open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
۷۸ (میلادی)

**۷۸ (میلادی)** هفتاد و هشتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
هاری نایپی' سال جدید هندوها در بالی براساس تقویم ساکا است. مبداء تاریخ این تقویم از روی تقویم گریگوری مطابق با ۳ مارس ۷۸ میلادی است. 

## رویدادها
**<big>بر اساس مکان</big>**

**امپراتوری روم**

* رومی‌ها اردوویس‌ها، واقع در شمال ولز امروزی، و همچنین سیلورها را فتح می‌کنند.
* گنائوس جولیوس آگریکولا جایگزین سکستوس جولیوس فرونتینوس به عنوان فرماندار بریتانیای رومی شد که منجر به فتح بخش‌هایی از ولز و شمال انگلستان شد.

**آسیا**

* شاهزاده هندی، آجی چاکا، زبان سانسکریت و خط پالاوا را که برای نوشتن کلمات و عبارات جاوه‌ای استفاده می‌شد، به جزایر اندونزی معرفی کرد.
* کادفیسس، امپراتور کوشان، هیئتی را به روم فرستاد تا در برابر اشکانیان از آنها حمایت کند.
* این سال پایه (سال صفر) دوران سکا است که توسط برخی از تقویم‌های هندو، تقویم ملی هند و تقویم بودایی کامبوج استفاده می‌شود. این سال برای تقویم خورشیدی مدنی نزدیک به اعتدال بهاری آغاز می‌شود، اما برای تقویم خورشیدی سنتی در مقابل ستاره اسپیکا قرار دارد.
* پاکور دوم پادشاه امپراتوری اشکانی شد (حکومت: ۷۸–۱۱۵).

* مرگ بلاش یکم

**<big>بر اساس موضوع</big>**

**فلسفه**

* فیلسوف چینی وانگ چونگ (وانگ-چونگ) ادعا می‌کند که همه پدیده‌ها علل مادی دارند.

## زادگان

* لیو چینگ، شاهزاده چینی سلسله هان (متوفی ۱۰۶ میلادی)

* وانگ فو، مورخ، شاعر و فیلسوف چینی (تاریخ تقریبی)

* چانگ هنگ، ریاضیدان، ستاره‌شناس، مخترع و دولتمرد چینی (متوفی ۱۳۹ میلادی)

## درگذشتگان

* گایوس سالونیوس ماتییدیوس پاتروینوس، سیاستمدار رومی

* بلاش یکم، پادشاه امپراتوری اشکانی

## منابع
رده:۷۸ (میلادی)
۸۰ (میلادی)

**۸۰ (میلادی)** هشتادمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
## رویدادها
**<big>بر اساس مکان</big>**

**امپراتوری روم**

* یک بیماری همه‌گیر روم را فرا گرفته است.

**آسیا**

* پادشاه پاسا حاکم پادشاهی کره‌ای شیلا می‌شود.

## زادگان

* آسپاسیوس، فیلسوف و نویسنده یونانی (تاریخ تقریبی)

* آشواغوسا، فیلسوف و شاعر هندی (متوفی حدود ۱۵۰ میلادی)

* یین، ملکه چینی سلسله هان (متوفی ۱۰۳ میلادی)

## درگذشتگان
* بلاش دوم، شاه اشکانی
* تالهائه، پادشاه شیلا

* کوجولا کادفیسس، شاهزاده کوشانی (تاریخ تقریبی)

* لوسیوس ویپستانوس مسالا، سیاستمدار رومی

* ژائو شی، سیاستمدار چینی (متولد ۴ پس از میلاد)

## منابع
رده:۸۰ (میلادی)
۸۲ (میلادی)

**۸۲ (میلادی)** هشتاد و دومین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
## رویدادها
**<big>بر اساس مکان</big>**

**امپراتوری روم**

* امپراتور دومیتیان کنسول روم شد.
* سال 82 میلادی گنائوس جولیوس آگریکولا ناوگانی را بسیج می‌کند و قبایل سلتی را در آن سوی رودخانه فورث محاصره می‌کند؛ کالدونی‌ها با تعداد زیادی علیه رومی‌ها قیام می‌کنند. آنها شبانه به اردوگاه لژیون نهم هیسپانا حمله می‌کنند، اما آگریکولا سواره نظام خود را می‌فرستد و آنها را فراری می‌دهد.
* کالگاکوس، پیکت‌ها (سی هزار نفر) را در اسکاتلند متحد کرد و به عنوان رئیس کنفدراسیون کالدونی منصوب شد.
* دیو کریسوستوم پس از نصیحت یکی از بستگان توطئه‌گر امپراتور، از روم، ایتالیا و بیتینیا تبعید می‌شود.
* سربازان دومیتیان لژیون اول مینرویا.

## زادگان

* وانگ فو، مورخ و فیلسوف چینی (متوفی ۱۶۷ میلادی)

## درگذشتگان

* آنیانوس، پاتریارک اسکندریه

رده:۸۲ (میلادی)

## منابع
۸۳ (میلادی)

**۸۳ (میلادی)** هشتاد و سومین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
## رویدادها
**<big>بر اساس مکان</big>**

**امپراتوری روم**

* تاریخ احتمالی نبرد مونس گراپیوس (۸۳ یا ۸۴ میلادی): به گفته تاسیتوس، ۱۰۰۰۰ بریتانیایی و ۳۶۰ رومی کشته شدند.
* امپراتور دومیتیان با چتی‌ها، یک قبیله ژرمنی، می‌جنگد. پیروزی او امکان ساخت استحکامات (لایم‌ها) در امتداد مرز راین را فراهم می‌کند.
* قلعه رومی اینچتوتیل در اسکاتلند ساخته شده است.

* دومیتیان نیز، باز هم، یک کنسول رومی است.

* تاریخ احتمالی بازدید دمتریوس تارسوسی از جزیره‌ای در هبریدها که محل سکونت مردان مقدس، احتمالاً دروئیدها، بوده است.

* در روم، اخته کردن بردگان ممنوع است.

## زادگان

* ویبیا سابینا، امپراتور روم (د. حدود ۱۳۶)

## درگذشتگان

* مارکوس پمپیوس سیلوانوس، سیاستمدار رومی

## منابع
رده:۸۳ (میلادی)
رده:سال‌ها (میلادی)
۸۴ (میلادی)

**۸۴ (میلادی)** هشتاد و چهارمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
## رویدادها
**<big>بر اساس مکان</big>**

**امپراتوری روم**

* تاریخ احتمالی نبرد مونس گراپیوس (۸۳ یا ۸۴ میلادی)، که در آن گنائوس جولیوس آگریکولا کالدونیایی‌ها را شکست می‌دهد.
* امپراتور دومیتیان، آگریکولا را به رم فرا می‌خواند، جایی که به عنوان پاداش، پیروزی و فرمانداری استان رومی آفریقا را دریافت می‌کند، اما آگریکولا آن را نمی‌پذیرد.
* ساخت لیمس، خطی از استحکامات رومی از راین تا دانوب، آغاز شده است.
* دومیتیان با انتخاب خود به عنوان کنسول به مدت ده سال و سانسور مادام العمر، آشکارا جنبه جمهوری دولت را تابع جنبه سلطنتی آن کرد.
* دومیتیان حقوق سربازان را یک سوم افزایش می‌دهد و بدین ترتیب وفاداری آنها را تضمین می‌کند.

**آسیا**

* تغییر از دوران جیانچو به دوران یوانهه در سلسله هان شرقی چین.

## زادگان
## درگذشتگان

* لوقای انجیل‌نویس، پزشک یونانی
* تیتوس فلاویوس سابینوس، کنسول روم، با جولیا فلاویا ازدواج کرد (اعدام شد)

## منابع
رده:۸۴ (میلادی)
رده:سال‌ها (میلادی)
۸۵ (میلادی)

**۸۵ (میلادی)** هشتاد و پنجمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
## رویدادها
**<big>بر اساس مکان</big>**

**امپراتوری روم**

* امپراتور دومیتیان حمله داسی‌ها به موئسیا را دفع کرد.
* داسیایی‌ها تحت فرمان دِکابالوس از این سال تا ۸۸ یا ۸۹ میلادی درگیر دو جنگ علیه رومیان شدند.
* دومیتیان خود را مادام‌العمر به عنوان سانسورچی منصوب می‌کند، که به او حق کنترل سنا را می‌دهد. گرایش‌های تمامیت‌خواهانه او، اشرافیت سناتوری را به شدت در مقابل او قرار می‌دهد.

**آسیا**

* باکجه به حومه شیلا در شبه جزیره کره حمله کرد. جنگ تا زمان پیمان صلح سال ۱۰۵ ادامه یافت.

## زادگان

* مارسیون سینوپی، متکلم یونانی و بنیانگذار فرقه مارسیونیسم (متوفی ۱۶۰)
* ویبیا ماتیدیا (جوان)، زن نجیب‌زاده رومی (تاریخ تقریبی)

## درگذشتگان

* گایوس اوپیوس سابینوس، سیاستمدار و فرماندار رومی

* لوسیوس میندیوس، سیاستمدار و اشراف رومی

* تیتوس آتیلیوس روفوس، سیاستمدار و فرماندار رومی

## منابع
رده:۸۵ (میلادی)
۸۷ (میلادی)

**۸۷ (میلادی)** هشتاد و هفتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
## رویدادها
**<big>بر اساس مکان</big>**

**امپراتوری روم**

* جولیوس ماترنوس رومی غرب آفریقا را بررسی می کند (تاریخ تقریبی).
* لیون، شهری در گال، جمعیتی بالغ بر ۱۰۰۰۰۰ شهروند دارد (تاریخ تقریبی).
* سکستوس جولیوس اسپارسوس در سنای روم به قدرت رسید (تاریخ تقریبی).

**اروپا**

* دسیبالوس پادشاه داکیه می‌شود.

