن سده ۲۱ (میلادی) اهل ایران
نگین صدق‌گویا

**نگین صدق‌گویا** (زادهٔ ۸ اسفند ۱۳۴۹) بازیگر اهل ایران است. او فعالیت خود را با فیلم ''تیک تاک'' (۱۳۷۱) شروع کرد. بیشتر شهرت او برای بازی در مجموعه تلویزیونی *[[به کجا چنین شتابان]]* (۱۳۸۹) می‌باشد.

## زندگی
نگین صدق گویا خواهر شیرین بینا (بازیگر) می‌باشد. او فارغ‌التحصیل رشته اقتصاد نظری در دانشگاه الزهرا است. او فعالیت هنری خود را از سال ۱۳۷۲ با فیلم تیک تاک (محمدعلی طالبی) شروع کرد.

وی تا کنون در فیلمهای تیک تاک، خلبان، زن امروز، عبور از خط سرخ، بی‌قرار، انتخاب، رأی باز، واکنش پنجم، خواستگار محترم، ابراهیم خلیل ا…، مانا و زمانی برای دوست داشتن، نقش آفرینی کرده است و فیلم سینمایی «زمانی برای دوست داشتن» ابراهیم فروزش و «مانا» رزازی فر را در نوبت اکران دارد البته هر ۲ فیلم در جشنواره فیلم فجر سال گذشته به نمایش درآمد و چند فیلم تلویزیونی هم در نوبت پخش دارد.

## فیلم‌شناسی
### سینما

### تلویزیون

### شبکه نمایش خانگی

## منابع
* 

* 
* نگین صدق‌گویا در وبگاه ایران‌آکت

## پیوند به بیرون
* 
* 

رده:افراد زنده
رده:اهالی تهران
رده:بازیگران زن تلویزیونی اهل ایران
رده:بازیگران زن فیلم اهل ایران
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه الزهرا
رده:زادگان ۱۳۴۹
رده:زادگان ۱۹۷۱ (میلادی)
جائو تسیانگ

**ژائو زیانگ** (زاده ۱۷ اکتبر ۱۹۱۹ – درگذشته ۱۷ ژانویه ۲۰۰۵) در ۱۹۸۰ به مقام نخست‌وزیری رسید و سپس دبیر کلی حزب کمونیست را عهده‌دار شد. ژائو زیانگ، دبیرکل پیشین حزب کمونیست چین و یکی از اصلاح‌طلبان پیشروی این کشور، در سال ۱۹۸۹ هنگامی از قدرت سرنگون شد که در تلاش بود تا راهی برای تفاهم با دانشجویان ناراضی بیابد؛ دانشجویانی که در تظاهرات میدان تیان آن من شرکت داشتند.

ژائو زیانگ زمانی که از دانشجویان معترض در میدان تیان‌آنمن بازدید کرد و با خواسته‌های آنان همدلی نشان داد، حکم افول سیاسی خود را امضا کرد. سه هفته پس از سرکوب تظاهرات، او از همه سمت‌های دولتی خود برکنار شد. ژائو زیانگ هرچند که مطرود شد، اما اجازه یافت تا عضو حزب باقی بماند و هرگز اتهامی علیه او اقامه نشد.

بندانگشتی|right

## جستارهای وابسته

* چین
* انقلاب فرهنگی چین
* حزب کمونیست چین

رده:اعضای کمیته دائمی حزب کمونیست چین
رده:اصلاح‌گران اهل چین
رده:درگذشتگان ۲۰۰۵ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت سکته
رده:رهبران جنگ سرد
رده:زادگان ۱۹۱۹ (میلادی)
رده:سران حکومت سده ۲۰ (میلادی) اهل چین
رده:سیاستمداران اهل آنیانگ
رده:سیاستمداران اهل چین
رده:فرماندارهای سیچوآن
رده:فرماندارهای گوانگ‌دونگ
رده:فعالان دموکراسی اهل چین
رده:نخست‌وزیران چین
هوآ گوئوفنگ

**هوآ گوئوفنگ**  (زاده ۱۶ فوریه ۱۹۲۱ – درگذشته ۲۰ اوت ۲۰۰۸) سیاست‌مدار چینی که از ۱۹۷۶ تا ۱۹۸۰ نخست‌وزیر چین (به عنوان جانشین جئو ئن لای) و از ۱۹۷۶ تا ۱۹۸۱ صدر حزب کمونیست چین (به عنوان جانشین مائو تسه تونگ) بود.

بعد از مرگ مائو تسه‌تونگ اولین رئیس‌جمهور جمهوری خلق چین، کشمکش سختی برای رسیدن به قدرت میان اعضای اصلی حزب کمونیست درگرفت. در سال ۱۹۷۸ هوا گوئوفنگ نخست‌وزیر چین که از سوی مائو به جانشینی انتخاب شده بود توسط دنگ شیائوپینگ از قدرت خلع شد. هوا گوئوفنگ در ۲۰ اوت ۲۰۰۸ در سن ۸۷ سالگی درگذشت.

بندانگشتی|راست|هوآ گوئوفنگ در کنار محمدرضا شاه پهلوی، هنگام دیدار دولتی از ایران
## جستارهای وابسته

* جمهوری خلق چین
* حزب کمونیست چین
* مائو تسه‌تونگ

## منابع

* 

رده:اعضای کمیته دائمی حزب کمونیست چین
رده:اهالی لولیانگ
رده:بی‌خدایان اهل چین
رده:حاکمان کمونیست
رده:دبیران کل و رهبران حزب کمونیست چین
رده:درگذشتگان ۲۰۰۸ (میلادی)
رده:رهبران جنگ سرد
رده:زادگان ۱۹۲۱ (میلادی)
رده:سیاستمداران اهل چین
رده:سیاستمداران اهل لولیانگ
رده:سیاستمداران جمهوری خلق چین اهل شانشی
رده:فرماندارهای هونان
رده:نخست‌وزیران چین
رده:سران حکومت سده ۲۰ (میلادی) اهل چین
برهم‌کنش

بندانگشتی|تصویر مفهومی برهم کنش ۲ جریان
**بَرْهَمْکُنِشْ** یا **دَرْهَمْکُنِشْ** یا **اَنْدَرْکُنِشْ** یا **تعامل** یا **تداخل**  عملی‌ست که میان دو یا چند موجودیت، پدیده، یا فرایند – که اثر متقابل برهم دارند – رخ می‌دهد.
هنگامی که دو یا چند چیز، به کنش و واکنش با هم می‌پردازند، گویند که آنها با یکدیگر اندرکنش دارند. اندرکنش در اجسام می‌تواند حالت آن‌ها را تغییر داده یا بر طرز انجام تحول اجسام تأثیر بگذارد. همچنین در پدیده‌ها اندرکنش موجب به‌وجود آمدن پارامترهای اضافی می‌شود که باید در محاسبه‌ها منظور شوند. یکی از زمینه‌های مهم برهم‌کنش‌ها تداخلات دارویی هستند که باید جدی گرفته شوند.

## مثال‌ها
* برهم‌کنش مواد محلول در یک حلال (تأثیر متقابل بر میزان حلالیت یکدیگر)
* برهم‌کنش کولنی ذرات باردار
* قانون سوم نیوتن در مورد نیروها
* تعامل انسان و ماشین (تعامل کاربر با واسط کاربر)
* تداخلات دارویی و شیمیایی (فارماکوکینتیک)

## منابع


رده:ارتباطات
رده:اصطلاحات جامعه‌شناسی
رده:تعاریف فیزیک
رده:تعامل انسان و رایانه
رده:جامعه‌شناسی
رده:داروشناسی
رده:شیمی نظری
وو نوین جیاپ

**وو نوین جیاپ** (۲۵ اوت ۱۹۱۱ – ۴ اکتبر ۲۰۱۳) ژنرال ویتنامی که وزیر دفاع ویتنام بود. وو نوین جیاپ در ۴ اکتبر ۲۰۱۳ در سن ۱۰۲ سالگی درگذشت.

ژنرال جیاپ در نبرد دین‌بین‌فو در برابر فرانسویان و در حمله عید تت علیه آمریکاییان فرمانده نیروهای ویتنامی بود.

نام او را و نْویـِن نیز می‌نویسند ولی تلفظ نویـِن با «نون» خیشومی به تلفظ اصلی نزدیک‌تر است.

او روزنامه‌نگار، وزیر امور خارجه در دولت ویچت مین، رئیس‌جمهور هو شی مین فرمانده ارتش خلق ویتنام (PAVN) و وزیر دفاع بود. او به عنوان عضو پلیتبرو از حزب کارگران ویتنام خدمت کرده‌است، که در سال ۱۹۷۶ به حزب کمونیست ویتنام تبدیل شد.

