ری اکت او اس

[بندانگشتی|ری‌اکت‌اواس 0.4.14 در حال اجرای مرورگر وب [فایرفاکس]]

**ری‌اکت‌اواس** (به انگلیسی: **ReactOS**) یک سیستم‌عامل نرم‌افزار آزاد و متن‌باز برای رایانه‌های شخصی مبتنی بر i586 و amd64 است که هدف آن سازگاری دودویی با نرم‌افزارها و درایورهای دستگاه توسعه‌یافته برای ویندوز سرور ۲۰۰۳ و نسخه‌های بعدی مایکروسافت ویندوز است. ری‌اکت‌اواس به‌عنوان یک جایگزین متن‌باز بالقوهٔ سازگار در سطح «drop‑in» برای ویندوز توصیف شده‌است و به‌دلیل اطلاعاتش دربارهٔ Windows API‌های غیرمستند مورد توجه بوده‌است.

ری‌اکت‌اواس از سال ۱۹۹۶ در حال توسعه است.  این سیستم‌عامل همچنان به‌عنوان نرم‌افزار آلفا و از نظر ویژگی‌ها ناتمام در نظر گرفته می‌شود؛ بنابراین توسعه‌دهندگان توصیه می‌کنند از آن فقط برای ارزیابی و آزمایش استفاده شود. با این حال، بسیاری از برنامه‌های ویندوز، مانند Adobe Reader 9.3، گیمپ 2.6 و لیبره‌آفیس 5.4 در آن کار می‌کنند.

ری‌اکت‌اواس عمدتاً با C و برخی اجزا، مانند کاوشگر فایل ری‌اکت‌اواس، با C++ نوشته شده‌است. این پروژه بخشی از زیست‌بوم نرم‌افزار آزاد و متن‌باز است و از بسیاری از پروژه‌های دیگر استفاده می‌کند و با آن‌ها همکاری دارد، که شناخته‌شده‌ترین‌شان Wine است؛ واین لایهٔ سازگاری ویندوز برای سیستم‌های شبه‌یونیکس فراهم می‌کند.

## تاریخچه
### توسعهٔ اولیه
حدود سال ۱۹۹۶، گروهی از توسعه‌دهندگان نرم‌افزار آزاد و متن‌باز پروژه‌ای به نام *FreeWin95* را برای پیاده‌سازی یک کلون از ویندوز ۹۵ آغاز کردند. این پروژه در بحث‌ها پیرامون طراحی سیستم متوقف شد و تا پایان ۱۹۹۷ هیچ بیلد عمومی منتشر نشد. در نتیجه، اعضای پروژه به رهبری هماهنگ‌کنندهٔ وقت، جیسون فیلْبی، برای احیای پروژه گرد هم آمدند و این‌بار هدف‌شان تکرار کارکردهای Windows NT شد.

برای پروژهٔ جدید نام *ReactOS* انتخاب شد و توسعهٔ آن در فوریهٔ ۱۹۹۸ با ایجاد پایه‌های یک هستهٔ جدید NT و درایورهای پایه آغاز شد. نام ReactOS در یک گفت‌وگوی IRC مطرح شد؛ «OS» مخفف «سیستم‌عامل» و واژهٔ «react» اشاره‌ای به واکنش ناشی از نارضایتی گروه نسبت به جایگاه انحصاری مایکروسافت داشت.

در سال ۲۰۰۲، «بنیاد ReactOS» در مسکو با مدیریت ماکسیم اوسوفسکی و آلکسی براگین به‌عنوان مدیران اجرایی و ولادیمیر براگین، ساویلی ترتیاکوف و آلکسی ایوانوف در هیئت‌مدیره تأسیس شد. در ۲۰۱۵، این بنیاد منحل شد.

