open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
میدان‌شهر

**میدان‌شهر** یا **میدان‌شار** یک منطقۀ مسکونی در مرکز افغانستان است که مرکز ولایت میدان وردک می‌باشد. نفوس آن در سال ۲۰۰۳ (میلادی) ۳۵٬۰۰۸ نفر برآورد شده است که هزاره‌ها، پشتون‌ها و تاجیک‌ها بیشینه باشندگان این شهر را تشکیل می‌دهند.

خشونت علیه زنان یکی از معضلات حل‌نشدهٔ این شهر می‌باشد چنان‌که هر روز زنان جوان و بزرگسال در این شهر بدست سرپرستان خانواده‌شان و به دستور ریش‌سفیدان قبیله‌ای اذیت و آذار می‌شوند و کشته می‌گردند.

## منابع

Wikipedia contributors, "[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Maidan_Shar&oldid=344112186 Maidan Shar]," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed May 3, 2010).

*بلندا و جایگاه

## پیوند به بیرون
[ولایت میدان وردک در راستای بازسازی](http://www.mwardag.gov.af/media/three%20years%20activites%20report%20of%20Maidan%20Wardak%20(Dari).pdf)

رده:شهرها در افغانستان
رده:مرکز استان‌ها در افغانستان
رده:مناطق مسکونی در ولایت وردک
ماینتس

**ماینْتْس** پایتخت ایالت راینلاند-فالتس جمهوری فدرال آلمان در کنار رود راین و روبروی شهر ویسبادن قرار گرفته است.

ماینتس، امروزه با ۱۹۸٬۰۰۰ سکنه، ازجمله شهرهای تاریخی آلمان محسوب می‌شود و پیوسته مرکز اداری، تجاری و مذهبی این منطقه از آلمان بوده است. شهر ماینتس پایگاه اسقف اعظم منطقه است. دانشگاه یوهانس گوتنبرگ با ۳۵٬۸۰۰ دانشجو، شبکهٔ دوم تلویزیون سرتاسری آلمان، زد دِ اف (ZDF) و همچنین بخش ایالتی شبکهٔ اول تلویزیون سرتاسری آلمان اس وِ اِر (SWR) در این شهر قرار دارند.

ازجمله دیدنی‌های مهم شهر «موزهٔ مرکزی روم و ژرمن» است که در آن آثار بسیار مهمی از ایران و ایرانیان باستان در اروپا نیز نگهداری می‌شود. از آن جمله می‌توان «جام بلورین» دوران هخامنشی با محتوای عسل خشکیده را نام برد که در «کایزر اشتول» در نزدیکی ماینتس پیدا شده. این جام هدیهٔ تاجری ایرانی برای یک مشتری ژرمن بوده است.

## تاریخچه
[بندانگشتی|راست|250px|ماینتس در سمت چپ و [ویسبادن در سمت راست رود راین]]

در مکان امروزی شهر آثار زندگی انسان‌های شکارچی، متعلق به عصر یخبندان در ۲۵۰۰۰ سال پیش یافت شده است.

پیشینه شهر شدن ماینتس به سلت‌ها برمی‌گردد که از نیمه دوم هزاره اول پیش از میلاد در مکان امروزی شهر به صورت قبیله‌ای زندگی می‌کردند. در حدود سال ۱۲ پیش از میلاد مسیح رومی‌ها در راه پیشروی به شمال اروپا پایه شهر امروزی را در این مکان گذاردند. از آن پس تا ۵۰۰ سال ماینتس از مراکز عمده رومی‌ها محسوب می‌شد. این شهر از سال ۸۹ میلادی پایتخت منطقه شد. ماینتس در طول تاریخ ازجمله آخرین بار طی جنگ جهانی دوم کاملاً تخریب و از نو ساخته شد.

ماینتس در سال ۷۸۲ میلادی اسقف‌نشین و مرکز مهمی در شاخه کاتولیکی مسیحیت شد.

## شهرهای خواهر
*  واتفورد، انگلستان
*  دیژون، فرانسه
*  لانگشامپ، فرانسه
*  ارفورت، آلمان
*  لویی ویل، کنتاکی
*  حیفا، اسرائیل
*  والنسیا، اسپانیا
*  ردنک، ایتالیا
*  باکو، جمهوری آذربایجان
*  زاگرب، کرواسی

## نگارخانه

پرونده:Mainz altstadt.jpg|250px|قسمت قدیمی شهر ماینتز در سال ۲۰۰۳


## منابع

* 


رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۲۴۴ (میلادی)
رده:ایالت‌ها و قلمروهای منحل‌شده در ۱۴۶۲ (میلادی)
رده:ایالت‌های امپراتوری مقدس روم
رده:بنیان‌گذاری‌های دهه ۱۰ (پیش از میلاد) در امپراتوری روم
رده:پایتخت کشورهای پیشین
رده:جمهوری‌های پیشین
رده:دولت‌شهرها
رده:شهرک‌های راینلاند-فالتس
رده:شهرها و شهرک‌های امپراتوری روم در آلمان
رده:شهرهای امپراتوری روم
رده:شهرهای بندری در آلمان
رده:شهرهای تقسیم‌شده
رده:شهرهای دانشگاهی آلمان
رده:شهرهای راینلاند-فالتز
رده:شهرهای رودگذر
رده:شهرهای کرانه راین
رده:کشورهای پیشین در اروپا
رده:کمپ‌های لژیونرهای امپراتوری روم در آلمان
رده:مرکز ایالت‌ها در آلمان
رده:مکان‌های پرجمعیت در راین
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در سده ۱ (پیش از میلاد)
مقبرةالشعرا

[بندانگشتی|چپ|نمایی از آرامگاه [شهریار (شاعر)|شهریار به عنوان آخرین شاعر خاک‌سپاری‌شده در مقبرةالشعرا]]
**مقبرةالشعرا (آرامگاه شاعران، گورستان سرخاب)** یکی از گورستان‌های تاریخی شهر تبریز است که در محلهٔ سرخاب واقع شده است. مقبرةالشعرا هم‌اکنون در پیرامون تکیهٔ حیدر در تقاطع خیابان‌های ثقةالاسلام و عارف و در ضلع شرقی بقعه سید حمزه و مقبره قائم مقام و ملاباشی قرار دارد. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

مقبرةالشعرا در گذشته با اسامی حظیرةالشعرا، حظیرةالقضاة و قبرستان سرخاب نیز نامیده می‌شد؛ اما گذشت روزگاران و مهم‌تر از آن حوادث طبیعی چون سیل و زلزله، شکل ظاهری آن را از بین برده‌است.

## تاریخچه
نام این گورستان در آثار مکتوب پیش از سدهٔ هشتم هجری به‌چشم نمی‌خورد. کتاب لباب‌الالباب تألیف محمد عوفی در سال ۶۱۸ هجری که در آن شرح حالی از شاعران سدهٔ ششم هجری -همانند خاقانی و فارابی ـ که در مقبرةالشعرا مدفون‌اند- گنجانده شده‌است، نامی از این مکان به‌میان آورده نشده‌است. قدیمی‌ترین اشاره به این گورستان در کتاب نزهةالقلوب تألیف حمدالله مستوفی در سال ۷۴۰ هجری می‌باشد؛ همچنین در «تاریخ گزیدهٔ مستوفی» تألیف ۷۳۰ هجری نیز به مقبرةالشعرا اشاره شده‌است. به‌دلیل متروک‌شدن مقبرةالشعرا پس از زمین‌لرزه‌های سال‌های ۱۱۹۳ و ۱۱۹۴ هجری قمری و به دلیل مدفون شدن بسیاری از شاعران و عارفان بزرگ در این گورستان، در شهریور ۱۳۵۰ خورشیدی مسابقه‌ای برای طرح یک بنای یادبود در مقبرةالشعرا توسط روزنامه‌های اطلاعات و کیهان و مجلهٔ یغما برگزار گردید و پس از چندی پیشنهاد «غلام‌رضا فرزان‌مهر» برگزیده شد و عملیات احداث بنای یادبود آغاز گردید. هم‌اکنون این بنای یادبود نماد مقبرةالشعرا و یکی از نمادهای شهر تبریز محسوب می‌شود.

## دفن‌شدگان
بیش از ۴۰۰ ،شاعر عارف و رجال نامی ایران و کشورهای منطقه از ۸۰۰ سال پیش به ترتیب از حکیم اسدی طوسی تا شهریار، یکی پس از دیگری در اینجا به خاک سپرده شده‌اند.
از معروفترین آرمیدگان در مقبرةالشعرا می‌توان به افراد زیر اشاره کرد:
* اسدی طوسی
* خاقانی شروانی
* ذوالفقار شروانی
* عزیز خان مکری
* شاهپور نیشابوری
* شکیبی تبریزی
* شمس‌الدین سجاسی
* ظهیر فاریابی
* قطران تبریزی
* سلمان ساوجی
* لسانی شیرازی
* مانی شیرازی
* مجیرالدین بیلقانی
* مغربی تبریزی
* همام تبریزی
* انوری ابیوردی
* میرزا عیسی قائم‌مقام
* ثقةالاسلام تبریزی
* محمدحسین بهجت تبریزی (شهریار)
* مهدی روشن ضمیر
* میرزا طاهر خوشنویس تبریزی
* محمود پدیده
* محمود ملماسی
* سید یوسف نجمی
* علی حریرچی
* عزیز دولت‌آبادی
* جواد آذر
* اصغر فردی
* علی نظمی تبریزی

## نگارخانه

## پانویس

## پیوند به بیرون

* سخنرانی و آوازخوانی محمدرضا شجریان در مقبرةالشعرای تبریز، ضمن حضور در مراسم خاک‌سپاری جواد آذر، سال ۱۳۸۰
* تصاویری از مقبره الشعرا 

رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان تبریز
رده:جاذبه‌های گردشگری تبریز
رده:گورستان‌های ایران
رده:گورستان‌های تبریز
رده:محمدحسین شهریار
رده:معماری ایرانی
مسجد جامع تبریز

بندانگشتی|شبستان غربی مسجد جامع تبریز
بندانگشتی|شبستان بزرگ مسجد جامع تبریز ( جومامچیدی)
بندانگشتی|محراب مسجد جامع تبریز (جوما مچیدی)

بندانگشتی|سردر قدیمی مسجد جامع تبریز - جوما مچیدی
**مسجد جامع تبریز** یکی از بناهای تاریخی شهر تبریز است. این مسجد که در کتاب‌های تاریخی از آن به‌عنوان «جامع کبیری نیز نام برده شده، از ابتدای تأسیس مسجد جامع شهر تبریز بوده و بازار تبریز، گرداگرد آن شکل گرفته‌است. **مسجد جامع تبریز** مربوط به دوره سلجوقیان تا دوره قاجار است و در تبریز، خیابان شهید مطهری واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## پیشینه
بندانگشتی|راست|شبستان مسجد
بندانگشتی|چپ
قدیمی‌ترین بخش آن شبستان وسیعی است از تاق و گنبدهایی برفراز ستون‌های هشت‌گوش آجری که زینت‌بخش آن گچ‌بری‌های ظریف و هنرمندانهٔ دورهٔ روادیان (مقارن سلجوقیان) است. مسجد جامع در دورهٔ ایلخانان مغول موردتوجه و تعمیر بوده و بخش‌هایی به آن افزوده شده‌است. محراب رفیع گچ‌بری شده، یادگار آن دوره می‌باشد.

در دورهٔ حکومت آق‌قویونلوها در آذربایجان گنبدی رفیع مزین به انواع کاشیکاری‌های معرق به وسیلهٔ «سلجوق‌شاه بیگم» همسر اوزون حسن در بخش شمالی آن احداث شده که هنوز هم پایه‌ها و گوشه‌هایی از کاشی‌کاری‌های آن باقی‌مانده‌است.

در زمین‌لرزهٔ سال ۱۱۹۳ هجری که بسیاری از بناهای تبریز آسیب دید، این مسجد نیز از خرابی در مصون نماند. مسجد فعلی با پایه‌های متین و پوشش تاق و چشمه بعد از زلزله در اوایل حکومت قاجار و توسط «حسینقلی‌خان دنبلی» حاکم وقت تبریز بنا شده‌است و از آثار مهم دورهٔ قاجاریه می‌باشد.

## موقعیّت
مسجد جامع تبریز که به مسجد جمعه نیز معروف است، در انتهای بازار تبریز و ضلع جنوبی صحن مدرسهٔ طالبیّه و بین مسجد حجت‌الاسلام و مسجد میرزا اسماعیل خاله اوغلی واقع است و یکی از قدیمی‌ترین ابنیّة تاریخی این شهر به‌شمار می‌آید. تاریخ بنا و نام بانی اوّلیّة آن معلوم نیست، عدّه‌ای آن را از مساجد صدر اسلام می‌دانند. پاره‌ای دیگر بنای قدیمی را به دورة سلجوقیان نسبت می‌دهند.

## پلان مسجد
مسجد جمعه تبریز قبلاً یک ایوانه بود، ولی بعداً به دو ایوانه تبدیل شد و از جمله مساجدی است که روش ساخت کاخ اختصاصی فیروزآباد را اساس کار قرار داده و به مساجد ایرانی معروف‌اند.

## پانویس

## منابع
* شهبازی شیران، دکتر حبیب (۱۳۸۴). آثار مهم و برجستة ساختمانی و ویژگی‌ها و دستاوردهای معماری و تزیینی تمدّن اسلامی ایران در دورة سلجوقیان و ایلخانیان. دانشگاه محقّق اردبیلی، اردبیل.
* زمرشیدی، حسین (۱۳۷۴). مسجد در معماری ایران. کیهان، تهران.

بندانگشتی|پنجره های اورسی شیستان بزرگ مسجئ جامع تبریز (جوما مچیدی)

رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان تبریز
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان تبریز
رده:آثار ملی ایران
رده:ساختمان‌های مذهبی دارای گنبد
رده:ساختمان‌های مسجد دارای گنبد
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان تبریز
رده:مسجدهای تبریز
رده:مسجدهای جامع
رده:معماری ایرانی
اسکندریه

بندانگشتی|شهر اسکندریه مصر
بندانگشتی|کاخ مونتازا
[بندانگشتی|[دریاچه مریوط]]
**اِسکندریه** یا **اَلِکساندریا** (به عربی: الإسکندریة، به یونانی: Αλεξάνδρεια، به قِبطی: Rakotə) شهر بندری مهم و دومین شهر بزرگ مصر است. نام شهر از نام اسکندر مقدونی گرفته شده‌است که پس از فتوحاتش دستور ساخت این شهر را داده بود. در دوره بطلمیوسیان پایتخت بود و بزرگ‌ترین شهر جهان یونانی شناخته می‌شد.

امروزه جمعیت این شهر ۴ تا ۵ میلیون نفر است و دومین شهر بزرگ مصر و پنجمین بندر بزرگ آن بشمار می‌آید. کتابخانه اسکندریه از کتابخانه‌های معروف جهان است.
[بندانگشتی|[ستون السواری]]

اسکندریه همچنین بخاطر لوله‌های گاز و نفتی که از سوئز به آن ارتباط دارد شهر صنعتی مهمی به‌شمار می‌آید.بندانگشتی|مسجد ابوالعباس المرسی

## جستارهای وابسته
* کتابخانه جدید اسکندریه
* کتابخانه قدیم اسکندریه

بندانگشتی|چپ|350px|سان استفانو، اسکندریه

## منابع

بندانگشتی
مشارکت‌ینندگان ویکی‌پدیا، "[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Alexandria&oldid=71617947 Alexandria]"، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (نسخهٔ ۲۲ اوت ۲۰۰۶).


رده:بنیان‌گذاری‌ها در سده ۴ (پیش از میلاد) در آفریقا
رده:بنیان‌گذاری‌های دهه ۳۳۰ (پیش از میلاد)
رده:پایتخت‌های پیشین
رده:جوامع تاریخی یهودیت
رده:شهرها و شهرک‌های امپراتوری روم در مصر
رده:شهرها و شهرک‌های بندری مدیترانه‌ای در مصر
رده:شهرهای باستانی
رده:شهرهای بنیان‌گذاری‌شده توسط اسکندر کبیر
رده:شهرهای راه ابریشم
رده:شهرهای مصر
رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در مصر
رده:محوطه‌های باستان‌شناختی یونان باستان در مصر
رده:مراکز استان‌های در مصر
رده:مناطق کلان‌شهری مصر
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در سده ۴ (پیش از میلاد)
رده:مناطق مسکونی در استان اسکندریه
رده:مناطق مسکونی ساحلی در مصر
رده:شهرهای مقدس
امارت عجمان

**امارت عجمان** (به عربی: عجمان) یکی از امارت‌های هفت‌گانه امارات متحده عربی است.

## جغرافیا

امارت عجمان کوچک‌ترین امیرنشین امارات متحده عربی است که بین امارت شارجه و امارت ام‌القوین محصور شده و در ۵۱ ـ ۶۰ طول شرقی و در ۲۲ ـ ۲۶ درجه عرض شمالی از نصف‌النهار مبدأ واقع شده‌است. مساحت امارت عجمان در حدود ۲۵۹ کیلومتر مربع است و در حدود ۰/۳۳ درصد از خاک کشور امارات متحده عربی را در بر می‌گیرد. عجمان کوچک‌ترین امارت از امارات هفت‌گانهٔ امارات متحده عربی است. طول ساحل آن ۱۶ کیلومتر است. این امیرنشین دو قطعهٔ جدا و دور افتاده به نام‌های «مصفوت» و «منامه» دارد.

## پهنهٔ عَجمان
پهنهٔ امارت عجمان: از شمال خلیج فارس، از جنوب ام القیوین، رأس‌الخیمه، و از شمال وشمال غرب شارجه و بعد از ارجه دبی، از شرق به ذید و فجیره محدود می‌شود.

## وجه تسمیه
وجه تسمیه: **عَجمان** از آنجاست که در سده دهم هجری قمری شاخه‌ای از قبیله بزرگ «العجمان» از بادیه نجد در شبه‌جزیره عربستان به این منطقه مهاجرت کردند و قبیله العجمان از سلاله نشوان بن مرزوق بن علی بن هشام المرزوقی از بطن یام هستند. نام منطقه پس از ورود قبیله «**العجمان**» به این منطقه (عجمان) گذاشته شد. قبل از ورود قبیله العجمان، منطقه خالی از سکنه بوده‌است. شاخهٔ دیگری از همین قبیله (العجمان) به سر پرستی راشد بن نشوان به بر فارس رسیدند و در مغویه مستقر شدند ومدتها مناطق گسترده‌ای از شیبکوه ** شیبکوه ** رازیر نفوذ داشته‌اند. ازمشهورترین حکمرانان قبیله العجمان در بر فارس شیخ سلطان المرزوقی بود که آثار کاخ بزرگ او که به (قلعه شیخ سلطان) مشهور است در مغویه باقی است.
* ** روستای [[مصفوت]] ** از توابع امارت عجمان است.

این روستا در حدود ۱۱۰ کیلومتر از امارت عجمان فاصله دارد و در وسط خاک سلطنت عمان قرار دارد، اما از طرف جنوب به روستای حتا متصل شده‌است که از توابع امارت دبی است و خود روستای حتا نیز در خاک عمان محصور شده‌است.
* ** روستای [[منامه (امارات متحده عربی)|منامه]] ** در شمال شرقی امارت عجمان واقع شده‌است و در حدود ۸۰ کیلومتر از امارت عجمان فاصله دارد، این روستا بین خاک راس‌الخیمه و خاک فجیره محصور شده‌است.
* حاکم امارت عجمان شیخ حمید بن راشد النعیمی ویکی از اعضاء هفت‌گانه مجلس ملی اتحادی است.

