open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
۱۳ مه

**۱۳ مه** در تقویم گرگوری، صد و سی و سومین (در سال‌های کبیسه صد و سی و چهارمین) روز سال است. ۲۳۲ روز تا پایان سال باقی است.این روز برابر ۲۳ ادیبهشت در تقویم خورشیدی است.

## رویداد
* ۱۸۳۰ - اکوادر از **کلمبیای بزرگ** استقلال پیدا کرد.
* ۱۸۴۶ - ایالت متحده به مکزیک اعلان جنگ داد. در پی این جنگ بخش وسیعی از مکزیک به ایالات متحده ضمیمه شد.
* ۲۰۰۵ - سرود ملی فنلاند برگزیده شد.
* ۱۹۹۸ - چندین طوفان تندری و پیچند یا توفان پیچنده در بنگلادش بیش از ۶۰۰ تن را به کام مرگ کشاند.
* ۲۰۰۵ - کشتار اندیجان: سرکوب گسترده در میدان اصلی شهر اندیجان واقع در شرق ازبکستان اتفاق افتاد که موجب کشته شدن صدها تن از معترضان شد. دولت کشته شدن نزدیک به ۱۹۰ نفر را تأیید کرده‌است، اما آمار غیررسمی از نهادهای حقوق بشری کشته شدن بیشتر از۵۰۰ نفر را تخمین می‌زنند.
* ۲۰۱۱ - در اثر دو انفجار انتحاری در منطقه چارسده ایالت خیبر پختونخوا پاکستان ۹۸ تن کشته ۱۴۰ نفر دیگر زخمی شدند.
* ۲۰۱۴ - در اثر انفجار در معدن زغال سنگ سوماً در جنوب غرب ترکیه ۳۰۱ تن کشته شدند.
* ۲۰۱۴ - در اثر سیلی بزرگ در جنوب شرق اروپا حداقل ۸۶ تن (۵۷ صرب، ۲۴ بوسنیایی، ۲ کروات، ۲ رومانیایی و ۱ اسلواکیایی) کشته شدند.
* 2015 - انتشار اولین نسخه از دیسکورد

## زادروزها
* ۱۹۶۷ - **[[چاک شولدینر]]** نوازنده گیتار، آهنگساز، موسیقیدان و آفریننده سبک دث متال اهل آمریکا.
* ۱۹۸۶ - **[[رابرت پتینسون]]** بازیگر

* ۱۹۸۳ - **[[یحیی توره]]** بازیکن فوتبال
* ۱۹۸۶ – توماس دخاند، دوچرخه‌سوار اهل بلژیک
محسن یگانه خواننده

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۱۳ مه

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:مه
۱۴ مه

**۱۴ مه** در تقویم گرگوری، صد و سی و چهارمین (در سال‌های کبیسه صد و سی و پنجمین) روز سال است. ۲۳۱ روز تا پایان سال باقی است.
۱۴ مه در تقویم ایرانیان برابر ۲۴ اردیبهشت(دومین ماه سال) است.

## رویدادها
* ۱۶۱۰ - در پی ترور هانری چهارم لویی سیزدهم در فرانسه به تخت پادشاهی نشست.
* ۱۷۰۲ - N.S. آغاز جنگ جانشینی اسپانیا بین انگلستان و فرانسه در پی اتحاد بزرگ (اتحاد آگسبورگ) میان پادشاهی انگلستان و جمهوری هلند و امپراتوری مقدس روم) بر ضد فرانسه
* ۱۷۹۶ -نخستین مایهٔ آبله را ادوارد جنر پزشک انگلیسی به بازوی بیماری هشت ساله تزریق کرد و ایمن‌سازی (واکسیناسیون) را بنیاد نهاد.
* ۱۸۱۱ - پاراگوئه از اسپانیا اعلام استقلال کرد.
* ۱۶۴۳ - در پی مرگ لویی سیزدهم پادشاه فرانسه فرزند چهار ساله او با عنوان لویی چهاردهم به قدرت رسید.
* ۱۹۴۰ - با شکست قطعی قوای هلندی مقابل ارتش نازی این کشور به تصرف آلمان درآمد.
* ۱۹۴۸ - اسرائیل با تشکیل دولت موقت اعلام موجودیت کرد. پس از این اعلام جنگ بین اعراب و اسرائیل آغاز شد.
* ۱۹۵۵ - پیمان ورشو بین ۸ کشور بلوک کمونیست؛ شوروی، آلبانی، آلمان شرقی، چکسلواکی، رومانی، لهستان، مجارستان و بلغارستان منعقد شد.
* ۱۹۶۳ - کویت به سازمان ملل متحد پیوست.
* ۱۹۷۰ - گروهک تروریستی فراکسیون ارتش سرخ در آلمان غربی تأسیس شد.
* ۲۰۱۳ - گودلاک جاناتان رئیس جمهور نیجریه به علت فعالیت‌های تروریستی گروه بوکوحرام در شمال شرق این کشور در سه استان بورنو ، یوبه و آداماوا اعلام وضعیت اضطراری کرد.

## زادروزها
* ۱۹۸۴ - مارک زاکربرگ - مؤسس فیس‌بوک
* ۱۹۹۳ - ماریاندا کازگرو، هنرپیشه، خواننده و ترانه‌سرای اهل ایالات متحدهٔ آمریکا

## درگذشت‌ها
* ۱۹۹۱ -خودکشی ژیانگ کینگ (بیوهٔ مائو) در زندان
* ۱۹۹۵ -درگذشت کریستین آنفینزن بیوشیمیست آمریکایی و برنده مشترک جایزهٔ نوبل شیمی در سال ۱۹۷۲ برای تحقیق دربارهٔ شکل و ساختمان آنزیم ریبونوکلئاز در ۷۱ سالگی.

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۱۴ مه
## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:مه
۱۵ مه

**۱۵ مه** صد و سی و پنجمین (در سال‌های کبیسه صد و سی و ششمین) روز سال در گاه‌شماری میلادی است. ۲۳۰ روز تا پایان سال باقی است.

## رویدادها
* ۱۵۷۱ - شهر مسکو در حملهٔ تاتارهای کریمه به آتش کشیده شد.
* ۱۶۶۵ - هیئت ۵ نفرهٔ فرانسوی از طرف لوئی چهاردهم وارد دربار شاه‌عباس دوم شد.
* ۱۹۲۳ - انگلستان امارت کرانهٔ خاوری رود اردن را، به ریاست امیرعبدالله، کشوری تحت‌الحمایهٔ خود دانست.
* ۱۹۴۸ - حملهٔ جنگنده‌های مصری و نیروهای اردنی به اسراییل یک روز پس از اعلام موجودیت این کشور
* ۱۹۴۹ - اسراییل با لغو موانع اداری و قانونی از همهٔ یهودیان جهان خواست که به این کشور مهاجرت کنند.
* ۱۹۵۵ - روز استقلال اتریش، امضای پیمان وین و اعلام استقلال مجدد جمهوری اتریش پس از اعلام موجودیت این کشور
* ۱۹۵۷ - انگلستان نخستین بمب هسته‌ای هیدروژنی خود را در جزیره کریسمس واقع در اقیانوس آرام آزمایش کرد.
* ۱۹۷۲ - جزیره اوکیناوا پس از ۲۷ سال اشغال توسط ارتش ایالات متحده به ژاپن بازگردانده شد.
* ۱۹۷۴ - یک گروه فلسطینی حدود ۱۰۰ نفر را در معالوت، نزدیک مرز اسراییل و لبنان به گروگان گرفتند.
* ۱۹۸۸ - ارتش سوریه در پی بروز درگیری میان حزب‌الله لبنان و جنبش امل وارد حومهٔ جنوبی بیروت شد.
* ۱۹۸۸ - خروج سربازان شوروی از افغانستان
* ۱۹۸۸ - پس از هشت سال قوای ارتش سرخ شوروی شروع به عقب‌نشینی از افغانستان کرد.
* ۱۹۸۹ - میخاییل گورباچف در صدر هیئت رییسهٔ شوروی در شهر پکن، پایان دوران اختلافات شوروی و چین را اعلام کرد.
* ۱۹۹۰ - تابلوی پرتره دکتر گاشه اثر ونسان ونگوک، در نیویورک به قیمت ۸۲٫۵ میلیون دلار فروخته شد و حد نصاب قیمت یک تابلو را شکست.
* ۱۹۹۱ - ادی کرسون به عنوان اولین زن به سمت نخست‌وزیری فرانسه منصوب شد.
* ۱۹۹۵ - چند روز پس از امضای موافقت‌نامهٔ منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای، چین آزمایش اتمی را در زیر زمین انجام داد.
* ۲۰۰۸ - کالیفرنیا به عنوان دومین ایالت ایالات متحده پس از ماساچوست، ازدواج همجنسگرایان را قانونی کرد.

## زادروزها
* ۱۵۶۷ - کلودیو مونته وردی، آهنگساز، خواننده و نوازنده
* ۱۸۶۷ - امین بشیر جمیل، پزشک و نویسنده لبنانی
* ۱۹۳۷ - مادلین آلبرایت، سیاستمدار آمریکایی و وزیر امور خارجه این کشور
* ۱۹۹۲ - عقیل الرئیسی، بازیگر ایرانی-کویتی.

## درگذشت‌ها
* ۱۹۱۶ - جسی واشینگتن، از شهروندان ایالات متحده آمریکا
* ۱۹۹۶ – اریک تامپسون، دوچرخه‌سوار اهل بریتانیا (ز. ۱۹۲۷)
* ۱۹۲۶- محمد ششم آخرین سلطان عثمانی در ۶۵ سالگی

## مناسبت‌ها
* روز جهانی خانواده
* روز جهانی جوراب ساق‌بلند
* روز زبان کردی'''

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۱۵ مه

## پانویس

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:مه
۱۶ مه

**۱۶ مه** صد و سی و ششمین (در سال‌های کبیسه صد و سی و هفتمین) روز سال در گاه‌شماری میلادی است. ۲۲۹ روز تا پایان سال باقی است.

