open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
حاکمیت

**حاکمیت** (به انگلیسی: Sovereignty) حق انحصاری حکومت برای نظارت بر یک قلمروی ارضی معین است. حاکم، بالاترین مرجع قانون‌گذار است.

در نظریه‌ی سیاسی، **حاکمیت** اصطلاحی ماهوی است که به بالاترین مرجعیت/اقتدارِ مشروع در یک ساختار یا نظام سیاسی اشاره دارد. 

دولت دارای حاکمیت باید کنترل بی‌چون‌وچرایی بر دین، ارتش، اقتصاد و نظام قضایی خود داشته باشد. اما حاکمیت صرفِ **قدرت** (power) نیست، صرفِ **مشروعیت** (legitimacy) هم نیست. با «**قانون**»(law) نیز هم‌معنا نیست؛ برای **بودَن** و **[[توماس هابز|هابز]]**، نخستین نظریه‌پردازان منسجمِ مفهوم حاکمیتِ مدرن، حاکمِ مشروع نه‌فقط برتر از قانون انسانی بود، بلکه سرچشمه‌ی آن نیز به‌شمار می‌رفت. حاکمیت باید نه‌تنها بر پایه‌ی حق استوار باشد، بلکه در عمل نیز تحقق یابد. با این همه، تعریفِ حاکمیت هنوز بیش از حد گسترده است، زیرا رئیس پلیس، کشیش، و مدیر یک شرکت همگی دارای اقتدار مشروع‌اند، اما «حاکمیت» ندارند. حاکمیت همواره عنصر دیگری را نیز دربر دارد: **برتری** (supremacy). در زنجیره‌ی اقتدار، هر فرد به اقتداری بالاتر رجوع می‌کند، و در رأس این سلسله، دارنده‌ی حاکمیت قرار دارد. کسی نمی‌تواند اقتدار او را به چالش بکشد یا به‌طور مشروع با او مخالفت کند. عنصرِ ضروریِ دیگر برای تعریف حاکمیت، **سرزمین** (territoriality) است. حاکمیت یعنی اقتدارِ برتر و مشروع در یک سرزمینِ مشخص و دارای مرز.

با تمام این تعریف‌ها، «لاسا اُپِن‌هایم»(Lassa Oppenheim) که یکی از مراجع در حقوق بین‌الملل به شمار می‌رود، نوشته‌ است:

## پانویس

## منابع
* گیدنز، آنتونی، *جامعه‌شناسی*، ترجمهٔ منوچهر صبوری، نشر نی، ۱۳۸۴: تهران.

رده:حاکمیت
رده:جامعه‌شناسی سیاسی
رده:فلسفه سیاسی
کلینت لووری

**کلینت لووری**  (زاده ۱۵ دسامبر ۱۹۷۱) نوازنده گیتار گروه هوی متال سونداست می‌باشد. او کار خود را با گروه "استیل رین" شروع کرد و بعد از ۳ سال وارد گروه "سونداست" شد. او به عنوان فرد کلیدی و تأثیرگذار در این گروه شناخته شده‌است که همکاریش تاکنون منجر به انتشار ۷ آلبوم استودیویی شد. در سال ۲۰۰۴ خبر داده شد که کلینت لووری گروه را ترک کرده و به "دارک نیو دی" پیوسته است. او یک سال بعد، آلبوم جدیدی را به همراه این گروه بیرون داد و حضور مؤثری در ساخت و ارائه این آلبوم داشت. اندکی بعد نیز یک آلبوم اضافی منتشر کردند. او یک سال بعد به گروه کورن پیوست و در ضبط آلبوم "آلبوم بی نام" به آن‌ها کمک کرد. بعد از انتشار هفتمین آلبوم سونداست، خبرها حاکی از آن بود که کلینت لووری به گروه سابق خود بازگشته است. در اواخر سال ۲۰۰۸، او یک آلبوم اضافی (EP) شامل شش آهنگ را منتشر کرد که به تهیه‌کنندگی برادرش کوری لووری (بیسیست گروه "دارک نیو دی") انجام گرفت. در این آلبوم تمامی آلات موسیقی شامل درامز، گیتار، وکالز و بیس را خود او انجام داده و نام این آلبوم را "لرز" گذاشته است. کلینت لووری دومین آلبوم سولوی خود را در نوزدهم آوریل ۲۰۱۱ با نام "کلماتی که به‌خوبی سروده می شوند" منتشر کرد.

اواخر سال ۲۰۱۲ او به همراه مورگان روس گروه کال می نو وان را تأسیس کرد.

## منابع

* http://www.clintlowery.net
* http://www.sevendust.com
* https://web.archive.org/web/20170911204639/http://fieldofsolitude.net/
* http://www.myspace.com/sevendust
* ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:اعضای کورن
رده:افراد زنده
رده:تهیه‌کنندگان موسیقی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان نیو متال
رده:خوانندگان هوی متال اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خواننده-ترانه‌پردازان راک اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خواننده-ترانه‌پردازان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:زادگان ۱۹۷۱ (میلادی)
رده:گیتارنوازان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:موسیقی‌دانان اهل آتلانتا
رده:نوازندگان گیتار اهل جورجیا
رده:نوازندگان گیتار راک اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نوازندگان گیتار لید
رده:نوازندگان گیتار هفت سیم
رده:نوازندگان گیتار هوی متال اهل ایالات متحده آمریکا
رده:هنرمندان رایز رکوردز
دانشگاه آلابامای جنوبی

**دانشگاه آلابامای جنوبی**  که در سال ۱۹۶۳ تأسیس شده‌است، یکی از دانشگاه‌های عمومی آمریکا است که تا سطح دکتری دانشجو می‌پذیرد. این دانشگاه دارای نه کالج و مدرسه می‌باشد که یکی از آنها رشته پزشکی است.

این دانشگاه در موبیل قرار دارد.


پرونده:PiKappaPhiGammaPhiUniversityofSouthAlabama.jpg|«چپتر هاووس»


## جستارهای وابسته
* آیوی لیگ
* لیگ آیوی عمومی
* انجمن دانشگاه‌های آمریکایی

## منابع

http://en.wikipedia.org/wiki/University_of_South_Alabama

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه رسمی دانشگاه

رده:دانشگاه آلابامای جنوبی
رده:انجمن کالج‌ها و دانشگاه‌های ایالتی آمریکا
رده:دانشکده‌های پزشکی در آلاباما
رده:دانشگاه‌ها و کالج‌ها در موبیل
رده:دانشگاه‌ها و کالج‌های معتبر ارزیابی‌شده توسط انجمن دانشگاه‌ها و کالج‌های جنوبی
رده:دانشگاه‌ها و کالج‌ها در آلاباما
رده:نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۶۴ (میلادی)
دانشگاه فلوریدای غربی

**دانشگاه عمومی فلوریدا**  که ششمین دانشگاه ایالت فلوریدا می‌باشد، در پنسوئلای فلوریدا قرار دارد. مؤسس این دانشگاه هارولد کرازبی بود.

بندانگشتی|چپ|350px|نمای ورودی کتابخانه جان سی پیس

## منابع

http://en.wikipedia.org/wiki/University_of_West_Florida

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه رسمی دانشگاه

## نگارخانه

Image:Pensacola_HD_Julee03.jpg|
Image:Pensacola_HD_Tivoli02.jpg|
Image:Pensacola Dorr House01.jpg|
Image:Pensacola_HD_Lear-Rocheblave01.jpg|
Image:Pensacola_Old_Christ_Church03.jpg|
Image:Pensacola_HD_Wentworth01.jpg|
Image:Pensacola_HD_MOC02.jpg|
Image:Pensacola HD MOI02.jpg|


## جستارهای وابسته
* آیوی لیگ
* لیگ آیوی عمومی
* انجمن دانشگاه‌های آمریکایی

رده:دانشگاه فلوریدای غربی
رده:آموزش در شهرستان اسکامبیا، فلوریدا
رده:انجمن کالج‌ها و دانشگاه‌های ایالتی آمریکا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۶۳ (میلادی) در فلوریدا
رده:پنساکولا (فلوریدا)
رده:جاذبه‌های گردشگری پنساکولا (فلوریدا)
رده:دانشگاه‌ها و کالج‌ها در فلوریدا
رده:دانشگاه‌ها و کالج‌های معتبر ارزیابی‌شده توسط انجمن دانشگاه‌ها و کالج‌های جنوبی
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در پنساکولا (فلوریدا)
رده:نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۶۳ (میلادی)
دانشنامه کلمبیا

بندانگشتی|دایرةالمعارف کلمبیا
**دانشنامه کلمبیا** یک دانشنامه (دائرةالمعارف) تک‌جلدی بسیار معتبر به زبان انگلیسی است که از سال ۱۹۳۵ در نیویورک توسط دانشگاه کلمبیا تهیه و منتشر شد. تمام مقالات این دانشنامه به‌صورت برخط از طریق وبگاه‌های متعددی در دسترس است.

آخرین ویرایش این دانشنامه که در سال ۲۰۰۰ منتشر شد و ششمین ویرایش آن محسوب می‌شود، ۵۱ هزار مقاله را شامل می‌شود که در مجموع شش و نیم میلیون واژه دارند. امتیاز این دانشنامه نسبت به منابع مشابه دیگر ایجاز و اختصار آن در مورد زندگی‌نامه اشخاص به‌ویژه هنرمندان و نویسندگان است.

## محتوا
حدود یک‌سوم مقالات دانشنامه کلمبیا به جغرافیا اختصاص دارند و تمام کشورهای دنیا را پوشش می‌دهند. ۴۵٪ مقالات بیوگرافی اشخاص -زنده یا مرده- به ویژه رهبران سیاسی هستند. بقیه نیز به موضوعات علمی بنیادین و تاریخچه آن‌ها اختصاص می‌یابند.