او یکی از نوه‌های قبیله العجمان است.

## مناطق گوناگون

* مصفوت
* منامه
* الحلیو
* مزیرع
* الحمیدیه
* النعیمیه
* الزهراء
* المویهات
* الجرف
* الصبیغه
* البستان
* الرمیلة
* النعیمیة
* الکرامة
* الراشدیة
* مشیرف
* السوان
* الصناعیة القدیمة
* الصناعیة الجدیدة

## کوه‌ها و دره‌ها

* جبل دفتا
* جبل لیشن
* جبل الأبیض
** دره‌های مفصوت عبارت‌انداز **:
* وادی غلفا
* وادی الصوامر
* وادی مصفوت
* وادی الخنفریة
* وادی الضفدع
* وادی الصبیغة
* وادی الاشیخرة

## نگارخانه

 
## منابع

* حاتم، محمد بن غریب، *تاریخ عرب شبه جزیره،* چاپ قاهره: دارالعرب للطباعة والنشر والتوزیع، ۱۹۹۷ میلادی.
* الشیخ، عارف، * اسماء من الخلیج،* چاپ اول، چابخانه البیان، دبی: تاریخ انتشار ۱۹۸۲ میلادی.
* دکتر: زاهیه، وهبة، * (شُبه الجَزیرَة العَربیَة) * دارالنهضة العربیة للطباعة والنشر، چاپ و انتشار سال ۱۹۷۷ میلادی.
* ثیسجر، ویلفرد. ملقب به مبارک بن لندن، *(الرمال العربیة) *، منشورات موتیف ایت للنشر چاپ وانتشار سال ۱۹۹۱ میلادی به (عربی).
* دکتر:ادوارد، هندرسون، “ (ذکریات عن دولة الإمارات و سلطنة عمان) “، چاپ موتیف ایت للنشر، مطبعة راشد، عجمان ۱۹۸۸ میلادی.

رده:عجمان
رده:امیرنشین‌های امارات متحده عربی
رده:جغرافیای امارات متحده عربی
رده:خلیج فارس
رده:شهرهای امارات متحده عربی
رده:مناطق مسکونی ساحلی در امارات متحده عربی
رده:مناطق مسکونی در عجمان
امارت فجیره

**امارت فجیره** (به عربی: إِمَـارَة ٱلْفُجَیْرَة) یکی از امارت‌های هفت‌گانه تشکیل‌دهنده امارات متحده عربی است و تنها امارت از این هفت امارت است که فقط با دریای عمان ساحل دارد و هیچ ساحلی با خلیج فارس ندارد. مرکز آن فجیره است.

## تاریخ
در سال ۱۹۵۲، امارت فجیره معاهداتی را با بریتانیا امضا کرد و عملا آخرین امارتی بود که به معاهده ساحل آشتی پیوست. دولت بریتانیا که پس از بیش از پنجاه سال از به رسمیت شناختن این امارت خودداری کرده بود، در نهایت تنها به دلیل اینکه شرکت اکتشاف نفت Petroleum Concessions Limited (PCL) نیاز به امضای حق امتیاز با یک حاکم رسمی داشت آن را به رسمیت شناخت. در ۲ دسامبر ۱۹۷۱، امارت فجیره به امارات متحده عربی پیوست.

## جغرافیا
شهر فجیره در قسمت شرقی شبه‌جزیرهٔ واقع شده‌است، از سمت مغرب رأس‌الخیمه و شارجه، و از سمت جنوب به کلباء محدود می‌گردد، و در ساحل دریای عمان قرار دارد به‌طول ۷۰ کیلومتر ابتداء از روستای اوصله تا نهایت دبا در شمال که نهایت حدود فجیره‌است در ساحل دریای عمان… **فجیره** یکی از مناطق مهم و تاریخی و باستانی امارات متحدهٔ عربی در این امارت واقع است، روستای مورد نظر «بدیه» به عربی «البدیة» نام دارد، در این روستا مسجدی با شکل بسیار عجیب وجود دارد، باستان‌شناسان تاریخ بنای این مسجد به ۵۰۰ سال پیش پیش‌بینی کرده‌اند، این مسجد تاریخی به نام «مسجد بدیه» معروف است. قلعهٔ اوحله یکی از آثار مهم تاریخی این شهر است. فجیره پیش از به وجود آمدن کشور امارات تحت کنترل حکام بشاگرد (خورشید بن حسین ) بوده‌است.

فجیره بندری مهم نیز دارد. در سال ۲۰۱۰ میلادی، بیش از ۱۲ هزار کشتی عبوری از تنگهٔ هرمز، برای سوخت‌گیری به بندر فجیره، که ۴۰ مایل با مسیر تردد کشتی‌ها فاصله دارد، گسیل می‌شدند.

## نام
«فجیره» یعنی «تَفَجُر الیَنابیع» به‌معنای جایی که چشمه‌ای آب جاری است، و چون در کوه‌های اطراف این منطقه چند چشمهٔ آب روان جاری است منطقه **فجیره** نامگذاری کرده‌اند. حاکم امارت فجیره شیخ حمد بن محمد الشرقی و یکی از اعضاء هفت‌گانه مجلس عالی اتحاد هستند.

## شهرها وروستاهای فجیره
* دبا الفجیره.
* مربح.
* السیجی.
* قدفع.
* البدیة
* طویین
* الطیبة
* مسافی الفجیره.
* البثنة
* صفد
* العقة
* فرفار
* یبسا.

## وادی‌ها
* وادی حام.
* وادی مسافی.
* وادی الطویان.
* آبشار وریعه
* وادی زکت.
* وادی دلم.
* وادی سیجی.
* وادی حیل.
* بازار جمعه.
بازار جمعه فجیره
## آثار باستانی
* مسجد بدیه
* قلعه اوحله.
* قلعه بثنه.
* قلعه فجیره.

## پانویس

## فهرست منابع و مآخذ
* دکتر:عبدالله، مرسی، محمد * الامارات العربیة وجیرانها * دارالقلم: کویت، چاپ اول، انتشار سال ۱۹۸۱ میلادی. (به عربی).
* الشیخ، عارف، * اسماء من الخلیج، * چاپ اول، چاپخانه البیان، دبی: تاریخ انتشار ۱۹۸۲ میلادی.
* دکتر: زاهیه، وهبة، * (شُبه الجَزیرَة العَربیَة) * دارالنهضة العربیة للطباعة والنشر، چاپ و انتشار سال ۱۹۷۷ میلادی.
* ثیسجر، ویلفرد. ملقب به مبارک بن لندن، *(الرمال العربیة) *، منشورات موتیف آیت للنشر چاپ وانتشار سال ۱۹۹۱ میلادی به (عربی).
* رحمة، عبدالرحمن، عبدالله، «(الإمارات فی ذاکرة أبنائها)»، جلد دوم. چاپ القراءة للجمیع للنشر والتوزیع، ابوظبی:، انتشار سال ۱۹۹۰ میلادی.

*
رده:امیرنشین‌های امارات متحده عربی
رده:جغرافیای امارات متحده عربی
رده:دریای عمان
رده:شهرهای امارات متحده عربی
رده:مناطق مسکونی ساحلی در امارات متحده عربی
رده:مناطق مسکونی در فجیره
امارت رأس‌الخیمه

**امارت رأس‌الخیمه** یکی امارت‌های هفت‌گانه امارات متحده عربی است.

## جغرافیا
رأس الخیمه در ساحل خلیج فارس قرار دارد و طول ساحل آن ۶۴ کیلومتر است؛ و از سمت جنوب و شمال‌شرقی سلطنت عمان قرار دارد، طول داخل رأس‌الخیمه ۱۲۸ کیلومتر و مجموعه مساحت آن ۱٬۶۸۴ کیلومتر مربع می‌باشد. از سمت مغرب سهل ساحلی، و اما قسمت شمال صخری و کوهستانی است و این رشته‌کوه در نزدیکی دهستان شعم به آب‌های خلیج فارس می‌پیوندد؛ و شعم منطقه‌ای حاصلخیز و زراعتی است. یک زبان آبی، شهر رأس‌الخیمه را به دو قسمت نموده‌است؛ قسمت غربی این لسان آبی بنام رأس‌الخیمه معروف است، اما قسمت شرقی این لسان از چند منطقه تشکیل یافته‌است.
نام قدیم رأس‌الخیمه **[[جلفار]]** بوده‌است.

## مناطق و روستاهای توابع رأس الخیمه
* شعم.
* الرمس.
* العربی.
* النخیل.
* الحدیبة.
* المعیرض.
* المعمورة.
* خور الخویر.
* خت.
* جزیرة الحمراء.
* دقداقه.
* الحویلات.
* الخران.
* صفنی.
* شوکه.
* المنیعی.
* مسافی
* صخیبر.
* ظیت.
* جلفار

## آثار باستانی
* آثار حصن الزباء (قصر الزباء).
* قبرستان و آثار شهرتاریخی جلفار.
* قلعه ضایه.
* قلعه رأس الخیمه (موزه ملی).
* منطقه تاریخی شمل.

## وادی‌ها
* وادی البیح.
* وادی الغاف.
* عین خت

## کوه‌ها
* کوه جیص

گردشگاه عین خت در ۳۵ کیلومتری جنوب شرقی شهر رأس الخیمه واقع شده‌است، سرچشمه آب معدنی (آبگرم) در شمال روستای عین خت قرار دارد، هرساله صدها نفر برای درمان بیماری‌های پوستی و روماتیسم به این آبگرم رو می‌آورند.