## رویدادها
* ۱۹۷۴ - یوسیپ تیتو برای بار دیگر اما این بار مادام العمر به ریاست جمهوری یوگسلاوی برگزیده شد.
* ۱۹۷۵ - استان سیکیم پس از انجام همه‌پرسی به هند پیوست.
* ۱۹۹۱ -تل۵۱ الیزابت دوم، ملکه بریتانیا به عنوان اولین فرمانروای بریتانیا در کنگره ایالات متحده آمریکا سخنرانی کرد.
* ۱۹۹۷ - موبوتو سسه سکو، رئیس‌جمهور زئیر (جمهوری دموکراتیک کنگو کنونی) از این کشور متواری شد.
* ۲۰۰۵ - مجلس کویت حق رای زنان را به آنها بازگردادند.
* ۲۰۰۷ - نیکولا سارکوزی در فرانسه با عنوان رئیس‌جمهور به قدرت رسید.
* ۱۱۸۲ - بروز جنگ میان انگلستان و فرانسه در پی خودداری انگلستان از تخلیهٔ مالت
* ۱۲۰۴ - پس از فتح شهرهای مودون و کورون یونان، شهر ناوارنیو نیز پس از چند ماه محاصره ارتش عثمانی به فرماندهی ابراهیم پاشا تسخیر شد.
* ۱۲۶۰ - راه‌اندازی نخستین قطار خیابانی (تراموا) در نزدیکی برلین
* ۱۲۹۴ - ارتش عثمانی برای سرکوب شورش ارمنیان وارد شهر وان شد.
* ۱۲۹۵ - امضای قرارداد سری **سایکس-پیکو** میان انگلستان و فرانسه در مورد تقسیم بخش‌هایی از سرزمین‌های حکومت عثمانی میان این دو کشور
* ۱۳۰۸- برگزاری نخستین جشنوارهٔ هالیوود برای اهدای جوایز هنری در آمریکا
* ۱۳۲۴ - فرانسه عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد شد.
* ۱۳۲۶ - استقرار حکومت پادشاهی مشروطه در کامبوج به رهبری نورودوم سیهانوک
* ۱۳۴۸ - سفینهٔ فضایی ونرا-۴ شوروی به نزدیکی سیارهٔ زهره رسید و کپسولی را برای کسب اطلاع از هوای این سیاره به آنجا فرستاد.
* ۱۳۵۴-جونکو تابی ژاپنی به عنوان اولین زن کوهنورد قلهٔ اورست را فتح کرد.

## زادروزها
* ۱۱۰۱ - **[[ابن الدهان بغدادی]]**، زبان‌شناس عراقی
* ۱۶۱۱ - **[[اینوسنت یازدهم]]**، پاپ کلیسای کاتولیک از ۱۶۷۶ تا ۱۶۸۹ میلادی.
* ۱۸۶۱ - **[[هرمن ماجت]]**، از اولین قاتل‌های زنجیره‌ای در ایالات متحده آمریکا که در سال ۱۸۹۶ در فیلادلفیا اعدام شد.
* ۱۹۰۵ - **[[هنری فوندا]]**، هنرپیشه آمریکایی
* ۱۹۵۱ - **[[امانوئل تود]]**، نویسنده، جامعه‌شناس و جمعیت‌شناس فرانسوی.
* ۱۹۵۶ - **[[اولگا کوربت]]**، ژیمناست اسطوره‌ای شوروی.
* ۱۹۶۶ - **[[جنت جکسون]]**، خواننده آمریکایی.
* ۱۹۸۳ - **[[نانسی عجرم]]**، خوانندهٔ اهل لبنان.

## درگذشت‌ها
* ۱۷۰۳ - شارل پرو، نویسنده فرانسوی کتاب های کودکان
* ۱۸۳۰ - ژوزف فوریه، ریاضی‌دان و فیزیک‌دان فرانسوی
* ۱۹۴۷ - سر فردریک گولاند هاپکینز، بیوشیمیست انگلیسی و برنده جایزه نوبل شیمی
* ۱۹۸۹ - حسن خالد، فقیه و قاضی لبنانی

## مناسبت‌ها
* روز جهانی پسران

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۱۶ مه

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

## منابع
۱۷ مه

**۱۷ مه** در تقویم گرگوری، صد و سی و هفتمین (در سال‌های کبیسه صد و سی و هشتمین) روز سال است. ۲۲۸ روز تا پایان سال باقی است.

## رویدادها
* ۱۶۳۹ - سالروز امضای پیمان‌نامه قصرشیرین میان ایران و عثمانی.
* ۱۸۰۵ - محمد علی پاشا که او را مؤسس مصر جدید می‌دانند از طرف امپراتوری عثمانی والی این منطقه شد.
* ۱۸۶۵ - به دستور ناپلئون بناپارت پادشاه فرانسه ایالت پاپی ضمیمه این کشور شد.
* ۱۸۱۴ - موناکو از حاکمیت فرانسه به اشغال اتریش درآمد.
* ۱۸۶۵ - اتحادیه بین‌المللی تلگراف که بعدها به اتحادیه بین‌المللی مخابرات تغییر نام داد تشکیل شد.
* ۱۹۴۰ - قوای آلمان نازی بروکسل پایتخت بلژیک را در طی جنگ دوم جهانی اشغال کردند.
* ۱۹۶۷ - در پی آغاز جنگ شش روزه بین کشورهای عربی و اسرائیل، جمال عبدالناصر رئیس‌جمهور مصر خواهان انحلال قوای حافظ صلح سازمان ملل در این کشور شد.
* ۱۹۸۳ - در پی توافقات حاصله بین لبنان، ایالات متحده و اسرائیل، قرار بر عقبنشینی قوای اسرائیلی از لبنان شد.
* ۱۹۹۰ - سازمان بهداشت جهانی همجنسگرایی را از بیماری‌های روانپزشکی خارج کرد.
* ۱۹۹۴ - اولین انتخابات چند حزبی در مالاوی برگزار شد.
* ۱۹۹۷ - با تصرف کینشانسا پایتخت زئیر توسط شورشیان به رهبری لوران کابیلا رئیس‌جمهور سابق این کشور و سقوط رژیم موبوتو سسه سکو نام این کشور دوباره به جمهوری دموکراتیک کنگو تغییر یافت.
* ۲۰۰۴ - اولین ازدواج همجنسگرایانه در ایالات متحده در ایالت ماساچوست انجام شد.

## مناسبت‌ها
* روز جهانی ارتباطات

## زادروزها
* ۱۹۶۰ - شریف سی، سیاستمدار و روزنامه‌نگار بورکینایی.

## درگذشتگان
* ۲۰۰۷ - لوید الکساندر، نویسنده
* ۲۰۲۲ - ونجلیس، آهنگساز

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۱۷ مه

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:مه
۱۸ مه

**۱۸ مه** در تقویم گرگوری، صد و سی و هشتمین (در سال‌های کبیسه صد و سی و نهمین) روز سال است. ۲۲۷ روز تا پایان سال باقی است.

## رویدادها
* ۱۸۰۳ - با اعلان جنگ بریتانیا به فرانسه، جنگ‌های ناپلئونی آغاز شد.
* ۱۸۰۴ - ناپلئون بناپارت با تصویب سنای فرانسه به امپراتوری این کشور منصوب شد.
* ۱۸۹۷ - دراکولا، اثر برام استوکر، منتشر شد.
* ۱۹۰۰ - تونگا تحت الحمایه بریتانیا شد.
* ۱۹۷۴ - هند با اجرای آزمایش اتمی «لبخند بودا»، به جمع کشورهای دارای جنگ‌افزار هسته‌ای افزوده شد.
* ۱۹۹۱ - سومالی‌لند اعلام استقلال کرد.
* ۲۰۰۹ - با شکست ببرهای تامیل، جنگ داخلی سری‌لانکا پس از ۲۶ سال به پایان رسید.
* ۲۰۲۳ - در جریان هفته سی ام لیگ برتر فوتبال ایران ، باشگاه فوتبال استقلال ایران با هفت گل باشگاه فوتبال تراکتور تبریز را شکست داد.این مسابقه بدترین شکست تاریخ باشگاه فوتبال تراکتور از زمان تاسیس آن می باشد.

## زادروزها
* ۱۸۶۸ - نیکلای دوم، واپسین امپراتور روسیه
* ۱۸۷۲ - برتراند راسل، ریاضیدان و فیلسوف بریتانیایی
* ۱۸۷۶ - هرمان مولر، صدراعظم آلمان
* ۱۸۹۷ - فرانک کاپرا، کارگردان، تهیه‌کننده و نویسنده آمریکایی
* ۱۹۱۲ - ریچارد بروکس، کارگردان، تهیه‌کننده و نویسنده آمریکایی
* ۱۹۲۰ - پاپ ژان پل دوم
* ۱۹۵۷ - مایکل کرتو، موسیقیدان رومانیایی و ایجادکننده پروژهٔ موسیقی انیگما
* ۱۹۷۸ - ریکاردو کاروالیو، بازیکن فوتبال پرتغالی

## درگذشت‌ها
* ۱۷۳۳ - گئورگ بوم، نوازنده ارگ و آهنگساز آلمانی.
* ۱۹۳۸ - محمد صالح الحمد، انقلابی فلسطینی. 
* ۱۹۴۱ - ورنر زمبارت، فیلسوف و اقتصاددان آلمانی

## مناسبت‌ها
* روز جهانی موزه و میراث فرهنگی

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۱۸ مه

## منابع
* 
* 
* 

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day
۱۹ مه

**۱۹ مه** در تقویم گرگوری، صد و سی و نهمین (در سال‌های کبیسه صد و چهلمین) روز سال است. ۲۲۶ روز تا پایان سال باقی است.
## رویدادها
* ۱۹۱۹ - با ورود مصطفی کمال پاشا معروف به آتاتورک به بندر صامسون در ساحل دریای سیاه جنگی موسوم به جنگ استقلال ترکیه آغاز شد.
* ۱۹۵۰ - مصر اعلام کرد که کانال سوئز را بر روی تمامی کشتی‌ها و مقاصد اقتصادی اسرائیلی بسته است.
* ۱۹۷۴ - مردم کرواسی در یک رفراندوم رای به استقلال دادند.
*۲۰۱۸ - ازدواج شاهزاده هری و مگان مارکل

## زادروزها
* ۱۸۸۱ - مصطفی کمال پاشا، (معروف به آتاترک به معنای پدر ترک) نظامی و دولت‌مرد و بنیان‌گذار جمهوری ترکیه (نمادین روز تولد)
* ۱۹۲۵ - مالکوم ایکس، رهبر جنبش ناسیونالیستی سیاهان آمریکا
* ۱۹۷۴ - اما شاپلین، خواننده سوپرانوی فرانسوی.

## درگذشت‌ها
* ۸۰۴ - **[[آلکوئین]]**، شاعر و خداشناس انگلیسی و رایزن شارلمانی.
* ۱۵۳۶ - **[[آن بولین]]**، دومین همسر و شهبانوی هنری هشتم پادشاه انگلستان.
* ۱۹۲۸ - **[[ماکس شلر]]**، فیلسوف آلمانی.
* ۱۹۳۵ - **[[توماس ادوارد لورنس]]**، رایزن نظامی انگلستان طی جنگ جهانی اول.
* ۱۹۵۸ - **[[آنتون عریضه]]**،  پاتریارک مارونی و زبان‌شناس لبنانی.
* ۱۹۶۵ - **[[محمد بشیر ابراهیمی]]**، فقیه مالکی، زبان‌شناس، ادیب، روزنامه‌نگار و اصلاح‌طلب الجزایری.
* 2024 - ابراهیم رییسی ریس جمهور سابق ایران

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۱۹ مه

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:مه
۲۰ مه

**۲۰ مه** صد و چهلمین (در سال‌های کبیسه صد و چهل و یکمین) روز سال در گاه‌شماری میلادی است. ۲۲۵ روز تا پایان سال باقی‌است.

