ایان مک‌کلن

**سِر ایان موری مک‌کلن**  (؛ زادهٔ ۲۵ مهٔ ۱۹۳۹) بازیگر انگلیسی است. او در طول شش دهه فعالیت حرفه‌ای، در ژانرهای گوناگون تئاتر مربوط به شکسپیر و مدرن تا فانتزی و علمی-تخیلی عامه‌پسند ایفای نقش کرده‌است. او در طول حرفهٔ خود جوایز متعددی از جمله هفت جایزهٔ لورنس اولیویه، یک جایزهٔ تونی، یک جایزهٔ گلدن گلوب و یک جایزهٔ انجمن بازیگران فیلم دریافت کرده‌است. او علاوه بر این نامزد دو جایزهٔ اسکار، پنج جایزهٔ امی ساعات پربیننده و چهار بفتا شده‌است. مک‌کلن برای ایفای نقش ریچارد سوم در *[[ریچارد سوم (فیلم ۱۹۹۵)|ریچارد سوم]]* (۱۹۹۵)، جیمز ویل در *[[خدایان و هیولاها]]* (۱۹۹۸)، مگنیتو در فیلم‌های ''مردان ایکس'' و گندالف در سه‌گانه‌های *[[ارباب حلقه‌ها (مجموعه‌فیلم)|ارباب حلقه‌ها]]* و *[[هابیت (مجموعه‌فیلم)|هابیت]]* به شهرت جهانی رسید.

به گفتهٔ بی‌بی‌سی، «نقش‌آفرینی‌هایش به او تضمین کرده‌است تا بتواند در معیار بازیگران تئاتر و فیلم انگلیسی جایگاهی داشته باشد». مک‌کلن دریافت‌کنندهٔ هر جایزهٔ بزرگ سینمایی در پادشاهی متحده است و به عنوان نماد فرهنگی بریتانیا در نظر گرفته می‌شود. او فعالیت حرفه‌ای خود را در سال ۱۹۶۱ در تئاتر بلگرید آغاز کرد. در سال ۱۹۶۵، مک‌کلن برای نخستین بار در تئاتر وست اند حضور یافت. در سال ۱۹۶۹، او برای پیوستن به گروه تئاتر پروسپکت دعوت شد تا نقش‌های اصلی *[[ریچارد دوم (نمایشنامه)|ریچارد دوم]]* شکسپیر و *ادوارد دوم* مارلو را بازی کند و او خود را به عنوان یکی از برجسته‌ترین بازیگران کلاسیک کشور ثابت کرد. در دهه ۱۹۷۰، مک‌کلن یکی از وفاداران رویال شکسپیر کامپنی و تئاتر ملی بریتانیای کبیر شد. در سال ۱۹۸۱، او برای بازی در *[[آمادئوس]]* ساختهٔ آنتونیو سالییری برای نخستین بار نامزد دریافت جایزهٔ تونی و برندهٔ جایزهٔ بهترین بازیگر در یک نمایش‌نامه شد.

مک‌کلن در سال ۱۹۹۱ به‌پاس خدماتش به هنرهای نمایشی نشان شوالیه دریافت کرد. در سال ۲۰۰۸، او برای خدماتش در زمینهٔ نمایشی و برابری نشان همنشین افتخار را دریافت کرد. او همجنس‌گرا است و از سال ۱۹۸۸ در مورد جنسیت خود آشکارسازی می‌کند و همچنان از جنبش‌های اجتماعی دگرباشان جنسی در سراسر جهان حمایت می‌کند. او در اکتبر ۲۰۱۴، نشان آزادی شهر لندن را دریافت کرد.

## زندگی شخصی

مک کلن یک آتئیست است. در اواخر دهه ۱۹۸۰، او اشتهای خود را برای هر نوع گوشت به جز ماهی از دست داد و از آن زمان به طور عمده از رژیم غذایی آفت خوار پیروی کرد. در سال ۲۰۰۱، یان مک کلن جایزه شهروند هنرمند جهان (فرانسه) را دریافت کرد.

مک‌کلن یک خالکوبی از الگوی شماره نه دارد که با استفاده از فیلم‌نامه ساخته شده توسط جی آر آر تالکین از تنگوار نوشته شده است. یاران حلقه . سایر بازیگران «همراهی» ( الیجا وود ، شان آستین ، اورلاندو بلوم ، بیلی بوید ، شان بین ، دومینیک موناگان و ویگو مورتنسن ) همین خالکوبی را دارند. جان ریس دیویسکه شخصیت او نیز یکی از ۹ همراه اصلی بود، این خالکوبی را انجام نداد، به جای آن دو بدلکاری او پیشنهاد شد. 

سِر ایان موری مک‌کلن در سال ۲۰۰۶ به سرطان پروستات مبتلا شد. در سال ۲۰۱۲، او در وبلاگ خود اظهار داشت که "هیچ دلیلی برای هشدار وجود ندارد. من به طور منظم معاینه می شوم و سرطان مهار می شود. من به هیچ درمانی نیاز ندارم."