حاکم امارت رأس الخیمة شیخ سعود بن صقر القاسمی ویکی از اعضاء هفت‌گانه مجلس ملی اتحادی هستند؛ ولی عهد و نائب حاکم شیخ محمد بن سعود بن صقر القاسمی هستند.

## حمله به رأس‌الخیمه

بندانگشتی|نمایی از رأس الخیمه
در سال ۱۸۰۹ میلادی حکومت بمبئی دسته‌ای از افراد نیروی دریایی را به این ناحیه اعزام داشت تا با همکاری حکمران مسقط به مهاجمان دریازن یورش ببرند. این نیرو در حملهٔ اول خود رأس‌الخیمه یعنی مرکز دریا زنان را ویران کرد و چون این نقطه مرکز عمدهٔ مقاومت دزدان دریایی بود عمل آن‌ها تأثیر قابل ملاحظه‌ای در قلع و قمع و تفرقهٔ دریازنان باقی گذاشت به‌خصوص که توانستند بندر لنگه را نیز از دست آنان خارج سازند و آن را به ویرانی بکشانند.

این اقدامات موقتاً سبب ناامیدی و وحشت دزدان شد ولی اگر ادامه پیدا نمی‌کرد اثر آن منتفی می‌گردید، بنابراین لازم بود در نخستین فرصت ممکن گوشمالی سخت‌تری به آن‌ها داده شود، به همین جهت در سال ۱۸۱۶ مجدداً مراکز دریازنان مورد حمله قرار گرفت و رأس‌الخیمه برای بار دیگر ویران شد و سایر پایگاه‌های آن‌ها به صورت مخروبه‌ای درآمد.

## منابع

* دکتر:عبدالله، مرسی، محمد * الامارات العربیة وجیرانها * دارالقلم: کویت، چاپ اول، انتشار سال ۱۹۸۱ میلادی. (به عربی).
* الشیخ، عارف، * اسماء من الخلیج، * چاپ اول، چاپخانه البیان، دبی: تاریخ انتشار ۱۹۸۲ میلادی.
* دکتر: زاهیه، وهبة، * (شُبه الجَزیرَة العَربیَة) * دارالنهضة العربیة للطباعة والنشر، چاپ و انتشار سال ۱۹۷۷ میلادی.
* ثیسجر، ویلفرد. ملقب به مبارک بن لندن، *(الرمال العربیة) *، منشورات موتیف آیت للنشر چاپ وانتشار سال ۱۹۹۱ میلادی به (عربی).
* دکتر:ادوارد، هندرسون، “ (ذکریات عن دولة الإمارات و سلطنة عمان) “، چاپ موتیف آیت للنشر، مطبعة راشد، عجمان ۱۹۸۸ میلادی.

رده:اجتناب از مالیات
رده:امیرنشین‌های امارات متحده عربی
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۶۹ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۶۹ (میلادی) در آسیا
رده:جغرافیای امارات متحده عربی
رأس‌الخیمه
رده:شهرهای امارات متحده عربی
رده:مناطق مسکونی در رأس‌الخیمه
رده:مناطق مسکونی ساحلی در امارات متحده عربی
امارت ام‌القیوین

**امارت اُم‌القیْویْن** (به عربی: أُمُّالقَیْوَیْن) شیخ‌نشین‌های هفت‌گانهٔ امارات متحدهٔ عربی است.

حاکم امارت اُم‌القیوین، شیخ سعود بن راشد بن أحمد المعلا و یکی از اعضای هفت‌گانهٔ مجلس ملی اتحاد هستند.

## جغرافیا
ام‌القیوین در ساحل خلیج فارس واقع می‌باشد به‌طول ۲۴ کیلومتر، از غرب امارت عجمان و از سمت شرق به امارت رأس الخیمه محدود می‌گردد. اما پهنای خاک ام‌القیوین در داخل صحرا تا حدود ۳۲ کیلومتر است. مساحت کلی امارت ام‌القیوین ۷۷۷ کیلومتر مربع می‌باشد.

چند منطقهٔ آباد از توابع امارت ام‌القیوین هست که عبارت‌اند از: فلج المعلا در ۵۰ کیلومتری جنوب شرقی شهر ام‌القیوین واقع شده است، و جزیرهٔ السینیة در یک کیلومتری شمال‌شرقی ام‌القیوین قرار دارد، مساحت این جزیره ۹۰ کیلومتر مربع می‌باشد.

## تاریخچه
شیخ مجید المعلی، سردودمان خاندان امیران المعلی از قبیله العالی در سال ۱۷۷۲ شیخ‌نشین ام‌القیوین را بنیاد نهاد.

## جمعیت
طبق آمار سال ۲۰۰۰ میلادی جمعیت ام‌القیوین ۶۲ هزار نفر پیش‌بینی شده است. آب زیر زمینی ام‌القیوین شور است بنا براین آب آشامدنی در گذشته از شارجه تأمین می‌شده است، اما حالا مدت چند سال است که از فلج المعلا به وسیله لوله‌کشی آب به‌ام‌القیوین رسانده‌اند.

## مناطق توابع ام‌القیوین
* فلج المعلا.
* جزیره السینیه.
* الراشدیه
* الراعفة
* السلمة
* الدرر
* سویحات
* تل الأبرق
* الرملة
* اللبسة
* الفاصلة
* الراشدیة
* بیاتة
* العذیب
* خور البیضا
* السرة
* مهذب
* کابر
* جزیرة الأکعاب
* جزیرة الغلة

## نگارخانه

## منابع

* دکتر:عبدالله، مرسی، محمد * الامارات العربیة وجیرانها * دارالقلم: کویت، چاب اول، انتشار سال ۱۹۸۱ میلادی. (به عربی).
* الشیخ، عارف، * اسماء من الخلیج، * چاپ اول، چابخانه البیان، دبی: تاریخ انتشار ۱۹۸۲ میلادی.
* ویکی‌پدیای انگلیسی.
* دکتر: زاهیه، وهبة، * (شُبه الجَزیرَة العَربیَة) * دارالنهضة العربیة للطباعة والنشر، چاپ و انتشار سال ۱۹۷۷ میلادی.
* ثیسجر، ویلفرد. ملقب به مبارک بن لندن، *(الرمال العربیة) *، منشورات موتیف آیت للنشر چاپ وانتشار سال ۱۹۹۱ میلادی به (عربی).
* دکتر:ادوارد، هندرسون، “ (ذکریات عن دولة الإمارات و سلطنة عمان) “، چاپ موتیف آیت للنشر، مطبعة راشد، عجمان ۱۹۸۸ میلادی.

رده:امیرنشین‌های امارات متحده عربی
رده:ام‌القوین
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۷۷۵ (میلادی)
رده:شهرهای امارات متحده عربی
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۷۷۵ (میلادی)
رده:مناطق مسکونی در امارات متحده عربی
رده:مناطق مسکونی در ام‌القوین
رده:مناطق مسکونی ساحلی در امارات متحده عربی
کف‌بینی

[بندانگشتی|300px|''[طالع‌بین (کاراواجو)|طالع‌بین*، اثر [[کاراواجو]] (۱۵۹۴–۹۵؛ رنگ روغن روی بوم؛ لوور)، کف‌بینی را به تصویر کشیده است.]]
[[پرونده:Les lignes de la main Artlibre.png|بندانگشتی|بعضی از خطوط دست در کف بینی <br/>1: خط زندگی - 2: خط سر - 3: خط قلب - 4: کمربند زهره - 5: خط خورشید - 6: خط عطارد - 7: خط سرنوشت]]
*'کَف‌بینی** گونه‌ای [[طالع‌بینی]] است که افرادی ادعا می‌کنند با استفاده از آن می‌توانند با دیدن خطهای کف [[دست]] کسی، از [[سرنوشت]]، آینده، گذشته و اخلاق شخص آگاهی یابند.
در نظر بسیاری از پژوهشگران دانشگاهی این عقیده‌ای [[خرافه|خرافی]] است.

به کسی که کارش کف‌بینی است **کف‌بین''' می‌گویند.

از نظر کف بینان، خطوط کف دست راست و چپ با هم متفاوتند و هرکدام معنای خاص خودش را دارد.

## منابع

رده:تاریخ اختربینی
رده:خرافات
رده:اختربینی
رده:فالگیری
رده:فرهنگ کولی
رده:طالع‌بینی
رده:دست
سرزمین باسک (منطقه خودمختار)

**باسک** بخشی خودمختار است ، که در دامنه کوه‌های پیرنه غربی، در کشور اسپانیا قرار دارد.

این ناحیه سرزمین تاریخی مردم باسک است.

## جمعیت
تقریباً نیمی از ۲٬۱۵۵٬۵۴۶ نفر از ساکنان منطقه خودمختار باسک در بیلبائو بزرگ زندگی می‌کنند، ۲۸٫۲٪ جمعیت باسک در خارج از این منطقه متولد شده‌است.

## سیاست
### استقلال‌طلبی
در روز یکشنبه ۱۰ ژوئن ۲۰۱۸، ۱۷۵ هزار نفر از ساکنان باسک و سیاستمداران منطقه باسک و کاتالونیا با ساختن زنجیره انسانی بطول ۲۰۲ کیلومتر از شهر سن سباستین در شمال باسک تا روبروی پارلمان منطقه در شهر بیتوریا، مرکز باسک خواستار برگزاری رای‌گیری استقلال در این منطقه شدند.

## جستارهای وابسته
* باسکی (زبان)
* گروه ملی باسک
* اتا

## تقسیمات
بندانگشتی|250px|left
این بخش از سه استان تشکیل شده‌است که عبارتند از:
* استان آلابا
* استان بیسکای
* استان گیپوسکوا

## منابع

## پیوند به بیرون
* 
* Basque Government
* José Aranda Aznar, “La mezcla del pueblo vasco”, en *Empiria: Revista de metodología de ciencias sociales*, ISSN 1139-5737, Nº 1, 1998, págs. 121-180.


