open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
لیونا لوئیس

**لیونا لوئیز لوئیس**  (زاده ۳ آوریل ۱۹۸۵) خواننده، ترانه‌سرا، نامزد جوایز گرمی و برنده فصل سوم از سری مسابقات پاپ آیدل در انگلستان می‌باشد. وی هم‌اکنون بیش از ۹ میلیون آلبوم در سراسر جهان به فروش رسانده‌است.

او در سال ۲۰۰۶ و در فصل سوم ایکس فاکتور بریتانیا اول شد.

## آلبوم‌ها
* Spirit - ۲۰۰۷
* Echo - ۲۰۰۹
* 2012 - Glassheart

## منابع

* 


رده:افراد انگلیسی ایتالیایی‌تبار
رده:افراد انگلیسی ایرلندی‌تبار
رده:افراد انگلیسی گویانی‌تبار
رده:افراد انگلیسی ولزی‌تبار
رده:افراد بریتانیایی ایرلندی‌تبار
رده:افراد تحصیل‌کرده در مدرسه بریت
رده:اهالی اسلینگتون
رده:بازیگران زن سده ۲۱ (میلادی) اهل انگلستان
رده:برندگان جایزه آیور نوولو
رده:برندگان جایزه موزیک ویدئوی ام‌تی‌وی
رده:برندگان جوایز جهانی موسیقی
رده:برندگان سری فاکتور اکس
رده:خوانندگان آراندبی معاصر اهل بریتانیا
رده:خوانندگان انگلیسی‌زبان
رده:خوانندگان اهل لندن
رده:خوانندگان با هشت دانگ صدا
رده:خوانندگان پاپ اهل انگلستان
رده:خوانندگان ریتم اند بلوز اهل انگلستان
رده:خوانندگان زن اهل انگلستان
رده:خوانندگان زن پاپ اهل انگلستان
رده:خوانندگان زن سده ۲۱ (میلادی) اهل انگلستان
رده:خوانندگان زن سده ۲۱ (میلادی)
رده:خوانندگان سده ۲۱ (میلادی) اهل انگلستان
رده:خوانندگان سول اهل انگلستان
رده:خوانندگان مدزو-سوپرانوی اهل انگلستان
رده:خوانندگان مدزو-سوپرانوی اهل بریتانیا
رده:خواننده-ترانه‌پردازان اهل انگلستان
رده:خواننده-ترانه‌پردازان زن اهل انگلستان
رده:دانش‌آموختگان مدرسه تئاتر جوان سیلویا
رده:داوران ایکس فاکتور
رده:قربانیان جرایم انگلیسی
رده:گیاه‌خواران اهل انگلستان
رده:مسابقه ایکس فاکتور انگلستان
رده:موسیقی‌دانان اهل بریتانیای اهل ایتالیا
رده:موسیقی‌دانان بالاد
رده:هنرمندان آرسی‌ای رکوردز
رده:هنرمندان سونی بی ام جی
رده:افسران رتبه امپراتوری بریتانیا
رده:بازیگران زن اهل لندن
همچون کوچه‌ای بی‌انتها

**همچون کوچه‌ای بی‌انتها** کتابی است که در آن ترجمه اشعار ۲۴ شاعر از نقاط مختلف جهان به همراه تعداد زیادی هایکوی ژاپنی گردآوری شده‌است.

احمد شاملو این کتاب را نخستین بار در سال ۱۳۵۲ منتشر کرده و برای بخش‌های لازم، مانند شعر آمریکای سیاهان و شعر معاصر یونان، معرفی کوتاهی نوشته‌است.

در این کتاب با ترجمه‌های زیبایی از شاعرانی چون لورکت، مارگوت بیکل، و… روبرو می‌شویم و همچنین زندگی‌نامه کوتاه از لورکا و شب اعدامش.

## منابع
* 

رده:شعر
رده:هایکو
الگوریتم فرگشتی

**الگوریتم‌های فرگشتی** ، زیر مجموعه‌ای از محاسبات فرگشتی است و در شاخه هوش مصنوعی قرار می‌گیرد و شامل الگوریتم‌هایی جهت جستجو است که در آن‌ها عمل جستجو از چندین نقطه در فضای جواب آغاز می‌شود.

الگوریتم‌های فرگشتی به‌طور اساسی با دیگر روش‌های بهینه‌سازی و جستجوی مرسوم قدیمی تفاوت دارند. برخی از این تفاوت‌ها عبارتند از:
* الگوریتم‌های فرگشت‌پذیر تنها یک تک نقطه را جستجو نمی‌کنند بلکه جمعیتی از نقاط را به صورت موازی بررسی می‌نمایند.
* الگوریتم‌های فرگشت‌پذیر نیاز به اطلاعاتی ضمنی و دیگر دانش‌های مکمل ندارند؛ تنها تابع هدف و شایستگی مربوط در جهت‌های جستجو تأثیر گذارند.
* الگوریتم‌های فرگشت‌پذیر از قوانین در حال تغییر احتمالی بهره می‌برند و نه موارد مشخص و معین.
* استفاده از الگوریتم‌های فرگشت‌پذیر به‌طور کلی خیلی سر راست است، زیرا هیچگونه محدودیت‌هایی برای تعریف تابع هدف وجود ندارد.
* الگوریتم‌های فرگشت‌پذیر تعداد زیادی از پاسخ‌های قابل قبول را بدست می‌دهند و انتخاب پایانی بر عهده کاربر است؛ لذا در مواردی که مسئله مورد نظر شامل یک پاسخ مفرد نمی‌باشد، مثلاً خانواده‌ای از پاسخ‌های بهینه-پَرِتو، مشابه آنچه در بهینه‌سازی چند هدفه و مسائل زمان‌بندی وجود دارد. الگوریتم‌های فرگشتی برای شناسایی این پاسخ‌های چندگانه به‌طور هم‌زمان ذاتاً کارآمدند.

الگوریتم‌های فرگشتی عبارتند از:
* الگوریتم ژنتیک
* الگوریتم کلونی زنبور عسل
* روش بهینه‌سازی گروه مورچه‌ها
* راهبرد فرگشتی
* الگوریتم رقابت استعماری

## روش
الگوریتم‌های فرگشتی از مکانیزم‌ها و عملیات ابتدایی برای حل مسئله استفاده می‌کنند و در طی یک سری از تکرارها به راه حل مناسب برای مسئله می‌رسند. این الگوریتم‌ها غالباً از یک جمعیت حاوی راه‌حل‌های تصادفی شروع می‌کنند و در طی هر مرحله تکرار سعی در بهتر کردن مجموعه راه‌حل‌ها دارند.

در آغاز کار تعدادی از اعضای جامعه به صورت تصادفی حدس زده شده، سپس تابع هدف برای هر یک از این اعضا محاسبه و نخستین نسل ایجاد خواهد شد. اگر هیچ‌یک از معیارهای خاتمه بهینه‌سازی دیده نشوند، ایجاد نسل جدید آغاز خواهد شد. اعضا بر حسب میزان شایستگی‌شان برای تولید نوزادها انتخاب می‌شوند. این افراد به عنوان والدین محسوب می‌شوند و بازترکیب نوزادها را تولید می‌نمایند. سپس تمامی نوزادها با یک مقدار معینی از احتمال، یعنی همان جهش، تغییر ژنتیکی می‌یابند. اکنون میزان شایستگی (برازندگی) نوزادان تعیین و در اجتماع جایگزین والدین شده و نسل جدید را ایجاد می‌نمایند. این چرخه آنقدر تکرار می‌شود تا یکی از معیارهای پایان بهینه‌سازی کسب شود.

## حوزه‌های کاربردی
* هوش مصنوعی
* دانش‌های کاربردی: برق، مکانیک، صنایع، شیمی، زیست‌شناسی و غیره
* سنتز و آزمون‌های سخت‌افزاری
* طراحی و بهینه‌سازی فیلترهای دیجیتال و آنالوگ
* استفاده در سیستم‌های چند پردازنده‌ای
* کنترل ربات‌ها
* جانمایی سلول‌های منطقی

## منابع

* Ashlock, D. (۲۰۰۶)، Evolutionary Computation for Modeling and Optimization, Springer, ISBN
۰-۳۸۷-۲۲۱۹۶-۴.
* Bäck, T. (۱۹۹۶)، Evolutionary Algorithms in Theory and Practice: Evolution Strategies, Evolutionary Programming, Genetic Algorithms, Oxford Univ. Press.

رده:الگوریتم‌های بهینه‌سازی
رده:الگوریتم‌های ژنتیک
رده:الگوریتم‌های فرگشتی
رده:روش‌های بهینه‌سازی
رده:سیبرنتیک
رده:فرگشت
رده:یادگیری ماشین
۱۳۴۱ (خورشیدی)

**۱۳۴۱** هزار و سیصد و چهل و یکمین سال هجری خورشیدی سالی  بود.

## رویدادها
* ایجاد شهر رابُر در استان کرمان ایران.
* ساخت و نصب تندیس کوهنورد در میدان سربند در دربند تهران.
* ۴تا۱۰مرداد.سفر محمدرضا پهلوی به افغانستان و پاکستان برای میانجی‌گری.
* ۱۰ شهریور ـ زمین‌لرزه در بوئین‌زهرا (با حدود ۱۲ هزار کشته و ۲۷۰۰ زخمی)
* همه‌پرسی ۶ بهمن و تصویب اصلاحات منشور انقلاب سفید:
** تشکیل سپاه دانش
** تشکیل سپاه بهداشت
* لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی در هیئت دولت مطرح شد و در ۱۶ مهر ماه به تصویب رسید.
* ۲۶ دی ـ ماموریت نیروی هوایی شاهنشاهی ایران برای حفظ صلح در کنگو.

