آنری لوفور

**هانری لوفِوْر**   جامعه‌شناس، روشن‌فکر مارکسیست و فیلسوف فرانسوی بود. او بیشتر برای کارهایش درباره دیالکتیک، مارکسیسم، زندگی روزمره، شهرها و فضاهای اجتماعی شناخته می‌شود. ابداع اصطلاح «حق شهر» از اوست.

## زندگی
هانری لوفور در ۱۹۰۱ در جنوب فرانسه متولد شد. وی در منزلش در شهر قدیمی «ناوارنس» در سال ۱۹۹۱ درگذشت.

وی دانشگاه سوربن، در دهه ۱۹۲۰ درس خواند و جذب جنبش‌های آوانگارد آن زمان شد.

## دیدگاه‌ها
لوفور در طول حیاتش مساعدت‌هایی به حیات روشنفکری جامعه فرانسه انجام داد. تحلیل لوفور از فضامندی و زندگی روزمره، بزرگ‌ترین دستاورد و میراث او برای نحلهٔ مارکسیستی بود.

این فیلسوف فرانسوی تقریباً نزدیک به یک سده زندگی کرد و در این یک سده، هم به عنوان فیلسوف، هم به عنوان جامعه‌شناس و هم نظریه‌پرداز حوزه‌های جغرافیا و امر شهر، تحلیل ریتم در زندگی، موسیقی و دیالکتیک مطرح بود.

هانری لوفور جزو معدود کسانی است که تا سال ۱۹۹۱ سال مرگش مارکسیست باقی‌ماند.

## زندگی روزمره
هانری لوفور با همراهی موقعیت‌گرایان که جوان‌تر از خودش بودند، به نقد یکی از مهم‌ترین ارکان سرمایه‌داری در نیمهٔ دوم سدهٔ بیستم پرداخت: زندگی روزمره. زندگی روزمرهٔ مدرن و شهری یکی از فضاهایی بود که سیستم‌سازی سرمایه‌دار بر آن سیطره داشت. از این رو گاهی او را نظریه‌پرداز جنبش دانشجویی-کارگری مه ۱۹۶۸ فرانسه می‌دانند، که به نوعی شورش علیه بورژوازی پدران بود.

او به‌طور فزاینده‌ای در دهه ۱۹۶۰ و به‌ویژه در پی حوادث ۱۹۶۸ به اهمیت شرایط زندگی روزمره به مثابه مرکزیت در تکامل احساسات و سیاست‌های انقلابی واقف شد. تحلیل لوفور از فضامندی و زندگی روزمره، از برجسته‌ترین دستاورد او برای نحله مارکسیستی بود.

## تحلیل فضا
لوفور دیالکتیک را بر اساس یکی از آموزه‌های کارل مارکس (یعنی زمین)، با افزودن عنصری مدرن‌تر معادل آن، یعنی فضا، از شکل دیا (دوتایی) به صورت تریا (سه‌تایی) درآورد؛ بنابراین، عنصر زمان و فضا–مکان را که هر دو از جمله مقوله‌های مطرح‌شده در سدهٔ بیستم‌اند، در روند دیالکتیک وارد کرد. مفسران از این نظریهٔ لوفور به عنوان  یاد می‌کنند.

وقتی که در اروپای صنعتی شده، آنچنان که مد نظر کمونیست‌ها و مارکسیست‌ها بود، انقلابی سوسیالیستی رخ نداد، عمده متفکران مارکسیست سعی کردند که خلا تئوری کار مارکس را پیدا کنند. لوفور از جمله این افراد بود. در کتاب «تولید فضا» لوفور در اصل فرض کرده است که انقلاب مارکسیتستی بالاخره رخ می‌دهد، اما نه توسط پرولتاریا. بنابراین، او به دنبال نیروهای انقلابی گشت و آنها را در گروه‌های مطرود جامعه، گروه‌های قومی، گروه‌های جنستی و مانند آن جست. برای ساختن این تئوری او فضا را در شیوه تولید، پایه قرار داد. از این منظر، این فضا است که روبنا را می‌سازد. او سه مونت یا لحظه فضایی را نیز برای این تحلیل به کار برده است. 

این بخش از آرای لوفور به شدت قابل نقد است. در کتاب «طرحواره ذهنی و تولید فضا»، بهراد فرمهینی فراهانی به نقد این بخش از آرای لوفور از منظر علم روان‌شناسی شناختی پرداخته است.

## تأثیر و تأثر
در دهه ۱۹۲۰ با سورئالیست‌ها دمخور بود، یکی از دوستان او آندره برتون بود. همان زمان عضو حزب کمونیست نیز بوده‌است.

به عقیده برخی لوفور پدر معنوی جنبش آوانگارد ۶۸ بوده‌است. 
بودریار یکی از شاگردان او بوده.