## دانشنامه وایکینگ کلمبیا
**دائرةالمعارف وایکینگ کلمبیا**  برای اولین بار در نیویورک از ۱۹۵۳ از سوی مؤسسه انتشارات دانشگاه کلمبیا به سرپرستی ویلیام بریجواتر منتشر شد. این دائرةالمعارف در ایران و در کشورهای عربی طرفدارانی داشته و به فارسی و عربی ترجمه شده است.

### ترجمه فارسی
ضرورت نیاز به دائرةالمعارف عمومی و کوچک، مؤسسه فرانکلین را واداشت تا *دائرةالمعارف وایکینگ کلمبیا* را برای ترجمه فارسی به غلامحسین مصاحب سفارش دهد.

غلامحسین مصاحب از ۱۳۳۵ کار ترجمه را با جدیت دنبال کرد، اما به علت احساس نیاز به بومی‌سازی و افزودن سرواژه‌های جدید در بخشی از کار، روند ترجمه به تألیف یا تحقیق تبدیل شد و اثر بدست‌آمده، در بسیاری از موضوع‌ها، جنبهٔ تحقیق یافت که ثمره این پروژه انتشار سه جلد کتاب زیر عنوان دائرةالمعارف فارسی از سال ۱۳۴۵ شد.

دائرةالمعارف فارسی عنوان دانش‌نامه ای سه‌جلدی است که به ابتکار مؤسسه انتشارات فرانکلین، به سرپرستی غلامحسین مصاحب و با مشارکت گروهی از نویسندگان و ویراستاران در ایران به زبان فارسی به عنوان ترجمه این دانشنامه بود البته بسیاری از مقالات دانشنامه فارسی برگرفته از ترجمه دانشنامه اسلام و حدود ۱۰ هزار مقاله تألیف نویسندگان همکار بود.

## جستارهای وابسته
* فهرست دانشنامه‌های اینترنتی

## پانویس

## پیوند به بیرون
دانشنامهٔ کلمبیا در نشانی‌های زیر قابل دسترسی‌ست (براساس الفبا):

* Answers.com (People) -- Free Site - Does not have popups but does have banners. Entries are separated into two groups: people, and all other subjects.
* allRefer Reference, part of allRefer -- Site has many pop-ups and banners.
* Encyclopedia.com, part of eLibrary -- Site has some banners, but no pop-ups
* Information Please, part of the Family Education Network—Site has banners
* The Free Dictionary -- Site does not have any advertisements, but some content only available with a subscription
* Yahoo! -- Site has a few banners.
* Preface to the 6th edition -- gives more information on the current edition of the Columbia Encyclopedia

رده:دانشگاه کلمبیا
رده:دانشنامه‌ها
رده:دانشنامه‌های انگلیسی
رده:دانشنامه‌های ایالات متحده آمریکا
رده:دانشنامه‌های سده ۲۰ (میلادی)
رده:دانشنامه‌های برخط ایالات متحده آمریکا
رده:دانشنامه‌های برخط
رده:کتاب‌های غیرداستانی ۱۹۳۵ (میلادی)
رده:کتاب‌های غیرداستانی ۲۰۰۰ (میلادی)
طوقی

***طوقی*** فیلمی ایرانی به کارگردانی و نویسندگی علی حاتمی و ساخته ۱۳۴۹ در ایران است.

داستان این فیلم آمیزه‌ای از چند واقعه است؛ اما دو محور اصلی فیلم را عشق پنهانی آسید مرتضی (بهروز وثوقی) به طوبی (آفرین) نامزد خان‌دایی‌اش آسید مصطفی (ناصر ملک‌مطیعی) و تعصبات جماعت کبوترباز ایرانی در گذشته می‌توان معرفی کرد. بخشی از فیلمبرداری این فیلم در کاشان و شیراز انجام شده است.

## خلاصهٔ داستان

آسید مرتضی (بهروز وثوقی) که کفترباز است، با بی‌بی نابینایش (ژاله علو) در کاشان زندگی می‌کند. او یک کبوتر طوقی را می‌گیرد که همه کفتربازهای محل به‌دنبالش هستند. بی‌بی، طوقی را بدیمن می‌داند و از آسید مرتضی می‌خواهد که کبوتر را رها کند. از طرفی دایی آسید مرتضی، یعنی آسید مصطفی (ناصر ملک‌مطیعی) او را برای خواستگاری نامزدش طوبی (آفرین) به شیراز می‌فرستد. مرتضی و طوبی به‌هم علاقه‌مند می‌شوند و ازدواج می‌کنند. مرتضی، طوبی را به کاشان می‌برد، اما چیزی از موضوع به بی‌بی و دایی‌اش نمی‌گوید. بی‌بی مرتضی متوجه ارتباط آن‌ها می‌شود و با تصور خیانت مرتضی، او را نفرین می‌کند. مصطفی سرمی‌رسد و حرف‌های بی‌بی را می‌شنود. او نیز که نمی‌داند طوبی همسر مرتضی شده، به «عباس گاریچی» (سرکوب) و «جواد خالدار» (بهمن مفید) که با مرتضی دشمنی دارند، می‌گوید تا مرتضی را بکشند اما طوبی، حقیقت را به آسید مصطفی می‌گوید و او از کشتن مرتضی منصرف می‌شود. از طرفی، عباس که چشمش دنبال کبوتر طوقی است، ناخواسته طوبی را می‌کشد. مرتضی از عباس انتقام می‌گیرد، ولی در آخرین دم، با گلولهٔ پاسبان از پا درمی‌آید.

## بازیگران
* بهروز وثوقی
* ناصر ملک‌مطیعی
* آفرین
* بهمن مفید
* غلامرضا سرکوب
* شهرزاد
* ژاله علو
* حمیده خیرآبادی
* محسن آراسته
* حسین گیل
* جلال پیشوائیان
* احمد رسولی

## عوامل تولید
* مهدی مصیبی (تهیه‌کننده)
* مازیار پرتو (فیلمبردار)
* اسفندیار منفردزاده (آهنگساز)
* چنگیز جلیلوند (سرپرست گویندگان)

## منابع

* 
* طوقی در وبگاه ایران‌آکتور

## پیوند به بیرون
* 

رده:فیلم‌ها به زبان فارسی
رده:فیلم‌ها به کارگردانی علی حاتمی
رده:فیلم‌های ۱۳۴۹
رده:فیلم‌های ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های ایرانی
رده:فیلم‌های درام ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های درام ایرانی
رده:فیلم‌های سیاه‌وسفید ایرانی
رده:فیلم‌های سییرا فیلم
رده:فیلم‌های فیلمبرداری‌شده در ایران
رده:فیلم‌های موج نوی سینمای ایران
رده:فیلم‌های واقع‌شده در شیراز
رده:فیلم‌های واقع‌شده در کاشان
بیل راسل

**ویلیام فلتون راسل**  معروف به **بیل راسل**  (زاده ۱۲ فوریه ۱۹۳۴ – درگذشته ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۲) بسکتبالیست، مربی بسکتبال و گزارشگر ورزشی آمریکائی بود. او اولین سرمربی سیاه‌پوست تاریخ ان‌بی‌ای و اولین سیاهپوستی بود که وارد تالار افتخارات ان‌بی‌ای شد. از او به عنوان بهترین مدافع تاریخ بسکتبال یاد می‌شود. او تنها بازیکنی بود که می‌توانست ویلت چمبرلین افسانه ای را دفاع کند. هم چنین نفر دوم بهترین ریباند کننده تاریخ بسکتبال محسوب می‌شود.

## زندگی
بیل راسل در سال ۱۹۶۷ هدایت تیم بسکتبال بوستون سلتیکز را برعهده گرفت و اولین سرمربی سیاه‌پوست در تاریخ ان‌بی‌ای شد. او در المپیک ۱۹۵۶ ملبورن وقتی در تیم دانشگاه سان فرانسیسکو بازی می‌کرد، به همراه تیم ملی بسکتبال آمریکا مدال طلای المپیک را به دست آورد و همان سال به بوستون سلتیکز پیوست. او در طول سیزده فصل بازی در این تیم پنج بار عنوان باارزش‌ترین بازیکن ان‌بی‌ای و نه قهرمانی (دو بار به عنوان سرمربی) را به دست آورد. او در ۱۹۷۴ اولین سیاهپوستی بود که وارد تالار افتخارات ان‌بی‌ای شد. در ۱۹۷۹ زندگی‌نامه خودنوشت خود را با عنوان دومین باد: زندگی یک مرد خودرأی *(Second Wind, The Memoirs of an Opinionated Man)* منتشر کرد.

بیل راسل با ۲٫۰۸ سانتیمتر قد در پست سنتر بازی می‌کرد. او در دوران بازیگری خود رقابت سختی با ویلت چمبرلین دیگر بازیکن پست سنتر داشت. هر دو آن‌ها از بهترین سنترهای تاریخ بسکتبال حرفه‌ای هستند.

او در کارنامه خود مربی‌گری سیاتل سوپرسونیکز و ساکرامنتو کینگز را نیز ثبت کرده‌است.

## مرگ
راسل در ۳۱  ژوئیه ۲۰۲۲  در سن ۸۸ سالگی در حالی که همسرش در کنارش در خانه خود در جزیره مرسر، واشینگتن حضور داشت، در آرامش درگذشت.