مک‌کلن در اوایل سال ۲۰۱۳ به عنوان وزیر کلیسای زندگی جهانی منصوب شد تا ریاست ازدواج دوستش و همبازی مردان ایکس پاتریک استوارت با خواننده سانی اوزل را بر عهده بگیرد .

مک‌کلن در ۱۸ ژوئن ۲۰۱۴ دکترای افتخاری ادبیات را از سوی دانشگاه کمبریج دریافت کرد . او در روز پنج‌شنبه ۳۰ اکتبر ۲۰۱۴ به عنوان آزادگان شهر لندن انتخاب شد. این مراسم در گیلدهال لندن برگزار شد. او توسط لرد شهردار لندن، فیونا وولف ، نامزد شد که گفت او یک "بازیگر استثنایی" و "مبارز خستگی ناپذیر برای برابری" است. او همچنین عضو بازنشسته کالج سنت کاترین، آکسفورد است.او همجنس گرا است.

## بخشی از فیلم‌شناسی و بازی در تئاتر
* *[[هیاهوی بسیار برای هیچ]]* (۱۹۶۵)
* *[[تعهد (فیلم ۱۹۶۹)|تعهد]]* (۱۹۶۹)
* *[[آلفرد بزرگ (فیلم)|آلفرد بزرگ]]* (۱۹۶۹)
* *[[هملت]]* (۱۹۷۱)
* *[[شاه لیر]]* (۱۹۷۳)
* *[[دکتر فاستوس (نمایش‌نامه)|دکتر فاستوس]]* (۱۹۷۴)
* *[[زندگی و مرگ کینگ جان]]* (۱۹۷۵)
* *[[رومئو و ژولیت]]* (۱۹۷۶)
* *[[حکایت زمستان]]* (۱۹۷۶)
* *[[مکبث]]* (۱۹۷۶)
* *[[شب دوازدهم]]* (۱۹۷۸)
* *[[سه خواهر]]* (۱۹۷۸)
* *[[آمادئوس]]* (۱۹۸۰)
* *[[اسکارلت پیمپرنل (فیلم ۱۹۸۲)|اسکارلت پیمپرنل]]* (۱۹۸۲)
* *[[برجک دفاعی (فیلم)|برجک دفاعی]]* (۱۹۸۳)
* *[[کوریولانوس]]* (۱۹۸۴)
* *[[دوشس ملفی]]* (۱۹۸۵)
* *[[باغ آلبالو]]* (۱۹۸۵)
* *[[فراوانی (فیلم)|فراوانی]]* (۱۹۸۵)
* *[[اتلو]]* (۱۹۸۹)
* *[[رسوایی (فیلم ۱۹۸۹)|رسوایی]]* (۱۹۸۹)
* *[[ریچارد سوم (نمایش‌نامه)|ریچارد سوم]]* (۱۹۹۰)
* *[[دایی وانیا]]* (۱۹۹۲)
* *[[تصنیف جو کوچولو]]* (۱۹۹۲)
* *[[شش درجه جدایی (فیلم)|شش درجه جدایی]]* (۱۹۹۳)
* *[[آخرین قهرمان اکشن]]* (۱۹۹۳)
* *[[سایه (فیلم ۱۹۹۴)|سایه]]* (۱۹۹۴)
* *[[هر کاری خواهم کرد]]* (۱۹۹۴)
* *[[جک و سارا]]* (۱۹۹۵)
* *[[مزرعه سرد آرامش (فیلم)|مزرعه سرد آرامش]]* (۱۹۹۵)
* *[[بازسازی (فیلم ۱۹۹۵)|بازسازی]]* (۱۹۹۵)
* *[[ریچارد سوم (فیلم ۱۹۹۵)|ریچارد سوم]]* (۱۹۹۵)
* *[[راسپوتین: بنده شریر سرنوشت]]* (۱۹۹۶)
* *[[دشمن مردم]]* (۱۹۹۷)
* *[[پیتر پن]]* (۱۹۹۷)
* *[[خم شده (فیلم ۱۹۹۷)|خم شده]]* (۱۹۹۷)
* *[[گرفته شده از دریا]]* (۱۹۹۷)
* *[[خدایان و هیولاها]]* (۱۹۹۸)
* *[[شاگرد توانا (فیلم)|شاگرد توانا]]* (۱۹۹۸)
* *[[دیوید کاپرفیلد (فیلم ۱۹۹۹)|دیوید کاپرفیلد]]* (۱۹۹۹)
* *[[مردان ایکس (فیلم)|مردان ایکس]]* (۲۰۰۰)
* *[[ارباب حلقه‌ها: یاران حلقه]]* (۲۰۰۱)
* *[[ارباب حلقه‌ها: دو برج (فیلم)|ارباب حلقه‌ها: دو برج]]* (۲۰۰۲)
* *[[ارباب حلقه‌ها: بازگشت پادشاه (فیلم)|ارباب حلقه‌ها: بازگشت شاه]]* (۲۰۰۳)
* *[[سیمپسون‌ها]]* (۲۰۰۳)
* *[[ایکس ۲: مردان متحد]]* (۲۰۰۳)
* *[[هجده (فیلم)|هجده]]* (۲۰۰۴)
* *[[ارباب حلقه‌ها: نبرد برای سرزمین میانه]]* (۲۰۰۴)
* *[[علاءالدین و چراغ جادو]]* (۲۰۰۴)
* *[[خیابان کورونیشن]]* (۲۰۰۵)
* *[[برآب‌رفته]]* (۲۰۰۶)
* *[[رمز داوینچی (فیلم)|رمز داوینچی]]* (۲۰۰۶)
* *[[مردان ایکس: آخرین ایستادگی]]* (۲۰۰۶)
* *[[گرد ستاره (فیلم ۲۰۰۷)|گرد ستاره]]* (۲۰۰۷)
* *[[قطب‌نمای طلایی (فیلم)|قطب‌نمای طلایی]]* (۲۰۰۷)
* *[[مرغ دریایی (نمایش‌نامه)|مرغ دریایی]]* (۲۰۰۷)
* *[[در انتظار گودو]]* (۲۰۰۹)
* *[[هابیت: یک سفر غیرمنتظره]]* (۲۰۱۲)
* *[[دکتر هو]]* (۲۰۱۲)
* *[[هابیت: برهوت اسماگ]]* (۲۰۱۳)
* *[[ولورین (فیلم ۲۰۱۳)|ولورین]]* (۲۰۱۳)
* *[[مردان ایکس: روزهای گذشته آینده]]* (۲۰۱۴)
* *[[هابیت: نبرد پنج سپاه]]* (۲۰۱۴)
* *[[متصدی لباس (فیلم تلویزیونی)|متصدی لباس]]* (۲۰۱۵)
* *[[آقای هولمز]]* (۲۰۱۵)
* *[[دیو و دلبر (فیلم ۲۰۱۷)|دیو و دلبر]]* (۲۰۱۷)
* *[[بیسکوییت باغ‌وحشی (فیلم ۲۰۱۷)|بیسکوییت باغ‌وحشی]]* (۲۰۱۷)
* *[[مرد خانواده]]* (۲۰۱۸)
* *[[همه چیز حقیقت دارد]]* (۲۰۱۸)
* *[[دروغگوی خوب]]* (۲۰۱۹)
* *[[گربه‌ها (فیلم ۲۰۱۹)|گربه‌ها]]* (۲۰۱۹)
* *[[منتقد (فیلم ۲۰۲۳)|منتقد]]* (۲۰۲۳)
* *[[انتقام‌جویان: روز نابودی]]* (۲۰۲۶)