رده:اسپانیای سبز
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۷۹ (میلادی)
رده:باسک‌ها
رده:دومین سطح کد جغرافیایی اتحادیه اروپا
رده:منطقه‌های اروپا دارای زبان‌های رسمی چندگانه
رده:بخش‌های خودمختار اسپانیا
رده:اصطلاحات ژئوپلیتیک
ساراگوسا

**ساراگوسا یا ساراگوزا** (، تلفظ: ) مرکز استان ساراگوسا و بخش خودمختار آراگون در کشور اسپانیا است که در کرانهٔ رودخانهٔ ایبرو قرار دارد.

در ۱ ژانویهٔ ۲۰۲۱ میلادی، جمعیت این شهر ۶۷۵٬۳۰۱ نفر بود، و  مساحت دارد.

این شهر ۲۷مین شهر پرجمعیت در اتحادیهٔ اروپا است و منطقهٔ کلان‌شهری آن در سال ۲۰۰۶، جمعیت آن ۷۸۳٬۷۶۳ نفر بوده‌است که در حدود ۵۰ درصد جمعیت منطقهٔ آراگون را شامل می‌شود. ساراگوسا در ارتفاع  بالاتر از سطح دریا قرار دارد.

ساراگوسا میزبان اکسپو ۲۰۰۸ در تابستان ۲۰۰۸، نمایشگاه جهانی دربارهٔ آب و توسعهٔ پایدار بود. این شهر همچنین نامزد پایتخت فرهنگی اروپا در سال ۲۰۱۲ بود.

این شهر به‌خاطر فولکلور، غذاهای محلی و مکان‌های شاخصی مانند کلیسای جامع، کلیسای لا سئو، و کاخ الجعفریه مشهور است که این بناها در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارند.

## جستارهای وابسته
* تاج آراگون

## پیوند به بیرون

* شورای شهر ساراگوسا
* وبگاه رسمی هیئت گردشگری ساراگوسا 


رده:آراگون
رده:شهرها و شهرک‌های امپراتوری روم در اسپانیا
کوردوبا (اسپانیا)

**کوردوبا** یا **قُرطَبه** (به اسپانیایی: Córdoba به انگلیسی: Cordova) شهری در منطقه اَندَلُس در جنوب اسپانیا و مرکز استان کوردوبا در اسپانیا است.

## تاریخچه
«قرطبه» یکی از شهرهای معروف «اندلس» (اسپانیا) و پایتخت حکومت امویان در اندلس بود.

از این شهر همواره به عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز تمدن و فرهنگ اسلامی یاد می‌شود.

مسلمانان در این شهر مسجدهای بزرگی را بنا کردند که مهم‌ترین آن *مسجد قرطبه* در همین شهر بود. بنای این مسجد جامع را عبدالرحمن الداخل مؤسس دولت اموی اندلس در سال ۱۷۰ هجری قمری به سبک جامع دمشق آغاز نمود.

## اقتصاد
این شهر همچنین یکی از مراکز صنایع چرم‌سازی، کاغذسازی، روغن کشی، قندسازی و مواد شیمیایی بوده‌است.

## شهر خواهر
.

## منابع

## پیوند به بیرون

* 
* 
*  Córdoba travel information.
* 
* 
* 
* 

رده:کوردوبا (اسپانیا)
رده:اندلس (اسلامی)
رده:بنیان‌گذاری‌های سده ۳ (پیش از میلاد)
رده:بنیان‌گذاری‌ها در سده ۳ (پیش از میلاد) در اسپانیا
رده:پایتخت‌های خلافت‌ها
رده:جوامع تاریخی یهودیت
رده:شهرداری‌ها در استان کوردوبا (اسپانیا)
رده:شهرهای اسپانیا
رده:شهرهای دانشگاهی در اسپانیا
رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در اسپانیا
رده:محوطه‌های رومی در اسپانیا
رده:مستعمره‌های امپراتوری روم
رده:مستعمره‌های فینیقیه در اسپانیا
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در سده ۳ (پیش از میلاد)
رده:میراث جهانی در اسپانیا
بخش خودمختار والنسیا

**والنسیا** یا **بالنسیا** یا **بالنثیا** (در اسپانیایی: Valencia) یکی از بخش‌های خودمختار اسپانیا است. شهر والنسیا پایتخت این بخش خودمختار در اسپانیا است.

## نگارخانه

Image:Alcoi vista aèria.jpg|
Image:Altea3.jpg|
Image:Alzira.jpg|
Image:Benidormskyline.JPG|
Image:Peñón de Ifach - Calpe- Spain.jpg|
Image:Altamira Elche 01.JPG|
Image:Palmeral de Elche 07.JPG|
Image:Elda-Petrel.jpg|
Image:Passeig Germanies de Gandia.JPG|
Image:Vall de Uxó.Iglesia del Santo Ángel Custodio.jpg|
Image:Panoràmica d'Onda.jpg|
Image:Paterna. Ajuntament.JPG|
Image:Peniscola en automne.JPG| -->
Image:Plaça Major de Sant Mateu.jpg|
Image:Sagunt i Vall de Segó.JPG|
Image:PlazaAytoSueca.jpg|
Image:Torrent. Casa de Cultura.JPG|
Image:Torrevieja. Vista desde el dique de Levante.JPG|
Image:Orihuela-al-pie-de-la-sierra-que-lleva-su-nombre.jpg|
Image:Santa María y Rabal 1.jpg|
Image:Seu de Xàtiva i núvols.JPG|


## منابع

رده:بخش خودمختار والنسیا
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۷۷ (میلادی)
رده:بخش‌های خودمختار اسپانیا
رده:دومین سطح کد جغرافیایی اتحادیه اروپا
رده:کشورها و سرزمین‌های کاتالان‌زبان
رده:منطقه‌های اروپا دارای زبان‌های رسمی چندگانه
حنظله بادغیسی

**حنظلهٔ بادغیسی**، شاعر پارسی‌سرای قرن سوم هجری قمری و یکی از نخستین شاعران و گویندگان شعر پارسی است که در عهد طاهریان می‌زیسته‌است. نظامی عروضی از قول احمد بن عبدالله خجستانی «دیوان» شعری به وی نسبت می‌دهد. از اشعار وی تنها پنج بیت شامل یک قطعهٔ دو بیتی و یک مفرد به دست آمده‌است.
در مجمع‌الفصحا آمده‌است که وفات حنظله در سال ۲۱۹ هجری قمری بوده‌است.

شعری از حنظلهٔ بادغیسی به روایت از کتاب چهار مقاله اثر نظامی عروضی سمرقندی:

عوفی نیز شعر زیر را به وی منسوب کرده‌است:

## جستارهای وابسته
* پیشگامان شعر فارسی
* شاعران پارسی‌گو
* بادغیس

## منابع

* 

رده:اهالی ایران در سده ۹ (میلادی)
رده:اهالی بادغیس
رده:تاجیک‌های اهل افغانستان
رده:درگذشتگان ۲۱۹ (قمری)
رده:شاعران ایران بزرگ
رده:شاعران سبک خراسانی
رده:شاعران سده ۹ (میلادی) اهل ایران
رده:شاعران فارسی‌زبان سده ۳ (قمری)
رده:شاعران فارسی‌زبان اهل افغانستان
رده:شاعران مرد اهل ایران
فهرست برج‌ها

**فهرست برج‌ها**

* برج کج پیزا
* برج تایپه ۱۰۱
* برج خلعت پوشان
* برج میلاد
* برج ملی کانادا
* برج آزادی
* برج ایفل
* برج آمریکاس
* برج خلیفه
* برج کوالالامپور
* برج سی‌ان
* برج ویلیس
* برج بابل
* برج بلور
* برج طغرل
* برج پیچنده
* برج آتش‌نشانی تبریز
* استراتوسفر لاس وگاس
* برج سیدنی
* برج تاشکند
* برج العرب
* برج ویلیامز
* برج نقاره‌خانه
* برج مهماندوست
* برج چهل‌دختر
* برج کاشانه بسطام
* برج لاجیم
* برج جین مائو
* برج نخیل
* برج داوود
* برج قربان
* برج سوزن فضایی
* برج کالگری
* برج ارینتال پیرل
* برج هرکول
* برج دیو کلی
* برج پتروناس

## منبع

رده:برج‌ها
تایپه ۱۰۱

بندانگشتی|چپ|200px
[بندانگشتی|These are the tallest buildings in Asia|250px|Center|'''تایپه ۱۰۱''' در مقایسه با سایر سازه‌های بلند قارهٔ [آسیا]]

**برج تایپه ۱۰۱** آسمانخراشی ۱۰۱ طبقه‌ای در بخش خینیی تایپه در کشور تایوان است. نام اصلی این برج پیشتر «مرکز مالی تایپه» بود.
این بزرگترین برج مسکونی جهان در منطقه‌ای زلزله‌خیز ساخته شد تا میزان مقاومتش را به نمایش بگذارد. «تایپه ۱۰۱» نام برج ۱۰۱ طبقه‌ای است که ۵۰۸ متر ارتفاع دارد.

راز مقاومت این برج در کره فولادی است به وزن ۶۶۰ تن که در بین طبقه ۸۷ تا ۹۲ «تایپه ۱۰۱» به ۱۶ بازوی فولادی آویخته شده‌است. این پاندول غول پیکر تعادل ساختمان را در برابر زلزله‌های بسیار شدید و توفان‌های مهیب که در این منطقه امری عادی و همیشگی است، حفظ می‌کند.

سرعت بعضی از توفان‌های این منطقه بیش از ۲۵۰ کیلومتر در ساعت است و گاهی در این منطقه سالی ۲۰۰ بار زلزله می‌آید.