## منابع

## پیوند به بیرون

* Bill Russell career stats
* NBA.com: Bill Russell
* Bill Russell: Hall of Fame
* FIBA Hall of Fame on Russell
* NBA.com about Russell

رده:بازیکنان بازی آل-استار ان‌بی‌ای
رده:افراد آفریقایی-آمریکایی سده ۲۰ (میلادی)
رده:افراد آمریکایی آفریقایی‌تبار
رده:اهالی لوئیزیانا
رده:اهالی وست منرو، لوئیزیانا
رده:بازیکن-مربی
رده:بازیکنان ان‌بی‌ای با شماره بازنشسته شده
رده:بازیکنان بسکتبال آمریکایی آفریقایی‌تبار
رده:بازیکنان بسکتبال اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیکنان بسکتبال اهل کالیفرنیا
رده:بازیکنان بسکتبال اهل لوئیزیانا
رده:بازیکنان بسکتبال بازی‌های المپیک ایالات متحده آمریکا
رده:بازیکنان بسکتبال در المپیک تابستانی ۱۹۵۶
رده:بازیکنان بسکتبال مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیکنان بوستون سلتیکس
رده:بازیکنان تیم ملی بسکتبال مردان آمریکا
رده:بازیکنان سنتر (بسکتبال)
رده:برندگان جایزه باارزش‌ترین بازیکن ان‌بی‌ای
رده:برندگان مدال المپیک در بسکتبال
رده:برندگان مدال طلای المپیک اهل ایالات متحده آمریکا در بسکتبال
رده:برندگان مدال‌های المپیک تابستانی ۱۹۵۶
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه سان‌فرانسیسکو
رده:درگذشتگان ۲۰۲۲ (میلادی)
رده:دریافت‌کنندگان مدال رئیس‌جمهوری آزادی
رده:راه‌یافتگان به تالار مشاهیر بسکتبال یادبود نای‌اسمیت
رده:زادگان ۱۹۳۴ (میلادی)
رده:سرمربیان بوستون سلتیکس
رده:سرمربیان سیاتل سوپرسانیکس
رده:مدیران ورزشی آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:مربیان ان‌بی‌ای
رده:مربیان بسکتبال آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:مربیان بسکتبال اهل ایالات متحده آمریکا
رده:مربیان بسکتبال اهل کالیفرنیا
رده:ورزشکاران اهل اوکلند، کالیفرنیا
رده:ورزشکاران مرد دو و میدانی آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:سیاست و ورزش
وراثت

انتقال صفات از والدین به فرزندان را **وراثت** می‌گویند.

## ریشه‌شناسی
کلمهٔ وراثت در ابتدا در زمینهٔ وسیع‌تری مورد استفاده قرار می‌گرفت؛ چرا که مرز میان صفات اکتسابی و صفات ژنتیکی به درستی مشخص نبود. این دو تعریف تنها در اواخر قرن نوزدهم از هم جدا شدند.

امروزه وراثت از مباحث علم ژنتیک است.

## تاریخچه
برای نخستین‌بار، گرگور مندل با پایه‌گذاری قوانین وراثت در قرن نوزدهم میلادی مدلی برای نشان‌دادن نحوهٔ انتقال صفات از والدین به فرزندان پیشنهاد داد. از آنجا که ماهیت مادهٔ ژنتیکی که عامل انتقال خصوصیات است، در آن زمان مشخص نبود، این پیشنهاد رد شد.

با این حال، هم‌زمان با کارهای مندل، آزمایش‌هایی اهمیت نقش کروموزومها را در انتقال صفات ثابت کرد.

در سال ۱۹۴۳، اسوالد ایوری مولکول دی‌ان‌ای در کروموزوم‌ها را به عنوان ماهیت مادهٔ ژنتیک شناسایی کرد. سرانجام مدل واتسون و کریک در سال ۱۹۵۳ اطلاعات کافی را برای درک و تصحیح قوانین مندل در اختیار دانشمندان قرار داد.

## طرز انتقال صفات
طبق قوانین وراثت، جانداران دیپلویید (همچون انسان)، برای هر صفت خود، ۲ آلل دارند که یکی از آن‌ها را از پدر و دیگری از مادرش دریافت کرده‌اند. در صورتی که این دو آلل یکسان باشند، فرد از نظر آن ژن هموزیگوت، و اگر متفاوت باشند هتروزیگوت است. در این صورت فنوتیپ فرد می‌تواند چندین حالت داشته باشد. به‌طور مثال اگر یکی از آلل‌ها، آلل غالب باشد (یعنی خود را به‌طور کامل بروز دهد) و دیگری مغلوب باشد (اثری از خود ظاهر نکند)، فنوتیپ فرد مربوط به الل غالب خواهد بود. به‌طور مثال، فردی که یک الل A و یک الل O برای گروه خونی خود دارد، فنوتیپ گروه خونی A را خواهد داشت؛ چرا که الل O نسبت به A مغلوب است و بروز نمی‌کند.

همچنین، دو الل ناهمسان می‌توانند همزمان خود را بروز دهند. به این حالت هم‌توانی گفته می‌شود. در این صورت، در فنوتیپ فرد، دو صفت مربوط به هر کدام از دو آلل ظاهر می‌شود؛ همچون فردی که دارای گروه خونی AB است.

حالت دیگری که ممکن است رخ دهد بارزیت ناقص است. در این صورت، فنوتیپ فرد ترکیب و حد واسطی از دو صفت خواهد بود. همچون فردی که یک آلل مربوط به موهای مجعد و یک آلل مربوط به موهای صاف داشته باشد. در این صورت فنوتیپ موهای او موج‌دار خواهد بود.

به‌علاوه، برخی صفات می‌توانند تحت تأثیر چند ژن قرار داشته باشند. این ژن‌ها ممکن است همگی بر روی یک کروموزوم، یا حتی چند کروموزوم مختلف قرار داشته باشند. به این حالت صفات چندژنی می‌گویند. تعیین اثر و سهم هر کدام از این ژن‌ها در فنوتیپی که فرد نشان می‌دهد بسیار دشوار است. طول قد و رنگ مو از جمله این صفات هستند.

به جز مواردی که ذکر شد (که همگی از قوانین مندل پیروی می‌کنند)، صفاتی هستند که از این قوانین مستقل می‌باشند. عامل بروز این صفات در کروموزوم‌های موجود در هسته قرار ندارد؛ بلکه به اندامک‌هایی که سلول تخم از گامت‌ها دریافت می‌کند بستگی دارد.

همچنین، برخی صفات تحت اثر محیط قرار دارند؛ همچون رنگ گلبرگ‌های گیاه ادریسی که در خاک‌های اسیدی آبی، و در خاک‌های بازی صورتی است.

## جستارهای وابسته
* وراثت اتوزومال غالب

## منابع

* 
* *زیست‌شناسی و آزمایشگاه ۲*، سال سوم آموزش متوسطه

## برای مطالعهٔ بیشتر
* 

رده:ژنتیک
مدیر عامل اجرایی

بندانگشتی|مدیران عامل گروه فورچون ۵۰۰ در سال ۲۰۱۵
**مدیر عامل اجرایی**   معمولاً عالی‌رتبه‌ترین مسئول اداری (اجرایی) یا رئیس عهده‌دار مدیریت تام یک شرکت سهامی، سازمان، یا یک بنگاه اقتصادی است که به هیئت مدیره گزارش می‌دهد.

به‌طور معمول یک مدیر ارشد اجرایی، چند مدیر اجرایی تابع دارد، که هر یک مسئولیت‌های کاربردی ویژهٔ خود را دارند. اعضای انجمن شامل مدیر ارشد عامل (COO)، مدیر ارشد فنی (CTO)، مدیر ارشد مالی (CFO)، مدیر ارشد بازرگانی (CCO)، مدیر ارشد بازاریابی (CMO)، مدیر ارشد فروش (CSO)، مدیر ارشد اطلاعاتی (CIO)، مدیر ارشد ارتباطات یا مدیر روابط عمومی (CCO)، مدیر ارشد اداری (CAO)، مدیر ارشد منابع انسانی (CHRO)، مدیر ارشد تدارکات (CPO) و یک مدیر ارشد آموزش (CLO).

## مسئولیت‌ها
مسئولیت‌های مدیر ارشد اجرایی توسط هیئت مدیره سازمان یا قدرت‌های دیگر تعیین می‌شوند. وظیفه مدیرعامل جهت دادن به اهداف داخلی و خارجی شرکت با توجه به دیدگاه راهبردی آن شرکت است. هسته عملکرد مدیر عامل، تسهیل بازرگانی خارجی شرکت، هنگام حرکت دیگر کارمندان و مدیران اجرائی به سوی هدفی معین است.

مدیر ارشد به عنوان اداره‌گر، تصمیم گیر، رهبر، کارفرما و مجری مسئولیت‌هایی را بر عهده دارد. مدیر ارشد اجرایی می‌تواند در نقش یک برقرارگر ارتباط با مطبوعات و سایر دنیای بیرون و نیز کارفرمایان سازمان و کارمندان عمل کند. نقش تصمیم‌گیرندگی شامل تصمیمات سطح بالا دربارهٔ سیاست و راهبرد است. مدیر ارشد اجرایی به عنوان رهبر یک شرکت به هیئت‌مدیره مشورت می‌دهد و کارمندان را تهییج می‌کند و به عنوان یک کارفرما عملیات روزانه شرکت را اداره می‌کند.

## یادداشت‌ها

## جستارهای وابسته
* مدیر ارشد فناوری اطلاعات

## منابع
* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Chief_executive_officer&oldid=269836066 ویکی‌پدیای انگلیسی]

مدیر عامل اجرایی
رده:پیشه‌های کسب و کار
رده:پیشه‌های مدیریتی
رده:حاکمیت بنگاه
رده:پیشه‌های مدیریت
رده:مدیران ابرشرکت
رده:رهبری
ایریدیوم ۳۳

**ایریدیوم ۳۳** نام یک ماهواره مخابراتی از خانواده ماهواره‌های ایریدیوم ایالات متحده است. این ماهواره که در تاریخ ۱۴ سپتامبر سال ۱۹۹۷، ساعت ۱:۳۶ به وقت جهانی از روی سایت موشکی ۸۱/۲۳ که در پایگاه موشکی بایکنور قرار دارد، پرتاب شده بود، در مدار نزدیک زمین قرار گرفت. این ماهواره توسط موشک پروتون همراه با مرحله دوم بلاک دی ام-۲ حمل شد.

