open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
بخش مرکزی شهرستان هریس

**بخش مرکزی شهرستان هریس** یکی از بخش‌های تابعه شهرستان هریس در استان آذربایجان شرقی در شمال غربی ایران است. 

## تقسیمات کشوری
* بخش مرکزی شهرستان هریس
** دهستان بدوستان شرقی
** دهستان خانمرود
** دهستان باروق
شهرها هریس، زرنق، بخشایش و کلوانق.

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان هریس در سال ۱۳۸۵ برابر با ۳۸0۰۸۴ نفر بوده است. 
 

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* آذربایجان شرقی
* شهرستان هریس

مرکزی شهرستان هریس

رده:شهرستان هریس
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۸۹ (میلادی) در ایران
رده:مناطق مسکونی در شهرستان هریس
بخش سیه‌رود

بندانگشتی|میدان اصلی شهر سیه‌رود
**بخش سیه‌رود** یا دیزمار غربی یکی از بخش‌های تابعه شهرستان جلفا در استان آذربایجان شرقی در شمال غربی ایران است.این بخش از غرب به مرکز شهرستان جلفا با فاصله ۴۵ کیلومتر و از جنوب به بخش خاروانا با فاصله ۳۵ کیلومتر در شهرستان ورزقان واصل میشود

## تقسیمات کشوری
* بخش سیه‌رود
** دهستان دیزمار غربی
** دهستان نوجه‌مهر
شهرها: سیه‌رود

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش سیه رود شهرستان جلفا در سال ۱۳۸۵ برابر با ۸۷۵۰ نفر بوده است. 
 

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* آذربایجان شرقی
* شهرستان جلفا

سیه‌رود

رده:شهرستان جلفا
رده:مناطق مسکونی در شهرستان جلفا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۵ (میلادی) در ایران
بخش مرکزی شهرستان جلفا

**بخش مرکزی شهرستان جلفا** یکی از بخش‌های تابعه شهرستان جلفا در استان آذربایجان شرقی در شمال غربی ایران است.

## تقسیمات کشوری
* ** بخش مرکزی شهرستان جلفا **
** دهستان شجاع
** دهستان ارسی
** دهستان داران
شهرها: جلفا ، هادیشهر

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت ** بخش مرکزی شهرستان جلفا ** در سال ۱۳۸۵ برابر با ۴۴۸۲۹ نفر بوده است.

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* آذربایجان شرقی
* شهرستان جلفا

مرکزی شهرستان جلفا

رده:شهرستان جلفا
رده:مناطق مسکونی در شهرستان جلفا
شهرستان لیلان

**شهرستان لیلان** یکی از شهرستان‌های استان آذربایجان شرقی ایران است. مرکز این شهرستان، شهر لیلان است.

این شهرستان در تاریخ ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۲ از شهرستان ملکان جدا شد و مستقل گردید.

## موقعیت جغرافیایی
شهرستان لیلان از شمال با شهرستان ملکان، از شمال شرقی با شهرستان مراغه و از شرق تا جنوب با شهرستان باروق استان آذربایجان غربی و از غرب با شهرستان میاندوآب استان آذربایجان غربی همسایه است.

## تقسیمات کشوری
شهرستان لیلان دارای ۲ بخش، ۴ دهستان و ۱ شهر به شرح زیر است:

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان لیلان برابر با ۲۵٬۳۸۱ نفر بوده است.

## منابع


رده:شهرستان‌های استان آذربایجان شرقی
رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۲۳ (میلادی) در ایران
بخش مرکزی شهرستان ملکان

**بخش مرکزی شهرستان ملکان** یکی از بخش‌های تابعه شهرستان ملکان در استان آذربایجان شرقی در آذربایجان ایران است.

## تقسیمات کشوری
* بخش مرکزی شهرستان ملکان
**دهستان گاودول غربی
** دهستان گاودول مرکزی
شهر ملکان،مبارک شهر

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان ملکان در سال ۱۳۸۵ برابر با ۷۸۲۷۲ نفر بوده است. 
 
## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران

## منابع

مرکزی شهرستان ملکان
رده:شهرستان ملکان
رده:مناطق مسکونی در شهرستان ملکان
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۵ (میلادی) در ایران
بخش مرکزی شهرستان اسکو

**بخش مرکزی شهرستان اسکو** یکی از بخش‌های تابعه شهرستان اسکو در استان آذربایجان شرقی در شمال غربی ایران است. 

## تقسیمات کشوری
* بخش مرکزی شهرستان اسکو
** دهستان باویل
** دهستان سهند
** دهستان گنبر
شهرها: اسکو ، شهر نو سهند

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان اسکو در سال ۱۳۸۵ برابر با ۵۷۰۲۳ نفر بوده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران

## منابع

مرکزی شهرستان اسکو
رده:شهرستان اسکو
رده:مناطق مسکونی در شهرستان اسکو
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۷ (میلادی) در ایران
بخش شادیان

**بخش شادیان** یکی از بخش‌های تابعه شهرستان چاراویماق در استان آذربایجان شرقی در شمال غربی ایران است. 

## تقسیمات کشوری
* بخش شادیان
** دهستان چاراویماق جنوب شرقی
** دهستان چاراویماق شرقی
** روستاي تريان

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش شادیان شهرستان چاراویماق در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۲۷۹۱ نفر بوده‌است. 
 

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* آذربایجان شرقی
* شهرستان چاراویماق

شادیان

رده:شهرستان چاراویماق
رده:مناطق مسکونی در شهرستان چاراویماق
رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۰۰ (میلادی) در ایران
بخش خاروانا

خاروانا (شکل قدیمی اصلی ترکی آذربایجانی: کاروانا) یکی از بخش‌های شهرستان ورزقان استان آذربایجان شرقی ایران است. مرکز این بخش، شهر خاروانا است. 
## تقسیمات کشوری
* بخش خاروانا
** دهستان ارزیل
** دهستان جوشین
** دهستان دیزمار مرکزی
شهرها: خاروانا

## جمعیت و روستاها
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش خاروانای شهرستان ورزقان در سال ۱۳۹۵ برابر با ۱۶۷۵۳ نفر بوده‌است.

روستاهای این بخش نام‌های زبان ترکی زیادی را با خود نگاه داشته‌اند.

ارزیل • آتش خسرو. استرقان • اندرگان • ایری علیا • جوانان‌گروه • حاجی‌لار • سهران • سیوان • طرزم • قشلاق حاجیلار • کوراکش • گل‌آخور • مشاهیر • میوه‌رود•آستمال • آوان • آوانسر • انویق • بیشک • جعفرآباد • جوشین • چشمگان • سرکش • سقای • علی‌یار • گل‌چول • گلو • نگارستان • ینگجه• دستجرد • سونداخر • قره‌قیه • قشلاق خورشا سفلی • قشلاق خورشا علیا • قشلاق رحیم • قشلاق مرزآباد • کبودگنبد • کلو • کوجان • گوراند • لیلاب • مرزآباد • ملک‌قضات • میلق • نچق • ورزقان. قشلاق میکاییل
## پیشینه تاریخی
از گذشته‌های بسیار دور، شهر خاروانا مرکز بخش دیزمار قاراداغ بوده‌است. حمدالله مستوفی (۷۵۰–۶۸۰) در صفحه ۱۳۲ کتاب نزهة القلوب منطقه دیزمار را ولایت یکپارچه می‌داند. او دربارهٔ دیزمار می‌نویسد: «دیزمار ولایتی است در شمال تبریز کما بیش پنجاه پاره دیه بود و دوزال و کوردشت و قولان و هزار[=هراس که خاروانا از معظمات آن. هوایش معتدل به گرمی و آبش از آن جبال برمی‌خیزد و فضلابش در ارس می‌ریزد حاصلش غله و پنبه و انگور و میوه به همه انواع می‌باشد و پیشتر از همه جا رسد و نوباوه تبریز از آنجا باشدحقوق دیوانش چهل هزار و هشتصد دینار است». [لازم است ذکر شود که در زمان صفویه عشایر پیرعلیلوی رومی، مقدم، بایبردلو، چلبیانلوهای لیلاب، سادات شامی کوه کمر و... در منطقه دیزمار در روستاهای نوبنیاد ساکن شدند.

موج دوم مهاجرت از آن سوی ارس در زمان فتحعلی‌شاه قاجار روی داد که در آن زمان قاجار کرداحمد، عشایر پسیان سهرون و گل آخور، الیاسکانلوهای دیزمار شرقی و... در آبادی‌هایی نوبنیاد ساکن شدند و دیزمار در گذشته نه چندان دور ۱۹۶ آبادی بزرگ و کوچک داشت .در جلد چهارم فرهنگ جغرافیائی ایران جمعیت دیزمار ارسباران ۴۱۲۳۰ نفر و تعداد آبادی‌های آن ۱۱۲ پارچه گزارش شده‌است. علاوه بر آن اویلق، اندریان، ایری بالا، کوه کمر، کماربالا، سیه رود، خانه سر، جوشین، علیلر، مردانقم، مزرعهٔ شادی، شرف آباد و… را از آبادی‌های معروف دیزمار ارسباران معرفی نموده‌است. اما آنچه مسلم است در زمان نگارش کتاب مزبور ده‌ها روستای تاریخی دیزمار نظیر قینر، کهل، سار، ایوند، امند، ورکش، کلانکش، گنزنق، اولی کندی، مزرعه، زین‌آباد، موجمبار، لاری و… که در نزدیکی مرند بویژه تبریز قرار دارند جزو شهرستان‌های مزبور به حساب آمده‌است که در حال حاضر پس از ارتقاء شبستر از بخش به شهرستان این روستاها بین شهرستان‌های تبریز، شبستر و مرند تقسیم شده‌است.

