تأثیرات اجتماعی یوتیوب

بندانگشتی|نشان‌واره

**تأثیر اجتماعی یوتیوب:**

یوتیوب، معروف‌ترین و بزرگ‌ترین وبسایت و پلتفرم همرسانی ویدئو است. در دسامبر ۲۰۰۶ مجلهٔ تایم نوشت: «یوتیوب برای یک گشت‌ و گذار ویدئویی همان چیزی است که یک مرکز خرید بزرگ وال‌مارت برای خرید کردن است؛ همه چیز آن جاست، تنها کافی است از در وارد شوید».یک نمونه از تاثیرهای اجتماعی یوتیوب، موفقیت ویدئوی «عمو اتوبوس» در سال ۲۰۰۶ بود. این ویدئو گفتگوی میان جوانان و رانندهٔ سالمند اتوبوسی را نشان می‌داد که به‌طور گسترده میان رسانه‌های جهان مورد بحث قرار گرفته بود. یکی دیگر از ویدئوهای محبوب یوتیوب، پوشش و نمایش گستردهٔ آموزش گیتار بوده است که در آن عملکردهای گیتار توضیح داده شده بود اما نام بازیگر مشخص نبود. پس از دیدگاه‌های میلیون‌ها نفر، نیویورک تایمز هویت گیتاریست را کشف کرد. این گیتاریست یک جوان کره‌ای ۲۳ ساله به نام لیم جونگ هیون بوده‌است که این فیلم را در اتاقش گرفته‌است. این ویدئو از آن زمان به بعد حذف شد.

پرمخاطب‌ترین ویدیوی یوتیوب در سال ۲۰۲۰، کلیپ استنداپ «دیو شپل»، بازیگر، کمدین و نویسنده آمریکایی بود. نتفلیکس این ویدیوی ۲۷ دقیقه‌ای را همزمان با اعتراضات مردم آمریکا به نژادپرستی و خشونت پلیس این کشور در واکنش به مرگ جورج فلوید منتشر کرد. منتقدان و چهره‌های برجسته آمریکا صداقت شپل را در این ویدیو حین توضیح نژادپرستی تحسین کرده‌اند. عنوان این ویدیو (۸ دقیقه و ۴۶ ثانیه) به مدت زمانی که افسر پلیس آمریکا زانویش را روی گردن جورج فلوید گذاشت اشاره می‌کرد. بعد از آن پرمخاطب ترین ویدیو یوتوب در 13 ژانویه سال 2022، ویدیو بچه کوسه بود که توانست بیش از 10 میلیارد بازدید دریافت کند.

یکی دیگر از تأثیرات اجتماعی شبکه‌های بزرگ مانند یوتوب، ایجاد و تفهیم سلیقه برای کاربران است، برای نمونه؛ فرد در برخورد با یک ویدیو و لایک‌های آن ناخودآگاه احساس کرده که این ویدیو بسیار محبوب است و آن را تبلیغ می‌کند در حالی که شاید اصلاً این ویدیو به هیچ عنوان مورد پسند این کاربر نمی‌بود اگر شمار لایک‌ها یا دیدگاه‌‌‎هایسایر کاربران را مشاهده نمی‌کرد که البته نمی‌توان به یقین گفت لایک و کامنت به‌ وسیلهٔ انسان انجام می‌شود.

بررسی تأثیر این رسانه در رفتار افراد بسیار جالب است. با توجه به بررسی‌های علمی صورت گرفته نسبت به حواس چندگانه انسان، یکی از راه‌های دریافت حجم زیادی از داده به مغز انسان، از طریق چشم (eye) می‌باشد. بسیاری از احساسات و اندیشه‌ها و داده‌هایی که وارد مغز انسان می‌شود از طریق حس بینایی است.

چشم‌ها نقش مؤثری در برقراری ارتباط و درک دنیا و جهان هستی برای انسان دارند و بر همین اساس زمانی که شما تصویری را با چشمانتان می‌بینید نسبت به آن واکنش نشان می‌دهید، ممکن است تصویر دخترکی تهی‌دست را از پشت شیشه ماشین‌تان، هنگامی که منتظر سبز شدن چراغ هستید تماشا کنید و نسبت به آن دخترک حس ترحم پیدا کنید. در واقع ایجاد حس ترحم و شاید نوع دوستی شما نتیجه تصویری است که از طریق چشمان‌تان به مغزتان مخابره شده‌است؛ در حالی‌ که اگر چشمان شما آن دختر را نمی‌دید، یقیناً هیچ احساسی هم در شما برانگیخته نمی‌شد.

پس دریافتیم که یکی از راه‌های مؤثر دریافت داده چشم است و رسانه یوتیوب نیز بر همین اساس استوار شده‌ است. یعنی یک پلتفرم صوتی-تصویری است. بنیادگذاران این رسانه با آگاهی از این ساختار دریافت داده در مغز انسان، کوشیده‌اند چیزی بیافرینند تا از طریق آن بتوانند میان انسان‌ها ارتباط و نقاط مشترکی ایجاد کنند.

در واقع شما آن چیزی را که با چشمان‌تان می‌بینید بهتر می‌شناسید و رسانه یوتیوب با نمایش فیلم‌ها و تصاویر سعی در انتقال اطلاعات به مخاطبانش دارد.