## زادگان
## درگذشتگان

* پوتینوس، اسقف لیون (تاریخ تقریبی)

* روپیلیا فاوستینا، زن اشرافی رومی (تاریخ تقریبی)

رده:۸۷ (میلادی)

## منابع
۸۸ (میلادی)

**۸۸ (میلادی)** هشتاد و هشتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
## رویدادها
**<big>بر اساس مکان</big>**

**امپراتوری روم**

* دو ابلیسک مصری در بنونتو، روبروی معبد ایزیس، به افتخار امپراتور دومیتیان، نصب شده‌اند.
* کوینتیلیان از تدریس و دادخواهی کناره‌گیری می‌کند،تا اثر بزرگ خود را در مورد آموزش سخنور (انستیتو اوراتوریا)تألیف کند.
* جنگ اول داکیه پایان می‌یابد: دِکابالوس پادشاه دست‌نشانده روم می‌شود، او پول، صنعتگران و ماشین‌های جنگی برای محافظت از مرزهای امپراتوری روم دریافت می‌کند.

**آسیا**

* امپراتور ژانگ هان در سن ۳۱ سالگی پس از ۱۳ سال سلطنت درگذشت، دورانی که در آن نیروهای نظامی چین به اندازه کافی قدرتمند شده بودند تا علیه قبایلی که مرزهای شمالی و غربی آنها را تهدید می‌کردند، لشکرکشی کنند. ژانگ هان و ژنرالش بان چائو، که از دسیسه و همچنین قدرت مسلحانه برای رسیدن به اهداف خود استفاده می‌کردند، نفوذ چین را در آسیای مرکزی دوباره برقرار کردند، اما خواجه‌های دربار در طول سلطنت امپراتور قدرت خود را افزایش دادند. ژانگ هان توسط پسر ۹ ساله‌اش ژائو جانشین شد که تا سال ۱۰۵ به عنوان امپراتور هان هدی سلطنت خواهد کرد، اما او مهره‌ای در دست ملکه دو (مادرخوانده) و درباریان دسیسه‌چین خواهد بود که عملاً بر امپراتوری چین حکومت خواهند کرد.
* آخرین سال (چهارم) از دوران یوان‌هه و آغاز دوران ژانگ‌هه از سلسله هان شرقی چین.

**<big>بر اساس موضوع</big>**

**دین**

* پاپ کلمنت یکم به عنوان چهارمین پاپ، جانشین پاپ آناکلتوس اول شد.

## زادگان
## درگذشتگان

* دو گو، ژنرال چینی سلسله هان

* امپراتور ژانگ هان، امپراتور چین از سلسله هان (متولد ۵۷ پس از میلاد)

## منابع
رده:۸۸ (میلادی)
۸۹ (میلادی)

**۸۹ (میلادی)** هشتاد و نهمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها
**<big>بر اساس مکان</big>**

**اروپا**

* ۱ ژانویه - لوسیوس آنتونیوس ساتورنینوس شورشی را علیه امپراتور دومیتیان تحریک می‌کند (این شورش تا ۲۴ ژانویه سرکوب می‌شود).
* لژیون سیزدهم ژمینا به داکیه منتقل می‌شود تا در جنگ علیه شاه دسیبالوس کمک کند.

**آسیا**

* اولین سال دوران یونگ‌یوان از سلسله هان چین.
* ژوئن - نبرد ایخ بیان: ارتش چینی هان به فرماندهی دو شیان، متحد با شیونگنو جنوبی، بر شیونگنو شمالی پیروز شد.

**<big>بر اساس موضوع</big>**

**دین**

* پولیکارپوس اول، اسقف یونانی بیزانس، پس از ۲۰ سال سلطنت درگذشت و پلوتارک جانشین او شد.

## زادگان

* شینده، حاکم کره ای گوگوریو (متوفی 179)

## درگذشتگان

* لوسیوس آنتونیوس ساتورنینوس، سیاستمدار و ژنرال رومی

* پولیکارپوس اول، اسقف یونانی بیزانس

رده:۸۹ (میلادی)

## منابع
۹۰ (میلادی)

**۹۰ (میلادی)** نودمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
## رویدادها
**<big>بر اساس مکان</big>**

**امپراتوری روم**
* یک بیماری همه‌گیر روم را فرا گرفته است.
* کلن مرکز ژرمانیای کوچک شد.
**<big>بر اساس موضوع</big>**

**هنر**

* زن جوان فلاویایی ساخته شده است. اکنون در موزه کاپیتولینی، رم (تاریخ تقریبی) نگهداری می‌شود.

## زادگان

* اسماعیل بن الیشا، خاخام یهودی (تاریخ تقریبی)

* کوینتوس تونیوس روفوس، سیاستمدار رومی (تاریخ تقریبی)

## درگذشتگان
* دیوسکوریدس، پزشک، داروساز و گیاه‌شناس یونانی ساکن رم
گایوس والریوس فلاکوس، شاعر رومی

* تیبریوس یولیوس رِسکوپوریس اول، پادشاه مشتری روم

## منابع
رده:۹۰ (میلادی)
۹۱ (میلادی)

**۹۱ (میلادی)** نود و یکمین سال تقویم میلادی است.

## مناسبت‌ها
## رویدادها
**<big>بر اساس مکان</big>**

**امپراتوری روم**
* گلابریو و تراژان کنسول روم شدند.
* پلینی کوچک، تریبونوس پلبیس نامیده می‌شود.
**آسیا**

* بان چائو به عنوان محافظ کل مناطق غربی منصوب شد.

**<big>بر اساس موضوع</big>**

**هنر و علم**

* روم توسط استاتیوس در اشعارش توصیف شده است.

## زادگان
## درگذشتگان
* گایوس ویپستانوس آپرونیانوس، سیاستمدار رومی، فرماندار
* جولیا فلاویا (زاده ۶۴) دختر امپراتور تیتوس و معشوقه برادرش دومیتیان (به دلیل سقط جنین اجباری)
* پوبلیوس والریوس پاتروینوس، سیاستمدار رومی، فرماندار

## منابع
رده:۹۱ (میلادی)
رده:سال‌ها (میلادی)
۹۳ (میلادی)

**۹۳ (میلادی)** نود و سومین سال تقویم میلادی است.

## مناسبت‌ها
## رویدادها
**<big>بر اساس مکان</big>**

**امپراتوری روم**
* امپراتور دومیتیان مسیحیان را آزار و اذیت می‌کند.
* پلینی کوچک پرایتور شد.
**آسیا**

* شیانبی ۱۰۰۰۰۰ شیونگنو را در خود جای داده و دولت شیانبی را در مغولستان تأسیس می‌کند (تاریخ تقریبی).

**<big>بر اساس موضوع</big>**

**ادبیات**

* یوسفوس کتاب «آثار باستانی یهودی» خود را (یا در سال ۹۴ میلادی) تکمیل می‌کند.

## زادگان
## درگذشتگان
* ۲۳ اوت – نئوس ژولیوس آگریکولا (زاده ۴۰) فرماندار رومی بریتانیا

* آرولنوس روستیکوس، سیاستمدار رومی و فیلسوف رواقی (اعدام شد)

* هرنیوس سنسیو، فیلسوف و نویسنده رواقی رومی (اعدام شد)

* لوسیوس آنتیستیوس روستیکس، سیاستمدار و فرماندار رومی

## منابع
رده:۹۳ (میلادی)
رده:سال‌ها (میلادی)
۹۴ (میلادی)

**۹۴ (میلادی)** نود و چهارمین سال تقویم میلادی است.

## رویدادها
**<big>بر اساس مکان</big>**

**امپراتوری روم**
* دومیتیان ساختمان سنای روم را که در سال ۶۴ سوزانده شده بود، بازسازی کرد.
* دومیتیان ورود فیلسوفان به روم را ممنوع کرد.
**آسیا**

* ژنرال چینی بان چائو با تصرف یانکی، که در مسیر جاده استراتژیک ابریشم قرار دارد، فتح حوضه تاریم را تکمیل کرد.

**<big>بر اساس موضوع</big>**

**ادبیات**

* شاعر رومی پوبلیوس پاپینیوس استاتیوس از روم به ناپل بازنشسته شد (تاریخ تقریبی).

## زادگان
* آن هان، امپراتور چین (درگذشته ۱۲۵)

## درگذشتگان

## منابع
رده:۹۴ (میلادی)
رده:سال‌ها (میلادی)
۹۵ (میلادی)

**۹۵ (میلادی)** نود و پنجمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
## رویدادها
**<big>بر اساس مکان</big>**

**امپراتوری روم**

* امپراتور دومیتیان و تیتوس فلاویوس کلمنس کنسول‌های روم شدند.
* دومیتیان سناتورها را از ترس پارانوئیدی مبنی بر اینکه آنها قصد کشتن او را دارند، اعدام می‌کند.
* کنسول روم، مانیوس آسیلیوس گلابریو، توسط دومیتیان مأمور می‌شود تا برای مبارزه با یک شیر به میدان کولوسئوم برود. پس از اینکه او حیوان را می‌کشد، دومیتیان او را تبعید و اعدام می‌کند.

بر اساس موضوع

**اپیدمی**

* در رم، نوع شدیدی از مالاریا در مناطق کشاورزی ظاهر می‌شود و تا ۵۰۰ سال آینده ادامه خواهد داشت و زمین‌های حاصلخیز کامپانیا را که باغ‌های بازار آن محصولات تازه شهر را تأمین می‌کنند، از کشت و زرع محروم می‌کند. این تب، گروه‌های کوچکی از کشاورزان را به شهر شلوغ سوق می‌دهد و مالاریا را با خود می‌آورد و میزان تولد زنده در رم را کاهش می‌دهد، در حالی که این میزان در سایر نقاط امپراتوری رو به افزایش است.