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* آذربایجان شرقی
* شهرستان ورزقان

خاروانا
رده:شهرستان ورزقان
رده:مناطق مسکونی در شهرستان ورزقان
بخش مرکزی شهرستان ورزقان

**بخش مرکزی شهرستان ورزقان** یکی از بخش‌های تابعه شهرستان ورزقان در استان آذربایجان شرقی در شمال غربی ایران است. 

## تقسیمات کشوری
* بخش مرکزی شهرستان ورزقان
** دهستان ازومدل جنوبی
** دهستان ازومدل شمالی
** دهستان بکرآباد
** دهستان سینا
شهرها: ورزقان

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان ورزقان در سال ۱۳۸۵ برابر با ۳۴۷۶۶ نفر بوده است. 
 

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* آذربایجان شرقی
* شهرستان ورزقان

مرکزی شهرستان ورزقان

رده:شهرستان ورزقان
رده:مناطق مسکونی در شهرستان ورزقان
رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۰۱ (میلادی) در ایران
بخش مرکزی شهرستان عجب‌شیر

**بخش مرکزی شهرستان عجب‌شیر** یکی از بخش‌های تابعه شهرستان عجب‌شیر در استان آذربایجان شرقی در شمال غربی ایران است. 

## تقسیمات کشوری
* بخش مرکزی شهرستان عجب‌شیر
** دهستان خضرلو
** دهستان دیزجرود غربی
شهرها: عجب‌شیر

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان عجب شیر در سال ۱۳۸۵ برابر با ۶۶۲۹۶ نفر بوده است. 
 

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* آذربایجان شرقی
* شهرستان عجب‌شیر

مرکزی شهرستان عجب‌شیر

رده:شهرستان عجب‌شیر
رده:مناطق مسکونی در شهرستان عجب‌شیر
بخش نازلو

**بخش نازلو** یکی از بخش‌های تابعه شهرستان ارومیه در استان آذربایجان غربی در شمال غربی ایران است.

## تقسیمات کشوری
بخش نازلو
* دهستان طلاتپه
* دهستان نازلوچای
* دهستان نازلو شمالی
شهرها: نوشین شهر

## رتبه در استان
بخش نازلو بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، با جمعیت **۳۹٬۷۰۱** نفر دومین بخش بزرگ و پرجمعیت استان بوده و جمعیت آن از ۳ شهرستان زیر بیشتر است و می‌تواند به شهرستان ارتقا یابد.
* منبع:فهرست شهرستان‌های استان آذربایجان غربی

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش نازلو شهرستان ارومیه در سال ۱۳۹۵ برابر با ۳۹٬۷۰۱ نفر بوده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های استان آذربایجان غربی
* آذربایجان غربی
* شهرستان ارومیه

## منابع

رده:بخش‌های استان آذربایجان غربی
نازلو
رده:شهرستان ارومیه
رده:مناطق مسکونی در شهرستان ارومیه
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۰ (میلادی) در ایران
بخش سیلوانه

**بخش سیلوانه**، یکی از بخش‌های شهرستان ارومیه و بزرگ‌ترین بخش استان آذربایجان غربی ایران است. مرکز این بخش، شهر سیلوانه است.

## تقسیمات کشوری

## رتبه در استان
بخش سیلوانا بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، با جمعیت **۶۰٬۳۶۸** نفر بزرگ‌ترین و پرجمعیت‌ترین بخش استان بوده و جمعیت آن از ۷ شهرستان زیر بیشتر است و می‌تواند به شهرستان سیلوانا ارتقا یابد.
* منبع:فهرست شهرستان‌های استان آذربایجان غربی

## مردم‌شناسی
مردم این بخش کرد هستند و به زبان کردی کرمانجی صحبت می‌کنند؛ همچنین پیرو دین اسلام و مذهب شافعی می‌باشند.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت **بخش سیلوانه** برابر با **۶۰٬۳۶۸** نفر بوده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست شهرستان‌های استان آذربایجان غربی
* فهرست بخش‌های استان آذربایجان غربی

## منابع

رده:بخش‌های استان آذربایجان غربی
رده:بخش‌های شهرستان ارومیه
رده:شهرستان ارومیه
رده:مناطق مسکونی در شهرستان ارومیه
بخش انزل

بندانگشتی|نقشه شهرستان ارومیه
**بخش انزل** یکی از بخش‌های تابعه شهرستان ارومیه در استان آذربایجان غربی در شمال غربی ایران است، مرکز این بخش شهر قوشچی است که تنها شهر این بخش می‌باشد. این بخش شامل دو دهستان انزل شمالی و انزل جنوبی است.

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت بخش انزل شهرستان ارومیه در سال ۱۳۹۵ برابر با ۲۲٬۵۹۹ نفر شامل ۶٬۸۲۵ خانوار بوده‌است.

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* آذربایجان غربی
* شهرستان ارومیه

رده:بخش‌های استان آذربایجان غربی
انزل
رده:شهرستان ارومیه
رده:مناطق مسکونی در شهرستان ارومیه
بخش مرکزی شهرستان چایپاره

**بخش مرکزی شهرستان چایپاره**، یکی از بخش‌های شهرستان چایپاره در شمال استان آذربایجان غربی ایران  می‌باشد.

## جمعیت
براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت این بخش برابر با ۴۷٬۲۹۲ نفر (۱۳٬۷۱۸ خانوار) بوده‌است. 

## تقسیمات کشوری
* **بخش مرکزی شهرستان چایپاره**
** دهستان بسطام
** دهستان چورس
شهرها: قره ضیاالدین
## منابع

مرکز آمار ایران-تقسیمات کشوری

رده:بخش‌های استان آذربایجان غربی
رده:شهرستان چایپاره
رده:مناطق مسکونی در شهرستان چایپاره
بخش ایواوغلی

بندانگشتی
**بخش ایواوغلی** یکی از بخش‌های شهرستان خوی در استان آذربایجان غربی در شمال غربی ایران است.

بخشدار بخش ایواوغلی آقای دکتر بهمن ظاهر است. ایشان از اول خرداد سال ۱۴۰۱ به این پست منصوب شده اند.[۳]

دکتر بهمن ظاهر دارای تحصیلات لیسانس و فوق‌لیسانس مهندسی کامپیوتر با گرایش نرم افزار می باشد. ایشان همچنین دارای مدرک فوق لیسانس در رشته مدیریت با گرایش سیاست گذاری عمومی بوده و دکترای مدیریت اجرایی می باشد.

از جمله سیاست های مدیریتی ایشان احیای تالاب‌ های روستاهای تابعه بخشداری ایواوغلی از جمله تالاب روستاهای بیزنده، پیرکندی، بیلوار و ..... می باشد که در راستای تقویت آبهای زیرزمینی منطقه می باشد.

ایشان همچنین تلاش زیادی در راستای جذب اعتبارات برای اجرای طرح های هادی در سطح روستاهای بخش را داشتند که در این راستا طرح هادی در بیشتر روستاهای بخش اجرا گردیده است.

## تقسیمات کشوری
* **بخش ایواوغلی**
** دهستان ایواوغلی
** دهستان ولدیان
شهر : ایواوغلی

## جمعیت
براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت این بخش برابر با ۱۶٬۲۵۹ نفر (۵٬۰۵۵ خانوار) بوده‌است. 

## روستای پیرکندی
از روستاهای دیدنی این منطقه می‌توان به پیرکندی اشاره کرد که آرامگاه پیر عمر نخجوانی در این روستا قرار دارد و همچنین از آثار تاریخی این روستا کافر قلعه‌سی و همچنین گنبدهای واقع در منطقه کول تپه که آثار باقی مانده از دوره ایلخانی می‌باشد و زیارتگاهی بنام تپه ننه که هر ساله فروردین ماه مردمان روستا در این محل جمع می‌شوند و جشن می‌گیرند. از تفریحگاه‌های این روستا دره دیدنی قلی باغی است. این روستا در ۱۰ کیلومتری ایواغلی قرار دارد. باشد تا انتقال به مقاله مستقل روستا-->

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* آذربایجان غربی
* شهرستان خوی

ایواوغلی
رده:شهرستان خوی
رده:مناطق مسکونی در شهرستان خوی
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۶ (میلادی) در ایران
بخش صفائیه

**بخش صَفائیه** یکی از بخش‌های شهرستان خوی در استان آذربایجان غربی در ایران است. شهر زرآباد مرکز این بخش است.

## تقسیمات کشوری
* **بخش صفائیه**
** دهستان الند
** دهستان سکمن‌آباد
شهر : زرآباد

## جمعیت
براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت این بخش برابر با ۱۹٬۵۴۳ نفر (۴٬۸۹۳ خانوار) بوده‌است. 

## منابع

* جغرافیای استان آذربایجان غربی جلد دوم

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* آذربایجان غربی
* شهرستان خوی
* زرآباد

صفائیه
رده:شهرستان خوی
رده:مناطق مسکونی در شهرستان خوی
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۷ (میلادی) در ایران
بخش مرکزی شهرستان خوی

**بخش مرکزی شهرستان خوی** یکی از بخش‌های شهرستان خوی در استان آذربایجان غربی در شمال غربی ایران است.

## تقسیمات کشوری
* **بخش مرکزی شهرستان خوی**
** دهستان دیزج
** دهستان رهال
** دهستان فیرورق
** دهستان قره سو
** دهستان گوهران
شهرها: خوی، فیرورق، دیزج دیز

## جمعیت
براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت این بخش برابر با ۲۸۸٬۲۶۹ نفر (۸۵٬۳۴۲ خانوار) بوده‌است. 

