۵۹۰ (میلادی)

**۵۹۰ (میلادی)** پانصد و نودمین سال تقویم میلادی است.
## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* جنگ ایران و روم (۵۹۱–۵۷۲): امپراتور موریس نیروهای ایرانی تحت فرماندهی بهرام چوبین را در نصیبین (ترکیه امروزی) شکست داد و آنها را به ارمنستان عقب راند.
* کومنتیولوس، فرمانده (استاد سربازان) ارتش شرقی، خسرو دوم، پادشاه مشروع ایران، را به عنوان پناهنده در مقر خود در هیراپولیس می‌پذیرد.
* موریس، فرماندار کل کارتاژ را در آفریقا تأسیس کرد. او اقتدار مدنی یک فرماندار پراتوریایی و اقتدار نظامی مستقر در کارتاژ را با هم ترکیب کرد.
* ۲۶ مارس - تئودوسیوس، پسر ارشد موریس، به عنوان امپراتور مشترک اعلام شد. او وارث پدرش بر تخت بیزانس شد.
* استفن یکم جانشین پدرش گوارام اول به عنوان پادشاه ایبریا (گرجستان) شد (تاریخ تقریبی).

#### اروپا

* فرانک‌ها و بورگوندی‌ها به رهبری شاه گونترام به ایتالیا حمله کردند. آن‌ها شهرهای میلان و ورونا را تصرف کردند، اما به دلیل شیوع طاعون در دره پو مجبور به ترک آنجا شدند.
* فرانک‌ها دوباره به ایتالیا حمله کردند؛ آنها مودنا و مانتوا را تصرف کردند. چندین دوک لومباردی از حکومت کناره‌گیری کردند: گیسولف اول، دوک فریولی، شکست خورد و پسرش گیسولف دوم جایگزین او شد.
* ۵ سپتامبر - شاه آوتاری پس از شش سال سلطنت (احتمالاً با سم) درگذشت و آگیلوف، دوک (دوکس) تورین، جانشین او شد و با بیوه‌اش تئودلیندا ازدواج کرد.
* شورش فرانک‌ها به رهبری باسینا، دختر شیلپریک اول.

#### بریتانیا

* اتلبرت جانشین پدرش ائورمنریک به عنوان پادشاه (برتوالدا) کنت شد (طبق وقایع‌نامه آنگلوساکسون).
* محاصره لیندیسفارن: ائتلافی از بریتون‌ها، شاه هوسا از برنیسی‌ها را در قلعه لیندیسفارن (جزیره مقدس) محاصره می‌کنند.
* اووین ماب اورین جانشین پدرش اورین، به عنوان پادشاه بریتون‌ها در ریگد در شمال انگلستان شد (تاریخ تقریبی).

#### ایران

* بهار - هرمز چهارم، بهرام چوبین (اران اسپهبد) را از فرماندهی برکنار می‌کند. او شورش می‌کند و با حمایت ارتش ایران به سمت تیسفون لشکرکشی می‌کند.
* ۱۵ فوریه - هرمز چهارم توسط اشراف پارسی برکنار و ترور شد. او که از سال ۵۷۹ میلادی حکومت می‌کرد، پسرش خسرو دوم به عنوان پادشاه امپراتوری پارس جانشین او شد.
* سپتامبر - بهرام چوبین نیروهای ضعیف‌تر خسرو دوم را در نزدیکی تیسفون شکست می‌دهد. او تاج و تخت را به دست می‌گیرد و خود را به عنوان بهرام چهارم، پادشاه ایران، اعلام می‌کند.

#### آسیا

* کادونگون پادشاه پادشاهی پاندیان در جنوب هند شد (تاریخ تقریبی).
* یونگ‌یانگ حاکم پادشاهی کره‌ای گوگوریو شد.

### بر اساس موضوع

#### دین

* 7 فوریه - پاپ پلاگیوس دوم قربانی طاعونی شد که روم را ویران کرد. گرگوری اول، در سن 50 سالگی، به عنوان شصت و چهارمین پاپ و اولین پاپ از خانواده رهبانی، جانشین او شد.
* اگیدیوس، اسقف ریمز، در متز در برابر شورای اسقف‌ها به جرم توطئه علیه شاه شیلدبرت دوم محاکمه شد؛ او گناهکار شناخته شد و به استراسبورگ تبعید شد.
* گرگوری اول برنامه‌ی شدیدی را برای بازسازی قنات‌ها و احیای روم آغاز کرد. او شهروندان را با غلات به صورت صدقه تغذیه کرد، همانطور که در دوران امپراتوری روم مرسوم بود.
* کلمبانوس، مبلغ مذهبی ایرلندی، قلعه گالو-رومی لوکسویوم (لوکس-له-بن) را از شاه گونترام به دست می‌آورد و در آنجا صومعه لوکسو را تأسیس می‌کند.
* جان بیکلارو، وقایع‌نگار ویزیگوت، پیش از آنکه به عنوان اسقف خیرونا (کاتالونیا، اسپانیا) منصوب شود، «وقایع‌نامه» خود را به پایان می‌رساند.

## زادگان

* بنیامین، پاتریارک ارتدکس قبطی اسکندریه (تاریخ تقریبی)
* بوران، ملکه ایران (درگذشته ۶۳۲)
* براولیو، اسقف ساراگوسا (درگذشته ۶۵۱)
* سدا، شاهزاده وسکس (تاریخ تقریبی)
* دروان، شاهزاده سورب‌ها (تاریخ تقریبی)
* انفریث، پادشاه برنیسیه (درگذشته ۶۳۴)
* هارشا، امپراتور هند (درگذشته ۶۴۷)
* جاجنگ، راهب کره‌ای (درگذشته ۶۵۸)
* جودیکائل، پادشاه عالی‌رتبه دومنه (تاریخ تقریبی)
* قباد دوم، پادشاه امپراتوری ساسانی (درگذشته ۶۲۸)
* سکوندوس نون، راهب لومبارد
* سیچیلد، ملکه فرانکی (درگذشته ۶۲۷)
* تئودور رشتونی، ژنرال ارمنی

## درگذشتگان

* ۷ فوریه – پاپ پلاگیوس دوم (متولد ۵۲۰)
* ۵ سپتامبر – آوتاری، پادشاه لومباردها
* بلین، اسقف و قدیس اسکاتلندی
* اورمنریک، پادشاه کنت (انگلستان)
* گیسولف اول، دوک فریولی (ایتالیا)
* گوارام اول، پادشاه ایبریا (جورجیا)
* هرمز چهارم، پادشاه امپراتوری ایران
* ارملینده، قدیس برابانت (متولد ۵۱۰)

## منابع

رده:۵۹۰ (میلادی)