فهرست قلعه‌های ایران

[بندانگشتی|'''ارگ بم''' بزرگ‌ترین سازهٔ [خشتی در جهان]]
در طول تاریخ به ویژه در تاریخ ماقبل تاریخ و اوایل تاریخ، قلعه‌ها نقش مهمی در استحکامات ایران داشته‌اند. معمولاً توسط مسئولان در مسیرها یا شهرهای مهم نگهداری می‌شدند و بیشتر آنها در ارتفاعات بدون نشان با شیب‌های تند یا صخره‌ای قرار داشتند. چنین مکانهایی همیشه به عنوان یک دفاع طبیعی در برابر دشمنان عمل کرده و منظره ای پانوراما از سرزمینهای اطراف را ارائه می‌دهند، بنابراین می‌توان از شهرها و سرزمینهای اطراف دفاع کرد. بیشتر قلعه‌های ایران دارای چشمه یا چاه بودند، به جز مواردی که قبلاً توسط آب احاطه شده بودند.

## قلعه‌های مهم

## فهرست قلعه‌های ایران
### آذربایجان شرقی
* ارگ تبریز
* قلعه جمهور (بذ قالاسی)
* قلعه پشتاب
* قلعه ضحاک
* قلعه ضحاک (عجب‌شیر)
* قلعه پیغام
* قلعه نودوز
* قلعه آوارسین
* قلعه سن سارود
* قلعه و غار قیزلارقالاسی
* قلعه جوشین
* قلعه دختر (میانه)
* قلعه دختر (خسروشاه)
* قلعه هلاکوخان (آق گنبد)
* آغجا قلعه (ورزقان)
* آیی قالاسی
* قلعه کردشت
* قلعه علی‌بیگ
* قلعه رازلیق
* نارین قلعه (سردرود)

### آذربایجان غربی
* تخت سلیمان
* قلعه چهریق
* قلعه باستانی بسطام
* قلعه زینجیر قالا
* سنگ کاظم خان
* قلعه روستای بردوک
* گؤورچین قلعه
* قلعه خان‌تختی
* بخشی قلعه
* قلعه دم دم
* قلعه حسنلو
* قلعه سیاه
* قلعه بخدک (بختک)
* قلعه بلورآباد
* قلعه راوز

### اردبیل
* قلعه قهقهه
* کهنه‌قلعه (مشگین‌شهر)
* قلعه اولتان
* آغجا قلعه (مشگین‌شهر)
* دیو قالاسی
* قلعه بوینی یوغون
* قلعه خسرو
* قلعه دختر (بیله‌سوار)
* نارین قلعه (اردبیل)

### اصفهان
* قلعه کرشاهی (ابوزیداباد) دومین بنای خشتی ایران پس از ارگ بم
* نارین قلعه (نارنج)
* قلعه بیاضه
* ارگ تاریخی قورتان
* قلعه رستم بافران
* قلعه مخروبه نیستانک
* قلعه فارفاآن
* قلعه دیو
* قلعه کلهرود
* قلعه مورچه خورت
* ارگ گوگد

### ایلام
* قلعه گوریا
* قلعه شمیران ایوان
* قلعه شیاق (شیاخ)
* قلعه سام
* قلعه والی
* دژ شیخ مکان
* قلعه قیران
* قلعه امیرآباد
* قلعه زمستانی والی

### بوشهر
* دژ برازجان
* قلعه خورموج
* قلعه محمد خان دشتی
* قلعه هلندی‌ها
* قلعه کلات اهرم (قلعه زائر خضر خان)
* قلعه حصار
* قلعه نصوری
* آثار قلعه زندان
* قلعه دختر لاور ساحلی
* قلعه ملک منصور خان شبانکاره‌ای
* قلعه حسن علی بیگ
* قلعه داراب خان
* قلعه گنوی
* قلعه بردستان
* قلعه آقا خان لیراوی
* قلعه شیخ کنعانی

### تهران
* قلعه ایرج
* قلعه طبرک و بارو و حصار قدیم
* قلعه نقاره خانه
* برج طغرل
* زندان هارون
* تپه گبری (گنبد مرداویج)
* برج علاءالدین