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران

## منابع

مرکزی شهرستان خوی
رده:شهرستان خوی
رده:مناطق مسکونی در شهرستان خوی
بخش مرکزی شهرستان سردشت

**بخش مرکزی شهرستان سردشت** یکی از بخش‌های تابعه شهرستان سردشت در استان آذربایجان غربی در شمال غربی ایران است.

## تقسیمات کشوری
دهستان‌های بخش مرکزی
* دهستان آلان
* دهستان بریاجی
شهرها: سردشت

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان سردشت در سال ۱۳۹۵ برابر با ۶۳۲۴۳ نفر بوده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران

## منابع

مرکزی شهرستان سردشت
رده:شهرستان سردشت
رده:مناطق مسکونی در شهرستان سردشت
شهرستان میرآباد

**شهرستان میرآباد** یکی شهرستان‌های استان آذربایجان غربی ایران است. مرکز این شهرستان، شهر میرآباد است.

این شهرستان در تاریخ ۲۴ مرداد ۱۴۰۱ از شهرستان سردشت جدا شد و مستقل گردید.

## موقعیت جغرافیایی
**شهرستان میرآباد** از **شمال** با شهرستان پیرانشهر، از **شمال شرقی** با شهرستان مهاباد، از **جنوب شرقی** تا **جنوب** با شهرستان سردشت و از **غرب** با کشور عراق همسایه است.

## تقسیمات کشوری
**شهرستان میرآباد** دارای **۲** بخش، **۴** دهستان و **۱** شهر به شرح زیر است:

### شهرستان میرآباد

## جاذبه‌های گردشگری
از جاذبه‌های گردشگری و باستانی شهرستان میرآباد می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:
* آبشار چکوو
* تفرجگاه خدرآباد و تنگه دوژه
* پردانان
* کوهستانهای هه لالاویی روستای سیونه
* دره گرژال
* دشت وه‌زنێ (وزینه)
* محوطه تاریخی ساوان
* پل قلعه تاسیان
* گورستان تاریخی روستای گومان
* غار قلاتاسیان در روستای قلاتاسیان
* جنگل‌های حفاظت شدهٔ میرآباد
* آبشار نێزه
* کانی رش
* پل معلق جولانه

بندانگشتی|تنگه دوژه (خدرآباد)|وسط
بندانگشتی|دشت وزینه|حاشیه|وسط

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت **شهرستان میرآباد** برابر با **۲۲٬۷۰۰** نفر بوده‌است.

## منابع


رده:شهرستان‌های استان آذربایجان غربی
فرمانفرما

**فرمانفرما** لقبی قاجاری است و ممکن است به این افراد گفته شود:
* حسین‌علی میرزا فرمانفرما (۱۱۶۹، آمل - ۱۲۱۳ هجری خورشیدی، تهران) پنجمین پسر فتحعلی‌شاه و والی فارس که پس از مرگ پدرش مدعی سلطنت شد.
* محمدتقی حسام‌السلطنه (۱۱۷۰ - ۱۲۴۰ هجری خورشیدی) هفتمین فرزند فتحعلی‌شاه و والی کرمانشاه
* فریدون میرزا (۱۱۸۹ - ۱۲۳۵ هجری خورشیدی، مشهد) پسر پنجم عباس میرزا و والی فارس
* فیروز میرزا (۱۱۹۷ - ۱۲۶۴ هجری خورشیدی، تهران) فرزند شانزدهم عباس میرزا و برادر کوچک‌تر محمدشاه
* میرزا محمود خان فرمانفرما (۱۲۰۷ - درگذشته ۱۲۶۶ هجری خورشیدی) از دولتمردان دورهٔ قاجار که در آغاز ناصرالملک لقب داشت.
* عبدالحمید میرزا ناصرالدوله (۱۲۱۹ - ۱۲۷۰ هجری خورشیدی) پسر فیروز میرزا، که والی کرمان بود و باغ شاهزاده ماهان به دستور وی ساخته شد.
* عبدالحسین میرزا فرمانفرما (۱۲۳۱، تبریز – ۱۳۱۸ هجری خورشیدی، تهران) پسر فیروز میرزا که والی کرمان و بلوچستان و رئیس‌الوزرای احمدشاه شد.
تلویزیون آرزو

**تلویزیون آرزو** یک شبکه تلویزیونی خصوصی است که در سال ۲۰۰۷ با هدف آگاهی دهی مردم، رشد دموکراسی، آزادی بیان و ملت سازی به فعالیت‌های خویش در قالب برنامه‌های خبری و تولیدی شروع به فعالیت نمود.

## تأسیس
تلویزیون آرزو به همت کمال الدین نبی زاده یکی از تاجران برجسته افغانستان با هدف ارائه خدمت به مردم تأسیس شد، مسوولیت عمومی این رسانه را نورآغا شریفی به عهده دارد.
خواجه بصیر عابد، نثار آریانفر و رامین دلاسا از دیگر افراد کلیدی این شبکه هستند.

## برنامه‌ها
برنامه‌های این شبکه تلویزیونی سیاسی، فرهنگی، آموزشی و سرگرم‌کننده است. اخبار در این شبکه به چهار زبان دری، پشتو ازبکی، و انگلیسی پخش می‌گردد.
نشرات HD این شبکه در ۱۴ ام ماه اسد (مرداد)ماه آغاز گردید.

## پوشش و ساعات پخش
تلویزیون آرزو در ولایات کابل، بلخ، هرات، کندز، بغلان، فاریاب، میدان وردک، کاپیسا و پروان روی آنتن‌های عادی قابل دریافت می‌باشد، هم میهنان ما می‌توانند پخش این رسانه را با کیفیت عالی دریافت و تماشا نمایند.

در خارج از کشور بیننده گان و علاقه‌مندان این رسانه می‌توانند در ماهواره جهانی Yahsat در آسیا روی فریکونسی ۱۲۰۱۵ سمبول رید ۲۷۵۰۰ پلورایزیسن ۳/۴ در حالت H روی فریکونسی برنامه‌ها را تماشا کنند.

## جستارهای وابسته
* فهرست شبکه‌های تلویزیونی فارسی‌زبان

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
* سایت رسمی تلویزیون آرزو
* سایت رسمی آرزو نیوز

رده:ایستگاه‌های تلویزیونی در افغانستان
رده:ایستگاه‌های تلویزیونی فارسی‌زبان
رده:تلویزیون در افغانستان
رده:شبکه‌ها و ایستگاه‌های تلویزیونی بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۰۷ (میلادی)
رده:شبکه‌ها و ایستگاه‌های تلویزیونی منحل‌شده در ۲۰۰۹ (میلادی)
فیروز میرزا

300px|بندانگشتی|فیروزمیرزا فرمانفرما
**فیروز میرزا نصرت‌الدوله** (اول)، فرمانفرما، فرزند شانزدهم ولیعهد قاجار عباس میرزا نایب‌السلطنه (۱۲۰۳–۱۲۴۹ ق) و نوه فتحعلی شاه قاجار متولد۱۲۳۳ قمری بودو جمعه ۲۸ ربیع الاول ۱۳۰۳ قمری در سن ۷۰ سالگی در تهران درگذشت.

فیروز میرزا دو برادر و یک خواهر تنی داشت و مادرش عزت نساء خانم دختر حاجی میرزا صادق کلانتر باغ‌میشه بود.

در کتاب تاریخ و جغرافی دارالسلطنه تبریز نوشته نادر میرزا قاجار آمده‌است:

با مرگ فتحعلی‌شاه در ۱۲۱۳ خورشیدی، یکی از پسران بزرگ‌تر او، حسین‌علی‌میرزا فرمانفرما که فرمانروای فارس بود، ادعای پادشاهی نمود. با تصمیم شاه جدید، محمدشاه، برادر کوچکترش فیروز میرزا به مقابله با نیروهای عموی ناتنی فرستاده شد که در این نبرد، نیروهای حسین‌علی میرزا فرمانفرما شکست خورد و پایه‌های پادشاهی محمدشاه تحکیم گردید. فیروز میرزا در محاصره شهر هرات در عهد محمدشاه حضور داشت و در دوران ناصرالدین شاه به ماموریت‌های مهم و فرمانروایی ایالات بزرگ مانند کرمان و بلوچستان سفرنامه‌هایی هم از او در دست است.

## القاب
لقب شاهزاده فیروز میرزا در آغاز سالار لشکر و سپس نصرت‌الدوله بود. او در اواخر عمر از ناصرالدین شاه لقب «فرمانفرما» را دریافت کرد. بعدها لقب فرمانفرما به پسر فیروز میرزا یعنی عبدالحسین میرزا فرمانفرما تعلق گرفت و «نصرت‌الدوله» و «سالار لشکر» هم به ترتیب القاب فیروز میرزا و عباس میرزا، دو پسر بزرگ عبدالحسین میرزا شد.

