جی-زی

**شان کوری کارتر**  مشهور به **جی-زی**  رپر، تهیه‌کننده موسیقی و تاجر آمریکایی است. او یکی از پرفروش‌ترین موسیقیدانان طول تاریخ است، که بیش از ۱۰۰ میلیون ضبط از او به فروش رفته‌است و ۲۱ جایزه گرمی برای موسیقی‌اش دریافت کرده‌است. جی-زی یکی از بهترین رپرهای تاریخ موسیقی هیپ هاپ به‌شمار می‌رود که در همین رابطه ام تی‌وی در سال ۲۰۰۶ او را در رتبهٔ ۴ «برترین رپر طول تاریخ» قرار داده‌است. در سال ۲۰۱۷، مجله فوربز ثروت او را ۸۱۰ میلیون دلار تخمین زد، که او را تبدیل به دومین هنرمند ثروتمند در هیپ هاپ کرده‌است. سه آلبوم از او در فهرست ۵۰۰ آلبوم برتر تمام اعصار رولینگ استون قرار گرفته‌است.

به‌عنوان یک تاجر و سرمایه‌گذار، جی-زی یکی از مالکان باشگاه ورزشی ۴۰/۴۰ نیویورک و همچنین سازندهٔ کمپانی لباس روکاورز است. او رئیس سابق دف جم رکوردینگز و مؤسس مشترک کمپانی موسیقی «راک-ا-فلا» و مؤسس کمپانی «راک نیشن» می‌باشد. به‌عنوان یک هنرمند، او رکورد بیشترین تعداد آلبوم‌های شماره ۱ در بیلبورد ۲۰۰ را با ۱۳ آلبوم در اختیار دارد. او همچنین دارای چهار شماره ۱ در بیلبورد هات ۱۰۰ است، که یکی از آن‌ها به‌عنوان هنرمند اصلی و سه آهنگ دیگر همراه با ماریا کری، بیانسه و آلیشا کیز است.

همراه با موفقیت مالی و موسیقی عالی‌اش، جی-زی به خاطر کارهای نزاع‌گونه همراه با دیگر رپرها همانند جنگ موسیقی جی-زی و ناس شناخته می‌شود. جی-زی در ۱۱ دسامبر ۲۰۰۹ به عنوان ۱۰مین موفق‌ترین هنرمند دهه ۲۰۰۰ از طرف مجله بیلبورد انتخاب شد. همچنین ۵مین خواننده مرد تک برتر و ۴مین رپر برتر بعد از امینم، نلی و فیفتی سنت. همچنین وی در جایگاه ۸۸م عالی‌ترین هنرمندان تاریخ که توسط رولینگ استون تنظیم شده بود قرار گرفت.

جی زی در آوریل ۲۰۰۸ همراه با خواننده آر اند بی، بیانسه ازدواج کرد. آن‌ها یک دختر با نام بلو آیوی کارتر دارند که در ۷ ژانویه ۲۰۱۲ به دنیا آمد و در ۱۳ ژوئن ۲۰۱۷ نیز صاحب دو فرزند دوقلو به نام‌های سر کارتر (به انگلیسی: Sir Carter) و رومی (به انگلیسی: Rumi) شد.

## سال‌های اولیه
 
شاون کارتر در بروکلین، نیویورک به دنیا آمد و در خانه‌های مارسی، که یک پروژه مسکن‌سازی در محله بدفورد-استایوسنت بروکلین بود بزرگ شد. جی زی و سه خواهر و برادرش پس از ترک پدر خانواده، ادنیز ریوز، توسط مادرشان بزرگ شدند. در ۳۳ سالگی جی زی، ادنیز را ملاقات کرد و او را بخشید. مدت کوتاهی بعد، در سال ۲۰۰۳، ریوز به دلیل نارسایی کبد درگذشت. او در اشعار خود مدعی است که در سال ۱۹۸۲ و در سن ۱۲ سالگی به شانه برادرش به خاطر دزدیدن جواهراتش شلیک کرده‌است. جی-زی در دبیرستان الی ویتنی در بروکلین همراه با رپر آینده، ای زد تا زمانی که دبیرستان تعطیل شد حضور داشت. پس از آن در دبیرستان فنی و حرفه‌ای جرج وستینگهاوس در مرکز بروکلین حضور داشت که با رپرها و دوست‌های آینده خود نوتوریوس بی.آی.جی و باستا رایمز هم‌مدرسه‌ای شد. او همچنین در دبیرستان مرکزی ترنتون در ترنتون، نیوجرسی مشغول به تحصیل شد که فارغ‌التحصیل نشد. در یکی از آهنگ‌هایش او به این نکته اشاره کرد که به فروش کراک کوکائین مشغول بوده‌است. همچنین او گفته‌است که سه دفعه در طول زندگی‌اش تیر خورده‌است.