### بازرسی داخلی کد
برای جلوگیری از پیگردهای حق‌تکثیر، ReactOS باید صراحتاً از نظر کد کاملاً متمایز و غیرمشتق از ویندوز باشد، هدفی که نیازمند کار دقیق است. در ۱۷ ژانویهٔ ۲۰۰۶، توسعه‌دهنده‌ای به نام هارت‌موت بیر در فهرست پستی ros-dev ادعا کرد که ReactOS شامل کدی است که از دی‌اسمبلی مایکروسافت ویندوز به‌دست آمده‌است. کدی که او به آن اعتراض داشت شامل تابع BadStack در فایل syscall.S و موارد نامشخص دیگر می‌شد. او با مقایسهٔ این تابع با باینری‌های دی‌اسمبل‌شدهٔ ویندوز اکس‌پی استدلال کرد که BadStack به‌سادگی از ویندوز کپی‌پیست شده، زیرا دو تابع یکسان‌اند.

الکس لونِسکو، نویسندهٔ آن کد، گفت که اگرچه باینری Windows XP دی‌اسمبل و مطالعه شده، اما کد صرفاً کپی نشده و مجدداً پیاده‌سازی شده‌است؛ او ادعا کرد علت یکسان بودن توابع این است که تنها یک روش معقول برای پیاده‌سازی چنین تابعی وجود دارد.

در ۲۷ ژانویهٔ ۲۰۰۶، مدیران مخزن کد ReactOS پس از جلسه‌ای دربارهٔ این اتهامات، دسترسی به آن را موقتاً غیرفعال کردند. شرکت مایکروسافت در پاسخ به پرسش NewsForge دربارهٔ این مورد اظهار نظری نکرد. از آن‌جا که ReactOS پروژه‌ای متن‌باز است، این ادعا واکنش منفی در جامعهٔ نرم‌افزار آزاد برانگیخت؛ برای نمونه پروژهٔ Wine مشارکت برخی توسعه‌دهندگان غیرفعال را ممنوع کرد و همکاری رسمی در سطح بالا میان دو پروژه  دشوار باقی ماند.

در بیانیه‌ای روی وب‌گاهش، ReactOS تفاوت تعاریف حقوقی دربارهٔ «مهندسی معکوس به روش اتاق تمیز» را به‌عنوان یکی از عوامل این اختلاف مطرح کرد. برای پیشگیری از دعوی حقوقی، برخی شرکت‌ها سیاستی اتخاذ می‌کنند که طبق آن، پیاده‌سازی مجدد مبتنی بر کد دی‌اسمبل‌شده باید توسط برنامه‌نویسانی انجام شود که خودشان کد اصلی را ندیده‌اند و تنها بر اساس مشخصات عملکردی آن کار می‌کنند. ReactOS سیاست مالکیت فکری خود دربارهٔ مهندسی معکوس به روش اتاق تمیز را شفاف کرد و یک بازرسی داخلی روی کد منبع انجام داد تا اطمینان حاصل شود تنها از این روش استفاده شده و همهٔ توسعه‌دهندگان توافق‌نامه‌ای را برای پایبندی به این سیاست‌ها امضا کردند. دسترسی توسعه‌دهندگان به ابزارهای توسعه پس از مدت کوتاهی دوباره برقرار شد و در سپتامبر ۲۰۰۷، با نزدیک شدن پایان بازرسی، وضعیت «بازرسی» از صفحهٔ اصلی حذف شد. جزئیات این بازرسی منتشر نشد، چون صرفاً یک اقدام داخلی برای اطمینان از رعایت سیاست‌های پروژه بود.

نشت کد منبع ویندوز در سال ۲۰۰۴ نیز از نظر ReactOS ریسک حقوقی مستقیمی محسوب نشد، زیرا اسرار تجاری به‌دلیل انتشار گستردهٔ کد دیگر قابل دفاع دانسته نمی‌شد.

اکسل ریت‌شین، مهندس هسته در مایکروسافت، ادعا کرده که برخی ساختارهای دادهٔ داخلی و نام متغیرها در هستهٔ ReactOS بسیار شبیه هستهٔ پژوهشی ویندوز (Windows Research Kernel) است و این میزان شباهت از یک پیاده‌سازی «اتاق تمیز» بعید است. او معتقد است این پروژه از Windows Research Kernel، که به دانشگاه‌ها مجوز داده شده و چند بار نشت کرده‌است، کد گرفته‌است.