## فرزندان
فیروز میرزا در جوانی با دختر میرزا حسن مستوفی‌الممالک آشتیانی ازدواج کرد و پس از او حاجیه همایون سلطان (هما) خانم دختر بهمن میرزا بهاالدوله را در زمان پیشکاری ولیعهد و حکمرانی آذربایجان به همسری گزید. هما خانم پیش از ازدواج با فرمانفرما همسر قهرمان میرزا پسر هشتم عباس میرزا بود و از او فرزندی به نام کیومرث میرزا عمیدالدوله داشت. حاصل این ازدواج‌ها شش فرزند بود به شرح زیر:

بزرگ‌ترین فرزند فیروز میرزا نصرت‌الدوله و حاجیه هما خانم، ملک‌تاج خانم نجم‌السلطنه، بانویی روشن‌ضمیر و بااراده بود که با میرزا هدایت‌الله وزیر دفتر از خاندان مستوفیان آشتیان ازدواج کرد.

فرزند پنجم فیروز میرزا و هما خانم، به نام ماه‌سما خانم با پسرعمویش، عبدالعلی میرزا، پسر فرهاد میرزا معتمدالدوله ازدواج کرد و لقب عصمت‌السلطنه یافت، اما در جوانی در شیراز درگذشت. آرامگاه او در حافظیه شیراز قرار دارد.

## روزنگار ناصرالدین شاه
۲۱ ربیع‌الثانی ۱۲۷۹ه‌ق، ناصرالدین شاه قاجار در میانه‌ٔ یادداشتش از شکار در کن نوشت:

## منابع

* 
* 
* نادر میرزا. *تاریخ و جغرافی دارالسلطنه تبریز*. نشر اقبال: ۱۳۶۰.
* 
* 

رده:استانداران کرمان
رده:اهالی ایران در سده ۱۹ (میلادی)
رده:خاندان فیروز-فرمانفرمائیان
رده:درگذشتگان ۱۳۰۳ (قمری)
رده:درگذشتگان ۱۸۸۶ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۱۸ (میلادی)
رده:فرزندان عباس میرزا
رده:متولیان آستان قدس رضوی
بخش کوهسار

**بخش کوهسار** یکی از بخش‌های تابعه شهرستان سلماس در استان آذربایجان غربی در شمال غربی ایران است. زبان مردم این بخش کردی کرمانجی بوده و اکثریت پیرو مذهب اهل سنت هستند.

## تقسیمات کشوری
دهستان‌های بخش کوهسار

مرکز بخش: کتبان
* دهستان چهریق (مرکز دهستان چهریق علیا)
* دهستان شپیران (مرکز دهستان دلزی)
* دهستان شناتال (مرکز دهستان کوزه‌رش)

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش کوهسار شهرستان سلماس در سال ۱۳۹۵ برابر با ۳۱۰۰۹ نفر بوده است. مردم این بخش کُرد هستند و به زبان کُردی کرمانجی سخن می‌گویند.

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* آذربایجان غربی
* شهرستان سلماس

کوهسار شهرستان سلماس
رده:شهرستان سلماس
رده:مناطق مسکونی در شهرستان سلماس
بخش مرکزی شهرستان سلماس

بندانگشتی|سلماس مرکزی
**بخش مرکزی شهرستان سلماس** یکی از بخش‌های تابعه شهرستان سلماس در استان آذربایجان غربی در شمال غربی ایران است.

## تقسیمات کشوری
دهستان‌های بخش مرکزی
* دهستان زولاچای (مرکز دهستان ملحم)
* دهستان کره‌سنی (مرکز دهستان سیلاب)
* دهستان کناربروژ (مرکز دهستان تمر)
* دهستان لکستان (مرکز دهستان قره‌قشلاق)
شهرها: سلماس و تازه شهر.
## جمعیت
براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت این بخش برابر با ۱۶۸٬۶۳۰ نفر (۴۷٬۶۰۸ خانوار) بوده‌است. 

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران

## منابع

مرکزی شهرستان سلماس
رده:شهرستان سلماس
رده:مناطق مسکونی در شهرستان سلماس
بخش مرکزی شهرستان ماکو

**بخش مرکزی** یکی از بخش‌های شهرستان ماکو استان آذربایجان غربی ایران است.

## تقسیمات کشوری
* **بخش مرکزی شهرستان ماکو**
** دهستان قلعه دره سی
** دهستان قره‌سو
** دهستان چایپاسار جنوبی
شهر : ماکو

## جمعیت
براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت این بخش برابر با ۷۵٬۰۷۵ نفر (۲۱٬۴۹۰ خانوار) بوده‌است. 

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران

## منابع

مرکزی شهرستان ماکو
رده:شهرستان ماکو
رده:مناطق مسکونی در شهرستان ماکو
بخش خلیفان

**بخش خلیفان** یکی از بخش‌های تابعه شهرستان مهاباد در استان آذربایجان غربی در شمال غربی ایران است.

## تقسیمات کشوری
دهستان‌های بخش مرکزی
* دهستان کانی‌بازار
* دهستان منگور شرقی
شهرها: خلیفان.

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش خلیفان شهرستان مهاباد در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۸۰۶۶ نفر بوده است.

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* آذربایجان غربی
* شهرستان مهاباد

خلیفان
رده:شهرستان مهاباد
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۸۹ (میلادی) در ایران
رده:مناطق مسکونی در شهرستان مهاباد
بخش مرکزی شهرستان میاندوآب

**بخش مرکزی شهرستان میاندوآب** یکی از بخش‌های شهرستان میاندوآب در استان آذربایجان غربی ایران است.

## تقسیمات کشوری
* **بخش مرکزی شهرستان میاندوآب**
** دهستان زرینه‌رود شمالی
** دهستان مکریان شمالی
** دهستان زرینه‌رود جنوبی

شهر: **[[میاندوآب]]**

## جمعیت
بنابر سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت **بخش مرکزی شهرستان میاندوآب** برابر با **۲۰۱٬۴۳۶** نفر بوده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران

## منابع

رده:بخش‌های شهرستان میاندوآب
رده:شهرستان میاندوآب
رده:مناطق مسکونی در شهرستان میاندوآب
بخش مرکزی شهرستان چهاربرج

**بخش مرکزی** یکی از بخش‌های شهرستان چهاربرج در استان آذربایجان غربی ایران است.

## تقسیمات کشوری
* **بخش مرکزی شهرستان چهاربرج**
** دهستان قپچاق
** دهستان مرحمت‌آباد شمالی
شهر: '''چهاربرج'''

## جمعیت
بنابر سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت **بخش مرکزی شهرستان چهاربرج** برابر با **۱۹٬۵۵۲** نفر بود‌ه‌است.

## منابع

رده:بخش‌های استان آذربایجان غربی
رده:بخش‌های شهرستان چهاربرج
رده:شهرستان چهاربرج
رده:مقاله‌های خرد جغرافیای استان آذربایجان غربی
کرایسیس

***کرایسیس***  نام یک بازی ویدئویی علمی-تخیلی در سبک تیراندازی اول شخص است که توسط شرکت آلمانی کرای‌تک توسعه یافته و به‌وسیلهٔ الکترونیک آرتس در نوامبر ۲۰۰۷ برای مایکروسافت ویندوز عرضه شده است. شرکت کرای‌تک در سال ۱۹۹۹ از سوی سه برادر ترک تأسیس شد. نسخهٔ سازگارشده *کرایسیس* نیز در اکتبر ۲۰۱۱، برای کنسول‌های پلی‌استیشن ۳ و ایکس‌باکس ۳۶۰ منتشر شد. این عنوان اولین قسمت از سری بازی‌های *[[کرایسیس (مجموعه بازی)|کرایسیس]]* به‌شمار می‌رود. در زمان انتشار بازی و چندین سال پس از آن، به دلیل نقطهٔ عطف آن در طراحی گرافیک (متعاقباً نیاز به سخت‌افزار قدرتمند) مورد تحسین قرار گرفت.

نسخهٔ بازسازی شده این عنوان در سال ۲۰۲۰ برای پلتفرم‌های مایکروسافت ویندوز، پلی‌استیشن ۴، ایکس‌باکس وان، و نینتندو سوئیچ در دسترس قرار گرفت. دنبالهٔ مستقیم این بازی تحت عنوان *[[کرایسیس ۲]]* در مارس ۲۰۱۱ عرضه شد.

## داستان
داستان دربارهٔ موجوداتی فضایی است که سال‌ها قبل در زمین کره شمالی به زمین آمده‌اند و دارای تکنولوژی پیشرفته‌اند. کره‌ای‌ها به تکنولوژی آن‌ها چشم طمع دارند و بازیکن باید با هر دو گروه بجنگد، البته فضایی‌ها مجهز به سلاحی هستند که زمین را سرد می‌کند و این مانع مهمی در سر راه بازیکنان است.

### شخصیت‌ها
* نوماد Nomad
* سایکو Psycho
* جستر و ازتک Jester, Aztec
* پرافیت Prophet

### لباس نانو
لباس نانو با نوعی تکنولوژی پیشرفته ساخته شده است که از یکی از طرح‌های واقعی آمریکا الهام گرفته است. این لباس به شما قدرت‌های خاصی می‌دهد که به دلخواه می‌توانید یکی از این قدرت‌ها را انتخاب کنید.
* حداکثر قدرت: بازیکن با این حالت می‌تواند یک ماشین را از روی زمین بلند کند.
* حد اکثر سرعت: با این قدرت می‌توانید با سرعت بسیار زیاد حرکت کنید.
* نامرئی:با این قدرت می‌توانید مخفی شوید
* حداکثر زره: در مقابل گلوله‌ها بیشتر دوام می‌آورید.

