open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
گدازه

بندانگشتی|چپ|300px|رشته‌گدازه‌ای در هاوایی در سال ۲۰۰۳

**گُدازه** یا **لاوا**  گونه‌ای ماگما است که بر اثر فعالیت‌های آتشفشانی به سطح زمین راه یابد. به تعریف دیگر آن بخش از تفتال که بر اثر کاهش فشار و فوران مقدار زیادی از گازهای محبوس در خود را از داده است گدازه نامیده می‌شود.

به زمینی مسطح و پهناور که بستر آن از توالی نسبتاً نازک جریان گدازه تشکیل شده و معمولاً بازالتی و ناشی از فوران شکافه‌ای است «دشت گدازه» می‌گویند.

گدازه‌ها را بر پایه میزان سیلیس (Sio۲) موجود در آن‌ها از نظر میزان گرانروی به سه دسته بخش می‌کنند که این امر به دلیل اختلاف تعداد پیوند بین ملکول‌های سیلیس است:
* گدازه بازالت: میزان سیلیس کم (حدود۵۰ درصد). گرانروی کم، نقطه ذوب زیاد.
* گدازه آندزیت: میزان سیلیس متوسط (۶۰ درصد). گرانروی متوسط. نقطه ذوب متوسط.
* گدازه گرانیت: میزان سیلیس زیاد ۷۰ درصد). گرانروی زیاد. نقطه ذوب کم.

اگرچه چسبندگی گدازه می‌تواند تا ۱۰۰۰۰۰ برابر بیشتر از آب باشد، با ویسکوزیته تقریباً مشابه سس کچاپ، گدازه می‌تواند قبل از سرد شدن و جامد شدن فاصله زیادی را طی کند زیرا گدازه‌ای که در معرض هوا قرار می‌گیرد به سرعت پوسته جامدی ایجاد می‌کند که گدازه مایع باقیمانده را عایق می‌کند و آن را به اندازه کافی گرم و چسب‌ناک نگه دارد که بتواند به جریان خود ادامه دهد.

مهم‌ترین عوامل مؤثر در نوع آتشفشان‌ها عبارتند از ترکیب تفتال-دما و مقدار گازهای محلول در آن‌ها و فشار.

[بندانگشتی|200px|چپ|فوران کمانی گدازه آتشفشانی در [هاوایی]]

## قطعه گدازه
**قطعه گدازه**  یا **گدازه قالبی** ورقه‌ای از گدازه آتشفشانی که سرد شده است، گفته می‌شود بطوری که سطح آن را توده‌ای مرکب از قطعات ریز و خشن تشکیل می‌شود

## اصطلاحات گدازه‌ها
برای توصیف بخش‌ها و انواع گدازه‌ها واژگان گوناگونی به کار می‌رود:
* گدازه ریسمانی نوعی گدازه بازالتی است که سطحی نرم، موج‌دار و زبانه‌دار و ریسمانی دارد. این گونه گدازه هنگامی به وجود می‌آید که یک گدازه بسیار مایع‌گون بر روی یک سطح سفت‌شده جریان یابد.
* زبانه گدازه: یکی از زائده‌های کوچک و گِرد در جلوی جریان گدازه ریسمانیِ در حال حرکت
* خیز گدازه: بخش کم و بیش سرتخت یک میدان جریان گدازه ریسمانی که در نتیجه فشار گدازه‌های زیر لایه سطحی برآمده شده است.
* خاکریز گدازه: ورقه‌های سنگ‌پایی از گدازه که بر روی مسیرهای طبیعی خود جریان یافته و خاکریزی جامد به وجود می‌آورد
* حفره: کاواکی با شکل‌های متنوع در گدازه‌ها که بر اثر به دام افتادن حباب گاز در حین سرد شدن گدازه به وجود می‌آید
* دریاچه گدازه: دریاچه‌ای از گدازه مذاب معمولاً بازالتی در دهانه آتشفشانی
* جریان گدازه: عبارت است از خارج شدن گدازه در طول فوران روان. از سوی دیگر، در فوران انفجاری به جای گدازه، مخلوطی از خاکستر آتشفشانی و قطعات دیگری به نام تفرا ایجاد می‌شود.

## نگارخانه

Image:Lava_ropes_krafla.jpg|
Image:Lava at Vulkan Krafla Iceland 4.JPG|
Image:Lava Butte Lava Flow.jpg|
File:ItalyPillowBasalt.jpg|


## منابع

* بخش گدازه‌های ریسمانی از: ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخه ۲۶ سپتامبر ۲۰۰۶.
*  برابر گدازه ریسمانی از: ملکیان، فریدون، *فرهنگ زمین‌شناسی و علوم وابسته،* تهران: ۱۳۵۰خ.

## پیوند به بیرون

* USGS definition of Ropy Pāhoehoe
* Volcanic landforms of Hawaii

رده:آتشفشان‌خیزی
رده:آتشفشان‌شناسی
رده:سنگ‌های آذرین
رده:فراورده‌های فوران آتشفشانی
رده:گاززدایی آتشفشانی
همجوشی (گیاهان)

بندانگشتی| شاخه‌های همجوشی توسط آرتور ویچولا (قرن نوزدهم)
چپ|بندانگشتی| تنه درخت راش همجوش
**همجوشی** یا **درهم‌جوشی**  یک پدیده طبیعی است که در آن تنه، شاخه یا ریشه دو درخت با هم جوش خورده و رشد می‌کنند و از نظر بیولوژیکی شبیه به فرایند مصنوعی پیوند می‌شوند. این اصطلاح از ریشه لاتین **'، به معنی «بوسیدن» مشتق شده‌است. درختانی که تحت این فرایند قرار گرفته‌اند، در جنگلداری به عنوان **gemels*' نامیده می‌شوند که از کلمه لاتین به معنای «یک جفت» است.

معمولاً رشد شاخه‌های دو درخت از یک [[گونه (زیست‌شناسی)|گونه]] با هم رخ می‌دهد، اگرچه ممکن است همجوشی در گونه‌های مرتبط دیده شود. شاخه‌ها ابتدا به‌طور جداگانه در کنار یکدیگر رشد می‌کنند تا زمانی که به یکدیگر برخورد کنند. در این مرحله، با حرکت درختان در باد، پوست روی سطوح لمس‌کننده به تدریج ساییده می‌شود. هنگامی که [[بن‌لاد آوندساز|کامبیوم]] دو درخت با هم تماس پیدا می‌کند، گاهی خود پیوند می‌خورند و با بزرگ شدن قطرشان با هم رشد می‌کنند. همجوشی معمولاً زمانی رخ می‌دهد که اندام‌های درخت بافته می‌شوند یا [[پرچین‌بافی]] می‌شوند.
[[پرونده:Husband_and_Wife_trees_-_detail.JPG|بندانگشتی| یک blackthorn «زن و شوهر» (*آلو بخارایی'') در مزرعه Lynncraigs، دارلی، نورث آیرشر، اسکاتلند.]]

## منابع

رده:پرورش گل و گیاه
رده:فیزیولوژی گیاهی
سرینگر (ابهام‌زدایی)

**سرینگار** به دو مفهوم بکار می‌رود:

* سرینگر (بخش) نام بخشی است در ایالت جامو و کشمیر هندوستان
* سرینگر (شهر) مرکز بخش نامبرده و همچنین پایتخت کل ایالت جامو و کشمیر است.
سرینگر

**سرینگر** یا **سرینگار** (کشمیری: سِریٖنَگَر یا سِری نَگَر، اردو: سرینگر) شهری است در ایالت جامو و کشمیر هندوستان واقع در هیمالیای غربی. این شهر در دره کشمیر و بر کرانه رود جِهلوم قرار گرفته و پایتخت تابستانی دولت ایالتی جامو و کشمیر است.
بندانگشتی|یاترا پهلگان در ۴۰ کیلومتری سرینگر
بندانگشتی|گولمارگ سرینگر
شهر سرینگر حدود دو هزار سال پیش به‌دست شاه پراواراسِنا بنیاد نهاده شد. این شهر در قدیم با نام‌های فارسی «شهر کشمیر» و «شهر» نامیده می‌شد ولی نام باستانی هندی آن که بعدها دوباره رواج یافت سرینگار یا سریناگار است. ریشه این نام را از سری (شکوه) و نگار (شهر) دانسته‌اند.

## تاریخچه
[بندانگشتی|چپ|230px|بازار بلم‌رانان در سرینگر، [۱۹۰۰ میلادی.]]

آشوکا، شاه بزرگ ماوریایی در سدهٔ یکم پ.م. شهر قدیم سرینگر را بنیاد کرد و آن را پورانادیستان نامید. این نام اکنون به صورت پاندرتان بجا مانده. بوداگرایی نیز با گسترش نفوذ آشوکا به منطقه رخنه یافت. طی دوره‌های بعد، کوشان‌ها، پادشاهی ویکرامادیتیا، حاکمان محلی هندو و مسلمانان بر آن حکم راندند. در سده‌های میانه گورکانیان و پشتوها بر سرینگر چیره شدند. با شکستی که رانجیت سینگ بر پشتوها وارد کرد، سرینگر در سال ۱۸۱۴ بخشی از شاهنشاهی سیک شد.

بندانگشتی|وسط|552x552px|چشم‌انداز سرینگر.