## منابع

* 

رده:اعضای پولیتبوروی حزب کمونیست ویتنام
رده:اعضای نهضت مقاومت جنگ جهانی دوم
رده:اعضای ویت مین
رده:افراد جنگ جهانی دوم اهل ویتنام
رده:افراد جنگ داخلی لائوس
رده:افراد صدساله اهل ویتنام
رده:امپریالیسم‌ستیزی
رده:انقلابیون اهل ویتنام
رده:اهالی استان کوانگ‌بن
رده:اهالی ویتنام
رده:بوداییان اهل ویتنام
رده:جنگ ویتنام
رده:درگذشتگان ۲۰۱۳ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۱۱ (میلادی)
رده:سیاستمداران حزب کمونیست ویتنام
رده:مخالفان تجدیدنظرطلبی
رده:کمونیست‌های اهل ویتنام
رده:مردان صدساله
رده:معاونان نخست‌وزیران ویتنام
رده:ملی‌گرایان اهل ویتنام
رده:نشان‌های افتخار ویتنام
رده:نظامیان جنگ ویتنام
رده:نظریه‌پردازان جنگ چریکی
رده:نویسندگان نظامی اهل ویتنام
رده:وزیران دفاع ویتنام
رده:وزیران دولت ویتنام
رده:ویکی‌سازی رباتیک
سواره‌رو

**سواره‌رو** به جاده‌هایی گفته می‌شود که محل گذر خودروهای سواری هستند. جاده‌ها و راه‌ها در قدیم به سواره‌رو و مالرو تقسیم می‌شدند. جاده‌های مالرو محل گذر چارپایان و افراد سوار بر آنها بود. یک راه سواره‌رو می‌تواند خاکی باشد یا آسفالته. بسته به بزرگ و کوچکی یا عملکرد یک راهِ سواره‌رو، امروزه نام‌های گوناگونی به آنها داده می‌شود، از جمله:
* کوچه
* خیابان
* بلوار
* جاده
* بزرگراه
* آزادراه

رده:ترابری
رده:راه‌سازی
علی‌اکبر اشعری

**علی‌اکبر اشعری** (زاده ۳ مهر ۱۳۳۲ تهران) مشاور فرهنگی رئیس‌جمهور ایران در دولت نهم و همچنین رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران بوده‌است.

پیش از این وی معاون مطبوعاتی وزارت ارشاد و نیز مدیرعامل انتشارات سروش و نیز مدتی سردبیر *[[همشهری]]* بوده‌است.

محمود احمدی‌نژاد در تاریخ ۲۳ مرداد ۱۳۸۴ وی را برای تصدی وزارت آموزش و پرورش به مجلس معرفی کرد. اما نتوانست از مجلس ایران رأی لازم را کسب کند.

وی دارای مدرک کارشناسی ارشد مدیریت منابع انسانی می‌باشد. اشعری در سال ۱۳۵۸ ازدواج کرد. حاصل این ازدواج یک دختر و سه پسر است.

## منابع

رده:اهالی تهران
رده:زادگان ۱۳۳۲
رده:رئیسان کتابخانه ملی ایران
رده:معاونان امور مطبوعاتی و تبلیغاتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی
رده:مشاوران رئیس‌جمهور ایران (محمود احمدی‌نژاد)
رده:سردبیران روزنامه اهل ایران
رده:قائم‌مقام‌های وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی
آمریکای لاتین

**آمریکای لاتین** به‌طور سنتی، به مناطقی از قارهٔ آمریکا گفته می‌شود که در آن‌ها به زبان‌های رومی مانند اسپانیایی، پرتغالی و فرانسوی صحبت می‌شود و اکثر نیم‌کره غربی به‌جز ایالات متحده آمریکا و کانادا و کشورهای غیر اسپانیایی‌زبان حوزه دریای کارائیب زیر عنوان آمریکای لاتین دسته‌بندی شده‌اند.

## جمعیت
جمعیت آمریکای لاتین حدود  نفر در سال  شمارش شده است و همچنین رشد جمعیت در آمریکای لاتین بیشتر از آمریکای شمالی است.

آمریکای لاتین به ۲۰ کشور مستقل و چندین واحد سیاسی وابسته تقسیم می‌شود و برزیل از نظر مساحت و جمعیت بزرگ‌ترین کشور آمریکای لاتین است، برزیل بیش از ۴۰ درصد خاک این منطقه را پوشانده و مسکن قریب به یک سوم جمعیت آن را تأمین کرده است و زبان رسمی این کشور پرتغالی است.

## زبان و فرهنگ

با وجود آنکه زبان‌های غالب در آمریکای لاتین اسپانیایی و پرتغالی‌اند امّا واژه «لاتین» در آمریکای لاتین اشاره به این دارد که زبان‌های مزبور جزو زبان‌های رومی و نشأت گرفته از زبان لاتین می‌باشند (نه اینکه در آنجا به لاتین تکلم می‌شود) و وجه تسمیه آمریکای لاتین همین است. بنابراین آمریکای لاتین مشتمل‌بر تمامی کشورهای قاره امریکاست که روزگاری بخشی از امپراتوری‌های رومی‌زبانِ اسپانیا، پرتغال و فرانسه بودند.
راست|بندانگشتی|پرچم فرضی آمریکای لاتین
آمریکای لاتین اغلب ایبرو-امریکا (Ibero-America) نیز نامیده می‌شود، به‌استثنای مناطقِ غالباً هلندی-فرانسوی و قلمروهای انگلیسی زبان؛ بنابراین کشورهای هائیتی، بلیز، گویان و سورینام و نیز مناطق فرادریایی فرانسه از مجموعه آمریکای لاتین به‌شمار نمی‌آیند. از سویی دیگر پورتوریکو معمولاً به حساب می‌آید.

## تقسیم‌بندی سیاسی
آمریکای لاتین اغلب شامل این کشورها تلقی می‌شود:

## مناطق غیر مستقل

## نگارخانه

پرونده:Latin America regions.svg|بخش‌های مختلف آمریکای لاتین
پرونده:Las mayores economías latinoamericanas a través del tiempo.png|بزرگترین اقتصادهای آمریکای لاتین
پرونده:Genotyping of populations throughout Latin America.png|قومیت‌های آمریکای لاتین
پرونده:Countries with dominant Mestizo and Native American population.svg|پراکندگی قوم مستیسو و مردم بومی قاره آمریکا
پرونده:Map of the Latin American countries by Human Development Index (2021).svg|شاخص توسعه انسانی در آمریکای لاتین


## جستارهای وابسته
* روابط آمریکای لاتین و ایران
* بحران بدهی آمریکای لاتین
* فمینیسم در آمریکای لاتین
* انجمن ادغام آمریکای لاتین
* جنگ‌های استقلال آمریکای لاتین
* سفید پوستان آمریکای لاتین
* سینمای آمریکای لاتین
* برده‌داری در آمریکای لاتین

## یادداشت‌ها

## منابع


رده:حوزه‌های نفوذ فرهنگی
رده:دسته‌بندی کشورها
رده:قاره آمریکا
رده:منطقه‌های قاره آمریکا
ترکی

**ترکی** ممکن است به یکی از موارد زیر گفته شود:

نسبتی فرهنگی به مردمان ترک؛ مانند غذای ترکی.
* مردمان ترک

اشاره به زبان‌های ترکی.
* خانوادهٔ زبان‌های ترکی
* زبان ترکی آذربایجانی (زبان رایج در مناطق زیاد ایران، جمهوری آذربایجان و…)
* زبان ترکی استانبولی (زبان رایج در ترکیه، قبرس شمالی و…)
جمال کریمی راد

**جمال کریمی راد** ( –  بر اثر تصادف در جاده سلفچگان) دولتمرد ایرانی بود.

وی مدرک کارشناسی علوم قضایی خود را سال ۱۳۶۵ از دانشکدهٔ علوم قضایی (قوه قضاییه)، مدرک کارشناسی ارشد مدیریت دولتی را در سال ۱۳۷۸ از مرکز آموزش مدیریت دولتی و مدرک کارشناسی ارشد حقوق بین‌الملل خود را در سال ۱۳۷۹ از دانشگاه تهران دریافت کرد.

در تاریخ ۲۵ مرداد ۱۳۸۴ از سوی محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور ایران برای تصدی وزارت دادگستری به مجلس معرفی شد و به دنبال کسب رأی اعتماد از مجلس هفتم از شهریور ۸۴ تا هنگام مرگ همزمان سخنگوی قوه قضائیه و وزیر دادگستری ایران بود.