**دین**

* کتاب مکاشفه نوشته شده است (تاریخ تقریبی).
* تاریخ احتمالی نگارش رساله اول پطرس

## زادگان

* آپیان اسکندریه، مورخ و نویسنده یونانی (متوفی ۱۶۵ میلادی)

## درگذشتگان

* ویلیوس اسکندریه، پدرسالار اسکندریه

* اپافرودیتوس، آزاده رومی نرون (اعدام شد)

* فلاویوس اسکورپوس، ارابه‌ران رومی (متولد 68 پس از میلاد)

* مانیوس آسیلیوس گلابریو، سیاستمدار رومی (اعدام شد)

## منابع
رده:۹۵ (میلادی)
۹۶ (میلادی)

**۹۶ (میلادی)** نود و ششمین سال تقویم میلادی است.

## رویدادها
**<big>بر اساس مکان</big>**

**امپراتوری روم**
* دومیتیان (امپراتور روم) توسط بنده‌ای آزادشده کشته شد و سنای روم نروا را امپراتور اعلام کرد. دوران حکومت دودمان فلاویان خاتمه یافت و عصر پنج امپراتور خوب آغاز شد. نروا شهروندانی که توسط دومیتیان تبعید شده بودند، فراخواند و اختیارات سنا را که توسط دومیتیان غصب شده بود به آن بازگرداند.
* مارکوس اولپیوس ترایانوس فرماندار آلمان علیا شد.
* طاق تیتوس در رم کامل شد.
**<big>بر اساس موضوع</big>**

**هنر و علم**
* پایان دوره‌ای که تاسیتوس در کتاب تاریخ خود به آن پرداخته است.
**دین**
* کتاب مکاشفه نوشته شده است (تاریخ تقریبی).
* انشعاب در آیین بودایی باعث ایجاد مذهب تازه‌ای به نام مهایانه در هند شد.

## زادگان

* لوسیوس مینیسیوس ناتالیس کوادرونیوس وروس، دولتمرد رومی

## درگذشتگان
* ۱۸ سپتامبر - دومیتیان، امپراتور روم
* گایوس مانلیوس والنس، سناتور و کنسول رومی (متولد ۶ میلادی)
* استاتیوس (زاده ۴۵)، شاعر لاتین

رده:۹۶ (میلادی)

## منابع
۹۷ (میلادی)

**۹۷ (میلادی)** نود و هفتمین سال تقویم میلادی است.

## رویدادها
**<big>بر اساس مکان</big>**

**امپراتوری روم**

* ۲۸ اکتبر - امپراتور نروا، ژنرال ۴۴ ساله خود، مارکوس اولپیوس تراژانوس، را از مرز آلمان فراخواند و گارد پرتورین او را مجبور کرد تا او را به عنوان جانشین خود بپذیرد.
* تاسیتوس به سمت کنسولگری می رود.
* مستعمره رومی کوئیکول در نومیدیا آغاز شد.
* گلاستر، انگلستان، با نام کولونیا گلووم نرونسیس توسط رومی‌ها تأسیس شد.
* نروا، سنهدرین یامنیا را به عنوان یک نهاد رسمی دولتی یهودیان به رسمیت می‌شناسد و پاتریارک یا ناسی به عنوان نماینده قوم یهود در روم تعیین می‌شود.
* سکستوس جولیوس فرونتینوس به عنوان سرپرست قنات‌ها (آکواریوم متصدی) در رم منصوب شد. حداقل ۱۰ قنات روزانه ۲۵۰ میلیون گالن آمریکایی (۹۵۰،۰۰۰ متر مکعب) آب به شهر تأمین می‌کنند. حمام‌های عمومی نیمی از این آب را مصرف می‌کنند.

**چین**

* گان یینگ، به عنوان فرستاده به داکوین (روم) فرستاده می‌شود، هرچند که توسط پارتیان بازگردانده می‌شود.

**<big>بر اساس موضوع</big>**

**دین**

* اواریستوس به عنوان پنجمین پاپ، جانشین پاپ کلمنت یکم شد (طبق سنت کاتولیک؛ هیچ یک از پاپ‌ها تا اواسط قرن دوم قطعی نیستند).

## زادگان

## درگذشتگان

* لوسیوس ورجینیوس روفوس، سیاستمدار و ژنرال رومی (متولد 15 پس از میلاد)

* تیموتائوس، مبشر و قدیس مسیحی (متولد 17 پس از میلاد)

* تیتوس پترونیوس سکوندوس، بخشدار رومی (متولد 40 پس از میلاد)

* ژانگده، ملکه چین سلسله هان

رده:۹۷ (میلادی)

## منابع
۹۸ (میلادی)

**۹۸ (میلادی)** نود و هشتمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها
## رویدادها
**<big>بر اساس مکان</big>**

**امپراتوری روم**
* ۱ ژانویه - امپراتور نروا در یک ملاقات خصوصی دچار سکته مغزی شد.
* ۲۷ ژانویه - تراژان به‌عنوان امپراتور جدید روم جانشین نروا می‌شود.
**<big>بر اساس موضوع</big>**

**هنرها و علوم**

* تاسیتوس کتاب ژرمانیا (تاریخ تقریبی) خود را به پایان رساند.

**تجارت**

* میزان نقره‌ی دیناریوس رومی در زمان امپراتور تراژان به ۹۳ درصد افزایش یافت، در حالی که این رقم در زمان دومیتیان ۹۲ درصد بود.

## زادگان
## درگذشتگان
* ۲۷ ژانویه - نروا، امپراتور روم

## منابع
رده:۹۸ (میلادی)
متغیر پنهان

**متغیرهای پنهان**  (در برابر متغیرهای مشاهده‌شدنی observable) در آمار، متغیرهایی هستند که به صورت مستقیم قابل مشاهده نیستند اما از میان متغیرهای دیگر که قابل مشاهده هستند توسط یک الگوی ریاضی استنباط می‌شوند.
آنها همچنین گاهی تحت عنوان متغیرهای پنهان، پارامترهای مدل، متغیرهای فرضی یا ساختارهای فرضی شناخته می‌شوند.
استفاده از متغیرهای پنهان در علوم اجتماعی، اقتصاد، پزشکی و تا حدی روباتیک متداول است اما تعریف دقیق یک متغیر پنهان در این رشته‌ها کمی متفاوت است.
مثال‌هایی از متغیرهای پنهان در حوزه اقتصاد عبارتند از: کیفیت زندگی، اطمینان کار، روحیه، خوشحالی و اصول محافظه‌کاری.

اینها متغیرهایی هستند که مستقیماً نمی‌توان آنها را سنجید.
با این وجود یک مدل اقتصادی را می‌توان از پیوند این متغیرهای پنهان با متغیرهای مشاهده شده (از قبیل تولید ناخالص داخلی) به دست آورد و مقادیر متغیرهای پنهان را از متغیرهای مشاهده شده محاسبه و استنباط نمود.

## منابع

رده:آمار
رده:پژوهش اجتماعی
رده:روان‌سنجی
رده:شبکه‌های بیزی
رده:علوم اجتماعی
رده:مدل‌سازی اقتصادسنجی
رده:مدل‌های آماری
رده:مدل‌های متغییرهای پنهان
رده:واژگان آمار
رده:هوش مصنوعی
رده:یادگیری ماشین
شانون رادرفورد

**شانون روترفورد**  نام شخصیت داستانی مجموعه تلویزیونی گمشدگان محصول کانال ای‌بی‌سی آمریکا است که توسط مگی گریس ایفا می‌شود. روترفورد خواهر ناتنی بون کارلیل است.

شانون مبتلا به تنگی نفس است. وی در جزیره به سعید علاقه‌مند می‌شود. او سرانجام توسط آنا لوسیا اشتباهاً کشته می‌شود.

## جستارهای وابسته
* *[[لاست]]*
* ای‌بی‌سی
* فهرست شخصیت‌های لاست

## پانویس

رده:شخصیت‌های تخیلی معرفی‌شده در ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:شخصیت‌های داستانی اهل کالیفرنیا
رده:شخصیت‌های داستانی اهل لس آنجلس
رده:شخصیت‌های داستانی رقاص
رده:شخصیت‌های سریال لاست
رده:نوشتارهای صوتی
رده:شخصیت‌های زن در تلویزیون
رده:شخصیت‌های تلویزیونی معرفی‌شده در ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:شخصیت‌های تخیلی یتیم
مایکل داوسون (لاست)

**مایکل داوسون**  نام شخصیت داستانی مجموعه تلویزیونی گمشدگان محصول کانال ای بی سی آمریکا می‌باشد. ایفاگر این شخصیت هارولد پرینو می‌باشد. او پدر والت لیولد می‌باشد.

او در فصل دوم با فراری دادن بن لینوس و قتل آنا لوسیا و لیبی به گروه خود خیانت می‌کند و از جزیره می‌رود، اما به عنوان جاسوس در قایقی استخدام می‌شود که قرار است به محل سقوط هواپیما برود. در آخر فصل ۴ به دلیل انفجار سی ۴ جاسازی شده در اتاق موتور قایق، می‌میرد.

## جستارهای وابسته
* *[[لاست]]*
* ای‌بی‌سی
* فهرست شخصیت‌های لاست

## پانویس

رده:آفریقایی-آمریکایی‌های تخیلی
رده:شخصیت‌های تخیلی معرفی‌شده در ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:شخصیت‌های داستانی اهل نیویورک
رده:شخصیت‌های سریال لاست
رده:قاتلان خیالی
رده:شخصیت‌های مرد در تلویزیون
رده:شخصیت‌های تلویزیونی معرفی‌شده در ۲۰۰۴ (میلادی)
اسلامی‌سازی دانش

**اسلامی‌سازی دانش** اصطلاحی است که به مجموعه‌ای از کوشش‌های روشمند در راستای به تعامل درآوردن آموزه‌های معرفتی و فرهنگی اسلامی با حوزه‌ها شوون مختلف زندگی و تفکر مدرن اشاره دارد. محصول و برآیند نهائی این تلاش‌ها رسیدن به نوعی اجماع مسلمانان بر سر نوعی از فقه و روش علمی و دانش زندگی خواهد بود که موافق هنجارهای آموزه‌های اسلام باشد.