## منابع

* 

## پیوند به بیرون
نثرنویسی فارسی در کشمیر


رده:جامو و کشمیر
رده:شهرها و شهرک‌ها در بخش سریناگار
رده:شهرها و شهرک‌ها در جامو و کشمیر
رده:مراکز تقسیمات کشوری هند
اخترشناسی رصدی

**اخترشناسی رصدی** بررسی حرکات سیاره‌ها، قمرها و دیگر اجرام منظومهٔ خورشیدی است. نخستین اطلاعات از فضا، به‌وسیلهٔ دانش اخترشناسی رصدی به دست ما رسیده‌است. یکی از مهم‌ترین گام‌های اثباث خورشیدمرکزی هلال‌های زهره بود که گالیلئو گالیله آن را با تلسکوپ مشاهده کرد؛ این را مدیون اخترشناسی رصدی هستیم. مطالعهٔ این حرکات با چشم غیرمسلح نیز ممکن است و کپلر قوانین سه‌گانهٔ خود را از این راه به دست آورده‌است.

برای آغاز مشاهدات تنها به آسمانی صاف و دو چشم سالم نیاز است و در مراحل بعدی و با آشنایی بیشتر با صورت‌های فلکی می‌توان از دوربین‌های دوچشمی کوچک جهت تعقیب حرکت سیاره‌های کم‌نور و برخی دنباله‌دارها و سیارک‌ها استفاده کرد.

محاسبات ساده‌ای مانند تعیین جرم زمین، قطر زمین، فاصلهٔ ماه و خورشید، فاصلهٔ سیارات از خورشید، تخمین زمان خورشیدگرفتگی و ماه‌گرفتگی از همین مشاهدات ساده ممکن است.

## جستارهای وابسته
* مطالعه مشاهده‌ای
* رصدخانه
* رصدخانه فضایی

## منابع

## پیوند به بیرون
* Archives and iconography from 17th century preserved by the رصدخانه پاریس library

* 

رده:اخترشناسی رصدی
رده:مشاهده‌های علمی
بار

**بار** به معانی گوناگون به کار می‌رود:
بار به معنی مقدار زیاد، تجمع مقدار زیاداست
* محموله به معنی وسایل یا مصالحی است که از جایی به جای دیگر حمل می‌شود.
* بار الکتریکی یکی از مفاهیم مورد استفاده در الکتریسیته است.
* بار (یکا) یکی از واحدهای اندازه‌گیری فشار است.
* بار (نیشابور) نام یکی از شهرهای بخش مرکزی شهرستان نیشابور در ایران است.
* بار سازه‌ای یکی از مفاهیم مورد استفاده در مهندسی عمران است.
* بار (مکان) به معنی نوشگاه، محل فروش و مصرف نوشیدنی‌های الکلی است.
* بار (هرمزگان) نام یکی از روستاهای هرمزگان در ایران است.
* رودخانه بار نام یکی از رودخانه‌های شهرستان نیشابور است.
* بار یا بارگاه به معنای پیشگاه و دربار یک پادشاه یا خداوند است.
* بارعام شامل بارعام و بار خاص، از رسم‌های پادشاهی است.
* بار الکتریکی (امپدانس)

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی نام خانوادگی
پر احمد

**پَر احمد** (با اضافه بعد از ر) حشم‌نشین کوچکی است از توابع بخش کوخرد شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان در جنوب ایران واقع شده‌است.

چشمه کوچکی که در جنوب کوه ناخ و دقیقآ در زیر پراحمد قرار دارد و در حدود ۳۰۰ اصله نخل را آبیاری می‌کند.

## جمعیت
پراحمد پیشتر ۲۰ نفر جمعیت داشته‌است ولی امروزه خالی از سکنه‌است. یک باب آب‌انبار برکه دارد.

## محدوده پر احمد
از طرف شمال رشته کوه ناخ، از طرف جنوب روستای تخت گرو، از طرف مغرب روستای دیخور، و از سمت مشرق به بهر بارو منتهی می‌شود.

## [[گیاهان دارویی]]
در کوه‌های اطراف **پَر احمد** گیاهان داروئی متعددی وجود دارد.

## حشم‌نشین
کروهی از حشم‌نشین و مالداران در فتراتی از فصل‌های سال در این مکان به‌طور غیر مداوم بر سر چشمه  پر احمد حضور دارند، وگاهی هم تا چند ماهی در کنار چشمه اقامت موقت و در آن محل سکونت گزیده أند.

## پانویس

## فهرست منابع و مآخذ
* محمدیان، کوخردی، محمد، “ «به یاد کوخرد» “، ج۱. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۳ میلادی.
* نگاره‌ها از: محمد محمدیان.
* سلامی، بستکی، احمد. * (بستک در گذرگاه تاریخ) * ج۲ چاپ اول، ۱۳۷۲ خورشیدی.
* عباسی، قلی، مصطفی، * «بستک وجهانگیریه»،* چاپ اول، تهران : ناشر: شرکت انتشارات جهان معاصر، سال ۱۳۷۲ خورشیدی.
* بالود، محمد. * (فرهنگ عامه در منطقه بستک) * ناشر همسایه، چاپ زیتون، انتشار سال ۱۳۸۴ خورشیدی. 
* الکوخردی، محمد، بن یوسف، *(کُوخِرد حَاضِرَة اِسلامِیةَ عَلی ضِفافِ نَهر مِهران Kookherd, an Islamic District on the bank of Mehran River)* الطبعة الثالثة، دبی: سنة ۱۹۹۷ للمیلاد.
*مهندس:، حاتم، محمد ، غریب“ «تَاریخْ عَرَب الّهْولَة Huwala Arab History » “، دولة الکویت، ج۱. چاپ سوم، القاهرة، مصر ، دار‌الأمین للطباعة والنشر والتوزیع، ۸ شارع أبوالمعالی، سال انتشار ۱۹۹۷ میلادی، Engineer: Mohammed gharhb Hatem , third edition : Egypt (Cairo), 2013  
* بختیاری، سعید، ، * «اتواطلس ایران» *، “ مؤسسه جغرافیایی وکارتگرافی گیتاشناسی، بهار ۱۳۸۴ خورشیدی.
*محمد، صدیق    «تارخ فارس»   صفحه‌های (۵۰   ـــ   ۵۱ )، چاپ سال ۱۹۹۳ میلادی.
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhai Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)
* محمدیان، کوخردی، محمد، * (شهرستان بستک و بخش کوخرد)   *، ج۱. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۵ میلادی.

رده:روستاهای شهرستان بستک
رده:شهرستان بستک
کوه خآب

** کوه خآب ** یا «** کوه پل تیر **» نام رشته کوهی در غرب استان هرمزگان ایران است.
این کوه‌ها در جنوب کوخرد قرار دارند و اولین رشته کوه‌های ساحلی خلیج فارس است.

## کوه جنوب یا (کوه زیر)
کوه جنوبی دهستان کوخرد کوه بسیار بلندی است که ارتفاع آن از سطح دریا میان ۲۵۰۰ متر تا ۳۰۰۰متر می‌رسد، و بنام کوه زیر معروف است، این کوه به سمت مغرب ادامه دارد. بزرگ‌ترین قله این کوه «قله کوه سفید» نامیده می‌شود. در مشرق «کوه زیر» وجنوب شرقی دهستان کوخرد و جنوب رودخانه مهران کوهی مجزا و مخروطی وجود دارد که بنام «کوه خآب» معروف است.

## ارتفاع کوه خآب
ارتفاع این کوه در میان ۱۸۰۰ متر تا ۲۰۰۰ متر می‌رسد. در قله کوه خآب (پل تیر) سنگ بزرگی وجود دارد بنام «سنگ نقاره» در بغل این سنگ از قدیم دسته سنگهایی مانند دسته هاون وجود دارد که هرکس از آن سنگ عبور کند با این دسته سنگها برآن سنگ بزرگ می‌کوبد و سنگ نقاره آواز عجیبی از خود در می‌آورد. در پشت کوه خآب سنگ بزرگی است به نام سنگ نازبُن، این سنگ ته دره و در جنوب کوه خآب واقع است، در شمال کوه خآب سنگ عجیبی وجود دارد که بنام سنگ اکال «قارچ» معروف است، همچنین در شمال این کوه دره بزرگی وجود دارد بنام دره بست گز آثار سد بزرگی در این دره باقی مانده که از زمانی خیلی دور ساخته شده‌است این سد «سد بز» نام دارد. کوه خآب (پل تیر) پس از عبور از یک تَنگه ساده در مشرق به رشته کوه «گوچی» در (بون کوه چهاربرکه) میپیوندد. در کوه زیر جنوب دهستان کوخرد چاه‌های بسیار زیبایی وجود دارد مانند آبگیرها و تپه‌ها و دشتهای سرسبز و جنگلهای و درختان کوهستانی مانند: کُور، کُنار، کِرت، سمر، کُوهِنگ، سَلَم، و اشکفتها «غارها» فراوانی وجود دارد که به‌شکل جداگانه‌ای شرح می‌دهیم.