### مشارکت در Google Summer of Code
از سال ۲۰۰۶، پروژهٔ ReactOS در چندین دورهٔ Google Summer of Code شرکت کرده‌است. برای مثال، در GSoC 2011، ReactOS هدایت پروژهٔ دانشجویی برای یکپارچه‌سازی lwIP در پشتهٔ شبکهٔ خود را بر عهده داشت.

### تلاش برای جلب حمایت در روسیه
میان سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۵، مشارکت‌کنندگان روسی ReactOS به نمایندگی از بنیاد ReactOS تلاش‌هایی برای لابی‌گری با دولت فدرال روسیه انجام دادند.  این تلاش‌ها به حمایت مستقیم دولت منجر نشده‌است و بنیاد روسی ReactOS از نوامبر ۲۰۱۵ منحل شده‌است.

[بندانگشتی|آلکسی براگین (چپ)، هماهنگ‌کنندهٔ سابق پروژه، در حال نمایش ReactOS به [ویکتور آلکسنیس]]

* در ۲۰۰۷، ویکتور آلکسنیس، عضو وقت دوما و رئیس مرکز فناوری‌های آزاد روسیه، با آلکسی براگین دیدار کرد؛ براگین در این جلسه، اجرای ReactOS همراه با Total Commander و Mozilla Firefox را نشان داد.
* در ۲۰۱۱، نسخه‌ای نمایشی برای رئیس‌جمهور وقت روسیه دیمیتری مدودف در جریان بازدید او از دبیرستانی در ورخنروسکویه در استاوروپل ارائه شد.
* در ۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ولادیمیر پوتین نیز در جریان بازدیدش از جشنوارهٔ جوانان Seliger نسخه‌ای از ReactOS را دید که توسط مارات کاراتوف، از اعضای تیم توسعه، نمایش داده شد.
* در ۱ آوریل ۲۰۱۵، براگین در نشست کارشناسی وزارت توسعه دیجیتال، مخابرات و رسانه‌های جمعی روسیه دربارهٔ کاهش وابستگی این کشور به نرم‌افزار اختصاصی وارداتی شرکت کرد. در صورت‌جلسهٔ این نشست از «ایجاد سیستم‌عامل متن‌باز مبتنی بر ReactOS برای رایانه‌های رومیزی، لپ‌تاپ‌ها و دیگر دستگاه‌های همراه» و همچنین «ایجاد سیستم‌عامل متن‌باز سمت سرور مبتنی بر ReactOS» نام برده شده‌است، که ReactOS را در جایگاه دوم میان سه پیشنهاد قرار می‌داد.

### کمپین‌های تأمین مالی
در ۱ مه ۲۰۱۲، کمپین تأمین مالی ۳۰ هزار یورویی برای پروژه‌های توسعه‌ای اضافی آغاز شد. در پایان سال حدود ۵۰٪ از هدف تأمین شد و تصمیم گرفته شد کمپین بدون مهلت ادامه یابد. این پول به «انجمن ثبت‌شدهٔ ReactOS Deutschland e.V.» منتقل شد. به‌دلیل قوانین مالیاتی آلمان برای این نوع انجمن ثبت‌شده، پرداخت مستقیم به توسعه‌دهندگان دشوار بود، بنابراین راه‌حل‌هایی مانند کمک‌هزینه‌های غیرمستقیم بررسی شد.