## فعالیت‌ها و سوابق مدیریتی و اجرایی
* دادیار دادسرای عمومی و انقلاب به مدت ۲۵ سال
* دادستان عمومی کردستان
* دادستان عمومی و انقلاب استان‌های زنجان – قزوین
* رئیس دادگاه حقوقی یک زنجان و رئیس دادگاه انقلاب و دادگاه اصل ۴۹ در استان قزوین
* رئیس دادگاه‌های تجدید نظر استان قزوین
* رئیس کل دادگستری استان زنجان (در زمانی که قزوین و زنجان یک استان بود)
* مدیر کل تعزیرات حکومتی استان قزوین
* عضو گزینش قوه قضائیه در هسته‌های استان زنجان و قزوین و مسئول رسیدگی به تخلفات کارکنان دادگستری استان قزوین
* دادستان انتظامی قضات کشور
* سخنگوی قوه قضائیه از سال ۱۳۸۳ تا هنگام مرگ

## سوابق علمی (آموزشی، پژوهشی و تحقیقاتی)
* تدریس در آموزش و پرورش شهرستان قزوین و تدریس دروس حقوق در دانشگاه‌های بین‌المللی امام خمینی، آزاد اسلامی واحد سنندج، زنجان، قزوین و پیام نور قزوین، تدریس در مرکز مدیریت دولتی و تربیت معلم و دانشکده اقتصاد وزارت اقتصاد و دارایی
* شرکت در برنامه‌های زنده صدا و سیما و پاسخ به سؤالات حقوقی شهروندان در زمینه مسائل حقوقی
* شرکت در ۴۰ برنامه حقوقی شبکه خبر و شبکه جهانی جام جم
* شرکت در نشست‌های حقوق بشر ایران و اروپا به نمایندگی از قوه قضائیه در بروکسل
* شرکت در اجلاس حقوق بشر سازمان ملل در ژنو به عنوان نماینده قوه قضائیه و بحث و بررسی مسائل حقوق بشر ایران و جهان مسیحیت.

## منابع

* 
* 

رده:اهالی الموت
رده:اهالی قزوین
رده:خاک‌سپاری‌ها در بهشت زهرا
رده:دادستان‌های اهل ایران
رده:دادستان‌های بعد از انقلاب در ایران
رده:درگذشتگان ۱۳۸۵
رده:درگذشتگان ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:درگذشتگان حادثه رانندگی در ایران
رده:زادگان ۱۳۳۵
رده:زادگان ۱۹۵۶ (میلادی)
رده:مقاله‌های خرد سیاستمدار ایرانی
رده:وزیران دادگستری جمهوری اسلامی ایران
رده:وزیران دولت ایران
رده:وزیران دولت نهم جمهوری اسلامی ایران
محمد رحمتی

**محمد رحمتی** (زاده ۱۳۳۷، یزد) کارشناس عمران و سیاستمدار ایرانی است که پس از استیضاح احمد خرم در ۲۳ مرداد ۱۳۸۳ برای تصدی وزارت راه و ترابری ایران به مجلس شورای اسلامی معرفی و به عنوان وزیر راه و ترابری ایران در دولت هشتم جمهوری اسلامی ایران انتخاب شد. وی پس از آن در سال ۱۳۸۴، در کابینه دوم سیدمحمد خاتمی و کابینه اول محمود احمدی‌نژاد عهده‌دار این پست شد. هنوز یک سالی از پایان کار دولت نهم باقی مانده بود که وی از این سمت کنار رفت.

## تحصیلات
*محمد رحمتی* مدرک کارشناسی راه و ساختمان خود را از دانشگاه صنعتی شریف و مدرک کارشناسی ارشد مهندسی عمران (گرایش سازه و راه‌سازی) خود را از دانشگاه تهران دریافت کرد. وی متأهل و داری دو فرزند پسر است.
* کارشناسی راه و ساختمان از دانشگاه صنعتی شریف سال ۱۳۶۴
* کارشناسی ارشد مهندسی عمران (گرایش سازه و راه‌سازی) از دانشگاه تهران سال ۱۳۷۲

## سوابق علمی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی
* عضو هیئت علمی جهاد دانشگاهی
* عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی

## سوابق مدیریتی و اجرایی
* کارمند جهاد دانشگاهی از سال ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۸
* رئیس جهاد دانشگاهی از سال ۱۳۶۸ تا سال ۱۳۷۶
* قائم مقام مدیر عامل شرکت راه آهن جمهوری اسلامی از دی ماه ۱۳۷۶ تا بهمن ماه ۱۳۷۹
* معاون وزیر و مدیر عامل شرکت راه آهن جمهوری اسلامی از بهمن ماه ۱۳۷۹ تا آبان ماه ۱۳۸۰
* معاون ساخت و توسعه راه‌های وزارت راه و ترابری ایران از سال ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۳
* وزیر راه و ترابری ایران دولت هشتم جمهوری اسلامی ایران از سال ۱۳۸۳ تا ۱۳۸۴
* وزیر راه و ترابری ایران دولت نهم جمهوری اسلامی ایران از سال ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۷

## منابع

* همشهری آنلاین: زندگینامه: محمد رحمتی (۱۳۳۷-)

رده:افراد زنده
رده:اهالی یزد
رده:زادگان ۱۳۳۷
رده:سیاستمداران اهل یزد
رده:سیاستمداران اهل ایران
رده:مهندسان عمران اهل ایران
رده:وزیران دولت نهم جمهوری اسلامی ایران
رده:وزیران راه و ترابری جمهوری اسلامی ایران
سید مهدی هاشمی (نماینده مجلس نهم)

**سید مهدی هاشمی** (زادهٔ ۱۳۴۲ تهران) نظامی و سیاستمدار ایرانی است، که هم‌اکنون به‌عنوان رئیس کمیسیون زیربنایی و تولیدی دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام فعالیت می‌کند. او در دولت نهم برای مدت ۳ ماه از اردیبهشت تا مرداد ۱۳۸۷ سرپرست وزارت کشور بود.

هاشمی فعالیت نظامی را از سال ۱۳۵۷ در کمیته انقلاب اسلامی آغاز کرد و در خلال جنگ ایران و عراق از اعضای سپاه پاسداران بود. او از ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۴ معاون هماهنگی و امور مناطق شهرداری تهران بود، در فاصله سالهای ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۷ به‌عنوان معاون هماهنگی امور عمرانی وزیر کشور فعالیت می‌کرد، در سال ۱۳۸۷ برای مدت ۳ ماه وزیر کشور بود و از ۱۳۸۷ تا ۱۳۸۹ نیز قائم‌مقامی وزارت راه و ترابری را برعهده داشت.

وی از ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۲ رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان بود. هاشمی در دوره نهم مجلس به‌عنوان نماینده تهران در مجلس حضور داشت و از ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۵ رئیس کمیسیون عمران بود. او از ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۲ به‌عنوان نائب‌رئیس کمیسیون زیربنایی و تولیدی دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام فعالیت می‌کرد و از سال ۱۴۰۲ تاکنون نیز ریاست این کمیسیون را برعهده دارد.

## زندگی
سیّد مهدی هاشمی در سال ۱۳۴۲ در تهران زاده شد. محمود احمدی‌نژاد در تاریخ ۲۳ مرداد ۱۳۸۴ وی را برای تصدی وزارت رفاه و تأمین اجتماعی به مجلس معرفی کرد، که نتوانست رأی اعتماد نمایندگان مجلس را کسب کند.

وی معاون عمرانی وزارت کشور و رئیس ستاد تبصره ۱۳ نیز شد. در انتخابات ۱۲ اسفند ۱۳۹۰ از حوزه انتخابیه تهران راهی مجلس نهم گردید. او رئیس سابق سازمان نظام مهندسی ساختمان است و ریاست کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی را در دوره‌ای که نماینده مجلس بود بر عهده داشت.

سیدمهدی هاشمی نمایندهٔ دورهٔ نهم مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی از حوزهٔ انتخابیهٔ تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس در استان تهران بود.

سید مهدی هاشمی همچنین از سال ۱۳۸۶ رئیس فدراسیون تیراندازی بود که پیش از پایان دوره ریاستش و به دلیل ملغی اعلام شدن انتخابات برگزار شده از سوی دیوان عدالت اداری مدیریت فدراسیون تیراندازی را کنار گذاشت و از این سمت برکنار شد.