## منابع

Iran Civil Center

## نگارخانه

File:Taipei 101 from afar.jpg|
File:101.tall.altonthompson.jpg|
File:101.red-dusk.altonthompson.jpg|
File:Taipei 101 at night.jpg|
File:Taipei101 in Xmas Tree Costume.jpg|
File:Taipei 101-e=mc2.jpg|
File:Taipei 101 2009 amk-EditMylius.jpg|
File:2007shinnenkuaila101.JPG|
File:Fireworks from Taipei 101 tower.jpg|
File:2008TaipeiCityNewYearCountdownParty Firework Taipei101.jpg|
File:Taipei 101 2008 NewYear Firework.jpg|
File:2009 Taipei 101 Love Taiwan Firework from upper angle.jpg|
File:Taipei 101 Fireworks_2010.jpg|
File:Taipei 101 outdoor observatory MichaD 1.jpg|


## جستارهای وابسته
* برج میلاد
* برج ایفل
* برج دبی
* برج ملی کانادا
* برج آزادی

رده:آسمان‌خراش‌ها در آسیا
رده:آسمان‌خراش‌ها در تایپه
رده:آسمان‌خراش‌ها در تایوان
رده:آسمان‌خراش‌های اداری
رده:آسمان‌خراش‌های بالای ۳۵۰ متر
رده:بلندترین ساختمان‌های جهان در گذشته
رده:جاذبه‌های گردشگری در تایپه
رده:جمهوری چین
رده:رکوردهای جهانی گینس
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در تایپه
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های کامل‌شده در ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:فرهنگ در تایپه
رده:معماری اکسپرسیونیستی
رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۰۴ (میلادی) در تایوان
رده:معماری های‌تک
رده:معماری پست‌مدرن
رده:قرارداد ساخت، بهره‌برداری و واگذاری
رده:سازه‌های مقاوم در برابر زمین‌لرزه
جزیره عباسک

بندانگشتی|250px|نقشه حمل و نقل استان بوشهر
**عَباسَک** جزیره‌ای کوچک و خالی از سکنه است در خلیج فارس. این جزیره ایرانی در نزدیکی بندر بوشهر و در میان آن بندر و جزیره شیف قرار گرفته‌است. این جزیره به عنوان یک پهنه گلی درون خلیج بوشهر واقع شده و بافت زمین و جنس خاک آن برای کشاورزی مناسب نیست. مساحت جزیره عباسک ۱۴٫۷ کیلومتر مربع و زمین آن ماسه‌ای است.

موزه‌ای به نام موزه بزرگ خلیج فارس در این جزیره در دست ساخت است. طرحی برای ایجاد یک دهکده گردشگری در این جزیره نیز در دست تهیه است. این جزیره در کنار جزیره‌های صدف، نگین و صدرا در منطقه آزاد بوشهر قرار دارد.

از نظر تقسیمات کشوری این جزیره در دهستان انگالی از بخش مرکزی شهرستان بوشهر قرار دارد.

## جستارهای وابسته
* فهرست جزایر خلیج فارس

## منابع

* فهرست جزایر خلیج فارس

رده:جزیره‌های استان بوشهر
رده:جزیره‌های ایرانی خلیج فارس
رده:جزیره‌های خلیج فارس
رده:روستاهای شهرستان بوشهر
تشتو

**تَشتو** دهکده کوچکی است از توابع بخش کوخرد شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان در جنوب ایران واقع شده‌است.
تشتو در ۲۷ کیلومتری شمال شرقی دهستان کوخرد و روی تپه بلندی و در زیر کوه لاور واقع شده‌است.

## محدوده تشتو
از شمال راه کمبِردُه، از جنوب روستای چارون، از مغرب دره آب غنی، و از مشرق به کوه محدود می‌گردد.

## مردم‌شناسی
مردم این روستا به دامداری اشتغال دارند. و از کوه‌های اطراف گیاهان داروئی جمع می‌کنند و می‌فروشند و از این راه گذران زندگی می‌کنند.

## جمعیت
جمعیت این روستا بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۱۸ نفر (۷ خانوار)
بوده است.

## راه کُمبِردُه
در شمال آن کمبِردُه و راه مالرو روستای لاور شیخ قرار دارد. در شرق آن دره تشتو واقع است. 
ته دره در حدود ۱۵۰ اصله نخل وجود دارد، و چشمه کوچکی که آبش شیرین است سبزیجات زمستانه و نخل‌ها را آبیاری می‌کند.
(ملای تشتو) یکی علمای معروف این ناحیه بود و چندین سال در کوخرد یک مدرسه دینی دایر کرده بود و کودکان را آموزش می‌داد ولی در اواخر زندگانی به تشتو برگشته در همان‌جا درگذشت..

## نگاره



## پانویس

## فهرست منابع و مآخذ
* محمدیان، کوخردی، محمد ، “ «به یاد کوخرد» “، ج۱. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۳ میلادی.
* نگاره‌ها از: محمد محمدیان.
* سلامی، بستکی، احمد. * (بستک در گذرگاه تاریخ) * ج۲ چاپ اول، ۱۳۷۲ خورشیدی.
* عباسی، قلی، مصطفی، * «بستک وجهانگیریه»،* چاپ اول، تهران : ناشر: شرکت انتشارات جهان معاصر، سال ۱۳۷۲ خورشیدی.
* بالود، محمد. * (فرهنگ عامه در منطقه بستک) * ناشر همسایه، چاپ زیتون، انتشار سال ۱۳۸۴ خورشیدی. 
* الکوخردی، محمد، بن یوسف، *(کُوخِرد حَاضِرَة اِسلامِیةَ عَلی ضِفافِ نَهر مِهران Kookherd، an Islamic District on the bank of Mehran River)* الطبعة الثالثة، دبی: سنة ۱۹۹۷ للمیلاد.
*مهندس:، حاتم، محمد ، غریب“ «تَاریخْ عَرَب الّهْولَة Huwala Arab History » “، دولة الکویت، ج۱. چاپ سوم، القاهرة، مصر ، دارالأمین للطباعة والنشر والتوزیع، ۸ شارع أبوالمعالی، سال انتشار ۱۹۹۷ میلادی، Engineer: Mohammed gharhb Hatem , third edition : Egypt (Cairo),1997 & 2013 
* بختیاری، سعید، ، * «اتواطلس ایران» * ، “ مؤسسه جغرافیایی وکارتگرافی گیتاشناسی، بهار ۱۳۸۴ خورشیدی.
* محمد، صدیق «تارخ فارس» صفحه‌های (۵۰ ـــ ۵۱ )، چاپ سال ۱۹۹۳ میلادی.
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhai Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)
* محمدیان، کوخردی، محمد ، * (شهرستان بستک و بخش کوخرد) *، ج۱. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۵ میلادی.

رده:روستاهای شهرستان بستک
چارون

**چارون** روستای کوچکی است از توابع بخش کوخرد شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان در جنوب ایران واقع شده‌است.
در ۲۵ کیلومتری شمال شرقی دهستان کوخرد واقع است.

## محدوده چارون
از طرف شمال کوه لاور و تشتو، از طرف جنوب کوه، از طرف مغرب بار ترک، و ازسمت مشرق به دره آب غنی آب غنی محدود می‌گردد.

## چارون ولاور شیخ
در زمان قدیم و حتی چند سال پیش و قبل از اینکه راه جیپ‌رو به لاور درست شود از آنجا با الاغ و شتر و اسب و قاطر بار مسافرانی که قصد زیارت شیخ لاور داشته‌اند برده می‌شد، اما بعد از اینکه راه شوسه لاور درست شد، دیگر ساکنین این ده به علت نبودن کار بجای دیگر نقل مکان کردند.
همجنین روستا بحالت مخروبه ومتروک دیده می‌شود.

## جمعیت
اما در سمت شرقی درواه دره آب غنی فقط (یک خانوار) با جمعیت ۶ نفری سکونت دارند که به دامداری اشتغال دارند. در کوه‌های اطراف این روستا گیاهان دارویی متعددی وجود دارد.

## تصاویر


پرونده: |روستای چارون




## پانویس

## فهرست منابع و مآخذ
* محمدیان، کوخردی، محمد، “ «به یاد کوخرد» “، ج۱. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۳ میلادی.
* نگاره‌ها از: محمد محمدیان.
* سلامی، بستکی، احمد. * (بستک در گذرگاه تاریخ) * ج۲ چاپ اول، ۱۳۷۲ خورشیدی.
* عباسی، قلی، مصطفی، * «بستک وجهانگیریه» ،* چاپ اول، تهران: ناشر: شرکت انتشارات جهان معاصر، سال ۱۳۷۲ خورشیدی.
* بالود، محمد. * (فرهنگ عامه در منطقه بستک) * ناشر همسایه، چاپ زیتون، انتشار سال ۱۳۸۴ خورشیدی.
* الکوخردی، محمد، بن یوسف، *(کُوخِرد حَاضِرَة اِسلامِیةَ عَلی ضِفافِ نَهر مِهران Kookherd, an Islamic District on the bank of Mehran River)* الطبعة الثالثة، دبی: سنة ۱۹۹۷ للمیلاد.
* مهندس:، حاتم، محمد، غریب“ «تَاریخْ عَرَب الّهْولَة Huwala Arab History» “، دولة الکویت، ج۱. چاپ سوم، القاهرة، مصر، دارالأمین للطباعة والنشر والتوزیع، ۸ شارع أبوالمعالی، سال انتشار ۱۹۹۷ میلادی، Engineer: Mohammed gharhb Hatem , third edition: Egypt (Cairo),1997 & 2013
* بختیاری، سعید، * «اتواطلس ایران» *، “ مؤسسه جغرافیایی وکارتگرافی گیتاشناسی، بهار ۱۳۸۴ خورشیدی.
* محمد، صدیق «تارخ فارس» صفحه‌های (۵۰–۵۱)، چاپ سال ۱۹۹۳ میلادی.
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhai Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)
* محمدیان، کوخردی، محمد، * (شهرستان بستک و بخش کوخرد) *، ج۱. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۵ میلادی.