## زادروزها
* ۲۰ فروردین - سعید حاجی‌میری، کارگردان، تهیه کننده و فیلمنامه‌نویس
* ۲ مرداد - بهمن هاشمی، مجری و صداپیشه 
* ۱۰ مرداد - مصطفی بروجردی، فقیه، مفسر و پژوهشگر علوم اسلامی
* ۱۲ شهریور - غفار عباسی، عارف، فقیه، مفسر، استاد اخلاق و پژوهشگر علوم اسلامی
* ۱ مهر. علیرضا توسلی، نخستین فرمانده فاطمیون
* ۱۷ آذر - علی‌رضا بهشتی، فرزند سید محمد حسینی بهشتی، استاد دانشگاه
* ۱ بهمن - فریبا وفی، نویسنده
* ۲ بهمن - رحمان فروزنده ( از فرماندهان ارتش ایران)
* ۲۴ بهمن - رویا نونهالی، بازیگر
* ۱۷ اسفند - ژرژ هاشم زاده، بازیگر
* ۲۱ اسفند - فرحناز پهلوی، دختر محمدرضا پهلوی و فرح دیبا
*سید محمدعلی آل‌هاشم، سیاستمدار، نماینده‌ ولی فقیه در استان آذربایجان شرقی و امام جمعه تبریز
*محمد عکملی
* مجید نامجو، وزیر نیرو در کابینه دوم محمود احمدی‌نژاد

## مرگ‌ها
* **[[محسن صدر]]**؛ از نخست وزیران دوره محمد رضا شاه پهلوی.

## منابع

رده:۱۳۴۱
رده:سده ۱۴
۱۳۴۷ (خورشیدی)

**۱۳۴۷** هزار و سیصد و چهل و هفتمین سال هجری خورشیدی سالی  بود.

## رویدادها
* ۱۰ شهریور: زمین‌لرزهٔ فردوس با حدود ۱۰٬۰۰۰ کشته

## زادروزها
* اردیبهشت - کارن همایون‌فر، موسیقیدان و آهنگساز
* ۲۰ اردیبهشت - رضا عطاران، کارگردان، بازیگر، نویسنده
* ۲۲ اردیبهشت - محمدرضا تقوی فرد، نظریه پرداز و نویسنده
* ۳۰ خرداد - مژده شمسایی، بازیگر سینما و تئاتر و چهره‌پرداز
* ۱ مرداد - حمید رسایی، سیاستمدار اصولگرا
* ۴ مرداد - یاسمین اعتماد امینی، وکیل و همسر شاهزاده رضا پهلوی
* ۶ مرداد - حسن جوهرچی، بازیگر
* ۴ شهریور - اصغر افتخاری، جامعه‌شناس سیاسی
* ۱۰ شهریور - عباس پالیزدار، سیاستمدار
* ۲۷ مهر - چیستا یثربی، نمایش‌نامه‌نویس و کارگردان
* ۲۳ آبان - آتنه فقیه‌نصیری، بازیگر
* ۲ آذر - حمید حسنی، پژوهشگر، فرهنگ‌نویس و ویراستارِ
* ۷ آذر - حمید امجد، نویسنده و کارگردان تئاتر و سینما، داستان‌نویس و مترجم و پژوهشگر
* ۲۱ آذر - کاوه یغمایی، خواننده و آهنگساز
* ۲۸ دی - حسن معجونی، بازیگر
* ۱ بهمن - فلور نظری، بازیگر
* ۲ اسفند - مرجانه گلچین، بازیگر

تاریخ نامشخص:
* ابوالفضل عطار - فیلمساز

## درگذشت‌ها
* ۲۱ مهر - حسین بهزاد، نقاش
* ۱۵ آذر - عین‌الله محمودی همدانی، پدر صنعت مخابرات ایران
* ۶ آبان - حسین یاحقی، موسیقی دان و نوازنده ویولن
* ۲۴ آبان - رهی معیری، غزل سرای معاصر
* ۱ اسفند - سید محمد محقق داماد، فقیه و مجتهد

رده:۱۳۴۷
رده:سده ۱۴
کبود

**کبود**  برای توصیف ظاهر خاکستری کم‌رنگ یا سبز مایل به آبی سطح برخی از گیاهان و همچنین در نام پرندگان، مانند کاکایی کبود (*Larus hyperboreus*)، کاکایی بال‌کبود (*Larus glaucescens*)، مکائوی کبود (*Anodorhynchus glaucus*) و فرخنده کبود (*Traupis glaucocolpa*).

اصطلاح *glaucous* همچنین از نظر گیاه‌شناسی به عنوان یک صفت به معنای «پوشیده‌شده با پوشش یا شکوفه مومی مایل به خاکستری، آبی یا سفید است که به راحتی ساییده می‌شود» (مانند برگ‌های کبود) استفاده می‌شود.

نخستین استفاده ثبت‌شده از *glaucous* به عنوان یک نام رنگ در انگلیسی در سال ۱۶۷۱ بود.


پرونده:Close up grapes.jpg|انگور شرابی با پوشش کبود
پرونده:Plums.jpg|آلو با مقداری پوشش کبود قابل مشاهده است
پرونده:Sedum_spathulifolium_4916.JPG|*[[Sedum spathulifolium]]* یک گیاه علفی و چند ساله کبود است.
پرونده:Glaucous Gull (Larus hyperboreus) (13667579863).jpg|*[[Larus hyperboreus]]* (کاکایی کبود)
پرونده:Blueshark 300.jpg|کوسه آبی ( *Prionace glauca* )


## منابع

رده:رنگ پرندگان
رده:ریخت‌شناسی گیاه
رده:سایه‌های آبی
رده:سایه‌های خاکستری
رده:سایه‌های فیروزه‌ای
کردشامی

روستای کردشامی،کردشاهی در فاصله ۱۵ کیلومتری شهر گندمان شهرستان بروجن واقع شده‌است که در زمان پهلوی به کردشاهی معروف بوده‌است.

## مردم
مردم این روستا  از ایل بختیاری می باشند که به گویش [ بختیاری]] سخن می گویند

## منابع

رده:روستاهای شهرستان بروجن
رده:مناطق مسکونی در شهرستان بروجن
بخش مرکزی شهرستان سقز

**بخش مرکزی شهرستان سقز** یکی از بخش‌های شهرستان سقز در استان کردستان در غرب ایران است.

## تقسیمات کشوری
* **بخش مرکزی شهرستان سقز**
** دهستان ترجان 
** دهستان تموغه
** دهستان سرا
** دهستان میرده 
شهر: سقز

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان سقز در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۶۶٬۲۶۵ نفر بوده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران

## پانویس

مرکزی شهرستان سقز
رده:مناطق مسکونی در استان کردستان
رده:مناطق مسکونی در شهرستان سقز
رده:شهرستان سقز
مالکیت اشتراکی

**مالکیت اشتراکی** آن نظامی از مالکیتی است که در جامعه کمونیستی برقرار می‌شود. منظور از مالکیت اشتراکی، یا به عبارت دقیق تر «مالکیت اشتراکی وسایل تولید» استفاده، مدیریت و کنترل اشتراکی وسایل تولید و به تبع آن محصولات تولیدی توسط جامعه می‌باشد. مالکیت اشتراکی وسایل تولید توسط نهادهای به نام شورا و با همبستگی و هماهنگی شوراها اعمال می‌شود. به این ترتیب مالکیت اشتراکی از انواع دیگر نظام‌های مالکیت یعنی مالکیت خصوصی، مالکیت دولتی، و مالکیت تعاونی تمایز می‌یابد.

## پیشینه
در مراحل اولیه تکامل اجتماعی انسان و زمانی که هنوز جوامع انسانی به اضافه تولید دست نیافته بودند، یعنی در دوران انسان شکارچی/میوه‌چین و دوران اولیه مشغولیت انسان به کشاورزی، که مارکس آن را «کمونیسم ابتدایی» نام می‌دهد، نمونه بدوی از «مالکیت اشتراکی» برقرار است. در این دوره از تاریخ، انسان‌ها مایحتاج خود را به صورت دسته‌جمعی تولید و مصرف می‌کردند. از امتیازات طبقاتی و استثمار خبری نبود و تولید آنچنان محدود بود که امکان آن وجود نداشت که بخشی از جامعه در هیئت یک طبقه مسلط ظاهر شده و اضافه تولید جامعه را به خود اختصاص دهند.

## جستارهای وابسته
* سوسیالیسم لیبرترین

## منابع

رده:اقتصاد سیاسی
رده:دارایی
رده:سوسیالیسم
رده:کمونیسم
رده:نظریه آنارشی
بخش سرشیو

**بخش سرشیو** می‌تواند به یکی از موارد زیر اشاره بدارد:

* بخش سرشیو (سقز)
* بخش سرشیو (مریوان)

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
بخش زیویه

**بخش زیویه** یکی از بخش‌های شهرستان سقز در استان کردستان در غرب ایران است.

## دهستان‌ها
* دهستان تیلکوه
* دهستان خورخوره
* دهستان صاحب
شهر: صاحب

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش زیویه شهرستان سقز در سال ۱۳۸۵ برابر با ۳۱۵۳۴ نفر بوده‌است.