## موتور
منتقدان گرافیک این بازی را یک شاهکار به حساب می‌آورند که به نظر منتقدان بازی‌های رایانه‌ای از تمام بازی‌های موجود در زمان خود بهتر بود.

## منابع

رده:بازی‌های ویدئویی ۲۰۰۷ (میلادی)
رده:بازی‌های کرای‌انجین
رده:بازی‌های الکترونیک آرتس
رده:تیراندازی اول شخص
رده:گیمز فور ویندوز
رده:علمی تخیلی آلمان
رده:نامرئی بودن در تخیل
رده:بازی‌های ویدئویی نوشته‌شده با لوآ (زبان برنامه‌نویسی)
رده:بازی‌های ویدئویی تک‌نفره و چندنفره
رده:فناوری نانو در ادبیات داستانی
رده:بازی‌های نینتندو سوئیچ
رده:کره شمالی در ادبیات داستانی
رده:بازی‌های پلی‌استیشن ۳
رده:بازی‌های پلی‌استیشن ۴
رده:بازی‌های سیبر اینتراکتیو
رده:بازی‌های ویدئویی واقع‌شده در فیلیپین
رده:بازی‌های ویدئویی علمی تخیلی
رده:بازی‌های مخفی‌کاری
رده:ترابشریت در بازی‌های ویدئویی
رده:بازی‌های ویدئویی درباره زیست فرازمینی
رده:بازی‌های ویدئویی مورد اقتباس در کمیک‌ها
رده:بازی‌های ویدئویی به آهنگسازی یینون تسور
رده:بازی‌های تولیدشده در آلمان
رده:بازی‌های ویدئویی واقع‌شده در ۲۰۲۰ (میلادی)
رده:بازی‌های ویندوز
رده:بازی‌های ایکس‌باکس ۳۶۰
رده:بازی‌های اکس‌باکس وان
ماریا رایشه

بندانگشتی|ماریا رایشه ۱۹۱۰
**ماریا رایشه**  ریاضیدان آلمانی بود که نقشی مهم در حفاظت از خطوط نازکا داشت.
بندانگشتی|چپ|مجسمه مومی در موزه ماریا رایشه در نزدیکی ناسکا

## زندگی‌نامه
او در پانزدهم مه سال ۱۹۰۳ میلادی در شهر درسدن به دنیا آمد پس از فارغ‌التحصیل شدن در رشته‌های ریاضیات، جغرافیا و زبان‌های خارجی به سرزمین پرو رفت.

ماریا رایشه در سال ۱۹۳۹ کار تدریس و ترجمه را شروع کرد و به خطوط نازکا علاقه‌مند شد و مسائل عجیبی دربارهٔ آنان کشف کرد و در سال ۱۹۴۹ نتایجش را در کتابی به نام راز بیابان منتشر نمود و با پول کتابش که مقدار نسبتاً ناچیزی بود برای خطوط، نگهبان گذاشت تا از بین نروند و تلاشش نتیجه داد و در سال ۱۹۹۵ این منطقه در فهرست جهانی جای گرفت از آن پس در پرو به عنوان یک قهرمان ملی شناخته می‌شود و به او لقب بانوی بزرگ نازکا را دادند.

او در اواخر عمر سرطان تخمدان گرفته بود و در سال ۱۹۹۸ درگذشت.

## منابع

رده:افراد مبتلا به بیماری پارکینسون
رده:اهالی درسدن
رایشه، ماریا
رده:باستان‌شناسان اهل پرو
رده:باستان‌شناسان زن
رده:باستان‌شناسان سده ۲۰ (میلادی)
رده:دانشمندان زن سده ۲۰ (میلادی)
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه فنی درسدن
رایشه، ماریا
رایشه، ماریا
رده:ریاضی‌دانان زن سده ۲۰ (میلادی)
رده:ریاضی‌دانان سده ۲۰ (میلادی)
رایشه، ماریا
رده:مترجمان سده ۲۰ (میلادی)
رده:مهاجران آلمانی به پرو
رده:نویسندگان زن سده ۲۰ (میلادی)
بخش محمدیار

**بخش محمدیار** یکی از بخش‌های تابع شهرستان نقده در استان آذربایجان غربی ایران است.

## تقسیمات کشوری
**دهستان‌های بخش محمدیار**
* دهستان المهدی
* دهستان حسنلو
شهرها: محمدیار.

## جمعیت
براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت این بخش برابر با ۲۱٬۱۴۷ نفر (۶٬۱۲۳ خانوار) بوده‌است و به زبان ترکی آذربایجانی سخن می گویند.

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* آذربایجان غربی
* شهرستان نقده

محمدیار
رده:شهرستان نقده
رده:مناطق مسکونی در شهرستان نقده
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۶ (میلادی) در ایران
بخش مرکزی شهرستان باروق

**بخش مرکزی**، یکی از بخش‌های شهرستان باروق در استان آذربایجان غربی ایران است. مرکز این بخش، شهر باروق است.

## تقسیمات کشوری
* **بخش مرکزی شهرستان باروق**
** دهستان باروق
** دهستان نادرگلی

شهر: **[[باروق]]**

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت **بخش مرکزی شهرستان باروق** برابر با **۱۵٬۸۰۰** نفر بوده است.

## منابع

رده:بخش‌های شهرستان باروق
رده:شهرستان باروق
رده:مقاله‌های خرد جغرافیای استان آذربایجان غربی
بخش مرکزی شهرستان نقده

**بخش مرکزی شهرستان نقده** یکی از بخش‌های تابعه شهرستان نقده در استان آذربایجان غربی در شمال غربی ایران است.

## تقسیمات کشوری
**دهستان‌های بخش مرکزی**
* دهستان بیگم‌قلعه
* دهستان سلدوز
شهرها: نقده.

## جمعیت
براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت این بخش برابر با ۱۰۶٬۵۲۴ نفر بوده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران

## منابع

مرکزی شهرستان نقده
رده:شهرستان نقده
رده:مناطق مسکونی در شهرستان نقده
بخش سیمینه

بندانگشتی|نمایی از نقشهٔ بوکان، بخش سیمینه یکی از بخش‌های تابعه این شهرستان است. - ۲۰۰۷
**بخش سیمینه** یکی از بخش‌های تابعه شهرستان بوکان در استان آذربایجان غربی در شمال غربی ایران است.

## تقسیمات کشوری
دهستان‌های بخش سیمینه
* دهستان آختاچی شرقی
* دهستان آختاچی محالی
* دهستان بهی دهبکری
شهرها: سیمینه
## مردم
مردم سیمینه به زبان کُردی تکلم میکنند.
## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت بخش سیمینه شهرستان بوکان، حدود ۲۷٬۰۰۰ نفر بوده‌است.

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* آذربایجان غربی
* شهرستان بوکان

سیمینه
رده:شهرستان بوکان
رده:مناطق مسکونی در شهرستان بوکان
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۰ (میلادی) در ایران
بخش مرکزی شهرستان بوکان

**بخش مرکزی شهرستان بوکان** یکی از بخش‌های تابعه شهرستان بوکان در استان آذربایجان غربی در شمال غربی ایران است.

## تقسیمات کشوری
دهستان‌های بخش مرکزی
* دهستان آختاچی
* دهستان ایل‌تیمور
* دهستان ایل‌گورک
شهرها: بوکان.

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران درسال۱۳۹۵، جمعیت بخش مرکزی شهرستان بوکان حدود۲۲۵٬۰۰۰ نفر بوده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران

## منابع

رده:شهرستان بوکان
رده:بخش‌های استان آذربایجان غربی
رده:مناطق مسکونی در شهرستان بوکان
بخش تخت سلیمان

بندانگشتی|بخش تخت سلیمان
**بخش تخت سلیمان** یکی از بخش‌های تابعه شهرستان تکاب در استان آذربایجان غربی در شمال غربی ایران است.
مرکز این بخش، شهر تخت سلیمان است.

## تقسیمات کشوری
دهستان‌های بخش تخت سلیمان
* دهستان احمدآباد
* دهستان ساروق
* دهستان چمن
شهرها: تخت سلیمان

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت این بخش برابر با ۲۰٬۰۹۷ نفر (۵٬۹۲۹ خانوار) بوده‌است. مردمانش به زبان های ترکی آذربایجانی و کُردی سخن می‌گویند. 

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* آذربایجان غربی
* شهرستان تکاب

تخت سلیمان
رده:شهرستان تکاب
رده:مناطق مسکونی در شهرستان تکاب
بخش مرکزی شهرستان تکاب

**بخش مرکزی شهرستان تکاب** یکی از بخش‌های تابعه شهرستان تکاب در استان آذربایجان غربی در شمال غربی ایران است.

## تقسیمات کشوری
دهستان‌های بخش مرکزی
* دهستان افشار
* دهستان انصار
* دهستان کرفتو
شهرها: تکاب

## جمعیت
بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت این بخش برابر با ۸۰٬۵۵۶ نفر (۲۳٬۴۸۲ خانوار) بوده‌است. 

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران

## منابع

مرکزی شهرستان تکاب
رده:شهرستان تکاب
رده:مناطق مسکونی در شهرستان تکاب
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۰ (میلادی) در ایران
بخش نالوس

**بخش نالوس** یکی از بخش‌های تابعه شهرستان اشنویه در استان آذربایجان غربی در شمال غربی ایران است.

## تقسیمات کشوری
دهستان‌های بخش نالوس
* دهستان اشنویه جنوبی
* دهستان هق
شهرها: نالوس.

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش نالوس شهرستان اشنویه در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۵۳۳۳ نفر بوده‌است.