## راه‌های قافله رو
از تنگه‌های این کوه‌ها راه‌های مالروی به سمت خلیج فارس وجود دارد که عبارت أند از سه راه پُرپیچ و خم که در زمان قدیم از این راه‌ها از بندر لنگه و مغویه و چارک کالا به کوخرد می‌آوردند، این راه‌های قدیمی و قافله رو بوده که در زمان قدیم از آنها برای رساندن کالا به‌وسیله اسب و قاطر و الاغ و شُتر استفاده می‌شده‌است، این راه‌ها بشرح زیر است:

* **راه صِنخُو** نخست از آب شیرینو گذشته از پیچ نرگ او شیرینو تا رسیده به تنب میش و غار تنب میش اشکفت تنب مش در بون کوه و گذشته از لاور نادردون سپس بسوی ساحل ادامه داشته بطول ۷۵ کیلومتر تقریبا.
* **راه گروهی** نخست از اُسُّن وگذشته از پرِ بختیاری وجَلگهِ مَرخاو گذشته از گردنه سخت‌گذر گروهی و رسیده به بون کوه سپس ادامه می‌یابد به‌طرف ساحل به‌طور ۱۲۵ کیلومتر تقریبا.
* **راه چُک شِرُه** ابتداء از پشتخه خَرتِل گذشته از دُوکلِ کل احمد و گذشته از سربالائی چُک شِرُه رسیده به بنهِ دَگَه در بونه کوه سپس ادامه داشته تا ساحل بطول ۱۷۵ کیلومتر تقریبا. در این راه‌ها آب انبارها برکه و کاروانسراهای متعددی از زمانی بسیار دور ساخته شده برای استراحتگاه قافلها (کاروانها) تا اینکه بتوانند به مسیرشان ادامه بدهند، این آب انبارها و کاروانسراها به نفقه نیکوکاران ساخته شده‌است.
## نگارخانه



## منابع

* محمدیان، کوخردی، محمد ، “ «به یاد کوخرد» “، ج۲. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۳ میلادی.
* نگاره از: محمد محمدیان.
*محمد، صدیق    «تارخ فارس»   صفحه‌های (۵۰  ـ  ۵۱  ـ ۵۲  ـ ۵۳)، چاپ سال ۱۹۹۳ میلادی.
* الکوخردی، محمد، بن یوسف، *(کُوخِرد حَاضِرَة اِسلامِیةَ عَلی ضِفافِ نَهر مِهران Kookherd، an Islamic District on the bank of Mehran River)* الطبعة الثالثة، دبی: سنة ۱۹۹۷ للمیلاد.

رده:شهرستان بستک
رده:کوه‌های استان هرمزگان
رده:کوه‌های شهرستان بستک
رده:رشته‌کوه‌های ایران
رده:کوه‌های ایران
فهرست سازها

این فهرستی از سازهای موسیقی جهان است.

## سازهای زهی

* آرخو
* باغلاما
* بالالایکا
* باندورا
* باندولین
* باندولون
* بانجو
* بربط (عود یا رود)
* بیوا
* بوزوکی
* تار آذربایجانی (۹ سیم)
* تار
* تار باس
* تنبور
* جنبش
* چپمن استیک
* چگور
* چنگ
* چنگ گیتار
* چنگ رومی
* چونگیر
* دمبوره
* دولسیمر چکشی
* دیوان
* دوتار
*رباب (ربابه خورستان)
* رباب
* سلانه
* سه‌تار
* سی‌تار
* سنتور
* شهتور
* سنتور آپالاشی
* شورانگیز
* صراحی
* فیدل
* قیچک (غژک یا غیچک)
* عود
* کانتله
* کرشمه
* کاواکینیو
* کنترباس
* کمانچه
* کِمِنچه
* کوبزا
* کوتو
* گاسلی
* گیتار 
* گیتار آکوستیک
* گیتار کلاسیک
* گیتار فلامنکو
* گیتار الکتریک 
* گیتار بیس 
* قانون
* قاویز (زنبورک ترکمنی)
* قوپوز
* قیجاق (کمانچهٔ ترکمنی)
* لاعود
* لوت
* ماندولا
* ماندولین
* مراژ
* مورین خور
* ویولن
* ویولن آلتو
* ویولا
* ویولا دآمور
* ویولا داگامبا
* ویولای باس
* ویولن‌سل
* ویولنسل دا اسپلا
* یوکه‌لیلی

## سازهای بادی

* آکوردئون
* آکاردئون بایان
* ابوا
* ابوا دامور
* ابوا دا کاچا
* ارگ بادی
* اکارینا
* بالابان
* تاریا
* ترومبون
* ترومپت
* توبا
* توبای بایرویت
* توبای واگنر
* تویتوک (نی ترکمنی)
* دودوک
* دوزله (دونی)
* دیجریدو
* رکت
* رباب
* ریکوردر
* زامپونیا
* ساکسوفون
* ساکسوفون سوپرانو
* ساکسوفون آلتو
* ساکسوفون تنور
* ساکسوفون ملودی
* ساکسوفون باریتون
* ساکسوفون باس
* سازدهنی
* سازدهنی کروماتیک
* سرنا
* سیکو
* سوسافون
* سولینگ
* شاکوهاچی
* شمشال
* شوفار
* شوی
* شهنای
* شیپور
* شیپور پست
* ضرب دهانی (بیت‌باکس یا حنجره‌نوازی)
* فاگوت
* کنترفاگوت
* فلوت
* فلوت آلتو
* فلوت پن
* فلوت پیکولو
* فلوت باس
* فلوت ریکوردر
* فلوگل هورن
* قارمان
* قانون
* قره نی
* قشمه
* غژغژه
* کالیوپ
* کاستراتو
* کاوال
* کر آنگله
* کرنای
* کلارینت
* کلارینت باس
* کرباست
* كنسرتينا
* کورنت
* للوا
* ملودیکا
* موسیقار
* نی
* نی‌انبان
* ووووزلا
* هارمونیوم
* هورن
* یدی بوغون (نی ترکمنی)
* یوفونیوم

## سازهای کوبه‌ای

* دف
* دایره (در زبان ترکی به آن قاوال هم می‌گویند.)
* تمبک (ضرب)
* تیمبال (تیمپانی)
* طبل
* طبل بزرگ
* طبل کوچک
* طبل بانگو
* طبله
* دامارو
* دمام
* مثلث
* ماراکاس
* سنج
* زنبورک
* تومبا
* طبلا
* دهل
* تمپو
* کاخون
* کوزه (اودو)
* هنگ (هندپن، پنتام یا هنگ‌درام)
* درامز
* گابلت درام
* حلقه انگشتی
* کنگا
* جمبه
* ناقارا
* نقاره
* تایکو
* تیمپانی

## سازهای صفحه‌کلیددار

* پیانو
* ارگ
* کلاوسن
* کلاویکورد
* چمبالو
* هارپسیکورد
* چلستا
* آکوردئون
* هارمونیون
* گارمون
* ویرجینال
* کالیمبا
* چلستا
## سازهای الکترونیک

* ارگ برقی
* ترمین
* درام الکتریک
* سینتی سایزر
* کیبورد
* گیتار الکتریک
* گیتار بیس

## جستارهای وابسته

* طبقه‌بندی سازهای موسیقی

## منابع

* *دائرةالمعارف سازهای ایرانی، * محمدرضا درویشی، مؤسسهٔ فرهنگی هنری ماهور، تهران، ۱۳۸۰
* *فرهنگ بزرگ موسیقی*، رولان دوکانده، ترجمهٔ شهره شعشعانی، ۱۳۶۴
* *هفت اورنگ*، مروری بر موسیقی سنتی و محلی ایران، بهمن بوستان و محمدرضا درویشی، حوزهٔ هنری سازمان تبلیغات اسلامی، تهران، ۱۳۷۰
* *تاریخ موسیقی ایران*، روح‌انگیز راهکانی، انتشارات پیشرو، تهران، ۱۳۷۷

*
رده:فهرست‌های سازها
سازهای موسیقی
ژانر موسیقی

بندانگشتی|جشنواره جهانی تانگو در بوئنوس آیرس، آرژانتین
**ژانر موسیقی** یک مقوله یا نامی قراردادی است که برای توصیف صفات قطعه‌هایی از موسیقی که متعلق به رسوم مشترک هستند یا دسته‌ای از قراردادهاست، به کار می‌رود. اگرچه گاهی فرم موسیقی یا **سبک موسیقی** به‌جای ژانر به کار می‌رود، اما باید این دو واژه را متمایز شمرد.

موسیقی را می‌توان به شیوه‌های گوناگونی به ژانرها از جمله موسیقی عامه‌پسند یا موسیقی سکولار تقسیم کرد. ماهیت هنری موسیقی به این معنی است که این طبقه‌بندی‌ها اغلب ذهنی و بحث‌برانگیز هستند و ممکن است برخی از ژانرها با هم همپوشانی داشته باشند.

## جستارهای وابسته
* فهرست سبک‌های موسیقی
* جدول‌های ''بیلبورد''

## منابع

## برای مطالعهٔ بیشتر

* 
* 
* 

رده:ژانرهای موسیقی
امپرسیون، طلوع آفتاب

***امپرِسیون، طلوع خورشید***  نام اثری است از نقاش سرشناس فرانسوی، کلود مونه (۱۸۴۰ - ۱۹۲۶ میلادی) که جنبش هنری امپرسیونیسم نام خود را از آن گرفته است.

این اثر که به سال ۱۸۷۲ امضا شده است (با اینکه تحقیقات جدید فاش کرد که تاریخ پایان این اثر، ۱۸۷۳ یعنی یک سال پس از امضای نقاش بر پای اثر بوده است)، لنگرگاه لوآور  در شمال غربی فرانسه را به تصویر کشیده است.

نقاش برای کشیدن این منظره از ضربه‌های بسیار نرم و تماس‌های بی‌نظم قلم مو بر سطح بوم استفاده کرده است که به جای تماسها در ترسیم کلاسیک، فقط اشاره‌ای دارد.

این تابلو در سال ۱۸۷۴ میلادی و در جریان اولین نمایشگاه هنری مستقل امپرسیونیست‌ها (که در آن تاریخ به این نام شناخته نمی‌شدند)، به نمایش عمومی گذاشته شد. لویی لِروا  منتقد، نقاش و نمایشنامه‌نویس فرانسوی در حالی که از نام این اثر استفاده کرده بود، متنی تمسخرآمیز در روزنامه *هیاهو*  با عنوان *نمایشگاه امپرسیونیست‌ها* منتشر کرد و ناخواسته، جنبش هنری جدید را نامگذاری نمود.

