استان گغارکونیک

**گغارکونیک**  یک از استان‌های جمهوری ارمنستان می‌باشد که در شرق این کشور واقع شده‌است. مساحت این استان ۵۳۴۸ کیلومتر مربع و مرکز این استان شهر گاوار است.

استان گغارکونیک یکی از استان‌های ارمنستان است که در شرق این کشور و در پیرامون دریاچه سوان قرار دارد. این استان با وسعتی برابر با ۵۳۴۹ کیلومتر مربع، پهناورترین استان ارمنستان به‌شمار می‌آید و در عین حال بیشترین بخش آن را دریاچه سوان، که بزرگ‌ترین دریاچه قفقاز است، پوشانده است. مرکز استان شهر گاوار است که از نظر اداری و اقتصادی نقش اصلی را در منطقه ایفا می‌کند.

دریاچه سوان سطح بزرگی از این استان را پوشانده و حوضه آبریز این دریاچه تشکیل شده از جویبارهای فراوانی که به رودخانه هرازدان و از آنجا به رود ارس فرو می‌ریزند.

گغارکونیک از شمال با استان تاووش، از شمال‌غرب با استان کوتایک، از غرب با استان آرارات و از جنوب با استان وایوتس‌جور هم‌مرز است. در شرق نیز مرز طولانی این استان با جمهوری آذربایجان قرار دارد که در امتداد دریاچه سوان و کوه‌های زنگزور کشیده شده است. این موقعیت مرزی سبب شده که استان در تاریخ معاصر نقش مهمی در تحولات نظامی و امنیتی ایفا کند و روستاهای مرزی آن بارها در معرض تنش‌های مرزی قرار گیرند.

جغرافیای استان گغارکونیک با کوهستان‌های بلند، فلات‌های باز و دریاچه سوان شناخته می‌شود. ارتفاعات کوه‌های گغام در غرب و جنوب استان امتداد دارند و بلندترین قلهٔ آن، کوه اژدهاک با ارتفاع ۳۵۹۷ متر، در همین استان قرار گرفته است. آب‌وهوای منطقه به‌طور کلی سرد و کوهستانی است و زمستان‌های طولانی و برفی دارد. دریاچه سوان که در ارتفاع ۱۹۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد، نه‌تنها نقش زیست‌محیطی و طبیعی مهمی دارد، بلکه منبعی اصلی برای آب شیرین و ماهیگیری به‌شمار می‌رود. بخش بزرگی از اقتصاد محلی بر پایهٔ پرورش ماهی، به‌ویژه ماهی سفید سوان و قزل‌آلا، شکل گرفته است.

از نظر تاریخی، این منطقه بخشی از استان باستانی سیونیک در ارمنستان بزرگ بوده است و بقایای زیادی از استحکامات اورارتویی و کلیساها و صومعه‌های قرون وسطی در آن دیده می‌شود. صومعه‌های هایراوانک و نوراتوس، کلیساهای سده‌های میانه و چلیپاسنگ‌های قرون وسطایی در گورستان نوراتوس از مهم‌ترین آثار فرهنگی و تاریخی استان به‌شمار می‌روند. بسیاری از این آثار در فهرست میراث فرهنگی جمهوری ارمنستان ثبت شده‌اند و مقصد گردشگران داخلی و خارجی هستند.

از نظر جمعیتی، استان گغارکونیک یکی از استان‌های پرجمعیت ارمنستان است. جمعیت آن بر اساس سرشماری سال ۲۰۱۱ میلادی حدود ۲۳۵ هزار نفر گزارش شده است که بخش زیادی از آنان در شهر گاوار و شهرهای دیگر مانند مارتونی، واجین و چامباراک زندگی می‌کنند. جمعیت روستایی نیز سهم بزرگی دارد و بیشتر مردم به کشاورزی و دامداری مشغول‌اند. کشت سیب‌زمینی، غلات و سبزیجات در دشت‌های پیرامون دریاچه رایج است. دامداری و پرورش گاو و گوسفند هم یکی از پایه‌های اصلی اقتصاد روستایی به‌شمار می‌رود.

استان گغارکونیک از نظر آموزشی و فرهنگی نیز جایگاه مهمی دارد. دانشگاه دولتی گاوار از سال ۱۹۹۳ به‌عنوان مرکز آموزش عالی استان فعالیت می‌کند و رشته‌هایی در زمینهٔ علوم انسانی، علوم طبیعی و اقتصاد ارائه می‌دهد. مراکز فرهنگی، کتابخانه‌ها و تئاترها در شهرهای اصلی استان فعال هستند و جشنواره‌های محلی، به‌ویژه در کرانه‌های دریاچه سوان، گردشگران زیادی را جذب می‌کنند.