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* آذربایجان غربی
* شهرستان اشنویه

نالوس
رده:شهرستان اشنویه
رده:مناطق مسکونی در شهرستان اشنویه
بخش مرکزی شهرستان چالدران

**بخش مرکزی شهرستان چالدران** یکی از بخش‌های تابعه شهرستان چالدران در استان آذربایجان غربی در شمال غربی ایران است.

## تقسیمات کشوری
دهستان‌های بخش مرکزی
* دهستان چالدران شمالی
* دهستان چالدران جنوبی
* دهستان ببه جیک
شهرها: سیه چشمه.

## جمعیت
براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت این بخش برابر با ۳۷٬۴۸۷ نفر (۹٬۸۱۷ خانوار) بوده‌است. 

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* آذربایجان غربی
* شهرستان چالدران

مرکزی شهرستان چالدران
رده:شهرستان چالدران
رده:مناطق مسکونی در شهرستان چالدران
بخش دشتک

**بخش آواجیق** یکی از بخش‌های تابعه شهرستان چالدران در استان آذربایجان غربی در شمال غربی ایران است.

نام این بخش را زردشت نیز نامیده‌اند.

## تقسیمات کشوری
دهستان‌های بخش دشتک
* دهستان آواجیق شمالی
* دهستان آواجیق جنوبی
شهرها: آواجیق.

## جمعیت
براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت این بخش برابر با ۷٬۵۷۰ نفر (۲٬۱۵۰ خانوار) بوده است.

## منابع

## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران
* آذربایجان غربی
* شهرستان چالدران

دشتک
رده:شهرستان چالدران
رده:مناطق مسکونی در شهرستان چالدران
بهار

300px|thumb|شکوفه‌های درختان در بهار**بَهار** یکی از چهار فصل در مناطق معتدل، پیش از تابستان و پس از زمستان است. در نیمکره شمالی، بهار هم‌دوره با پاییز در نیمکره جنوبی است و برعکس. در اعتدال بهاری، روزها و شب‌ها تقریباً دوازده ساعت طول می‌کشند، و با پیشرفت فصل و افزایش طول روز، طول شب کاهش می‌یابد.

## فرهنگ
[بندانگشتی|[بهار در حال پاشیدن ستاره‌ها اثر ادوین بلاشفیلد]]
بسیاری از مردم فصل بهار را آغاز زندگی دوبارهٔ طبیعت می‌دانند. در فصل بهار جانورانی که در خواب زمستانی هستند و همچنین، درختان از خواب زمستانی بیدار شده و زندگی را دوباره آغاز می‌کنند. درختان شکوفه زده و جانوران نیز در این فصل شروع به تولید مثل می‌کنند.

بهار واژه‌ای فارسی است، که در فارسی میانه و فارسی نوین به همین شکل بوده‌است.

در فرهنگ عمومی برخی از کشورها، مثل ایران و افغانستان، به این فصل بسیار اهمیت می‌دهند، به طوری که حتی، سال نو آن‌ها در این فصل و با رسیدن خورشید به نقطهٔ اعتدال بهاری (اول فروردین، معمولاً مطابق با ۲۱ مارس) شروع می‌شود. آن‌ها شروع این سال را با مراسمی به نام نوروز جشن می‌گیرند که سیزده روز طول می‌کشد. (سیزده به در) این اهمیت در ادبیات نیز نمود زیادی دارد و بهار یکی از مهم‌ترین سوژه‌های هنری و ادبی می‌باشد.

## رخدادهای طبیعی

در فصل بهار انحراف محور زمین نسبت به خورشید افزایش می‌یابد. طول مدت روز به سرعت زیاد می‌شود، زمین گرم می‌شود و گیاهان شروع به رشد کردن می‌کنند. برف‌ها آب می‌شوند و رودها به جریان می‌افتند. یخبندان در مناطق سردسیر کمتر می‌شوند و در مناطقی که آب و هوای سردسیری ندارند، دمای هوا به سرعت افزایش می‌یابد. بسیاری از گیاهان گلدار شروع به شکوفه زدن می‌کنند. این باره زمانی برخی موارد از زمانی از زمستان تا اوایل تابستان به طول می‌انجامد.

## نگارخانه

پرونده:Colorful spring garden.jpg|گل‌های باغ در بهار
پرونده:William-Adolphe Bouguereau (1825-1905) - Return of Spring (1886).jpg|بازگشت بهار یک نقاشی از *[[ویلیام-آدولف بوگرو]]*
پرونده:Pollinationn.jpg|گرده‌افشانی زنبورعسل در بهار
پرونده:Frühling blühender Kirschenbaum.jpg|شکوفه‌های درخت آلبالو در بهار
پرونده:Botticelli-primavera.jpg|alt=|پریماورا یا تمثیل بهار، نقاشی ساندرو بوتیچلی
پرونده:William Adolphe Bouguereau - A Dream of Spring.jpg|alt=|رؤیای بهار اثر ویلیام-آدولف بوگرو


## جستارهای وابسته
* تابستان
* نوروز
* سال نو آشوری

## منابع

* 


رده:هواشناسی
رنده (نجاری)

**رنده** یک ابزار نجاری است که برای صاف کردن، یا کم کردن ضخامت، یا یکدست کردن سطح ناهموار چوب بکار می‌رود.

رنده‌های نجاری در دو نوع چوبی و فلزی موجود هستند. رنده‌های چوبی همگی دارای یک تیغه هستند؛ به جز رندهٔ دستگاه (یا رندهٔ بلند) که دارای یک تیغهٔ پشت‌بند نیز هست. تمامی رنده‌های فلزی دو تیغه دارند که تیغهٔ دوم برای شکستن پوشالهای برداشته شده توسط تیغهٔ اصلی و خارج کردن پوشال‌ها از داخل رنده به کار می‌رود. رنده در درودگری می‌تواند همچنین ابزار پیرامونی دیگری داشته باشد مانند رنده‌بند و رنده‌گیر که برای ثابت نگه‌داشتن رنده بر روی سطوح کاربرد دارند.

نوع بخصوصی از رنده‌ها که دارای تیغه‌های فرم دار هستند برای ساختن زهوارها و فرم‌های تزئینی دور قاب عکس‌ها یا دیوارها و ... بکار می‌روند.
بندانگشتی|چپ|رنده دستی چوبی

## اجزاء رنده
هرکدام از رنده‌های دستی -چوبی و فلزی- دارای اجزای نسبتاً متفاوتی هستند.

[بندانگشتی|چپ|رنده دستی فلزی[رنده پرداخت|رندهٔ پرداخت (بالا) ،رنده دستی فلزی ساده (پایین)]]

A: **دهانه** که شیاری است در قسمت زیرین رنده که قسمت برندهٔ تیغه در آن قرار می‌گیرد.

B: **تیغه** فلزی که با زاویهٔ ۲۵ درجه تیز می‌شود.

C: **نگه‌دارندهٔ تیغه**

D: **پیچ تنظیم** که میزان خروج تیغه از دهانه (پرتیغی و کم‌تیغی رنده) را می‌توان با آن تنظیم کرد.

E&H: دسته‌ها

ّF: **تیغ پشت‌بند** که اغلب در رنده‌های دوتیغ فلزی بسته می‌شود و برای محکم نگه‌داشتن تیغه، جلوگیری از فرورفتن بیش از حد تیغه در داخل چوب و خرد کردن پوشال‌ها در هنگام رندیدن به کار می‌رود.

G: **تنظیم‌کنندهٔ زاویه** که با حرکت آن به سمت راست و چپ زاویهٔ قرارگیری تیغه در دهانه تغییر می‌کند.

## منابع

* Wikipedia contributors، "Plane (tool)،" Wikipedia، The Free Encyclopedia، http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Plane_(tool)&oldid=175524750 (accessed December ۳۱، ۲۰۰۷).

رده:ابزار صنعتی
رده:ابزارهای دستی نجاری
رده:طرح‌ها
بخش مرکزی شهرستان بناب

**بخش مرکزی شهرستان بناب** تنها بخش شهرستان بناب در استان آذربایجان شرقی در شمال غربی ایران است. 

## تقسیمات کشوری
* بخش مرکزی شهرستان بناب
** دهستان بناجوی شرقی
** دهستان بناجوی شمالی
** دهستان بناجوی غربی
شهرها: بناب

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان بناب در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۲۶۸۸۸ نفر بوده است. 
 
## جستارهای وابسته
* فهرست بخش‌های ایران

## منابع

مرکزی شهرستان بناب
رده:شهرستان بناب
رده:مناطق مسکونی در شهرستان بناب
چکش

بندانگشتی|چپ|200px|یک چکش با سر میخ‌کش.
**چَکُّش** ابزاری است متشکل از دسته و ضربه‌زننده که غالباً برای وارد کردن ضربه به میخ به کار می‌رود.

معمول‌ترین استفاده از چکش برای ضربه زدن به میخ، جا انداختن قطعات در ماشین‌ها و شکستن اشیا می‌باشد. هر چکش برای کار خاصی طراحی و ساخته می‌شود، بنابراین چکش‌ها را به انواع مختلف می‌توان یافت، اما همه آن‌ها به‌طور کلی دارای یک دسته و یک وزنه در سر آن دسته می‌باشند، و اغلب وزن چکش در همان وزنه سر دسته قرار دارد.بسته به وزن وزنه می‌تواند، سبک یا سنگین باشد . به چکش سبک، چکش نرم گویند. 