امروزه برخی از اندیشمندان و فیلسوفان علم، معتقدند اسلامی‌سازی در علم و فرهنگ: «گذر از فرایند تولید علم است به شرط آنکه جهان‌بینی، منابع، غایات و اهداف دینی در فرایند فرآوری آن دانش، به‌طور بنیادین، ایفای نقش کنند، وصف معرفت شناختی علم اسلامی منزوی نبودن کهکشان مفاهیم تصوری یک علم نسبت به بافتار کهکشانی فراورده‌های توصیفی و هنجاری اسلامی است. این بافتار همان بوم سازگانی است که هشیارانه توسط جامعه نخبگانی به آن آگاهی علم ساختی وجود دارد. علم اسلامی با علمی که در جامعه اسلامی همه گیر است لزوماً یکی نیست. در جامعه اسلامی ممکن است علوم با بوم سازگان معرفتی آن جامعه تعارض بسیار داشته باشد، اسلامی‌سازی یعنی بیرون انداختن این تعارضات به نفع آموزه‌های دین» سید محمد نقیب العطاس و اسماعیل فاروقی شاید از اولین افرادی هستند که مسئله اسلامی‌سازی علوم را با همین عنوان مطرح کرده‌اند ابوالأعلی مودودی و عبدالحمید ابوسلیمان نیز در این زمینه کوشیده‌اند.

## مخالفان و موافقان
* **مخالفان:**

می‌توان تقریر در حال شکل‌گیری از اسلامی‌سازی را مورد مخالفت عبدالکریم سروش و مصطفی ملکیان دانست. همچنین بیژن عبدالکریمی در بسیاری از نوشته‌هایش، اسلامی‌سازی علوم انسانی را مورد نقد قرار داده است.
* **موافقان:**

سیدحسین نصر، علّامه سید محمدحسین طباطبایی، مرتضی مطهری، محمد تقی مصباح یزدی، خسرو باقری، رضا غلامی، سید محمد علی موسوی جزائری را می‌توان از موافقان این عرصه نام برد.

## منابع
* روش‌شناسی تحقق علوم اسلامی از دیدگاه سید محمد نقیب العطاس
* سروش، عبدالکریم (۱۳۸۶)، «اسلام و علوم اجتماعی؛ نقدی بر دینی کردن علم»، در: مجموعه مقالات علم دینی؛ دیدگاه‌ها و ملاحظات، چ دوم، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
* ساجدی، ابوالفضل، مهدی مشکی (۱۳۸۸)، دین در نگاهی نوین: مناسبات دین و عرفان، عقل، علم و مدرنیته، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی قدس سره.
* ساجدی، ابوالفضل، «شیوه‌های حل تعارض علم و دین» (اسفند ۱۳۸۰)، معرفت، ش ۵۱، ص ۱۷–۳۰.
* ایزدی، محمد و آموزگار، «رابطه علم و دین» (تابستان ۱۳۷۵)، کلام اسلامی، ش ۱۸، ص ۶۵–۸۱.

## جستارهای وابسته
* اسلامی‌سازی
* اسلامی‌سازی علوم انسانی در ایران
* فلسفه اولیه اسلامی
* دوران طلایی اسلام

## پیوند به بیرون
## پانویس

رده:اخلاق اسلامی
رده:اروپامحوری
رده:اسلام و علم
رده:اسلام‌گرایی
رده:فلسفه اسلامی
رده:نظریه‌های شناخت‌شناسی
ارمغانخانه

**اَرمَغان‌خانه** شهری مرکز بخش قره‌پشتلو شهرستان زنجان ایران است و در شمال‌غرب شهرستان زنجان واقع است.

ارمغان‌خانه در سال ۱۳۸۷ خورشیدی به شهر ارتقاء یافت.

## موقعیت جغرافیایی
شهر ارمغانخانه مرکز بخش قره پشتلو از توابع شهرستان زنجان در بهمن ماه ۱۳۸۷ با تصویب هیئت وزیران بعنوان شهر شناخته شده و از تیر ماه ۱۳۸۸ شهرداری در این شهر تأسیس و فعالیت خود را آغاز نموده‌است این شهر در ۳۲ کیلومتری استان واقع شده و از نظر مختصات جغرافیایی در ۴۸ درجه و ۳۲ دقیقه طول جغرافیایی و ۳۶ درجه و ۵۸دقیقه عرض جغرافیایی در غرب شهر زنجان استقرار یافته‌است میانگین ارتفاع محدوده شهر از سطح دریا ۱۹۴۰ متر می‌باشد.

مسیر اصلی شهر از سمت زنجان بوده جاده ترانزیت بطرف عثمانی (ترکیه کنونی) از این شهر می‌گذرد که راه ارتباطی بین زنجان و اردبیل بشمار می‌رود.

## ویژگیهای تاریخی
در زمان حکومت زندیه هنگام عبور کریم خان زند از زنجان که با اهداء هدایا از سوی مردم در این محل (تورپاخ قلعه) به وی انجام گرفت شهرآرمان خانه به ارمغانخانه تغییر نام یافت.

وجود قلعه‌های متعددی از جمله تورپاخ قلعه و قلعه صنم خاتون و قلعه‌هایی که از آن به کله یاد شده حائز اهمیت بودن منطقه را نشان می‌دهد به همین جهت زمانی ارمغانخانه نگین زنجان بوده که این آثار باستانی، هوای معتدل، کوه‌های زیبا و دشتهای سرسبز از جمله دشت وسیع سهرین با سی هزار هکتار در جنوب شرق شهر ارمغانخانه که تنها مأمن آهوان با ۱۴۵۰ رأس آهو در شمال غرب کشور و وحوش و پستانداران دیگر می‌باشد و نزدیکی به فرودگاه زنجان می‌تواند این شهر را به قطب گردشگری تبدیل نماید . .

در زمان‌های قدیم شهر ارمغانخانه بر اثر سیل و بلایای طبیعی در زیر خاک مدفون شده که می‌تواند اکتشافات مهمی توسط باستان شناسان صورت گیرد.

## منابع
http://seeiran.ir/شهر-ارمغان-خانه/
* مختصات و ارتفاع

رده:شهرستان زنجان
رده:شهرهای استان زنجان
رده:شهرهای شهرستان زنجان
آسارا

شهر **آسارا** مرکز بخش آسارا از توابع شهرستان کرج در استان البرز ایران است. آسارا کم‌جمعیت‌ترین شهر استان البرز است.

روستای آسارا در تاریخ ۲۰ بهمن ۱۳۸۷ پس از تجمیع با روستاهای «ری‌زمین»، «سیرا» و «پل خواب» از توابع بخش یادشده به شهر تبدیل و به عنوان شهر آسارا شناخته شد.

مردم آسارا به تاتی که زبان بومی منطقه است سخن می‌گویند.

## منابع

* مختصات و ارتفاع

رده:شهرستان کرج
رده:شهرها و روستاهای تات‌زبان
رده:شهرهای استان البرز
رده:شهرهای شهرستان کرج
همت‌آباد (فیروزه)

شهر **هِمَّت‌آباد** از شهرهای استان خراسان رضوی ایران است.

شهر همت‌آباد مرکز بخش طاغنکوه، از توابع شهرستان فیروزه استان خراسان رضوی است که در غرب شهرستان نیشابور و در مسیر محور نیشابور واقع شده است. روستای «همت‌آباد» در تاریخ ۲۰ بهمن ۱۳۸۷ به شهر تبدیل و به عنوان شهر «همت‌آباد» شناخته شد.

## جایگاه
**همت‌آباد** پس از ۱۹ ماه از زمان تصویب ایجاد شهر همت‌آباد در هیئت دولت، (۱۳۸۷/۱۱/۲۱) در تاریخ پنج شنبه ۱۵ مهر ماه ۱۳۸۹ شهرداری شهر همت‌آباد با حضور آقای دکتر صلاحی استاندار خراسان رضوی، آقای حاجی زاده فرماندار شهرستان فیروزه و سایر مسءولین محلی و استانی افتتاح گردید.

شهر همت‌آباد مرکز بخش طاغنکوه شهرستان فیروزه و در ۱۰ کیلومتری غرب شهر فیروزه قرار دارد. همت‌آباد که در گذشته با نام روستای همت‌آباد شهر کهنه شناخته می‌شد، با توجه به اینکه مرکز بخش است بر اساس مصوبه دولت از روستا به شهر ارتقا یافت و نام رسمی آن شهر (همت‌آباد) تعیین گردید.

با انتخاب شورای اسلامی شهر و تصویب استانداری، علی زروندی به عنوان اولین شهردار این شهر معرفی شد.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱٬۲۷۴ نفر (در ۳۷۷ خانوار) بوده است.

## منابع

* وب سایت استانداری خراسان رضوی
* تبدیل روستای « همت‌آباد» مرکز بخش طاغنکوه در استان خراسان رضوی به شهر

رده:شهرستان فیروزه
رده:شهرهای استان خراسان رضوی
رده:شهرهای شهرستان فیروزه
رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۰۸ (میلادی) در ایران
کوه تامبورا

**کوه تامبورا** نام یک کوه آتشفشان در جزیرهٔ سومباوا از کشور اندونزی و در دهانه سامالاس است. فوران آتشفشانی کم‌نظیر این کوه در سال ۱۸۱۵ موجب پدید آمدن سال بی تابستان شد. این فوران با تلفاتی بالغ بر ۷۱۰۰۰ نفر، مرگبارترین فوران آتشفشانی تاریخ بشر تا به امروز است.

## [[تاریخ]] [[زمین‌شناسی]]
بندانگشتی|نمایی از کوه تامبورا

### آخرین فوران
آخرین فوران این آتشفشان در سال ۱۹۶۷ رخ داد. انفجار کم‌نظیر کوه تامبورا در سال ۱۸۱۵ (میلادی) بزرگ‌ترین انفجار یک آتشفشان در ۱۰ هزاره گذشته بوده‌است. شدّت این انفجار در نمایه شدت فوران آتشفشان برابر با ۷ بوده‌است. برخی از موادی که در این انفجار به جو زمین پرتاب شدند موجب وقوع رویدادی به نام سال بی‌تابستان شدند.

در سال ۱۸۱۵ در این کوه در گذر قرن‌ها و هزاره‌های متمادی انفجاری هولناک روی داد که به همراه سونامی ای که ایجاد کرده بود جان بیش از صد هزار نفر را گرفت. این بزرگ‌ترین انفجار [ غباری که بر اثر این انفجار از دهانه کوه تامبورا خارج شد به حدّی بود که منجر به خورشیدگرفتگی آتشفشانی شد. بر اثر این انفجار ۱۰۰٫۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ مگاتن هواپخش اسید سولوریک وارد جو زمین شد.