مونه در ترسیم شاهکارش، خورشید را با همان میزان درخشندگی که آسمان اطرافش دارد کشیده است که این شرایط، فقط در حالتی متصور است که غلظت رطوبت هوا، بالا باشد که خود باعث تغییرات در انرژی امواج نور دریافت شده می‌گردد. این ویژگیٍ *امپرِسیون، طلوع خورشید* که باعث متمایز شدن خورشید از آسمان اطرافش شده است، به دلیل استفاده از رنگهای مکمل سرد و گرم به جای تغییر در مقدار یا روشنایی رنگ‌هاست.

## نگارخانه

File:The Sea at Le Havre 1868.jpg|
File:'The Entrance to the Port of Le Havre' by Monet, Norton Simon Museum.JPG|
File:Monet - Impression, Sunrise.jpg|
File:Claude Monet (French - Sunrise (Marine) - Google Art Project.jpg|
File:HavreMonet.jpg|
File:'Le Havre, Bâteaux de Peche Sortant du Port' by Claude Monet, 1874.JPG|
File:Claude Monet, French - Port of Le Havre - Google Art Project.jpg|


## منابع

* Wikipedia contributors, "Impression, Sunrise," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Impression,_Sunrise&oldid=172797779 (accessed November 22, 2007).

## پیوند به بیرون

رده:خورشید در هنر
رده:نقاشی‌ها در پاریس
رده:نقاشی‌های ۱۸۷۲ (میلادی)
رده:نقاشی‌های دریایی
رده:نقاشی‌های کلود مونه

رده:آثار هنری دزدیده‌شده
فال قهوه

**فال قهوه** یکی از روش‌ های پرطرفدار فال‌گیری و پیشگویی با استفاده از ته‌ مانده قهوه ای که نوشیده شده‌ است می باشد. معمولاً برای این کار از قهوه ترک استفاده می‌ کنند . 
خواندن علایم چای و قهوه به نام تاسیوگرافی (Tasseography) شهرت دارند که از لغت عربی « طاسه » به معنای فنجان گرفته شده‌ است . فال بینی با قهوه به خصوص در میان اهالی یونان ، ایران ، ارمنستان ، روسیه و یوگسلاوی رواج داشته و دارد . 
فالگیری با قهوه در کشور ها و مناطق جهان راه و رسم‌ های گوناگونی دارد ، ولی عموماً به این ترتیب است که بخش بیشتر مایع ته قهوه را می‌ نوشند و مخلوط غلیظی از قهوه و آب در ته فنجان به جا می‌ ماند سپس فنجان را روی نعلبکی بر می‌ گردانند . پس از مدتی آن را بر می‌ دارند و فالگیر به شکل‌ هایی که در ته فنجان درست شده نگاه می‌ کند و با اشاره به شکل‌ ها که آن ها را به انسان و حیوان و درخت و چیز های دیگر تشبیه می‌ کند نکاتی را در مورد زندگی و گذشته و حال و آینده کسی که قهوه را خورده بیان می‌ کند .

## فال تفاله چای
**فال تُفاله چای** نوعی پیشگویی به وسیله فنجان چای است به گونه‌ ای که قبل از خوردن چای درون فنجان نیت کرده و پس از خوردن آن مقداری از مایع چای را باقی می‌ گذارند به طوری که تفاله‌ های چای درون آن جا به جا شوند سپس با توجه به اشکالی که تفاله‌ ها با جا به جا شدن می‌ سازند و تعبیر آن اشکال به پیشگویی می‌ پردازند این نوع پیشگویی در ایران و انگلستان بسیار مرسوم است . 

## منابع

رده:جادو
رده:چای
رده:آشپزی ترکی
رده:فالگیری
رده:طالع‌بینی
رده:فرهنگ چای
دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارسنجان

**[https://arsanjan.iau.ir/]**

**دانشگاه آزاد اسلامی ارسنجان** از واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی در شهر ارسنجان است. این دانشگاه در رتبه‌بندی وبومتریکس ۲۰۲۰ پنجمین واحد دانشگاه آزاد برتر استان فارس (پس از شیراز، مرودشت، جهرم و نورآباد) است و در دوازدهم اردیبهشت ماه ۱۳۶۶ به پیشنهاد دکتر محمد حسین اسکندری و با همت مرحوم حسین رضایی و دیگر معتمدین  تأسیس گردید. با اولین پذیرش دانشجو که سال ۱۳۶۶ انجام شد، ۱۶۰ دانشجو در دو رشته تحصیلی وارد دانشگاه شدند. برای اولین بار ریاست دانشگاه آزاد ارسنجان را دکتر ناظم السادات بر عهده گرفتند.

تعداد دانشجویان این دانشگاه ۱۶۵۸ نفر در ۸۴ رشته در مقاطع مختلف تحصیلی از کاردانی تا دکتری می‌باشد و ۶۲ نفر هیئت علمی تمام وقت واحد ۸۹ کارمند مسوولیت‌های آموزشی و اداری را بر عهده دارند است.

## رشته‌های کنونی
### کاردانی

* نقشه‌کشی معماری
* مکانیک خودرو
* مربی کودک
* کامپیوتر_نرم‌افزار
* ساختمان_کارهای ساختمان
* علمی کاربردی حسابداری

### کارشناسی

* مهندسی رباتیک
* مامایی
* پرستاری
* اتاق عمل
* مهندسی برق قدرت
* آموزش و پرورش ابتدایی
* مهندسی هسته‌ای
* مهندسی هسته‌ای_مهندسی رآکتور
* تربیت بدنی
* روانشناسی
* زبان و ادبیات فارسی
* زیست‌شناسی
* علوم تربیتی
* فیزیک اتمی
* مهندسی عمران
* مهندسی کشاورزی
* مهندسی معماری
* مهندسی مکانیک
* مهندسی منابع طبیعی

### کارشناسی ارشد

* روان‌شناسی بالینی
* روان‌شناسی عمومی
* روان‌شناسی اسالمی مثبت گرا
* روان‌شناسی صنعتی سازمانی
* روان‌شناسی ورزشی
* زبان و ادبیات فارسی
* آموزش و پرورش ابتدایی
* آموزش و پرورش پیش دبستانی
* علوم ورزشی
* مدیریت آموزشی
* آموزش و بهسازی منابع انسانی
* مدیریت ورزشی
* رویدادهای ورزشی
* مشاوره و توانبخشی
* ژنتیک مولکولی
* میکروبیولوژی
* ژنتیک
* علوم جانوری
* فیزیولوژی جانوری
* فیزیک هسته ای
* فیزیک پرتوپزشکی
* عمران -سازه هیدرولیکی
* مکانیک – طراحی کاربردی
* مهندسی فضای سبز
* اقتصاد کشاورزی
* اگرونومی
* مرتعداری
* آبخیزداری
* همزیستی با بیابان

### دکتری

* روان‌شناسی عمومی
* زراعت – فیزیولوژی زراعی
* ژنتیک مولکولی
* زیست‌شناسی – فیزیولوژی

## جستارهای وابسته
## منابع

* وبگاه دانشگاه

ارسنجان
۲۲ بهمن

**۲۲ بهمن** سیصد و بیست و هشتمین روز سال در گاه‌شماری خورشیدی است. به پایان سال ۳۷ روز (۳۸ روز در سال کبیسه) باقی‌است.

## مناسبت‌ها
* دهه فجر
* راهپیمایی ۲۲ بهمن

## رویدادها
* ۱۲۰۷ - حمله به سفارت روسیه در تهران و قتل الکساندر گریبایدوف سفیر روسیه
* ۱۳۵۰ - نخستین دیدار تیم فوتبال پرسپولیس با تیم فوتبال سپاهان
* ۱۳۵۷ - پیروزی انقلاب ۱۳۵۷
* ۱۳۵۷ - اعلامیه بی‌طرفی ارتش
* ۱۳۵۸ - آغاز سیل ۱۳۵۸ خوزستان
* ۱۳۶۸ - قتل در بانک کشاورزی همدان
* ۱۳۸۸ - تظاهرات هواداران جنبش سبز
* ۱۳۹۷ - گام دوم انقلاب

## زادروزها
* ۱۳۲۹ - مجید مظفری، بازیگر
* ۱۳۲۹ - صادق نوجوکی، موسیقی‌دان
* ۱۳۳۴ - بهتاش فریبا، بازیکن فوتبال
* ۱۳۴۷ - فاطمه هاشمی، بازیگر
* ۱۳۵۰ - سید علی کاشفی خوانساری، نویسنده، شاعر
* ۱۳۵۹ - آرام جعفری، بازیگر
* ۱۳۶۳ - حسن هوری، بازیکن فوتبال

## درگذشتگان
* ۱۴۰۰ - حلیمه سعیدی، بازیگر

## منابع

رده:تعطیلات عمومی در ایران
رده:تعطیلات
رده:روزهای بهمن
فال ورق

[200px|بندانگشتی|فالگیر، اثر [میخائیل وروبل، نقاش سبک هنر نو.]]
**فال ورق** گونه‌ای فالگیری است که، در آن از ورق‌های بازی استفاده می‌شود. گفته شده که پیشینه فال ورق به مصر باستان می‌رسد و با باورهای کهن نسبت به ایزد مصری دبیران یعنی ثوث ارتباط دارد. در اروپا این کار از سده ۱۴ میلادی رواج یافت. یک دسته ورق استاندارد امروزی که در غرب به نام ورق انگلیسی-آمریکایی شناخته شده (یعنی دسته ورق ۵۴ تایی شامل چهار خال دل، خشت، گشنیز و پیک) می‌تواند برای گرفتن فال بکار رود ولی فالگیران حرفه‌ای با کاربرد اینگونه ورقها برای فالگیری مخالفند. از این‌رو دسته ورق‌های ویژه‌ای برای افراد حرفه‌ای درست شده که برای نمونه می‌تواند از ورق‌های تاروت نام برد.