### پروژهٔ Thorium Core Cloud Desktop
پس از آن‌که ReactOS در ژوئن ۲۰۱۳ به‌عنوان «پروژهٔ ماه» در SourceForge انتخاب شد، در مصاحبه‌ای با آلکسی براگین از راه‌اندازی یک کمپین کیک‌استارتر خبر داده شد. این کمپین در ۲۳ دسامبر ۲۰۱۳ با هدف ۱۲۰ هزار دلار آغاز شد. هدف، ارائهٔ سرویس رایانش ابری «Thorium Core Cloud Desktop» مبتنی بر ReactOS بود تا اجرای برنامه‌های سازگار با ویندوز را از دستگاه‌های همراه، ایستگاه‌های کاری و سایر دستگاه‌ها ممکن کند. در ۲۱ فوریهٔ ۲۰۱۴، کمپین با جمع‌آوری ۴۸٬۹۶۵ دلار از ۱۲۰ هزار دلار هدف پایان یافت و در نتیجه هیچ مبلغی منتقل نشد.

### ReactOS Community Edition
در آوریل ۲۰۱۴، پروژهٔ ReactOS کمپین Indiegogo را برای نسخهٔ «Community Edition» مبتنی بر انتشار ۰٫۴ اعلام کرد. هدف این کمپین منعطف ۵۰ هزار دلار با اهداف افزایشی بیشتر بود. توسعهٔ این نسخه قرار بود به‌صورت جامعه‌محور باشد، به‌طوری‌که کاربران ReactOS با رأی و تأمین مالی مشخص کنند کدام سخت‌افزار و نرم‌افزار در اولویت پشتیبانی است. در ۱ ژوئن ۲۰۱۴، این کمپین با جمع‌آوری ۲۵٬۱۴۱ دلار پایان یافت، و فرآیند رأی‌گیری برای اولویت‌بندی سخت‌افزار و نرم‌افزار آغاز شد.

### جشنواره‌های هک ReactOS
بندانگشتی|نخستین ویدئو از چاپ در ReactOS

پروژهٔ ReactOS جشنوارهٔ هکی (Hackfest) را از ۷ تا ۱۲ اوت ۲۰۱۵ در شهر آخن آلمان برگزار کرد. این رویداد به افزودن قابلیت‌های متعدد به ReactOS منجر شد.

دومین Hackfest بین ۱۴ تا ۱۸ اوت ۲۰۱۷ در شهر کلن برگزار شد. سومین و چهارمین Hackfest نیز به‌ترتیب از ۱۶ تا ۲۱ اوت ۲۰۱۸ و از ۱۵ تا ۲۰ اوت ۲۰۱۹ در برلین برگزار شدند.

### توسعهٔ زبان‌های ملی
در حال حاضر، ReactOS توسعهٔ فعال برای زبان‌های چکی، انگلیسی، هلندی، فنلاندی، فرانسوی، آلمانی، عبری، مجاری، اندونزیایی، ایتالیایی، ژاپنی، چینی ماندارین، نروژی، لهستانی، روسی، اسپانیایی، سوئدی، تایلندی و اوکراینی دارد.

## توسعه
### توسعهٔ هستهٔ ReactOS
ری‌اکت‌اواس عمدتاً با C و برخی اجزا مانند کاوشگر فایل و پشتهٔ صدا با C++ توسعه داده می‌شود. پروژه با هر دو MinGW و مایکروسافت ویژوال استودیو کامپایل می‌شود و با ارسال وصله‌ها به اجزای استفاده‌شده، در توسعهٔ سامانه‌های ساخت نیز مشارکت می‌کند.

توسعه‌دهندگان قصد دارند هسته و رابط برنامه‌نویسی کاربردی سطح کاربر را با نسخهٔ ۵٫۲ Windows NT (Windows Server 2003) سازگارتر کنند و پشتیبانی از نرم‌افزارها و سخت‌افزارهای بیشتری را اضافه نمایند، و در آینده نسخه‌های جدیدتر ویندوز را هدف بگیرند. پشتیبانی از DirectX از طریق ReactX، پیاده‌سازی داخلی پروژه، انجام می‌شود؛ رندر دوبعدی و سه‌بعدی OpenGL به‌طور بومی انجام می‌شود و سایر عملکردهای رسم، مانند Direct3D، موقتاً با استفاده از کد Wine (نظیر WineD3D) به OpenGL نگاشت می‌شوند.