## رویدادها
* ۵۲۶ - زلزله‌ای به بزرگی ۷ ریشتر در انتاکیه دست کم ۲۵۰ هزار کشته برجای گذاشت.
* ۱۹۰۲ - کوبا استقلال خود را از ایالات متحده باز پس گرفت.
* ۱۹۲۷ - بریتانیا حاکمیت عبدالعزیز آل سعود بر نجد و حجاز را به رسمیت شناخت.
* ۱۹۴۸ - چیانگ کای شک به ریاست جمهوری جمهوری چین رسید.
* ۱۹۸۰ - ۶۰ درصد مشارکت کنندگان رای به عدم استقلال کبک از کانادا دادند.
* ۱۹۸۳ - ویروس HIV توسط لوک مونتانیه کشف و در نشریه هفتگی ساینس اعلام رسمی شد.
* ۱۹۸۹ - دولت چین برای مقابله با معترضان، حکومت نظامی اعلام کرد که منجر به حادثه میدان تیان‌آن‌مین شد.
* ۱۹۹۰ - با سقوط رژیم کومونیستی نیکلای چائوشسکو، نخستین انتخابات ریاست‌جمهوری و پارلمانی در رومانی برگزار شد.
* ۲۰۰۲ - استقلال تیمور شرقی به رسمیت شناخته شد.
* ۲۰۱۲ - در اثر زلزله‌ای به بزرگی ۶٫۰ ریشتر در شمال ایتالیا، ۲۷ تن کشته، ۵۰ تن زخمی و بیش از ۴۵ هزار نفر بی‌خانمان شدند.
* ۲۰۱۴ - انفجار دو خودروی بمبگذاری‌شده در شهر جوس نیجریه بیش از ۱۱۸ کشته و ۵۶ زخمی برجای گذاشت.

## زادروزها
* ۱۷۹۹ - انوره دو بالزاک، نویسنده فرانسوی
* ۱۸۸۶ - خلیل طوطح، دانشمند آموزشی، آموزگار و نویسندهٔ فلسطینی.
* ۱۹۲۱ - ولفگانگ بورشرت، نمایشنامه‌نویس و نویسنده آلمان
* ۱۹۵۵ - زبیگنف پرایزنر، آهنگ‌ساز لهستانی
* ۱۹۵۷ - یوشیهیکو نودا، سیاست‌مدار ژاپنی
* ۱۹۶۷ - گابریل موچینو، کارگردان، و فیلم‌نامه‌نویس اهل ایتالیا
* ۱۹۷۷ - آنجلا گوتالس، هنرپیشه اهل ایالات متحده
* ۱۹۷۷ - لیو فرانکو، بازیکن فوتبال اهل آرژانتین
* ۱۹۸۱ - ایکر کاسیاس، بازیکن فوتبال اسپانیایی
* ۱۹۸۷ - مایک هاونار، بازیکن فوتبال اهل ژاپن
* ۱۹۸۷ - کریستوفر فن وارنبرگ، هنرپیشه اهل ایالات متحده

## درگذشت‌ها
* ۱۵۰۶ - کریستف کلمب، دریانورد و کاشف اسپانیایی
* ۱۹۴۷ - فیلیپ لنارت، فیزیکدان مجارستانی
* 2024-سید ابراهیم رئیسی، سیزدهمین رئیس‌جمهور ایران
* 2024- حسین امیرعبداللهیان، شصت و ششمین وزیر امور خارجه ایران
* 2024-سید محمدعلی آل هاشم، امام جمعه تبریز
* 2024-مالک رحمتی، شانزدهمین استاندار تبریز

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۲۰ مه

## منابع

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day
۲۱ مه

**۲۱ مه** در تقویم گرگوری، صد و چهل و یکمین (در سال‌های کبیسه صد و چهل و دومین) روز سال است. ۲۲۴ روز تا پایان سال باقی است.

## رویدادها
* ۸۷۸ - شهر سیراکوز توسط سلطان مسلمان سیسیل تصرف شد.
* ۱۴۰۳ - هانری سوم پادشاه کاستیل نامه‌ای برای تیمور لنگ جهت اتحاد علیه امپراتوری عثمانی فرستاد که با نظر مثبت او مواجه شد.
* ۱۵۹۰ - انعقاد **[[معاهده فرهاد پاشا]]** میان ایران صفوی و امپراتوری عثمانی.
* ۱۸۵۶ - لغو برده داری در کلمبیا
* ۱۹۰۴ - بنیانگذاری سازمان فیفا در شهر پاریس.
* ۱۹۹۰ - یمن جنوبی و یمن شمالی برای اتحاد به توافق دست یافتند.
* ۱۹۹۱ - راجیو گاندی نخست وزیر پیشین و پسر ایندرا گاندی توسط عامل مؤنث انتحاری در مدرس کشته شد.
* ۱۹۹۱ - با فرار منگیستو هایله ماریام رئیس جمهور جمهوری دموکراتیک اتیوپی از کشور جنگ داخلی این مملکت به پایان خود رسید.
* ۱۹۹۴ - در پی تلاش ناموفق جمهوری دموکراتیک یمن (یمن جنوبی) برای جدایی از جمهوری یمن جنگی داخلی در این کشور به پا شد.
* ۲۰۰۳ - زلزله‌ای در شمال الجزایر ۲۰۰۰ نفر را به کام مرگ کشاند.
* ۲۰۰۶ - ۵۵ درصد مردم مونته نگرو در رفراندومی رای به استقلال از اتحادیه صربستان و مونته نگرو دادند.
* ۲۰۱۲ - در اثر انفجار انتحاری در صنعا پایتخت یمن که نظامیان ارتش این کشور را مورد هدف قرار داد بود ۱۲۰ تن کشته شدند.

## مناسبت‌ها
* روز جهانی تنوع نژادها برای گفتگو و توسعه
* روز جهانی چای
* **روز جهانی مدیتیشن**
* **روز پیشخدمت و خدمتکار**
* روز جهانی تنوع فرهنگی

## زادروزها
* ۱۴۷۱ - آلبرشت دورر، نقاش، حکاک و ریاضی‌دان آلمانی دوره نوزائی. (درگذشته ۱۵۲۸)
* ۱۹۱۶ - هارولد رابینز، نویسنده آمریکایی
* ۱۹۴۷ - ریاض منصور، دیپلمات فلسطینی.
* ۱۹۶۰ - جفری دامر، قاتل زنجیره ای آمریکایی 
* ۱۹۶۷ - کریس بنوا، کشتی کج کار کانادایی
* ۱۹۸۰ - سلطانه آیت حمو، دوندهٔ دو نیمه‌استقامت مغربی.

## مرگ‌ها
* ۱۱۸۹ - **[[موفق‌الدین بحرانی اربلی]]**، شاعر عربی.
* ۱۴۷۱ - **[[هنری ششم انگلستان|هنری ششم]]**، پادشاه انگلستان (زاده ۱۴۲۱)
* ۲۰۱۵ – فرانسوا مائه، دوچرخه‌سوار اهل فرانسه (ز. ۱۹۳۰)

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۲۱ مه

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

* تقویم مناسبت‌های خرداد 1403
* **[https://www.holidays-and-observances.com/may-21.html Holidays that fall on May 21]**

رده:روزهای میلادی
رده:مه
۲۲ مه

**۲۲ مه** در تقویم گرگوری، صد و چهل و دومین (در سال‌های کبیسه صد و چهل و سومین) روز سال است. ۲۲۳ روز تا پایان سال باقی است.

## رویدادها
* ۳۳۴ پیش از میلاد ـ طی نبرد گرانیک قوای اسکندر مقدونی سپاهیان داریوش سوم پادشاه هخامنشی را شکست دادند.
* ۸۵۳ ـ نیروی امپراتوری بیزانس با حمله بندر دمیاط مصر در ساحل دریای مدیترانه آن را نابود کرد.
* ۱۱۷۶ ـ اقدام حشاشین اسماعیلی برای ترور صلاح الدین ایوبی کار به جایی نبرد.
* ۱۸۰۹ ـ طی نبرد اسپرن-اسلینگ ناپلئون بناپارت امپراتور فرانسه برای اولین بار در یک جنگ شکست خورد.
* ۱۸۴۸ ـ برده داری در جزایر مارتینیک ملغی شد.
* ۱۹۰۶ ـ برادران رایت اختراع خود، هواپیما را با ۸۲۱۳۹۳ در ایالات متحده ثبت کردند.
* ۱۹۲۶ ـ چیانگ کای شک رئیس‌جمهور سابق چین کومینتانگ را جانشین حزب کمونیست کرد.
* ۱۹۴۲ ـ مکزیک با جانب داری از متفقین وارد جنگ دوم جهانی شد.
* ۱۹۴۳ ـ ژوزف استالین رهبر وقت شوروی سابق کمینترن را منحل اعلام کرد.
* ۱۹۶۰ ـ بزرگترین زلزله جهان به بزرگی ۹٫۵ ریشتر در جنوب شیلی ۵۷۰۰ کشته برجای گذاشت.
* ۱۹۷۲ ـ حاکمیت سیلان با مدون کردن قانون اساسی جدیدی به جمهوری تغییر یافت و نام این کشور به سریلانکا مبدل شد و این کشور به جمع کشورهای مشترک المنافع پیوست.
* ۱۹۸۰ ـ نامکو شرکت بازی‌سازی ژاپنی بازی پرطرفدار و مشهور پک-من را منتشر کرد.
* ۱۹۹۰ ـ یمن شمالی وجنوبی با یکدیگر متحد شدند و جمهوری یمن را تشکیل دادند.
* ۱۹۹۰ - شرکت رایانه‌ای مایکروسافت ویندوز ۳٫۰ را منتشر کرد.
* ۱۹۹۲ - مدتی پس از فروپاشی یوگسلاوی، کشورهای بوسنی و هرزگوین، کرواسی و اسلوونی به سازمان ملل متحد پیوستند.
* ۲۰۱۰ - شورای نگهبان قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران طی اطلاعیه ای از میان ۱۰۱۴ داوطلب، صلاحیت ۶ تن را برای نامزدی در نهمین انتخابات ریاست جمهوری ایران تایید کرد. این شش تن عبارت بودند از: محمود احمدی‌نژاد، اکبر هاشمی رفسنجانی، مهدی کروبی، محمدباقر قالیباف، علی لاریجانی و محسن رضایی 
* ۲۰۱۰ - در اثر سانحه در پرواز شماره ۸۱۲ خطوط هوایی ایر ایندیا اکسپرس در باند فرودگاه بین‌المللی منگلور ۱۵۸ نفر از ۱۶۶ سرنشین هواپیما کشته شدند. این حادثه رتبه سوم وقایع مرگبار هوایی در تاریخ هند را به خود اختصاص داد.
* ۲۰۱۲ - برج مخابراتی توکیو اسکای‌تری، بلندترین برج خوداتکای جهان با ۶۳۴ متر ارتفاع و دومین سازه بلند بشری پس از برج خلیفه دبی، با گذشت چهار سال از کار ساخت و ساز به روی عموم افتتاح شد.

