open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
گنبد آجری مهرآباد

**بنای گنبد آجری مهرآباد** مربوط به دوره ایلخانی است و در نیشابور (روبروی روستای شهمیر)، کنارجاده کاشمر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۵۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

گمان بر این است که در این مکان راه زیرزمینی وجود داشته که به اسحق‌آباد و یا قدمگاه متصل می‌شده است. 

## نگارخانه

File:Reyvand Raevant Neyshabur 002 (cropped).JPG
File:295A9447.jpg
File:Mehrabad-1.jpg


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان نیشابور
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* گنبد کوچک مهرآباد

## منابع

رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان نیشابور
رده:گنبدهای تاریخی شهرستان نیشابور
رده:ایلخانیان
رده:خراسان
رده:نیشابور
رده:ربع نیشابور
آرامگاه پیر محله

**بقعه پیر محله** مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان رودسر، روستای پیرمحله واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۵۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان رودسر
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان رودسر
چراغعلی تپه مارلیک (روستای نصفی)

**چراغعلی تپه مارلیک (روستای [[نصفی]])** مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان رودبار، بخش رحمت‌آباد و بلوکات واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۴۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* مارلیک

## منابع

رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان رودبار
رده:تپه‌های باستانی شهرستان رودبار
دنا (روستا)

**روستای دنا** مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان دنا، روستای خونگاه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۵۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان دنا
رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان دنا
مسجد جامع داراب

**مسجد جامع داراب** از ان دوره سلجوقیان است و برپایه برخی گزارشهای کهن این سازه نخست آتشکده ای در زمان ساسانیان بوده ک در روند اسلامی سازی ایران به دستاویزی عربان به مسجد دگردیسه گشته و در داراب، درون شهر ساخته شده و این سازه در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۵۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران نگاشته و به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
این مسجد تنها مسجد دارای چهار مناره در جهان می‌باشد.

## منابع

بندانگشتی|309x309پیکسل

رده:آثار دوره سلجوقیان در شهرستان داراب
رده:آثار ملی ایران
رده:ساختمان‌های مذهبی دارای گنبد
رده:ساختمان‌های مسجد دارای گنبد
رده:مسجدهای ایران
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان داراب
کاروانسرای فتحعلیشاهی

**کاروانسرای فتحعلیشاهی یا حاج کمال** مربوط به دوره قاجار است و در کیلومتر ۳۷ مسیر جاده تهران ساوه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۵۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## تاریخچه
این **کاروانسرا** توسط **حاج کمال** در دوره فتحعلیشاه قاجار در سال ۱۲۴۵ ه ق ساخته شده است. برخی معتقدند این **کاروانسرا** توسط **حاج کمال** وقف شده بود و قافله ها هزینه ای برای اقامت در آن نمی پرداختند. ساختمان **کاروانسرا** حدود ۳۴۰۰ مترمربع است که ۲۴۰۰ متر مربع از آن زیربنا و ۱۰۰۰ متر مربع بقیه را صحن **کاروانسرا** تشکیل‏ می‏ دهد. 

## نگارخانه
بندانگشتی|نمای رو به رو کاوانسرای فتحعلیشاهی
پرونده:کاروانسرای فتحعلی شاهی حاج کمال.jpg|بخشی از حجره های دور تا دور حیاط مرکزی
پرونده:کاروانسرای حاج کمال 1.jpg|alt=
پرونده:شاه نشین کاروانسرای حاج کمال.jpg|شاه‌نشین کاروانسرا (ضلع جنوبی بنا)
پرونده:درون شاه نشین کاروانسرای حاج کمال رباط کریم.jpg|درون شاه‌نشین بنا و پنجره های ارسی آن
پرونده:بخشی از شاه نشین کاروانسرای حاج کمال رباط کریم.jpg|alt=
پرونده:بخشی از آجرکاری های کاروانسرای حاج کمال.jpg|بخشی از آجرکاری های ایوان ورودی بنا
پرونده:تزئینات سقف کاروانسرای حاج کمال.jpg|بخشی از تزئینات زیر سقف ورودی کاروانسرا و هورنو (سوراخ درون گنبد) آن
پرونده:ورودی کاروانسرای حاج کمال.jpg|alt=


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:کاروان‌سراهای تاریخی شهرستان تهران
رده:کاروانسراها در ایران
رده:کاروانسراهای استان تهران
تپه پار

**تپه پار** مربوط به سدهٔ ۶ و ۸ ه‍.ق است و در ۱۲ کیلومتری جنوب غربی ساوه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۵۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی شهرستان ساوه
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
رده:تپه‌های باستانی شهرستان ساوه
تپه خسرو

**تپه خسرو** یا **تل خسرو** مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در پنج کیلومتری جنوب یاسوج، روستای تل خسرو در شهرستان بویراحمد واقع شده‌است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۵۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## اسطوره‌ها
بومیان تل خسرو را به کیخسرو فرزند سیاوش از پادشاهان کیانی نسبت می‌دهند و افسانه این تل، قرن‌ها سینه به سینه نقل شده و اکنون نیز در بین مردم بومی ساری و جاری است. اعتقاد بر این است که پس از آنکه به کیخسرو سروش الهی می‌رسد، به دشت یاسوج می‌آید و به سوارانش دستور می‌دهد هر کدام توبره‌ای خاک بر روی هم بریزند تا تپه‌ای شکل بگیرد. آنگاه کیخسرو بر بالای تل می‌رود و لهراسب را به جانشینی خود انتخاب می‌کند. بومیان می‌گویند زال نیز در جای دیگری از این دشت با سپاهیانش تلی می‌سازد که هنوز هم آن را «تل زال» یا «تل زالی» می‌نامند. بر اساس این افسانه که در شاهنامه فردوسی نیز بدان اشارت شده، کیخسرو پس از آن که تاج شاهی را بر سر لهراسب می‌گذارد، به غاری در دنا که اکنون نیز با نام غار کیخسرو جاودان مانده، می‌رود و عروج می‌کند و عمر جاودانه می‌یابد.

## جستارهای وابسته
* تل خسرو
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

## پیوند به بیرون
درباره غار کیخسرو

افسانه‌ی کیخسرو، شنیدنی و ناشناخته


رده:آثار هزاره ۳ (پیش از میلاد) در شهرستان بویراحمد
رده:تپه‌های باستانی شهرستان بویراحمد
قلعه جلال‌الدین

**قلعه جلال‌الدین** مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرمه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۵۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه جلال‌الدین که از سنگ و آجر و گچ ساخته شده، عبارت است از شش برج و چند یورت که قطرا از شمال به جنوب اطول از مغرب به شرق است.

## موقعیت قلعه
قلعه جلال‌الدین در شهرستان گرمه و بر روی تپه نسبتاً مرتفع سنگی قرار گرفته است. این قلعه با پلانی شش گوش، دارای شش برج مدور در اطراف است و درِ ورودی آن در ضلع جنوبی قرار دارد که در گذشته عمارتی نیز بالای درِ ورودی قرار داشته است.