در ۱۰ فوریه ۲۰۰۹ در ساعت ۱۶:۵۵ به وقت جهانی، ماهواره کوسموس-۲۲۵۱ که مدتی بود که بازنشسته شده بود، به ایریدیوم ۳۳ برخورد کرد و در نتیجه آن هر دو فضاپیما نابود شدند. به گزارش ناسا ذرات بسیاری از برخورد این دو فضاپیما در فضا باقی‌مانده‌است.

## منابع

رده:پرواز فضایی در ۱۹۹۷ (میلادی)
رده:پرواز فضایی در ۲۰۰۹ (میلادی)
رده:تصادفات و حوادث فضایی
رده:فضاپیماهای پرتاب‌شده در ۱۹۹۷ (میلادی)
رده:ماهواره‌های مخابراتی در مدار پایینی زمین
رده:ماهواره‌های پیشین در مدار زمین
امید
رده:مهندسی هوافضا
گویان (ابهام‌زدایی)

**گویان** ممکن است در یکی از این معانی به‌کار رود.
* منطقه جغرافیایی **گویان** در سواحل شمالی آمریکای جنوبی:
** **[[گویان بریتانیا]]** امروزه کشوری مستقل به نام گویان است.
** **[[گویان هلند]]** امروزه کشوری مستقل به نام سورینام است.
** **[[گویان فرانسه]]** یکی از دپارتمان‌های آن‌سوی آب‌های فرانسه است..
** **[[منطقه گویان]]** در ونزوئلا.
** **[[گویان برزیل]]** نام سابق منطقه‌ای در شمال برزیل که در گذشته **گویان پرتغال** نامیده می‌شد.

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
شرکت پشتیبانی و نوسازی بالگردهای ایران

**شرکت پشتیبانی و نوسازی بالگردهای ایران** به اختصار **پنها**،بخشی از سازمان صنایع هوایی ایران است که به منظور امور تعمیراتی و نوسازی بالگردهای ایران بنیان گذاشته شده است. در حال حاضر حمید رضا نوری

مدیرعاملی این شرکت را برعهده دارد.

## تاریخچه
* در سال ۱۳۴۸، دولت ایران و شرکت ایتالیایی آگوستا مقدمات ایجاد یک واحد تعمیراتی-پشتیبانی بالگرد را در ایران، با عنوان شرکت سهامی بالگرد ایران، بنا نهادند.
* در سال ۱۳۵۲، با خرید تعداد قابل توجهی بالگرد از آمریکا، اداره لجستیکی بالگردهای نیروهای مسلح، بجای شرکت سهامی بالگرد ایران تأسیس گردید.
* در سال ۱۳۵۵، اداره لجستیکی بالگردهای نیروهای مسلح، به شرکت پشتیبانی و نوسازی بالگرد های ایران تبدیل شد.
* پس از پیروزی انقلاب ایران (۱۳۵۷)، فعالیتهای کارکنان این صنایع، بدون حضور کارکنان آمریکایی که بیش از ۱۴۰۰ نفر بودند، ادامه یافت.
* در سال ۱۳۵۸، شعبه تعمیرات اساسی بالگردهای سنگین، به منظور جلوگیری از فرستادن این نوع بالگرد به خارج از کشور که نیاز به هزینه گزافی داشت، در صنایع پنها ایجاد شد.
* در سال ۱۳۵۹، مسئولیت پشتیبانی بالگردهای تجاری توانیر نیز به عهده این صنایع گذاشته شد.
* در سال ۱۳۶۰، گروه صنایع دفاعی ایران، طبق تصویب مجلس شورای اسلامی تشکیل گردید .
* در سال ۱۳۶۱، اساسنامه جدید گروه صنایع وزارت دفاع، مورد تصویب هیئت وزیران قرار گرفت که به موجت این مصوبه، سازمان صنایع دفاع با ادغام شرکت‌ها و سازمانهای صنعتی و تحقیقاتی تابع وزارت دفاع ایجاد گردید.
* در سال ۱۳۶۴، صنایع پنها موفق به دریافت گواهینامه پشتیبانی بالگردهای تجاری بل-۲۱۲ شد.
* در سال ۱۳۶۴، با تعمیر اساسی بالگرد آراچ-۵۳دی، شرکت پنها به جرگه مراکزی که موفق به تعمیر اساسی این نوع بالگرد گردیده بودند، پیوست.

با پرواز بالگرد شباویز، شرکت پنها تجربه جدیدی را در عرصه ساخت بالگرد آزمود.

پنها در سالهای اخیر ساخت موتورهای پیستونی را آغاز کرده که با کمک شرکت ماذو موفق به ساخت نخستین موتور ۱۰۰ سی سی برای هواپیماهای بدون سرنشین شده‌اند.

## محصولات و خدمات
عمده فعالیت‌های پنها در زمینه نگهداری و تعمیر بالگرد‌هاست و در طول دوران فعالیت خود موفق به نگهداری و بازسازی بالگرد‌هایی چون سیکورسکی اس‌اچ-۳ سی کینگ و سیکورسکی سی‌اچ-۵۳ سی استالیون شده است.اما اهداف پنها تنها نگهداری و انجام بازسازی‌ها نبود و سپس شروع به ساخت بالگردها کرد. برخی از محصولات ساخت پنها:
*بل ۲۰۶ (پنها شباویز ۲۰۶۱)
*بل ای‌اچ-۱ سوپرکبرا (پنها ۲۰۹۱) 
*طوفان ۲
*سورنا
*صبا
*هما
بندانگشتی|پنها۲۰۹۱

## منابع

#

رده:برندهای ایران
رده:شرکت‌های بالگردسازی
رده:شرکت‌های دفاعی در ایران
رده:شرکت‌های هواگردسازی ایران
رده:وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح
رده:هوانیروز ارتش جمهوری اسلامی ایران
رده:شرکت‌های تولیدی تهران
رده:شرکت‌های هوافضای آسیا
رده:سازمان‌های تهران
رده:شرکت‌های ترابری بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۷۹ (میلادی)
دانشگاه واشینگتن غربی

**دانشگاه واشینگتن غربی** ، یکی از شش دانشگاهی است که سرمایه تأسیس آن توسط واشینگتن فراهم گردیده است.

این دانشگاه در بلینگهام قرار دارد و دارای مقاطع تحصیلی کارشناسی و کارشناسی ارشد است.

## نگارخانه

پرونده:2009-0604-OldMain-WWU.jpg|اولد مین
پرونده:Wilson Library.JPG|کتابخانه ویلسون
پرونده:Environmental Sciences Building.JPG|ساختمان علوم محیط زیست


## منابع

* http://en.wikipedia.org/wiki/Western_Washington_University

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه رسمی دانشگاه

## جستارهای وابسته

* آیوی لیگ
* لیگ آیوی عمومی
* انجمن دانشگاه‌های آمریکایی

رده:دانشگاه غربی واشینگتن
رده:انجمن کالج‌ها و دانشگاه‌های ایالتی آمریکا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۹۳ (میلادی) در ایالت واشینگتن
رده:دانشگاه‌ها و کالج‌ها در بلینگهام، واشینگتن
رده:دانشگاه‌ها و کالج‌ها در واشینگتن
رده:نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۹۳ (میلادی)
اوژن ویوله-لو-دوک

**اوژن امانوئل ویوله-لو-دوک**  (زادۀ ۲۷ ژانویه ۱۸۱۴ میلادی – درگذشتۀ ۱۷ سپتامبر ۱۸۷۹ میلادی) معمار و نظریه‌پرداز فرانسوی بود.

او در مرمت آثار باستانی به ابعاد اقتصادی و بهداشتی (نور، هوا و...) توجه داشت.

به عقیده وی آثار باستانی باید با تخریب بناهای اطراف بیش از پیش در معرض دید قرار گیرد.

او دو نظریۀ مهم را مطرح ساخته‌ است:
* **نظریه پویایی ماده در ساختمان**: ماده بی جان برای برخورداری از روح و روان باید به صورتی به کار گرفته شود که معمار در نظر دارد .
* **نظریه سبک و زمان**: او سبک را مجموعه‌ای از قوانین و مقرراتی می‌داند که با توجه به تکنولوژی زمان و در زمان تعریف می‌شود .

## منابع

* 

رده:اعضای افتخاری آکادمی سلطنتی هنر
رده:اهالی پاریس
رده:پرسنل نظامی جنگ فرانسه و پروس اهل فرانسه
رده:جعبه‌های ناوبری هنرهای تجسمی
رده:درگذشتگان ۱۸۷۹ (میلادی)
رده:دریافت‌کنندگان مدال طلای سلطنتی
رده:زادگان ۱۸۱۴ (میلادی)
رده:معماران اهل پاریس
رده:معماران سده ۱۹ (میلادی) اهل فرانسه
رده:معماران کلیسایی اهل فرانسه
رده:معماران نئوگوتیک
رده:نویسندگان معماری اهل فرانسه
رده:هنرمندان اهل پاریس
رده:اعضای مجمع فیلسوفان آمریکا
دانشگاه جنوبی یوتا

**دانشگاه جنوبی یوتا**  در شهر «سیدار» ایالت یوتا واقع شده است. این دانشگاه در سال 1897 و به جهت امکان ادامه تحصیل برای دانشجویان «مدرسه عالی تعلیم آموزگاران» و با کمک و پشتوانه مالی مردم ایجاد گردید.