## زادروزها
* ۱۹۰۷ ـ **[[هرژه]]**(ژرژرمی)، نویسنده کتاب‌های کمیک و خالق ماجراهای تن‌تن و میلو.
* ۱۹۶۰ ـ **[[فرحناز منافی ظاهر]]**، بازیگر
* ۱۹۶۸ ـ **[[حسن شیرمحمدی]]**، فوتبالیست
* ۱۹۸۵ ـ **[[الشن مرادی]]**، شطرنج باز
* ۱۹۹۱ 
** **[[سوهو]]**، خواننده
** **[[آرگیشتی کارامیان]]**، سیاستمدار اهل ارمنستان
* ۱۹۹۵ ـ **[[ارسلان قاسمی]]**، بازیگر
## درگذشت‌ها
* ۱۴۵۵ ـ **[[شمس‌الدین نواجی]]**، ادیب و شاعر مصری
* ۱۸۸۵ - ویکتور هوگو'''، نویسنده

## مناسبت‌ها
* روز جهانی تنوع زیستی

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۲۲ مه

## منابع
* 
* 

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day
۲۴ مه

**۲۴ مه**، صد و چهل و چهارمین (در سال‌های کبیسه صد و چهل و پنجمین) روز سال در گاه‌شماری میلادی است. ۲۲۱ روز تا پایان سال باقی‌است.

## رویدادها
* ۱۲۱۸ - آغاز **[[جنگ صلیبی پنجم]]**
* ۱۵۷۱ - تاتارهای کریمه مسکو، پایتخت روسیه تزاری را به آتش کشیدند.
* ۱۶۰۷ - با پیاده شدن صد مهاجر انگلیسی در جیمزتاون، نخستین مستعمره انگلستان در قاره آمریکا پدید آمد.
* ۱۶۸۹ - با تصویب پارلمان انگلستان مذهب کاتولیک از سیاست این کشور کنار گذاشته شد و پروتستانتیسم مورد پشتیبانی قرار گرفت.
* ۱۹۴۱ - جنگ جهانی دوم: نبردناو آلمانی ''بیسمارک'' در جریان نبرد اقیانوس اطلس، رزم‌ناو بریتانیایی ''هود'' را غرق کرد.
* ۱۹۶۱ - قبرس به شورای اروپا پیوست.
* ۱۹۶۷ - مصر دسترسی اسرائیل به دریای سرخ را به صورت کامل از بین برد.
* ۱۹۹۳ - اریتره از اتیوپی مستقل شد.

## زادروزها
* ۱۶۸۶ - **[[دانیل گابریل فارنهایت]]**، دانشمند آلمانی و سازندهٔ دماسنج جیوه‌ای. (درگذشتهٔ ۱۷۳۶)
* ۱۸۶۱ - **[[جرالد استریکلند]]**، سیاستمدار و نخست‌وزیر مالت. (درگذشتهٔ ۱۹۴۰)
* ۱۸۷۰ - **[[بنجامین کاردوزو]]**، وکیل و حقوق‌دان اهل ایالات متحده آمریکا. (درگذشتهٔ ۱۹۳۸)
* ۱۸۹۱ - **[[ویلیام آلبرایت]]**، زبان‌شناس و انسان‌شناس اهل ایالات متحده آمریکا. (درگذشتهٔ ۱۹۷۱)
* ۱۸۹۹ - **[[آنری میشو]]**، شاعر، نویسنده و نقاش بلژیکی. (درگذشتهٔ ۱۹۸۴)
* ۱۹۱۳ - **[[ادری براون]]**، دوندهٔ اهل بریتانیا. (درگذشتهٔ ۲۰۰۵)
* ۱۹۲۵ - **[[مای زترلینگ]]**، بازیگر و کارگردان اهل سوئد. (درگذشتهٔ ۱۹۹۴)
* ۱۹۴۴ - **[[دومینیک لاوانان]]**، بازیگر اهل فرانسه.
* ۱۹۴۹ - **[[جیم برودبنت]]**، بازیگر انگلیسی.
* ۱۹۴۹ - **[[راجر دیکینز]]**، فیلم‌بردار انگلیسی.
* ۱۹۵۳ - **[[آلفرد مولینا]]**، بازیگر انگلیسی-آمریکایی. 
* ۱۹۶۰ - **[[کریستین اسکات توماس]]**، بازیگر اهل انگلستان.
* ۱۹۶۴ - **[[آدریان مورهاوس]]**، شناگر اهل بریتانیا.
* ۱۹۶۵ - **[[شینیچیرو واتانابه]]**، کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس و تهیه‌کنندهٔ موسیقی اهل ژاپن.
* ۱۹۶۷ - **[[تامر کاراداغلی]]**، بازیگر اهل ترکیه.
* ۱۹۷۳ - **[[ولادیمیر اسمیچر]]**، بازیکن فوتبال اهل جمهوری چک. 
* ۱۹۷۴ - **[[ماساهیده کوبایاشی]]**، بازیکن بیس‌بال اهل ژاپن.
* ۱۹۸۲ - **[[عیسی گابریل احمد]]**، بازیکن فوتبال اهل غنا.
* ۱۹۸۳ - **[[کاستودیو کاسترو]]**، بازیکن فوتبال اهل پرتغال.
* ۱۹۸۳ - **[[وو سونگ یون]]**، بازیگر اهل کره جنوبی. (درگذشتهٔ ۲۰۰۹)
* ۱۹۸۹ - **[[جی-ایزی]]**، رپر و تهیه‌کنندهٔ موسیقی اهل ایالات متحده آمریکا.
* ۱۹۹۴ - **[[رودریگو د پائول]]**، بازیکن فوتبال اهل آرژانتین. 
## درگذشت‌ها
* ۱۵۴۳ - **[[نیکلاس کوپرنیک]]**، ریاضی‌دان، اقتصاددان و کشیش آلمانی-لهستانی. (زادهٔ ۱۴۷۳)
* ۱۹۵۱ - **[[توماس ان. هفرون]]**، کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس و بازیگر اهل ایالات متحده آمریکا. (زادهٔ ۱۸۷۲)
* ۱۹۶۳ - **[[المور جیمز]]**، موسیقی‌دان اهل ایالات متحده آمریکا. (زادهٔ ۱۹۱۸)
* ۱۹۹۵ - **[[هارولد ویلسون]]**، سیاستمدار بریتانیایی. (زادهٔ ۱۹۱۶)
* ۱۹۹۶ - **[[توماس اف. کانلی]]**، ژیمناست و نظامی اهل ایالات متحده آمریکا. (زادهٔ ۱۹۰۹)
* ۲۰۱۳ - **[[ران دیویس (بازیکن فوتبال)|ران دیویس]]**، بازیکن فوتبال اهل ولز. (زادهٔ ۱۹۴۲)
* ۲۰۲۳ - **[[تینا ترنر]]**، خواننده و بازیگر اهل ایالات متحده آمریکا. (زادهٔ ۱۹۳۹)
## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۲۴ مه

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day
۲۶ مه

**۲۶ مه** در تقویم گرگوری، صد و چهل و ششمین (در سال‌های کبیسه صد و چهل و هفتمین) روز سال است. ۲۱۹ روز تا پایان سال باقی است.

## رویدادها
* ۱۸۰۵ - ناپلئون بناپارت امپراتور فرانسه لقب پادشاه ایتالیا را در میلان برای خود برگزید.
* ۱۸۲۲ - آتش‌سوزی کلیسای گرو در نروژ بزرگترین فاجعه حریقی به کشته شدن ۱۱۶ نفر منجر شد.
* ۱۸۳۰ - قانون جابه جایی سرخپوستان در کنگره ایالات متحده آمریکا به تصویب رسید.
* ۱۸۶۴ - ایالت مونتانا به ایالات متحده پیوست.
* ۱۸۷۹ - روسیه تزاری و بریتانیا برای تشکیل یک دولت محلی در افغانستان به توافق رسیدند.
* ۱۸۹۶ - نیکلای دوم در روسیه تزار شد.
* ۱۹۰۸ - اولین کشف گسترده نفت خام برای استخراج تجاری در خاورمیانه در مسجدسلیمان ایران انجام شد. شرکت نفت ایران و انگلیس سریعاً امتیاز استخراج این میدان نفتی را به دست آورد.
* ۱۹۰۸ - ناو سبک آلمانی اس‌ام‌اس ''امدن'' پس از اتمام کار ساخت، به آب انداخته شد.
* ۱۹۱۸ - جمهوری دموکراتیک گرجستان تشکیل شد.
* ۱۹۶۶ - گویان استقلال خود را از بریتانیا کسب کرد.
* ۱۹۶۹ - آپولو ۱۰ پس از سفر هشت روزه به کره ماه با موفقیت به زمین بازگشت.
* ۱۹۷۰ - توپولف-۱۴۴ به عنوان اولین هواپیمای ترابری تجاری اتحاد شوروی شروع به کار کرد.
* ۱۹۷۲ - پیمان منع تولید موشک‌های ضد موشک بین ایالات متحده و شوروی سابق امضا شد.
* ۱۹۸۳ - زلزله ای به بزرگی ۷٫۷ ریشتر در ژاپن که موجب سونامی شد ۱۰۴ نفر را کشته و صدها تن را زخمی و بی خانمان کرد.
* ۱۹۸۶ - اتحادیه اقتصادی اروپا که بعدها به اتحادیه اروپا تغییر نام داد پرچم این اتحادیه را برگزید.
* ۱۹۹۱ - زفیاد گامساخوردیا به عنوان اولین رئیس جمهور گرجستان پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی انتخاب شد.
* ۱۹۹۱ - در اثر نقص فنی بوئینگ ۷۶۷ در پرواز شماره ۰۰۴ خطوط هوایی لوآندا بر فراز غرب تایلند و سقوط هواپیما همه ۲۲۳ تن سرنشین کشته شدند.
* ۱۹۹۸ - روز ملی عذرخواهی در استرالیا به مناسبت عذرخواهی دولت این کشور از بومیان به دلیل مصیبت‌های وارده به آن‌ها در چندین سال گذشته با حضور بیش از یک میلیون نفر برگزار شد.
* ۲۰۰۸ - طوفان شدیدی در جنوب و شرق چین به وقوع پیوست که موجب کشته شدن ۱۴۸ تن و بی خانمانی بیش از ۱٫۳ میلیون نفر شد.
* ۱۹۷۶- تأسیس جمهوری مولوسیا توسط کوین باو.