### نخستین اثرات انفجار
در آن روزها اخبار این گونه حوادث مانند امروز چندان سریع به گوش جهانیان نمی‌رسید. در شهر لندن انگلستان، ۷ ماه پس از این رویداد مقاله ای در این باره در نشریهٔ تایمز چاپ شد که البته آن هم در] ایالت‌های نیو انگلند آمریکا، آن سال را به زبان انگلیسی *Eighteen Hundred and Froze to Death* (هزار و هشتصد و یخ بزن بمیر) نامیدند. یخبندان بامدادی تا اواخر خرداد ماه ادامه یافت و هیچ بذری نرویید و جوانه نزد. دام‌ها که بی علوفه مانده بودند یا می‌مردند یا می‌بایست زودتر از موعد به کشتارگاه فرستاده می‌شدند. سال ۱۸۱۶ از هر جهت یک سال هولناک بود. با این حال، از دمای زمین تنها ۱٫۵ درجهٔ فارنهایت کاسته شد. همچنان که دانشمندان بعدها دریافتند، دماپای طبیعی زمین، ابزاری بی‌نهایت ظریف است.

### پادشاهی از میان رفتهٔ جزیره
خاکستر مدفون شده بودند از خاک سومباوا خارج شد. دانشمندان می‌گویند کاسه‌های برنزی، سفالینه و دیگر ابزارهای کشف شده در این‌جا به خوبی نشان دهندهٔ فرهنگ باستانی اندونزی است. به گفته پژوهشگران دانشگاه رود آیلند تمامی مردم، خانه‌ها و فرهنگ بومی سومباوا در سال ۱۸۱۵ متوقف مانده و بسیار اهمیت دارد که این آثار باستانی با دقت فراوانی از زیر خاکستر خارج شوند.

## [[ارتفاع]] از [[سطح دریا]]
ارتفاع این کوه از سطح دریا ۲۷۲۲ متر یا ۸۹۳۰ فوت است.

## جستارهای وابسته
* آتشفشان
* اندونزی
* سال بی تابستان

## منابع

* https://web.archive.org/web/20190601130556/http://qudsdaily.com/
* برایسن، بیل. «تاریخچه تقریباً همه چیز»، سوّم. تهران:مازیار، ۱۳۸۶ .
* 
* https://web.archive.org/web/20181104101802/http://etu.isfedu.org/

رده:آتشفشان‌ها با نمایه انفجارپذیری ۷
رده:آتشفشان‌های چینه‌ای
رده:آتشفشان‌های چینه‌ای اندونزی
رده:آتشفشان‌های سومباوا
رده:آتشفشان‌های فعال اندونزی
رده:آتش‌فشان‌های فرورانش
رده:آسیا در ۱۸۱۵ (میلادی)
رده:اندونزی در سده ۱۹ (میلادی)
رده:بلایای طبیعی ۱۸۱۵ (میلادی)
رده:بلایای طبیعی در اندونزی
رده:جغرافیای اندونزی
رده:رویدادهای آتشفشانی سده ۱۹ (میلادی)
رده:کاسه‌های آتشفشانی اندونزی
رده:کوه‌های اندونزی
رده:کوه‌های دو هزار متری آسیا
رده:هواشناسی
رامجرد

**شهر رامْجـِرد** مرکز بخش درودزن شهرستان مرودشت در استان فارس ایران می‌باشد.

## پیشینه
نام سابق رامجرد، کوشکک (مرودشت) بود که با ارتقا به شهر به رامجرد تغییر نام داد.https://rc.majlis.ir/fa/law/show/135286

## وجه تسمیه
عنوان رامگرد در اصل به معنای شهر شاد و خرم، شهر خدای بزرگ یا شهر فرشته بوده است. (رام به معنای شاد و خرم، خدای بزرگ، فرشته بوده و گرد به معنای شهر بوده است)

رامجرد می‌تواند رمگرد باشد رم در پارسی پهلوی و همچنین پارسی دری بسیار آمده و به معنی قبیله و ایل است و اسطخری گفته است فارس بیشتر از صد رم داشت و نزدیک به چهل تای آنها را یاد کرده‌اند رم کاریان و رم جیلویه و رم دیوان

## رتبه در استان
شهر رامجرد مرکز بخش درودزن بزرگ‌ترین بخش پرجمعیت استان فارس می‌باشد.

لیست ۱۰ بخش پرجمعیت استان فارس که در آینده شهرستان خواهند شد.

هم‌اکنون جمعیت بخش درودزن از ۴ شهرستان زیر بیشتر است

## منابع

* پایگاه اطلاع‌رسانی دولت ایران، بازدید: مه ۲۰۰۹.

## پیوند به بیرون

رده:شهرستان مرودشت
رده:شهرهای استان فارس
رده:شهرهای شهرستان مرودشت
سندرک

**سِندِرک**، شهری در بخش سندرک شهرستان میناب در استان هرمزگان ایران است. این شهر، مرکز بخش سندرک است.

## صنایع دستی
از صنایع دستی این شهر می‌توان به **تولک بافی**، **پریگ بافی**، **سوند**، **سواس**، **پروند**، **چیلک**، **کم زنی**، **تلی بافی**، **خوس بافی** و … اشاره کرد.

## آثار تاریخی
***[[ قلعه |قلعه شهر سندرک]]** 
*** زیارت بی بی گنجی**

## پیشینه

بر اساس گفته ها در محل و شواهد  در سالیان دور مردمانی از قبیله سیستان و بلوچستان از منطقه بمپور در حوالی ایرانشهر به مناطق مرکزی شهر سندرک کوچ نموده اند. و قصد عزیمت به منطقه بیابان (سیریک)  را داشته اند. که به دلیل رخداد  به پیشنهاد علی** جلال  **در شهر  و حومه ساکن می‌شوند. و مشغول به زندگی می پردازند.

در تعیین تاریخ و قدمت این مناطق طبق  آثار و شواهداز اقوام شاهد در این منطقه  از حیث جغرافیایی تاریخی جزء نواحی غربی مکران می‌دانستند.  که از  مغرب به شهرستان بشاگرد
،   بخش سندرک   در گذشته جزئی از منطقه بشاگرد بوده  و از سال ۱۳۶۷  تا کنون به عنوان  بخش به تابعیت شهرستان میناب است . با  توجه  به محدوده ،  سندرک  را جزئی از نواحی غربی مکران می دانستند.

## نام گذاری
**سندرک** در اصطلاح نام آن از سنگ و سنگلاخی و ناهمواری زمین گویند.

برخی از مردم معتقدند. نام **سندرک** در سالیان دور مردمانی از شرقی پاکستان و هندوستان 
به منطقه کوچ کرده که به آنها **سُندی** گویند. که بعدها به **سندرک** تغییر نام یافته است.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهر **سندرک** برابر با **۱٬۹۱۵** نفر (**۴۵۹** خانوار) بوده است.

## منابع

رده:شهرستان میناب
رده:شهرهای استان هرمزگان
رده:شهرهای شهرستان میناب
صفائیه

**صَفائیه** از شهرهای استان کرمان ایران است.
در سال ۱۳۸۸ خورشیدی روستای فردوسیه مرکز بخش فردوس شهرستان رفسنجان در استان کرمان به شهر تبدیل و به عنوان شهر صفائیه شناخته شد.
این شهر طبق سرشماری سال ۱۳۹۵ دارای ۷۵۸ خانوار با جمعیت ۲٫۴۷۸ نفر است.

## منابع

* پایگاه اطلاع‌رسانی دولت ایران، بازدید: مه ۲۰۰۹.

رده:شهرستان رفسنجان
رده:شهرهای استان کرمان
رده:شهرهای شهرستان رفسنجان
مونوپولی (بازی)

**مونوپولی**  که در ایران به نام **ایروپولی** و **روپولی** هم شناخته می‌شود، یک بازی صفحه‌ای چند نفره با تم اقتصادی است. در این بازی، بازیکنان دو تاس (یا یک تاس قرمز ویژه) می‌ریزند تا در صفحه بازی حرکت کنند، ملک بخرند و معامله کنند و آنها را با خانه‌ها و هتل‌ها توسعه دهند. بازیکنان اجاره بها را از حریفان خود جمع‌آوری می‌کنند و هدفشان ورشکستگی آنهاست. همچنین می‌توان از طریق کارت‌های شانس و صندوق اجتماعی و مربع‌های مالیاتی پول به دست آورد یا از دست داد. بازیکنان هر بار که از «برو» عبور می‌کنند، حقوق دریافت می‌کنند و می‌توانند به زندان بروند و تا زمانی که یکی از سه شرط را برآورده نکنند، نمی‌توانند از آنجا حرکت کنند. قوانین خانه، صدها نسخه مختلف، بسیاری از نسخه‌های فرعی و رسانه‌های مرتبط وجود دارد.

واژه مونوپولی از دو واژ منو  و پولی  ساخته شده است؛ منوپولی در واژه به معنای انحصارگری یا انحصارطلبی است. موضوع بازی مونوپولی تلاش بازیکن‌ها برای در دست گرفتن انحصاری خانه‌های خاص در زمین بازی است. به نظر می‌رسد از سال ۱۹۳۵ تاکنون بیش از ۷۵۰ میلیون نفر بازی مونوپولی را انجام داده باشند.تحقیقات انجام شده نشان داده است که بازی مونوپولی می‌تواند هوش اقتصادی بازیکن را به مقدار قابل توجهی بالا ببرد.

## منابع

رده:آتلانتیک سیتی، نیوجرسی
رده:اختراع‌های آمریکایی
رده:بازی‌های تخته‌ای ایالات متحده آمریکا
رده:بازی‌های رومیزی معرفی‌شده در ۱۹۳۵ (میلادی)
رده:بازی‌های رومیزی
رده:محصولات هازبرو
رده:مونوپولی
رده:برندهای آمریکایی
اندی فیکمن

**اندی فیکمن**  کارگردان آمریکایی است. او همچنین در سال ۲۰۰۳، تئاتر جوتوپیا (Jewtopia) را در لوس‌آنجلس کارگردانی کرد. فیکمن دانش‌آموخته دانشگاه فناوری تگزاس و عضو *انجمن سیگما فی اپسیلون* است.