سید مهدی هاشمی در بهمن ۱۴۰۱ با حکم دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام به عنوان نائب‌رئیس کمیسیون زیربنایی و تولیدی دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب گردید.

## ریاست ستاد سید ابراهیم رئیسی
در جریان انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۹۶ او به‌عنوان رئیس ستاد انتخاباتی سید ابراهیم رئیسی در استان تهران برگزیده شد.

## شکایت از عباس آخوندی
در ۷ مهر ۱۳۹۷ عباس آخوندی، وزیر راه و شهرسازی دولت حسن روحانی طی نامه‌ای اعلام کرد که دانشنامهٔ ارائه‌شده از سوی مهدی هاشمی جعلی بوده است و دستور داد تمامی حقوقی که بابت مدرک جعلی مهندسی خود دریافت داشته را بازگرداند. او در پاسخ، ضمن رد این اتهامات، اعلام کرد که پیگیر موارد اتهامی در دادگاه خواهد بود. سرانجام درپی شکایت سید مهدی هاشمی، عباس آخوندی با حکم قطعی شعبه ۷۸ دادگاه تجدیدنظر استان تهران به جرم نشر اکاذیب محکوم گردید.

## منابع

رده:اعضای جامعه اسلامی مهندسین
رده:اعضای جبهه پایداری انقلاب اسلامی
رده:اعضای جمعیت جانبازان انقلاب اسلامی
رده:افراد زنده
رده:افسران سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در جنگ ایران و عراق
رده:جانبازان اهل ایران
رده:رئیسان ستاد مدیریت حمل و نقل و سوخت
رده:زادگان ۱۳۴۲
رده:زادگان ۱۹۶۴ (میلادی)
رده:سرتیپ‌دوم‌های سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
رده:معاونان عمرانی وزیر کشور
رده:نمایندگان تهران، ری، شمیرانات و اسلامشهر در مجلس شورای اسلامی
رده:نمایندگان دوره نهم مجلس شورای اسلامی
رده:وزیران دولت نهم جمهوری اسلامی ایران
علیرضا طهماسبی

**علیرضا طهماسبی** (زادهٔ ۱۳۴۰ شیراز) مدیر اجرایی ایرانی است. وی مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد خود را در زمینه مهندسی مکانیک از دانشگاه شیراز و مدرک دکترای مهندسی مکانیک خود را از دانشگاه لاوال کانادا کسب کرد.

محمود احمدی‌نژاد در تاریخ ۲۳ مرداد ۱۳۸۴ وی را برای تصدی وزارت صنایع و معادن به مجلس معرفی کرد. وی در مرداد ۱۳۸۶ به عنوان اولین وزیر در کابینه احمدی‌نژاد استعفا کرد و علی‌اکبر محرابیان جایگزین وی شد.

## سوابق مدیریتی و اجرایی
* محقق پروژه‌های مهندسی مرکز تحقیقات مهندسی جنگ جهاد از سال ۱۳۶۶ تا ۱۳۶۸
* معاونت طرح و برنامه مرکز تحقیقات مهندسی جنگ جهاد فارس از سال ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۱
* ریاست مرکز تحقیقات مهندسی فارس از سال ۱۳۷۵ تا ۱۳۷۹
* عضو شورای پژوهشی پژوهشکده مهندسی از سال ۱۳۷۹ تاکنون
* معاونت مهندسی گروه صنعتی جهاد تحقیقات از سال ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۲
* مشاور صنعتی و انتقال تکنولوژی وزارت نفت و شرکت پشتیبانی ساخت و کالای نفت از سال ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۴
* مشاور صنایع پیشرفته قائم مقام وزیر صنایع و معادن از سال ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۴
* عضو شورای پژوهش و سیاست‌گذاری مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی از سال ۱۳۸۳ تاکنون
* رئیس و عضو هیئت مدیره منطقه ویژه اقتصادی برق و الکترونیک شیراز از سال ۱۳۷۷ تا ۱۳۸۴
* رئیس و نایب رئیس هیئت مدیره شرکت ساخت تجهیزات صنعتی جهاد تحقیقات پارس از سال ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۴
* نایب رئیس هیئت مدیره شرکت بین‌المللی خطوط لوله پارس(PIPCO) از سال ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۴
* مدیریت ارشد و ناظر کلان در پرو‍ژه ساخت کارخانجات نیشکر از سال ۱۳۸۲ تاکنون
* مدیریت ارشد ارزیابی در دو پروژه طراحی و احداث خطوط توسعه کارخانجات ایران خودرو و سایپا (خط رنگ و مونتاژ)
* مدیریت ارشد در ساخت تجهیزات واحدهای اوره- آمونیاک ۱و ۲ در بندر عسلویه از سال ۱۳۸۱ تا ۱۳۸۴
* عضو ارشد تیم تهیه‌کننده طرح‌های توسعه میادین نفتی زاگرس جنوبی از سال ۱۳۸۳ تاکنون

## جوایز
* برنده لوح بهترین مقالات دانشجویی-پژوهشی از دانشگاه‌های تورنتو و لاوال کانادا ۱۹۹۶
* اخذ لوح و جایزهٔ بهترین مدیرهای تحقیقاتی کشور در سال ۱۳۷۷

## پانویس

رده:اعضای جهاد سازندگی در جنگ ایران و عراق
رده:افراد زنده
رده:اهالی شیراز
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه شیراز
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه لاوال
رده:زادگان ۱۹۶۱ (میلادی)
رده:مقاله‌های خرد سیاستمدار ایرانی
رده:مهندسان مکانیک اهل ایران
رده:وزیران دولت ایران
رده:وزیران دولت نهم جمهوری اسلامی ایران
طهماسبی
محمدمهدی زاهدی

**محمدمهدی زاهدی** (زاده ۲۶ مهر ۱۳۳۳ - کرمان) سیاستمدار اصولگرا اهل کرمان ایران است.
وی طرفدار سانسور اینترنت در ایران است و اعتقاد دارد که برای کنترل و مدیریت فضای مجازی باید قانون تصویب شود.

سابقه وزارت علوم، تحقیقات وفناوری در دولت نخست محمود احمدی‌نژاد و پس از آن سفارت جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۸۸ در کشور مالزی از جمله سوابق مدیریتی وی به‌شمار می‌آید. او نماینده دوره‌های نهم، دهم و یازدهم مجلس شورای اسلامی از حوزه انتخابیه کرمان و راور بوده و ریاست کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی را به عهده داشته و رئیس اتحادیه‌ای اندیشمندان تقریب مذاهب جهان اسلام می‌باشد. زاهدی رئیس انجمن علمی سیستم‌های فازی ایران نیز می‌باشد و سابقه استادی در دانشگاه شهید باهنر کرمان، دانشگاه تربیت مدرس و دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته کرمان را دارد. او هم اکنون عضو پیوسته فرهنگستان علوم می‌باشد.

## پیشینه
محمد مهدی زاهدی در سال ۱۳۳۳ در شهر کرمان متولد شد. محمد مهدی زاهدی در کابینه اول محمود احمدی‌نژاد وزیر علوم، تحقیقات و فناوری بوده‌اند و در سال ۱۳۸۸ به عنوان سفیر جمهوری اسلامی ایران در مالزی منصوب شد. او در حال حاضر رئیس اتحادیه اندیشمندان تقریب نهاد جهان اسلام و رئیس فراکسیون مهدویت و تمدن سازی اسلامی مجلس شورای اسلامی بوده است.

## منابع

رده:استادان دانشگاه شهید باهنر کرمان
رده:اعضای جامعه اسلامی مهندسین
رده:اعضای جبهه مردمی نیروهای انقلاب اسلامی
رده:اعضای کانون دانشگاهیان ایران اسلامی
رده:افراد زنده
رده:اهالی کرمان
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه تربیت مدرس
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه شهید باهنر کرمان
زاهدی
رده:ریاضی‌دانان اهل ایران
رده:ریاضی‌دانان اهل کرمان
رده:ریاضی‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
رده:زادگان ۱۳۳۳
رده:زادگان ۱۹۵۳ (میلادی)
رده:سفیران ایران در مالزی
رده:سیاستمداران اهل کرمان
رده:نمایندگان دوره دهم مجلس شورای اسلامی
رده:نمایندگان دوره نهم مجلس شورای اسلامی
رده:نمایندگان دوره یازدهم مجلس شورای اسلامی
رده:وزیران دولت ایران
رده:وزیران دولت نهم جمهوری اسلامی ایران
رده:وزیران علوم، تحقیقات و فناوری
زبان‌های اورالی

بندانگشتی|300px
**زبان‌های اورالی** یک خانواده زبانی از ۳۸ زبان است و حدود ۲۵ میلیون گویشور، عمدتاً در شمال اوراسیا دارد. بیشترین گویشوران زبان‌های اورالی زبانهای مجاری، فنلاندی و استونیایی هستند؛ زبان‌های مهم دیگر این خانوادهٔ زبانی عبارتند از: ارزیا، موکشا، ماری، اودمورت، زبان‌های سامی و کومی که در مناطق شمالی اسکاندیناوی و فدراسیون روسیه صحبت می‌شود.