## آثار تاریخی
* دژ باستانی زیویه بر روی تپّه‌ای در حاشیهٔ روستای زیویه قرار دارد که اغلب گفته می‌شود در سال ۱۹۴۷ میلادی به‌طور اتّفاقی کشف شد. دکتر ایرج وامقی در مقاله‌ای با اشاره به کتابی که رشید کیخسروی در این زمینه منتشر کرده، اتفاقی بودن این کشف را رد می‌کند آن را به قاچاق سازمان‌یافته اشیاء عتیقه نسبت می‌دهد.از حفّاری‌های این تپّه، که غالباً به‌طور غیر علمی صورت گرفته‌بوده، اشیاء زیادی به دست آمده که بعضی از آن‌ها در موزه‌های داخلی و بسیاری هم در موزه‌های خارج از کشور نگهداری می‌شوند. ازجمله اشیاء به‌دست‌آمده، قطعات عاج منقوش بوده که نقوش حیوانی و صحنهٔ شکار اساطیری روی آن‌ها حک شده‌است. گردن‌بند طلا و سرِ عقاب طلائی از دیگر نمونه‌های اشیاء کشف‌شدهٔ تپّهٔ زیویه هستند.
گفتنی است قلعه باستانی زیویه متعلق به نیمه دوم قرن هفتم قبل از میلاد است که در ۵۵ کیلومتری شرق سقز و در شمال بالای تپه‌ای طبیعی قرار گرفته‌است.
کارشناسان سازمان میراث فرهنگی کردستان بر این باورند که این محل در هزاره قبل از میلاد مسیح یک قلعه حکومتی بوده‌است.
سفالینه‌ها و آثار زرین و دیگر آثار به دست آمده نشان می‌دهد، از اواسط قرن هشتم تا اوایل دوره هخامنشی زندگی در این قلعه وجود داشته‌است و با به سلطنت رسیدن داریوش هخامنشی و تهاجم وی به مادها زندگی در این قلعه به پایان رسیده است.

## پانویس

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* استان کردستان
* شهرستان سقز

زیویه
رده:مناطق مسکونی در استان کردستان
رده:مناطق مسکونی در شهرستان سقز
رده:شهرستان سقز
بخش کلاترزان

**بخش کلاترزان** (به کردی : Kellaterzan) یکی از بخش‌های شهرستان سنندج و دومین بخش بزرگ استان کردستان در غرب ایران است.

## تقسیمات کشوری
* **بخش کلاترزان**
** دهستان ژاورود غربی
** دهستان کلاترزان
** دهستان نگل
شهر: شویشه

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش کلاترزان شهرستان سنندج در سال ۱۳۹۵ برابر با ۱۹,۳۷۱ نفر بوده است. 

## پانویس

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* فهرست بخش‌های استان کردستان
* استان کردستان
* شهرستان سنندج

کلاترزان
رده:مناطق مسکونی در استان کردستان
رده:مناطق مسکونی در شهرستان سنندج
رده:شهرستان سنندج
بخش مرکزی شهرستان سنندج

**بخش مرکزی شهرستان سنندج** یکی از بخش‌های شهرستان سنندج در استان کردستان در غرب ایران است.

## تقسیمات کشوری
* **بخش مرکزی شهرستان سنندج**
** دهستان آبیدر
** دهستان آرندان
** دهستان حسین‌آباد جنوبی
** دهستان حومه (سنندج)
** دهستان ژاورود شرقی
** دهستان نران
** دهستان سراب قامیش
شهر: سنندج

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان سنندج در سال ۱۳۹۵ برابر با ۴۶۱٬۲۷۸ نفر بوده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران

## پانویس

مرکزی شهرستان سنندج
رده:مناطق مسکونی در استان کردستان
رده:مناطق مسکونی در شهرستان سنندج
رده:شهرستان سنندج
بخش مرکزی شهرستان قروه

**بخش مرکزی شهرستان قروه** یکی از بخش‌های شهرستان قروه در استان کردستان در غرب ایران است.

## تقسیمات کشوری
* بخش مرکزی شهرستان قروه
** دهستان بدر مرکز دهستان روستای  ویهج
** دهستان پنجه علی شمالی مرکز دهستان کانی گنجی 
** دهستان پنجه علی جنوبی مرکز دهستان قاملو
شهر: قروه

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان قروه در سال ۱۳۹۵ برابر با ۹۲۲۸۷ نفر بوده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران

## پانویس

مرکزی شهرستان قروه
رده:شهرستان قروه
رده:مناطق مسکونی در استان کردستان
رده:مناطق مسکونی در شهرستان قروه
بخش سریش‌آباد

**بخش سریش‌آباد** یکی از بخش‌های شهرستان قروه در استان کردستان در غرب ایران است.

## تقسیمات کشوری
** دهستان قصلان
** دهستان لک
** دهستان یالغوزآغاج
شهر: سریش‌آباد

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش سریش آباد شهرستان قروه در سال ۱۳۹۵ برابر با ۱۷۷۱۷ نفر بوده است.

## پانویس

خبر فارسی

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های استان کردستان
* استان کردستان
* شهرستان قروه

سریش‌آباد

رده:شهرستان قروه
رده:مناطق مسکونی در استان کردستان
رده:مناطق مسکونی در شهرستان قروه
بخش مرکزی شهرستان دیواندره

**بخش مرکزی شهرستان دیواندره** یکی از بخش‌های شهرستان دیواندره  و وسیع ترین بخش در استان کردستان در غرب ایران است.
بخشدار فعلی #**سیدامیدهاشمی نسب** 
بخشداران قبلی محمد صادقی-سیف الله امامی-مهران عارفی (سرپرست ۵ماه)-عطاالله عبیدی- کامیار میرزایی(سرپرست بمدت کوتاه) -رئوف احمدی-رهگذر لطفی و ...بوده 
این بخش از شمال به بخش کرفتو از جنوب و شرق به بخش مرکزی بیجار ازشمالغرب به بخش امام سقز و از غرب به بخش سارال و بخش سرشیو مریوان منتهی می گردد.  

اماکن تفریحی و گردشگری بخش: کوهستان چهل چشمه_ روستای آغاجری_ غار طبیعی و طبیعت بکر روستاهای قره دره و قالوجه_حمام قدیمی پنجه- قلعه سالار سعید وزیر   

اماکن مذهبی: مقبره بابا سید عبدالرحمن پنجه- مقبره باباسید سلام قشلاق سفید - مقبره امام سبزه پوش قزکه -  مقبره پیر محمود دیواندره - و...

## تقسیمات کشوری
* دهستان چهل چشمه: شامل ۲۲روستای دارای سکنه
* دهستان حومه: دارای ۲۲روستای دارای سکنه
* دهستان قراتوره: دارای ۲۹روستای دارای سکنه
شهر: دیواندره با جمعیت ۳۴هزار نفر 

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان دیواندره در سال ۱۳۹۵ برابر با ۵۵۷۱۳ نفر بوده است. 

## پانویس

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* استان کردستان
* شهرستان دیواندره

مرکزی شهرستان دیواندره
بخش کرفتو

**بخش کرفتو** (کردی: Kereftû) یکی از بخش‌های شهرستان دیواندره در استان کردستان در غرب ایران است. 

## تقسیمات کشوری
* دهستان اوباتو
* دهستان زرینه
* دهستان کانی شیرین
شهر: زرینه

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش کرفتو شهرستان دیوان دره در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۸٬۹۳۸ نفر بوده است. 

## پانویس

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* استان کردستان
* شهرستان دیواندره

کرفتو
رده:مناطق مسکونی در شهرستان دیواندره
بخش مرکزی شهرستان کامیاران

**بخش مرکزی شهرستان کامیاران** یکی از بخش‌های شهرستان کامیاران در استان کردستان در غرب ایران است. 

## تقسیمات کشوری
* دهستان بیلوار
* دهستان ژاورود
* دهستان شاهو
شهر: کامیاران

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان کامیاران در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۰۴۵۵۴ نفر بوده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران

## پانویس

مرکزی شهرستان کامیاران
رده:شهرستان کامیاران
رده:مناطق مسکونی در شهرستان کامیاران
بخش موچش

**بخش موچش** یکی از بخش‌های شهرستان کامیاران و بزرگترین بخش استان کردستان در غرب ایران است.

## تقسیمات کشوری
* دهستان امیرآباد
* دهستان سورسور
* دهستان عوالان
* دهستان گاورود
شهر:موچش

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش موچش شهرستان کامیاران در سال ۱۳۸۵ برابر با ۳۱۳۴۱ نفر بوده است.

## پانویس

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های استان کردستان
* استان کردستان
* شهرستان کامیاران

موچش

رده:شهرستان کامیاران
رده:مناطق مسکونی در شهرستان کامیاران
رده:مناطق مسکونی در استان کردستان
بخش مرکزی شهرستان سروآباد

**بخش مرکزی شهرستان سروآباد** یکی از بخش‌های شهرستان سروآباد در استان کردستان در غرب ایران است. 

## تقسیمات کشوری
* دهستان بیساران
* دهستان پایگلان
* دهستان رزآب
* دهستان ژریژه
* دهستان کوسالان
* دهستان دزلی
شهر: سروآباد

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان سروآباد در سال ۱۳۸۵ برابر با ۴۴۳۱۰ نفر بوده است. 

## پانویس

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران

مرکزی شهرستان سرو آباد
رده:مناطق مسکونی در استان کردستان
رده:مناطق مسکونی در شهرستان سروآباد
رده:شهرستان سروآباد
بخش اورامان

**بخش اورامان** یکی از بخش‌های شهرستان سروآباد در استان کردستان در غرب ایران است.

## تقسیمات کشوری
* **بخش اورامان**
** دهستان اورامان تخت
** دهستان شالیار
دهستان اورامان در سال ۱۳۹۰ با روستای سرپیر ادغام و به عنوان بخش اورامان (دهستان شالیار و دهستان اورامان تخت) رسمیت یافت.