## منابع

## پیوند به بیرون

* 
* 
* 

رده:اعضای شرکت رویال شکسپیر
رده:افراد انگلیسی اسکاتلندی‌تبار
رده:افراد زنده
رده:اهالی برنلی
رده:اهالی ویگان
رده:بازیگران مرد تئاتر اهل انگلستان
رده:بازیگران مرد انگلیسی سده ۲۰ (میلادی)
رده:بازیگران مرد انگلیسی سده ۲۱ (میلادی)
رده:بازیگران مرد اهل لانکاشر
رده:بازیگران مرد بازی ویدئویی اهل انگلستان
رده:بازیگران مرد تلویزیونی اهل انگلستان
رده:بازیگران مرد رادیو اهل انگلستان
رده:بازیگران مرد فیلم اهل انگلستان
رده:بازیگران مرد نمایش‌نامه‌های شکسپیر اهل انگلستان
رده:بازیگران همجنس‌گرای مرد
رده:برندگان جایز شرتی
رده:برندگان جایزه آنی
رده:برندگان جایزه انجمن بازیگران فیلم برای بازیگر نقش مکمل مرد برجسته
رده:برندگان جایزه ایندیپندنت اسپیریت برای بهترین بازیگر نقش اول مرد
رده:برندگان جایزه بهترین گروه بازیگری در فیلم انجمن بازیگران فیلم
رده:برندگان جایزه تونی
رده:برندگان جایزه دراما دسک
رده:برندگان جایزه فیلم اروپا برای بهترین بازیگر مرد
رده:برندگان جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر نقش مکمل مرد (سریال)
رده:برندگان جایزه لارنس الیویه
رده:بی‌خدایان اهل انگلستان
رده:پروتستان‌های سابق
رده:دارندگان عنوان رتبه امپراتوری بریتانیا
رده:دارندگان عنوان شوالیه
رده:دانش‌آموختگان کالج سنت کاترین، کمبریج
رده:راویان کتاب صوتی
رده:زادگان ۱۹۳۹ (میلادی)
رده:سرگرمی‌سازهای ال‌جی‌بی‌تی اهل انگلستان
رده:سفیران فرهنگی بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۱۲
رده:صداپیشگان مرد اهل انگلستان
رده:فعالان حقوق ال‌جی‌بی‌تی اهل بریتانیا
رده:مدافعان حقوق افراد ال‌جی‌بی‌تی اهل انگلستان
رده:برندگان جایزه رسانه‌ای گلد