این قلعه در داخل از چهار اتاق در میان برج‌ها ساخته و خمره‌هایی نیز در بدنه دیوارهای داخلی جهت جمع‌آوری آب و آذوقه ایجاد شده است. در ضلع جنوبی و سمت راست درِ ورودی این قلعه راه پله‌ای جهت دسترسی به برج‌های نگهبانی قرار دارد و روزنه‌هایی در تمام طول دیوارهای اطراف و برج‌ها نیز ایجاد شده است. در پایین و ضلع جنوب غربی قلعه چشمه آب شیرینی وجود دارد که آن نیز موسوم به جلال‌الدین می‌باشد. عمده مصالح این قلعه از سنگ و ملاط ساروج و در بعضی نقاط از آجر می‌باشد. ارتفاع برج‌ها و دیوارهای آن حدود ۱۲ متر می‌باشد. این قلعه در گذشته دو یا سه طبقه بوده که این قلعه را به شهر جاجرم متصل می‌ساخته است.

## آب مخصوص قلعه
درون قلعه در طرف شمال غربی، چاهی است مخصوص آب قلعه که حالا تقریباً بیست ذرع عمق دارد و پیداست که پر شده است. آنچه معلوم می‌شود چون چشمه بزرگی است، دامنه تپه‌ای که قلعه بالای آن ساخته شده منفجر است، این چاه پایابی بوده که آب از آن با مشک بالا می‌آورده‌اند. در دهنه چاه صناعت و بنایی نشده همان حفره است و در اطراف چاه آثار کلنگ دیده نمی‌شود؛ مثل این که این دهنه طبیعی است.

## مناقشات محلی
در گذشته این قلعه در شهرستان گرمه‌جاجرم واقع شده بود، در سال 1387 هجری شمسی با استقلال این دو شهرستان و تقسیم به شهرستان گرمه و شهرستان جاجرم و به دلیل مشخص نشدن حریم جغرافیایی درست معضلاتی در زمینه های مختلف به وجود آمد. 

یکی از این معضلات قرار گیری این قلعه بین شهرستان گرمه و شهرستان جاجرم است.
طبق اسناد رسمی این قلعه متعلق به شهرستان گرمه است و در تابلو سردر و تابلو های رسمی عنوان **قلعه جلال الدین گرمه** ذکر شده است.
هرچند از نظر تاریخی این قلعه به شهرستان جاجرم نزدیک تر است ولی هیچگاه مردم این دو شهرستان بر سر اسم شهرستان خودشان در کنار نام قلعه به توافق نرسیدند.

## قلعه جلال‌الدین یک قلعه نظامی
نظریات مختلفی در خصوص این که این قلعه متعلق به چه کسی می‌باشد، وجود دارد. عده‌ای این قلعه را به جلال‌الدین سلجوقی و عده‌ای آن را به جلال‌الدین؛ بنیان‌گذار سلسله جلالیه نسبت می‌دهند اما نظریه‌ای که در حال حاضر مطمئن‌تر و محتمل‌تر از بقیه به نظر می‌رسد این است که قلعه جلال‌الدین یک قلعه نظامی است که مربوط به قرن هفتم هجری قمری می‌باشد و آن را به سلطان جلال‌الدین خوارزمشاه نسبت می‌دهند. بر اساس این نظریه به نظر می‌رسد که این قلعه به دستور سلطان جلال‌الدین و در هنگام حمله مغول به ایران و در جریان جنگ و گریزهای سلطان جلال‌الدین و در زمانی که وی پس از مرگ پدرش در جزیره آبسکون (آشوراده کنونی) از جانب مازندران به سمت شرق ایران حرکت نمود تا خود را برای مقابله با سپاهیان مغول آماده سازد، ساخته شده باشد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

## پیوند به بیرون

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان جاجرم
رده:آثار ملی ایران
رده:قلعه‌های تاریخی ایران بر پایه شهرستان
رده:قلعه‌های تاریخی شهرستان جاجرم
کاخ اختصاصی گرگان

**کاخ اختصاصی گرگان** یا کاخ موزه گرگان یا کاخ سلطنتی گرگان مربوط به دوره پهلوی اول است و در گرگان، پارک شهر (کتابخانهٔ سابق) واقع شده‌است. کاخ شهر گرگان که یکی از ۱۲ کاخ خانواده پهلوی در کشور و محل اقامت این خانواده در منطقه بوده‌است، پس از مرمت به کاخ موزه گرگان تبدیل شده‌است. این کاخ موزه اولین موزه شمال، چهارمین موزه تخصصی باستان‌شناسی و بیست و چهارمین موزه کشور محسوب می‌شود. این بنا در سال ۱۳۴۳ به عنوان موزه گشوده می‌شود و تا سال ۱۳۶۱ دایر می‌ماند و پس از بازسازی دوباره افتتاح می‌شود. این بنا که در دو طبقه به سبک اروپایی ساخته شده، در سال ۱۳۱۷ به دستور رضاخان در کنار مجموعه‌ای از ساختمان‌های اداری در آن سال‌ها از جمله شهرداری، ثبت احوال، مدرسه ایرانشهر و اداره پست گرگان بنا شد. این اثر در تاریخ  به شمارهٔ ثبت ۱۵۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است و با مرمت و بازسازی در  افتتاح شده‌است. کاخ موزه گرگان شامل دو بخش همکف و طبقه بالاست که در طبقه همکف ۳۰ تن از مشاهیر استان گلستان از قرن سوم تا دوره معاصر همراه با تندیس معرفی شده‌اند که به بخش مشاهیر مشهور است و در طبقه یک صد قلم از لوازم و اشیای دوره پهلوی و همچنین استراحتگاه خانواده پهلوی در معرض دید علاقه‌مندان قرار گرفته‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

۱۳۸۴ تاریخ گرگان از دوران باستان تا عصر حاضر (مجموعه مقالات)، کاخ موزه گرگان(۱۳۶۱–۱۳۴۳ ش) قربانعلی عباسی، انتشارات برگ زیتون، تهران، صص ۱۹۲–۱۸۱

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان گرگان
رده:کاخ‌های تاریخی شهرستان گرگان
رده:فهرست جاذبه های گردشگری گرگان
امامزاده عسگری

**امامزاده عسگری** مربوط به دوره تیموریان - صفویه است و در گیغان، ۳۰۰ متری جنوب غرب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۵۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان بجنورد
آرامگاه امامزاده مهدی

**بقعه امامزاده مهدی (ابوالعلی)** مربوط به دوره صفوی است و در تفرش، مرکز شهر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان تفرش
رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان تفرش
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان تفرش
مسجد جامع رشتخوار

**مسجد جامع رشتخوار** مربوط به دوره خوارزمشاهی - دوره تیموری است و در ۷۰۰ متری جنوب شرق شهر رشتخوار واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۳۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان رشتخوار
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:مسجدهای تاریخی شهرستان رشتخوار
آرامگاه امامزاده شاهزاده محسن

**بقعه امامزاده شاهزاده محسن** مربوط به سدهٔ ۸ و ۹ ه.ق است و در شهرستان اراک، روستای مشهد گرمه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۵۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان اراک
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان اراک
مسجد اسماعیل بیگ

بندانگشتی|تصویری از سقف و سرستون های زیبای مسجد اسماعیل بیگ بناب
**[http://www.bonabcity.org.ir/index.php/esmail مسجد اسماعیل بیگ]** مربوط به دوره صفوی است و در بناب، خیابان بهشتی (دریا) و پشت آموزش و پرورش واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. 
بندانگشتی|عکسی از مسجد اسماعیل بیگ بناب و سرستون های زیبایش