مطابق با گفته‌های مادرش، گلوریا کارتر، جی-زی در کودکی برادران و خواهرانش را شب با صدای طبل از میز آشپزخانه بیدار می‌کرد تا اینکه او برایش یک بوم‌باکس در روز تولدش خرید که علاقه‌اش به موسیقی را نشان بدهد. او در کودکی سبک آزاد را با نوشتن متن آهنگ‌ها و تقلید از خوانندگان بزرگ موسیقی در همان زمان شروع کرد. در محله‌اش، کارتر با نام «جازی» شناخته می‌شد، نام خودمانی که در نهایت او آن را در حرفهٔ موسیقی‌اش گسترش داد و به «جی-زی» تغییر داد. همچنین این نام خودمانی، ادای احترامی به مربی موسیقی‌اش، جاز-او نیز است. در ۱۸ ژوئیهٔ ۲۰۱۳، او اعلام کرد که خط ربط بین نامش را پاک کرده و ترجیح می‌دهد با نام «جی زی» شناخته شود.

جی-زی در چندین جنگ رپ در مقابل رپرهایی چون ال ال کول جی در اوایل دههٔ ۱۹۹۰ شرکت کرده و برنده شده بود که نقشه‌ای برای شروع کارهای آینده‌اش شده بود. او در سال ۱۹۹۴ اولین بار مورد توجه عموم قرار گرفت که در آلبوم «بیگ ددی کین» ظاهر شد و در همین زمان به «بیگ ددیز هایپ من» یا کمک‌یار بیگ ددی معروف شد، اگرچه او توضیح داد که به‌طور رسمی کمک‌یار او نبوده‌است و او فقط به صورت کمی در استیج ظاهر می‌شد. اولین رپ رسمی او با نام «نمی‌توانم با آن بیایم»  بود که بعدها موزیک ویدئویی برای آن ساخته شد.

## فعالیت حرفه‌ای
جی‌زی فعالیت حرفه‌ای خود را از اواخر دههٔ ۱۹۸۰ آغاز کرد. او ابتدا با Jaz-O، رپر اهل بروکلین، همکاری کرد و در قطعه‌هایی چون «Hawaiian Sophie» حضور یافت. این همکاری‌ها زمینه‌ساز ورود او به صنعت موسیقی شد.

در سال ۱۹۹۵، جی زی به‌همراه Damon Dash و Kareem Burke کمپانی مستقل *Roc-A-Fella Records* را تأسیس کرد. هدف از این اقدام، انتشار مستقل آثارش و دوری از محدودیت‌های شرکت‌های بزرگ موسیقی بود.

نخستین آلبوم استودیویی جی زی با عنوان *Reasonable Doubt* در ۲۵ ژوئن ۱۹۹۶ منتشر شد. این آلبوم با قطعاتی چون «Dead Presidents II» و «Can’t Knock the Hustle» به‌سرعت جایگاه او را در میان رپرهای جدی تثبیت کرد. هرچند در ابتدا فروش متوسطی داشت، اما بعدها به‌عنوان یکی از آثار کلاسیک هیپ‌هاپ شناخته شد.