در دورهٔ شوروی، گغارکونیک به‌عنوان یکی از مراکز صنعتی و کشاورزی ارمنستان شناخته می‌شد، اما پس از استقلال کشور بسیاری از صنایع دولتی از کار افتادند و مشکلات اقتصادی و مهاجرت سبب کاهش جمعیت در بخش‌هایی از استان شد. با این حال، در سال‌های اخیر تلاش‌هایی برای توسعهٔ گردشگری، احیای صنعت شیلات و سرمایه‌گذاری در بخش انرژی‌های تجدیدپذیر انجام گرفته است. دریاچه سوان و پیرامون آن به‌عنوان یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های طبیعی ارمنستان، محور اصلی این طرح‌هاست و نقش ویژه‌ای در آیندهٔ اقتصادی استان ایفا خواهد کرد.

### کوه‌ها
کوه‌های زیادی در سطح گغارکونیک پراکنده‌اند مانند کوه آژداهاک (۳٬۵۹۷ متر).
* **[[کوه واردنیس]]** - ۳۵۲۲ متر - رشته‌کوه واردنیس
* **[[گنداسار]]** - ۲۹۴۶ متر - رشته‌کوه گغاما
* قله کاشاتاغ - ۲٬۹۰۱ متر - رشته‌کوه سوان
* آژداهاک - ۳٬۵۹۷ متر -
* کوه آرتانیش - ۲۴۶۱ متر -
* پوراک - ۲٬۸۰۰ متر -
* **[[رود گتیک]]** - ۵۸ کیلومتر

## تقسیمات استانی
شمار آبادی‌های این استان ۹۸ پارچه است.

استان گغارکونیک از ۹۲ بخش (هامایانکنر *hamaynkner*), تشکیل شده‌است که از آنها ۵ شهری هستند و ۸۷ روستایی هستند.

### شهرک‌ها

### روستاها و دهستان‌ها

* آغبرک
* آخپرادزور
* آکونک
* آنتارامج
* آرگونی
* آرپونک
* آرتانیش
* آرتسوانیست
* آرتسواشن
* آستغادزور
* آوازان
* آیگوت
* آیرک
* آزات
* بردکونک
* چکالووکا
* داراناک
* ددماشن
* دپراباک
* دراختیک
* دزوراگیوغ
* دزوراوانک
* گاندزاک
* گغاکار
* گغاماباک
* گغاماسار
* گغاماوان
* گغارکونیک
* گغهوویت

* گتیک
* هایراوانک
* جاغاتسادزور
* جیل
* کاخاکن
* کالاوان
* کارچآغبیور
* کارمیرگیوغ
* خاچآغبیور
* کوت
* کوتاکان
* لانجآغبیور
* لچاپ
* لچاشن
* لچاوان
* لیچک
* لوساکونک
* مادینا
* ماکنیس
* مارتونی
* متس ماسریک
* نرکین گتاشن
* نرکین شورژا
* نوراباک
* نوراکرت
* نوراشن
* نوراتوس
* پامباک
* پوگر ماسریک

* ساروخان
* سیمیونوفکا
* شاتجرک
* شاتوان
* شورژا
* ستک
* ورفاوان
* ترتوک
* تساغکاشن
* تساغکونک
* تساکار
* تساپاتاغ
* تسوواگیوغ
* تسوواسار
* تسووازارد
* تسوواک
* تسووینار
* تتوجور
* واغاشن
* واهان
* وانوان
* واردادزور
* واردنیک
* وارسر
* ورین گتاشن
* ورین شورژا
* یرانوس
* زولاکار
* زووابر

#### روستاهای غیرتقسیماتی

بارپات، وابسته به بخش کالاوان

گاگارین، وابسته به بخش سوان (ارمنستان)

لرناهوویت، وابسته به بخش گغهوویت

#### روستاهای سابق
* چاپکوت، متعلق به دهستان آیگوت .
* نشخارک، متعلق به دهستان گغهوویت .
* زاریور، متعلق به دهستان کوتاکان .

## اماکن مذهبی و تاریخی
سازه‌های تاریخی، گردشگری و مذهبی این استان عبارتنداز:
* باغ گیاه‌شناسی سوان
* صومعه آختالا
* صومعه ساناهین
* صومعه هاقپات
* دریاچه سوان
* صومعه وانوان
* فرودگاه استپاناوان
* کلیسای سارگیس مقدس، تسووینار


پرونده:Sevanavanq5.jpg|سواناوانک
Hayravank Monastery.jpg|صونعه هایراوانک
Sevan peninsula.jpg|شبه‌جزیره سوان
NoraduzKhachkars.JPG|گورستان نورادوز
Gavar nature.jpg|طبیعت گاوار
Mount Azhdahak - Seroujo.jpg|کوه آژداهاک


## منابع

* 
* 
* 

رده:استان گغارکونیک
رده:منطقه‌های ارمنستان
رده:زیربخش‌های ارمنستان