## فیلم‌شناسی
* مسابقه تا کوهستان جادو (۲۰۰۹)
* * [[نقشه بازی (فیلم)|نقشه بازی]]* (۲۰۰۷)
* *[[این دختر همان مرد است]]* (۲۰۰۶)
* *Reefer Madness * (۲۰۰۵)

## منابع

## پیوند به بیرون
* 

رده:افراد آمریکایی یهودی‌تبار
رده:افراد زنده
رده:اهالی میدلند (تگزاس)
رده:تهیه‌کنندگان تلویزیونی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه فناوری تگزاس
رده:دانش‌آموختگان دبیرستان لی (هیوستون، تگزاس)
رده:فیلم‌نامه‌نویسان اهل تگزاس
رده:فیلم‌نامه‌نویسان یهودی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارگردانان تئاتر اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارگردانان تلویزیون اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارگردانان فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارگردانان فیلم اهل تگزاس
رده:یهودیان آمریکایی سده ۲۱ (میلادی)
رده:کارگردانان فیلم‌های کمدی اهل ایالات متحده آمریکا
مثلث‌بندی چندضلعی‌ها

در هندسه محاسباتی، به تقسیم‌بندی چند ضلعی‌ها به چندین مثلث، **مثلث بندی چند ضلعی‌ها** می‌گویند.

مثلث بندی به گونه‌ای است که، هیچ دو مثلثی روی هم نمی‌افتند و هر نقطه از چند ضلعی فقط و فقط در یک مثلث قرار می‌گیرد. به عبارت دیگر، اجتماع مثلث‌ها، چند ضلعی اولیه را تشکیل می‌دهد.

طبق یک تعریف سخت گیرانه برای مثلث بندی، تمام راس‌های مثلث‌ها باید منطبق بر راس‌های چند ضلعی باشد، در غیر این صورت راس‌های مثلث‌ها هر کجا بروی محیط یا داخل چند ضلعی می‌توانند باشند.

مثلث بندی حالت خاصی از *[[:en:Planar straight-line graph|گراف مسطح با خطوط مستقیم]]* است.

چند ضلعی‌های محدب به سادگی با پیچیدگی زمانی (O(n مثلث بندی می‌شوند. به این شکل که یک راس را به همه رئوس دیگر وصل می‌کنیم.

چند ضلعی‌های یکنوا نیز به سادگی همانطورکه توسط A. Fournier و D.Y. Montuno توضیح داده شده‌اند، با پیچیدگی زمانی (O(n مثلث بندی می‌شوند.

مثلث بندی یک چند ضلعی ساده با پیچیدگی زمانی (O(n برای یک مدت طولانی مسئله‌ای حل نشده بود. سرانجام Bernad Chazelle در سال ۱۹۹۱ نشان داد که هر چند ضلعی ساده‌ای را می‌شود با پیچیدگی زمانی (O(n مثلث بندی کرد. با این وجود الگوریتم ارائه شده بسیار پیچیده‌است. به همین دلیل Chazelle و دیگران هنوز به دنبال پیدا کردن الگوریتم ساده‌تری هستند.

پیچیدگی زمانی مثلث بندی یک چند ضلعی حفره دار دارای حد پایین (Ω(nlogn است.

## الگوریتم‌ها
تا کنون الگوریتم‌های بسیاری برای مثلث بندی چند ضلعی‌ها ارائه شده‌است.

## روش کم کردن گوش‌ها
بندانگشتی|گوش چندضلعی

با فرض اینکه هر چند ضلعی سادهٔ بی حفره‌ای حداقل دو گوش دارد می‌توان آن را مثلث بندی کرد.
گوش یک چند ضلعی به مثلثی می‌گویند که دو ضلع آن روی دو ضلع چند ضلعی باشد و ضلع دیگر آن به‌طور کامل درون چند ضلعی قرار بگیرد. الگوریتم به این صورت است که در هر مرحله یک گوش چند ضلعی را پیدا کرده و آن را حذف می‌کند. در پایان هر مرحله شکل حاصل همچنان شرایط اولیه را دارد. این کار تا جایی ادامه پیدا می‌کند که فقط یک مثلث باقی بماند.
پیاده‌سازی این الگوریتم آسان است، ولی کارایی این الگوریتم محدود است و فقط بروی چند ضلعی‌های بدون حفره کار می‌کند.
پیچیدگی زمانی این الگوریتم O(n۲) است. به این الگوریتم ear clipping یا ear trimming نیز می‌گویند.

## جستارهای وابسته
* دنباله کاتالان
* Point set triangulation

## منابع

* 

رده:الگوریتم‌های هندسی
رده:مثلث‌بندی (هندسه)
رده:هندسه محاسباتی
نظام پارلمانی

**نظام پارلمانی** یا **نظام مجلسی** نوعی حکمرانی مردم‌سالار است که در آن قوه مجریه مشروعیت مردم‌سالار خود را از قوه مقننه اقتباس کرده و در برابر آن پاسخگو است. نظام پارلمانی نوعی نظام حکومتی است که از تفکیک نسبی قوا ایجاد می‌شود. در رژیم‌های پارلمانی قوه مجریه و قوه مقننه از ابزارهایی برای اثرگذاری و نفوذ بر یکدیگر برخوردارند.

در نظام‌های پارلمانی رئیس کشور و رئیس قوه مجریه دو شخص متفاوت هستند. رئیس کشور که ممکن است رئیس‌جمهور (در نظام‌های جمهوری پارلمانی) (مثل عراق، آلمان، هندوستان، ایتالیا، پاکستان و فنلاند) یا پادشاه (در نظام‌های مشروطه سلطنتی) (مثل ژاپن، اسپانیا و بریتانیا) باشد، نقش مهمی ندارد و از مسئولیت مبراست. رئیس قوه مجریه که معمولاً نخست‌وزیر نامیده می‌شود، به پیشنهاد رئیس کشور و انتخاب پارلمان مشخص می‌شود. اعضای هیئت وزیران در این سیستم حق پیشنهاد قانون به مجلس و شرکت در مذاکرات و مباحثات مجلس نمایندگان یا انحلال پارلمان را دارند و از سوی دیگر پارلمان نیز حق سؤال، استیضاح و دادن رأی عدم اعتماد به آنان را دارد. در تعداد کمی از جمهوری‌های پارلمانی مانند بوتسوانا، آفریقای جنوبی، سورینام، رئیس کشور همزمان رئیس دولت نیز است ولی توسط قوه مقننه انتخاب شده و به آن پاسخگو است.

این برخلاف نظام ریاستی است که رئیس کشور همان رئیس دولت بوده و مهم‌تر از آن قوه مجریه مشروعیت خود را از قوه مقننه نمی‌گیرد.

## تاریخچه
شکل امروزی نظام حکمرانی صدراعظم در سده ۱۸ میلادی در پادشاهی بریتانیای کبیر و سوئد رخ داده است.

## فهرست کشورها
### آفریقا

### آمریکا و کارائیب

### آسیا

**اروپا**

### اقیانوسیه

## منابع

* 

رده:انواع دموکراسی
رده:دموکراسی
رده:روند پارلمانی
رده:شکل‌های حکومت
رده:لیبرالیسم
رده:نظام‌های سیاسی
رده:واژگان سیاسی
اردشیر پورنعمت

**اردشیر پورنعمت** متولد ۱۳۳۶/۱/۲۰ بندر انزلی از استان گیلان و مدرس بین‌المللی فوتبال ایران است. اردشیر پورنعمت دارای مدرک فوق لیسانس و دکترای رشته روابط بین‌الملل بوده و به عنوان مدرس در درجه A و B فعالیت دارد.

## سابقه کاری
*اردشیر پورنعمت* از مدرسان بین‌المللی فوتبال ایران می‌باشد که دارای مدرک درجه A آسیا در فوتبال و مربیگری حرفه‌ای در رده جوانان و بزرگسالان می‌باشد.
وی مدتی به عنوان نماینده کنفدراسیون فوتبال آسیا برای تجزیه و تحلیل بازی‌های نوجوانان آسیا در ازبکستان، به عنوان مربی در کشورهای ویتنام، تایلند، و کره شمالی و جنوبی، هند، پاکستان، سریلانکا و مدتی نیز در مقر فیفا در سوییس مرکز آموزش "فیفا فیت "مشغول به کار بوده‌است. وی حتی به مدت یک فصل در کشور بنگلادش به سرمربیگری مشغول شد.

### سابقه مدیرعاملی
* مدیرعامل اسبق باشگاه ملوان بندر انزلی.

## جستارهای وابسته
* ملوان بندر انزلی

## منابع

## پیوند به بیرون
* ملوان کلاب

رده:افراد زنده
رده:اهالی بندر انزلی
رده:زادگان ۱۳۳۶
سری مکلورن

**سری مک‌لورن**  به بسط تابع به وسیله سری تیلور حول نقطهٔ صفر گفته می‌شود. این سری به نام کالین مکلورن ریاضیدان اسکاتلندی نامگذاری شده‌است. این سری به صورت زیر بیان می‌شود:

:f(x)=f(0)+\frac {f'(0)}{1!} (x)+ \frac{f''(0)}{2!} (x)^2+\frac{f^{(3)}(0)}{3!}(x)^3+ \cdots 

## مثال‌ها

:e^x=1+\frac{x}{1!}+\frac{x^2}{2!}+ \dots
:\sin(x)=x-\frac{x^3}{3!}+\frac{x^5}{5!}-\dots
:\cos(x)=1-\frac{x^2}{2!}+\frac{x^4}{4!}-\dots
: \ln(x+1)=\sum _{n=1}^{\infty }{\frac {(-1)^{n-1}}{n}}x^{n}=x-{\frac {x^{2}}{2}}+{\frac {x^{3}}{3}}-{\frac {x^{4}}{4}}+\cdots .