در سال ۱۹۹۸، جی زی آلبوم *Vol. 2... Hard Knock Life* را منتشر کرد که با قطعهٔ «Hard Knock Life (Ghetto Anthem)» به موفق‌ترین اثر تجاری او تا آن زمان تبدیل شد. این آلبوم بیش از پنج میلیون نسخه فروش داشت و جایگاه او را در جریان اصلی موسیقی تثبیت کرد.

در سال ۲۰۰۱، آلبوم *The Blueprint* منتشر شد که با تحسین گستردهٔ منتقدان روبه‌رو شد. تولید موسیقی این آلبوم توسط کانیه وست و Just Blaze انجام شد و به‌عنوان یکی از بهترین آثار هیپ‌هاپ تاریخ شناخته می‌شود.

در سال ۲۰۰۳، جی زی آلبوم *The Black Album* را منتشر کرد و اعلام کرد که قصد دارد از موسیقی خداحافظی کند. این آلبوم با قطعاتی چون «99 Problems» و «Encore» منتشر شد و به یکی از موفق‌ترین آثار او تبدیل شد. خداحافظی او با کنسرتی در Madison Square Garden و مستند *Fade to Black* همراه بود.

در دسامبر ۲۰۰۴، جی زی به‌عنوان رئیس کمپانی *Def Jam Recordings* منصوب شد. در طول دوران مدیریت خود، هنرمندانی چون ریانا، نی-یو و جیزی را معرفی کرد و نقش مهمی در بازسازی برند Def Jam ایفا کرد.

در سال ۲۰۰۸، جی زی کمپانی *Roc Nation* را تأسیس کرد که در زمینهٔ مدیریت هنرمندان، تولید موسیقی، ورزش و سرگرمی فعالیت دارد. این شرکت با هنرمندانی چون جی کول، Rita Ora و دی‌جی خالد همکاری داشته و به یکی از نهادهای مهم صنعت سرگرمی تبدیل شده‌است.

در سال ۲۰۱۵، او شرکت *Aspiro* را خریداری کرد و سکوی استریم موسیقی *[[تیدال]]* را راه‌اندازی کرد. این پلتفرم با انتشار آثار انحصاری از هنرمندان مطرح، مدل درآمدی موسیقی دیجیتال را دگرگون کرد.

در سال ۲۰۱۷، جی زی آلبوم *4:44* را منتشر کرد که به‌عنوان یکی از شخصی‌ترین آثارش شناخته می‌شود. این آلبوم به موضوعاتی چون خیانت، پدر بودن، نژاد، و مسئولیت اجتماعی پرداخت و با تحسین گستردهٔ منتقدان روبه‌رو شد.

در سال ۲۰۱۸، جی زی به‌همراه بیانسه آلبوم مشترک *Everything Is Love* را منتشر کرد که به‌عنوان پروژه‌ای خانوادگی و هنری شناخته شد. این آلبوم در صدر جدول *[[بیلبورد ۲۰۰]]* قرار گرفت و جایگاه هنری زوج هنری را تثبیت کرد.

در سال ۲۰۲۱، جی زی به تالار مشاهیر *Rock & Roll Hall of Fame* راه یافت و نخستین رپر تاریخ شد که به این افتخار دست یافت. این رویداد نقطهٔ عطفی در به‌رسمیت‌شناختن هیپ‌هاپ به‌عنوان بخشی از فرهنگ موسیقی جریان اصلی بود.

## زندگی شخصی
[راست|بندانگشتی|200x200پیکسل|جی زی و بیانسه در حال اجرای ترانه «[مجنون عشق» در ۱۵ نوامبر ۲۰۰۹]]
[راست|بندانگشتی|200x200پیکسل|جت [بمباردیه چلنجر ۸۵۰ - هدیه بیانسه به جی زی برای روز پدر]]

