ابوالفضل خطیبی

**ابوالفضل خطیبی** (۲۵ اردیبهشت ۱۳۳۹ – ۲۱ دی ۱۴۰۱) نویسنده، شاهنامه‌شناس و پژوهشگر زبان و ادب فارسی بود که با درجهٔ استادیار، عضو هیئت علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی و مشاور علمی گروه فرهنگ‌نویسی بود.

## زندگی
خطیبی سال ۱۳۳۹ در روستای امامزاده علی‌اکبر از توابع آرادان در شهرستان گرمسار زاده شد. دوران ابتدایی را در همان روستا و راهنمایی و دبیرستان را در آرادان سپری کرد. در سال ۱۳۵۸ در رشتهٔ تاریخ وارد دانشگاه شیراز شد و در ۱۳۶۵ مدرک کارشناسی گرفت. در سال‌های ۱۳۷۵–۱۳۷۸ دورهٔ کارشناسی ارشد را در رشتهٔ فرهنگ و زبان‌های باستانی ایران در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی گذراند و در سال‌های ۱۳۹۰–۱۳۹۴ در همان پژوهشگاه در رشتهٔ زبان و ادبیات فارسی دورهٔ دکتری را سپری کرد و در ۲۵ آذر ۱۳۹۴ از رسالهٔ دکتری خود باعنوان «*بررسی انتقادی مهم‌ترین قطعات و بیت‌های الحاقی شاهنامه*» دفاع کرد.

از سال ۱۳۶۸ پس از اتمام دورهٔ سربازی در چند مرکز پژوهشی به فعالیت اشتغال داشت، از جمله: مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (۱۳۶۸–۱۳۷۵)، مرکز نشر دانشگاهی و فرهنگستان زبان و ادب فارسی (از ۱۳۷۵).

خطیبی عضو هیئت علمی و معاون گروه فرهنگ‌نویسی فرهنگستان زبان و ادب فارسی و معاون سردبیر مجلهٔ «*نامه ایران باستان*»، نگارندهٔ بیش از صد مقالهٔ علمی به‌ویژه دربارهٔ شاهنامه در دانشنامه‌ها و مجلات تخصصی ادبی بوده و در تصحیح *[[شاهنامه]]* با جلال خالقی مطلق در جلد هفتم همکاری داشته‌است.

او دریافت‌کنندهٔ **جایزهٔ حامیان نسخ خطی** در آیین بزرگداشت حامیان نسخه‌های خطی در سوم آذر ماه ۱۳۸۴ به خاطر مقالهٔ «*اصالت کهن‌ترین نسخه: فلورانس ۶۱۴ ه‍. ق*» بوده‌است.

## آثار
خطیبی در حوزه‌های تاریخ ایران، زبان و ادبیات فارسی و ایران‌شناسی ۹ کتاب، ۶۰ مقاله در مجله‌ها و مجموعه‌ها و ۱۵۶ مقاله در دانشنامه‌ها و ۲۳ نقد کتاب منتشر شده‌است. حوزهٔ تخصصی وی ''شاهنامهٔ فردوسی'' و ادبیات حماسی است و در همایش‌های گوناگون شرکت داشته‌است.

* «اشکانیان در حماسۀ ملی»، تاریخ جامع ایران (ج۲)، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، سرویراستاران: حسن رضائی باغ‌بیدی و محمود دهقی، تهران، مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۹۳
* «ساسانیان در حماسۀ ملی»، تاریخ جامع ایران (ج۲)، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، سرویراستاران: حسن رضائی باغ‌بیدی و محمود دهقی، تهران، مرکز دایرهالمعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۹۳
* «خدای‌نامه»، تاریخ جامع ایران (ج۵)، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، سرویراستاران: حسن رضائی باغ‌بیدی و محمود دهقی، تهران، مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۹۳

**کتاب‌ها**
# *شاهنامه*، ابوالقاسم فردوسی: طبع انتقادی، به کوشش جلال خالقی مطلق و ابوالفضل خطیبی، دفتر ۷، نیویورک، بنیاد میراث ایران ۱۳۸۶/۲۰۰۷. ؛ تهران، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، کانون فردوسی، ۱۳۸۶.
# *برگزیدهٔ مقاله‌های نشر دانش دربارهٔ شاهنامه* (شمارهٔ ۱۱)، ابوالفضل خطیبی، تهران، مرکز نشر دانشگاهی ۱۳۸۶/۲۰۰۷.
# *تقدیرباوری در منظومه‌های حماسی فارسی (شاهنامه و ویس‌ورامین)*، هلمر رینگرن، ترجمهٔ ابوالفضل خطیبی، تهران، انتشارات هرمس، ۱۳۸۷/۲۰۰۹.
# *یادداشتهای شاهنامه*، بخش سوم، با همکاری جلال خالقی مطلق و محمود امیدسالار، نیویورک، بنیاد میراث ایران ۱۳۸۷/۲۰۰۸؛ تهران، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۹۰.
# ب*ه فرهنگ باشد روان تندرست: مقاله‌ها و نقدهای نامهٔ فرهنگستان دربارهٔ شاهنامه*، به کوشش احمد سمیعی گیلانی و ابوالفضل خطیبی، به مناسبت همایش هزارهٔ شاهنامه در اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۰، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۹۰.
# *جشن‌نامهٔ دکتر فتح‌الله مجتبائی*، به کوشش علی‌اشرف صادقی و ابوالفضل خطیبی، تهران، انتشارات هرمس، ۱۳۹۳.
# *فرامرزنامهٔ بزرگ، از سراینده‌ای ناشناس در اواخر قرن پنجم هجری*، به کوشش ماریولین فان زوتفِن و ابوالفضل خطیبی، تهران، انتشارات سخن ۱۳۹۴.
# *شبرنگ‌نامه: داستان شبرنگ پسر دیو سپید با رستم*، از سراینده‌ای ناشناس احتمالاً در قرن ششم هجری، به کوشش ابوالفضل خطیبی و گابریله فَن دِن بِرخ، تهران، موقوفات دکتر محمود افشار با همکاری انتشارات سخن، ۱۳۹۵.
# *آیا فردوسی محمود غزنوی را هجو گفت؟ هجونامهٔ منسوب به فردوسی: بررسی تحلیلی، تصحیح انتقادی و شرح بیت‌ها*، تهران، انتشارات پردیس دانش، ۱۳۹۵.

## منابع

## پیوند به بیرون
* در بلاگ‌اسپات
* حساب کاربری در وبگاه آکادمیا

رده:اهالی گرمسار
رده:پژوهشگران ادبیات فارسی
رده:درگذشتگان ۱۴۰۱
رده:زادگان ۱۳۳۹
رده:نویسندگان مرد اهل ایران