نام اورالی از وطن اصلی آن گرفته شده‌است که معمولاً فرض بر این است که در جایی در مجاورت رشته‌کوه اورال بوده‌است.

زبان‌های فینو-اوگری را به‌طور گسترده بدون زبان‌های سامویدی در نظر می‌گیرند؛ اگرچه کسانی که چنین نظریه‌ای را قبول ندارند زبان‌های فینو-اوگری و اورالی را به‌عنوان مترادف به‌کار می‌برند.

## تعداد زبان‌های اورالی

## جستارهای وابسته
* زبان‌های آلتایی

## منابع

* دانشنامه رشد
* 

رده:زبان‌های اورالی
رده:خانواده‌های زبانی
رده:زبان‌های استونی
رده:زبان‌های پیوندی
رده:زبان‌های روسیه
رده:زبان‌های فنلاند
رده:زبان‌های مجارستان
فهرست پرندگان

__NOTOC__

## آ
* آبچلیک
* اردک سفید 
* اردک سینه‌قرمز
* اردک قهوه‌ای
* اردک وحشی
* اردک
* آلباتروس
* آلوچه‌خورک

## ب
* بادخورک
* باز
* بلبل
* بلدرچین (کرک)
* بوتیمار
* بوقلمون

## پ
* پرستو
* پرستودریایی
* پری شاهرخ
* پشه‌خوار
* پنگوئن

## ت
* تروفه 
* تلیله
* توکان
* تیهو

## ج
* جغد انبار 
*جغد سفید
* جغد تالابی
* جغد قهوه‌ای
* جوجه

## چ
* چکاوک
* چکاوک هدهدی
* چکاوک کاکلی
* چکاوک سنگلاخ
* چکاوک آسمانی
* چرخ‌ریسک
* چلچله

## ح
* حواصیل

## خ
* خروس 
* خروس لاری

## د
* دارکوب
* درنا
* دلیجه
* دم جنبانک
* دودو

## ز
* جایگزین=یک زاغ|بندانگشتی|250x250پیکسل|یک زاغیزاغ
* زاغی
* زغن

## س
* جایگزین=عکس از پرواز یک دسته سار بر فراز شهر قم|بندانگشتی|250x250پیکسل|پرواز دست جمعی سارها
* سار
* سارگپه
* سبزقبا
* سسک بیشه ژاپنی
* سسک
* سنقر
* سهره (سیره)
* سیاه‌خروس
* سهره طلایی

## ش
* شاه‌بوف
* شاهین
* شبگرد مصری
* جایگزین=عکس از سر یک شترمرغ |بندانگشتی|250x250پیکسل|یک شتر مرغ پرورشیشترمرغ
* شهباز

## ط
* بندانگشتی|250x250پیکسل|یک طاووس نرطاووس
* طرقه
* طوطی آفریقایی
* طوطی بارتا
* طوطی برزیلی
* طوطی بزرگ اسکندر
* طوطی سبز
* طوطی شاه‌توتی
* طوطی کوچک اسکندر

## ع
* عروس‌طوطی
* عروس‌غاز
* عقاب
* عندلیب
* عروس هلندی

## غ
* غاز کانادایی
* غاز

## ف
* فاخته
* فلامینگو
* فنچ

## ق
* قرقاول
* قرقی
* قمری
* قناری جی بوسو
* قناری جیبر
* قناری فری هلندی
* قناری گل‌به‌سر
* قناری یورکشایر
* قناری
* قو
* قوی قطبی

## ک
* کاسکو دم‌سبز
* کاسکو دم‌قرمز
* کاسکو
* کاکل‌سیاه
* کبک
* کبوتر پابلند
* کبوتر پاپر
* کبوتر پرپا
* کبوتر پرشی
* کبوتر جنگلی
* کبوتر دم‌چتری
* کبوتر طوقی
* جایگزین=عکس کبوتر دم چتری|بندانگشتی|250x250پیکسل|کبوتر دم چتریکبوتر کاکلی
* کبوتر نقش
* کبوتر 
* کرکس
* کشیم
* کلاغ جاره
* کلاغ نوک‌قرمز 
* کلاغ
* کوکر
* کوکابورا
* کیوی

## گ
* گلوآبی
* گنجشک

## ل
* لک‌لک
* لک‌لک نیل (Shoebill)

## م
* بندانگشتی|250x250پیکسل|مرغمرغ خانگی
* مرغ راز آفریقایی
* مرغ سقا (پلیکان)
* مرغ عشق
* مرغ ماهیخوار
* مرغ مگس‌خوار
* مرغ مینا 

*مرغابی
*منقارشاخی

## ه
* هزاردستان
* هما
* شانه‌به‌سر (هدهد)

## ن

* نوک‌دراز 

## منابع

* یکی از منابع: روزنامه همشهری، پنجشنبه ۱۳ اسفند ۱۳۸۳ - سال سیزدهم - شماره - ۳۶۵۱.

رده:پرندگان
رده:پرندگان بر پایه طبقه‌بندی علمی
رده:جانورشناسی
رده:فهرست‌های پرندگان
رده:پرندگان ایران
رده:تیره‌های پرندگان
رده:راسته‌های پرندگان
محمد سعیدی‌کیا

**محمّد سعیدی‌کیا** (زادهٔ ۱۳۲۵ در اصفهان)، سیاستمدار ایرانی و رئیس هیئت امناء بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی است.

وی از مرداد ۱۳۹۹ تا مرداد ۱۴۰۲ رئیس کمیسیون زیربنایی و تولیدی دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام بود. او بین سالهای ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۳ قائم مقام و معاون هماهنگی امور مناطق آزاد و ویژه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران بوده‌است. وی همچنین سابقه وزارت در کابینه‌های میرحسین موسوی، رفسنجانی، خاتمی و احمدی‌نژاد را داشته‌است.

## زندگی
محمّد سعیدی‌کیا مدرک کارشناسی ارشد خود را در رشتهٔ راه و ساختمان از دانشگاه امیر کبیر تهران دریافت کرد.

محمود احمدی‌نژاد در ۲۳ مرداد ۱۳۸۴ وی را برای تصدی وزارت مسکن و شهرسازی به مجلس معرفی کرد و پس از تأیید مجلس این وزارت را در اختیار گرفت. وی پیش از این وزیر راه و ترابری (دولت میرحسین موسوی و هاشمی رفسنجانی) از سال ۱۳۶۴ تا ۱۳۷۲ بوده‌است. همچنین وزیر جهادسازندگی دولت خاتمی از سال ۱۳۷۶ تا ۱۳۷۹ بوده‌است.

در ۲۹ مهر ۱۳۹۲، اکبر ترکان، مشاور رئیس‌جمهور و دبیر شورای هماهنگی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی دولت حسن روحانی، طی حکمی سعیدی‌کیا را به عنوان قائم مقام و معاون هماهنگی امور مناطق آزاد و ویژه اقتصادی منصوب کرد.

او در ۳۱ تیر ۱۳۹۳ با حکم سید علی خامنه‌ای به سمت ریاست بنیاد مستضعفان انتخاب شد.

## انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۹۲
بندانگشتی|محمد سعیدی‌کیا، سال ۱۳۹۲.
محمد سعیدی کیا در انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۳۹۲) با حضور در ستاد انتخاباتی وزارت کشور در یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری نام‌نویسی کرد. با اعلام اسامی کاندیداهای تأیید شده توسط شورای نگهبان، محمد سعیدی کیا نیز جزء عدم احراز صلاحیت‌ها انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۳۹۲) قرار گرفت.