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان بناب
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان بناب
آب‌انبار شش بادگیر

**آب‌انبار شش بادگیر** مربوط به دوره معاصر است و در یزد، محله شش بادگیری، کوچه شش بادگیر واقع شده و این اثر در تاریخ ۴ فروردین ۱۳۵۷ با شمارهٔ ثبت ۱۶۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## ویژگی‌ها
آب‌انبار شش بادگیر در محله‌ای به همین نام در شهرستان یزد قرار دارد. این بنا دارای دو ورودی (یکی در شمال و دیگری در جنوب مخزن)، شش بادگیر و مخزن بزرگی به حجم دو هزار متر مکعب است. این آب‌انبار پنجاه و پنج پله دارد. ورودی آب‌انبار در قسمت جنوبی است و بین پله‌های بیست و پنج و بیست و شش آن، از بالا یک هشتی با سنگ‌فرش آجری قرار دارد و طاق آب‌انبار بعد از هشتی شروع می‌شود. شیر آن نیز در قسمت ورودی شمالی است. ورودی شمالی نسبت به مخزن شیر، قرینه ورودی جنوبی است. آب‌انبار دارای گنبد تخم‌مرغی شکل است.

ارتفاع مخزن آب آن ۶/۱۲ متر و ارتفاع بادگیرها ده متر است. آب‌انبارها از جمله تأسیسات وابسته به قنات هستند که برای ذخیره‌سازی در زمستان و استفاده در تابستان کاربرد داشته‌اند. این آب‌انبار بزرگ و پرحجم بالغ بر ۲٬۰۰۰ متر مکعب گنجایش داشته و دو عدد شیر یا راه دسترسی به شیر آب‌انبار دارد که یکی برای استفاده مسلمانان و دیگری برای استفاده اقلیت دینی زرتشتی می‌باشد.

این آب‌انبار دارای شش بادگیر است، سه بادگیر آن از ابتدا ساخته شده بود و سه بادگیر دیگر بعدها به آن الحاق شده‌است. با کمی دقت در شکل بادگیرها تفاوت سه بادگیر قدیمی با دیگر بادگیرهای آن مشهود است. شش بادگیر آب‌انبار با توجه به شرایط اقلیمی و جهت باد در این منطقه به شکل ۸ وجهی می‌باشند. برای شهرهای کویری همچون یزد ارزش آب بیش از هر جای دیگر احساس می‌شود. در این شهر بیش از ۷۵ آب‌انبار وجود دارد ۱۸۰ سال پیش در دوره قاجاره ساخته شده‌است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران

## پانویس

رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان یزد
برج سنگی روستای میدانک

**برج سنگی روستای میدانک** مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ است و در ۶۰ کیلومتری کرج واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۵۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. برج آرامگاهی میدانک یا برج تهمینه از مهم‌ترین آثار تاریخی آسارای کرج است. بنای آرامگاهی معروف به برج میدانک که در نزد اهالی به برج تهمینه شهرت دارد، مدفن یکی از قلعه‌بانان یا اعضای خاندان پادوسپان (۹۷۵- ۱۰۱۴ هجری شمسی) از حکام محلی منطقه رویان در خلال قرن‌های هشتم تا نهم هجری قمری است.

## معماری بنا
معماری بنا شبیه بناهای دوران مغول است. شیوه ساختمانی بنا، آن را در ردیف برج‌­های آرامگاهی قرن هفتم هجری قرار می­‌دهد.

بنای سنگی برج میدانک یا برج تهمینه، مقبره‌ای است با پلان ۸ ضلعی با یک ایوان پیش آمده در سمت غرب، پهناوری ورودی ایوان حدود ۳ متر است و با ضخامت دیوارهای طرفین به ۶۰ متر می‌رسد. فضای داخلی برج دارای پلان مربع شکل است که چهار قوس عقب نشسته آن در هر ضلع، پلان چلیپایی را در ذهن تداعی می‌کند. بنا دارای تزییناتی از جمله کاربندی و قطاربندی‌های داخل فضای ایوان و بقعه است. پوشش برج به صورت گنبدی دوپوش مخروطی و رک بوده است که در حال حاضر، پوشش بیرونی از بین رفته و تنها پوش زیرین باقی مانده است. مصالح به کار رفته در ساخت برج نیز، سنگ، گچ و نوعی ملاط ساروج است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی کرج
رده:برج‌های تاریخی شهرستان کرج
برج و باروی شهر قزوین

**برج و باروی شهر قزوین** مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان قزوین
رده:برج‌های تاریخی شهرستان قزوین
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
آب‌انبار حاج آقا رضا

**آب‌انبار حاج آقارضا** مربوط به دوره صفوی است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این آب‌انبار که به همت حاج‌آقا رضا ذوالقدر جهرمی حاکم وقت و به روایتی توسط یکی از متمولین محله‌ی گازران به نام حاج‌آقا رضا بنا شده به همین نام نیز معروف شده است و اکنون در جنوب غربی جهرم، در حاشیه‌ی میدان آیت‌الله حق‌شناس قرار دارد.

## معماری بنا
ساختمان آب‌انبار حاج‌آقا رضا به صورت دوازده‌ضلعی با یک گنبد ۴متری روی آن است. مخزن این آب‌انبار گرد و حدود ۱۱۰متر مساحت و ۷متر عمق دارد و ۶دریچه و ۱۲ناودان در بالای هر ضلع است که آب سقف را به وسیله‌ی آنها به سمت مخزن هدایت می‌کردند. در داخل مخزن همچنین سنگ‌هایی در یک امتداد بیرون زده که از آنها به عنوان پله استفاده می‌کرده‌اند. بعضی از این سنگ‌ها در عمق خاصی نصب شده و از آنها به عنوان شاخص و تعیین میزان آب مخزن استفاده می‌شده است.

## نگارخانه

آب انبار حاج آقا رضا.jpg
تصویری زیبا از انبار حاج آقا رضا جهرم.jpg
سقف تخریب شده ی آب انبار حاج آقا رضا جهرم.jpg
تصویر از نمای بیرون آب انبار حاج آقا رضا جهرم.jpg


## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:جهرم
رده:آب‌انبارهای تاریخی شهرستان جهرم
مسجد زیرده

**مسجد زیرده** مربوط به سدهٔ ۱۰ است و در اردکان، محله زیرده واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار ملی ایران
رده:ساختمان‌های مذهبی دارای گنبد
رده:ساختمان‌های مسجد دارای گنبد
رده:مسجدهای ایران
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان اردکان
خانه حاجی مهیا

**خانه آقای حاجی مهیا** مربوط به دوره قاجار است و در شیراز ـ محله بی بی دختران، خیابان لطفعلیخان زند واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:خانه‌های تاریخی شهرستان شیراز
خانه ضیائیان

**خانه ضیائیان **اثری مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، خیابان قاآنی، کوچه مقنی‌ها، پلاک ۱۲ واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این خانه در سال ۱۳۸۳ توسط شهرداری از مالک وقت خریداری شد و پس از آن، با همکاری اداره میراث فرهنگی-اجتماعی مورد مرمت قرار گرفت. بعد از مرمت در سال ۱۳۸۷، کارگاه‌هایی برای هنرهای سنتی در این خانه برگزار گردید. در حال حاضر، این بنای تاریخی به ادارهٔ بازآفرینی محلات شهری شهرداری شیراز تعلق دارد و امکان بازدید از آن وجود دارد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان شیراز
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان شیراز
پل صلوات‌آباد

**پل صلوات آباد** مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان بیجار، روستای صلوات‌آباد، بر روی قزل‌اوزن واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## موقعیت
پل صلوات‌آباد در ۱۵ کیلومتر جادهٔ آسفالتهٔ بیجار-تکاب در روستای صلوات‌آباد بر روی رودخانهٔ قزل‌اوزن احداث شده است. پل صلوات‌آباد در مسیر ارتباطی سلطانیه و زنجان با دیگر شهرهای غرب کشور از جمله بهار در استان همدان، و نیز کرمانشاه و سنندج قرار دارد.