دسته ورق تاروت از ۲۲ ورق سرّی بزرگ و ۵۶ ورق سرّی کوچک تشکیل شده‌اند. ۵۶ ورق کوچک همان‌‌هایی هستند که در ورق‌های معمولی بازی نیز حضور دارند (بعلاوه یک ورق صورت اضافی در هر خال) و ۲۲ ورق بزرگ معمولاً فقط در سری تاروت برای فالگیری بکار می‌روند. این ۲۲ ورق در بسیاری مواقع نشان دهنده سفری معنوی از خود به جهان بیرون ودوباره به خود هستند.

## منابع

رده:فال ورق
رده:علوم خفیه
رده:بازی‌های مرتبط با ورق
رده:تاروت
رده:فالگیری
رده:ورق‌های بازی
رده:طالع‌بینی
استخر

بندانگشتی|یک استخر شخصی
**استخر آب**، آبگیری مصنوعی است که برای شنا، آب‌تنی، تفریح، سرگرمی و ورزش‌های آبی مانند واترپلو و غواصی استفاده می‌شود. از استخر آب همچنین برای مصارف آموزشی و علمی نیز استفاده می‌گردد.

## پیشینه
[چپ|بندانگشتی|360x360پیکسل|''استخرِ حَرم‌سرا''، نام اثری است از [ژان-لئون ژروم.اثر برده‌ای را در حین خدمت به زنان حَرم‌سرا در حمام ترکی حرم‌سرا به تصویر کشیده‌است.]]
«حمام بزرگ» نخستین مخزن آب همگانی در جهان باستان می‌باشد که بیش از ۵۰۰۰ سال پیش در موهنجو-دارو، یکی از شهرهای پاکستان وجود داشت. این مخزن حدود ۱۲ متر طول از شمال به جنوب و ۷ متر عرض داشت و بیشترین عمق آن ۴/۲ متر بوده‌است.

دو راه‌پله عریض از شمال و جنوب مخزن به سمت کف آن ایجاد می‌کردند، در لبهٔ پله‌ها نرده‌هایی چوبی نصب می‌کردند و در پایین پله‌ها نیز یک فضای مسطح به اندازه عرض کل استخر می‌ساختند به گونه‌ای که افراد بتوانند از پله‌ها پایین آمده و در عرض استخر بدون اینکه به فضای اصلی استخر وارد شوند حرکت کنند.

مخزن آب را نیز با آجرهای ریز کف‌بندی و با یک لایهٔ ضخیم از قیر طبیعی طرفین مخزن را زیرسازی کرده و لبه و دیوارهای اطراف را با گچ می‌ساختند.
## امنیت
برای امنیت و حفظ جان مردمی که از استخر استفاده می‌کنند شرایطی باید برقرار باشد از جمله:
* استفاده از آب پاک و بدون آلودگی
* انجام اقدام‌های لازم برای بهداشت استخر و آب
* وجود تجهیزات نجات در نزدیکی استخر
* امکان دیدن کف استخر
* عدم وجود اجسام نوک‌تیز در نزدیکی یا داخل استخر
* مدیریت تعداد افراد حاضر در استخر و عدم شلوغی
* وجود روشنایی اضطراری
* عدم عبور سیم‌های برق افقی، با فاصله‌ای معادل حداقل ۶ متر از لبهٔ استخر
* عدم وجود مدارهای الکتریکی محافظت نشده در نزدیکی استخر
* عدم استفاده از مواد شیمیایی غیر استاندارد در آب استخر
* نشانه‌گذاری لازم باید وجود داشته باشد

## انواع استخر از لحاظ ساخت
* استخر پلی اتیلنی
* استخر بتنی
* استخر پیش ساخته یا فایبرگلاس
* استخر نیمه بتنی
*استخر شیشه ای
استخرهای شنا در ۳ نوع فایبرگلاس، وینیل و بتنی قابل بهره برداری هستند. که بیشترین روش پیاده سازی سازه به صورت بتنی است که می توان آن را به عنوان کامل، گران و بادوام ترین روش در نظر گرفت. در استخرهای شنا بتنی امکان پیاده سازی تمامی شکل ها و طراحی ها وجود دارد. این نوع دارای عمر طولانی نسبت به سایر روش ها است.
استخر پیش ساخته که از جنس فایبرگلاس است، در مقایسه با استخر بتنی و پلی اتیلنی قیمت کمتری دارد. علاوه بر این زمان نصب سریعتر دارد و نگهداری از آن به تخصص فنی نیاز ندارد. به همین دلیل امروزه خیلی از افراد استخر پیش ساخته راانتخاب می کنند.

#### تجهیزات مورد نیاز برای ساخت استخر:
برای ساخت موتورخانه یک استخر، سونا و جکوزی باید از تجهیزات گرمایشی صنعتی استفاده کرد.

* دیگ آبگرم
* دیگ بخار
* فیلتر شنی
* سختی گیر
* مبدل حرارتی
* منبع کویل دار
* موگیر
* پمپ
* شیرآلات و اتصالات

###### طراحی موتورخانه شامل سه بخش کلی است:

# گرمایش
# تصفیه آب
# پمپاژ

## نگارخانه

پرونده:Rooftop pool NYC.jpg|استخری بر بام یک ساختمان در نیویورک.
پرونده:SwimmingPoolLVJuly07.jpg|استخری در لاس وگاس
پرونده:Las Vegas 212.JPG|استخری محوطه‌سازی شده با درختان نخل.
پرونده:Private Pool.jpg|نمونه‌ای از استخر شخصی در ایران.
پرونده:Hockney, A Bigger Splash.jpg|alt=|نقاشی یک شلپ بزرگتر اثر دیوید هاکنی


## جستارهای وابسته
* پلاژ
* لیدو
* دستگاه شنا
* متل قو
* نجات غریق
* استخر بازتاب
* حوض

## منابع


## پیوند به بیرون

رده:استخرها
رده:پهنه‌های آبی
رده:تفریح
رده:حیاط پشتی
رده:ساختمان‌سازی
رده:شنا
رده:مکان‌های ورزشی
رده:ورزشگاه‌ها بر پایه نوع
رده:پدیدارهای باغ
پیک (ورق)

:*برای خوراکی به نام اسپیک به [[آسپیک]] رجوع کنید.*

خال **پیک**   یا **اسپیک** (♠️) یا **سرنیزه** یکی از چهار خال موجود در ورق‌های بازی به شکل درخت سرو و دارای رنگ سیاه است. شکل‌های دیگر ورق بازی شامل خشت، گشنیز و دل هستند. در بازی‌های مختلف ارزش آنها متفاوت است.

خال پیک یکی از چهار خال در ورق‌های بازی استاندارد با طرح فرانسوی است. این خال به شکل یک برگ نوک تیز است که به سمت بالا اشاره می‌کند و در پایین به دو کمان دایره‌ای شکل گسترش می‌یابد. پیک معمولاً به رنگ سیاه است و در بازی بریج، بالاترین خال محسوب می‌شود. در برخی بازی‌ها مانند اسکات، پیک دومین خال برتر است. این خال نمادی از درازنیزه یا ناچخ، دو سلاح قرون وسطایی است، اما در واقع اقتباسی از نماد برگ در ورق‌های بازی آلمانی است که هنگام اختراع ورق‌های فرانسوی در حدود سال ۱۴۸۰ ایجاد شد.

پیک دارای اعداد ۱ تا ۱۰ و سرباز (J) و ملکه (Q) و شاه (K) است

## '''بسته‌های چهار رنگ'''
بندانگشتی|چهار آس از یک دسته کارت چهار رنگ؛ در اینجا، پیک‌ها سیاه هستند.
گاهی اوقات از دسته‌های چهار رنگ در مسابقات یا آنلاین استفاده می‌شود.

در دسته‌های چهار رنگ، پیک‌ها ممکن است به صورت زیر باشند:

مشکی: در دسته‌های بریج و پوکر انگلیسی و دسته‌های چهار رنگ فرانسوی و سوئیسی،

سبز: در دسته‌های مسابقات اسکیت آلمانی

آبی: در برخی از دسته‌های پوکر آمریکایی

## نام
نام فرانسوی این خال، "Pique" (پیک)، در قرن چهاردهم به معنای سلاحی بود که از یک میخ آهنی در انتهای یک نیزه تشکیل می‌شد. در آلمانی به این خال Pik می‌گویند. این خال معادل خال برگ (Laub, Grün, Schippen یا در بایرن، Gras) در کارت‌های بازی آلمانی است. در سوئیس، این خال به نام Schuufle ("بیل") و در بسیاری از مناطق آلمان، به عنوان مثال، راینلند، به عنوان Schüppe/Schippe ("بیل") شناخته می‌شود.

نا انگلیسی این خال، یعنی "Spade" احتمالاً از کلمه اسپانیایی قدیمی "spado" به معنای "شمشیر" گرفته شده است و نشان می‌دهد که پیش از استفاده از خال‌های فرانسوی در انگلستان، از خال‌های اسپانیایی استفاده می‌شده است.

## ویژگی‌ها
نماد پیک به شکل یک سرنیزه بسیار تلطیف‌شده است که به سمت بالا اشاره می‌کند، پایین آن به دو کمان دایره‌ای شکل گسترش می‌یابد و به سمت مرکز می‌رود تا نوعی پا را تشکیل دهد.

به‌طور کلی، پیک‌ها سیاه هستند. آنها یکی از دو خال اصلی در بریج (همراه با دل) را تشکیل می‌دهند. در کارت‌های رسمی مسابقات اسکات، پیک‌ها سبز هستند و رنگ معادل آلمانی خود را می‌گیرند.