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:افراد زنده
رده:اهالی اصفهان
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه صنعتی امیرکبیر
رده:دریافت‌کنندگان نشان سازندگی
رده:رئیسان بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی
رده:زادگان ۱۳۲۵
رده:زادگان ۱۹۴۶ (میلادی)
رده:سیاستمداران اهل اصفهان
رده:سیاستمداران اهل ایران
رده:مهندسان اهل ایران
رده:مهندسان عمران اهل ایران
رده:نامزدهای ردصلاحیت‌شده انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۳۹۲)
رده:وزیران استیضاح‌شده ولی ابقاشده در دولت اکبر هاشمی رفسنجانی
رده:وزیران دولت ایران
رده:وزیران دولت پنجم جمهوری اسلامی ایران
رده:وزیران دولت چهارم جمهوری اسلامی ایران
رده:وزیران دولت نهم جمهوری اسلامی ایران
رده:وزیران دولت هفتم جمهوری اسلامی ایران
رده:وزیران راه و ترابری جمهوری اسلامی ایران
رده:وزیران استیضاح‌شده در دولت‌های جمهوری اسلامی
رده:مهندسان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
رده:مشاوران رئیس‌جمهور ایران (سید محمد خاتمی)
علی سعیدلو

**علی سعیدلو** (زادهٔ ۱۳۳۱ تبریز) سیاستمدار اصولگرای ایرانی است که در دولت دهم از سال ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۰ سمت معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان تربیت بدنی و از سال ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۲ سمت معاون امور بین‌الملل رئیس‌جمهور را برعهده داشت. او در دولت نهم به‌عنوان معاون اجرایی رئیس‌جمهور و سرپرست نهاد ریاست‌جمهوری فعّالیت می‌کرد.

## تحصیلات
وی کارشناسی زمین‌شناسی خود را در سال ۱۳۵۳ با کسب عنوان دانشجوی ممتاز از دانشگاه تبریز اخذ نمود. سعیدلو سپس مدارک کارشناسی ارشد زمین‌شناسی اقتصادی و منابع زیرزمینی را در سال ۱۳۵۷ از آمریکا دریافت کرد. وی در سال ۸۲ مدرک دکترای خود را در مدیریت استراتژیک دریافت کرده‌است.

## زندگی کاری
سعیدلو در سال ۱۳۵۹ رئیس کل سازمان چای کشور و در سال ۱۳۶۱ معاون مالی اداری وزارت بازرگانی شد. وی در آن سال هم‌زمان سمت ریاست هیئت گزینش مرکزی و رئیس هیئت تجدیدنظر بازسازی نیروی انسانی وزارت بازرگانی را برعهده داشت. دو سال بعد به وزارت معادن و فلزات نقل مکان می‌کند و به عنوان قائم مقام یکی از معاونت‌های آن انجام وظیفه می‌نماید. علی سعیدلو در سال ۱۳۶۴ رئیس هیئت تجدیدنظر بازسازی نیروی انسانی وزارت معادن و فلزات می‌شود و در همان سال به وزارت دفاع نقل مکان کرده و حکم معاونت بازرگانی سازمان صنایع دفاع می‌گیرد. بیشترین حضور سعیدلو در این سمت رقم می‌خورد. وی تا سال ۱۳۷۳ معاون بازرگانی سازمان صنایع دفاع بود.

سعیدلو در خلال این سال‌ها عضویت عامل سازمان صنایع بنیاد را نیز تجربه کرده و در سال‌های ۷۰ و ۷۲ به وزرای صنایع و بازرگانی مشاوره می‌داد. همین پست او را با نعمت‌زاده همراه کرد. پس از پایان مدت مأموریتش در سازمان صنایع دفاع سعید لو یک بار دیگر به وزارت بازرگانی برمی گردد و در سال ۷۳ سمت‌هایی نظیر معاونت صادراتی وزیر بازرگانی و رئیس کل مرکز توسعه صادرات ایران، مسئول هیئت‌های رسیدگی به تخلفات نیروی انسانی وزارت بازرگانی، رئیس هیئت مدیره شرکت فرش ایران و رئیس هیئت مدیره صندوق ضمانت صادرات ایران را تجربه می‌کند.

یک سال پس از آنکه خاتمی در انتخابات دوم خرداد ۷۶ به ریاست‌جمهوری رسید سعیدلو به جزیره قشم رفت و یک سال مشاور مدیرعامل این منطقه شد. سال ۱۳۸۲ سعیدلو مشاور رئیس کل دیوان عدالت اداری می‌شود و در همان سال پس از پیروزی آبادگران در شورای شهر تهران و انتخاب احمدی‌نژاد به عنوان شهردار پایتخت به ساختمان بهشت آمد و معاون مالی-اداری شهرداری شد.

محمود احمدی‌نژاد در تاریخ ۲۳ مرداد ۱۳۸۴ وی را برای تصدی وزارت نفت به مجلس معرفی کرد، اما رای اعتماد نیاورد. پس از آن وی معاونت اجرایی رئیس‌جمهور در دولت نهم و سرپرستی نهاد ریاست‌جمهوری را بر عهده داشته‌است.

وی در سوم شهریور ۱۳۸۸ با حکمی از سوی احمدی‌نژاد، به سمت رئیس سازمان تربیت بدنی منصوب شد و تا زمان انحلال این سازمان و تشکیل وزرات ورزش و جوانان، تا ۱۲ مرداد ۱۳۹۰ این سمت را عهده‌دار بود. او سپس با حکم محمود احمدی‌نژاد به معاونت رئیس‌جمهور در امور بین‌الملل منصوب شد.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* درباره علی سعیدلو در وبگاه بی‌بی‌سی
* درباره علی سعیدلو در وبگاه خبرگزاری مهر

رده:افراد ایرانی آذری‌تبار
رده:افراد زنده
رده:اهالی تبریز
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه تبریز
رده:رئیسان سازمان تربیت بدنی
رده:زادگان ۱۳۳۱
رده:زادگان ۱۹۵۲ (میلادی)
رده:سیاستمداران آذری‌تبار اهل ایران
رده:شهرداران تهران
رده:معاونان رئیس‌جمهور ایران (محمود احمدی‌نژاد)
رده:معاونان اجرایی رئیس‌جمهور ایران
رده:معاونان وزیر در ایران
زنگارد

**زنگارد**، روستایی در دهستان گوده بخش مرکزی شهرستان بستک در استان هرمزگان ایران است.

## کوه زنگارد
کوه زنگارد که جزئی از رشته‌کوه‌های ناخ است، کوهی است پر درخت و سرسبز، سر این کوه سرسبز و زیبا از درختان گوناگون پوشیده شده و همواره مانند باغ‌های انبوه پردرخت است.
راهی است پیاده و مالرو از روستای زنگارد تا سر کوه، و از سر کوه سرازیر می‌شود به پائین به سمت جنوب کوه تا اینکه می‌رسد به کوخرد که در پشت کوه ناخ واقع است از سمت جنوب.
روستای زنگارد از طرف شمال کوه ناخ واقع شده‌است و کوخرد از طرف جنوب کوه ناخ واقع شده‌است.
زنگارد با چاه بنارد در بعضی نخلستان و زمین دیم کار مشترکند.
در بعضی سال‌ها در قله این کوه یخ نیز زده‌است. ارتفاع کوه ناخ از سطح دریا ۵۰۰۰ فوت است. در قله کوه یک چُک بلندی
است به نام «مُوچ تُورَه» یعنی ((عضمة ابن آوی)) بالعربیة.
این کوه در مشرق هم ادامه پیدا کرده تا اینکه رسیده به کوه لاور وباهم سلسله کوه‌های جنوب بیخه گوده را تشکیل داده‌اند.
و به سمت مغرب ادامه دارد.

سلسله کوه ناخ از طرف شمال دهستان کوخرد قرار دارد، از طرف مشرق سمت شمال یک جنگلزاری وجود دارد که تمام درخت‌هایش انجیر است.
این منطقه به نام انجیر دان معروف است، از سمت غربی انجیر دان رو به‌طرف شمال یک چشمه ای است به نام (تَزگُو) از سمت مشرق تزگو یک راه پُر پیچ وخم وجود دارد که به نام (گَردَنهَِ بَردِ نَمَک) معروف است.
این گردنه راه مالرو وقوافل است.
این راه مردم به قله کوه هدایت می‌کند.
در قله کوه اگر رو به طرف شمال ایستادی ((مُوچ تُورَه)) پشت سرت است و گری زامردان زیر مُوچ تُورَه قرار دارد، و کوخرد پشت سرت است از طرف جنوب، اما بیخه گوده روبرویت از طرف شمال کوه قرار دارد، و روبروی صورتت روستای زنگارد است، زیر پایت در کمر کوه و درست مقابل روستای زنگارد غار بزرگی وجود دارد که به نام (غار ذنب لاور) مشهور است.
می‌گویند سده‌ها سال پیش شخصی یا پهلوانی به نام ذنب لاور با زنجیر و بند می‌رفته در آنجا ته غار سکونت می‌گزیده‌است.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با **۲٬۶۳۵** نفر (**۷۳۰** خانوار) بوده است.