## کتاب‌شناسی فارسی
لوفور تا سال ۱۹۹۱ حدود ۷۰ کتاب نوشت. برخی از کتاب‌های او و نیز برخی آثار دربارهٔ او به فارسی برگردانده شده‌اند:
* هانری لوفور: تولید فضا، ترجمهٔ محمود عبدالله‌زاده، تهران: مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران.
* هانری لوفور: ماتریالیسم دیالکتیکی، آیدین ترکمه (مترجم)، تهران: تیسا، ۱۳۹۳.
* هانری لوفور: بقای سرمایه‌داری، آیدین ترکمه (مترجم)، تهران: تیسا، ۱۳۹۵.
* هانری لوفور: ضرب‌آهنگ‌کاوی: فضا، زمان و زندگی روزمره، آیدین ترکمه و آتوسا مدیری (مترجم)، تهران: رخداد نو، ۱۳۹۳. 
* هانری لوفور: درآمدی بر تولید فضای، ترجمهٔ آیدین ترکمه، تهران: تیسا، ۱۳۹۵.
* فضا و نظریه‌ اجتماعی، آندری ژلنیتس، آیدین ترکمه (مترجم)، تهران: علمی و فرهنگی، ۱۳۹۶.
* هانری لوفور: برای معماران، (ناتاناییل کلمن)، ترجمه سپیده برزگر، تهران: فکر نو، ۱۳۹۶.
* هانری لوفور: فضا، تفاوت و زندگی روزمره: خوانش، ترجمهٔ افشین خاکباز و محمد فاضلی
* گزیده بازتولید فضا، در کتاب بازاندیشی معماری، گردآوری و ویرایش نیل لیچ، ترجمه سپیده برزگر، تهران: فکرنو، ۱۳۹۹.
*هانری لوفور: مجموعه فلسفه، سیاست، شهر، ایمان واقفی، همن حاجی میرزایی، آیدین ترکمه، نریمان جهانزاد، تهران: کتابکده کسری،۱۳۹۸.
* هانری لوفور: سیاست فضایی، زندگی روزمره و حق به شهر، کریس باتلر (نویسنده)، نریمان جهانزاد (مترجم)، تهران: همشهری، ۱۳۹۹.

## مقالات ترجمه‌شده به فارسی (درباره‌ی هانری لوفور)
به سوی شناخت‌شناسی جدید اوربان؟  کریستین اشمید و نیل برنر، آیدین ترکمه (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک.

تولید اجتماعی فضای شهری، مارک گاتدینر، آیدین ترکمه (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک.

نظریه‌پردازی روابط اجتماعی‌فضایی، باب جسوپ، مارتین جونز و نیل برنر، آیدین ترکمه (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک.

ماتریالیسم دیالکتیکی، استفان کیپفِر، آیدین ترکمه (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک.

شهرگراییِ بورس‌بازانه و ایجاد شهر جهانیِ بعدی، مایکل گلدمن، آیدین ترکمه (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک.

نظریه‌ی شهریِ انتقادی چیست؟ نیل برنر، آیدین ترکمه (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک.

تبدیل‌شدنِ شهر به جهان: نانسی، لوفور و تصور جهانی-شهری، دیوید مدن، نریمان جهانزاد (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک.

سیتی‌ها یا اوربانیزاسیون؟ دیوید هاروی، آیدین ترکمه (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک.

جهانی‌گرایی جدید، شهرگرایی جدید: اعیانی‌سازی به‌سان راهبردِ شهریِ جهانی، نیل اسمیت، آیدین ترکمه  (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک.

حق(حقوق) چه کسی به چه شهری؟ پیتر مارکوزه، آیدین ترکمه (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک.

آنری لوفور، راب شیلدز، همن حاجی‌میرزایی (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک.

تأملی در نظریات متقدم آنری لوفور، آدام دیوید مورتن و استوارت الدن، همن حاجی‌میرزایی (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک. 

شهر گشوده یا حق به شهر؟ نیل برنر، همن حاجی‌میرزایی (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک.

نظریه‌ی رانت/اجاره‌ی زمین و جامعه‌شناسی روستایی، آنری لوفور، همن حاجی‌میرزایی (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک. (http://dialecticalspace.com/the-theory-of-ground-rent-and-rural-sociology%e2%80%8e/)اوربان (امرشهری) در دنیای معاصر چیست؟ روبرتو لویس مونته-مور، همن حاجی‌میرزایی (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک. (http://dialecticalspace.com/what-is-urban-in-the-contemporary-world/)

تبدیل‌شدن به اوربان: طبق کدام معیار؟ جان فریدمن، همن حاجی‌میرزایی (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک.

فضا، استوارت الدن، همن حاجی‌میرزایی (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک.

دگردیسی سیاره‌ای شهر و اضمحلال آن، آنری لوفور، امیر طهرانی (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک. 

تأملاتی در باب سیاست فضا، آنری لوفور، ایمان واقفی (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک. 

امر روزمره و روزمره‌گی، آنری لوفور، امیر طهرانی (مترجم)، ناشر: فضا و دیالکتیک.

## پی‌نوشت

## منابع
* 
* 
* 

رده:استادان دانشگاه پاریس
رده:اعضای حزب کمونیست فرانسه
رده:اعضای هیئت علمی دانشگاه استراسبورگ
رده:اهالی لاند
رده:بی‌خدایان اهل فرانسه
رده:بی‌خدایان سده ۲۰ (میلادی)
رده:جامعه‌شناسان اهل فرانسه
رده:جامعه‌شناسان شهری
رده:جامعه‌شناسان مرد
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه پاریس
رده:درگذشتگان ۱۹۹۱ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۰۱ (میلادی)
رده:فلسفه اجتماعی
رده:فیلسوفان اجتماعی
رده:فیلسوفان اهل فرانسه
رده:فیلسوفان بی‌خدا
رده:فیلسوفان سده ۲۰ (میلادی)
رده:فیلسوفان سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
رده:فیلسوفان قاره‌ای
رده:منتقدان ادبی اهل فرانسه
رده:منتقدان پسانوگرایی
رده:نویسندگان مرد اهل فرانسه
رده:نظریه‌پردازان شهری
رده:نظریه‌پردازان مارکسیست
رده:نظریه‌های تاریخ
رده:فیلسوفان فناوری