نگارخانه زیر پیک‌ها را در یک دسته کارت استاندارد ۵۲ عددی با طرح فرانسوی نشان می‌دهد. شوالیه پیک که در بازی‌های ورق تاروت استفاده می‌شود، نشان داده نشده است.


File:01 of spades A.svg|تک‌خال
File:02 of spades.svg|۲
File:03 of spades.svg|۳
File:04 of spades.svg|۴
File:05 of spades.svg|۵
File:06 of spades.svg|۶
File:07 of spades.svg|۷
File:08 of spades.svg|۸
File:09 of spades.svg|۹
File:10 of spades - David Bellot.svg|۱۰
File:Jack of spades fr.svg|سرباز
File:Queen of spades fr.svg|بی‌بی
File:King of spades fr.svg|شاه


## منابع
*Wikipedia contributors, "Spades (suit)," Wikipedia, The Free Encyclopedia, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Spades_(suit)&oldid=1236929367 (accessed July 27, 2024).

رده:اصطلاحات بازی کارتی
رده:بازی‌های مرتبط با ورق
رده:ورق‌های بازی
دلار

[بندانگشتی|یک [اسکناس دو دلاری ایالات متحده آمریکا. امروزه اسکناس ۲ دلاری در چرخه پولی اقتصاد آمریکا نقش به سزایی ندارد.]]
**دلار** یا **دالر**  نام یکای پول ۳۳ کشور جهان از جمله کشورهای آمریکا، کانادا، استرالیا، نیوزیلند، و سنگاپور است. واژه دالر شاید صورت دگرگون شده تالر یا یوآخیمزتالر است که نام منطقه‌ای است در بوهم که معادن نقره مرغوبی داشت. و از آن برای سکه کوبی به کار برده می‌شد. امروزه این منطقه بخشی از جمهوری چک است و چک‌ها آن را با نام یاخیموف می‌شناسند.

## نماد $

نشانه **$** برای دلار آمریکا و بسیاری از کشورهای دیگر بکار برده می‌شود. در قرن ۱۸ میلادی ps برای پزو بکاربرده می‌شد و به کم کم دو حرف s و p به هم چسبیده شده و نشانه $ را تشکیل دادند. اس با خط عمودی «$» که نشانه جهانی دلار است نیز از اسپانیایی‌ها گرفته شده که پول خود را با نشانه P (پی) مشخص می‌کردند و این "P" در آمریکای شمالی به آرام آرام و در گذار نوشتن به شکل «$» درآمد.

## کشورهای دیگر که دلار یکای پول آن‌ها است

## جستارهای وابسته
* فهرست یکای پول رایج کشورها
* دلار قطب جنوب
* دلار دیزنی
* پول بی‌پشتوانه
* نماد دلار

## منابع

رده:دلار
رده:سکه‌شناسی
رده:یکاهای پول بر پایه کشورها
رده:یکای پول
اهرید

**اهرید** یکی از شهرهای کشور مقدونیه شمالی است.

این شهر در حدود ۳۰ آرامگاه تاریخی دارد که مورد استقبال شدید جهانگردان قرار می‌گیرد. همچنین وجود بازمانده‌های کاخهایی که رومی‌ها در زمان فرمانروایی خود در این شهر ساخته‌اند جلوه ویژه‌ای به این شهر داده است.

نام قدیم این شهر لینیدوس بوده که در کنار جاده «ویا ایگناتیا» که شهرهای آدریاتیک و آگن را بهم متصل می‌کرد ساخته شده است.

یکی از زیباترین دریاچه‌های اروپا با نام دریاچه اوهرید در این شهر قرار دارد که ژرفترین دریاچه اروپاست.

یک سوم این دریاچه در آلبانی قرار دارد ولی زیبایی قسمتی که در مقدونیه قرار دارد را دارا نیست.

چپ|بندانگشتی|200px|دریاچه اوهرید

## نگارخانه

پرونده:Ohrid StJohn Kaneo.jpg|
پرونده:Jovan_Kaneo.jpg|
پرونده:Ohrid in Macedonia3.jpg|

[thumb|left|300px|'''کلیسای سنت جان''' یک کلیسای ارتدکس مقدونی است که بر روی صخره‌ای بر فراز ساحل کانئو مشرف به [دریاچه اهرید در شهر **اهرید**، مقدونیه شمالی واقع شده‌است. این کلیسا به یوحنای پاتموس نویسنده مکاشفه که برخی او را همان شخص یوحنا حواری می‌دانند، تقدیم شده‌است. تاریخ ساخت کلیسا ناشناخته باقی مانده‌است، اما اسناد مربوط به اموال کلیسا نشان می‌دهد که این کلیسا قبل از سال ۱۴۴۷ ساخته شده‌است. باستان شناسان معتقدند که این کلیسا مدتی قبل از ظهور امپراتوری عثمانی به احتمال زیاد در قرن سیزدهم ساخته شده‌است. کار مرمت در سال ۱۹۶۴ منجر به کشف دیوارنگاره در گنبد آن شد.]]
## منابع

Wikipedia contributors, "Ohrid," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Ohrid&oldid=206346958
* Ohrid Info & Tourism Portal

رده:اوهرید
رده:محوطه‌های باستان‌شناختی در مقدونیه شمالی
رده:استعمار دوره باستان در ایلیریا
رده:پایتخت‌های پیشین بلغارستان
رده:شهرهای مقدونیه شمالی
رده:میراث جهانی در مقدونیه شمالی
اسکوپیه

**اسکوپیه** یا **اسکوپیا** نام پایتخت کشور مقدونیه شمالی است.

## جغرافیا
این شهر بر روی رودخانه واردار و در برخوردگاه دو جاده‌ای که از شهرهای صوفیه پایتخت بلغارستان و تیرانا پایتخت آلبانی شروع می‌شود قرار دارد.

## تاریخ
این شهر توسط رومانیایی‌ها بخاطر موقعیت راهبردی خوب به‌عنوان مرکز استان داردانیا انتخاب شد.

این شهر از زمان ساخت توسط اقوام بسیاری تصرف شد که از این اقوام می‌توان به نژادهای اسلاو، روم، بلغار، صرب و در نهایت ترکها که از سال ۱۳۹۲ تا سال ۱۹۱۲ این شهر در اشغال آن‌ها بود اشاره کرد.

شهر اسکوپیه قدیمی بخاطر زمین‌لرزه شدید سال ۱۹۶۳ کاملاً ویران شد و با کمک یوگوسلاوها شهری نوین به جای آن ساخته شد.

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۱۰ اکتبر ۲۰۰۶.


رده:پایتخت‌های اروپا
رده:پایتخت‌های پیشین بلغارستان
رده:پایتخت‌های پیشین صربستان
رده:شهرهای ایلیریا باستان
رده:شهرهای مقدونیه شمالی
رده:شهرهای یونان باستان
بیتولا

چپ|بندانگشتی|200px|بیتولا

**بیتولا** (Битола) جنوبی‌ترین شهر کشور مقدونیه است که بر روی فلاتی بین کوه‌های مرزی یونان قرار دارد.

این شهر دومین شهر بزرگ مقدونیه است ولی از نظر اقتصادی در وضعیت خوبی قرار ندارد.
قیمت هتلهای این شهر بسیار بالاست و از نظر امکانات شهر زیاد مناسبی برای اقامت هنگام سفر به یونان یا در هنگام برگشت از یونان نیست چون هیچ قطار یا اتوبوسی برای سفر به مرز وجود ندارد. ولی از نظر دیرینگی و آثار تاریخی دارای جاذبه‌های زیادی است که از آنها می‌توان به باقی‌مانده‌های هراکلی اشاره کرد که توسط فیلیپ دوم، چهار قرن قبل از میلاد مسیح ساخته شد و دو سده بعد توسط رومی‌ها تصرف شد و به محلی مهم تبدیل شد. از این بنا تنها گرمابه‌ها، ایوان و تئاتری که توسط رومی‌ها ساخته شده بود باقی‌مانده است.

## منابع


رده:شبکه شهرهای خلاق یونسکو
رده:شهرهای مقدونیه شمالی
استروگا

**استروگا** () نام شهری است در مقدونیه شمالی.

این شهر کوچک در ناحیه شمالی دریاچه اوهرید قرار دارد که توسط رودخانه کرینی دریم به دو بخش تقسیم می‌شود. 

در آخرین روز ماه اوت در کنار این رودخانه جشن شاعران با حضور تمام شاعران مقدونیه برگزار می‌شود.

این شهر همچنین زادگاه شاعر نامدار بالکان کوستادین میلادینوف است.

رده:استروگا
رده:شهرهای مقدونیه شمالی
آچاچی

**آچاچی** یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی است که در بخش مرکزی شهرستان میانه واقع شده‌است. این شهر در سال ۹۲ به شهرداری ارتقا یافت و صاحب شهرداری شد.

مطابق آخرین سرشماری رسمی آچاچی با 3647 نفر جمعیت رتبه سوم را در میان پنج شهر تابعه شهرستان میانه دارا می باشد.

دو رودخانه بزرگ آذربایجان در این شهر به هم می‌رسند یکی رود قزل‌اوزن و دیگری رودخانه میانه‌چای است. در سمت جنوبی این شهر رشته کوه قافلانکوه و تونلهای آن و همچنین قلعه دختر و پل دختر طبیعت زیبایی را به‌وجود آورده‌است که ذهن و فکر هر بیننده‌ای را به خود مشغول می‌کند. این شهر مرکز دهستان قافلانکوه غربی است. جاده ترانزیت تهران-تبریز-اروپا از وسط این شهر عبور می‌کند.وجود سوپر مارکت های متعدد در حاشیه جاده، این شهر را به بازار خشکبار و لبنیات و سوغاتی های آذربایجان تبدیل کرده است.