## قدمت
تاریخ دقیق ساخت پل صلوات‌آباد مشخص نیست، اما بنا بر شواهد معماری گمان رفته که این پل با عناصر ویژهٔ دوران صفویه و به ویژه سنگ‌های حجاری‌شده و الگوهای معماری این دوران احداث شده، و در دوره‌های بعدی مرمت شده‌باشد.

## ویژگی‌های معماری
پل صلوات‌آباد دارای قوس‌های تیزه‌دار و سکوهای متعدد است و در ساخت آن اصول پل‌سازی معماری ایران به‌طور کامل رعایت شده است. این پل دارای ۹ چشمه است که اندازهٔ دهانه‌های آن با یکدیگر متفاوت است. طول پل ۱۳۰ متر و ارتفاع آن بسته به موقعیت و توپوگرافی محل، بین ۸/۴ تا ۱۲ متر متفاوت است.

## آسیب‌ها
در سال ۱۳۷۵ خورشیدی بر اثر بروز سیلاب پل دچار تخریب و ویرانی بزرگی شد. در اوایل دههٔ ۱۳۸۰ عملیات مرمت و تعمیر از سوی میراث فرهنگی استان کردستان بر روی پل صلوات‌آباد انجام شد.

## جستارهای وابسته
* قلعه صلوات‌آباد
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

## کتاب‌شناسی
* زارعی، محمد ابراهیم. ۱۳۸۱. *سیمای میراث فرهنگی کُردستان*. تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور (پژوهشگاه)، معاونت معرفی و آموزش، ادارهٔ کل آموزش، انتشارات و تولیدات فرهنگی، چاپ اول.

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان بیجار
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان بیجار
رده:پل‌های تاریخی شهرستان بیجار
مدرسه خیرات‌خان

**مدرسه خیراتخان** مربوط به دوره صفوی است و در مشهد، بست پائین خیابان مشهد، مقابل صحن واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان مشهد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان مشهد
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در مشهد
رده:مدرسه‌های تاریخی شهرستان مشهد
کاروانسرای نو (کاروانسرای گلشن)

**کاروانسرای نو (کاروانسرای گلشن)** مربوط به دوره صفوی است و در قدیم لار، متری خروس، جنب بازار واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

بندانگشتی|کاروان‌سرای نو (کاروان‌سرای گلشن)
بندانگشتی|کاروان‌سرای نو (کاروان‌سرای گلشن)
بندانگشتی|کاروان‌سرای نو (کاروان‌سرای گلشن)
بندانگشتی|کاروان‌سرای نو (کاروان‌سرای گلشن)
بندانگشتی|کاروان‌سرای نو (کاروان‌سرای گلشن)
بندانگشتی|کاروان‌سرای نو (کاروان‌سرای گلشن)
بندانگشتی|کاروان‌سرای نو (کاروان‌سرای گلشن)
رده:آثار دوره صفویان در شهرستان لارستان
رده:سرای‌های تاریخی شهرستان لارستان
رده:کاروان‌سراهای تاریخی شهرستان
رده:کاروانسراها در ایران
رده:کاروانسراهای استان فارس
مدرسه نواب

**مدرسه نواب** مربوط به دوره صفوی - دوره معاصر است و در مشهد، خیابان علیا (بالا خیابان)، خیابان شیرازی کنونی واقع شده و در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این بنا با نام صالحیه نواب نیز شناخته می‌شود. این بنا به همت ابوصالح رضوی در دوره سلطنت شاه سلیمان صفوی به سال ۱۰۸۶ قمری بنا شده است. مدرسه نواب شامل سه طبقه با ۷۵ حجره می‌باشد که با کاشی‌های الوان مزین گردیده است.

## وضعیت کنونی
مدرسه نواب اکنون نیز به عنوان یکی از مدارس علمیهٔ تخصصی حوزه علمیه خراسان فعال است و طلاب، پس از اتمام سطح یک حوزه از طریق آزمون ورودی برای تحصیل سطوح دو و سه در رشته‌های فقه و اصول، کلام اسلامی، فلسفه و کلام اسلامی، ادبیات عرب، مشاوره با رویکرد اسلامی و فقه و حقوق در این مدرسه انتخاب می‌شوند.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان مشهد
* حوزه علمیه خراسان

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان مشهد
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در مشهد
رده:مدرسه‌های تاریخی شهرستان مشهد
رده:حوزه علمیه
رده:حوزه‌های علمیه در ایران
ساختمان دارائی

**ساختمان دارائی** مربوط به دوره پهلوی است و در آمل، داخل شهر، جنب پل فلزی و بیمارستان امام رضا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۵۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان آمل
رده:ساختمان‌های تاریخی شهرستان آمل
ساختمان بهداری

**ساختمان بهداری** یک ساختمان تاریخی مربوط به دوره پهلوی است که در مرکز شهر بابلسر در استان مازندران واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۵۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* بهداری
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره پهلوی در شهرستان بابلسر
رده:ساختمان‌های تاریخی شهرستان بابلسر
مدرسه کاسه‌گران

**مدرسه کاسه‌گران** مربوط به دوره صفوی است و در عصر شاه سلیمان صفوی احداث شده. این مدرسه در اصفهان، سبزه میدان، بازار ریسمان واقع شده و در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.پلان این مدرسه 4 ایوانی و بانی آن حکیم الملک اردستانی میباشد.همچنین معمار آن محمد مومن اسلامی بوده و عمده گچ کاری و نقاشی های این بنا نیز توسط جعفر بن عبدالله به انجام رسیده است. 

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع
۲. روزنامه همشهری-۳۰مرداد۱۳۹۹

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اصفهان
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۶۹۴ (میلادی) در ایران
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در اصفهان
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های کامل‌شده در ۱۶۹۴ (میلادی)
رده:مدرسه‌های تاریخی شهرستان اصفهان
رده:مدرسه‌های کامل‌شده در سده ۱۷ (میلادی)
دروازه ارگ (سمنان)

**دروازه ارگ** یا **میدان ارگ** مربوط به دوره قاجار است و این بنا در تقاطع **خیابان طالقانی** و **خیابان شیخ فضل‌الله** نوری در مرکز سمنان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## پیشینه
دروازه ارگ سمنان در شهر سمنان واقع است. این بنا دروازه شمالی و تنها باقی مانده *ارگ سمنان* است که در زمان بهمن میرزای بهاءالدّوله فرزند فتحعلی شاه قاجار، ساخته شده است. از نوشته کتیبه روی آن برمی‌آید که ساختمان آن در سال ۱۳۰۲ ه‍. ق، در زمان سلطنت ناصرالدین شاه قاجار و حکمرانی انوشیروان میرزا حکمران سمنان، دامغان، شاهرود و بسطام به اتمام رسیده است.