### رابطه با بیانسه
جی-زی با خوانندهٔ آمریکایی آر اند بی، بیانسه ازدواج کرده‌است. در سال ۲۰۰۲، جی-زی و بیانسه برای آهنگ «۰۳' زیبا و کلاید» همکاری کردند. همچنین جی-زی در تک‌آهنگ پرطرفدار «مجنون عشق» و همچنین آهنگ «آن گونه این را دوست داری» از اولین آلبوم بیانسه، به طرز خطرناکی عاشق، حضور داشت. در دومین آلبوم بیانسه، زادروز، جی-زی در آهنگ‌های پرطرفدار سال ۲۰۰۶ یعنی «دژا وو» و «ترفیع تو» حضور پیدا کرد. در ویدئو آهنگ دوم، بیانسه به طرز خنده داری شروع به تقلید از ظاهر جی-زی می‌کند. این زوج معمولاً از گفتگو کردن دربارهٔ رابطه‌شان خودداری می‌کنند. بیانسه اظهار کرد که او باور دارد که عمومی نکردن گفتگو دربارهٔ روابطشان، به آن‌ها کمک شایانی کرده‌است. همچنین جی-زی در یک مقاله در مجلهٔ پیپل گفت: «ما با روابطمان بازی نمی‌کنیم». آن‌ها به دور از توجه رسانه‌ها و عموم با یکدیگر قرار عاشقانه می‌گذاشتند و در آوریل ۲۰۰۸ با هم ازدواج کردند. در ۲۲ آوریل ۲۰۰۸ ازدواج آن‌ها به اطلاع عموم رسید. اما بیانسه انگشتر عروسی ۵ میلیون دلاری خود را که توسط لورین شوارتز طراحی شده بود تا کنسرت فشن راکس که در ۵ سپتامبر ۲۰۰۸ برگزار شد رونمایی عمومی نکرد.

بیانسه و جی زی به عنوان قدرتمندترین زوج در لیست ۱۰۰ زوج با بیشترین نفوذ سال ۲۰۰۶ مجله ''تایم'' جای گرفتند. در ژانویهٔ ۲۰۰۹ *فوربز* آن‌ها را با درآمد مجموع ۱۶۲ میلیون دلار به عنوان پردرآمدترین زوج هالیوود رده‌بندی کرد. همچنین سال بعد نیز با درآمد مجموع ۱۲۲ میلیون دلار در جایگاه اول لیست قرار گرفتند.

در مراسم جایزه ام‌تی‌وی ۲۰۱۱، مشخص شد که بیانسه باردار است و در ۷ ژانویهٔ ۲۰۱۲، در بیمارستان لنوکس هیل نیویورک، او دختر خود را با نام بلو آیوی کارتر به دنیا آورد. در ۹ ژانویهٔ ۲۰۱۲ جی زی ترانهٔ «شکوه» را منتشر کرد، ترانه مخصوص برای فرزندشان که بر روی وبسایت اجتماعیش قرار گرفت.

## آلبوم‌ها
جی-زی دارای ۱۲ آلبوم استودیویی، ۴۶ تک‌آهنگ و ۴ آلبوم همکاری است.

### آلبوم‌های استودیویی

## فیلم‌شناسی
* خیابان‌ها دارند تماشا می‌کنند (۱۹۹۸)
* پشت صحنه (۲۰۰۰)
* اموال دولتی (۲۰۰۲)
* سربازان کاغذی (۲۰۰۲)
* محو شدن به سمت سیاهی (۲۰۰۴)
* ساخت آمریکا (۲۰۱۳، مستند)
* آنی (۲۰۱۴، تهیه‌کننده)

## تورهای رسمی
### تک نفره
* تور ضربه سخت زندگی (۱۹۸۹)
* تور طرح سالن (۲۰۰۱)
* گانگستر آمریکایی زنده (۲۰۰۷)
* تور پاییزی جی-زی (۲۰۰۹)
* تور جهانی کارتر کبیر (۱۴–۲۰۱۳)

### دونفره
* میکروفون رو تکون بده (به همراه ۵۰ سنت) (۲۰۰۳)
* بهترین دو دنیا (به همراه آر. کلی) (۲۰۰۴)
* تور قلب شهر (به همراه مری جی. بلایژ) (۲۰۰۸)
* جی-زی و سی‌یرا زنده (به همراه سی‌یرا) (۲۰۰۹)
* تور خانه و خانه (به همراه امینم) (۲۰۱۰)
* تور تخت پادشاهی را تماشا کن (به همراه کانیه وست) (۱۲–۲۰۱۱)
* افسانه‌های تابستان (به همراه جاستین تیمبرلیک) (۲۰۱۳)
* در حال اجرا (به همراه بیانسه) (۲۰۱۴)