## زادروزها
* ۱۹۲۶ - **[[مایلز دیویس]]**، نوازندهٔ معروف ترومپت در آمریکا در سبک جاز. (مرگ: ۱۹۹۱)
* ۱۹۸۲ - **[[مونیک الکساندر]]**،بازیگر پورنو و مدل برهنهٔ آمریکایی.

## مرگ‌ها
## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۲۶ مه

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:مه
۲۷ مه

**۲۷ مه** در تقویم گرگوری، صد و چهل و هفتمین (در سال‌های کبیسه صد و چهل و هشتمین) روز سال است. ۲۱۸ روز تا پایان سال باقی است.
## رویدادها
* ۹۲۷ - سیمئون یکم اولین امپراتور بلغار درگذشت.
* ۱۱۹۹ - جان انگلستان ( پرنس جان داستان رابین هود ) در انگلستان به تخت پادشاهی نشست.
* ۱۷۰۳ - پتر کبیر تزار روسیه شهر سنت پترزبورگ را ایجاد کرد.
* ۱۸۶۰ - در طی جنگ اتحاد ایتالیا حمله به شهر پالرمو به فرماندهی جوزپه گاریبالدی آغاز شد.
* ۱۸۸۳ - الکساندر سوم در روسیه با عنوان تزار به قدرت رسید.
* ۱۹۲۷ - شرکت خودروسازی فورد با پایان دادن به خط تولید فورد مدل تی شروع به ساخت فورد مدل ای کرد.
* ۱۹۳۰ - ساختمان کرایسلر با ارتفاع ۳۱۹ متر به عنوان بلندترین سازه دست بشر وقت در نیویورک افتتاح شد.
* ۱۹۳۷ - پل گلدن گیت برای عبور عابرین پیاده در کالیفورنیا گشوده شد.
* ۱۹۴۱ - فرانکلین روزولت رئیس جمهور ایالات متحده در اثنای جنگ دوم جهانی اعلام وضع اضطراری ملی نامحدود کرد.
* ۱۹۴۱ - در اثر غرق شدن نبردناو بیسمارک در طی جنگ دوم جهانی در اقیانوس اطلس شمالی دست کم ۲۱۰۰ نقر کشته شدند.
* ۱۹۵۸ - جنگنده مک‌دانل داگلاس اف-۴ فانتوم ۲ که بیشترین تعداد هواپیمای مافوق صوت تولید شده از یک نوع در آمریکا بود و تعداد ۲۰۹ فروند از این جنگنده در اختیار نیروی هوایی ایران بوده‌است اولین پرواز خود را انجام داد.
* ۱۹۶۰ - کودتایی نظامی در ترکیه دولت دموکراتیک جلال بایار رئیس جمهور این کشور را سرنگون کرد.
* ۱۹۶۵ - قوای آمریکایی در طی جنگ ویتنام برای اولین بار شروع به بمباران مواضع ویت کنگ در ویتنام جنوبی کردند.
* ۱۹۶۷ - در یک رفراندوم برای اصلاح قانون اساسی در استرالیا مردم رأی به شمارش بومیان این جزیره در سرشماری‌ها دادند.
* ۱۹۷۱ - در اثر برخورد دو قطار در ووپرتال در غرب آلمان که منجر به وقوع پیوستن هولناکترین سانحه ریلی آلمان غربی شد ۴۶ نفر کشته شدند.
* ۱۹۷۵ - در بزرگترین حادثه رانندگی تاریخ انگلستان در شهر گرسینگتون واقع در ایالت یورکشایر شمالی در شمال انگلستان ۳۳ نفر کشته شدند.
* ۱۹۹۶ - در طی جنگ اول چچن رئیس جمهور روسیه بوریس یلتسین برای اولین بار با شورشی‌های چچنی برای آتش بس وارد مذاکره شد.
* ۲۰۰۶ - زلزله‌ای به بزرگی ۶٫۲ ریشتر جزیره جاوه اندونزی را لرزاند که به کشته شدن بیش از ۶۶۰۰ نفر منجر شد.
## زادروزها
* ۱۸۹۴ - **[[لویی فردینان سلین]]**، نویسنده فرانسوی.
* ۱۹۳۱ - **[[امامعلی حبیبی ]]**، نخستین قهرمان المپیکی ایران و معروف به ببر مازندران.

## مرگ‌ها
* ۱۸۴۰ - نیکولو پاگانینی، نوازنده ویلن، گیتار و آهنگساز ایتالیایی.
* ۱۹۲۶ - عبدالجواد ادیب نیشابوری، ادیب، شاعر و مدرس ایرانی.
* ۱۹۳۹ - یوزف روت، نویسنده
* ۱۹۸۲ - عابدین بسیسو، نویسنده و آموزگار فلسطینی.

## مناسبت‌ها
* روز مادر در کشور بولیوی
* روز کودک در کشور نیجریه
* روز ارتش در کشور نیکاراگوئه
## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۲۷ مه
## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day
۲۸ مه

**۲۸ مه** در تقویم گرگوری، صد و چهل و هشتمین (در سال‌های کبیسه صد و چهل و نهمین) روز سال است. ۲۱۷ روز تا پایان سال باقی است.

## رویدادها
* ۵۸۵ (پیش از میلاد) - رخداد خورشیدگرفتگی که پیشتر توسط طالس پیش‌بینی شده‌بود و در هنگام جنگ  میان هوخشتره و آلیات دوم رخ‌داد که سبب‌ساز پایان یافتن جنگ میان ماد و لیدی شد.
* ۱۵۳۳ - هنری هشتم انگلستان با آن بولین ( بعدها به اتهام زنای با محارم و خیانت به پادشاه گردن زده شد ) مادر ملکه ویکتوریا اول ازدواج کرد.
* ۱۸۳۰ - اندرو جکسون رئیس جمهور ایالات متحده قانون جابه‌جایی سرخ‌پوستان را امضا کرد.
* ۱۸۷۱ - کمون پاریس (۱۸۷۱) سقوط کرد.
* ۱۹۱۸ - اولین جمهوری ارمنستان و جمهوری دمکراتیک آذربایجان اعلام استقلال کردند.
* ۱۹۳۲ - ساخت سد دریابند در هلند به پایان رسید.
* ۱۹۳۷ - پل گلدن گیت رسما در سان فرانسیسکو افتتاح شد.
* ۱۹۳۷ - شرکت خودروسازی فولکس‌واگن در آلمان تأسیس شد.
* ۱۹۴۰ - بلژیک در طول جنگ دوم جهانی تسلیم آلمان نازی شد.
* ۱۹۴۰ - در اولین پیروزی قوای زمینی نیروی‌های متفقین در طول جنگ جهانی دوم سربازان نروژی ، فرانسوی ، لهستانی و بریتانیایی موفق به بازپس‌گیری شهر نارویک در نروژ شدند.
* ۱۹۴۲ - گفته می‌شود در تلافی ترور راینهارد هایدریش یکی از اعضای برجسته حزب نازی ، قوای آلمانی در چک اسلواکی دست به کشتار ۱۸۰۰ نفر زدند.
* ۱۹۵۲ - به زنان یونانی حق رای تعلق گرفت.
* ۱۹۶۴ - سازمان آزادی‌بخش فلسطین تأسیس شد.
* ۱۹۹۱ - با سقوط آدیس آبابا به دست شورشی‌ها و دولت نظامی سوسیالیست موقت جنگ داخلی اتیوپی به پایان رسید.
* ۱۹۹۳ - کشورهای اریتره و موناکو به سازمان ملل متحد پیوستند.
* ۱۹۹۵ - در اثر زلزله‌ای به بزرگی ۷٫۶ ریشتر در شهر نفتگورسک در روسیه نیمی از اهالی این شهر یعنی بالغ بر ۲۰۰۰ تن کشته شدند.
* ۱۹۹۸ - پاکستان در جواب سری آزمایش‌های اتمی هند دست به پنج آزمایش هسته‌ای زد که این عمل از سوی ایالات متحده ، ژاپن و دیگر کشورها محکوم شد و موجب اعلام تحریم علیه این کشور گردید.
* ۱۹۹۹ - پس از ۲۲ سال ترمیم تابلوی شام آخر اثر لئوناردو دا وینچی به نمایش گذاشته شد.
* ۲۰۰۲ - ناتو روسیه را به عنوان شریک محدود خود اعلام کرد.
* ۲۰۰۴ - ایاد علاوی مبارز سال‌های پیشین علیه رژیم صدام حسین دیکتاتور سابق عراق به نخست وزیر موقت عراق انتخاب شد.
* ۲۰۰۸ - با برگزاری اولین جلسه مجلس قانون اساسی نپال رسما حکومت جمهوری در این کشور اعلام شد.
* ۲۰۱۰ - خارج شدن قطار از ریل در بنگال غربی هند به کشته شدن ۱۴۱ نفر منجر شد.
* ۲۰۱۱ - در کشور مالت ثبت طلاق به رسمیت شناخته شد.
* ۲۰۱۲ - شناسایی بدافزار فلیم

## زادروزها
* ۱۵۷۴ - **[[سلیم دوم]]**، پسر سلیمان اول، دوازدهمین سلطان امپراتوری عثمانی
* ۱۶۶۰ - **[[جرج اول]]**، بریتانیای کبیر
* ۱۹۷۱ – مانوئل بلتران، دوچرخه‌سوار اهل اسپانیا
* ۱۹۸۱ – **[[تام ساوتهام]]**، دوچرخه‌سوار اهل بریتانیا

## درگذشت‌ها
* ۱۱۳۷ - **[[ابن قلاقس اسکندری]]**، شاعر و کاتب مصری.
* ۱۲۶۲ - **[[ابن العدیم]]**، فقیه، محدث، تاریخ‌نگار و زندگی‌نامه‌نویس شامی.

## مناسبت‌ها
*روز جهانی بهداشت قاعدگی
*روز جهانی خودارضایی
*روز ارتش در کشور کرواسی
* روز پرچم در کشور فیلیپین
* روز جمهوری در کشورهای نپال ،جمهوری آذربایجان و ارمنستان

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۲۸ مه

## منابع
* 
* 

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day
۲۹ مه

**۲۹ مه** صد و چهل و نهمین (در سال‌های کبیسه صد و پنجاهمین) روز سال در گاه‌شماری میلادی است. تا پایان سال ۲۱۶ روز باقی‌است.