رده:روستاهای شهرستان بستک
رده:شهرستان بستک
تولوز

**تولوز**  شهری در جنوب‌غربی فرانسه بر ساحل رود گارون و یکی از مراکز صنایع پیشرفته اروپا است.

این شهر در حد فاصل دریای مدیترانه و اقیانوس اطلس قرار گرفته‌است. فاصله این شهر تا پاریس ۷۳۰ کیلومتر است. تولوز چهارمین شهر بزرگ فرانسه و مرکز منطقه میدی پیرنه نیز می‌باشد.

در چند دهه گذشته، تولوز از خود نماد شهری فعال را به نمایش گذارده‌است. علاوه بر صنایع هوایی و فضایی مانند ایرباس، فعالیت در بخش‌هایی چون الکترونیک، صنایع پزشکی، علوم غذایی، فناوری اطلاعات، میکروبیولوژی و فناوری زیستی در جریان است که البته در گذشته نه چندان دور در بخش‌هایی مثل الکترونیک و الکتروتکنیک دانشکده برق آن جزو دانشکده‌های تراز اول اروپا محسوب می‌شد.

چنین رشد و پیشرفتی همواره در تعامل و همگونی با زندگی ساکنین بوده‌است. این شهر میراث فرهنگی گذشته و حال خود را که دوستداران فراوان دارد، پاس می‌دارد.

در تولوز بیش از ۱۱۰٬۰۰۰ دانشجو در سه دانشگاه و چهارده مؤسسه آموزش عالی بزرگ مشغول به تحصیل هستند، این شهر رکورد بیشترین تعداد دانشگاه‌های شهرستان‌های فرانسه را دارا است. شهر تولوز گنجینه‌ای از میراث فرهنگی بی بدیل را در خود حفظ می‌کند، از جمله: موزه‌ها، سالن‌های نمایش و تئاترهای گوناگون.

## ترابری
متروی تولوز در سال ۱۹۹۳ تأسیس شده و هم‌اکنون دارای ۲ خط و ۳۷ ایستگاه می‌باشد، همچنین تراموا این شهر در سال ۲۰۱۰ تأسیس شده که دارای ۲ خط و ۲۷ ایستگاه می‌باشد.

## شهرهای خواهر خوانده در ایران
* نیشابور

## منابع


رده:پیرنه میانه
رده:شهرهای فرانسه
رده:کمون‌های اوت-گارون
رده:مراکز شهرستان و ناحیه در فرانسه
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در سده ۲ (پیش از میلاد)
هانوی

**هانوی** ،  پایتخت کشور ویتنام و دومین شهر بزرگ ویتنام، از ۱۲ ناحیه شهری، ۱ شهر در سطح منطقه و ۱۷ منطقه روستایی تشکیل شده‌است. هانوی در دلتای رودخانه سرخ واقع شده‌است و مرکز فرهنگی و سیاسی ویتنام است.

هانوی میزبان موسسات آموزشی معتبر و مکان‌های فرهنگی مهم، از جمله دانشگاه ملی ویتنام، استادیوم ملی غذای من، و موزه ملی هنرهای زیبای ویتنام است. از جمله دستاوردهای آن، این است که یک سایت میراث جهانی یونسکو - بخش مرکزی قلعه امپراتوری تانگ لانگ، اولین بار در سال ۱۰۱۱ پس از میلاد ساخته شد. هانوی تنها منطقه آسیا-اقیانوسیه بود که در ۱۶ ژوئیه ۱۹۹۹ توسط یونسکو عنوان «شهری برای صلح» را دریافت کرد و به کمک آن در مبارزه برای صلح، تلاش‌هایش برای ترویج برابری در جامعه، حفاظت از محیط زیست، ترویج فرهنگ به رسمیت شناخته شد. و آموزش و مراقبت از نسل جوان. هانوی در ۳۱ اکتبر ۲۰۱۹ به مناسبت روز جهانی شهرها به شبکه شهرهای خلاق یونسکو به‌عنوان شهر طراحی پیوست. این شهر همچنین میزبان رویدادهای بین‌المللی متعددی بوده‌است، از جمله سازمان همکاری‌های اقتصادی آسیا–پاسفیک ویتنام ۲۰۰۶، ۱۳۲امین مجمع اتحادیه بین المجالس (IPU-132)، اجلاس سران هانوی کره شمالی-ایالات متحده در سال ۲۰۱۹، و همچنین بازی‌های آسیای جنوب شرقی ۲۰۰۳، بازی‌های داخل سالن آسیا ۲۰۰۹ و بازی‌های آسیای جنوب شرقی ۲۰۲۱.

### جمعیت
کلانشهر هانوی در سال ۲۰۰۹ میلادی حدود ۶٫۵ میلیون نفر جمعیت داشت که از این تعداد ۲٫۶ میلیون نفر آن در محدوده شهری هانوی ساکن بودند.

## فهرست جاذبه‌های گردشگری
* ارگ سلطنتی تانگ لانگ
* نمایش عروسکی آبیِ تانگ لانگ
* دریاچه هوآن کیِم
* بازار دونگ ژوان
* محله قدیمی هانوی
* پارک ملی با وی
* خانه اوپرای هانوی
* معبد ادبیات
* کلیسای سنت جوزف
* موزه قوم‌شناسی
* زندان هوآ لو
* موزه نظامی ویتنام

## نگارخانه

File:Tháp Rùa 6.jpg|
File:Tượng Lý Thái Tổ 2.jpg|
File:Hanoi rue Paul Bert.jpg|


## منابع
* 

# Hà Nội – thành phố không ngừng vươn lên – Hànộimới
# **^** "Từ Thủ đô nghìn năm văn hiến đến thành phố vì hòa bình". 20 July 2019.
# – the data in the report are in hectares, rounded to integers

# "Hanoi's four key infrastructure projects put into use". 5 January 2015. Archived from the original on 17 May 2017. Retrieved 18 April 2017.
# "CROP DIVERSIFICATION IN VIET NAM – Nguyen van Luat". Archived from the original on 28 October 2016. Retrieved 18 April 2017.
# "NLĐO – Bat dong san Ha Noi soi dong ~ Bất động sản Hà Nội sôi động – KINH TẾ – TIÊU DÙNG". Archived from the original on 21 February 2008.


رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۰۱۰ (میلادی) در ویتنام
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۰۱۰ (میلادی)
رده:دلتا رود قرمز
رده:شهرهای بندری در ویتنام
رده:مراکز بخش‌های ویتنام
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در سده ۱۱ (میلادی)
رده:مناطق مسکونی در هانوی
زالتسبورگ

**زالتسبورگ** (Salzburg) () چهارمین شهر بزرگ اتریش و مرکز ایالت زالتسبورگ در غرب اتریش است.

زالتسبورگ به‌دلیل قرارگیری دانشگاه زالتسبورگ، شهری دانشگاهی است و در دامنه کوه‌های آلپ قرار دارد. این شهر زادگاه ولفگانگ آمادئوس موتسارت است.

جشنواره موسیقی زالتسبورگ هرسال در این شهر برگزار می‌شود.

زالتسبورگ نامزد برگزاری المپیک‌های زمستانی ۲۰۱۰ و ۲۰۱۴ بود ولی برنده نشد.

صحنه‌هایی از فیلم *[[آوای موسیقی]]* در این شهر و اطراف آن تهیه شده و از این نظر گردشگرانی به این شهر می‌روند.
این شهر همچنین خاستگاه نوشیدنی انرژی‌زای ردبول است.

## موقعیت جغرافیایی
زالتسبورگ در کناره‌های رودخانه زالتساخ و مرزهای شمالی کوه‌های آلپ قرار دارد.
این شهر در ۱۵۰ کیلومتری شرق مونیخ، ۲۸۱ کیلومتری شمال غربی لیوبلیانا، اسلونی و ۳۰۰ کیلومتری غرب وین واقع شده است.

## تاریخچه
اولین اقامت در زالتسبورگ به حدود ۵ قرن ق. م به حدود دوره سلت‌ها برمی گردد.
این شهر در قرن ۱۴ میلادی از باواریا اعلام استقلال کرد.

125px|بندانگشتی|سالزبورگ در سال ۱۹۱۴

در سال ۱۹۱۸ پس از جنگ جهانی اول و فروپاشی امپراتوری اتریش-مجارستان بخش از آلمان-اتریش جدید شد و بخش آلمانی زبان آن موقع اتریش را نمایندگی می‌کرد. در سال ۱۹۱۹ و پس از معاهده ورسای جمهوری اول اتریش جایگزین آن شد.