گفته شده است که یک راه زیرزمینی بین دروازه ارگ و خانه کلانتر (عمارت بادگیر) که مکانی برای جمع شدن سربازان و اسلحه بوده است، وجود دارد. طبق گفته‌ها این راه نسبتاً بزرگ به شکلی است که دو نفر در کنار هم می‌توانند ایستاده راه بروند.

دروازه ارگ فعلی در واقع دروازه شمالی مجموعه ارگ دولتی قدیم سمنان بوده است. امروزه از مجموعه ارگ دولتی کهن سمنان چیزی باقی نمانده است؛ زیرا در زمان رضا شاه به هنگام ساخت و ساز خیابانها و بناهای نو، تمامی این مجموعه، به جز دروازه شمالی آن تخریب شد.

## نگارخانه

پرونده:Golestan Palace Album No. 298-22.jpg|دروازهٔ ارگ در دورهٔ قاجار
پرونده:Arg-semnan.jpg|نمای دروازه ارگ در شب
پرونده:Gate of Citadel of semnan 12.JPG|نقش سرباز قاجاری بر ارگ سمنان
پرونده:Gate of Citadel of semnan 9.JPG|نگاره رستم و دیو سفید در ارگ قدیمی سمنان
پرونده:Gate of Citadel of semnan 13.JPG|نقش سرباز قاجاری بر ارگ سمنان
پرونده:Gate of Citadel of semnan.png|دروازه ارگ سمنان، تاریخ عکس، نامعلوم
پرونده:Gate of Citadel of semnan 25.JPG|نمای پشت دروازه ارگ سمنان 


## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

* 

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان سمنان
رده:ارگ‌های تاریخی شهرستان سمنان
رده:جاذبه‌های گردشگری سمنان
رده:دروازه‌های تاریخی شهرستان سمنان
رده:دروازه‌های قدیمی ایران
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
رده:نمادهای سمنان
مسجد حاج محمد جعفرآباده‌ای

**مسجد حاج محمد جعفر آباده‌ای** مربوط به سدهٔ ۱۳ ه‍.ق است و در اصفهان، خیابان عبدالرزاق، بازارچه حاج محمد جعفر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## موقعیت جغرافیایی بنا
اين بنا در بازار اصفهان، ميان محله نيم‌آورد و جماله كله و درب امام در بازارچه‌اي هم نام مسجد واقع و از آثار ارزنده دوره قاجار است كه به همت حاج محمد جعفر آباده‌اي ـ از روحانيون مشهور اصفهان در قرن سيزدهم هجري ـ ساخته شده است. *******

تنها شبستان مسجد توسط فرد مذكور ساخته شده و بقيه مسجد از پيش برقرار بوده است. به نظر مي ‌رسد كه بناي مسجد به هنگام فوت حاج محمد جعفر ـ ۱۲۸۰ هـ . ق ـ به پايان رسيده بوده و تنها بخشي از تزيينات آن بعد از مرگ وي به همت پسرش كه امام جماعت آن مسجد شد، به انجام رسيده است. *******

هیات حضرت ابوالفضل اصفهان که از هیات‌های قدیمی و مشهور اصفهان نیز هست، در این مسجد برگزار می‌گردد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

## پانویس

رده:آثار ملی ایران
رده:آثار ملی شهر اصفهان
رده:بناهای تاریخی شهرستان اصفهان
رده:جاذبه‌های گردشگری اصفهان
رده:ساختمان‌های مذهبی دارای گنبد
رده:ساختمان‌های مذهبی کامل‌شده در ۱۸۷۸ (میلادی)
رده:مسجدها
رده:مسجدهای استان اصفهان
رده:مسجدهای اصفهان
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان اصفهان
رده:مسجدهای تشیع
رده:مسجدهای سده ۱۹ (میلادی)
رده:مسجدهای کامل‌شده در ۱۸۷۷ (میلادی)
رده:معماری ایرانی
رده:معماری سده ۱۹ (میلادی)
رده:معماری مسجد
رده:ساختمان‌های مسجد دارای گنبد
رده:مسجدهای تشیع در ایران
بازار ارومیه

**بازار ارومیه** مربوط به دوره صفوی است و در ارومیه، در بافت قدیمی این شهر، مابین خیابان امام و بعثت واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

قدمت بازار ارومیه به دورهٔ صفویان می‌رسد. کنیسهٔ مربوط یهودیان منطقه نیز در محدودهٔ این بازار قرار گرفته‌است. بازار ارومیه معماری ساده‌ای داشته و تاق‌ها، چشمه‌ها و گنبدهای مختلفی را در خود جای داده‌است. این بازار دارای تیمچه‌ها، حمام‌ها، سراها و مسجدهای مربوط به دوران زندیان و قاجاریان است.

عمده واردات در آن زمان نفت بود که از بازار خوی مرکز تجاری دوران خودش با شتر از قفقاز به بازار خوی و آنجا به بازار ارومیه - بازار تبریز و بازار اردبیل و ... انتقال می‌دادند و داد و ستد می‌کردند.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:ارومیه
رده:بازارهای استان آذربایجان غربی
رده:آثار دوره صفویان در شهرستان ارومیه
رده:بازارهای تاریخی شهرستان ارومیه
خانه عباس بهشتیان

**خانه عباس بهشتیان** مربوط به دوره صفوی است و در خیابان جمال الدین عبدالرزاق اصفهانی ـ ضلع شمالی مسجد جامع عتیق کوچه حمام شیخ بهائی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اصفهان
رده:آثار ملی شهر اصفهان
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان اصفهان
برج اشقون بابا

**برج آجری اشقون بابا ** مربوط به سدهٔ ۶ ه.ق است و در شهرستان بیجار، روستای علیشاه و ینگی کند واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:برج‌های تاریخی شهرستان بیجار
کلیسای قره‌باغ

**کلیسای قره‌باغ** مربوط به دوره ایلخانی - دوره صفوی است و در شهرستان ارومیه، روستای قره‌باغ واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

* 
* 

رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان ارومیه
رده:آثار دوره صفویان در شهرستان ارومیه
رده:کلیساهای تاریخی شهرستان ارومیه
رده:کلیساهای ارمنی در ایران
کلیسای ماریوخنه

**کلیسای ماریوخنه** کلیسایی مربوط به دوره ساسانیان است که در ارومیه، ضلع غربی خیابان قدس واقع شده و در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

این کلیسا یکی از قدیمی‌ترین ابنیهٔ تاریخی استان و زیارتگاه آشوریان مسیحی است و بر فراز کوهی در دو کیلومتری روستای گولان قرار دارد و به استناد کتب دینی آشوری‌ها و نیز با توجه به سبک معماری بنا، کلیسا متعلق به قرن پنجم میلادی می‌باشد.