## رویدادها
* ۳۶۳ - قوای امپراتوری ساسانی مقابل سپاه امپراتوری روم در نبرد تیسفون شکست خوردند.
* ۱۳۲۸ - فیلیپ ششم در فرانسه بر تخت سلطنت نشست.
* ۱۴۵۳ - فتح قسطنطنیه: پس از ۵۳ روز محاصره، قسطنطنیه توسط قوای امپراتوری عثمانی به فرماندهی سلطان محمد فاتح تصرف شد.
* ۱۷۲۷ - پتر دوم تزار روسیه شد.
* ۱۸۰۷ - خلع سلیم سوم توسط ینی‌چری‌ها و نشستن مصطفی چهارم بر تخت سلطنت در امپراتوری عثمانی
* ۱۸۴۸ - ویسکانسین به عنوان سی‌امین ایالت به ایالات متحده پیوست.
* ۱۸۶۷ - با امضای پیمانی با اتحاد کشورهای اتریش و مجارستان امپراتوری اتریش-مجارستان تشکیل شد.
* ۱۹۰۰ - انجامنا، پایتخت امروزی کشور چاد توسط قوای فرانسوی به عنوان قلعه ساخته شد.
* ۱۹۴۰ - هواپیمای چنس ووت اف۴یو کرسر نخستین پرواز خود را انجام داد.
* ۱۹۵۳ - قوای حافظان صلح سازمان ملل متحد تشکیل شد.
* ۱۹۵۳ - تنزینگ نورگای و ادموند هیلاری نخستین کسانی شدند که قله اورست را فتح کردند.
* ۱۹۷۳ - تام بردلی به عنوان نخستین شهردار سیاه‌پوست لس آنجلس انتخاب شد.
* ۱۹۹۰ - مجلس روسیه بوریس یلتسین را به ریاست جمهوری این کشور برگزید.
* ۱۹۹۹ - پس از شانزده سال حکومت نظامیان بر نیجریه، اولوسگان اوباسانیو به عنوان یک غیرنظامی به وسیله انتخابات به ریاست جمهوری منصوب شد.
* ۲۰۱۲ - زلزله‌ای به بزرگی ۵٫۸ ریشتر در بولونیا در شمال ایتالیا ۲۸ کشته برجای گذاشت.
* ۲۰۱۸ - تظاهرات ضد دولتی ده‌ها هزار نفر از مردم فرانسه علیه سیاست‌های امانوئل مکرون

## زادروزها
* ۱۹۱۷ - جان اف. کندی، سی و پنجمین رئیس‌جمهور ایالات متحده
* ۱۹۷۷ - ماسیمو آمبروزینی، فوتبالیست ایتالیایی

## درگذشت‌ها
* ۱۹۸۰ - محمدعلی الجعبری، سیاستمدار، وکیل و عالِم مسلمان فلسطینی.

## مناسبت‌ها
* روز دموکراسی در نیجریه
* روز جهانی حافظان صلح سازمان ملل متحد

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۲۹ مه

## منابع
* 
* 

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day
۳۰ مه

**۳۰ مه** در صد و پنجاهمین (در سال‌های کبیسه صد و پنجاه و یکمین) روز سال در گاه‌شماری میلادی است. ۲۱۵ روز تا پایان سال باقی‌است.
## رویدادها
* ۱۸۷۶ - با عزل عبدالعزیز یکم، پادشاه امپراتوری عثمانی، مراد پنجم جانشین او شد.
* ۱۹۱۳ - آلبانی مستقل شد.
* ۱۹۱۷ - الکساندر یونان به پادشاهی رسید.
* ۱۹۲۲ - بنای یادبود لینکلن در واشنگتون دی‌سی ساخته شد.
* ۱۹۴۲ - جنگ جهانی دوم: هزار بمب‌افکن بریتانیایی به مدت ۹۰ دقیقه کلن در آلمان را بمب‌باران کردند.
* ۱۹۶۱ - رافائل لئونیداس تروخیو، دیکتاتور دومینیکن در سانتو دومینگو ترور شد.
* ۱۹۶۶ - به دستور موبوتو سسه سوکو، رئیس‌جمهور جمهوری دموکراتیک کنگو، اواریسته کیمبا، نخست وزیر سابق این کشور و چندین شخصیت سیاسی دیگر در ملاء عام اعدام شدند.
* ۱۹۶۷ - با اعلام استقلال مناطق شرقی نیجریه با نام جمهوری بیافرا جنگی داخلی در این کشور به پا شد.
* ۱۹۷۱ - مارینر ۹ به سمت مریخ به فضا فرستاده شد.
* ۱۹۷۴ - هواپیمای مسافربری ایرباس ای ۳۰۰ آغاز به کار کرد.
* ۱۹۷۹ - چهارشنبه سیاه خرمشهر
* ۱۹۹۸ - زلزله‌ای به بزرگی ۶٫۶ ریشتر در شمال افغانستان بیش ۵۰۰۰ کشته برجای گذاشت.
* ۲۰۱۲ - چارلز تیلور، رئیس‌جمهور پیشین لیبریا در دادگاه بین المللی لاهه به اتهام جنایت جنگی در جنگ داخلی سیرالئون به ۵۰ سال زندان محکوم شد.
* ۲۰۱۳ - نیجریه ازدواج همجنسگرایانه را ممنوع اعلام کرد.

## زادروزها
* ۱۸۹۶ − هاوارد هاکس، کارگردان آمریکایی
* ۱۹۳۴ − الکسی لئونوف، کیهان‌نورد روس
* ۱۹۲۶ − چاک آرنولد، رانندهٔ مسابقات اتومبیل‌رانی اهل ایالات متحده (د. ۱۹۹۷)
* ۱۹۳۷ – آرماندو وایادارس، فعال حقوق بشر، دیپلمات، شاعر، نویسنده و سفیر سابق ایالات متحده آمریکا در کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل
* ۱۹۸۰ − استیون جرارد، بازیکن فوتبال اهل انگلستان

## درگذشت‌ها
* ۱۷۷۸ - فرانسوا ولتر، نویسنده، مورخ و فیلسوف فرانسوی
* ۱۹۶۰ - بوریس پاسترناک'''، نویسنده
* ۱۹۹۴ - خوآن کارلوس اونتی، نویسنده اهل اروگوئه

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۳۰ مه

## منابع
* 
* 

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day
۳۱ مه

**۳۱ مه** در تقویم گرگوری، صد و پنجاه و یکمین (در سال‌های کبیسه صد و پنجاه و دومین) روز سال است. ۲۱۴ روز تا پایان سال باقی است.
## رویدادها
* ۱۲۷۹ (پیش از میلاد) - **[[رامسس دوم]]**، فرعون مصر باستان شد.
* ۴۵۵ - امپراتور پترونیوس ماکسیموس هنگام فرار از رم به دست جمعیتی خشمگین سنگسار شد.
* ۱۲۱۵ - مغولان به فرماندهی چنگیز خان شهر پکن را تصرف کردند. 
* ۱۵۷۸ - اولین سنگ بنای پون نوف قدیمی ترین پل پاریس توسط شاه هنری سوم گذاشته شد.
* ۱۷۷۹ - قانون کپی رایت در آمریکا تصویب شد.
* ۱۸۸۶ - کشته شدن ۲۲۰۰ نفر در حادثهٔ شکسته شدن سد در آمریکا.
* ۱۹۱۹ - اعلام استقلال افغانستان از استعمار انگلستان.
* ۱۹۳۵ - در اثر زلزله‌ای به بزرگی ۷.۷ در کویته پاکستان دست کم ۴۰ هزار نفر کشته شدند.
* ۱۹۴۷ - حزب کمونیست مجارستان حکومت را در دست گرفت.
* ۱۹۶۱ - اتحادیه آفریقای جنوبی به جمهوری آفریقای جنوبی تبدیل شد.
* ۱۹۶۲ - آدولف آیشمان در اسرائیل به دار آویخته شد.
* ۱۹۷۰ - در اثر زلزله‌ای به بزرگی ۷.۵ در منطقه انکاش پرو دست کم ۴۵ هزار نفر کشته شدند.
* ۱۹۷۳ - با تصویب سنای ایالات متحده بمباران خمرهای سرخ در کامبوج پایان یافت تا امر آتش بس در جنگ داخلی این کشور تسریع شود.
* ۱۹۷۶ - ثبت برج شیشه و عمارت ارگ قدیم شهر اراک در فهرست آثار ملی ایران.
## مناسبت‌ها
* روز جهانی بدون تنباکو
## مرگ‌ها
* ۱۱۶۲ - گزای دوم، پادشاه مجارستان.
* ۱۸۳۲ - اواریست گالوا، ریاضی‌دان و انقلابی فرانسوی.
* ۱۸۰۹ - یوزف هایدن، موسیقی‌دان و آهنگ‌ساز اتریشی.
* ۱۸۴۹ - آن برونته، نویسندهٔ مشهور انگلیسی.
* ۱۸۸۷ - گوستاو کیرشهف، فیزیک‌دان و ریاضی‌دان آلمانی.
* ۱۹۷۴ - محمود سیف‌الدین الایرانی، داستان‌نویس، روزنامه‌نگار و منتقد ادبی فلسطینی.

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۳۱ مه

## منابع

* 
* 
* 

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day
۱ ژوئن

**۱ ژوئن** صد و پنجاه و دومین (در سال‌های کبیسه صد و پنجاه و سومین) روز سال در گاه‌شماری میلادی است. ۲۱۳ روز تا پایان سال باقی‌است.

## رویدادها
* ۱۹۳ - دیدیوس ژولیانوس، امپراتور روم ترور شد.
* ۱۲۱۵ - ژونگدو (پکن امروزی) به تصرف چنگیز خان درآمد.
* ۱۲۵۲ - آلفونسو دهم به پادشاهی کاستیا و لئون رسید.
* ۱۵۳۳ - آن بولین ملکه انگلیس شد.
* ۱۵۳۵ - قوای اسپانیایی تونس را که در کنترل امپراتوری عثمانی بود، به اشغال خود درآورند.
* ۱۷۹۲ - کنتاکی پانزدهمین ایالت ایالات متحده شد.
* ۱۷۹۶ - تنسی شانزدهمین ایالت ایالات متحده شد.
* ۱۹۴۱ - جزیره کرت در جریان جنگ جهانی دوم به تصرف قوای آلمانی درآمد.
* ۱۹۴۶ - ایان آنتونسکو، رهبر رومانی اعدام شد.
* ۱۹۶۰ - اولین تلویزیون در زلاندنو شروع به مخابره برنامه کرد.
* ۱۹۷۴ - کنیا خودمختاری کسب کرد.
* ۱۹۷۹ - اولین دولت سیاه‌پوستان در رودزیا پس از ۹۰ سال تشکیل شد.
* ۱۹۸۰ - شبکه خبری کابلی به اختصار سی ان ان شروع به مخابره برنامه کرد.
* ۱۹۹۰ - جرج هربرت واکر بوش، رئیس‌جمهور ایالات متحده و میخائیل گورباچف، رهبر شوروی سابق پیمان منع گسترش سلاح‌های شیمیایی را امضاء کردند.
* ۲۰۰۱ - ولیعهد دیپندرا، بیرندرا، پادشاه نپال و آیسواریا، ملکه این کشور یعنی پدر و مادر خود و چندین تن دیگر از اعضای خانواده خود را به قتل رساند.
* ۲۰۰۱ - در اثر حمله انتحاری عامل حماس به یک دیسکو در تل آویو، پایتخت اسرائیل ۲۱ نفر کشته شدند.
* ۲۰۰۳ - جمهوری خلق چین شروع به آب‌گیری سد سه‌دره کرد.
* ۲۰۰۹ - در اثر سانحه در پرواز شماره ۴۴۷ ایر فرانس برفراز اقیانوس اطلس در سواحل برزیل که از مقصد ریودو ژانیرو به سمت پاریس عازم بود، همه ۲۲۸ سرنشین آن کشته شدند.
* ۲۰۱۲ - بوئینگ ۷۴۷-۸ اینترکانتیننتال در خطوط هوایی لوفتانزا آلمان معرفی شد.
* ۲۰۱۴ - در اثر انفجار یک بمب در زمین فوتبالی در شهر موبی در نیجریه دست کم ۴۰ تن کشته شدند.