## مشاهیر
* موتسارت
* کریستیان دوپلر
* هربرت فون کارایان
* استفان تسوایگ
* توماس برنهارد
* فلیکس باومگارتنر

## شهرهای خواهرخوانده سالزبورگ
* رنس، فرانسه، از سال ۱۹۶۴
* آتلانتا، ایالات متحده، از سال ۱۹۷۳
* ورونا، ایتالیا از سال ۱۹۷۳
* لیون، نیکاراگوئه، از سال ۱۹۸۴
* ویلنیوس، لیتوانی، از سال ۱۹۸۹
* درسدن، آلمان، از سال ۱۹۹۱
* کاوازاکی، ژاپن، از سال ۱۹۹۲
* مرانو، ایتالیا، از سال ۲۰۰۰
* شانگهای، چین، از سال ۲۰۰۴
* ساو ژواو دا مادیرا، پرتغال، از سال ۲۰۰۷

## نگارخانه

File: Untersberg (16).JPG|The Salzburg basin
File: Salzburg (34).JPG|Salzburg seen on takeoff from Salzburg Airport
File: Salzburg (16).JPG|The fortress (background), Salzburg Cathedral (middle), River Salzach (foreground)
File: Salzburg (4).JPG|Festung Hohensalzburg (background), Kapitel Square with the "Pferdeschwemme", (foreground)
File:Untersberg_Feb20522.jpg|Untersberg mountain
File:salzburg.fountain.jpg|فواره in the Residenzplatz
File:mozart.birth.500pix.jpg|Mozart's birthplace


## منابع


رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۵ (پیش از میلاد)
رده:شهرستان‌های زالتسبورگ
رده:شهرها و شهرک‌ها در زالتسبورگ (ایالت)
رده:شهرها و شهرک‌های اتریش
رده:شهرهای دارای میراث جهانی یونسکو
رده:شهرهای دانشگاهی در اتریش
رده:مکان‌های هولوکاست در اتریش
رده:میراث جهانی در اتریش
گراتس

بندانگشتی|چپ|Graz, Georg Matthäus Vischer (1670)
**گراتس**  دومین شهر بزرگ اتریش و پایتخت استان اشتایرمارک است.

## تاریخچه
قدیمی‌ترین سکونتگاه انسانی در محل گراتس امروزی به عصر مس برمی‌گردد.

با این‌حال این محل تا پیش از سده‌های میانه به‌طور پیوسته مسکونی نبوده است.

نام شهر و برخی یافته‌های باستان‌شناسی نمایانگر وجود یک دژ کوچک ساخته‌شده توسط اسلاوهای جنوبی (به‌ویژه اسلوونی‌ها) در محل است که بعدها تبدیل به برج و بارویی استوار شد.

واژهٔ اسلوونیایی گرادتز ('gradec') هم به معنی دژ کوچک است.

نام آلمانی گراتس نخستین بار در سال ۱۱۲۸ به‌کار رفت و در این دوره دوک‌های تحت فرمانروایی بابنبرگ این شهر را تبدیل به یک مرکز مهم بازرگانی نمودند.

## منابع

280px|بندانگشتی|ساختمان فرمانداری شهر گراتس


رده:ایالت استیریای اتریش
رده:پایتخت‌های فرهنگی اروپا
رده:تاریخ اسلوونی
رده:شبکه شهرهای خلاق یونسکو
رده:شهرها و شهرک‌ها در اشتایرمارک
رده:شهرها و شهرک‌های اتریش
رده:شهرهای دانشگاهی در اتریش
رده:میراث جهانی در اتریش
ژوهانسبورگ

**ژوهانْسبورگ** یا **یوهانسبورگ** بزرگ‌ترین و پرجمعیت ترین شهر کشور آفریقای جنوبی است. جمعیت ژوهانسبورگ ۵,۵۳۸,۵۹۶ نفر است، در حالی که تراکم شهری بیشتر آن از ۱۴.۸ میلیون نفر فراتر می‌رود و آن را به یک کلان‌شهر و یکی از ۱۰۰ منطقه شهری بزرگ جهان تبدیل می‌کند. ژوهانسبورگ مرکز استان گائوتنگ ثروتمندترین استان آفریقای جنوبی است و مقر بالاترین دادگاه کشور، دادگاه قانون اساسی است. ژوهانسبورگ در نزد مردم به شهر طلا شهرت دارد. ژوهانسبورگ به عنوان پایتخت اقتصادی آفریقای جنوبی عمل می‌کند و بزرگترین بورس اوراق بهادار قاره، بورس اوراق بهادار ژوهانسبورگ در آن قرار دارد. این شهر بزرگ‌ترین شهر محصور در خشکی(بدون اقیانوس، دریا، دریاچه، آبگیر بزرگ‌ و رودخانه داخلی) در قاره آفریقا است.

## جمعیت
بر اساس آمار سال ۲۰۱۹ جمعیت بخش مرکزی شهر ۵٬۶۱۹٬۰۰۰ نفر و شهر با حومه‌هایش ۷٬۱۵۱٬۴۴۷ نفر بود.

## آب‌وهوا

## منابع


رده:جای‌ها
رده:شهرهای آفریقای جنوبی
رده:مرکز استان‌ها در آفریقای جنوبی
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۸۶ (میلادی)
رده:مناطق مسکونی در ژوهانسبورگ
رده:ژوهانسبورگ برزگ
تمبک

**تمبک** (تنبک، دمبک، دندونک و ضَرب) یکی از سازهای کوبه‌ای ایرانی است. این ساز پوستی، از نظر سازشناسی جزء طبل‌های جام‌شکل محسوب می‌شود.

## ساختمان
بندانگشتی|چپ|200px|تمبک با نقاشی بر بدنه از سده نوزدهم میلادی در موزه لوور
بندانگشتی|چپ|200px|تنبک و زن قاجاری

بدنهٔ تمبک را در گذشته از جنس چوب، سفال و گاهی هم فلز می‌ساختند، اما امروزه تنها از چوب در ساختن تمبک استفاده می‌شود. تمبک از بخش‌های زیر تشکیل شده‌است:
* پوست
* دهانهٔ بزرگ
* تنه
* پا
* گلویی (نفیر)
* دهانهٔ کوچک (کالیبر)
از حلقه در انگشت‌های وسطی دستان می‌توان با زدن روی پوست دهانه بزرگ چسبیده به تنه و شیارهای روی تنه با کشیدن حلقه‌ها اصوات و شیرین کاری‌های متنوع و جالبی اجرا کرد.

## پیشینه
پیشینه تمبک با نام‌های پهلوی دمبلک به پیش از اسلام می‌رسد و بنابر نظر دکتر معین دمبک صورت دگرگون‌شدهٔ همین نام است. به نظر برخی موسیقی‌دان‌های قدیمی ایران مانند فارابی زادگاه تمبک در مناطق غربی ایران است.  

تمبک در چند دههٔ اخیر پیشرفت چشم‌گیری کرده و حتی به عنوان سازی مستقل برای تک‌نوازی مطرح شده‌است.

## ریشه نام
دربارهٔ وجه تسمیه این ساز، هنوز یک رای نهایی حاصل نشده‌است. بهمن رجبی معتقد است که نام این ساز در اصل تنبک بوده و تبدیل آن به تمبک به دلیل قلب حرف «ن» ساکن به «م»، قبل از حرف «ب» است؛ مثل اتفاقی که در تلفظ واژهٔ «شنبه» می‌افتد. (تنبک و نگرشی به ریتم از زوایای مختلف نوشته بهمن رجبی) اما گروهی دیگر اعتقاد دارند که صورت «تنبک» منشاء منطقی نداشته و به همین دلیل به اشتباه در میان مردم رواج یافته‌است. اما در نوازندگی این ساز از تکنیک‌هایی به نام‌های «تُم»، «بک»، «پلنگ» و «ریز» استفاده می‌شود؛ بنابراین چندان بعید نیست اگر نامگذاری «تمبک» بر اساس همین اسامی صورت گرفته باشد. از دیدگاه زبان‌شناسان واژه Tambourine که در زبان‌های اروپایی برای تمبک به کار می‌رود از واژهٔ *تنبور* پهلوی وام گرفته شده‌است.

اما داریوش صفوت معتقد است که نام تنبک به صداهای «تم» و «بک» اشاره دارد که اولی صدای بمی است که حاصل ضربه به مرکز پوست ساز است و دومی صدایی زیر ناشی از ضربه زدن به حاشیهٔ آن.

### کلمهٔ تمبک
حسین دهلوی در مقدمهٔ کتاب *[[آموزش تمبک]]* در مورد انتخاب کلمهٔ «تمبک» نوشته است:

طنین هجای «تُم» بیش از هجاهای «دُم، دُن، تُن» و غیره (در اسامی دمبک، دنبک، تنبک ...) بازگو کنندهٔ صدای حاصل از اجرا در ناحیهٔ مرکزی این ساز است و از طرفی چون برطبقِ یکی از قواعد تلفظ زبان فارسی، هرگاه حرف «ن» ساکن در کلمه، قبل از «ب» واقع شود، در تلفظ به «م» تبدیل می‌گردد، لذا نام این ساز آن‌طور  که تلفظ می‌شود، «تمبک» اختیار و در این کتاب به‌کاربرده شده است.»

## نوازندگان شاخص (قدما و معاصر)
[چپ|200px|بندانگشتی|[حسین تهرانی در حال تمبک نواختن]]
از قدمای نوازندگی تمبک می‌توان از حاجی‌خان ضرب‌گیر ، عیسی آقاباشی، رضاقلی‌خان نوروزی، ابوالحسن صبا و عبدالله دوامی نام برد.

و از نوازندگان معاصر تمبک:

*حسین تهرانی
*جهانگیر ملک
* امیر ناصر افتتاح
* بهمن رجبی
* ناصر فرهنگ‌فر
* سیامک بنایی
* محمد اسماعیلی
* مرتضی اعیان
* امیر بیداریان نژاد
* جمشید محبی
* داریوش زرگری
* محمود فرهمند
* فربد یداللهی
* نوید افقه
* همایون شجریان
* پژمان حدادی
* محسن کثیرالسفر
* حمید قنبری
*ارژنگ کامکار

## جستارهای وابسته
* موسیقی سنتی ایرانی
* سازهای ضربی

## پانویس

## منابع
* 
* 

## پیوند به بیرون

* درباره تنبک

تنبک
رده:سازهای آلبانی
رده:سازهای پوستی
رده:سازهای کوبه‌ای
رده:سازهای کوبه‌ای آسیایی
رده:سازهای موسیقی ایرانی
رده:سازهای موسیقی لری
رده:سازهای موسیقی سیستانی
رده:سازهای کوبه‌ای با کوک نامعین
رده:طبل دستی
رده:بخش ریتم