پیشرفت توسعه تحت تأثیر اندازهٔ تیم و سطح تجربهٔ اعضای آن است. برای مقایسه، مایکروسافت برای پیاده‌سازی Windows 7 حدود ۱۰۰۰ توسعه‌دهنده را در ۲۵ تیم با میانگین ۴۰ نفر استخدام کرده بود.  صفحهٔ ReactOS در Ohloh از «تیم بسیار بزرگ و فعال» با ۳۳ توسعه‌دهنده در ۱۲ ماه گذشته و مجموع ۱۰۴ مشارکت‌کننده فعلی و سابق از آغاز پروژه خبر می‌داد. در ارائه‌ای در Hackmeeting 2009 در میلان، توسعه‌دهنده‌ای به نام Michele C. اشاره کرد که بیشتر توسعه‌دهندگان هنگام کار روی ReactOS معماری ویندوز را یاد می‌گیرند و پیش‌زمینهٔ عمیقی در آن ندارند.

اگرچه هدف اصلی ReactOS سکوی x86/AMD64 است، تلاش‌هایی برای پورت به معماری آرم صورت گرفت که چندان به نتیجهٔ عملی نرسید و کنار گذاشته شد، و پورت PowerPC نیز دیگر فعال نگه داشته نشده‌است. پشتیبانی از Xbox و NEC PC-9800 (گونه‌ای از معماری IA-32) از طریق HAL خاص معماری افزوده شده‌است. پشتیبانی ۶۴-بیتی بهتر در دست کار است، هرچند پیشرفت آن کند است.

### همکاری و استفادهٔ مجدد
درحالی‌که ReactOS قصد دارد هسته‌ای سازگار با ویندوز را به‌صورت متن‌باز بسازد، بخش بزرگی از کارکردهای پیرامونی لازم برای یک سیستم‌عامل کامل، از پیش در زیست‌بوم متن‌باز وجود دارد. بنابراین، هر جا که ممکن باشد ReactOS روی پروژه‌های متن‌باز موجود بنا می‌شود و با آن‌ها همکاری می‌کند. در مقابل، پروژه‌هایی مانند Wine، و در گذشته Captive NTFS و Longene از کد ReactOS استفاده کرده‌اند.

#### پشتهٔ درایورهای سخت‌افزار
در سمت درایورهای سخت‌افزار، پروژهٔ UniATA درایورهای Serial ATA را برای ReactOS فراهم می‌کند. پروژه همچنین با استفاده از کتابخانهٔ FullFAT در بازنویسی IFS مبتنی بر FAT خود آزمایش‌هایی انجام داده‌است. ReactOS از پشتهٔ USB پروژهٔ Haiku نیز به‌عنوان مرجع و پایه برای پشتیبانی USB استفاده می‌کند. Mesa 3D نیز رندر OpenGL را بر عهده دارد.

#### شبکه
پشتهٔ شبکهٔ ReactOS بر پایهٔ بخش TCP از پورت OSKit بر روی پشتهٔ شبکهٔ FreeBSD و پیاده‌سازی داخلی برای پروتکل‌های مبتنی بر بسته مانند IP ساخته شده‌است. بعدها lwIP در این پشته یکپارچه شد.

#### همکاری با Wine
بندانگشتی|نمودار ساده‌ای از معماری ReactOS با بخش‌های Wine به‌عنوان وابستگی

پروژه‌های ReactOS و Wine هدف مشترکی دارند: اجرای بومی نرم‌افزارهای باینری ویندوز، و در نتیجه می‌توانند وابستگی‌ها و توسعهٔ زیادی را به اشتراک بگذارند. ReactOS برای بهره‌گیری از پیشرفت Wine در پیاده‌سازی Win32 API از بخش‌هایی از کد Wine استفاده می‌کند. درحالی‌که اجزای NTDLL، USER32، KERNEL32، GDI32 و ADVAPI32 در Wine نمی‌توانند مستقیماً در ReactOS استفاده شوند، گلچین‌هایی از آن‌ها به اشتراک گذاشته می‌شود. هسته به‌طور جداگانه توسط ReactOS توسعه می‌یابد زیرا Wine بر هستهٔ شبه‌یونیکس متکی است.