## زادروزها
* ۱۷۹۶ - نیکلا سعدی کارنو، فیزیک‌دان فرانسوی
* ۱۹۲۶ - مریلین مونرو، بازیگر آمریکایی (د. ۱۹۶۲)
* ۱۹۳۷ - مورگان فریمن، بازیگر و کارگردان آمریکایی
* ۱۹۷۷ - سارا وین کالیز، بازیگر آمریکایی
* ۱۹۹۶ - تام هالند، بازیگر بریتانیایی

## درگذشت‌ها
* ۱۹۶۸ - هلن کلر، نویسنده نابینا و ناشنوا و فعال سوسیالیست آمریکایی
* ۲۰۰۸ - ایو سن لوران، طراح فرانسوی

## مناسبت‌ها
## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۱ ژوئن

## پانویس

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:ژوئن
۲ ژوئن

**۲ ژوئن** صد و پنجاه و سومین (در سال‌های کبیسه صد و پنجاه و چهارمین) روز سال در گاه‌شماری میلادی است. ۲۱۲ روز تا پایان سال باقی‌است.

## رویدادها
* ۴۵۵ - وندال‌ها وارد شهر رم شدند و شروع به غارت آن کردند.
* ۱۹۲۴ - کالوین کولیج، رئیس‌جمهور ایالات متحده با امضای قانون مصوب کنگره، به تمامی سرخ‌پوستانی که در قلمروی ایالات متحده زاده شده‌اند، شهروندی این کشور را اعطا کرد.
* ۱۹۴۶ - مردم ایتالیا در یک همه‌پرسی رای به الغای نظام سلطنتی و برقراری جمهوری دادند.
* ۱۹۵۵ ـ پایگاه فضایی بایکونور تأسیس شد.

## زادروزها
* ۱۳۰۵- ابوسعید بهادرخان، نهمین فرمانروای ایلخانیان
* ۱۸۵۷ - کارل آدولف گیلروپ، شاعر و رمان‌نویس دانمارکی
* ۱۸۵۷- ادوارد الگار، موسیقی‌دان و ویولونیست بریتانیایی

## مناسبت‌ها
* روز بین‌المللی کارگران جنسی

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۲ ژوئن

## منابع

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day
۳ ژوئن

**۳ ژوئن** صد و پنجاه و چهارمین (در سال‌های کبیسه صد و پنجاه و پنجمین) روز سال در گاه‌شماری میلادی است. ۲۱۱ روز تا پایان سال باقی‌است.

## رویدادها
* ۱۰۹۸ - کشتار و غارت انطاکیه بدست صلیبیون پس از تصرف انطاکیه در جریان نخستین جنگ صلیبی

## زادروزها
* ۱۹۹۳ – جوناتان لاسترا، دوچرخه‌سوار اهل اسپانیا

## درگذشت‌ها
* ۱۹۲۴ ـ فرانتس کافکا، نویسندهٔ چکی
* ۱۹۸۹ - سید روح الله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی ایران
* ۲۰۱۶ - محمد علی کلی، بوکسور آمریکایی

## مناسبت‌ها
* روز جهانی دوچرخه سواری

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۳ ژوئن

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day
۴ ژوئن

**۴ ژوئن** در تقویم گرگوری، صد و پنجاه و پنجمین (در سال‌های کبیسه صد و پنجاه و ششمین) روز سال است. ۲۱۰ روز تا پایان سال باقی است.

## رویدادها
* ۱۰۳۹ ـ **[[هاینریش سوم]]** به امپراتوری مقدس روم رسید.
* ۱۷۹۴ ـ قوای بریتانیایی **[[پورتو پرنس]]** در هائیتی را تصرف کردند.
* ۱۸۷۸ ـ امپراتوری عثمانی **[[قبرس]]** را به بریتانیا واگذار کرد کرد درحالیکه ظاهراً همچنان جزو خاک این کشور محسوب می‌شد.
* ۱۹۱۲ ـ **[[ماساچوست]]** به عنوان اولین ایالت در آمریکا **حداقل دستمزد** تعیین کرد.
* ۱۹۲۰ ـ پس از پایان جنگ اول جهانی و شکست این کشور بر اساس **[[پیمان تریانون]]** مجارستان ۷۱٪ از خاک و ۶۴٪ از جمعیت خود را از دست داد.
* ۱۹۴۴ ـ در جریان جنگ جهانی دوم با سقوط **[[رم]]** این شهر اولین پایتخت متحدین نام گرفت که به تصرف متفقین درآمد.
* ۱۹۷۰ ـ **[[تونگا]]** استقلال خود را از بریتانیا به دست آورد.
* ۱۹۸۹ ـ با درگذشت آیت الله خمینی رهبر سابق ایران، **[[آیت الله خامنه‌ای]]** به رهبری نظام جمهوری اسلامی در این کشور منصوب شد.
* ۲۰۱۶ - به علت نجات دادن دانش آموزان در ۱۴ فروردین ۹۵ معلم فداکار بلوچستانی حمیدرضا گنگوزهی جان خود را از دست داد.

## زادروزها

* ۱۹۳۲ – دونالد هارپر، ورزشکار شیرجه اهل ایالات متحده آمریکا (د. ۲۰۱۷)

## مناسبت‌ها
* روز جهانی کودکان بیگناه قربانی خشونت
* روز نیروهای مسلح در کشور فنلاند
* روز پرچم در کشور استونی
* روز اتحاد در کشور مجارستان
* روز بین‌المللی یادبود میدان تیان آن من

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۴ ژوئن

## منابع
## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:ژوئن
۵ ژوئن

**۵ ژوئن** در تقویم گرگوری، صد و پنجاه و ششمین (در سال‌های کبیسه صد و پنجاه و هفتمین) روز سال است. ۲۰۹ روز تا پایان سال باقی است.

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۵ ژوئن

## رویدادها

* 1967- آغاز جنگ شش روزه میان اعراب و اسرائیل

## مرگ‌ها
* ۱۹۷۷ - فوزی القاوقجی، نظامی لبنانی.
* ۲۰۱۶ - جروم برونر روان‌شناس آمریکایی

## مناسبت‌ها
* روز جهانی محیط زیست

## منابع

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day
۶ ژوئن

**۶ ژوئن** در تقویم گرگوری، صد و پنجاه و هفتمین (در سال‌های کبیسه صد و پنجاه و هشتمین) روز سال است. ۲۰۸ روز تا پایان سال باقی است.

## مناسبت‌ها
* روز جهانی زبان روسی

## رویدادها
* ۱۹۴۱ - عملیات بارباروسا: آدولف هیتلر با صدور فرمان کمیسار از ورماخت خواست در جریان تهاجم به شوروی، عناصر سیاسی حزب کمونیست در یگان‌های ارتش سرخ را پس از اسارت از بین ببرد.
* ۲۰۰۴ - محاکمه شهلا جاهد همسر دوم ناصر محمدخانی؛محکوم به قتل لاله سحرخیزان (خیّر و همسر اول ناصر محمدخانی ) 

## زادروزها
* ۱۷۹۹ - **[[الکساندر پوشکین]]**، شاعر و نویسندهٔ روسی سبک رومانتیسیسم.
* ۱۸۷۵ - **[[توماس مان]]** نویسنده آلمانی.
* ۱۹۳۹ - **[[ناهید راچلین]]**، رمان‌نویس ایرانی-آمریکایی.
* ۱۹۸۰ - **[[ابوبکر سوماهورو]]** فعال صنفی، کنشگر کارگری و سیاستمدار ایتالیایی-ساحل‌عاجی. 

## مرگ‌ها
## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۶ ژوئن

## منابع

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day
۷ ژوئن

**۷ ژوئن** در تقویم گرگوری، صد و پنجاه و هشتمین (در سال‌های کبیسه صد و پنجاه و نهمین) روز سال است. ۲۰۷ روز تا پایان سال باقی است.

## رویدادها
* ۱۴۹۴ – امضای پیمان تردسییاس بین اسپانیا و پرتغال به منظور تقسیم سرزمین‌های تازه‌کشف‌شده
* ۱۹۶۴ – دانشگاه جرج تاون واشنگتن به محمد رضا شاه پهلوی دکترای افتخاری داد.
* ۲۰۱۷ – حملات تروریستی داعش در تهران

## زادروزها
* ۱۸۶۲ – فیلیپ لنارت، فیزیکدان مجارستانی و برنده جایزه فیزیک نوبل
* ۱۹۵۷ – اورهان پاموک، نویسنده اهل ترکیه و برنده جایزه ادبیات نوبل
* ۱۹۹۲ – میار الغیطی،  بازیگر مصری.

## مرگ‌ها
* ۱۹۵۴ – آلن تورینگ، ریاضی‌دان، منطق دان و رمز نگار بریتانیایی.
* ۲۰۱۳ – ریچارد رامیرز، قاتل زنجیره‌ای آمریکایی
* ۲۰۲۳ - آیرون شیخ،کشتی گیر حرفه ای آمریکایی.

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۷ ژوئن

## منابع

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day
۸ ژوئن

**۸ ژوئن** در تقویم گرگوری، صد و پنجاه و نهمین (در سال‌های کبیسه صد و شصتمین) روز سال است. ۲۰۶ روز تا پایان سال باقی است.

## رویدادها
* ۶۸ - سنای روم گالبا را به امپراتوری منصوب کرد.
* ۱۰۴۲ - ادوارد خستو به پادشاهی انگلستان رسید.
* ۱۱۹۱ - ریچارد اول ملقب به ریچارد شیردل، پادشاه انگلستان به عکا رسید تا جنگ‌های صلیبی آغاز شود.
* ۱۹۴۱ - در جریان جنگ دوم جهانی متفقین به سوریه و لبنان یورش بردند.