## منابع

رده:روستاهای شهرستان بستک
سازمان‌های اطلاعاتی بریتانیا

**سازمان‌های اطلاعاتی بریتانیا** مجموعه‌ای از نهادهای وابسته به دولت، نیروهای مسلح و پلیس بریتانیا هستند که به کار گردآوری اطلاعات و انجام عملیات برای مقابله با خطرهایی که منافع بریتانیا و شهروندان آن را تهدید می‌کند، می‌پردازند.

## فهرست سازمان‌ها

* سرویس اطلاعات مخفی (Secret Intelligence Service – «اس‌آی‌اس» یا MI6) – مسئول گردآوری اطلاعات انسانی (HUMINT) در خارج از کشور.  
* سرویس امنیتی (Security Service – «ام‌آی۵») – مسئول امنیت داخلی و مقابله با تهدیدهای علیه امنیت ملی در داخل بریتانیا.
* کمیته مشترک اطلاعات (Joint Intelligence Committee) – نهاد هماهنگ‌کننده و تعیین‌کننده اولویت‌ها در جامعه اطلاعاتی بریتانیا.  
* سپاه اطلاعات (Intelligence Corps) – شاخه تخصصی اطلاعات در ارتش بریتانیا.  
* اطلاعات نیروی هوائی پادشاهی (RAF Intelligence) – بخش اطلاعاتی نیروی هوایی پادشاهی بریتانیا.  
* بخش اطلاعات نیروی دریائی (Naval Intelligence) – بخش اطلاعات نیروی دریایی بریتانیا.  
* ستاد مخابرات دولت (Government Communications Headquarters – GCHQ) – مسئول دریافت و تحلیل اطلاعات سیگنالی و امنیت ارتباطات.  
* شاخه ویژه (Special Branch) – واحدهای تخصصی اطلاعاتی در پلیس بریتانیا در زمینه ضدتروریسم و امنیت عمومی.

## توضیحات
سِرنام «MI» در نام برخی از این سرویس‌ها برگرفته از «Military Intelligence» است که در دوران جنگ جهانی اول و دوم رواج داشت.

سکرت اینتلیجنس سرویس (SIS یا MI6) به ویژه به عنوان سرویس اطلاعات خارجی شناخته می‌شود و در متون غیررسمی نیز با نام MI6 آمده است.

شخصیت داستانی جیمز باند، یکی از مأموران SIS است که در ادبیات و سینمای جاسوسی مشهور شده‌است.

## تصاویر

File:SIS building London.jpg|ساختمان سازمان اطلاعات مخفی بریتانیا (SIS) در لندن. منبع: نمای خیابانی رسمی
File:GCHQ The Doughnut aerial.jpg|ستاد مخابرات دولت (GCHQ) – مرکز اطلاعات سیگنالی. منبع: عکاسی رسمی از ساختمان


## منابع


## پیوندهای داخلی
* سرویس اطلاعات مخفی
* سرویس امنیتی
* ستاد مخابرات دولت
* کمیته مشترک اطلاعات بریتانیا

رده:دولت بریتانیا
رده:سازمان‌های اطلاعاتی بریتانیا
رده:جوامع اطلاعاتی
ام‌آی۶

**سرویس اطلاعات مخفی** یا **اینتلیجنس سرویس** () که با نام **ام‌آی۶** (ستاد اطلاعات نظامی، بخش ششم) شناخته می‌شود سرویس اطلاعات اصلی بریتانیا است که عمده وظایف آن جمع‌آوری و تجزیه و تحلیل اطلاعات مخفی گسترده از سرتاسر جهان، علی‌الخصوص کشورهای دشمن برای حمایت از امنیت ملی بریتانیا است. ام‌آی۶ یکی از سازمان‌های اطلاعاتی اصلی بریتانیا است و رئیس این سرویس اطلاعاتی مستقیماً به وزیر امور خارجه بریتانیا پاسخگو است.

## تاریخچه
این بخش که در سال ۱۹۰۹ به عنوان بخش خارجی اداره خدمات مخفی بریتانیا تشکیل شد، در طول جنگ جهانی اول به‌طور رسمی نام فعلی خود را در حدود سال ۱۹۲۰ انتخاب کرد. نام "MI6" (به معنای اطلاعات نظامی، بخش ششم) به عنوان یک برچسب مناسب در طول دوران جنگ جهانی دوم، زمانی که SIS با نام‌های زیادی شناخته می‌شد اوج گرفت. امروزه نیز معمولاً مورد استفاده قرار می‌گیرد. وجود SIS تا سال ۱۹۹۴ به‌طور رسمی تأیید نشد. در آن سال قانون خدمات اطلاعاتی ۱۹۹۴ موسوم به (ISA) به پارلمان انگلستان معرفی شد تا برای اولین بار سازمان را در یک پایه و چارچوب قانونی قرار دهد. مبنای قانونی نیز روز به روز بسیار بیشتر از قبل فعالیت‌های خود را فراهم می‌کرد. امروزه SIS تحت نظارت عمومی دادگاه اختیارات تحقیق و کمیته اطلاعات و پارلمان امنیت است.

## در طول جنگ جهانی دوم
سرویس اطلاعات مخفی بریتانیا در جریان جنگ جهانی دوم، یک مدرسه اطلاعاتی در تهران تأسیس کرده بود.

## در طول جنگ سرد
فعالیت‌های سرویس اطلاعات مخفی بریتانیا شامل طیف وسیعی از اقدامات سیاسی پنهان از جمله همکاری با آژانس اطلاعات مرکزی آمریکا در سرنگونی دولت قانونی محمد مصدق در ایران می‌شود.
}}

## یادداشت‌ها

## پانویس

## پیوند به بیرون
* https://www.mi5.gov.uk/
* https://www.sis.gov.uk/

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۰۹ (میلادی) در بریتانیا
رده:سازمان اطلاعات مخفی بریتانیا
رده:سازمان اطلاعاتی جنگ جهانی دوم
رده:سازمان‌های اطلاعاتی بریتانیا
رده:وزارت امور خارجه بریتانیا در هنگام جنگ جهانی دوم
سده (ابهام‌زدایی)

**[[سده|سَده]]** یا قرن واحد شمارش زمان و برابر با هر صد سال است.

**سده** همچنین ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
* جشن سَده نام یکی از جشن‌های ایرانی
* سِدِه نام پیشین خمینی‌شهر در نزدیکی اصفهان 
* سِدِه نام پیشین آرین‌شهر در خراسان جنوبی
* سده لنجان شهری در استان اصفهان
* سده (اقلید) شهری در شهرستان اقلید استان فارس 
* سده (خواف) شهری در شهرستان خواف استان خراسان رضوی
* سده (خنج) روستایی در شهرستان خنج استان فارس
* سده (داراب) روستایی در شهرستان داراب استان فارس
* سده (فسا) روستایی در شهرستان فسا استان فارس
* سده (رشت) روستایی در شهرستان رشت استان گیلان
* بخش سده (ابهام‌زدایی)، نام چندین بخش
* دهستان سده (ابهام‌زدایی)، نام چندین دهستان

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
چهارضلعی ساکری

**چهارضلعی خیام-ساکری** (Saccheri Quadrilateral)، را نخستین بار عمر خیّام مورد بحث قرار داد اما در غرب با کارهای ساکری معرفی شد. خیام این چهارضلعی را بیش از هفت سده قبل از ساکری در کتاب «شرح ما اشکل» مطرح کرده‌است. 
ساکری ریاضیدان ایتالیایی و نویسنده کتاب «اقلیدس به دور از همهٔ نارسایی ها» (اقلیدس عاری از هرگونه تناقض) در سال ۱۷۷۳ بود.