شاخهٔ آزمایشی *Arwinss* به‌عنوان روشی جایگزین برای بهبود پشتیبانی USER32 و GDI32 از طریق پیاده‌سازی متفاوت Win32 ایجاد شده‌است. در این رویکرد، Arwinss معماری زیرسامانهٔ Win32 در ReactOS را با پیاده‌سازی Wine ترکیب می‌کند و از کتابخانه‌های GDI32 و USER32 در Wine با تغییرات اندک استفاده می‌کند تا سازگاری نرم‌افزاری بیشتری به دست آید. Arwinss همچنین امکان استفادهٔ اختیاری از یک سرور ایکس راه دور به‌جای نمایشگر محلی را فراهم می‌کند.

#### سایر وابستگی‌ها
پروژهٔ Tango Desktop Project مجموعه‌ای از رهنمودهای طراحی و آیکون‌های متن‌باز برای محیط‌های رومیزی فراهم می‌کند. FreeType کتابخانه‌ای متن‌باز برای رندر متن و کار با فونت‌ها است. پروژهٔ *KernelEx* لایهٔ سازگاری و توسعهٔ Windows API متن‌باز است. سایر پروژه‌های مشارکت‌کننده شامل MinGW، SYSLINUX، adns، ICU، GraphApp، Ext2، GNU FreeFont، DejaVu fonts و Liberation fonts هستند.

## بازخورد
وجود یک جایگزین متن‌باز بالقوه سازگار در سطح drop‑in برای ویندوز توجه‌های مختلفی را برانگیخته‌است. مقاله‌ای در سال ۲۰۰۴ در هفته‌نامهٔ آلمانی *[[اشپیگل]]* ReactOS را به کاربرانی نسبت می‌دهد که می‌خواهند از نرم‌افزار اختصاصی تجاری دست بکشند، بی‌آنکه به لینوکس مهاجرت کنند. وب‌گاه DistroWatch نیز ReactOS را فهرست کرده و آن را «سیستم‌عاملی آزاد و متن‌باز مبتنی بر بهترین اصول طراحی معماری Windows NT» توصیف کرده‌است.

در ستونی در Free Software Magazine، دیوید شوگر در ۲۰۰۶ نوشت که ReactOS امکان استفاده از برنامه‌هایی را فراهم می‌کند که به نسخه‌های قدیمی‌تر ویندوز وابسته‌اند و رابط‌های برنامه‌نویسی‌شان منسوخ شده‌است؛ او همچنین پتانسیل ReactOS برای گسترش پایهٔ نصب‌شدهٔ نرم‌افزار آزاد و فراهم کردن منبعی برای مطالعهٔ Windows API‌های غیرمستند را یادآور شد. ستون‌نویس PC Magazine، جان سی. دورواک، در ۲۰۰۸ با اشاره به ثبات نسبی معماری Windows NT، آن را هدفی مناسب برای کلون‌سازی دانست و نوشت ReactOS می‌تواند «تهدیدی بزرگ‌تر از لینوکس برای سلطهٔ مایکروسافت» باشد.

در پاسخ، خبرنگار تکنولوژی ZDNet دانا بلنکنهورن در ۲۰۰۸ نوشت که نبود حامیان و شرکای شرکتی، این پروژه را برای مایکروسافت بی‌خطر کرده‌است. تام هولوردا در OSNews نیز در ۲۰۰۹ ReactOS را در دستهٔ سیستم‌عامل‌های «هابی» با تیم‌های کوچک، بدون حمایت مالی بزرگ و بدون میراث سیستم‌عامل‌های سابقاً اصلی مانند RISC OS قرار داد.