## زادروزها
* ۱۶۷۱ - **[[توماسو آلبینونی]]**، موسیقیدان و آهنگساز اهل ایتالیا.
* ۱۸۱۰ - **[[روبرت شومان]]**، موسیقیدان، آهنگساز و نوازنده پیانو اهل آلمان.
* ۱۹۰۳ - **[[مارگریت یورسنار]]**، رمان‌نویس و نمایشنامه‌نویس، شاعر و پژوهشگر فرانسوی.
* ۱۹۱۶ - **[[فرانسیس کریک]]**، کاشف ساختار دی‌ان‌ای و برنده جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی.
* ۱۹۴۰ - **[[نانسی سیناترا]]**، خواننده، بازیگر و نویسندهٔ اهل آمریکا.
* ۱۹۷۷ - **[[کانیه وست]]**، خواننده و رپر اهل آمریکا
* ۱۹۸۴ - **[[خاویر ماسچرانو]]**، بازیکن فوتبال اهل کشور آرژانتین

## درگذشت‌ها
* ۶۳۲ - **[[محمد بن عبدالله]]**، پیامبر اسلام
* ۱۸۰۹ - **[[توماس پین]]**، روشنفکر انقلابی انگلیسی
* ۱۸۷۶ - ژرژ ساند ، نویسنده
* ۱۹۶۹ - **[[رابرت تیلور (هنرپیشه)|رابرت تیلور]]**، هنرپیشه اهل آمریکا
* ۱۹۷۰ - **[[آبراهام مزلو]]**، روانشناس اهل آمریکا

## مناسبت‌ها
* روز جهانی تومور مغزی
* روز جهانی اقیانوس‌ها

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۸ ژوئن

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day
۹ ژوئن

**۹ ژوئن** صد و شصتمین (در سال‌های کبیسه صد و شصت و یکمین) روز سال در گاه‌شماری میلادی است. ۲۰۵ روز تا پایان سال باقی‌است.

## رویدادها

## زادروزها
* ۱۶۷۲ - پتر یکم، امپراتور روسیه
* ۱۸۹۸ - کورتزیو مالاپارته، نویسنده و خبرنگار ایتالیایی
* ۱۹۶۳ - جانی دپ، بازیگر آمریکایی
* ۱۹۷۸ - میروسلاو کلوزه، بازیکن فوتبال آلمانی
* ۱۹۸۱ - ناتالی پورتمن، بازیگر اسرائیلی-آمریکایی
* ۱۹۸۴ - وسلی اسنایدر، بازیکن هلندی فوتبال
* ۱۹۹۲ – توان فان خنت، دوچرخه‌سوار اهل هلند

## درگذشت‌ها
* ۶۸ - نرون، امپراتور روم
* ۶۳۰ - شهربراز، پادشاه شاهنشاهی ساسانی
* ۱۸۷۰ - چارلز دیکنز، رمان‌نویس اهل انگلستان
* ۱۹۷۳ - اریش فن مانشتاین، نظامی و فیلدمارشال آلمانی
* ۱۹۸۶ - مقبوله الشلق،  حقوقدان، فعال، نویسنده و شاعر سوری.

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۹ ژوئن

## منابع

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day
۱۰ ژوئن

**۱۰ ژوئن** صد و شصت و یکمین (در سال‌های کبیسه صد و شصت و دومین) روز سال در گاه‌شماری میلادی است. ۲۰۴ روز تا پایان سال باقی‌است.

## رویدادها

## زادروزها
* ۱۹۷۹ - نادیا توفا، روزنامه‌نگار و مجری تلویزیونی ایتالیایی. 

## درگذشت‌ها
* ۳۲۳ پیش از میلاد - اسکندر مقدونی
* ۱۴۶۸ - ادریس عمادالدین، داعی مطلق نوزدهم مستعلی طَیّبی، عالم دینی و تاریخ‌نگار یمنی.
* ۲۰۰۳ - برنارد ویلیامز، فیلسوف بریتانیایی
* ۲۰۰۴ - ری چارلز، خواننده و نوازنده آمریکایی
* ۲۰۱۲ - گوردن وست، بازیکن فوتبال اهل انگلستان

## مناسبت‌ها
* روز جهانی صنایع دستی
* روز نیروی دریایی در کشور ایتالیا

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۱۰ ژوئن

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

## منابع

رده:روزهای میلادی
رده:ژوئن
۱۱ ژوئن

**۱۱ ژوئن** در تقویم گرگوری، صد و شصت و دومین (در سال‌های کبیسه صد و شصت و سومین) روز سال است. ۲۰۳ روز تا پایان سال باقی است.

## رویدادها
* ۱۹۶۴ - لس آنجلس - دانشگاه کالیفرنیا به **[[محمد رضا شاه پهلوی]]** دکترای افتخاری پیشکش می‌کند.
* ۲۰۱۰ - جام جهانی فوتبال در کشور آفریقای جنوبی آغاز شد. اسپانیا با پیروزی مقابل هلند قهرمان این بازی‌ها شد.

## زادروزها
* ۱۹۱۲ - **[[محمدحسن گنجی]]**، جغرافیدان ایرانی و بنیان‌گذار دانش جغرافیای نوین و هواشناسی در ایران
* ۱۹۶۰ - **[[محمت آز]]**، پزشک جراح و متخصص قلب ترک‌تبار آمریکایی
* ۱۹۷۲ - **[[مهناز افشار]]**، بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون ایران

## درگذشت‌ها
* ۳۲۳ (پیش از میلاد) - **[[اسکندر مقدونی]]**.
* ۱۹۳۶ - **[[رابرت هاوارد]]**، نویسنده آمریکایی
* ۱۹۴۷ - **سید جعفر جوادزاده** مشهور به سید جعفر پیشه‌وری، سیاستمدار، روزنامه‌نگار و انقلابی کمونیست و نخست‌وزیر حکومت خودمختار آذربایجان و مؤسس فرقه دموکرات آذربایجان
* ۲۰۰۱ - **[[تیموتی مک‌وی]]**، عامل انفجار اوکلاهماسیتی آمریکایی
* ۲۰۰۵ – ادری براون، دونده اهل بریتانیا (ز. ۱۹۱۳)

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۱۱ ژوئن

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:ژوئن
۱۲ ژوئن

**۱۲ ژوئن** در تقویم گرگوری، صد و شصت و سومین (در سال‌های کبیسه صد و شصت و چهارمین) روز سال است. ۲۰۲ روز تا پایان سال باقی است.

## زادروزها
* ۱۸۹۰ - **[[اگون شیله]]**، نقاش اتریشی (مرگ: ۱۹۱۸)
* ۱۹۲۹ - **[[آن فرانک]]**، نویسنده (مرگ: ۱۹۴۵)
* ۱۹۳۸ - ژان-ماری دوره، نخست‌وزیر دولت انتقالی جمهوری گینه (گینه کناکری) (ژانویه تا دسامبر ۲۰۱۰)
* ۱۹۶۸ - بهمن گلبارنژاد، دوچرخه سوار تیم ملی معلولان جمهوری اسلامی ایران و از جانبازان جنگ ایران و عراق (آبادان، ایران)

## رویدادها
thumb|120px|left|بوریس یلتسین
* ۱۸۹۸ - ملی‌گرایان اهل **[[فیلیپین]]**، اعلام استقلال و جدا شدن این کشور را از اسپانیا اعلام داشتند.
* ۱۹۰۱ - کوبا تحت الحمایه ایالات متحده شد.
* ۱۹۶۴ - یک دادگاه رژیم آپارتاید آفریقای جنوبی، **[[نلسون ماندلا]]** و دیگر اعضای کنگره ملی آفریقا را به جرم کارشکنی، خیانت و توطئه، به حبس ابد محکوم کرد.
* ۱۹۸۲ - ۷۵۰ هزار نفر در پارک مرکزی شهر نیویورک در ایالات متحده به همراه تنی چند از ستارگان موسیقی، علیه **[[سلاح هسته‌ای|سلاح‌های هسته‌ای]]**، به تظاهرات پرداختند.
* ۱۹۸۲ - **[[بوریس یلتسین]]**، به عنوان نخستین رئیس‌جمهور روسیه، انتخاب شد.
* ۲۰۰۵ - ساعاتی قبل از شروع نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری در ایران، چند **[[بمب‌گذاری‌های اهواز|انفجار پی‌درپی]]**، شهر اهواز در جنوب‌غرب این کشور را لرزاند.
* ۲۰۰۹ - دهمین دورهٔ انتخابات ریاست جمهوری در ایران برگزار شد. محمود احمدی‌نژاد با کسب بیش از ۲۴ میلیون رأی در این انتخابات پیروز شد. اعتراضات به نحوه برگزاری و شمارش آرا در پس از این انتخابات موجب بروز ناآرامی در ایران شد.

## مناسبت‌ها
* روز جهانی مبارزه با کار کودکان

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۱۲ ژوئن

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:ژوئن
۱۳ ژوئن

**۱۳ ژوئن** صد و شصت و چهارمین (در سال‌های کبیسه صد و شصت و پنجمین) روز سال در گاه‌شماری میلادی است. ۲۰۱ روز تا پایان سال باقی‌است.

## رویدادها
* ۱۵۳۴ - امپراتوری عثمانی بر تبریز مسلط شد.
* ۲۰۱۹ - حمله به دو نفتکش در دریای عمان
* ۲۰۲۵ - حمله اسرائیل به ایران و آغاز جنگ ایران و اسرائیل

## زادروزها
* ۸۲۳ – شارل دوم، پادشاه فرانک باختری
* ۱۸۳۱ – جیمز کلرک ماکسول، فیزیک‌دان بریتانیایی
* ۱۸۶۵ – ویلیام باتلر ییتس، نویسنده و شاعر ایرلندی
* ۱۹۴۴ – بان کی‌مون، سیاست‌مدار اهل کره جنوبی و هشتمین دبیرکل سازمان ملل متحد

## درگذشت‌ها
* ۱۹۷۳ – سیدنی مشبیر، نظامی اهل ایالات متحده آمریکا (ز. ۱۸۹۱) 
* ۱۹۸۲ – خالد بن عبدالعزیز آل سعود، چهارمین پادشاه عربستان سعودی و هفدهمین فرمانروا از خاندان آل سعود (ز. ۱۹۱۳)
* ۱۹۴۸ _ دازای اوسامو نویسنده معروف اهل ژاپن
*

## جستارهای وابسته
* ویکی‌پدیا:یادبودهای برگزیده/۱۳ ژوئن

## پیوند به بیرون

* BBC: On This Day

رده:روزهای میلادی
رده:ژوئن