بنای کلیسا اتاق کوچکی به شکل مکعب مستطیل است و دیواره‌های نسبتاً ضخیم، تاق سنگی گهواره‌ای و یک ورودی به محراب دارد که سادگی، کوچکی، استحکام و نبود تزیین، از ویژگی‌های بارز این کلیسا می‌باشد. فقط جبههٔ داخلی کلیسای ماریوخنه دارای اندود گچ است و مصالح اصلی به کار رفته در بنا را سنگ‌های لاشه‌ای با ملاط گچ تشکیل می‌دهد.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

* 

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان ارومیه
رده:کلیساهای تاریخی شهرستان ارومیه
رده:ایران در سده ۵ (میلادی)
رده:کلیساهای کلیسای شرق آشوری
رده:آشوریان در ایران
رده:کلیسای مشرق در ایران
رده:جاذبه‌های گردشگری در ارومیه
بازار نراق

**مجموعه بازار نراق** مربوط به دوره قاجار است و در نراق، بافت تاریخی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان دلیجان
رده:بازارهای تاریخی شهرستان دلیجان
رده:مجموعه‌های تاریخی شهرستان دلیجان
خانه ابراهیم خان

**خانهٔ ابراهیم خان سالار افخم** (درگذشتهٔ ۱۲۶۱ ه‍. خ) حاکم دودانگه مربوط به سدهٔ ۱۳ ه‍.ق است و در روستای ملاده شهرستان مهدیشهر واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. ساخته شدن این خانه به سال ۱۲۴۹ ه‍. خ برای سکونت شخصی برمی‌گردد.

## ابراهیم خان که بود؟
ابراهیم خان حاکم یکی از قسمت‌های بلوک هزارجریب یعنی دودانگه بوده است. حکومت بر چهاردانگه با سردار رفیع یانسری، نجفقلی خان و محسن خان بوده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## نگارخانه


Image:Otaqedudi.jpg|دیوارهای اصلی‌ترین اتاق عمارت که به نام «شاه‌نشین» آوازه دارد
Image:Naqashiesaqf.jpg |ریختن بخشی از سقف در پی بی‌توجهی و مراقبت نکردن
Image:Shahepariyoon.jpg |عکس شاه پریان بر سقف
Image:Pelleha.jpg |یکی پله‌هائی که به طبقهٔ بالا می‌روند



## منابع

رده:طبرستان
رده:آثار تاریخی شهرستان مهدی‌شهر
رده:خانه‌های تاریخی شهرستان مهدی‌شهر
رده:شهرستان مهدی‌شهر
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
تپه سربند

**تپه سربند** مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در اول جاده مغان و مشکین واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوران پس از اسلام در ایران بر پایه شهرستان
رده:تپه‌های باستانی شهرستان مشگین‌شهر
کاروانسرای سپهسالار امیرآباد

**کاروانسرای سپهسالار امیرآباد** مربوط به دوره قاجار است و در ۳ کیلومتری جاده آسفالته دامغان به سمنان (امیریه) واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:کاروان‌سراهای تاریخی شهرستان دامغان
رده:کاروانسراها در ایران
رده:کاروانسراهای استان سمنان
کاروانسرای سنگی صائین

**کاروانسرای سنگی صائین** که **کاروانسرای شاه‌عباسی اردبیل** و **کاروانسرای شاه عباسی نیر** نیز نامیده می‌شود، مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان نیر، گردنه صائین، کیلومتر ۱۰ جاده قدیم نیر- سراب واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## ویژگی‌ها
کاروانسرای سنگی صائین در ۱۰ کیلومتری شهرستان نیر در استان اردبیل واقع گردیده‌است. این کاروانسرا به فرمان شاه عباس صفوی در منطقه برف گیر گردنه سایین جهت امنیت مسافران ساخته شده‌است.
این کاروانسرا، متناسب با شرایط اقلیمی منطقه ساخته شده‌است، چرا که عرض و ارتفاع ورودی‌های فضاهای زیستی داخل، به حداقل ممکن کاهش یافته طوری که با اندک وسایلی می‌توان آن را مسدود و از نفوذ سرما و کوران برف به داخل آن جلوگیری کرد. مصالح بکار رفته در این کاروانسرا از سنگ‌های همان منطقه که مقاوم در برابر شرایط جوی هستند تأمین شده‌است.
روزنه‌های سقفی این کاروانسرا در حداقل اندازه در نظر گرفته شده و از نظر تبادل هوا در صورت نیاز و نیز تأمین روشنایی فضاهای داخل عملکرد منطبق با نیاز طراحی و ساخته شده‌است. ورودی‌های فضاهای ارتباطی داخل در مرکز بنا نسبت به فضاهای جانبی مقداری بزرگتر در نظر گرفته شده تا چهار پایانی که همراه و مورد استفاده کاروانیان بوده نیز بتوانند در داخل پناه بگیرند.

## ثبت در فهرست یونسکو در سال ۲۰۲۳
در ۲۶ شهریور ۱۴۰۲ در جریان چهل و پنجمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در ریاض، کاروانسرای سنگی صائین به‌همراه ۵۳ کاروانسرای تاریخی دیگر (جمعاً ۵۴ کاروانسرا در ۲۴ استان ایران) تحت عنوان کاروانسراهای ایرانی در فهرست میراث جهانی قرار گرفتند. این مجموعه جهانی به عنوان بیستمین و هفتمین اثر جهانی کشور ایران شناخته می‌شود. این کاروانسرا به دلیل تأثیر مستقیم در تحولات اجتماعی و ادبیات و شعر و موسیقی و نقاشی که متفاوت از دیگر کاروانسراهای خارج از کشور می‌باشد از نوع نمونه اولیه ایرانی قلمداد گردیده‌است.

## جستارهای وابسته

* فهرست کاروانسراهای ایران
* فهرست آثار ملی ایران
* وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* کاروانسرا
* معماری ایرانی

## نگارخانه

پرونده:کاروانسرای_شاه_عباسی_اردبیل_1.jpg|کاروانسرای شاه عباسی اردبیل
پرونده:کاروانسرای_شاه_عباسی_اردبیل_3.jpg|کاروانسرای شاه عباسی اردبیل
پرونده:کاروانسرای_شاه_عباسی_اردبیل_4.jpg|کاروانسرای شاه عباسی اردبیل
پرونده:کاروانسرای_شاه_عباسی_اردبیل_5.jpg|کاروانسرای شاه عباسی اردبیل
پرونده:کاروانسرای_شاه_عباسی_اردبیل_6.jpg|کاروانسرای شاه عباسی اردبیل


## منابع

* 
*کاروانسرای شاه عباسی در شهرستان نیر اردبیل
* اداره میراث فرهنگی و گردشگری شهرستان نیر

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان نیر
رده:جاذبه‌های گردشگری استان اردبیل
رده:سرای‌های تاریخی شهرستان نیر
رده:کاروانسراهای ایرانی ثبت‌شده در میراث جهانی
رده:میراث جهانی در ایران
رده:میراث یونسکو در اردبیل
رده:کاروان‌سراهای تاریخی شهرستان نیر
رده:کاروانسراها در ایران
رده:کاروانسراهای استان اردبیل
رباط سبزوار

**رباط سبزوار** کاروانسرایی مربوط به دوره صفوی است و در مرکز شهر سبزوار واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در دوران پهلوی اداره امنیه سبزوار در این کاروانسرا مستقر بود. همچنین برای مدتی به سبب استقرار عرب‌ها در این کاروانسرا رباط عرب‌ها نامیده می‌شد.
[800px|بندانگشتی|وسط|کاروانسرای صفوی [سبزوار]]