### هنرمند کمکی
* تور بدون راه خروج (به همراه پوف ددی و بدبوی رکوردز) (۱۹۹۷)
* پروژه انقلاب ۲۰۰۸ اروپا (به همراه لینکین پارک) (۲۰۰۸)
* تور زنده باد ویدا (به همراه کلدپلی) (۲۰۰۸)
* تور U2 360° (به همراه U2) (۲۰۰۹–۱۱)

## کتاب‌ها
رمزگشایی نوشته شده توسط جی زی (۲۰۱۰، انتشارات: راندوم هاوس، ۳۳۶ صفحه) شابک: .

قسمتی از خاطرات و قسمتی از مجموعه متن ترانه‌های جی زی به همراه داستان‌هایشان.

## واژه‌نامه


## منابع

## پیوند به بیرون

* 
* 

رده:آمریکایی‌های محکوم‌شده به جرم تعرض
رده:افراد زنده
رده:اهالی اسکارس‌دیل، نیویورک
رده:اهالی کسب‌وکار ناسودبر آمریکایی
رده:بازرگانان آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازرگانان مد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:برندگان جایزه بریت
رده:برندگان جایزه موزیک ویدئوی ام‌تی‌وی
رده:بشردوستان اهل نیویورک (ایالت)
رده:بیانسه
رده:ترانه‌پردازان آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:ترانه‌پردازان اهل نیویورک (ایالت)
رده:تهیه‌کنندگان بازی ویدئویی
رده:تهیه‌کنندگان تلویزیونی آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:تهیه‌کنندگان تلویزیونی اهل نیویورک (ایالت)
رده:تهیه‌کنندگان تلویزیونی اهل نیویورک
رده:تهیه‌کنندگان فیلم آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:تهیه‌کنندگان فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:تهیه‌کنندگان موسیقی آمریکایی آفریقایی‌تبار
رده:تهیه‌کنندگان موسیقی اهل نیویورک (ایالت)
رده:تهیه‌کنندگان موسیقی هیپ هاپ اهل ایالات متحده آمریکا
جی-زی
رده:خاطره‌نویسان اهل آمریکا
رده:خوانندگان رپ سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان مرد رپ آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:رئیس هیئت مدیره شرکت‌های ایالات متحده آمریکا
رده:زادگان ۱۹۶۹ (میلادی)
رده:سرمایه‌گذاران آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:سرمایه‌گذاران اهل ایالات متحده آمریکا
رده:طراحان کفش
رده:طراحان مد آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:طراحان مد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:قاچاقچیان مواد مخدر اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارآفرینان اهل نیویورک
رده:کارآفرینان در املاک و مستغلات اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارآفرینان در زمینه نرم‌افزار
رده:کارآفرینان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارآفرینان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارآفرینان لوازم آرایشی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:مدیران ارشد در صنعت رسانه اهل ایالات متحده آمریکا
رده:مدیران شرکت اهل ایالات متحده آمریکا
رده:مدیران صنعت موسیقی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:مدیران ورزشی آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:مدیران ورزشی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:مدیران ورزشی ایالات متحده آمریکا
رده:مقاله‌نویسان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:موسیقی‌دانان اهل بروکلین
رده:موسیقی‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:موسیقی‌دانان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:موسیقی‌دانان مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:میلیاردرهای آفریقایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:ناشران موسیقی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان اهل بروکلین
رده:نویسندگان اهل نیویورک
رده:نویسندگان غیرداستانی آمریکایی آفریقایی‌تبار
رده:نویسندگان مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان مرد غیرداستانی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خاطره‌نویسان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بشردوستان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:هنرمندان دف جم رکوردینگز
رده:موسیقی‌دانان هیپ هاپ ساحل شرقی
رده:برندگان جایزه امی ساعات پربیننده