در اکتبر ۲۰۱۵، در بررسی نسخهٔ ۰٫۳٫۱۷ توسط *Network World* آمده‌است: «این درست مثل اجرای Windows 2000 است» و از مدیر بستهٔ برنامه‌ها به‌عنوان قابلیتی که ویندوز اصلی ندارد تمجید شده‌است. در اوت ۲۰۱۸، جسی اسمیت از DistroWatch Weekly نسخهٔ ۰٫۴٫۹ را با اشاره به پشتیبانی سخت‌افزاری محدود و تمایل به قفل شدن سیستم زیر بار، برای استفاده به‌عنوان سیستم اصلی روزمره نامناسب دانست.

### جوایز
پروژهٔ ReactOS در سال ۲۰۱۱ در جشنوارهٔ جوانان Seliger موفق به دریافت جایزهٔ «بهترین ارائه» شد که شامل ۱۰۰٬۰۰۰ روبل روسیه (حدود ۲ هزار و ۷۰۰ دلار) بود.

ReactOS چندین بار به‌عنوان «پروژهٔ برجسته» در SourceForge معرفی شده‌است، از جمله هفته‌های آغازشده در ۲۷ فوریه ۲۰۱۲ و ۲۵ آوریل ۲۰۱۳. همچنین، در ژوئن ۲۰۱۳ و فوریه ۲۰۱۹ به‌عنوان «پروژهٔ ماه» انتخاب شد.

## جستارهای وابسته

* سازگاری دودویی
* coLinux، پروژه‌ای برای اجرای هم‌زمان هستهٔ ویندوز و لینوکس روی یک ماشین
* FreeDOS، کلون MS-DOS
* eComStation و ArcaOS، ادامه‌های مالکیتی مستقل OS/2 (با کد مجوزگرفته از IBM)
** osFree، تلاش اولیه برای کلون OS/2
* Haiku، کلون BeOS
* Longene، هستهٔ ترکیبی با هدف سازگاری دودویی با ویندوز و لینوکس
* NDISwrapper، بازآفرینی بخشی از هستهٔ NT در هستهٔ لینوکس برای استفاده از درایورهای ویندوز
* Wine، لایهٔ سازگاری برای اجرای برنامه‌های ویندوز روی سیستم‌های شبه‌یونیکس
* فهرست پوسته‌های جایگزین
* جدول زمانی مایکروسافت / جدول زمانی ویندوز / جدول زمانی سیستم‌عامل‌ها
* مقایسهٔ سیستم‌عامل‌ها

## یادداشت‌ها

## پانویس

## پیوند به بیرون

* 

رده:ReactOS
رده:نرم‌افزارهای ۱۹۹۸
رده:نرم‌افزارهای آلفا
رده:مقاله‌ها همراه با کلیپ ویدئویی
رده:سیستم‌عامل‌های متن‌باز
رده:نرم‌افزارهای آزاد نوشته‌شده با سی
رده:نرم‌افزارهای آزاد نوشته‌شده با سی پلاس‌پلاس
رده:سی‌دی زنده
رده:توزیع‌های سیستم‌عامل قابل بوت از رسانه فقط‌خواندنی
رده:نرم‌افزارهای مشتق‌شده از یا شامل Wine
رده:نرم‌افزارهای در دست توسعه
رده:سیستم‌عامل‌های مبتنی بر پنجره
رده:سیستم‌عامل‌های x86-64
رده:سیستم‌عامل‌های IA-32
رده:آثار درگیر در بحث سرقت ادبی
رده:نرم‌افزارهای دارای مجوز جی‌پی‌ال
رده:نرم‌افزارهای ۱۹۹۸ (میلادی)
رده:چرخه ارائه نرم‌افزار
رده:سیستم‌عامل‌های آزاد
رده:نرم‌افزارهای آزاد نوشته‌شده با سی++
رده:لوح فشرده زنده
رده:نرم‌افزارهایی که از پروانه جی‌پی‌ال استفاده می‌کنند
رده:نرم‌افزارهای منتشرنشده
رده:سیستم‌عامل‌های پنجره‌بنیاد
رده:آثار در جنجال‌های سرقت ادبی
رده:سیستم‌عامل‌های ایکس۸۶–۶۴