اگرچه اکثر چکش‌ها طوری ساخته شده‌اند که با دست باید آن‌ها را به کار گرفت ولی بعضی از انواع چکش‌ها نیز طوری ساخته شده‌اند که با کمک نیروی ماشین قابل استفاده می‌باشند و بیشتر در مواقعی بکار می‌روند که احتیاج به نیروی بسیار زیادی می‌باشد.

چکش یکی از ابتدائی‌ترین ابزارهای اکثر حرفه‌ها می‌باشد. ضمناً از چکش به عنوان یک سلاح نیز می‌توان استفاده کرد.

قدمت چکش در تاریخ بشر بسیار طولانی است، به‌طوری‌که اکثراً آن را جزو اولین ابزارهای ساخته دست بشر می‌دانند.

یکی از استانداردهای معتبر چکش‌ها DIN ۱۰۴۱ است. 

## نگارخانه

File:Framing hammer.jpg|
File:BrokenConcretion22.jpg|
File:Hammer tapissier.jpg|
File:Hammer-1.jpg|
File:Ball-peen hammer 380mm.JPG|
File:Mallet.jpg|
File:Wooden mallet.jpg|
File:Sledgehammer.jpg|
File:Hammer stone tapping.jpg|
File:Hammer stone head.jpg|
File:Hammer Long cross-face.jpg|
File:Hammer twist.jpg|
File:Hammer dog-head.jpg|
File:Hammer ball pane.jpg|
File:Hammer straight pane sledge.jpg|
File:Stockhammer.JPG|
File:Claw hammer.JPG|thumb|
File:چکش میخ کش.JPG|thumb|


## جستارهای وابسته

* چکش آهنگری
* چکش مکانیکی
* چکش شنی
* چکش اشمیت
* پرتاب چکش
* چکش لندن
* داس و چکش
* موزه چکش
* دریل چکشی

## منابع

*  Wikipedia contributors, "[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Hammer&oldid=179986719 Hammer]," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed December 31, 2007).

رده:ابزارها
رده:ابزارهای دستی نجاری
رده:ابزارهای فلزکاری دستی
رده:ابزارهای مکانیکی دستی
رده:چکش‌ها
میخ

**میخ** وسیله‌ای است مصرفی که در مهندسی، کارهای چوبی، کارهای ساختمانی و غیره به‌کار می‌رود. میخ یک مفتول فلزی (غالباً آهنی) است. معمولاً یک رأس نوک تیز برای فرورفتن و یک قاعده پَخ برای ضربه خوردن دارد. میخ به‌عنوان موصول و محکم‌کننده بین دو شی استفاده می‌شود.

میخ‌ها برحسب موارد استفاده آن‌ها می‌توانند از آهن، فولاد، فلز برنج یا آلومینیوم ساخته شوند. برای وارد کردن میخ به قطعات مورد نظر عموماً از چکش‌های دستی یا چکش‌های بادی (که با نیروی باد کار می‌کنند) استفاده می‌شود. گاهی برحسب نیاز، ممکن است سر میخ وارد شده را کج کنند تا امکان بیرون کشیده شدن آن نباشد. میخ‌های فولادی به خاطر استحکام زیادی که دارند بیشتر استفاده می‌شوند ولی در فشارهای بالاتر خم می‌شوند. معمولاً میخ‌های فولادی را با روکش روی (گالوانیزه) تولید می‌کنند تا در برابر رطوبت مقاوم‌تر شود.

## جستارهای وابسته

* میخ‌کوب
* میخ‌کوبی خاک
* میخ‌پرچ
* پیچ
* چکش

## منابع

* Wikipedia contributors, "Nail (fastener)," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Nail_(fastener)&oldid=180774589 (accessed December 31, 2007).


رده:آهن‌افزارها
رده:اشیاء فلزی
رده:درودگری
رده:نجاری
رده:مقاله‌های نیازمند پیوند
رده:وسایل بستن
فرهنگ زمین خاکستردان

چپ|200px|بندانگشتی|اروپای ۱۲۰۰ پ.م.، محدوده فرهنگ مرکزی زمین خاکستردان به رنگ قرمز و فرهنگ شمالی زمین خاکستردان به رنگ نارنجی دیده می‌شود.

**فرهنگ زمین خاکستردان**  (حدود ۱۳۰۰ پ.م. تا ۷۵۰ پ.م.) از فرهنگ‌های عصر برنز در اروپای مرکزی بود.

نام این فرهنگ از سنت مرده‌سوزی آن مردم و قرار دادن خاکستر مردگان در خاکستردان‌های مدفون در یک زمین و محوطه ویژه گرفته شده است.

## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی.


رده:اروپای عصر برنز
رده:انحلال‌های سده ۸ (پیش از میلاد)
رده:باستان‌شناسی اروپا
رده:باستان‌شناسی اسلوونی
رده:باستان‌شناسی بلژیک
رده:باستان‌شناسی فرانسه
رده:بنیان‌گذاری‌ها در هزاره ۲ (پیش از میلاد) در اروپا
رده:بنیان‌گذاری‌های سده ۱۳ (پیش از میلاد)
رده:فرهنگ‌های باستان‌شناختی اروپای جنوب شرقی
رده:فرهنگ‌های باستان‌شناختی اروپای مرکزی
رده:فرهنگ‌های باستان‌شناختی در رومانی
رده:فرهنگ‌های باستان‌شناختی در لهستان
رده:فرهنگ‌های باستان‌شناختی
رده:فرهنگ‌های عصر برنز اروپا
رده:کرواسی عصر برنز
خاکستردان

بندانگشتی|خاکستردان-زرقب (Zarqab)
**زرقب (Zarqab)** به ظرف‌هایی گفته می‌شود که خاکستر مردگان را پس از مرده‌سوزی در آن قرار می‌دهند.

در کشورهای غربی، گورستان‌ها بخشی نیز به نام «باغ خاکستردان‌ها» دارند که خاکستردان‌های درگذشتگان در آن بخش نگهداری می‌شود.

## منابع

Wikipedia contributors، "Urn،" Wikipedia، The Free Encyclopedia، http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Urn&oldid=180196903 (accessed January ۳۱، ۲۰۰۸).

رده:اختراع‌های چینی
رده:سفالگری
رده:مراسم مردگان
رده:هنرهای تزئینی
رده:ظرف‌ها
جدول آلبوم‌های بریتانیا

بندانگشتی|جدول موسیقی البوم ها
**جدول موسیقی آلبوم‌های بریتانیا** ، جدولی برای مشخص نمودن رتبه و موقعیت فروش آلبوم‌ها در بریتانیا است. این جدول به وسیلهٔ شرکت آفیشال چارتس و فهرستی از ۲۰۰ آلبوم برتر منتشرشده در چارتس‌پلاس تنظیم و ایجاد شده‌است (تنها ۱۰۰تای برتر در منابع اطلاعاتی شمارده می‌شوند). امتیاز یک برنامهٔ هفتگی به نام «Album Chart» به رادیو بی‌بی‌سی ۲ داده شد و به وسیلهٔ سایمون مایو اجرا می‌شد، تا این‌که در ۲ آوریل ۲۰۰۷ مهلت این امتیاز به پایان یافت.

آلبوم‌هایی که برای موسیقی متن فیلم‌های سینمایی یا تلویزیونی عرضه می‌شوند، اغلب در جدول موسیقی آلبوم‌های تلفیقی رتبه‌بندی می‌شوند. اما اکنون بیان شده‌است که موسیقی‌های متن فیلم‌های سینمایی می‌توانند در جدول رسمی آلبوم‌ها قرار گیرند، مانند موسیقی متن فیلم سینمایی «دختران رؤیایی» با رتبهٔ ۱ و «هانا مونتانا ۲: ملاقات با مایلی سایرس».

گرچه فروش آلبوم‌ها عامل مهم‌تری در کسب درآمد هستند و در انتها عامل اصلی‌تری در اندازه‌گیری موفقیت یک هنرمند می‌باشند، اما این جدول توجه کمتری را نسبت به جدول تک‌آهنگ‌های بریتانیا به خود جلب می‌کند. البته، در سال‌های اخیر، جدول آلبوم‌ها با وجود ترس از نوآوری‌های موسیقی مانند دستگاه پخش صوت دیجیتال که موسیقی را تهدید خواهند کرد، جایگاه مناسبی را داشته‌است. حتی در سال ۲۰۰۵ میلادی، شاهد رکوردی برای فروش آلبوم‌ها با میزان ۱۶۲٫۲ میلیون آلبوم فروخته‌شده در بریتانیا بود.