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان سبزوار
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان سبزوار
رده:رباط‌های تاریخی شهرستان سبزوار
رباط طرق

**رباط طرق** مربوط به دوره صفوی است و در مشهد، ناحیه طرق واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این رباط دو ایوانی در ابتدای جاده مشهد - نیشابور قرار دارد و شامل دو کاروانسرا متعلق به عهد صفویه و قاجار می‌باشد اهمیت این رباط از آن جهت است که عموماً به عنوان آخرین منزل شهر مشهد، محل وداع یا استقبال محسوب می‌شده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی شهرستان مشهد
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان مشهد
رده:رباط‌های تاریخی شهرستان مشهد
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در مشهد
رده:مختصات نیازمند به بازبینی
رده:مناطق مسکونی در شهرستان مشهد
رده:کاروانسراهای استان خراسان رضوی
رده:کاروانسراها در ایران
کاروانسرای مزینان

**کاروانسرای مزینان** معروف به کاروانسرای شاه عباسی مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان داورزن، بخش مرکزی روستای مزینان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## معماری
این بنا از خارج دارای یک پلان مستطیل شکل است که اضلاع شمالی و جنوبی آن طولانی‌تر از اضلاع شرقی و غربی آن است. ورودی بنا در میان یک ایوان رفیع واقع شده‌است که این ایوان در ضلع شمالی بنا قرار دارد و در طرفین ایوان در هر طرف سه طبقه طاقنما واقع شده که طاقنمای وسطی و آخری به صورت مربع می‌باشد. حال اینکه طاقنماهای طبقه اول و سوم به صورت مستطیل بوده که از طریق وروردی باریکی که این قوس هلالی روی آن زده شده به اتاقک انتهای آن راه پیدا می‌کنیم. در طرفین این طاقناها در هر طرف یک غرفه دو طبقه وجود دارد که هر دو دارای طاقنماها و قوسهای جناغی هستند.
از انتهای دیوار غرفه‌ها در طبقه دوم دو در گاهی به اتاق پشت غرفه‌ها نورمی دهند. قوس این در گاهی‌ها نیز هلالی هستند. در طرفین این غرفه‌ها نیز در هر طرف دو غرفه یک طبقه وجود دارد که در دیوار انتهای هر کدام از غرفه‌ها یک یا دو سراخ مستطیل شکل ۲۰*۱۰است که به طاقنمای غرفه نور می‌دهند.
در داخل ایوان بالای سر در کتیبه مربع شکل به ابعاد ۱*۱متر در وسط و داخل قاب ورودی در روی هر لچکی یک لوحه مستطیل به ابعاد۲۵*۶۰سانتیمتر نصب شده‌است. لوحه بزرگ وسطی و لوحه سمت راست از سنگ مرمر سفید و لوحه سمت چپ از سنگ خاکستری رنگ است. در طرفین ایوان دو سکو وجود دارد که هرکدام حدود یک متر از زمین ارتفاع دارند. داشتن ایوان‌های قرینه در مقابل یکدیگر و غرفه‌ها و طاقنماهای جناقی این بنارا مربوط به دوران صفویه کرده‌است.

بر اساس اولین گزارش منتشر شده باستانشناسی، این بنا به سال ۱۰۶۴هجری قمری توسط حاج محمد طالب فرزند حاج معین الدین محمد اصفهانی برسم سنت حسنه وقف، بر بازماندگان راه احداث گردیده‌است در سال ۱۲۸۳هجری قمری توسط حاج علی تقی تاجر کاشانی مرمت گردیده و سپس به سال ۱۳۱۸توسط حاج محمد علی آقا فرزند حاج علی تقی کاشانی ترمیم گردیده‌است.

## ثبت در فهرست میراث جهانی
در ۲۶ شهریور ۱۴۰۲ در جریان چهل و پنجمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در ریاض، کاروانسرای مزینان به‌همراه ۵۳ کاروانسرای تاریخی دیگر (جمعاً ۵۴ کاروانسرا در ۲۴ استان ایران) تحت عنوان کاروانسراهای ایرانی در فهرست میراث جهانی قرار گرفتند. این مجموعه جهانی به عنوان بیستمین و هفتمین اثر جهانی کشور ایران شناخته می‌شود.

## نگارخانه

پرونده:Caravanserai Mazinan.jpg|کاروانسرا در شب
پرونده:کاروانسرای مزینان.jpg|کاروانسرا
پرونده:کویر.jpg|نمای نزدیک


## جستارهای وابسته

* فهرست آثار ملی شهرستان داورزن
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* فهرست کاروانسراهای ایران
* فهرست آثار ملی ایران
** وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
** کاروانسرا
** معماری ایرانی

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان داورزن
رده:سرای‌های تاریخی شهرستان داورزن
رده:کاروانسراهای ایرانی ثبت‌شده در میراث جهانی
رده:کاروان‌سراهای تاریخی شهرستان داورزن
رده:کاروانسراهای استان خراسان رضوی
رده:کاروانسراها در ایران
مسجد آقا محمود

**مسجد آقا محمود** یا **مسجد کُردهای فیلی مقیم مرکز** مربوط به اواخر دوره صفوی است و در تهران، خیابان پامنار واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:مسجدها
رده:آثار دوره صفویان در شهرستان تهران
رده:مسجدهای تاریخی تهران
رده:مسجدهای تهران
مجموعه شیخ علی بلیمان

**مجموعه شیخ علی بلیمان** در روستای بیداخوید از توابع دهستان بنادکوک بخش نیر و در چهل و هفت کیلومتری جنوب غربی شهر تفت واقع‌شده است. مجموعه شیخ علی بلیمان، بنایی مشتمل بر بقعه، خانقاه و مسجد است که از آثار معتبر و ارزشمند منطقه به شمار می‌رود و قدمت آن به قرن نهم ه.ق می‌رسد. از ویژگی‌های معماری این بقعه می توان گفت که در وسط محراب مسجد، سنگی مرمر خوش‌تراش گل و بته‌دار وجود دارد که به دستور شمس‌الدین محمد میرک در سال ۸۴۹ ه.ق نصب‌شده است. در طاق محراب مسجد نیز کتیبه‌ای به خط ثلث از کاشی معرق وجود دارد که توسط زین‌الدین پیر علی نوشته‌شده است.
مجموعه شیخ علی بلیمان یا همان بقعه شیخ علی بلیمان در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:مجموعه‌های تاریخی شهرستان تفت
ساختمان پلدختر

**بقایای ساختمان پلدختر** مربوط به دوره ساسانیان تعمیرات‌قرن۴ ه‍.ق است و در شهرستان پل‌دختر، بخش ملاوی واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان پلدختر
رده:ساختمان‌های تاریخی شهرستان پلدختر
مجموعه بازار اردبیل

**مجموعه بازار اردبیل**  در دوره سلجوقیان بنا شده است که در شهرستان اردبیل، واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بازار در دوران صفویه بسیار رونق داشته است.