### چهارمحال و بختیاری
* قلعه دزک
* قلعه شلمزار
* قلعه‌های اسعدیه چلیچه
* قلعه جونقان
* قلعه چالشتر
* قلعه تک
* قلعه اسفندیاری فرخشهر

### خراسان شمالی
* ارگ بلقیس
* قلعه کهنه حسن‌آباد
* قلعه قیصر
* قلعه صعولک
* قلعه جلال الدین
* نارین قلعه

### خراسان رضوی

* ارگ کاشمر
* قلعه آتشگاه
* قلعه بزنجرد
* قلعه دختر (کوهسرخ)
* قلعه ریگ
* قلعه کهنه زنده جان
* قلعه گبر حصار
* قلعه نامق
* قلعه چهل دختر
* قلعه خضرآباد
* قلعه کندر
* قلعه فرود
* قلعه مجاهدآباد
* قلعه میکال
* رباط شرف
* قلعه کلات نادری
* قلعه چهل دختر (کاشمر)

### خراسان جنوبی
* ارگ طبس
* قلعه کوه قائن (آرتاگوانا)
* قلعه چهل دختر
* قلعه کوه زردان
* قلعه دختر (زیرکوه)
* ارگ کلاه فرنگی
* قلعه نهبندان
* قلعه رستم
* قلعه بیرجند
* قلعه فورگ
* قلعه حوض غلام کش
* قلعه کل حسن صباح

### خوزستان
* قلعه سلاسل
* قلعه رستم گتوند
* قلعه رستم عقیلی
* قلعه تُل
* قلعه تُرک دِز
* قلعه بَردی
* قلعه لیت (ریت)
* قلعه دیزه وِرزا
* قلعه اَرک (اَرخ)
* قلعه یزدگرد یاتاشاری
* قلعه ارجان
* قلعه دختر
* قلعه‌های گلاب، گل و ده مرد
* قلعه باستانی باسیف
* قلعه آکروپل (شوش)
* سیم بند (طاقا)
* قلعه گژدم یا کژدم

### زنجان
* قلعه سانسیز طارم
* قلعه شیت طارم
* قلعه یا حصار شهر زنجان
* ارگ سلطنتی سلطانیه

### سمنان
* قلعه‌های سارو
* شیر قلعه شهمیرزاد
* قلعه کوشمغان
* قلعه لاسگرد
* قلعه‌های پاچنار
* قلعه میامی
* قلعه پارتها
* قلعه‌های روستای مایان
* قلعه بنکوه
* قلعه گنبدان دژ یا گردکوه

### سیستان و بلوچستان
* قلعه سکوهه (بزرگ‌ترین ارگ خشتی استان س و ب)
* قلعه سام (قدیمی‌ترین ارگ خشتی استان س و ب)
* قلعه چهل دختران
* قلعه تیس (قلعه پرتغالی)
* قلعه پیروز گت
* قلعه بلوچ گت
* قلعه مچی 
* قلعه رستم
* پیل بند
* قلعه قدیمی ایرانشهر
* قلعه تمین
* قلعه تیمور
* قلعه بمپور
* قلعه سرباز

### فارس
* ارگ کریم خان زند
* قلعه ضحاک
* قلعه مهرک
* قلعه تبر (خورشه)
* قلعه قدمگاه
* قلعه اژدها پیکر
* بنای قبر مادر نادرشاه
* قلعه قبر
* قلعه دختر
* قلعه چرو
* قلعه ککا
* قلعه گلی
* قلعه سفید
* قلعه دیو (گهواره دید)
* دیمه میل (میل اژدها)
* شاه جهان احمد
* قلعه روی رنه (روئینه)
* قلعه ایزدخواست
* قلعه استخر
* برج زندان سلیمان
* قلعه S.P.R

### قزوین
* قلعه سمیران
* قلعه الموت
* قلعه نویزرشاه
* قلعه لمبسر
* قلعه سنگرود
* قلعه شیرکوه
* قلعه ساسان (آرامگاه بزرگ)
* قلعه محمدزمان خان رشوند
* قلعه دختر (قیزقالاسی)
* قلعه و آثار ایوان نیاق