هندسه‌ای که اقلیدس بنا نهاد بر پنج اصل موضوع (بنداشت) بنا شده‌است. ریاضیدانان حتی قبل از تدوین این اصول توسط اقلیدس، بر سر چهار اصل نخست توافق داشتند امّا اصلِ پنجم از همان دوران تا هنگامی که در اواخر قرن هفدهم با ظهور هندسه‌های نااقلیدسی برای همیشه حل شود؛ مورد مناقشه بود. ریاضی‌دانان تلاش می‌کردند اصل پنجم را که به نظرشان پیچیده می‌آمد با توجه به چهار اصل نخست به عنوان یک "قضیه"ای مانند سایر قضایا، "اثبات" کنند. 
جیرولامو ساکری تلاش کرد با طرح یک چهار ضلعی، از طریق برهان خلف این اصل را از چهار اصل قبلی نتیجه بگیرد. او برای اثبات اصل پنجم از روی چهار اصل اوّل، و بیست و هشت قضیهٔ منتج از آن‌ها، (هندسهٔ نتاری یا هندسه بیطرف) چهار ضلعی ای را در نظر گرفت که زوایای A و B قائمه و اضلاع AD و BC برابرند. ساکری با رسم قطر AC و BD و با استفاده از قضایای هم‌نهشتی ساده (از بین بیست و هشت قضیهٔ اول) به آسانی نشان داد که زاویه C و D برابر هستند. بنابراین سه امکان پیش می‌آید زوایای C و D حاده باشند، قائمه باشند یا منفرجه باشند. 

ساکِری با توجه به اصل دوم اقلیدس که خط را نامحدود می‌داند به سادگی اثبات کرد که حالت منفرجه غیرممکن است. (بعدها ریمان با جایگزین کردن اصل دیگری به جای اصل دوم که خط را محدود اما بی‌کرانه برمی‌شمارد هندسهٔ ریمانی را به وجود آورد.) اما برای اثبات نادرستی حالت حادّه، دچار دردسر زیادی شد و سرانجام از روی عجز اعلام کرد "فرضِ زاویهٔ حادّه، مطلقاً غلط است، زیرا که این فرض، با ذاتِ خط مستقیم، ناسازگار می‌باشد!" در نتیجه "تصور کرد" توانسته است با کمک برهان خلف، اصل توازی را از چهار اصل نخست، نتیجه بگیرد. اگر ساکری اینقدر مشتاقانه در جهتِ اثباتِ نادرستیِ فرضِ حالتِ حادّه تلاش نکرده بود، می‌توانست یک سده قبل از لباچفسکی و بویویی نوعی از هندسهٔ نااقلیدسی که امروز به آن هندسهٔ هذلولوی یا هندسهٔ لباچفسکی گفته می‌شود را ابداع کند.

ساکِری مطالعات خود را در کتاب کوچکی به نام "اقلیدس عاری از هرگونه تناقض" منتشر کرد امّا این کتاب تا صد و پنجاه سال بعد که ائوجنیو بلترامی آن را دوباره کشف کردن مهجور ماند؛ و این تکرار تاریخ بود زیرا هفتصد سال قبل از ساکری، عمر خیام در کتاب «*شرح ما اشکل من مصادرات اقلیدس»* (در شرح "مشکلات" کتاب اصول اقلیدس) به بررسی این چهار ضلعی پرداخته بود و دقیقاً همان مسائلی را طرح کرده بود که ساکری طرح کرده‌است. خیام نیز مانند ساکری سعی کرد نشان دهد این زوایا نمی‌تواند به جز قائمه باشد و "تصور کرد" از این راه اصل پنجم را به عنوان قضیه‌ای از چهار اصل اوّل، نتیجه گرفته‌است. خیام و سپس خواجه نصیرالدین طوسی این نکته را دریافتند که اگر این زوایا حادّه باشد آن‌گاه مجموعه زوایای مثلث ۱۸۰ درجه می‌شود. متأسفانه خیام و طوسی هیچ‌کدام مطالعات خود را در این زمینه ادامه ندادند. اما به هر حال سهم خیام در طرح این چهار ضلعی برای اولین بار، آنچنان بارز است که بعضی از مورخان به این چهار ضلعی **چهارضلعی خیّام-ساکِری** نیز می‌گویند.

## منابع

* هاورد و. ایوز، آشنایی با تاریخ ریاضیات (جلد دوم)، ترجمهٔ محمدقاسم وحیدی‌اصل، مرکز نشر دانشگاهی.
* 
* پرویز شهریاری، هندسه در گذشته و حال، انتشارات سیمرغ

رده:انواع چهارضلعی‌ها
رده:هندسه هذلولوی
جیرولامو ساکری

**جووانی جیرولامو ساکری**  (زادهٔ سپتامبر ۱۶۶۷ م. /۱۴ شهریور ۱۰۴۶ ه‍.ش در سان‌رمو، ایتالیا؛ درگذشتهٔ ۲۵ اکتبر ۱۷۳۳م. /۳ آبان ۱۱۱۲ ه‍.ش در میلان، ایتالیا) ریاضی‌دان ایتالیایی بود.

نام کامل او جیرلامو جووانی ساکری بود که به صورت جووانی ساکری نیز نوشته شده‌است.

## زندگی
در بارهٔ زندگی ساکری اطلاعات زیادی در دست‌رس نیست. او از تعلیم و تربیت یسوعی برخوردار شد؛ و در کومو به سلک روحانیان پیوست. در بیست و سه سالگی دورهٔ آموزش خود برای روحانی شدن را تمام کرد و از آن پس تا پایان عمر در دانشگاه به تدریس علم معانی و بیان، فلسفه و الاهیات پرداخت. در سن ۶۶ سالگی در میلان درگذشت.

## مطالعات
ساکری هنگام مطالعه منطق به برهان خلف علاقه‌مند شد و سپس در هنگام آشنایی با اصول اقلیدس سعی کرد اصل پنجم اقلیدس را به روش برهان خلف و با استفاده از حالات مختلف دو زاویه در چهار ضلعی‌ای، که توسط غربیان به چهارضلعی ساکری مشهور است، اصل پنجم اقلیدس را در چارچوب هندسه نتاری یا مطلق ثابت کند. تلاش‌های ساکری بعدها در ابداع هندسه‌های نااقلیدسی پی گرفته شد. فعالیت‌های او ظاهراً برگرفته از خواجه نصیرالدین طوسی و عمر خیام است. به این سبب چهارضلعی خیام، چهارضلعی خیام-ساکری هم نامیده می‌شود.

## آثار
از ساکری دو اثر باقیمانده‌است.
* برهان منطق ۱۶۹۷م. Logical demonstrativa
* اقلیدس مبری از هر خطا ۱۷۳۳م. Euclides ab omni naevo vindicatus (نام این کتاب به صورت «اقیدس عاری از هرگونه تناقض» هم ترجمه شده‌است.")

## منابع

* بیرشک، احمد و دیگران، *خلاصهٔ زندگینامهٔ علمی دانشمندان*، بنیاد دانشنامه بزرگ فارسی.
* هاورد و. ایوز، آشنایی با تاریخ ریاضیات (جلد دوم)، ترجمهٔ محمدقاسم وحیدی‌اصل، مرکز نشر دانشگاهی.
* جی.ال. برگرن، گوشه‌هایی از ریاضیات دوره اسلامی، ترجمهٔ دکتر قاسم وحیدی، دکتر علیرضا جمالی.
* پرویز شهریاری، هندسه در گذشته و حال، انتشارات سیمرغ
* 

رده:اهالی سانرمو
رده:دانشمندان یسوعی
رده:درگذشتگان ۱۷۳۳ (میلادی)
رده:ریاضی‌دانان اهل ایتالیا
رده:ریاضی‌دانان سده ۱۷ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:ریاضی‌دانان سده ۱۸ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:زادگان ۱۶۶۷ (میلادی)
رده:فیلسوفان اهل ایتالیا
رده:کاتولیک‌های رومی اهل ایتالیا
رده:هندسه‌دانان
رده:یسوعیان اهل ایتالیا
رده:اعضای هیئت علمی دانشگاه پاویا
رده:استادان دانشگاه تورین
رده:منطق‌دانان اهل ایتالیا
رده:فیلسوفان سده ۱۷ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:فیلسوفان سده ۱۸ (میلادی) اهل ایتالیا
انتخابات ریاست‌جمهوری قرقیزستان (۲۰۰۵)

کشور قرقیزستان در تاریخ ۱۰ ژوئیه ۲۰۰۵) شاهد برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری بود. با این انتخابات دولت موقت «قربان‌بیک باقی‌یف» که پس از سقوط دولت «عسکر آقایف» توسط انقلاب رنگین در ۲۵ مارس ۲۰۰۵ تشکیل شده بود، پایان یافت.

پس از آن باقی‌یف توانست در انتخابات سراسری، ۸۹ درصد آرا را به دست آورد. وی در ۱۴ اوت ۲۰۰۵ در مجلس ملی این کشور سوگند ریاست‌جمهوری یاد کرد.

## منابع

رده:انتخابات ۲۰۰۵ (میلادی) در آسیا
رده:انتخابات‌های ریاست‌جمهوری قرقیزستان
رده:قرقیزستان در ۲۰۰۵ (میلادی)