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش اورامان شهرستان سروآباد در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۰۵۲۲ نفر بوده است.

## پانویس

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* استان کردستان
* شهرستان سروآباد

رده:اورامان
اورامان
رده:مناطق مسکونی در استان کردستان
رده:مناطق مسکونی در شهرستان سروآباد
رده:شهرستان سروآباد
بخش مرکزی شهرستان بروجن

**بخش مرکزی شهرستان بروجن** یکی از بخش‌های شهرستان بروجن در استان چهارمحال و بختیاری ایران است.  

## تقسیمات کشوری
* **بخش مرکزی شهرستان بروجن**
** دهستان حومه
شهرها: بروجن ، فرادنبه ، سفیددشت و نقنه.

روستاها : ده‌نو ‌، اسلام آباد

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان بروجن در سال ۱۳۸۵ برابر با ۷۸۹۶۵ نفر بوده است. 

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران

## پانویس

منبع:آمارنامه استان چهارمحال وبختیاری، مرکزآمارایران۱۳۸۰-۱۳۷۰

رده:شهرستان بروجن
رده:بخش‌های شهرستان بروجن
رده:مناطق مسکونی در شهرستان بروجن
بخش گندمان

**بخش گندمان** یکی از بخش‌های شهرستان بروجن در استان چهارمحال و بختیاری ایران است.

## مردم
مردم بخش گندمان را لرهای بختیاری  تشکیل می دهند.

## تقسیمات کشوری
*
* **بخش مرکزی گندمان**
** دهستان گندمان
** دهستان درواهان
** دهستان امام قیس
شهر: گندمان

## روستاها
کتک علیا،کتک سفلی،حسین اباد،معموره،کردشامی ، وستگان ، امام‌قیس ، سولگان ، گدارکبک ، دوراهان،ده علی،ده توت،ده باغ،ده خدا،گردبیشه ، کنارک علیا ، کنارک سفلی، بیژگرد، سناجان ، چرمینه ، مورچگان ، تگرگ آب، لهدراز ، سرپیر ،چشمه‌علی، نصیر آباد

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش گندمان شهرستان بروجن در سال۱۳۹۵ برابر با ۱۸۴۶۰نفر بوده است.

## پانویس

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* استان چهارمحال و بختیاری
* شهرستان بروجن

رده:شهرستان بروجن
رده:بخش‌های شهرستان بروجن
رده:مناطق مسکونی در شهرستان بروجن
بخش بلداجی

**بخش بلداجی** یکی از بخش‌های شهرستان بروجن در استان چهارمحال و بختیاری ایران است.

## تقسیمات کشوری
* **بخش بلداجی**
** دهستان امامزاده حمزه علی
** دهستان چغاخور
شهرها: بلداجی

## مردم
عمده مناطق روستایی بخش بلداجی را بختیاری‌ها تشکیل می‌دهند. اما بیشتر مردم شهر بلداجی را بازماندگان طایفه ترک ابلوردی خراسان تشکیل می‌دهند.

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش بلداجی شهرستان بروجن در سال ۱۳۸۵ برابر با ۲۰۸۶۱ نفر بوده است.

## پانویس

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* استان چهارمحال و بختیاری
* شهرستان بروجن

رده:بخش‌های شهرستان بروجن
رده:شهرستان بروجن
رده:مناطق مسکونی در شهرستان بروجن
بخش لاران

**بخش لاران** به مرکزیت سورشجان، یکی از بخش‌های شهرستان شهرکرد در استان چهارمحال و بختیاری است.

## تقسیمات کشوری
* بخش لاران
** دهستان لار
** دهستان مرغملک
شهرها: سورشجان، سودجان و هارونی

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش لاران شهرستان شهرکرد در سال ۱۳۸۵ برابر با ۳۲۷۳۱ نفر بوده‌است.

## مردم
مردم بخش لاران لُر بختیاری می‌باشند و به گویش بختیاری تکلم می‌کنند پوشش رایج مردم پوشش بختیاری است.

## پانویس

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* استان چهارمحال و بختیاری
* شهرستان شهرکرد

رده:شهرستان شهرکرد
رده:بخش‌های شهرستان شهرکرد
رده:مناطق مسکونی در شهرستان شهرکرد
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۷ (میلادی) در ایران
بخش مرکزی شهرستان سامان

**بخش مرکزی**، یکی از بخش‌های شهرستان سامان در استان چهارمحال و بختیاری ایران است. مرکز این بخش، شهر سامان است.

## تقسیمات کشوری
* **بخش مرکزی شهرستان سامان**
** دهستان سامان
** دهستان چما

شهر: **[[سامان (چهارمحال و بختیاری)|سامان]]**

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت **بخش مرکزی شهرستان سامان** برابر با **۲۴٬۴۴۹** نفر بوده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* استان چهارمحال و بختیاری
* شهرستان سامان

## منابع

رده:بخش‌های شهرستان سامان
رده:شهرستان سامان
رده:مناطق مسکونی در شهرستان سامان
بخش مرکزی شهرستان فارسان

**بخش مرکزی شهرستان فارسان** یکی از سه بخش شهرستان فارسان در استان چهارمحال و بختیاری ایران است .

## تقسیمات کشوری
* '''بخش مرکزی شهرستان فارسان
** دهستان میزدج علیا
شهرها: فارسان و گوجان

## جمعیت
با توجه به تقسیم بندی‌های جدید در شهرستان فارسان و با احتساب قسمت‌هایی که در این بخش قرار گرفته‌است جمعیت آن برابر با ۳۶،۶۸۷ می‌باشد.

## پانویس

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* استان چهارمحال و بختیاری
* شهرستان فارسان

رده:شهرستان فارسان
رده:بخش‌های شهرستان فارسان
رده:مناطق مسکونی در شهرستان فارسان
ادوین هولمز

**ادوین هولمز**  (احتمالاً متولد ۱۸۳۸، درگذشتهٔ احتمالاً ۱۹۱۸) یک ستاره‌شناس بریتانیایی بود.

او در تاریخ ۶ نوامبر ۱۸۹۲ دنباله دار ۱۷پی هولمز را کشف کرد. به همین خاطر جایزه دنباله‌دار جامعه اخترشناختی صلح به او اعطا شد.

## منابع

* 

رده:اخترشناسان اهل انگلستان
رده:اخترشناسان سده ۱۹ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۱۹۱۸ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۳۸ (میلادی)
رده:کاشفان دنباله‌دارها
رده:زادگان ۱۸۳۹ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۱۹۱۹ (میلادی)
بخش مرکزی شهرستان لردگان

**بخش مرکزی شهرستان لردگان** یکی از بخش‌های شهرستان لردگان در استان چهارمحال و بختیاری ایران است. 

## تقسیمات کشوری
* **بخش مرکزی شهرستان لردگان**
** دهستان ریگ
** دهستان سردشت
** دهستان میلاس
** دهستان ارمند
شهرها: لردگان

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان لردگان در سال ۱۳۸۵ برابر با ۹۷۷۰۴ نفر بوده است. 

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران

## پانویس

رده:شهرستان لردگان
رده:بخش‌های شهرستان لردگان
رده:مناطق مسکونی در شهرستان لردگان
شهرستان فلارد

**شهرستان فلارد** یکی از شهرستان‌های استان چهارمحال و بختیاری است. مرکز این شهرستان، شهر مال‌خلیفه است.

این شهرستان در تاریخ ۲۴ تیرماه ۱۴۰۱ از شهرستان لردگان جدا گردید و مستقل شد.

## موقعیت جغرافیایی

**شهرستان فلارد** از شمال با شهرستان خانمیرزا، از جنوب با استان کهگیلویه و بویراحمد، غرب با شهرستان لردگان و از شرق با استان اصفهان همسایه است.

## تقسیمات کشوری
**شهرستان فلارد** دارای **۲** بخش، **۴** دهستان و **۱** شهر به شرح زیر است:

### شهرستان فلارد

## جاذبه‌های گردشگری
از نقاط دیدنی و جاذبه‌های گردشگری شهرستان فلارد می‌توان به پارک جنگلی پروز، جنگل بلوط دالورا، آبشار میلان بابااحمدی، امامزاده محمد حنفیه میلان، امامزاده حسن ، باغات روستای ابواسحاق، قلعه دشتپاگرد، چشمه سندگان و چشمه برم مال‌خلیفه اشاره کرد.

### آبشار بابا فرج (میلان بابااحمدی)
یکی از جاذبه‌های گردشگری زیبای شهرستان فلارد، آبشار بابافرج در روستای میلان بابااحمدی است. این آبشار زیبا از کوه‌های روستای ابواسحاق سرچشمه می‌گیرد و همه ساله در فصل بهار پذیرای گردشگران زیادی است.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت **شهرستان فلارد** برابر با **۳۳٬۰۲۳** نفر بوده‌است.

## منابع


رده:شهرستان‌های استان چهارمحال و بختیاری
رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۲۲ (میلادی) در ایران
بخش منج

**بخش منج** یکی از بخش‌های شهرستان لردگان بامردمانی از ایل بختیاری، طایفه بویری در استان چهارمحال و بختیاری است.

## مردم
مردم این بخش بختیاری هستند از طایفه بویری و به زبان لری بختیاری سخن می گویند.

## تقسیمات کشوری
* **بخش منج**
** دهستان بارز 
** دهستان منج

شهرها: منج

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش منج در سال ۱۳۹۵ برابر با ۱۷٬۹۹۸ نفر (۴٬۶۲۶ خانوار) بوده‌است.