شغل اغلب ساکنان آچاچی عبارت‌اند از کشاورزی-کارمندی دولت-رانندگی کامیون و تریلر و مدیریت رستورانها و مغازه‌های بین راهی.

امکانات دولتی و عمومی واقع در آچاچی عبارتند از: شهرداری، درمانگاه، اداره آب و فاضلاب، پاسگاه انتظامی، سالن ورزشی چند منظوره 1200 نفری، بانک کشاورزی، پست بانک، مخابرات، کتابخانه عمومی ، شورای شهر ، شورای حل اختلاف

زبان محلی آچاچی : 
زبان مردم آچاچی تُرکی آذربایجانی است.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۳٬۶۴۷ نفر (۱٬۱۹۰ خانوار) بوده‌است.

## منابع

## پیوند به بیرون

* پایگاه اطلاع‌رسانی شهرستان میانه
* پایگاه اطلاع‌رسانی شهرداری آچاچی

رده:شهرستان میانه
رده:شهرهای استان آذربایجان شرقی
رده:شهرهای شهرستان میانه
دامنه

**دامنه** ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:

در **رایانه**:
* دامنه (علوم رایانه)
* دامنه (مهندسی نرم‌افزار)
در **اینترنت**:
* دامنه اینترنتی یکی از مفاهیم دانش رایانه

در **جغرافیا**:
* دامنه (کوه) یا کوه‌پایه مناطق دامنه‌ای در کنار رشته‌کوه‌ها
* دامنه (شهر) شهری در بخش مرکزی شهرستان فریدن استان اصفهان
* دامنه (استهبان) روستایی از توابع بخش رونیز شهرستان استهبان در استان فارس
* دامنه (جیرفت) روستایی از توابع بخش ساردوئیه شهرستان جیرفت در استان کرمان

در **ریاضیات**:
* دامنه یک تابع مجموع مقادیر مجاز ورودی به یک تابع

در **آمار**:
* دامنه (آمار) ختلاف بین بزرگترین داده و کوچکترین داده در یک توزیع مشخص

در **فیزیک**:
* دامنه (فیزیک) بیشترین فاصله میان مکان موج از نقطه تعادل

رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی
رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی مکان‌ها
هرزنامه

بندانگشتی
**هرزنامه** یا **هرزنگاری رایانامه‌ای** یا **[[اسپم]] ایمیل** ، سوء استفاده کردن از سامانهٔ انتقال پیام است (شامل اکثر وسایل انتشار رسانه‌ای، سامانه‌های تحویل دیجیتال) که به پیام‌های گروهی و ناخواسته گفته می‌شود. بیشترین فرم شناخته شده هرزنامه، هرزنامه‌های پست الکترونیک است. گرچه این کلمه در رسانه‌های دیگری همچون: هرزنامه instant messaging، هرزنامه گروه‌های خبری، هرزنامه موتورهای جستجو وب، هرزنامه در بلاگ‌ها، هرزنامه در ویکی، هرزنامه در تبلیغات طبقه بندی شده آنلاین، هرزنامه در پیام‌های گوشی‌های همراه، هرزنامه در انجمن‌های اینترنتی، فکس‌های ناخواسته، هرزنامه در شبکه‌های اجتماعی و هرزنامه در شبکه‌های اشتراک فایل هم دیده می‌شود. فرستادن هرزنامه همچنان به دلیل صرفه اقتصادی پایدار می‌ماند؛ زیرا تبلیغ کنندگان هیچ هزینه‌ای صرف مدیریت لیست‌های ایمیل‌ هایشان نمی‌کنند و این، کار را برای مسئول دانستن فرستندگان ایمیل سخت می‌کند.

هرزنامه یا هرزنگاری رایانامه‌ای یا اسپم ایمیل (به انگلیسی: E-mail spam)، سوء استفاده کردن از سامانهٔ انتقال پیام است (شامل اکثر وسایل انتشار رسانه‌ای، سامانه‌های تحویل دیجیتال) که به پیام‌های گروهی و ناخواسته گفته می‌شود. بیشترین فرم شناخته شده هرزنامه، هرزنامه‌های پست الکترونیک است. گرچه این کلمه در رسانه‌های دیگری همچون: هرزنامه instant messaging، هرزنامه گروه‌های خبری، هرزنامه موتورهای جستجوی وب، هرزنامه در بلاگ‌ها، هرزنامه در ویکی، هرزنامه در تبلیغات طبقه بندی شده آنلاین، هرزنامه در پیام‌های گوشی‌های همراه، هرزنامه در انجمن‌های اینترنتی، فکس‌های ناخواسته، هرزنامه در شبکه‌های اجتماعی و هرزنامه در شبکه‌های اشتراک فایل هم دیده می‌شود. فرستادن هرزنامه همچنان به دلیل صرفه اقتصادی پایدار می‌ماند؛ زیرا تبلیغ کنندگان هیچ هزینه‌ای صرف مدیریت لیست‌ ایمیل‌هایشان نمی‌کنند و این کار را برای مسئول دانستن فرستندگان ایمیل سخت می‌کند.
۸۰٪ رایانامه‌های جهان هرزنامه هستند. بعضی از هرزنامه ها شامل بدافزار های کامپیوتری هستند و ممکن است به اطلاعات شما دست یابند.

## جستارهای وابسته

* هرز آگهی
* تبلیغات بالاپر

## منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:پست الکترونیک
رده:تکنیک‌های بازاریابی
رده:هرزه‌نگاره
رده:تبلیغات
رده:بازاریابی اینترنتی
رده:ترویج و ارتباطات بازاریابی
آنلاین و آفلاین

بندانگشتی|تصویر یک مودم/روتر اینترنت
واژه‌های **بَرخط** یا **آنلاین**  و **بُرون‌خط** یا **آفلاین**  معانی مشخصی در رابطه با فناوری رایانه و مخابرات دارند. به‌طور کلی، برخط نشانگر حالت اتصال است، در حالی که برون‌خط نشان‌دهندهٔ حالت قطعی می‌باشد. در استفادهٔ معمول، برخط اغلب به اینترنت یا وب جهان‌گستر اشاره دارد.

در فرهنگ رایانه منظور از *بَرخط* یا *آنلاین* وضعیت یا حالت وصل‌بودن به رایانهٔ مرکزی است؛ یعنی وصل‌بودن یک کاربر به اینترنت و شبکه‌های الکترونیکی مانند آن. زمانی که شما به اینترنت متصل می‌شوید، در واقع، قابل دسترس هستید و هر کسی می‌تواند با استفاده از ابزار مناسب، به‌طور مستقیم و بی‌درنگ با شما ارتباط برقرار کند. معنی واقعی این واژه به‌خصوص زمانی نمود پیدا می‌کند که شما از نرم‌افزارهای پیام‌رسان فوری مانند یاهو! مسنجر ،تلگرام، واتس آپ و نظایر آن استفاده می‌کنید.

تعریف برخط بودن (آنلاین) یا نبودن در جوامع الکترونیکی معمولاً در مطابقت با استاندارد فدرال ۱۰۳۷C آمریکا بیان می‌شود. به‌طور خلاصه برای آن که یک دستگاه برخط باشد، باید حداقل یکی از شرایط زیر را داشته باشد:
* تحت کنترل مستقیم یک دستگاه دیگر باشد؛
* تحت کنترل کامل سیستمی باشد که به آن مربوط است؛
* آمادهٔ بهره‌برداری فوری توسط سیستم باشد، بدون آن که نیازی به دخالت انسان وجود داشته باشد؛
* به یک سیستم ارتباط پیدا کرده باشد (متصل شده باشد)؛
* آمادهٔ ارائه خدمات باشد.

متضاد این واژه برون‌خط یا آفلاین است، یعنی اگر کاربری برخط نباشد، در حالت برون‌خط قرار دارد.

## پی‌نوشت و منبع

* 

رده:اصطلاحات فنی رایانه‌ای
رده:گفتگوی اینترنتی
رده:واژگان اینترنت
رده:واژگان عمومی شبکه
مورچه‌خورک

**مورچه‌خورک** یا **مورچه‌خور خاردار** یا **اکیدنه**، جانوری از تیرهٔ تُندزبانان (Tachyglossidae) و راستهٔ تک‌سوراخیان از بازماندگان پستانداران تخم‌گذار است. چهار گونهٔ موجود،  مورچه‌خورک پوزه‌کوتاه ، مورچه‌خورک پوزه‌دراز غربی  و مورچه‌خورک پوزه‌دراز شرقی همراه با نوک‌اردکیها؛ (پلاتپوس‌ها)، تنها  اعضا منقرض نشده راستهٔ پستانداران تخم گذار هستند

به خاطر سرعتی که زبان مورچه‌خورک برای گرفتن مورچه و موریانه دارد به این خانواده تندزبانان گقته‌اند.