## منابع

رده:آنالیز ریاضی
رده:دنباله‌ها و سری‌ها
بانتام

بندانگشتی|یک بانتام مالزیایی که سبک‌ترین نژاد مرغ می‌باشد

**بانتام** (Bantam) نژادی کوچک از مرغ است. نام این نژاد از شهر بانتام در اندونزی که زمان بندری مهم بوده است، گرفته شده است. دریانوردان اروپایی که به امر انبار کردن ملزومات سفرهای دریایی خود می‌پرداختند، نژادهای کوچک آسیای جنوب شرقی را برای نیازهای خود مناسب دیدند و به همین دلیل هر نژاد کوچک مرغ بانتام نامیده شد.

اکثر نژادهای بزرگ مرغ، یک ضد بانتام هم دارند که از آن به مینیاتوری هم یاد می‌شود. مینیاتورها معمولاً یک پنجم نژاد اصلی هستند اما باید تمامی خصلتهای استاندارد را داشته باشند. یک بانتام *واقعی* هیچ نژاد بزرگ ضد خود را ندارد و به‌طور طبیعی کوچک است.

دانشگاه ترینیتی ایالت کنتیکت آمریکا، از بانتام به عنوان شگون‌نمای خود استفاده می‌کند.

## مشخصات
بندانگشتی|یک بانتام مالزیایی که سبک‌ترین نژاد مرغ می‌باشد
بانتام‌ها به عنوان حیوانات خانگی و تزیینی و نمایشگاهی به شدت طرفدار پیدا کرده‌اند، چرا که از رنگهای متنوع و زیباتری نسبت به دیگر نژادهای مرغ برخوردارند و از آن‌ها کوچکتر هم هستند. این نژاد به دلیل کوچکی نیاز به فضای بزرگی نداشته و برای نگهداری در حیاط پشتی کاملاً مناسب است. بانتام تخم‌گذار خوبی هم است اما تخمهایش نصف اندازه تخمهای معمولی است.

طرفه آنکه خروس بانتام در مناطق روستایی ایالات متحده آمریکا و بریتانیا، به‌علت ظاهر تهاجمی و قلدرمآبانهٔ خود که با هیکلش در تعارض کامل است، بسیار محبوب می‌باشد.

## منابع

رده:پرندگان اروپا
رده:پرندگان جاوه
رده:پرندگان
رده:ماکیان
کریس اودانل

**کریستوفر یوجین اودانل**  (زاده ۲۶ ژوئن ۱۹۷۰) بازیگر آمریکایی و نامزد جایزه گلدن گلوب است که بیشتر با بازی نقش رابین در فیلم‌های بتمن، بتمن برای همیشه و بتمن و رابین، و نیز نقش چارلی سیمز در «بوی خوش زن»، فین دَندریج در «آناتومی گرِی» و اخیراً جک مک اولیف در فیلم «سازمان» شناخته شده‌است.

## بخشی از فیلم‌شناسی
* ۲۰۱۰ - **[[ان‌سی‌آی‌اس: لس‌آنجلس]]** در نقش **ج کالن**
* ۲۰۱۰ - **[[یه کمک کوچولو]]** در نقش **باب پلکه**
* ۲۰۱۰ - **[[گربه‌ها و سگ‌ها: انتقام از کیتی گالور]]**
* ۲۰۰۸ - **[[کیت کیترج: یک دختر آمریکایی]]**
* ۲۰۰۸ - **[[مکس پین (فیلم)|مکس پین]]**
* ۲۰۰۷ - سازمان در نقش **جک مک اولیف**
* ۲۰۰۷ - **[[آناتومی گری (مجموعه تلویزیونی)|آناتومی گرِی]]** در نقش **دکتر فین دَندریج**
* ۲۰۰۵ - **[[خواهران (فیلم ۲۰۰۵)|خواهران]]**
* ۲۰۰۴ - **[[کینزی (فیلم)|کینزی]]**
* ۲۰۰۲ - **[[۲۹ نخل]]**
* ۲۰۰۱ - **[[گربه‌ها و سگ‌ها]]**
* ۲۰۰۰ - **[[محدودیت عمودی]]**
* ۱۹۹۹ - **[[عزب (فیلم)|عزب]]** در نقش **جیمی شانون**
* ۱۹۹۸ اقبال کلوچه
* ۱۹۹۷ - **[[بتمن و رابین (فیلم)|بتمن و رابین]]** در نقش **رابین**
* ۱۹۹۶ **[[اتاق گاز (فیلم)|اتاق گاز]]**
* ۱۹۹۵ - **[[عشق دیوانه‌وار (فیلم ۱۹۹۵)|عشق دیوانه‌وار]]**
* ۱۹۹۵ - حلقه دوستان
* ۱۹۹۵ - **[[بتمن برای همیشه]]** در نقش **رابین**
* ۱۹۹۴ **[[آسمان آبی (فیلم)|آسمان آبی]]**
* ۱۹۹۳ - **[[سه تفنگدار (فیلم ۱۹۹۳)|سه تفنگدار]]** در نقش **دارتانیان**
* ۱۹۹۲ - **[[روابط مدرسه]]**
* ۱۹۹۲ - **[[بوی خوش زن (فیلم ۱۹۹۲)|بوی خوش زن]]** در نقش **چارلی سیمز**
* ۱۹۹۱ **[[گوجه فرنگی سبز سرخ شده]]**
* ۱۹۹۰ **[[مردان ترک نمی‌کنند]]**

## منابع

* 

رده:افراد آمریکایی آلمانی‌تبار
رده:افراد آمریکایی ایرلندی‌تبار
ادونل، کریس
رده:اهالی پسیفیک پلسیدس، لس‌آنجلس
رده:اهالی نورتفیلد
رده:اهالی وینتکا، ایلینوی
رده:بازیگران مرد آلمانی‌تبار
رده:بازیگران مرد اهل ایلینوی
رده:بازیگران مرد تلویزیونی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:پیروان کلیسای کاتولیک رم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان کالج بوستون
رده:زادگان ۱۹۷۰ (میلادی)
محمد طاهر پاشا

**محمد طاهر پاشا** (۱۸۷۹ – ۱۹۷۰) یک دکتر علوم سیاسی مصری با اصلیت ترکیه‌ای بود که پیشنهاد برگزاری بازیهای مدیترانه‌ای را داد و آن را بنیان نهاد. او سرپرست کمیته المپیک مصر و نیز عضو کمیسیون اجرایی کمیته بین‌المللی المپیک از سال ۱۹۵۲ تا ۱۹۵۷ بود.

طاهر پاشا کمیته‌های ملی المپیک کشورهای مدیترانه‌ای در المپیک تابستانی ۱۹۴۸ در لندن را قانع کرد که بازیهای مدیترانه‌ای را ایجاد کنند.

## منابع

رده:اعضای کمیته بین‌المللی المپیک
رده:اهالی استانبول
رده:بازی‌های مدیترانه
رده:پاشاهای اهل مصر
رده:پزشکان اهل مصر
رده:درگذشتگان ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۷۹ (میلادی)
رده:افراد مصری ترک‌تبار
کوه اسکوپوس

**کوه اسکوپوس**  به معنای «کوه دیده‌وران»، نام کوهی با ارتفاع ۸۲۶ متر ارتفاع از سطح دریا است که در بخش شمال شرقی اورشلیم واقع شده‌است.

## دانشگاه عبری اورشلیم
در تاریخ ۱ آوریل ۱۹۲۵ میلادی و در دوران قیمومیت بریتانیا بر فلسطین، برای نخستین بار، دانشگاه عبری اورشلیم با حضور بزرگان علم و ادب یهود از سراسر جهان، بر روی کوه اسکوپوس گشایش یافت.

در جنگ استقلال اسرائیل در سال ۱۹۴۸ میلادی، بخش شرقی اورشلیم به تصرف ارتش اردن درآمد و از این روی دولت اسرائیل، شعبه دانشگاه عبری را بر روی تپه رام برپا کرد.

## مرکز درمانی هداسا
یکی از پرآوازه‌ترین بیمارستان‌های جهان، به نام مرکز درمانی هداسا، در دو شعبه در شرق و غرب اورشلیم واقع شده‌است. شعبه شرقی بیمارستان هداسا در سال ۱۹۳۹ میلادی، بر کوه‌پایه‌های کوه اسکوپوس بنا شد.

## دانشگاه بریگهم یانگ
در سال ۱۹۸۹ میلادی، بزرگ‌ترین دانشگاه مذهبی در ایالات متحده آمریکا به نام دانشگاه بریگهم یانگ، که متعلق به کلیسای مورمون است، شعبهٔ دانشکده خود را بر روی کوه اسکوپس افتتاح کرد.

## پروژۀ غربالگری حرم شریف
پس از اینکه در سال ۱۹۹۹م. زاکای ایتسخاگ دیویغا، و دوستانش، نخاله‌های ساختمانی خارج شده، در هنگام ساخت مسجد المروانی (1996-1999)، را غربال کردند، بازرسان اداره آثار باستانی اسرائیل از ادامه کار آن‌ها ممانعت کردند؛ اما آن‌ها موفق شدند مقداری دادهای فرهنگی را از دپوی نخاله‌ها به دست بیاورند، سپس این داده‌ها را در کنفرانسی در مورد مطالعات جدید دربارۀ اورشلیم به نمایش گذاشتند و گزارش آن‌ها طوفانی را در سالن کنفرانس به راه انداخت.

در ادامه زاکای با همکاری گابریل بارکای، یکی از باستان شناسان شناخته شدۀ اسرائیل، برای فراهم کردن بودجه و دریافت مجوز حدود پنج سال تلاش کردند. و در نهایت در سال ۲۰۰۴م. موفق به کسب مجوز شدند و ۲۸۵ کامیون آوار حاصل از حرم شریف را به زمینی خالی در دامنه **کوه اسکوپوس** اورشلیم منتقل کردند، و در این محل، گروه باستان‌شناسی به سرپرستی زاکای دویغا سطل به سطل خاک و آوار برداشته شده از حرم شریف را غربال و بررسی کردند.