350px|بندانگشتی|چپ|ساختمان دانشکده فیزیک

## منابع

http://en.wikipedia.org/wiki/Southern_Utah_University

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه رسمی دانشگاه

## جستارهای وابسته
* آیوی لیگ
* لیگ آیوی عمومی
* انجمن دانشگاه‌های آمریکایی

رده:دانشگاه جنوبی یوتا
رده:آموزش در شهرستان آیرون، یوتا
رده:انجمن کالج‌ها و دانشگاه‌های ایالتی آمریکا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۹۸ (میلادی) در یوتا
رده:جاذبه‌های گردشگری در شهرستان آیرون، یوتا
رده:دانشگاه‌ها و کالج‌ها در یوتا
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در شهرستان آیرون، یوتا
رده:سدارسیتی (یوتا)
رده:نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۹۸ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۹۷ (میلادی) در یوتا
رده:مدرسه‌های هوانوردی در ایالات متحده آمریکا
دانشگاه مریل هرست

**دانشگاه مریل هرست**  یک دانشگاه ملی مذهبی (کاتولیک) است که در شهر «مریل هرست» ایالت اورگن و در ۱۴ کیلومتری جنوب پرتلند قرار دارد.

این مرکز آموزشی یکی از قدیمی‌ترین مراکز تحصیلی در اورگون می‌باشد و در سال ۱۸۹۷ اولین دوره فارغ التحصیلان آن موفق به اخذ مدرک خود از این دانشگاه شدند.

بندانگشتی|350px |چپ|مدخل ورودی اصلی به دانشگاه مریل هرست

## منابع

http://en.wikipedia.org/wiki/Marylhurst_University

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه رسمی دانشگاه

## جستارهای وابسته
* آیوی لیگ
* لیگ آیوی عمومی
* انجمن دانشگاه‌های آمریکایی


رده:آموزش در شهرستان کلاکاماس، اورگن
رده:انحلال‌های ۲۰۱۸ (میلادی) در اورگن
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۹۳ (میلادی) در اورگن
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۹۳ (میلادی) در ایالات متحده آمریکا
رده:دانشگاه‌ها و کالج‌ها در اورگن
رده:دانشگاه‌ها و کالج‌های کاتولیک رم در اورگن
رده:دانشگاه‌ها و کالج‌های کاتولیک رم در ایالات متحده آمریکا
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در شهرستان کلاکاماس، اورگن
رده:کالج‌های هنری آزاد
رده:نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۹۳ (میلادی)
رده:نهادهای آموزشی منحل‌شده در ۲۰۱۸ (میلادی)
دانشگاه پاسفیک

**دانشگاه پاسفیک**  یک دانشگاه ملی است که در فارست گرو اورگن، حدود ۳۶ کیلومتری غرب «پرتلند» واقع شده‌است.

در سال ۱۸۴۹ با نام «آکادمی توالاتین» توسط «اتحاد کلیسای مسیح» به ثبت رسید و براساس نگرش مذهبی آن شعار «برای مسیح و قدرتش» برای آن انتخاب شد. گرچه امروزه رسماًً این ارتباط بین «اتحاد کلیسا مسیح» و دانشگاه وجود ندارد ولی هنوز روابط بین آنها برقرار است.

## منابع

http://en.wikipedia.org/wiki/Pacific_University

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه رسمی دانشگاه

## جستارهای وابسته
* آیوی لیگ
* لیگ آیوی عمومی
* انجمن دانشگاه‌های آمریکایی

رده:دانشگاه پاسفیک
رده:انجمن ملی کالج‌های مستقل و اعضای دانشگاه‌ها
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۴۹ (میلادی) در اورگن
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۴۹ (میلادی) در ایالات متحده آمریکا
رده:دانشگاه‌ها و کالج‌ها در اورگن
رده:دانشگاه‌ها و کالج‌ها در پورتلند، اورگن
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در فورست گرو (اورگن)
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در واشینگتن، اورگن
رده:فورست گرو (اورگن)
رده:دانشکده‌های داروسازی در اورگن
رده:نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۴۹ (میلادی)
آینه‌های نشکن

***آینه‌های نشکن*** مجموعهٔ تلویزیونی ایرانی با موضوع انرژی هسته‌ای، به کارگردانی جواد اردکانی است که در سال ۱۳۸۷ از شبکه دو سیما پخش شد. داستان این سریال دربارهٔ دختری به نام سیمین فرهد است که به دام سازمان جاسوسی سیا و موساد می‌افتد و مجبور به جاسوسی از سازمان انرژی اتمی ایران می‌شود. این مجموعه تا قبل از پخش، *فتانه* نام داشت اما به‌دلیل مخالفت مدیران صدا و سیما تغییر یافت.

## خلاصه سریال
چند ماه پس از دست یابی ایران به انرژی اتمی، افشین فرهت (افشین کتانچی) که مهندس شیمی است به دلیل پیدا نکردن شغل مناسب در ایران افسرده‌است و به همین علت خواهر دوقلویش، سیمین (صبا کمالی)، که در یک آموزشگاه تعلیم رانندگی کار می‌کند می‌خواهد مقدمات سفر او به کانادا را فراهم کند. او به صورت اتفاقی با یکی از شاگردان آموزشگاه به نام حبیبی (آزیتا حاجیان) که خود و همسر متمولش مقیم کانادا هستند آشنا می‌شود و مشکل خود را برای او تعریف می‌کند و حبیبی به او قول می‌دهد که با کمک همسرش محب (سعید نیکپور) که در کانادا شخصی متنفذ و صاحب یک بنگاه کاریابی بین‌المللی است علاوه بر اینکه مشکل افشین را حل نماید، بعد از مدتی هم مقدمات سفر سیمین و خانواده اش به کانادا را نیز فراهم سازد. سرانجام با کمک‌های محب و حبیبی، افشین از راه دوبی راهی کانادا شده و در آن جا به عنوان مدیر داخلی در یک کارخانه تولید مواد شیمیایی مشغول به کار می‌شود و سیمین هم که از این اتفاق بسیار شاد است پس از بازگشت به ایران، پیشنهاد محب مبنی بر ادامه همکاری با آن‌ها را می‌پذیرد. در همان زمان حاج محمود به نیا (قاسم زارع) که از سوی وزارت اطلاعات مسئول تأمین امنیت پایگاه‌های هسته‌ای شده‌است، از برادرش مسعود (علی قربان زاده) که نامزد سیمین و فیلمبردار است می‌خواهد که با کمک دستیارش علی (فرزاد حاتمیان) از پایگاه‌های انرژی هسته‌ای و تلاش‌های شبانه‌روزی و بی‌وقفه متخصصان و دانشمندان هسته‌ای فیلمبرداری کند و با دانشمندان و سرپرست‌های آنان مصاحبه‌ای را نیز ترتیب دهد و مسعود نیز قبول می‌کند و به همین منظور حاج محمود برای آن دو دفتری تهیه کرده و بهترین نیروی عملیاتی خود به نام عماد نبوی (مهدی صبایی) معروف به عماد پلنگ را مأمور مراقبت از آنان می‌کند. غافل از آن که فردی از خبره‌ترین جاسوسان سازمان موساد به نام موشه بایار (عسکر قدس) با نام مستعار گاو خندان با کمک دستیارش، سعید (سعید داخ) مشغول رصد صوتی و تصویری آن‌ها است. از آن سو هم سیمین پس از مدتی متوجه می‌شود که بنگاه کاریابی محب یک پوشش است و محب و حبیبی و افراد آنان همگی از بهترین، ماهرترین و مجرب‌ترین جاسوسان سیا، موساد و ام آی ۶ هستند و مأموریت اصلی آنان توطئه بر علیه ایران و جاسوسی از انرژی اتمی ایران است.

## بازیگران
* سعید نیکپور در نقش محب
* صبا کمالی در نقش سیمین
* آزیتا حاجیان در نقش حبیبی
* قاسم زارع در نقش محمود، کارمند وزارت اطلاعات
* سعید داخ در نقش سعید
* مهدی صبایی در نقش عماد، کارمند وزارت اطلاعات
* مجید مشیری مقام وزارت اطلاعات
* علی قربان زاده در نقش مسعود
* عسکر قدس در نقش بایار
* عاطفه رضوی در نقش خواهر عماد، کارمند بخش ضد جاسوسی وزارت اطلاعات
* جمشید شاه‌محمدی در نقش پدر سیمین و افشین
* افشین کتانچی در نقش افشین
* زهره صفوی در نقش مادر مسعود
* ثریا قاسمی در نقش مادر سیمین و افشین

## منابع

رده:مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی
رده:مجموعه‌های تلویزیونی شبکه دو ایران
اوفک-۱

**اوفک-۱** (در عبری: אופק ۱ - معنی: **افق-۱**) نام نخستین نسل از ماهواره‌های اطلاعاتی نیروهای دفاعی اسرائیل به نام **[[اوفک]]** است که توسط سازمان تحقیقات فضائی اسرائیل در ۱۹۸۸ با موفقیت به فضا پرتاب شد.