## ویژگی‌ها
مورچه‌خورک ۳۰ تا ۶۰ سانتی‌متر طول دارد و بدنش از خارهای سفید و سیاه بسیار تیز پوشیده شده است و فاقد دندان است و با زبان خود مورچه‌ها و جانوران ریز را می‌گیرد. آن‌ها در هر بار تخم‌گذاری یک تخم می‌گذارند که در درون کیسه مادر تبدیل به نوزاد می‌شوند و تا هنگام رشد کافی در آن باقی می‌مانند و تغذیه می‌کنند. 
بندانگشتی|چپ|260px|مورچه‌خورک پوزه‌کوتاه

## پانویس

## منابع:ویکی‌پدیای انگلیسی -animal biodiv
* 

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط تئودور گیل
رده:پستانداران قلمرو شمالی (استرالیا)
رده:تک‌سوراخیان
رده:جانداران پدیدآمده در میوسن
رده:جانداران موجود پدیدآمده در میوسن
رده:زیاگان استرالیا
رده:جانداران موجود پدیدآمده در پلیوسن
رده:پستانداران مورچه‌خوار
وامبت

**وامبَت**  یا **تمپلتُن ها** پستانداران کیسه داری با پاهای کوتاه هستند که نزدیک‌ترین خویشاوند آن‌ها کوآلا است. اما وامبت‌ها، برخلاف کوآلاها، فقط بر روی زمین زندگی می‌کنند و نقب می‌زنند. هر وامبت معمولی، چندین نقب دارد که ممکن است وامبت‌های دیگر را در آن شریک کند؛ اما هر وامبت در منطقه مخصوص خودش غذا می‌خورد.
وامبت‌ها، شب‌ها فعالیت می‌کنند و برای خوردن علف یا ریشه درختان و بوته‌ها بیرون می‌آیند. آن‌ها ممکن است برای یافتن غذا، مجبور باشند چند کیلومتر راه بروند.
وامبت‌ها در ۳ گونه مختلف دسته‌بندی می‌شوند. آن‌ها تنها یک بچه به دنیا می‌آورند که دوره زندگی این بچه در کیسه، حدود ۶ ماه است. بچه تا حدود ۱۱ ماه یا بیشتر، پیش مادرش می‌ماند.

## شرایط فیزیکی
طول سر و بدن وامبت‌ها، تا ۱۱۵ سانتیمتر و وزن آن‌ها تا ۳۹ کیلوگرم می‌رسد. پوست قسمت عقب بدن وامبت‌ها بسیار ضخیم است و به همین دلیل آن‌ها در هنگام حمله دشمن، پشت خود را به طرف مهاجم می‌گیرند (در حالت دفاعی با پاهای عقب خود نیز به مهاجم ضربه می‌زنند). طول عمر وامبت‌ها، در طبیعت ۱۵ سال و در اسارت ۲۰ تا ۳۰ سال می‌باشد. طولانی‌ترین عمر ثبت شده ۳۴ سال بوده‌است. مدفوع این حیوان به شکل مکعب مربع است و با مدفوع خود، قلمروشان را مشخص می‌کنند همچنین مربعی و صاف بودن آن به جای دایره‌ای بودن، باعث می‌شود تا مدفوع در منطقه موردنظر خود باقی بماند.

## پراکندگی
بندانگشتی|وامبت تاسمانی در پارک ملی تاسمانیا
وامبت‌ها مانند کوآلاها، در استرالیا دیده می‌شوند و محل زندگی آن‌ها ایالت‌های آدلاید، نیو ساوت ولز، تاسمانی، ویکتوریا و چمنزارهای سیدنی و ملبورن است.

## حفاظت
تمامی گونه‌های وامبت‌ها در تمام ایالت‌ها تحت محافظت هستند. وامبت بینی مودار شمالی در خطر انقراض است و فقط در دو منطقه از ایالت کوینزلند دو جمعیت وحشی از آن باقی مانده است. بیشترین خطری که این موجودات را تهدید می‌کند جمعیت کم آنها، شکار توسط سگهای وحشی، رقابت برای غذا به دلیل چرای بی‌رویه گاو و گوسفند و بیماری‌ها می‌باشد.

## رده‌بندی
* تیره **وامبتیان**
** سرده *[[وامبت‌ها]]*
*** وامبت معمولی، *Vombatus ursinus*
** سرده *[[وامبت بینی‌مودار]]*
*** وامبت بینی‌مودار جنوبی، *Lasiorhinus latifrons*
*** وامبت بینی‌مودار شمالی،*Lasiorhinus krefftii*
** سرده †*[[Rhizophascolomus]]*
** سرده †*[[Phascolonus]]*
** سرده †*[[Warendja]]*
** سرده †*[[Ramasayia]]*

## نگارخانه

پرونده:Wombat burrow-Narawntapu.JPG
پرونده:Animaldentition vombatusursinus.png
پرونده:Certified Wombat Faeces.jpg|مدفوع مکعبی وامبت
پرونده:A235, Ballarat Wildlife Park, Ballarat, Australia, wombats, 2007.JPG|یک وامبت مادر و فرزندش


## پانویس

## منابع
* دانشنامه آکسفورد
* 
* 

رده:زیاگان استرالیا
رده:کیسه‌داران
رده:کیسه‌داران استرالیا
رده:جانداران پدیدآمده در میوسن
رده:جانداران موجود پدیدآمده در میوسن
رده:وامبت‌سانان
رده:تیره‌های پستانداران
رده:زیاگان بوم‌زاد استرالیا
والابی

**والابی‌**  کانگوروهای کوچکی هستند از گونه درازپایان 
(Macropodidae) که در استرالیا، زلاند نو و گینه نو زندگی می‌کنند. آنها دارای انواع گوناگونی هستند اما بیشتر به اندازه خرگوش هستند. طول بدن آنها 700 میلیمتر است، هرچند انواع یک‌متری آنها نیز دیده شده‌اند. 
والابی‌ها بیشتر علفخوار بوده و خود نیز غذای سایر حیوانات گوشتخوار هستند. دشمنان طبیعی آنها عبارت‌اند از: عقاب و دینگو همچنین برخی از انسان‌ها آنها را به خاطر پوست زیبایشان شکار می‌کنند.

## گونه ها
سرده *[[درازپاها]]*
* والابی چابک, *Macropus agilis*
* والابی سیاه‌خط, *Macropus dorsalis
* [[والابی گردن‌قرمز]], *Macropus rufogriseus*
* [[والابی پارما]], *Macropus parma* (rediscovered, thought extinct for 100 years)
* [[والابی تامار]], *Macropus eugenii*
* [[والابی خاکستری]], *Macropus greyii*  ([[انقراض]])
* [[والابی قلمویی غربی]], *Macropus irma*
* [[والابی دم‌شلاقی]], *Macropus parryi*

سرده *والابی صخره*
* [[والابی صخره پالم آیلند]], *Petrogale assimilis*
* [[والابی صخره پهلوسیاه]], *Petrogale lateralis*
* [[والابی صخره دم‌قلمویی]], *Petrogale penicillata*
* [[والابی صخره دماغه یورک]], *Petrogale coenensis*
* [[والابی صخره گادمن]], *Petrogale godmani*
* [[والابی صخره هربرت]], *Petrogale herberti
* والابی صخره ماریبا, *Petrogale mareeba*
* مونجون, *Petrogale burbidgei*
* والابی صخره مونت کلارو, *Petrogale sharmani*
* والابی صخره کوتوله, *Petrogale concinna*
* والابی صخره پراسپرین, *Petrogale persephone*
* والابی صخره گردن‌بنفش, *Petrogale purpureicollis*
* والابی صخره روتشیلد, *Petrogale rothschildi*
* والابی صخره کوتاه‌گوش, *Petrogale brachyotis*
* والابی صخره بی‌پیرایه, *Petrogale inornata*
* کانگوروی پازرد, *Petrogale xanthopus*

سرده *[[والابی خرگوشی نواردار]]*
* والابی خرگوشی نواردار, *Lagostrophus fasciatus*
* والابی خرگوشی شرقی, *Lagorchestes leporides* (انقراض)
* والابی خرگوشی دریاچه ماکای, *Lagorchestes asomatus* (انقراض)
* والابی خرگوشی روفوس, *Lagorchestes hirsutus*

سرده *[[Dorcopsis]]*
* Black dorcopsis, *Dorcopsis atrata*
* Brown dorcopsis, *Dorcopsis muelleri*
* Gray dorcopsis, *Dorcopsis luctuosa*
* White-striped dorcopsis, *Dorcopsis hageni*

سرده *[[والابی دم‌سوزنی]]*
* والابی دم‌سوزنی افساردار, *Onychogalea fraenata*
* والابی دم‌سوزنی کرس‌سنت, *Onychogalea lunata* (انقراض)
* والابی دم‌سوزنی شمالی, *Onychogalea unguifera*

سرده *[[فیلاندر]]*
* فیلاندر براون, *Thylogale browni*
* فیلاندر کالابی, *Thylogale calabyi*
* فیلاندر سربی, *Thylogale brunii*
* فیلاندر کوهستان, *Thylogale lanatus*
* فیلاندر پا-سرخ, *Thylogale stigmatica*
* فیلاندر گردن‌قرمز, *Thylogale thetis*
* فیلاندر تاسمانی, *Thylogale billardierii*

سرده *[[Dorcopsulus]]*
* Macleay's dorcopsis, *Dorcopsulus macleayi*

سرده *[[والابی مرداب]]*
* والابی مرداب یا والابی سیاه, *Wallabia bicolor*

## منابع


رده:درازپایان
رده:زیاگان استرالیا
رده:کیسه‌داران استرالیا
رده:کیسه‌داران
رده:نام‌های رایج پستانداران
موش کور کیسه‌دار

**موش کور کیسه‌دار** جانوری کوچک است که دارای پوستی نرم و ابریشمی است، این پوست زیبا درخششی مخملی دارد که رنگ آن از زرد روشن است تا زرد طلایی کیسه این جانور رو به بالا است تا خاک در آن وارد نشود. خوراک این جانور را کرمهای خاکی و حشرات تشکیل می‌دهند.

## پانویس

## منابع
* 

رده:پستانداران استرالیای غربی
رده:کیسه‌داران
رده:سرده‌های پستانداران