## پانویس

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* استان چهارمحال و بختیاری
* شهرستان لردگان

منج

رده:شهرستان لردگان
رده:مناطق مسکونی در شهرستان لردگان
بخش مرکزی شهرستان اردل

**بخش مرکزی شهرستان اردل،** بخشی در شهرستان اردل واقع در استان چهارمحال و بختیاری است و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۵۱٬۹۶۰ تن (۱۱٬۱۶۳ خانوار) بوده‌است.

## جستارهای وابسته
*فهرست بخش‌های ایران

## منابع

رده:شهرستان اردل
رده:بخش‌های شهرستان اردل
بخش میانکوه

**بخش میانکوه،** به مرکزیت شهر سرخون از توابع شهرستان اردل در استان چهارمحال و بختیاری است.

## تقسیمات کشوری
* **بخش میانکوه**
** دهستان میانکوه
** دهستان هلیساد به مرکزیت ده کهنه هلو سعد
** دهستان شلیل به مرکزیت شکرآباد

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش میان کوه شهرستان اردل در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۷۰۸۴ نفر بوده‌است.

## پانویس

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* استان چهارمحال و بختیاری
* شهرستان اردل

رده:شهرستان اردل
رده:بخش‌های شهرستان اردل
رده:مناطق مسکونی در شهرستان اردل
بخش مرکزی شهرستان کوهرنگ

**بخش مرکزی**، یکی از بخش‌های شهرستان کوهرنگ در استان چهارمحال و بختیاری ایران است. مرکز این بخش، شهر چلگرد است.

## تقسیمات کشوری
* **بخش مرکزی شهرستان کوهرنگ**
** دهستان دشت زرین
** دهستان شوراب تنگزی
** دهستان میانکوه موگویی

شهر: **[[چلگرد]]**

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت **بخش مرکزی شهرستان کوهرنگ** برابر با **۲۰٬۲۲۲** نفر بوده است.

## منابع

رده:بخش‌های شهرستان کوهرنگ
رده:شهرستان کوهرنگ
بخش مرکزی شهرستان بویراحمد

**بخش مرکزی شهرستان بویراحمد** یکی از بخش‌های شهرستان بویراحمد در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است. مرکز این بخش، شهر یاسوج است.

## تقسیمات کشوری
* **بخش مرکزی شهرستان بویراحمد**
** دهستان سررود جنوبی
** دهستان سررود شمالی(شامل روستای‌های ده برآفتاب، گنجه‌ای بزرگ، سریز، گنجه کهنه، بلهزار، مهریان، گوشه، حبیب آباد مزدک، ده کهنه مزدک، مادوان، بنسنجان،)
** دهستان دشت روم
** دهستان کاکان
شهرها : یاسوج ، مادوان

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان بویر احمد در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۷۹۶۸۴ نفر بوده‌است. 

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران

## پانویس

مرکزی شهرستان بویراحمد
رده:شهرستان بویراحمد
رده:مناطق مسکونی در شهرستان بویراحمد
رده:مناطق مسکونی در استان کهگیلویه و بویراحمد
بخش لوداب

**بخش لوداب** یکی از بخش‌های شهرستان بویراحمد در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.

در تصویب‌نامه‌ای که در تاریخ ۱۳۷۴٫۷٫۱۲ به تأیید ریاست جمهوری وقت رسید بخش لوداب به مرکزیت روستای گراب سفلی (که بعداً شهر شد) از ترکیب دهستان‌های لوداب و چین در تابعیت شهرستان بویراحمد ایجاد و تأسیس شد. درگذشته نام این منطقه به دلیل عبوررودخانه در آن لب آب بوده که بتدریج به لوداب تغیریافته‌است. ساختارجمعیتی آن طایفه ای وطوایف مختلفی ازقبیل تامرادی ، بادلانی، وکائد، سرکوهکی ،ساطحی، و سادات امام زاده علی در آن ساکنند. نام باستانی لوداب منطقه بویر بوده‌است که طوایف قدیمی آن بنا بر سیاست کوچ اجباری در سال ۱۰۰۴ مجبور به کوچ اجباری شدند.

## تقسیمات کشوری
* **بخش لوداب**
** دهستان لوداب
** دهستان چین

شهر: گراب سفلی

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش لوداب شهرستان بویر احمد در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۴۸۱۸ نفر بوده‌است.

## پانویس

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* استان کهگیلویه و بویراحمد
* شهرستان بویراحمد

لوداب
رده:شهرستان بویراحمد
رده:مناطق مسکونی در شهرستان بویراحمد
رده:مناطق مسکونی در استان کهگیلویه و بویراحمد
بخش مرکزی شهرستان کهگیلویه

**بخش مرکزی شهرستان کهگیلویه** یکی از بخش‌های شهرستان کهگیلویه در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.

## تقسیمات کشوری
* ** بخش مرکزی شهرستان کهگیلویه **
** دهستان دهدشت شرقی
** دهستان دهدشت غربی
** دهستان دشمن‌زیاری
شهر : دهدشت

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان کهگیلویه در سال ۱۳۸۵ برابر با ۹۱۵۵۰ نفر بوده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران

## پانویس

مرکزی شهرستان کهگیلویه
رده:شهرستان کهگیلویه
رده:مناطق مسکونی در شهرستان کهگیلویه
رده:مناطق مسکونی در استان کهگیلویه و بویراحمد
بخش چاروسا

**بخش چاروسا**، بخشی از شهرستان کهگیلویه در استان کهگیلویه و بویراحمد می‌باشد. 

## تقسیمات کشوری
* **بخش چاروسا**
** دهستان طیبی سرحدی شرقی
** دهستان طیبی سرحدی غربی
شهرها: قلعه رئیسی

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش چاروسا شهرستان کهگیلویه در سال ۱۳۸۵ برابر با ۲۱۸۰۶ نفر بوده است.

## پانویس

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران ۱۳۸۳خ.

## جستارهای وابسته

* ایل بهمئی
* فهرست بخش‌های ایران
* استان کهگیلویه و بویراحمد
* شهرستان کهگیلویه

چاروسا

رده:شهرستان کهگیلویه
رده:مناطق مسکونی در شهرستان کهگیلویه
رده:مناطق مسکونی در استان کهگیلویه و بویراحمد
بخش مرکزی شهرستان چرام

**بخش مرکزی شهرستان چرام** یکی از بخش‌های شهرستان چرام در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است. 

## تقسیمات کشوری
* **بخش مرکزی شهرستان چرام**
** دهستان چرام
** دهستان الغچین
شهرها: چرام

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان چرام در سال ۱۳۹۰ برابر با ۳۲٬۱۵۹ نفر بوده است. 

## پانویس

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرستان‌های ایران
* استان کهگیلویه و بویراحمد
* شهرستان چرام

چرام
رده:شهرستان چرام
رده:مناطق مسکونی در شهرستان چرام
بخش دیشموک

**بخش دیشموک** یکی از بخش‌های شهرستان کهگیلویه در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.

## تقسیمات
* **بخش دیشموک**
** دهستان بهمئی سرحدی شرقی
** دهستان بهمئی سرحدی غربی
** دهستان آجم

شهر: دیشموک

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش دیشموک شهرستان کهگیلویه در سال ۱۳۹۵ برابر با ۲۰۷۴۶ نفر بوده‌است.

## پانویس

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* استان کهگیلویه و بویراحمد
* شهرستان کهگیلویه

دیشموک
رده:شهرستان کهگیلویه
رده:مناطق مسکونی در شهرستان کهگیلویه
رده:مناطق مسکونی در استان کهگیلویه و بویراحمد
بخش سرفاریاب

**بخش سرفاریاب** یکی از بخش‌های شهرستان چرام در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.شهر سرفاریاب مرکز این بخش است. این بخش به دلیل موقعیت جغرافیایی و قرار گرفتن بین مناطق گرمسیری و سردسیری استان  در طول سال مورد توجه گردشگران زیادی قرار می گیرد.

## تقسیمات کشوری
** دهستان پشته ذیلایی
** دهستان سرفاریاب
شهرها:  سرفاریاب

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش سرفاریاب شهرستان چرام در سال ۱۳۹۵ برابر با ۱۹٬۲۵۸ نفر بوده است.

## پانویس

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران

سرفاریاب
رده:شهرستان چرام
رده:مناطق مسکونی در شهرستان چرام
رده:مناطق مسکونی در استان کهگیلویه و بویراحمد
بخش مرکزی شهرستان باشت

**بخش مرکزی شهرستان باشت** یکی از بخش‌های شهرستان باشت در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است. 

## تقسیمات کشوری
* **بخش مرکزی شهرستان باشت**
** دهستان سرآب‌نیز.
** دهستان کوه‌مری‌خامی.
شهرها: باشت.

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش باشت شهرستان گچساران در سال ۱۳۸۵ برابر با ۲۲۴۳۷ نفر بوده است. 

## پانویس

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* استان کهگیلویه و بویراحمد
* شهرستان باشت

مرکزی باشت
رده:شهرستان باشت
رده:مناطق مسکونی در شهرستان باشت
رده:مناطق مسکونی در استان کهگیلویه و بویراحمد
کاتولیسیسم

**کاتولیسیسم**  یکی از شاخه‌های مهم مسیحیت است که از شاخه‌های اصلی دیگر مسیحیت یعنی ارتدکس و پروتستان پیروان بیشتری دارد. در عربی، کاتولیک را «جاثلیق» می‌گویند که اصطلاحاً به پیشوای دینی مسیحیان شرقی گفته می‌شده‌است.