(فلسطین اشغالی)
## منابع

رده:نیروی نظامی اسرائیل
رده:جنگ‌افزارهای اسرائیل
متال گیر (مجموعه بازی)

عنوان یک فرنچایز بازی ویدئویی به سبک مخفی‌کاری و اکشن-ماجراجویی، طراحی شده توسط هیدئو کوجیما و انتشار یافته توسط شرکت کونامی است. اولین نسخه در این سری به نام *[[متال گیر]]* در سال ۱۹۸۷ برای رایانهٔ خانگی ام‌اس‌ایکس منتشر شد. در این مجموعه بازی، بازیکن اغلب در نقش سالید اسنیک، بیگ باس یا رایدن قرار می‌گیرد که باید اسلحه‌ای فوق سری به نام سلاح متال گیر که توانایی پرتاب موشک هسته‌ای را نیز دارد از بین ببرد. شرکت کونامی، تا به حال دوازده نسخه بازی اصلی و چندین دنباله برای کنسول‌های مختلف ساخته و منتشر کرده است. سری بازی *متال گیر* به عنوان مشهورترین مجموعه به سبک مخفی‌کاری به‌شمار می‌رود و به پیچیده بودن بیش از حد داستان معروف است.

## فهرست بازی‌ها

## گاهشناسی داستانی

## منابع

## پیوند به بیرون
* 
*  

;وبگاه‌های نقد
* 
* 

رده:بازی‌های کونامی
رده:بازی‌های متال گیر
رده:بازی‌های مخفی‌کاری
رده:بازی‌های ویدئویی با موضوع ربات
رده:بازی‌های ویدئویی پادآرمانی
رده:بازی‌های ویدئویی درباره سایبورگ
رده:بازی‌های ویدئویی درباره هوش مصنوعی
رده:بازی‌های ویدئویی سایبرپانک
رده:بازی‌های ویدئویی علمی تخیلی
رده:بازی‌های ویدئویی مورد اقتباس در کمیک‌ها
رده:تروریسم در ادبیات داستانی
رده:سری بازی‌های ویدئویی معرفی‌شده در ۱۹۸۷ (میلادی)
رده:سری بازی‌های ویدئویی
رده:شبیه‌سازی در ادبیات داستانی
رده:مهندسی ژنتیک در ادبیات داستانی
رده:هوش مصنوعی در ادبیات داستانی
حبیب‌الله آشوری

بندانگشتی|تصویری با لباس روحانیت
**حبیب‌الله آشوری** (زاده ۱۳۱۵، گناباد – ۲۸ شهریور ۱۳۶۰، تهران)، جزو روحانیان مخالف حکومت پهلوی در مشهد بود.

آشوری، اهل ساده‌زیستی و عرفان بود که پس از آغاز درگیری مسلحانه میان جمهوری اسلامی و سازمان مجاهدین خلق، به همراه ۸۰ تن دیگر در زندان اوین اعدام شد. آشوری برخلاف تصور، وابسته به مجاهدین یا گروه فرقان نبود و اساساً با ترور هم مخالف بود.

## کتاب توحید
پاییز سال ۵۷ که بندهای زندان می‌رفت تا کم‌کم از هم بگسلد، حبیب‌الله آشوری با شناسنامه جعلی و با کت و شلوار به ملاقات زندانیان در زندان وکیل‌آباد مشهد آمد. وی نزد زندانیان سیاسی و دانشجویان بسیار محبوب بود و این، سران حوزۀ علمیه را آزار می‌داد. آشوری به دلیل انتشار کتابی به نام **توحید**، از سوی برخی از فقیهان، تکفیر شد.

احمد قابل در نامه خود به علی خامنه‌ای که در سالهای اخیر انتشار یافت از اینکه وی در برابر اعدام آشوری سکوت کرد، از او انتقاد می‌کند و می‌گوید: 

قابل همچنین خامنه‌ای را در شهادتی بی‌سابقه متهم می‌کند که خود مدعی مالکیت و تألیف کتاب توحید بوده‌است: 

## دستگیری و اعدام

بندانگشتی|اسامی اعدام شدگان ۲۸ شهریور ۱۳۶۰ در اوین
آشوری در یازدهم آبان ۵۹، در محوطه مجلس شورای اسلامی، توسط یکی از نمایندگان مجلس از مشهد بنام عبدالحمید دیالمه، شناسایی و توسط پاسداران دستگیر شد. این دستگیری اعتراض برخی از شخصیتها و گروه‌ها را برانگیخت، اما قدوسی، که حکم دستگیری آشوری را صادر کرده بود، او را به زندان اوین فرستاد.

به گفتهٔ مهدی خزعلی (که پدرش ابوالقاسم خزعلی از جمله کسانی بود که به ارتداد آشوری اعتقاد داشت) اسدالله لاجوردی با دریافت فتوایی از ابوالقاسم خزعلی و مصباح یزدی، وی را اعدام کرده‌است؛ گرچه او مدعی است که فقیهان مورد نظر، خبر نداشتند و غرض لاجوردی از استفتا از آن‌ها، اعدام وی است.

خبر اعدام حبیب‌الله آشوری در روزنامه جمهوری اسلامی شماره ۶۶۵ تاریخ دوشنبه ۳۰ شهریور ۱۳۶۰ و روزنامه اطلاعات شماره ۱۶۵۳۰ تاریخ یکشنبه ۲۹ شهریور ۱۳۶۰ درج شده‌است. در اطلاعیه روابط عمومی دادستانی انقلاب مرکز مندرج در روزنامه آمده‌است که حکم اعدام ۵۰ نفر از هواداران مجاهدین در محوطه زندان اوین به مورد اجرا گذاشته شد.

## پانویس

## منابع
* روزنامه جمهوری اسلامی شماره ۶۶۵ تاریخ دوشنبه ۳۰ شهریور ۱۳۶۰
* خاطرات خانه زندگان (۴۰) یاد آن شب که صبا در ره ما گل می‌ریخت

رده:اعدام‌شدگان اهل ایران در زمان جمهوری اسلامی
رده:اعدام‌شدگان به اتهام ارتداد
رده:اعدام‌شدگان محکوم‌شده در دادگاه انقلاب اسلامی
رده:اعضای سازمان مجاهدین خلق ایران
رده:روحانیان شیعه دوازده‌امامی
رده:زندانیان اهل ایران
رده:زندانیان عقیدتی اهل ایران
رده:درگذشتگان ۱۹۸۱ (میلادی)
رده:اعدام‌شدگان سده ۲۰ (میلادی) توسط ایران
رده:روحانیان شیعه اهل ایران
رده:انقلابیون اهل ایران
رده:اهالی گناباد
عدد وبر

بندانگشتی|یک پاشش آب پس از برخورد نیمی از یک آجر به آب. آجر در جهتی بین ساعت ۷ و ۸ از مرکز برخورد قابل مشاهده است.
**عدد وبر** عددی بدون بعد است که در دینامیک سیالات، نسبت نیروی اینرسی به نیروی کشش سطحی شناخته می‌شود و در مواردی که جسم بسیار بزرگ است این عدد بسیار کوچک و قابل چشم‌پوشی است.

از فرمول زیر بدست می‌آید:

:\frac{\rho V^{2} /L}{\sigma /L^{2}}=\frac{\rho V^{2} L}{\sigma}
که در آن:
:\rho چگالی
:L طول مقطع جریان
:V سرعت
:\sigma کشش سطحی است.
## جستارهای وابسته
* جریان سیال
## منابع

* مکانیک سیالات نوشته ایروینگ شیمز ترجمه علیرضا انتظاری انتشارات نورپردازان صفحه ۲۹۶

رده:اعداد بدون بعد
رده:اعداد بدون بعد مکانیک شاره‌ها
رده:دینامیک سیالات
دانشگاه ایالتی جنوبی شرقی اکلاهما

**دانشگاه ایالتی جنوبی شرقی اکلاهما**  یک دانشگاه عمومی، واقع در «دورانت» می‌باشد. تعداد دانشجویان در مقطع لیسانس در این دانشگاه در سال ۲۰۰۵ حدود ۴۰۰۰ نفر بوده‌است. سال ۲۰۰۹ یکصدمین سالگرد تأسیس این دانشگاه قدیمی می‌باشد.

## مشاهیر
* دنیس رادمن

## منابع

http://en.wikipedia.org/wiki/Southeastern_Oklahoma_State_University

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه رسمی دانشگاه

رده:دانشگاه ایالتی جنوبی شرقی اکلاهما
رده:آموزش در شهرستان برایان، اکلاهما
رده:انجمن کالج‌ها و دانشگاه‌های ایالتی آمریکا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۰۹ (میلادی) در اکلاهما
رده:دانشگاه‌ها و کالج‌ها در اکلاهما
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در برایان، اکلاهما
رده:نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۰۹ (میلادی)
دانشگاه ایالتی جنوبی غربی اکلاهما

**دانشگاه ایالتی جنوبی غربی اوکلاهما**  که در «ودرفورد» در ایالت «اوکلاهما» قرار دارد.

در زمان تأسیس یعنی سال ۱۹۰۱ آنرا بنام «مدرسه معمولی جنوبی غربی» می‌نامیدند.

این دانشگاه جزو یکی از هفت دانشگاه ایالتی در اوکلاهما می‌باشد.

بندانگشتی|چپ|350px|یک پرهٔ یک توربین بادی در محوطهٔ دانشگاه

## جستارهای وابسته
* آیوی لیگ
* لیگ آیوی عمومی
* انجمن دانشگاه‌های آمریکایی

## منابع

http://en.wikipedia.org/wiki/Southwestern_Oklahoma_State_University

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه رسمی دانشگاه

رده:دانشگاه ایالتی جنوبی غربی اکلاهما
رده:آموزش در شهرستان بکهام، اکلاهما
رده:آموزش در شهرستان کاستر، اکلاهما
رده:انجمن کالج‌ها و دانشگاه‌های ایالتی آمریکا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۰۱ (میلادی) در قلمرو اکلاهما
رده:دانشگاه‌ها و کالج‌ها در اکلاهما
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در کاستر، اکلاهما
رده:نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۰۱ (میلادی)
آسیاب‌خرابه

**آسیاب‌خرابه** این آبشار یکی از مکان‌های دیدنی و گردشگری استان آذربایجان شرقی می‌باشد که در شهرستان جلفا و در چند کیلومتری مرز ایران با جمهوری آذربایجان واقع شده‌است. آبشاری زیبا و با صفا که گردشگران و جهانگردان زیادی هر ساله به‌ویژه در عید نوروز از این منطقه دیدن می‌کنند.