موفق‌ترین آلبوم‌ها در جدول‌ها به ضوابط تعریف‌شده بستگی دارد. تا سال ۲۰۰۵، آلبوم‌های کوئین بیشتر از آلبوم‌های سایرین در جدول آلبوم‌های موسیقی بریتانیا مانند بیتلز، الویس پریسلی و یوتو بوده‌است. اما از نظر بیشترین هفتهٔ سپری‌کننده در رتبهٔ ۱، بیتلز در ردهٔ اول قرار دارد؛ از نظر بیشترین آلبوم‌های قرارگرفته در ۱۰تای برتر، الویس پریسلی پیشتاز است. آلبومی که مدت طولانی‌تری را هم به صورت پیوسته و هم ناپیوسته در رتبهٔ ۱ قرار داشته، موسیقی متن فیلم آرام جنوبی است. این آلبوم برای ۷۰ هفته از نوامبر ۱۹۵۸ تا مارس ۱۹۶۰ (که در نتیجه برای تمام سال ۱۹۵۹ در رتبهٔ ۱ قرار داشت) در جایگاه نخست این جدول بود و بعد از آن در سال‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۶۱ در ۱۰تای برتر قرار داشت، و در مجموع برای صدو پنجاه هفتهٔ نامتوالی در ۱۰ آلبوم برتر قرار داشت.

برای این‌که یک آلبوم بتواند در این جدول قرار گیرد، می‌بایست از نظر زمانی و قیمت، مطابق استانداردها باشد. آلبوم‌ها می‌بایست حداقل ۳ آهنگ داشته باشند یا مدت آن‌ها ۲۰ دقیقه باشد و در ردهٔ آلبوم‌های ارزان‌قیمت (budget album) قرار نگیرند. قیمت یک آلبوم ارزان در محدودهٔ ۵۰/۰£ تا ۲۴/۴£ قرار می‌گیرد. برای اطلاعات بیشتر «قوانین شرکت رسمی جدول‌های موسیقی بریتانیا» را ببینید.

## منابع

* Wikipedia contributors, "UK Albums Chart," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=UK_Albums_Chart&oldid=174237865 (accessed December 26, 2007).

## پانویس

## جستارهای وابسته
* جدول تک‌آهنگ‌های بریتانیا

## لینک به بیرون
* ۷۵ آلبوم برتر رسمی بریتانیا
* EveryHit.com - آرشیو آلبوم‌هایی که در ردهٔ ۴۰تای برتر قرار گرفته‌اند.

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۵۶ (میلادی) در بریتانیا
رده:بی‌بی‌سی رادیو ۱
رده:جدول‌های موسیقی بریتانیا
اودسا

[بندانگشتی|چپ|307px|نگاره‌ای از سمت سن به سوی [اپرا و تماشاخانه باله اودسا|تالار اُپرا و تماشاخانهٔ باله در اودسا، اوکراین.این تالار قدیمی‌ترین تماشاخانهٔ اودسا و به‌همراه پلکان پوتمکین، از مشهورترین عمارت‌های اودسا هستند.]]

**اودسا** ؛  (به لاتین odesa) یکی از شهرهای بندری کشور اوکراین در کرانه دریای سیاه است.

شمار ساکنان آن در حدود  است و چهارمین شهر بزرگ اوکراین به‌شمار می‌آید. اودسا بزرگ‌ترین شهر کرانه دریای سیاه است و مرکز استانی است به نام استان اودسا. شهر اودسا بر روی تپه‌هایی پیرامون بندرگاهی کوچک ساخته شده‌است.

## تاریخ باستان
بندانگشتی|نقشه‌ای که مستعمرات یونان باستان را در ساحل شمالی دریای سیاه نشان می‌دهد.
نخستین سکونت انسانی در این منطقه در اوایل دوران دیرینه‌سنگی آغاز شد. از سده هشتم پیش از میلاد اقوام هندواروپایی کیمری در این منطقه نشیمن گزیدند که با گذر زمان جای خود را به اقوام ایرانی‌تبار سکا و سرمت (سلم) دادند. مدت‌ها پس از آن، یونانی‌ها و اسلاوها به این منطقه وارد شدند.

در زمان پادشاهی کیف، تیره‌های اولیچی و تیورتسی در این محل نشیمن داشتند و در میان سال‌های ۱۲۳۹ و ۱۲۴۰، لشکر مغول این ناحیه را فتح کرد.

در آغاز سده ۱۵ میلادی، حاجی گرای تاتار این منطقه را به دوک‌نشین لیتوانی واگذار کرد. حاجی گرای، تحت حمایت این دوک‌نشین، خاناتی را در برابر لشکر مغول ایجاد کرد که خانات کریمه نامیده می‌شد.

محل کنونی شهر اودسا در این زمان حاجی‌بی نامیده شد و جزئی از منطقه دیکرا به‌شمار آمد.
## نگارخانه

پرونده:Odessa_(timbre_soviétique).jpg|
پرونده:Defence_of_Odessa_OBVERSE.jpg|
پرونده:Defence of Odessa REVERSE.jpg|
پرونده:Наградное удостоверение к медали За оборону Одессы.jpg|
|


## جستارهای وابسته
* بندر اودسا
* آکادمی نظامی اودسا

## منابع

* 
De mythe van Odessa. Het Oog in't Zeil Stedenreeks nr 1. Amsterdam, 1993

رده:اقامتگاه‌های تفریحی ساحلی در اوکراین
اودسا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۷۹۴ (میلادی) در امپراتوری روسیه
رده:تاریخ یهودیان اوکراین
رده:جوامع تاریخی یهودیت
رده:دریای سیاه
رده:شهرها و شهرک‌های اوکراین بناشده در امپراتوری روسیه
رده:شهرها و شهرک‌های بندری دریای سیاه
رده:شهرهای استان اودسا
رده:شهرهای بندری در اوکراین
رده:شهرهای بندری دریای سیاه
رده:شهرهای منطقه‌ای مهم در اوکراین
رده:مکان‌های هولوکاست در اوکراین
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۷۹۴ (میلادی)
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در امپراتوری روسیه
رده:مناطق مسکونی ساحلی در اوکراین
رده:نیروی دریایی اوکراین
ووشیا

بندانگشتی|ژانر ووشیا
**ژانر ووشیا** (Wuxia، 武侠) سبکی در ادبیات معاصر، سنتی، سینما و تلویزیون است. ووشیا از دو کلمه وو که هنرهای رزمی یا نبرد را شرح می‌دهد و کلمه شیا که جوانمرد، قهرمان، سلحشور، لیدر مبارز را شرح می‌دهد ترکیب شده‌است. در حالت کلی ووشیا را می‌توان قهرمان‌های هنرهای رزمی معنی کرد. ووشیا جزئی از فرهنگ چین از زمان قدیم بوده و نویسندگان مشهوری در این ژانر به خلق آثار ادبی مشغولند.

## مهارت‌ها در ووشیا
مهارت‌های مبارزه در ژانر ووشیا شامل:
* کونگ فو.
* استفاده از اشیا معمولی به عنوان سلاح مرگ‌بار مانند: قلم مو، چرتکه، آلات موسیقی، و استفاده ماهرانه از سلاح‌های مخفی.
* استفاده از چینگ گونگ یا توانایی حرکت سریع و سبک‌وزن، که به آن‌ها اجازه می‌دهد روی دیوار حرکت کنند، روی آب شناور باشند یا روی درخت‌ها حرکت کنند (به پرواز دربیایند).
* استفاده از نِی لی یا نِی جین، که قادر به کنترل نیروی درون (چی) و هدایت آن برای حمله، دفاع، درمان یا به استقامت فرابشری دست پیدا کردن.
* استفاده از دیان شوئه یا در تلفظ کانتونی، دیم ماک، یا دیگر فنون برای کشتن، بی‌حس کردن، مسموم کردن یا کنترل حریف به وسیله ضربه زدن به نقاط عصبی با انگشت، آرنج یا ابزار.

## فیلم‌ها
فیلم‌های زیادی در ژانر ووشیا تولید و پخش شده که یکی از معروفترین آن‌ها فیلم ببر خیزان، اژدهای پنهان کاری از آنگ لی است که به خوبی نمایانگر ژانر ووشیا است. فیلم‌های معروف دیگر مانند:
* قهرمان (۲۰۰۲) کاری از جانگ ییمو با بازی جت لی
* خانه خنجرهای پران (۲۰۰۴) کاری از جانگ ییمو با بازی تاکشی کانشیرو
* اعجوبه‌های کونگ فو (۲۰۰۴) کاری از استیفن چو سینگ چی
* قول (۲۰۰۵) کاری از چن کای گو

## کتاب‌ها
رمان‌نویس‌های مشهور ژانر ووشیا شامل:
* جین یونگ
* گو لونگ
* خوانگ یی
* ون رویی آن
* لیانگ یو شنگ
* سیما زی ین
* شیائو یی
* شی وی هان
* شیائو دوان
* وانگ دو لو

## بازی‌های ویدئویی
* شمشیر شوان یوان
* افسانه شمشیر و پری (پهلوانان چین)
* جنگجویان سلسله
* شمشیر شیطانی

## کمیک‌ها
* سواران طوفان
* قهرمان چینی
* افسانه سه قلمرو
* شمشیر بهشتی و خنجر اژدها

## پیوندها
* ووشیا سینما
* ووشیا تلویزیون
* ووشیا کتاب

## پانویس

## منابع
* ووشیا پدیا http://wuxiapedia.com/about/the_wuxia_genre/what_is_wuxia

## پیوند به بیرون
* معرفی ژانر ووشیا
* دنیای ووشیا
* ووشیا پدیا


رده:رمان‌های کلاسیک چینی
رده:ژانرهای تلویزیون
رده:ژانرهای فانتزی
رده:سبک‌های ادبی چین
رده:سبک‌های فیلم
رده:سلحشورهای چین
رده:گونه‌های ادبی
رده:گونه‌های فیلم
رده:واژگان هنرهای رزمی چین
رده:هنرهای رزمی در ادبیات داستانی