کلیسای تاریخی کاتولیک رومی، ۶۶ جزوه کتاب مقدس را به عنوان کلام خداوند پذیرفته‌است. تعدادی از کتاب‌هایی که پروتستان‌ها به عنوان آپوکریفا (اسفار مشکوک) فاقد اعتبار می‌دانند را نیز به عنوان کتاب مقدس قبول دارد به علاوه سنت‌های کلیسا را نیز هم‌پای کتاب مقدس مرجع اقتدار خود می‌داند.

## جدایی پروتستان‌ها
پروتستان‌ها توسط مارتین لوتر از کاتولیک جدا شدند.. در سده‌های مشهور به قرون وسطی مردی آلمانی به نام مارتین لوتر از کلیسای کاتولیک لاتین جدا شده و برای خود لفظ پروتستان به معنای معترض را برگزیدند.

## جدایی ارتدکس
این مسئله زمانی پیش‌آمد که پاپ کاتولیک برای مردمی که در روم شرقی بودند پیک‌هایی فرستاد تا اختلافات را از بین ببرند اما اختلافات آنقدر زیاد بود که هر دو گروه یکدیگر را تکفیر کردند.

## نظام سیاسی
اولین مبلغ دینی کاتولیک‌ها کشیش سپس اسقف و بعد اسقف اعظم و بالاتر از آن کاردینال و بالاترین مقام پاپ است. پاپ در کشور واتیکان که در دل شهر رم است زندگی می‌کند. اکنون پاپ فرانسیس یکم در مقام پاپ هست.

## آمار
[بندانگشتی|230px|کاخ [واتیکان مقر پاپ و مرکز دینی مسیحیان کاتولیک]]
مطابق آمار رسمی کلیسای کاتولیک، در سال ۲۰۱۷ بیش از ۱٫۳۱۳ میلیارد نفر در جهان کاتولیک بودند.

## جستارهای وابسته
* پاپ
* رم
* ماریا دو آگریدا

## منابع

## پیوند به بیرون

* ایران کاتولیک


رده:اصطلاحات مسیحی
رده:الهیات مسیحی
رده:سازمان‌های بین‌المللی مسیحی
رده:سازمان‌های مسیحی بنیان‌گذاری‌شده در سده ۱ (میلادی)
رده:کلیسای کاتولیک
رده:نوشتارهای صوتی
اسپاگتی

بندانگشتی|چپ|پخت اسپاگتی به همراه سس گوجه فرنگی و پنیر.
**اسپاگتی** یا **رشتار** نوعی پاستای استوانه ای نازک و کشیده با ریشه ایتالیایی و سیسیلی است و به عنوان یکی از غذاهای محبوب ایتالیایی شمرده می‌شود که غالباً از سمولینا یا آرد معمولی و آب تهیه می‌شود. اسپاگتی در قرن دوازده میلادی در ایتالیا رواج یافت. اسپاگتی خشک ایتالیایی از آرد نوعی گندم سفت به نام Durum ساخته می‌شود ولی ممکن است در کشورهای دیگر از آردهای دیگر نیز تهیه گردد.

گاهی در اصطلاح رایج ایرانیان به همه نوع پاستای غیرورقه‌ای از جمله اسپاگتی، ماکارونی گفته می‌شود.

## طرز تهیه
بندانگشتی|چپ|تهیه اسپاگتی.
ابتدا در آب جوش رشته‌های اسپاگتی را اضافه می‌کنند و می‌گذارند تا کمی بپزد در حین قل زدن کمی روغن و کمی نمک هم به آن اضافه می‌کنند تا رشته‌ها به هم نچسبد، سپس به آن سس ماکارونی که غالباً ترکیبی است از سبزیجات ٬گوشت٬روغن زیتون و رب گوجه فرنگی، در ایران علاوه بر موارد قبلی سویا٬سیب‌زمینی، نخود فرنگی، قارچ، فلفل دلمه، هویج و پیاز نیز به انتخاب آشپز اضافه می‌گردد و بعد آن را سرو می‌کنند. در ایران پس از این کار آن را دم هم می‌کنند.

## جستارهای وابسته
* ماکارونی
* پاستا
* لازانیا
* ساندویچ اسپاگتی (ماکارونی)
* نودل
* رشته
* ورمیشل

## پیوند به بیرون

* How to cook pasta with step-by-step pictures
* How to eat spaghetti "properly" with a fork

## منابع


رده:انواع پاستا
رده:پاستا
رده:علوم تغذیه
رده:واژه‌ها و عبارت‌های ایتالیا
رده:وام‌واژه‌های ایتالیایی
ماکارونی (ابهام‌زدایی)

**ماکارونی** به یکی از موارد زیر اشاره دارد:
* ماکارونی یک نوع پاستا که از فشرده کردن خمیر سالومین به دست می‌آید
* اسپاگتی نوعی پاستا که به غلط در ایران به نام ماکارونی هم شناخته شده‌است
* ماکارونی (فیلم) کمدی ایتالیایی به کارگردانی اتوره اسکولا محصول ۱۹۸۵
مقبل هنرپژوه

**مُقبـِل هنرپژوه** (۱۳۶۲–۱۳۸۶) کوهنورد جوان بوکانی بود که در آخرین سفرش به هیمالیا سرپرستی تیم ملی کوهنوردی ایران را در صعود به قله برود پیک بر عهده داشت.

## زندگی‌نامه
مقبل در سال ۱۳۶۲ متولد شده و از سال ۱۳۷۷ ورزش کوهنوردی را آغاز کرد و به زودی توانست قله‌های ترقی را طی کند. در سال ۱۳۷۹ به عضویت تیم ملی درآمد و وی رکورد دار جوانترین صعودکننده به کوه لهوتسه چهارمین قله رفیع جهان به ارتفاع هشت هزار و ۴۱۶ متری در سن ۱۹ سالگی بود.
وی در سال ۱۳۸۲ و در قله گاشربروم ۱ در حالی که هم طناب محمد اوراز بود در اثر سقوط بهمن حدود ۶۰۰ متر سقوط کرد اما زنده ماند ولی به دلیل صدمات وارده تا مدتی از رفتن به کوهستان محروم بود.

## سرپرستی تیم ملی جوانان ایران در صعود به آرارات
در سال ۱۳۸۳ تیم ملی جوانان را با پانزده عضو در صعودی موفق به قلهٔ آرارات در کشور ترکیه سرپرستی کرد و این آخرین صعود وی در خارج از کشور تا سال ۱۳۸۶ بود.

## در گذشت
در پاییز ۱۳۸۶ و در حالی که در ارتفاعات کوه برده زرد بوکان در حال کوهنوردی و آموزش بود که به فاصله حدود ۸ متر سقوط کرده به اغماء رفت و چند روز بعد در بیمارستان عارفیان ارومیه درگذشت. پیکر وی را در بلندای کوه برده زرد، نزدیک قله کوه، به خاک سپردند.

## جستارهای وابسته
* هشت‌هزارمتری‌ها
* فهرست کوه‌های آسیا

## منابع

* گزارش درگذشت مقبل هنرپژوه
* مراسم یادبود مقبل هنرپژوه - گروه کوهنوردی اوراز تهران
* ایرنا
* واحد مرکزی خبر
* شبکه خبر
* خبرگزاری کردپرس

رده:درگذشتگان ۱۳۸۶
رده:درگذشتگان در کوه
رده:زادگان ۱۳۶۲
رده:کردهای اهل ایران
رده:کوهنوردان اهل ایران
رده:کوهنوردان اهل بوکان
رده:کوهنوردان کرد
رده:درگذشتگان کوهنوردی
رده:اهالی بوکان
واپاشی آلفا

بندانگشتی|چپ|واپاشی آلفا
**واپاشی آلفا** یا **واپاشی آلفازا**  یکی از واپاشی‌های مهم فیزیک است که غالباً به صورت یک هسته هلیوم پرتوزایی می‌شود و از عدد اتمی دو شماره کم می‌شود برای نمونه:
:
{}^2{}^{38}_{92}\hbox{U}\;\to\;{}^2{}^{34}_{90}\hbox{Th}\;+\;{}^4_2\hbox{He}^{2+},

البته این معمولاً به صورت زیر نوشته می‌شود:
:
{}^{238}\hbox{U}\;\to\;^{234}\hbox{Th}\;+\;\alpha.


ذرات واپاشی آلفا یک هسته اتم هلیوم است که انرژی ۵ MeV و سرعت ۱۵٫۰۰۰ کیلومتر بر ثانیه (که ۰.۰۵ سرعت نور است) دارد بار آن به علت داشتن دو پروتون +۲ است.

## تاریخچه
در سال ۱۹۲۸ این قضیه توسط جرج گامو حل شد.

## جستارهای وابسته
* توماس رویدز
* ارنست رادرفورد
* ذرات آلفا
* واپاشی پرتوزا
## منابع

رده:پرتوزایی
رده:فیزیک هسته‌ای
رده:هلیوم
واپاشی بتا

[بندانگشتی|چپ|واپاشی بتا در [هسته اتم]]
[بندانگشتی|چپ|280px|نمودار فاینمن برای واپاشی بتا که در آن [نوترون به پروتون٬الکترون٬نوترینو به همراهW<sup>-</sup> بوزون واپاشی می‌شود]]
**واپاشی بتا**  یک نوع واپاشی هسته‌ای در فیزیک است که در دو نوع -β و +β اتفاق می‌افتد.