این انتقال اطلاعات دامنه گسترده‌ای می‌تواند داشته باشد، مانند تماشای غذا خوردن مردم در یک رستوران، شما با دیدن تصاویر غذا خوردن مردم در یک رستوران احتمالاً نسبت به آن مکان حس کنجکاوی پیدا می‌کنید و در صورتی که تصاویر و ویدیوهای دیدگاه‌های مشتریان آن رستوران را ببینید و نظر شما جلب شود، احتمالاً برای رفتن به آن مکان خاص برنامه‌ریزی می‌کنید. به اینصورت می‌توان خیلی خلاصه نقش یوتیوب را در ایجاد حس هوس در مخاطبان بررسی کرد.

یوتیوب بزرگ‌ترین وب سایت انتشار ویدئو و دومین وب سایت پربازدید در الکسا اینترنت و سیمیلار وب است، ۸۱ درصد از بزرگسالان آمریکا دست‌کم یک بار از آن بازدید کرده‌اند، تأثیر اجتماعی یوتیوب بر زمینه‌های مختلف بوده‌ است و هر کدام از فیلم‌ها در شکل‌گیری رویدادهای جهان مؤثر بوده‌اند.

مایکل وش، انسان‌شناس فرهنگی باور دارد:
برخی از افراد، یوتیوب را کوچک‌ترین و در عین حال بزرگ‌ترین صحنه نامیده‌اند. یوتیوب می‌تواند از عمومی‌ترین مکان‌ها تا حتی خصوصی و خانه‌هایمان را نشان بدهد؛ یوتیوب چیزهای زیادی را به ما نشان می‌دهد مانند: سخنرانی‌های سیاستمداران، کمدین‌ها روی صحنه، سخنرانی‌های مذهبی، سخنرانی یک آموزگار، ما با یوتیوب به نزدیکترین نقطه جهان تا دورترین نقطه جهان دسترسی داریم. از کسانی که دوستشان داریم گرفته تا کسانی که قرار است به زودی دوست داشته باشیم یا کسانی که حتی نمی‌شناسیم.

یوتیوب در دو دهه‌ی گذشته به یکی از تأثیرگذارترین پلتفرم‌های دیجیتال در جهان تبدیل شده است؛ رسانه‌ای که نه‌تنها شیوه‌ی مصرف محتوای تصویری را دگرگون کرده، بلکه بر جنبه‌های گوناگون زندگی اجتماعی، فرهنگی و حتی سیاسی مردم تأثیر گذاشته است.

**۱. گسترش [[دموکراسی]] رسانه‌ای:**

پیش از ظهور یوتیوب، تولید و انتشار ویدیو در اختیار شبکه‌های تلویزیونی و رسانه‌های بزرگ بود. اما یوتیوب این انحصار را شکست و به هر فردی با یک گوشی موبایل و اتصال اینترنت، امکان تولید و انتشار محتوا داد. این پدیده، مفهوم «کاربر به‌عنوان رسانه» را استوار کرد و نقش مهمی در دموکراتیک‌سازی اطلاعات و صداهای اجتماعی ایفا نمود.

**۲. شکل‌گیری فرهنگ جدید ارتباطی:**

یوتیوب بستری برای تعامل مستقیم میان تولیدکنندگان و مخاطبان فراهم کرده است. نظرات، لایک‌ها و همرسانی‌ها باعث شکل‌گیری جوامع مجازی حول موضوعات مشترک شده‌اند. این ارتباط دوسویه، فاصله‌ی میان تولیدکننده و مصرف‌کننده را کاهش داده و حس مشارکت اجتماعی را تقویت کرده است.

**۳. تأثیر بر آموزش و یادگیری:**

از آموزش زبان و موسیقی گرفته تا مهارت‌های فنی و دانشگاهی، یوتیوب به یک دانشگاه جهانی تبدیل شده است. میلیون‌ها نفر از این پلتفرم برای یادگیری رایگان و خودآموزی استفاده می‌کنند و این امر باعث افزایش برابری در دسترسی به دانش شده است.

**۴. تأثیر فرهنگی و هویتی:**

یوتیوب بستری برای معرفی فرهنگ‌ها، زبان‌ها و سبک‌های زندگی گوناگون فراهم کرده است. افراد می‌توانند فرهنگ خود را به نمایش بگذارند و با فرهنگ‌های دیگر تعامل کنند. این روند، هم باعث نزدیکی ملت‌ها و هم در برخی موارد موجب بروز چالش‌های فرهنگی و هویتی شده است.

**۵. جنبه‌های منفی اجتماعی:**

در کنار تأثیرات مثبت، یوتیوب چالش‌هایی نیز دارد. انتشار اطلاعات نادرست، محتوای خشونت‌آمیز یا ترویج سبک‌های زندگی دروغین می‌تواند اثرات منفی بر جامعه و به‌ویژه نوجوانان بگذارد. همچنین، الگوریتم‌های پیشنهادی ممکن است باعث شکل‌گیری «اتاق‌های پژواک» شوند؛ جایی که کاربران فقط با دیدگاه‌های مشابه خود مواجه می‌شوند.

**جمع‌بندی:**

در مجموع، یوتیوب را می‌توان هم فرصتی برای رشد فرهنگی و آگاهی عمومی و هم چالشی برای حفظ سلامت روانی و اجتماعی کاربران دانست. تأثیرات این پلتفرم، بسته به شیوه‌ی استفاده و میزان سواد رسانه‌ای کاربران، می‌تواند سازنده یا مخرب باشد. آینده‌ی یوتیوب در گروی ایجاد تراز میان آزادی بیان، مسئولیت‌پذیری و آگاهی اجتماعی است.

## پانویس

## همچنین ببینید
شبکه اجتماعی

یوتیوب

گوگل

رده:یوتیوب

## همچنین ببینید
شبکه اجتماعی
یوتیوب
گوگل