آبی که از این کوه جاری می‌شود از دامنه کوه‌های کمکی (کیامکی) واقع در روستای داران سرچشمه می‌گیرد.

## جایگاه
این منطقه در زمان‌های قدیم مکانی ناشناخته بود که دامداران زیادی برای چراندن گوسفندهایشان به این منطقه می‌آمدند اما امروزه مکانی مناسب برای جذب گردشگران شده و اماکن رفاهی در آن وجود دارد.
این مکان در منطقه مرزی واقع است و روستاهای زیادی از جمله داران، افشار (اوشار) و… در اطراف این مکان واقع شده‌اند. این جاذبه گردشگری، در حدود ۲۷ کیلومتری هادی‌شهر و ۳۰ کیلومتری جلفا و ۱۵ کیلومتری سیه رود و در نوار مرزی ایران و جمهوری آذربایجان در ۵ کیلومتری روستای مینجان آباد، در حاشیه رود ارس قرار گرفته‌است.

بندانگشتی|آبشار آسیاب خرابه

## پیشینه
آسیاب‌خرابه، آسیابی آبی بوده‌است که سال‌ها پیش مورد استفاده مردم منطقه می‌گرفت ولی هم‌اکنون به دلیل تخریب قسمت‌های عمده آن کاربردی ندارد و به همین دلیل به «آسیاب‌خرابه» شهرت یافته‌است. ارتفاع آسیاب ۱۰ متر و مساحت محوطه پایینی آن ۲۰۰ متر مربع است.

بندانگشتی|آذربایجان شرقی - جلفا - آبشار آسیاب خرابه

## ویژگی‌های طبیعی
آسیاب‌خرابه شامل آبشارهای کوچک و بزرگ می‌باشد که از بالای کوه به سمت پایین آن سرازیر می‌شود. آب این آبشارها از چشمه‌های متعدد موجود در بالای آسیاب که از کوه کیامکی سرچشمه می‌گیرد، تأمین می‌گردد. سطح دیواره‌های آبشار از خزه‌ها و سایر گیاهان آبزی پوشیده شده‌است به‌طوری‌که منظره‌ای زیبا به وجود آمده‌است. در اطراف چشمه‌ای که در آسیاب خرابه قرار دارد، درختان انجیر بسیار زیبایی روییده‌است که چشم‌اندازی دلپذیر به وجود آورده‌اند و در سمت راست دره آبشارهای فراوانی به وجود آمده‌است.

وسط|قاب|قسمتی از آبشار

## نگارخانه

## منابع

* وبگاه شهرداری تبریز، مناطق طبیعی استان، آسیاب‌خرابه.

آسیاب‌خرابه
رده:آسیاب‌های تاریخی شهرستان جلفا
رده:ارس
رده:تاریخ استان آذربایجان شرقی
رده:شهرستان جلفا
خانه سیاه است

فیلم مستند ***خانه سیاه‌است*** به کارگردانی فروغ فرخزاد و تهیه کنندگی ابراهیم گلستان در پاییز ۱۳۴۱ در پی دیدار فروغ فرخزاد از آسایشگاه جذامیان بابا باغی تبریز ساخته شد. این فیلم که به سفارش جمعیت کمک به جذامیان در استودیو فیلم گلستان ساخته شد جایزهٔ بهترین فیلم مستند همان سال را در فستیوال فیلم آلمان غربی از آن خود کرد.
این فیلم برای اولین بار در بهمن ۱۳۴۱ در کانون فیلم ایران با حضور ابراهیم گلستان و فروغ فرخزاد به نمایش درآمد.
نسخه ترمیم شده و باکیفیت این مستند در هفتاد و ششمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم ونیز به نمایش درآمد.

حضور جذامی‌ها در فیلم به عنوان طرد شدگان جامعه، به تصویر کشیدن روزمرگی و انسان گرفتار به‌طور عام از شاخص‌های مهم این فیلم به‌شمار می‌آیند.
جاناتان رزنبام منتقد آمریکایی، فیلم خانه سیاه است را بزرگ‌ترین فیلم سینمای ایران نامیده‌است.

## روایت
فیلم روایت غم‌انگیزی از زندگی جذامیان در جذامخانه باباباغی در شمال غربی تبریز است.

## نسخه دیگر
ناصر صفاریان که در تحقیقات گسترده و انجام گفتگوهای مفصل با صاحب‌نظران و کارشناسان برای ساخت یک سه‌گانه دربارهٔ فروغ فرخ‌زاد ساعت‌ها مصاحبهٔ تصویری در اختیار داشت به‌طور اتفاقی نسخهٔ دیگری از «خانه سیاه است» پیدا کرد و تصمیم گرفت با وجود انکار شدید ابراهیم گلستان (تهیه‌کنندهٔ فیلم) در نسخهٔ دیگری از فیلم (که ۹ قطعهٔ اضافه و یک قطعهٔ متفاوت داشت) هردو نسخه را به اضافهٔ گفتگوهایی دربارهٔ فیلم به یک شبکهٔ ویدئویی ارائه کند تا امکان مقایسه بین هردو نسخه وجود داشته باشد. این نسخه در ۱۳۸۱ و همزمان با چهلمین سال ساخت آن فیلم منتشر شد. این مستند رتبهٔ نوزدهم را از بین ۵۰ مستند برتر دنیا به انتخاب سایت «سایت اند سوند» بدست آورد.
* چند جمله از فیلم خانه سیاه است با تک گویی ابراهیم گلستان: «دنیا زشتی کم ندارد، زشتی‌های دنیا بیشتر بود، اگر آدمی بر آن‌ها دیده بسته بود. امّا آدمی چاره‌ساز است.»

## جستارهای وابسته
* جذام
* باباباغی

## پانویس

## منابع
* 
* 
* جشنواره ونیز؛ از فروغ و گلستان تا متری شش و نیم. وبسایت رادیو فردا

## پیوند به بیرون
* 

رده:استان آذربایجان شرقی
رده:جذام
رده:فیلم‌ها به زبان فارسی
رده:فیلم‌های مستند ۱۳۴۲
رده:فیلم‌های ۱۹۶۳ (میلادی)
رده:فیلم‌های ایرانی
رده:فیلم‌های کوتاه ایرانی
رده:فیلم‌های مستند ۱۹۶۳ (میلادی)
رده:فیلم‌های مستند ایرانی
رده:فیلم‌های مستند درباره مراقبت سلامت
رده:فیلم‌های مستند دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های مستند کوتاه ایرانی
رده:فیلم‌های مستند کوتاه دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های مستند کوتاه
رده:فیلم‌های درباره معلولیت
رده:فیلم‌ها به کارگردانی فروغ فرخزاد
رده:فیلم‌های مستقل ایران
جاوا (ابهام‌زدایی)

استفاده جاوا در معانی زیر کاربرد دارد:
* جاوا (زبان برنامه‌نویسی)
* سکوی جاوا
** سکوی جاوا، نسخه استاندارد
** سکوی جاوا، نسخه سازمانی
** سکوی جاوا، نسخه میکرو
** جاوا کارت
** کیت توسعه جاوا
** ماشین مجازی جاوا
* جاوااسکریپت
* جاوا اپلت
* جاوه که در انگلیسی جاوا گفته می‌شود.
** فنچ جاوه‌ای
** زبان جاوه‌ای
** جاوه غربی
** جاوه مرکزی
** جاوه شرقی
** دریای جاوه

برنامه‌نویسی
از جاوا برای ساخت منوهای گوشی، بازی های گوشی و نرم افزارهای گوشی استفاده می شود

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی کشتی
دهستان سراجوی شمالی

**دهستان سراجوی شمالی** یکی از دهستان‌های استان آذربایجان شرقی است که در بخش مرکزی شهرستان مراغه واقع شده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست دهستان‌های ایران

## منابع
* 

سراجوی شمالی
رده:شهرستان مراغه
رده:مناطق مسکونی در شهرستان مراغه
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۸۷ (میلادی) در ایران
آغبلاغ علمدار

**آغبلاغ علمدار** یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان سراجوی شمالی بخش مرکزی شهرستان مراغه واقع شده‌است.

## منابع

* 

رده:روستاهای شهرستان مراغه
تازه‌کند علی‌آباد

**تازه کندعلی‌آباد /تازه کندقاسم خان /**، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان مراغه در استان آذربایجان شرقی ایران است.

## جمعیت
این روستا در دهستان سراجوی شمالی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۵۶ نفر (۷۷خانوار) بوده‌است.
## منابع

* 

تازه کندعلی‌آباد /تازه کندقاسم خان /
یای‌شهر

**یای شهر /یای شهرئ**، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان مراغه در استان آذربایجان شرقی ایران است. و در ۳۰ کیلومتری شهرستان مراغه قرار دارد. این روستا به لحاظ واقع شدن در منطقه توریستی و پتانسیل گردشگری و همچنین آب و هوای خوب و طبیعت سرسبز آن از اهمیت ویژه ای در شهرستان مراغه برخوردار است و از این روی پذیرای گردشگران و میهمانان از شهرهای همجوار جهت استراحت و گردشگری در فصول بهار، تابستان و پائیز شده است. 

مردم این روستا به کار کشاورزی، باغداری، دامداری و از همه مهمتر پرورش زنبور عسل مشغول می باشند. وجود باغات و کارخانه شیرپزی، توجه تجار و صادر کنندگان محصولات کشاورزی را به خود جلب نموده و باعث حضور آن‌ها در فصل بهار، تابستان و پائیز جهت خریداری این محصولات در این منطقه شده است. تولید عسل طبیعی در این منطقه  علاوه بر صادرات آن به شهرهای همجوار باعث رونق اقتصادی بیشتر  شده است.