## پانویس

کوه اسکوپوس
اسکوپوس
رده:برون‌بوم پیشین
رده:تپه‌های اسرائیل
رده:جغرافیای اورشلیم
رده:زمین‌چهرهای استان اورشلیم
اسکوپوس
رده:کوه‌های اورشلیم
تابع هارمونیک

بندانگشتی|مدل مفهومی تابع هارمونیک
**تابع هارمونیک** در ریاضی، فیزیک ریاضی و نظریهٔ فرایندهای تصادفی به توابع حقیقی گفته می‌شود که دارای مشتقات جزئی مرتبه دوم پیوسته بوده و در معادلهٔ لاپلاس صدق کنند. به عبارت دیگر:
: \frac{\partial^2f}{\partial x_1^2} + \frac{\partial^2f}{\partial x_2^2} + \cdots + \frac{\partial^2f}{\partial x_n^2} = 0

که می‌توان آن را به‌صورت

: \nabla^2 f = 0 

یا

:\textstyle \Delta f = 0

نشان داد.

## همساز-بودگی ضعیف
قصد داریم مفهوم همسازی تابع را به رده‌ای موسّع‌تر از توابع دو مرتبه مشتق-پذیر گسترش دهیم. از \nabla^2 f = 0  نتیجه می‌گیریم که به ازای هر تابع هموار فشرده-محمل، برای مثال g ، داریم g \nabla^2 f = 0 . در نتیجه، با انتگرال‌گیری جزء به جزء، در این حالت قضیّه گاوس-گرین-استروگرودسکیی، و از آن‌جا که جملات ِ مرزی به سبب ِ فشرده-محمل بودن ِ g  صفر خواهند بود،  خواهیم داشت:

: \int g \nabla^2 f   = - \int \nabla g \nabla f= 0 

در این تعریف کفایت می‌کند که تابع g  یک مرتبه مشتق‌پذیر ضعیف با مشتق در فضای L^2  باشد، به بیان فنّی‌تر، در فضای سُبُلف  H^1 . هر تابع با چنین شرایطی ضعیفاً همساز نامیده می‌شود.

## منابع

* K.A. Stroud, Dexter J. Booth, *Advanced Engineering Mathematics*, 4th ed. Plagrave Macmillan, New York, 2003. 
*Landis, Second Order Equations of Elliptic and Parabolic Type.

رده:تابع هارمونیک
رده:انواع توابع
رده:آنالیز فوریه
معادله اشتورم-لیوویل

**معادله اشتورم-لیوویل**  یک معادله دیفرانسیل معمولی مرتبه دوم است که به صورت زیر بیان می‌شود:

 \frac{d}{dx}\left[p(x)\frac{dy}{ dx}\right]+\left[\lambda w(x)-q(x)\right]y=0

که در آن \lambda مقداری ثابت و w(x) تابعی معین است که تابع وزن نامیده می‌شود.

این معادله به نام ژاک چارلز فرانسیس اشتورم فیزیکدان سوئدی و ژوزف لیوویل ریاضیدان فرانسوی نامگذاری شده‌است.
## منابع

* Weisstein, Eric W. "Sturm-Liouville Equation." From MathWorld--A Wolfram Web Resource. http://mathworld.wolfram.com/Sturm-LiouvilleEquation.html
 

## جستارهای وابسته
* تئوری اشتورم-لیوویل

رده:معادلات دیفرانسیل معمولی
یاس نو

**روزنامه یاس نو** برای اولین بار در تاریخ سوم اسفند ۱۳۸۱ توسط جبهه مشارکت ایران اسلامی منتشر شد.

این روزنامه از جمله نشریات اصلاح طلب بود که در جریان انتخابات جنجالی مجلس هفتم و رد صلاحیت گسترده توسط شورای نگهبان و تحصن نمایندگان مجلس توقیف موقت شد.
توقیف موقت روزنامه چندین سال ادامه یافت و در نهایت دادگاه این روزنامه را به پرداخت جریمه نقدی محکوم کرد.

جبهه مشارکت در آستانه انتخابات ریاست جمهوری دهم اقدام به انتشار مجدد روزنامه کرد که به بهانه اعاده روند دادرسی توسط سعید مرتضوی، تنها پس از انتشار یک شماره توقیف شد و معاون وزارت ارشاد در نامه به عباس‌نژاد دستور توقف انتشار آن را صادر کرد و مأموران وزارت ارشاد با مراجعه به چاپخانه زینک‌های شماره بعدی روزنامه را باز کرده و بردند. هیئت نظارت پیش تر رویهٔ مشابهی را در توقیف روزنامهٔ هم‌میهن بکار برده بود.

## پانویس

## پیوند به بیرون
* وبگاه روزنامه یاس نو

رده:انحلال‌های ۲۰۰۹ (میلادی) در ایران
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۳۸۱ در ایران
رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۰۲ (میلادی) در ایران
رده:روزنامه‌های اصلاح‌طلب ایران
رده:روزنامه‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۰۲ (میلادی)
رده:روزنامه‌های فارسی‌زبان
رده:روزنامه‌های منحل‌شده ایران
رده:نشریه‌های توقیف‌شده
رده:نشریه‌های منحل‌شده در ۲۰۰۹ (میلادی)
رده:روزنامه‌های تهران
الگوریتم جانسون

**الگوریتم جانسون** الگوریتمی برای پیدا کردن کوتاهترین مسیر بین تمام جفت‌های راسی در گرافهای پراکنده جهت دار است. الگوریتم اجازه می‌دهد که وزن بعضی از یال‌های گراف منفی باشد، ولی نباید دوری با وزن منفی وجود داشته باشد. این الگوریتم از الگوریتم بلمن-فورد بهره جسته تا گراف جدیدی بسازد که در آن تمام وزن‌های منفی گراف حذف شده؛ و سپس از الگوریتم دیکسترا در گراف جدید استفاده می‌کند. نام این الگوریتم از دونالد بی جانسون* کسی که اولین بار در سال ۱۹۷۷ این تکنیک را منتشر کرد، گرفته شده‌است.

## توضیح الگوریتم
الگوریتم جانسون شامل مراحل زیر می‌باشد.
* یک گره q جدید به گراف اضافه و به وسیله یال وزن صفر به گره‌ها ی دیگر متصل شود.
* از الگوریتم بلمن- فورد استفاده شود برای پیدا کردن هر راس* v* با کمترین وزن*( h(v *در مسیر* q* تا* v* باید از راس *q *شروع کنیم. اگر این مرحله یک طوقهٔ منفی را نشان داد، الگوریتم پایان یافته‌است. 
* یال‌های گراف اصلی با استفاده از مقدارهای محاسبه شده به وسیله الگوریتم بلمن-فورد دوباره وزن دهی شوند : یک یال از از* u* تا* v* با طول *(w(u,v* طول جدید * (w(u,v)*&nbsp;+&nbsp;*h(u)*&nbsp;−*h(v *را می‌دهد.
* برای هر گرهٔ s، الگوریتم دیکسترا برای پیدا کردن کمترین مسیر، ازs تا هر راس دیگر در گراف وزن دهی مجدد استفاده می‌شود. در مسیر گراف دهی مجدد، تمام مسیرهای بین جفت گره‌ها، کمیت مشابه *(h(s)*&nbsp;-*h(t به آنها اضافه می‌شود بنابر این مسیری که کوتاهترین در گراف اصلی باشد در گراف تغییر داده شده هم کمترین باقی می‌ماند و بالعکس.
به هر حال، به خاطر راهی که مقدار *(h(v* محاسبه شد، تمام طول‌های یال‌های تغییر یافته منفی نیستند و بهینه بودن مسیری که در [[الگوریتم دیکسترا]] پیدا شده مورد اطمینان است. مسافت را می‌توان از روی مسافت حساب شده در الگوریتم دیکسترا در گراف وزن دهی مجدد به وسیلهٔ بالعکس کردن تبدیل وزن دهی مجدد محاسبه کرد.

== تحلیل پیچیدگی ==
پیچیدگی زمان این [[الگوریتم]] با استفاده کردن از [[هیپ فیبوناتچی]] در اجرای الگوریتم دیکسترا <math>O(|V|^2\log |V| + |V||E|)</math> می‌باشد: این الگوریتم زمان <math>O(|V||E|)</math> را برای قسمت [[الگوریتم بلمن-فورد|بلمن-فورد]] و<math>O(|V|\log |V| + |E|)</math> را برای هر <math>|V|</math> بار اجرای الگوریتم دیکسترا مصرف می‌کند. بنابراین موقعی که گراف پراکنده‌ است، زمان کل می‌تواند سریع‌تر از [[الگوریتم فلوید-وارشال]] باشد که همان مسئله را در زمان <math>O(V^3)</math> حل می‌کند.

== مثال ==
سه مرحله اول الگوریتم جانسون در شکل‌های زیر ترسیم شده‌است گراف سمت چپ دو یال منفی دارد اما هیچ طوقهٔ منفی ندارد. در مرکز، راس جدید* q* نشان داده شده است که کوتاهترین مسیر درخت که بوسیله الگوریتم بالمن-فورد محاسبه شده با *q *، بعنوان راس شروع کننده ومقدار *( h(v * که در هر گره دیگر به عنوان طول کوتاهترین مسیر از* q* تا آن گره محاسبه شده‌است. توجه کنید این مقدارها همه مثبت نیستند، به دلیل اینکه* q*، یال با طول صفر برای هر راس دارد و کوتاهترین مسیر نمی‌تواند بلند تر از آن یال باشد. 
در شکل سمت راست گراف وزن دهی مجدد نشان داده شده که به وسیلهٔ * (w(u,v)*&nbsp;+&nbsp;*h(u)*&nbsp;−*h(v تشکیل شده‌است.در این گراف وزن دهی مجدد، تمام وزن‌های یال منفی نیستند .اما کوتاهترین مسیر بین هر دو گره از همان ترتیب گره‌ها استفاده می‌کند که کوتاهترین مسیر بین همان دو گراف اصلی استفاده شده‌است. 
540px|center

## پانویس

## منابع
*
* www.quadibloc.com

رده:الگوریتم‌های گراف
رده:الگوریتم‌های جستجو