### قم
* قلعه جمکران
* قلعه سام آباد
* قلعه قرمز
* قلعه قمرود
* قلعه گلی
* قلعه مظفرآباد

### کردستان
* قلعه قمچقای
* قلعه ایمام
* قلعه پلنگان
* قلعه زیویه
* قلعه حسن‌آباد

### کرمان
* قلعه کشیت
* قلعه گلباف
* قلعه هشتادان
* قلعه نسک
* ارگ بم
* قلعه سموران
* قلعه دختر (کرمان)
* قلعه اردشیر
* ارگ راین
* ارگ انار

### کرمانشاه
* قلعه هژیر (هجیر)
* قلعه بزه رود (بزه رو)
* قلعه مروان
* قلعه ساری اسلان
* قلعه بیستون
* قلعه یزدگرد (زرده)
* قلعه چهر (روستای قاپقوی)

### کهگیلویه و بویراحمد
* قلعه‌های دختر
* قلعه چص (گچ)
* دژ سلیمان
* قلعه مانگشت
* قلعه شامبرکان
* قلعه چرام
* قلعه ناصر خان
* قلعه دیشموک
* قلعه شهرک (چشمه بلقیس)

### گلستان
* قلعه ماران
* آق قلعه (اسپی دژ)
* سد اسکندری (دیوار دفاعی)

### گیلان
* قلعه رودخان
* قلعه بندبن
* قلعه لیسار
* قلعه گردن
* قلعه شیندان
* قلعه تک آغاج

### لرستان
* قلعه فلک الافلاک
* قلعه رکی
* قلعه کوه زاد
* قلعه زاخه (زاغه)
* قلعه زلال انگیز
* قلعه چنگری
* قلعه منگره
* قلعه سرقلا
* قلعه رزه
* قلعه کورگان
* قلعه گم ور
* قلعه سیله
* قلعه چق (جغد)
* قلعه منیژه
* قلعه بهرام
* قلعه نصیر
* قلعه شهنشاه (گوشه)
* قلعه چمشک
* دژ گریت
* قلعه قلاجق
* دژشینه
* قلعه مرزیان
* قلعه هزار جریب
* قلعه باجول

### مازندران
* قلعه اسپهبد خورشید
* قلعه کنگلو
* قلعه مازیار
* قلعه بلده
* قلعه شاهاندشت
* قلعه رسکت
* قلعه لاجیم
* برج سلطان زین العابدین

### مرکزی
* **قلعه سالار محتشم**
* ارگ تاریخی میشیجان
* قلعه آردمین
* قلعه الویر
* قلعه حاج وکیل
* قلعه اسماعیلیه
* قلعه جمشیدی
* قلعه آقاخان محلاتی
* قلعه خسروانی
* قلعه خاندان بهادری
* قلعه مشک آباد

### هرمزگان
* قلعه لشتان
* قلعه پرتغالی‌ها
* قلعه لافت
* قلعه هزاره (بی بی مینو)
* قلعه خمیر
* قلعه سیبه
* قلعه توصیله
* قلعه آماج
* قلعه هرمز

### همدان
* قلعه چوبین
* قلعه خرابه (قلعه یزدگرد)
* قلعه دختر (قیز قالاسی)
* نوشیجان (دژ - آتشکده)
* قلعه خورشید خانم ( سایان )

### یزد
* نارین قلعه
* قلعه مهرجرد
* قلعه ابرندآباد
* قلعه ربات
* قلعه شواز
* قلعه مروست
* قلعه رحمت آباد
* قلعه پهلوان بادی
* قلعه سریزد

## منابع

* 


رده:فهرست ساختمان‌ها و سازه‌ها در ایران
رده:فهرست قلعه‌ها در خاورمیانه
رده:فهرست‌های جاذبه‌های گردشگری ایران
رده:فهرست‌های قلعه‌ها بر پایه کشور
رده:قلعه‌های تاریخی ایران بر پایه شهرستان