در واپاشی -β، نیروی هسته‌ای ضعیف موجب می‌شود که نوترون به ذره‌های زیر واپاشی کند: (n^0) تبدیل می‌شود به پروتون (p^+) به همراه الکترون (e^-) و یک پادنوترینو (\bar{\nu_e}):


n^0 \rightarrow p^+ + e^- + \bar{\nu_e}


در واپاشی +β، انرژی برای تبدیل پروتون به نوترون استفاده می‌شود که به همراه آن یک پوزیترون (e^+) و یک نوترینو ({\nu_e}) ایجاد می‌گردند:

: \mathrm{Energy} + p^+ \rightarrow n^0 + e^+ + {\nu}_e

در این واپاشی، جرم اتمی ثابت می‌ماند ولی یک واحد به عدد اتمی افزوده می‌شود (در واپاشی بتا منفی) یا یک واحد از آن کم می‌شود (در واپاشی بتا مثبت).

برای نمونه:

(بتا منفی) \mathrm{{}^1{}^{37}_{55}Cs}\rightarrow\mathrm{{}^1{}^{37}_{56}Ba}+ e^- + \bar{\nu}_e

(بتا مثبت) \mathrm{~^{22}_{11}Na}\rightarrow\mathrm{~^{22}_{10}Ne} + e^+ + {\nu}_e

(جذب الکترون) \mathrm{~^{22}_{11}Na} + e^- \rightarrow\mathrm{~^{22}_{10}Ne} + {\nu}_e
نمونه

در بررسی‌های اولیه پرتوزایی بتا، الکترون‌های تبدیل داخلی را اشتباهاً همان الکترونهای گسیل شده از هسته تصور می‌کردند، تا این که جیمز چادویک(۱۹۱۴) نشان داد که الکترون‌های تبدیل داخلی تک انرژی هستند، ولی الکترون‌های واپاشی بتایی یک ویژه هسته مشخص، دارای توزیع انرژی پیوسته‌ای می‌باشند.

## جستارهای وابسته
* نوترینو
* واپاشی آلفا
* گاما
* پوزیترون

## منابع

رده:پرتوزایی
رده:فیزیک هسته‌ای
فهرست فرودگاه‌های ایران

{
  "type": "ExternalData",
  "properties": {
    "marker-size": "small"
  },
  "service": "geopoint",
  "ids": "Q107056272,Q1151753,Q1151886,Q1151889,Q1151896,Q1151899,Q1151971,Q1151977,Q1151984,Q1152024,Q1152366,Q1187852,Q12016117,Q12691748,Q12692387,Q12693243,Q12693293,Q12694945,Q12695657,Q1285726,Q15221241,Q15275413,Q1567208,Q16319242,Q18210852,Q1919474,Q1948430,Q1955907,Q20449051,Q20455239,Q20461415,Q20468010,Q21405667,Q2265454,Q2291483,Q2358345,Q2365437,Q2447999,Q256534,Q2670526,Q26924753,Q3274728,Q3433938,Q3433946,Q3434138,Q3434394,Q3434398,Q3434411,Q3434613,Q3434631,Q3434640,Q3434652,Q3435252,Q3435260,Q3435274,Q3435375,Q3435389,Q3435405,Q3436015,Q3436047,Q3436184,Q3443049,Q3443067,Q3448885,Q4201990,Q4670277,Q4692357,Q513684,Q559454,Q5944800,Q6044176,Q604547,Q622296,Q6500850,Q6576624,Q6577987,Q6670635,Q721618,Q734729,Q7530610,Q80982,Q964336"
}


این مقاله شامل **فهرست فرودگاه‌های [[ایران]]** است.

__TOC__

این مقاله شامل **فهرست [[فرودگاه|فرودگاه‌های]] [[ایران]]** است.

## فرودگاه‌های نظامی

## فرودگاه‌های در دست مطالعه
# تربت حیدریه
# آمل
# میانه
# بروجرد
# داراب

## نقشه پروازی برخی از قدیمی‌ترین فرودگاه‌های ایران


|آبادان
File:Bandar-e- Lengeh airport.png|بندر لنگه
File:Bandar-e-Anzali airport.png|بندر انزلی
File:ARAK airport Map Route Between 1939 and 1979.png|اراک
File:Orumiyeh airport.png|ارومیه
File:Isfahan airport.png|اصفهان
File:Bushehr airport.png|بوشهر
File:Zahedan airport.png|زاهدان
File:Sanandaj airport.png|سنندج
File:Shiraz airport.png|شیراز
File:North in Iran airports.png|فرودگاه‌های شمال ایران
File:Ghasr-e-Shirin airport.png|قصر شیرین
File:Kerman airport.png|کرمان
File:Mashhad airport.png|مشهد
File:Masjesd soleyman airport.png|مسجد سلیمان



## منابع

*
رده:فهرست ساختمان‌ها و سازه‌ها در ایران
ایران
رده:فهرست‌های مربوط به ترابری ایران
بخش مرکزی شهرستان دنا

**بخش مرکزی شهرستان دنا** یکی از بخش‌های شهرستان دنا در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است. 

## تقسیمات کشوری
* **بخش مرکزی شهرستان دنا**
** دهستان توت‌نده
** دهستان دنا
شهر(ها) : سی‌سخت

## روستاها
روستاهای بخش بخش مرکزی شهرستان دنا:
** دهستان توت‌نده

دره‌خشک
سرتنگ توت‌نده
گندی‌خوری سفلی
گندی‌خوری علیا
گندی‌خوری وسطی
نده گندی‌خوری
پی‌ابزار
تنگ پوتک
سرآسیاب کره
سمرون
کره سفلی
گورگنجو
توت‌نده
دیاشم کره
کره علیا
کره کرمی
** دهستان دنا

اسلام‌آباد دارشاهی
تل گاوی
حسن‌آباد کریک
خمینی‌آباد دارشاهی
دارشاهی
دره‌چلی دارشاهی
دره‌چناری کریک
کل‌کل عباس‌آباد
امیرآباد سی‌سخت
کریک
مرغداری دشت بازار
معصوم‌آباد و علی‌آباد کریک
اقبال‌آباد سی‌سخت
اندرسا
بیاره
دشتک سی‌سخت
دهنو کوخدان
سرمور کوخدان
علی‌آباد کوخدان
کوخدان
طرح ماهی جشیدی

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان دنا در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۶۹۷۲ نفر بوده است. 

## پانویس

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* استان کهگیلویه و بویراحمد
* شهرستان دنا

مرکزی شهرستان دنا
رده:شهرستان دنا
رده:مناطق مسکونی در شهرستان دنا
بخش کبگیان

**بخش کبگیان** یکی از بخش‌های شهرستان بویراحمد در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.مرکز این بخش، شهر چیتاب است.

این بخش در تاریخ ۲۰ **مرداد** ۱۳۸۹ از شهرستان دنا جدا گردید و به شهرستان بویراحمد پیوست.

## تقسیمات کشوری
* **بخش کبگیان**
** دهستان کبگیان
** دهستان چنار
شهر: **[[چیتاب]]**
## روستاها
روستاهای بخش کبگیان:
** دهستان چنار

بادهواچنار
باغ تیلکوچنار
بن‌دره
بونه‌ریزک چنار
جونک محمدحسن
دم‌چنار هادی‌آباد
دره‌گرم چنار
زنگوای علیا
سرچنار
سرقنات چیتاب
سرقنات قبادچنار
سرمست
شولکش زنگوا
کبگیون
گندم‌کش چیتاب
میان‌چنار مذکور
پس‌گچ چنار
چشمه‌دزدک سفلی
چشمه‌دزدک علیا
چشمه‌ریزک موگر بلهدان
دم‌تنگ شهیددلی بجک
دم‌چنار عزیزی
سالارآباد چنار
شهیددلی بجک
علی کرمی علیا
برآفتاب علی‌کرمی
کرکرمرغی دلی بجک
موگر
سرکوه شهیددلی بجک
** دهستان کبگیان

باوری
تنگ سهته
جوزار
چشمه به‌مله خمسیر
چشمه چنار مردخدا
چشمه‌سیب دلی خمسیر
چشمه‌قنات دلی خمسیر
چشمه‌وزگ دلی خمسیر
خرتر
دم‌تنگ باوری
دره گودرزی
سی لارستان جوزار
شهدادلی خمسیر
کرکرزار
کلگه جلیل
له درازدلی خمسیر
مردخدا
میرغضب
نادرآباد نقاره‌خانه
ولی‌آباد دلی خمسیر
بلوط‌کارون
چال‌دال
نظرآباد
چیتاب
گاوخوس چیتاب
میرمقیمی چیتاب
وغمی
خهکی چیتاب
آب‌زالو سفلی نقاره‌خانه
آب‌زالو وسطی نقاره‌خانه
آب‌زالو علیا نقاره‌خانه
آب‌گرمک سفلی نقاره‌خانه
آب‌گرمک علیا نقاره‌خانه
آب‌گرمک وسطی نقاره‌خانه
بهزادی نقاره‌خانه
رهمالی
صالحان
ماهورسبز نقاره‌خانه
نقاره‌خانه
بطاری
دروهان نقاره‌خانه
ساران
گردوه
لیرو گردوه
لیشکان
محمدآباد صالحان

## جمعیت
براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت **بخش کبگیان** برابر با **۷،۷۴۱** نفر بوده‌است.

## پانویس

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* استان کهگیلویه و بویراحمد
* شهرستان بویراحمد

کبگیان
رده:شهرستان بویراحمد
رده:شهرستان دنا
بخش مرکزی شهرستان بهمئی

**بخش مرکزی** یکی از بخشهای شهرستان بهمئی در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.

## تقسیمات کشوری
* **بخش مرکزی شهرستان بهمئی**
** دهستان بهمئی گرمسیری جنوبی
** دهستان کفشکنان
شهر: **[[لیکک]]**

## جمعیت
براساس سرشماری عمومی نفوس مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت **بخش مرکزی شهرستان بهمئی** برابر با **۲۸٬۳۲۴** نفر بوده است.