روستای یای شهری یکی از روستاهای شهرستان مراغه واقع در بخش مرکزی دهستان سراجوی غربی قرار داشته و دارای سابقه کهن و تاریخی می باشد. و بنا به گفته ریش سفیدان و نقل وقول آن‌ها از پدران و نیاکان در قدیم این روستا شهر بوده است که در منطقه ای از روستا که به مهردار معروف است در آنجا مردمانی ساکن بودند که در جریان یکی از بلایای طبیعی بکلی ویران شده است. و دو اثر تاریخی که به تازگی از طرف سازمان میراث فرهنگی در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این آثار تاریخی به نام‌های:

»قبرستان تپه سی: موقعیت جغرافیایی: دهستان سراجوی غربی ، روستای یای شهری، با قدمت هزاره ۵ و ۴ قبل از میلاد و به شماره ۲۱۰۸۶«

»تپه صادق دوزی: به موقعیت جغرافیایی، دهستان سراجوی غربی، روستای یای شهری، با قدمت هزاره ۱و۲ قبل از میلاد و به شماره ۲۲۲۶۲» هستند.

منابع تاریخی ، مراغه را زادگاه زرتشت نامیده و دانشمندان بر این باورند که زرتشت در دامان کوه سهند که در اوستا از آن با عنوان نام اسنوند یاد شده متولد گردیده است .

روستای یای شهری به لحاظ گردشگری از اهمیت ویژه ای برخوردار است و به جرات می توان گفت این منطقه جایگاه ویژه ای در شهرستان و حتی شهرهای اطراف در بحث گردشگری و توریسم روستائی برخوردار است و در تعطیلات آخر هفته مسافران و گردشگران زیادی را به مسیر منتهی به این روستا می کشاند . مناظر طبیعی، کوه‌ها و دره های سرسبز و همچنین جاری شدن رودخانه صوفی چای از این مسیر جذابیت آن را دو چندان کرده است. وجود کوه‌های بسیار زیبا و به هم چسبیده و رشته ای از جمله کوه‌های ساری قیه سی ، ایوانا کوه ، شوش داغی و وجود غارهای طبیعی مانند آغاجان کوهولی، قره گل، و سنگهای بزرگی از جمله دیح داش، شوش داغی که این مناظر با صخره های خیلی زیبا با بهترین و زیباترین جلوه های طبیعت که در خود گنجانده است در اطراف روستا منظره ای زیبا به دوستداران و علاقمندان به طبیعت فراهم ساخته است . وجود چشمه های خنک وآب  گوارا وطبی که یکی از آنها در درمان سنگ کلیه بسیار موثر میباشد در اطراف روستا قرار دارد

این روستا به دلیل وجود سنگ های بسیار در اطراف آن و به کاربردن مصالح ساختمانی یکنواخت سنگ و گل به دهکده سنگی نیز مشهور است . این روستا به لحاظ قرار گرفتن در مسیر دهکده توریستی مراغه از اهمیت زیادی برخوردار بوده و باید به توسعه وپیشرفت و آبادانی آن توجه ویژه ای شود .

**محیط زیست**

## جمعیت
این روستا در دهستان سراجوی غربی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، جمعیت آن ۳۹۲ نفر (۸۶ خانوار) بوده‌است.
## منابع

* 

رده:روستاهای شهرستان مراغه
سرج

روستای **سرج** یکی از روستاهای توابع شهرستان مراغه هست و حدود ۱۳ کیلومتر از مرکز مراغه فاصله دارد جمعیت ان چیزی حدود ۱۸۰۰ نفر می‌باشد و خوانوار ان حدود۵۶۰ خوانوار است.

## منابع

* 

رده:روستاهای شهرستان مراغه
مردمک

**مردمک**  سوراخی است که در وسط عنبیه چشم قرار دارد. مردمک ورودی مسیر نور به داخل چشم است. در بسیاری از جانوران (حتی تعداد کمی از ماهی‌ها) اندازهٔ مردمک توسط ماهیچه‌های موجود در عنبیه با توجه به شدت نور تنگ و گشاد می‌شود (زمانی که نور زیاد باشد تنگ و زمانی که نور کم باشد گشاد می‌شود). این عمل در اثر تحریک اعصاب پاراسمپاتیک و سمپاتیک صورت می‌گیرد.

شکل مردمک در گونه‌های مختلف جانوران متفاوت است: دایره‌ای، هلالی،...

مردمک به رنگ سیاه دیده می‌شود؛ چرا که تقریباً همهٔ نوری که از آن عبور می‌کند توسط سلول‌های گیرندهٔ شبکیه جذب می‌شود. به هنگام عکاسی از چشم در محیط کم نور، مردمک چشم با سرعت کافی تنگ نمی‌شود؛ به همین دلیل شبکیه که بافتی پر از مویرگ‌های خونی است، به رنگ قرمز دیده می‌شود.

[250px|بندانگشتی|راست|مردمک چشم [بز به شکل مستطیل افقی با گوشه‌های محدب است.]]

## نگارخانه

 Image:Gray878.png|عنبیه
 Image:Redeye.jpg|عنبیه گشاد شده در حین معاینه پزشکی


## منابع

* 

رده:چشم
رده:رفتارشناسی جانوران
رده:کالبدشناسی چشم انسان
محمد میرنقیبی

**محمد میر نقیبی** (۱۲ اسفند ۱۳۰۲ مشهد – ۱۳۸۲، تهران)، آهنگساز، نوازندهٔ ویولون، سرپرست برنامه گلها در رادیو و بنیان‌گذار برنامه تکنوازان بود.

محمد میرنقیبی ناظم هنرستان موسیقی نیز بود و بعد از استعفای داوود پیرنیا، به مدت شش سال برنامه گلها را سرپرستی کرد. وی با بنیان‌گذاری برنامهٔ تکنوازان، موجب به یادگار ماندن گنجینه آثاری بسیار ارزشمند، از استادان موسیقی سنتی ایران شد که قطعاً امروزه از مهم‌ترین راهنماهای هنرجویان موسیقی سنتی است. خود میرنقیبی در جایی گفته: وقتی برای اولین بار در کلاس سرود موسیقی دبستان و آقای زرین فر بودم تأثیرشگرفی در من گذاشت و از آن پس رغبت خاصی به این ساز پیدا کردم پس از آموختن چند درس مقدماتی نزد آقای زرین فر به دلایلی که یادم نمی‌آید کلاس ایشان را ترک گفتم و در سال ۱۳۲۴ عازم تهران شدم و به کلاس استاد حسین صبا راه یافتم.

از میرنقیبی آثار فراوانی بجای مانده است که از جمله آن‌ها می‌توان به آهنگ "رقص نگاه" در مایهٔ دشتی اشاره نمود. این آهنگ را دلکش خواننده پرقدرت و توانای آن  دوران در اواسط دهه چهل خورشیدی همراه ارکستر بزرگ رادیو ایران جاودانه کرده‌است.         
وی سال ۱۳۸۲ در تهران درگذشت و در قطعه هنرمندان بهشت زهرا به خاک سپره شد.

## منابع

* روزنامه همشهری
* وبسایت آواز

رده:آهنگسازان اهل ایران
رده:درگذشتگان ۱۳۸۲
رده:زادگان ۱۳۰۲
رده:خاک‌سپاری‌ها در قطعه هنرمندان بهشت زهرا
رده:نابینایان اهل ایران
رده:نوازندگان ویولن اهل ایران
رده:هنرمندان نابینا
رده:آهنگسازان برنامه گل‌ها (برنامه رادیویی)
تکنوازان

**برنامهٔ رادیویی تکنوازان** در دههٔ ۴۰ توسط یکی از شاگردان ابوالحسن صبا، آهنگساز و نوازندهٔ ویلن،  محمد میرنقیبی، تأسیس شد. این برنامه که به تکنوازی سازها و مهمتر از آن بداهه نوازی اختصاص داشت برنامه‌ای ۱۵ دقیقه بود . ساخت این برنامه توسط محمد میرنقیبی که در زمان مدیریت روح الله خالقی، مدتی سرپرست برنامهٔ گلها نیز بوده، موجب به یادگار ماندن گنجینهٔ آثاری از هنرمندان موسیقی ایران شد. این برنامه‌ها از شماره ۱۰۱ آغاز شده و تا شماره ۷۷۸ ادامه داشته‌است.

نوازندگان این برنامه که اغلب نوازندگان برنامه گلها بوده اند عبارتند از جوادمعروفی (پیانو) پرویزیاحقی ،علی‌تجویدی ، همایون‌خرم ،اسدالله‌ملک ، حبیب‌الله‌بدیعی‌‌‌ ، سیاوش‌زندگانی و...(ویولن) رضاورزنده ، مجیدنجاحی ، منصورصارمی و فضل‌الله‌توکل (سنتور) جلیل‌شهناز ، فرهنگ‌شریف ، لطف‌الله‌مجد ، فریدون‌حافظی (تار) احمدعبادی ، حسنعلی‌دفتری (سه تار) جهانگیر‌ملک ، امیرناصر‌افتتاح ، رضاصیرفی داود یاسری،همدانیان(تمبک) علی‌اصغر‌بهاری ، کامران‌داروغه (کمانچه) محمدموسوی، حسن‌ناهید (نی) منصورنریمان (قانون)و..... که در این برنامه با هم همکاری داشته اند

## منابع

* وبسایت آواز - (فارسی)

رده:موسیقی ایرانی
رده:برنامه‌های موسیقی رادیویی