## راسته ها
250px|بندانگشتی|چپ|ورودی بازار قیصریه
250px|بندانگشتی|چپ|بازار اردبیل
250px|بندانگشتی|چپ|بازار اردبیل
بازار اردبیل دارای طاق نما های جانبی و گنبد های ساده است که در دوره های صفوی و قاجار بازسازی و مرمّت شده است. این مجموعه شامل بخش های زیر می باشد:
* راسته اصلی بازار (راسته بازار)
* راسته پیر عبدالملک
* راسته قیصریه
* راسته کفاشان
* راسته غلامان
* بازار زرگران
* بازار سراجان
* بازار خراطان
* بازار قصابان
* بازار بقالان
* بازار کلاه دوزان
* بازار علافان
* بازار پنبه فروشان
* بازار پارچه فروشان
* بازار مسگران
* بازار چاقو سازان
* بازار آهنگران
* بازار جلایی
* سرای خشکبار(حاجی میرزا)
* سرای گلشن
* سرای جهودها
* سرای وکیل
* سرای نو
* سرای حاج احمد
* سرای حاج شکر
* سرای مجیدیه
* سرای امام جمعه
* سرای دوگوچی
* تیمچه زنجیرلی

## موقعیت
بازار تاریخی اردبیل که در قرن ششم قمری بنا نهاده شده است درست در مرکز شهر کهن اردبیل واقع شده است. این بازار تاریخی به علت عبور خیابان امام خمینی (خیابان پهلوی سابق) در نیم قرن پیش از میان بازار، به دو قسمت تقسیم شده است. بازار اردبیل از شمال به میدان امام حسین (تازه میدان)، از جنوب به خیابان های آیت‌الله طالقانی، بلوار آیت‌الله مروج اردبیلی و میدان فجر، از شرق به خیابان آیت‌الله کاشانی و از غرب به خیابان ناصرلی صوفی منتهی می شود. همچنین مسجد جامع و مسجد اعظم اردبیل در داخل بازار اردبیل واقع شده است.

## نگارخانه


پرونده:Heart of the Ardabil.jpg|راسته قیصریه
پرونده:bazar-ardabil 2.jpg
پرونده:Bazar-ardabil.jpg|سرای خشکبار(حاجی میرزا)



## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع
## پیوند به بیرون
*فیلم بازدید مجازی بازار تاریخی اردبیل
*بازار تاریخی اردبیل؛ برگرفته از ظرافت‌های هنر اسلامی+فیلم

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اردبیل
رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان اردبیل
رده:بازارهای تاریخی شهرستان اردبیل
رده:مجموعه‌های تاریخی شهرستان اردبیل
رده:بازارهای ایران
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در اردبیل
رده:شاهنشاهی صفویه
آرامگاه امیر اویس

مقبره **امیر اویس** معروف به **سنگ سفید** مربوط به سدهٔ ۹ ه‍.ق است. این مقبره در محله محال اردستان واقع شده و این بنای تاریخی در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## آشنایی با امیر اویس
امیر اویس ملقب به «جلال الدوله» یا «شمس الدوله» از بزرگان دولت شاه اسماعیل صفوی بوده است. وی در سال ۸۹۰ هجری قمری به دنیا آمد. مذهب ا‌و شیعه و به تصوف مایل بوده است. وی مردی شجاع و دلاور بوده و در جنگ پس از خون ریزی‌های زیاد در سن سی سالگی در تاریخ هفدهم رمضان سال ۹۲۰ هجری قمری بدرود حیات گفت. https://article.tebyan.net/Article/AmpShow/348055

## نگارخانه


پرونده:AmirOveysArdestan2.jpg|آرامگاه امروزی و سنگ قبر امیر اویس
پرونده:AmirOveysArdestan3.jpg|تصویر قدیمی از سنگ قبر امیر اویس
پرونده:AmirOveysArdestan4.jpg|تصویر قدیمی از سنگ قبر امیر اویس
پرونده:AmirOveysArdestan5.jpg|تصویر آرامگاه پیشین و سنگ قبر امیر اویس 



## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
* اردستان

## منابع

رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان اردستان
رده:آثار دوران پس از اسلام در شهرستان اردستان
رده:جاذبه‌های گردشگری اردستان
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در اردستان
بقعه امیر سید کمال‌الدین

**بقعه امیر سید کمال الدین و میر شمس الدین** مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در شهرستان بهشهر،  روستای  کوهستان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران با ردیف اصلی ۱۱۷۴۴ بنام روستای کوهستان به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان بهشهر
رده:آثار تاریخی بهشهر
رده:جاذبه‌های گردشگری بهشهر
رده:جاذبه‌های گردشگری استان مازندران
شاطر گنبد

**شاطر گنبد ساری** مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در شهر ساری، بخش مرکزی، روستای بالادزا واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## منابع

رده:گنبدهای تاریخی شهرستان ساری
آرامگاه امامزاده عبدالله

**بقعه امامزاده عبدالله** مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در شهرستان نکا، بخش مرکزی، روستای اطراب واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۶۹، به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آرامگاه‌های تاریخی شهرستان نکا
رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان نکا
امامزاده طاهر مطهر

298x298پیکسل|جایگزین=امامزاده در ۱۲۸۱ قمری|بندانگشتی|امامزاده در ۱۲۸۱ قمری
**امامزاده طاهر مطهر** آرامگاهی است در شهرستان نوشهر، روستای هزار خال کجور که در سدهٔ ۹ ه‍.ق بنا شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این بنای آرامگاهی واقع در روستای هزارخال بخش کجور در شهرستان نوشهر قرار دارد، بنایی است چهار ضلعی با کتیبه‌های آجری و تزئینات که در سال ۸۲۹ ه‍.ق به دست ملک کیومرث بن بیستون استندار ساخته شده‌است.
بنا به اظهار سید ظهیرالدین مرعشی در کتاب *تاریخ طبرستان و رویان و مازندران ،* چون ملک کیومرث وفات یافت، پسر ارشد وی ملک کاووس نعش پدر را برداشته و برای دفن به کجور می برد لکن ملک مظفر برادر کهتر (کوچک تر) عناد ورزیده در قلعه کجور را نگشاد و اجازه دفن پدر را در قلعه کجور نداد. لذا ملک کاووس پدر را بیرون قلعه غسل داد و به روستای هزارخال و در کنار امامزادگان طاهر و مطهر به خاک سپرد.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان نوشهر
اثر برد کنت (تنگ سوراخ)

**اثر برد کنت (تنگ سوراخ)** مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در ۸ کیلومتری جاده مه‌آباد به اورمیه واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

## جستارهای وابسته
* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:بناهای تاریخی مهاباد
رده:آثار هزاره ۱ (پیش از میلاد) در شهرستان مهاباد
گنبد بابا مصری

**گنبد بابا مصری** مربوط به دوره ایلخانی است و در گلپایگان، بعد از امامزاده سید السادات، روبروی دبیرستان واقع شده و این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۷۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره ایلخانیان در شهرستان گلپایگان
رده:گنبدهای تاریخی شهرستان گلپایگان
مسجد خسرو

بندانگشتی|جایگزین=|مسجد خسرو شهر اردستان|320x320پیکسل
**مسجد خسرو** یا **مسجد آخوند** مربوط به دوره صفوی است و در محله راهمیان اردستان واقع شده است. این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۱۶۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.

## نگارخانه


پرونده:KhosroMosque.and.HajMoaddelCistern1.jpg|تصویر قدیمی مسجد خسرو و آب انبار حاج معدل



## جستارهای وابسته
* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

## منابع

رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اردستان
رده:مسجدهای تاریخی شهرستان اردستان
رده:جاذبه‌های گردشگری اردستان
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در اردستان