## پانویس

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* استان کهگیلویه و بویراحمد
* شهرستان بهمئی

مرکزی بهمئی

رده:شهرستان بهمئی
رده:مناطق مسکونی در شهرستان بهمئی
ایکائو

**سازمان بین‌المللی هوانوردی غیر‌نظامی**  یک نهاد تخصصی سازمان ملل متحد است. مأموریت ایکائو هماهنگ‌سازی استانداردهای بین‌المللی پروازی و مدیریت خطوط هوایی در سطح جهان است.

ایکائو بر اساس کنوانسیون شیکاگو ایجاد شده و بسیاری از کشورهای دنیا به آن پیوسته‌اند. مقر دائمی ایکائو در مونترال کانادا است، اما به‌طور موقت می‌تواند به محل دیگری منتقل شود. نپرداختن حق عضویت در این سازمان مانند سازمان ملل می‌تواند موجب تعلیق حق رأی آن عضو شود. این اتفاق تاکنون برای لهستان، اردن و نیکاراگوئه افتاده‌است.

**[[معاهده هوانوردی غیرنظامی بین‌المللی]]** که سازمان ایکائو بر اساس آن تأسیس شده هواپیماها را به دو نوع کشوری و دولتی تقسیم کرده و اعلام داشته که این قرارداد فقط هواپیماهای کشوری را شامل می‌شود. معاهده تعریفی از هواپیماهای کشوری به دست نداده اما از آنجا که انواع هواپیماهای دولتی را تعریف کرده می‌توان گفت هواپیماهایی که دولتی نباشند و پرواز بین‌المللی انجام دهند هواپیمای کشوری محسوب می‌شوند. هواپیمای دولتی هم در ماده ۵ این معاهده هواپیماهایی که کارهای نظامی، گمرکی و شهربانی (نیروی انتظامی) را انجام می‌دهند تعریف شده‌اند. ابهام واژه هواپیمای دولتی باعث شده تا نظرات مختلفی در مورد دایره شمول آن بیان می‌شود. یکی از نویسندگان به نام ورشور در کتاب مقدمه‌ای بر حقوق هوایی خود هواپیماهای دولتی را شامل هواپیماهای نظامی و انتظامی یعنی هواپیماهایی که بخشی از نیروهای مسلح را تشکیل می‌دهند، هواپیماهای گمرک، پست، هواپیماهای حامل سران و مقامات بلندپایه کشورها و هواپیماهای در حال مأموریت ویژه دانسته‌است.

## شورای ایکائو
شورای ایکائو نهاد اصلی تصمیم‌گیری در این سازمان است و از نمایندگان ۳۶ کشور عضو ایکائو که توسط اعضای مجمع عمومی برای مدت سه سال انتخاب می‌شوند، تشکیل می‌شود.

## ارکان‌ها
* کمیسیون هوانوردی
* کارگروه پشتیبانی از خدمات هوایی
* کارگروه ترابری هوایی

## جستارهای وابسته
* کد فرودگاهی یاتا
* کد فرودگاهی ایکائو
* یاتا

## پیوند به بیرون
* 

## پی‌نوشت

## منابع

رده:ایکائو
رده:حقوق هوایی
رده:سازمان‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۴۷ (میلادی)
رده:سازمان‌های بین‌المللی کانادا
رده:سازمان‌های بین‌المللی
رده:سازمان‌های تخصصی سازمان ملل متحد
رده:سازمان‌های مونترآل
رده:هوانوردی
استاندارد باز

**استاندارد باز** نوعی استاندارد است که در دسترس عموم مردم است و بر رعایت حقوق مختلفی در استفاده از آن تأکید شده است. تعریف‌های گوناگونی از استاندارد باز وجود دارد که بر روش تهیه، دسترسی، بها یا چگونگی اعمال تغییرات بر یک استاندارد تمرکز دارند. با این وجود این تعریف‌ها در نکات زیر با هم اشتراک دارند:
* دسترسی آسان برای مطالعه و استفادهٔ همگان.
* تولید استاندارد در فرایندی باز که شرکت در آن برای همه آسان باشد.
* به گروهی خاص وابستگی نداشته باشد یا توسط آن کنترل نشود.
بعضی از تعریف‌های استاندارد باز در زیر می‌آید.
## تعاریف
### [[انستیتو ملی استانداردهای آمریکا]] (ANSI)
این سازمان استانداردی را باز می‌داند که در فرایندی ایجاد شده باشد که نتیجهٔ اجماع گروهی باشد که نمایندگان همهٔ کسانی که استاندارد به هر شکل به آنها مربوط می‌شود یا علاقه دارند آزاد باشند در آن شرکت کنند.

### بروس پرنز
بروس پرنز در کتابی که در مورد استانداردهای باز به چاپ رسانده، عقیده‌اش را این طور بیان می‌کند که بازبودن استاندارد به پایبندی آن به سلسله اصل‌هایی و همچنین روش ارائه و کارکرد استاندارد برمی‌گردد. اصول پیشنهادی پرنز از این قرار است:
* دسترسی: خواندن و به‌کارگیری استانداردهای باز برای همگان آزاد است.
* حداکثر کردن انتخاب کاربر نهایی: استانداردهای باز بازاری رقابتی و منصفانه برای پیاده‌سازی ایجاد می‌کنند و از وابستگی مصرف‌کنندگان به یک گروه یا فروشندهٔ خاص جلوگیری می‌کنند.
* رایگانی: پیاده‌سازی استانداردهای باز برای همه آزاد است و برای این کار نباید پولی دریافت شود. ممکن است برای دریافت گواهی انطباق با استاندارد پرداخت هزینه لازم باشد.
* نفی تبعیض: استانداردهای باز و سازمان‌های ناظر بر آنها به جز انطباق فنی محصول با استاندارد مورد نظر رجحانی بر استفاده‌کنندگان از این استانداردها قائل نیستند.
* گسترش یا محدود کردن: می‌توان پیاده‌سازی‌های استانداردهای باز را گسترش داد یا به موارد خاصی محدود کرد. با این حال می‌توان شرائطی برای این گسترش یا محدودیت‌ها قائل شد.
* اعمال تجاوزگرانه: استانداردهای باز می‌توانند مجوزهایی داشته باشند که از تحریف استاندارد توسط دیگران جلوگیری کند. ممکن است این مجوز گسترش‌دهندگان را ملزم کند همواره اطلاعات مرجع را در گسترش‌های خود ذکر کنند، یا همواره اجازهٔ استفاده و تغییر نسخهٔ جدید را به دیگران بدهند. به جز این حالت، نمی‌توان مانعی برای گسترش استانداردهای باز ایجاد کرد.

## پانویس

## منابع
* Nah Soo Hoe، *Free/Open Source Software - Open Standards*، برنامهٔ توسعهٔ سازمان ملل متحد، ۲۰۰۶ 
* پرنز، بروس، اصول و روال استانداردهای باز

رده:استانداردها
رده:استانداردهای باز
رده:استانداردهای جهانی
رده:روش‌شناختی باز
رده:نرم‌افزار آزاد
ساختار داده‌های ماندگار

در علوم کامپیوتر **ساختار داده‌ای ماندگار** (Persistent data structure) یا «ساختار داده غیر زودگذر»، ساختاری است که هنگام تغییر همیشه نسخه قبلی خود را حفظ می‌کند. به عبارت دیگر، هرگونه به‌روزرسانی ساختار را تغییر نمی‌دهد، بلکه یک ساختار داده جدید و به‌روزتر ایجاد می‌کند. این باعث می‌شود که ساختارهای ماندگار به نظر تغییرناپذیر بیایند.

این ساختارهای داده دارای سه نوع اصلی هستند:
* **تا حدی ماندگار**: در این نوع، تمام نسخه‌های گذشته قابل دسترسی هستند، اما فقط جدیدترین نسخه قابل تغییر است.
* **کاملاً ماندگار**: هر نسخه از ساختار داده قابل دسترسی و تغییر است.
* **پیوسته مداوم**: این نوع امکان ادغام دو یا چند نسخه را برای ایجاد یک نسخه جدید فراهم می‌کند و یک نمودار غیر چرخه‌ای جهت‌دار (DAG) در تاریخچه ایجاد می‌کند.

ساختارهای داده ماندگار به ویژه در زبان‌های برنامه‌نویسی تابعی مفید هستند، جایی که تغییرپذیری کامل یا جزئی ممنوع است. همچنین برای برنامه‌هایی که نیاز به حفظ تاریخچه تغییرات یا اجرای عملکرد لغو/بازگردانی دارند، مفید هستند.

## پانویس

## منابع

* Driscoll, A. , Sarnak, N. , Sleator, D. D. , & Tarjan, R. E. (1986). Making data structures persistent. In Proceedings of the 18th ACM SIGACT-SIGMOD Symposium on Principles of Database Systems (PODS ’86) (pp.&nbsp;145–158). ACM.

رده:ساختمان داده
رده:ماندگاری